Gb555_fol Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Communiloquium siue summa collationum Johannis Gallensis Johannes, Guallensis M „ MD = 7* 2 . „. 4i A 66 6 4 . 2 N 1245 11935387 021 öuununntuntminuoann. — us Töbinagen f. cc D EPayer ☛☚n s — — = = 2 . — — — — — — 15 nſ⸗ – nis ga an lationũ Joh Tabula pꝛime partis. Pꝛimũ capłm ẽ ꝙ aſſumptꝰ eſt ad ſolicitu dinem ⁊ laboꝛẽ ⁊ nõ ad ociũ vel quietem. Secundũ ꝙ debet eſſe humilis deo et ec/ cleſie.colens deũ vere.⁊ eccleſiã honoꝛãs. Ad om̃e hominũ gen incipit liber Sũ ma collationũ dictꝰ.quia in eoipſo ſũma/ tim: pmoin ſe ſuiſq; attinẽtijs reſpublica manifeſtat. Scðdo multiplex mẽbꝛoꝛũ ad inuicẽ colligatio enodat᷑.Tertio q;tum ad ea q̃ omibo ſunt cõmunia hoĩm gen? infoꝛ mat᷑. Quarto ſpecialiter in ſe ſuiſq; mebꝛiſ eccleſiaſtica reſpublica demõſtrat. Quĩto ſcolaſticoꝝ infoꝛmatio aſſignat᷑. Sexto re ligioſoꝝ ſtatꝰdeclarat᷑. Septimoꝛvltimo moꝛt pᷣparatio efficaciſſime ſollicitat᷑ Wius ſume ſep⸗ teem ſunt ꝑtes invniuerſo. Par/ tiũ ſunt multe diſtinctiões.Di/ ſtictionũ plura capitła ſũt ĩ ſũma aſſigta. Pꝛima pars eſt de republica.cuius decem ſunt diſtinctiones in ſumma aſſignate. Pꝛima diſtictio eſt de republica ĩ ſe. Huiꝰ bme diſtinctõis poſita pła ſũt capitula. Pꝛimum capłm docet qͥd ſit reſpublica. Bcõðm ca.ex qͥb ꝑſonis ↄſtituit᷑ ⁊ q̃liter. Tertiũ ca.qualiter debet regulari legib⸗ Quartũ qualiter iuſticia fundari debet Quintum qualiter debet ↄcoꝛdia vniri. Sextũ qualiter debet fidelitate adiuuari Septimũ q̃lit᷑ ſalubꝛibo ↄſilijs dʒ dirigi. ODcctauũ q̃lit᷑ dʒ vᷣtuoſ moꝛib decoꝛari Nonũ q̃liter recta intentõne dzʒ oꝛdinari. Decimũ q̃li᷑ ex pᷣdictoꝝ defectu deſtrui᷑. Undecimum qualiter antiqui multa ſuſti nueret pꝛo republia. Duodecimũ qꝙ; doctrina euangelica nõ re pugnat reipublice.Et ꝙ poſt ſuſceptionez eius non ↄtigerunt plura aduerſa reipub. anee. Vecunda diſtinctio eſt de infoꝛmatio/ ne regꝭ pncipis ⁊ cuiuſlibet pᷣſidentꝭ in re/ publica.Et huiꝰ plura ſunt capitula Pꝛimum capitulũ eſt ꝙ pꝛinceps habet ſe ad modum capitis in coꝛpoꝛe naturali et de capitis pꝛopꝛietatibuuuus. Secundum eſt ꝙ dominatio non eſt ex li bidine cupiena. Tertiü quomodolegittime ctoꝛdinate eſt aſſumenda et quomodo dominatio in ea vitanda ⁊ pꝛo bene vſavel male eſt penavł gloꝛia expectanda ſᷣm Auguſtinũ de duo decim abuſionibuus. Tertia diſtinctio eſt de virtutibus pꝛin cipis. Et huius plura ſunt capitutus. igeranni et crudeil. ? ¶ QDuarta diſtictio de infoꝛmatione eoꝛũ Tertium ꝙ debet eſſe immaculatus a ſoꝛ/ didante culpa. Quartũ ꝙ dʒz eſſeᷣtunoſus operũ inſticia. Quintũ qꝙ dʒ eſſe miſericoꝛs pia clemẽtia. Sextum q debet eſſe equus iuſticia. Septimũ q dʒ eſſe ſapientiali illuĩatꝰſci/ entia et de ſtudio antiquoꝝ pncipum. Octauũ ꝙ dz eſſe largus munificentia. Nonũ q dz eſſe hilaris.affabilis.⁊ letus. Decimum ꝙ debet eſſe hoſpitalis. Vndecimum ꝓ debet eſſe patiens et lon/ ganimiis. Duodecimũ ꝙ pnceps ſit vᷣtuoſus invita Tredecimũ ꝙ nõ dʒ exeqͥ niſi iuſtũ bellũ. Decimũquartũ ꝙ tunc maxime dʒ ſtude/ re placere deo.iuſticie.et miſericoꝛdie. Decimũquintum ꝙ debet pꝛouidere vt in ſeet in ſuis ſit ars bellaniil. Decimũſextum ꝙ debet pꝛouidere vt in ſe et in ſuis ſit oꝛdinata diſciplina Decimũſeptimuʒ ꝙ debet pꝛouidere vt in ſuis ſit fidelitas. Decimũ octauũ ꝙ de celo ẽvictoꝛia.⁊ ideõ dz eſſe ĩ coꝛ ĩ ſuis ſpes firma ⁊ oꝛo deuota. Decimũnonum qualiter debet eſſe rex in regendo ſe et ſuos affectus. Uiceſimum qualiter debet cauere ab im/ * — * qui ſunt pꝛeſides pꝛouinciaruʒ et iudices. qui ſunt ad modum oculoꝛum et aurium repub.et huius diſtinctionis. Pꝛimum capitulum eſt ꝙ non ſint ambi/ cioſi talium officioꝝ. H ’M Secundũ debẽt cauere avana pompa⁊ inutiliũ perionaꝝ ſequela Tertium qꝙ debent elſe diligentes in cau/ ſarum diſcuſſione et in ſententiaꝝ diffini tione et ꝑtinentium ad cauſas talium. Quartum de oꝛdinata indulgẽtia ⁊ de ve ritate iudicij cum miſericoꝛdia. D Luinta diſtinctio eſt ð infoꝛmatõe oꝛa toꝛũ ſiue iuriſperitoꝝ qui ſũt ad modũ lin gue in repub. Et hurꝰ pła ſunt capitula Pꝛimum capituluʒ eſt quales debent eſſe et a quibus debẽt cauere. M Secundum de infoꝛmatione actoꝛum in iudicio cõmuniter. L 2 Cabula pꝛime partis. Tertium de infoꝛmatione teſtiium. QNuartum de infoꝛmatione actoꝛuʒ⁊ eoꝛũ contra quos eſt actioo. Nuintum de infoꝛmatione accuſatoꝛum. extum de infoꝛmatione interceſſoꝛum. Dexta diſtinctio eſt de infoꝛmatiõe ſe/ natꝰſiue ↄſiliarioꝝ qͥ ſũt ad modũ coꝛdis in republica.Et huiꝰ plura ſüt capitula. Pꝛimum capitulum eſt de talium inſtitu/ cione et auctoꝛitate apud antiquos. SDecundũ ꝙ debet eſſe iuſticia vite ꝓbati. ertium ꝙ debent eſſeveritate pꝛediti ſi/ ue veridici. ””M Quartum qꝙ debẽt eſſe exꝑientia induſtrij Quintum qꝙ debent eſſe ſtabilitate ſolidi. Dextũ ꝙ debẽt eſſe examĩata eoꝝ cõſilia. Septimum in ↄſilijs capiendis ⁊ dan dis ſunt audiende diuerſoꝛum ſententie. Octauum qualiter pꝛincipes debent eſſe res omnibus in conſů“s. Nonum qualiter ſecreta et archana conſi/ lioꝛum ſunt occultana. Septima diſtinctio eſt de infoꝛmatio/ ne theſaurarioꝝ ſiuehabentium curam de theſauris pncipis ſiue reipublice qui ſunt ad modum ſtomachi in republica. Hur⸗ diſtinctionis duo ſunt capituul. Pꝛimum capitulum de infoꝛmatõne mi/ niſtroꝛum ſiue camerarioꝛum pꝛincipis q̃ ſunt ad modum laterum. ðYUVMD Secundum eſt de infoꝛmatione cuſtodũ theſauri et expenſarum reipub.qui ſunt ad modum ſtomachi. ”M ¶Octaua diſtinctio pꝛime partis eſt devi cijs cauendis que ſolet eſſe in curialibus. Huius diſtinctionis plura ſunt capitula. Pꝛimum capitulum eſt ꝙ ambitio h ris eſt cauenda. ”MM Secundum de canenda adulatione. Tertiũ de impꝛoba munerum acceptione. Quartum de impudenti venditione offi/ cioꝛum vel commodoꝛum. Quintũ de ſimulata amicicia ſiue fictiõe. Sextum de ſophiſtica machinatione ca/ lumniarum et impia ſpoliatõne pauperũ. eptimum de voluptate comeſationum etvicioꝛum concomitantium illos. Hona diſtinctio eſt de infoꝛmatõe mili tum q ſunt ad modũ manuũ in republica. Ouius diſtinctionis plura ſunt capla. Pꝛimũ caplim eſt quareꝑ manꝰſignantur. magnificentioꝛes largioꝛes et clementio/ Secundum de inſtitutione milicie et mi⸗ litis nücupatione ſiue eius effecuu. CLertiũ de ſacramenti militaris qualitate. Quaꝛtum de milituz virtuoſitate ꝙ debẽt eſſe ſtrennui ⁊ circũſpecti ac expediti. DOuintum de diſciplina militari et exerci⸗ tationevirtuali et earum vtilitate. Dextum de iure militir. Septimum de multiplici milicia et quali ter debent militare contra hoſtes ſpũales. Decima diſtinctio eſt de infoꝛmatione Ppli laboꝛãtis qͥ eſt ad modum pedũ in re/ publica. Et huius plura ſunt capitula. Pꝛimum capitulum eſt quare laboꝛantes pedes ſignantur et de pedum ꝓpꝛietate. Scõm de ãmonitõe taliũ vt laboꝛẽt fide/ liter ⁊ de numero ſeptẽ artiũ mechanicaꝝ. Tertium de talium admonitione de pec/ catis cauendis que cõcomitant᷑ laboꝛan/ tes et de debito cultu diuino ſiue congrua oꝛatione quã debent exſoluere ſuo modo. Quartum de infoꝛmatione ſinguloꝝ ꝓut congruit ſue arti. NQuintum de infoꝛmatione venatoꝛũ vt caueant que ſunt cauenda in talibus. Sextum de admonitione medicoꝛum et egrotantium ſibi commiſſoꝛum. Deptimum de admonitione vacantium ludis et de cauendis vicijs que ſunt in lu/ Dis alearum c. V ⸗ Octauum de admonitione habentis curã reipub. vt pꝛouideat ꝙ ſinguli exerceant ſua officia et de excluſione inutilium offi/ cioꝛum. Et in hoc terminatur pꝛima pars que eſt de coꝛpoꝛe reipublice ac membꝛis⁊ eius conſtitutione. . ars ſecunda. cude partis qᷓ eſt de colligatõne multiplici mẽ bꝛoꝛum ad inuicem ſunt diſtin/ ctiones nouem. quarum pꝛima eſt de colli gatione oꝛdinali vel legali que eſt domino rum ad ſeruos et econuerſo. Et huius di ſtictionis quinq; ſunt capitula. Pꝛimum capitulum eſt de oꝛigine ſeruitu tis.et de equalitate conditionis omnium. uam debet pꝛinceps cogitarnr. ecundum de infoꝛmatione ſeruoꝛuʒ vt intelligant peccatum eſſe cauſam ſeruitu/ tis vt ſint liberi mente. . Tertium de fidelitate quam debent babe/ — — —— Tabula tercie partis. re erga dominos. Daartũ de neqᷣcia q̃rũdã noꝝ ⁊ punitõe. DNuintum de admonitione ſidelium ſpe/ cialium:qualiter debent ſeruare obedien/ tiam ad ſuos dominos. Becunda diſtinctio eſt de colligatione natali q̃ eſt patrũ ad filios ⁊ ecõuerſo⁊ eo/ rũ admonitione. Et hꝰ tria ſunt capitula. Pꝛimum eſt de admonitõne patrũ vt nu/ triant filios ⁊ filias ſub oꝛdiata diſciplina Secundũ de admonitione filioꝛum erga pa rentes in affectu⁊ effectu. * ertia diſtinctio eſt de colligatione fra trũ ad inuicẽ. Et huiꝰtria ſunt capitula. Pꝛimum capłum eſt de inſtructione taliũ quo ad amoꝛis beniuolentiam et operꝭ be neficentiam. Secundum qualiter paterfamilias debet regere familiam totam HW Tertium de admonitione pꝛedictoꝛuz er / ga illos qui ſunt colligati cognatione vel affinitate. Luarta di ra ſunt capitula. Pꝛimum capitulum eſt quid ſit coniugiũ. et de contractione oꝛdinata et legitma. Secundũ de inſtructionevxoꝛis ſi ſit mi/ nus moꝛigerata et ſupoꝛtatione. Tertium de mutua dilectione coniugum Quartum de fidei indefectöne. exercitatione. ä Fän de perpetua indiuiſione. Quinta diſtinctio eſt de colligatiõe ſpi rituali q̃lis ẽ fideliũ.Et hꝰtria ſũt capła. Pꝛimum capitulum eſt qualiter debet ſibi ad inuicem coberer. Secundum qualiter cauere debent ne diſ ſeniiroh hone. l H Tertiuz qliter antiqͥ patres laboꝛauefr̃t ad attxabedu homies ad illã colligationem. BSerxta diſtinctio eſt de colligatione ci/ uili.Et huius quattuoꝛ ſunt capitula Pꝛimum capitulum eſt de dilectionis ve/ ritate quam debent habere ciues.Et qua liter debent cauere ne noceant vicinis. Secundũ qualiter debẽt ſubuenire eiſdẽ. Tertiũ ð cauẽda frauduletia ĩ mercaturꝭ. Quartũ de nõ accipiẽdis vſurꝭ a vicinis. ¶ Septima diſtinctio eſt de colligatione Muarta diſtin ctio eſt de admonitione eoꝛum qui ſu nt colligatione ſacramentali colligati.vt ſunt coniuges. Et huius plu Quintum de operis coniugalis religioſa amicabili.Et hnuius tria ſunt capitula. Pꝛimũ capłm eſt qͥd ſit amicicia et q̃lis dʒ eſſe ſiue que exigunt᷑ ad veram amiciciam. Scõm de ficta amicicia ⁊ ꝓpt᷑ q̃ diſſoluit᷑ Tertium de vtilitate vere amicicie. . ctaua diſtinctio eſt de colligatõne ſo ciali in ↄuictu. Et hꝰ q̃ttuo: ſunt capitula Pꝛimũ capłm eſt ꝙ ho debet eſſe ſocialis. Secundũ ꝙ ſocietas maloꝝ eſt vitanda. Tertiũ ꝙ ſocietas bonoꝛũ eſt apetẽda.et qlis dʒ eſſe. et q̃ debẽt eſſe invera ſocietate. Quartum eſt de his q̃ diſſoluũt amiciciã. HNona diſtinctio ẽ depᷣtuali ↄuerſatõne cñ aduerſarijs. Et hꝰduo ſunt capitula Pꝛimum capitulum eſt ꝙ laudabile eſt bñ viuere inter malos. Secundum capitulum eſt ꝙ ꝑ patiẽtiaʒ ⁊ beneficentiam vincuntur aduerſarij. ¶Pars tertrtrii. NErtie Partis que eſt de infoꝛmatione hoim q;tũ ad ea qᷓ ſũt cõia omib ſunt diſtinctões octo. Pꝛima eſt de inſtructõe q;tum ad diffe rentias ſexꝰ. Et huiꝰplura ſunt capitula. dꝛimum capituluʒ quales debẽt eſſe viri. Scõðm ð inſtructõe mulieꝝ q̃les debẽt eẽ mulieres ⁊ ſpecialiter q;tũ ad ſobꝛieta tem CTertium quales debent eſſe q̊ͥ ad caſtitatẽ Quartum quales debent eſſe quo ad quie tem et taciturnitaten. Quintum quales debent eſſe quo ad veſti um et oꝛnatuum qualitaten. BSecunda diſtinctio eſt de inſtructione hominum 'm differentias etatum. Et hu ius diſtinctionis plura ſunt capitulua. Pꝛimũ capitulum eſt de inſtructione coæg qͥ ſunt in mo gradu etatꝭ.ſcilʒ infantiũ. Secundum de inſtructõne eoꝛum qͥ ſunt in ſecundo gradu ſcilicet pueroꝛum. Teꝛtium de inſtructione eoꝛum qui ſũt in in tertio gradu.ſcilicet adoleſcentium. Quartum de inſtructione eoꝛum qui ſunt in quarto gradu.ſcilicet viroꝛaim. Quintũ de inſtructõe eoꝝ qui ſunt in qͥn⸗ to gradu.ſcilʒ ſenũ dictoꝝ a ſenectute. Sextum de inſtructõne eoꝛum qui ſũt in ſexto gradu.ſcilicet ſenum decrepitoꝛuʒ et incõmodis ſenectutis. Tertia diſtinctio de inſtructione hoĩm ad differentias ↄditionũ. Et pmo de in Cabula quarte partis. iitij. ſunt capitula. Pꝛimum capitulum eſtvt tales nõ gloꝛie‚/ tur de nobilitate ⁊ ð hꝰpua cõmoditate. Secundum de vera nobilitat. Tertium de inſtructione ignobilium ⁊ de modicitate incõmoditatis illius. NDuartum ꝙ non gloꝛiandum eſt de pꝛe/ eminentia donoꝛum. Quarta diſtinctio eſt de inſtructõe ho⸗/ minũ q̃ ad differentias ſuſtentatõnis ſiue Pꝛimum capitulum eſt de multiplici ad/ monitione diuitum. Secundum de admoni de yvtilitate panpertatis. Quinta diſtinctio eſt de admonitõe ho minum fm differentias qualitatꝭ vite. Et huius diſtinctionis duo ſunt capła. Pꝛimum capitulum eſt de admonitõe ho minum exiſtentium in peccato. Secundũ de admonitione penitentium. ¶ Serxta diſtinctio eſt de ad monitõe ho/ minum ſᷣm differentias ſtatuum. Et hu/ ius diſtinctionis tria ſunt capitula. Zimi capᷣ.eſt de admonitioneviduarũ. Secundum de admonitione virginum. Tertium de admonitione multiplici vir/ ginum et quales debent eſſe. Et de fructu virginitatis.et de penis violantium virgi nitatem ſ̃ᷣm antiquos. ¶Septima diſtinctio eſt de admonitiõe hoim ſ̃m differẽtias euẽtꝰ vel foꝛtune ꝓut loqͥ᷑ vulgꝰ.Et huiꝰ duo ſũt capitula. Pꝛimum capitulum eſt de admonitõe exi ſtentiũ in pſperitate et de hꝰ inſtabilitate. Secundum de inſtructione hominũ exi/ Pꝛimum capitulum eſt de inſtructõne ho minum exiſtentium in ſanitate. Scom de admonitione hominum exiſtẽ/ tium in infirmitateet de eius vtilitate. — ([Pars quart. AQAiealiter ⁊ de eius membꝛis: ſunt diſtinctiones quinq;. ticis. Et hbꝰ diſtinctionis plura ſũt capła. tione pauperuz et ctaua diſtinctio eſt de admonitione minum quo ad differentias complexio num coꝛpoꝛis.Et huius duo ſunt capitlła lennu aduerſitate et de eius vtilitate Warte partis q̃ QANeſt de republica eccleſiaſtica ſpe/ Pꝛima diſtinctio quarte partie eſt ð cle Pꝛimũ capitulũ eſt de clericꝭ in cõmuni q̃ les debent eſſe ⁊ de ſig clericali.ſcʒ coꝛona. Secundum de inſtructione eoꝛum qͥ ſunt in pꝛimo gradu.ſcilicet hoſtiarioꝛum.,. Tertium de inſtructione eoꝛum qui ſũt in ſecundo gradu.ſcilicet lectoꝛum. Duartum de admonitione eoꝛum qui ſũt in tertio gradu ſcilicet exoꝛciſtarum. Quintum de admonitione eoꝛum qui ſũt in quarto gradu.ſcilicet accolitoꝛum,. Sextum de admonitione eoꝛum qui ſũt inq nto gradu.ſcʒ ſnbdiaconoꝛum. Septimum de admonitiõe eoꝝ qͥ ſunt in ſexto gradu.ſcilʒ dyaconolum. * Octauum de admonitione eoꝝ qui ſũt in ſeptimo gradu.ſcilʒ pꝛeſbyteroꝛum. Honum quales debent eſſe ſacerdotes. Secunda diſtinctio eſt de ꝑfectione pᷣ dictoꝛum quales debent eſſe.Et huius di ſtinctionis plura ſunt capitula. Pꝛimum capitulum q debent eſſe ſcientia pꝛediti. debent etiam eſſe monbo maturi. Scðum qꝙ debeẽt eſſe caſtitate puri.Et de ꝑiculo cohabitatiõis taliũ cũ mulierib. Tertium ꝙ debent eſſe ab auaricia liberi ⁊ a negocijs ſecularibus ſeparati. “ Quartum q̃les debẽt eſſe ſacerdotes ſpe/ cialiter ⁊ ð vita antiqᷓꝝ ſacerdotũ getiliũ. Quintum ꝙ debent eſſe ſolliciti circa ec/ cleſiam ſibi cõmiſſam.et quales debẽt eſſe reſpectu illius. Tertia diſtinctio eſt de inſtructiõe coꝝ pecialiter. Et huiꝰfunt plura capitula Pꝛimum capitulum eſt ꝙ poteſtas eccle/ ſiaſtica non eſt ambiena. Secundũ de exemplis ſanctoꝝ in fugien do eccleſiaſticã dignitatẽ et rerutando. Tertiũ de incõmodis ambitõis ⁊ impꝛo/ bitate. Quartum ꝙ electio rite eſt faciendd. Quintuʒ qua intentione debet conſentire electus et que debet cogitare in conſentiẽ⸗ do et de nomine epiſcopi quid impoꝛtat. Sextum qualis debet eſſe poſt ↄſecratõʒ. Septimum qualiter debet eſſe ſollicitꝰ in cauendis vicijs et ſpecialiter in cauenda laſciuia gule. Octauum qualis debet eſſe in cauẽda ma cula luxurie. D . Nonum qualis debʒz eſſe in cauẽda oppõe auaricie ⁊ in largitõne elemoſine. Decimũ qualis debet eſſe in ſeruando be ETabula ſexte partis. cgirnlkratennet hwin gratia de hoſpitali/ tate qualis debet eſſe.⁊ de huius vtilitate. Vndecimum qualis debet eſſe in menſa ⁊ a quibus cauere. Duodecimum de multiplici conuiuio. et quale debet eſſe conuiuium epiſcopi.⁊ qua la fuerunt conuinia antiquoꝛum MQuarta oiſinen eſt de officijs eccle/ laſticoꝛum. Et huiꝰtria ſunt capitula. Pꝛimũ capitulum eſt de diſpenlatione ſe a/ cramẽtoꝛum. Secundum de ſanctitatevite p̃dicanti 133 et de virtuoſitate quas debent habere ecu S ram animarum habẽtes. Tertium de veritate pꝛedieationum viro rum eccleſiaſticoꝛum et de ſuffragijs eoꝛũ quibus populum iuuare debent.et qua/ les ad hoc opus aſſumi debeant. Quinta diſtinctio eſt q̃les debent eẽ in/ dices eccłe.Et huius quattuoꝛ ſunt capła Pꝛimum capitulum quale debet eſſe iudi cium eccleſia ſticoꝛum.et que in eo cauẽda Secundum qualis debet eſſe familia ep̃i. Tertium de myſterijs veſtimentoꝛum epi⸗ . ſcopalium ⁊ ſacerdotali’n 5K14 Nuartum de neceſſitate cobabiraronls paſtoꝛum cum gregibus.et de periculo di niſionis et abſentie. — (Pars quinta WBite partis que eſt de te Palt ſcolaſticoꝛũ ſunt diſtinctiones due.quarum pꝛima eſt Dde inſtructione diſcipuloꝛum. Et huius Diſtinctionis plura ſunt capitula. Pꝛimum capitulum eſt de dignitate ſapĩe. Scõðm qualis debet eſſe quantum ad coꝛ poꝛis diſpoſitionem ſapientie ſiue litteris addictus.quia coꝛpoꝛis et membꝛoꝛum diſpoſitione debet eſſe venuſtus. Tertiũ q̃lis debet eſſe q̊ ad induſtriã mẽtꝭ. Quartum qualiter pueri in pꝛimis ſüt in ſtruendi. Quinrum in quibus doctrinis ſunt infoꝛ mandi.et a quious eſt cauendum eis. Bextum que ſunt neceſſaria ſtudentiba. Deptimum qualis debet eſſe diſcipulus. Octauũ quale debet eſſe ſtudium boni di/ ſcipuli.⁊ de exemplis antiq̃ꝝ in ſtudedo. annnn quales debent eſſe diſcipuli quo vice honeſtatem. nnas diſtinctio eſt de infoꝛmatiõe doctoꝛum. Et hꝰ quattuoꝛ ſunt caienla. Pꝛimum capitulum quales debent aſcen dere gradum magiſtralem. et de verliane virtuoſevite docentium:ipſis diſcipulis. Secundũ quales libꝛos debẽt hꝛe ſtudẽ/ tes. et qualiter in eis ſtudere debeaut. Ac qualiter ſunt canẽde noxie ſcie ſcolaſticoꝝ Tertium qua intentione debent ſtudere. Quartum qualiter eſt ſtudendum in ſacra kriptlra. et que neceſſaria in ea. Pars ſexta. xte partis que eſt de inſtructione religioſoꝛum ſunt diſtinctiones ſex. Paima diſtinftio eſt de religionis inſtitu tione.Et huiꝰ duo ſunt capitutuua. Pꝛimum capitulũ quid eſt religio ⁊ vñ ðꝛ. Becundum de inſtitutione et oꝛtu eius. Secunda diſtinctio eſt de eminentia re ligionis et dignitate.Et huius diſtinctio nis plura ſunt capitula. Pꝛimum capitulum qualiter antiqui bu modumviuendi pelegeru˖nt. Secundum de religionis eminentia. Tertiũ de diſtinctõne religioſoꝝ antiq̊ꝝ. NDuartum de tribusi in quibus cõſ⸗ iſtit re/ ligio ſpecialiter. Quintum de panpertate ad quam ſe obli⸗/ gant religioſi. et de huins exemplis in ſan ctis antiquis et philoſoppis. Sextum qualis debet elle paupertas. Tertia diſtinctio eſt de caſtitate religio oꝛum ad quam ſeobligant.Er buius di ſtinctionis qᷓttuoꝛ ſunt capitula. Pꝛimum capim quid ſit caſtitas 7 qucad eam ſint neceſſaria. Secundum q inoꝛdinata ſenſunz euaga P eſt cauenda pꝛo caſtitate ſeruanda. ertium ꝙ nimia comelationum ingur⸗ gitatio debet caueir. Duareum cpallidua mulicrum cohabita, QDur 1 mtadiſtinctloeſt de obedientia ad quam anraiſtin religioſi. Et huius di⸗/ : ſtinctionis plura ſunt capitugag. · ꝛimum capitulum quid ſit obedientia. 5 Secundũ q̃lis dz eſſe et de eius gradibj. Rertium qlia debet eſſe opera obedientie. Quartũ de cxemplis obedietie ina ntide Quintum de perſectione obedientie.· Sextum de periculo mobeentte⸗ 12 2 4 1 4. Tabula ſeptime partis. Quita diſtinctio ẽ de ſepteʒ neceſſarijs religioſis vt perfecteviuant in pꝛedictis. Et huiꝰ diſtinctionis plura ſunt capitula Pꝛimum capitulum eſt de elõgatiõe a tu/ multibus mundanis que eſt eis neceſſaria ſaicem affe-cco.e Secunduʒ de omnimoda ſuijpſoꝛum ab negatione. Tertium de cultura coꝛdis ſiue interioꝛi exercitatione. ù Nuartum de ſcrutinio interioꝛi ſiue diſ/ ruſſione. OYèẽG Quintum de vera ſuijpſoꝝ cognitione. Sextum de vera huũilitate ⁊ qualis dz eſſe Septimum de oꝛationis deuotione Octauum de ſeptem que faciunt oꝛatio/ nem eſſe efficacem. BSerxta diſtictio ẽ de vite religioſe vtili tate. Et hꝰ tria ſunt capittlllaa. Lꝛimũ capitulũ eſt de pᷣmij magnitudine Becũdum de ꝑuerſione eoꝝ qͥ maleviuũt in religione ⁊ de pene taliũ magnitudine. Tertium de myſteriali ſignificatione habi „ cus religionis. (Pars ſeptimg. Eptune partis qᷓ eſt de inſoꝛmatõne vt ſint parati Pꝛima diſtinctio eſt de pꝛeparatiõe ad moꝛtẽ. Et buiꝰ ſunt plura capitula. Pꝛimum capitulum eſt de bui vite bꝛeui/ gate ⁊ labilitate ⁊ ꝙ nõ eſt in ea ↄfidendũ agd moꝛtez ſũt diſtinctiones tres. Sextũ de viri inſti ante moꝛtẽ pꝛeparatis ne et meditatione in hoꝛa moꝛtis. Septimuʒ de angeloꝝ aduentu ad ſctõs moꝛientes ⁊ de reuelatione gloꝛie. . Octauum decõmoditate ſiue vtilitate ba bendi ſctõs circũſtantes in hoꝛa moꝛtis. ertia diſtinctio eſt de eoꝝ qualitate q̃ᷓ pꝛoſunt moꝛientibi.Et hui diſtinctionis plura ſunt capitula. Pꝛimum capitulum eſt qᷓ;tuʒ valent pom pe exequiaꝝ vel loca ſepulturaꝝ. Secundum de cure modicitate de ſepul/ turis quam habuerunt antigtauu Tertium de varietate conſuetudinũ apuc gentiles de coꝛpoꝛibo moꝛtuoꝛum. Duartum de neceſſitate reſtitutionum et rectitudine teſtamentoꝛum. Quintum quibus modis iuuantur ani⸗ me defunctoꝛum. Sextũ de ſtat deſũctoꝝ varietate ⁊ quib oſunt ſuffragia viuoꝝ ⁊ qb non. BHBanc collectionẽ ſi qs dignat᷑ inſpice⸗ re ꝑ hoꝝ tituloꝝ ſiue capituloꝝ inſpectõʒ poterit ſequentiũ depꝛchendere oꝛdinem ?⁊ bꝛocellſum. Secundũ de hoꝛtatione hominũ ad me- rita cumulanda in tam bꝛeuivita. Tertium de moꝛtis ineuitabilittt Quartum de ipſius iugi memoꝛia et me/ Ditatione. Quintum de pꝛeparatione ante moꝛteʒ. ?- arerd hent homines eſſe paraii. extum de erroꝛe gentilium qui ſibi moꝛ m intulerunt ⁊ de erroꝛis impꝛobatõe. nis plura ſunt capka. Einumn capitulũ eſt de diſtinctõe moꝛtß. Secunda diſtinctio eſt de moꝛtis mul tiplicitate et timoꝛe.Et huius diſtinctio/⸗ ecundum qualiter eſt moꝛs pꝛima ſclly coꝛpoꝛis timenda malis. Tertium qualiter moꝛs ſecũda ẽ timenda . Quartũ de moꝛte ſcõꝝ ⁊ de eꝰ pᷣcioſitate. Quintũ de timoꝛe electoꝝ etiam in moꝛteł et de boſtis infeſtatione — DM ðG Vncipit pꝛologus in cõmuniloquium ſiue ſummã collationuʒ a fratre Jopanne gallenſi oꝛdinis minoꝝ de obſeruãtia re/ WVBm doctoꝛ ſiue pᷣdicatoꝛ euangelicꝰ ſapientibus ⁊ inſipienti/ ,dbus debitoꝛ ſit.ſaluato/ re demandante p̃dicare 7 4 euangeliũ omi creature. ſedula diligentia puidere dʒvt ſciat om̃es inſtruere doctrinaliter. ⁊ admonere effica/ citer.nõ ſolũ in pᷣdicatiõe declamatoꝛia.ſʒ in collatione familiari et mutua.ꝓut Ec/ cleſiaſticus hoꝛtat᷑.xxxvij.Cum viro irreli gloſo tracta de ſanctitate ⁊ cũ iniuſto ð iu ſticia.⁊ ſic de alijs q̃ ibi enumerat. Et h̊ ex emplo ſaluatoꝛis qͥ nõ ſolũ pᷣdicabat pub lice in ciuitatib⁊ in ſynagogis.ſʒ etiam in — 2– menſis parabolas ⁊ verba vite frequenter audientibopponebat.Luc.vij. Vymõ:ha beo tibi aliqͥd dicere.⁊c̃. Silr exeplo bea/ ti pauli qͥ ait. Et ſᷣmo meꝰ et pᷣdicatio mea nõ in ꝑſuaſibilibo hũane ſapientie verbis Sdicatio.ſ.pu blica.et ſᷣmo puatus ait glo ſa. Actuum.xx.ait idem. docerẽ vos ꝑ do mos ⁊ publice.ſ.puatim ⁊ cõiter teſtificãs ⁊c̃. Freq̃nter em̃ collatio familiaris et mu tua efficacioꝛ eſt ad inſtruendũ qᷓ; pdicatõ publica vel lectio.ꝓut ait Gregoꝰ.ſuꝑ euã gel.li.ij.omeł.xj.Collatiõis inqͥt vox coꝛ/ da tepentia excitat płꝰqᷓ; lectõis.⁊ q̃i q̃daʒ manu ſolicitudinis vt euigilẽt.ſ.audienteſ pulſat.Et ideo pᷣdicatoꝛ apoſtolicus etiaʒ in puata collatõnevᷣbavite iugiter ꝓponat ꝓ loco⁊ tꝑe.⁊ etiã in mẽſa.vt alimẽta coꝛ/ poꝛis miniſtrantibo ipᷣe alimẽta vite diſpẽ ſet. Ciuile em̃ eſt et ſacris lr̃is ↄſentaneuzʒ aut oĩno ſilere in mẽſa vt audias ad pꝛofe/ ctũ.aut vñ ꝓficiant alij.aut ſine culpa letẽ rur. doctũ ꝓferre fmonẽ. Siqͥdem et inter comedentes dñs ꝑabolas miſcuit.ꝓut ðꝛ in Policrato li.viij.c.ix.Si eĩ Dyogenes ⁊ alij ethnici obuios monuer̃t put aitSe neca.xxx.epła.et Hieronimꝰõ Jouinianũ loquẽs de Dyogene ait:ꝙ habitauit ĩ poꝛ taꝝ veſtibulis ⁊ in poꝛticibo ciuitatũ vſq;/ quaq; ꝓſiciẽs.verũ⁊ trãſeuntiũ aut abeũ/ tiũ annotãs vicis qᷓ moꝛes fedabãt. Oul to magꝭ diuinꝰ pᷣdicatoꝛ dʒ ſingulos mo/ vere ⁊ vtiliter cũ illis ↄferre.vt qlibʒ ex ſua collatione ampliꝰillumineł ? melioꝛet᷑ qͥa vt ait Seneca epła.cix. Qui ad phᷣm venit q̃tidie aliqͥd boni ſecũ ferat.aut ſanioꝛ do/ mi redeat aut ſevilioꝛ. Et ponit exempla. Qui in ſolemvenit coloꝛabit᷑qͥ in taberna vnguentaria reſederit odoꝛem ſecum feret Sic qͥ ad pᷣm acceſierint vt ſecum uc traxerint neceſſe eſt. Pꝛedicatoꝛ &̊ ſiẽ phs celeſtis verba ſapientie effundat vñ audiẽ tes illuminent᷑ ſicut a ſole.et exempla vite oſtendat aſpicientibovt odoꝛe virtutũ refi ciant᷑. Sic em̃ monet beatꝰ Gregoꝛiꝰ ſuꝑ euangeł.omel.xvij.li.ij. Cum quẽlibet lu/ bꝛicũ videmꝰ:admonendus eſt. vt coniu/ gio ſtudeat refrenare inquitatem ſuã. Cũ 2ↄiugatum videmꝰ:admonẽdꝰ eſt. vt ſic ex erceat curam ſeculi ne poſtponat amoꝛẽ dᷣi Cum clericũvidemꝰ:admonendꝰeſt qua⸗/ tenꝰſicviuatvt exemplũ vite ſecularibo pꝛe beat. Cum monachum videmꝰ:admonen dus eſt vt reuerentiã habitꝰſui in actu.ĩ lo cutione.in cogitatiõe:ſemꝑ circũſpiciat.et ea q̃̊ mũdi ſunt deſerat.⁊ q̊d oñdit hũanis oculis in habitu.ante dei oculos moꝛibui pᷣtẽdat. Iſte ſãctꝰeſt:admoneat᷑ vt creſcat. Iſte iniquꝰ:admoneat᷑ vt ſe coꝛrigat Qui cũq; ad ſacerdotẽ ſe iunxerit ſale monis eiꝰↄditus recedat. Apłs ad Col.iiij. Ser mo vẽ ſemꝑ in gr̃a ſale ſit ↄditus.vt ſciatii qũo opoꝛteat vos vnicuiq; reſpõdere. Iſte eſt fructꝰphievere.vt em̃ ðꝛ in libꝛo de deo Socratꝭ. Ariſcippus rñdit cuidã tyrãno interroganti qͥd illi philoſophie ſtudiũ tã impenſum ꝓfuiſſet. Ut cum omnibo inq t hominibo ſecure et intrepide fabularer Et iſte vere philoſophie fructus ſcire loqui oꝛ dinate decenter ⁊ vtiliter cum hominibus ſim dignitates graduum.quantitates eta/ tum. qualitates ſtatuũ.ↄditões miſterioꝝ ⁊officioꝝ.ſcʒ ſcire loqͥ cum regibo ꝓput de⸗ cet alloqͥ eos.cũ epᷣis ꝓut decet eos alloqͥ. et ſic de alijs. Et ſᷣm hos modos apoſtoli docuerũt ppłlum dei.nunc dominos.nunc ſeruos.nũc patres.nunc filios. nunc ſpon ſos.nũc ſponſas.nũc ſenes.nũc iuuenes. nũc diuites.nũc pauꝑes. Uñ apoſtolꝰ ad Ephe.v. Uiri diligite vxoꝛes veſtras.⁊c̃. Et. vj.filij obedite parentibus.Et ſequi/ Werneobeaiee dominis. Et ſimiliter beatꝰ Petrus ĩ pma cano.ij.c. Serui ſub/⸗ diti eſtote ĩ om̃i timoꝛe dñis.Et ſeqͥ᷑ ibidẽ tertio ca. Oulieres ſubdite ſint viris ſuis tur. 2 d Similiter Johannes .. Joh. ij. Scribo vobis patres. Scribo vobis adoleſcen/ tes. Scribo vobis infantes. ⁊c. Et non ſo lum apoſtoli et ſancti doctoꝛes ſic dietine modis docuerũt.ſʒ etiaʒ phi gẽtiles ione 6 narrat Trogꝰ põpeius de Pytagoꝛa li. et Policrat.ibidẽ li.vij.c.iiij.q cũ audiſſet Crotonioꝝ vꝛbẽ oĩno r̃ſolutã ⁊ vᷣtutꝭ o indigentẽ:illucvenit.⁊ matronaꝝ ſeꝑ aviris doctrinã.⁊ pueroꝝ a parentibo tre⸗ quent᷑ hũit Et docebat nũchas pudiciciã et obſequia in viros.nüc illos modeſtiam ct lr̃aꝝ ſtudiũ.⁊ inter hec velut genitricem virtutũ frugalitatẽ omnibo ingerebat. Et ſic aſſiduitate diſputationũ ad frugem me lioꝛis vite populuʒ reuocauit.Uñ deſchᷣſi moꝛes hoĩʒ iuuenũq; ſenũq;. Qualit et ſer ui decipiãt dños.Quid meretrix.qͥd leno dolis ↄfingat auarus. Hec qͥ cũq; legit ſic puto tutꝰ erit. Exẽplo & ſaluatoꝛis ⁊ apło rum erꝰ⁊ ſacroꝝ doctoꝝ et etiaʒ gencilium phoꝝ euangelicꝰ pᷣdicatoꝛ vt pᷣdictum eſt oꝛdinabilit᷑ ⁊ diſtinctevtilit᷑ ⁊ exꝓpꝛijs oẽs moneat tam ĩ publica pᷣdicatõe q́; i puata collatõe.Et ſiẽ ꝓuidꝰexploꝛatoꝛ dʒ ↄſide/ rare ſtatꝰ eoꝝ ⁊ moꝛes ⁊ ↄ ſuetudies cũ qᷣb ↄtert.⁊ ꝓut viðᷣrit expedire ſaluti eoꝝ ſᷣmo nes vtiles ꝓponere.⁊ eos efficaciter hoꝛta/ ri. qꝛ vt ait qdam ſapieẽs. Cũ oꝛatoꝛ nõ ali ter niſi oꝛando ꝓbet᷑ phᷣus nõ minꝰtacen/ do ꝓ tꝑeqᷓ; loqᷓndo ꝓ tꝑe philoſophat᷑.Eſt em tꝑs tacendi ⁊ tꝑs loquendi.Eccs.iij. Et ido ait pus tacendi tꝑs ⁊ poſtea loquẽ di. eo ꝓg ille veraciter loqͥ nouit.qͥ pus bene tacere didicit.Et q̃ſi ddã nutrimẽtũvᷣbi eſt cenſura ſilencij ait Grego.ſuꝑ Eʒe. li.j. omet.xj. Ubi em̃ nõ eſt auditꝰnõ effüdas ſᷣmonẽ.Ecci.xxxij.et Mathei.vij. Nolite ſetm̃ dare canibo Et iõ in libꝛo ſaturnaliũ ðꝛ ꝙ Socrates grecꝰ oꝛatoꝛ cũ ĩ ↄuiuio a ſodalibo oꝛaret᷑ vt aliqd in medio ꝓponeret ð fonte eloq̃ntie ait. Que pñs locus ⁊ tꝑs exigit ego nõ calleo.i.ſapio.que ego calleo nec loco pñti ſũt apta nec tẽꝑi. Jõ ibidem ſeqͥt Nihil tã cogna tũ phie q; locis⁊ tꝑib aptare ᷣmones. Regła & diſcretõis mode rante ꝓutviderit expedire ꝓ loco ⁊ tꝑeppo/ nat pᷣdicatoꝛ diuinꝰ vᷣba edificatoꝛia.im/ plens illud Ecci. xj. Uerba pꝛudentium ſtatera ponderabunk. Explicit pꝛologus. ma diſtinctio pme ꝑtis hꝰ nme. CLapitulum pꝛrimum. AQuid ſit reſpublica. Hime igi⸗ tur part diſtinctio pma ↄtinẽs duode cim capitula: eſt de Veepublica i ſe. Cuiꝰ O△ bmü caplum docet dIcg ſit reſpu blica di cens ꝙ reſpublica ẽ rres ppli. res ↄmuniſ ꝓpłus ẽ cet? iurꝭ ↄſenſu ⁊vtilitatꝭ cõmunio ne ſociatꝰ.De his diffinitõibꝰ Augꝰ.ð ci. dei. li. ij. c. ix.et li.v.c.xviij.⁊ epła.v. Om̃is igit᷑ intẽdẽs bonũ cõmune ⁊vtilitatẽ ꝓpaʒ ꝓpri.vt regni.patrie.ciuitatꝭ.eccłe.⁊ ↄſimi/ liũ augere ⁊ defendere ac ↄpᷣuare ſalua iu/ ſticia intendit etiã rempub.augere.ad quã rempub.habuerunt antiqͥ magnũ ʒelum. (((Capitulum ſecundum. Ex qᷣb ꝑſonis ↄſtituitur ⁊ qualiter. Ecuou capitulũ oñndit ex qbo et q̃lit᷑ↄſtat reſpub. determinat Aug'. li. v. de ci. dei c. xix.vt S.dicẽs ꝙ tũc reſpub.et res ppłi iu ſte et bñ regit᷑ ſiue ab vno rege ſiue a paucꝭ optimatibo ſiue ab vniuerſo ppło cuzʒ talis ꝓłus.ſ.cetꝰ iurꝭ ↄſenſu ⁊ vtilitate cmuni· eit ſociatꝰ.Tuũc em̃ ſalua eſt reſpub.cũ ᷣm ius omes ↄſentiũt ⁊ vtilitatẽ cõmunẽ oẽs intendũt.Cõſtat at ex ꝑionis ſuꝑioꝛibus medijs⁊ iferioꝛibo.ſᷣm Augeibid⸗ recitatẽ vba Scipionis. ꝙ ſiẽ in fidibo ac tybijs atq; ipo cantu acvocibo ↄcẽtꝰ qͥdã tenedꝰẽ Ddite ferre nõ pñt q̊uſq; cõcoꝛs emicit᷑.ſic ex ſũmis ĩfimis ⁊ medijs interiectꝭ oꝛdinibo vt ſonis moderatãvnitatẽ ↄſeſu diſſimuli/ moꝝ ↄcinere.et q̃ armonia a muſicis ðꝛ in cantu eã eſſe ĩ ciuitate ↄcoꝛdia.̊ eſt dictu. Inter omes ꝑſonas reipublice dʒ eſſe con coꝛdia ad modũ muſicoꝝ cantantiũ ſubtꝰ ſupꝛa et medio modo. Sicut em hoꝛrent aures niſi ſonꝰcantantiuʒ ↄcoꝛs fuerit.ſic hoꝛroꝛ ⁊ terroꝛ eſt in ciuitate ⁊ religione et etiã in oĩ cõmunitate ex ꝑſonaꝝ duſenſio⸗ ne Et ſicut conſonatia delectat in muſica. ilr oñdit qͥd ſit pus. quia ex diſtinctꝭ ſonis.quẽ diſcrepãtẽ aures eru ”l eẽ in repub.ciuili ⁊ eccłiaſtica.qꝛ vtrũq; eſt Diltinctio pꝛima. ſic in ciuitate ⁊ in religiõevnanimis ↄcoꝛ/ Dia. Et iõ dicit ꝓpha.Ecce qᷓ; bonũ et q; io cũdũ habitare frẽs ĩvnũ.Quilibʒ em̃ ĩ ci/ uitate ⁊ ĩ religiõe ac in oĩ cõitate eſt ſicvna ffa in ſermonevel q̃i in cantu vna nota ̃ᷣm Auug. de ci. dei. li. iiij. c. iij. Supioꝝ igit̃ ꝑ ſonaꝝ eſt iuraꝛ leges ciuitatꝭ ſcire eaſq; cu ſtodire q̃i fidei ſue ↄmiſſa ⁊ ĩtelligere ſe ge rere ꝑſonã eiuitatꝭ.ᷣm ſniaʒ Tulij ð offi.c. xxxix. Et tñ ſuꝑioꝛ parẽ ſe eẽ alijs ĩ honeſtꝭ dʒ oñdere.ſᷣm illð Ecci.xxxij. Rectoꝛem te poſuer̃t noli extolli.ſʒ eſto ĩ ilł q̃ivnꝰex ipᷣis Inferioꝝ vᷣo ꝑſonaꝝ ẽ nihil pᷣter negociuz ſuũ agere.nil de alio inquirere.neĩ repub. curioſũ eſſe.ſʒ ꝓpꝛiũ opꝰ et officiũ ſibiiniũ ctũ ad cõmunẽ vtilitatẽ ꝑficere ᷣm Tuliũ vbi S. Mediaꝝvᷣo ꝑſonaꝝ eſt negocia in/ ſferioꝝ ad ſuꝑioꝛes fideliter deferre. accuſã da ex caritate accuſare.pmouẽda ꝓmoue/ re.⁊ ↄcoꝛdiã ſuꝑ oĩa int hos ⁊ ulos fouere MHec em̃ ↄcoꝛdia dʒ eẽ int᷑ oẽs ĩ repub.⁊ in oĩ cõitate ſctã. Siẽ em̃ in coꝛꝑe natali me bꝛa ſibijnuicẽ deſeruiũt ⁊ p ſeinuicẽ ſolici / ta ſũt.mutuo ſe ꝓtegũt.mutuo defoꝛmita tes cooꝑiunt.ac mutuo ſe oꝛnant.Sic dʒ qᷓivnũ coꝛpꝰ.cuiꝰcaput ẽ xpᷣus.⁊ nos alter alteriꝰmembꝛa. Ait apłus ad Ro. xij.et ad CLCox.xij.Etem̃ ĩ vno ſpũ nos oẽs ⁊ invnuũ coꝛpꝰbaptiſati ſumꝰ Et ſiẽ euidẽs ſignum rabioſe furie eſt ꝙ vnũ mẽbꝛũ deſtruit alið vel deuoꝛat ĩ coꝛꝑe natali.ſic ſignũ rabio/ ſe malicie eſt ꝙ vnũ mẽbꝛũ reipub.deuoꝛet aliud ⁊ diſperdat marxie ſi ẽ ſanũ mẽbꝛũ. ſi eſt putridu mẽbꝝ ⁊ infectiuũ alioꝝ aufer/ rivel ſegregari dʒ ab habẽte ptãtem ſᷣuato iurꝭ oꝛdie. vel etiã amputari.ꝓut ait Culiꝰ li.iij.de offi.c.vij.loquẽs de tyrãno dicens Hmõi genꝰ hoim peſtifeꝝ atq; impium ex hoĩm cõitate exterminandũ eſt. Et ponit exemplũ:Mebꝛa coꝛꝑis amputant᷑ ſi ſpũ vitali carere ceperint ⁊ nocẽt ceterꝭ mẽbꝛiſ coꝛꝑiſ. Sic feritas hoĩs ⁊ imanitas belue a còitate ciuiũ tanqᷓ; hũanitate coꝛꝑis ſe/ gregãda eſt. Si ̊ vtẽtes oꝛganis muſica/ libo diligent᷑ ſtudẽt ne fiat aliq̃ diſſonãtia ĩ oꝛganis ſuis.⁊vt fiat ꝓpoꝛcionalł ↄſonan/ tia.multo magꝭ gubnatoꝛes reipub. ſolli/ cite debẽt ꝓuidere ꝙ ĩ pᷣdictꝭ ꝑtibo reipub. ſit debita armonia ſiẽ̃ recitat᷑ in policrato li.iiij. c. viij. Si inat citharede et alij fidici nes młta diligẽtia ꝓcurãt qũo oberrantis coꝛde cõpeſ. cãt viciũ.⁊ eandẽ vnanimẽ red dant faciantq; dulciſſimã diſſidentiũ cõ/ ſonantiaʒ. coꝛdis nõ ruptꝭ ſed tenſis ppoꝛ/ cionaliter et remiſſis:quanta ſolicitudine opoꝛtet pᷣncipẽ ⁊ patrẽfamilias moderari. nũc rigoꝛe iuſticie.nũc remiſſione clemen/ tievt ſubditos faciat qᷓ̃i vnanimes eſſeĩ do mo.⁊ q̃i diſcoꝛdantiũ in miſterio pacis et caritatꝭ oꝑibovnã faciat ꝑfectã ⁊ maximaʒ armoniã. Hoc aũt certũ eſt ꝙ tutiꝰeſt coꝛ/ das rmitti qᷓ; ptẽdi.qꝛ q̃ ſemel rupta ẽ nul lo artificio reparat᷑.ſic aliqñ plus valet pia remiſſio qᷓ; rigida coertio. Uiñ dʒ eẽ in con gregatione ſicut eſt in celo.ſᷣm ꝙ; Job. xxx viij.querit de dicens. Nunqͥd noſti oꝛdi/ nem celi ⁊ pones rõnem erꝰ in terra. Quod exponens Augꝰ.li.ij.de ci.dei.capᷣ.xix.ait. NRatio celi in terra ponitur: qñ reſpublica humana imitat᷑ curiã celeſtẽ.vbi voluntas dei lex eſt. ⁊ omnia fiunt in caritate.Et ſic patet ſecundũ capituluum. (Lapitulum tertum. aliter debet regulari legibus. Ddocet ꝗꝙ reſpub. debet oꝛdina⸗/ rivirtutibo ſcʒ legum rectitudi/ ne. iuſticie ſolidantis equitate. concoꝛdie vnanimitate cõnectente.ſidelitate mutua adiuuante.ↄſilio ſalubꝛi dirigente.moꝛuʒ honeſtate decoꝛante.oꝛdinata intentione qᷓi om̃ia ↄſũmante. De pᷣmo ptʒ fᷣm Tut. ..retho.ili.j.vbi ait.O m̃es leges ad cõmo dũ reipublice iudices referre opoꝛtet Hee virtutes faciũt cõiter leges ab omibo ob/ ſeruari et cõiter trãſgreſſoꝛes puniunt fm ſniam beati Ambꝛo. in exameron omel. v. Docet etiã h̊ capłm qͥd ſit lex Eſt em lex ratio ſũma inſita a nat᷑a q̃ iubet facienda et ꝓhibet phibenda.vt ait Tuliꝰ de legib De h̊ Augꝰde ciuitate dei lib.ij.capło.xvj. Et Criſoſto.ſuꝑ Johẽm omel. xxxvj.diẽ ꝙ leges ſũt hominibo ſicut capiſtenia ⁊ fre/ ni equis. Sed h̊ lex nunq; bene regit᷑ niſi lege diuina fulciat.ᷣm Aug.de ciuitate dᷣi li. iiij. capᷣ.vj. Uñ de ipᷣe dicit Pꝛouer.viij. Per me reges regnant.⁊ legum cõditoꝛes iuſta decernunt. Unde ſᷣm Augnſtinum epiſtola.v. Reſpublica eſt ciuitas dei.rex veritas lex caritaſ. Hec lex nõ declinat ad dexterã ᷣm Auguſtinũ de duodeci abuſi/ onibo.Ouodecim grad abuſionis eſt po pulꝰſine lege. dũ dicta T legũ ſcita ↄtem / nit ꝑ diuerſas erroꝝ vias in laqueũ ꝑditio nis incurrit. Hec lex lz ſitvna in ſe.multi/ plex tñ in fructu ⁊virtute. Job. xj. Multi plex eſt lex eiꝰ.Et qꝛ inutilis eſt leguʒ latio niſi ſit earũdem cuſtoditio.ideo ſolicite de bent cuſtodiri in republica tam a iudicibi ⁊ magnis ſicut a pauꝑiboꝛ paruis.ne ſit ſi milis tele araneaꝝ q̃ infirmioꝛa aĩalia reti net ⁊valentioꝛa trãſmittit.put recitat Cla leriꝰli.vij.ca.ij.dicens leges eſſe tales vt ait Anatharſis.qꝛ his pauꝑes et hũiles con/ ſtringi. diuites ⁊ pᷣpotentes nõ alligari cõ tingit. Contrariũ legit᷑ de illo rege qͥ eruit ſibivnũ oculũ et filio alterũ.qꝛ filiꝰdebnit vtroq; pᷣuari ſᷣm legẽ ꝓpter adulteriũ com/ miſſuʒz. vt dicit Claleriꝰ li.vj.Et Saul no luit ꝑcere filio ſuo qͥ fuerat trãſgreſſus mã datũ eiꝰ.j.Regũ.xiiij. Uñ ſicut leges non debẽt punire innocentem ꝓut ait Paulus Actuũ.xxiij.Tu ſedẽs iudicas me ꝑ legeʒ et legẽ iubes me ꝑcuti.Ita nõ debẽt ab/ ſoluere reũ a diſciplina:maxime qñ peccat in rempublicã.Qui em iuſtificat impiuʒ ⁊ ↄdemnat iuſtum.vterq; abominabilis eſt Rrouer rv: narrat lalertꝰli.vij.c. ij Ageliſaus inueniẽs legẽ iniquã in quada gente punientẽ inſontes ⁊ dimittẽtẽ noxi/ os.illam deſtruxit ⁊ nouaʒ inſtituit hos et illos equaliter iudicantem et punientem. Eapitulum quartum. Aualiter iuſticia fundari debet lum docet ꝙ reſpub. dz regulari uUuuſticia.qꝛ iuſticia reipub.ẽ ami/ ca.⁊? nihil tam inimicum reipub.vt iniuſti cia.qꝛ remota iuſticia qͥd ſunt regna niſila trocinia fᷣm Aug. de ci. dei li. liij. c. liij. 2 li. xix.ca.ix. Uñ ſine hac iuſticia nõ poteſt eẽ= emptio.venditio.locatio.in ciuitate ᷣm Tul. ij. ð offi. Itẽ neceſſaria eſt iuſticia ad rempub.regendã.Cuiꝰtanta vis eſtvt nec illi qͥ maleficio ⁊ ſcelere paſcũt᷑ poſſint ſine yVlla ꝑticula iuſticie viuere.Et ponit exem plũ ð latrõibo.vñ ⁊ leges latronũ eẽ dicũt qbo pareant q̊s obſeruẽt.Et ponit exẽpluʒ equalẽ pꝛede partitionẽ.iñ lex latronũ quondã fuit ꝙ equalit᷑ non diuidẽs ſpolia aut occideret᷑ vel a ſocijs relinqueretur ſᷣm Tul. vbi ſup.Et ideo cõcludit ibideʒ.O/ cuᷣ tanta vis iuſticie ſit vt etiã ea latronum Wartum capitu opes firmet atq; augeat.quantaʒ eius vim inter leges ⁊ iudicia in ↄſtituẽda repub.fo re putamꝰ. Et ibi bñ de B. Uñ ⁊ iuſticia eſt ſplendoꝛ magnꝰex q̃ boni viri noiant᷑. Et hurmunꝰpmũ eſt nealicui qͥs noceat niſi laceſſitus iniuria.Deindevt cõiboꝓp com/ munib vtat᷑.huatꝭ vt ſuis.vt ait idẽ de oſ/ ficijs li.j.c.vj. Uel ſũdamẽta iuſticie ſũt ne cui noceat᷑. Deindevt cõmunivtilitati ſer/ uiat᷑ ait idẽ.c.viij. Uñ ⁊ Ambꝛo.li.j.ð offi. Juſtꝰoĩa cõmunia hʒ ꝓ ſuis ⁊ ſua ꝓ cõmu nibo. Et ſeqͥ . Iſtiꝰiuſticie q̃ttuoꝛ ſũt ꝑtes. Pꝛima pars eꝰ oꝛdinat ĩ deũ.ſcdᷣa ĩ patriã. tertia in parentes.quarta in om̃es.qꝛ red/ dit vnicuiq; q̊d ſuuʒ eſt.ſᷣm Aug.de ci.dei li.xix.ca.j.Hec ãt iuſticia hʒ comites.ſ.in/ nocentia. amiciciã.ↄcoꝛdiã.pietatem.reli⸗/ gionẽ.a ffectꝰhumilitatẽ.m Macrobiuz li.j. Juſticie ſpẽs ſũt pietas erga oẽs xpᷣia/ nos. Innocætia ſine aliq̃ iniuria.dilectio. reuerẽtia.ↄcoꝛdia.ĩ affectu mĩa.et ĩ effectu clemẽtia.ſiẽ de h̊ ſatꝭ docet Hugo.Qualiſ debeat ĩ repub.tã ſuꝑioꝛ erga inferioꝛes et ecõuerſo qᷓ; pariũ int᷑ ſe.patebit infra cũ ſi/ gillati de ĩifoꝛmatõne taliũ dicet᷑. Nãvt ait Berñ.ĩ ſᷣmõe qͥdã ð aduẽtu.Juſticia ẽvᷣtꝰ qꝗ̃ redditvnicuiq; q̃d ſuũ ẽ.pᷣlato reuerẽtiaʒ ⁊ obediẽtiã.parioſiliũ q̊ erudiat᷑ ignoꝛãtia ⁊ auxiliũ q̊ iuuet᷑ ifirmitas.inſerioꝛi cuſto/ diãvt ñ regnet pctm̃ ĩ moꝛtali coꝛꝑe Roꝝ. vj.⁊ diſciplina vt dignos fructꝰpnie faciat His ſex dʒ adiũgi iudiciũvt ait ibið. Hee ſũit ſeptẽ colũne qs edificauit ſapiẽs in do mo ſua.Pꝛouer.ix.Hec iuſticia ẽ mag̊ᷓ af/ fectu apetẽda.mag ſtudio cuſtodiẽda.ma gno honoꝛevenerãda. vñ ðꝛ Sap.j.Dili/ gite iuſticiã qͥ iudicatꝭ crã.Nã gẽtiles dedi cauerũt tẽpla iuſticie ᷣm Aug.de doctrina xpᷣiana li.j.ca.v. Et hoc ꝓpter reuerentiam et ſolicitudinem cuſtodie eiuus. apirnlum quintum. ualiter debet concoꝛdiavniri. Bintu capitulũ docet ꝙ tũc iuſticia obtinet pn/ Alipatũ iĩ repu.qũ ẽvᷣa ↄcoꝛdia in ea. Neceſſe eſt vt reſpub. vnanimi ↄcoꝛdia adiuuet᷑ ꝓut ait ſaluſtiꝰli.ij.Ego inqͥt vob regnũ trado firmũ ſi boni eritꝭ Imbecillũ ſi mali.qꝛ ſiẽ̃ ↄcoꝛdia parue res creſcũt.ſic Diſcoꝛdia magne dilabunt᷑. Et h idem ait Señ. epla.xxxvj Oereg.i ſe diuiſũ deſola. 4 £ . Diſtinctio pꝛima. ait ſal. Matß. xij. Et ſica ↄtrario ↄcoꝛdia vnitũ regnũ augebit᷑. Nihil eſtvtiliꝰciuita ti ↄcoꝛdia. Uñ cõmentatoꝛ ethicoꝝ nono Coõcoꝛdia magnoꝝ grata toti ciuitati ⁊ oĩ bus grecꝭ. Et ponit exemplũ. Concoꝛdia cretoꝝ ̊ Xrerſem gr̃a ↄferetꝭ.ſ.fuit om̃ib greq. Tüc em̃ eſt reſpublica ⁊ in ſe foꝛtis ⁊ hoſtibo terribilis. Terribilis i nqͥ tvt caſtro tii acies oꝛdinata. Eati. vj. Sup qd Gre/ goꝛiꝰſuꝑ Eʒe.li.j.omeł.viij. Caſtroꝝ acieſ tuc hoſtibo terribił oſtendit qñ ita ↄſtipa/ ta ⁊ deſata fuerit vt nlło loco interrupta videat᷑ Judith.xv. Uno agmine ꝑſeq̃bãt᷑ filij irrael ⁊ debilitabãt omẽs. Uñ ait Se neca li. x.de bñficijs.capᷣ.xiiij. Homini cui nõ vis vnguiũ vel dentiũ viguit duas res dedit ius nature qᷣbo fecit eũ terribilẽ ⁊ va lidũ.rationẽ.ſ.et ſ. ocietateʒ. Societas em dominiũ oĩm aĩaliũ dedit ⁊ imperiũ terriſ gentiũ ⁊ etiã dñari in mari iuſſit Et iðᷣo in omi republica dʒ vnꝰpncipari ne fiat diui ſio. vt ait Hieroꝰ.epła.xlij pter q̃d recto/ res reipu.antiqᷣtꝰ⁊ ſi eſſent pus diſcoꝛdes poſtq; eſſent aſſumpti ad regimẽ reipu.mu tuo int᷑ ſe ↄcoꝛd ij. narrãs de Milio lepido 2 Solino flac co.qꝛ vt cẽſoꝛes creati ſũt qͥ pᷣus inimicicijſ diſſidebãt pu blice iũcti ſut. ne eent diſſidẽ tes inimicicijſ puatꝭ. vñ ⁊ ibidẽ.c.j.narrat ð eo qͥ plangebat aduerſariũ ſuũ.eo qꝙ erat fei ublice vtilis. Et qꝛ nõ eſt vera ↄcoꝛdia niſivbi regnat caritas q̃ facit coꝛ vnum et iſi ybi lex ẽ caritas.vt dictũ ẽ ẽ DLapitulum ſextum. 4 Mualiter aĩaʒ multitudinis vnã. Act᷑. iiij. iðo necha Ereſpub.n )docet ꝙ in repub. dʒz eſſe fidelitas vera. qꝛ vt ait Culiꝰli.j.de officijs ca. vij. Füdamentũ iuſticie eſt fides dicto rũ ↄuentionũq; ↄſtantia ⁊ veritas. Et vt ait idẽ ca.xij. Cum duob modis fiat iniu ria. autvi aut fraude. Fraus q̃i vulpecule. — vis leonis videt᷑. vtrũq; vᷣo ab hoĩe alieniſ ſimũ.Totiꝰat iniuſticie niła eſt capitalioꝛ q; eoꝝ qꝗ cuʒ maxime fallũt id agũtvt boni videant᷑. Hec aũt fidelitas nõ acqͥrit᷑ pecu nia vel cõmodo tꝑali.ſʒ vᷣtute put ait m⸗ bꝛo.ij. ð officijs. Ouis fideles putet quos vel pecunia vel adulatiõe ſibi obligandos crediderit.Quis igit᷑ illos q̃ ad obedietiaʒ aret. ꝓut ait Ualeriꝰ li. x.c. e nnn debet fidelitate adiuuari. xtum capitulũ plurima redimũt pecunia ſideles arbitrer Nã iſti ſe freqᷓntervendere volũt imperia Dura ferre nõ poſſunt.⁊c. Acqͥrit᷑ aũt fide ⁊ 2ſeruat᷑ iuſticia ⁊ pꝛudẽtia vt ait idẽ. Nilła ſccã ſocietas nec fides regni: imo quoꝛũdã H fides mutat cũ tꝑe.ſicut loqtᷣ Egeſippꝰ lu.j. loquẽs de quoda qͥ mutauit fidẽ cum tꝑe. SDed nil ſtabile qd eſt infiduʒ ait Tulius capᷣ.x. Et ꝓpterea fidelitas eſt firmamentũ ſtabilitat; qᷓ eſt in amicicia vt ait ibidẽ. Et B fides fuit in magna reuerẽtia apud anti quos. Uñ et Catho eam cõmendãs dixit ea hie templũ cũ Joue in capitolio ut re citat Tuliꝰli.iij. de officijs m illo ⸗ nnij. O fides apta p innis.i.faſtigio templi. Ne mo autẽ poteſt dici fidelis qͥ eſt infidꝰſuis. vt ait Egeſippꝰvbi S. Et qꝛ nõ eſt vera amm cicia nec vera virtꝰniſi quã regulat vera ca ritas. Ideo nec eſt vera fidelitas niſi quaʒ efficit diuina caritas. Fideles em̃ i ndile/ ctione acquieſcent illi. Sap.iij. Amic? an tem fidelis ꝓtectio foꝛtꝭ. Ecci.vjqͥ fidelis eſt ꝑmanet ltꝑe tribulatõis.Ecci.xxij. Fi dem poſſide cũ ꝓximo in pauꝑtate uliꝰ Et ſequit᷑. In temꝑe tribulatõnis ꝑmane illi fidelis Hec ergo ſides debz eſſe vera abſq; coꝛdis maliuola tergiuerſatõe et ſine oꝛis fallaci deceptione. et abſq; geſtus doloſa ſimulatione.et abſq; operis ꝑpuerſa deſrau datione. ali 6 poterit bene regi. Sapitulum ſeptimum. ¶Mualiter ſalubꝛibo oſilijs dz dirigi. Eptimũ capitu⸗ luʒ docet ꝙ reſpub. dz ſalubꝛiby cõſilijs eſſe directa.eo ꝙ ſalꝰ vbi multa ↄſiliavt ðꝛ Pꝛouer. xxiiij. Uñet re⸗ ctoꝛes reipub.antiqͥtꝰdicebãt᷑ ↄſules a cõ ſulẽdo.ait Aug. de ci. dei li.v.c. xij. Jdeo Tuliꝰli.j.de offi.c.xij. Darua ſũt armavbi 2ſiliũ ẽ domi. Uñ ibi recita t ꝙ ↄſiliũ So lonis plciuitati atbenieñ. pfuit: q 2 ab illo leges ⁊ ĩſtituta eoꝝ: q; valuit victoꝛia The miſtodis.qꝛ bellũ geſtum Cõſilio ſenatꝰet a Soloneerat Oſtitutꝰ Et Señ.ð traqᷣllita te aĩ pꝰ pn. Nõ is ſolꝰreipub .Hpꝓdeſt qͥ tuet᷑ 1 de pace belloꝝ cenſet. ſʒ qͥ iunentuteʒ er· hoꝛtat.qͥ ĩ bonoꝝ pᷣceptoꝝ inopia vᷣtutẽ in ſtituit.qͥ ad pecuniã luxuriãq; ruẽtes retra hit. Si ei moꝛat᷑i pᷣuato publicũ tñ nego „ ciũ agit.Et Tuliꝰð ſenectute. c. iij. ꝙ dãtel ↄſiliu ĩ repub.plus agũt q;ᷓ alij. Ham ſunt gubernatoꝛes ĩ naui⁊ alij qͥ ſentinã exhau riũt.alij curſitãt alij malos exſcandũt Ille vero tenens clauũ ⁊ quietꝰ ſedens in puppi multo maioꝛa ⁊ melioꝛa facit.NHõ viribus aut velocitatibo aut celeritate coꝛꝑis res magne gerunt᷑.ſz ↄſilio ⁊ auctoꝛitate ⁊ ſcia Et poſt ↄcludit ibidẽ.qꝛ cũ talibo ſenectus augeri ſoleat apud eos viget ↄſiliũ. In an tiquis em̃ ſapientia Job xij. Uñ ⁊ Robo/ am q dereliqͥt ↄſilium ſenũ et adheſit conſi iijs iuuenũ amiſit regnũ.iij. Re. xij. onſi liũ em ſenũ multũ valet. Undevaleriꝰli.vj. ca · ij. de illo qͥ reſpondit et minabat᷑ ꝙ hũit multos gladios. Rñdit aliꝰ. Et ego mul/ tos annos.q̃ſi diceret.te nõ timeo. Silr⁊ oↄſilio ſapientuʒ reſpublica auget᷑ ⁊ regit᷑ et „„ oſeruat᷑ ¶lñ narrat aug.epiſtola.xxxviij. de Demoſtene pho qͥ nõ curauit ꝙ eſſz ha⸗/ bitus indoctioꝛ cũ canere verius in epulis recuſaſſet. atuero requiſitus ſe neſcire illa dixiſſet. eiq; dictũ eſſʒ.Quid &̊ noſti.reſpoõ Dit. rempublicã ex ꝑua magnam facere. ſcz ciũ ↄſilijs eiꝰ ſi ei acquieſcerẽt. Quales aũt debent eſſe in regimine reipublice dicet᷑ in fra vbi de ſenatu.id eſt. de collatõe ſenato/ rũ ſiue a ſiliarioꝝ agi᷑. Sequitur capitulũ octauum.e MDualiter debet virtuoſis moꝛibus de/ coꝛari. lum docet ꝙ nõ ſolũ reſpub.debʒ elſſe directa cõſilijs ſʒ etiã debʒ eẽ oꝛnata moꝛib, virtuof ſᷣm ꝙ ait Augẽ'. re citans verſum Ennij li.ij.de ci.dei.cap.xx. Moꝛibus antiqͥs res ſtat romana viriſq;. queʒz verſum inqͥt vel bꝛeuitate velveritate tanẽ; ex oꝛaculo quodã eſſe effatꝰ mihi vi/ det᷑. Nam neq; viri niſi ita murata ciuitas fuiſſet. neq; moꝛes niſi bijviri pfuiſſent: aut fundare aut tãdiu tenere potuiſſent tantaʒ et tam iuſte lateq; impantem rempub. ⁊c. Et ſequit. NHam deviris qͥd dicam. Mo/ res em ipſi interierũtviroꝛum penuria ſᷣm Augu. Quales aũt erant moꝛes antiquo rum narrat Saluſtius ⁊ Augꝰ. li. v. de ci. Ddei. capᷣ.xiiij. Nolite inqͥ t exiſtimare maio res noſtros armis rempub.ex paruis ma⸗/ gnam feciſſe:ſi ita eſſet multã pulcerrima/ qd nos haberemꝰ. Quippe ſocioꝝ atq; ciui um.et pᷣterea armoꝝ ⁊ equoꝝ maioꝛ copia Ttauum capitu/ nobis q; illis eſt. ſʒ alia ere qᷓ illos mag nos fecerũt qᷓ̃ nobis nulla funt.ſ.domi in Duſtria.foꝛis iuſtũ imperiũ.animꝰ in cõſu lendo liber.neq; delicto.neq; libidini ob/ noxiꝰ. Pꝛo his nos habemꝰluxuriam atq; auariciã. publice egeſtatẽ.puatã opulẽtiã. laudamꝰdiuitias.ſeqͥ mur inerciã.int᷑ bo/ nos ⁊ malos diſcrimẽ nullũ.om̃ia virtutis pᷣmia ambitio poſſidet. Ubi ̊ pᷣdicti boni moꝛes ibi merito reſpub.oꝛdinat᷑.⁊ vbi de ſunt deoꝛdinat᷑. Unð augꝰ. de ci.dei.li. iij. ra⸗ij loaene de Scipione ait ꝙ nõ cen ſebat ille bꝰ ruẽtibo moꝛibꝰ.Et vt ait idẽ ibi epła.v. Aduerſa ⁊ ꝑuerſa coꝛda moꝛtaliuʒ felices res humanas putant cuʒ tectoꝝ ſplendoꝛ attendit᷑ ⁊ labes nõ attendit᷑ aiaꝝ.cũ thea troꝝ moles extruunt᷑ ⁊ effodiunt᷑ füdamẽ ta virtutuʒ. Nec pᷣncipantes in repub.ſepe ſtudent moꝛes coꝛrigere.ſʒ hõibo domina ri. ꝓut ait Augꝰ. vbi S.c.xix.recitãs abuſi onẽ taliũ Reges nõ curant q; bonis ſed q; ſubditis regnent ꝓuincie regiba nõ tanq; rectoꝛibo moꝛũ.ſed tanq; rerũ dominatoꝛi bus et deliciarũ ſuarũ ꝓuiſoꝛibo ſeruiant. Et iſtos bonos moꝛes coꝛrumpunt collo quia pꝛaua ait apkus Coꝝ. xv. Et qꝛ mo/ res bonos non faciunt niſi boni vel pꝛaui amoꝛes.vt ait Augꝰ.epła.xxxiiij. Ideo nõ ſũt boni moꝛes ĩ republica niſi vbi oꝛdiati ſũt amoꝛeſ qͥ ſolũ ſũt ĩ republica eccłaſtica ſiue in dei ciuitate quã facit amoꝛ dei vſq; ad ↄtemptuʒ ſui.pꝛout ait Aug'.de ci.dei li.ix. Mos eĩ eſt mẽtꝭ habitꝰex q̊ ſinguloꝝ opeꝝ aſſiduitas manat.⁊ ſic extendẽdo no inen virtutes dicũt᷑ moꝛes.vt ait Policra tus li.v.ca.iij. Uñ ⁊ h̊ eſt deceptio multoꝛꝝ in repub.exiſtimantiũ pꝛauos moꝛes non eſſevicia ꝓpter aſſiduitatẽ.put ait Seneca li.de beata vita.argumentuʒz peſſimi turba eſt. Queramꝰaũt qͥd optimũ factũ ſit non qͥd vſitatiſſimũ.Et qͥd nos in poſſeſſiõe fe/ licitatis eterne ↄſtituat.nõ qͥd vulgo veri/ tatis peſſimo interpᷣti ꝓbatũ ſit. = Eapitulum nonum. docet ꝙ nõ ſufficiũt iſta pᷣdicta ait Tulius li.iij.de offi.dicens ꝙ vnũ de/ bet eſſe poſitüũ omnibo vt eadeʒ ſitvtilitas ¶ Dualit recta intentiõe dz oꝛdinari. Maonune capitulũ dniſi ſit vna ⁊ oꝛdinata intẽtio om niũ membꝛoꝝ reipub.ſ.vt ipſa ſaluet᷑. put ni cta om put de/ Diſtinctio pꝛma. vninſcuiuſq; ⁊vniuerſoꝝ.quã ſi ad ſe qͥſq; rapiat diſſoluet᷑ oĩs hũana ↄſociatio.On Soes intendunt cõmunẽ vtilitatẽ reipub. nec aliqͥs vult nocere alteri ꝓpt cõmodum ꝓppꝛiü ſtabilis erit reſpub. Clũ ait idẽ nõ ſolũ h̊ ius iure gentiũ ſʒ etiã legib pploꝝ qᷣ bus in ſinguł ciuitatibo reſpub.cõtine hecvolũt incolumẽ eſſe ciuiũ ↄiũctõʒ.quã qͥ dirimũt eos moꝛte.exilio.vinculis.dam no.cohercent.ſ.leges. Uñ ⁊ ait ibidẽ ꝙ de trahere aliqͥd alteri.⁊ hoiem hoĩs incõmo o ſuũ cõmodũ augere mag eſt õ naturaʒ qᷓ; moꝛs q; doloꝛ.⁊c.q̃ pñt coꝛꝑi accidere. Et h̊ ideo qꝛ tollit ↄuictũ hũanũ ⁊ ſocieta tẽ.q ſᷣm naturã eſt. Et ibi bñ de h̊.Et hãc intentiõeʒ habuerũt antiqͥ nobiles amato res reipub.qͥ intendebãt cõmodũ alienuʒ ſicut ſuũ. vt recitat Tut.li.j.de offi. c. iiij. et Sapiẽs em̃ nihil indi Augẽꝰ. epła.xxxiiij. Sapiẽs em nihil indi cat ſuũ mag q; cuiuſq; illi cũ hũano gene re ↄſoꝛtiũ.ſʒ ſtulta auaricia moꝛtaliũ poſ/ ſeſſionẽ ꝓpꝛietatẽq; diſcernit.nec qᷣcq; cre/ dit ſuũ eſſe qd publicũ eſt. Sũt em ſapien tes ſimiles ſoli et lune qᷓ om̃ibo lucẽt. vnde Señ.epła.xcix.Soli et lune plurimũ de/⸗ beo ⁊ tñ nõ mihivni oꝛiunt᷑ imo etiã antiq curabãt de repub.poſt moꝛtẽ ſicut ante. vt ait Tul. de ſe loques in li.de amicicia.c.vj Mõ minoꝛis cure mihi eſt q̃lis poſt moꝛtẽ meã reſpub.fuerit q; hodie. Paucꝭ em̃ na/ tus eſt qͥ ppłum ſue etat cogitat.ait Sene ca epla. ixxxj. Et idᷣo qᷓdam ciuitates attri buebãt diuinos honoꝛes ꝗbuſdã vt exci/ tarẽt alios ad ſuſtinẽdũ ꝓ repub.ait Tul. li.iij. de nata deoꝝ.vñ ex hacvnanimivo/ luitate ⁊ cõmuni intẽtiõe exiſtentiũ ĩ repub lica ipᷣa ſaluat᷑ ⁊ ↄſeruat᷑.q̊d pʒ in exemplis fenſibilibo. Terra em̃ immobiliter ſtat. eo vꝓqᷓlibet ꝑs tẽdit advnũ.ſ.ad centrũ.vt pzʒ li.ij.de celo?⁊ mũdo. Itẽ nauis regulariter trahit᷑ qũ avehentibo ↄcoꝛdit᷑ ducit᷑. Siłr gacies ꝓficit ⁊vigoꝛat᷑ qũ diu ↄcoꝛdit᷑ tene tur. 2 ſic in oĩ cõitate.Et qꝛ nõ eſt ꝑfecta ĩ/ tentio advnũ in aliqᷓ cõitate niſi in vnitate eæccłiaſtica in q̃ querit᷑ vnũ qͥd ẽ neceſſariiũ Et petit᷑ res vna.i.habitatio ſuꝑna in głia. Et ido ſola reſpub.eccłiaſtica ẽ ꝑfecta in q̃ qͥs nõ dʒz q̃rere q̊d ſuũ eſt ſʒ q̊d ihu xpᷣi QOð oñdit apłs exẽplo mẽbꝛoꝝ in coꝛꝑe ſibijn niceʒ miſtrantiũ.Coꝝ. xij.q & in pᷣdietis mõ ↄſtitutũ eſtvt nõ liceat cuilibʒ cõomodi cauſa nocere alteri. Hec em̃ ſpectant leges modis reſpub.ↄſtituit᷑. gubernat᷑.⁊ adiu⸗ uat: ſalua eeirr. ((Xapitulum decimum. Wlnee defectu pᷣdictoꝝ deſtruit᷑. CEcunuũ capitulũ docet qꝙex defectupᷣdictoꝝ reſ/ pu. diſſipat᷑ ⁊ diſſoluit᷑. Et ſic de ſtruit᷑ ex defectu pᷣdictoꝝ aitiſapiẽs ethi.ij. Exq̊ ò̊ reſpub. ꝓfſicit ex pᷣdictꝭ:defectu ⁊ ca rentia eoꝝ deficit ⁊ diſſoluit᷑. vt pʒ ex verb Cathonis g.ita etiãvt nõ remaneat coloꝛ vel pictura ĩ repub. ꝓnt ait Aug.de ci.ðᷣi capᷣ.xx.recitans vᷣba Tulij.ᷣli.v.de repub. Nra etas cũ rempub. ſiẽ picturã accepiſſʒ egregia:ſʒ euaneſcentẽ vetuſtate nõ mõ co loꝛib ijſdem qͥb fuerat renouare neglexe/ rat.ſʒ ne id qͥdẽ curauitvt foꝛmã ſaltẽ eius extremã tanq; lineameta ᷣuaret. Quid em̃ manet ex antiqͥs moꝛibo qͥb ille dixit rem ſtare romanaʒ.quos ita oblinione obſoli/ tos videmꝰvt mõ non colant᷑.ſʒ etiã igno rent. Et ſi ita fuit tunc multo minus ẽ mõ erꝰeffigies vel coloꝛ.vbi omes querũt que ſua ſunt nõ que ihu xpᷣi. Et de deſtructõe reipub.loquitur Auguſtinꝰ de ciuitate ði vbi ſupꝛa dicens poſtqᷓ; enumerauit flagi cia et ludibꝛia et ſcelera que fiebant in re/ pub.Quis inquit rempublicam nõ dicazz romano imperio.ſed domui ſardonapait comparauerit.qui quondaʒ rex ita fuit vo luptatibo deditus vt in ſepulchꝛo ſuo ſeri bi fecerit.ea ſola ſe habere moꝛtuuz que li/ bido eius cumviueret conſumpſit.Et hec mala in repub.oꝛta ſunt in mundo triplici ter. ex ignaua ocioſitate.et libidinoſa vo/ luptate.et male pacis tranquillitate.pꝛo/⸗ ut ait Auguſtinus de ciuitate dei recitans verba Carpoll. Eapitulum vndecimmm. Aualiter antiqui multa ſuſtinuere pꝛo Noecimũ capi⸗ Atulum docet antiquoꝝ exempla et facta circa rempublicam agen dam et ↄſeruandam. Yuit em̃ in eis pia ſo licitudo pꝛo ipſa.et fuit ad ipſam vehemẽs Dilectio.pꝛo ſalute illius feruida emulatio terrenoꝝ omniũ contempr ſiue deſpectio⸗ terribiliũ arduoꝛũ aggreſſio.periculoꝛum ſ laboꝛũq; ꝑpeſſio.moꝛtꝭ libens ſuſceptio ⁊ necꝭ ſuoꝝ caroꝝ ſiẽ filioꝝ ⁊ cogõtoꝝ occiſo rum ꝓ repub.niła aut mima lamẽtatio.Et etiã fuit ĩ eis moꝛiẽdi añ deſtructõʒ reipu. oimoda affectio.qꝛ ĩ ilł vigebat ſoliꝰreipu. ſalutꝭ deſideratio.⁊ de his ꝓ ꝑte ĩ bꝛeuilo/ quio ð vᷣtutibo. Uñ narrat Claleriꝰli.j.c.iij de camillo qͥ pcatꝰẽ ꝙ ſi alicui deoꝝ felici/ tas romana nimia viðet᷑eiꝰinuidia ſuo ali quo incõmodo ſatiaret᷑. ⁊ ſubito lapſu de cidit. Et ſeqͥt᷑. Eque vᷣtutꝭ ẽ ⁊ bona patrie auxiſſe ⁊ mala ĩ ſe trãſferre voluiſſe.Et Cla leriꝰli.vj.narrat de pietate antiq̃̊ꝝ ĩ patriã vbi ait. Reſtat nuncvt patrie charitas ex/ hibeat᷑ cuiꝰ maieſtati etiã q̃ deoꝝ muneri/ bus equat᷑ auctas ꝑentũ: vires ſuas ſubie cit. fraterna q̊ʒ caritas aĩo eqͥ ac libẽt᷑ cedit E xemplificat de ilł qͥ ſe expoſuert moꝛtiꝓ repub. Uñ narrat de qdaʒ in cu capite cũ picꝰſediſſʒ.⁊ affirmaſſent auruſpices eo oc ciſo foꝛe reipub.ſtatũ feliciſſimũ.ſue domꝰ miſerrimũ.⁊ eoↄſᷣuato pico.ſ.ĩ ↄꝛiũ vtrũq; ceſuꝝ. at ille picũ ĩ conſpectu ſenatꝰmoꝛſu ſuo necauit.Et idem narrat de Ariſtotele vegeciꝰli.iiij.c.iiij.qͥ cũ ſupᷣme vite reliqͥas ſenilib ac rugoſ mẽbꝛis i ſũmo lr̃aꝝ ocio vix cuſtodiẽs adeo valẽter ꝓ ſalute patrie incubuit vt hoſtilib armis ſolo equatã in lectulo Athenienſi iacẽs manibo qbo erat eriꝑet ⁊c.Et idẽ narrat de ilłqͥ mira fecer̃t ꝓ repu.De codro qͥ expoſuit ſe moꝛtivt ſui vincerẽt. Et ð alijs ſiłr narrat Augꝰ.q̃nta fecer̃t ⁊ ſuſtinuerũt antiqͥ ꝓ repu.hi.v.ð ci. Dei. c.xviij.vt de illo qͥ pᷣcipitauit ſe ĩ hiatũ terre.cũ eſſʒ dictũ oꝛacuł deoꝝ vt illud q̊d roma ni haberẽt optimũ illic mittet᷑. Et ðᷣ Bꝛuto q occidit filios ſuos.qꝛ fuerãt õ rẽ pub. ð q̊ poeta.Natoſq; pꝛ noua bella mo nẽtes. Ad penã pulcra ꝓ libertate vocauit Et de alio qͥ occidit filiũ ſuũ licet ꝓ patria pugnaſſet.qꝛ tñ jᷣ imperiũ ſuũ.i.qd imꝑa/ uerat.lʒ viciſſet occidit ne plłꝰmali eẽt in ex emplo ĩperij ↄtẽpti qᷓ; boni ĩ gła occiſi Unñ 2 antiqͥ nõ eſtimabãt aliq̊s viuere niſi qͥ vi uerẽt ad alioꝝ vtilitatẽ.ꝓut ait Señ.epła liiij. ꝙ etiã nõ ſibiviuit qͥ neminiviuit Hic Joſephꝰ vidẽs patrie ruinã ĩ deſtructõe ci intatꝭ hieroſolime Tyto eã obſidẽte cepit deflere ꝙ eua ſerit.ſ.cum cecidiſſet ꝑcuſius ſaxo ſuꝑ caput.eo ꝙ dulce erat ei moꝛi añ patriã.ait E geſippꝰli.vj.Et iõ ꝓ repub.oĩa ſuſtinebãt ꝓpter qͥd etia nõ planxerũt filioſ Bugnarer. put ait Chꝛiſo. ſuꝑ Joh. omet. xij.arguẽs ſideles qͥ plãgũt moꝛtuos ſu/ os qͥbo eſt ſpes reſurrectõis. Uñ ait ꝙ gen tiles poſſunt deridere xpᷣiauos. Nam mu lier qᷓdam gentilis.ſ.audiẽs de filio ſuo in bello cadẽte.introgauit qliter res ciuitatiſ ſunt diſpoſite.q̃ᷓi diceret. Si res ciuitatis ſalue ſũt nõ plangaʒ illũ. Miris modis afficiebãt᷑ ad rẽpub. Et ex ↄſideratõe iſto/ rũ arguit btũs Augꝰ. li.v.ð ci.dei.c.xvij. Et poſt. Di ipᷣi talia fecer̃t ꝓ repu.oĩa cõ/ tẽpſerũt ⁊ tot ꝑicula ſũt aggreſſi ⁊ hoꝛribi lia moꝛtꝭ genera ꝑpeſſi ſũt.qͥd magnuʒ ẽ ꝓ illa er na celeſtiq; gła cũcta ſeculi hꝰ q̃libet iocũda blãdimẽeta ↄtẽpnere.vel qũo aude bit qs devolũtaria pauꝑtate ſe extolłe.vel ꝓ xpᷣo moꝛtẽ timere:ſaluatoꝛe dicẽte. No/ ſite timere eos qͥ occidũt coꝛpꝰ. Matth. x. VUnñ ⁊ ibidẽ arguit ꝙ ſi ipᷣi h̊ ſecert ex amo re patrie ⁊ laudũ cupidine. ꝓut loqͥ t᷑ poeta de eo qui occidit filios. Uicit amoꝛ patrie laudũq; immęeſa cupido. Quid magnũ ſi ꝓ vera libertate q̃ liberos facit a domina/ tu dyaboli ⁊ caritate liberandoꝝ hominũ a demonibo h faciendũ eſt. ⁊ ſic de alijs.ꝓ ut ibi bñ ↄcludit. Sit em̃ illi ꝓ repub.i.p re ppłi nõ redẽpti mag pᷣcio ſãguis ihu xpᷣi nec regenerati ſacrametis eiꝰ.nec viuifica tivita ſua.⁊c. Si ̊ ph̊i gentiles iudicabãt talia facere natura duce.multo magis de/ bent ſideles ſpirituſancto inſpirante et di rigente viuere ad alioꝛumvtilitateʒ. vt ne/ mo ſibiviuat.⁊c. Ro.xiiij.Qualiter autem reſpub.debeat diſponi in ſe ⁊ in ſuia ꝑtib⸗ ⁊ officijs docet Auicenna li.x.ſue phic.ca. iiij. vbi ait. Opoꝛtetvt inſtituẽdo legem hᷣ eſſet pᷣma intentio.ſ.oꝛdiare ciuitatẽ ĩ tres ꝑtes.ſ.in diſpoſitoꝛes.miſtros.et legiſperi tos.et in vnoquoq; illoꝝ oꝛdine aliqͥs pꝛe/ latus.et poſt hos oꝛdinent᷑ alij vt nulliꝰ ſit in ciuitate inutilis qͥ nõ habeat aliquẽ ſta tum laudabilevt ab vnoquoq; ꝓueniatvti litas ciuitati.Et idðᷣo pꝛohibeat legiſiatoꝛ ocioſitatẽ ⁊ vacatõeʒ.nec ſit aliqs qͥ ñn obe/ diat alicui Süt em̃ hoĩes ↄpeſcẽdi.⁊ qͥ nõ patiüt᷑ ↄpeſci expellẽdi ſunt a ciuitate. Et ſeqͥt᷑. Debet etiam ꝓhibere ocia ꝓpc q̃ amit tuntur hereditates ex quibo nulla vtilitaꝝ pꝛouenit.vt.ſ.non ſit leccatoꝛ vel aleatoꝛ. Hic enim accipit et non pꝛodeſt ciuitati. ſʒ opoꝛtet ꝙ qui accipit offerat fructũ alij. ſuos qñ moꝛiebãt᷑ ꝓ repub.maxie ſivᷣtuoſe egppberſ ſatid⸗ ſcſitde ſdi gobeten⸗ ducititihit catio olimlin ingocetmin Hzinſtmiincun Genitpommnon pepnentardloet, Allnxugoetbb orgiennanitute⸗ ſeecnotoſe Ppoltcereͤf QRari hrvece Cr lgeritplurnoc M. pituli⸗ camne Ormnumſenlen bit Darcdlin⸗ ces Oponend ng euongelinn Meuttaima ulialipn. Paunencimatlllur etollentituntcaze Dche. Han apetikpetron Uulurebeli tchet der Rgeepknpe Cnrdocenitie llenepectidn Ulnciales tgies Wederented eltglesſeruos lesdehſtoresfie Goolesccpitef Mteain dicereg ſono dubitent utſalutemeſt figtieſtenttale Kiagoptimeon⸗ ub⸗ ioſa inſt ſwatgi ſnnnenens nuſibuenire fhnmipant ulitciing, lumam — =ꝛ jeſſhtnote Nohonck, tuos ſi/ aleggen undn lio ſuo in clnitati quitants Smmodis loe iſto/ ola co/ hoꝛnbi nuzip qliber joande olle,xel e No/ utth.r. Nnde Apoea mmpawi wagnäſi 1Ddina, r bomini dealio ripubl bu i pluikca ncicabit nagsde fantec di nez vene leraulem ſioptib ephiech⸗ olgemd itate intes ctlegſpnn Alge, ſ ue enuertl Glato itt⸗ Adqno Mie. Et tqamit Fulieas aleato:. auitatl⸗ tüaliz⸗ Itẽ dʒ phibere ſtudia hoim q ſũt ꝛia vti litatibo. ſiẽ ſũt doctria furãdi rapiẽdi ⁊ ðci piẽdi.ꝓhibet etiã occaſiões q̃ ſi negligant catio.⁊ ↄſimilia.q̃ retrabunt hoĩes a con/ iugio.q̃d eſt malum in ciuitate.Et ꝙ pᷣmo dz inſtitui in ciuitate ne qͥs degeneret ⁊ de ueniat patrimonioꝝ alienatio. Docet etiã ne puenmiat diuoꝛtiũ vel copule diuiſio que eſt in ↄiugio.et ibi bene de his. Sic enim oꝛdinata ciuitate poterit quiſq; viuere pa/ cifice quo ad ſe.⁊ fructuoſe qͥ ad alios.⁊ qͥſ q́; poſſidere qͥd ſuũ eſt. NXZzapitulum duodecimũ. Ldoctrina euangelica non repugnat 4 reipublice.Et ꝙ poſt ſuſceptionẽ eiꝰ nõ cõ tigerũt plura aduerſa reipublice q; ante. BVo decimum ca pitulũ docet doctrinã euangeli/ cam nõ ↄtrariari reipub. Cuius ↄtrarium ſenſerũt antiqͥ heretici.ſicut ſcri bit Marcellinꝰad Auguſtinũ epła. v. di/ cẽs.Opponendo.ſ.ꝙ pᷣdicatio atq; doctri na euangelica reipub. moꝛibo nulla ex ꝑte ↄuenit.ſicut a multis ðꝛ.cuiꝰpᷣceptum eſt. vt nulli malũ ꝓ malo reddere debeamuſ.⁊ ꝑcutienti maxillam pᷣbere aliã.⁊ palliũ da re tollenti tunicaʒ.et ſic de alijs. De quib Mathei.v. Nam qͥs tolli ſibi ab hoſte ali qͥd patiat᷑ vel romane ꝓuincie nõ velit ma/ la iure belli repẽdere.⁊c̃.Et ad illud reſpõ det Aug. epka. v. ante finem dicẽs ꝙ qͥ di/ cunt doctrinã xpᷣi eſſe reipub.aduerſã dent talem exercitũ.⁊ tales milites.⁊ tales pꝛo/ uinciales.tales maritos.tales ↄiuges.ta/ les parentes.tales filios.tales dominos. et tales ſeruos.tales iudices.et reges.ta/ les debitoꝛes fiſci redditoꝛes et exactoꝛes quales pcepit eſſe doctrina xpᷣiana ⁊ audi/ ant eam dicere aduerſaʒ eſſe reipub.immo vHo nõ dubitent ↄfiteri magnã ſi ei obtem peret᷑ ſalutem eſſe reipub.q̃ſi ̊ diceret. Si pᷣdicti eſſent tales in repub.doctrina euan gelica optime ↄueniret.nec mirũ cũ talem rempub.ipſa inſtituat.De qua ſubdit Au guſtinꝰ poſt. ꝙ in ipſa colluuiõe moꝝ peſ/ ſimoꝝ ⁊veteris ꝑdite diſcipline maxie ve/ nireac ſubuenire debuit celeſtꝭ auctoꝛitas q̃voluntariã pauꝑtatẽ ↄtinentiã beniuolẽ tiam iuſticiã atq; ↄcoꝛdiã verãq; pietatem ꝑſuaderet,ceteraſq; vᷣtutes.nõ tm ꝓpx iſtaʒ Iducũt ↄꝛiũ ↄſtructiõis ciuitatꝭ.ſicẽẽ foꝛni vltã honeſtiſſime gerendà atq; agendam. nec ſolũmodo ꝓpter ciuitatꝭ terrene cõcoꝛ/ diſſimã ſocietatẽ.verũetiã ꝓpt᷑ adipiſcendã ſempiternã ſalutẽ.⁊ cuiuſdã ꝓpłi celeſtẽ di/ uinãq; rempub.cuiꝰnos ciueſoſiſtit.fides ſpes caritas ⁊c̃. Unð ſi eſſent tales ciues ⁊ alij oẽs tales q̃les deſcribit do ctrina euã/ gelica.nullus faceret malũ alij.nec tolleret tunicã alteriꝰ. Item alij errantes poſuerũt multa eueniſſe reipub. poſt fidem xpᷣianã. Ad quã rñdet beatꝰ Augy. li.iij.de ci.dei. Narrãs rẽpublicã romanã añ fidẽ perijſſe ⁊ tot milites fuiſſe interfectos ab Haniba le ꝙ ipᷣe miſit tres modios plenos anuloꝝ extractoꝝ de digitis eoꝝ in ciuitatẽ ſuam ſcʒ karthaginẽ. Nõ & fidei xpᷣiane debuit ĩ putari ſi aliqñ aduerſa cõtigerũt reipub.ſʒ peccatꝭ hoĩm nõ obedientiũ doctrine euẽ gelice ⁊ trãſgredientiũ eiꝰ mãdata.ꝓut ait Ausg'.in tractatu de excidio vꝛbiſ ꝙ dens ꝑmiſit flagellari multos ĩ excidio vꝛbis.qꝛ ſeruꝰſciens voluntatẽ dñi ſui ⁊ nõ faciens vapulabit plagꝭ mulcꝭ. Lu.xij. Et põit ex empla.vnã tribulam ſentit area.vt ſtipula ſcindat᷑.granũ mũdet᷑.vnũ ignẽ foꝛnax vt palea in cinereʒ ꝑgat.aurũ ſoꝛdib careat. Sic tribulatõem roma ꝑtulit in q̃ vł emẽ datꝰ vel liberatꝰ pꝰ:dãnatꝰ vᷣo impiꝰ. Fi/ des ” nõ nocuit reipub.ſʒ multũ ꝓfuit.nec ꝓpter fidẽ xpᷣianã fuerũt puniti ſʒ ꝓpt᷑ pecca ta ꝓpꝛia vt dictũ eſt. Unde huiꝰ erroꝛis im ꝓbabilitas patet de ſe.Dicere ei peiꝰeẽ illii cum qͥbo eſt deꝰ impꝛobabilis erroꝛ eſt. Et meliꝰeſſe illis cũ qͥbs nõ eſt deꝰ Siẽ ait Jo ſephus ↄcionando ad iudeos.ꝓut narrat Egeſiſpꝰli.vj.Ulos inqͥt deꝰ deſeruit.quia vos pietatis cultũ deſeruiſtꝭ.pᷣſidiũ ſpera/ bat᷑ diuinũ.ſed qͥ voſ defendebat.ad hoſtẽ migrauit.qꝛ quẽ colebamꝰ:romanivenerã tur:nos offendimus.Et inducit auẽtates ſcturaꝝ.nõ in multitudĩie ꝓpłi.ſʒ ĩ timoꝛe dñi abꝛahã penetrauit egyptũ.doꝛmiebat abꝛahã.⁊ toꝛq̃bat᷑ pharao.Geñ.xx. Sic ð yſaac.de Jacob Eſau.Sic moyſesↄtra egyptios oꝛabat non doꝛmiebat. Sic de Joſue.Gedeone.Eʒechia. In oꝛõne ergo melioꝛa arma qᷓ; invᷣtute.Et ibi bene deß. HNõ em̃ in multitudine exercitꝰbellivicto/ ria.ſed de celo victoꝛia ⁊ foꝛtitudo.j. Ma cha.iij.Cũ ̊ deꝰ fuerit cum illis qͥ recte cre düt. dicere peiꝰ eſſe hõibo poſt fidei ſuſcep/ tionẽ qᷓ; añ irrõnabilis erroꝛ c.J nalcli. vj. Si de nobiſcũ eſt cur appꝛehenderũt nos H mala.q̃ſi diceret. mala nõ appꝛehendunt illos cũ qͥb eſt de““. Diſtinctio ſcᷣa pᷣme ꝑtis huiꝰſumme. (Xapitulum pmum. ¶ onceps habet ſe ad modum capitis in coꝛpoꝛe naturali.et de capitis pꝛopꝛie/ Fatibusssss reipub. ⁊ ↄferendi cũ eis. Con/ lJeqnter pcedendũ eſt ſümo mgr̃o dirigẽte qdd infoꝛmatõeʒ ⁊ inſtructionẽ ꝑtiũ eiꝰſiue mẽbꝛoꝝ.qꝛ vt tactũ eſt S.reſpub.ẽ ſᷣm plu tharcũ coꝛpꝰqddã q̊d diuini munerꝭ bũfſi cio animat᷑.⁊ ſũme eqͥtatꝭ agit᷑ nutu.⁊ regi᷑ q̃dam moderamine rõnis. In q̊ coꝛꝑeqm Pnceps obtinet capitꝭ locũ vni ſubiectꝰ ðo ⁊ his qͥ vices illiꝰagũt in terrꝭ ſubiectꝰ.qm q cultũ dei ⁊ religiõis inſtituũt ⁊ inſfoꝛmãt vicẽ aĩe ĩ coꝛꝑe reipublice obtinẽt.et ſic ab eis totum coꝛpꝰ vegetat᷑ et regit᷑.Et de iſto coꝛꝑe ait animꝰfloꝛidꝰloquẽs de Romulo in pncipio hiſtoꝛie romanoꝛũ ꝙ ex varijs Alſi elemẽtꝭogregauit coꝛpꝰ⁊ vnũ populuzʒ romanũ fecit.Et qm̃ in iſto coꝛꝑe pᷣnceps eſt ad modũ capitꝭ.vt dictũ ẽ. Et ðꝛ.j.Re. xvj.Cũ eſſes ꝑuulłꝰin oculis tuis caput fa ctus es in tribubo iſrł ait.ſ.ſamuel ad ſaul. Jõ pmo de inſtructõe pncipis.vñ Hugo De ſacra.li.ij.ꝑxte.ij.c.iiij. Terrena ptãs ca/ put hʒ regẽ.Et ſpũalis ſummũ pontificẽ. et ibi bñ de B. Et merito ꝑ caput ſignat᷑.qꝛ ſicut caput eſt mẽbꝛis omibo ſuꝑpoſitum. 2 eſt oim mẽbꝛoꝝ regitiuum.et in ſublime erectũ.⁊ ſenſiba om̃ibo dotatũ.et ſingulari venuſtate effigiatũ.ꝓut loqͥt Ambꝛo.ð ca pite ĩ exameron.omeł.vltia dicẽs. Caput ſuꝑ reliq̊s artꝰnr̃i coꝛꝑis cernimꝰ eminere pᷣſtantiſſimũq; eſſe oĩm tanq; int᷑ elementa celũ.tãqᷓ; arcẽ int᷑reliqua vꝛbis menia. In hac arce regalem qᷓndã habitare ſapiaʒ ſᷣm dictũ ꝓpheticũ.Oculi ſapiẽtis ĩ capite eiꝰ. hanc eſſe tutioꝛem ceterꝭ.ex illa oibo mem bꝛis vigoꝛẽ ꝓuidẽtiãq; ſcimꝰ ðᷣferri. Quid em̃ validitas lacertoꝝ.qͥd velocitas pedũ. niſi capitꝭ velut Pneipis ſui ĩꝑiat q̃dã ãmi eĩ aut ðſtituũt᷑ vniuerſa niculet᷑ ptãs.ex . aut oĩa fulciũt᷑. Et ſeqͥ. Maioꝛ capitꝭ oꝛ/ natꝰ.qꝛ cerebꝛũ nr̃m ſedẽ oꝛiginẽq; noſtro rũ ſenſuuʒ capillis munit ⁊ veſtit. Illic em̃ ſionibo inſtruẽdi habẽtes curaʒ fons vniuerſoꝛũ eſt. cũ caput vides hoĩem agnoſcis.ſi caput deſit niła agnitio adeſſe pᷣt. Jacet trũcꝰ ignobilis ſine honoꝛe ſine noie.Uñ ⁊ ibi poſtea ↄcludit.Nõ ĩmerito igit᷑ huic ↄſultoꝛi ſuo cetera mẽbꝛa famu/ lant᷑ ⁊ circũferũt illud ſernili geſtamine ſiẽ numen. atq; in ſublimi locatũ vehũt.vide/ as imꝑatoꝛi ſuo ſingula gratuito diſpen/ dio militare.Alia poꝛtãt.alia paſcunt.alia defendũt vel miniſteriũ ſuũ exhibẽtvt on/ cipi ancillant᷑ vt dño. Hec ille. Merito g ob pᷣdictas elegãtes capitꝭ pᷣrogatiuas pn ceps ꝓplłi ðꝛ caput illiꝰ qͥ ðꝛ eſſe talis quale caput in coꝛꝑe humano ⁊ cui deſeruiũt ſin guli ſicut mebꝛa capiti.vñ pᷣnceps ẽ ptãs publica ⁊ in terris q̃dam diuie maieſtatis ymago ait Policratꝰli.iiij.c.j. Jõ ⁊ animo regenti coꝛpꝰ cooꝑat᷑.ꝓut ait Señ.li.j.de clemẽtia ca.ij. Ubi loquẽs ð iperatoꝛe ait NQuẽadmodũ totũ coꝛpꝰ aie deſeruit tan/ to magꝭ tãtoq; ſpecioſiꝰ ille in occulto ma net ⁊ tñ manꝰ pedes oculi negociũ uli ge/ rũt. Sic im mẽſa multitudovniꝰ aĩe circũ data eſt:ill ſpũ regit᷑.illiꝰratõ ne flectit᷑.⁊c̃ Et h̊ idẽ pnceps ðꝛ baſis populi. Job.ix. Dub qͥ curuant᷑ qͥ poꝛtant oꝛbẽ. Ibi Gre goꝛiꝰ moꝛ.xiiij.ꝙ pnceps non incongrue greco eloquio baſileos ðᷣꝛ q̃d lacia lingua baſis ppli interpᷣtat᷑.qꝛ ipᷣe ſuꝑ ſe ppłm ſuſti net qͥ motꝰ illiꝰptãtis põdere ſixꝰ regit.cuʒ etiã in bꝛutis aĩalibo vigoꝛevalẽtioꝛa pꝛe/ ſint ꝓut ait Señ.epła.xciiij.dicẽs ꝙ; pᷣmi moꝛtaliũ ⁊ exhis geniti naturã incoꝛrup/ ti ſeq bant᷑ eundẽ habebãt ducẽ ⁊ legẽ com miſſi melioꝛis arbitrio. Nata em eſt potio ribo deterioꝛa ſubmitti.vt multꝭ qͥdẽ gre/ gibo aut maxĩa coꝛꝑa pᷣſunt.aut vehemen⸗ tiſſima.nõ pᷣcedit armẽta degens taurus. ſic qͥ magnitudine auctoꝛitatꝭ ceteros ma los vicerit.elephãtoꝝ greges maxios du/ cit Ita int᷑ hoĩes ꝓuidũ eſt animo optimũ in rectoꝛẽ eligi Jdeoq; ſũma felicitas erat gentiũ in qbo nõ poterat potẽtioꝛ eſſe vbi melioꝛ. Hec ille.Et huie concoꝛdat illud quod dictũ eſt de Saule.j. Regum. x. ait Samuel. Uidetis quem elegerit dominꝰ ꝙ: nõ ſit ſimilis ei in om̃i populo. Quãdo em̃ talis eſt pnceps:merito poteſt dici ca⸗/ put populi. Om̃is autem pnceps admo/ nendus eſt de cauenda ambitione pꝛinci⸗ pandi vel dominandi. oiem eſſe teine merito famu/ lneſiẽ oe⸗/ ſben⸗ alia 1o 5 apn uale, ſin Ns eſtaris nino oe negit tian/ toma g rch w Jobir⸗ ib'e e gua nlaſti aca; upze/ Fbmi rru/ icom potio ege⸗ gewene taurs. cros s toetl/ cptini octit cew. Guilud nAl. onin⸗ Nuädo⸗ ici ca/ zamo/ inc/ Diſtinctio ſecunoa. d0dd Lapttulum ſerundum. . dominatio non eſt ex libidine cupi/ cun du capitu/ lũ docet ꝙ nõ eſt appetenda mul tũ potẽtia pᷣncipandi ſiue domi natio ꝓptervtilitatꝭ ⁊ vere bonitatꝭ ĩ ea par mitatẽ. ob multimodã incõmoditatẽ.et ob Nevrnmomentaneã bꝛeuitateʒ. Ex qͥb om̃ib loqͥt᷑ Boeciꝰelegant li.ij.de ↄſola.capᷣ.vj. Quid inq; de dignitatibo potentiaꝝ diſſe ram quas celo exequatis.⁊c.Et ſeqͥt᷑ ꝙ ita ſit ꝙ nõ virtꝰex dignitate. ſʒ ex virtute di/ gnitatibo honoꝛ accedit.Quevo eſt iſta ve ſtra ſpectabilis⁊ pᷣclara potentia.nõne ter re aĩalia ↄſidera qᷣ.Nũc ſi int᷑ mures vide/ res aliquẽ murẽ ius ſibi atq; ptãtem pᷣ ce/ teris vẽdicantẽ qᷓnto mouereris cachinno Quidvo ſi coꝛpꝰſpectes imbecilliꝰ homie reperire queas.⁊c̃.Ex q̊ cõcludit nõ po/ teſt qͥs exercere ius niſi in ſolũ coꝛpꝰcũ ani mus ſit liber. Et demũ arguit ꝙ ſi dignita tib ac poteſtatib aliqͥd ineſſet natalis et ꝓpꝛij boni nũq; peſſimis ꝓuenirẽet. Cũ aũt peſſimos plerũq; dignitatibo fungi videaſ Dubiũ nõ eſt illa nat᷑a ſua nõ eẽ bõa q̃ peſ/ ſimis inherere patiunt᷑. Et li.iij.c.iiij.de G codẽ elegant᷑ vbi ꝓbat ꝙ dignitas ſiue ho noꝛ nil hʒ in ſevᷣtutꝭ vel ꝓbitatis nec in eis ꝓpꝛia vis.ſʒ q̃ hoĩm fallax annectit opinio. Et iõ ꝑ vmbꝛatiles dignitates dubiũ nõ eſt aſſeqͥ poſſe reuerentiã.cũ etiã indignis malũ dedecꝰ ad ijciãt eo ꝙ minꝰpatet eoꝛũ indignitas ſi nullis honoꝛib inclareſce/ rẽt.Et ↄcludit ꝙ cũ eo abiectioꝛ ſit qͥſq; q̊ magę a plurib ↄtẽnit᷑ cũ dignitas reueren dos facere nequeat. impꝛobos q̊s plurib⸗ oſtentat. deſpectõꝛes potiꝰdignitas facit. et h̊ merito. Reddũt em̃ impꝛobi dignita tibo parẽvicẽ q̃s ſua ↄtagione cõmaculãt. VUñ Berñ.li.ij. ad Euge.Symea in tecto rex fatuꝰſedẽs in ſolio.Et poſt ait. Sicut ſymea qnto płꝰ? aſcẽdit tanto euidentiꝰ pa tent ſue turpitudines. Sic q̃nto plłꝰſubli⸗/ mat᷑ in dignitatibo indignꝰ tanto euidẽtiꝰ manifeſtant᷑ ſue indignicates. Uñ recitat Hiero.epła vlitma qͥd ait Tuliꝰde ceſare. Cũ q̊ſdã.ſ.indignos oꝛnare voluiſſʒ nõ il los honeſtauit ſʒ ipa oꝛnamẽta.ſʒ dignita tes turpauit.ſ.ob eoꝝ indignitatẽ. Rectuſ em̃ oꝛdo eſtvt ꝑvᷣtutes traãſcat ad honoꝛes vt ait Augꝰ. li. ij. de ci. dei. c. xiij. Lõiuncte erant edes vᷣtutꝭ ⁊ honoꝛis q̃ pdijs vł dea bus habebankt et ꝑ edẽ virtu fiebãt trãſi tus in edem honoꝛis. ad ſigniſicanduʒ q; ꝑvᷣtutem dʒ qͥs ꝑuenire ad honoꝛẽ ⁊ impe riũ.nõ ꝑ fallacẽ ambitionẽ.vt ait idẽ. Iteʒ nõ ſunt ambiende dñandi ptãtes.ob mul titudinẽ ſolicitudinum et inquietudinũ ti moꝝ ⁊ doloꝝ qͥ tales ↄcomitanr.ſicẽ extra/ hit᷑ a Boecio ibidẽ vbi ait.Eſt h̊ poteſtas q̃ ſolicitudinum⁊ inquietudinũ moꝛſus ꝗᷓ foꝛmidinũ aculeos neqͥtvitare.vellent em ipſivixiſſe ſecuri ſʒ nequeũt.An potenrem cẽſes quẽ videas velle q̊d nõ poterat effice re. qͥ ſatellite.i.collectõe exercitꝰlatꝰ ambit q q̊s terret ipᷣe pł?metuit.qͥ vt potẽs eſſe vi Deat᷑ ⁊ etiã in ᷣuitutis manu eſt ſitꝰ Et ibi bf de H. vt em̃ ait Tuliꝰli.ij. de offi. ca. vij. Quivolũt indigne timeri:neceſſe eſtvt me tuant ⁊ ipᷣi. Et põit exemplũ de Dyoniſio tyrãno quipᷣ timoꝛe ꝑmitti nõ audebat ab aliq̊ radi barbã.ſʒ candente carbone adu/ rebat capillos. Et de h̊ exemplificat Boe cius vbi S. Siłr exemplificat Tulius de Alexandro ferreo.qui nõ audebat intrare cubiculũ vxoꝛis añq; vnꝰ de ſatellitibo di/ ſtracto gladio anteiret ⁊ ſcrutaret᷑ arculas muliebꝛes ne aliq̃d telũ occultaret᷑qͥ tũ ab ea eſt interfect pter pellicatꝰſuſpitõeʒ.Et de his narrat Caleri.q qͥdã rex nõ confi dẽs de hõib ſʒ timẽs.vitã ſuã ⁊ ſalutẽ ca / nũ cuſtodia vallauit.Uñ qᷓ;uis ipᷣa ptãs a deo ſit. O mis enim ptãs a dño deo eſt. ad Ro. xiij.⁊ ipᷣa bona ſit ĩ genere ſuo.i.q;uis pᷣt benevti ⁊ ad bonũ.nõ tñ eſt ita bona ꝙ faciat bonũ.ſ.habentẽ eã niſi ex gra ⁊ vᷣtu/ te ſit bonꝰ. Sic ꝓbat Boeciꝰ vbiõ.dicẽs ꝙ nõ eſt ĩ dignitatibo pꝛia vis ſʒ hoĩm fal/⸗ lax annectit opinio.vt dictuz eſt.qꝛ ſi eſſet naturale munꝰ in eis niło mõ ab illo ceſſa rẽt. Sicut ignis vbiq; terraꝝ nũqᷓ;ᷓ tñ cale re deſiſtit.ꝓut ibi exemplificat de miſerijs ambientiũ dñoꝝ Uñ ait Señ. epka. xc viij dicẽs ꝙ vt vincerẽt hoſtẽ cupiditate ſũt vi cti.nec ambicioni vel cupiditati reſtiterũt ⁊ cũ agerevidebãt᷑ alios agebãt.Et ibi bũñ de h. Nõ ſolũ pᷣdicta ↄcomitãt᷑ potẽtes.ſʒ etiã ꝑicula ſpũalia aiaꝝ ꝓut ait Gregoꝛiꝰ xxvj. moꝛ. exponẽs illud Job.xxxvj. Deuſ potẽtes nõ abijcit. vñ ait. Oag eſt poten/ tia tꝑalis qᷓ hʒ apud dñm meritũ ſuũ ð bo na admiſtratõe regimiſ.Nõnũqᷓ; ſ eoipo 3 Parspꝛima. Abeminer ceter eiatoe cogitatiõis ĩtume ſcit.⁊ dũ foꝛis imeſo fauoꝛe circũdat᷑ itus vᷣitate vacuat᷑ atq; oblitꝰſui ĩ voces ſe ſpar git alienas:talẽq; ſe credit q̃lẽ foꝛis audit: nõ q̃ledcernere debuit.ſubiectos deſpicit. coſq; eq̃les ſibi nate oꝛdie nõ cogᷣſcit.cun/ ctis ſe exiſtimat ãpliꝰſaꝑe qͥb ſevidet am/ pliꝰpoſſe.Et ibi bñ de h̊.Quabꝛeuis ãt ſit talis ptãs ait Eccłiaſticꝰ. x. Omis potẽta tus bꝛeuis vita.et Job. xxiiij. Eleuati ſũt ad modicũ ⁊ nõ ſubſiſtũt. Jaco.iiij. Cita nr̃a vapoꝛ ẽ ad modicũ parẽs Iſa.xlj. Ois caro fenũ ⁊ oĩs gła eiꝰq̃i flos feni.Gregoꝰ. moꝛ.xvij.Potẽtia tꝑalis bꝛeuis eſt et głia carnalis q̃ dũ nitet cadet.⁊ dũ apud ſe ex/ tollit᷑ repẽtino ſine termiat᷑. Et ibi bñ de h Vñ Sap.v.Quid nobᷣ ꝓfuit ſuꝑbia.qͥd diuitia ꝝ iactantia. Seqͥ . Trãſiert omia tcãq; vmbꝛa. Hãc potẽtie bꝛeuitatẽ co gita re deberẽt pncipes exẽplo boni reg Noꝛ/ ꝛvegie.Dacie.⁊ Anglie noie Rnod.De q̊ habet᷑ in qdaʒ hiſtoꝛia ꝙ cũ floꝛeret maxio vigoꝛe imperij ſui.ſedile ſuũ in litoꝛe marꝭ aſcẽdentꝭ ſtatim poni iuſſit et alloquẽs ma re ait. Impero tibi ne aſcendas terrã meã necveſtes nec mẽbꝛa dñatoꝛis tui made/ lacere pᷣumas. Nihilomimꝰ mare aſcẽdit ⁊ terrã ac pedes eiꝰ madefecit.Quo facto. Ille reſiliẽs ait. Sciant oẽs habitatoꝛes oꝛbis vanã ⁊ friuolã eſſe reg potentiã.nec regꝭ quẽpiaʒꝝ noĩe dignũ pᷣter eũ cuiꝰnutui celũ ⁊ terra ⁊ mare obediũt.⁊ nunq; poſtea capiti ſuo coꝛonã aureã impoſuit.ſed ſuꝑ ymaginẽ ſaluatoꝛis in cruce eam poſuit in laudẽ regꝭ eterni.vñ ⁊ rex Xẽerſes cũ ð ſub/ limi loco infinitã hoĩm młtitudinẽ ⁊ innu merabilẽ exercituʒ vidiſſet fleuiſſe ðᷣꝛ.eo q/ oſt centũ ãnos nullꝰeoꝝ q̃s tũc cernebat ſuꝑuicturꝰeẽt. Siẽ fcitat Hiero.epła.cxv Et idem Ualeriꝰli.vltio añ finẽ.Ob pᷣdi/ cta ꝑicula ⁊ młta alia antiqͥ nõ ſolũ n am// biebãt ptãtes do minationũ.ſʒ fugiebant vel coacti accipiebãt.⁊ h̊ ob reipublice vti litatẽ.vt narrat E geſippꝰli.uij.de veſpaſia no.cũ eſſʒ in obſidione hieroſolimitana. ⁊ veniſſet rumoꝛ HNeronẽ eſſe occiſũ.⁊ Gal/ bam interfectũ qͥ fuit occiſus ſiłr ſeptimo mẽſe a die aſſũpte ptãtꝭ.Tũc viriveterꝭ mi litie elegerũt Ueſpaſianũ rogãtesvt ſuſci⸗/ peret imꝑiũ. Illevᷣo cepit abnuere.⁊ ſe in/ dignũ eſſe. Illivᷣo inſtabãt. Iſte reſiſtebat ꝑſeuerãtiꝰ, Reluctãtes armati circũſiſtunt 6 gladijs moꝛẽ minãtes Qui aduertẽs diſ⸗ crimẽ ſibi eminere ſi reſiſteret.⁊ gᷓue ꝑiculũ ſi refugiſſet:ita potiꝰ ceſſit imponentibo q accepitvolũtariꝰ q̃d alij ambire ſolẽt.vꝛge bãt milites.ſuadebãt duces.curã plus qᷓ; honoꝛẽ induit. Et ibi bñ de h. Silr nar⸗ rat Tlaleriꝰli.vj. Rex ĩqͥt ſubtił iudicij quẽ ferũt ſibi traditũ dyadema płqᷓ; capitii poneret diu retentu ↄſideraſſe ⁊ dixiſſe.O nobilẽ magꝭ qᷓ;ᷓ felicẽ pannũ quẽ ſi qͥs peni tꝰ cognoſcat q; multꝭ ſolicitudinib ⁊ peri culis et miſerijs ſit refertꝰ.nec humi iacẽtẽ tolle vellet.qi diceret. Si qͥs conſideraret ꝑicula ⁊ ſolicitudines annexas ptãti ipᷣaʒ oblatã nõ acciꝑet.Et de h̊ Ualeriꝰli.v.ca. vj.narrat de q̊dã egrediẽte poꝛtã.in cuius caput ſubito coꝛona erupit.reſponſũq; eſt regẽ foꝛe ſi in ciuitatẽ reuertiſſʒ.qͥ̃d ne acci deret ꝑpetuũ ſibi indixit exiliũ ac volunta riuʒ. Cuiꝰ teſtante rei gra capitis effigies eree poꝛte q̃ exceſſerat incluſa eſt. Pꝛicipes em̃ antiqͥ agebant gras qñ eoꝝ ptãtes mi/ nuebant᷑ put narrat Ualeriꝰ li.iiij.c.j.de q̊ dam q cu aſiam ⁊ vicinas gẽtes amiſerat: egit grãs ꝓpło romano.eo ꝙ eſſet liberatuſ dñantiũ ac pnceps reguʒ terre exemplum euidẽs ⁊ efficax dedit ſuis fidelib ne am/ birẽt tꝑalẽ ptãtem.qñ cognoſcẽs ꝙ venie/ bãt vt raperẽt ⁊ facerẽt eũ regẽ ſeceſſit ĩ mõ tẽ.ſicut habet᷑ Jo.vj. Suꝑ qͥd Criſ.omeł. lxj.Zpᷣs fugit erudiẽs nos fugere mũda/ nas dignitates.Et ſeqͥ . Uenu eĩ erudiẽs nos ↄtẽnere ea q̃ ̊ ſũt ⁊ nũqᷓ; ſtupere.i.ad/ mirari q̃ in hacvita ſũt clara.ſed deridere om̃ia h.⁊ futa amare.⁊ ibi bñ ð h. Uñn ait poſt. ꝙ gla hois eſt q̃ſi flos feni. Lapitulum tertium C 74 abuſionibo. Erciuz capitulũ docet ꝙ pncipes initituẽdi ſunt legittia aucte.qd ↄtingit q̃dru/ plicit.vel diuia oꝛdinatõne vel ꝓuiſiõevel eccłe collatõe.ex diuia auẽtate vel paterna ⁊ legittia ſucceſſiõevł militũ ſiue płivna/ nimi electõe. Fuer᷑̃t ei reges aſſũpti ad gu bernatõʒ ppłi diuĩa oꝛdinatõe vel pᷣceptõe. ſiẽ Saul. Reg. x Et Dauid qͥ fuit inunccꝰ Quo legittime ⁊ oꝛdinate eſt aſſumẽda. qũo dñatio in eavitãda.⁊ ꝓ bñvſa vma le eſt pena vel gła expectãda ſᷣm Aug.ð.xij iſc Dinnctio ſcunda. . a ſamuele diuia pceptõne.j. Re. xxj. Unde Moypſes oꝛauitvt deꝰ ꝓuideret hoĩeʒ ſu multitudinẽ ꝓpłi qͥ poſſet exire ⁊ intrare añ eos.Nũeri.xxvij. Item pncipes aſſumũt᷑ ad gubᷣnatõʒz ppli dei ab eccła diuĩa auẽta te. Uñ moyſes vocauit Joſue ⁊ dixit ei vt introduceret ꝓpłm. Deut᷑.xxxj Et miſterio Samuelis vnxit dñs Dauid in regem.vt dictum eſt in figura ꝙ deivicariꝰeccłie pᷣla tus ↄfert pncipatum et poteſtatem ⁊ regi/ men pli dei ꝓut iuſticia exigit ⁊ eccłevtili tas. Item fuerũt pncipes antiqͥtꝰ aſſump/ ti ad regimen ꝓpłivnanimi electiõe militũ vel ppli.vt fuit de Ueſpaſiano.ſicut dictuzʒ eſt et de aljs imꝑatoꝛibo romanis et cõſu liho ꝓut ait Ualeriꝰ li.iiij.c.iij.ꝙ ab aratro accerſiebant᷑ vt cõſules fierent. Silr nar / rat Augꝰ.li.v.de ci.ðic.xviij.de Quĩtino cũ iugera poſſideret et ea ſuis manibo cole ret ab aratro ſuiſſe abductũ vt dictatoꝛ fie ret.maioꝛivtiq; honoꝛe qᷓ; ↄſul.victiſq; ho ſtibo ingentẽ glam ↄſecutum in eadẽ pau/ pertate manſiſſe.Oe huiꝰ electione narrat Solinꝰli. xj.c.iiij.loquẽs de habitantibuſ quandã inſulam. In regꝭ inqͥt electõne nõ nobilitas pᷣualet.ſed ſuffragia vniuerſoꝝ. Populꝰ em̃ eligit ſpectatũ moꝛibs ⁊ inue/ terata clemẽtia annis grauem.ſʒ ̊ i eo que rit᷑ cui liberi nulli ſint. Naʒ qͥ pꝛ fuerit etiãẽ ſivita ſpectet᷑ nõ admittatad regenduʒ.qͥa foꝛte dum regnat pignꝰſuſtulit exuit᷑ pote ſtate. IJdeoq; maxime cuſtodit᷑ ne fiat he/ reditariũ regnũ.nec ſołꝰ licet eſſʒ iuſtꝰ iudi cabat.Sed cũ q̃draginta rectoꝛibo.qͥ ſi in aliq̊ iniuſto ſacto depᷣhendit᷑:moꝛte dam/ nat᷑.O m̃ib his modis electi ad regimen pri duz aſſit eccłe ↄſenſus ⁊ auẽtas ex ðo regnãt. Unde Pꝛouer.viij. Per me reges regnant. Nec obuiat q̊d ðꝛ Oſee.viij. Jpᷣi regnauerũt et nõ ex me.pᷣncipes extiterunt ⁊ nõ cognoui. Poteſtas em̃ pncipandi ex deo eſt. ſʒ pꝛauitas regiminis a male impe rantibo Om̃is em̃ ptas a dño deo cẽ. Roꝝ. xij. Et in Joh.xix. Nõ haberes in me po/ teſtatem niſi data eſſet tibi de ſuꝑ. Dicunt᷑ tñ mali regnare nõ ex deo ⁊ nõ cognoſci a deo. eo qꝙ illos ñ appꝛobat ſic exponit Gre goꝛiꝰmoꝛ.xxv. Yacit em̃ deꝰſinẽdo.ſed ne ſcit repꝛobando.Nec eſt imputandũ diuie oꝛdinationi ꝙ mali regnãt.ſʒ ſubditoꝛum pꝛauitati. Ipᷣe em̃ facit regnare hoĩeʒ ypo critam pter pctã ppłi. Job.xxxiiij. Duꝑ q̃d Grego. Qui talem patit᷑ rectoꝛẽ eũ non accuſet.qꝛ nimi⁊ ſui fuit meriti ꝑuerſi re/ ctoꝛis ſubiacere ditioni.Culpã igit᷑ magꝭ ꝓꝛij accuſet oꝑis qᷓ; iniuſticiã gubnantis Dabo tibi inqͥ t reges in furoꝛe meo.O ſee xiij.ob meritoꝝ pꝛauitatẽ ad peccantiũ pe nam.Et etiam patienter debent fideles ſu ſtinere taliũ ꝑſecutionẽ.Uñ legit᷑ ꝙ Athi⸗/ la ꝑſecutoꝛ xpᷣianoꝝ interrogatꝰ a q̊dã ſan cto epᷣo incluſo in eccła quis eſſet. Rñdit. Ego ſum Athila flagellũ dei. Ac ſanctus epᷣs veneratꝰ diuinã maieſtatẽ. Gñ inqͥ tve niat miniſter dei.⁊ ingeminãs iſtð.bene/ dictꝰqͥ venit in noĩe dñni.reſeratꝭ eccłe foꝛi/ bus ꝑſecutoꝛẽ admiſit.ꝑ quẽ eſt aſſecutus martirij palma. Nouerat em̃ poteſtatẽ fla/ gelli eſſe a deo.⁊ ꝙ deꝰflagellat oẽm filium quẽ recipit.ait aplus ad Hebᷣ.xij.Aut ho / mo ꝑ flagellũ purgat᷑.aut purgato ſua co/ rona multiplicat᷑. His modis pncipanteil ſunt eccłe miniſtri ⁊ de manu eccłe accipi unt gladiũ. In ipᷣa em̃ eccła ſunt duo gla/ dij. Luce.xxiij.quoꝛũ vnovtit᷑ ꝑ pꝛincipis manũ ad cohercendã coꝛꝑalem multoꝛuʒ maliciã. Spũali gladio ĩ põtificibb aucto ritate ſibi reſeruata. Hõ em̃ ſine cauſa gla/ diũ poꝛtat dei miniſter.vindex eſt in iram agimhain zaraioniis ad Ro. xiij. Diſtinctio tertia pᷣme ꝑtis hꝰ ſumme. apitulum pmum. Eaſſumprꝰeſt ad ſolicitudinẽ ⁊ laboꝛꝛ et nõ ad ociũ vel quietem. T quocũqʒ mõ pᷣdictoꝝ fuerit inſtitutꝰ pnceps agAſſentire dʒ diuine oꝛdinationi nõ exlibidine pncipãdi populis.nec ex li bidine acquirẽdi pᷣdia ⁊ ꝓpꝛia cõmoda.ne exvoluptadi libidine.nec ex libidine iudi candi.ſʒ aſſentire dʒ oꝛdinationi dei et ec/ cleſie.⁊ pncipatũ aſſumere cũ timoꝛe et tre moꝛe.⁊ cũ coꝛdis hũilitate.et cũ recta intẽ tione.vt.ſ.obediat deo⁊ eccłe.et ad exequẽæ dumvtriuſq; imꝑiũ ad dei honoꝛẽ ⁊ popu li cõmoditatem mala cohibendo.bona iu bẽdo.qꝛvt ait Augꝰ.li.iij.ad Criſoſtomũ. In h̊ ſeruiũt deo reges ſi in ſuo regno bo/ na iubeant ⁊ mala ꝓhibeant.nõ q̃ ꝑtinent ſolũ ad humanã ſocietatẽ.ſʒ ad diuinã re/ dis vel coꝛꝑis.ſʒ ad magna ſollicitudinem ⁊ laboꝛẽ.dũ ꝑfecte fecerint ſua ofkeia⸗ it Pars pꝛima. narrat Dacrobilib. .c. xxvj. de dioniſio tyrãno.qꝙ cũ qͥdam familiaris ſuã vitã eſti maret btãʒ. volens ille q; ꝑpetuo metu mi ſera eſſet oſtendere ⁊ qᷓ; plena ſemꝑ ꝑiculo/ rum:gladiũ euaginatũ a capillo de filo te nui pendentẽ capiti illiꝰinter epulas emi/ nere fecit. Ille aũt inter epulas moꝛtis ꝑi/ culo grauabat᷑. nec delicijs ↄſolabat᷑. Ca/ lis inqͥt Dioniſiꝰ eſt vita mea quã beatam putabas.Sic em̃ moꝛtem pñtem ſemper nobis videmꝰ. Qũo em̃ felix eſſe poterit qͥ timere nõ deſinit. Qui em̃ peſt in ſollicitu dine ⁊ timoꝛe eſſe nõ deſinit. Inſuꝑ ſicvo⸗ cati ad pncipatum ſunt vocati ad magnã ſeruitutem et q̃ſi quandã captiuitatẽ. Job xxvj. Gigantes gemũt ſub aquis. Super qd Gregoꝰ.moꝛ.xvj. Nomine gigantũ po tentes ſeculi.Aque em populi ſunt Apoc̃. xvij. Gigantes & gemũt ſub aquis.qꝛ elati dum in hacvita honoꝛes aſſeqͥ cupiũt.ſub ponderibo ꝓpłoꝝ gemũt. Nam qᷓ;to qͥs al/ tius erigit᷑.tanto curis grauioꝛibo onerat᷑. Pꝛeterea magna captiuitas videt᷑ iugiter circũcingi ppłi multitudine ⁊ q̃ſi circũliga ri d accidit pᷣncipibo ꝓut ait Señ.li.j.de clementia.capᷣ.ix.loquens ad imꝑatoꝛem. Poſſum inqͥt in qualibet partevꝛbis ince/ dere ſolꝰſine timoꝛe qᷓ;uis nullꝰ ſequat᷑ co/ mes.nullꝰad latꝰgladiꝰ.tibi in tuo pace ar mato viuendũ eſt. Nullłꝰobſidet te ⁊ tamẽ quocũq; deſcendis magnꝰ apparatꝰ aſſeqͥt et ̊ ſumme magnitudinis ſeruiteſt. UVñ ⁊ Plato cum vidiſſet Dioniſiũ coꝛpoꝛis ſui ſeptũ cuſtodibo: quod inqͥt malũ feciſti vt a tam multis neceſſe habeas cuſtodiri put „ „ „ ðꝛ in Policrato li.iiij. Et ꝓpter q̊ neceſſe ẽ ꝙ ſint virtuoſi et viribo validi qui in talib dignitatibus conſtituuntur. pꝛoqter q̃d ⁊ ð Saule dicitur ꝙ altioꝛ fuit vniuerſo ab bumero et ſurſum. pmo Regũ decimo. ⸗ (Lapitulum ſecundum. debet eſſe humilis deo ⁊ eccleſie. co/ lens deũ vere.et ecclam honoꝛans. lum docet reges ⁊ pncipes non deoꝛ ecclie eꝰ:deũ pie colendo. eccłiam et Ecunoũ capitu⸗ multiplicare equos.vxoꝛes.et ri baldos pctõꝛes ⁊ conſimilia.vt ðꝛ Deut. xvij.Cu fuerit ↄſtitutꝰrex.⁊c̃.Exq̃ auẽta/ te patet ꝙ dz eſſe in eo humilis obedientia X N miniſtros eiꝰdeuote honoꝛando Item dzs eſſe in eo quo ad ſe ꝑfecta ſanctimonia ⁊ re ſpectu inferioꝛũ pia clementia ad recte re/ gendum.diuinaꝝ legum ſolers intelligen tia.⁊ in regendo perfecta iuſticia. reſpectu omniũ larga muniticentia.et in ſe et ĩ ſuis factis ⁊ dictis longanimis patientia. Uñ beatꝰ Bregoꝛiꝰli.v.regiſtri.hoꝛtãs Mau ricium imꝑatoꝛem ad debitam reuerentiã miniſtris eccłe dei ait. Non indignetur ſa cerdotibo dñs meꝰ.ſed excellenti ↄſiderati one ꝓprer eum cui ſunt ſerui ita eis domi/ neturvt debitam reuerentiã impendat.qꝛ illi aliquando in diuinis eloquijs dij.ali/ qñ nominant᷑ angeli.Exo.xxiij.Dijs non detrahas. Malach. ij. Labia ſacerdotis cuſtodiunt ſcientiam. CIñ Gregoꝛiꝰ vbiõ Cum Conſtantinꝰaccepiſſet libellos ab/ ominabiles contra epiſcopos ſchtos:cõ/ uocans accuſatoꝛes dixit. Non eſt dignũ vt nos deos iudicemus. Quid mirũ ſi no ſtra poteſtas ülos dignetur honoꝛare qui bus in ſuo eloquio honoꝛem tribuẽs cos aut angelos aut deos ipᷣe dñs appellat et ĩ eoꝝ ↄſpectu omẽs libellos incẽdit dicens Uos dij eſtis a deo vero ↄſtituti inter vos cauſas veſtras diſponite.qꝛ dignuʒ nõ eſt vt nos deos iudicemꝰ. In qua ſententia ait Gregoꝰ.plus ſibi ex humilitate q; illis pᷣſtitit ex reuerentia ei impenſa. De admi/ rabili vᷣo bũilitate erga deũ ⁊ eccłaʒ narra tur etiã in triꝑtita hiſtoꝛia de Conſtãtino li.ij.qi ꝑ totũ. Ubi ðꝛ ꝙ cũ eſſʒ multitudo epᷣoꝝ ⁊ clericoꝝ nüeꝝ tricentoꝝ excedens. om̃ibo diebo imꝑatoꝛ qtidiana cibaria lar giſſime oꝛdinauit exhiberi.⁊ cuʒ vnꝰ vellet accuſare aliũ.pᷣcepit vt vno die omẽs libel los ſibi traderẽt.q̊s ſuſcipiẽs ait. Hec ha/ bebũt locũ in die iudicij añ illũ iudicem q̃̊ iudicaturꝰeſt viuos et moꝛtuos.mihi ho/ mĩ nõ lʒ de hmõi hẽe auditoꝛiũ. Juſſitq; oẽs libellos cõburi.⁊ ꝑatis ſedibo regalibo in domo regali ⁊ miſtris eccłe in eis reue/ renter collocatꝭ:exhibuit regale ↄuiuiuʒ et ipᷣe cũ paucꝭ⁊ in minoꝛi ſede ĩ medio ſedit. Et ibi multũ de admirabili honoꝛe quem exhibuit eccłe mĩſtris.Et de h̊ eodẽ li.x.c. ij.Ecẽc̃.hiſtoꝛievbi ait.Deꝰvos ↄſtituit ſa cerdotes ⁊ ptãtem dedit vob iudicãdi.⁊ iõ nos avobᷣ recte iudicamur.vos aũt nõ po teſtꝭ ab hõiba iudicari ꝓpter qͥd dei ſoliꝰin vos expectate iudiciũ/etvꝛa iurgia q̃cũq; li ſe ii⸗ un ſui dine ſudi lotf ghin gin inan Utt R ie ger lita debe ſini ehbe⸗ Uir ſon ſhn⸗ Met ſni⸗ höce Entti Goye 8 re icen den iſis i en mni ſ nt ni/ R on dors ſis ab/ o⸗ Gü Ko⸗ regti 6 009 ai dins wo ſöck ntia is zum Knno w. Ncns: lr relet lcd ch, cend hibo/ ſin galbo feuc giuzet ſolt. den l⸗ nunſ diai noo ſßnt dalc; Diſtinctio tertia. ſunt ad illreſeruent examẽ. Uos em̃ nobᷣ a deo dati eſt dij. et ↄueniens nõ eſt vt hõ iudicet deos. Dʒ ille ſolꝰ de q̊ ſcptum eſt. Deſtetit in ↄgregatõe deoꝝ.in medio ãt deos diſcernit.Et idðᷣo his omiſſis illa que ad fidẽ ꝑtinẽt abſq; vlla aioꝝ ↄtẽtione di / ſtinguite. Et ibi bñ de h̊. Un ⁊ in ſcriptis cuiuſdã romani põtificꝭ idẽ dixiſſe narrat Sipꝛijs oculis vidiſſem ſacerdotem dei aut aliqueʒ eoꝝ qͥ monachico habitu cir/ cũamicti ſũt peccãtẽ clamide mea cooꝑirẽ cũ ne ab aliq̃videret᷑. Qualit᷑ ãt ie Cõſtã/ tinꝰdeũ coluit ⁊ diuinũ cultuʒ dilatauit ꝑ oꝛbem ⁊ in ſigᷓ crucꝭ triũphauit.narrat᷑ li. ..triꝑ.hi.q̃ſi ꝑ totũ.vbi ðꝛ ꝙ in ſomno cõ/ ſtitutꝰvidit ſignũ crucis in celo ⁊ angelos aſtantes ⁊ dicẽtes.o Coõſtantine in h̊ vice et ex tũc ſignũ crucis pᷣferri añ ſe ⁊ eiꝰ faciẽ fecit.et de ̊ bñ li.ix.eccłiaſtice hiſtoꝛie.c.ix vbi ðꝛ ꝙ ĩ dextera ſua ſignũ crucꝭ ex auro factũ habuiſſe ꝑhibet᷑. et ibi bñ de B.Qua liter aũt cultũ diuinũ dilatauit ðꝛ ĩ hiſto⸗/ ria triꝑtita li.j.vbi ðꝛ ꝙ in regalib oꝛato/ riũ fabꝛicatũ eſt et tabernaculuʒ ad inſtar eccłe circũferebat dũ aduerſus hoſtes ca/ ſtrametaret᷑.quatenꝰ nec in itinere degens ipevel exercitꝰſacro numine pᷣuaret᷑. Seq̃ᷓ bant᷑ parit᷑ ſacerdotes et diaconi tabnacło ſeruientes qͥ ſᷣm legẽ eccłiaſticã ſacroꝝ oꝛ Dines adimplebãt.Diẽ dñicaʒ ſanxiuit a iudicijs ⁊vniuerſ cauſ hꝛevacatõem et in eo tm oꝛõib occupari. Illum honoꝛabat. qꝛ in eo xpᷣs reſurrexit Aliũ ſcʒ ſextã feriaʒ qꝛ in eo fuit crucifixꝰ. aximã crucꝭ cul/ turam habebat.vñn⁊ ihs xpᷣus recõpenſa/ uit ſibi in vita.qꝛ fuit in bellis feliciſſimus vt ðꝛ ibidẽ.qꝛ cũ ſuꝑaſſet omia bella velu/ ti recõpenſans xpᷣo in eiꝰ religione magis ac magꝭ feruebat. Mira g hꝰ pncipis hũi litas ⁊ ſtupẽda in diuino cultu pietaſ quã debẽt imitari fideliũ pᷣncipes vniuerſi Cõ ſimiliterviguit mira deuotio erga deum ⁊ ereccłam in Cheodoſio imꝑatoꝛe.Cuiuſ miꝝ factũ iterſerat᷑ h ĩ exepluũ pᷣncipũ de hi — toꝛia triꝑtita li.ix.vbi narra ꝙ cuʒ apud ctheſſalonicã ciuitatẽ qͥdã iudices fuiſſẽt la pidati. indigt? theodoſiꝰ oẽs actoꝛes paſ/ ſim ĩterimi iuſſit.vbi ſeptẽ milia ſũt occiſi nõ pcedente iudicio. Huiꝰãt cladẽ plena,ʒ gemitibo audiẽs beat? Ambꝛoſiꝰ. cumpn ceps veniſſʒ mediolanũ ⁊ ſolẽniter tẽplum di ĩtrarevoluiſſʒ.occurrit ei beatꝰ Ambꝛo ſiꝰ epᷣs audaci frõte ipᷣm repᷣhendẽs. dicẽſ qʒ ſe indignũ ſacri tẽpli limina calcare.nec illud debere itrareꝓpter crudelitateʒ necis ꝑpetrate.a cuiꝰ manibo ſanguis innoxius adhuc ſtillabat.Dixitq; imꝑa coꝛi. Recede nephãde ne ſcdᷣo pctõ poꝛẽ adaugeas neqͥ ciã.⁊ ſuſcipevinculũ q̊ te ligauit oim dñs. His auditis imꝑatoꝛ obediuit ⁊ gemens ad palaciũ redijt. Nouerat em̃ q̃ erãt ꝓpꝛia ſacerdotũ.et dixit ad Ambꝛoſiũ. Tuũ eſt medicamenta mibi imponere.⁊ meũ ẽ ob/ lata ⁊ impoſita ſuſtinere. Et cũ imperatoꝛ allegaret ꝙ Dauid adulteriũ ⁊ homicidiũ cõmiſiſſet. Rñdit Ambꝛoꝰ.Qui ſecutꝰ es errantẽ ſequere ⁊ coꝛrigentẽ. Tũc pꝰpnĩaʒ ⁊ excõicatõʒ octo mẽſiũ fecit eũ Ambꝛoꝰ. ſcribere legẽ decreta furoꝛis ſui euacuan/ —‧ — tẽ.ſ.ꝙ nũq; pᷣfectꝰ ſuꝰ ſtatim exequeret᷑ mã datũ imꝑatoꝛis ĩ c ſanguinis ſʒ differret ſniĩiaʒ ꝑ trigita dies donec ↄſtaret ei ð rea/ tu aut accuſatoꝝ innocẽtia. Hoc fctõ im/ peratoꝛ cũ maxia hũilitate tẽplũ dei ingre dit. Abs aũt Ambꝛoſirepulit eũ ð cãcel/ lo pꝰoblatõʒ ibi ſtantẽ dicẽs. O imꝑatoꝛ egredere ⁊ foꝛis cũ alijs cõmunionẽ expe cta. Interioꝛa loca ſacerdotibo ſũt collata. Purpura eĩ tua imꝑatoꝛes facit ⁊ oſtẽdit: nõ ſacerdotes. Cuc imꝑatoꝛ aĩio gratanti ait. Non audacie cã intra cãcellos mãſi.ſʒ in cõ ſtãtino politana vꝛbe hãc ↄſuetudieʒ cogui.vñ ago grãs ꝓ hmõi medicia. Tali igit᷑ tãtaq; pᷣſul ⁊ imꝑatoꝛ vᷣtute clarebant Ego nãq; vtriuſq; opꝰadmiroꝛ.illiꝰ fidu/ ciã ⁊ audaciã. huiꝰãt obedientia.illius ʒe/ li feruoꝛẽ.hꝰ fidei puritatem. Alibi magne feſtiuitatꝭ tꝑe cũ ad eccłaʒ ꝓceſſiſſʒz reman⸗ ſit extra cancellũ. Mãdauit ei pᷣſul cur in/ tus noluiſſet. Rndit pnceps ſe cognouiſſe differẽtiã ſacerdotꝭ? imꝑatoꝛis ꝑ ambꝛo/ ſiũ.quẽ ſolũ inueniveritatꝭ mgr̃m ⁊ dignũ vocari antiſtitẽ. Uñ ⁊ his pᷣncipib gloꝛio⸗ ſus pnceps regũ terre recõpẽſauit etiaʒ in vita pñti tribuẽs eis q̃ſi arrã głe.Nã de fe lici ꝓſperitate ipoꝝ narrat Augꝰ. ð ci.dei li.v.ca.xxv. Hũiles em̃ pncipes et in pñti eleuat deꝰ⁊ in futuro gloꝛificat.⁊ ſuꝑbos⁊ ſibi rebelles ⁊ eccłe huũilist ⁊ dãnat. Exem plũ de Saule ⁊ Dauid regibo. Uñ Ecẽ.x. BDedes ducũ ſuꝑboꝝ deſtruxit dñs.et ſe dere fecit mites ꝓ eis. b 4 Parspaima. „(Eapltulum tertium (MRdz enle imacular?a ſoꝛdidãte culpa. de rege. Nõ habebitvxoꝛes plurimas que alliciãt animũ eiꝰ.in q̊ ꝓhibet᷑ libido luxu rie ⁊ gule qᷓ ẽ ei annexa. Pꝛinceps em̃ dʒ eẽ deo acceptꝰ⁊ grat.in ſe oꝛdinatꝰ et hone-/ ſtus.ſuis amabilis et venerãdꝰ.hoſtibo ti/⸗ mendꝰ⁊ terrificꝰ.q̃ oĩa aufer̃t pᷣdicte libidi nes ⁊ afferũt ↄꝛia.Amoꝛ em̃ mulierꝭ ener/ uauit potentiã Sampſonis.ſapiaʒ Sa/ lomonis.fedauit ſanctimoniã Dauid re/ gie. ꝓut ait Hiero. epła. xxxiii. ec ſalo/ Tſicut pꝛinceps dz eſſe deo ſubiect?⁊ ecclevt dem̃ eEſt. Ita dz eſſe pur?⁊ imaculat/ vi ta ⁊ ſanctimonia ⁊ maxie a fetoꝛe luxurie hoꝛroꝛe gule.vt ĩ pᷣdicta auẽtate Deut.ðꝛ mone ſapientioꝛ.nec dauid ſanctioꝛ.et trñn vterq; a muliere deceptꝰ.Nullũ imꝑiũ du rabile nec pncipatꝰſtabilis qũ regnatipn cipe libido luxurie.vñ ⁊ imꝑiũ romanũ ex hauſtũ ẽ ⁊ diuiſũ Nerone ĩperãte.cuiꝰgu/ la oĩa deuoꝛauit.maculauit libido. exhau ſit auaricia.fregit ignauia.vt ðꝛ i policra to li.vj.c.xij.Nec miꝝ.qꝛ qũ pnceps in ta libo relaxat᷑ ſubditi licẽtiꝰ pcipitãt᷑. vñ Job pmo. Bibetibovinũ ĩ domo fratris pᷣmo/ geniti⁊c. Ibi Greg.moꝛ.ij.Cũ maioꝛeſ vo luptati deffuiũt mioꝛibo laſciuie frena la⸗ xant᷑. Uñ ⁊ herodes ait.Cõcionãs coꝛam auguſto ⁊ loquẽs ð anthonio ſicut narrat Egiſippꝰli.j. Illevᷣo victꝰeſt vᷣtucibo ſuis.ſʒ magꝭ victꝰeſt moꝛibo ſuis.vicit eũ cleopa // tra vxoꝛ.vicit eũ egyptiꝰamoꝛ. vicit eũ ca/ nopea luxurieſ.victꝰẽ qꝛ maluit cũ cleopa tra vinci qᷓ; ſine ea vincere.vicit eũ mulier infeſtioꝛ ſuis qᷓ; aduerſarijs.Et ð iſta luxu ria ⁊ nocumẽtꝭ eꝰloqͥ᷑ Ualer?li.iiij.cap.j. multü.ponẽs exeẽplũ de muli. Uñn Hiero. epła.xxxj.⁊.xciij. Uenter mero eſtuãs cito deſpumat ĩ libidinẽ.A libero em̃ pꝛe ꝓxi/ mꝰgradꝰẽ intꝑantie.ait Ualeriꝰli.ij.capᷣ.. Pꝛinceps eĩ dz eſſe oĩ tꝑe ſobꝛiꝰ⁊ potẽs vti vſu rõnis.q̃d ipedit exceſſus gule. Unde narrat li.v.de muliere dãnata a philipo re ge temulento ait. Pꝛouocarẽ inqᷣt.i.a ꝓpel/ larẽ ad philippũ.ſ.ſobꝛiuʒz.excuſſit ille cra/ pulã ⁊ cauſa diligẽtiꝰ inſpecta iuſtioꝛẽ fer/ re ſniaʒ coegit.et iðᷣo Pꝛouer.xxxj.ðꝛ Noli regiba o lamuel dare vinũ.qꝛ nullũ ſecretũ vbi regnat ebꝛietas.ne foꝛte bibãt et obli/ — cius li.iij.de re militari.c.x.q Scipio aſ⸗ fricanꝰin hiſpania cuʒ intcaptiuas virgo eximie foꝛme ⁊ nobilis ad eũ eſſet ꝑducta. oimq; oculos in ſe ↄuertet.ſũma cuſtodia ſuis parentibo reddidit. Aurũ q̊d parẽétez niſcant᷑ indicioꝝ dei. c᷑ vñ ⁊ pncipes gen tiles abſtinebãt ſe a gula ⁊ luxuria.pᷣcipue vt triũpharẽt de inimicꝭ Uñ narrat Uege eiꝰ redempturi captiuã retulerãt eidẽ ſpõ/ ſo ꝓ nuptiali munere dedit.q̃ᷓ munificẽtia vniuerſa gens victa.imꝑio ꝓpli romaniac ceſſit. Silłr de Alexandro⁊ alijs pncipibꝰ q captiuas vᷣgines remiſerũt intactas ad ſuos.Quo munere hoſtes ex tãta gra ſe eii ſubdiderũt ⁊ recõciliati ſũt. Sile de octa uniano ꝙ moꝛtuo anthonio cleopatra ac- ceſſit ad auguſtũ poſtq; fuit capta ⁊ puoꝝℳ luta ad pedes auguſti ⁊ ſollicitauit ockoo eiꝰ. Uñ de ipa poeta. Uultꝰadeſt pᷣcibo fa/ cieſq; iuceſta ꝑoꝛat. Fruſtra qͥdem h̊ fecit. HNã pulcritudo elꝰ infra pudiciciã fuit pn cipis.Et in Policrato li.iij.c.x. Silr legi tur nobiles pncipes mire fuiſſe abſtinẽtie. pꝓut narrat Clegeciꝰ.li.iiij.c.iij.q; Hanibal ſurgere de nocte ſolitꝰ an noctẽ non reqͥe⸗/ ſcebat.crepuſculo demũ ad cenã vacabat. plerũq; ſuꝑ nudã humũ ſacculo tectꝰ ſom nos capiebat. Emilianũ ſcipionẽ tradit᷑ ĩ itinere cũ amicꝭ ambulantẽ caꝑe panem et comedere. Idẽ et de Alexãdro macedone ðꝛ.maſmiſſam nonageſimũ etatꝭ ãnũ agẽ/ urianduiuu.. apitulum quartum. el evirtuoſus opeꝝ iuſticia. Wartü ca⸗ docet ꝙ pꝛincipes debent eſſe pᷣ dü nõ ad lu o; uocent᷑ oẽs ſuos ſubditos ad ardua ope/ tẽ.meridie añ tabnaculũ ſtantẽ vel ambu,- lantẽ ſolitũ caꝑe cibos legimꝰ. Siłr ð au guſto ceſare legit᷑ in Policrato.li.v.c.vj.q qᷣcũq; tꝑe ⁊ loco ſtomachꝰ deſideraret ſecũa dariũ ⁊ cõmunẽ cibũ ſumebat.Et ſi tales fuerũt gentiles quales debẽt eſſe pncipes fideles. Cũ dicit ſcptura Ecẽs.x. Ce terre cuiꝰrex puer eſt.⁊ cuꝰ pncipes mane come dunt. Deg beata terra cuiꝰ rex nobilis. et cuiꝰpncipes veſcunt᷑ in tꝑe ſuo.ad reficien diti virtuoſis operibus vt pꝛo/ randa et ad terribilia aggredienda. Fa/ cta enim egregia pꝛincipis et exempla vir/ tuoſa plus pꝛouocant iubditos ad taliuʒ Su (n Uiko ſenſ ie. ſogn ſcn ls hli i Bi n enne pioc, rigo Nanan. Ukocin gräes eſpo⸗ iſceta ahige cipi 16 4d ſecc Roct n Mo⸗ ocloo bſy fear. en Md onntce⸗ aubian in maki o e iniec Uanbo⸗ Ilröͦn ng retſec tales nches Deene Anecone oblis Grefcen . 4 .lu teſſeß na ope/ . lni/ nic DDiſiinctio tertu. mmitatõʒ q;ᷓ mãdata put ait Elaudianꝰad Zheodoſiũ loquens. In cõmune iubes ſi qd ceſes eſſe tenedũ.Pꝛiꝰiuſſa ſibi tũc ob/ ſeruatioꝛ equi. Sic ppłus nec ferre negat cuũ viderit ipm. Auctoꝛẽ parere ſibi. cõpo⸗/ nit᷑ oꝛbis. Regꝭ ad exeplũ.nec ſic inflectere ſenſus. Hũanos ⁊ dicta valẽt q; vita regẽ tis. Mobile mutat᷑ ſemꝑ cũ pncipevulg. Unñ ⁊ i ꝓlogo hiſtoꝛie triꝑtite Hieronimꝰ loquẽs ad CTheodoſiũ ait.ꝙ pietas ẽ verꝰ oꝛnatꝰ iĩperij.et ꝙ purpura ⁊ coꝛona ĩ qbo ẽ ſignũ maieſtatꝭ clemẽtiã ⁊ pietatẽ intrinſe cus ſꝑ nutriũt.⁊ ideo nobiles pncipes ni/ bil impauerũt alijs qͥd ipᷣi nõ ſacerẽt.ſicẽ ð ceſare legit᷑ ꝙ nũq; dixit militibo ite.ſʒ ve/ nite. Dicebat eĩ ꝙ ꝑticipatꝰ cũ duce laboꝛ videt᷑ militibo minoꝛ.De ligurgo ſilłr legit ꝙ nil imꝑauit alijs q̊d pus non impleret. SDic em̃ fecit nobił pnceps gedeon. Judi cii.vij.Qõð me facerevideritꝭ h̊ inqͥt facite. et q̊d pł eſt h̊ fecit pnceps regũ terre dNñĩs ihs.ſ.vt aĩaret milites ſuos ad aggredien dũ terribilia ⁊ ↄſtant᷑ ſuſtinẽda.Cepit em̃ ihs facere 2 docere. Acx.j. 7¶Xapitulum quintum. mentia. Mnſimiliter pꝛi⸗ ceps dʒ eẽ miſericoꝛs pia clemẽ/ bus qᷓ; regem ⁊ pncipẽ decet. Ita ⁊ vᷣtutes magnis viris decoꝛe glłe ſũt.ſi ilł ſalutar potẽtia eſt. Nã peſtiferavis ẽvelle ad nocẽ Dü. Pꝛincipũ crudelitas eſt bellũ. Clemẽ/ cia in q;cũq; domũ ꝑuenerit eã felicẽ et trã quillã pᷣſtabit.ſʒ ĩ regia q̃ rarioꝛ eo mirabi lioꝛ. Magnanimi eſt ꝓpꝛiũ placitũ eẽ trã/ qllũq;.iniurias atq; offenſiões deſpicere. Muliebꝛe eſt iraſci ⁊ de iniurijs vindicari Nõ decʒ regẽ ſeua næ iexoꝛabił ira x ſidij placabiles ⁊ equi delicta peccãtiũ nõ ſtati fulmibo ꝑſequũt᷑.q;to equiꝰ eſt hoĩeʒ hõib⸗ pᷣpoſitũ miti aĩo exercere imꝑiũ. Uñ nar/ rat ibidẽ ð q̃dã qͥ multũ ſtuduit ad hoſtes deſtruedos.⁊ cũ nõ poſſet qᷓndã deſtruere ↄſuluit vxoꝛẽ.q̃ dixit ei. Fac qͥd medici ſo/ lẽt facere q vbivſitata remedia nõ ꝓficiunt ſeu ꝓſũt tẽptãt ↄꝛia. Si ſeueritate adhuc nibil ꝓfeciſti nüc tepta quo tibi cedat cle/ s debet eſſe miſericoꝛs pia cle tia teſpectu inferioꝝ.⁊ B merito Ipſe em̃ eſt pꝛ patrie ꝓut ait Señ. li.j. de ælemẽtia.c.viij. Nullũ clemẽtia magꝭ ex oi mentia. Ignoſce.ſ.qilli d ille gauifus an/ nuit.⁊ facto adimpleuit.ↄtulitq; poſteai li ↄſulatuʒ amiciſſimũ fidiſſimũq; habnit ⁊ heredẽ.Et ibi ponit bonũ exempluʒ. quẽadmodum pciſe arboꝛes plurimis ra mis repullulãt ⁊ iłta ſatoꝝ generavt den ſoꝛia reſurgãt reſcindũt᷑.ita regia dignitaſ auget inimicoꝝ nũeꝝ clementiã tollendo. Parẽtes em̃ liberiq; eoꝝ qͥ interfecti ſũt et Apinqĩ ⁊ amici in locũ ſinguloꝝ ſuccedũt et creſcũt. Aliud ponit exemplũ. Apes ſunt iracũdiſſime ⁊ aculeos in vulnere reliquũt rex illoꝝ ſine aculeo ẽ. Noluit em̃ nata euzʒ ſeuũ eſſe nec vltioneʒ q̃rere telũq; detraxit. ⁊ irã eiꝰinermẽ reliqͥt.Et ibi multũ de hoc Vñ ait Luciꝰſic recitat Policratꝰli.iiij.c. viij. Pꝛincipẽ ſenẽ moꝛib eẽ oʒ.⁊ ꝙ mode ratioꝛa ſeq̃t ↄſilia.⁊ vicẽ gerere medicoꝛuʒ q moꝛbos curãt nũc ex inanitiõe ĩ obreple tis.nũc in refectiõe in vacuis.⁊ doloꝛẽ cu/ rãt.nũc cauterio.nũc fomẽtꝭ.Et ponit ex/ empla. Dicebat em̃ inſanũ eſſe qͥ oculos ſi habeat lippieẽtes eos malit effodere qᷓ; cura re.Etvngues ſi acrocioꝛes fuerit reſecan/ Dos eẽ giebat nõ auellẽdos.Et cythareda facit ↄſonãtiã nõ ruptꝭ ſʒ tenſ coꝛdis ꝓpoꝛ ciona bilit᷑ vel remiſiis. Sic oʒ pᷣncipẽ mo derari.nũc rigoꝛe iuſticie.nũc remiſſione clemẽtie vnanimes facere ſubditos.⁊ tunſi us eſt coꝛdas remittiqᷓ; nimis ꝓtẽedi.qͥa q ſemel rupta ẽ niło artificio reꝑat᷑. Et ideo ait Ethnicꝰ denũciãs laudẽ pncipis. Eſt piger ad pẽas pᷣnceps ad pᷣmiavelox.Qui q; dolet qtiẽs cogit᷑ eſſe ferox. Hec em̃ cle/ mẽetia damodo equat pncipẽ deo.ſic ait aliegregiꝰ ꝓſificatoꝛ alioquens pncipem. Sis piꝰin pᷣmis nã cũ vincamur in om̃i. Munere ſola deos equat clemẽtia nobis. Et ſi oĩib dieat ſaluatoꝛ.Eſtote miſericoꝛ des ſiẽ ⁊ pꝛ vẽ mi.eſt.Lu.vj.Tñ pꝛecipue ↄuenit pncipi vt ſit clemẽs.eo ꝙ eſt pꝛ pa⸗/ trie.vt dictũ eſt. Unde multꝭ ſecularibo fer tur dixiſſe Plato ſicut recitat Policratus li.v.Cum in ſubiectos inqͥ t poteſtas ſeuit idem eſt ac ſi pupillum tutoꝛ ꝑſequat᷑.vel eum ſuo mucrone iugules ob cuius defen ſionẽ a deo traditum tibi gladium accepi ſti ⁊c. Sicut ergo pius pater ⁊ ſic clemens tutoꝛ pupilli.⁊ ſicut ꝑitus medicꝰ dʒ eẽ cle mens in ſibicõmiſſos.ſic debet eſſe pꝛin// ceps clemẽs ĩ ſuos.⁊ G̊ͥ pie compatiedo mi ſerijs ſubditoꝝ.vt ait Señ.li. ij.ð clemtia Miſcoa eſtvicina miſerie. hz em̃ aliqͥd qd trahit ex ea ⁊ põit exeplũ. Imbecillos ocu los ſciaſ qͥ ad alienã lippitudinẽ ipi füdunt᷑ ⁊c.Et qᷓ;uis h̊ ſit ex detectu in oculis coꝛ/ poꝛis.tñ exvᷣtute eſt in oculis coꝛdis.ſ.re/ ſolui in doloꝛẽviſa alteriꝰ miſeria. flebã in q̃t ſuꝑ eo qͥ afflictꝰ erat. Job.xxx. Uñ Ua/ leriꝰli.v.narrat de clemẽtia marci marcel/ li. cũ a ſe captꝭ ſiracuſis vꝛbiſ opulẽtiſſime tũc afflicte foꝛtunã ⁊ caſũ lugubꝛẽ intuens fletuʒ cohibere nõ potuit. Hilſcðia em̃ eſt egritudo ex alteriꝰ miſeria ⁊ iniuria laboꝛã tis.ait Tuł.ili.iij.de tuſcu.queſ.Et miſeri coꝛdia a miſero coꝛde vocata eſt.ait Greg. moꝛa.xx. Eſt em̃ triſticia in alienis malis ait Dam.li.ij.c.xiiij. Itẽ ſcdᷣo dʒ clemẽtia in pncipe eſſe in remittẽdo vel tꝑando pe/ nas.qꝛ clemẽtia eſt tꝑantia animi in ptãte vlciſcẽdi.vel lenitas ſuꝑioꝛis aduerſũ infe rioꝛcẽ̃.Crudelitas nihil alið ẽ qᷓ; atrocitas animi in penis exigendis.ait Señ.li.ij.de clemẽtia.⁊ ibidẽ. Miſcdia eſt egritudo aĩ ob alienaꝝ miſeriarũ ſpẽm.aut triſticia de alienis malis.Et de hac ait Señ.li.j.c.x. Pꝛinceps curã nõ ſolũ ſalutꝭ ſʒ honeſte ci/ catricꝭ agat.niła glła eſt ex ſeua aiaduerſio ne. Uñ et in laudẽ Tra iani ðꝛ ꝙ nata cle/ mẽs in oẽs.auſterꝰin paucos qbo ꝑcere ne phas eſſet adeovt totiꝰ iperij ſui curriculo niſi vnꝰ dãnatꝰ ſit ſenatoꝛũ.qᷓ;uis plurimi inueniant᷑ in ipᷣm deliqͥſſe.⁊ h ẽ damnatꝰ a ſenatu ipᷣo ignoꝛãte. Iteè tertio dʒ eſſe pꝛin ceps clemẽs releuãdo miſeros a miſeria ⁊ dando neceſſaria ꝓut narrat Uegeciꝰli.iij ca.iiij. Philipꝰcũ audiſſʒ phiciꝗ quendaz bonũ pu gnatoꝛeʒ alienatũ aĩo ſibi ꝙ tres K ſilias inops vix aleret nec a rege adiuua/ ret᷑ monẽtibo amicꝭvt eũ caueret.Quid in qͥt ille ſi haberẽ ꝑtẽ coꝛꝑis egrã nõ abſcin/ derẽ ſʒ pot curarẽ.Deinde familiarit᷑ eli/ citũ phiciã.accepta facultate domeſticaꝝ facultatũ pecumia ſufficienter inſtruxit ac melioꝛẽ fidelioꝛẽq; ha buit qᷓ; fuerat anteq;ᷓ crederet᷑ offenſus Item q̃rto pᷣnceps debʒ eſſe clemẽs hoſtes deuictos ↄſolãdo.et ſic fueritvtilitas reipub.honoꝛãdo. ꝓut nar/ rat Ualeriꝰli.v.c.j.de clemẽtia Pompei cũ regẽ armenie qͥ etiam ꝑ ſe iam romanos magna bella geſſerat ⁊ etiã mitridatẽ infe ſtiſſimũ vꝛbi ꝓtexerat viribo ſuis inↄſpectu ſuo diuti?ſuppliceʒ iacere nõ eſt paſſus ſed benignis vᷣ̈bis recreatũ dyadema qd abie cerat capiti reponere iuſſit certis et rebus impatis in pᷣſtine fortune habitum reſti⸗ tuit.eque puicrum eſſe iudicans etvincere reges ⁊ facere.O qᷓ; pꝛeclaꝝ tribute huma nitatis ſpectaculũ ait ibidẽ auctoꝛvbi nat rat de clementia pauli.qui cum audiſſʒ q̃n dam captiuũ a re ge ad ſe adduci occurrit ei.conatumq; ad genua ꝓcumbere.dextra manu alleuauit.et greco ſermone ad ſpem exhoꝛtateſt.lateri ſuo ꝓximũ ↄſedere fecit nec honoꝛe menſe indignũ iudicauit. Nã ſi egregium eſt hoſtẽ deijcere.nõ minus tñ laudabile infelicis ſcire mieri.Et ibi alia bona exempla de clementia. Ad iſtã clemẽ tiam incitare debʒ pncipes diuine clemen tie erga eos ſolers meditatio. clemẽtie dei erga eos ſi fuerint clementes ſpei certitu do. Uñ Señ.li.j.de clemẽtia.Optime ðᷣs exemplũ pncipi ↄſtituã.vt ſe talem eſſe ci/ nibo quales ſibi deos velit.Et ibi bene de hoc.Exempla aũt pietatis in pncipibo an tiquis euidenter patuerũt.ſicut in enea qͥ dicebatur pius eneas. Unde Uirgilius li bꝛo. vj. Tu regere imperio populis roma/ ne memẽto. Hee tibi artes erũt paciſq; im ponere moꝛes.Parcere ſubieciꝭ ⁊ debella/ re ſuꝑbos.Et in Traiano ſilr qͥ optimꝰau guſtoꝝ dicebat᷑. Et in tyto qͥ tante ciuili/ tatis in imꝑio fuitvt oĩbo ꝓdeſſe nullumq; punire ſtuduerit. cõuictos ↄiuratõis con tra ſe dimiſit illeſos ⁊ in pᷣſtinã admiſit fa miliaritatem. (Kapitulum ſeruum. Monceps dʒz eẽ equꝰin reneda iuſticia. Cquia miſericoꝛ dia et veritas cuſtodiunt regem.et oboꝛat᷑ clemẽtia thꝛonꝰeius Pꝛo uer. xx. Dic debet eſſe elemẽs pꝛinceps vt ſit in eo equitatis iuſticia. Sine enim illa nulla reſpublica poteſt regi.vt habituʒz eſt ſupꝛa. vbi de repub. Remota enim iuſticia quid ſunt regna niſi latrocinia.ait Augu ſtinꝰli.uij.de ciuitate dei.Et qꝛ pnceps eſt fundamentũ populi.vt dictũ eſt ſup:a ſua inſticia debet em anare alioꝝ iuſticia. Itẽ quia eſt pater patric eb eo debet regi omis iuſticia alia? gubernari Item qꝛ eit caput reipub.ab ipᷣo debet iuſticia ill pꝛoſpici ⁊ conſiderari ne ſit minoꝛ qᷓ; debeat eſſe ⁊ ne ſit maioꝛ.ſcilicet excedẽsin punitiõe. Rex enim iuſtus erigit terram. Pꝛouerb.xxix. (coiti Del do⸗ adt illi nii im ſuk i phi Diut demn ſrüet ſelegie 4 asi der⸗ bu ijn penn legeg ſetri Aer diſce (aſtre buiti pbeue putor⸗ (eqt ſosſot w meng lvſep hio, lereeis hican mne der e Aati fedie Etil tum nrep Mber lene Nae⸗ ſiin⸗ lene ign lhi Tebus nnt, thinrere tehum wiper baiſhin occumt redenn adſpen lereſct it. i mnusti bialis füdeme Nedenen Minede NN intde lſeci, cnede hn nwag nnsn Nsrona oelchn roebelu pNn leciull llomq Vdsn amiſtt yſacu. o⸗ gen uuooo nopor ecini abinzck mninſtca. It Nl ntk ſoeſun H ten. N ngiom . Ktapn Mrcſene lnoe N Nob niũ legũ eſt inanis cẽſura niſi diuine legis imitationẽ gerãt vt habitũ eſt S. Et dz eſſe iuſtꝰ.ſ.recte indicãdo ait Augꝰ.epła.xxxij. Na rex fᷣuit deo leges iuſta pᷣcipiẽtes⁊ ᷣꝛia pPꝓhibetes ſanciendo. Per me inqᷣt ſapiẽtia Diuina reges regnãt.⁊ legũ ↄditoꝛes iuſta decernũt. Pꝛouer.viij.de qbo legibo ſup di ctũ eſt. Unde ⁊ antiqͥ pncipes ſubijciebãt ſe legibo ab eis ſtatutꝭ vt alios ꝓuocarẽtad illas impledas.ſicut ait Ualerpli.vj.ð illo ꝗQꝗq eruit ſibi oculũ ⁊ filio alterũ.qꝛ filius de buit puniri amiſſiõe amboꝝ.debitũ ſuppli cij modũ legi reddidit.⁊ eqͥtatꝭ mirabili tẽ peramẽto ſimul miſericoꝛdẽ pꝛẽʒ ⁊ iuſtum legiſlatoæẽ ꝑtit?eſt. Et ſiłr de alio narratq legẽ ab eo ſtatutã trãſgreſſus fuerat gladio ſe trãſuerberauit ne fraus iuſticie eſſʒ. Iñ Alexander cũ eſſet int᷑ iᷣm ⁊ milites aliq̊s Diſceptatio.⁊ cauſa ſua fuiſſʒ damnata in caſtrenſi iudicio.illud iudiciũ acceptũ ha/ bnit iudicantibo agens grãs.q̃ꝝ in eo fideẽ ꝓbauerat.ꝙ iuſticiã oĩ potẽtatui pᷣferebãt pꝓutðꝛ in Policrato li.v.c.xj. Mira gͤ tãti reg eqͥtas ꝙ voluit ſe ſubijcere iudicibo cũ ſuis ſubditꝭ. Silr de Job ðꝛ. xxxj. Si cõ/ tempſi ſubire iudiciũ cũ ̃uo meo ⁊ ancilla mea cũ diſceptarẽt aduerſũ me Item dʒz eẽ iuſtꝰpauꝑes exaudiẽdo.eoꝝ cauſas exami nãdo.iniurias ꝓpellendo ad ſatiſfaciendũ eis iniuriatoꝛes cõpellẽdo. Hoc em̃ dz fa cere eis exẽplo egregij imꝑatoꝛis.ſ. Traia ni q audiuit viduã ad eũ clamãtẽ et iuſtici am petentẽ de his qͥ innocentẽ filiũ ſuũ oc ciderãt.Qui cũ equũ aſcẽdiſſet ad bellum ꝓfecturꝰ nihilominꝰ rñdit ei.Ego ſatiſfa/ ciã tibi cũ rediero.Quid inqͥt mulier ſi nõ redieris. Succeſſoꝛ meꝰait ſatiſfaciet tibi Et illa. Quid tibi ꝓderit ſi aliꝰ bñ fecerit. tu mihi debitoꝛ es ſᷣm oꝑa tua mercedem recepturꝰ Fraus vtiq; eſt nolle reddere q̃d debet. Succeſſoꝛ tuꝰiniuriã patiẽtibo pꝛo ſe tenebitur.te nõ liberabit iuſticia aliena. Bene aget᷑ cuʒ ſucceſſoꝛe tuo ſi liberauerit ſeipᷣm. Quibo ᷣbis motꝰ imꝑatoꝛ de equo deſcendit et cauſam pñtialit examinauit ⁊ ↄdigna ſatiſfactõeviduã ↄſolatꝰeſt.Licet alibi ſit ſcptũ a beato Gregoꝛio h̊ interfe/ rit. Item pnceps dʒ eſſe iuſt?nulli auterẽ/ Diſtinctio tertia. Debet em̃ eſſe iuſtꝰ. leges diuinas obßuã/ Do. ⁊ alios cogẽdo ad eaꝝ obfuantiã qᷓ;tũ ad eũ ſpectat.et nullas alias aſtruẽdo niſi illis ↄfoꝛmes ⁊ ab illis regulatas.qꝛ om/ do qd ſuũ eſt. nec auferri ꝑmittendo.furta cohibendo.tranſgreſſoꝛes legũ puniendo ad pacem reipub. Reg officiũ eſt furtũ co hibere.⁊ malos oppꝛ imere.bonos ſublima re. Sic ait Augꝰ.de ci.dei.li.iiij.capᷣ.iiij. Remota iuſticia qͥd ſũt regna niſi magna latrocinia. Quia et latrocinia qͥd ſunt niſi parua regna. manꝰetem̃ ipᷣa hoĩm eſt.et im perio pncipis regit᷑.pacto ſocietatꝭ aſtrin gitur.placita lege diuidit᷑.⁊ h̊ malũ in per/ ditoꝝ hoĩm acceſſibo creſcitvt et loca tene at.ſedes ↄſtituat.ciuitates occupet.euidẽ tiꝰnomẽ regni aſſumat.Et idẽ Tuliꝰ.ij.vᷣ offi. c. xij. Heceſſaria & iuſticia eſt pncipan tibo. de qᷓ ſupᷣ nictũ eſt. Unð Deut. xvij.ðꝛ regi. Nõ declinet in ꝑtẽ dexterã vel ad ſini ſtraã. Dic em̃ dʒ eſſe clemes vt non omittat iuſticie diſciplinã.adimplẽs illud Job. xx ix. Cum ſederẽ q̃ſi rex circũſtante exercitu eram tñ merentin ↄſolatoꝛ. KCapitulum ſeptimum. pꝛinceps debet eſſe uluminatus ſa/ pientiali ſcientia et ſtudio pᷣncipum anti/ noꝓon valet pᷣdicta adimplere niſi ffuerit illuminatꝰ ſapientiali gra ſiue ſcĩa. Jõ pᷣnceps dʒ eſſe ſapiẽtia ꝑitus maxie diuina.vt leges ſtatuat ↄfoꝛmes le gi diuie.vñ in Deut. vbi pus de rege Poſt qᷓ; ſederit ĩ ſolio regni deſcribet ſibi deute/ ronomiũ leg hꝰ in volumĩe.Et accipiens exemplar a ſacerdotibo leuitice trib deute ronomiũ.i.ſcᷣaʒ legẽ ſine iteratã deſcribet inq; ⁊ i volumie euagelice legꝭ.⁊ etiã ĩ voli mine coꝛdis ſᷣm iſtructõʒ ſacerdotũ leuiti ce tribo.i.eccłe pᷣlatoꝝ legittie intrãtiũ ⁊ p/ ſidentiũ ⁊ ñ aſſumẽetiũ ſibi honoꝛẽ ſʒ a ðo vocatoꝝ ſine libidie ãbitõis ⁊ cupiditatꝭ⁊ affectõe carnis⁊ ſaguĩs ſic tactũ ẽ. Inanis ẽ cẽſura legũ ſi ñ diuĩe legꝭ imitatõʒ gerat. ⁊ inutił ↄſtitutio pᷣncipis ſi ñ eccłaſtice di ſciplie ſit ↄfoꝛmis. Jõ imꝑatoꝛ idixit legi bus ſuis ne dedignẽt᷑ ſacros canones imi tari.vñ ⁊ antiqͥ pᷣncipes⁊ gẽtiles fuer̃t in/ ſtructi ⁊ ſtudioſi ĩ huanis ſcietijs.vt ptʒ in Ptolomeo lʒ eẽt gẽtił vocauit ſeptuagita interpᷣtes vt hꝛet noticiã diuĩe leg.⁊ eã cõ municaret ſapiẽtiba ſui regni. de qͥb eccle ſiaſtice hiſtoꝛie li.v.et Augꝰ.li.ij.de doetri na xpᷣiana.ca.iiij.⁊ de ci.dei.li.xviij.capᷣ.x. EEEEE Pꝛima pars. Et ſicut patet de Alexandro qᷓ fuit inſtru ctus ab Ariſtotele put ait Agelliꝰli. acticꝗ rum noctiũ ꝙ logicã didicit et tam ſedulꝰ naturarũ indagato?: extitit macedo vt ĩ va ſevitreo in mare miſſus naturas et cõſue/ tudines piſcium dep̃henderet. Galluz em ſecũ habuit vt ſuꝑ diluculo ꝑ galli cantuʒ certificaret᷑. Et in vaſe dicto didicit quo/ modo inſidie clãdeſtine pᷣparande ſint cõ tra hoſtes in re militani dum exercituʒ pi/ ſcium inſurgere inſpexit. De huiꝰ etiã ſtu/ dio narrat Señ.epła.xciij.ꝙ geometriam diſcere ſtuduit.ſciturꝰ qm̃ puſilla erat ter-⸗ ra ex qua occupauerat. et ideo inſelix ob h ꝙ intelligebat ſe falſum gerere cognomen. ſcʒ magnũ Alexandrũ.Quis em̃ magnꝰ i pu gillo. Et de eiuſdem ſtudio narrat Pli nius. Alexander magnꝰ inflãmatus cupi/ dine animaliũ naturas noſcendi. Ariſtote li ſummo in omi doctrina viro.⁊c. Conſi/ militer legit̃ de alijs pncipibovel fuert ſtu/ dioſi de ſe. vel habuerũt ſapientes ad in/ ſtruendũ eos.ſicut Nero babuit Senecaʒ qͥ inſtruxit eũ de clementia in.ij.libs elegã ter. Et Traianꝰ habuit Plutarcũ qui in/ ſtruxit eũ notabiliter in libꝛo ꝗ inſcribitur de inſtructione Traiani.Cuiꝰquedã epła fuit talis. Plutarcus tyranno Lraiano ſa lutem dicit. Mogeſtiã tuã nouerã nõ ap/ petere pncipatũ què tñ ſemꝑ moꝝ elegan/ tia mereri ſtuduiſti.quo quidẽ tãto digni/ oꝛ iudicarꝭ qnto a crimine ambitionis vi/ deris eſſe remotioꝛ.⁊c̃. De ſtudio vᷣo Julij ceſaris narrat᷑ in li.ceſaris parte pᷣma.q̃li/ ter inueſtigauit curſum ſolis numerando oꝛas ⁊ etiã momẽta temꝑis.et qualit᷑ bi/ ſextum inuenit. et qualiter libellos młtos ſchſit. Et ſimiliter Solinꝰ li.j.ca.ij.ait de ceſare ꝙ nullłꝰceleriꝰſcpᷣſit.nullłꝰ velociꝰle/ git. quaternos ſimul ⁊ epłas ꝑhibet᷑ dictaſ ie.Et de Cheodoſio legit᷑ in ꝓlogo hiſto/ rie triꝑtite Aiunt te inqt ſoꝛomenꝰ ꝑ diem te exercitari armis.ſubiectoꝛũq; negocia diſceptare.iudicare ſimul ⁊ agere.mõ ſeoꝛ ſum. modo publice q̃ ſunt agenda ↄſidera re.noctibovᷣo libꝛis incumbere. Et ait ibi q̃ddam candelabꝛũ ſibi oleum infundere in lucernã vt nulluſ in laboꝛibo ſuis affligi cogeret᷑ ⁊vt ſomno repugnaret Unde ⁊ ait ibidem ipᷣm ſcire naturas lapidũ exemplo Dalomonis.Et ibi bene de h.Cõſimili/ ter de Rarolo magno ꝙ ſtudioſus fuit in artiby liberaliby qᷓ erãt miro mõ depiete in palacio ſuo.ꝓut ðꝛ in geſtis ſuis.etetiam fuit ſtudioſus in libꝛis diuinis.et ſpeciali ter diligebat libꝛos beati Auguſtini de ci uitate dei.Et etiã alquinꝰdocuit eũ dpale ticam rethoꝛicã aſtrologiã.⁊ trãſferre feccit ſtudiuʒ de roma vſq; pariſiꝰ. ⁊ offenſus ex diſſonantia cantꝰeccleſiaſtici inter roma-⸗ nos et gallicos.et iudicans iuſtiꝰeẽ bibere de puro fonte q; de riuo turbato.duos cle ricos romã miſit vt autenticũ cantũ diſce rent ⁊ gallos.i.francos docerent.Et pᷣmo ꝑ hos eccla metenſis.et ꝑ illam om̃is eccle ſia gallicana eſt reuocata ad romani cantꝰ auctoꝛitatẽ. Caudanda & pncipis ſtudio ſitas qͥ ſic ſtuduit.nõ ſolum ſibi ſed om̃ib Et tales fuerũt multi alij pncipes. Unde in lr̃is quas miſit qͥ dam rex romanoꝝ regi francoꝝ qͥb hoꝛtabat᷑ vt liberos liberali⸗/ bnſ diſciplinis inſtrui ꝓcuraret Inter alia adiecit. Rex illitteratꝰqſi aſinus coꝛonat᷑. Et ideo ſeculũ illud dicebat᷑ aureũ qñ illi ſapientes regnabãt ꝓut ait Señ.epła. xc iiij. Judex em ſapies iudicabit ppłm ſuuʒ 2 rex inſipiens ꝑdet ppłm ſuũ.E cẽi.x. Uñ et de? voluit ſapiẽtes eſſe rectoꝛes ppłi ſui. ſicut Abꝛaham qͥ peritꝰ fuit in om̃i ſapien tia egyptioꝝ.ſicut ðꝛ ĩ actibꝛ apłoꝝ ca.vij Et mopſen ſimiliter et Dauid qͥ habuit ſa pietiã ſicut angelꝰdei.ij. Regũ.xiiij.· Sa/ lomon q petijta deo ſapientia ad regeduzʒ plm dei.cni dñs dedit coꝛ ſapiens ⁊ intel ligens.iij.Re.iij. Pꝛinceps em̃ inſipiẽs eſt ſicut furioſus habẽs gladiũ in manu.⁊ ſiẽ nauta ignarꝰ artis gubernadi tenẽs gub/ naculũ in tempeſtate.⁊ ſicut leges ignoꝛãs ⁊ ſedẽs in loco iudicij ⁊ iudiciuʒ ꝑuertens q̃ͥd plangit ſapiens in Ecẽs.iij. Uidi ĩlo⸗ co iudicij impietatẽ ⁊ in loco iuſticie iniqͥè/ tatẽ. Si tñ ↄtingat ꝙ pᷣnceps ſit ignarua ſapientie ⁊ diuinaꝝ legũ inquirat noticiã diuine legis.audiatveros doctoꝛes et ac/ quieſcat eoꝝ ↄſilijs exemplo Dauid q ha/ bebat ſecuʒ Natanꝓpham et Sadoch ſa⸗/ cerdotem.?. M Capitulum octauum. NCquia pꝛincepiſ dz omib ꝓgeſſevt dictũ eſt. ⁊ dz in eo largitatꝭ munificẽtia. Amici em ſũt ¶Monceps debet eſſe large munificetia. eſſe omibo amabilis. Ideo dz eẽ ſiſeſi Ccelpe⸗ ſthece Sec⸗ noge ſone bent ſent⸗ eere Gon bie Renr leen lerg degl gdi deol Mc her Pllis ſonig ſoea ſnre ityegr Lein keln Neg 1Rd ni reſeci ius foma/ biber o e diſee ömo cce e⸗ s ochi Uee ungi Nal⸗ Cralis onab. Ki Nen nſucz gu ſpie AVi huitſa Ge ngid; 6tinel Hic nutl Gll/ Cons uenms diiio⸗ ſceinih/ ne hotid s/ niod, onl, ici oe ui Diſtinctio tercia. dona tribuent;. Pꝛouer. ſx. et diuitie. ſ. ero gate addũt amicos plurimos ibidẽ. Hoc em̃ fecit pncipes amabiles.ſicut narratur de Tyto in Policrato lib.iij.c.xiiij.Quid dicam.ſ.de Tyto qͥ patris auariciaʒ tanta liberalitate purgauitvt amoꝛ et delicie hu mani generis ab om̃ib⸗ diceret᷑ conſtãtiſſi me tenens in moꝛibo ne quẽ poſtulãdi gra ad ſe accedentẽ ſine re vel ſpe quocũq; mõ dimitteret. Unde interrogantib domeſti cis cur plura polliceret᷑ q; pᷣtare poſſʒ. Re ſpõdit. Non opoꝛtet quẽqᷓ; a ſermone pᷣn/ cipis triſtem diſcedere. Ideoq; recoꝛdatꝰ ſuꝑ cenam ꝙ nichil illa die cuiq; pᷣſtitiſſet. dolens et gemens dixit. O amici hũc diez perdidi. nullum em̃ viciũ deteriꝰ auaricia in pncipibs reipublice. vt ait Tuliꝰ li. iiij. ca.ij.de officijs. Largitas vᷣo facit pꝛinci / pes eſſe amabiles.et famoſos.⁊ claros.p/ ut ait Boeciꝰli.ij.ð ↄſolatione. Pꝛinceps em̃ dʒ donaria ſua tribuere ſᷣm decentiam ſui ſtatꝰꝛ eminentiã. ꝓut docet Señ. li. ij. de bñfi. c. j. oicẽs Reſpiciẽde ſũt cuiuſq; vi res facultateſq; ne aut pł' pᷣſtemꝰq;poſſũꝰ aut minꝰ. Eſtimãda ẽ et᷑ ꝑſona cui damꝰ. Et ponit exempluʒ de Alexandro qͥ dedit vꝛbem cuidam. Qui cũ diceret ̊ nõ cõue nire ſue foꝛtune. HNõ curo inqᷣt rex quid te acciꝑe deceat ſʒ qͥd me dare. Animoſa vox eſt hec regia ſed ſtulta ait Seneca ibidem Et econtrario ponit exemplũ de Antigo/ no a quo cinicus petijt talentũ.Cui ille re ſpondit. Plus eſſe qᷓ; q̃d cinicus petere de beret. At ille repulſus petijt denariũ. Qui ille reſpondit. Minꝰ eſſe q; q̊d regem dare deceret. Turpiſſima huiꝰcauillacio inueĩt quũo neutrũ daret.cum poſſet denariũ tãqᷓ; cinico dare.⁊ talentuzʒ tanqᷓ; rex. Perſone ↄtemptibili poteſt parũ dari.et tamen de/ cet nobulem ꝑſonam magnũ dare. Sʒ hec largitas dʒ equitate iuſta eſſe.ſ.de ſuo et ñ de alienis.⁊ vt ſit intentione oꝛdinata.nõ ad iactantiã et pompã ꝓut ait Tuliꝰ.li.ij. de offi. Multi em̃ patrimonia effuderunt incõſulte largiendo⁊c̃.Et ſequit.Duo ſũt genera largoꝝ.quoꝝ alteri pꝛodigi.ſ.qͥ in epulis ⁊ gladiatoꝝ muneriba.ludoꝝ vena tionũq; apparatu pecunias ꝓfundũt ĩ eas res quaꝝ memoꝛiã aut bꝛeuem aut nullã ſunt relicturi. Alij liberales qͥ ſuis faculta tibo aut captos a pᷣdonib redimũt.aut es alienũ ſuſcipiũt amicoꝝ cauſa. aut ĩ filiaꝝ collationẽ adiuuãt.aut opitulãt᷑ in repub/ lica acquirenda vel augenda.Et ibi bñ de hoc. Item Ambꝛo.li.j.de offi.vbi ait. Nõ eſt largitas ſi q̃d alteri largiarꝭ alteri extoꝛ queas. vł dare q̊d nocet.vt ſit iactãcie cau a magꝭ q; miſcdie. Et ibi bñ de h. Et ſeqͥ tur. Perfecta eſt vbi ſilentiũ opus tegit.et neceſſitatib ſinguloꝛuʒ occulte ſubuenit. quem laudat os pauꝑis nõ labia ſua. Ne/ ſciat inqͥt ſiniſtra tua quid faciat dextera. Math. vj. Et h̊ ſimiliter Tul.li.jde offi. inq t. Liberalitate vtamur q̃ ꝓſit amicꝭ ne mini noceat. Nihil em̃ liberale q̊d ñ iuſtũ. Et de h̊ Seneca li.j.de clementia.ꝙ nõ ẽ liberalis qͥ ð alieno eſt liberalis.ſed ille q̃d alteri donat ſibi detrahit.et h muniſicen/ tia ꝓuocat amoꝛẽ nõ ſuoꝝ ſʒ extraneoꝛuʒ vel aduerſarioꝝ.ꝓut narrat Claleriꝰlib.v. de legat karthagineñ. venientibo in vꝛbez ad redimendũ captiuos.a quibo nulla pe/ cunia recepta.exercitꝰcaptiuoꝝ redditus. quos obſtupuiſſe arbitroꝛ ac ſecuʒ dixiſſe. nignitati equandã.O etiã noſtrã legatõeʒ ſuꝑ vota felicem. beneficiũ q̊d nũqᷓ; dediſ⸗ ſemꝰaccepimꝰ. Unde ⁊ in admiratõem et pᷣconizationẽ ⁊ dilectionẽ dantiũ munifi⸗ centia bñficij eos ꝓuocauit.Et hanc lar/ gitionẽ auget qñ dona dant᷑ ꝓmpte et hi/ lariter. Unde.Denigrat meritũ dantꝭ mo ra. Nam data raptim munera.plłꝰ laudis pluſq; fauoꝛis habent. l INLKhmapitulum noſnum 1 Rpꝛinceps debet eſſe affabilis hilari leticia. ðð Tem pꝛiceps ozʒ eſſe munificꝰ in affabili ſuijpſius ↄdeſcenſione.NHam vt ait Tuliꝰ li. ij. de bñfi.ꝙ bñficẽtia ſiue liberalitas fit dupliciter. aut oꝑa.aut pecunia.Altera ex archa.altera exvirtute expᷣmit᷑.vnde ĩ lau dem Traiani ðꝛ ꝙ arguentib eũ amicis: ꝙ ad om̃es nimiũ ⁊vltra q; imꝑatoꝛẽ de/ ceat cõmunis eſſet. Rũdit talem velle im/ peratoꝛẽ eſſe puatis qualẽ oꝑatoꝛẽ ſibi qͥſ/ qʒ; puatꝰ optaſſet.Cauere tñ dz pnceps ne nimis cõdeſcẽdat ⁊vileſcat eiꝰauctoꝛitas. Ait em̃ Ualerpli.ij. Numedie reges nulli moꝛtaliũ oſculum ferebant.Quicqͥd em̃ ĩ excelſo faſtigio poſitum eſt humili et certa ↄſuetudine qᷓ fitvenerabili vacuũ eſſe cõ/⸗ Pars pꝛima. ſueuit Item ex bac beniuola ↄdeſcenſione Juliceſar amoꝛẽ militũ ſuoꝛũ meruit.qa illis ↄdeſcendebat.qꝛ nec milites ꝓ cõdi/ cione ſʒ blãdiore noĩe cõmilitones appella bat.miroq; mõ diligebat illos. Et aliquũã do militi ſuo ſubita inualitudie grauato ĩ Diuerſoꝛio locũ dimiſit.⁊ ipᷣe hũili ſub di/ uo accubuit. ꝓut narrat᷑ in li.devita ceſarj. Uñ ⁊ Alexandro narrat Ualeriꝰli.v.q; cũ videret qᷓndã ſenio ↄfectũ nimio frigo/ re ſtupefactũ cũ ipᷣe eſſet ſedẽs in ſede ſubli mi ſurrexit ⁊ ſuis manibo illũ in ſua ſede i poſuit. Conſimilit᷑ narrat Señ. li. v. de be neti.de ceſare cui cũ qͥdã veteranꝰ ac iedia Depſſus diceret. Meminiſti inqͥ t imꝑatoꝛ in hiſpania cũ ſub q̃dã arboꝛe feruentiſſi/ mo ſole velles reſidere qᷓndã ex cõmilitoni bus penulã ſubſtrauiſſe. Oemini inq tet ſiti qͥ dem ↄfectꝰ ire volebã ad fontẽ ſed nõ poterã reꝑe manibo niſi cõmilito hõ foꝛtiſ ac ſtrẽnuꝰaquã mihi in galea attuliſſet.⁊c. De Auguſto ceſare narrat Policratꝰ.li.iij cũ veteranꝰ piclitaret᷑ rogauit ceſareʒ in publicovt adeſſet. Illevo aduocatũ pᷣſtã/ ciſſimũ dedit. Cui veteranꝰ. Nõ ego ceſar ERiclitante te bello accitovicario queſiui.ſʒ ꝓ te egoipſe pugnaui.Detexitq; impꝛeſſas cicatrices. Erubuit ceſar. venitq; ĩ aduo/ cationẽc.timuit nõ tm ſuꝑbo.ſʒ etiã ingratꝰ videri.Tali beniuolẽtia ⁊ ↄdeſcentia me/ ruit nõ ſolũ amoꝛẽ militũ ſuoꝝ ſʒ etiaʒ ad uerſarioꝝ.De ipᷣo em̃ ait Solinꝰli.j. Be/ nignitate adeo pᷣditꝰfuitvt q̊s armis ſub/ egerat:clemẽtia mag vicerat. Uñ ⁊ ipera, toꝛ eternꝰ⁊ dñs dñantiũvt oñderet amo/ rem ſuũ ad nos ⁊ vt nos alliceret ad ſuum amoꝛẽ nõ ſolũ ſua dedit nob:ſʒ et ſeipſum ſũma ⁊ admirãda munificẽtia nobᷣ cõica/ uit. Roꝝ.v.cõmendat deꝰ ſuã caritateʒ in nob.⁊c. Ephe.v.Fpᷣs dilexit nos et tradi/ dit ſemetipᷣm ꝓ nob.Et Joh.xv. Maioꝛẽ caritatẽ nemo hʒvt aĩaʒ ſuã.⁊ c. LKaapitulum decimum. Conceps dʒz eſſe hoſpitalis ĩ aduenie tiu grata ſuſceptione. umiliter pꝛinceps dz eſſe in ſuſceptõe hoſpitũ adue nientiuʒz dapſilis et largꝰ. Si em hoſpitalitas in omibo eſt mẽdãda et eiuſ ptrari deteſtandũ ꝓut hoꝛtatapłus Pe/ tus ĩ cano.ſua.j.cailiij.hoſpitales eſſe in- nicẽ ſine murmuratõe. et Heh. xiij. Hoſpi talitatẽ nolite obliuiſci.ꝑ hanc em quidazʒ placuer̃t angelis hoſpitio receptꝭ.ſ. Abꝛa ham ⁊ Loth. Beñ. xviij..xix. Hulto ma gis laudanda in pncipibo⁊ eius ↄꝛiũ vitu perandũ.ꝑ hanc em̃ fauoꝛ ⁊ amoꝛ ppłoꝝ ĩi/ petrant᷑. Splendidũ em̃ in panib benedi cent labia młtoꝝ.Ecẽ xxxj.vñ ⁊ ſaluatoꝛẽ voluerũt ppłi facere regẽ poſtq;ᷓ eos ſatia/ uit panibo. Joh. vj. ſuꝑ q̊d Criſoſto.omeł. xlij. ꝙ multa fuerat oꝑatꝰ mirabilioꝛa ſed nũq; cõſeſſi ſunt eum niſi qũ impleti ſunt. Magna em̃ tyrãnis eſt abũdantia caſtri/ mar gie.vt ait ibidẽ. Et econtrario narrat XTul.li.ij.de offi.q; manerico homini ditii ſimo pᷣtmiſſo edilitatꝭ ↄſulatꝰrepulſã attu lit.Huiꝰhoſpitalitatꝭ exemplũ iĩ Job.xxx Si comedi buccellã meã ſolꝰet nõ come dlt pupillꝰ ex ea. Et poſt. Yoꝛis nõ maſit ꝑegrinꝰ.oſtiũ meũ viatoꝛi patuit. Hoſpi/ talitas eniz honeſtiſſima et famoſiſſima et ꝓmptiſſima fuit in palacio Salomonis. iij. Re. x. Uides regina ſaba domũ quem edificauerat Salomon ⁊ cibos menſe eꝰ et oꝛdines miniſtrantiũ nõ habebat vltra ſpm̃. Silłr erant h̊ in ↄuiuio Aſfueri. He/ ſter.j. Uinũ q̊; vt magniſicentia regia dig nũ erat abundãs ⁊ pcipuum ponebat᷑.nec erat qͥ nolẽtes bibere cogebat ad bibẽduʒ. Nec debẽt eſſevel aparere in palacijs ⁊ cõ uiuijs pᷣncipũ hiſtrionici geſtꝰ. nec mere-⸗ tricij cantꝰ.nec ludi inepti.nec clamoꝛoſi riſus.nec ↄfuſi apparatꝰ.ſʒ ciuiles ⁊ hone/ ſti geſtꝰ. Unõð in ↄuiuio q̊d exhibuit dido enee ⁊ militibo eiꝰ licet eſſent multa ſuper/ flua ſiẽ deſcribit Uirgiliꝰ.nõ legunt᷑ fuiſſe inhoneſti cant? nec hiſtrionici geſtꝰ vbi öͤ?ꝭ Cxthara ceruitꝰ vopas ꝑſonat aurata do cuitq; maximꝰathlas. Uñn hoim genus et pecudes.vñ ymber ⁊ ignis ⁊c̃.¶ ʒ eſſet cõ/ uiuiũ a femina pᷣꝑatũ ⁊ nimis delicatuʒ et ad voluptatẽ tendẽs.nõ tñ illic ꝑſonuit c- thara ſtulta ⁊ laſciua.ſʒ q natalia erãt ⁊ ci/ uili decentia conuiuio. In conuiuio vero Enee apud Euandrum officio humani- tatis excepto alia legunt᷑ vbi ðꝛ.Dapes iu bet et ſublata reponi pocula.⁊c. Eapitulum vndecimũ. tientia. CX pꝛinceps debet eſſe longanimis pa mo ſbe Nn din ae ülle dat)e flon aulli fatig füh logi dioe ynae liſde⸗ dotes! pitin ae ates ſeir⸗ 1o Ou ſaha blle füde⸗ ſimimn tateßt hereve No/ legni canebo fuitde ſg Ais tie lnli inn cooc A diey g⸗/ ſtalie nioo aſrz nlod na⸗ n Hoſi dgz (du lton nüvinn Poxi, hbeyecti Agrs ſona/ koon. vora ſed iſant. cal⸗ nant WRwa Pop con mäſt Hobͤ ſinaa nonis. iggan noſed duran ben ngadis hat.ha bely⸗ chs 1c0 KN, danoo thone/ ir odo ſper/ ntſulce Pwor raado us Heac⸗ Nlcnm gorutc⸗ eritt/ ninioo human/ Depel .. gicis e õ platꝰ dz elſe patſetia longani moꝛ. xxx.poteſtati amica ẽ pacia. quã dʒ qͥ libet qͥ pᷣeſt reſeruare ex ↄſideratõe natalis parilitatꝭ ſue cũ ilł qb pᷣeſt.q̃d notat᷑ in p/ dicta auẽtate Deur xvij.ꝙ de nüũero fratꝝ dʒ eligi rex. In q̃ notat᷑ parilitas natal eiꝰ c ſr b⸗ Seſt. qd ↄſideranit Job qñ dice / bat Job.xxxj.Si ↄtẽpſi ſubire iudiciũ cũ Ruomeo⸗. ſeqᷣt᷑. Nonne in vtero fecit me q̃ ⁊ illũ oꝑatꝰeſt. Et de hac pacia ſiue tole/⸗ rantia iniuriaꝝ ſiue ſuſtinẽtia impꝛoperio rũ ſiue remiſſioe eoꝛũdẽ dictũ eſt in bꝛeui/ loquio devᷣtutibs phoꝝ Sũme em̃ iracũ/ dia eſt cauenda pncipibox pᷣlatꝭ.⁊ h ꝓpt erꝰ 9 nicioſitatẽ ⁊ turpitudinẽ.vt em̃ ait Señ. i.j.de clemẽtia alloquẽs pncipeʒ. Loqͥ nõ potes niſi vocẽ tuã q̃ vbiq; ſũt gẽtes exci/ piãt.iraſci nõ potes niſivt oĩla pᷣmant᷑. Cũ gqͥ peſt nõ poſſit latere ⁊ oculi oĩm reſpici entes in ipᷣm ꝓut ait ibidẽ.ꝓuide dʒ pᷣcaue re iracundiã.q̃ defoꝛmat hoĩm exterioꝛeʒ. 7 ↄfũdit interioꝛẽ ꝓut ait Señ.l.iij.ð ira. Qualẽ putas eſſe aim cuiꝰ extra ymago tã feda eſt.qᷓ;to ille itra pectꝰ ẽ acrioꝛ ſpũs ter ribilioꝛ.⁊c.Cũ igit᷑ pnceps⁊ ille qͥ pᷣeſt ge/ ſtũ dẽat hĩe hõeſtũ ob aſpectũ oĩm ĩ ijm⁊ aĩm imꝑturbatũ ad iudicandũ ĩ trãquilli tate ſᷣnare.qꝛ impedit ira aim ne poſſit cer nereveꝝ.Et ira viri inſticiã dei nõ operat᷑. Jaco.j.Jõ dʒ pᷣus irã q̃ eſt hoſtis interioꝛ regnũ ale ↄfundẽs vincere.Et deinde vin cere hoſtes ſuũ regnũ exter innadẽtes.ſiẽ fuit de ſabio in culaudẽ ait Señ.li.j.de ira ꝙ pus vicit irã qᷓ; hanibalẽ.Conſur de alijs pncipiba legit᷑ ꝙ cũ eſſent potẽtiſſimi tñ patiẽtiſſimi.q̃lis fuit Juliꝰceſar ꝓut ðꝛ in li.de vita ceſarꝭ.⁊ in ſuſtinẽtia iniuriarũ ⁊ in moderatõne penaꝝ.vbi ðꝛ ꝙ nullꝰ ab eo occiſus niſi in pᷣlio. Item ðꝛ ibidẽ ꝙ qñ Auguſtꝰceſarvꝛbẽ ingrediebat᷑ nullus eo die puniebat᷑. De qͥ etiaʒ dicit Policratꝰli. iij.ꝙ ſiẽ de facili nõ ↄcipiebat irã.ſic nec ð ſacũi admittebat ad amiciciã.ſʒ ſemel ad/ miſſos ↄſtanter retinebat.Tyberius etiaʒ ceſar lʒ eſſet reus in multꝭ.erat tñ patiẽtiſſi mua.dicẽs ꝙ ĩ ciuitate linguas liberas eẽ et mẽtes hoim opoꝛtebat. Silłr ⁊ Domi/ cianꝰpatiẽs fuitvᷣboꝝ.cui fert᷑ dixiſſe oꝛa⸗/ ctoꝛ Lucinꝰnõ eẽ mirãdũ ꝙ eneã bẽet bar/ pꝛinceps mis ⁊ imꝑturbatxꝰ.qꝛvt ait Gre. . Diſtinctio tercia. bã cui os ferreũ.coꝛ plũbeũ.eo ꝙ dura dũi/ taxat loq̃bat᷑.q̃ ex iniqtatꝭ adipe quã coꝛde ꝑceperat ꝓcedebãt.De pacia vo admira/ bili Auguſti ceſarꝭ narrat Señ.li.iij.ð ira ꝙ cñ phus qͥdã hiſtoꝛiaꝝ ſcptoꝛ quedã in ipᷣm ceſarẽ.q̃dam invxoꝛẽ.q̃dã in totã do/ mũ dixerat.nec dicta ꝑdiderat ſʒ circũſe/ rebat.quẽ ſepe monnit ceſarvt ligua mode ratiꝰvteret᷑⁊c̃. Et ſubiũgit ibi q̃ dñt moue re homiĩeʒ ad ignoſcendũ.Pueꝝ inqͥt etas excuſat.feminã ſexꝰ.extraneũ libertas.do meſticũ familiaritas. Et ſeqͥᷣt᷑. Amicꝰ eſt qͥ offendẽti fecit q̃d voluit.inimicꝰq̃d debuit pꝛudetioꝛi cedamꝰ.ſtultioꝛi remittamꝰ Et ibi bñ de h̊. Uir eĩ nobił audiẽs im ꝓperia dz cogitare eoꝝ ſtulticiã vel intꝑantiã vel ignoꝛantiã.vñ ait ibidẽ. Quare fers egri rabiẽ.freneticivᷣba.pueroꝝ ꝓteruas manꝰ nẽpe qꝛ vident᷑ neſcire qͥd faciũt.Alitc᷑ eſt ᷣ iracũdis ꝓut narrat Señ.ibidẽ de Dario duce ꝑſaꝝ.Qui cũ indixiſſiʒ bellũ alijs:ro gatꝰa nobili ſenevt ex triba filijs vnuʒ ſibi in ſolaciũ relinq̃ret.duoꝝ ãt oꝑavteretur. plꝰq; rogabat᷑ pollicitꝰ.omẽs ſe illi dixit re miſiuꝝ ⁊ occiſos ĩ ↄſpectu parẽtꝭ illi adie- cit. Siłr narrat de rege cãbiſe quẽ cum ni miſ deditũ vino vnꝰex cariſſimis monebat vt ꝑciꝰbiberet.turpẽ eſſe dicẽs ĩ rege ebꝛie tatẽ quẽ oculi oĩm aureſq; ſequeret᷑. Rũdit ille.vt ſcias oculos pꝰ vinũ eſſe ĩ officio et manꝰappꝛobabo.Deinde bibit liberaliꝰ qᷓ; ante ⁊ iubet ſiliũ illiꝰ ſtare ex oppoſito et in tendẽs arcũ coꝛ adoleſcẽtꝭ trãſtixit.⁊ reſpi ciẽs pꝛẽm introgauit ſi ſatꝭ certã hꝛet ma/ nũ.At ille negauit apollinẽ potuiſſe ſe cer⸗ tius dimittere. O cruentũ regẽ. O dignũ ira dei. Silr narrat ibidẽ de tyto qͥ cũ ver ſus babiloniã feſtinaret ad bellũ nec poſſ,- trãſire amnem giſen et eſſet ibivnꝰ equꝰre/ giꝰſubmerſus.ira cõmotꝰ iurauit ſeipſum amnem diuiſuꝝ vt etiã nõ trãſiri ſʒ calca⸗ ri a ſeminis poſſʒ.quẽ poſtea diuiſit in.ccc lx.riuulos.Hec feritas regibo barbarꝭ fu/ it in ira q̊s nulla eruditio nullis lr̃aꝝ cul⸗ tus imbuerat.pꝛout ait Señ.ibidẽ. Quã ta em̃ ſcelera fecerũt pᷣncipes irati narrat ibidẽ. Ad vincendũ g irã ⁊ ad tenẽdã patiẽ tiã in oĩb vt ſemꝑ ſit cõpos ſui ſollicite et ſtudioſe dzʒ qͥ pᷣeſt laboꝛarevt ſit victoꝛ non hoĩm tm̃ ſed vicioꝝ. Nam terrena ciuitas vultvictrix gentiũ eſſe cũ ſit captiua vicio rũait Aug.de ci. ð.li. xv.c.liij. Lz mlcis e 2 alijs modis debent pᷣneipes infoꝛmari.tñ pdictꝭ pncipaliter poſſuunt. (Sapitulum duodecimũ. Mõnceps ſitvirtuoſus in vita. bet eẽ cõiter pncipes fideles do ceit Aug'. de ci. dei. li. v. c. xxiiij. dicens. Heq; nos xpᷣianos ſdam imꝑato res ido felices dicimꝰ.qꝛ et diutiꝰ imꝑaue rũt.et qꝛ qſdã imꝑatoꝛes filios moꝛte pla cita reliquerũt.vel hoſtes reipub. domue/ rũt.vel inimicos ciues aduerſũ ſe ſurgen/ tes cauere ⁊ oppꝛimere potuer̃t. Hec em ⁊ alia hꝰerũnoſe vite vel mũera vel ſolacia qͥ/ Ddam etiã cultoꝛes demonũ aceiꝑe merne/ rũt qͥ nõ ꝑtinet ad regnũ dei q̊ ꝑtinet iſti.et B ipᷣꝰmiſcðᷣia factũ eſt.ne ab eo iſta qͥ ĩ eu⸗ crederẽtvelut ſũma bona deſiderarẽt. ſʒ ſ. lices eos dicimꝰ ſi iuſta imꝑant.ſi int᷑ lin/ guas ſublimiter honoꝛantiũ ⁊ nimis ho/ noꝛabiliter ſalutanciuʒ et obſequia nimis hũiliter ᷣuientiũ nõ extollũt᷑.ſʒ ſe homĩes meminerint. Si ſuã ptãtem ad dei cultuʒ dilatandũ:maieſtatiq; eiꝰ famulanduʒ fa/ ciũt. Si deũ timẽt.duigũt.colũt. Si płꝰ amãt illud regnũ vbi nõ timẽt hẽe ↄſoꝛtes Si tardiꝰ vindicãt facile ignoſcũt. Si eã dem vindictã ꝓ neceſſitate regẽde tuende/ q; reipub.nõ ꝓ ſaturandis ininriaꝝ odijs exercent. Si eandẽvindictã nõ ad impu/ nitatẽ iniqtatꝭ ſʒ ad ſpem coꝛrectiõis ĩdul gẽt. Si q̊d aſꝑe cogunt᷑ plerũq; decernere miſcðdie lenitate ⁊ bñficioꝝ largitate com/ peſcũt. Si luxuris in eis tanto caſtigati/ oꝛ qᷓnto poſſit eſſe liberioꝛ. Si malũt cupi Ditatib pꝛauis q; q buſſtibet gẽtibo imꝑa/ re.et ſi h oĩa faciũt nõ ꝓpter ardoꝛẽ inanis gke.ſʒ ꝓpter caritatẽ felicitatꝭ eterne. Si ꝓ peccatꝭ ſuis hũilitatꝭ ⁊ miſeratõis ⁊ oꝛatio nis ſacrificiũ deo ſuovᷣo ĩmolare nõ negli gũt.tales xpᷣianos imꝑatoꝛes dicimꝰ eẽ fe lices interim ſpe poſtea re. Hec augꝰ.qͥ ſuf ſicient᷑ q̃ ſũt neceſſaria pncipiba enumerat Itẽ idẽ de infoꝛmatõe dñoꝝ ĩ tractatu de duodecĩ abuſiõibavbi ðꝛ. Sextꝰ abuſio/ nis gracheſt dũs ſinevᷣtute.qꝛ nihil ꝓficit dñandi bꝛe ptãtem ſi dñs ipᷣe nõ habeat vᷣ tutꝭ rigoꝛẽ.Et ſeqͥt. Tria neceſſario illũ qͥ Dñat᷑ hꝛe opoꝛtet.ſ.terroꝛẽ amoꝛẽ ⁊ oꝛdĩa/ tionẽ. Niſi amet᷑ ꝑit᷑ ⁊ metuat᷑ oꝛdiatio illiꝰ mime ↄſtare poterit. Per bũficis òꝛ affabi Wales autez de litatẽ pcuretvt diligat᷑ ⁊ p iuſtas vidictas nõ ꝓpꝛie iniurie.ſʒ legꝭ ði ſtudeatvt metuat᷑ Pppter ea q̊ͥʒ dum multi pendęt in eo.ipᷣe deo agdher ere dz qͥ ulũ in ducatũ cõſtituit.qͥ ad poꝛtãda multoꝝ onera ipᷣm velut foꝛtioꝛẽ ſolidauit. Et ponit exẽplũ. Paxillꝰem̃ niſi bf fixꝰfirmirt alicui foꝛtioꝛi hereat.om̃e qͥd in eo pẽdet cito labit᷑ et ip̃e a rigoꝛe ſue fir/ mitatꝭ cũ oneriba ad terrã dilabit᷑. Sic et pnceps niſi ſuo ↄditoꝛi adheſerit ipᷣe ⁊ oĩi qↄſentit ei cito deperit.Et ibi exempla ðᷣ qͥbuſdã qͥ ꝑ officia dñandi plꝰdᷣo appꝛopi/ quãt qualis fuit moyſes.qͥdã vᷣo deterioꝛeſ fiũtvt Saul.Et ibi bñ de h̊.Et in eodem tractatu ait ꝙ nonꝰ abuſiõis gradꝰ ẽ.Rex iniquꝰ. Et ſeqͥ. Juſticie legꝭ eſt neminem iniuſte oppꝛimereꝑ potentiã.ſine acceptio ne ꝑſonaꝝ int᷑ viꝝ ⁊ ꝓxĩm ſuũ recte iudica re.aduenis ⁊ pupillis ⁊ viduis defenſoꝛem eſſe.furta cohibere.adulteria punire.imiq̊s nõ exaltare.impudicos ⁊ biſtriones ñ nu/ trire.impios ð terra ꝑdere.paricidas ⁊ gK iurãtes nõ ſinereviuere.eccłias defenſare. pau ꝑes alimonijs alere.iuſtos ſuꝑ regni negocia ↄſtituere.ſenes ⁊ ſapiẽtes ⁊ ſobꝛi os ↄſiliarios hẽ?e.magoꝝ ⁊ arioloꝝ phito niſſarũq; ſuꝑ ſtitioniba nõ intẽdere.iracũ/ diã ſuã differre.patriaʒ foꝛtit᷑ ⁊ iuſte ↄ ad/ uerſarios deſendᷣe.ꝑ oĩa in deo ↄfiðᷣe.ꝓſpe ritatibo aĩm nõ eleuare.aduerſa patienter tolerare.fidẽ catholicã in deum bꝛe.filios ſuos nõ ſinere impie agere.certꝭ hoꝛis oꝛa tionibo inſiſtere. añ hoꝛas ↄgruas nõ gu/ ſtare cibũ. Hec regni ꝓſperitateʒ in pᷣſenti faciũt ⁊ regẽ ad regna celeſtia melioꝛa ꝑdu cũt.Et ſciat rex ſiẽ in trono hoim pmꝰcõ/ ſtitutꝰeſt ſic ⁊ in penis ſi iuſticiã nõ fecerit ſiłr ⁊ quilibet pꝛelatꝰ. ariſtotelis ad Alexandrunm. In epka vo q̃ ðꝛ eſſe Ariſtoteł ad Alex/ andrũ multa ſcribunt᷑ q̃ ſpectant ad pnci pis infoꝛmatõeʒ.Ex qͥbo h̊ pauca interſe/ rant᷑.Oñare inqͥt Ariſto.alloqᷓns Alexan. ſuꝑ eos cũ bonitate.⁊ exaudi eos cum be/ nignitate.q̊d ſi fecerꝭ oẽs erũt ſubiecti ad tuũ bñplacitũ ⁊ pᷣceptũ.⁊ ꝑ amoꝛẽ quẽ ha bebũt in te dñaberꝭ in eis pacifice cũ triũ/ pho.Et ſeqͥt᷑. Sivis virtutẽ acquirere lar gitatꝭ ↄſidera poſſe tuũ ⁊ tꝑa neceſſitatꝭ ⁊ merita.Debes em̃ largiri bona cũ menſu ra bõiby indigentibys dignis. Qui dat ali Devaria inſoꝛmatione pncipuʒ ex epa ir⸗ Me ſil ſo⸗ ſoni ſi⸗ lven lni⸗ fütant no ghiſi hohat ens an ſen gen nce ſimg 1pen Geod dao⸗ con leot l gller/ l⸗ Migen ladd kriran zaſap Pinht feele⸗ fecne dent Nenern lunse Hon enin mncon glci/ Grpu melon⸗ Mope ro bgere ſhen⸗ tled Gtico ltae illetne Pnemal eo hedeo finrie lutfonne tübeßni moßee eſeff/ dl Sier nr öereif anphö gropi⸗ eunore neoden ide nminen ro Neincica nſonen ninids aßl/ edist Nat intci lisN blorphi⸗ e d/ nſteae⸗ fidephe awener nbielios gboꝛson go hoN/ zinilan gongde nnſci, nͤfent tona dnA, nnihi Mcalnaid iieAun pnbr, Cbteig nigneh ecini/ guiner lr tccſtcte gincnl Olinmnn Diſtinctio tercia. ter peccat ? trãſgreditlegeʒ largitatꝭ.qa q; largit᷑ bona ſua nõ indigẽtibo nullã acqui rit laudẽ. ⁊ quicqͥd dat indignis ꝑdit᷑. Qui vᷣovltra modũ fuũdit opes citovenit ad li/ toꝛa pauꝑtatꝭ. ⁊ aſſimilat᷑ illi qͥ ſupꝛa ſe dat ſuis inimicꝭ victoꝛiã.Quivᷣo de boĩs ſuis tꝑe neceſſitatꝭ dat indigentibo talis rex eſt largꝰſibi ⁊ ſubditꝭ.⁊ eiꝰregnũ ꝓſperabit᷑ et eiꝰmãdatũ obſeruabit᷑ talẽ regẽ laudaue/ rũt antiqͥ.talis ðꝛvirtuoſus.largꝰ.mode/ ratꝰ. Quivero fundit inoꝛdinate bona re/ gni ſui indignis ⁊ nõ indigẽtibo:talis ẽ de populatoꝛ reipu.deſtructoꝛ regni.incõue niens regimi. vñ ꝓdigꝰappellat᷑.eo ꝙ ꝓcul eſt a regno ſuo puidentia. Nomẽ vᷣo aua/ ricie multũ deturpat regẽ ⁊ diſcõuenit re/ gie maleſtati. Seqͥ᷑ ibidẽ. Inueni ſcptuzʒ in pceptꝭ magni doctoꝛis Hermogenisꝙ ſũma ⁊ vera bonitas.claritas.⁊ intellectꝰ. ⁊ plenitudo legꝭ.ac ſignũ ꝑfectõis eſt ĩ re/ ge abſtinẽtia a pecunia ⁊ poſſeſſiõibo ſub/ ditoꝝ. Seq? ibideʒ. O alexander declina conatꝰbeſtialiũ voluptatũ.qꝛ coꝛruptibi/ les ſunt.Conatꝰem voluptatꝭ generat car nalẽ pᷣſumptionẽ.carnalis amoꝛ auariciã. auaricia deſideriũ diuitiaꝝ.iſtud inuere/ cundiã.pᷣſumptiõem.infidelitatẽ.latroci/ niũ generat.de qb naſcit᷑ captiuitas q̃ du cit ad detrimentũ legꝭ ⁊ deſtructionẽ fami liaritatꝭ.⁊ ad ruinã totiꝰcoꝛꝑis.Dico illð q̃d ſapiẽtes phi ⁊ diuinitꝰloq̃ntes dixerũt ꝙ in pmis decet regiã maieſtatẽ obtẽpera re ſe legalib inſtitutꝭ:nõ in ficta aparẽtia. iʒz facti euidẽtia vt cognoſcãt oẽs.Et ſeqͥt᷑. Decet regẽ legiferos honoꝛare.religioſos venerari.ſapiẽteſq; ſublimare.et etiam cũ eis ↄferre.Opoꝛtet regẽ futa cogitare ⁊ fu turis caſibo pꝛudenter occurrere. Sequit Honoꝛiſicu eſt regem abſtinere a multilo quio.nõ freq̃ntare ↄſoꝛtia viliũ ꝑſonarũ. qꝛ nimia familiaritas ↄtẽptũ parit. Regei indoꝝ ſtatuer̃t ꝙ rex tm ſeł in ãno appare/ at cũ regali aparatu.⁊ ſtare nobiles circa eũ.vulgꝰa remotꝭ.Et illa die ↄſueuer̃t do na elargiri.reos de carceribo emãcipare.et pia oꝑa exercere.Et tũcvnꝰſapiẽtioꝛ ð pᷣn cipibo ↄſueuit ↄcionari ad regè referẽs gra tes.qꝛ regnũ indoꝝ ita bñ oꝛdiauit ⁊ de tã ſapiete rege patriã decoꝛauit. Et pꝰ ↄuer/ tit ſe ad ppm bonos moꝛes illiꝰ enarrans captãdo beniuolentiã ⁊ inducẽs eoſ ad hu militatẽ reuerentiã obediẽtiã ⁊ dilectõʒ re gis. Quo facto ppłus ſtudebat regias laa des extolle. ꝓ regia vita deũ exoꝛare.pue/ ros ab infantia inducũt in reg amoꝛẽ ho noꝛẽ obedientiã ⁊ timoꝛẽ. Cõſueuit tunc ſceleratos punirevt ceteri coꝛrigãt᷑.tribu/ ta leuiare.cũ mercatoꝛibo diſpẽſare eis par tẽ remitte. Jõ illuc ↄcurrũt ⁊ inde tributa regalia augmẽtant᷑ ⁊ redditꝰ. Sequit᷑. O Alexander noli appexe trãſituꝝ et qd oʒ te cito relinq̃re.ſʒ pete diuitias incoꝛrupti-⸗ biles.noli eſſe crudelis ⁊ inflexibił ad par cendũ his de qͥb habuiſtivictoꝛiã.Cogi⸗/ ta de futuris caſibo.noli imitari deſideria tua in comeſtõe potu coitu diuturno ſom no.Coitꝰem̃ eſt ppꝛietas poꝛcoꝝ.a q̃ ſi ce/ ſaueris grandis erit tibi głia.nõ exerceas viciũ irrõnabiliũ anĩaliũ ⁊ actus bꝛutoꝝ. Crede mihi indubitãter ꝙ coitꝰ eſt deſtru ctio coꝛꝑis.abbꝛeuiatio vite.coꝛruptio vᷣ⸗ tutũ.legꝭ trãſgreſſio.moꝛes generat femi/ neos. Decet imꝑatoꝛã maieſtatẽ pᷣmates hꝛe fideles cũ qͥb delectabit cum varijs in ſtrumẽtꝭ oꝛganoꝝ cũ fuerit tedioſus. Aia em̃ hũana in talibo nat᷑alit᷑ ðᷣlectat᷑. ſenſus reqͥeſcunt.coꝛpꝰvigoꝛat᷑ſolicitudo ⁊ cura euaneſcũt.⁊ h̊ tribovel q̃ttuoꝛ dieb..Etho neſtieſt e fiat Puatim. Et abſtine tea vi⸗/ no ⁊ poterꝭ młta ſecreta ſcire ⁊ ꝑciꝑe.De/ bes hꝛe de familia tua ſpeciales qͥ tibi refe rant q̃ fiunt ⁊ dicũt᷑ ꝑ regnũ tuũ. Honoꝛa ſapientes.nullꝰſit de nobilibo tuis qͥ ñ ſen tiat tuã largitatẽ.Decet regẽ hꝛe ↄtinẽtiaʒ ⁊ diſcretõeʒ.⁊ a riſu multũ abſtinere.qꝛ ri/ ſus tollit reuerentiã. ⁊ ↄtinẽtia ſenectutes generat. Ille rex eſt landabilis qͥ aſſimilat᷑ aliqͥbꝰ⁊ nõ vni ſubiectoꝝ.Si qͥs in pñtia ſua iniuriã faciat:ↄſiderandum q̊ aio fiat. an ludẽdo vt placeat ⁊ ad gaudia ꝓuocet. an in ↄtẽptũ.Pꝛimo mõ leuiter coꝛripiat᷑ Scõdðo mõ grauiter. Jus dñatoꝛis inten De in religioſitate.dilectõne.curialitate.et reuerentia. Rex in regno ſicut pluuia ĩ fra q̃ eſt celi bñdictio.terrevita.viuentiuʒ iu⸗/ uamẽ.Et pꝰtꝑe neceſſitatꝭ ſuccurrere ciui tatibꝰ.tũc debes aꝑire cellaria tua.viuant vniuerſi pꝛudentia tua.Cane effudere ſan guinẽ hũanũ.qꝛ ̊ ſoli deo ↄuenitQñ crea tura interficit creaturã ſibi ſileʒ vᷣtutes ce loꝝ clamãt ad diuinã maieſtatẽ dicentes. Dñe bᷣuus tuꝰ vult eſſe tibi ſiłis.Annales pẽm diſcute. Inde poterꝭ tibi exẽpla extra vere. ſcã pᷣterita dãt certũ documtũ ĩ futu Pars pꝛima. ris.Caue ne infringas fidẽ datã.qꝛ h cõ/ uenit infidelibꝰ iuuenibꝰ et meretricibus. Rerx niſi multũ rogatꝰ nõ dʒ iurare. Stu Dia in ciuitatibo ſtatue.pᷣcipe oĩbyvt filios doceãt ſcias lr̃aꝝ.⁊ tuã decet ꝓuidentiã in neceſſarijs ſubuenire. Regnũ grecoꝝ ſub/ limauit diligẽtia ſtudẽtiũ ꝓbitas ſapiẽtũ Nuüqᷓ; ↄfidas in oꝑibo mulierũ ⁊ ſeruitijs. Recole factũ regine indoꝝ qñ tibi manda uit cã amicicie ⁊ młta encenia et dona ve/ nuſta. Int᷑ que miſſa fuit illa venuſtiſſima puella q̃ ab infantia imbuta fuit ⁊ nutrita veneno ſerpẽtino ita ꝙ nat᷑a ſuavᷣſa fuit in naturã ſerpẽtꝭ. Et niſi ego diligẽter inſpe xiſſem in ipam ⁊ arte magica indagaſſem. eo ꝙ ipᷣa ita audacter hoꝛribilit᷑ inceſſabili ter inuerecũde ſuũ figebat viſũ in faciẽ ho minũ.Perpẽdi ſiqͥdẽ ꝙ; int᷑ficeret hoĩes ſo loviſu.q̃d tñ exꝑimẽto ꝓbaſti.⁊ niſi h̊ ce tiſſime tibi oſtẽdiſſem moꝛs tua fuiſſʒ ĩ arn / Ddoꝛe ipſiꝰcoitꝰ ↄſecuta.Et multũ ibi ⁊ bñn de his. Expᷣmiſſis ̊ pᷣt pᷣdicatoꝛ diuinus hĩe occaſionem inſtruẽdi pncipes ⁊ vtili/ ter conferendi cum eis maxime tempoꝛe paccos.— (Xapitulum tredecimü (EC bꝛinceps non debet facere iniuſta Hellsq. LTgqꝛeſttempus belli ⁊ tꝑs pacis.Eccs.iij.pꝛin/ cipes ſũt infoꝛmãdi tꝑe belli In pᷣmis g̊ ſciendum ꝙ belli illati a pncipe vł aſſumpti dʒ eſſe iuſta neceſſitas ⁊ debʒ eſſe eiuſdẽ iuſticie equitas.et dʒ eſſe ĩ exercẽdo intentiõis oꝛdinabilitas.qꝛ vt ðꝛ.xxiij.ca. q.j.Bella poſſunt ſuſtineri ̃m cuangeliuʒ vt licentia iniqͥtatis eripiat᷑ ꝓꝓter pacꝭq ne ceſſitatẽ. In bello em iuſte rehendũt᷑ no/ cendi cupiditas.vlciſcẽdi crudelitas. im/ pacatꝰ atq; implacabił animꝰ.feritas de/ bellandi.lbido dñandi.et ſi qua ſimilia. ̊ ſũt q̃ in bellis iure reᷣhendũt᷑.ait aug epa xxij.ↄtra fauſtũ.ſiłr q̃ſtione ſupᷣdicta ĩ qua ðꝛ ꝙ bella ſũt pacata q̃ fiũtppt᷑ maloꝝ co /⸗ hertionẽ.⁊ bonoꝝ ſublimatõʒ.⁊ ꝓpt᷑ obedi entiã exhibendã reipub.⁊ ibiſatꝭ de iuſtis bellis de quibo Augꝰ.bñ vbi S.auẽtas belli penes pncipẽ:miĩſteriuʒ exequẽdi pe/ nes milites. Et poſt. GBellũ qͥd gerendum deo auctoꝛe ſuſcipit᷑recte ſuſcipi dubitare phbas nõ eſt, vel ad terrendã, vel ad retun/ dendã.vel ſubiuganaa moꝛtaliũ ſuperbiã Et idem Augꝰ.epiſtola quinta et de bello iuſto Auguſtinus de ciuitate dei.li.iiij.ca pitulo. xyv. ”” apitulum decimuquartu. — (bne ps in bellis timere debz ne deũ pter peccatum vnꝰſcʒ Achoꝛ multi fuerüt occiſi de populo. Quivult ergo haberevi⸗ ctoꝛiam in bellis habeat deũ ſecum exem plo Abꝛae Doyſe Joſue Dauid.et alioꝝ pncipum inſtz. ð Eplmlum decimũqntũ. 2 2 eterpi dicunt᷑ lacedemoñ.tradidiſſe.vnde et Ha nibal vtaliam petiturꝰ lacedemoniũ que/ ſiuit ductoꝛeʒ armatoꝛũ. ꝓut dicit᷑ in Po licrato li.vj. Unde narrat Trogus pom/ peius libꝛo.xj.de Alexandro ꝙ cũ ad peri/ culoſum legeret nõ iuuenes robuſtos.nec pmum floꝛem etatis.ſed veteranos pleroſ qꝙ; etiaʒ emeritos milicie qui cum patre pa truoq; militauerũt elegit.vt nõ tam mili-/ tes qᷓ; magiſtros militie electos putares. Nꝛadines quoq; nemo niſi ſexagenanꝰ du VEcũdo dʒpann/ K cepe admoneri vt ſit in eo dili/ Ageens cuſtodioſitas om̃ia que of fendũt deum ⁊ eiꝰeccleſiam cauendi ⁊ ea qᷓ placent deo et eccleſie pꝛoſunt ſectãdi. De bent em̃ pncipes et ſui ſumme ꝓuidere vt babeant deũ ſecum quod erit qũ obediũt eius mandatis ⁊ illa adimplent.pꝛout ait Achoꝛ alloquens Holoſfernẽ. Judith. vj. Vbi cum recitaſſet bũficia dei ecxhibita po pulo ſuo concludit. Nũc & inqͥt dne ꝑqui-⸗ re ſi eſt iniquitaſ aliqua eoꝝ in ↄſpectu dei ⁊ aſcẽdamꝰad illos.qm̃ trades tradet illo’? de? tibi.Si aũt nõ eſt offenſio ppłi hꝰ coꝛẽ do ſuo nõ poterimꝰreſiſtere ei. Nũeri.xiij. Nolite timere dñs vobiſcũ eſt.Et Leuiti ci. xxvj. Si in pᷣceptis eiꝰambulaueritꝭ ꝑ/ ſequimini ini micos et coꝛruent coꝛam vo bis. Econtrario Joſue.vij.dicitur. ꝙ pꝛo oͤncepe in expugnando ſu ſagax gudaccias. Tem debet pꝛin ceps pꝛouiderevt ſit in ſuis mi/ litibus regiminis oꝛdinabilita’i andi artificialis ſagacitas. De-/ bet em̃ ſcire artem rei militaris.quaʒ artẽ ten le G dacee forin loo 7 hlpt dane do ſun trer keett ni odl/ eol ſten idi . e nobecnͤt pontat lihn bin do ſeari, Nde Eatliol ii erc. S Uluuentg orom . lur i bltifuerus Nedareri Conn cren 1 atlos imni⸗ ſiee or nſrisn ſdndli nteth Naltubo s gon/ goshern nhantſa zuun nl/ olnſc⸗ Ca. Diſtinctio tercia. xit. vt ſi pncipia caſtroꝝ cerneres:ſenatum te pꝛeſto alicuꝰ reipub. videre dicereſ. Ita q; nemo in pꝛelio fugam ſed victoꝛiam co gitauit. nemo in pedibus quicq; ſpei ſed in lacertis.Econtrario fuit ð Dario et ſins. et illi victoꝛes et hij victi.Qui in ſecũdos optat euentus dimicet arte non caſu. vt dicitur in Policrato vbi ſupꝛa.quã artem nolcunt experti in milicia, vt dictum eſt. apitulum decimſertum. Moͤnceps in ſe dinatam diſciplinam. — fuit diſciplina vt totum oꝛbem ſue ſubijce rent ditioni. Alexander macedo exiguam manũ militareʒ ſuſcepit a patre ſed doctã que aſſuefacta militie oꝛbem terraruʒag/ greſſus innumeras hoſtium copias ſudit XNcerſes rex ſepe fuit victus licʒ haberet tot duces exercitus ꝙ pꝛe multitudine nume rari non poſſent.diſciplinatos auteʒ nul/ los. Fruſtra em̃ pꝛinceps ſperatvictoꝛiaʒ niſivigeat apud ſe ⁊ ſuos diſciplina.cohi/⸗ bendo pꝛedicta. Unde narrat Clalerius li bꝛo ſecũdo.q; Coꝛnelius ſcipio cõſul in hi ſpaniã miſſus eo momento quo caſtra in/ trauit duo milia lixarũ ⁊ ſcoꝛtoꝝ inde ab/ iecit et ſic cũ paucis virtuoſis mundis et oꝛdinatis triuũphauit. Sapitulum deci mũſeptimũ.,. nceps laboꝛet vt in ſuis ſit ſideli / tas et amoꝛ. ICeʒ pꝛincepo de bet pꝛouidere ꝙ ſit in ſuis vera fi re. Et ideo ſequitur de ipſo in vita ceſaris ꝙ militem neq; moꝛibo neq; foꝛtuna pꝛo/ babat ſed tm virib tractabatq; pari ſeue/ tranſeo. Ded quia pomines ſunt cupidi/ tate ĩſatiabiles et mutabilitate inſtabiles. opoꝛtet pncipem młta dare pꝛout ait S et in ſuis debet hꝛe oꝛ / Tem debet pꝛin ceps pꝛouidere vt in ſe et in ſuis üüiit debita diſciplina et recta. co/ hibendo.ſ.carnis laſciuias et comeſatio/ neſ. voluptates ⁊ ĩpudicicias.cupiditates et rapinas.diſſenſiones ⁊ diſcoꝛdias.pꝛe/ ſumptiões et inobedientias. De facili eim poteſt vinci exercitus quantuſcũq; niſi vi geat debita diſci lina. pꝛout narratur in Policrato libꝛo ſexto.ꝙ romanis adeo p/ NAelitas et verus amoꝛ mutuus. Ungde ait Julius ceſar. Qui non laboꝛat vt ſit militiba carus:militem neſcit arma/ ritate atq; indulgentia nonvbiq; ⁊ ſemper ſed cum hoſtis in pꝛoximo eſſet ſuos milt tes cõmilitones appellare.diligebat eos H deuotiſſime. Hijs modis attrahit pꝛrin- ceps coꝛda ſuoꝝ potius q; pecunia v miua neribi.pꝛout ait Tulius libꝛo deoffi. reci tans dicta Philippi ad Alexandrum que neca libꝛo.iiij.de benefi.loquens de pꝛedi/⸗ cto Philippo pᷣdium alterꝰ cuidam militi dante. Multa inquit reges donant i bel / lo opertis oculis.non ſufficitvnus homo tot armatis cupiditatibo plenis.nõ poteſt quiſq́; eodem tꝑeet bonũ viꝝ ⁊ bonũ ducẽ agere quando tot milia hominũ inſatiabiꝛ lia ſatiabunt᷑. Quid habebunt ſi ſuũ quiſ- qᷓ; habuerit.quaſi diceret.pꝛincepsvł do/ minus quaſi cogit᷑ ob armatas cupidita/ tes ſuoꝛum ad auferendũ quibuſdaʒ et ad dandum alijs. Opoꝛtet tamen pꝛincipeʒ largum eſſe et multa dare.ſed non ſunt fi⸗ deles qui ſola pecunia cõducunt᷑ et merciö tur. magis benignitati et ſociali affabili/ tate pꝛinceps ſuos ad amoꝛem q; pecunia (¶ KXapitulũ decimũoctauũ. H Npnceps in deo ſpem habeat.quia de celovictoꝛia et. Xquia ve celo victoꝛia eſt a rege regũ.ſ.qͥa nõ in multitudie exercitꝰ victoꝛia belli. ſed de celo foꝛtitudo eſt... acha. iij.Pꝛincipis debet eſſe vera fides ⁊ firma ſpes et pia ſupplicatio ad deum vt ipſe ſit dux belli et pꝛotectoꝛ ſuoꝝ exemplo moy/ ſi Exodi. xvij.vbi dicitur Cũu leuaret mop ſes manus vincebat iſrabel. Unde Deut. xx. Si exieris ad bellum contra hoſtes⁊c. nõ timebis eos quia deus tuꝰ tecũ eſi. Et ſequit᷑ Appꝛopinquante bello ſtabit ſacer dos ante aciem. ⁊ ſic loquet᷑. Nolite metqune re quia dñs noſter in medio nir̃i eſt. Dic fe cit Theodoſi ꝓut narrat᷑ in biſtoꝛijs ro manoꝝ ꝙ cum quodã tempoꝛe in magno pꝛelio a ſuis expers eſſet.oꝛationi incum/ bens totam noctem peru igil exegit. cü tñ ſe a ſuis eſſe deſtitutũ ſciret.ab hoſtibo cir⸗/ cũſeptuʒ reſciret.fiducialit᷑ arma arripies ſignoq; crucis ſe muniẽs in belluũ ſe dedit. Cui occurrit Johẽs anachoꝛita eũ victu/ rü ⁊ ſi reri opõdit. Uñ ſequit ibidẽ ꝙ cum ad ꝓgreſſionevenerat a parte Theodoſijſpicula miſſa ſũtvt oẽs repelle rent.⁊ ſic hoſtilis exercitꝰ pſtratꝰ.et Eugo niꝰ captꝰatq; int᷑ alios argobaſtes ſua p/ pꝛia manu ꝑcuſſus.Ex q̊ ptʒ qtũ valẽt in bello iuſticia pncipis et oꝛõis inſtatia.vñ ⁊ ibidẽ ſeqͥt ꝙ pꝰᷣmoꝛtem Theodoſij ſiljs ſuis regnãtibo Archadioꝛ Honoꝛio Gil/ Do comes affrice arbitratꝰ in ꝑuulis mini mã ſpem foꝛe:affricã ꝓpꝛio iure cepit vſur/ pare. Lur fr mierlezelllaglidi phoꝛre/ ſceẽs redit in ytaliã. Qui miſſus ad illũ ho ſtẽ bello inſequendũ. Jã ſciẽs a theodoſio ;tũ in reba deſperatiſſimis oꝛo hoĩs ꝑ fi/ dẽ xpᷣi clementiã dei ipetraret:ca pꝛariã in/ ſulã adijt. Inde ſecũ ſctõs viros adducẽs cũ qͥba oꝛõib ac ieiunijs dies aliq̊t conti/ nuauit ⁊ noctes. Ante triduũ q̊ʒ q; hoſtis ↄtiguꝰfieret cernit noctu btimñ̃ Ambꝛoſiũ paulo añ defunctũ q̊ vel qñ victoꝛiã caꝑet diẽ indicantẽ ⁊ locuʒ. Ac tertio deinde die oꝛõibo hymniſq; ꝑuigil cũ qͥnq; ſolũ mili/ bus aduerſus.ixxx.milia hoſtiũ ꝑgẽs dei nutu ſine bello in ditionem accepit. Gildo comes ſugã eiite⸗ pꝰaliq̃t dies ſtran/ gulatꝰ interijt. Mirifica ̊ diuina bonitaſ et magnifica fidei virtuoſitas.⁊ mirifica oꝛõis ſublimitas.Et ĩ bis dʒ pᷣnceps ho/ noꝛare eccłam dei ⁊ eiꝰmiſtros.⁊ ſuis ꝓhi bere ne pᷣſumãt eccłas inhonoꝛare. Unde narrat᷑ ibidẽ ꝙ qͥdã pnceps reꝝ ſecũdaruʒ inſolẽtia tumẽs ecclaʒ dei temerare auſus eſt atq; ex ea q̃ſdã nõ dubitauit extrahere. ſed pena mox ſacrilegũ ſecuta eſt. Simili ter narrat᷑ ibidẽ ꝙ cum athila ytaliam de/ uaſtaret. Uir ſanctꝰ Leo papa ad eũ acceſ ſit ⁊ cũcta q̃ optauerat nõ ſolũ rome.ſʒ to/ tius vtalievictoꝛiã repoꝛtauit.Territꝰnã/ q; dei nutu athila fuerat.nec aliqͥd xpᷣi ſa/ cerdoti loqͥ valuit niſi q̃d ipſe pꝛeoptabat Poſt diſceſſum põtificꝭ querẽtibo militib⸗ cur vltra ſolitũ moꝛẽ tantã reuerentiã ro/ mano pape exhibuerat ⁊ ad oĩa q̃ impetra uerat obteperaret.Rñdit rex.Hõ ꝓpter illã ꝑſonã quã vos vidiſtꝭ h̊ feci.ſed aliu virum iuxta eũ in habitu ſacerdotali aſtanteʒ vi/ di foꝛma auguſtioꝛẽ.canicie venerabilem. illũq; euagiato gladio mihi terribilit moꝛ tem minantem niſi cuncta q̃ ille expetebat expleſſem. Cuʒ em̃ pnceps ſit miniſter dei ſuſcipiens gladiũ vt dictum eſt ſupꝛa in/ ſtum eſt ipſum eccleſiam honoꝛare et eius miniſtros defendere et eoꝛum iniurias p⸗ pulſar. — abitulum decimünoni⸗ ualiter rexvł pnceps interi? ſe ⁊ ſuos dz virtualiter regere affectꝰ. IAſo qualiter pꝛi ceps dz regere alios ne falſũ poꝛ et nomẽ pᷣncipis vel regꝭ.ſollici te dz ſtudere ad regendũ ſe ⁊ familiã paſſio nũ interioꝝ ad pᷣncipandũ ↄcupiſcentija q̃ militãt aduerſus animã.vt em̃ ait Iſido rus li.ix.ethimo.c.iij.Rex ðꝛa regendo.et recte faciendo nomẽ regis tenet᷑.peccando amittit᷑. Rex eris ſi recte facias.ſi recte nõ facis rex nõ eris. Illevero vere eſt pncepa et rex qui ſibi pncipatur cohibẽdo pꝛauos appetitꝰet carnalia deſideria.Et ule meri/ to qui iſta regit. Job.xij.effundit deſpecti onem ſuper pᷣncipes Ibi Gregoꝛius moꝛ. p.Pꝛincipes vocant᷑ qui cogitationibus pꝛincipant᷑. Item Job.xij. Baltheum re/ gum diſſoluit. Ibi Gregoꝛius vbi ſupꝛa. Qui membꝛoꝝ ſuoꝛum motus bene rege re ſciunt:reges non immeritovocant᷑. Itẽ Job. xxcxvj. Reges in ſolio collocat in per petuum. Ibi Gregoꝛiꝰ moꝛał.xxvj.Reges quia pꝛelati motibus carnis modo luxu/ rie appetitũ frenant.modo eſtum auaricie temperãt.modo gloꝛiã elationis inclinat. modo ſuggeſtõnes liuoꝛis obꝛuũt. modo ignẽ furoꝛis extinguũt.regeſq; temptatio nũ ſuaꝝ motibs nõ ↄſentiedo ſluccumbere ſed regedo pᷣeſſe nouerũt.qui tales ſunt illi ſunt veraciter et virtualiter reges. Et ideo Oꝛacius iu carmine lirico ad reᷣmenduʒ dominandi libidineʒ ita cecinit ſicut reci tat Auguſtinꝰlibꝛo ſecũdo de ciuitate dei Latius regnes auidum domando ſpiri/ tum q; ſi libiam ſemotis gadibus iungas et vterq; penus ſeruiatvni.Et de ſ̊ Clau dianꝰ egregie alloquens Theodoſiuzʒ. Tu licet extremos late dñare ꝑ indos.Te me/ dus te mollis arabs te ſeres adoꝛant. Si metuis ſi pꝛaua cupis ſi duceris ira. Ser uicij patiere iugũ.tolerabis iniquas. In/ terius leges tunc omia iure tenebis. Cuʒz poterꝭ rex eſſe cuiꝓcliuioꝛvſus In peioꝛa dat᷑ ſuadetq; licetia luxũ. Illecebꝛis effre⸗ na tauet ſed compme motus.Aſperiꝰ cum e ſlci igaſo nis rie ndo. Nctnc faen Pncps puunoo lemen⸗ Nheen insmi. wonihu⸗ tham tbiſopt hene t ni i tinper Ns Nao rd duaret inalnir. , M nptaro tumdene 8funtün Eo, Snend, ſeuten Diſtinctio tercia. ꝓmpta venꝰcũ duriꝰire.Conſulit᷑ cũ pena patet ſʒↄpme motꝰ. Nec tibi qͥd liceat ſed qᷣd feciſſe decebit. Occurrat mentẽq; do/⸗ met rſpectꝰhoneſti. Uñ ⁊ Ulaleriꝰ impatoꝛ octogenariꝰ ⁊ adhuc vᷣgo cũ audiſſʒ die fa cti ſui pᷣmia triüphoꝝ ſuoꝝ recoli qͥbo ipſe fuerat feliciſſimꝰ Ait ſe tm̃ vna victoꝛia glo riari.⁊ reqͥſuꝰq̃. Rñdit.qua inimicoꝝ neqͥſ ſimã domui carnẽ meã. Illi g ſunt reges ⁊ pncipes qͥ ſic ſeip̃os regunt ⁊ ſua oia Job iij. Cũ regiboꝛ ↄſulibo terre. Ibi Gre.moꝛ. iiij. Reges ſũt qͥ ſua bñ coꝛpa regere ſciũt. Et idᷣo btã terra cupꝰrex nobit.Et ve terre cui rex puer eſt Ecce. x. Uñ Seneca epła xc vj.multi cũ vincerẽt hoſtẽ victi ſũt cupi/ ditate. nemo cupiditatibo reſiſtit. nẽo am/ bitioni.nemo crudelitati.⁊ cũ agere videã tur ab eis agitant Et ꝓpx ſ̊ ait ide epła.xi/⸗ iiij. Si vis oĩa ſubijcere:ſubijce te ratõni. multos reges ſi te rexerit rõ.ab ipſa diſces qͥd ⁊ quẽadmodũ aggredi debeas. Et qꝛ ñ ſic ſꝑ facit hõ ideo nõ eſt ſꝑ verꝰrex.ꝓut ait idẽ epła. cxvj. Animꝰ nr̃ mõ rex eſt:mõ ty/ ranmꝰ. Rex eſt cũ honeſta intuet᷑.ſalutẽ cõ miſſi coꝛꝑis curat ⁊ illi nibil imꝑat turpe: nihil ſoꝛdidũ.Quivᷣo cupidꝰ.impotẽs.et Dilatatꝰ vel delicatꝰ.trãſit in nomẽ deteſta bile. ⁊ ſic tyrannꝰ. Paruʒ & valet pncipari gentibo.exteriꝰ dñari ꝓuincijs.eas regere ſegibo huma nie.niſi pnceps ille regat᷑ lege rõ nis ac lege diuine equitatꝭ. Malꝰ em̃ ſi regnat:ſeruꝰeſt tot dñoꝝ quotvicioꝝ.Ait Augꝰ. li.iiij.de ci.dei. Ecõtrario ðꝛ Pꝛo/ uer. xvj. Melioꝛ ẽ qͥ dñat᷑aĩo ſuo expugna toꝛevꝛbiũ.Quia illevincit exterioꝛa et ex/ pugnat.bicvᷣo interioꝛa ſua regit⁊ oꝛdiat. Hᷣm ꝙ exponit Gregoꝛv li.ij. paſtoꝛalium. cap̃.xij.De tali regeverificat᷑ illð Pꝛouer. xx. Rex qͥ ſedet in ſolio iudicij diſſipat om ne malũ intuitu ſuo. apitulum viceſimum. MRonceps ſũme ſibi cauere debeat a ty annide et iniuſtis. x pꝛedictis patʒ qualiter differt pnceps ſiue rex a yranno. qꝛ pnceps eſt qͥ eſt legit lime inſtitutꝰ⁊ iure diuinoꝛ humano pn/ cipat᷑.Et qͥ eſt virtutibo pᷣdictꝭ pᷣditus ⁊ ſe/ ipſum regit.vt dictũ eſt. Tyrannꝰ vᷣo qͥ cõ trarijs modis ſe habet. Job. xv. Et nume rus anoꝝ incertus eſt tyrannidie eiꝰ, Ibi Gregoꝛiꝰ moꝛ.xij. Cyrannus dicit᷑ qui in cõmuni repub.nõ iure pncipat᷑.Et in Po licrato li.x.ꝙ differentia eſt tyranni et pn⸗ cipis.quia hic legi obtemperat et eiꝰ arbi/ trio ppłm regit cuiꝰſe credit miniſtrũ. Cy⸗ rannꝰqͥ contrarijs modis ſe habet. Et nõ eſt peccatũ tyrannũ occidere.ſed equum et iuſtũ.pꝛout idem li.iij.ſubdens rationem. quia qͥ a deo accipit poteſtatẽ legibo ſeruit et iuſticie et iuris famulus eſt. Qui vᷣo eaʒ vſurpat iura depꝛimit etvoluntati ſue le/ ges ſubmittit. In eo ergo merito arman iura qui leges exarmat.Et ibi bene de hoc Et idem Zuliꝰlibꝛo.iij.de officijs. Nulla eſt nobis ſocietas cum tyrannis.ſʒ potius ſumma diſtinctio.neq; em̃ contra naturã eſt ſpoliare eum ſi poſſis quẽ etiã honeſtuʒ eſt necare. Et ſequit᷑. Etenim vt membꝛa quedã amputant ſi et ipſa et ſanguine ⁊ ſpi ritu carere ceperint et nocent ceteris mem bꝛis coꝛꝑis.Sic et iſta infima hominis ſe ritas et immanitas belue a cõmuni tanqᷓ; humsanitate coꝛpoꝛis ſegreganda eſt. Un ⁊ omnis pnceps licet ſit legittime inſtitu⸗ tus debet cauere tamẽ ab operib tyranni cis.qᷓ ſunt iniuſtꝭ legiba ꝓpłm ſubiectũ op/ pꝛimere. indebitis tributis ⁊ tallijs aggra uare. ab alijs innadentibo non defendere. pꝛepoſitos et baliuos iniuſtos ad excoꝛiã dum populũ p̃ficere.et ſic de alijs.quia vt ait Auguſtinꝰli.ij.de ciuitate dei.c.xx. Rex cum eſt iniuſt? tyrann eſt. Et ſapiẽs ethi. iiij.ponens differentiã inter regem ⁊ tyrã/ num alit. Tyrannus eſt qui quod ſibi con/ ferens eſt intendit. Rex qui quod eſt vcile ſubditoꝛum. Rex eſt qui per ſe eſt ſuffici/ ens et omnibus bonis ſuperexcellens. Et talis nullo indiget.vtilia non ſibi ſed ſub/ ditis intendit.vt ait ibidem. Unde depn cipantibus modo tyrannico Pꝛouerbio/ rum.xxviij.Leo rugiens ⁊vꝛſus eſuriens pꝛinceps impius ſuper populum paupe/ rem. Dux indigens pꝛudentia mulios op pꝛimit per calumniam. Et detalibus con queritur dominus per Iſaiam pᷣmo. Pꝛin cipes tui infideles, ſocij furum. ⁊c. Sed pꝛinceps et iuſtus et nobilis cauet a pꝛe/ dictis.cogitans qꝙ eſt pater patrie.vt ha⸗/ bitum eſt ſupꝛa. Ut enim au ſapies Ethi coꝝ.viij. Similis eſt cõparatio regis ad ſubditos.⁊ patris ad filios.et paſtoꝛis ad oues. Mogo ergo paterno debet regere vpem ⁊ elementervt dictum eſt ð. Que ſit merces pᷣncipũ bonoꝛũ regentiũ ſic tꝑalit determiat᷑ Deut. xvij.vbi ðꝛ.Nõ multipli cabit ſibi eqᷓs ⁊c̃. Et ſeqͥt᷑.vt lõgo tẽꝑe reg/ net ipe ⁊ filij eiꝰſuꝑ iſrael.Qualevᷣo ſit dã/ num tyrãnice regentiũ ðᷣꝛ Ecci.x. Regnuzʒ a gẽte in gentẽ tranſfer: ꝓpter iniuſticias ⁊ iniurias ⁊ ↄtumelias⁊ diuerſos dolos.vt atuit de Saule Regũ. xv. Et pꝰ de Jero 2 oam.iij. Re.xij.Eternavᷣo merces bñ re/ gnantiũ erit regnare cũ rege regũ ieternũ. ſiẽ fuit de Dauid. Iniuſtevᷣo pᷣncipantiuzʒ damnatio eterna. Judiciũ em̃ duriſſimuzʒ bis qͥ pᷣſunt.⁊ potẽtes potẽter toꝛmẽta pa tient. Dap. v. Diſtinctio qrta pᷣme partꝭ bꝰ ſumme. capit; in repub.ↄſequent᷑ de infoꝛmatõib⸗ coꝝ ſe habentiũ ad modum mẽbꝛoꝝ in re pub.eſt agendũ.vt em̃ tactuz eſt ſup pꝛeſi/ des ꝓuincia⁊ꝝ ⁊ iudices et legiſpiti vendi/ cant ſibi officiũ auriũ oculoꝝ ⁊ lingue.Et loquendo ꝑ appꝛopationẽ pᷣſides ꝓuiciaꝝ ſiue potẽtes ciuitatũ ſiue pᷣpoſiti ꝓpłoꝝ ſi/ ue baliuivillaꝝ ſe habẽt ad modũ aurium ſuſcipientiũ pᷣcepta pᷣncipis.⁊ ideo aurib⸗ aſſimilant᷑. Judices vᷣo qͥ recta vidẽt ⁊ iudi cant oculis aſſimilant᷑.⁊ linguequaꝝvſus eſt loqui:poſſunt comparari iuriſperitꝭ et patronis cauſarum in iudicio contenden tin...—e (Laplitulum pmum. Enõ int ambicioſi taliũ officioꝝ. Auni aüt. ſ. pꝛe⸗ ſides et pꝛepoſiti ſũt admonen/ di⁊ iſtruẽdi ne ſint cupidi ⁊ am/ tiones ꝓpter quas pᷣnceps nõ debet am/ bire pncipatũ.de qͥbs ð. Si em̃ latrocinia ſunt q̃dam regna ꝑueria ſᷣm Aug.⁊ Tut. ſupᷣ.multo magꝭ tales digintates ſũt qͥdã pncipatꝰ.vnde ⁊ vtentes eis vocant᷑ pote/ ſtates. Non ꝗ̊ ex ambitione dignitatꝭ.nec ex cupiditate lucri tẽꝑalis.nec ex appetitu ctraniitoꝛij honoꝛis dzʒ aſſumere huiuſmo di officia. velvt veriꝰdicatur.onera ⁊ peri/ cula.ſed debet aſſumere intuitu obedien/ di ſuperioꝛi.ſ.pncipi iniungenti.⁊ affectu Xpeoitis adiu⸗ ttoꝛio ſaluatoꝛis occaſionibus aalloqndi pncipẽ qͥ eſt ad modũ Dicloſi ad tales dignitas pter eaſdeʒ ra cõmodi reipub.et deſiderio ſubuenitdi in digentiba ſuo auxilioꝛ patrocinio. Eccłi. vij.Noli querere ab hole ducatũ neq; a re ge cathedram honoꝛis.Noli querere fieri ludex niſivaleas virtute irrũpere iniquita tes.⁊c̃. Sed valde difficile eſt irrũpere ini quitates diebo iſtis.quia multi iniqͥ atq; in fideles regnant: pauci vero boni ſunt.ait Tuliꝰli.iij.de offi. Indigni autẽ non ſunt a pᷣncipibo pᷣficiendi in dictis officijs.pꝓut ait Ualeriꝰli.vj.narrans de illo qui conſu luit neutrũ mitti in hiſpaniã cõſulem a ſe/ natu de duobo.qꝛ alter nibil habuit.alteri nihil ſatis ſuit.eque malã imperio magnã iudicãs inopiã ⁊ auariciã.Qñ em̃ pᷣfectui eſt egenꝰ multuzʒ extoꝛquet a ſubiecto ꝓpło vt ſuſtentet᷑ et ditet. Qñ vᷣo eſt auarꝰ młta rapit vt inexplebilis auaricia ſatiet᷑. Talei g̊ ſunt excludendi a taliba officijs. Unde ⁊ in hiſtoꝛijs ſcolaſticꝭ ſuꝑ actibo apłoꝝ nar rat᷑ de Tyberio qꝙ erat in negocijs moꝛo/ ſus.⁊ vixvel nũq; mutabat ꝓcuratoꝛes.et querentibo cauſam.reſpondit.ſe ꝑcere ple/ bicule. Scientes em̃ ſe habere pꝛocuratõ nem vſq; ad modicũ tempꝰ emũgunt vſq; ad ſanguinẽ.et tanto dominant᷑ grauiuss quanto bꝛeuius.et qui recentes viniũt diſ ſipant quicqͥd inueniunt. Et ibi exemplũ devulnerato qui cum eſſet invia nec amo/ ueret muſcas a vulneribus.quidam ſuꝑ/ ueniens putauit ꝙ hoc omitteret ex imbe cillitate.et abegit eas. Ad quem ille ait. Male feciſti.quia ille quas amouiſti ple/ ne erant ſanguine et parcius moleſtabant me. ſuꝑuenientes autẽ de nouo acrius pũᷣ gent me. Sic pꝛocuratoꝛes vel officiales recenter ſubſtituti acrius in ſubditos de/ ſeuiunt. Unde et Ualerius li.vj.narrat de quadam vetula que oꝛabat deos pꝛo vita DO yoniſij tyranni.A qua cum ille quereret quo merito ſuo ipſa hoc faceret.reſpondit. quando eram puella et grauem haberemꝰ tyrannũ carere eo cupiebaʒ.quo interfecto deterioꝛ arcem occupauit.eius quoq; fini ri dominationẽ magnũ eſtima bã.tertium te inopoꝛtunioꝛẽ ſuperioꝛib habere cepi/ mus rectoꝛẽ. Timens itaq; ne ſi tu fueris abſumptus deterioꝛ in locũ tuũ ſuccedat. caput meũ ꝓ ſalute tua deuoueo.Tam fa/ cetam audaciã punire Dyoniſius erubuit Quales autem ſint aſſumendi et pᷣficiẽdi ſufficiẽt docet Exo.xviij. Pꝛouide inqͥᷣt ðᷣ oint Ticn guare foone gliaz vite⸗ beto lor. e ſ Met lnid ſibi⸗ reg lib ln⸗ Mcin hlonnt nopti namel dbelis lechens Uarratt duos pnege öffico llzad mana aurire honan fücfe litn c. cte oefin mitie lpenni gage n t ſnt o n me⸗ ngi ſſcn nopo nl Di ee ner nod⸗ dies cntple⸗/ Nannti Nuntrſs Genide iürl mmli camo⸗/ WN utrinbe nileat Uici po⸗ tibant nus pu ficiales os de unn Pon leguant ſo.. hpat infens ah fn umm rap' uſoenis ceedat. Vmtu⸗ snnbut om̃i plebeviros potẽtes.alia lr̃a ſapientes ⁊ timetes deũ in qͥb eſtveritas.⁊ qͥ oderint anariciã.⁊ ↄſtitue ex eis tribunos et centu riones⁊c. Debẽt em̃ potẽtes eſſe iuſticie et aliaꝝvᷣtutũ ſtabilitate:⁊ timẽtes deũ.cul/ tus diuini pietate. Et in eis dʒ eſſe veritaſ vite ⁊ etiã iudicij in recta dijudicatõe.⁊ de bẽt odire auariciã. deteſtatõe ⁊ refutatõne munenꝝ.de qͥbo infra.⁊ abſq; ſpoliatõe infe rioꝝ. Lalis erat ſeruꝰ Abꝛahe qͥ perat om niba ꝗᷓ habebat.vt patet Geñ.xxiiij.Talis erat Joſeph queʒ pᷣfecit Pharao toti terre egvpti.Geñ.xlj. Et talis dz eſſe qͥlibet qui eit fidelis ⁊ pꝛudens ſuꝑ familiã dñni ſui. ꝛout ait ſaluatoꝛ Math.xxiii. na pompa ⁊ ſequela inutiliũ ꝑſonaꝝ patet exd ebncpe. Debet ein ei imitatoꝛ bom pncipii.⁊ fcte rgere ĩ officio libi ↄmiſſo ſiẽ ⁊ buceps ĩ ſuo dominio vel regno.ſᷣm em̃ iudicẽ ꝓpłi ſic ⁊ miſtri.Ecci. x. Et ſicut pnceps vel iudex dʒ rectificare oẽs in ſuo recto regimine.ſic et quilibʒ pᷣ/ ſidens ſub eo. Uñ et Ecci.x.Qualis ẽ re/ ctoꝛ ciuitatꝭ tales ⁊ habitantes in ea.Ni/ hilominꝰdʒ cauere a numeroſa pompa ſer uoꝝ ⁊ inutiliũ ꝑſonaꝝ ſequela ad ꝓpłi ſub/ iecti grauamen.exemplo antiquoꝝ.pꝛout narrat Ualeriꝰli.iiij.de Cathone qui etiã cũ bellis ciuilibo intereſiet filiũ ſuũ ſecum trahens duo decim ſeruos habuit. Et ſiłr narrat ibidẽ ð Scipione emiliano ꝙ poſt duos inclitos ↄſulatꝰ totidemq; ſue pꝛeci pue głe triũphos:ſepteʒ ſeruis ſequentibb officio legatiõis functꝰeſt.Et ſeqͥ. Ita et cuzʒ ad exteras gentes iter faceret non eius mancipia ſʒvictoꝛiã mirabant᷑.nec q;dtum auri ⁊ argenti ſʒ q;tum amplitudinis ſecũ pondus ferret eſtimabat᷑. Item dʒ cauere qͥ pᷣeſt ꝓło a ↄgregatõe indebita diuitiazx et ab extoꝛta iniuſte pecunia exemplo pꝛe/ dictoꝝ antiq̊ꝝ.ꝓut narrat Ualeriꝰibideʒ De talibo qͥ poſt ↄſulatꝰ in nullo fuerũt di/ tioꝛes.ſed etiam pauꝑes moꝛtui.Uñ nar/ rat ibi ꝙ Ualeriꝰpoſt tres ↄſolatus popu „ lo romano acceptiſſimos ſic moꝛtuus eſt ꝙ patrimoniũ ad exequiaꝝ impenſam nõ — pirulum ſecundum Mcauere debent pᷣpoſiti et officiales a va Walis aũt debz eſſe quilibʒ talis ppoſitꝰ ⁊ quali ter regere ppłm ſuũ ſibi ſubiectũ icq ſupᷣ de pncipe.Debet em̃ eſſe Diſcinctio quarta. ſufficiebat. Similiter narrat᷑ de Harco nenio qͥ arbiter fuit ſalutꝭ reipub.vt ita pe cunie inops fuerat ꝙ; ſepulture honoꝛe ca reret: niſi ex collecta pecunia a ppło fuiſſe funeratꝰ. Et ſimiliter narrat de alijs qͥ ſic paugꝑes deceſſerũt poſt ſuos ↄſolatꝰ ꝙ non haberẽt vnde dotarẽt filias maritandaũs. nec vnde poſſent ſepeliri cuʒ honoꝛe.Et h̊ ideo.qꝛ quilibet intendebat ſaluti reipub. 2 nõ ꝓpꝛijs cõmodis.vt dictuʒ eſt o̊.vbi de bncipe ⁊ ↄſimilibo. Uñ narrat Uegeciꝰ li. liij. ꝙ Scipio poſt res geſtas ꝓſpere in hy ſpania in ſumma pauꝑtate deceſſit. necea quidẽ derelicta pecunia qᷓ ſufficeret in do/ tem filiaꝝ.quas ob inopiam publice dota uit ſenatꝰ. Item dʒ talis cauere a comeſa/ tionũ luxu ⁊ a luxuriaꝝ laſciuia. vnde nax rat Ualeri vbi S. de quodã viro illuſtri. ſ. Cathone qͥ triba ſeruis comitatus hyſpa/ niã vexit.et eodem cibo⁊ eodẽ potu ↄtẽtuſ rem ge. Zlla em grata frugalitatè con/ generevite cũ ſũma dulcedie ſuetudo in ↄtinebat. Silr narrat Tlegeciꝰ vbi S.q̃lit cauebãt antiqͥ a luxurie laſciuia.vbi ait q; Antogonꝰcũ audiſſet filiũ diuertiſſe in eꝰ domum cuiꝰtres filie inſignes et ſpecioſe eſſent pᷣcepto edixit ne qͥs minꝰ qͥnquage/ nos annos natꝰ matriſfamilias hoſpitio vteret᷑. Pꝛedicta em̃ multũ nocẽt exiſtẽétibb in officijs publicꝭ. ⁊ etiã ꝓłis ſubiectꝭ.Et ido a pᷣdict tales dñt pᷣcauere. q̊ꝝ ↄꝛia tũ multi faciũt.q̊d dolendũ eſt. Sũme ãt ſic p̃ſidentes debẽt deũ hꝛe et eiꝰeccłam in re uerentia.⁊ ꝓpłm ſubiectũ ſub diſciplina.et nihilominꝰtractare pauꝑee cũ miſcdia.co gitantes ꝙ opoꝛtet eos miſereri pauperuz ſubditoꝛũ vt de eis habeat deꝰ miſcõiam. VUñ narrat᷑ in vita beati Baſilij ꝙ acceſſit ad eũ q̃dã muliercula tãq;ᷓ ad potentẽ apð regionis pncipẽ poſtulãs ꝓuidẽetiã ſibi fie ri.i.miſciam ꝑ cũ.Qui ſchſit ei. Hec m lier dicit me poſſe apud te.Si ergo poſſũ oſtende.Qui reſpondit. Pater ſancte vo lui miſereri illi.ſed nõ potui pꝛo eo ꝙ tri/ butis ſubiacet.Cui ſanctus reſpõdit. SGOi quidem volens non potuiſti. Bene. vtcũ/ q; res ſe habeat.Si potẽs noluiſti ducat te chꝛiſtus ad indigentiaʒ hoꝝvt quando volueris nõ poſſis.Et ſic factum eſt. Po- ſtea enim captus eſt ille et liberatus inter/ ceſſione ſancti Baſilij. Qui grãs agẽs re/ ſtituit mulieri dupluʒ eius quod abſtulit. Igeo ðꝛ Math. xviij. Nõne opoꝛtuit ⁊ te miſereri ↄſerui tui ſicut ⁊ ego miſertus ſuʒ tui.Et Math.xxiiij.de malo ſᷣuo qͥ man/ Dyucat et bibit cũ ebꝛioſis et ꝑcutit conſer uos ad quem veniet dñs in die qua nõ ſpe rat.ꝓut ðᷣꝛ ibidem. Pꝛedictꝭ modis quili/ bet pnceps infoꝛmandus eſt.et quilibet qͥ populobeßßß. NNEapitulum tertium NQualiter debent eſſe tales.ſ.vt ſint dili gentes in cauſarũ diſcuſſione ⁊ in ſenten/ tiarũ diffinitione et pertinentiũ ad talia. BVWoices autem vendicant ſibi loca oculoꝛũ in — repub.vt dictuz eſt. Sicut em̃ oculi diſcernũt ea que ſunt ad coꝛꝑis ſalu tem a nociuis.qꝛ oculi qͥdem ſpeculatoꝛeſ ſunt.et ideo in alto poſiti ad pᷣuidẽda ꝑi/ cula ſᷣm Ambꝛoſiũ.Exameron omeł.vl/ tima.Sic iudices reipub.ſunt ad diſcer/ nẽdũ iuſta ab iniuſtis.ſalubꝛia a nociuis. Vnde iudex ðꝛ q̃i ius dicens populo ſiue ꝙ iure diſceptet. Jure aũt diſceptare eſt iu ſte iudicare.nõ eſt aũt iudex ſi non eſt in eo iuſticia.cã.xxiij.q.ij.Et Papias idẽ.Qua les aũt debent eſſe iudices ðꝛ Deut᷑.j.Da/ te exvobis viros ſapientes ⁊ gnaros ⁊ qᷣꝝ ↄuerſatio ſit ꝓbata in tribub veſtris. Et ſequit᷑. Pꝛecipeq; eis dicẽs. Audite illos⁊ q̃d iuſtu eſt iudicate.⁊c.qꝛ dñt eſſe viri.re/ quirit᷑ in eis virtutis cõſtantia. Uiri ꝓpꝛie eſt foꝛtitudo ait Tuliꝰli.ij.de tuſcuł. q̃ſtio nibo.Et vir dictꝰa virtutevel qꝛ maioꝛ vis in eo ait Papias.Quia ſapientes.requiri tur ſapientia debita iuris et leguʒ. Judex eñm̃ ðꝛ q̃ſi dicens ius.vt dictũ eſt pus.Oꝛ gnari:exꝑta induſtria. GSnarꝰ em̃ ðꝛ ꝑitus. doctus.ſciens.ſtrẽnuꝰ.gnariq; ꝑiciam ꝓ/ pꝛievirtutis inſinuant:ait Papias.Quia ↄuerſatio ꝓbata:laudabilis ⁊ redoles fa/ ma.Cales debent eſſe iudices.inq; tũ pñt eſſe ijdem aliqñ pᷣſides ⁊ iudices.ſʒ pᷣſides in pᷣſidendo.iudices in iudicando. Deut. xvj. Judices et magiſtrosↄſtitues in oĩbo poꝛtis tuis. Hij ſunt admonẽdivt exerce/ ant iudiciũ diligenter ⁊ ſtudioſe oꝛdinabi liter ⁊ recte ꝓuidẽt᷑ ⁊ iuſte. Job.xxix.Cau/ ſam quã neſciebã diligentiſſime inueſtiga bam. Ibi Grego.moꝛ.xix ꝙ ad ꝓferenduʒ ſententiã nuq; pcipites eſſe debemꝰ. ne te/ merei diſſcuſſa iudicemꝰ. ne quelibʒ mala audita noſ moueãt.ne paſſim ſine ꝓbatio ne credamꝰ.Debet g̊ eſſe in iudicio exqui/ ſita diſcuſſio.facilis credulitatis excluſio. ꝓpoſitoꝝ examinatio.et cũ deliberatõe ſen tentie ꝓlatio Et h̊ merito.qꝛ dei iudiciũ ẽ. Deut.j. Ita paruũ audietis vt magnum. nec accipietiſ cuiuſq;ᷓ ꝑſonã.qꝛ dei iudic iũ eſt. Et ait dñs Exoð.xxiij.Fec in iudicio plurimoꝝ acquieſces ſententievt a vero de uies. Pauꝑis q̊ʒ nõ miſereberꝭ in iudicio ſcʒ deuiando a vero iniuſte ſententiando. Sũme ꝭ debent iudices cauere a pᷣdictis. et ab eis qͥ iudiciũ ꝑuertunt.et ſũme diligẽ tes eſſe in cauſaꝝ diſcuſſione ⁊ ſententia?⸗ diffinitione.qꝛvt ait Gregoꝰ.vbi g̊. Ma⸗/⸗ ioꝛa crimina tarde credenda ſũt cũ audiũ tur.et citiꝰpunienda cũ veraciꝰ cognoſcũt᷑ Facilitas em̃ credulita facit dare ꝑuer⸗ ſum iudiciũ.ſicut fuit de phutifare qui ni⸗ mis credulꝰvᷣbis ↄiugis ſententiauit con tra Joſeph ⁊ tradidit eũ in carcerẽ.Geneſ xxxix. Item defectꝰdiſcuſſionis accuſatio nũ ⁊ defenſionũ eſt occaſio vel cauſa iniu ſti iudicij.ſicut fuit de populo cõdemnate SDuſannã ad dictũ ſenum. Danielis.xiij. que fuit liberata examinatꝭ teſtibo ⁊ ↄ dem natis. Unde ⁊ ſaluatoꝛ liberauit adulte/ ram. quia nõ fuit qͥ ↄdemnaret. Joh̊.viij. Ult em ait Berñ.de gradibo humilitatis. Eſt iudiciũ q̃druplex.ſ.veritatis. Joh.v. SDicut audio ſic iudico. Item eſt iudiciuʒ odij.ſm illud. Scdm legem debet moꝛi⸗ dixerũt iudei õ xpᷣm.Et iudiciũ timoꝛiſ ſm illud Joh̊.xj. Si dimittimꝰeũ venient romani ⁊ tollent noſtrum locũ et gentem. Item eſt iudiciũ amoꝛis carnalis.ſicut fu it de Dauid qͥ noluit ꝑire Abſolon.ij. Re/ gum. xviij.Et ſtatutũ eſt nõ debere admit ti ad iudiciũ ſpeciales amicos ne fallat vel fallant᷑ Cauendũ ergo eſt iudicibo ne ex ni mia credulitate.nec ex diſcuſſiõis omiſſio ne.nec ex odij ĩmanitate.nec ex timoꝛis pu ſulanimitate.nec ex carnalis amoꝛis affe/ ctione.nec ex amicicie familiaritate.nec ex muneꝝ cupiditate:iudiciũ ꝑuertant.quia q̃ttuoꝛ ſunt qͥb ꝑuertit᷑ iudiciuzʒ.ſ.timoꝛe odio.amoꝛe.⁊ cupiditate.vt ðᷣꝛ cã.j.q.iij. vnde.Quattuoꝛ hec timoꝛ.odiũ.dilectio. cenſus. Sepe ſolent hoim rectos ꝑuerte/ re ſenſus. ʒ ꝓuideant ꝙ ſint imitatoꝛes ſumi iudice cuiudiciu in terris exercent. de ᷣ oꝛ Jla.xj. Judicabit ĩ iuſticia pauges P ſar⸗ Re can j⸗ cuſ duo ſumn m. alter Mn. cunii. tens. pfor henit faui ſtüt lahe pecu⸗ ſitm lant rens ſun dil ſon co ℳ Hole⸗ llge⸗ luite dam ſlae⸗ ltpe ſpolie (far ug guiſt poſit coga Ai blent demn dleta ſſet mert⸗ p ſoſde lon lige oen freppto ogeni tis nenſoo benieſe Nlincci Nmagen. etdiiacri herniten temenmne jtuen Mnnningo⸗ Migois Gntalie nenter n Ber⸗ tänhi Cognoci⸗ Mrpue⸗/ eglini⸗ Eüunecon niene⸗ accand a win dchemdin Dmncisc Nſibt radultn Yoii⸗ imtlitans. s Johe Awaci debet no⸗ aij anoni ünten iagenten. loſicurfu gonizee⸗ Ncherezant nefälirn Gicipnran ſiös n crtinnope Amonol Gnlatent Menun M unore aiha l⸗ gidleno. wouert⸗ umuatonts scucreent upenee⸗ Diſtinctio quarta. O qᷓ diligẽtes ⁊ cauti fuerũt antiqͥ in cau ſaꝝ diſcuſſiõe.⁊ qᷓ ſagaces ⁊ ꝓuidi in earũ dẽ examinatõne.⁊ qᷓ; ↄſtãtes ⁊ induſtrij in cauſaꝝ dubiaꝝ ſniatione.et q; clemẽtes et pij in quoꝛũda etiã reoꝝ ꝓ exigetia cauſaꝝ abſolutõe ptz in geſtꝭ eoꝶ*&. De pmo. ſ. diſ cuſſiõe cauſaꝝ narrat Claleriꝰ li.vij.c. iij. Duo hoiĩes tradider̃t cuidã mulieri qᷓndaʒ ſummã pecunie depoſiti noĩe ea ↄditõe vt cam ſimulvterq; redderet ⁊ neuter ꝑ ſe.qᷓꝝ alter interiecto tꝑe tãqᷓ; moꝛtuo ſocio dece ptoꝛie circũuenit mulierẽ tradentẽ ſibi pe⸗/ cuniã. Suꝑuenit tandẽ alter depoſitũ pe/ tens. Cum igit᷑ mulier reddere nõ poſſʒ qi / ꝓ furto ad ſuſpẽdiuʒ damnata eſt.ſed ſuꝑ⸗ nenit Demoſtenes phᷣs ⁊ eam cautela lib rauit dicens. Oulier hec parata eſt depo ſitũ fid eliter ſoluere.ſʒ niſi ſociũ adduxerꝭ id facere non poteſt. quia conditio fuit ne pecunia vni ſine altero nũeraret᷑ et ſic eua⸗/ ſit mulier. De ſecũdo ſcʒ examinatõe cau/ ſaꝝ ſatꝭ patet in Daniele.xiij. Ubi Daniel reuocauit ocẽs ad iudiciũ falſos teſtes con futauit. Innocentẽ liberauit ⁊ iudiciuʒ in diſcuſſe datũ retractauit. Unde ⁊ petrꝰ al/ fonſus narrat in ſuo tractatu de quodam cuiꝰcognomen erat refugium pauperũ eo ꝙ ſolebat pauꝑes adiuuare.Cum em̃ qͥdã pauꝑ locaſſet domũ ſuã cuidã vicino diui ti. qͥ cogitans ipᷣm ſi poliare pᷣdilio ſuo.po/ ſuit quedã dolia plena oleo in domo et qJ/ dam ſemiplena. Et tꝑe elapſ. ovenit videre illa ⁊ inueniens illa dolia ſemiplena.impo ſuit pauperi crimen furtivt inde poſſʒ eum ſpoliare. Et cũ eſſet vocatꝰ ad iudiciũ ⁊ nõ reſtaret illi niſi damnatio. Ille qͥ vocabat᷑ refugiũ pauperũ vocauit ipᷣm ſeoꝛſuʒ.⁊ in gquiſiuit ſi eſſet innocẽs a crimine ſibi un/ poſito.q̊ iurante ꝙ erat innocens redijt cũ co ad iudiciũ pecijtq; vt illa menſurarẽtur Adijciens ꝙ ii eſſet tantũ de fecibo in ſemi plenis ſicut in plenis dolijs: ille fuiſſi con demnandꝰ. Sivo nõ eſſet in illis niſi me/ Dietas fecitʒ q erant ſemiplena: liberãdus elſſet. Et ex ſö̊ comꝑtũ eſt ꝙ nũq; erant ple/ na. et ſic pauꝑ liberatꝰeſt. Sic patet qᷓ;tuʒ valet ꝓuida examinatio in iudicio. Deter tio.ſ. e dilatõne iudicioꝝ narrat Ualeriꝰ li.viij.ꝙ qᷓdam muliervirũ ſuũ et filiũ viri ſui quem habuit ex alia vxoꝛe interemit.qꝛ illi occiderũt filiũ ſuũ optime indolis què ipa habuit ex boꝛiviro. Delata eſt gcauſa coꝛam iudice quã iudex duab cedibo.id ẽ. moꝛtibo ↄtaminatã noluit liberare nec dã nare pᷣciſe cũ iuſto doloꝛe cõpulſa eos oc/ cideret.ſʒ ad maioꝛes iudices cãm trãſtu/ lit. Illivo inſpecta cauſa accuſatoꝛẽ ⁊ reů poſt centũ annos ad ſe reuerti iuſſerũt eo/ dem affectu quo poꝛ iudex. Sed ille trãſ/ ferende hij differendo cauſam damnandi et abſoluendi inexplicabili mutatione cũ/ ctabant. (Lapitulum quarrrnm. ¶Deoꝛdinata indulgentia et de veritate iudicij cum miſericoꝛdia. Equarto ſcz de abſolutione reoꝝ ex indulgẽtia dnarrat Ualeriꝰmultũ libꝛo.viij et ̊ ex varijs cau ſicut ibi recitat vbi ait ꝙ qͥdam interſectoꝛ ſoꝛoꝛis ſue a rege ꝓpter crimen atrocitatꝭ damnatꝰeſt.ſed idem tũ frater abſolutꝰeſt a ppło ↄſiderante cauſaʒ qꝛ ſoꝛoꝛem occidit nõ ex impietate.ſʒ pꝛo/⸗ pter immatuꝝ amoꝛeʒ ſoꝛoꝛis. Silr nar/ rat ibi de quodã qͥ erat reus homicidij.pꝛo ſe nihil recuſans.ſed ꝑuulos ſuos flens cõ mendare cepit iudici.Qui ↄſenſu omniuʒ aſtantiũ mutauit ſniam.⁊ reſpectu puero/ rum ipᷣm liberũ abire fecit. Similiter nar rat ibi de alio accuſato ꝙ graues iniurias attuliſſet ſocijs.⁊ cũ ſententie triſtes de eo ferebant᷑repente ꝓſtratꝰhumo pedes iudi cum oſculabat᷑.et os ſuum ceno replebat. totam concionẽ a ſeueritate ad clementiã et manſuetudineʒ trãſtulit.De multtꝭ alijs ↄſimilib ibi narrat᷑. Erant aũt pꝛonioꝛes ad abſoluendũ qᷓ; ad ↄdemnandũ. Un de hoc ait Auguſtinꝰde ciuitate dei lib.xviij ꝙ exiſtentibo duodecim iudicib. Sivnuſ ſenarius reũ abſolueret.aliꝰ ſenarius non potuit damnare.Si g̊ pagani et gentiles deũ ignoꝛãtes.fidei xpᷣiane inexꝑtes.diui nũ iudiciũ futuꝝ nõ pᷣcogitantes.nec bea titudineʒ ſperantes fuerũt ita diligẽtes in iudicijs ſuis.quales debent eſſe fideleſ.nõ ſolũ in iudicijs ſuis:ſed in iudicio q̃d ði ẽ. Dei em̃ iudiciũ eſt Deut᷑.j. Item ꝓnidðe de bent vt iudiciũ ſit equitate rectũ vt non ꝑ/ uertat᷑ affectu carnalitatꝭ.vł motu poteſta tis.vel intuitu cupiditat. vel malignitate odij alicꝰ. Sic em pcepit dñs Exoð.xxiij. Nec in iudicio plurimoꝝ acquieſces ſentẽ tievt a vero deuics.Et Leuitx.xix. Hõ in/ 9999dDd — — Parspung. aliqd ĩ iudicio ĩ regula.ĩ põdere.iĩ mẽſura. Vñ narrat Gre.li.iiij.dyalo.ð q̃dã qͥ vidit petrũ maioꝛẽ eccłe in loc deterrimis mag põdere ferri ligatũ ac depꝛeſſuʒ.dictũq; ei eſt ꝙ; h̊ patiebat᷑.qꝛ ſi qͥd ꝓ faciẽda vltione iubebat᷑ ad inferendas plagas:plꝰ ex cru / delitate qᷓ; ex obediẽtia fuiebat. Sũme eĩ dz index cauere ab ira ⁊ crudelitate ipſum deũ imitãdo. De q̃ Sap̃.xij.Et tu cũ trã/ quillitate iudicas. Ira aũt viri iuſticiã dei nõ oꝑat᷑. Jaco.j. Uñn narrat Señ.lib.ij.de ira.de qdam iudice tyrãnico.qͥ exira dam nauit tres innocẽtes milites.vnũ quia re Dierat de via ſine ſuo ſocio. imponẽs ei ꝙ; illũ interfeciſſet.pᷣcepitq; alteri militivt eũ duceret ad locũ ſupplicij. Qui cũ eẽt edu/ ctus venit cõmilito ſociꝰſanꝰ.queʒ videns centurio cui ſuerat pᷣceptũ aliũ occidere.re duxit ambos ad iudiceʒ. Quos cumvidit tyrãnꝰiratꝰeſt.Dixitq; pᷣmo.Te iubeo in/ terfici.qꝛ damnatꝰ Scðo dixit.Et te ſilłr. qꝛ cã damnatõis ↄmilitoni fuiſti. Tertio Dixit.Et te iubeo occidi.qꝛ iuſſus occide/ re.ĩꝑatoꝛi nõ paruiſti. ñ Señ.ibi.O qᷓ; ſollers eſt iracũdia ad fſingẽdas cãs fuꝛorꝭ cres h puniti ſũt ob vniꝰinnocentiã.Exco gitauit iſte quẽadmodũ tria faceret crimi na cũ nullũ inueniret.hʒ iracũdia h̊ malũ ꝙ nõ vult regi. Iraſcit᷑ ipiveritati ſi volũ tateʒ ſuã aliqͥd fiat.Et de H̊ Iſido.li.iij.de ſũmo bono.c.v. Judex iracũdꝰiudicij ex/ amen ↄtueri nonvalet.qꝛ caligine furoꝛis nõ videt.⁊c̃. Item ꝓuidere dʒ vt iudicium fiat liberalitate gratuitũ nõ venale vel ven Dditũ ꝓut ait Aug.epła.xxxv. Nõ dʒ iudex venðde iuſtũ iudiciũ.aut teſtꝭ verũ teſtimo niũ.⁊c̃. Ibi bñ de h. Et idem cã.xiiij.q.v. Tali eĩvẽditõe nihil eſt inoꝛdinatiꝰ.qꝛ iu/ ſticiã vende iniqͥ tas eſt. Iniuſticiã vᷣo ven/ dere rabioſa inſania.Pꝛeterea talis vẽdit iuſticiã quã nõ hʒ. In alijs em̃otractibus res vẽdita alienatur a vẽditoꝛe ⁊ tranſit ad emptoꝛẽc̃.ſʒ ĩ tali ↄctu nullã iuſticiã hʒ ven ditoꝛ.lzʒ foꝛte effectꝰ iuſticie trãſeat ad emp toꝛẽ. Uñ talis etiã vᷣitatẽ ipᷣaʒ inhonoꝛat ⁊vilificat.Et qꝛ ipᷣaʒ cũ ſit ĩpꝛeciabił expo nit ꝓ pᷣcio⁊ ipᷣm iudiciũ ꝑuertit.Pꝛouerbᷣ. xxviij.Qui cogſcit in iudicio faciẽ ñ facit bñ. Iſte ꝓ buccella panis deſerit veritatẽ. ItẽAug. li. v. ↄfeß. Nil ſoꝛdidiꝰ.nil turpiꝰ talivẽditõe. Apð ei antiq̃s oẽ qd ex vebi⸗ to officij gratuitũ eſſe oʒ: ſi fiat ad pᷣeiũ in ſoꝛdibo cõputat᷑.ꝓut ðꝛ in Policrato li.v. Pꝛeterea iudex eſt famułꝰiuſticie q̃ ẽ regia vᷣtutũ. Ille eſt iudex infideł qͥ vẽdit ſuaʒ dnam ⁊ reginã.⁊ ꝓſtituit eã pᷣcio.qꝛ vt ðꝛ ĩ Policrato vbi S.Pꝛeciũ nõ ðꝛ tm̃ pecunia ſʒ obſequiũ ⁊ oẽ genꝰmunerꝭ.Talis &̊ ſer/⸗ uus infidelis dñam cui ex fide tenet᷑ famu lari q̃ſi in foꝛo ipᷣam diſtrahit. Johelis.iij. Puellãvẽdiderũt ꝓvinovt biberẽt.i.iuſti/⸗ ciã incoꝛruptã ⁊ ſincerã.Et nõ ſolũ illevẽ ditoꝛ eſt iniquꝰ.ſʒ etiã emptoꝛ.vt de ilł ve/ rificet illud Eʒech.vij. Qui emit nõ letet᷑. Emptoꝛ em̃ tal ſcieter ex intẽtione illicit ⁊ coꝛrũpit ꝑuerſũ iudicẽ.ſiẽ fuit de Balach qͥ coꝛrupit Balaam muneribo⁊ excecauit. Müeri.xxij.Et de h̊ Iſido.li.iij.de ſummo bo.ca.liiij. Nullꝰpᷣdo tam cupidꝰ ĩ alienis qᷓ; iudex iniquꝰ ĩ ſuis.⁊c̃.⁊ ibi bñ de B. ñ Petronꝰ.Quid faciũt leges vbi ſola pe/ cunia regnat.autvbi pauꝑtas vincere nulł la pᷣt. Jam nũc iudiciũ nihil eſt qᷓ; publica merces.Etꝓpt᷑ h̊ iudices ſacram̃to alligãt legib iurati ꝙ; om̃i modo iudiciũ cũ veri/ tate ⁊ legũ obᷣuatõe diſponãtDe penave ro mali iudicꝭ narrat Ualeriꝰli.vj.c.iij.di⸗ cẽs ꝙ cãbiſes mali cuiuſdã iudic ð coꝛꝑe pellẽ detractã ſelle iudiciarie extẽdit et ĩ ea filiũ ſuũ pꝰ pꝛẽm iudicatuꝝ ↄſedere iuſſit. Et ſic rex barbarꝰatroci ac noua pẽa mali iudicij ne qͥs poſtea coꝛrũpi iudex poſſʒ ꝓ uidit. Sollerter ů̊ ꝓuideãt iudices ne per⸗/ uertãt iudiciũ ðᷣi vt nõ eternalit a deo pu/ niant᷑ exq̊ tanta pena puniuit rex iniquum iudicẽ ⁊ ꝑuerſum. ” ¶ Diſtinetio qnta pᷣme ꝑtis hꝰ ſumme. Lapitulum pmum. 3 Huales e diſtinctiõe qnta admonẽdi ſũt oꝛatoꝛes ſiue aduocativel legi⸗ ſte qͥ vendicãt ſibi locũ vł officiũ ligue ĩ re pub. Pꝛonũciãt em̃ cauſas expediedas ꝓ reipub.vtilitate ⁊ neceſſitate ſicut? lingus enũciat coꝛꝑis neceſſitates. Pꝛopꝛiũ ei eſt oꝛatoꝛis aperte diſticte et oꝛnate ꝓferre ait Tuliꝰli.ij.de offi.Et hij ſunt infoꝛmandi vtvtant᷑ ſua eloq̃ntia ⁊ ſcientia ad reipub/ lice vtilitatẽ ⁊ ſalutẽ ⁊ nõ ad ꝑniciẽ.vt ait Tul.vbi S.Quid tã inhumanũ eſt qᷓ; elo⸗ quentiã a nata ad ſalutẽ hoim ⁊ adↄfua/ ſſe debẽt ⁊ a qᷣb⸗ debẽt cauere. õſequenter hac ſon ni can mit bug leg⸗ 6 cati tme Zug goy⸗ cio! caei lire ſobtt dloe reri ſiss eroꝛen lbyeſt Age⸗ ſlons 3zß dia t l Cooe⸗ Aeced eſtemn ifere fokoe⸗ Molten luiſlec Pltone Apof tienne lluoq rega; teſtiün dekeſe Puoe Coda nie⸗ Mlioeyi norn wüolie oan ſilen aer Miig nr. ginfi ditſun rͤi echnig lsͤſ/ Niſme ii⸗ W illers ill⸗ öleret. tllctr Racn letauit. ſunnno⸗ lenis i pe⸗ genul dlr ligit üder / cengde cio: hcpe aia bult. di thoh nee/ ſwgu/ ig ce⸗ ſe pniuiſie mdlehe . gelſe e/ lngus nicic mnei nmanci reipub/ ſNalt ſißelo⸗ Gofn, Diſtinctio quinta. tionẽ datã. ad boni ⁊ veritatꝭ ſubuerſionẽ ꝑniciẽq; cõuerte.⁊ tũ talia ꝑpetrãt pdicti. ⁊c̃. Et ibi bñ de ̊. Exhis ptzʒ ꝙ tales dñt cauere ne ipᷣam veritatẽ ⁊ eiꝰ cauſas oppꝛi/ mãt ⁊ deſtruãt. ne innocẽtes ⁊ iuſtos im/ pugnẽt ⁊ damnificẽt. ne falſitatẽ ⁊ eiꝰfalla ces cãs defendẽdas ſumãt.⁊ ne ipᷣos impi os veriſimiliba rõibs iuſtificẽt.qꝛ qͥ iuſtiſi cat impiũ ⁊ qͥ ↄdẽnat iuſtũ:abominabilis eſt vterq; apud deum. Pꝛouer. xvij. Unde Aug'. li.iij. cõfeſ. In foꝛis litigiof eoipſo q̃s reputat᷑a mult laudabilioꝛ qᷓ fraudu/ lentioꝛ.Et q̃d eſt ꝑnicioſius ad hmõi offi cia aliqͥ ſeipos defendũt.Pꝛout ait Augꝰ li. ix.confeb.loquẽs de ſeipo.Placuit mihi ſubtrahere mĩſteriũ lingue mee ꝓpt᷑ immũ da loquacitatẽ.ne vlteriꝰpuerilia medita/ rer. dñe ihu.nõ legẽ tuã.nõ pacẽ tu.ſʒ in/ ſanias mẽdaces et bella ſoꝛenſia mercarẽt ex oꝛe meo arma furoꝛi ſuo. Sic em̃ de ta⸗/ liba eſt qͥ pᷣdicta faciũt.Lʒ eĩ iura ſint iuſta 2 leges recte.ↄuerte tñ illa ad vitatꝭ oppꝛeſ ſionẽ ⁊ ad falſitatꝭ ꝓmotiõeʒ eſt eis abuti. q̃d faciũt multi.⁊vt magꝭ poſſint h̊ facere: Dilatãt philateria ⁊ fimbꝛias ſuas.tam oꝛ natibo veſtiũ qᷓ; pompa geſtuũ qᷓ; arrogan tia vᷣboꝝ. ꝓut ðꝛ in q̃dã tragedia de q̃dã qͥ vidit intfernũ.in qͥ etiã vidit turbã infinita gaduocatoꝝ.⁊ dixit. Heu venale genꝰhoĩim Acceditevt mecũ in h̊ vaſe balneami.ſuꝑ/⸗ eſt em̃ adhuc locꝰ Sʒ nobił animꝰdedigt᷑ ꝗ̃rere hõꝛẽ ab exterioꝛibboꝛnam̃tꝭ.put nar rat᷑ de Demoſtene in Policrato li.viij.De moſtenes inqͥt anteqᷓ; vᷣtꝰeloquij eiꝰ inno/ tuiſſet. cultꝰoꝑoſioꝛes ðꝛ appetiſſe ⁊ veſtiũ nitoꝛẽ.ſciens qꝛ purpura cauſidicũ vẽdit. At poſtq; noticiã ⁊ famã aſſecutꝰ ẽ eloquẽ tie.toga eſt ↄtentꝰdicẽs ſevelle ſibi a ſe po tius qᷓ; a nitoꝛeveſtiũ ac cultu exqᷣſito ↄſta re glaʒ.Quẽ ei ppꝛiꝰattollit honoꝛ:vilitas teſtiũ nõ depᷣmit.Emendicatũ laudis vi/ det eſſe ſuffragiũ q̃d ab extrinſecis pendet Pꝛofectovniꝰegregievᷣtutꝭ titulo qſq; ma gis clareſcit q; ſpledidiſſimo luxurie iſtru mẽto ⁊ omni lenocinio vanitatꝭ. Hõ g̊ ſa/ piẽs ⁊ virtuoſus dʒ dedignari oſtentare ſe exterioꝛibo oꝛnamẽetꝭ.et ſic q̃ſi vende ſe.Et nõ ſolũ etiã aliqñ tales ſevendũtvel ſuum patrociniũ. Sʒ qͥd miſerabiliꝰeſtvendunt ſuũ ſilentiũ.Et cu ſilentin ſit puatio locu / tionis exponũut venaluio ipᷣas puationes. et ſic q ſut nulliꝰpᷣcij ſũt apud eos venalia. bene de hoc. ꝓut narrat᷑ de Demoſtene.q̃ cũ Ariſtode/ mũ auctoꝛẽ fabulaꝝ introgaſſʒ q̊ntũ mer/ cedis accepiſſʒ.⁊ ille reſpõdiſſʒ.talentum. Plus inqͥt Demoſtenes accepi vt tacereʒ. Planũ eſt ̊ tales eſſe mirabules imo miſe rabiles vẽditoꝛes.qͥ nõ ſolũ ſe ⁊ ſua ſic ven dũt. ſʒ puatões reꝝ.vt dictũ eſt Et lingua talis venditoꝛis multũ damniſica eſt ĩ re/ publica.ꝓut ðꝛ in Policrato li.v.N cau/ ſidicoꝝ ſiquideʒz lingua eſt damnifica niſi eãvt dici ſolet funibo argenteis vincias.et nõ ſolũ etiã ſicvendũt ſe ⁊ ſua.ſʒ etiã aliqñ cãs ꝓtrahũt.vt plłꝰlucrent᷑.vel veritatẽ ex/ cludũt.vel q̊d nequiꝰeſt:interimũt.⁊ vt fi/ at ꝑuerſum iudiciũ efficiũt.vt verificet᷑ de illis illud Iſa.lix.Conuerſũ eſt iudiciũ re troꝛſum iuſticia lõge ſtetit.qꝛ coꝛruit ĩ pla tea veritas ⁊ equitas nõ potuit ingredi.⁊c ot em̃ repagula ⁊ tot obſtacula fallacia/ rũ adducũt ꝙ nõ hʒveritas ingreſſum. Et qd grauiꝰeſt eam falſitatibo interimunt.et ꝓinant aliqñ vinũ erroꝛis.ſicut loqͥt An/ guſtinꝰli.j.ↄfeſ.de poetꝭ loquẽs.Nõ accu/ ſo ᷣba q̃ſi vaſa electa ſʒ vinũ erroꝛis q̃d in eis ꝓpinabat᷑ ab ebꝛijſ doctoꝛiba Et li..iij. Quid valet eloquentia pagano q̃ tãq; po/ culo pᷣcioſo moꝛtiferos ꝓpinat erroꝛes ⁊ fa cit linguam ſuã frameã.i.gladiũ bis acutũ Item poteſt dici de talibo vere.Lingua eo rum gladiꝰacutꝰ. Sed ſciant tales omnes qꝙ tenent᷑ ad reſtitutiõem omniũ q̃ lucrati ſunt iniuſte. ꝓut ait Augꝰ.eplła.xxxvj.lo/ quẽs de Zacheo qͥ ait. Si cui aliqͥd abſtu li reddo illi quadruplũ.Lu.xix.verunta/ men ait Augꝰ.epła vbi S. Si iuſticia ſin/ cerius ↄſulat᷑.iuſtiꝰðꝛ aduocato.redde q̊d accepiſti qñ õ veritateʒ ſtetiſti.iniqͥ tati af/ fuiſti.iudicẽ fefelliſti.iuſtã cãm oppꝛeſſiſti. de falſitate viciſti. Quot vides honeſtiſſi/ mos ⁊ diſcretiſſimos viros.nõ ſolũ ĩpune verũetiã gloꝛioſe ſibivideri cõmittere.Et ibi bñ de h. Et nõ ſolũ tenet᷑ ad reſtitutõʒ eoꝝ q̃ accepit.ſʒ etiã ad reſtitutõneʒ eoꝝ q̃ ꝑ iniuſtã aduocatõʒ ſuã iuſti amiſer̃t. Un Augꝰ.ibi.Quis tandẽ aduocatꝰfacile re/ perit᷑ qͥ dicat ſuſcepto ſuo.recipe q̃d michi cũ male adeſſeʒ dediſti et redde aduerſario n o.q̃d me agente inique abſtuliſti.⁊c. Ibi N „ * e infoꝛmatiõe actoꝝ in iudicio com/ muniter. HM. 09 2 Paropꝛing. 3 ſz etiã om̃is actoꝛ ĩ iudicio ne pe tat nõ ſua nec querat aliena.nõ ꝑ falſicateſ ꝓcedat⁊ iudicẽ muneribo coꝛrũpat.ne pau pereſ oppꝛimat.qꝛ ſi lucrũ his modis ſit in archa. damnũ tñ erit in ↄſcia. Et de hCu liꝰli.iij.ð officijs. Si bonꝰ vir habeat hãc vim vt ſi digitꝭ ↄcrepuerit.ſ.ꝑ digitoꝝ per cuſſionẽvt fuit mos apud antiq̃s poſũit in teſta mẽto locupletũ nomẽ ſuũ irreꝑe.i.fie ri heres.hacvi nõ vtat᷑.Et ſeqͥt᷑ cã. Intelli git em̃ nihil expedire nec vtile eſſe q̃d ſit in iuſtũ. Hoc qͥ nõ didicerit:bonꝰ vir eſſe nõ poterit.Et ibi exempla de ilł qͥ ſuplanta/ uerũt alios iniuſte. Uñ attẽdat ois actoꝛ malꝰq̃d ðꝛ.iij. Re.xxj.de Achab qͥ ꝑ falſuʒ teſtimoniũ ⁊ iudiciũ ex ſuggeſtione Jeſa/ belis.eripuit vineaʒ Naboch. Uñ regi di/ ctũ eſt. Occidiſti ⁊ poſſediſti.Et ſeqͥt᷑. In B loco ĩ q̊ linxer̃t canes ſanguieʒ Naboth: lambẽt ſanguinẽ tuũ. Carnes vᷣo Jeſabel comedent canes in campo Jefrael.ſimili/ ter de Aman qͥ voluit oppꝛimere iudeos et Ddamnare coꝛam rege.qui tamẽ opꝓpꝛeſſus ẽ et patibulo ſuſpenſus.ꝓut dicitur NHeſter capitulo. vi. . Capitulũ tertium. De infoꝛmatione teſtuum VBDnſumiliter te⸗ 2 ſtis in iudicio admonendꝰeſt.ne tgalſitati teſtimoniũ ꝑhibeat. ne vendat.ne alijſ noceat ꝓut pᷣcipit dominꝰ Exo.xx.Nõ falſũ teſtimoniũ dices. Unð Iſido:ꝰli.iij.de ſũmo bono.Ceſtis falſidi cus tribo eſt obnoxiꝰ.Deo quẽ ↄtẽnit.iudi ci quẽ decipit.innocẽti quẽ ledit Et augꝰ. in fᷣmõe de decẽ plagis ait ꝙ octaua plaga ſcʒ locuſta aĩal dẽte noxiũ ſignat falſuʒ te/ ſtẽ. Quid em̃ aliudvuit niſi nocere moꝛdẽ do ⁊ ↄſumere mẽtiendo.Et ideo admonet apłs ne nos falſ criminibo appetamꝰalios ↄſumere dicẽs Si moꝛdetꝭ inqͥt inuiceʒ ⁊ comeditis.videte ne ab inuicẽ ↄſumami. BGBalł.iij. Laleſ veritatẽ interimũt.⁊ ſic iſßm xpᷣm ꝗᷣ eſt vᷣitas. Uñ et ᷓ ipᷣm inſurrexer̃t Mathei.xxvj.De h̊ Ambꝛo.in ſᷣmone de paſſione dñi ait.Xpᷣs veritas.i.pax eſt et iu ſticia.Qui & relinquũt ꝓ falſitate veritatẽ Cnon ſolumao nocareſt admonẽdꝰbijs modiſ veritatẽ deneget q dʒ.ne ſalſũ teſtimoniũ ꝓ tꝑali pᷣcio iuſticiã.qͥ odiũt ⁊ reſcindũt pa cẽ xpᷣm occidũt Jõ merito teſtꝭ falſus non erit impunitꝰ. Pꝛouer.xix.Unõð ⁊ de pena falſoꝝ teſtiũ li.vj.eccłaſtice hiſto.ſic dicit᷑. Tres falſi teſtes inſurrexer̃t Narciſſum epᷣm hieroſolimũ.affirmãtes ſub ſacramẽ to iuramẽti in hac foꝛma pᷣſtiti. Pꝛimꝰ em̃ dixit ſic effevt nõ igne ↄſumeret᷑. Secũdꝰ ita eſſe ne regio moꝛbo coꝛrũꝑet᷑. Tertius affirmauit ita eſſe ne luminibo oꝛbaretur. Sanctꝰvᷣo cuiꝰvita⁊ pudicicia ab om̃ib⸗ noſcebãt᷑ in deſertꝭ locis pluribo annis de liteſcit.ſʒ oci:ꝰdiuine ꝓuidẽtie nõ quieſcit ſed impios ⁊ falſos vltioni terribili mul/ ctauit. Un pᷣmꝰa parua ſcintilla ignis do mo ſuccẽſa cũ om̃i familia om̃iq; ſubſtan tia ↄflagrauit. Scòs a pedibo vſq; ad ver ticem moꝛbo regio q̊ fuerat impᷣcatꝰ con / fumptꝰ eſt.Tertius vidẽs eoꝝ exitiũ.nec ſe potuiſſe effugere dininũ indiciũ coꝛã om̃i bus ſceleris oꝛdineʒ pandit et in lacrimas ꝓꝛupit.⁊ lummibo oꝛbat eſt.Et narciſſua qi de celo rediuiuus ex impꝛouiſo redijt.et multo maioꝛ erga eũ amoꝛ hoĩm excreuit. Sancto ̊ multũ ꝓfuerũt iſti.⁊ ſibi confu ſibiliter nocuerũt.Cui gimponunt᷑ falſa⸗ patienter ꝓ xpᷣo ſuſtineat.et abſq; fa lſitate innocentiã oſtendat: exemplo Joſeph qui innocẽs in lacum miſius eſt. Geñ.xl. Et ex emplo Suſanne Dañ.xiij. Et exẽplo ben ti ſtephani Asr vij Et erenglain xpᷣi q̃ſi agnꝰdnctꝰeſt advictimã. Math. xxvij Tales em̃ defendit deꝰ aliqñ in pñti.vel ſi ꝑmittat puniri.h̊ facit ad cumulũ meriti⁊ pꝛemij. ꝓut narrat Hieronimꝰ epła. cxxii⸗ de quadã ſancta muliere ſepties percuſſꝗ. Imponebat᷑ em̃ ei crimen adulterij.⁊ viro ↄfitente vt cõpendio moꝛtꝭ longos cruciꝰ tus vitaret. Ait illa. Leſtis eſt deꝰ.nõ ideo me negare velle ne peream.ſʒ ideo mentiri nolle ne peccem. Et pmo ictu ſpiculatoꝛi? caput viri abſciſũ eſt.Et cum ad illamve⸗ niſſet pmo icta rafure modice ſfanguinem emiſit. ſcdᷣo fibulã auri excuſſit ex collo.ter tio gladiꝰ reſtectit᷑.⁊ ſe ſerire nõ poſſe ↄfirek Aluigit᷑ ꝑcuſſoꝛ eligit᷑ a q̊ ſemel ꝑcuſſa cõ⸗ cutitur.ſecũdo ab eo ꝑcuſſa quaſſat᷑.tertio vulnerata ꝓſternit᷑.quarto ꝑcuſſa viſa eſt moꝛi.et ducta a cleriq reuixit dicẽs. Dñs mihi adiutoꝛ eſt.⁊c. Et lʒ poſtea ſenirẽt le/ ges nihilominꝰreddita eſt libtati Euidẽa 8D bic affuit ꝓtectio ⁊ miſcðia diuina in li⸗ here letf fig⸗ feat cren ohe not pe Nente leyie ant wet tmol lulte. glitn humt 1 Dunt 10 nocat ſotuni loppte Aghumae Uneen ultaln Viſion bll Vocar ſonc Diut deres. epen Couln ſſdori Mheinn r l n t ntno hlen AM enäͤrg ude 1dehen lurciſln bſacnne Dineß Secis Dertius baretue, bomib lnnis de guieſcie dmul⸗ ignis do ſobſnn gaAe dcon⸗ nineſe gti omni Wimas molas eante aaotut. ſronit lorttl⸗ lliut Nhari z N ohan Hatptenn ii. nli inena? Nlud peronſt. eiawi⸗ Gs uch Neoͤ unmti aun – ſngonn atun nlſ uluc/ ſat tertio ſaviſh ices. Dis triithe iEuiis dum ne incur guſtinus in ſermone de decollatione bea/ Diſtinctio quinta. cui imponuntur crimina in iudicio inſtru endus eſtvt peccata non augeatvel cumu let purgando ſe per mendacia vel per ꝑiu/ ria ⁊ falſa teſtimonia.ſed vt culpas ſuas et reatus cognoſcat.veraciter peniteat.dig/ num ſe eſſe penis et oppꝛobꝛijs intelligat. exemplo filioꝝ Jacob dicentium. Meri/ to hec patimur.quia pecca uimꝰin fratrem noſtruz. Benef. xlij. Item inſtruendus eſt vt penam vel moꝛtem pꝛo penitentia ſuſti neat.et vt recognoſcat ſibi melius eſſe fini re vitam in penitentia q; viuere in malicia et vt humiliter miſericoꝛdiam dei implo/ ret.et vt confidat in ſaluatoꝛe ſpe certa. ex emplo latronis dicentis. Et nos quidem quitur. Oemento mei cumveneris in reg num tuum. Quce viceſimotertio. am acto ꝛes qui agant contra re/ os.vt non cogant eos ad ꝑiuran ncurrant delictum.pꝛout ait Au ti Johannis. Ille inquit qui hominẽ pꝛo uocat ad iurationem et ſcit eum falſum iu raturũ vincit homicidam.quia homicida coꝛpus perimit.iſte animam.ymmo duas animas.eius quẽ iurare pꝛouocauit ⁊ ſuã. Ungde narrat ibi de quodam qui pꝛouoca uit alium ad iurandu.qꝙ nocte ſequenti in viſione adductus fuit coꝛam iudice terri/ bili.A quo cum interro garetur quare pꝛo uocaret hominẽ ad ꝑiurationem.et ille re/ ſpondiſſet.quia negauit mihi rem meam. Dixit iudex.melius eſſet vt rem tuam per deres qᷓ; animã uliꝰ hominis falſa iuratio ne perimeres. Et pꝛoſtratꝰ iuſſus eſt cedi grauiſſime.intantu vt veſtigia plagarum in doꝛſo eius euigilantis aparerent tem/ poꝛe multo Dictumq; eſt ei.Caueas de ce tero ne ſimilia facias. Cum compaſſione em̃ magna de damnis animarũ debent fi deles agere contra tales.dolentes plus ðᷣ perditione ammarum q; rerum. pꝛout ait GBregoꝛius moꝛal.iij.ſuper illð Job xxxix Fruitra laboꝛauit nullo timoꝛe cogente. . „ 4 / 6 plus inquit raptoꝛibus iſtis debemꝰ me⸗ tuere q; rebus irrationabilibo defendẽdis inhiare. ⁊c̃. Unde apoſtolus pᷣma ad Co/ rinthi. vj. Jam quidem omnino delictum eſt in vo bis ꝙ iudicia habetis inter vos. quare non magis fraudem patimini. Si ergo iudicia litigioſa in rebus repetendis repꝛehendit apoſtolus:multo magis quã/ do fiunt actio nes in iudicijs abſq; carita te. et ideo vſq; ad damnatiõem moꝛtis.Et ideo ſancti dabant res etiam latronibo ne furando peccarent. pꝛout dicit Gregoꝛiꝰ libꝛo pmo dyalo.de illo oꝛtulano qui pꝛe/ cepit ſerpenti vt cuſtodiret aditũ oꝛti. Et cum eſſet a ſerpente fur ibidem detentꝰ re/ diens ille ait. Quare totiens in laboꝛẽ mo nachoꝛum furtum facere pꝛeſumpſiſti.Et ſoluit eius pedem dicens ei cũ magna dul cedine. Amplius non facias furtum.ſʒ cũ neceſſe habes huc ad me ingredere.et que cũ peccato conſueuiſti tollere ego tibi de-/ uotus dabo de laboꝛe pꝛopꝛio.ne animaʒ tuam furando perdaas. (Tapitulum quintum. eirrtemerdend. H Tquia in his iu dicijs accuſatoꝛes falſi młta ma a faciunt. Ideo ſunt fideles in/ ſtruẽdi ne ſalſo accuſent alios vel falſa fin gendo vel facta aggrauando ſeu augmen/ tando. Unde de falſis accuſatoꝛibo ait do minus per Hieremiam.ix. Extenderunt linguam ſuã arcum mendacij et nõ verita tis.Et ſequitur. Sagitta vulnerans lin/ gua eoꝛũ.Sicut enim ſagitta ſubito vul/⸗ nerat et cum hoc non ſuſpicaret᷑.ſic lingua falſi accuſatoꝛis ſepe ledit innocẽtes ex in ſperato.Et talis arcus eſt maledictus. qͥa emittit ſagittas falſe accuſationis vſq; ad exiſtẽtes in partibus remotis. Ideo ſepa⸗/ randus eſt falſus accuſatoꝛ a ppło ne mul/ tos ledat.ſicut canis rabioſus ne homies moꝛdeat. Unde apoſtolus ad Philipp. iij. Videte canes.Gloſa. Natura canũ eſt vt non latrent ad eos cum quibus habẽt con ſuetudinem vel noticiam. Econtrario eſt De talibus qui frequẽter moꝛdent ſibi no/ tos et vicinos.ideo cuilibet tali competit quod dicitur de capite eoꝛũ.ſcilʒ ſathana. Apoca. xij. Pꝛoiectus eſt accuſatoꝛ fratrũ ⁊c̃. Gloſa.Accuſatoꝛ em̃ eſt fratrũ noſtro/ Pars pꝛima. rum et non peccatoꝛum.quia innocentes accuſat. .“ Beapirulum ſertun. (Dei foꝛmatione interceſſoꝛum. T quia ĩ inoicio ductus pietate et miſericoꝛdia vt non fa/ ueat peccatis vel criminibo.pꝛout docʒ ibi Auguſtinꝰ bene reſpõdens obiectõi MHa/ cedonij ſibi obijcientis ꝙ illud pꝛobam qᷓd impunitũ eſſe volumꝰ Et ſequitur. Ui detur interceſſoꝛem appꝛobare reum pꝛoq̃ intercedit. Cui reſpondit Auguſtinꝰ. O nullo modo culpam quaʒ coꝛrigi volumꝰ appꝛobamꝰ:nec quod perperã cõmittitur. ideo nolumꝰ impunitum eſſe quia placet. ſed homines miſerentes.facinus ſeu flagi tium deteſtantes. Quanto magis diſpli/ cet nobis vicium:tãto minꝰ volumus in/ emendatũ vicioſnʒ interire.⁊c̃. Ne ergo in/ emendati intereant ⁊ veraciter peniteant. iuſti pꝛo reis intercedũt ad iudices Unde ſequitur. Defenſoꝛ ab interceſſoꝛe multuzʒ diſtat. Nam ille diluendis vel obtegendis criminiba operam maxime impendit. In/ terceſſoꝛ autem cum de culpa conſtat pꝛo pena remouenda vel temperanda curã ge/ rit. Undeet dominꝰ apud homines inter ceſſit ne lapidaretur adultera. Johannis viij. Malo ergo parce vir bone:quaãto me lioꝛ tanto eſto mitioꝛ.qᷓ;nto ſis celſioꝛ pote ſtate tanto hũilioꝛ fias pietate.vt ait Au/ guſtinꝰ vbi ſupꝛa. Juſti eſt ergo intercede/ re recta intentione. Nihilominꝰ iudicis eſt iudicare iuſto oꝛdine. Unde et modus ro gandi iudiceʒ eſt vt faciat que ſalua fide fa cere poſſet.ſᷣm Tulium libꝛo ſcdᷣo de offi⸗ cijs. Judicis em̃ eſt ſemper in cauſis verũ ſequi. Unde legitur in vitiſpatrum ꝙ in/ dex quidam pꝛouincie cũ abbatem paſto rem videre cuperet.ſed nequiret.filium ſo/ roꝛis ſue tanqᷓ; malefactoꝛem tenuit dicẽs Si paſtoꝛ venerit et pꝛo eo interceſſerit di mittam eum. Mater ergo pueri ad oſtiuʒ ſenis ploꝛans dixit. Ueni intercedere pꝛo filio meo. Qui cum mulieri intus non re/ iponderet.Dixit iterum mulier. Et ſiviſce l R„ ra ferrea habes nec vlla compaſſione mo/ ueris: ſaltem miſeratio ſanguinis tui fle/ ctat te. Ille t mandauit ei dicẽs.Paſtoꝛ nũq; filios generauit mandauitq; iudici di. Examina cam fm legẽ et ̃m veritatẽ 1 ter ſententiam. ſunt varie perſone.ſcʒ ꝑſona a cuſatoꝛis.defenſoꝛis.interceſſo ris.et iudicis.pꝛout ait Auguſtinꝰepiſtola xxxv. ad Macedonium. Inſtruendus eſt interceſſoꝛ vt debito modo intercedat in/ Diſtinc io ſexta pme ꝑtis bui ſi umme. ¶ Deinſtitutione et autoꝛitate ſenatꝰ ſine cCconſiliarioꝛum apud antiques ehabitis occa NVY ſionibus infoꝛmandi iudices ·.qᷓ ſunt ad modum oculoꝝ ĩ repub lica.ſequitur de modo infoꝛmandi ſenatũ id eſt. collectionẽ conſiliarioꝝ.Qui quidẽ ſenatus tenet locum coꝛdis in republica ſ̃m Plutarcum. Senatus enim nomẽ of ficij eſt dictum a ſenectute.qui vel füdauit vel auxit romam.vt ait Papias. Hija ro mulo electi ſunt.qui ob etatem ſenatoꝛes. et ob ſollicitudinem cure: patres appellati ſunt.Et ſenatus officium eſt conſilio ciui tatem iuuare ait idem Papias.Et de hoc in pncipio hiſtoꝛie romanoꝛum.qꝙ Romu lus condita ciuitate quam ex nomine ſuo romam vocauit.centum ex ſenioꝛibus ele git quoꝛũ conſilio omnia ageret quos ſe- natoꝛes pꝛopter ſenectutẽ: patres ob ſolli citudinem cure nominauit.Quid em̃ no/ bilius cetu ſenum. ait Policratꝰlibꝛo.v.q merito a vulgaribo officijs ad cõſilij etre/ giminis officium tranſeunt. ⁊ in marcido coꝛpoꝛe exercent mentis vires.eo ſapiẽtie magis apti negocijs quo in exercitijs coꝛ poꝛis minus poſſunt.Eoꝛum itaq; tatus honoꝛ extitit apud grecos vt duces reipu. nunq; pꝛocederent nec egregium aliquod ggerent quod ſenes inſtituti non induce/ rent ſeu appꝛobarent. Et qͥd magis eſt.ab inicio vꝛbis condite nomina coꝛuʒ aureis litteris ſunt conſcripta. Et ibi multuʒ de hoc.Et merito ſenatus.id eſt.collectio ta/ lium comparatur coꝛdi.quia ſicut a coꝛde in coꝛpoꝛe naturali vita et vigoꝛ et regimi nis oꝛigo eſt.ſic a talibus in republica pꝛo poꝛtionabiliter dicta ſubueniunt.vt vere dicatur reipub. O mi cuſtodia cuſtodi coꝛ tuum. quoniam ex ipſovita ꝓcedit. Pꝛo/ uerbioꝛum quarto.et ad agendum et mo/ uendun- 2èðc Awo⸗ N Paſoe ludici eitate umne. bſine (( ces inepob ſani gnoe olce. neotf Caua ed mons. mwaln ſlioci dehet Komn ine ſo⸗ us ele s ſ eño⸗ bung 1Alo Nado Mene. as GGlüͤns dofeg. . Nictl ndrc⸗/ scſi 6 ures ln:dee cnots/ tregim lic po yt ree lodicoꝛ . o/ etmno⸗ — Diſtinctio ſexta. (Lapitulũ ſecundum. Rconnliarij debent eſſe iuſticia et ſan Dtanoum ergo quales debent eſſe conſiliarij.ſ. vita ſancti et pꝛobati eſſe debẽt. ctitate vite pꝛobait. pꝛout au Ambꝛoſiꝰlibꝛo.ij.de officijs ꝙ ĩ acquirendis conſilijs plurimuʒ valet vite pꝛobitas.virtutũ pᷣꝛogatiua.beniuolen/ tie vſus.facilitatis gratia. Et ponit exem pla. Quis in ceno fontem requirat. quis ex turbida aqua potum petat. vbi luxuria cxt. vbi intemꝑantia.vbivicioꝝ confuſio. quis nõ hoꝛrendã exiſtimet.quis non de/ ſpiciet moꝛum colluuionẽ. quis vtilẽ alie/ ne cauſe iudicet quem videt inutilem ſuevi te. Ex his patet quales debent eſſe conſu/ les ſiue conſiliarij.ſcʒ avicijs immaculati. et virtutibus pꝛediti.et moꝛibus pꝛobati. et experientia induſtrij. Unde ibideʒ Am bꝛoſius. Pꝛeſtantioꝛ eſt a quo conſiliũ pe titur q;ᷓ ille qui petit.Et ſequitur. Qualis debet eſſe conſiliarius.ſ.vt exemplo ⁊ vſu patioꝛ ſit nõ ad cõſulendũ tm̃.ſʒ ad ſubue niendũ.Et ibi bñ de h̊.Et quia raro inue niuntur tales.ideo dicitur Ecci.vj.Con/ ſiliarius ſit tibi vnus de mille.Et iðo an / tiqui elegerunt ſenes pꝛo conſiliarijs. vt E, veritatepzedieiit. ſ. Tem debent cõͤ ſiiarij eſſe veritate pꝛed ti ſiue veridici vt in veritate ↄſ nlãt ilł quibo ſunt ↄſules.ſiue ſit pnceps.ſine ciui tas vel reſpublica. nõ ad placitum eoꝛum uibo ↄſulũt.ſed ſm reiveritatẽ. pꝛout ait eneca.li.vj.de bũfi.Dic illis.nõ q̃d vo/ lũt audire aures adulatione letãtes.ſʒ in/ tret voxvera.da ↄſiliũvtile.Sʒ falſi ami/ ciꝓ ↄſulio adulationẽ afferũt. Et ſequitur exemplũ adulantiũ blande fallentiũ Xer/ ſes dux medoꝝ grecis bellum indixit Cni ſamiliaris vnꝰ dixit. Grecos nunciũ belli nõ expectaturos ſed ad pmam aduentꝰ fa mam tergauerſuros. Aliꝰ dicebat.greciaʒ nõ vinci ſed obꝛui mole exercitus.Aliꝰdi/ cebat timendũ eſſe ne vꝛbes deſertas⁊ va/ “ cuas inuenirent. Alius dicebat. vix illina– gRD turam rerũ ſufficere.anguſta eſſe claſſibus maria. militibo caſtra explicandis copijs. ſequeſtribo campeſtria. vix celum patere ſa gittis.Dum in hunc modũ regem in exul tationẽ furentẽ concitarent.dixit Dama/ gatus. Multitudo iſta que tibi placet.ti/ bi metuenda eſt. Uerum eſt enim. in modi ca nnᷣq; poſſe regi.nec diu durare quod re gi non poteſt. Nihil tam magnuz qð peri re non poteſt. Acciderunt autem que di / xit Damagatus. De quo rege narrat CTro gus pompeius libꝛo ſecundo vbi ſic ait. XFterſes quadraginta milia eregno arma/ uerat.et tricenta milia de auxilijs. et cen/ tum milia nauium habuiſſe legitur.et flu/ mina ſiccata ab eiꝰexercitu.et greciaʒ om// nem vix capere eius exercitum potuiſſe le/ gitur. Sed ipſe pꝛimus in fuga.poſtremꝰ in pꝛelio.vnde et in eius exercitu equa pe/ perit lepoꝛem qui eſt fugax animal.ait Ue gecius libꝛo ſecundo de eius confuſibili/ deuictione. Ex quo apparet plus pꝛouidẽ tie ineſſe veris conſultatoꝛibus qᷓ; aſſenta (LCapitulum quartum. conniliarij debent eſſe experientia „ LCem conſiliarij Ddebent eſſe multiplici experien tia induſtrij et perſpicui ⁊ ideo merito ſenes eligütur conſiliarij.vt dictuʒ eſt. Unðõ ait Ambꝛoſius exameron omel. pyma. Senectus eſt in conſilijs vtilioꝛ. / pter quod dicitur Eccleſiaſtici.xxv. Quã ſpecioſum caniciei iudicium. et pꝛeſbyte/ ris cognoſcere conſilium.qᷓ;ſpecioſa vete⸗/ ranis ſapientia et gloꝛioſus intellectus et conſilium. Ideo pꝛecepit dominus Moy ſi vocare ſenioꝛes ad conſilium. Exoð.iij. Vade congrega ſenioꝛes iſrahel.⁊c. Nu⸗/ meroꝛum. xj. Longrega de ſenioꝛibb quos noſti eſſe ſenes. Jdeo Jeroboam qui dere liquit conſilium ſenum et adheſit conſilio doleſcentum a populo derelictus eſt. ij. (Kegum duodecimo. ððð (Eapitulum quintum. ij debent eẽ ſtabilitate ſolidi. Cem conſillaru debent eſſe ſtabilitate ſolidi vt Nnõ moueãt᷑ timoꝛe bh amoꝛe łcu⸗ Pars pꝛima. biditate in conſils dandis. Ecci. xxxvij. Ante omnẽ actum conſiliũ ſtabile. Et ma rime requirit?᷑ ꝙ ſint ſtabiles in iuſticia di/ uina.ab ea nullo modo declinantes. Un/ de narratur de Conſtantino patre Con/ ſtantini. libꝛo pᷣmo hiſtoꝛie tripertite. cum eccleſie paterent᷑ perſecutõnes in alio terrarum oꝛbe conceſſit chꝛiſtianis licẽter in ſua religione conſiſtere. 3 s pꝛobarevo/ lens quoſdam in palacio ſuo ſi eſſent ſoli/ di in fide.pꝛecepit ꝙ ſi qni venirent ad ſa/ crificandu dijs ſuis. Hij eſſent in palacio circa eum. Si qui autem nollent ſacriſica re: de palacio exirent. Et cum alij elſent p/⸗ ponentes chꝛiſtianam religionẽ.ſcilʒ pꝛo/ miſſis regis Alij vero pꝛompti eſſent ad ſa crificandũ dijs.ſperantes amiciciã regis. deliberauit rex eis vti conſiliarijs qui ĩ me lioꝛibo fideles conſtanteſq; eſſent.alios vt effeminatos expulit.credens nũqᷓ; eos cir ca pncipem eſſe deuotos qui fuerũt ſic dei ſui paratiſſimi pꝛoditoꝛes Illi enim ſtabi les conſiliarij hominis qui veri amatoꝛeſ veritatis.Eccleſiaſtici.xxxvij. A malo cõ ſiliario conſerua animã tuam. (KCapitulum ſextum. MRdebent eſſe exa minata eoꝛum con/ ſilia eſſe examinata et cum deli⸗ veratione diſcuſſa. Conſiliũ em̃ re excogitata ait Tulius.ſiue appetitus in quiſitiuus de his que in nobis ſũt ait Da maſcenꝰ libꝛo pᷣmo.ca.xxiij.pꝛudentis em̃ eſt bene conſiliari. Sed in tractatu qui di citur dogma philoſophoꝝ dicit᷑ ꝙ triplex eſt capiendi conſilij deliberatio. Pꝛima eſt de honeſto tm̃. Secunda de vtili. Tertia de conflictu vtriuſq;. Dubitamꝰem̃ vtruʒ honeſtum an turpe ſit factum. Deinde de duob honeſtis quod hoꝛum ſit honeſtiꝰ. Sinmiliter de duobo quod eoꝝ eſt vtilius Dimiliter de pugna honeſti et vtilis. In qua examinatione honeſtũ eſt pꝛeponen/ dum vtili.et bonũ cõmune pꝛopꝛio.et ſũ/ me quod eſt ad honoꝛẽ dei omni cõmodo humano. Semper em̃ honeſtum eſt pᷣpo/ nendũ vtili ᷣm doctrinam Tulij libꝛo.iij. de officijs.et poſt. NHNec vnq; eſt vtile quod eſt crudele.ait idem ponens exemplum de Ebent autem cõ eſt appetitus faciendi vel non faciendi ve/ athenienſiby qui pꝛeſciderunt pollices all quoꝛum qui claſſe valebant ne poſtea vale rent. Similiter nec quod eſt inhumanum faciendũ vel cõſulendũ.ſicut expellere per/ egrinos de ciuitate.vt ait idem. Et bꝛeui ter concludendo.nihil conſulenduʒ quod eſt iniuſtum. pꝛout ait Ualerius libꝛo.vj. loquens de Themiſtode.ſe dicens habere ſalubꝛe conſilium.petijtq; ſibi dare vnum ſapientem ad examinandũ.Cui datus eſt Ariſtides qui redit ad populũ dicẽs The miſtodemvtile ↄſilium tñ minime iuſtum voluere animo. Atuerovniuerſa concio ꝓ clamauit ꝙ' equum nõ videtur nec expedi re.Et ideo ad examinandũ ſic conſilia de bet eſſe deliberata diſcuſſio et exquiſita ex/ aminatio. Duo em̃ ſunt ↄtraria ↄſilio.ſcʒ feſtinatio et ira.ait Seneca in pꝛouerbijs Et ibidem.Deliberandum eſt diu quicqͥd ſtatuendũ eſt ſemel. Et ideo Seneca epła cij. Quicqͥd cõſilio ꝓſpici poteſt:pꝛoſpice. Item ↄſilia debent eſſe ſtabilia vt dictum eſt pᷣus.quia ſapiens nõ mutat ↄſiliũ om/ nib alijs manentibs que erant.ait Señ.li hꝛo.iiij.de benefi. Item debent cõ ſilia eſſe iuſta ⁊ oꝛdinata:pꝛeponẽdo iuſticiam vti litati.⁊ honeſtuʒ cõmodo.vt dictũ eſt. Et talia ↄſilia ſuntvtilia et audienda. Hõ em̃ eſt nata ↄſiliatiuꝰ Ethicoꝝ.vj.Et iõ hoꝛ tat᷑ ſapientia diuina ad audiendũ ↄſuium Pꝛouer.ix.Audi ↄſiliuʒ et ſuſcipe diſcipli nam. Et Ecci.vj.Audi ſili ⁊ accipe ↄſiliũ. et ̊ a ſapientibo ↄſiliarijs.vt dictũ eſt.non ab inſipientib⸗ Thob. iiij. A ſapiente per/ quire ↄſiliũ.Ecẽi.viij. Cũ fatuis ↄſilium nõ habeas. Itẽ ibidẽ.Cũ extraneis ↄſiliũ nõ habeas.et Ecẽi.xxxvij. A ʒelantibo te abſconde cõſiliũ. Et ideo ſapientes facta ſua regũt ↄſi ide Ponerr. Aſtutꝰ oĩa agit cum ↄſilio. Unde Seneca ĩ tractatu de vᷣtutibo. Si pꝛudẽs eſſe cupie in ſutu/ rũ ꝓſpectuz intende.et q̃ poſſunt ↄtingere animo tuo cũcta ꝓſpice.nihil tibi ſubituz ſit.ſed totũ ante ꝓſpicias. Qui em̃ pꝛudẽiſ eſt nõ dicit.nõ putaui hoc fieri.quia non dubitat ſed expectat.nec ſuſpicatur.ſʒ ca/ uet.cuiuſq; ſacti cauſam require.cum ini/ inueneris exitus cogita.Et ibi bene ðᷣᷣ oc. (Eapitulum ſeptimum. Nin conſilijs capiendis et dandis ſũt audiende diuerſoꝝ ſententie. e laſt ſii hje beet diet⸗ inl le Kar duß fmni hin deof hobe putab S gun ſta ſb / M ſlur ſgter duotf friſti büde froge ſliü ſgeich ge⸗ dam latr⸗ ſliar obeo Pient tem/ foo!⸗/ NEe lte; lſore ſlu ſaſin lunot ſtge 4 tl ae anun feper, bieni zgod dioc. habent Pnu tuseſt The uſtum io g Wedi ſlia de ine lo. lybis licqd cln . dtam üion Sail lach en E hocn wöhor Dium cdiſepe M N ee⸗ Kiun 8oi m bitu liatoi racuor inſo inget ſubi; ſnui Us non haa/ min/ bened li ſi lijs capiedis pncipiſ eſt audire alioꝝ ſententias lʒ ſit ſapientia ßditꝰ.exemplo moyſi qͥ audiuit conſilium Je.qui erat inferioꝛ dignitate et minus il lnſtratꝰlumine ſapientie Exo.xviij. Iſaie iij. Conſiliariꝰ nõ eſt tibi. Suꝑ q̊ͥd Jero. Greci poete laudabilis ſentẽtia.pmuz eſſe beatũ qͥ ꝑ ſe ſapiat.Scõðm qͥ ſapientẽ au⸗ diat. Qui aũtvtroq; caret.hũc inutilẽ eſſe tam ſibi q; alijs.Et ſeqͥ. Romani pncipes ↄſules appellativł a ↄſulendo ciuitatibus. vel a regendo cũ ↄſilio. Uñ ſenatꝰ a ↄſultu ðꝛ. Nec eſt querendũ ↄſiliũ a malis hõibo. ſm illo Ecci.xxxviij.A ↄſiliario malo ſᷣua animã tuã.Uñ q̃rit beatꝰ Ambꝛoſiꝰlibᷣ.ij. de offi. Qũo ſtaret vtile cõſiliũ cũ illo niſi habeat iuſticiã niſi inducat ↄſtantiã.qũo putabo eum vdoneũ ↄſiliariũ vt det mihi ↄſilium bonum q; nõ dat ſibi. Ibi bñ de hᷣ Job. xviij.Pꝛecipitabit eũ ↄſiliũ ſuũ. Ibi Bre.moꝛ.xiuij.Ha bet ↄſiliũ ſuũ om̃is ini/ quus.pñtia appetere.eterna deſerere.iniu/ ſta agere.iuſta deridere.Et ſic iſta conſulit ſibi iniquꝰ.ita ⁊ alijs. Item Gre.Nullꝰ ti/ bi fidelioꝛ ad ↄſiliũ pᷣt eſſe qᷓ; qͥ nõ tua.ſʒ te diligit.Et ſicut nõ eſt credendũ malis cõ ſiliarijs exterioꝛibo.ſic nec malis ↄſiliarijſ interioꝛibo. Ut em̃ ait cõmentatoꝛ ethi.vj duo ſunt ↄſiliarij inſipientes.delectatio ⁊ triſticia. hec em̃ multos pᷣcipitant. Et ibi bñ de h. Uñ pᷣcipue in om̃ibo ↄſulenaꝰ eſt magni ↄſilij angelꝰ.⁊ ab eo inquirẽdũ cõ/ ſiliũ qͥ ẽ admirabilis ↄſiliariꝰ. Iſa.ix. Sic faciebat Dauid qͥ ↄſulebat dũm anq; ag/ grederet᷑ardua facta.j.Re.xxiij. Nũqͥd va dam ⁊ ꝑcutiã philiſteos ⁊c. Et de ̊. Augꝰ. in tractatu de lapſu mũdi bene.Quis ẽ cõ ſiliariꝰpꝛudentioꝛ xpᷣo.Et ſeqͥt. Querimꝰ ab eo ↄſiliũ ⁊ hẽmꝰcopiã nõ ſapiẽtis ſʒ ſa⸗/ pientie qualis eſt xpᷣs.Audi ſapiẽtiã dicẽ/ tem Math. vj. Theſauriſate vob theſau/ ros in celoꝛc̃.vñ ⁊ ipᷣevnꝰ ↄſiliariꝰ eſt de q̃ ðꝛ.Ecẽi.vj. Sit tibi ↄſilariꝰvnꝰ de mille. Niſi eĩ ab ipᷣo ↄſiliario emanẽt ↄſilia ſicut a fonte ſapientie.⁊ niſi tendãt finaliter ad conſilia ſua adimplẽda:inſtabilia et erro/ nea ſunt. Unñ Señ epla.xviij.Errãt cõſi/ lia noſtra.qꝛ nõ habent q̊ dirigant᷑. Et po nit exempla bona. Scire dʒz qͥd petat ille q ſagittamvult mittere et tunc dirigere ac Nluͤper in conſi Diſtinctio ſexta. moderari telum. Similiter ignoꝛanti quᷣ? poꝛtum petat.nullus euentus eſt ſuus.i. ſibi conueniens.Et quia iuſtus a deo que rit co nſilium. et nititur adimplere conſi/ lium datum de ipſo.ideo dicitur Eccleſia ſtici. xxxix. Ipſe diriget conſilium eius et diſciplinam et in abſcondito ſuo conſilia/ bitur. Pꝛouerb.viij. Heum eſt conſiium ait ſapientia diuina. Dans autem conſi/ lium debet ſollerter pꝛouidere ne temera/ rie pꝛeſumat dare conſilium ſapientibus. Job viceſimoſecundo.Cui dediſti conſi/ lium. Ibi Gregoꝛius moꝛatł.decimoſepti mo.Dare ſtulto conſulium eſt caritatꝭ.Da re ſapienti oſtentationis.Dare vero ipᷣi ſa pientie peruerſitatis. Nec mirum. grauis imperitia eſt velle docere melioꝛẽ ait Gre⸗ goꝛius Jdðᷣo Eccleſiaſtici triceſimoſecũdo In medio magnatoꝛũ loqui nõ pꝛeſumas Et ſequitur. Et vbi ſunt ſenes nõ multi loquaris. ”8 — .* pitulum octauum. ¶ ualiter pꝛincipes debent eſſe magni/ bus in conſilijs. T quãuis pꝛin⸗ (ceps debeat audire cõſilia ſapi/ entum. vt dictum eſt. tamen in conſilijs ipſe debet eſſe magnificentioꝛ de teſtando contemptibilia ⁊ vilia.Et iuſtioꝛ ſiue equioꝛ abominando iniqua et iniuſta et clementioꝛ hoꝛrendo crudelia.et muni⸗ ficentioꝛ erogando dona. Unde narrat centioꝛes largioꝛes et clemẽtioꝛes omni Ualeriꝰ de Alexandro libꝛo.vj.ca.iiij. C Dario regevicto ⁊ virtutem Alexandri ex perto dimidiã ꝑtem regni ſui ⁊ filiã in ma trimoniũ cũ decies centũ milibo talentoꝝ obtuliſſet. Et cum de hoc conſiliuʒ a ſuis requireret. Reſpondit parmenio. Si ipſe eſſet Alexander. vſuruʒ ſe hac conditione. Reſpondit Alexander. Et ego inqͥt vterer ea ſi ꝑmenio eſſem.q̃ſi diceret. Coꝛ meum regale eſt et magnificũ.et ideo me magnifi ca decent:nõ parua Similiter pnceps dʒ eſſe clemẽtioꝛ ⁊ iuſtioꝛ et munificentioꝛ.vt habitum eſt ſupꝛa. Ipſe em̃ eſt vicarius et vmago dei in terris.⁊ ideo deo cõfoꝛmioꝛ debet eſſe. Unde et rex apum ſine aculeo ẽ Sicut ait Seneca libꝛo pᷣmo de clemen/ tia. Et nullũ mag decet clemẽtia q; regeʒ vel pncipẽ:ait ide. Qicet aũt aliter accidat Pars pꝛima. 5ß ↄſultũ eſt aliqñi. nihilominꝰ pſiliũ pt eſſe datũ rõnabilit qͥd pᷣt impediri exotingen/ tibo. put narrat Claleriꝰli.iij.de qdaʒ noie Feſtion athenieñ.qͥ ait in ↄcione cum res gliter accidiſſet qᷓ; ↄſuluerat ⁊ ꝓſpere. Aſſe ruit tñ ↄſiliũ ſuũ fuiſſe meliꝰ. nec damna/ ulit q̃d recte acciderat.qꝛ alꝰ bñ geſſerat (LKLapitulum nonum. ualiter ſecreta ⁊ archana cõſilioꝛum ſunt occultanda. q̃d male ↄſulerat. culoſ Uegeci li.j.de re militari die facturꝰ eſſet. tunicaʒ inqͥt meã ſi eloqui poſſet cohercerẽ.ſ.ne diceret alijs. Jdẽ Cla leriꝰli.vij.recitat ſub alijs ᷣbis. Nam inqt fk·˖ꝓ hꝰoſilij interioꝛẽ tunicã ↄſciam eſſe ſen/ ſero ↄtinue eam cremari iubeo. Jdðo ðꝛ in Eccł. In abſcõditꝭ ſuis ↄſiliabit. Uñ CUla leriꝰli. ij. de qdã pncipe dicit. tanta taci/ turnitate tenebat᷑ vt archana pẽm ↄſcpto/ rũ multꝭ ſeculis nemini ſenatoꝝ enũciaue rit. Et põit exẽplũ.cũ rex Aſie bellũ a ꝑſis aduerſus ppłin romanũ cõparari nũciaſſʒ nõ ante ſcire potuit qd ille locutꝰfuiſſʒ aut patres reſpondiſſent qᷓ; perſam captũ cog nitum eſt. ” Diſtinctio ſeptima pᷣme ꝑtis hꝰ ſũme. ((Eapitulum pmmumm. Heinfoꝛmatõe miſtroꝝ ſiue camerario õ MM NWBemaomoduz ſenatꝰſiue collectio ſapiẽtũ cõſi/ liatoꝝ ĩ repub. ↄꝑat᷑ coꝛdivt di/ ctũ ẽ.ſic mĩſtri pᷣncipis ſiue camerarij et cu bicularij pñt ↄꝑari lateribo ſiue coſtꝭ ĩ coꝛ/ poꝛe natali. Un Berñ.li.iiij.ad Eugeniũ papã ipᷣm alloqᷓns. Ueniaꝰ inqͥt ad colla/ terales ⁊ coadiutoꝛes tuos.hij ſeduli tibi. hij intimi ſũt tibi.qᷓ;obꝛem ſi boni ſint.ti/ bi potiſſimi ſũt.ſi mali eque plłꝰ tibi ne di/ xeris ſanũ dolenteʒ latera.h̊ eſt. ne dixeris bonũ malis iĩnitentẽ.Et ibi bñ de h.Cõſi mile pᷣt dici pncipi ſeculari Jõ admonẽdꝰ eſtvt eligat ⁊ aſſumat ſibi tales collatera/ les ⁊ miſtros qͥ ſint ad ſuũ honoꝛẽ ⁊ ad rei pub.vtilitatẽ.Etvt ꝓuideat ꝙ ſint a ſoꝛdi bus vicioꝝ imaculati.⁊ ne ſint ði inimici. E conſilis uero occultandis ĩ rebo arduis vł ꝑi/ vbi ait q metellꝰ interrogat qͥd poſtera Nã ſi tales ſint nõ eſt ſecuꝝ viuere inteos ambulãs in via ĩmaculata h̊ mihi miſtra⸗/ bat.aitꝓpha Dauid. Item ꝓuideat ꝙ ſint vᷣtutiba pᷣditi.induſtria ꝓuidi.moꝛib ho/ neſti. Tales erãt miĩſtri ſalomoniſ.iij. Re.x Uidẽs regina ſaba ſapiaz Salomonis ⁊ habitacula ſᷣuoꝝ⁊ oꝛdinẽ miſtrantiũ ⁊ve2 ſtes eoꝝ nõ habebatvltra ſpm̃ ⁊c̃. Cant᷑.iij En lectulũ Salomonisa.ilx.foꝛtes ambi/ unt ex foꝛtiſſimis iſrł.oẽs tenẽtes gladiuʒ ⁊ ad bella foꝛtiſſimi. Ut ſint tales dzʒ pꝛin ceps ſtuðe ſollicite.Siẽ em iudex ppłi.ſie ⁊ miſter eiꝰ.Ecci.x.et niſi ſint tales dʒ eos de palacio ſuo eijcere taq; inimicos dei.pᷣ/ cogitãs ꝙ nõ erũt multũ fideles hõi qͥ ſũt tam infideles deo ſuo⁊ creatoꝛi ſuo.Et hq faciat exemplo Cõſtantini imꝑatoꝛis ve⸗ lut ſup dictũ eſt. N¶Capitulum ſecundũ. De infoꝛmatione cuſtodũ theſauri ⁊ ex ſtomachi Wnſimili mooo cu penſarum reipublice qui ſunt ad modum — coꝛꝑe natali. Die ſtomac alimenta neceſſaria coꝛꝑi.que tñ refundit virtualiter in membꝛa. Sic theſaurus re- fundit᷑ in erariũ pᷣncipis aut cõmunitatis vt iterũ effundat᷑ ad eiuſdem cõmunitatii vtilitatẽ. Et de hmõi adaptatione Poli/ cratꝰli.iiij.vbi recitat factam fabulã Eſo/ pi de allegatione membꝛoꝝ õ ſtomachum eo ꝙ deuoꝛabat omnes laboꝛes coꝝ.ſ.mẽ bꝛoꝝ.ſm illud Eccs.vj. Omnis enim la⸗/ boꝛ hominis in oꝛe e.Et cũ veniſſent ad iudiciũ coꝛdis vel rõnis.et illa ratio adiu/ dicaſſet nichil dari ſtoma cho.pꝛopter qͥd tunc membꝛa ſunt debilitata.Et illis con querentibo adiudicauit ratio cadem vt ali menta ſtomacho admiĩſtrarent᷑ Quo ſacto mẽbꝛa ſunt refocillata ⁊ pax oim ↄfirmata Igdeo ↄcludit ibi ꝙ magiſtratꝰ tam ſibiq; alijs coaceruat.Si enim exanimatus fſue rit nil membꝛis valet impartiri. Stoma/ chi em̃ et pꝛincipis idem eſt officium in re publica q;tum ad id qͥd dictũ eſt. Qñ er/ go pnceps eſt bonꝰet ea que accipit a po/ pulo expẽdit ꝓpter populivtilitatẽ nõ dz ð eo ↄqueri ꝓplus.ſicut nec mẽbꝛa de ſtoma cho. Et de tali pᷣt verificari ilð Canti.vj. cuſtodes theſauri pᷣncipiſ vł rei du S adaptari ſtomacho in icut em̃ ſtomachꝰ recipit inal hick duue ve ſe⸗ ic Ue ſier ult nure po/ loehii Gher hen Phin⸗ (De biar gſep hoyna da n. geen Antii Fanmg rorch ſmnoii/ Cerens ſſdh linsg ſiij nen ſulgti Eiday 7 hleyte ſörglie 1 Dhy ſtAn nifg Reagen leoo in hd Mors nrürr, Cuni⸗ binb⸗ di Rp l gtos 8dai/ iſin Eb None⸗ nitr den ddo Piſrt chon ncpt nolt fore Mtads Huni e pol⸗ iES, chun JTCquoniam pꝛe UUenter tuꝰ ſiẽ aceruus tritici. Triticũ em̃ in aceruo colligit vtꝓ cõmunivtilitate exx· pẽdat᷑.Cales fuer̃t romani qͥꝝ erariũ erat Ddiues ⁊ ipᷣi pauꝑes ĩ domibo ſuis ᷑ᷣm Sa// luſtiũ et Aureł.vbi S.tñ qñ deſiciebãt ex/ peſe.ſiue ĩ eoꝝ exequijs.ſiueĩ filiabo mari/ tãdis: adminiſtrabãt᷑ eis de erario cõi.ſᷣm Valeriũ li.iiij.Ecõtrario ſtomachꝰ eſt pe ſtifer qͥ młta recipit ⁊ recepta nõ refũditvb/ tualit᷑i mẽbꝛoꝝvtilitatẽ. Sic pnceps mł/ ta recipiẽs a ppło⁊ꝛ nõ elargiẽs vel expẽdẽs ꝓ eiꝰ vtilitate peſtiferẽ ⁊ generãs młtoſma los hũoꝛes ⁊ moꝛbos.i.ꝑuerſos moꝛes in coꝛpe reipub. Et de talipᷣt verificari illud h rareſſoꝛe exvẽtrevocaui te. Diſtinctio octaua pme ꝑtis hꝰſũme. Lapitulum pmum. nbitio honoꝛis eſt cauenda. dicti oẽs ſũt aulici⁊ curiales pᷣn bia vicijs q̃ ſũt cõmunia talibo.⁊ ſpẽaliter a ſeptẽ.Quoꝝ pmũ eſt auida dignitatũ et bonoꝝ ambitio.yt eĩ ait Tuł.li.vij.ð offi. Difficile eſt cũ pᷣſtare cupieris ſᷣuare equi/ tatem. Vacilime impellit᷑ ad res iniuſtas q̃ głe cupidꝰeſt. Locꝰem̃ lubꝛicꝰeſt. nde antiqͥ nobiles noluerũt pᷣeſſe in repub.niſi qᷓ;din miſterio indigebat reſpub. ꝓut nar/ rat Ualeriꝰli.vj.qꝙ piſiſtratꝰ millenꝰ tãdiu imꝑiũ ſuſtinuit qᷓ;diu cũ atheniẽſibo bellũ gerendũ fuit.Poſtqᷓ; o pax victoꝛia ꝑata eſt depoſuit imꝑiũ nevltra qᷓ; reipub.neceſ ſitas exegerat dñs ciuiuʒ ꝑmaneret Et li. ſiij. narrat de illo qͥ egit gras qñ amiſit cõ ſulatũ.Et de h̊ habitũ eſt S.⁊ dicet᷑ ꝑte ſe/ cũda vbi de pᷣlato eccleſiaſtico. Kapitulũ ſecundum. BDecauenda adulatione. Ecundum uiciũ nun⸗ aulicis cõe eſt ſeductiua ⁊ mẽdo ſa adulatio q̃ blãdiũt ſuperioꝛi/ bus vt aſſequãt᷑ dignitates et honoꝛes.nec nõ ⁊ alijs vt eis faueãt ⁊ ab eis ↄmẽdẽtur. Et ð h̊ vicio loqͥ᷑ Policratꝰli.iij.młtũ vbi ait.Adulatoꝛ om̃is vᷣtutꝭ inimicꝰeſt.⁊ q̃ſi clanũ figit in oculo illiꝰcũ q̊ ↄfert.eoq; ma gis cauendꝰeſt q ſub amantꝭ ſpecie nocere Alpi aſſiſtẽteſ ⁊ miſtraãtes ſiue cõ ſulẽtes:admonẽdi ſũt cõitervt pᷣcaueãt ſi/ cupit. Et ſequit᷑ Comites habet adulatoꝛ odiũ et fraudem ꝓditionẽ ⁊ notam mẽda/⸗/ cij.ſequelam ſeruitutꝭ.excecationẽ ꝓximi. exterminiũ totiꝰhoneſtatꝭ.Pſal.Oleũ in/ quit peccatoꝛis nõ impinguet caput meũ. Uere em̃ ab his laudat᷑ peccatoꝛ ĩ deſide2/ rijs anie ſue. Suꝑ q̊d Augꝰ. ait ꝙ lingue adulantiũ alligant homies in peccatꝭ.⁊ ſic trahunt ſecum ad ꝑditõnem. Unde antiqͥ ſapientes nõ ꝑmiſerunt tales loqui cũ pn cipib.ymmo interfecerũt.vt narrat Clale/ rius li.vj.ꝙ athenieñ.thimogoꝛã inter offi cium ſalutatõnis Darium regem moꝛe gẽ tis adulatum capitali ſupplicio affecerunt De hoc in Policrato li.iij. egregie. Et vere adulatoꝛes ſunt deceptoꝛes.ſeductoꝛes ⁊ inimici veritatꝭ. Adulatoꝛ em eſt blanduse inimicꝰ ait Hieronimꝰepiſtola. xliiij. Hi/½ em ſunt ſcoꝛpiones facie blandiẽ tes.cau/ da percutientes. Eʒech.iij. Cum ſcoꝛpio nibus babitas. Ibi Gregoꝛius omeł.iiij. adulatoꝛ ſcoꝛpio eſt.palpando incedit ſed cauda ferit. Et ſimiliter apis. quia meł in oꝛe gerit.ſed in cauda vulnus. Uñ ad/ ulatoꝛes ſunt ſicut ſacerdotes infernales. dicunt em̃ placentia.et ſic incipientes q̃ſi yeſperas moꝛtuoꝝ que incipiunt a Place bo.ſed in fine ſepeliunt ĩ peccatis. Sepul crum patens eſt guttur eoꝝ.ſ.adulatoꝛuʒ ait Auguſtinꝰibi.quia quos ad pctã ille/ ctant quaſi deuoꝛant⁊ in eoꝝvitam cõuer tunt. Mach. viij. Dimitte moꝛtuos ſepe/ lire moꝛtuos ſuos Suꝑ qd Gregoꝛiꝰmo⸗ rał.iiij. Moꝛtui ſepeliũt moꝛtuos:cũ pec catoꝛes peccatoꝛẽ fauoꝛibus pꝛemũt. Itẽ ſunt nutrices ſathane.nutriũt em̃ hominẽ in peccatis. Job.iij.Cur lactatꝰ vberibus Ibi GBregoꝛius moꝛał.iiij.q; adulatoꝛes lactant alios quos laudant quaſi pꝛemio laudis.Pꝛouerbioꝝ pmo. Si te lactaue/ rint peccatoꝛes nõ acquieſcas eis. Iſa.iij. Popule meus qui te beatum dicunt:ipſi te ſeducunt. Ibi Hieronimꝰ Adulatoꝛes ſunt hoſtes et ancille dyaboli. Item ſunt pꝛopinatoꝛes demoniaci. pꝛopinant enizʒ pocula moꝛtis quaſi melle adulatiõis cir/ cumlinita. Sicut loquitur Alexander nequam de naturis rerum dicens. Adu/ latio eſt venenum mellicum aut melvene/ natum. Hij autem adulatoꝛes abundant in curijs.et per blanda mendacia ſua ali/ os ſeducunt. Unde Juuenalis loquena de roma ait. Quid faciã rome mentiri ne/ ſcio.liberũ ſi malꝰeſt laudare nequeo.qua/ ſi diceret. fugiovꝛbem adulatoꝝ veneficio toxicataʒ et eam adulatoꝛibo derelinꝗ̊. Et ideo aures ſunt clandende adulatoꝛibo ait Seneca epla.liiij. Surdũ inqͥt te amanti bus tuis pꝛeſta.Exemplũ de Ulixe poeta q̃ claudebat aures ſyrenis. Syrena ẽ alal marinũ ſiue monſtrũ.Et ſunt tria genera quoꝝ vnũ voce cantat.aliud tybijs.et ter/ tiũ cythara.⁊ aſſimilat᷑ femine qᷓ dulcit cã/ tans naufragiũ homini facit ait Iſidoꝛus in li.ethi. Tales in curijs dñoꝝ ⁊ magna/ tum libenter audiunt᷑.qꝛ loquunt᷑ placen/ tia.et mag q; pᷣdicatoꝛes veritatꝭ.eo ꝙ ve/ ritas parit odiuʒ ait Saluſtiꝰ. Et qͥ male agit odit lucẽ. Johᷣ.iij. ((Lapitulum tertium. e impꝛoba munerum acceptione. Ertiuũ peccatum cõmune curialibo ẽ impꝛoba ac/ cceptio muneꝝ. qᷓ tñ excecant ſa/ pientes.Exo.xxiij. Nec accipias munera q̃ etiam excecant ſapietes.⁊ mutant verba iuſtoꝝ. Abſq; em̃ talibo vixpᷣt aliqͥs ingre di curias.vix cũ aliquo loq.vix ab aliq̃ ex/ audiri. Multi curialium ſunt ſicut canis acris.qͥ obiecto cibo manſueſcit ait Señ. li.de ↄſtantia. Sic em eſt ad lr̃am de tali/ bus.acres ſunt et aſperi anteq; videãt mu nera.quibo tñ viſis manſueſcũt. Econtra/ rio de nobilibo romaniſ.de quibus narrat Trogꝰ pompeꝰli.xviij.q; Lyneas miſſus Pirro romã ad pacem ↄfirmandã cuʒ in/ gentibo donis.neminẽ inuenit cuiꝰ domꝰ muneribo pateret. Quando aũt munera fe rebat om̃es hoſtia clauſerũt ne cũ muneri bus intraret. Idem narrat Ualeriꝰ lib.iiij vbi ponit exempla de muliꝭ qͥ refutauerũt munera et encenia. De qͥb in bꝛeuiloquio devirtutiba phoꝝ.Et ſic accipiẽtes mune ra glam ſuã necnõ ⁊ meritũ minuũt.Un/ de narrat Ualeriꝰ li.vij.ð Piſiſtrato mille no ꝙ cũ agri pars ↄſenſu omniũ ei offerre tur:auertit animuʒ ab eo munere.deſoꝛme iudicans vᷣtutis głaʒ magnitudine pꝛede minuere. Si ſic paganꝰreſutauit munus publicũ ⁊ oblatũ ↄſenſu omniũ:qᷓ;to ma/ gis fidelis dzʒ refutare puatum. Exceptis his q̃ recipere licitũ eſt ſᷣm leges.q̃lia ſunt eſculentũ et poculentũ q̃ acciꝑe licituʒ eſt ſe videamur. modo debito ⁊ ꝓ tempe debito ⁊ p debita q̃ntitate.Et de H̊ in Policrato li.v.vbi ait ꝓꝙ m Pliniũ qͥdam hoies in affrica dicũt effalcinare ⁊ voce ⁊ lingua.quoꝝ falcina/ tio eſt exitialis qũ aliqͥd laudant. Et ſimi liter ait in illiricis naſci hoĩes qͥ interimũt videndo.ma xime ſi diutius iratividerint. Similiter Appollonides ꝑhibet in ſcitia naſci feminas et eas habere binas pupil/ las.et ꝑimere ſi quem viſu irate aſpexerint Quales ſüũt curiales irati qñ nõ vidẽt mu nera ſibi oblata vt ait Seneca epiſtola.x⸗ viij. Reges parcos nõ poterit qͥs ſalutare ſine munere. Habentes em̃ oculos macu loſos ſunt ad nequiciã pꝛonioꝛes ſm ſapi entes. Sic de habẽtibo oculos coꝛdis ma culoſos pꝛonioꝛes ſunt ad nequiciaʒ ĩ ac/ ceptione munerũ.ſed ſic accipientes ſunt mali mercatoꝛes.qꝛ taliba muneribo exce/ cant᷑ ⁊ puant᷑ oculi coꝛdis vt ſepe.Ecẽi.xx. encenia ⁊ dona excecant oculos iudicum. Nolentes autẽ munera acciꝑe cõmendat ꝓpheta in Pfſal. Munera ſuꝑ innocentem nõ accepit. Iſa. xxxiij. Qui excutit manuſ ſuas ab omi munere. Suꝑ q̊d Gregoꝛius moꝛ.ix.Tres ſunt acceptõnes muneꝝ ad quas ex fraude feſtinat. QOunꝰ nãq; a coꝛ de eſt capta grata cogitatiõe. Munus ab oꝛe gła ꝑ fauoꝛem. Munꝰa manu eſt pꝛe/ miũ ꝑ dationẽc.A quib omibo iuſt excutit man. Et ibi bñ de B. Item in Policrato li.iij. HNon eſt deſperandũ de ſuffragio ipſi us quẽ muneribo paſcis Alimentũ vmbꝛa tilis gr̃e munuſcula ſunt.et ſi non fuerint frequetata amicicie nomẽ interimunt.Et q̃d crudeliꝰ eſt tales accipiũt a pauperiby. ab afflictis. ab iniuſte vexatis.Cuiꝰↄtra/ rium cõmendat Gregoꝛiꝰli. v. regiſtri oi/ cens. Encenia veſtre ſanctitatis accipere nolueram.quia valde incongruuz eſt vt a pꝛedatis aut ab afflictis fratribo percepilſ/ ⸗ apitulum quartum. eimpudenti officioꝝ venditione. Wartuũ peccatü curialiũ eſt impudens venditio officioꝝ vel cõmodoꝝ. Uix em̃ ſi ine pcio aliqͥd faciunt vel eꝰ ſpe. Uñ Ju/⸗ uenalis loquens de roma ait Omia rome cum pᷣcio.qd das vt coſſum.i.illu diuitem gliquãdo ſalutes.vt te reſpiciat clauſo.⁊c. falüüe ſcientl nisd0 teeni dat T lernoy Etqu⸗ oſſia ſtcutle⸗ abla zumnp. Oct von nggd Aonne tirtüe Ureip Elcy moncbte Wnlar⸗ lnnn Ponſrd iocſt Qbin veles K EPlbe ltfacl ſunta ſcquif lisab⸗ ſicare llocnt 9Ue cerlun iſerſen twoene nnart c nf Cfen ddebits Wieit n Reite ſaleng, interini tinideint tinſeite is popi⸗ Apenmmt idetmn piſtolo ,, eſclutare hos macn afnſ Cordis n nezi res ſune nene⸗ ☚ ſodicam. menda mocemten munt mannt Brgorus nuner o Nig/ unuseb nucſe⸗ Wcwurt bolam fngop Minnber n Mont inumE auenw⸗ Lobonn gis aen Tynt rmm un. gitoe, amico tu.⁊ tũc apparebit ſe nõ eſſe amicos veros Uere ipſi ſunt amici menſe. de ̊ quolibʒ Ecẽi.vj.Eſt amicus ſociꝰ menſe.⁊ nõ per⸗ manebit in die neceſſitatꝭ. Exq̊ͥ om̃ia ſunt rantibs oues.ſiue accipitribo deplumãatib⸗ columbas. Math. x. Sicut oues ĩ medio lupoꝝ. Ibi Chꝛiſoſto. omeł.xxxiij. Quid onis in medio tot lupoꝝ.qͥd colũba in me Diſtinctio octai Deß olicrat li. v. ait. Ympꝛobitas cn/ rialiũ eouſq; innotuit vt de teſtimonio cõ ſcientie de venuſtate moꝝ.ð odoꝛe opinio nis. de ſinceritate cauſe. de toꝛrente eloq̃n tie.niſi pcio interueniente qͥs fruſtra cõfi/ dat. Lales autem nec inſtrumenta nec lit/ teras vel ſillabas ſine pᷣcio dant nec buʒ. Et quod mag ꝑuerſum eſt nec ſilentiũ.qa omia agit nüũm et caritas eſt excluſa. Et ſicut legit᷑ de ydra cũ caput abſcindit᷑ pꝛo abſciſo creſcũt alia.Eſt em ſerpẽs multo/ rum capitum ſᷣm Hieronimũ epiſtola.liiij Sic eſt ꝰ alij quibo opoꝛtet dare ſicut ait Deñ. li. de — FKanitmlum quintum. e ſimulata amicicia ſiue fictione. Wintu peccatuzʒ curialiũ eſt exterioꝝ amiciciarũ fictio. Fingunt em̃ curiales ſe eẽ 9 donecveniat᷑ ad amicicie exꝑimen venaliavt dictũ eſt apud pᷣdictos et acce/ ptio muneꝝ. patet nõ eſſe verã amiciciam Pominiz lec nümon. ideo nulla vᷣa ami/ cicia.vt ait Tuli?ꝰli.iij.de offi. In malis fi ctio eſt.in bonis vero amicicia. Un ſapis n? eſt vt leo rugiens ⁊ vꝛſus eſuriens.Pꝛo nuerb.xxviij Leo rugiens et vꝛſus eſuria pnceps impiꝰſuꝑ ppm pauꝑem. CTales ve ro impij pᷣlides velↄſiliarij ſũt quaſicanes latrantes ⁊ cogentes pauꝑes ad iudiciuz in quo ſpoliant᷑. Iſa.j. Omes diligũt mua nera. ſequunt᷑ retribu. Et ideo ſequit᷑. Pu/ pillo nõ iudicant.et cauſa vidue nõ ingre/ ditur ad eos.Et tales aliqñ ſunt indurati impietate.quia nec paupeꝝ innocentia n Ethi.viij.ait. Tres ſunt ſpecies a micicie equales amabilibo. DSunt em̃ amãates bo/ na.et ſunt ꝓptervtile amantes ad inuicem. Et ſunt quidã amantes ꝓpter delectatõeʒ. Et hee duevltime amicicie ſᷣm accidẽs ſůt et facile ſolubiles. Diſſoluto em pt᷑ quod ſunt amici dilſoluit amicicia.i qn qs non ſequit᷑ vcile vel diligibile.Et ideo Ecci.xij Non cognoſcit᷑ in bonis amicꝰ. nec inma lis abſcondit᷑ inimicꝰ. Unde Ethnicꝰ ver ſificatoꝛ. Cum foꝛtuna manet vultũ ſᷣua/ tis amici. Cum cecidit turpi vertitꝭ oꝛa fu ga. Unð Zuliꝰ. Uere amicicie difficilime reperiunt᷑ in his qͥ in honoꝛib req; publi/ caverſant᷑. Et Tuliꝰ epla.xx. Errant qui atrio querũt amicũ. Et h ideo.quia qͥlibʒ intendit ſuũ cõmoduʒ ꝓpter qͥd nõ eſt vera amicicia.pꝛout ait Culiꝰ li.jideo de mul/ tis verificatur illud Hiere.ix.Et oĩs aini pꝰ- ceus fraudulenter incedit. Et hec vetertia nocent cauſas habentib⸗ ꝛ negociq.immo pᷣdictis qñ vni ſatiſfactũ eſt et vniꝰ voꝛacitas quaſi incluſa acrius petũt M 3 . parte de amicicia. (XLapitulum ſexutum. Deſop et impia ſpoliatione paupeꝝ iſtica machinatione calũniari Extum peccatũ OW cõmuniter curialiũ eſt aſtuta ſi⸗ ue ſophiſtica machinatio ad ca⸗ tumniandũ. et illiqueandum ? ex ↄſeq̃nti dQd excoꝛiandũ vel ſpoliãdũ ꝓpłm: iniquas leges ſtatuendo vel eis fanendo. ꝑuerſas ↄſuetudines allegando. varias vias calũ⸗ niandi inueniendo. Unde de talibo Iſa. x. Ule qui condũt leges iniquas et ſcribẽtes ininſticiam pſerunt vt oppꝛimerẽt in iu⸗/ dicio paupes. De quolibet taliverificatur illud ps. Sedet in inſidijs cum diuitibꝛ ĩ occultꝭ vt interficiat innocentẽ.quod ↄtin git maxime qu pꝛinceps vel dñs eſt nimis depic Ais ben iudicem populi ſic ⁊ mini ſter eiꝰ. Ecci. x. 9 dacij omnes miniſtros habebit impios. cci.x.Qui libenter audit ᷣba mẽ Pꝛouer. xxix. Ut em̃ placeant tali et vt ai ſequant᷑ partem lucri machinant᷑ ad ſpo-/ liandum pauꝑes.⁊ ab eis laudat᷑ peccatoꝛ in deſiderijs anime ſue Et tales etiam aſſi milant᷑ canibo latrantibo ſiue lupis deuo/ dio accipitrũ. Impiꝰem iudex ſiue domi/ pupilloꝝ infantia necviduaꝝ ignoꝛantia. nec paupeꝝ inedia mouet eos ad pietateʒ, Ecẽs.iiij. Uidi calũnias que ſud celo ge/ runt.lacrimas innocentiu.⁊c. Hij ſunt ſi/ miles lupis. de quibus ait ſapiens.viij.de animalibo. ꝙ lupi cum piſcatoꝛes dant eis aliqͥd nõ nocent illis.ſed cũ non dant eis coꝛrũpunt retia qñ extendunt᷑ ad deſiccan du. SDic de talibo. niſi munerib⸗ pᷣueniank Pars punn. ſũt crudelioꝛes lupis.Quia legit᷑ de lupis ꝙ nutriũt infãtes expoſitos beſtijs.ſic fuit de Romulo.quẽ nutriuit lupa.ꝓut ðꝛ ĩ hi ſtoꝛijs. pdicti ãt excoꝛiãt pupillos ⁊ infan/ ies.Et ſicut eſt ðᷣ lupo ꝙ ſi pᷣus viderit ho minèẽ q̃ſi eripit ei vocẽ.vt ait Ambꝛo.exa/ meron omel. vj. Sic tales ſi pus viderint boieʒ:niſi pus muneribo pᷣueniãt᷑ eripiunt eivocẽ ne poſſit loqͥ in indicio. Hij etia ſüt ſites caſtoꝛi.de q̊ͥ ait Solinꝰ li.iij . ꝙ cũ ho minẽ inuaſerit.ↄuentũ dentiũ nõ pus re/ laxat q; ↄcrepet oſſa ſub dentibo eius Sic tales nõ ceſſant donec ↄfringant panꝑes. Michee.iij. Deſuꝑ excoꝛiauerũt oſſa eoꝝ ⁊ↄfregerũt ⁊ ↄciderũt.Hij etiã ſunt crude lioꝛes lincibo.de qͥb ait Hiero.epła.lxxv. wvSlicet oꝛe rapido deuoꝛẽt tãdiu habẽt me moꝛiaʒ pd andi q diu venter eſt vacuꝰ.vbi eceñm̃ ſanguine paſta eſt feritas cũ ſaturitate ſuccedit obliuio. donec memoꝛiã renoua/ uerit eſuries. Pꝛedicti aũt ſatura ti ſpolijs paupeꝝ nõ ceſſant alios ſpoliare Itemhij ſunt crudelioꝛes leonibo eſuriẽtibo. Ut em̃ Solinait li.iiij. Clemẽtie ſũt multa indi cia ĩ leonibo. ꝓſtratis parcũt.in viros po/ tius qᷓ; in feminas ſeuiũt.infantes nõ niſi in magna fame ꝑimũt.nec a miſcdᷣia ſepa rant᷑.Pꝛedicti aũt null .i parcũtvt dictũ eſt Et ſicut eſt de lupis ꝙ qñ habẽt młtos fi/ lios ſũt ſeueri.vt ait ſapiẽs de anialibo.vj. Sic tales q̃nto plures habent filios tan/ to rapacioꝛes. Sʒ talibo euenit q̊d ↄuenit auibs deplumantiba bubonem.vt idem de aialibo.viij. Aues volant ⁊ deplumãt ißjm ter h venatoꝛes depᷣhendũt eas cum ipᷣo q̃d euenit pᷣdictꝭ.dũ em̃ iniuſte ipſi ſpoliãt panpꝑes: iniuſte ipᷣi ſpoliant᷑ a ſuperioꝛibꝰ. vel dũ ipᷣi ſpoliant alios bonis temꝑalibꝰ ſpſi puant᷑ bonis ſpũalibo vt ſepe. Iſa.xxx iij. Ue qͥ pdaris nõne ipᷣe pꝛedaber ⁊c̃.Et hij ſunt inexcuſabiles.qꝛ cum ipᷣi ſint diui tes nihilominꝰ ſpoliãt pauꝑes. ꝓut loquit᷑ Ambꝛo. li.ij.de officijs. Alloquens tales. Diues eras.q̃ cauſa aliena rapiebas.ege/ ſtas nõ cõpulit. Ideo te feci diuitẽvt excu ſationẽ nõ haberes cur nõ affuiſti iniuriã patientibo. Ideo feci te potentẽ vt nõ infer res violentiã ſʒ repelleres. Eripite inquit pauꝑem et egenũ ð manu pctõꝛis liberate Item ip̃i faciunt q̊d create irrõnabiles ab hoꝛrẽt facere.vt ſapiens de anialibo lib.vj. Nõ eſt em̃ modus auis vniꝰ ſpeciei ꝙ vna tant ꝙ erit eis durũ iudiciũ.qꝛ )ᷣ eos młti comedat aliam. ? tñ iſti ſunt etiꝗ ↄfratrei ſpuũaliter denoꝛãtes. Michee.iij. Qui co⸗/ medũt carnẽ ppłi mei.Uñ narrat᷑ de tybe/ rio in cronicis bꝛeuib ꝙ cuʒz ſibi ſuaderet tributa augenda eſſe puincijs dixit. Boni paſtoꝛis nõ eſt pecꝰdeglutire. Nec iſti cogi clamabũt ⁊ de eis ↄquerent᷑.⁊ quaſi multi aduocati aduocabũt ⁊ iudex erit eis ſeue/ rus.Quot em̃ bona iniuſte abſtulerũt:tot 3 eos clamabũt.q̃t lacrime pauperũ.quot ſuſpiria. quaſi tot legiſte eos aduocabũt Ecẽi.xxxv.¶Lacrime vidue ad maxillaſ de ſcendũt. Et ſequit᷑. A maxilla aſcendũt vſ q; ad celũ. Job.xxxv. Pꝛopter multitudi/ nẽ calũniatoꝛũ ciamabũt.Abacuck ij Ue qͥ ↄgregat auariciã malã domui ſue.ſequit᷑ quia lapis de pariete clamabit. Unõ nar/ rat Petrꝰ Damianꝰ in tractatu ſuo ð q̊dã infirmato ad moꝛtẽ ⁊ clamãte etvlulãte.q; qꝛ ſex nũmos a pauꝑcula vidua acceperat verberabat᷑ de manibo ſanctoꝝ.ſ.Andree et Gregoꝛijvt ſibividebat᷑. Et q̃t paſſus in q̃t illa fecit in laboꝛandovt illos a me req/ reret.tot ictus a ſanctoꝝ manibus pertuli Nec miꝝ ſi ſuꝑnꝰiudex ſit ſeuerꝰ talibo.qͥa ðꝛ Ecci.xxxiiij.Qui offert ſacrificiũ ex ſub ſtantia pauperũ.⁊c̃. (Tapitulum ſeptimum evoluptate comeſationũ ⁊ vicioꝝ cõ K. èMZMB EEptumũ uicium — curialiũ eſt comeſationibo ⁊ vo/ luptatibus ſine ocijs ⁊ vanis lu dis noxia vacatio. Ut em̃ patet ad ſenſum curiales p̃dictꝭ ĩdulgẽt ⁊ etiã talibo ſtudet ſicut iĩpꝛoperat Amos ꝓpha.vj. Optima⸗/ tes capita ppłoꝝ ⁊ in grediẽtes pompatice domũ iſrl.Et ſeqͥt᷑. Qui doꝛmitis in lectii eburneis ⁊ laſciuitꝭ in ſtratꝭ viis.Et Iſa.v Ue qͥ potẽtes eſtis ad bibendũ vinum.Et q̃d ꝑuerſius eſt.de die faciũt noctẽ.et econ uerſo.Doꝛmiũt em̃ de die.⁊ vigilãt de no/ cte. Sicut loquit᷑ Señ.de quodã potẽte epła.lxxxvij.dicens maioꝛẽ ꝑtẽ nocꝭ ĩ cõ⸗ uiuio exigebat. ⁊ vſq; ad hoꝛã ſextam fere doꝛmiebat. hoc erat ei? matutinũ. Simili ter narrat epła.cxxv.de quodã fabulatoꝛe q valde frugaliterviuebat ⁊ nil cõſumebat niſi noctẽ. qd ait irriſoꝛie. Unde taliba cõ petũt q̃ ait Clirgiuꝰli.j.vbi ðꝛ. Poſtq; g⸗ Itt r li N M M dnoe non⸗ fieſi ihri larot Hicde J id eg duet kecet Ali diſti ſidie Nn gnn (de lhfeme lco⸗ denbe⸗ Rſuutenc Nn Bori eikogi the uſmi mn tioſee⸗ ulaunge Ni gnre Chochbit ullalde ürp tutiucdt⸗ ckie neſe Urter⸗ ſosͦi plliteg Nrpetat (Dare pohon nen busponl rnllboe icilib rd⸗ 0 cntro/ wanisla dlniven icſce Oyrni⸗ porlc ſonlul 60N vinun octi clceol gliteo⸗/ liſoiin nochic/ omter Sinli ſebulatoe (Sſuneben geal dolif ma quies epulis meſeq; remote. Crathe/ ſtrepitꝰtectꝭtc. Et qꝛ a libero pꝛe pximꝰeſt tr diſtentũ cibo ſeqͥt voluptas genitaliũ. cctoꝝ ſeqͥt ; ſint in ↄuiuio Dydonis .i vᷣgi lio vbi Z. Infelix BMolsgumg bibebat Señ. Cliuũtvt edãt. o * * . H vt ait Jeroꝰ.epła.vxxxvij. In cõuiuio pᷣdi/ amoꝛem. De talib- miſerabiles qᷓꝝ palatuʒ nõ niſi ad pcioſas elſcas excitat᷑.et hij nõ viuunt qͥ libidini et ſomno viuũt ait Señ. epiſtola.v. De his Iſa. v. Ue qͥ ↄſurgitꝭ mane ad ebꝛietatem Et ſeqͥt. Ciphara ⁊ tympanũ ⁊ tybia ĩ con uiuijs vꝛis.et opꝰ dñi nõ reſpicitꝭ. Ob iſta vicia ⁊ ↄſiłia q̃ ↄſueuerũt regnare ĩ curjs. ꝗ nõ ſüt regulate legibo dei ⁊ moderatione txꝑantie oꝛdinate etiã phi fugiebãt.ꝓut öʒ in Policrato de ſocrate.Cũ ei qᷓreret᷑ qua/ re nõ in foꝛenſibo negocijs ↄuerſaret᷑. Rñ/⸗ ait.pꝛudẽtia ſerpẽtꝭ eſt ꝙ coꝛpꝰpõit ꝓ ca/ pite.ſ. vefendedo. Ad h hoꝛtat᷑ ipᷣe diſcipu los. Et iõ pᷣt Dreſgub lin ecckia qũ ſũt dit. Ego cõtẽno q̃ illi aulici ambiũt.Etq̃ ego ambio illi ↄtenũt. Conſilr ſci viri de/ clinãt tales curias niſi qᷓ;tũ neceſſitas co/ git vel vtilitas aiaꝝ exigit. Oauid em̃ non venit ad kalẽdas Saulis.j.Re.xx. Ad cõ uiuiũ herodis nõ venit nec intfuit beatus Johẽs.ſʒ in eo fuit decapitat? Math. vj. Meliꝰeſt em̃ ire ad domũ luctꝰ q; ad do/ mũ ↄuiuij.Ecẽs.vſ. Jõ ðꝛ in tractatu de duodecim abuſionibo ꝙ qnta abuſio eſt. mõachꝰcuriał.qꝛ oꝛdo clauſtral ⁊ oꝛdo cu neie ſüt diuerſi. Ibi ſedes ĩ inſidijs cũ diui tiboꝛc. Hic audis.Cũ ↄſilio vanitatis nõ incroibo. Ibi inſidiarꝭ vt rapias pauꝑem Hic dicis.Odiui eccłlam malignãtiũ. ⁊c̃. Ibi dextera tua repleta eſt muneriby. Hic legi. aaui int᷑ innocẽtes manꝰmeas.Sũt due tñ curie pncipũ curialiũ.quoꝛũdãa.iſ.qͥ cccleſias inſtruũt.quoꝛũdam qͥ deſtruunt Alia curia Dauid.Alia Abſolon.pꝓut bñ diſtiguit ſexca abuſio q̃ eſt. monachꝰ cau/ ſidicus.ſ.qͥ amat eſſe płꝰ cum diſcũ bentib⸗ cum Herode q; in carcere clauſtri cũ Jo⸗ hanne. ¶ Diſtinctio nona pᷣme ꝑtis hꝰſũme. ((Tapitulum pmum. Quare ꝑ manꝰſignant᷑ milites. õſequenter pꝛo⸗ ſeq̃nduʒ eſt de ilł qͥ ſe hnt ad ma/ unũ modũ in repub.q̃les ſũt mi lites. Manꝰ em reipub.ſut hoies milita/ rea. ⁊ cõgruenterꝑ manꝰ deſignãt Man⸗ eñ̃ ſüt pate ad iuuandũ ex nate imperio.⁊ S;tũ vtilit atꝭ hñt nulli ſcire lzʒ.tñ aperte iu uant ait Señ.epła.xcix. Opꝰem̃ manuuʒ eſt tãgere attrahe ⁊ impeiłe.ait cõmẽetatoꝛ etbi.. Et ideo maneſt talis diſpoſitõis q; poſſit talia facere.ait Algaʒel.li.iij. Et ma nus eſt oꝛganũ oꝛganoꝝ Ariſto.lib. lij. de dia. Et nõ eſtvnũ inſtrm.ſʒ multa.de aĩa/ lib li.iiij. Sicut & man in coꝛꝑe natali ſũt ad repelleda nociua. ad ꝑcutiẽda inſe/ ſtantia. ad attraheda neceſſaria. ad ↄfuan da ola alia mẽbꝛa ⁊ defendenda. Sic ſunt milites ad iſta efficiẽda in repub. Et quẽ/ admodũ manꝰ ſpẽaliter opponũt ſe ad ca/ put ꝓtegendũ ne ledat᷑. Sic ſũt milites in repub.ad cuſtodiendã ⁊ tutelã vite pꝛinci pis.q eſt caputvt dictũ eſts. Uñ ait ſalua toꝛ Math. x. Eſtote pꝛudẽtes ſic ſerpẽtes Sugꝑ q̊d Augꝰ.lib.ij.de doctrina xpᷣiana fideles.ᷣm illð pᷣs.Qui docet manꝰmeas ad pᷣliũ.His militibo dʒ pᷣdicatoꝛ euãgeli cus exp mere militie inſtitutõeʒ.dignitatrẽ militũ antiqᷓꝝ. pbitatẽ militꝭ. diſcipline ſe ueritatẽ.apud umpios officij qualitateʒ. et buifructũ ſiuevtilitatẽ. Et de talibo ↄfer/ re cũ illis ad eoꝝ edificatiõem. KEapitulum ſecundum. e inſtitutione militie ⁊ milic nücupa * one ſiue eiꝰ effecttu. dendũ de militie inititutõe ſiue militꝭ effectione ⁊ nücupatione. „ Kimo ergo ui⸗ UIteiĩðꝛ in hneſpi⸗ hiſtoꝛie romanoꝝ Cõ dita ciuitate a . . tate a Romulo quã ex noĩe romã vocauit.mille pugnatoꝛes elegit q̊s a nu/ mero milites vocauit. Oiles em̃ ðꝛ quaſi vnꝰex mille electꝰait Papias.Romułꝰ pꝛi mo ex pplo milites ſumpſit ⁊ appellauit Et ſicut miles eſt nomẽ laboꝛis.ita et honorꝭ ait Policratꝰli.v. Scðo videndũ eſt ð his q̊ militem faciunt.Et de h Policratꝰ li.vj. dicit ꝙ duo ſüt pᷣcipua q̃ militẽ faciũt.ele⸗ ctioꝛ ſacramentũ. Reipub.totiꝰſalus ver⸗ titur vt tyrones non tm coꝛꝑibo. ſed etiaʒ animis pᷣſtantiſſimi eligant᷑ advires reg/ ni et romani nois fundamentũ ⁊c.Et ſeq// tur. Nec leue putet᷑ ̊ officiũ q̃d apud vete/ e 2 res inter tam varia genera virtutũ p̃cipue Oſtat eſſe laudatuzʒ. Juuẽtꝰ em̃ cui defenſio ꝓuinciaꝝ imminet ⁊ moꝛibo excellere dz et viribo. Honeſtas eĩ ydoneũ militẽ reddit. et verecundia dũ pꝓhibet fugere inhoneſta ſepe facit eſſevictoꝛẽ.Et ſeqͥt᷑. Amagnis g̊ vVvlris magnaq; diligentia ↄuenit elegi iu/ nioꝛes. Cumvo diligẽs electio in iudicio fuerit appꝛobata.ſignãdi ſunt ⁊ aſſcribẽdi mMilitieq ad eam inueniunt᷑ ydonei. Nam xxvelocitas requirẽda eſt ⁊ robur agilitas⁊ ſagacitas necnõ et virtꝰ ſimul ⁊ armoꝛum vſus ⁊ diſciplina in eis exploꝛanda eſt.ple ricq; em̃ q;uis nõ impꝛobabiles videantur ſpecie.tñ exꝑimentꝭ compꝛobant᷑ indigni. Repellendi ſunt minꝰ vtiles ⁊ in locũ eo rfiũ ſtrẽnuiſſimi ſubꝛogandi. In om̃i enim Iflictu nõ tam ꝓdeſt multitudo qᷓ; virtꝰ et Diſciplina. Et idᷣo Alexander et ſi paucos aberet milites fuit tñ totiꝰ oꝛbis victoꝛ. quia ſui diſcipiinati fuerãt nunq; fugã co giltantes. Unde cũ magna examinatione et diligentia ab antiquis milites eligeban ((LCLCLapitulum tertium. (NSDe ſaeramenti militarꝭ qualitate. Eſacramento ue ro militari legit᷑in Policratovbi ſupᷣ.ꝙ Lucio flacco et gayo Uar rone ↄſulibo milites pᷣmo iureiurãdo facti ſunt. Antea em̃ ſacram̃ta tantũmodo a tri bunis exigebant᷑. Ceteꝝ ipᷣi int᷑ ſe iurabãt ſe fuge atq; foꝛmidinis cauſa nõ abituros neq; ex oꝛdine receſſuros. niſi teli petendi Hoſtiſue feriendi aut ciuis ↄfuandi cauſa Et h̊ dicebat᷑ militie ſacramẽtũ. q̃d ⁊ xpᷣia noꝝ pncipũ auctoꝛitate firmat᷑ ⁊ vſu. Itẽ Uegeciꝰ li.iiij. Jurãt qͥdem milites ꝑ deũ ⁊ xpᷣm eiꝰ⁊ ſpm̃ſanctũ ⁊ maieſtatẽ pᷣncipis deñũ pᷣſidet.ſe ſtrẽnue facturos omia Ajßcipit pnceps.Cum em̃ qͥs legittimum accepit pᷣncipatũ tãq; pñti deo fidelis ẽ ei pᷣſtanda deuotio. Impẽdenduſq; eſt ei ꝑ/ uigil ſamulatꝰ. Jurãt etiam nũqᷓ; deſertu ros miliciã vel moꝛtẽ recuſaturos ꝓ repu. æt ꝓ eccła cuiꝰſunt ↄſcpᷣti militie.Cunq; hᷣ pᷣſtiterint iuramentũ in puilegio dotantur militari cingulo. Adeo g̊ obtinuit vt ele/ ctio ⁊ ſacramentũ militẽ facerẽt.vt ſine ele ctione nemo ↄſcriberet᷑.aut ſine iuramẽto nemo militꝭ nomẽ aut officiũ ſoꝛtiret᷑. Uñ Tuliꝰli.j.de offi.refert de pompilio impe ratoꝛe.in cuiꝰexercitu filiꝰ Cathonis tyro militabat. Cum autẽ Pompiliꝰvideretur vnã legionem dimitte. Cathonis filiuz qᷣ in eadem legione militabat dimiſit.et S ille amoꝛe pugnandi in exercitu remãſiſſe Catho ad Pompilium ſcpſit vt ſi pateret᷑ eum in exercitu remanere.eum ſecũdo ob/ ligaret ſacramẽto.qꝛ pꝛioꝛe amiſſo iure cũ hoſtibo pugnare nõ potuit. Patet ⁊ mili⸗/ tum dignitas ⁊ fidei firmitas ⁊ iuramenti obligabilitas.Cuiꝰ foꝛma eſt vt deo pᷣmũ fideſ debita.deinde pncipi ⁊ reipublice ſex uet᷑ incolumis.Et ideo magna militũ ꝑi/ cula ſi nõ ſint tales ⁊ niſi etiam fidem ⁊ iu/ ramentũ fᷣnauerint.Et lʒ ſint aliqͥ milites dicentes ſe nõ teneri eccleſie ex ſacramẽto ſolenni.qꝛ iam ex ↄſuetudine plerũq; non pᷣſtatur.nullꝰtñ eſtqͥ ſacramento tacito vł exp̃ſſo eccleſie nõ teneat᷑ obnoxi. Et foꝛte ideo ceſſat apud aliquos ſolennitas iura/ menti.qꝛ ad hoc ipᷣo fſacto om̃es inuitat ⁊ coartat neceſſitas officij ⁊ ſinceritas fidei Unge inoleuit ↄſuetudo ſolennis vt ipſo die quo quiſq; cingulo militari decoꝛatur eccłaʒ ſolẽniter adeat. gladioq; ſuꝑ altari poſito ⁊ oblato.q̃i celebꝛi ꝓfeſſiõe ſeipſum obſequio eccleſie ⁊ altaris tuendi deuoue at.et gladij.i.officij ſui iugem famulatum deo ſpondeat.Neq; em̃ neceſſe eſt vt iſta p fiteant᷑ verbo cum legittima ꝓfeſſio mili/ tie facto eius videat᷑ expleta . In homine em̃ illitterato et qͥ magis debet arma ſcire qᷓ; lr̃as non opoꝛtet exigere ꝓfeſſionẽ litte ralem ſicut in hõibo lr̃atis.quales ſũt epi/ ſcopi et abbates.vt dicit᷑ in Policrato vvbi ſupꝛa. enui ⁊ circũſpecti ac expediti. ¶daces.et impauidi.experti et ꝓ⸗ uidi. ⁊ moꝛibo venuſti:patet ex pᷣdictꝭ. Uñ Berñ.in exhoꝛtatione ad milites templi. loquens de milicia ⁊ militibo ait.Tria ſũt neceſſaria pꝛelianti ⁊ militanti. Ut ſit ſtrẽ nuus ⁊ circumſpectꝰ ad ſe ſeruanduʒ. Et expeditꝰad diſcurrendũ.Et ꝓmptꝰ ad fe/ riendũ.vndevt tales eſſent:inſtruebantur abpncipib antiqͥs. ꝓut narrat Saluſtiꝰ dö (apitulum auartum. J de milltum virtuoſitate ꝗꝙ debent eſſe ren WBales autez de bent eſſe milites. ſ.ſtrennui. au/ nimnn orun cond gia ai Pus men laatf tatis nach hade Ver⸗ dil lot n ni ſerci feene ſegui porin boreh gen len. OGen dile naſſe volnn Nnme inl. muln lbro⸗/ liee Perler Uiroe De hinge nune ſlip ſtn 8 nmiſſe iaat ricood⸗ birc Send, lmnari coöni blceſer i man, niirs enco ſghon aN ſone iuns/ uiat uſcel Wo condr pohi pin hone nn Wap ſon⸗ honmine na l nette iteg, owde . chentc 6 nc i jlanoll⸗ LCraaſüt tſit i 63. Glc⸗ cbantur ts Diſtinctio nona. milites ſuos frequentibo exercitijs pꝛepa/ raſſet ad pꝛelia. recedendi auſcultandi in/ ſiliendi ars mediocris nõ eſt. HNon & effe/ minativel delicati aut toꝛpidi debent eſſe milites.ſed tales vt deſcriptum eſt. Opti/ ma em̃ militib ſunt.hoſtem foꝛtiter ferire. pꝛeſidia agitare.nihil niſi fugam metuere hyemẽet eſtum. laboꝛem et inopiam equa nimuer ſub diuo quieſcere.balnea neſcire. ferrum geſtare.delicias ꝑhoꝛreſcere. Sed econtra milites moderni effeminati ſũt pi gri et delicati.ocijs vacantes. aleis et au/ cupijs inſiſtentes. et in armis nitidioꝛibo plus qᷓ; ſecurioꝛibus gloꝛiantes. Non ta/ men dico ꝙ vituperanda ſint arma oꝛna/ ta et fulgentia.dum tamen non fiat vani/ catis et oſtentationis gratia. quia legimꝰ macha beos habuiſſe clipeos aureos. ſʒ h̊ habuere ob eoꝝ magnitficentiã. incitatio/ nem mutuam ⁊ aduerſarioꝝ diſſipatõem. quia ex fulgoꝛe clipeoꝝ foꝛtitudo gentiuʒ Diſſipata eſt. Sed inaurare arma ex oſten tatione ⁊ pompoſitate et vanitate ſemine/ um eſt. pꝛout ait Berñ.Poꝛtare in ſcuto ⁊ armis leonem depictũ et tũ eſſe foꝛmidolo ſum ſignũ eſt falſiſſimuʒ. Operitis equos ſericis.depingitis haſtas clipeos ⁊ ſellas frena et calcaria auro⁊ argẽto oꝛnatis.Et ſequitur. Militaria ſunt hec inſignia an potius muliebꝛia oꝛnamenta. Nunquid foꝛte hoſtilis mucro reuerebitur aurum.⁊ gemmis parcet.et ſerica penetrare nõ po/ terit. Ideo vt narrat Uegecius libꝛo.iiij. Scipio affricanꝰ cum oꝛnatum ſcutũ vi/ diſſet non mirari ſe inquit ſi tanta cura oꝛ/ naſſet illud in quo plus pꝛeſidij qᷓ; in gla/ dio haberet. Alia tñ ratione Julius ceſar voluit armari ↄmilitõeſ ſuos pᷣcioſ armiſ vt metu dãni ſe deſenderẽt ne ea ꝑderẽt.vt in li.de vita ceſaris. De foꝛtitudine vero militum et arduis factis tractat Ualeriꝰ libꝛo.iij.vbi ait de quodam duce hoꝛtante milites ſuos ad pꝛeliũ.Sic dicẽte.Pꝛan/⸗ Ddete letanter cõmilitones mei tanq; apud inferos cenaturi. ”MV Capitulum qntum. De diſeciplina militari et exercitatione virtuali et eax virtute. Pompelo qp eum alacri altn. cum voloci C⸗ . ee I aetcvenichs vectibo certabat. Neq; gebat etia Pouo em̃ aliter potuiſſet par eſſe ſertoꝛio.niſi ſe ⁊ antiquos diſciplina militaris in dicationevoluptatum carnis ad fetoꝛes luxurie. Unde narrat Tlaleriꝰ libꝛo.ij.ꝙ Coꝛneli? Scipio eodem temꝑe quo caſtra intrauit edixit vt omnia que vo luptatis cauſa erant amouerent᷑.⁊ tũc ma ximum numerũ inſtitoꝝ et lixoꝝ cum duo bus milibo ſcoꝛtoꝝ a caſtris abire fecit.ne per hec milites effeminarent᷑ ⁊ infirmaren tur. Unde dicitur in Policrato libꝛo. vj. ꝙ gens parthoꝝ e ſuperata eſt.eo ꝙ ln/ xurioſiſſima fuit. Similiter regna ſyrioꝝ leguntur fuiſſe ſubuerſa impulſu luxurie. Similiter et imperiũ romanũ exhauſtuz et diuiſum eſt Nerone imperante.cuiꝰ gu/ la fere om̃ia deuoꝛauit.maculauit libido. exhauſit auaricia.fregit ignauia.Et cum ſuꝑbia exinaniuit luxuria. Hec om̃ia attẽ dens ille miles optimus Urias qui ſocijs ſuis exiſtentibo in caſtris noluit intrare ad vxoꝛem ꝓpꝛiam.pꝛout legit᷑.ij. Regum.xj. Vnde dicit᷑ in Policrato.ñ Sũme pᷣcauen dum a duce in re militari ne venus ⁊ vinũ pugnantia pectoꝛa frangant. Similit᷑ di ſciplina militis debet eſſe in cohibitõe co/ meſationũ et omniũ pertinentiũ ad gulaʒ et ebꝛietatem.pꝛout narrat Ualeriꝰ vbi ſu pꝛa de metello.qͥ ex caſtrꝭ liras ſubmouit et cibum venalem ꝓponi vetuit. De q̊ nar gat Uegeciꝰli.iiij.ꝙ pꝛohibuit milites vti alia carne q; aſſa vel elixa. Iteʒ viguit apð eos diſciplina in cohibitione rapinarum et depꝛedationuzʒ. Unde fertur hoc edicto Julũceſar compeſcuiſſe milites ſuos quã do vꝛbem ingreſſus eſt non licere ſpoliare templa deoꝝ. Et de ̊ Uegecius.vbi ſupᷣ. ꝙ; Catho memoꝛie tradidit in furto com pꝛehenſos inter cõmilitones dextras ha/ bere pᷣciſas. Unde ⁊ Ciſandrum militem e via egreſſum hac pena caſtigabat Cui di centi ad nulliꝰrei rapinam ſe ab agmie re/ ceſſiſſe. Reſpondit. Speciem rapine pᷣbut ſti. Item erat mira diſciplina militũ apud antiquos in ocij excluſione et laboꝛis exer citatione.pꝛout narrat Ualeriꝰ vbi ſupꝛa de metello quivetuit neminem militũ mi/ niſterio ſeruoꝝ vti neq; iumentoꝛũ.ſed vt ipſimet arma ferrent ⁊ alimenta. Simili⸗ ter Uegecius vbi ſupꝛa narrat.q;uis vſus claſſis nõ eſſet neceſſari.tamè ne milites s 3 Pars pꝛima. deſidia coꝛrumperent᷑ aut per ocij licentiã ſocijs iniuriã inferrent naues ediſicare in ſtituit. Unde de ipᷣa admirabili diſciplina militum in ſeuera caſtigatione exceſſũ nar rat ipſe Ualeriꝰ vbi ſupꝛa. ponens multa et varia exempla. Sicut de mallio toꝛqua to qui filiũ eo ꝙ ipſo ignoꝛante ad dimicã dum deſcenderat mactari iuſſit. iudicans ſanctiꝰeſſe patrem ſine filio qᷓ; patriã mili/ tari carere diſciplina. Et ibi młta talia ex empla de caſtigatione militũ:vtvel incar/ cerent᷑.vel de acie fugerent.vei ꝙ nudivir/ gis cederent᷑.vel quaſi hoſtes reputarẽtur et interficerent᷑.vel ꝙ era vel donaria dene garentur.Diſciplina militaris acriter re/ centa pncipatũ ytalie romano imperio pe perit.multaꝝ vꝛbiũ.magnoꝝ regum.vali diſſimaꝝ gentiũ regimẽ largita eſt.⁊c̃. Et deh Policratꝰ li.vjq; romanos gentium omniũ victoꝛes fecerũt eſſe ſcientia.exerci/ tatio⁊ fides.quam electi impendebãt rei/ pub.et ideo pꝛeualuerũt aduerſus omnes Similiter ait Trog Pompeius lib. xj. ꝙ Alexander exiguam manũ militarẽ ſuſce/ pit a patre.ſed doctã diſciplinatam ⁊ mili cie aſſuefactam.ꝑ quam oꝛbem terraꝝ ag/ greſſus eſt et innumeras hoſtium fudit vi res ⁊ copias.De cauſis diſcipline ſiue pe/ ne conſimiliter dicit Agelliꝰ li.vij.bñ:vbi ait. In peccatis puniendis tres cauſas eẽ exiſtimant.vna eſt cum adhibet᷑ pena caſti gandi gra atq; emẽdandi.vt is qͥ deliquit attentioꝛ fiat coꝛrectioꝛq;. Secũda cũ di gnitas eiꝰ auctoꝛitaſq; in quẽ delinquitur tuenda eſt et reuerenda:ne pᷣtermiſſa pena ↄtemptum pariat.Tertia ꝓpter exempluʒ. vt ceteri metu pene terreantur. Has ſcri⸗/ pſit Plato. 8Kaptrulum ſertum. De ilure militari ⁊ puilegijs. Apꝛiuilegijs ðᷣꝛ in decretis diſt. j. JZus militare eſt belli inferendi ſolennitas. federis faciendi nexus.ſigno dato egreſſio in hoſtem. cõmiſſio pugneꝛc̃ Item Policratꝰli.vj.Pꝛiuilegia inqͥt mi/ litaria erant ex iure antiquo ꝙ ab angarijſ 2 ꝑangarijs ⁊ ſoꝛdidis muneribo eẽnt alie/ ni.⁊ ꝙ iura licenter ignoꝛarẽt.Et licet ſint in ptate patris. in caſtrenſi peculio teſtari poſſuntiet ꝙ ex publica ſolicitudine nõ ꝑ/ Eiure milituz et mittant egere aut militare fit licitũ ſub 2£ pᷣncipibs fideliba ⁊ legittime inſtitutꝭ et de eoꝝ diſciplina.patet ex doctrina beati Jo hãnie bap. Luce.iij.dicentis ad milites. HNeminem ↄcutiatis.neq; calumniã facia tis.et ↄtenti eſtote ſtipendijs veſtris. Su per quod ait Augꝰ.epła.v. Qnibo/ꝓpꝛium ſtipendiũ beat? Johannes ſufficere debe⸗ re pᷣcepitvtiq; militare nõ ꝓhibuit. Itẽ ꝗ⸗ fideles pñt militare ſub infidelibo in defen ſione reipub.ſalua iuſticia ⁊ ſalua fide patʒz de ſanctis militibb Manuricio ⁊ ſocijs eiꝰ. qui militauerũt ſub impijs imꝑatoꝛibus. vm illud.j.Petri.ij. Subditi eſtote in om ni timoꝛe dñis.non tm̃ bonis et modeſtis ſed etiam diſcolis. Sed quia frequent᷑ pec cata ↄcomitant᷑ milites niſi ſolicita dili/ gentia pᷣcaueant.dicit᷑ in vita beati Augu ſtini ꝙ inter inſtituta beati Ambꝛoſij vnũ erat.volentem militare vel ad militanduzʒ nullum inſtigaret.ne calumniã faceret.et ĩ eum alij culpam refunderent. Secũdum ꝙ vxoꝛem cuiqᷓ; nũq; peteret.ne illi inter ſe nõ conueniant ⁊ ↄiungentes maledicant Tertiuʒz ꝙ ad cõuiuia inuitatꝰ nõ libenter accederet.ne temꝑpantie modũ nõ obfuet. Et ideo ait Egeſippus libꝛo.v. ꝙ in exerci tu romano opoꝛtet nõ ſolum virtutem coꝛ poꝛis ſed etiam mentis requiri.nec ſoꝛtitu dinem in hoſteʒz ſed etiam diſcipline noꝛ/ mam ſpectari.ne crudelis.ne impiꝰ.ne in/ ſolẽs miles ſit.ne potiꝰ pꝛede q; victoꝛie in tentus. Et quia miles vt dictum eſt acci/ pit gladiũ de altari et gladium quaſi pᷣmi cias deo et eccleſie offert.pꝛout dicitur in Policrato vbi ſupꝛa. Ad eccleſie honoꝛeʒ et populi catholici vtilitatẽ debet milita/ re et ad mandatuʒ pncipis oꝛdinate tueri eccłiam.impugnare ꝑfidiam.ſacerdotiuʒ venerari. pauperũ ꝓpulſare iniurias. paca re pꝛoninciam.ꝓ fratribovt ſacramẽti do⸗ cet ↄceptio fundere ſanguinem.et ſi opus eſt ponere animaʒ.vt de his verificet᷑ ũlud ps.Et gladij ancipites in manib eoꝛum. Et hoc nõ ad rapiendũ alienum.ſed vt fa⸗/ ciant iudiciũ ↄſcriptum ⁊ ad exercendũ of ſicium ſuũ ſᷣm equitatem iudicij Milites vero antiqui non exercentes officiũ ſuum MHogo debito vel contrariũ facietes pu/ niebantur redigendo eos ad oꝛdinẽ pedi/ tum. ſicut narrat Ualeriꝰ vbi ſupꝛa.ponẽſ exemplũ ð mulcꝭ.lnũ aũt tenendũ eſt tu⸗ ne ome Ving delee lieeo, Bernl ümi ondr ſide⸗ intre Etſe deßit em ceclei bon⸗n lnit bunen⸗ unli agie hhie Aae. tiſab Hade znd glis. fͤſee 1S pron N teh, hoen⸗ boe. ſonn Ackis ntee noll⸗ Augn m nonz mai em inerſe Lican Abene obful⸗ nccod Mma Druin eW beiw gonn uuu/ Niint ſturm. onon; miuna, eno ori o en ſos c pcol⸗ r/, Müol Dltes ſuum es po/ Ehelt/ honel c/ Diſtinctio decimna. tum laſciuos molles et effeminatos babe ¶ Diſtine re in pꝛelijs.et hoc exemplo Gedeonis Ju dicum.vij.qui cum tricentis viris qui non biberunt aquã curuatis genibo.ſʒ lambe/ rũt manibo omiſſis ſoꝛmidoloſis et timi/ dis obtinuit victoꝛtiij. XEapitulum ſeptimmm. De multiplici milicia et qualiter debẽt Militare 0 hoſtes ſpũales. Z Eo quia parum pꝛodeſt militibus ꝙ ſint exerci/ tati diſciplinati victoꝛioſi iun mi licia regia ſi fuerint deuicti ĩ milicia chꝛi/ ſtiana. Eſt enim quadruplex milicia. ſcilʒ Lhumana.ſ.ſub pncipe homine.quos mo/ nuit beatus Johannes baptiſta nõ ſacere calumniam Luce.iij. Eſt et alia milicia chꝛiſtiana aduerſus pꝛincipes et poteſta/ tes.aduerſus carnem ⁊ ſanguinem Ephe. vj. De quo Job. vij. Milicia eſt vita ho/ minis ſuper terram. Ibi Gregoꝛiꝰ moꝛał. vi.in pn.ſufficienter de hac milicia et ð ho ſtibus contra quos eſt militandũ. In qua milicia militans debet eſſe fidelis deo.in/ dDuſtria pꝛouidus. diſciplina exercitatus. virtute pꝛeditꝰ.conſtantia animoſus. Plꝰ enim eſt vincere dyabolum q; pharaonem cum exercitu. ait Bernardus ſuꝑ Cantic. omel.xxxix. Item eſt milicia votiua et di/ uina in qua militat homo contra hoſtes fi dei ad deſenſionem ipſius.quales ſũt mi/ lites templi et alij milites cruciferi quos Bernhardus hoꝛtatur vt ſupꝛa. Sunt et alij milites qui ex fidei amoꝛe et diuina de uotione deuouerũt et exponũt ſe 3̊ hoſtes fidei. Uñ Berñ. Becure ꝓcedite milites ⁊ intrepido anio inimicos cruc xpᷣiꝓpellite. Et ſeqͥ᷑ Quã gloꝛioſe reuertunt᷑ victoꝛes Deßlio.qᷓ; btẽ moꝛiunt᷑ martires in pᷣlioꝛc̃. Item.Eſt ⁊ alia miliciavᷣtuoſa ſiue eccle/ ſiaſtica in qua militant pᷣlati ⁊ pᷣdicatoꝛes eccleſiaſtici ðᷣ illi?hoſtes et õ hereſim erro/ rũq; inuentoꝛes.ij. Thimo.ij. Laboꝛa ſiẽ bonꝰmiles xpᷣi.Et.j.ad Thimo.j.vt mili/ tes in illis.⁊c.Et hij om̃es milites ſũt in/ foꝛmandi modis dictis. Et ſi militãtes pᷣ ma milicia debent eſſevᷣtutibo pꝛediti. mul to magis in alijs milicijs.et de talibo vᷣtu/ tibo qᷓ eis competũt debet pᷣdicatoꝛ euan/ gelicus ↄferre cum eiſdem. . tio decima pme ꝑtis bꝰ ſũme· ((Lapitulumpmum. Muare taboꝛantes per pedes ſignãtur. et de pedum ꝓpꝛietate. CE cut ergo per manus milites ſignant᷑ ĩ coꝛ/ poꝛe reipub.ſic ꝑ pedes ppłus inferioꝛ ↄuenienter deſignat᷑. tio de et deputat᷑ ad humilioꝛa officia ⁊ ad obſe/ quia reipub.ſᷣm inſtitutõem Plutarchi vt dictũ eſt. Unde ait.Quaſi ſoccos pedibuſ faciamꝰvt nõ offendãt᷑ ad lapidẽ obicem. Illis em̃ tanto magis eſt neceſſaria ꝓuidẽ tia quo plura inueniũt offendicula duʒ in obſequio totiꝰcoꝛꝑis in terra gradiuntur. eiſq; iuſtiꝰtegum̃toꝝ ſuffragiũ debet᷑ pᷣci/ pue cũ totiꝰcoꝛꝑis erigunt ⁊ ſuſtinẽt molz pedũ adminicła.⁊c̃. Magna vtilitas ho rũ pedũ in repub.⁊ mag cura ſut cuſtodiẽs di ꝓtegẽdi et dirigẽdi.Opus em̃ pedis eſt coꝛpꝰſuſtẽtare.neceſſaria vite pꝛeparãdo ⁊ obſeqndo ſᷣm cõmenta.echi.j. Sic opꝰeſt płi inferioꝛis ſuꝑioꝛes ſuppoꝛtare ĩ obſe/ quẽdo.⁊ ſuſtẽtare.vite neceſſaria eis pꝛepa rando. De quib pedibo ait Job. xxx. Pe⸗ des meos ſubuerter̃t.vbi ait Gre.moꝛ.xx. Quid ꝑ pedes eccłe niſi extrema illi? mem bꝛa ſignificãt᷑q̃ dũ ad oꝑa terrena deſerui unt.tãto celeriꝰ ab aduerſarijs falli pñt q;/ to ſubli mia minꝰintelligũt⁊c. Ibi bñ ð h̊. (¶Lapitulum ſecundum. e ãmonitione taliũ vt laboꝛẽt fidelix. et de nüero ſeptẽ artiũ mechanicaz. Cquia in repub lica ſicẽ ſũt diuerſa mẽbꝛa ſic ⁊ di AAerſa officia. queadmoduʒ eſt in coꝛꝑe natali.ad Ro.xij. Siẽ in vno coꝛpe młta mẽbꝛa hẽmꝰ ⁊c̃.Et.j.ad Coꝝ.xij.idẽ. SDicut &̊ fupᷣ ðꝛ.Pꝛincipes ⁊ alij admonẽ di ſũt vt exerceãt ſua officia ad q̃ ſũt depu tati.ſ.laboꝛẽt fideliter ⁊ religioſe ſiue ſince riter ⁊ fructuoſe.cogitãtes ꝙ hõ ad laboꝛ?ꝛ naſcit᷑ Job.v.Et pᷣs.Qaboꝛes manuum tuaꝝ qa manducabis beatꝰes et bene tibi erit. Sed laboꝛ iſte ↄſiſtit in oꝑibo artiuz mechanicarũ.que ſunt ſeptem. ſcʒ Lanifi cium. Armatura. Nauigatio. Agricultu/ ro. Uenacio. Medicina. Theatrica m Hugo.in dydaſcolicon. (LCapitulum tertiuuim. Be talin ammonitiõe de pctis cauẽdis comitãt᷑ laboꝛãtes. et de debito cultu diuino ſiue ↄgrua oꝛõne quã debẽt exolue re ſuo modo. P pmis ergo ſũt hoĩes laboꝛantes admonendi q; ſiint a pctis immaculati.ſ.a furtꝭ afraudiba.mẽdacijs.⁊ carnis voluptatib⸗ et alijs q̃ ſolent tales cõmitłxe.et vt oꝛdina ca intentõe laboꝛẽt.ſ.vt malint manibo la boꝛare q; ocioſe viuere vel mẽdicare vel fu/ rari.Etvt in laboꝛando deũ oꝛent et inuo cent.decimas ⁊ oblationes eccłe fidelic ꝑ/ ſoluãt.Etvt elemoſynas ꝓut pñt faciant. et ſi H̊ fecerint ſperare pñt regnũ dei.et ve/ re tales ſunt deo accepti. Unõ de qdã tali narrat᷑ in li.vij.collationũ.collatõne.ij. cũ ad oꝛõnem ⁊ pᷣceptũ beati Johãnis ab/ batis demon noluit exire a quodã demo/ niaco.adueniente ſeculari qͥ eis pꝛimitias detulit de laboꝛe ſuo.ad cuiꝰ pᷣceptuʒ ſtatĩ demon exiuit.A q̊ cũ abbas oꝛdinem vite ſue requireret. Rũdit ſe nulliꝰboni ↄſciuʒ: niſi ꝙ fideliter manibo victũ quereret.et oĩ die mane ⁊veſꝑe largitoꝛivite ſue ſanitatꝭ et induſtrie in eccła graãs redderet.⁊ ð fru/ ctibo nũqᷓ; aliqͥd vſurparet niſi pᷣmicias et decimas doꝛ eccłie ꝑſolueret.⁊ ꝙ nũq; bo ues ꝑ aliene meſſis ↄfiniũ duceret niſi eo/ rũ oꝛa clauſiſſet ne damna inferrẽt. Inſuꝑ addidit ſe ↄpulſũ imꝑio parentũ cũ vellet monachũ ꝓfiteri duxiſſe ſponſam.quã nũ qᷓ; cognouit ſʒvt ſoꝛoꝛẽvᷣginẽ toto tꝑevite ſue cuſtodiuit.Quod abbas audiẽs dixit. Uere monachos excellis.⁊ ivðo merito de mones vincis et pellis. Uñ in iſto apparet noꝛma ⁊ vita laboꝛantiũ qbo auget de? tẽ/ poꝛalia ⁊ ſpũalia.ſᷣm illud Pꝛouer.x.Be/ nedictio dei diuites facit.Uñ narrat invi ta Johãnis elemoſynarij de duobo ſutoꝛi bus calciamenta facientibo.q̊ꝝ vnꝰ habe/ bat magnã familiã.Parẽtes.ſ.pꝛẽʒ ⁊ ma⸗ trẽvxoꝛẽ ⁊ filios q̊s alebat ð arte ſua ꝓpter deu.⁊ q̃tidie ſũmo mane ad eccłiaʒ ibat et oꝛõibovacabat.⁊ in nocte ðᷣo grãs agebat. Aliꝰerat eo doctioꝛ in arte ſua nec ad eccle ſiã ibat.ſʒ ſx diebo om̃iba etiã dñicꝭ laboꝛa bat.nec tñ ſeipᷣm ſuſtẽtare valebat. Inui/ dens igit᷑ alteri dieebat cũ ira. Unð tu ſic diues factꝰes qͥ q̃ſi nihil laboꝛas.et ego ſꝑ la boꝛoꝛ ſꝑ ĩ egeſtate ſũ.Cui alter pia can⸗ tela volẽs ipᷣm ad bonũ excitare dixit.Cii ad eccłaʒ q̊tidie mane pergo pᷣciũ auri re/ perio.et ſivis venire mecũ illud tibi dimi⸗/ diabo. Quẽ cũ ad eccłam ſequeret᷑ q̃tidie. bñdixit ei deꝰ⁊ diuitez fecit. Cui dixit.qñ dimidiabis mecũ pᷣcium ꝓmiſſuzʒ.et rñdit alter. Nihil pᷣcij materialis inueniebam ſʒ ſpũale q̃d in eccła ꝑcipiendo addidit ⁊ deꝰ mihi temꝑalia. quod ⁊ faciet tibi ſi me ſeqᷓ volueris.quia irritari nõ poteſt ſententia dñi dicentis. Querite pᷣmum regnum det et iuſticiã eiꝰ.et hec omia adijcient᷑ vobis. Hic ergo inſtruunt᷑ laboꝛãtes qualiter de bent laboꝛare. Tabpitulum quarrum. ¶einf ꝛmatione ſinguloꝝ put ↄgruit ſue arti. . boꝛãtes inſtruẽdi ſunt vt in arte ſua artificialiter laboꝛẽt exteriꝰ: OEo non ſoll la/ ſʒ ſpũaliter ad anĩevtilitatẽ. Uñ pmo ad/ monẽedi ſunt laboꝛantes in lanificio.q̃ ars vpmo numerata eſt.qꝛ ↄtinet omĩa genera texendi.ↄſuendi.nendi.retoꝛquendi.acu. fuſo.ſubula ⁊ alijs inſtrum̃tivt ait Hugo Lales debẽt moneri vt faciãt ſibi veſtẽ ſpi ritualẽ.exemplo mulieris boneq̃ queſiuit lana et linũ ⁊ oꝑata eſt ↄſilio manuũ ſuaꝝ Pꝛonuer.vltimo.Ut ſic laboꝛãs indutꝰ ve ſte nuptiali que eſt caritas ingrediat᷑ reg/ num celoꝝ.pꝛout ait Gregoꝛiꝰ li.ij. omet. xvij.que caritas texitur dnobo pᷣceptis di/ lectionis. Ita vt dilectio dei ſit ad moduʒ ſtaminis.dilectio ꝓximi ad modum ſub/ tegminis. Similiter pᷣdicatoꝛ inſtruat la boꝛantes in arte armature.que ſunt vt ꝓte gamur vel ꝑcutiamꝰ: vt taciant ſibi arma ſpiritualia contra tela hoſtis nequiſſimi. fm illud apoſtoli dicentis Ephe.vj. In/ Duite vos armatura dei.⁊c. Stulti enim ſunt ſi alios arment ⁊ ipſi inermes contra dyaboluʒ remaneant. Similiter pꝛedica/ toꝛ moneat nauigantes vt faciant ſibi na/ uem penitentie.quia ipſa eſt ſecunda tabu la peccatoꝛibo poſt naufragium ait Hiero nimus epiſtola. lxxxviij. Et appꝛehendant crucem chꝛiiti.que eſt nauis eccleſie.ꝑ quã tranſeundu eſt mare hurꝰ mũdi ait Aug. ſuper Johan. omeł.ij. Mare eſt mundus qui cauſaruʒ tumultiba et vndis ſe allidit. ſonn iüt ſirt ms ſine celi mor ſfti ller/ (l , triſi füpun nagn fnen ofn eſ⸗ dᷣ ial ſele nator Mtn Ette penit engte keperi wyl ſing Pop beſti quih mnoſe fitil Vo⸗ Le felt⸗ nifte ien men Mer⸗ ſi lee Kean abi un, din⸗ gict. dirtgi ſchang dinde ſineſe mtentis um de vobis. Merde rprl tinarde at⸗ dmoad, con nügenn . ar. e reltepi gveſuit wüluap ndus'N gini hont. Ns0) nocu; mnſod/ Kraatls mnpe tſbianm . iaenn co CoNM rorea⸗/ ſina/ Aubu Hi. un lep Aug gundus ealigi Diſtinctio vecima. ait Gregoꝰ. li.ij.omeł.iiij. Huiꝰmarꝭ młta ſũt ꝑicula.qꝛ ibi ſũt reptilia q̊ꝝ nõ ẽ nume rus. Uñ impoſſibile eſt pᷣcipue pctõꝛibus ſine naue crucꝭ.i.penitẽtie poſt hãc vitã ad celũ trãſire. Siłr laboꝛãtes ĩ agriculta ad monẽdi ſũtvt colãt agrũ ſuũ.ſ.coꝛpꝰpeni/ tẽtialibo exercitijs ⁊ oꝛtũ coꝛdis ſui multi/ mogdis vᷣtutibovt in fine metãt fruetũ vite eterne.qꝛ ſᷣm apłm.j.ad Coꝝ.iij.Dei agri/ cultura ſumꝰ. Sʒ reuera in multꝭ verificat᷑ q̃d ðꝛ Pꝛouer.xxiiij. Per agrũ pigri hoĩs trãſiui ⁊ ecce totũ repieuerãt vꝛtice.ſ.vicio rũ pungentiũ. Sʒ magna dementia eſt cũ magno laboꝛe agrũ exterioꝛẽ excolere pꝛo fructu tꝑali ⁊ negligere agrũ aie interioꝛẽ ꝓ fructu eterno. Z De infoꝛmationevenatoꝝ vt caueant q̃ ſunt cauenda in talibo. Nniliter aomo/ nẽdi ſũt laboꝛãtes in venatõe:q̃ dinuidit᷑ in ferinã.aucupiciaʒ. et piſcatoꝛiã. et fit multis modis ſ᷑ᷣm Hugo. is:ꝙ fiat debito modo. Nam licʒ illa q̃ eſt piſciũ ſit licita clericoꝛ monacho pꝛout ðꝛ de oſe.diſt.v.c.vlti. Tñ illa q̃ eſt ſerina vel illa q̃ ðꝛ aucupitiũ nõ om̃i ꝑſo ne ne oĩ tꝑe licita eſt.vt ptzʒ diſt.lxxxvj.ca. Qui ve/ natoꝛibo.⁊c̃. In q̊ ca.ðꝛ.Quivenatoꝛi do/ nãt nõ homini ſed arti nequiſſime donant Et ſeqͥt. Eſau venatoꝛ erat qꝛ pctõꝛ erat ⁊ penitꝰnõ inuenimꝰin ſcpturꝭ ſanctꝭ aliquẽ venatoꝛẽ ſctm̃.Piſcatoꝛes ãt ſctõs młtos reperimꝰ.Et poſt ſeqͥ. Quid ꝓdeſt ieiuna reviſceribo ⁊ luxuriarivenatibo. Ibi em̃ di — tus ꝙ eſtvenatio oppꝛeſſiua paupeꝝ.⁊ B eſt illicita. Et eſt arenaria cuʒ beſtia dentata cauſa viriũ oſtendendaꝝ.et qui hanc exercet moꝛtalit᷑ peccãt.Etẽ ſal/ tuoſa in ſiluis ⁊ ſaltubo.Et h lʒ ſit licita tũ fit illicita ex ꝑſona ⁊ tꝑe.vt epᷣo.religioſo.?⁊ viro eccleſiaſtico. Et om̃ibo laicꝭ in temꝑe q̃drageſimali.ꝓut ðꝛ.xxxiij.q.viij. Si nul la.Laico tñ eſt licita ob neceſſitatẽ tm.ſ.p pellibo ⁊ carnibo cũ caniboꝛ ſtrepitu.pone/ re tñ laqueos vel retia ſine ſtrepitu clamo/ re ⁊ canibo licitũ eſt clericꝭ vt ðꝛ ibidẽ ĩ ap/ paratu.Debet etiã pᷣdicatoꝛ ↄdẽnando ex pᷣmere venationũ vanitates vł varietates curſuũ ꝓteruitates.tempoꝝ amiſſiones.ĩ/ utiles occupatões.ſepiu ⁊ ſegetũ ↄculcati ones.⁊ ĩ fine fruetuũ modicitateſ.q̃ oia cõ comitant᷑ venatoꝛes qñ poſt vnã beſtiolã vt lepuſculũ timidũ tot currũt milites.tot᷑ ſuſtinent᷑ ribaldi ⁊ canes.tot coꝛnuũ clan/ goꝛes.totvlulantiũ vociferatões.et in fine vtilitatꝭ paucitas ⁊ vtiliũ laboꝝ omiſſio/ nes. Ille ãtvenationes q̃ fiunt ad extermi niũ noxiaꝝ feraꝝ.vt lupoꝝ ⁊vulpiũ et hu iuſmodi magę licite ſũt q; alie ptcõmunẽ vtilitatẽ ↄſequentẽ.dum tñ debito fiãt tẽ/ poꝛe.ſcʒ nõ diebs dñicꝭ⁊ feſtiuis.Uñ nar/ rat Policratꝰlib.j.ca.vj.qvates mantua⸗ nus fertur interrogaſſe marcellũ cum de⸗ populationi auiũ vehementiꝰ operã daret. an auem mallet inſtrui in capturã auium. an muſcam foꝛmari in exterminatõʒ mu⸗ ſcarũ.Riiq; ille queſtionẽ ad auuncnlũ ſe tuliſſʒ auguſtũ.ↄſilio illiꝰpᷣelegit vt foꝛma ret muſcã q̃ a neapoli ciuitate muſcas abꝰ igeret.⁊ ciuitateʒ a peſte inſanabili libera“ ret.que optio impleta eſt. Et de mõ imple tionis narrat Alexander nequã in li.ð na⸗ turꝭ rerũ ꝙ neapolis cũ ſãguiſſugaꝝ ĩfini taꝝ peſte letali vexaret᷑.libata ẽ ꝗa marrone id ẽ. Clirgilio piecta ĩ füdo putei irundine aurea. Qua excracta a puteo mũdato.euo lutꝭ annoꝝ circulis repleuit ciuitatẽ infini tus exercitꝰirũdinũ.nec ſedata ẽ peſtꝭ anqᷓ ſaguiſſuga aurea iterato ĩ puteo mittetur. Qualitercũq; ãt de h̊ fuerit.liquet ex pᷣli/ ctis voluptati ⁊ delectatõi pᷣferendã eẽ mł toꝝ vtilitatẽ.niſi em̃ aliq aliqͥb eſſʒ licita ꝓtecto Iſaac patriarcha ad tale opus nõ miſiſſet filiũ ſuũ añq; diſpoſuiſſʒ ei benedi cere.tñ ex cã.ex tꝑe.ex ꝑſone ↄditõe.⁊ exin debito mõ pt eſſe illicitavt dictũ ẽ.vñ nar- rat᷑ de Edgaro rege anglie ꝙ cũ die dñica ſemel iuiſſet ad venandũ.⁊ btũs Dunſtanꝰ ſacris indutꝰregẽ ad altare diu expectaret audiuit ab angelis in celis introitũ miſſe. et kyrieł.euangeliũ.et poſtea.Ite miſſa.⁊c̃. Cuicum diceret rex rediẽsa venatione vt miſſam inciꝑet. Rñdit. Non poſſum.quia audiui magnã miſſam dei in celis.pꝰquaʒ nõ eſt mihi peccatoꝛi licitũ celebꝛare. In/ dignũ em̃ teꝓ quadãvanitate tanta miſſa te feciſti. Quo audito rex ingemuit.⁊ de ce tero ſe et ſuos a venatione diebus feſtiuis abſtinere fecit. Unde venatio que aliquan do licita eſt. ex tempoꝛe fit illicita et ꝑſona. vt patet ex iam dictis. P (ELapltulum ſertum. li deſideras via eſt. ſi tenebꝛas hoꝛres lux 1 ( eadmonitione medicoꝝ et egrotãtiũ eſt.ſi doctrina indiges veritas eſt. Vñ ipe ſibi comiſeoen. dis ait Math. ix. Hon eſt opus valentiby — milit er ifo Ang medic ſed male habentiby. ” ſe EFaneee wen LCEKapitulum ſeptimum. mad gene opib megleinert De admonitiõe vacãtiũ ludis aleaꝝ⁊c̃. 1 . fppmoji ſe pcaueat moꝛbos ſpua?&è QXuIs . les ⁊ aĩazꝝ lepꝛas qᷓ ſũt pctã.ſᷣm illð Lu. iii nn æ militer quado NMaeglice cura teipᷣm. Siłr infoꝛmãdi ſůt S6aicatoꝛ videt laboꝛãtes in thea ne alios curare attẽptẽt añq; ꝑ fecte in ſca Atrica q̃ ſeptio loco nũerata eſt ab i ſua ſint iſtructi.qꝛvt ait cõmẽtatoꝛ ethi.ix pugone q̃ qͥdẽ eſt ſcia ludoꝝ. dicta a thea/ l NDOpoꝛtet ; medicꝰſit iuſtructꝰdiſciplia et tro.vbi ꝓpłus ↄueniebat ad ludendũ ⁊ ſoe ſer expientia.⁊ ꝙꝙ adhibeat diligẽtiã in medi/ ctaculũvt ait idẽ. Debet monere eos ad pᷣ/ s ccãdoꝛ cauſas moꝛboꝝ inſinuet egrotis.qᷓ cauędos ludos idebitos ⁊ laſciuos.Eſt ei eun nterabulaa ſungulaeareukSaheia ludꝰ?puerſe illuſionis.ð q̊ͥ Geñ.xvj.dicitur me xcix. Multos moꝛbos fecer̃t młta fercula ꝙ Dara vidit Iſmaelem lude cũ filio ſuo Nn Et cõi ꝓuerbio ðᷣꝛ ꝙ cena ſerotina turgen Iſaac.in q̊ͥ ludo vidit illuſionẽ et ſi ignifica tia lacit cymiteria. Itẽ Deñ. vbi ð. Mul / bat deceptõeʒ ait Augꝰ.ſuꝑ Joh̊.omelł.xj. n tos moꝛbos nõ miraber ſi cocos numera et tales ſunt ludi ioculatoꝝ mimoꝝ et hi/ iſe⸗ uerj.ſʒ antiqͥtꝰ nõ fuit ita.qꝛ medicina fuit ſtrionũ ⁊ ſaltatricum.qͥ ſũt ludi nephandi uni pauca ꝝ herbaꝝ ſcia.⁊ illos cibos excipie qbo nõ dʒ clericꝰ intereſſe nec reſpicere. De furn beat q nõ niſi eſuriẽtib placere poſſent.⁊c. qͥb hiſtrionibo ait Augꝰ. Qui ſtultꝭ homi ſnne Bbi bñ ð Hh. Itẽ infoꝛmãdꝰeſt medicꝰvt ꝓ nibo ludentibo aliqͥd impẽdit pctis eoum Diuerſitate etatũ tꝑum ↄplexionũ et regio ꝑticipeʒ ſe facit. Undevos qͥ ſpũales eſtis ⸗ nuũ adhibeat medicinaʒ. ꝓut exemplificat. cũ tales videritis arguite coꝛripte et caſti-/ da Augꝰ., epła.iiij.de q̊dã medico qͥ adhibuit gate. Eſt etiã ludꝰlaſciuievanitatꝭ⁊ volup aßf ꝗqd ↄgruebat doloꝛi cuiuſdã.⁊ ſanitas ↄſe tatꝭ de q̊ Exo.xxxij. Sedit ppłus mandu/ , cuta ẽ. At ille p?aliq̃t annos pᷣſtino doloꝛe care ⁊ bibere.et ſurrexerũt ludere.Et tales n grauatꝰappoſuit idẽ medicamẽtũ.⁊ peꝰ ſe ludi ſũt cauẽdi.Uñn Criſoſto.ſuꝑ Mach. 2—”” pabuit. Ei cũ a medico q̃ſiuiſſʒ cam. Rñ/ omel.vj.ait ꝙ deꝰ nõ cõmendat ludere ſed nncb dit ꝙ illi etati uõ ↄueniebat q̃d alteri ↄpe dyabolꝰ.ſi luſerimꝰante certamẽ qaꝓpꝛia ca uid tebat.Et ſubdit augꝰ. regłaʒ bonã. Lãtũ dimꝰpigricia. Itẽ ludꝰ eſt indiſcrete ac tio ſchr⸗ valet rõ vt artibo nõ mutat qͥd ſᷣm eas fit nis ex qͥ ſepe mala pꝛoueniũt.vt rixe alape deltp tẽpoꝝ varietate eſt mutandũ.Eſt etim pugne.⁊ h̊ pᷣter ludentꝭ intentionẽ qui cuʒ ſ admonẽd medicꝰ vt lucra nõ q̃rat iniuſta dephenſus fuerit ⁊ redargutꝰ dicit ludeni dtr nec infirmitates hoĩm deſideret queſtus feci.nec certe ſufficit ̊ ad excuſatõnem.qꝛ hes⸗ gẽja.vt ait Señ.ð bñfi.li.vj.q; Damades lexcanonica dicit ꝙ ludꝰ noxius eſt in cul tiot athenis veniẽs eũ qͥ neceſſaria funeribo vẽ/ pa.pcipue cum nõ poſſit in bonũ interpꝛe woli Ddicabat dãnabat.cũ ꝓbaſſʒ magnũ lucrũ tari.Et ideo ludus talis eſt punieddꝰ ⁊ cõ eier optaſſe q̊d eueniebat ei ex młtoꝝ nece.ñ demnandꝰ. Item eſt ludus ſocialis hone/ ptio⸗ ait ibideʒ. Grauiſſima infamia eſt medici ſtatis.ſ.ad recreationẽ ⁊ releuamẽ laboꝛis 1blul opes querere.Cõſilłr debẽt ĩfoꝛmari egro/⸗ Et ſic legũt᷑ phi ludere.pꝛout Seneca di unpe tivt pᷣmo querãt medicamenta ſpũalia.qꝛ cit libꝛo de tranquillitate in fine. ꝙ So/ mte ſepe pctã infirmitatum ſũt cauſa.ſ̃m illud crates cum pueris ludere nõ erubeſcebat. hino drego. dicẽtꝭ ꝙ nulla nocebit aduerſitas Et catho animuʒ curis fatigatũ publicis nnbu ſi niła dñet᷑iniquitas. Sʒ xpᷣs eſt verꝰme laxabat ludis.et h aliqñ expedit.Et ponit eniti dicꝰ. ⁊ verbũ eiꝰ eſt medicamẽtũ ſᷣm Aug. exempluʒ de agris fertilibo ꝙ cito illos ex/ ſuck⸗ li.iij.ᷣmonũ.ſᷣmõe.xxxj. Itẽ Ambꝛo.in ſer hauriet nũq; intmiſſa fecũditas. Ita ani/ ſne mone ait.Omia hẽmꝰin xpᷣo ⁊ oĩa nob eſt moꝛum impetus aſſiduus laboꝛ franget wele xpᷣs. Uñ ſivulnera carere deſideras medi vires:niſi paulatim reſoluti et remiſſi fue/ n cus eſt. ſi febꝛe eſtuas fons eſt. ſi foꝛtitudie rint. Similiter põit exeplũ ꝙ ſomnꝰ refe/ n indiges virteſt.ſi moꝛtẽ fugis vita eſt.ſi ce ctioni eſt neceſſariꝰ:ſi tamen ſit continuus en wle Re Nlh 1 api lthen 1ceb hhe, ehe acß/, Ne lioſ griica nehn⸗ abi⸗ handi mde Goni Scnn Us ctis ataſi⸗ iwly⸗ mnch⸗ unss Oh⸗ oded macn aeneto nuhe gice; ldenl nonne Kmart 4 ſahul uhlds tponit los el/ taan fange⸗ ſifue reſo tinuus Diſtinctio vecima. moꝛs eſt. Et ideo inquit. Legum cõdito/ 1* res ſeſtos inſtituerũt dies vt ad hilaritatẽ pnblice homines cogerent᷑ tanq; neceſſa/ rium laboꝛibus temꝑamentũ interponen tes. Item Tlaleriꝰli.vj. Ludos idcirco int legittimas actiones ↄnumerabãt.qꝛ tem⸗/ peramento motꝰ naturalis caloꝛ nutrit᷑ in coꝛꝑeet leticia men reꝑat᷑. Uiri tñ eccle/ ſiaſtici ſobꝛie et temꝑate debẽt ludere. ꝓut ait Ambꝛo. li.j.de offi. ꝙ licet interdũ ho/ neſta ſint ioca ac ſuauia.tñ ab eccleſiaſtica aberrant regula.Nõ ſolũ ꝓphanos ſʒ etiã om̃es iocos declinãdos arbitroꝛ. Uñ de beato Johanne apło narrat Caſſianꝰ lib. vij.collationũ ꝙ; cũ manu molliter ꝑdiceʒ demulceret vidit eũ quidã iuuenis.et ſenẽ deriſit. et miratus eſt talem virũ ſic facere. Cui ſanctꝰ ait. Quid geſtas in manu. At ille. Arcum. Cui ait.Lur eũ nõ ſemꝑ ten/ tum circũfers. Et ille. Ne iugi curuatione foꝛtitudo eiuſ molleſcat ⁊ deꝑeat. Sic ait ſanctꝰne te offedat hec mea ꝑua laxatio.qꝛ niſi remiſſione quadaʒ rigoꝛem qͥs relaxeęt nõ poteſt obſequiũ dare ſiue iugiter fecun Dare. Uirivero celici quales ſũt eccleſiaſti ci religioſi ludos pᷣmo modo dictos caue ant.⁊ ſi aliq̃ ludovtant᷑.debito modo⁊ de/ bito tꝑe ⁊ religioſe fiat.vt ait Señn.epla.l. Ulir auᷣt ꝑfectꝰnõ dʒ intẽdere ludis vanis in q bꝰdelectant᷑ demones.Uũ et ĩi ſomno fuit dictũ illi romanovt ludi inſtaurarent ſicut recitat Augꝰ.de ci.dei li.iiij.ca.xxvj. de ludo vero alee et ecꝑiculo in ſumma de caſibꝰli.ij.vbi ðꝛ ꝙ illi qͥ ludũt ad aleã vel ad taxillos vel qui ludo interſũt vel ſũt ꝑti cipes peccant.Et ibi de peccatꝭ ↄcomitã/ tibo talẽ ludũ qualia ſũt deſideria lucrãdi. volũtas ſpoliandi.tꝑis amiſſio.frequens peieratio. rixaꝝ ꝓuocatio.ſubſtãtie ↄſum ptio.aſſiduitas mentiendi.⁊ ocioſa verba ⁊ blaſphematoꝛia ſepe ꝓferendi. Unde ðꝛ in Policrato li.ꝙ mendacioꝝ ⁊ ꝑiurioꝝ x. mater eſt alea. Unde et Chilon lacedemo/ nius iũgende ſocietatꝭ cauſa miſius Co/ rinthum duces et ſenioꝛes pplłi ludẽtes in uenit in alea.et ideo infecto negocio reuer ſus eſt. dicẽs ſe nolle glam ſpartoꝝ quoꝛũ fama conſtructo biſancio clareſcebat hac maculare infamia.vt dicerent᷑ cũ aleatoꝛi/ bus ↄtraxiſſe ſocietatẽ. Conſilr regi De⸗/ metrio in opꝛobꝛiũ puerilis leuitatꝭ miſſi ſunt aurel tali a rege parthoꝝ.q̊ͥ mũere in/ locatꝰeſt honoꝛata eſt adoleſcentia reg ſen ilis. z in maieſtate regia ↄſtitu tꝰnon verebat᷑ leuia exercere. Econtra eſt de magnatibo mo⸗ dernia.qͥ ꝓ magno habent ſi nouerint ve/ naticam vanitatẽ ⁊ in aleaꝝ pericia ſint in ſtructi.et ſi in vanis ludis ſint experti.Cũ tñ dicat Seneca in ꝓuerbijs.Aleatoꝛ tã/⸗ to eſt nequioꝛ q̃nto in arte doctioꝛ.ergove ſa nia magna eſt tali arti inſudare. Et non ſolum nobiles intendentes talibo ſibi no/ cent ſed etiã multis alijs qͥbs dant audaci am ⁊ exemplũ talibo vacandi.⁊ etiam libe ros ſuos et heredes exemplo ſuo ad talia pꝓuocant. Oundus iſte totꝰ q̊ddam ſcac⸗ cariũ eſt.cuius vnꝰpunctꝰ eſt albus et alxꝰ niger /ꝓpter duplicem ſtatũ.vite et moꝛtis. gratie et culpe. Familia buiꝰ ſcaccarij ſũt bhomines huiꝰmundi.qui om̃es devno ſac culo materno extrabunt᷑.⁊ collocant᷑ in di uerſis locis huiꝰ mundi.et ſinguli habent Diuerſa nomina.vnꝰ dicit᷑ rex. alter regina. Tertius rochus.Quartus miles.Quin/⸗ tus alphinus. Sextus pedinus. Uñ ver/ ſus. Rex rochus alphinus: miles regina pedinus. Iſtius auteʒ ioci conditio eſt ta us.vt vnꝰ alium capiat.et cum ludum cõ/ pleuerint ſicut de vno loco et ſacculo exie/ runt ſic in vnuʒ locũ reponunt᷑.nec eſt dif᷑/⸗ ferentia inter regem ⁊ peditem pauperẽ.qꝛ ſimul invnum diues ⁊ pauper. Et Sap. vn. dicit. Unꝰ eſt introitꝰ ad vitam et ſimi lis exitꝰ.Et ſepe ↄtingit ꝙ quãdo familia ſcaccarij poni in ſacculũ rex infertꝰ col/ cat eſt. Dic qñ tranſeunt ab hacvita hꝰ mundi maioꝛeſ in inferno ſepeliunt᷑.? paiꝛ peres in ſinum Abꝛahe depoꝛtant᷑.exem/ plo diuitis et Laʒari. In iſto etiam ludo rexvadit circumquaq; directe ⁊ capit vn/ diq; ſemꝑ directe.in ſignum ꝙ rex omnia iuue capiat.et in nullo omiſſa iuſticia om̃i bus exhibenda obliquare debet. Sʒ mo/ do quicquid agit iuſticia reputat᷑.qꝛ quic quid pꝛincipi placet iuris habet vigoꝛem. Regina ſiue domina que dicitur Ferʒe ca pit et vadit oblique.quia cum auariſſimuʒ ſit genus mulieruʒ quicquid capit niſime re detur ex gratia: rapina eſt et iniuſticia. Rochus eſt iuſticiarius perambulans to tam terram. directa tamen linea ita ꝙni⸗/ hil oblique capiat muneribue coꝛruptis. ſed omnia iuſte coꝛrigat nulliparces. Dy econtra de illis iã verificat᷑ ilð Amos.iij. GWS Lonnertiſti in amqritudinẽ iudiciũ ⁊ fru ctum iuſticie in abſintbiũ. Miles vero in capiendo duo puncta tranſit directa ⁊ ter tium obliquat. In ſignum ꝙ miles et dni ⸗ ſte capere redditus de/ terreni poterunt iuſtece aunue de⸗ bitos. et iuſtas emendas a delinquentib ſm exigentiam delicti.ſed tertiũ punctum obliquat rũ talliagia et iniuſtas exactio/ nes extoꝛquent a ſubditis. Alphinivo coꝛ nuti ſunt epiſcopi nõ vt Moyſes ex collo quio diuino.ſed potiꝰ regio imperio vł pꝛe ce aut pꝛecio ſublimati. Iſti alphini obliq̃ currũt et capiunt tria puncta ꝑtranſeũdo. quia fere omes pꝛelatos peruertunt odiũ et amoꝛ et munerum fauoꝛ ne delinquen/ tes rephendant et contra vicia latrent.ſed potiꝰ? pꝛo annuo cenſu peccata ad ferinam traduntvt ſic oya bolum ditent. Undð qui debuerũtvicioꝝ extirpatoꝛes eſſe.iam per cupiditatem facti ſuntvicioꝝ pꝛomotoꝛes ⁊ dyaboli ꝓcura toꝛes. Pedinꝰ vero pau/ perculus eſt qui incendendo ſemper vadit directe in ſua ſimplicitate.ſed quando ca/ perevult obliquat. ſic ſemp dum ĩ ſua ſim plicitate et paupertate conſiſtit directevi/ uit.ſed cum querit aliquid temꝑale vł ho/ noꝛem conſequi ſtatim mendacijs. periu/ cijs.adulatiõibo. ⁊ fauoꝛibo obliquat quo/ uſq; ad gradum ſuperioꝛeʒ ſcaccarij perue niat. et tunc duo puncta pertranſit. tertiũ obliquãdo. Sic pauꝑ cum eleuat᷑ ſtatim ꝑuerſe incedit.quia aſperiꝰ nihil eſt humi/ lſicum ſurgit in altũ. In iſto ſcaccario dya bolus dicit eſchack inſultando aliquem et pereutiẽdo peccati iaculo.qui ſic ꝑcuſſus niſi citius dicat liueret ad penitentiam re currendo. dicit dyabolus ei matt. animaʒ ſecum ad tartara deducendo.a quo nec li/ berabitur pꝛece vel pꝛecio.quia in inferno nulla eſt redẽptio.Et ſicut venatoꝛ diuer/ ſos habet canes ad capiendas beſtias di/ uerſas.ſic dyabolꝰet mundꝰdiuerſa habẽt peccata quibo diuerſimode homines illa/ queant. quia om̃e quod eſt in mundo aut eſt concupiſcentia carnis aut oculoꝛũ aut ſuꝑbia viitee. (Lapitulum octauum. Be admonitione habentis curam rei/ publice vt ꝓpuideat ꝙ ſingłi exerceant ſua Kicia et de excluſione inutilium officio/ publicam ait Hugo vbi ſupꝛa. Elboꝛantes aut in pᷣdictis artibo mechanicis et atẽ ſunt q̃ſi pedes ipſius ⁊ obſe tarcꝰ?dicit. In om̃ibo exequẽeda ſũt q̃ humi lioꝛibo.i.multitudini cõpetũt. Nam pau/ citas ſꝑ pluribo cedit.⁊ ea cauſa ſũt inſtitu ti magiſtratꝰ vt a ſubditꝭ iniurie ꝓpulſent᷑. ipſaq; reſpub.q̃i illoꝝ opiſicio calciet᷑. Eſt em̃ qi diſcalciata qn iniurijs exponit᷑ quo nihil pᷣt ignomin eẽ gerẽtib magiſtratũ. Afflictꝰnãq ꝓpłus q̃i pncipis podagram arguit ⁊ ↄuincit.Et ſicut ait apłs ad Co/ rinth. xij. Om̃ia mẽbꝛa ſũtvnũ coꝛpꝰ.q̃ mẽbꝛa habẽt diuerſa officia.et qdlibʒ indi get officio alter? Tüc eſt q̊dlibet mẽbꝛũ pꝑ fectũ cũ pᷣt ꝑſicere ſuũ op ꝓpꝛiũ.Unũq̃dq; cĩ eſt ꝑfectũ cũ attingit ꝓpꝛiã vᷣtutẽ.ait phᷣs li.vij phiſicoꝝ.et.iiij.methaphiſice.Hocẽ ſingulũ qͥd pᷣt facere ſuũ opꝰ Et equocũ eſt illð qͥd nõ pᷣt facere ſuũ opꝰ vt ſerra lignea ⁊c̃. Sic ẽ in coꝛꝑe reipu.ꝙ ſũt diuerſa mẽ/ bꝛa ꝓpoꝛtionabilit᷑ vt dictũ eſt habẽtia di⸗ uerſa offcia.q̃ꝝ q̊dlibʒ indiget officio alte riꝰ.Et tũc ipᷣa eſt in debito ſtatu qn neutꝝ vſurpat alteriꝰ officiũ.⁊ q̃dlibʒ exercet ſuũ veracit᷑. Hec dʒ qͥs mirari de coadaptõne reipub. mẽbꝛis coꝛꝑis nat᷑aliſ.cũ dñs oſtẽ dit nabuchodonoſoꝛ ſtatuã cutꝰ caput ex auro optimo.pectꝰ⁊ bꝛachia de argeto ⁊c. Ad ſignandũ variũ ſtatũ regnoꝝ diuerſo/ rũ ſ̃ᷣm ſctõs.Conſimili rõne in vno regno diuerſe ꝑſone ĩ repub.pñt adaptari diuer ſis mẽbꝛis in coꝛꝑe natali Uñ ⁊ ĩ tractatu q̊ ðꝛ liber phie ðꝛ ꝙ ĩ ciuitate ymaginaria Socratis.Caput eſt ad modu arcis ipᷣiꝰ palladis.bꝛachia tãq; pꝛudẽtes⁊ foꝛtes vi ri iuxta arcẽ ad ipam tuendã locati. vẽter et genitalia opifices ciuitatis et mulieres. Coxre vᷣoꝛ crura ſut negociatoꝛes huc⁊ il/ luc diſcurrẽtes. Pedes vo ſũt agricole Cx negociatoꝛes pnᷣt ſignificari ꝑ pedes.quia calcãt terras.⁊ ſub nauigatõne ↄtinet᷑ ars mercãdi ſᷣm Hugo.vbi S. vel pñt ſignari ꝑ crura vnde ſuſtentãt rempub.ſuis mer⸗/ caturꝭ. Mercatura em̃ multũ iuuat rem/ oꝓvooibo ad illas ptinentib ad rei pub. vtilit quunt᷑ ei ⁊ eam ſuſtentant.de quibo pedib cuſtodiendis mouẽdis dirigedis ſtatuen dis debet hꝛe curã magiſtratꝰ. Unð Plu/ ſ nicsa wene gtobte ppec ſatuen B, fühan Mon, inſtin blent E ſtco. ſtrai. ugeun CCo⸗/ Nii bzlngi ſbrün ac ipds Hor! uocih Palignen mi⸗/ di⸗ goole neutz nuſoi apöne Nivoli Hung lone. acrlo⸗ go aduc Uractat gumn rco i⸗ ſoꝛtcort ti Fent lan bocel/ eU ula ck ors gnan mer/ Nran/ Diſtinctio pꝛima. Sequitur ſecunda pncipalis pars bu/ evecn ſumme. Pꝛologus. Abita oeſcripti onereipu.in cõmuni et enume/ ratis virtutibo q̃ ſunt membꝛis eſſarie. Sine deſcptis et infoꝛmatis ꝑ hecel cpiis erimdemaris ſonis ex qͥb reſpublica ↄſtituit᷑ quia tali/ um perſonaꝝ eſt multiplex colligatio ſiue coherentia. Dirigente ſũmo magiſtro xpᷣo ihu videndũ eſt de pᷣdicta colligatõne q̃li/ ter admonendi ſũt omes in repub.vt tene/ ant oꝛdinẽ ſue coherentie. Et pᷣmo de co/ herentia legali ſiue oꝛdinali.ſ.poteſtatum que eſt dominoꝝ ad ſeruos.et econuerſo. Secũdo de colligatõe natali q eſt paren/ tum ad filios et fratrum ſiue cognatoꝝ ad inuicem. Tertio de colligatione ſacramen tali q̃ eſt ↄuugatoꝝ ad inuicem. Quarto ðᷣ coherentia fidei q̃ eſt xpᷣianoꝝ ad inuicem in coꝛꝑe xpᷣi. Qinnto de colligatõne ciuili q̃ eſtvicinoꝝ ⁊c̃. Que omia diſtincte pᷣnar rata ſüt in pncipio ¶ Hiſtinctio pma ſecũde ꝑtis hꝰ ſumme. Eapitulum pmum. ¶ Deoꝛigine leruitutꝭ.et de equalitate cõ ditionis omniũ quã dzʒ pᷣnceps cogitare. Epꝛimag colliga tione qᷓ;tum ad vnã partem.ſcilzʒ xv. vbi multũ de h.vnde ait.cõditio ſerui/ tutis iure intelligit᷑ impoſita peccatoꝛi. et pma cauſa ſeruitutꝭ eſt peccatũ.ꝓinde nũ q; in ſcpturis legimꝰſeruũ anteq; ̊ voca/ vulo Noe iuſtꝰpctm fuij iudicaret. Geñ.ix MNomen itaq; ulud culpa meruit non na/ tura. Et ibi bene de h̊. flon debent dñi nimis eleuari de dominatu cum nõ exna turali ↄditione ſint dñi ſʒ merito peccati. Unde Aug'. vbis. Qui impant ſeruiunt eis qbovident᷑ imꝑare.Nec imperant cupi Ditate dominãdi.ſed officio ↄſulendi.nec pncipandi ſuꝑbia ſed ꝓuidendi miſericoꝛ dia.hoc naturalis oꝛdo pᷣſcribit. Ita deꝰ cuũ hominẽ ↄdidit.Dominamini inqͥt pi/ ſcibo maris ⁊c. Gen.j. Rationalẽ creaturaz dQg vmaginẽ ſua noluit niſi irrationabili/ gqualiter debent ſe habere pꝛinci pes ad ſeruos dictuz eſt S. tamẽ intelligere Debẽt ꝙ ratio dominandi oꝛta eſt ex pctõ. put Auguſtinait li.xix.ð ciuitate dei.ca. bus dominari.nec hoĩem homini :ſed ho⸗ minẽ pecoꝛi. Inde pꝛimi iuſti paſtoꝛes pe coꝝ magꝭ q;ᷓ reges hominnʒ ↄſtituti ſunt. BGBeñ.xlvij.vt ſic inſinuaret deꝰqͥd poſtulet oꝛdo creaturaꝝ.qͥd exigat merituʒ pctõꝝ. Hec Aug'. Poſt petm̃ tñ legittime hnci/⸗ Pancib⸗ ſᷣm legẽ diuinã ⁊ humanã debent omiĩes obedire.ſᷣm illud Ephe.v. Serui obedite dñis carnalibo cũ timoꝛe et ſimpli citate coꝛdis ſicut et xpᷣo.Debet ergo dna et pnceps iugiter meditari equalitatẽ cõ/ ditionis cũ ſeruis.et pondus ſue ſeruitutꝭ ex alia parte et nõ meareer cunlitata re dictü eſt. Sic fecit Job. xxxj. qui ait. quid nõ invtero fecit me ſicut ⁊ illũ.ſ.ſᷣuũ. Vbi Grego.moꝛał.xxi.Potentibus viris magna eſtvirtꝰ?humilitatis ↄſiderata eq̃li tate ↄditionis.et poſt manu humilime cõ ſiderationis depᷣmendꝰeſt tumoꝛ elatõis. Beñ.ix.Terroꝛveſter ac tremoꝛ ſit ſuꝑ cũ/ cta animalia terre. Ibi Gre. Homo aiali/ bus irrationalibo nõ ceteris hominibo ad yvymaginèẽ dei factis eſt nat̃a pᷣlatꝰ. Idcirco ðꝛ ei vt ab animalibo non ab hominib ti⸗/ meat᷑.qꝛ õ̊ naturã ſuꝑbire ẽ ab equali velle timeri.Et ibi bñn de h. Et de h̊ Señ.epła xl viij.ait. Cum ſeruis familiariter viuere Ddecet pꝛudentiã tuã.ſerui tui ſunt.vmmo hoies ſunt ↄtuberniales.ſũt humiles. ſũt amici dei et cõierui tui. Et ſequit᷑. Cogita iſtũ quẽ ſeruũ vocas ex eiſdem ſeminibo oꝛ tum. eodẽ frui celo.eque ſpirare.eque mo/ ri. Unõð hec ſumma mei pcepti eſt vt ſic cũ inferioꝛeviuas quẽadmodũ ſuꝑioꝛẽ tecuʒ velles viuere.Pꝛeterea dñs debet cogita/ re ꝙ aliqͥ tge foꝛte erit ſeruꝰ. Unde ibi Se neca. Neſcis qua etate ⁊ vbi ſeruire ceperꝭ. viue cũ ſeruo clementer.viue cõiter.et i ſer monẽ ⁊ in ↄſiliu ⁊ ↄuictũ ſllũ admitte.Itẽ cogitet dũs q; qͥ eſt ſeruꝰ ↄditione liber eſt vircuali libertate mentis.qꝛ ſine peccato. ber animo foꝛte.ſᷣuus eſt.̊ illi nõ nocebit. Oſtende qͥs nõ ſit. Cu q ons es ſᷣuis libi dini aut auaricie aut ambitioni aut pecca to multiplici omes timoꝛi. Nutla ſeruitꝰ turpioꝛ eit qᷓ; volutaria peccati ſubiectio. Cum &ů& ſit poſſibile ꝙ dns aliqñn ſit ſeruus pᷣdictaꝝ paſſionũ no ſuperbe vebet efferri ſuꝑ ſeruu. Ideo ↄcludit Sen. Colant te fui tui potꝰ qᷓ; timeant.ſʒ ad rabie cogũt vos delicie. ⁊c. Et ideo ᷣm Auguſtinutn. uü⸗ Multi dñi ſunt ſerui tot dñoꝝ q̃t vicioꝛũ Hon tñ ꝑmittẽdi ſũt ſeruiviuere ſine diſci plina ⁊ laſciuire.ymmo ſũt caſtigãdi debi/ to modo.Ecci. xxxiij. Panis et diſciplina opus eſt uo. Unde Señ.eplła vbi S.Uir ga em̃ om̃e murmur ↄpeſcit᷑. Iſtã eqlitateʒ cũ ſᷣuo cogitabat beat? Martinꝰ qñ verſa vice ſᷣuiebat armigero. Et exemplũ chari tattꝭ erga inferioꝛes oñdit dñs ⁊ mgr cum lauit pedes diſcipuloꝝ Joh̊.xiij. Et quan Do erat in medio ſiẽ qͥ miſtrat Lu.xxij. Uñ nõ venit xpᷣs miſtrari ſʒ miſtrare.Nõ tame Denegandũ eſt qn fui ⁊ ſu bditi oẽs cũ om ni affectu ⁊ hũilitate ⁊ reuerẽtia debeãt ſer uire dñis ſuis:reddẽtes q̃ ſũt ceſarꝭ ceſari. et q ſunt dei deo Macth. xvij.et.j.Petri. ij. Serui ſubditi eſtote dñis in om̃i timoꝛe. Sʒ admonẽdꝰeſt dñs vt nõ tumeſcat coꝛ de ex diuino dono.nec ↄtẽnat fᷣuũ iniuſte ex ſuo imꝑio.ſʒ debet ſicut pꝛ patrie piꝰ cie mentia.⁊c.vt dictum eſt ſupꝛa. LLapitulum ſecundum. BDei peccatum eſſe cauſam ſeruitutꝭ vt ſint libe ri mentee. . — WVWantũ 90 aliã parteʒ.ſ.qualit᷑ ßui debẽt ſe hꝛe erga dños ſuos. NHotanduʒ ꝙ admonedi ſũt vt intelligãt pctm̃ fuiſſe cãzʒ ſeruitut vt dictũ eſt.vt eoipᷣo magꝭ habe/ ant pctm odio ⁊ ab illo ſe caueãt q̊d indu/ xit tam turpeʒ ſubiectionẽ.qꝛ qͥ facit pcti ſeruꝰ eſt peccati. Joh.viij. Uñn ſtudeat eſſe liberi mẽte ĩ interioꝛi hoĩe ⁊ tũc nõ eſt dolẽ du de exterioꝛi fuitute ſᷣm ꝙ monet aplus Coꝝ.vij.Seruꝰ vocatꝰes nõ ſit tibi cure ſupplevocari ſᷣuꝰ. Qui in dño vocatꝰ ẽ ſer/ uus libertꝰeſt dñi.Oꝛigo aũt hꝰ vocabu/ li ſeruꝰ inde credit᷑ ducta ꝙ hij qͥ iure belli capiebant᷑ ⁊ poſſent occidi ̃uabãt᷑.vnde a ſeruando ſerui appellati ſunt. apitulum tertium Iſubaiti oẽs ſiue ſint milites ſiue ſerui admonẽdi de ꝑfecta obedi entia ⁊ fidelitate ⁊ ſtabili dilectiõe erga do minos ſuos.magniſicando ⁊ pᷣconiʒando ſalua veritatevitã ⁊ honoꝛẽ eoꝝ cuſtodien * nfoꝛmatione ſeruoꝝ vt intelligant De fidelitats quam ſerui debent habere nt aut ſerui et do. pmptecis obediẽdo.exemplo populi qᷓ nolnit ꝙ Dauid rex iret ad bellũ ꝓpt peri eulũ.vt patet.ij. Re.xviij. Qui ⁊ dixerunt. Tu vnꝰ ꝓ decẽ milibo reputar.Et exẽplo Joab qͥ noluit caꝑe vꝛbẽ ſine rege.nevicto rig ſuo nomini aſicriberet᷑ij. Reg.xij. Dic em̃ faciebant antiqͥ ⁊ eis in om̃ib obedie/ baãt.ſicut dicit Uirgiliꝰlibᷣ.j.dicta militis Enee.qͥ ait. Rex erat Eneas nob qͥ iuſtioꝛ alter. Nec pietate fuit: nec bello maioꝛ ĩ ar mis. Que omia euidenter patent in fideli tate quã debent pᷣncipibo. Ideo admonen di ſunt ſpecialiter de obſeruãda fidelitate. Figdelem em̃ ſeruũ ⁊ pꝛudentẽ commẽdae dñs ⁊ remunerat Math. xxv. Et h̊ exem/ plo antiq̃ꝝ ſicut militũ ceſarꝭ qͥ erãt ſibi de uotiſſimi. nec ab eo aliq̃ᷓ modo valebãt ſe⸗,/ parari. Sic narrat᷑ in vita ceſarꝭ. Et Cale riꝰ dicit li.iij.de qdaʒ milite qͥ cũ eẽt captꝰ et ad Anthoniũ ꝑducvꝰ. Rñũdit eidẽ. Ju/ gulari me iube.qꝛ nõ ſalutis beneficio.nec moꝛtꝭ ſupplicio adduci poſſuz vt ceſarꝭ mi les eſſe deſinam. Unñ q̃ ↄſtantiꝰ vitã ꝓ dño ↄtempſit co faciliꝰvitã ⁊ libertatẽ ab An/ thonio meruit. Sic dz eſſe in milite xpᷣi vt nihil eũ a dño ſeꝑet.f̃m illð apłi ad Roma nos.viij. Quis ſeꝑabit nos a caritate xp̃i. Item exempluʒ ꝙ qnto qͥs eſt fidelioꝛ ſuo dño tanto magꝭ dʒ cõmendari ab aduerſa rio.Et de hac fidelitate ſeruoꝝ ad domi/ nos Ualeriꝰli.vj.narrat de ſeruo cuiuſda,z pampiniõis ꝙ cũ aliqͥ eſſent miſſi vt wdfim ſuũ occiderẽt.ſeruꝰ cõmutata veſte cũ dño ⁊ ꝑmutato anulo dũm claue ſecreta emiſit a thalamo.⁊ ſe in cubiculũ dũi recepit.⁊ ſe vt pampinionem dñm ꝑmiſſus eſt occidi. Bꝛeuis hꝰſfacti narratio.ſʒ nõ parua ĩ gẽ/ tili fidelitatꝭ oſtenſio Et ibi de alijs ſeruis fidelibo ſuis dñis.Et de hac fidelitate ſer uoꝝ erga dños Señ.li.iij.de bñfi.narrat de ſeruo qui aptauit ſibi veſtem et anulos dñi ſui.⁊ ſe obtulit ⁊ pᷣbuit ad occidenduʒ ꝓ dño ſuo. Ualeriꝰibidẽ narrat de ſeruo qͥ pmo dñm occidit ne traderet᷑ in manꝰ ho ſtiũ.deinde ſeipᷣm traiecitvno ictu dicens. Tempeſt inqͥt me cõſulere mihi. Jam em̃ dñm meũ manumiſi. Ibidẽ narrat ð duo bus ſeruis qͥ capta quadã vꝛbe fugerãt ad hoſtẽ. ⁊ hoſte ⁊ exercitu erꝰ intrãtib vꝛbem illi ſerui pᷣcurrerũt ad domũ dñe.⁊ eãẽ edu/ xerũt.ac querẽtib.q̃ nam eſſet.ꝓſeſſi ſunt cxudeliſſimã mulierè ab eis duci.ſ.vt to⸗ woli thei mm. Niplo wigo Si⸗ helie, Wlins ſtr Nrix ſaci en tte,. er / ſbide ie⸗ e 100O u/ dnee nwi⸗ X ⸗ eröint Non o. erſd Nmi/ inſce 1 din Jame mt aſe cüci. gig ſons neſe nenat nulos ſenoqh ndho ens. memn zduo rite Nbein zect / ſiſunt t to/ ſencl; Diſtinctio pꝛima. queret᷑.qᷓ̃ ſic euaſit ?⁊ ambos poſtea manu/ miſit.i.liberos fecit. Siłr narrat de q̊dazʒ incluſo a ceſare qͥ petijt a ſeruo vt traderet eivenenũ.Et cũ ille non poſſet eunadere qͥn traderet᷑ ei d petebat medicamentuʒz in/ noxiũ dedit ei ⁊ acceſſit ad filiũ eius dicẽs Jubeas obſeruare donec intelligas an ve nenũ dederim patri tuo. Ille cum ſopitus eſt vixit et a ceſare ſeruatus eſt. ¶ Capitulum quartum. ſafſſeruoꝛũ qͥ dños occider᷑̃t et lares djñoꝝ ↄiuges inuaſerũt narrat Trogꝰpompexꝰli.xviij.ꝙ vnꝰex ſeruis illiſ miſertꝰeſt dñi ſui. Et cũ illi ᷣuivellẽt ex ſe illũ regẽ eſſe qͥ pᷣmo ſolẽ oꝛientẽvidiſſʒ Ille ſeruꝰad dñm ſuũ Stratonẽ noiĩe detulit ⁊ eũ infoꝛmauitvt cũ in campũ ꝓceſſiſſet ce/ teris in oꝛientẽ ſpectantibo. ſolꝰ ille in occi dentẽ intu eret᷑.Et cũ aduẽtare ceꝑit dies fulgoꝛẽ ſu mmo faſtigio ciuitatis oſtendit editiũculis culminibovꝛbis oꝛiens ſolfa re bat. Et qꝛ nõ ſeruilis ingenij rõ viſa eſt. quirentibo auctoꝛẽ de dño ↄfitet᷑. Et tunc intellectuʒ eſt qᷓnta dñoꝝ ingenia ſeruilibꝰ pᷣſtarẽt. Data gvenia ſeni filiũq; eiꝰ regem Strato nẽ creauerũt poſtqᷓ; ad filiũ regnũ trãſiatũ eſt ⁊ ad nepotes.Et qꝛ celebꝛe fuit facinꝰſᷣuoꝝ alioꝝ toto oꝛbe. Jõ Alexãder magnꝰ vltoꝛ publice ſecuritatꝭ oẽs qͥ pᷣlio ſuꝑfuerũt: ſi qñ eos expuguit ob memo/ riã veteris cedis cruciba affixit expugnata xoꝝvꝛbe.genꝰ tñ Otratonis inuiolatum Fuauit regnũ Deteſtãda em̃ fuit temeritaſ pᷣdictoꝝ ſeruoꝝ.⁊ iðo magna equitate ple ctenda.Et ſi fide ihu xpᷣi puati erant fide- les dñis ſuis his modis.multo magis fi/ de illiꝰpᷣditi ⁊ etiã alligati debẽt eſſe fideleſ dñis ſuis.et eos honoꝛare. Uñ narrat᷑ in vitiſpatrũ li.ij.c.de humilitate.X abbas Olimpiꝰ qͥ ſeruꝰfuerat deſcendebat ꝑ ſin/ gulos annos a Scithia in Alexandriam poꝛtans mercedem dñis ſuis.et mittebat aquã in peluim ⁊ offerebat lauare pedes eo rum. Et cũ illi dicerẽt noli pater h̊ facere. Rñdit.Ego ↄfiteoꝛ qꝛ ſeruꝰ vꝛ ſum.⁊ grãſ ago vobis ꝙ dimiſiſt me liberũ fuire deo Mercedes gᷓᷣveſtras vobᷣ debitas accipite Quibo non acquieſcentib, dixit. Credite dei deo. N Henequicia quoꝛũdam ſeruoꝝ et puni/ E nequicia uero mihi ꝙ ſi nolueritꝭ reciꝑe mercedes veſtrai hic remanebo ⁊ ſeruiam vobis. Memine⸗ rat enim chꝛiſtum dixiſſe Matthei. xxij. Reddite que ſunt ceſaris ceſari.et que ſũt (Eapitulum q̊ntum. De admonitione fideliũ ſpecialiũ qua⸗ liter debent ſeruare obedientiam ad ſuos Xemplo iſtoꝛum Aſeruoꝝ ſunt admonẽdi ſubditi et ſerui ad omnimodã fidelitatẽ ſer uandã dñiis ſuis et ad tuendã eoꝝ ſalutes Et de h̊ Uirgiliꝰ loquens de apibo hoꝛtat ſubditos. Unde ait. Pꝛeterea regeʒ nec ſic egyptus et ingens lydia nec ppłi parthoꝛũ aut medus ydaſper obſeruauit regem in/ columem. ⁊c. ¶ Diſtinctio ſecũda ſecũde ꝑtis hꝰſũme. (¶Eapitulum pmum. De admonitõne patrũ vt nutriã et filias ſub oꝛdinata diſciplina. eſt de colligatõe naturali aliq̃ꝝ mẽbꝛoꝝ in repub.ſicut parentũ ⁊ filioꝝ ⁊ fratrũ ⁊ ſoꝛoꝝ ad inuiceʒ. Unde pmo ſut admonẽdi pꝛẽs ⁊ matres ad eru/ diendũ filios diſciplinaliter.vt ſicut ſunt cau ſa eſſendi.ita ſint ⁊ bñ viuendi.eos bñ nutriendo ᷣm ſapientẽ in li. Ethi. Unð ⁊ Ecẽi.vij.Filij tibi ſũt:erudi illos.Et.xxx ſimiliter. Pꝛo aĩabo filioꝝ colligabit vul/ nera. Et ſeqᷣ?. NHe des illi ptãteʒ aie tue. Et ibi multũ ð H̊. Itẽ Pꝛouer.xxiij. Noli ſub trahere a puero diſciplinã.Heb.xij.Quis em̃ filꝰ quẽ nõ coꝛripiat pꝛ.⁊c̃. Sic em̃ fi/ lij cohibent᷑a malis.infoꝛmãt᷑ in moꝛibus bonis.⁊ ad dura ſuſtinẽda pᷣparant᷑.vt he reditatẽ paternã aſſequant᷑ digni efficiũt᷑. Et ideo nobiles antiq ſilios erudiri fecer̃t ſapientialit᷑.vt pʒ de Philippo pꝛẽe Alexan dꝛi ſup ꝑte pma. Item diſciplinabant fi⸗ lios virtualiter cohibẽdo a mał ⁊ infoꝛmã do in bonis.qꝛvt ait Augꝰ.ð maioꝛibus eccłe. Diſciplina in duo diuidit᷑. In cohi/ bitionẽ.ſ.⁊ inſtructiõem.q̃ꝝ pᷣmũ timoꝛe: ſcdᷣm amoꝛe ꝑficit᷑. Et ivðᷣo narrat Policra tus li.vj.q; Octauianꝰ imꝑatoꝛ filios ſu/ os ⁊ ſi nõ genuit adoptauit ad gradũ mi/ litarẽ ⁊ curſuzʒ ⁊ ſaltũ fecit cercifari. vſich tfilioꝰ Pars ſecunog. natandi pũctũq; feriẽdi telũ ⁊ iaciẽdi miſ/ ſilia ⁊ lapides mann ⁊ füda.Et qualit᷑ on: ne bellü ſcirẽt ſuſtinere aut inferre. Et q;/ uis ſufficere poſſit eis clarꝰſanguis ad glo riam ⁊ bonũ hereditariũ ad omnẽ affluen tiam. tñ ea diligentia ſũt inſtructi ac ſi ſua retinerevel aliena acqrere nequaq; poſſent niſi pvᷣtutẽ. Silr legit᷑ filias ſuas in lani// ficio feciſſe inſtrui.vt ſi pᷣter ſpem in extre/ mã pauꝑtatẽ eas ſoꝛtuna ꝓieeiſſet. vitam poſſent arte amiſſia facultatibo exhibere. HNam et nendi ⁊ texendi ⁊veſtes ſoꝛmandi pingendi ⁊ cõponendi nõ tm̃ artẽ ſʒ vſum babebebant. Ex qͥbo patet ꝙ filios? filias noluit ociari nec deſidia reſolui. Multo minꝰ nec milites ſuos q̃ꝝ ꝓfeſſio exigit la/ boꝛem mllitarẽ. Conſimiliter de hac diſci plina narratTulili.ij.de tuſcuł. q̃ſtiõib. Nleges ligurgi laboꝛibo erudiũt iuuẽtu/ tem venando currendo eſuriendo ſitiendo algendo eſtuando. Sparte vero pueri ad aram verberibo accipiunt᷑ vt multꝰe viſce/ ribo ſanguis exeat.Et cum ibi eſſeʒ aitCu tius nõ audiebã ꝙ vllłꝰvnq; clamaretvl ge meret. Et ideo h̊ faciebãt qꝛ qͥ bñ inſtruũt᷑ in tenera etate de facili ad hona inclinant᷑ cum ꝓfecti ſunt. ꝓut ait Señ. li.ij. de ira. Educatio maximã diligentiaʒ plurimũcq; ꝓfuturã deſiderat. Facile eĩ eſt adhuc ani mos teneros cõponere. difficulter reſcin/ dunt᷑ vicia q̃ nobiſcũ excreuerũt. Uñn vꝓᷣbũ Oꝛacij. Quod nona teſta capit inueterata ſapit. Item Señ.li.de ꝓuidentia loquẽs de lacedemonijs qͥ expiunt᷑ indolem filio/ rum verberiba admotis.⁊ adhoꝛtant᷑ illos vt ictus flagelloꝝ ſoꝛtiter ꝑferant.Et ſeqͥt᷑ cauſa.CLontẽptũ Peula aſſiduitas peri/ clitandi dabit.et ſolidiſſima coꝛꝑis ꝑs eſt quã frequẽs vſus agitauit.Et põit exepla. PNauticis ſunt coꝛꝑa efferenda maria du / ra. agricolis man trite.ad excutienda tela militares lacertivalẽt.agilia ſũt mẽbꝛa cur ſoꝛibo. Id in q̊libet ſolidiſſimũ eſt q̊d exer⸗ cuit.⁊c̃. Silr exemplificat de ꝓplis qͥ dicũ tur germani.q̊s ꝑpetua hyems.triſte celũ ſterile ſolũ:ſaciunt foꝛtiter ꝑferre laboꝛes et inedias.Et idðᷣo aplłs ad Ephe.vj. Edu cate illos.ſ.filios in diſciplina ⁊ coꝛreptio ne dñi. Item ad Thimo.v.loquens devi/ dua ait. Si filios educauit.⁊c.Et ð inſtru ctione pueroꝝ cõiter in parte.v. De ſeueri tate aũt patri in coꝛripiendo ⁊ diſciplinã/⸗ 920 filios narrat Ualeriꝰ multum li.ij. vbi narrat de Bꝛuto qui filios vᷣgis ceſos ad paluʒz deligatos ſecuri ꝑeuſſit.qꝛ volebant reducere dominationẽ Tarquini in vꝛbez a ſe expulſam.pꝛẽm exuit vt ↄſulem ageret oꝛbũq; viuere qᷓ; publicevidicte deeſſe ma luit. Siłr narrat de Caſſio qͥ filiũ ſuũ ꝓpx crimẽ affectati regni damnauit ⁊ vberibui affectuʒ necari iuſſit. Similiter narrat de manilio toꝛquato qui fuium ſuũ eo ꝙ pꝛo⸗- batũ eſſet ipᷣm accepiſſe pecuniã a ſocijs ĩ⸗ dignũ domo ſua iudicauit.qͥ filiꝰ ex triſti⸗/ cia ſe ſuſpẽdit.cuiꝰ exequijs nec pater int᷑⸗ fuit. De his narrat Augꝰ.li.v.de ci.dei.ca. xviij. Et quia ſeueritas nimia aliqũ noce MNarrat Ualeriꝰ li.v. de moderamine pareł tum in filios etia ſuſpectos de nequicia m arentes nbi narrat de qdam qͥ cũ ſibi a ſi io inſidias parari cõperiſſet.in locũ deſex tum filio ꝑducto gladiũ tradidit ac iugu⸗ luʒ feriendũ obtulit.necveneno nec latrõe ad ꝑagendũ patricidiũ opus eſſe affirmãſ Quo facto.abiecto gladio ait filiꝰ u pa/ ter viue.ſgqueſo ne meꝰ erga te amoꝛ eo ti/ bi ſit vilioꝛ ꝙ H̊ a penitentia oꝛit. Simili⸗ ter narrat ibidẽ de indulgẽtia ꝑentum ĩ fi/ lios. vbi ðꝛ ꝙ Anthiochfili? Seleuci re⸗ gis cũ incidiſſet in grauẽ languoꝛẽ ex veſa no amoꝛe nouerce.⁊ eſſet h̊ dephenſũ a me dicis.pꝛ ſibi ↄiugẽ ↄceſſit. Et ibidem nar rat de indulgentia alioꝝ in filios. Seue/ ritas & paterna eſt cõmendanda in coꝛre⸗ ptione ſilioꝝ dum nõ habeant exceſſũ. In vulgentia appꝛobãda dũ caueat peccatũ ⁊ filioꝝ diſpendiũ Moderatio laudãda dũ tenet oꝛdinatũ modũ.⁊ ecõtrario negligẽæ tia parentũ in caſtigando filios ⁊ coꝛripiẽ do eſt multũ vituperanda Et peccata eo- rũ eis imputãda aliq̃ mõ.⁊ pena eis aliqſ̃ a deo inflicta ꝓ coꝝ negligentia.ſic fuit de Hely qͥ fuit negligens in coꝛripiẽdo fitlos inſolentes. Et ideo a deo merito punitus erat.j.Re.iij. Añ arae eckll. drariin ca.x vij.de puero qnquẽni damnato qͥ co⸗ ſueuit deũ blaſphemare.fuit ꝑcuſſus a ᷣOb in ſinu patris et moꝛtuꝰ.Et h̊ iuſtetam in penã patris qͥ non coꝛripuit eũ.q; in penẽã illiꝰmoꝛtui.⁊ ne creſceret i malis maioꝛib⸗ creſcente etate. Et de h̊ narrat Boecili. ðᷣ diſci.ſcoł.de filio Lucrecij ſanguineo no mine Zenonis diſcipulo qͥ fuit abſq; diſci plina nutritꝰ, ↄſumes ſua in aleis ⁊ meræ⸗ li lsi biebunt npbq, nageret len ſuüge berdaf umtde ⸗ eisi⸗ nci⸗ erint/ Nc. fünoon ne pene nci ſbiaſ i deſer lugu/ loe fnnif e, Rad Ginii⸗ iſ/ Va zame nder Oeuv lor⸗/ gli adi gige onipe⸗ alaeo/ tla fuide oflos Onitus ngas⸗ 400 min penaͤ orib li5 no diſci merg Diſtinctio ſecunoa. tricijs. ſient enumerat ibi. ꝛa pꝛe redẽptus creberrime de anguſtijs crucis. Et deinde captꝰ: parẽtis penuria redemi nõ potuit. Qui cu lacrimis voce querula oſculum pe ciijt a pꝛe. ⁊ cũ pꝛ acceſſiſſet naſũ illiꝰ moꝛſu acutiſſimo ſecuit dices.qꝛ erroꝛib puerili bus moꝛes incaſtigatꝰeuaſi.ac mgr̃i mei documẽtꝭ nõ obediui.ſocioſq; meos con/ tẽpſi.filij pꝛẽʒ caſtigatui neceſſe ẽ idulgere mgri ẽ diſcipłi moꝛes ifoꝛmare.q̃ſi ᷣ dice/ ret.pꝛ qꝛ ñ caſtigaſti meſʒ ꝑmiſiſti me vaca re pctis ſupdictꝭ: merito de te capio vindi — Sʒ relinquãt eis vᷣtutẽ hereditatẽ ſic et ter renaꝝ ⁊ midanaꝝ poſſeſſionuʒ. Unde ait TZuliꝰli.de offi.c.xxxvij.ꝙ optima beredi/ tas a patribo tradit᷑ liberꝭ. omiq; patrimo nio pᷣſtantioꝛ glaptutꝭ.⁊ nephas eſſe viciũ iudicare. Suꝑ omia debent docere vt ca ucant a peccatꝭ. Ut em̃ ait Hiero.ſuꝑ Iſa. li. vltimo. Aquilaꝝ maxim eſt amoꝛ ad fi lios.q̃ in locis inacceſſibilibo nidos locat. 7 ne coluber fetus violet amatiſtum ĩ nido ponit. curꝰvᷣtutevenena ſuꝑant᷑.Solinus tñ lib.viij.ca.vj.ait qꝙ; herſes alias ethites eſt lapis qͥ inuenit᷑ in nidis aqͥlaꝝ. Hulto u;– mag debent pᷣcauere paretes ne filij ve/ neno ſerpẽtꝭ antiqui coꝛrũpant᷑.⁊ eos do/ cere vt niditicent in petra xpᷣo habitaculo tirmiſſimo. (¶ Capitulum ſecundum. De admonitione filioꝝ erga parẽtes in affectu ⁊ effectu. MMD Bales autez de bent eſſe filij erga parentes.ſcilʒ aamãtes eos ſincero affectu. obe dientes eis in omi ſtatu. honoꝛates eos ĩ ꝓmpto actu et neceſſaria miſtrantes eiſdẽ i effectu ſi indigeãt ſacra ſcptura dermiat Exo.xx.honoꝛa parentes.et Ephᷣ.vj.Fi/ lij obedite parentiboveſtris.h̊ em iuſtü eſt. Iteẽ Ecẽi.iij.Qui honoꝛat pꝛẽm ſuuʒ vita viuet lõgioꝛe.Et ibi multũ de h̊.De pieta te igit nno erga paretes narrat Ualeriꝰ li. v. c.uij. Et dicit ꝙ diligere parentes pꝛi ma lex nate eſt. Un narrat ibið qdã bona fuia q̃ nutrinit matreʒ ſuã in carcere lacte mamillaꝝ ſuaꝝ. Cũ em̃ mjr eſſet ꝓ capitali crimine carceri dãnata. Ille q pᷣerat cuſto die carceris miſcdᷣia moꝰ dedit aditũ filie ctam. Clñ ⁊ parẽtes debẽt cauere ne relin/ gquant malũ exemplũ filijs vt dictũ eſt ſup. ad matrẽ: pᷣuidẽdo tñ ne cibũ aliqnẽ ei ifer ret.volẽs eam ſic inedia ⁊ fame ꝑire.Cũq; plures dies interciderent ⁊ qũo tãdiu ſine cibo ſuſtentaret᷑ cuſtos carcerꝭ miraretur: aĩaduertit fuiã matris famẽ lacte lenientẽ Que nouitas ſpectaculi admirabilis ad ↄſiliũ deducta remiſſionẽ mulieri incarce rate impetrauit. Nartat etiã ibidẽ ð alia fi lia q̃ pꝛem ſuũ pa ri cuſtodia traditũ iã vl/ time ſenectutꝭ velut infanteʒ alimonia pe/ ctoꝛis ſui fouebat.De h̊ etiã Solinꝰ li.j.ẽ fine narrat de filia cuiuſdã.q̃ dephenſa eſt alere pꝛem ſuũ vberibo. Uñ et ille donatꝰ liber filie in memoꝛiã tanti pᷣconij.⁊ locus ↄſecratꝰ eſt numini. Narrat᷑ etiã ibidem de CLoꝛaliano qͥ damnat a romanis cõſfugit ad voluſianos qͥ erant infeſti romanis. et ibidẽ poſtea imꝑiũ ſoꝛtitꝰ eſt.qͥ ſtatim ince pit eſſe romanis infeſtiſſimus.necvolebat eis ↄfederari ꝓ aliqͥbo lʒ mitterẽt᷑ ſacerdo/ tes cũ infulis.Qð vidẽs mr vxoꝛẽ erꝰ ⁊ fi⸗ lios ſecũ trahẽs venit ad caſtra in qbo erat. quã vt filꝰ aſpexit.Expugnaſti inqt o mar meaʒ iram. Holuit em denegare matri d pecijt.ſʒ eiꝰviſio ad pietatẽ tyrannũ emol/ liuit. OQuerit aũt Señ.li.iij.de bñfi.c.xvj. An liberi poſſent recompeſare parentibuſ maioꝛa bñnficia qᷓ; ab eia acceperunt.⁊ ꝓſe quens iſtam queſtione narrat de pietate ſi lioꝛũ erga parentes.Ponẽs exemplum de Scipione qͥ ſeruauit pꝛẽm in pᷣlio ſeipſuʒ obijciens moꝛtꝭ ꝑiculo ꝓ patre.Item capᷣ. xxiiij.ponit exemplũ de Enea qͥ pꝛem gra/ uem ſenio ꝑ mediũ hoſtiũ agmina tulit et ꝑ ignes. Uñ q̃rit ibidẽ. Quid eĩ nõ poteſt pietas.q̃ſi diceret.omnia poteſt.qꝛ pietas dd oĩa valet ſᷣm apłm. Et qd mirũ ſi hoies roõne pᷣditi erga parentelſ ſint pij.cũ irratio nalia pietatẽ exhibeãt pa rẽtibo.ꝓut narrat Amb. exame. omeł.v. ponẽs exempluʒ de ciconijs q̃ pꝛijs penis paretes Ddepluma4 tos ſenio tegmine plumaꝝ fouẽt.⁊ collato cibo paſcũt. ⁊ fultro alaꝝ ſubleuãt ⁊ ad vo landũ exercẽt. Un ſubdit ibidẽ. Auibo nõ eſt graue qd eſt pietate plenũ.nec ẽ oneroſũ q̃d ſoluit᷑ nate debito.HNõ recuſãt aues pa trẽ paſcere q̃s nõ lex ſcpta.ſʒ innata ſtrigit Ad ̊ ↄuenuũt nõ pᷣcepto.ſʒ natalis gre of ficio. Eſt em̃ apud eas vera pietas qua re⸗ cuſat alicn hoim impietas. Un romano⸗ tate filioꝝ erga parentes et de pen male⸗ rumvſu hauis pia vocat᷑. Ded de unpie⸗ 3 Dictionis materne narrat Angꝰli. de ci. ði. rxrij.c ix. ꝙ decez fuerũt frẽs. ſeptẽ fuert mares ⁊ tres femine.qͥ ex maledicto ma/ tris ſunt puniti tremoꝛe mẽbꝛoꝝ hoꝛribi/ li.qꝝ duo.ſ.frater ⁊ ſoꝛoꝛ ſuerũt ſanati ĩ ec/ cleſia beati Stephani.alis invltiõe ꝑma nęæétib. Conſilis vindicta narrat᷑ nr̃is tẽ/ poꝛibo iuxta Stanſfoꝛdiã ↄtigiſſe de q̊daʒ filio matri moleſto et contrario.quem illa quodã die dñico nimiũ anxiata maledixit in pñtia tot parrochie. Qui ob hbᷣↄfuſus poſtq; qͥlibʒ ad ſua reuerſus eſt:ſub q̃dam altari ſe abſcondit. ac poſtq; oſtium eccłie clauſuʒz fuit ille filiꝰmaledictꝰſe coꝛdula cã pane miſerabiliter nemine pñte ſuſpendit. Diſinctio (KLapitulum pmum.6 ¶ De inſtructione fratrũ q̊ ad amoꝛis be/ niuolentiã ⁊ oꝑis beniſicentiiim. einter ſe ad mutuã dilectõem exq̃ ſunt ex eiſdẽ parentibo⁊ pᷣncipijs. Uñ dñt pᷣcipue ſe mutuo diligere.qꝛ cõicant eandẽ naturã. ꝓut ait ſapies Ethi.viij. IAtem de mutua dilectõne frm̃ ait Ualeriꝰ li.v.c.v. Hanc caritatẽ fraterne beniuolẽtie pximꝰ gradꝰ accipit. Et ponit exempla de fabio q delatũ ſibi triumphũ a ſenatu reciꝑe nõ ſuſtinuit.qꝛ frater ſuꝰ illo pꝛelio ceciderat. Silr põit exẽplũ de alio qͥ ꝑ grauia itine/ ra tranſgreſſus die ac nocte mutato equo. ſolo comite ↄtentꝰ trãſiuit ad liberandum frẽm ſuũ.Silr ibidẽ narrat ꝙ cũ in caſtris ompeij vnꝰ miles aliũ intemiſſʒ iacentẽq; poliauit.⁊ vt frẽm eſſe germanũ cognouit multũ ac din ↄuicio deos obiurgauit.pꝛe cioſaq; veſte frẽʒ opertũ rogo impoſuit. ac deinde ſubiecta face ꝓtinꝰ eodẽ gladio qͥ il lũ interemerat pectꝰ pꝛiũ trãſuerberauit. ſeq; ſuꝑ coꝛpꝰfratris ꝓſtratũ cõmunibo flã mis cremandũ tradidit.Cicebat eĩ ignoꝛã tcie bñficio innocẽtiviuere.ſʒ vt ſua potius pietate qᷓ; aliena venia vteret᷑ comeſ frater/ ne necis eſſe nõ defuit.⁊ artiſſimis vincłis ſanguĩs pietas ſatiſfecit. Jdẽ narrat Au/ guſtinꝰde ci.dei li.ij.c.xxvj.Et ideo cauere debent frẽs ne ꝓpter terrena aliq̃ fiat in eis diſcidiũ coꝛdiũ vel extinctio caritatis fra/ terne.Vñ⁊ ſaluatoꝛ tratribi petetibus vt tertia ſecũde ꝑtis bꝰ ſumme. Ein de hac diſti⸗ ctione tertia admonẽdi ſũt fréz ſudicaret ⁊ diuideret int eos hereditatẽne luit ſieri iudex eoꝝ in H̊ Luce.xij.qꝛ erat in ter eos ↄtentio litꝭ nõ caritas dilctõis Lu ce.xij.ſᷣm ꝙ exponit Augꝰ.li.ſᷣmonũ.j.ſer mone.xlij.ꝙ dñs diniſionẽ petẽti di.quis me ↄſtituit iudicẽ.Cauete ab om̃i cupidi⸗ tatc.ſʒ ego dico dic fratrivt teneat mecum vnitatẽ.⁊c. Pꝛeterea li.vij. Eccłiaſtice hi⸗ ſtoꝛie narrat᷑ q ddam ſtagnũ hereditatis duobo fratribo ſoꝛte aduenerat.et pecunie cupiditas q̃ fere oĩia coꝛda moꝛtaliũ ſuꝑat fraternã viciſſitudinẽ ſereviolauit. Na qqa erat piſciba copioſuʒ ↄuenerũt frẽs.nõ tim ad capiẽdos piſces.ſʒ ad interimẽdos ho mines bella mouẽtes ⁊ hũanũ ſanguinemn fundẽtes.ſʒ dei ꝓuidentia ipᷣis ↄtendenti bus aduenit beatꝰ Grego.ceſarieñ.epᷣs vi⸗ denſq; moꝛtes et pᷣlia viroꝝ ⁊ furẽtes ger⸗ manos:cauſam reqͥſiuit ↄtentõis.q̃ cognẽ ta. Nolite inqt o filij rõnabiles aias Am tis ⁊ irrõnabiliba ꝑdere.fraternam pacem queſtꝰcupiditate diſſoluere.dei leges ⁊ na ture iura temerare.Et ego vos ꝑvᷣtutẽ deĩ abſoluã ab om̃i certamine ↄtentõis crn⸗⸗ te.Et cũ acceſſiſſet ad ſtagnũ tenẽs in ma- nu vᷣgã.poſitꝭ geniba palmas tetẽdit in ce⸗ lũ ⁊ oꝛanitvt ille aque eſſent de cetero ma/ ledicte ꝓ qͥb frẽs obliti ſũt fraterne pactet ↄcoꝛdie.Etvt nũq; in loco illo piſcis aut aqua appareat.ſʒ ſit campꝰ aratrũ patiẽs vY· ferax frugũ.⁊vt fraterna ↄcoꝛdia ꝑſeuerer in eternũ. Qua oꝛõneↄpleta ſic factũ ẽ vt arentẽ campũ ⁊ frugifeꝝ germanis iã con coꝛdib dereliqͥt Et q̊d añ fuit nauiũ ferax lã ẽ ſolũ frugifeꝝ.Ex h̊ miracło liq̃t qᷓ; pla cita deo ẽ fratrũ ↄcoꝛdia.ꝓut ðꝛ Ecci.xxv⸗ Vnñ ⁊ de ↄcoꝛdia fratrũ in diuiſiõe heredi tatꝭ narrat Trogꝰ pompełꝰ li.ij.ꝙ Xerſes dicebat ſe pᷣmũ filiũ natũ patri regi. Fra/ tervᷣo aliꝰqͥ añ eũ natꝰeſt ⁊ anteq; pꝛ rex et vẽdicabat patrimoniũ q̊ddã puatũ dicẽcs aliũ frẽʒ tm debere regnũ patris bꝛe.quia erat natꝰ de matre regia q̃̊d certamẽ ad pa truũ ſuũ aurifernũ detulerunt. Qui cauſa cognita pᷣpoſuit Xerſem.⁊ intantũ finita G fraternaↄtentiovt necvictoꝛ inſoluerit.næ victꝰdoluit.ſʒ ipᷣo tꝑe litꝭ ſibijnuicẽ mune ra miſerũt ⁊ iocũda int᷑ ſe ↄuiuia fecerũt. et moderatiꝰ int᷑ ſe regna q; nos exigua pa/ trimonia diuiſer̃t Si ſic pagani ſehabue rũt in diuiſione bereditatis meritoſunt in crepandi chꝛiſtiani quivel fratres pꝛopꝛi/ tnene Gontit ctöel onigit diqi nlcnai⸗ Amenn laleri⸗ Odtano ru lüſoprr Micr höem dos ho Cinen chdenn⸗ ton/ oge⸗ ſugt pmu Mc srn intee disa⸗ gintw it ine wm/ oe 1s At Venent gien liα ſ zna i⸗ bortdi Aſe 1 inerct inlis tir ade dula e es nune t P/ abue mtin No, Diſcinctio quarta. os exhereditant iniuſte vel contra eos pu⸗/ Capitulum ſecundum. Dual ter paterfamilias debet regereto tam ſamiliam. Tnon ſolum pa ter admoneat ſulios naturales ⁊ Diſciplinet. ſed filios familie ſue. vnde dictꝰeſt pꝛfamilias.qꝛ omiba ĩ fami/ lia ſua poſitꝭ taq; pꝛ filijs paterna dilectõe ↄſulit vt ait Papias. Debet gD filios ſᷣuos et ancillas diſciplinare ⁊ moꝛiba infoꝛma re.qꝛ ꝓ eis eſt reſponſurꝰ ꝓut ait Augꝰ.ad comitẽ.Queſo mi frater ꝓ om̃iba tibi ſub/ iectis a maioꝛevſq; ad minimũ amoꝛem ⁊ Dulcedinẽ regni celeſtis timoꝛẽ ⁊ amaritu dinẽ pene gehẽnalis annüũcies ⁊ de coꝝ ſa lute ſolicitꝰet vigil exiſtas.qꝛ ꝓ om̃iba qͥ in domo tua ſunt rõnem dño reddes.Sua/ de ůͤ eis vt caueant a ſuperbia.detractione ebꝛietate.ſoꝛnicatõe.ira et luxuria.ꝑiurio furto.et cupiditate.q̃ eſt radix omniũ ma/ loꝝ. Ideo ait Augꝰ.ſuꝑ Joh.omeł.l. Su per illud Johᷣ.xij. Qui mihi miniſtrat me ſequat᷑.vos ꝓ mõ vꝛo miſtretꝭ xpᷣo bñ viuẽ do. elemoſinas faciendo.verã doctrinãq; eiꝰqbo poteritis pᷣdicãdo.vtvnuſqͥſq; pa/ terfamilias h̊ agnoſcat.paternũ affectum ſue familie ſe debere ꝓximo.et ꝓ vita eter/ na ſuos oẽs moneat.doceat.coꝛripiat.im/ pẽdat beniuolentiã.exerceat diſciplinam. Ita in domo ſua eccleſiaſticũ ⁊ qdammo/ do epale officiũ impleat miſtrãs xpᷣo vt in cternũ ſit cũ eo. His ̊ modis pꝛfamiligs et filios natales ⁊ totã familiã cuiꝰ ẽ pater coꝛripiat ⁊ inſtruat.pctm̃ de domo ⁊ fami lia exterminet.vt oẽs deo⁊ ſibi fideliter ſer niant.nec inimicũ dei in domo ſua ꝑmit/ rat.ne diuinam indignatiõem incurrat.ſʒ vt dicere poſſit cũ ꝓpheta. Ambulãs ĩ via immaculata bic mihi miniſtrabat. Unde ſi peccatoꝛes in domo retineat et foneat: peccatis eoꝝ ꝑticipem ſe facit.Quia ↄſen⸗ tientes ⁊ agentes pari pena ↄſtringunt. (Capitulum tertium. de admonitõne pᷣdictoꝝ erga illos qui ſunt colligati cognatõevel affinitate. Dnſimilicer ao⸗ nata et legittima. monendi ſunt homines vt habe/ ant beniuolum affectũ ad illos pcipne quu ſunt colligati naturali cognatione vel affi nitate.quia tales dicunt᷑ fratres in ſcptu/ ra.Quattuoꝛ enim modis dicunt᷑ fratrea ait Papias.ſcʒ natura.vt Eſau ⁊ Jacoi ente vt oẽs iudei.Cognatione vt Abꝛa ham et Loth. Affectu. Et hoc vel ſpeciali Vt omnes chꝛiſtiani.vel cõmuni vt omes homines. Igitur ad omẽès homines qͥ ſũt colligati cognatione debet amoꝛoꝛdinatꝰ extendi.Et licet dominꝰ dicat Luce.xiij. Qui non odit patrem et matrẽ.⁊c. Non p hibet tamen amoꝛem naturalem parentũ et cognatoꝝ.ſed carnalẽ qui impedit amo rem diuinum pᷣponendũ ſᷣm Auguſtinuzʒ epiſtola. xxij. Et Gregoꝛiꝰ omelł.ſuper illõ Auce. Si quis venit ad meet nõ odit p⸗/ trem ⁊c̃. Dicit ꝙ eos qui nobis carnie co⸗ gnatione conluncti ſunt diligamus.ſʒ q̊s aduerſarios in via dei patimur odiendo et fugiendo neſciamus. Unde et antiqui acd cognatos erant ſ̃ᷣm deum affectimi. ſicut Abꝛabam ad Loch quem liberauit ab ho ſtibus. Geneſ.xiiij. Et Laban ad Jacob quando ipſum audiuit ad ſe veniſie. Geñ. xxiiij. Unde et coniugium inſtitutum eſt fieri inter extraneos vt inter eos amoꝛ et charitas excendatur et dilateturvbi amoꝛ naturalis minus habebat᷑ ſm Auguſti⸗ num de ciuitate dei libꝛo.xv.capᷣ.xvj. vbi debac materia. Capitulum pmum. euenn ſecũde ptis bꝰ ſũme. ¶Duid t ↄiugiũ.2 de cõtractione oꝛdi/ Võſequenter hac diſtinctione quarta videndum eeſt qualiter ſunt infoꝛmãdi qui ſunt colligati cõnexione ſacramẽtali qua/ les ſunt coniuges.Et cum matrimonium ſit viri et mulieris coniũctio maritalis in ter legittimas perſonas indiuiduam vite conſuetudinem tenens. vt dicit Seneca libꝛo.iiij.diſtinctiõe.xxvij. Uel legittima coniunctio maris et femine vnionẽ chꝛiſti et eccleſie repᷣſentans.vt dicit᷑ in li.de arti-⸗ culis fidei.De pertinentibo igit᷑ ad matri⸗/ moniũ debent copulati infoꝛmari vt ſit le gittima ↄtractio inter extraneos ad dila/ tandũ caritatẽ ꝑ ſanguis vnionẽ Par ait 4*4 Pars ſecunda. Auguſtin de ciultate dei li. xv. ca. xvj. di / cens ꝙ matrimoniũ fit inter hoĩes vt qb⸗ eſtvtilis atq; honeſta ↄcoꝛdia diuerſarum neceſſitudinũ vinculis necterent᷑.et alterũ habeat qͥs pꝛẽʒ aliũq; ſocerũ.⁊vt alia ſit ſo roꝛ alia vxoꝛ. Ulñ ait apłus Coxꝝ.vij. Qui matrimonio iũgit virginẽ ſuam bene facit et qͥ nõ iũgit meliꝰfacit.Et apłus ad He/ bꝛe. xij. Honoꝛabile em̃ inqͥt ↄiugiũ et tho rus immaculatꝰ. Uñ et ſaluatoꝛ interfuit nuptijs Joh. ij. eas ꝑ ̊ appꝛobãs.qꝛ pᷣſcie bat futuros hereticos nubere ꝓhibẽtes. Pꝓ ut ait Aug'. omeł. viij. Pꝛimo g̊ in nuptijſ puid eat᷑ ꝙ ſit legittima ↄlunctio ꝑſonarũ ſm legem dei. 1 ꝙ apta ↄditio vtriuſq; ꝑſo ne ne ſequat᷑ poſtea ↄtinua penitudo.euiñᷣ pᷣt ſubueniri. Uñ recitat Nalerꝰli. viij. c. ij qvnice filie pꝛ ↄſu lebat Chemiſtodẽ phᷣm vtrũ eã pauꝑi ſed oꝛnato moꝛibo an diuiti . Pare dbata collocaret in ↄiugio.Cui ille. Dalo inqͥrvirũ pecunia q; pecuniaʒ viro rigeratũ poti q; locupletẽ eligeret ſivtrũ⸗/ q; adeſſe nõ poſiʒ.q;uis aſſint diuitiarũ opulétie alicui. Zhẽs tñ cu illo vt cü illa doz pᷣuide vt ꝑſona cũ q̃̊ ↄhit᷑ ſit ᷣtutibo pᷣdi/ ta. moꝛibo oꝛnata. ⁊ ſtatuↄpetẽti ↄditiona ta.qꝛ ſepe ſolet tediũ triſticie ſeqͥ mf̃ioniũ. Vñ narrat Ulaleriꝰ vbis. ꝙ Socrates cõ ſultꝰ a qdam adoleſcentevtrũ vxoꝛẽ duce/ ret an aĩo abſtineret. Rñdit Socrates ꝗ ddcũq; boꝝ ſeciſſʒ peniteret.nã ſi vxoꝛẽe nõ duceret ſequerent᷑ multa incõmoda.ſ.ſoli fudo. oꝛbitas generꝭ. ⁊ ꝓgeniei interitus. 2 heres alienꝰ. Si vᷣo duceret h ſequerẽtur. ppetua ſolicitudo.ↄtextꝰ q̃rulaꝝ.dotis ex pꝛobꝛatio.affiniũ graue ſuꝑciliũ. garrula Paviingna ſubceſoꝛia.alieni mr̃ionij in/ cert?liberoꝝ euentꝰ. Hec ille.Oe hac etiaʒ materia tractãs aureliꝰtheofraſtꝰ in lib.de nuptijs ſiẽ recitat beat? Hiero.) Jouinia nũ.q̃rit an vir ſapiẽs ducat vxoꝛẽ.⁊ cũ dif/ finiuiſſet. ſivxoꝛ pulcra eſſet.ſi bñ moꝛige/ rata.ſi honeſtꝭ paretibo ꝓcreata.⁊ ſi ipſe di nes ⁊ ſanꝰ. ſic ſapienteʒ poſſevxoꝛẽ ducere. ſz ſtatim infert. Hec ãt oĩa rariſſime ĩ nup tijs ↄcurrũt.Hõ &̊ vxoꝛa ſapiente Educẽ/ da.q̃ phie ma xie impedit ſtudia.qꝛ Diffici/ le eſt ibꝛis ⁊ vxoꝛibo intendere. Itè multa ſunt inqͥ t q̃ neceſſaria ſũt vſibo matronaꝝ. ſczʒ pcioſe ⁊ ſũptuoſe veſtes.aurũ.geme.an culle.ſuppellexvaria.lectice.exedra deaura/ idigentẽ Quo dicto monuit vt generũ mo ta. noctibo ↄtinuant᷑ garrule ↄqueſtꝰ etru-/ moꝛes. Illa honoꝛatioꝛ ſꝑ ꝓcedit ĩ publi-/ cum:ego deſpicioꝛ. Illa a młt honoꝛatur ego a mult ↄtẽnoꝛ. Sꝑ ſuſpicat᷑ malũ di cẽs.Cur aſpiciebas vicinã.qͥd cum illa lo/ qjuebaris. Et ſic alteri? amoꝛẽ odium ſuuʒ ſuſpicat᷑. Uñ vxoꝛẽ alere pauꝑem difficile eſt. ⁊ diuitẽ ſuſtinere toꝛmentũ eſt. Itẽ ad/ de ꝙ nlla ſitvxoꝛis mala ↄditio.tñ q̃liſcũ/ qʒ; obuenerit habẽda eſt.ſi uaegaa. ſuꝑ/ ba.ſi fatua.ſi feda.ſi fetida. Equꝰ.aſinus. bos.ouis.et mancipia.vꝛceoli.et lebetes. pᷣus ꝓbant᷑ ⁊ ſic emunt᷑.ſola vxoꝛ nõ oſten/ Dit ne antea diſpliceat q; ducat᷑. Quoſcũ/ q; illa dilexerit lʒ ingrati tñ a te oʒ amari ⁊ ſuſcipi.Si totã ei domũ tuã regẽdã cõmi ſeris:ᷣuiendũ eſt ei. Si aliqd tuo arbitrio reſeruauerꝭ:fidem ſibi hꝛ?e nõ putabit. Et tũc in odiũ vᷣtet᷑⁊ iurgia. Et niſi cito cõſu leris parabit venena. Item. qͥd ꝓdeſt dili/ gẽs vxoꝛis cuſtodia:nã ĩpudica fuari non poteſt. Pudica vero artari non debʒ. Illa vero pndica dicenda eſt cui licuit peccare ſed noluit et ſi talis rara ſit pulcra cito cõ cupiſcit᷑ et amat᷑.ſed feda facilime deſpicit DODifficile ergo cuſtoditur quod plures cõ cupiſcunt et amant. Sed moleite poſſide tur q̊d nemo habere dignat᷑. Minoꝛe ta/ mẽ miſeria deſoꝛmis habet᷑ q; foꝛmoſa ſex uat᷑. Hihil tutũ eſt in quo totpopulivota ſuſpirant. Alius eſt qui ſollicitat foꝛma ⁊ decoꝛe.Alius ingemo. Altꝰ diuitijs. Aliꝰ liberalitate.et ideo aliquo modo expugna tur quod vndiq; impellit᷑ ⁊ obſidetur. Si dicis ꝓpter diſpenſationẽ domus ducende ſunt vxoꝛcs. Reſpondeo ꝙ multo melius diſpenſat ſeruus fidelis et timens q; vxoꝛ omnia deuaſtans que ſe dominã omniuʒ eque tibi eſtimat. Item ſi dicis.liberoꝛuʒ cauſa et heredũ vxoꝛ ducẽda eſt. ſtolidiſſi/ mü eſt ;̊ dicere. Quid eim ad nos ꝑtinet re cedentes de mũdo ſi aliꝰnoſtro noĩe vocet᷑ Aut qᷓ ſenectutꝭ auxilia nutrire domi qui foꝛte ante te moꝛiturꝰ eſt. Aut ꝑuerſiſſumꝰ futurꝰ ſit filtmoꝛibo.aut cũ ad matura eta tem peruenerit tarde eividebit᷑ vt tu pater eꝰcito moꝛiaris. Unde heredes melioꝛes et certioꝛes ſunt amici et ꝓpinqui quos iu/ dicio eligerevales q; quos velis aut nolis habere cogaris. Item narrat Calerius in epiſtola ad Rufinum ꝙ cum Mari? filiã ſuam dote diuitem.foꝛima nobilem. fama (Ceb⸗ ſnol ſh, nal ſuo⸗ ſcoll doriun Gel zinen copol⸗ veripe ol hobut Deci loem anin ti licie on lio Goͤl degie laai iug vo ſit en, DNN,. onanr nüd llalo, mian, dſfole Nleg, li⸗ ſug⸗ inus. beres. olſten/ loſci, man icn nbin⸗ bitEt lociſ tolli/ rinon „ Fa Neccane ctoc hck lorts Poſſie en ſiſet ſoman i mugt ☚ ncende mndlius ommniß berong lol vict on lin nidu pelcr clones osi/ nols Gis i n ſum celebꝛẽ. genere illuſtrẽ. Oetello obtuliſſet —e in ↄiugiũ.Rñdit metellꝰ. Malo eẽ meꝰ q; ſuꝰ. Cni Mari.ĩmo ipᷣa tua erit.Cui me tellꝰ Uirũ inqt opoꝛtet eẽ vxoꝛis.nã talia ſua pᷣdicata q̃lia eẽ ꝑmiſerint ſubiecta.Et ſic calliditate boꝝ diuertit ab oneribus doꝛſum ſuũ.vnde ethicũ eſt vivðᷣecui des. Dʒ etbica ẽ ſũma vide cui teipᷣm des.Nõ g̊ ſine młta ꝑplexitate ſił ⁊ incõmoditate ẽ copula ↄiugalis.Clixq; credi poſſe obti/ ueri pax ⁊ ſecuritas cũ vxoꝛe ſiue bõa ſiue mala. Nã luna virũ ſuũ int᷑fecit quẽ nimis babuit exoſum. Qucia ſuũ quẽ nimis hũit Dilectũ ⁊ carũ. Illa pmaveneno.hec pocu lo amatoꝛio.Et idᷣo Ualẽtinianꝰ imꝑatoꝛ eminentioꝛẽ ⁊ ſecurioꝛẽ vitã eligẽs.pudi/ citiã ꝑppetuã elegit.necvnqᷓ; carnẽ ſuã ad ib licitos motꝰrelaxauit.Un cũ Octogena/ rłꝰmoꝛeret᷑ ſuoꝛũq; triüphoꝝ audiret reco li pconia:dixit ſe ſolavᷣtute głari.Reqſituſ q; ð illa.rũdit Hoſtẽ magnũ.iſ.carnẽ ꝓpaʒ Deuici.nec vnq; illã mulieꝝ ↄſoꝛtio macu/ laui.Nõ ſũt ̊ iam dicta ad deteſtatiõeʒ cõ iugij recitata.ſʒvt bñ ſibi ꝓuideãt qͥ nubᷣe volũt ꝓpt᷑ incõmoda ſeqͥ valentia.qꝛ multe ſtũt nuptiarũ moleſtie.Et ſit apłus ait ad Cox.vij. Uirgo cogitat q̃ dei ſũt.que aũt nupta eſt q̃ ſũt mũdi cogitat.Et idẽ etiam ait ibið.qꝙ tribulatõʒ carnis patiut᷑ hmõi. Jõ a ſapiẽtibovitãda ſũt ↄiugia.Unde ð moleſtijs nuptiarũ recitat beatꝰ Hieroꝰ. vhiS.dicẽs ꝙ Cicero rogatꝰab hircio vi/ ro nobilivt poſt repudiũ Terencievxoꝛis ſue ſoꝛoꝛẽ ſuã duceret.oĩno ſuꝑſedit.dicẽs nõ poſſevxoꝛi ⁊ phie oꝑam dare.MNã ph̊ia exigit quietẽ.vxoꝛ vᷣo cauſat bellũ et luem. Vñ Socrates ph̊ᷣs ſancipem ⁊ Micon nepteʒ Ariſtidis duas habebat vxoꝛes.qᷓ cũ crebꝛo int᷑ ſe litigarẽtvt mos eſt femiaꝝ Socrates illas deriſit ꝙ ꝓpt᷑ fediſſimũ ho minẽ.ſimis naribo.recalua frõte.pilo hu/ meris.repãdis crurib int᷑ ſe diſceptarent. Nouiſſime iſte mulieres impetũ vᷣterũt in eũ.Cui cũ młta ↄuicia ex ſuꝑioꝛi loco vna illaꝝ intuliſſʒ. Poſtremo aquã immũdam ſuꝑ illũ piecit.qͥ caput detergens nil aliud rñdit.ſʒ paciẽter dixit.Sciebã em̃ pꝰ ꝓꝰbo rũ tonitrua ymbꝛẽ e ↄuicioꝝ.vñ vix eſſe pt pax cũ vxoꝛe.Uñ GBoꝛgias libꝝ pulcer/ rimũ de ↄcoꝛdia grecꝭ int᷑ ſe diſſidentibus ſchſit.Cui qͥdã dixit. Miroꝛ te libꝝ decõ coꝛdia grecꝭ recitaſſe cũ tu ? vxoꝛ tua ꝛ an Diſtinctio quarta. cllla tua tres tm ĩ vna domo ↄcoꝛdare nõ poteſtꝭ. Itẽ Hiero. vbi S. Cũ alci cuiuſdã ipᷣm arguerẽt ꝙ vxoꝛẽ bonã ⁊ caſtam reu⸗ diaſſʒ.ille ꝓtẽdit pede ſuũ nouo caiceo cał ceatũ.⁊ dixit. Soccꝰiſte nouꝰ eſt ⁊ elegãs. ſʒ nemo pᷣter me ſcitvbi me pᷣmit. Sic ẽ de vxoꝛe ꝙ qᷓ;tũcũq; ſit bonavix ſuſtineri va⸗/ let ſine mẽtis anguſtia. Uñ ſapieti viro ra ro ineundũ eſt ↄiugiũ.Et ſeqͥt᷑. Graue ẽ vi ro ſolutovenire in dubiũ vtrũ bonã malãä ve ducturꝰ ſitvxoꝛẽ.Et ideo tuti eſt ſecuri oꝛem ptẽ eligere h̊ eſt nullã ducere. Hec et glia narrat Hieroꝰ. vbi S. dicẽs ꝙAriſto⸗ teles Plutarcꝰ⁊ Geneca libꝛos ſepſerũt ðᷣ mr̃ionio a q bo extraxit pᷣdicta. apienum ecundum. Pein ructionevxoꝛis ſi ſit minꝰmoꝛi/ gerata ⁊ ſuppoꝛtatione. Yuero cõtingat vxoꝛ ab aliqᷓ ſit ducta q̃ nõ ſit moꝛigerata. nihil aliud reſtat ni ſi cnſtodia ⁊ diſciplina ei imponẽda et ma teria malignãdi ſubtrabenda. Uñ roma nis matronis ⁊ feminis vſus vini aliquan do fuit ignotꝰ.ne ĩ aliq̃d dedecꝰ plaberent qꝛ ꝓximꝰa libero pꝛe intꝑantie gradꝰ ad in cõceſſam venerẽ eſſe ↄſueuit.ait Ualerius li.ij.ca.j.vbi narrat ꝙ quecũq; ſemia vinũ imoderate appetit oibeytutibo ianuã clau⸗/ dit ⁊ delictꝭ aperit. Itẽ reſtringẽda ẽ vroꝛ ne foꝛis exeat ⁊ in publicuz ſe ꝓdeat. NHam ſi Dyna domi reſediſſʒ rapta ⁊violata non fuiſſet. Unde recitat Ualeriꝰ li.vj.ca.iij.qꝰ Gallłꝰſulpiciꝰvxoꝛẽ ſuã dimiſit eo ꝙ eã ca⸗ pite nõ cooꝑto foꝛis verſatã cognonerat. Silr ſempꝛonius ↄiugẽ repudiauit eo q ipᷣo ignoꝛãte ſpectacło ludi ſe foꝛas dedit. Vñ ðꝛ Ecẽi.xxv. Ne des mulieri nequam veniã ꝓdeũdi. Idẽ ibidẽ. Hulier ſi pᷣma⸗ tũ habeat ↄꝛia eſtviro ſuo Pꝛeterea ſtvxoꝛ nõ ſit moꝛigerata.eiꝰtñ eſſe ðʒ ſuppoꝛtatio ↄpaſſiua. Uñ ait Uarro in ſatyra ſua ꝙ vi ciũ ↄiugis aut tollendũ eſt aut tolerãduz. Qui tollitviciũ cõmodioꝛẽ ↄiungem pᷣſtat. Dʒ ꝗ tolerat ſeipᷣm melioꝛẽ efficit. Uñ de Socrate narrat Agelliꝰli.j.acticarnʒ no⸗ ctium.capᷣ.xvij ꝙ Bocrates cum eũ alci- biades interrogaret quare ancipem vxo rem ſuam iurgioſam.et die et noctu mulie bꝛibus ſcatentẽ moleſtijs a domo nõ abi/ geret: Rũdit. Cuũ talẽ domi patioꝛ vxoꝛẽe z Pars ſecunda. ſuſtineo exerceoꝛ ⁊ inſueſco vt ceteroꝝ fo/ ras petulantiã ⁊ iniuriã faciliꝰferã. Dic eĩ ſideles ſe debẽt ĩ ↄiugio inuicẽ ſuppoꝛtare. Em illud Gatł.vj.Alter alteriꝰ onera poꝛta te. Itẽ Colo.iij. Suppoꝛtãtes inuicẽ.ſup ple eſtote.⁊ maxie ↄiuges cũ ſintvna caro. pꝓut ðꝛ Geñ.ij. Uñ Ambꝛo exame.omel.v ponit exemplũ de viꝑa ⁊ murena dicẽs ꝙ; vipera murenã ad ↄiugaleʒ amplexũ euo/ cat. Et ſeqͥt. Quid ſibi vult ſᷣmo iſte niſi ꝙ; ferẽdi ſũt moꝛes ↄiugũ.lʒ ſit aſper fallax ⁊ malꝰ. Et ſeqͥ᷑ Quid peius veneno qd ve/ nenũ in ↄiuge ſerpẽte murena maritꝰ non reſugit ⁊ tu mulierẽ tuã ferre nõ vales.Ui pera abſentẽ murenã vocat et blãdo ꝓcla/ mat ſibulo atq; vbi aduẽtare cõparem ſen ſerit:venenũ euomit.reuerentiã marito de ferens.tuvᷣo mulier aduenientẽ maritũ cõ tumelijs depoſitꝭ ſuſcipe.ſʒ⁊ tuvir depone tumoꝛẽ coꝛdis ⁊ aſperitateʒ moꝛũ.non es vxoꝛis dñs ſed maritꝰ.nõ ancillam ſoꝛti/ tus es de pediba factã.ſʒ vxoꝛẽ ⁊ collegam Dde latereviri creatam. . Lapitulum tertium. Demutua dilectione coniugum Cem coniugum dz eſſe mutua et caritatiua dile/ dent eſſe – oꝛvnũ et aniavna. Uñ ait apłus Eph.v. Uiri diligitevxoꝛes veſtras ſicut et xpᷣs eccłam. Uñ narrat Ualeriꝰ li.iuij.c. v. ꝙ Clupancius audita moꝛtevxoꝛis ob doloꝛẽ gladio ſe tranſfixit.Silłr narrat q; Emplauciꝰcũ vxoꝛ etꝰ deceſſiſſet ⁊ in rogũ poſita fuiſſʒ inter officiũ vngendi ferro ſtri cto incubuit.⁊ ſicut erat togatꝰ⁊ calciatuſ amici eũ coꝛꝑi coniugis ↄiunxerũt.ac de/ inde ſubiectis facibo vtrũq; ↄcremauerũt quoꝝ ſepulcrum nũc tarenti ↄſpicit᷑. Iteʒ narrat ibidẽ ꝙ Poꝛcia filia magni Catho nis cũ Bꝛucũ virũ ſuũ interemptũ cogno ſceret qꝛ ferrũ nõ dabat᷑ ei:ardetes oꝛe car bones haurire non dubitauit.et ſic nouo moꝛtis genere aſſumpta eſt. Silr narrat ſbidem de quadã regina qᷓ Metridatẽ cõ iugeʒ ſuũ effuſis caritatꝭ habenis amauit ꝓpier quẽ tonſis capillis in virilè habitum ſeↄuertit.equo⁊ armis ſe aſſuefecit q̊ faci⸗/ liiꝰ laboꝛibo⁊ ꝑiculis eꝰ intereſſʒ.⁊ illum vi ctũ a pompeio ꝑ efferas gentes fugientem infatigabiliter ſecuta eft ctio.qꝛ ſicut ſuntvna caro ſic de EEE KCapitulum quartum. De fidei indefectione. BAMiliter coniu⸗ gum dz eſſe fidei indefectio. qa iugij tria ſũt pᷣncipalia bõa.ſ. fides pꝛoles ⁊ ſacr̃jm. In fide igit᷑ attendit᷑ ne pᷣtervinculũ ↄiugale cũ altero vł altera 5 5 ſe cõmiſceant.vt ait Hugo de ſacra.ꝑte.xj ca.vij.vnde qͥlibet dʒ alteri ſidẽ tenere. ⁊c. qꝛ ſᷣm apłm Coꝝ.vij.lir nõ hʒ ptã teʒ ſui coꝛꝑis.ſʒ mulier.⁊ ecõuerſo. Unde de ſide hacvxoꝛia ſiue cõiugali narrat Ualeriꝰ li. V.c.vij.q; Ulpicia cũ a matre ſua Julia di ligetiſſime cuſtodiret᷑ ne virũ ſuũ ꝓſcptuʒz in ſiciliã ꝓſequeret᷑.nibilominꝰfamiliariet viliveſte ſumpta ad eũ clãdeſtina fuga per uenit.nec recuſauit ſeipᷣam ꝓſcriberevt fi/ dẽ ſeruaret in ꝓſcpto ↄiuge.Narratetiam ibidẽ ꝙ Emilia vxoꝛ Affricani imperato⸗ ris tante fuit bonitatꝭ fidelitatꝭ ⁊ patiẽtie vt cũ ſciretviro vnã ex ancillis ſuis grataʒ eſſe.tñ H̊ diſſimulauit ne dominatoꝛẽ toti us oꝛbiſ affricanũ feminea impaciẽtia reũ oſtenderet tantumq; a vindicta mens epꝰ ſe abſtinuit.vt poſt moꝛtẽ affricani mann mitteret ancillã ⁊ in matrimoniuʒ nobili collocaret.Et de hac materia ſimiliter nar rat Ualeriꝰli.iiij.ſ.de fide vxoꝛũ ad viros. ꝙ cum lacedemonij incluſi a ſpartanis ca pitali ſeruabant᷑ ſupplicio puniendi coniu ges eoꝝ illuſtriſſimi ſanguinis velut alio/ cutureviros in bꝛeui moꝛituros carcerem intrauerũt. Impetratoq; a cuſtodih adi/ tu cõmutataq; veſte cũ viris ꝓpter ſimula⸗ tionẽ doloꝛis velatꝭ capitiboviros abireſe cerũt et ipᷣe in carcere ꝓviris remanſerunt. Et deh ſimiliter narrat Solinꝰli.x. ca. v. de quadã gente Indie.in qua multe vxo/ res invni viri ↄueniũt matrimoniũ.et cũ obierit apud grauiſſimoſ iudices ſuã que/ qʒ de meritis agũt cauſam.et q̃ officio cete ras ſententia iudicũ vicerit hec palme de/ fert pᷣmium.et rogum aſcendens cõiugis ſupꝛemas eius agit exequias. Cererevero ſemper cum nota viuunt.nec licitũ eſt eas de cetero alicuiviro coniungi.quia ingra⸗ te fnerant marito pꝛioꝛi. Unde exempluʒ hꝰ fidei patet in vipera et murena ſᷣm Am bꝛoſium ſupꝛa ca.ij.in fine.vbi etiã addit Am bꝛo.exame. omel.de alijs animalibus cõpare ſuũ boe requiric ⁊ equus diligit Et fun adn et vno mie ſolum g nolen fßbel Unce lcon derne dDanm poſa mile lve⸗ adule hene⸗ Pmn⸗ dico Veräͤ con⸗ led liun itie rgen fnge cgin⸗ offiat hiber ſſtt u ſietun düvic lentio llug, hzno ni aſt N Jh Wake Me Caͤſn ne be. ers⸗ kan ahen Ne . irezi deſce lerdl. Mlad Npn, ona Gepæ etſ⸗ keian calo/ ancte garg toteſon Cüuti Nred NiMan. hoblt Nternar vios. aisc gi coris lot alo⸗ N ho⸗ nva, adiren ſſerunt ra glerp⸗ Nical ſic⸗ Fioc⸗ lned s Mepero k eu0 inga, mmp, nAn z40 Halions dllg Diiſtinctio quarta. Et ſequit᷑. Nolite querere viri alienũ tho/ rum.nolite inſidiari aliene copule.graueẽ adulteriũ.Duos deꝰpmo fecit Adã: Euã et vxoꝛẽ de viri coſta.⁊ iuſſit ambos eſſe in vno coꝛꝑe ⁊ invno ſpũ viuere Quid igitur vnũ coꝛpꝰſeꝑas. Quid vnũ ſpm̃ diuidis. Adulteriũ vᷣo eſt B.Hec Ambꝛoſiꝰ Et nõ ſolum eſt ̊ adulteriũ.ymmo enoꝛme fur/ tũ.qꝛ vir nõ habet poteſtatẽ ſui coꝛꝑis.ſed mulier. Qui & autert coꝛpꝰ ab vxoꝛe et alte ri pᷣbet legem pᷣuaricando fur eſt et latro. Unge et bꝛuta animalia legunt᷑ abomina ri cõmixtionẽ alienã.ꝓut narrat Alexan/ der nequã in libꝛo de naturis rerũ.dequa dam ciconia adulcera.qᷓ ſe lauabat tamen poſt coitũ.Quod factuʒ perpẽdit quidam miles ⁊ ne ſe lauaret iteꝝ impediuit. Unð cũ veniſſet cõpar ciconie odoꝛe depᷣhendit nens.Et poſt aliq̃t dies redeũdo ſecũ du/ xit magnã ciconiaꝝ cohoꝛtem.q̃ quaſi iu/ dicio rectiſſimo adulterã ciconiã dilacera⸗ nerũt ⁊ deplumarũt.et alteram ciconiã in coniugẽ loco dilacerate illi ciconie maſcu le dederũt. Quod abominãt᷑ irrationa-/ lia merito deteſtari debent animalia rõne vtentina. –—— Kabiculum qntum. De operis coniugalis religioſa exerci/ —fatiooeon. Tem in cõiugio dz eſſe ſcöᷣm bonũ matrimonij. ſcz ſpes pꝛolis vt deuote expecte tur.amanter ſuſcipiat᷑.⁊ religioſe nutriat᷑. ſm ꝙ ait Hugo vbi S. Uñ idem dicit.viij ca.iinj. Inſtitutio ↄiugij ante petm̃ fuit ad officiũ vt natura multiplicaret᷑ ⁊ viciũ co/ hiberet᷑. Tũ qꝛ matrimoniũ ſic inſtitutuʒ eſt.tum qꝛ ẽ magnũ ſacramẽtũ xpᷣi ⁊ eccle/ ſie.tum qꝛ eſt ad deuitandũ pctm̃ ⁊ cohibẽ Dũ viciũ.religioſe honeſte ⁊ tꝑate ⁊ recta ĩ/ tentione debẽt ↄiuges vti oꝑe ↄiugali.ſᷣm illud.j.Coꝝ.vij.Qui habẽt vxoꝛes ſint tã q; nõ habẽteſ. Uñ ait Hieroꝰ. Jouinia nũ q; Sextꝰ ait in ſentẽtijs ſuis ꝙ adulter eſt in ſuã vxoꝛẽ amatoꝛ ardentioꝛ. In alie/ na vxoꝛe oĩs amoꝛ turpis eſt:in ſua nimiꝰ Sapiẽs vir amare dzʒvxoꝛẽ caſto iudicio nõ affectu meretricio. Nichil em̃ fedius q; ges imitari debent pecudes vt poſtq; vxo/ — adulterium ↄiugis et exiuit.ſe ab illa abſti ris venter intumuerit ne ꝑdant filiosnom ſe exhibeant vxoꝛibo libidinoſos amatoꝛel ſed maritos. Unde et Thobias caſtevſus- eſt coniuge.de quo ðꝛ Thob. viij.ꝙ ait ad Saram vxoꝛem ſuã in cubiculo.Surge: hodie em̃ et cras et poſt cras oꝛemus deũ. Et ſequit᷑. Filij ſanctoꝝ ſumꝰ.⁊ nõ poſſu/ mus ita coniũgi ſicut gentes que ignoꝛãat deum. Unde et Aſmodeꝰdemon foꝛnica/ tionis viros ſeptem dicte Sare ꝓpter in / petuoſum libidinis ardoꝛem occidit.ꝓut patet ibidẽ parumante. Kapitulum ſertum. ¶ De perpetua indiuiſione mariti etxxo Cem inter coniu ges debet eſſe ꝑpetua indi uiſio q dicitur ſacramentũ.quod eſt ter/ tium bonũ coniugij ſ̃ᷣm Hugo.vbi ſupꝛa D In ̊ attendit᷑ ne ↄiugium ſeparet᷑ et ne di miſſus aut dimiſſa etiam cauſa pꝛolis a - teri copulet᷑.quia ðꝛ Math.xix.Oð deus coniunxit homo nõ ſeparet. Qð etiam gẽ- tiles ſeruauerũt.pꝛout ait Ualeriꝰ.libꝛo.ij- ca.j.ꝙ repudium intervxoꝛem etvirũ a cõö ditavꝛbe Romana vſq; ad centeſimum ert qͥ nq̃ geſimũ annũ nullũ interceſſit. Pꝛimꝰ ãat ſpuriꝰcarbiliꝰ vxoꝛẽ ſterilitatꝭ cã dimiſit qui qᷓ;uis tolerabili ratione motus videre tur. tamen repᷣhenſione non caruit.qͥa cu/ piditatem liberoꝛũ fidei coniugali nõ de/ buit pꝛepoſuiſſe. Quod ergo gentiles ſer 2 uabant lege naturali et honeſtate virtug- li:debent fideles ſeruare coniunctilege di uina et ligamine ſacramentali. Unde ꝛD no biles matrone et pudice moꝛtuo pmo vi ro moꝛe turturum nolebant alteri coniun gi. Et ideo pꝛout ait Clalerius vbi ſupꝛa. ꝙ mulieres que vno contente matrimo/ nio fuerant coꝛona pudicicie antiquitꝰ co ronabãtur. Extimabant enim ꝙ mulier que moꝛtuo viro alteri ſe iunxerit thoꝛo coꝛruptum habere animũ et parũ dilexiſ/ ſe pꝛioꝛem maritum et impudicicie oſten/ dere ſignum. Unde ⁊ leges antique pꝛohi bebant ne mulier moꝛtuo viro infra annũ ſaltem alterius ſe coniungeret matrimon nio:ne pater pꝛolis incertus haberetur ex commixtione diuerſi ſeminis.De iſta ma/ teria dicetur inſra parte tertia diſtinctio ne de viduss. Pars ſecunda. Boeles ergo de bent ſe mutuo ad modũ fratruʒ C o qnta ſecũde ꝑtis hꝰ ſumme. Lapitulum pmum. Mualiter debent ſibi inuicem coherere. — iunare ꝓtegere ⁊ ab innicem no/ 6le equenter bac ina repellere.Et ſ̃ᷣm q̊d ðꝛ.j. Joh̊.ij. Ani diſtinctione qͥnta ꝓſequẽdum / mas ꝓ fratriba ponere.Caueamꝰ frẽs ne de colligatiõe gratuita ⁊ ſpi/ hanc fraternã vnionẽ diſſipet dyabolꝰ.ſʒ ⁊ rituali: qualis eſt omniũ fideliũ ꝑ grãz in ſimꝰdyabolovt caſtroꝝ acies oꝛdĩata ter/ coꝛꝑe xpᷣi.Ad quã obſeruandã admonẽdi ribilis. Sed fᷣm Grego.ſuꝑ Ezech. lib.j. ſunt ſicut hoꝛtat᷑ apłus Eph.iiij. Solici omel.viij.Cunc caſtroꝝ acles dyabolo et ti inqͥt ſeruare vnitatẽ ſpũs in vinculo pa / hoſtib noſtris ſpũalibo eſt terribilis: quã cis.vnũ coꝛpus⁊ vnus ſpũs.Et h̊ merito. do ita ↄſtipata et ↄdenſata eſt caritas mu Tum qꝛ ſunt exvno pꝛe creante ⁊ redimẽ/ tua vt in nullo videat᷑ interrupta. Nam ſi te.et ex vna matre.ſ.eccła ꝑ ſacramenta eoſ ita diſponit᷑ vt locꝰ vacuus dimittat᷑ pꝛo/ regenerãte.et ſicveri fratres.ſᷣm illðꝰ Hat fecto hoſtibo terribilis nõ eſt.ſʒ cito inſul/ thei.xxj. Unꝰeſt pater veſter: vos aũt frẽs. tat᷑ et penetrat᷑. Unde ⁊ ſi quelibet in nobii Tum qꝛ ſunt membꝛa vniꝰ coꝛꝑis ex eiſdẽ ſint bona.ſed ꝑ malũ diſcoꝛdie deſit cari/ vinculis caritatis connexa ⁊vno ſpũ vini tas fraterna.locus aperit᷑ in acievt ad noſ ficata. Multi em̃ ſumꝰ vnuʒ coꝛpꝰ in xpᷣo. ſferiendos valeat hoſtis intrare. Uñ vt fir/ Roma. xij. Tum qꝛ heredes dei ⁊ xpᷣi cohe mins vinculo dilectionis necteremur vo/ redes tanq; eiuſdem hereditatꝭ futuri par luit deꝰ vt exvno hoĩe totũ genꝰ humanuʒ ticipes.ſᷣm illud Roma.viij. Heredes dei diffunderet᷑ invna ſimilitudine nate figu⸗ coheredes aũt xpᷣi. Has aũt rõnes aſſig/ ret᷑ ᷣm Aug.de ci.dei.li.xij.c.xxj. Hutuo nat Chꝛyſoſto.ſuꝑ Johã.ometł.xv.vbi ait ô ſe debent homines iuuare:in indigẽtijs ODmnes in vnũ coꝛpꝰbaptiſati ſumus ſm mutuis ſubuenire ⁊ tanq; lapides viui in ꝗpłmvt nõ diuellamur.ſed ea q̃ ad inuicez edificio xp̃ᷣi et eccleſie mutuo ſe ſuppoꝛtare. eit ↄuenientia et amicicia coꝛꝑis vnꝰ con / Fm q̊d ðꝛ Petri.ij. Sed ſᷣm Brego.ſuper uenientiã obſeruemꝰ. Quocirca ita ꝓcure Eʒzech.li.ij.omet.j.Qapis in edificio aliuʒ mus ꝓximos vt vnuſquiſq; carnẽ ſuũ non ſuppoꝛtat ⁊ ab alio ſuppoꝛtat᷑. Sic ⁊ faciat deſpiciens. Nullꝰem̃ vnq; carneʒ ſuã odio fideles.ſᷣm illud Eph.iiij. Suppoꝛtantes habuit.ſed nutriuit et fouit eam. Et ideo inuicem in caritte. domũ vnã hunc.ſ.mundũ dedit nob deauu· ¶ Capitulum tertium. ad habitandũ.vnũ nob accendit ſolem ad ¶ Qualiter antiqͥ pꝛẽs laboꝛauerũt ad at videndũ.vnũ extendit tectũ.ſ.celũ ad co/ r endũ hoĩes ad illa colligationẽ. i operiendũ.vnam ꝓpoſuit nobiſ menſam.ſ. P „ chrar ad nos paſcendũ.ſed alterã multo De et gncti an⸗ nobilioꝛem menſam dedit.ſ.altare dei ad tiqui et martires beati pꝛo ſalute ſpfm̃ recreanduz. vnum etiam dedit nobis A fratrũ laboꝛauerũt et moꝛti ſe ex/ modũ generationis carnalem ⁊ ſpualem. poſuerũt ⁊ etiaʒ infideliboſe vendiderũt vt vna omib patria eſt celum.et vnꝰomniuzʒ ipᷣos ad viã veritatis ⁊ eccłevnitatẽ redu/ Ddomin'et deus eſt. vnde huic ſententie cõ cerent. Unde legit᷑ de ſancto Serapione roꝛdat Señ.epła.xcvij.dicenſ. Membꝛa in libꝛo qͥ ð: paradiſus ꝙ; ſe vendidit pa/ magni coꝛpoꝛis ſumꝰet om̃es nos natura ganis pᷣcio.xx.ſolidoꝝ ⁊ eis laboꝛioſe fᷣui/ fratres edidit et cognatos. Unde ait Gre/ vit donec eos xpᷣianos effecerat. Cũq; re⸗ goꝛius ſuper Eʒech.libꝛo.ij.omelia.iiij. cederet pecunia eis pᷣdictã reddidit.Qui⸗ Caritas fraterna nos accendit cõcremat bus dicẽtibꝰ vt illa pauꝑibo daret. Reſpõ et conflat et quaſi in vnam auri ſpeci nos dit.Date eam etvos pauꝑibo.qꝛveſtra eſt. reſfoꝛmat. FEFE go em aliens pecunia nõ do paungibus — Kapitulum ſecundum. Sedg vos ad deu ꝑ meouerſos do ⁊ offe/ Aualiter cauere debent ne diſſipent ab ro altiſſimo. Ibidem etia legit᷑ ꝙ alias ven BoſeT didit ſe cuida ð poꝛibo ciuuatꝭ quẽ ſciebat manicheuz ⁊ ei fuuit donec ipᷣm curauit. S Kinen linde teratt⸗ iS hr ſupi düm txca ſubſt velle guit fio lsd⸗ doef dant buse ſcien piyen fſalg hoteo dent ber Nh W 6 cie hen gooc ed Don deb ige eſtd tion plin mnin pren/ ſerin feen on Reo dde ifim lenno⸗ henz gfͤe ob Gun e, chliͦ fabobe llorgi mo nu nſ o⸗ toigitl, linnobis ſtcan, tagno- inſir, nuryo⸗ umaneg ieng⸗ ☛☚ watgit⸗ eenn ponu Niln ol; 1ſci ws tign a zoſele oliſet ideitt linctl⸗ pNe ie zoſefu⸗ Cig/ Or, Reſpo ſrack. nonbus fi ias en ſcieben uraun Diſtinctio ſexta. dicit᷑ Leui.xix. Non facies calumniã pꝛo/ Sit et alij ſancti laboꝛauerũt et multa ſu ſtinuerũt ꝓ ſalute fratrum ſicut btũs Pau linꝰ epiſcopꝰqͥ dedit ſeꝓ filio vidue incar/ cerato.Dequo Gregoꝛiꝰlibꝛo dyalogoꝛũ iij. Similiter beatꝰ Paul?qͥ ait.ij. Coꝛin/ thi. vltimo.Ego libentiſſime impendã et ſuꝑimpendar ꝓ animabveſtris. Unð ᷣm dum R. epiſcopum linconieñ.fratribus ex caritate debemꝰcõicare noſtrum poſſe ĩ ſubſidijs.noſtrũ poſſe in conſilijs.noſtruʒ velle in deſiderijs.noſtrũ agere in bñficijs quia pꝛobatio dilectiõis eſt exhibitio ope ris. Mirandũ ergo eſt et ſtupendũ ſed po tius de falſis fratrib dolendũ.oꝛe dicenti bus ſe habere caritatem et tamẽ oꝑe oſten Dunt falſitatem.qͥ nec compatiunt᷑ fratri/ bus aduerſa patientibo.nec congaudẽt ꝓ/ ficientibo ⁊ ꝓpſperantibo.ſed inſultãt ſancte viuentibo.nec in ſuis ſuꝑfluis ſubueniunt indigentibus Unde de his verificatur d ximo tuo.nec vi oppꝛimes eum. Et ſequiꝰ tur. Non maledices ſurdo.nec fſacieſ quod iniquum eſt. (Lapitulum ſecundum. ¶ Qualiter debent ſubuenire eiſdem. Bnt eti 9omo ◻- nendivicini vt vicinis indigen ſdtib ſubneniant.oppꝛeſſos libe/⸗ 5 apoſtolꝰait ad Thimo.iij. Habentes qui dem ſpeciem ſanctitatis:veritatem autem abnegantes. MMU Diſtinctio ſexta ſecũde ꝑtis hꝰſumme. RLapitulum pmum. ¶ De dilectionis veritate quam debẽt ha ceant vicinis. S dum eſt hac diſtinctõne ſexta de colligatione ciuili: qua mediãte ciues paciſfice cohabitent.mutuo ſibi ſub ueniãt.et a mutuis iniurijs ſe abſtineãt ex quo cõmunicant quaſi eandẽ habitatõeʒz. et eiſdem legibo regunt᷑.et eundem habent dominũ et viuendi ritum vnde diligere ſe debent mutuo.ſ̃m illud Matth.xxij.Di/ liges ꝓximũ tuuʒz ſicut teipſum. Sed ſᷣm Auguſtinũ epiſtola.xxxiiij.pꝛoximꝰ auteʒ eſt dictꝰnõ ſanguinis ꝓpinquitate.ſed ra/ tionis ſocietate. Item Auguſtinꝰ de diſci plina xpᷣiana ait ꝙ ꝓximꝰ om̃is homo ho mini eit.ta m ↄditione nature q; religioniſ ꝓfeſſione.Sed ad dilectionẽ ꝓximi perti/ net innocentia qua nulli noceamꝰ. ⁊ bene/ ficentia qua omi homini benefaciamꝰ.ſᷣm Auguſtinũ lib.de mendacio. Undevicini monendi ſunt ne vicinis in ꝑſona noceãt. bere ciues.et qua liter debent cauere ne no Eide pꝛoſequen ne eos in fama ledant.nec poſſeſſionibꝰ ra pina aperta vel occulta qualis eſt vſura et talia mercatura damna ulis inferant.quia rent. deſolatis cõſolationẽ impendant in operibo miſericoꝛdie. alis erat Job qͥ di cit. xxix.eo ꝙ liberaſſem pauꝑem vocifera/ tẽ.Et ſequit᷑. Coꝛ vidue cõſolatꝰ ſũ.Et pꝰ Conterebam molas iniqui. Itẽ Job. xxx. dicit. Flebam quondã ſuꝑ eo qui afflictꝰ erat. Hec ſunt officia boni vicini de q̊ ait Auguſtinꝰde ciuitate dei.li.iij.ca.xv. Fe licitas maioꝛ eſt vicinũ habere concoꝛdem qᷓ; malum ſubiugare bellantẽ. Ille em̃ ci⸗ uis ſiue cohabitatoꝛ eſt bonꝰ qͥ omnibo eſt innocens omibuſq; benefaciens. Unde et de tali vicino narrat᷑ li.j.de vitiſpatrũ vbi dicit᷑ ꝙ abbas Pannuciꝰ oꝛauit deum v oſtenderet ei cui ſimilis eſſet in terris. Ad queʒ venit vox de celo dicẽs ꝙ erat ſimilis pmario illꝰ vici. Quo audito perrexit ad domũ illiꝰ. quem ũuᷣle benigne ſuſcipiẽs in domũ duxit ⁊ ↄuiuiũ pꝛeparauit Illis o inter epulas ſacra loquentibo.queſiuit ab bas ab eo.q̊̃d eſſet ſtudiũ eius et que vita. addens ꝙ reuelatum ſibi fuit a dno ipſuzʒ eſſe in celo dignũ monachoꝝ ſanctoꝝ con ſoꝛtio. At ille de ſe minoꝛa dicẽs. Reſpon dit. Dico tibi ꝙ triginta ſunt anni exquo ſum ↄtinens.et vxoꝛ mea ſimiliter.ſuſcepi em̃ de dono dei tres filios.et hoꝛuz cauſa tm̃ a me ter cognita eſt. hoſpites nunq; ſu ſcipere ceſſaui.nec ĩ villa alicui ante me ha bere ꝑmiſi.nullum de domo mea ſine via⸗ tico dimiſi pauꝑem.nullum deſpexi.ſed qᷓ fuerũt ei neceſſaria impendi.cõtra iuſticia nullã ꝑſonam accepi.in domũu meã nõ in/ trabant fructꝰalieni.litem ſividi nõ pᷣterij qn pacificaui ſi potui.greges ⁊ boues mei nullum leſerũt.vicinũ volentẽ ſeminare in agro meo nõ ꝓhibui.vt potẽtioꝛ infirmua p̃ᷣmeret nõ ꝑmiſi.vt neminẽ ↄtriſtareʒ di/ ctovel facto ſtudui. iudicium cũ apud me fuit nullũ inique ↄdemnaui. Hec vᷣo ſan// ctus audiens oſculatꝰeit manu eius.et ait illi Et ſi h adimpleſti adhue deeſt tiblvnũ Pars ſecunda. ſcz vt cũeta dimittas ⁊ ſequarꝭ dei ſapiam Nui ſtatim ſecutꝰeſt eũ ola ꝓ xpᷣo derelin/⸗ quẽs ⁊ ad heremũ ꝑgens.⁊ collocauit euʒ in cella iuxta monaſteriũ ſuũ.foꝛmã viuen di ei tradens. Qua ſuſcepta poꝛes laboꝛeſ ꝑuos reputans: viriliter ſe exercuit.⁊ moꝛ tuus eſt. cuiꝰ animã vidit ſanctꝰ collocatã inter ſuꝑpioꝛes angeloꝝ choꝛos dicentiũ ⁊ cantantiũ. Beat⸗ eſt iſte o dñe ihu xpᷣe quẽ celegiſti ⁊ aſſumpſiſti. Huiꝰ vicinivita pᷣdi canda eſt. De qᷓ poteſt dici illud Pꝛouerb. xxvij. Melioꝛ ẽ vicinꝰ iuxta q;ᷓ frater pꝛo/ (apitulum tertium 2 QIMeterea non ſo lum caueant vicini ab aꝑta frau dulentia q̃lis eſt ſpoliatioꝛ rapi occulta q̃ eſt vſura et falſa merca Ma. ſed ab tura. vt em̃ ait Augꝰ. de trinitate li.xiij.ca. iij. O m̃es volũt vili emere ⁊ caro vendere ſicut quidã mimus in theatro dixit ſe ſci/ re qͥd oẽs vellent.pꝓpło ↄfluente dixit ſilenti bus cunctꝭ.Omes vultis vili emere ⁊ caro vendere.⁊ quia ſic eſt fiunt multe fraudulẽ tie in mercaturis vel defectꝰ ⁊ vicia rerum occultando.vel apparentias q̃ nõ ſũt oſtẽ/ dendo.vel menſuras diminuẽdo.vł inuti lia cõmiſcendo.vel alias fallacias facien/ do. Que oĩa ꝓhibet dñs Leuit.xvij. Sta tera iuſta et equa ſint pondera iuſtuſq; mo dius equuſq; ſextariꝰ. JItem Pꝛouerðᷣ.xx. Apud dñm abominatio pondꝰet pondꝰ. ⁊ ſtatera doloſa. Unde qͥ fraudulentijs ſe/ ducunt ꝓximos.theſauriſant ſibi theſau/ ros iniqᷣtatꝭ.ꝓut ðꝛ Michee.vj. Pꝛeterea multi fraudulentijs iam dictis addũt ad cumulũ ſue damnatõis mendacia ꝑiuria falſa teſtimonia. Ideo ꝓpheta vbi ;. NHun/ qͥd iuſtificabo ſtaterã impiã ⁊ ſaccelli pon dera doloſa in qb diuites eoꝝ repleti ini quitate ⁊ habitatoꝛes eoꝝ loquebãt᷑ men/ daciũ et lingua fraudulenta in oꝛe ipſoꝛũ Unde Lul.li.iij.de officijs.c.xij.inquirit anvir honeſtꝰ⁊ bonꝰ debeat patefacerevi / cia rerũ in venditione an celare.Et intro/ ducit ibi ſententias phoꝝ cõtrarias. Nã antipater omia vicia eſſe patefaciẽda dixit cum homo hominiby ſicut ſibi ↄſulere de/ beat inſtinctu natureet rõnis dictamine· De cauenda fraudulentia in mercatu/ Dyogeni vero viro ſtoyco videbat᷑ ptrariũ dicendo non opoꝛterevenditoꝛẽ exponere vicia rerũ niſi quatenꝰ cõſtitutũ ſit in iure ciuili. Vnde ↄcludit ibideʒ ꝙ aliter leges aliter phi tollũt aſtutias. ¶eges quatenꝰ manutenecpolinr vt ſi dolus det cauſã ↄtractui. Phi quatenꝰ ratio et intelligen/ tia h̊ dictat. Ratio tñ poſtulat ne qͥd inſi⸗ Dioſe.ne qͥd ſimulatoꝛie.ne qͥd fraudulẽter fiat.⁊ iſtð magꝭ ↄcoꝛdat legi diuine et iu/ ſticie: vt nullꝰfidelis ꝓximũ ſeducat.UVnð Leuiti.xix.ca.ðꝛ.Nõ facies furtũ.Nõ mẽ tiemini.nec decipiet vnuſqͥ ſq; primũ ſuũ. ⁊c̃.Ideoq; etiã ðꝛ Ecci.xxx vij. Cũ nego/ ciatoꝛe de traiectione.cũ emptoꝛe de ven/ Ditione.ſ.tracta eos.ſ.dirigẽdo ⁊ infoꝛmã do.qꝛ ꝓut ðꝛ Ecci.xxvij. Int᷑ mediũ emp/ dianis et venditionis peccatum anguſtia⸗ itur. (KLapitulum quartum. (De nõ accipiẽdis vſuris a vicinis. Bmuͤlter aomo nẽdi ſunt vicini a fraudulentia yvſurarũ vt mutuo ſinevſurꝭ ac⸗ comodẽt. ꝓut pᷣcipit᷑ Exo.xxij. Non vſura oppꝛimes eũ.Et Deut.xxiij. Nõ fenerabia fratri tuo advſurã.Et dñs Luce.v. Du tuũ date nil inde ſperãtes. Hoc em̃ gratũ eſt ante deuʒ vicino indigenti mutuare ad releuationẽ ſue neceſſitatꝭ cũ dare ñ poſſis Vnñ narrat᷑ in hiſtoꝛia triꝑtita lib.j.ð ſctõ ſpiridone epᷣo ꝙ mos eiꝰ erat ex fructibus alios erogare pauꝑibo. alios mutuare in/ digentibo. nec ꝑ ſe dabat.nec per ſe recipie bat.ſʒ petentib dicebat vt q;tũ opꝰ habe/ rent tolleret.⁊ denuo ſuo die reponerẽt qᷓ; tũ receperãt. Ad quẽ acceſſitvnꝰ et mutuũ recepit.et reuerſus nõ repoſuit qͥd receꝑat ſʒ auferẽs ſecũ abſceſſit putãs ſctm̃ virũ h̊ latere.Et iterato venit idẽ petẽs mutuum Cui ſanctꝰ dixit vt iret ad hoꝛreũ.Ad q̊d veniẽs inuenit vacuũ.q̊d ⁊ ipſe renüciauit epᷣo.Cui epᷣs. Mirũ eſt qũo tibi ſoliviſuzʒ eſtvacuũ ⁊ nõ alijs.ſʒ foꝛte q̊d alias accepi ſti nõ repoꝛtaſti. Quo dicto captꝰ ẽ ille in dolo.et volũtati epiſcopi ſe ſubiecit pniaʒ ſuſcipiẽs.qua recepta ad hoꝛreũ veniẽs in uenit plenũ.Ecce qualiter deꝰmutuantis caritatẽ remunerauit.et miraculo decoꝛa uit. Devſura multũ tractat Amb. li.iij. de offi: vſurariũ alloques ſic. Cur ad fraude Det nici fut oin⸗ vle hen ſati ſun ſntn ur ſ Wie n n R Diſtinctio ſeptima. dohe auertꝭ? nate induſtriã. cur affec tas inopiã vt vna nimiter ↄſentiãt in licitꝭ ⁊ honeſtis. nie ſterilitatẽ ⁊ cariſtiã.hancvocas induſtriãä: qꝛ amicicia eſt idem velle ⁊ nolle in reb ho flgs q̃ eſt fraudis verſutia. Et q̊d tu vocas re/ neſtis.vnde amicus dictꝰ eſt q̃ſi animi cu ut⸗ mediũ nequitie 2 mentũ eſt et latrociniuj. ſtos.vel q̃ſi animi equꝰ.qꝛ equalis nob vo tenid Item Aug'. epła. xxxvj. ait. Quid dicam lũtate ↄiũgit᷑ait Caſſiodoꝛꝰſuꝑ pᷣs.xxxvij lin, devſuris quas leges et iudices iubẽt red/ Talis amicſuit dei filiꝰqͥ cum eſſet ſuper gtini, dere. aut crudelioꝛẽ dicam qͥ aliqͥd ſubtra om̃es tñ in medio diſcipuloꝝ eſſe dignatꝰ lir hit furto diuiti.an qͥ trucidat: pauperẽ fe/ eſt eq̃lis ill.ymmo inferioꝛ ſe ſubijcies ſer/ et noꝛe. Et ſeq uit᷑. Hec ⁊ illa male poſſiden uiendo illis. Uñ in Johe. xv. dixit eis. Jã 1 vngevellẽ ꝙ; reſtituerent᷑.ſʒ nõ eſt q̊ iudice nõ dicamvos fuos ſʒ gmicos ⁊c̃. Item in Hie repetant᷑. Item Criſoſto. de hac materia amicicia dz eſſe cõpaſſio mutua.qꝛ ipᷣa eſt ſi. loquens ſuꝑ Math. omel. v. ait. Mutuo beniuolentia in ↄtcrapaſſis non latens ait c⸗, da et amplioꝛes cape vſuras vbi nulla in / lapiens Ethi. viij. Unde ſm illd Ecẽc̃i.xij. te⸗ uidia nulla accuſt atio nullus eſt timoꝛ. Et Non agnoſcit in bonis amicꝰ: nec in ma/ ſni mutua xpᷣo in membꝛis indigenti ⁊ tamen lis inimicꝰ. Item Job. vj.ðꝛ.Qui tollit ab in omẽs nutrienti.⁊ ꝓ vſuris accipies regnũ amico miſcdiam timoꝛẽ dei derelinqͥt Uñ l vite qn alij vſurarij ꝓvſuris recepturi ſunt ⁊ Augꝰ.amicũ moꝛtuũ plangens ait.Di/ penam gehenne. Quã occaſionẽvel excu midiũ vite mee. Et Seneca epła.ciij.O b ſationẽ habemꝰcũ et amplioꝛa reciꝑe poſ/ iurgans plangentẽ moꝛtuũ filiũ ait Quid ſumꝰhecvilia dando pauꝑib-. Nihil vſu/ faceres ſi amitteres amicũ exq̊ plãgis par 5 ra turpiꝰ.nil crudeliꝰ Alienas em̃ negocia uulũ q eſt incertcuiuſmodi ſit. Itẽ ĩ ami/ 10 tur miſerias ⁊ alteriꝰ aduerſitatẽ lucꝝ ſibi cicia debet eſſe ſedula ſolicitudo de amici . fac, Et ſeqͥt᷑. Uolo te bonã vſurã acciꝑe.H̊ ẽ honoꝛe.vtilitate.⁊ beneficio.qꝛvt Tulius den a deo mercedẽ ſperare. YFacite̊ vob ami/ vbi ð. li. de amicicia ante fineʒ. Amici ſepe ſunw⸗ cos de mãmona iniquitatis.vt cũ defece monendi ſunt ⁊ ſepe obiurgàdi.Et ſequit dnfin ritis recipiantvos in eterna tabernacula. Mullam puto in amicicijs peſtem maioꝛẽ nanbi⸗ Magna dementia eſt ab aliqͥbo vſuram q; blandiciam adulantẽ. Hinc Auguſti⸗ „M querere.qꝛ h̊ eſt contra legem nature ⁊ ſcri nus li.confeſ.ix.ait. Sicut adulantes ꝑ/ Gn pture euangelice et õ innatã bonitatem et uertunt.ſic inimici litigantes plerũq; coꝛ/ ntag oditõeʒ oĩs create oĩbocreatꝭ ſe cõmunica riguun. noſs tia vt patet in luce igne terra aqua. Inde Eahimum ſecundum. jöͤſc uliꝰli.ij.de tuſcuł.qſtioniba ait. cum e ficta amicicia et pꝛopter que diſſol/ ubyp Jutrereta Sathort ad erpeiret n re fa⸗ niturrxrx. Nreiy⸗ miliari.et rnderet.bn paſcere.bñ veſtire. et C 3 N fecoe Pencararc.ctt terram colere.queſitum etiaʒ em n gmcicia bibe/ fuit an fenerari expediret. et rndit. Quich dzʒ eſſe cõmunicatio mutua coꝛ/ gaich/ ceſt fenerari niſi bominem occidere. —– di. interioꝝ ↄceptionũ. rerũ of mund iicioz ꝛ miſterioꝝ. lInde Ethi.ix.in pnci nuge ¶ Diſtinctio ſeptima ſecũde ꝑtis hꝰ ſůme pio ꝓuerbiũ eſt ð amicis.Qm̃ aia vna iðᷣo ns (Xapitulum pmum. cömunia omnia. Unde Tul. vbi ö. Cum nan ¶ Quid ſit amicicia. et qualis dzʒ eſſe ſie emendati amoꝛes amicoꝝ ſunt.int eos ſit is que exigunt᷑ adverã amicici. ouim rerũ aſiuoꝶrolſitaru ſinevla ercchri aint E re een one cõitas.tñ verecũdia et reuerẽtia ſꝑ te/ n inDe Dicen du nẽda eſt in amiciciavt ab amicis honeſta? Mi eſt hac diſtinctione ſeptima de licita petamꝰ. Uñ devera amicicia exẽpla lle in colligatõne amicabili que inter põit Ualeriꝰli.iiij.ca.vj.de duobo q̊ꝝ noia pnin; amicos debet ellevera ⁊ nõ ficta. Sʒ vera Hamon et Phycias de qb ait ꝙ cũ Dyo ſisin amicicia eſt m Zuł.li.de amicicia et ſm niſiꝰtyrannꝰ voluit vnũ occidere. dum ille ants Auguſtinũ epła.lxxxv.diuinaꝝ hũanarũ ad res ſuas oꝛdinadas iret.aliꝰ dedit ſe va decon q; rerũ cũ beniuoletia ⁊ caritate vnanimiſ diũ ꝓ eo ? redij t die ſtatuta. Quoꝝ fideleʒ ide ↄſenſio.Uñ ſᷣm Cuł.ibidẽ. Beniuolẽtia animü tyrann admirãs ſupplici remiſit. fnud eſt amicicie fons. Sũt amici admonẽdi rogẽas vi ſe in tertiũ ſocietatꝭ odũ reciꝑent 2 Pars ſecinoo. 2—— — cile ſolubiles qꝛ ſepe diſſoluto eo ꝓpter qᷣd ſunt amici facile diſſoluitur amicicia.pꝛo ut ait phᷣus Ethi.viij. In ſenibus eſt ami cicia pter vtile.ſed iuuenibus pꝛopter de/ (Xapitulum tertium. Be vtilitate vere amicicie. Gitur 9 omonen dDdi ſunt amici ad veraʒ amiciciã que dʒ ꝑfecta caritate cõglutina — ri.et talis amicicia eſt pᷣcioſiſſimũ genꝰ di nitiaꝝ ſᷣm Boeciũ de ↄſolatiõe in fine.qa amicus hʒ omes amicos ſuos vt ſe.⁊ om/ nia eoꝝ poſſidetvt ſua pꝛia.et ſic vera am ⸗ cicia facit eum inexpugnabilem ⁊ diuitem Et h̊ eſt ̊d ait Criſoſto.ſuper Joh.omel. lxxviij.vbi ðꝛ. Unꝰ amicꝰ multiplexẽ.Si em̃ vnanimes fuerint duo vel decem: non vnus eſt tm̃ ſed decies multiplicatꝰ ẽ vnuſ quiſq; eoꝝ.vnde inuenies in decẽ vnũ ⁊ in vno decem. vnde ſi aliqͥs vni eoꝝ inimicat decem habebit cõtra ſe illi mimicãtes.Et ſivnꝰeoꝝ depauꝑat᷑:inops nõ eſt.qꝛ alio/ rũ bona ſua ſunt.Et vnuſqͥſq; eoꝝ hʒ vigi ti manꝰ. viginti oculos et viginti pedes ꝓ ſe in ſolidũ officia ſua exercentes.ſʒ ⁊ decẽ bʒ aĩas ꝓ ſe ſolicitãtes. Unde ſi amici fa/ cti ſuerint mille vel decẽ milia idẽ erit. vi ⸗- des g̊ amoꝛis ſuꝑabundantiã qualit᷑ vnũ facit multiplicẽ. Uñ in ꝑſida⁊ in roma q̊d nõ pᷣt nata amoꝛ poteſt. Item ſi decies mi lies fuerit qͥs diues:nudꝰeſt ⁊ inops ſi ſine gmicis eſt. Et ſi inopes fuerint amici ad/ huc diuitibovberioꝛes ſunt.qꝛ q̃ ipᷣe ꝓ ſeip ſo dicere non tẽptat h amicꝰdicet ꝓ eo. Et quecũq; nõ pᷣt ſibijpſi largiri ꝑ amicos po terit multo amplioꝛa ↄſeqͥ. Hõ pᷣt &̊ illi eſſe male qͥ a tot armigerꝭ cuſtodit᷑ Q audãda ẽ g̊ vera amicicia ⁊ fideliter obſeruanda nec ciã e vita tollunt. (((Tapitulum pmum. We homo debet eſſe ſocialis. monendi ſunt hac diſtinctione octaua amicivt ſint colligati ſo Pꝛedicatoꝛ etiã loquẽs cũ amicꝭ diſſuade at fictas amicicias q̃ ſũt ſᷣm accidẽs et fa/ Diſtinctio octaua ſcdᷣe ꝑtis hꝰſũme. onſequenter ad ciali cõmunione.qꝛvt aitHugo.Socius ðꝛ a ſocco q̃ſi invna caliga vel domo ma nentes.vel a ſequoꝛ ſequerꝗ. Etiſociꝰ ꝓpꝛie in ꝑiculo.collega in officio.ↄſoꝛs in pᷣmio comes in itinere.ſodalis in menſa vel ſede Nuocũq; em̃ mõ ſocietas ſumat᷑ vel ami/ cicia homo debet eſſe ſocialis et cõicatiuꝰ quia homo eſt animal nõ ſolitariũ ſed po/ liticũ et cõicatiuũ ait cõmenta.Ethi.viij. et Beneca li.iiij.de bñfi.c.xiiij.dicit ꝙho minẽ nõ vnguibo nõ dentibo nata fecit ter/ ribilẽ.ſʒ nudũ ⁊ inermẽ ⁊ manſuetũ et piũ. Et ſeqͥ. Societas et ratio homini dedit alaliũ dominiũ ⁊ imperiũ gentin. Et ſeqͥ LCapitulum ſecundum. ocietas maloꝝ eſt vitanda. er.xxij. Noli eſſe amicꝰ homini iracundo neq; ambules cũ homie furioſo ne diſcas ſemitas eiꝰ. Sup q̊d Gre. fuper Eʒzech.li.j.omeł.ix.di. Infirmi debent de clinare ſocietatẽ pꝛauoꝝ ne mala que fre/ quenter aſpiciunt et coꝛrigere non valent. imitari delectent᷑. Et ponit exemplum q; ſicut aer malus aſſiduo flatu tractus inſiꝰꝰ cit coꝛpꝰ. Ita puerſa actio ſepe viſa et lo cu tio mala freqnter audita ificit animos. qꝛ ðꝛ.j.Coꝝ.xv.Coꝛrũpũt bonos moꝛes colloquia pꝛaua. Unde Seneca epła. vij. ait. Unũ exemplũ luxurie. vnũ exemplum auaricie:multũ malũ facit.qꝛ ↄuictoꝛ deo licat ſancto ſanctyeris:et cum ꝑuerſ ꝑuerteris. Vnde et aplus.j.ad Coꝛinth.vj.et.x.No/ lo vos ſocios eſſe demonioꝝ. t. ij. Coꝝ. vj.q̃ ſocietas luci ad tenebꝛas. Item noli- te cõmiſceri cũ foꝛnicaris Diſſoluẽda.qꝛ ſicut ait Tuliꝰ de amicica. . Solem de mũdo tollere vident᷑ qͥ amici/ Kapitulum tertum. R ſocietas bonoꝝ eſt appetẽda. et q̃lis debet eſſe. et que debent eſſe in vera ſocie⸗ letas tamen cũ bonis eſt habenda. Unñ Se Ineca vbi S. Ad melioꝛes tranſi. cuz Socrateviue. cũ zenone.cũ Criſipo. cũ poſſidonio:hij tibi tradẽt diuinoꝝ bu/ VSt tamen ſocie⸗ Attas maloꝝ vitanda. qꝛ; Pꝛo⸗ emollit et eneruat. vicinꝰdiues cupi ditate irritat. Item epla. cvij. Habebit te tumoꝛ q;diu cũ ſuꝑbo cõuerſaris ⁊ incen/ dũt libidines adulteroꝝ ſodalia.quia cuʒ a nH e, mio e⸗ N. ns ho⸗ rie, gli. ecit Diſtinctio octaua. mano:ũcq; noticiã. In ſocietate qͥdẽ bona młta vebẽt ↄcurrere. Pꝛimo caritatiua af WZ fectio.vt qlibet aliũ diligat ope ꝛ vitatene fiat tm̃ amicꝰ ⁊ ſociꝰ menſe.ꝓut ðꝛ Ecci.vj. VUnde Aug'. li.ↄfef.iiij. ocabat amicũ ſuũ dimidiũ vite ſue. Scðo in ſocietate dʒ eſſe vnanimis ↄſenſio.vt dicere poſſint ſo cij ulud pᷣs. Ambulauimꝰin domo dei cũ ↄſenſu. Item. Ecce q; bonũ ⁊ q; iccunduʒ babitare frẽs in vnum. Certio in ſocietate fit mutua ſubleuatio et nociui mutua re-/ pulſio ⁊ adiutoꝛij ꝓmpta collatio. De qbo om̃ib Eccẽs.iiij. Oeliꝰeſt eſſe duos ſimul eᷓsvnũ habent em̃ emolimentũ ſue ſocieta tis.ſi vnꝰ ceciderit ab alio fulciet. Et ideo ſequit᷑ Cle ſoli qꝛ ſi cadat nõ hʒ ſubleugan/ tem ſe. Quarto in ſocietate ſit mutua vene ratioꝛ ſuꝑioꝛis cũ inferioꝛi parificatio Ro ma. xij. Honoꝛe inuicẽ pᷣueniẽtes. Et Se neca epła.xcij. ait. Penes deos ſit imperiũ inter hoĩes ↄſoꝛtiũ.qꝛ de animalibo li... ðꝛ homo eſt animal ſociale. Quinto in ſocie/ tate ſit pia compaſſio.⁊ mutua inſirmita/ tum moꝝ et coꝛpoꝝ ſupoꝛtatio. Unñ Se neca epła. xcvij. Societas nra ſiłis ſit ſtru cture lapidũ qᷓ caſura eſt niſi inuiceʒ ſuſtẽ tet᷑. Er ſimile exemplũ põit BGreg.vbi ſup̃. de amicicia dicẽs.ꝙ ſi ego moꝛes tuos nõ ſuppoꝛto et ecõuerſo nunq; ca ritatꝭ ſurget aut ſtabit edificiũ in ↄſoꝛtio.Et ideo dici tur ad Gał. vj. Alter altert? onera poꝛtate. Vñ Aug'.li.lxxxiij.q.qlxxi.ait Nichil ſic pꝛobat amicũ ⁊ ſociũ ſicut oneris ſuppoꝛ⸗ tatio. Et põit exemplũ de ceruis trãſeun/ cibo aquas.quoꝝ poꝛes poꝛtãt capita alio rum poſtremo natantium in clunib. ſʒvi/ ciſũim hoc faciũt Et ergo ðꝛ.ij. Coꝝ.j.Si fueritis ſocij paſſionum eritis et conſola/ tionũ. Et Apoca.j. Ego frater vꝛ ⁊ ſociꝰ iĩ sribulatieonrz.. (((Kapitulum quartum. Debis que viſſoluunt amiciciam. BWalium autem pPpplonax debz eſſe ſocietas docet Amb. il. i. de officijs di. Pulcra ſocietas et ſecura iuuenũ ⁊ ſenũ. Nam illi ſunt ſolacio:iſti teſtimonio. illi obſequio. iſti magiſterio.illi delectatiõe.iſti infoꝛma tione. Et põit exemplũ de Moyſe et Jo/ ſuc. Abꝛaham et Loth. Helyaꝛ Helyſco. Paulo et Barnaba. Tu q iuuenis es ſi ¶ Elandabile eſt bene viuerei. videris ſenſatũ nõ ſtultum euigla ad illſx OQui em̃ ſcire voluerit q̃ eſt vera ⁊ fideł ſo⸗ cietas:legat q̃d ſcptum eſt in triꝑtita hiſto ria li.j.de Conſtantino imꝑatoꝛe ad fideʒ xpᷣi ↄuerſo cũ multꝭ alijs de familia ſua.q́ᷓ cũ ꝓbarevellet qͥveri ⁊ falſi eſſent xpᷣiani. vna die omẽs ↄuocauit ⁊ ſimulando et ꝓ bando ſe velle ad ritum gentilitatꝭ reuerti dixit. Quo audito multi ad ̊ idem facien dum dixerũt ſe eſſe paratos.ſed aliqui licz panci dixerũt ſe pus velle ꝓ xpᷣo moꝛtẽ pa/ ti qᷓ; xᷣm agnitum derelinquere. Quibo vi ſis et auditꝭ imperatoꝛ oẽs fictos a ſe re/ mouit.et firmos in fide ſecum retinuit.di/ cens verbũ memoꝛia dignũ.Nõ poteſt ho mini eẽ ſecurꝰ:⁊ fidus qͥ deo et creatoꝛi ſuo falſus eſt fictus et ꝑfidus. Unde q;cito vi des in ſocietate pctm̃ vel allectõem ad pee catum vel peccati ſignum.dic impera torꝭ⸗ verbum ⁊ diſſolue ſocietatis vinculũ. Itẽé Amb.exame.omeł.v. Cleram ſocietateʒ in multꝭ diſſoluit anaricia. vt ptz in Loth et Abꝛabam. quoꝝ multa erat ſuba. Et iõo Geñ.xiij.ðꝛ. Diuiſi ſuut alterutrũ a fratre ſuo. Itẽ põit englii de auib rapacibo qᷓ nõ ſunt ſociales. Un Seneca. epła. xciiij. Auaricia ⁊ luxuria diſſociauere moꝛtales Et Zuli libꝛo.iij.de officijs.ca.v.diſſol/ nitur ſocietas cum quilibet pꝛium queris comodum. apitulum pmum. ¶ Diſticte nona ſcdᷣe ꝑtis hꝰ ſumme. 1⸗ nt᷑ malos. aeoac diſtinctiõe nona admonẽedi ſt hij qͥ amicabilivł ſociali col⸗ ligatione ↄiũcti ſüt vtvᷣtuoſe viuãt cũ his etiã qͥ aduerſant᷑. Uñ ðꝛ i laudẽ beati Job vir erat in terra hus ſimplex ⁊ rectus ac timẽs deũ ⁊ recedẽs a malo. Et Job. xxx. Frater fui dꝛaconũꝛc. Suꝑ qͥò Gre. moꝛ. .Nõ młitũ laudabileẽ bonũ eẽ cũ bonil.ſʒ bonü eẽ cũ mak vt ſit ſ; ex vᷣtute ſiẽ liuliũ int ſpinas Canti. v. et ̊ͥ in medio natiõia pue ⁊ ꝑuerſe.ſiẽ ðꝛ ad Phil.ij. Uñ et ſi qa viuat int᷑ inimicos ⁊ malos.tñ ſᷣm ꝙ dici tur Dath. v. Diligite inimicos vios ⁊ be neſa.his.⁊c.vnde inimicꝰ diligedꝰ eſt rõne nate. ⁊ odiendꝰrõne culpe ̃ᷣm Aug. cõtra Fauſtũ. vt dicere poſſit cum ps. Perſecto odio oderam illos. o 3 ꝑ patientiam et benificentiã vincũt᷑ (XEapitulum ſecundum. adnernarij 3 9 W neſficentia ⁊ pacientia eos ↄuer tant ⁊ reducãt ad iuſticie ⁊ veritatꝭ itinera Pꝛopter qͥd pᷣcipit dñs Math.v. Percu/ tienti ma xillã pᷣbere ⁊ alterã.vt ſᷣm gloſazʒ nõ potiꝰvindicte qᷓ; patientie ſtudeas:eter naq; ꝓ tẽꝑalibs ↄtemnas tanq; ꝓ ſiniſtris W dextras. Uñ ⁊ dicit Augꝰ. epła.v. Para⸗/ tus dzʒ eſſe hõ iuſtꝰ⁊ pius patiẽter eoꝝ ma liciã ſuſtinere q̃s ſieri bonos q̃rit vt nerꝰ potłcreſcat nõ vt pari malicia ſe numero addat maloꝝ.Et lʒ iuſtꝰnõ ſic ſꝑ in opere faciat:tñ pᷣcepta patientie in coꝛdis ppa/ ratione retinẽda ſunt.ſᷣm q; ait Augꝰ.ibi/ Dẽ. Noli g̊vinci a malo ſʒvince ĩ bono ma lũ. Roma.xij.qꝛ ſᷣm Aug.vbi g.ꝑ beniuo lentiã reducunt᷑ aduerſarij ad pacẽ etↄcoꝛ diã. Unde ſ̃m aptm ad Roma.xij. Si eſu rierit inimicꝰtuus ciba illũ.ſi ſitierit p da illi. Uñ fᷣm aleniüũ li.v.ca.j. Dulc hũanitatꝭ effera barbaroꝛũ ingenia pene/ trat.hoſtes mollit.vincit iram. pꝛoſternit odiũ.hoſtilèq; ſãguinẽ hoſtilibo miſcet la/ crimis.Et Seneca.li.j.ðᷣ bñfi.ca.ij.ait potinuationẽ bñficioꝝ ingrati et aduerſa ſarij fiunt grati ⁊ amici Ingratꝰem̃ aduer ſus vnũ bnficiũ nõ erit aduerſus ſecundũ et ſi duoꝝ oblitꝰeſt terciũ ad memoꝛiã ̃du cet᷑. Necvllum tam inſuetuʒ animal eſt qͥd non cura mitiget ⁊ manſuetudo.vt leonũ ora impune a magiſtris tractant᷑.⁊ elephã toꝝ feritas in ſeruile obſequiũ manſuetu/ dine vertitur. Et ſicut beneficentie in fa/ cto mitigant iras. ſic verba dulcia illas mitigant et ad amiciciam reducunt.ſcᷣm illud Pꝛouerbioꝛũ.xv. Reſponſio mollis frangit iram.et ſermo durus ſuſcitat ſuro reʒ. Unde Criſoſto.ſuꝑ Math. omel.xvj. ſicut ligna ignis ſunt materia.ſic ire et rixe vᷣba dura ſũt cã. Ira em̃ ignis eſt quã generant verba mala ⁊ ignea iracũdia ple na.ſed ignis ignem nõ extinguit ſʒ auget. Unde ðꝛ Ecẽi.xxviij.Certamen feſtina / tum incendit ignem.Et ſequit᷑.ſi ſufflaue/ ris quaſi ignis ardebit ⁊ ſi expueris extin guet᷑. Expuitionẽ vocat ibi lenitatẽ ⁊ paci entiavt aquam molliſicanten. Tem ſic debent boni cũ malis viuere vt ſua be/ 5*½ ¶ Sequitur tertia pars pncipa, palis huiꝰtotius ſumm. „BSBemiſſis occa⸗ ſionibo infoꝛmãdi ſigillarim q̃t N cũq; ꝑſonas in republica cõſi⸗ ſfſſtẽtes. In hac pte tertia dicen/ düũ eſt de inſoꝛmatõe pᷣdictaꝝ ꝑſonaꝝ q̃n/ tum ad illa que ſunt cõmunia om̃ibo ⁊ ſin/ gulis in quocũq; oꝛdine gradu vł officio. quoꝝ q̃dam ſunt naturalia.q̃dã ↄtingen/ tia. Et pᷣmo de his q̃ ſpectant ad differen/ tias ſexus.ſ.q̃liter agtmonẽdi ſũtviri?⁊ mu lieres cõmuniter. Scdo de his q̃ ꝑtinent ad differentias etat.i.q̃liter intoꝛmãdi ſũt infantes. adoleſcentes. ⁊c.vt in pncipio ſᷣʒ miſſumeſt. Diſtictio pᷣma tertie ꝑtis hꝰ fũme. (Lapiculum pmum. Auales debent eſſeviri. Ac ergo viſtin⸗ ſunt viri vt ſicut in ſexu ſunt vir .ſic ſint Augꝰ.li.iij.fmonũ.ſᷣmone.xliij. Undeet aplus..Coꝝ. xiij. ait. qñ aũt factꝰſumvir⸗ euacuaui qᷓ erat ꝑuuli. Item Saluſtiꝰlibᷣ. ij. Dico mudicias mulieribo ⁊ laboꝛẽvirib5 uenire.qꝛ viri ꝓpꝛiũ eſt foꝛtitudo.et a viro ðꝛ virt? ait Tuliꝰli.ij.de tuſcuł.q̃ſtionibꝛ. Item ait Aug.de ci.dei.li.ij.c.xxj.dicitq; noõ ſunt viri mii ſint moꝛigerati. Itẽ ppuz⸗ Ethi.viij.dicit ꝙ vir dʒ pncipari.vñ ðꝛ.. Coxꝝ.x.ꝙ vir eſt capni mulierꝭ. Qui li / bigines vincũt ⁊ vᷣtuoſis oꝑibo ſe exercent et moꝛibo ſeipᷣos exoꝛnãt ⁊ oꝛdiatevireſ in ſubijciũt: ꝑfectiviri ſunt. De qb iam dict ait Gre.moꝛ. xvj.ſuꝑ illud Job.xxiiij. De ciuitatibo fecer̃tviros gemere ꝙ viri ſunt qͥ pfectꝭ greſſibo ꝑ viã dei nõ fluxe ⁊ eneruiter iʒ virilit᷑ currũt. Item Gre.moꝛ.xxvij.ſuꝑ illud Job.xxxvj. De q̊ͥ ceciner̃t viri.⁊c. diẽ ꝙ viri noie ꝑfecte vite hoĩes expmũt᷑. Itẽ Gre.moꝛ.xxviij.ſuꝑ illud Job.xxxvj.Ac/ cinge ſicvir lũbos tuos.dicit ꝙ ſcptura ſa cra viros vocare ↄſueuit qͥ vias dnii foꝛti⸗ bue ⁊ nõ diſſolutꝭ greſſibo ſequũt᷑. Cirilił g̊ agite ⁊foꝛtet̃coꝛvꝛm.⁊ Pꝛouer.viij.O viri advoſ dannto .α⁰ exponẽs gre.mor. ctione pᷣma hꝰ ꝑtis tertie monz l.ſic ſint viri ſtatu et effectu. Tir enim ðꝛ a virtute eo ꝙ debet vincere libidies ait wor⸗ en eer wir: Ab. Niis o i⸗ 16 i tcent xxviij ait. Ego nõ feis ſʒviris loquoꝛ.qꝛ qᷓ fuxa mente ſunt ᷣba mea ꝑciꝑe nõ poſſũt Carnalis gͤvoluptas ⁊ feminea mollicies et deſidioſa ocioſitas multos effeminant. Igdeo ðꝛ de domo voluptatꝭ Pꝛouer. vij. nõ eſtvir in domo. Abijt em vias lon / inquas. Unde etvoluptas carnalis põt ſignari ꝑ fontẽ ſalinacis cuiꝰ vndavt in fa bulis ðᷣꝛ eſt delectabilis viſu.dule guſtu. ſuauis tactu.⁊ om̃ib ſẽſibo gratiſſima vſu eſt. Sʒ tata mollicie eneruabat vtvirꝭ effe/ minatꝭ ſexũ virilẽ adimeret ſiẽ ait Policra cus li.v.ca.x.Uñ qꝛ młti balneãt ſe in hoc voluptatꝭ fonte ideo effeminati ſũt ̃ᷣm il/ lud Naum.iij.Ecce ꝓpłus tuꝰ q̃i mulieres in medio tui.Et nõ ſolũ verificat᷑ h̊ ð pplłlo ⁊ ꝑſonis infimis ſʒ etiã de maioꝛib. Unð Vlſaie.iij.effeminati dominabunt᷑ eis. Sʒ lij. Regum.xiiij. dicitur. Effeminati fue/ runt in terra ſeceruntq; omẽs abominati/ onecs. ¶Lapitulum ſecund um. Beinſtructione mulierum quales de/ bꝛietatem. VEcunoo mulie⸗ rtres cõiter admonende ſũtvt ſᷣm bent eſſe mulieres. ⁊ ſpecialiter quo ad ſo/ ſtatꝰ ſui exigentiam ſubiecte ſint viris. put r.j.Coꝝ.xj. Itẽvt tacite ſintñ loquaces.ſᷣm illud Coꝝ.xiiij. Oulieres ĩ eccla taceant. Itẽvt nõ ſint ocioſevagevel curioſe vt Oyna.ſʒ clauſe in penetralibus ſp inuẽte vt maria.ſic generali᷑ monet eas apłus Thi.v.repᷣhendẽs illas qᷓ tales ſũt Itẽvt nõ ad oſtentatõeʒ ⁊ ſtultoꝝ illaqa/ tionẽ tãq; ſagena dyaboli ſe oꝛnẽt.ſᷣm ulö j. Pe.iij. Mulieres ſubdite ſint viris.Et ſeqtᷣ.quaꝝ nõ ſit extrinſecꝰ? capillatura Itẽ vt ſint in cibis ⁊ potiba ſobꝛie ⁊ ꝑce.qͥa vt ait Ualeriꝰli.ij.ca.j. Uinivſus romanis fe minis ignotꝰ olim fuit.ne de facili ĩ aliq̃d dedecꝰ plaberẽt᷑. Uñ ðꝛ Ecci.xxvj. Huli/ er ebꝛioſa ira magna ⁊ cõtumelia.⁊ turpi/ tudo eiꝰnõ tegit᷑. Magna ů diligẽtia dñt anulieres ſtudere ſobꝛietati.q̃ eſt pudicicie mentis domꝰſue.Et ibideʒ ðᷣꝛ.Gra ſuper pfᷣuatiua. Nam ſine cerere ⁊ vino frigetve nus.ſicut recitat btũs Hiero.epła.xciiij. Itẽ caueant mulieres ab exceſſu in alime/ tis.eo ꝙ vẽtrẽ cibo diſtentũ ſeqͥt᷑ voluptas Genitaliũ ſᷣm Hiero.epla.xxxvij. Unde et antiquitus mariti pᷣcauebat nevxoꝛes ſue vinũ biberent. vel ſaltẽ in bibedo moduʒ nõ excederent. vt dictũ eſt ð. Uñ ait Uale, riꝰli.vj.ca.iij.q Metelliꝰvxoꝛẽ eo ꝙ vinũ bibiſſʒz fuſte ꝑcuſſam interemit.idq; factũ nõ accuſatoꝛe ſʒ rephẽſoꝛe caruit.Et ſeqͥ᷑ Sane q̃cũq; femĩia vſũ vini imoderate ap petit oĩba vᷣtutibo ianuã claudit ⁊ delictis aperit. Uñ narrat Augꝰ.lib.ix.ↄfef.circ⸗ mediũ. O erat qᷓdã decrepita mulier gne ter ſenectã ⁊ optios moꝛes honoꝛabat᷑. ec curã gerebat filiaꝝ matris beati Au⸗- guſtini.q̃ nõ ꝑmittebat eas pᷣter hoꝛas qͥè bus ad menſaʒ parentũ moderatiſſime ale bãt᷑ etiã ſi excandeſcerẽt ſiti nec aquam bi bere.pᷣcauens ↄſuetudinẽ malã.⁊ addens vᷣhũ ſanũ ⁊ memoꝛia dignũ dicẽs puellis Mogdo aquã bibit. qꝛ in poteſtate vinum nõ habecꝭ.Cũ aũt ad maritos veneritis z fetẽ eſtꝭ dñe apothecaꝝ ⁊ cellarioꝝ aq̃ vobᷣ tũc vileſcet ⁊ ſoꝛdebit ſʒ mos potãdi ma nebit.et ſic frenabat auiditateʒ tenerioꝛis etatis ⁊ ipam puellarũ ſitim ad honcſttum modũ deducebat vt iam nõ liberet q̊d nõ deceret. Siłr narrat ibi Augꝰ. qꝙ mr̃ ſua aliqñ puella ad menſam ꝑentum bibebat vinũ modicũ de cuppa eoꝝ Et ita ad illud modicũ modica q̊tidiana addẽdo in eam ↄſuetudinem ꝓlapſa eſt vt plenos mero ca lices ſaciliter et byanter hauriret.⁊ cũ an/ cilla qᷓdam cũ ea qdaʒ die litigaret obiecit ei ̊ crimẽvocans eam meribibuls: q̊ ꝰbo tanta verecundia eſt percuſſa ꝙ feditatem ſuam reſpexit et de cetero tm̃ mulieris vi- cium exuit. ((TLapltulum terttum. debent eſſe quo ad caſtitatem. VBnſimiliter ao⸗ monende ſunt mulieres de caſti te et pudicicia ſeruãda. Exq̃ᷓ pꝛouenit mulieribo eximius honoꝛ. tuo/ ſus decoꝛ. et fame ſiue opinionis bonuns odoꝛ. Unde dicit᷑ Ecci.xxvj.Omis ode ratio nõ eſt digna ↄtinentis anime.Et ſe⸗ quitur. Sicut ſol oꝛiens in mũdo ĩ altiſſi mis dei.ſic mulieris bone ſpecies in oꝛna grãm mulier ſancta ⁊ pudoꝛata. Uñn dicit Augꝰ.ð duodecim abuſionibo.ꝙ quĩitus abuſiõis gradꝰeſt femia ſine pudicicia Et ſeqͥt. Jmpudica em̃ vita nec laudẽ ab ho/ miniby in pᷣſenti.nec remuneratiõeʒ a deo expectat in futuro.pudica vᷣo famã bonaʒ =r Poars tercia. int hoĩes poſſidet ⁊ de ſpe fułe btitudinis ſpecialitc᷑ gaudet. Nã ⁊ ſi alijs alio: null⸗ tũ talia ait Aug. de bonovᷣginali ad pudici cie ↄmẽdatõeʒ. De hac materia loqᷣt Tlale ryꝰli.vj.ca.j.dicẽs ꝙviroꝝ ⁊ feiaꝝ pᷣcipuuʒ fundamentũ eſt pudicicia Et btũs Aug. de duodecim abuſionibovbi õ. dicit O ſi⸗/ cut oẽs moꝛes bonos ꝓcurat ⁊ cuſtodit in viris pꝛudẽetia.ſic ĩ feminis cũctos hone/ — –D ſtos actꝰfouet ⁊ fᷣuat pudicicia. Uñ et Cla teriꝰ vbi S. põit młta exẽpla de mulieribo pudiciciã amãtibo.qᷓ etiã maritꝭ occiſis. la queo vitã ſibi eripuerũt. Ibidẽ etiã narrat de q̃ dã greca femina q̃ cũ hoſtiũ claſſe eſſʒ excepta.vt moꝛte pudiciciã tueret᷑ ſe ĩ ma re ſpõte ꝓiecit.Cuiꝰcoꝛpꝰlitoꝛi poſtea reie ctũ ſepeliri demandatũ eſt. et eiꝰ memoꝛia grecis laudib ẽ cclebꝛata. Ibidẽ etiã nar/ rat de lucrecia q̃ qꝛ a tarquino ſuꝑbi regis filiovi defloꝛata fuiſſʒ.poſt tantã iniuriaʒ in ↄſilio deducta ferro qͥd veſte tectũ attu/ lerat ſe interemit. Narrat᷑ etiã ibidẽ ð q̊dã 4 cũ didiciſſet filievginitateʒ a q̊dã iuuene fuiſſe ꝑditã.ipᷣm pᷣmo.⁊ poſtea puellã neca nit.malens plꝰacerbas filie ducere exeqas q; turpes eiꝰ celebꝛare nuptias. Cõſimile narrat Amb.li.iij/de vginitate ꝙ ſctã Pe lagia apud antiochiam cũ eſſet qndeci an noꝝ et ſe a pdonibo circũdari videret abſẽ te matre⁊ ſociabo ait.deꝰremedio nõ offen dit᷑.ſʒ facinꝰfides alleuiat. Quo dicto ca/ put ſuũ oꝛnauit nõ vt ad moꝛtẽ ire deceret iʒvt ad ſponſum tendere alia mulier ſolet. Et cũ h̊ viderẽt hoſtes ceperũt q̃rere mrẽʒ 2 ſodales ſoꝛoꝛes.q̃ cũ h oĩa vidiſſent dixe rũt.Ecce aqua.qͥs ꝓhibet nos baptiſari. pᷣcamurq; te deꝰne coꝛꝑa noſtra vnda di/ ſpergat.et ſic tanq; choꝛos ducẽtes in me/ dium alueum ꝓgrediũt᷑.nec cadauera vn/ da nudauit.Et ſancta mr lʒ ſenſu careret pietatꝭ tñ fuabat amplexũ.⁊ religioſũ quẽ tenebat modũ ĩ mari nõ relaxabat. Tamẽ ꝓ fᷣuanda coꝛꝑali caſtitatevel cauenda in / iuria nõ dz qͥs ſe interimere. ſiẽ determĩat Augꝰ.de ci.dei.li.j.ca.xvj.qꝛ ðꝛ ĩ decretali Religiõe nõ ferro quereda eſt caſtitas. Et Aug.vbi S.Pudicicia eſt ᷣtꝰ mẽtꝭ q̃ non pᷣt inuite tolli. Nec ergo fidelis nec infideł dʒ ſe occidere.vt talia pᷣcaueat.ſʒ ſuſtinere cũ pacientia violentid.nõ ↄſentiendo libi/ din exvolüũtate placenti.qꝛ ̃ᷣm Aug.ↄtra Julianũ.Pudicicia eſt res animi: vᷣgini/ tas res coꝛpꝑis. Unde ea integra in animo ꝑmanente pᷣt iſta violent᷑ auferri de coꝛꝑe. Obvo beatꝰ Amb.vocat illas mulieres ſã ctas q̃ ſe ſubmerſer̃t.vt õ dictũ eſt.ſane in telligenduʒz eſt.q; nõ ideo ſancte dicte ſunt qꝛ ſic ſe interfecerũt.ſed alio mõ quẽ nouit de? Undeait Augꝰ.de ci.dᷣi.vbi S.ca.xxij. Sampſon nõ aliter excuſat᷑ꝙ ſevn a cum hoſtiba interemit:niſi ꝙ ſpũſſanctꝰ la tẽter Hiuſſit qͥ ꝑ illum miracula faciebat. Sic⁊ 5pᷣᷣdicte mulieres inſpirate ſe moꝛti expoſue rũüt. vnde qꝛ diuinit iuſſe erant.eaꝝ marti ria celebꝛat eccła ſᷣm ſniam Aug.vbi S.ca. xxv. Unde etiã in mulieribo gentilibo ʒeluſ pudicicie eſt cõmendandꝰ. exceſſus tñ inc/ fectionis nõ eſt imitandꝰ. Quante aũt re/ uerentie fuit pudicicia apð paganos nar⸗ rat Solinꝰli.vij.ca.xv.de quadã gente in ꝑte indie ſita qvenere penitꝰ ſe abdicãt.pe cuniaʒ neſciũt.nemo ibi naſcit᷑nec tamen ibi deficit hoĩm multitudo.Locꝰ ille addi ctus eſt pudicicie.Et licet plurimi diuer/ ſarũ genrium vndiq; ibi ꝓperent.nullłꝰ ad/ mittit᷑ niſi quem caſtitas tidei et innocen/ tie merituʒ ꝓſequitur. Nam qui reus eſt v leuis culpe q́;uis ſumoꝑe ingreſſum adipi ſcivelit diuinitꝰſubmouet.et ita ꝑ immen ſum ſpacium ſeculoꝝ gens illa durat ceſ/ ſantibo puerperijs. Pudicicia etiaʒ eſt ho⸗/ noꝛanda pᷣcipue ſi eſt gfecta in omni ſenſu guſtu affatu affectu et effectu. Uñ narrat Dalem li itl ra iij g cũ quidam foꝛmam pueri cuiuſdã laudaſſet. alius increpas di xit enz libidinoſos oculos habuiſſe.Etli. vj. c.j.ðꝛ de quodam q dixit filie ſue vt nõ ſolum pudiciciam illatam conſeruaret.ſed et oſcula pudica ſine libidinoſo affectuvi/ ro pꝛeberet. Unde narrat Hieronimꝰ con tra Jouinianũ qꝙꝙ Diulli duxit vxoꝛẽ vir/ ginem tante pudicicie yt illo ſeculo habe/ retur ꝓ exemplo quo impudicicia nõ ſoluzʒ eratviciũ.ſed et monſtruũ.hic Diullius ſe/ mel in iurgio audiuit ꝙ os fetidũ haberet Et rediens conqueſtꝰeſt vxoꝛi ipſaʒ redar guens ꝙ eum ſuper hoc non pꝛemunierat vt ſcilicet remed ia queſiuiſſe poſſet.Cui il la reſpõdit.Credebaʒ omniu hoim ſic oꝛa olere.vñn veriſimile fuit ꝙ oſcula nüũq; alte ri pᷣbuiſſet. Cuiꝰↄtrariuz faciũt multe.q̊d tñ erat apð antiqᷣs et eſt adhuc apud mo/ dernos multos ſignum leuitatis et impu Dicicie. nino e⸗ neſ nei eſunt nonit an acun gtare Sic poſoe mnani lsca. dut hine, züt oner, nteig cil he tamen eaddi diuer⸗ l g, nocen ockn naop nme kho⸗ ſa nnt mnan Etl. nd aſd ctun/ d orinn⸗ be zſon iusſe Nbert nugr nerat Cuiit coꝛa gle e qᷣ⸗ no/ impe Diſtinctio ſecunda. LVYapitulum quartum. Duales debet eẽ q̊ ad qᷣtẽ ⁊ tacitnitatẽ Võſequenter mo/ nẽde ſũt mulieres vt ſint quiete HVo vagabude. 1 tacite nõ v̈boſe. Unñ ait Criſoſto. ſux Joß. omel. xj. Nu lieris ẽ domi ꝓphetarivel phari.⁊ in ſpecie hũana:inuenit eam in ſecreto tha lami q expauit.nõ qꝛ viderat angelũ queʒ ſepeviderat.ſʒ qꝛ eũ viderat in facie hũana quã ſp antea q;tuʒ potuit deuitauerat.ſᷣm ſententiã Berñ. ſuꝑ miſſus eſt.omeł.ij. Et qꝛ mulier eſt ſcala ⁊ materia ad temptãdũ m Grego.moꝛ.iij.Et eſt etiã ꝑ viſum de/ ceptibilis ⁊ magnevoluptat fm Auicen. li.x.phie.Et eſt etiã foꝛtꝭ ad maliciã et cau ta ad decipiendũ ſᷣm Criſoſto.vbi S. Jo ne ſint occaſiones alijs ad peccandũ et ne ipᷣe ex ſui fragilitate de facili labant᷑ ad vi/ ciũ.nõ debẽt eſſevage.garrule.vel ocioſe. qꝛ tales repᷣhendit aplus ad himo.v. di cens.et ocioſe diſcunt circuire domos.⁊c̃. Etvt ait Tulius ca.v. Sub Romulo de cretũ fuitvt quecũq; virũ alteꝝ attigerata marito impune occidebat᷑.et oſcula etiam tum fuit. Vapitulum qntum. (NQuales del natuum qualitatem. offerre valde pꝛopinquis et non alijs lici/ res admonende ꝙ ſint oꝛnamẽ/ dute. pꝛout docet beatꝰ Petrꝰ. j. Petri.iij. quarũ nõ ſit extrinſecꝰ capillatura. Unde de impudice ſe oꝛnantibo ait Hieroꝰ.epła cviij. Ille mulieres oculos xpᷣianos ſcan/ daliſant que purpureo coloꝛe et buſdam fucis oꝛa oculoſq; depingunt.Et idẽ epłla xciiij.Quid facit in facie chꝛiſtiane purpua riſſus et ceruſa. Et ſeqͥt. Ignis iuuenũ ſo menta libidinũ ⁊ impudice mentꝭ indiciũ eſt.oꝛnatꝰ iſte nõ dñi eſt ſed velamen anti/ xpᷣi. Unde Criſoſto.ſuꝑ Math. omlł.xxx. ſic ait. Adijcere aliqͥd ymagini regie ꝑicu/ lũ eſt.qꝛ deũ offendis.ʒelotipie flãmaʒ ac/ cendis. ⁊ meretricantes ʒelaris ⁊ imitaris Et Ams.exame.omel.vlcima ſic ait. Pi/ el ph⸗ ic quie/ ſcere. Sicut legit᷑ de blã vᷣgine maria ma/ tre dei.N ad eã ingreſſus angelꝰ Gabꝛiel ebent eſſe quo ad veſtiũ et oꝛ/ Bnt etiaz mulie ☛ tis honeſtis non meretricijs in/ ctus a deo es o homo noli delere pictura,z bonam noli tollere picturã dei et aſſume,⸗ re picturam meretricis. Nam illa pictura in feminis vicij eſt nõ decoꝛis.fraudis nõ ſimplicitatis.fallit decipit.vt neq; illi pla/ ceas cui placere deſideras.qui ĩtelligit nõ tuũ eſſe ſed alienum quod oſtendis.Et ſic ipᷣm deciꝑe conarꝭ. Inſuper et tuo dipli,) ces qauctoꝛi ⁊ creatoꝛi qͥ videt opꝰ ſuũ in te eſſe deletum. Et ponit exemplum de arti/ ſice qui merito indignat᷑ cum videt opus ſuum adulteratuz. ſed qui adulterat opus dei graue crimen eſt cũ pntas vt te melius ſcias depingere q́; deus qui cũcta cõdidit ſciat te facere. Et in collationibo patrũ di citur ꝙ creaturam dei immutare eſt crea- toꝛem vituperare et creaturam deturpare. Ungde tales mulieres ſe pingẽtes fiũt tur/ pioꝛes et monſtruoſioꝛes. Habent em̃ col lum longũ vt grues.v coꝛnua alta vt aries. faciem depicta vt effigies. caudam lataʒ et longamvt pauo. caput latum vt cribꝛum. etvt auis icturica pepluʒ croceũ.Et ſic ſfſa ciunt ſe miſerabile monſtrum quod nõ eſt in rerum natura repertũ. Unde contra ta les mulieres narrat dominꝰparyſieñ.ĩ ſu- tractatu devniuerſo.qualiter quedã mu/ lier talib intẽdens dum viueret.poſt moꝛ tem apparuit cuidaʒ pectinẽs crines ſuos lamentabiliter pectine grandi et ferreo flã meo. dicens ſe hec pati debere imperpetuũ ꝓ meretriceo oꝛnatu capilloꝛũ cui intẽde/ bat immoderate dum viueret. Similiter in partibo oxonie poſt moꝛtẽ apparuit que dam domina duobus filijs ſuis religio⸗ ſis cum duobus ſerpentibus caput circiã plectentibus pꝛo capitis craſſura. et cum duohby ibufonibus mamillas ſugentibus pꝛo duobus leccatoꝛibus ſuis quos ha- buit ſub marito ſuo dum viueret.Qua ap paritione placuit deo alias pᷣmunire mu/ ¶ Diſtictio ſecunda tertie ꝑtis hꝰ ſũme. ri admonendi ſunt de oꝛdinato moo viuendi ſᷣm differentias etatum. Et ideo ſicut varie ſunt viri eta/ tes.ſic varias oʒ eſſe viuendi infoꝛmatees De varijs v̈ etatibo ait Papias oñmdens ꝙ0 pma etas ↄtinet ſeptẽ annos q̃ ðꝛ inan tia. Scða eſt vſq; ad decimumqrtũ annũ Parstercid. q̊ ðꝛ puericia. Tertiav ſq; ad.xxviij.annuz Zr adolelectia. Quartavſq; ad qͥnq̃geſi/ mũ annũ q̃ͥ ↄꝛ iunuẽtꝰ virił. Quita vſq; ad ixx.annũ q ꝓtendit᷑ ⁊ öꝛ virilitas ſeniliſ.qꝛ Declinat a iuuẽtute in ſenectutẽ. Sexta ðꝛ ſenectin qua hõ fit decrepitꝰ.⁊ Hpꝛie nul lo annoꝝ ſpacio terminat niſi q;tů altiſſi/ mo placuerit. Haꝝ etatũ q̃dã ſũt/ ꝓpꝛia.qꝛ ſicut ait Lulł.li.de ſenectute.Pueroꝝ eſt ĩ/ firmitas. Juuenuz ferocitas. Uiroꝝ gra / uitas. Senũ maturitas Et iõ ſm has dif ferentias etatü monẽdi ſunt vmuerſi. D (aplrulum penun. ¶Beinſtructioe eoꝝ qͥ ſũt in pᷣmo gradqu pueroꝝ iauaier terüe ſin ſecũda ꝑte diſtinctõe.ij.c.j. VUñ beat? Hiero. epła.xcv. dicit ꝙ nõ eſt parũ apud deũ bñ educare filioſ.qꝛ qd noua te- ſta capit inueterata ſapit. Un et beata mr̃ ſancti Eadmundi ꝓut legit᷑ invita ſua aſ/ ſuetfaciebat filios ſuos ad oꝑa pnie in pue rili etate.alliciens eos munerib puerilib vt tali die ⁊ tali ieiunarẽt.camiſias nõ poꝛ taret.ſʒ cilicijs ſe induerẽt.O btã talis mr q̃ potiꝰmaluit filios deo educare qᷓ; mũdo Vlñn ⁊ talẽ ↄmẽdat apłus ad Thimo.v.di. Si filios educauit.⁊c̃.Sʒ qͥd dolendũ ẽ fere omẽes patres ⁊ matres modernis tem poꝛib ſ̃m ꝙ ait Joh. criſoſt.in ſᷣmõ e:coꝛ/ pus natoꝝ amãt.ſʒ aias ↄtemnũt.Deſide raãt eos valere in h̊ ſeculo ⁊ nõ curãt qͥd paſ ſuri ſũt in alio.Alij militias.honoꝛes.red Ditꝰ. 2 ꝑalia ꝓuident filijs.ſed nemo filijs ꝓuidet deũ.pꝑditõneʒ illoꝝ cũ magno pᷣcio cõparãt et ſalutẽ ex deo illis acquirere no lũt.Si cos viderint pauꝑes triſtant᷑ ⁊ ſu/ ſpirãt.ſʒ ſi viderint eos peccãtes nemo tri ſtat᷑. Et ſic patenter oſtendũt ꝙ coꝛpoꝛum ſunt parẽtes nõ aĩiaꝝ. Uñ et ait Hiero.epi ſtola.lxxxix.q̃ intitulat᷑ de inſtitutõevł in/ ſoꝛmatõne filie dicẽs ſic. Nutrix nõ ſit te/ mulenta.nõ laſciua.nõ luxunie dedita ꝓpt lactis coꝛruptõeʒ.nõ garrula habeatq; fi/ lia modeſtã gerulã nutriciũq; grauẽ.quia Fm eundẽ epła.lxxxvij. In tenera etate fa ciliꝰſancte ↄuerſatõis vſus inoleſcit.et ad inſtitutionẽ optimi pᷣmi anni habent in ſe qddam lentũ et molle.et qͥd facile ſoꝛmari queat et ad arbitriũ volẽtis trabi.Et po/ E nfoꝛm gtio ne dagd bonum inclinat᷑. Sũt etiã pueri ſobꝛie et parce nutriendi ſine ingurgitatione. qͥa ßm Auguſtinü de ciuitate dei. Si ꝓviri/ nit exempluz de arbuſculis qᷓ in äntlibet ꝑtem flecti poſſunt.et tenera aĩalia ſine la,/ boꝛe poſſunt domari.Et ſeqͥt᷑. Penitꝰſolet inherere ſenſib q̊d pus ceperit ſiue bonuz ſiue malũ ſit.Et ponit᷑ exemplũ de Alexã/ dꝛo qͥ moꝛiboꝛ inceſſu ¶eonidis mgr̃i ſui etvicijs qbo fuit paruulłꝰ infectꝰ nõ potuit carere cũ factꝰ eſiet dñatoꝛ oꝛbis. Et ideo peritũ Ariſtotelem ei ſubſtituit. Cõſimi⸗ pꝛ eiꝰ eonidem a cura filij ſui amouit et lia etiã exempla ponit Augꝰ.de ſiłitudibo. ca.liij.dicens ꝙ mollis cera recipit ymagi nẽ ſigilli de facili indurata retinet Sicẽ de etate infantili ſaciliter intoꝛmata.Et ſi cut indurata cera nõ faciliter infoꝛmatur. ſic etas in malis indurata ⁊ iuueteratavix bus ſuis alatur infans fiet vt creſcẽdo plłꝰ cgpiat.ſed ſi modũ ſue capacitatꝭ excedat deficiet anteq; creſcat. Et Seneca libꝛo ſecũdo de ira dicit ꝙ vinũ negandũ ẽ pue/ ris ſicut tradidit Piato nec cibis quidem implendi ſunt pter diſtenſionẽ coꝛpoꝛum ſm eundem. Sunt etiam infantes ab ini cio inſtruendi fideti documetis. Unde ſ̃m Hugo. de ſacra.li.ij.parte.vj ca.xij. Patri ni ſunt fideiuſſoꝛes ꝓ eis quos in baptiſ/ mo ſuſceperũt.vt eos cũ ad legittimã eta/ tem ꝑuenerint doceãt fidem rectaʒ. añ oia ſim bolũ et dñicam oꝛationc:bona m etiaʒ habere ↄuerſationẽ. Et GBreg.vij regiſtri. Peto vt ꝑuulos dnos q̊s nutris pᷣcipue ĩ moꝛib inſtruere cures.et eunuchos qꝗ eis deputati ſunt admonevt ea illis dicãt que coꝝ mentes in caritate circa ſeinuicẽ ⁊ er/ ga ſubditos i mãſuetudinẽ ↄpũgat. Cler/ ba & nutrietiũ aut lac erũt ſi bona ſũt:aut venenũ ſi mala.Calia ̊ eis nüc ſuggerãt que poſt oſtendant qᷓ; bona fuerint que ab eis ſuxerũt. Sunt etia pueri infantes co/ hercendi a peccatis pueriuibo que młta ſũt fm Auguſtinum li.j.ↄfeſ.vbi de ſe dicit. Lantillꝰpuer ⁊ tantꝰ peccatoꝛ peccabã cõ tra pcepta parentu et magiſtroꝝ. narrans etiam quo pira furabat cum ſodalibo ſuis Igeo debent parentes pueros a talibo co/ hibere.qꝛ vt aii Hiero.epła.lxxxix.vſq; ad ſepte annos imputat᷑ peccata parentibus Suũut etia infates debito mõ vᷣberibo ſubij ciendi.qꝛ ſi ꝑculſeris eu virga non moꝛick. ſin ſug pin kepe fule. lum Uerer K eat. borl tulſe⸗ diun fopt mul fig ſuſpe ſleyi att (lic lune pe Ure lbe nele⸗ ſo onn leui, Fiſi Molut ide dulttr ſini⸗ nai. agi ci S un. nerie lobete e pviri lop celat hro⸗ ipa/ hidem poumn cmni geßn bonn on’ W ndi ma; G. puei ges nrcge i/ C Gtant eit aesb tslo⸗/ uoli bdl hico u pſuis Hco/ liblis ſubi wic Du.ſ. puerozum. dis. qꝛ i nes ⁊ ↄcupiſcentie.ideo laboꝛanduʒ eſt vt Diſtinctio ſecunda. Vnde Ecẽi.vij.ðꝛ.Filij tibi ſunt:erudi u/⸗ los.et curua illos a puericia eoꝛuʒ. Sunt etiã erudiendi debitis artificijs ↄuenienti bus ſuo ſtatui.vt ſi ſint nobiles erudiant᷑ vt ſint eloquentes faceti ⁊ liberales.⁊ pctã ſumme cauẽtes.qꝛ hec ſumma ingenuitas et libertas carere vicijs ſᷣm Criſo. Inſuꝑ nõ obeſt nobilibo.ſʒ ꝓdeſt mediocribus in ſtrui in aliq̃ artificio qͥ foꝛtaſſeviuerẽt ſi in digerẽt. Uñ legit᷑ ð Conſtantino imꝑato re ꝙ fecit filias inſtrui ĩ arte texendi ⁊ nen di. vt ſi neceſſitate compellerent᷑ indeyviue⸗ — apitulum ſecundum. De inſtructione eoꝝ qͥ ſt in ſecũdo gra But etiaz homi nes infoꝛmãdi in etate q̃ ðꝛ pue ricia et maxime a beccgtſeguen n illa etate pᷣcipue inſurgũt libidi/ illa domẽt᷑ caſtitate ſobꝛietate et debito la boꝛe ꝓu: bhoꝛtat᷑ Criſo.ſuꝑ Matth. omekł. xlix. dicẽs. Sicut terra infructuoſa ſic iu uentus q̃ negligit᷑ multas ꝓducet ſpinas. Cõburamꝰꝗ ꝑnicioſas et ſpineas ↄcupi/⸗ ſcentias ⁊ pparemꝰ vel aremus areas no/ ſtras ad ſemis ſuſceptõnemvt in iuuẽtute fulgeat ſobꝛietas ⁊ ſequat᷑ caſtitas.ſed in/ opinabiue eſt in fluctuatiomibo trãquillita te potiri.in camino nõ cõburi.⁊ in iuuen/ tute eſſe nõ impudicũ. Item infoꝛmãdi ſũt in motibo reuerentialibo.qꝛ fm Lulium.,j. ca.xxxiiij. Adoleſcentꝭ eſt maioꝛes natu re uereri.optimos ⁊ ꝓbatiſſimos viros dili/ gere ⁊ imitari.q̊ꝝ ↄſilio vtant᷑ ſalutari. Et ſeq̃t. Hec etas a libidine eſt cohercẽda la boꝛibuſq; exercenda. Uñ ait Tuliꝰli.ij.de tuſcuł.queſtionibo.X ligurij laboꝛibo eru diunt iuuentutẽvenando.currẽdo.eſuriẽ/ do. ſitiendo.algẽdo.eſtuando.Sparteve ro pueri ad aram verberibo accipiuntur.vt multꝰ e viſceribo ſanguis exeat.ne coꝛpulẽ ti fiant. Et de ᷓ̊ Señ.epła.iij.ait ꝙ natus in ſpartia arcum tendit. In germania ha/ ſtilevibꝛat. In ytalia equitat ⁊ caute hoſtẽ ꝑcutit.Et Saluſtius li.ij.dicit q; mos eſt cuiuſdam gentis equitando iaculari ⁊ cur ſum cũ equa libo certare. Item nõ ſũt pue/ ti malis nutritoꝛibo tradẽdi.quia Tulius in rethoꝛica recitans verba Terencij dicẽ — tis ꝙ erant duo fratres Demas et Micio Et demas pauꝑioꝛ tradidit fratri ſuo tã/ qᷓ; ditioꝛi et nobilioꝛi filiũ ſuũ nutriendũ. quem nutriuit laſciue ita ꝙ ebꝛioſus fuit ⁊ luxurioſus. Qd vidẽs Demas.ſ.filiũ ſuũ ſub cuſtodia fratris ſui ꝑire dixit ad eum. Quid agis.cur perdis adoleſcentẽ.Etve/ re ſic faciunt multi diuites et pauꝑes qͥ in laſciuia nutriũt filios ſuos.et quo ad deũ et homines ꝑdunt illos. Et ideo non ſine cauſa ðꝛ Ecci.vij. Filie tibi ſunt:Fᷣua coꝛ/ pus illaꝝ⁊ ne oſtendas hylarem faciẽ tuaʒ ad illas. Gloſa pꝑmittendo illas laſciuire. Vnñ et Hieronimꝰ de inſtitutione filie ait. Nihil aliud diſcat audire filia vel loq niſi q̃d ꝑtinet ad timoꝛem dei. turpia nõ intel ligat.cantica mũdi ignoꝛet. lingua tenera pſalmis dulciba imbuat᷑cũ dyna nõ egre/ diat᷑. Poſtq; grãdiuſcula ad templum dñt cum parentibo pergat.nec inter turbas ho minũ inuenia᷑ exemplovginis marie quã gabꝛiel in thalamo reperit. Cnẽ.j. Et ſargꝗ Thob.iij.ait. unq; cum ludentibus mi/ (KKapitulum tertium. de inſtructiõe eoꝝ qͥ ſunt in tertio gra⸗ du. l. adoleſcentiu. Bnſequenter ao monendi ſunt exiſtentes ſub ter/ tia etate q̃ ðꝛ adoleſcẽtia.vt ſicut creſcit etas coꝛꝑis ita creſcat etas mentꝭ ⁊ vᷣtutis. Iñ NHieroꝰ.de ↄtinentia vᷣginali ait. Creſcat in te etas virtutis cũ annis tẽ ꝑis.cuzʒ etate iuſticia.⁊ ſides eo ꝑfectioꝛ vi deat᷑ q̃ ſenioꝛ es.Et ſeqͥ. O m̃e tꝑs in q̊ te melioꝛẽ nõ ſenſeris ̊ eſtima ꝑdidiſſe.quia ſim GBrego.moꝛal.vltimo. Uacuꝰ dieꝝ eſt qui et quãlibet multũ vixit.etatis ſue tem/ poꝛa invanitate conſumpſit.Et idᷣo cum ſanctus puer Joſaphat quereret a ſancto Barlaam magiſtro ſuo. Magiſter quot aunoꝝ es.et ille reſpondiſſet.xlv. Et puer dixit ei.videt᷑ mihi ꝙ.lxx.annoꝛũ ſis. Re/ ſpondit ſanctꝰ BGarlaam. Si a natiuitate mea omẽs annos queris.lxx.ſum annoꝝ. Sʒ ego in mẽſura vite mee nullo mõ illos annos ↄputo qᷣs invanitate mũdi ⁊ ĩ pctõ expendi.ſed quia tm̃ quadragintaqnq; an nis deo ſeruiui.⁊ ideo illos ſolos compu/ to ad vitam eternã ⁊ ceteros ꝑditos eſtimo quaſi annos moꝛtis. Hec in vita barlaam Ungde ne ãni ꝑdant᷑ ab infantia creſcat bo nitas et ſanctitas ſicut dixit Job.xxxj.Ab infantia creuit mecũ miſeratio. Unde cõ/ muniter ðꝛ ꝙ cito vult pungere qui ſpina vult eſſe. Unde adoleſcentẽ infoꝛmat bea tus Anſhelmꝰ de ſimilitudiniba cap.xlvj. dicens. Tria ſunt in iuuene cõmendãda. taciturnitas. coꝛꝑis mundicia.et verecun dia. Et talem alloquit᷑ Eccleſiaſtes.xj.di cens.Letare iuuenis in adoleſcentia tua. ⁊ in bono ſit tibi coꝛ tnũ in dieb iuuentu tis tue. Et Seneca eplła.xxxiiij. dicit ꝙ iu ueni eſt parandũ:ſeni vtendũ.Sũt etiam adoleſcentes admonendi ꝙ ſint ſenioꝛibo ſubditi ⁊ obſequioſi.quia ſᷣm Auguſtinuʒ de duodecim abuſionibo: tertius gradus ꝗbuſionis eſt adoleſcens ſine obedientia. Et ſequit᷑. Sicut in ſenibo ſobꝛietas ⁊ mo rum ꝑfectio requirit᷑.ſic in adoleſcentibus obſequiũ ſubiectio et obedientig maioꝛib⸗ impenſa eſſe debet.Et ſequit᷑. Sicut fru/⸗ ctus nõ inuenit᷑ in arboꝛe in qua flos pus nõ apparuit. ſic ĩ ſenectute bonꝰeſſe nõ po/ terit qͥ in iuuentute bonis ſtudijs ⁊ inicijs nõ floꝛuerit. Eapiſplum quartum. De inſtructione eoꝝ qui ſunt in quarto Gradu.ſ.viroꝛum. Vnſimiliter ao⸗/ monendi ſunt exiſtentes ſub q̃r cLa etate que dicitur virilitas.de qua dictũ eſt ſupꝛa parte.iij.diſt.j.capło.j. Ut eo.ſ.q̃̊ ſunt vigoꝛe vigoꝛoſioꝛes com/ plexio ne temꝑantioꝛes et ſanioꝛes et ſoꝛ/ tioꝛes ſᷣm Auicennã coipſo perfectius ſer uiant ſuo creatoꝛi dicẽtes cum pꝛopheta. Foꝛtitudinem meã ad te cuſtodiã.Et.Ui riliter inquit agite et confoꝛtet᷑ coꝛ veſtrũ. Item Job. vj. Que eſt foꝛtitudo mea vt ſu ſtineam. Super quod ait Gregoꝛiꝰ moꝛ. vij.Foꝛtitudo iuſtoꝝ viroꝝ eſt carnẽ vin/ cere.voluptatibo cõtraire.delectatõem vi/ te pᷣſentis extinguere.huiꝰ mundi aduerſa pꝛo eternis pꝛemijs amare ꝓſperitatꝭ blã/ Dimenta cõtemnere.et hec omia in coꝛde⁊ coꝛpoꝛe ſuꝑare.ſ̃m illud vſaie.xl.Qui cõ/ ſidùt in domino muta but foꝛtitudinem. aſſument pennas ſicut aquile.currẽt et nõ laboꝛabũt.ambulabunt et non deficient. Ende ſicut viri ſunt ſexu ſic ſint actu ⁊ et/ etu. — eingt Tabitulum quintum. du.l. ſenũ dictoꝛ a ſenectute. ℳ VDnſimiliter ao/ Vmonenai ſunt ſenes ſub quinta etate q̃ dicit᷑ ſenectꝰ vt ſit in eis omniũ voluptatũ iuueniliũ abdicatio.qͥa vt ait Tuliꝰde ſenectute.Pꝛeclaꝝ munus eta tis eſt auferri a nobios q̊ͥd erat in adole/ ſcentiavicioſiſſimũ.ſ.voluptatẽ omnimo/ dam. Si em̃ Paulꝰ qn factꝰ fuit vir cua/ cua bat ea qᷓ erant paruuli ſ̃m q̊d dicit Co rinth.xiij.multo magiſ qn factus eſt ſenex Debet ea euacuare ꝓpter q̊d ait Señn.epi/ ſtola.lxx.Gratias ago ſenectuti.quia quic quid debebam nolle nõ poſſum. Iteʒ ſint ſenes ſalutari intẽti. Unde Señ. vbi ̊. Bratias ago ſencctuti qͥa lecto me aff xit. Et ſequit᷑. Cuz libellis eſt mihi ſermo plu rimus. Et Auicen.ꝑte.v. de anima dicit. ꝙ poſt quadraginta annos intellectꝰ robo ratur. Et Tu lꝰ de ſenectute capᷣ.iiij.dicit p memoꝛia induſtria et ingeniũ vigent in ſenib anteq; fiant decrepiti. I˙tem Sene⸗/ cg epiſtola.lxxix.ait. Queris qͥd doceam. Reſpondeo. Seni ſemꝑ eſſe docendum. Quid ſitultius in hac vita q; ꝙ diu non di diceris nõ diſcere.Omnis etatis homĩcs ſcola admittit.in hoc ſeneſcamꝰ. Tamdiu diſcendum eſt q́;qiu neſcias. Et ſi pꝛoner bio credimꝰq;diuviuas.quia nulli rei bee etas magis couenit qᷓ; huic. Sic etiam in ſenibo vſus virtutum et rectitudo.quia vt ait Ambꝛoſiꝰexame.omeł.j.Senectus in bonis moꝛibo eſt dulcioꝛ.in ↄſilijs vtilioꝛ. ad ↄſtantiam ꝑatioꝛ.adrepmendum libi/ dines foꝛtioꝛ.EtTuliꝰvbi ſupꝛa de ſene/ ctute dicit ꝙ arma ſenectuiꝭ ſunt artes v/ tutumq; exercitatõnes.Et ſequit᷑. Nichil eſt iocundiꝰ ſenectute ſtipata virtutibus. Unde et ſenes plus agunt ſepe ↄſilio ſciẽ/ tia et auctoꝛitate qᷓ; iuuenes coꝛꝑis robo/ re. Sicut legit᷑ de Ariſtotele qui cõſuluit Alexandrũ nõ valentẽ capere quandaʒ ci/ uitatem/ꝓprer baſiliſcũ omes hoies inticiẽ tem vilu ſuo.q; obuiã viſui baſiliſci depoꝛ tare faceret ſcutü vitreuũ ꝙ cum vitrum nõ poſſet penetrarevenenũ in ipᷣm reflecteret᷑ et ipᷣm interficeret a quo venenũ ꝓiectũ eſt. SDic etiã in ſenib moꝝ ꝑtectiovt ſupꝛa di ctu eſt ab Ambꝛo.et vᷣuatꝭ ↄſtãs pᷣaicatio ructione eoꝝ qͥ ſũt in nto gra⸗ unar nal ſoe dabp hioort b epe dey C bin ſ⸗ ort teit gepin ctiam potib. eode Aio⸗ briodr dit D moris BGen hos feere ſenis Vellen u y ferer/ lnive R Muz legn cne dann vinen mnos ſoe vunns ole⸗ nimo⸗ reg, Co ſcner c/ cne ſeſnt wis, fi. vop dicit. fobo d G Sene⸗ octn. noun. nonol mie⸗ nol Ponet nubee numi vun lusin kon. mi⸗/ deſen⸗ tes Pol llbis lolai⸗ gtobo⸗ ölt hl/ ae deg umn cictc ctücke hdt MNNι Diiſtinctio ſecũda. pꝛout ait Claleriꝰlibꝛo. vj. ca. ij. de quodaʒ dicente duas eſſe res que dant licentiã ho minibayvt libere loquant᷑.i.ſenectꝰ⁊ libero/⸗ rum oꝛbitas. quia exqͥ erat ſenex ⁊ cito mo riturꝰnec habebat pꝛolẽ ꝓ qua fuerat ſolli verendo. aditnlum ſerrum. Beinſtructione eoꝛuʒ qui ſunt in ſexto gradu.ſcilicet ſenũ decrepitoꝝ ⁊ incõmo/ . nendi qͥ ſunt invltima etate que pła.lxj.eſt ſexvite ⁊ edificium putredinis vndlq; ruens.vt eo ꝙ ſunt moꝛtevicinio/ res eo ſint ſemꝑ ad moꝛiendũ ꝑatioꝛes et deo ꝓximioꝛes. am et ſi moꝛs ſit cõmu/ nis omniba tamẽ ꝓpꝛie in inſidijs eſt iuue/ nibo. ſed in ianuis eſt ſenibo.et maxime de- crepitis. Unde ſic eſt de coꝛpoꝛe ſenis ſiẽ de putredinis edificio in quo omĩs iũctu ra dilabitur et de die in diem diſcinditur. Circũſpiciendũ eſt ̊ fm Seũ.vbi S.qũo hinc exeas:quia nil de ſuturo habet quod ſperet quem ſenectꝰ in ꝓximo deducit ad moꝛtem Unde in alijs etatibo aliquał eſſe poteſt ſpes vlterioꝛis vite.ſed in ſenibo de/ crepitis nihil eſt moꝛte ꝓpinquiꝰ. Caueãt etiam decrepiti ab exceſſu in alimentis et potibo.quia vt ðꝛ in libꝛis ſaturnaliũ Se/ nes de facili inebꝛiantur.Et cauſa eſt ſᷣm Ariſto.quia in eiſ coꝛpus eſt ſiccũ et in mẽ bꝛis durioꝛibo naturales meatꝰ obſerãtur Et ideo exalatio excluſa ad cerebꝛũ aſcen dit. Studiũ etiam ſenis debet eſſe vt ĩ eo moꝛiãt᷑ vicia anteq; ipſe moꝛiat᷑. pꝛout ait Senecca epla.xxvii.Et ſequit᷑. Nuera an nos tuos ⁊ pudeat te velle q̃ volebas puer facere.Et epła.lxiiij.ait. Hec debẽt eẽ oꝑpa ſenis illa nolle q̃ voluit puer, et ſemꝑ bene velle moꝛi.Et ſequit᷑.Aliqũ ſenectutẽ cu/ raui vt beneviuerẽ.ĩ ſenectute vt meliꝰmo rerer. Qui em̃ talis nõ fuerit erit puer cen tum annoꝝ maledictꝰ. Sicut exponit il/ lud vſaie penultimo Gregoꝛiꝰmoꝛal.xvij VUnde ait Seneca epła.xiiij. Nihil eſt tur pius qᷓ; ſenex incipiẽs beneviuere. Senis etiam ſtudiũ ſit abdicare voluptates: re/ cogitando emẽdare poꝛes culpas.et attẽ/ Dere penalitates ſeniles.Et ideo velle diſ/ citus libere dicere potuit veritatem nullũ ðꝛ ſenectꝰdecrepita.q̃ ᷑ᷣm Señ. ſolui⁊ eſſe cum xpᷣo. Unde de hijs miſerijs⸗ ſenem ↄcomitantibo ait Gregoꝛius ſuper euangebł.li.j.omeł.j. In illa decrepita ſene/ ctute ſtatura curuat᷑.viſus debilitat᷑. cer/ uix exſiccata deponit᷑.frequentib ſuſpirijſi pectꝰvꝛget᷑. Ulirtꝰ vbiq; deficit.loquentis verba anhelitꝰ intercidit. Nam ſi languoꝛ deſit. plerũq; ſenibo ipᷣa ſenectꝰ egritudo ẽ. Et ſᷣm Señ.epła.cx. In ſenibo melioꝛa pᷣ teruolant ⁊ deterioꝛa ſuccedũt.et ponit ex emplum optimũ.Quẽadmodũ ex ampho ra pmo effluit quod ſinceriſſimuʒ eſt et q̃d turbidũ et grauiſſimũ eſt poſtea ſubſidet. Dic in etate noſtra q̃d optimũ eſt pᷣmo ẽ. illoq; exhauſto in peccato:feceʒ vite noſtre deo reſeruamꝰ. Item ſenectꝰ inſanabilis moꝛbo eſt. et ideo triſtem illã vocat Uirgi/ lius. Exq̊ etiam nõ reſtat ſeni ſpes devita longa.⁊ impoſſibilis eſt dilatio moꝛtꝭ diu tina.nõ reſtat niſi vt bñ moꝛi ſtudeat. Sʒ bene moꝛi pᷣcedit beneviuere.quia non po teſt male moꝛi qͥ benevixerit.nec bene mo/ ri qͥ male vixerit.quia ſfᷣm Auguſtinum in ſmone de innocentibo. Hac aiaduerſione ꝑcutitur peccatoꝛ vt moꝛiens obliuiſcat lui qͥ dum viueret oblitꝰeſt dei.Debet etiã ſenex moꝛiendo bonũ poſteris exemplum relinquere. Sicut fecit ille bonꝰ ſenex. de quo. ij. Macha. v. qui ait. Exemplũ foꝛte dereliquam vobis. Unde narrat Ualeriꝰ li.viij.de quodã ſene virtuoſo qui cũ cente ſimũ annũu ageret interrogauit eũ quidam quare tamdiu viuere vellet.Qui reſpõdit. quia nõ habeo aliquid in quo ſenectutem meam accuſem. Unde ſᷣm Beñ.eplła.xcv. Non eſt curanduvt diuviuamꝰ ſed vt be/ neviuamꝰ.nã qui male dies multos et an nos expendit:nõ vixit.ſed in vita moꝛatꝰẽ Inſuper ſᷣm Auguſtinũ de duodeci abu/ ſionibo. Secũdus gradꝰ abuſionis eſt ſe / nex ſine religione et virtute. Unde querit ibidem. Quid ſtolidiꝰ dici poteſt ſi mens ad ꝑfectionẽ vite nõ cõtendat quando to/ tius coꝛꝑis habitus ſenectute affectus ad interitum pꝛoperat. Caligant oculi.ſur/ deſcunt aures.et ſic omia alia coꝛꝑis mẽé/ bꝛa in ſe deficientia domũ coꝛꝑis in ꝓxio ruituraʒ eſſe denũciant.Et ſequit᷑. Sicut in lignis repꝛoba arboꝛ comꝑet que poſt floꝛes fruct?non exhibet.ſic repꝛobus eſt quem flos iuuentutis deſerit ⁊ tamen bo/ noꝛũ operũ fructꝰmaturos non ſtendit, —8 Pars tercia. Et ſubdit ibidẽ. Cauẽde ſunt in ſene due rarnis particule.q̃ in ſene nõ veteraſcunt. ſed ad peccatũ ꝑtrahũt.ſ.coꝛ et lingua.qa in ſene coꝛvanas cogitationes machina/ ri non deſinit.Et lingua loquit᷑ quecunq; coꝛ machinauerit. Caueat etiã ſenilis etaſ ne hee due particule iuueneſcãt et ſenẽ de/ cipiant. Et ſubdit generalẽ regulã dicens Unicuiq; etati ↄſiderãdũ ẽ qͥq etati emi/ nenti dignũ ſit et H̊ ſemꝑ agat qͥd necvitaʒ nec etatem vileſcat. De hijs et ſimilib⸗ cõ/ ferat pꝛedicatoꝛ euangelicꝰcum iuueniboꝛ ſenibus. Diſtingtio tertie tertie ꝑtis hꝰ ſumme. (Eapitulum pmum. ¶ nobiles nõ gloꝛient᷑ de nobilitate.? de hui parua cõmoditate. les et ingenui.⁊ ſunt aliqui ſerui et infimi. Nobiles ̊ admonendi ſunt vt nõ ſe effe/ rant ⁊ inaniter gloꝛient᷑ de carnis nobili/ tate. Nam om̃es eque nobiles ſumꝰ reſpi/ criendo oꝛiginẽ.et illa noĩa libertus ⁊ liber tinus ſeruus ⁊ ancilla aut ex ambitiõ e ſũt aut ex iniuria ßᷣm Señ. epka. liiij. Unde et ait Gregoꝰ.moꝛał xxj.ſuꝑ illud Job. xxxj. Nuũquid nõ invtero fecit me qͥ ⁊ illũ.Om/ nes homines natura ſunt equales. S⸗ ac ceſſit diſpenſatoꝛio oꝛdinevt qͥbuſdã pᷣlati videamur. Rõne oꝛiginis indifferentis nõ opoꝛtet multũ gloꝛiari. Unde Ecci.x. Quid ſuperbis terra et cims. Inſuper nõ opoꝛtet gloꝛiari rõne inferioꝛitatis illius partis curꝰ iſta nobilitas.Eſt em̃ iſta no/ bilitas ex parte carnis et ſanguinis que ẽ infima pars hominis ꝓpter qd dicit ꝓphᷣa Oſee.ix. Gloꝛia eoꝝ ab vtero⁊ partu.In/ ſuper non eſt gloꝛiandũ in nobilitate car/ nis.et ̊ ratione alieneitatis.qꝛ iſta nobili tas nõ eſt noſtra. ſed parentum. Undeait Apuleius de deo Socratis. In homini/ bus ↄſiderãdis noli aliena eſtimare. Alie/ na voco que parẽtes pepererũt.generoſus es parentes lauda. Unde ait Criſoſto.ſu/ per Math. omel.v. Nobilitas cognatoꝝ nõ valet niſi fuerimꝰ noſmetipſi boni. Et omelł.ix.idem dicit ꝙ nobilitas parentum malis nõ pꝛodeſt.ſicut Eſau malo patris nõ ꝓfuit bonitaſ.Et omel.xlix dicit ꝙ nõ Dnſequenter ao monendi ſunt viri ᷓ ad differenti ↄditionũ. Sunt aliqui nobi⸗/ ꝓdeſt habere pꝛem Job ſine operiby. In/ ſuper nõ eſt gloꝛiandũ de generis nobili/ tate.et h̊ rõne facilime degenerationis cõ tingentis. Nam nobiles ſepe a poꝛibo ſu⸗ is degenerant.pꝛout ait Ualeriꝰ li.iij.ca. v. Undevocat tales nobilia poꝛtenta ſoꝛ dib imbuta. Hinc qͥdam ſapiens ait ꝙ ñ viuentes m nobilitateʒ parentũ.ſed ſub vmbꝛa eoꝝ.ſimiles ſunt locis ſoꝛdidis ſo le illuminatis. Item nõ eſt gloꝛianduz de generis nobilitate.rõne iudicij durioꝛis. quia ſicut ait Criſo.vbi õ. Clirtꝰ parentũ nihilvalet.ſed ex hoc maiꝰ iudicium ſumi mus niſi bonis ſimiles ſimus. Unde ait Juuenalis.Omne animi viciũ tanto con ſpectius in ſe crimen habet qᷓnto maioꝛ qͥ peccat habet. ðJMW Dbilitas autez VVvera ſm Juuenalẽ eſt q animuʒ „yirtutibo oꝛnat. Et ᷣm Senecã epka. xlv. Ille generoſus eſt qͥ a nata bene ad virtutem compoſit?eſt. Item ille eſt no bilis qui ſᷣm phie documentaviuit. qa ſᷣm Denecam epiſtola. xlviij. Nobilẽ animuʒs facit phia. Et ideo dicit᷑ ibidem ꝗq; Plato⸗ nem phia fecit nobilem et nõ inuenit. Et Criſoſto. ſuꝑ Math. ometl. xliiij. ait q; eft vna nobilitas ſine peccato eſſe ⁊ volunta/ tem dei facere. Unde Hieroꝰ.de cõiugio git Sola apud deũ libas ẽ nõ ſᷣuire pctis. et ſũma apud deũ nobilitas eſt clarere vix tutibo. Et ideo ait Berñ. ad Eugenium. BGBenus apoſtoloꝛũ nõ fuit aliunde nobile q; moꝛũ ingenuitate ⁊ virtutuʒz varietate. Ded tñ econtrario eſt de multis nobilib De quibo Gregoꝰ.dyał.li.ij.ca.xxiiij.ſic di cit. Nõnullis ſolet nobilitas generis pare re ignobilitatẽ mentis. Unde tales faciũt ſibi quaſi clipeũ vel caſtrũ ad peccandum ⁊ ſe defendenduʒ.contra quos ðꝛ.j. Petri. Et quaſi liberi nõ q̃ſi velamẽ habẽtes ma licie libertaten. Xapitulum tertium. ej inſtructione ignobiliũ.⁊ de modici tate incõmoditatꝭ uliꝰ. Lontrario mo/ nenai ſunt ignobiles ſanguine udeant eſſe nobiles virtute⸗ obli⸗ nis c lbſ⸗ ith. mabe igi ſd ſo lcis ſ0 Crzde lorio. rentü ſumi e ait nidcon morg 6 tumaz Miri übene keckto 4ℳℳ. nim n, t. ES gA. gunn⸗/ oigo pCis geyk min. nobie nieat⸗ chiip n oon gſit Diſtinctlo tercia. quia humili loco et gente nati multi fuere clari.ſicut recitat Ualeriꝰ li.iij.ca.iiij.po/ nens exempia de multꝭ talibo. Et pmo de ulio hoſtilio quem in cunabulis pꝛimo accepit agreſte tugurium.eiuſq; adoleſcen tia in pecoꝛe paſcendo fuit occupata.vali dioꝛ etas imperiũ rexit romanũ.ſʒ ſenectꝰ eius in altiſſimo maieſtatis faſtigio fulſit Et Socrates humiliter genitꝰ.non ſolũ bhominuʒ reputatu ſed apollinis oꝛaculo ſapientiſſimꝰ pnunciatꝰeſt. Natus ergo ð humili genere:tamen clarus philoſophia moꝛibo et ꝓpbitate ſatis magis commẽda/ bilioꝛ eſt nobili nato ex alto genere talibuſ carente. Unde Juuenalis. Malo pater ti bi ſit terſites dum modo tu ſis Eacidi ſi/ milis vulcanaq; arma capeſſas q; te terſi/ te ſimilem pꝛoducat Achilles.quaſi dice⸗/ ret. Melioꝛ eſt natus pꝛobus ex patre hu in q́; natus vicioſus et impꝛobo ex patre —- mili qᷓ; (Lapitulum quartum. noꝛum. VOnſequenter ꝗd ANes q; ignobiles:vt nõ inaniter ſe extollant de excellentia donoꝝ naturaliuʒ niſi regant᷑ regulis virtutũ gratuitaꝝ.vm mo qnto plura acceperit qͥs dona natura/ lia:ſiue a parte anime qualia ſunt ingeniũ ſcientia memoꝛia et hmõi.ſiue a parte coꝛ poꝛis qualia ſunt ſanitas.agilitas.pulcri tudo.foꝛtitudo.et hmõi.tãto debet eſſe hu milioꝛ et deo gtioſioꝛ. vñ dedit deꝰ alicui qnq; talenta. alij duo.alij vnum. Matth. xxv. Et ideo ſᷣm Greg.omelł.ix.Tanto qͥſ/ q; debʒ eſſe humilioꝛ ex munere qnto ſe ob ligatioꝛẽ eſſe ↄſpicit in reddenda ratione. Nuid ergo habes quod nõ accepiſti. Et q̃d gloꝛiaris q̃ſi nõ acceꝑis querit apłus ad Coꝛinthi.iiij. IJdeo Hiere.ix.ðꝛ. Non gloꝛiet᷑ ſapiens in ſapientia ſua nec foꝛtis in foꝛtitudine ſua. Cum ergo talia ſint cõ munia bonis ⁊ malis nõ ſe efferat quis ex talibo.vnde ſunt qᷓdam dona hereditaria. id eſt. heredũ dei.⁊ quedam filioꝝ concu/ binaꝝ ait Augꝰ.li.de pacientia.Et moꝛ.j. ðꝛ ꝙ quedam ſunt dona ſine quibo ad vi/ tam nõ ꝑtingit᷑.q̃dam ſine quibo bñviuit᷑ Et moꝛ.xjðꝛ ꝙ ddam ſunt dona que mu Rnon gloꝛiandũ eſt de peminẽtia do monendi ſunt vniuerſi tam nobi niunt.qᷓdã qᷓ oꝛnant. Sed ſunt multi ab/ utentes donie. ⁊ vnde deũ laudare płꝰ de/ buerant.tanq; ingrati ſilij inde deum im/ pugnant et ſeducunt. Et ſicut ðꝛ yſaie.v. Sapientes ſuntvt faciant mala.Et ideo dicit dñs Luce.xvj. Pꝛudentioꝛes ſũt fi/ lij ſeculi huiꝰfilijs lucis. Similiter abutũ tur multi ſua pulcritudine ſicut impudici quoꝝ pulcritudine alios alliciũt et ĩficiũt Unde ðꝛ Pꝛouer.xj.Circulꝰ aureus ĩ na⸗ ribus ſuis mulier pulcra et fatua. DSus eĩ licet habeat circulũ aureũ in naribo illi nõ parcit.ſed ſupponit ſtercoꝛibo et fodit in ĩ/ mundicijs. Ita mulier pulcra ⁊ fatua pul critudineʒ ſuã oſtendit leccatoꝛibo ſuis.et ſoꝛdeſcit eam carnalibo feditatibo. Cuius ↄtrariũ fecit qͥdam adoleſcens caſtꝰ ⁊ mũ dus. de quo refert Ualeriꝰli.iiij.capᷣ.iiij.q cum mira ſpecie ſua q;plurimũ feminarũ ulluſtriuʒ ſolicitaret oculos.oꝛis decoꝛem vulneribo diffudit.⁊ defoꝛmis in ſe eẽ ma⸗ luit q; eſſe mulieribo cauſa libidinis. Et Amb. li.iij. de virginitate ait. Juuenez ve⸗ teres ſabule ferũt cum ꝓpter admirandam oꝛis pulcritudinem in amoꝛẽ libidinoſuʒ incenderet feminas.ſtigmatibovultũ ſuuʒ inaraſſe et ſic illarum libidinoſum affectũ cohibuiſſe. O qᷓ; diſſimiles ſunt moderni iuuenes ⁊ iuuencule qͥ potiꝰ pulcritudinẽ ſuam augere ſtudent vt libidinẽ accẽdant qᷓ; vt illam extinguant.Et potiꝰ darent au rum vt virgines defloꝛarẽt qᷓ; vt virginita tem in puellis ↄſeruarent.ſicut et fecitbea tus Nicolaus qͥ ei opibo tres puellas ma/ ritauit.ne lupanaribo infamate fuiſſẽt ſoꝛ dibus. Nuliꝰergo de pulcritudine coꝛꝑis gloꝛiet᷑ qᷓ potius eſt occaſio ruine qᷓ;ↄier⸗ uande pudicicie.quia nõ ex talibo ſunt eſti mandi boni ⁊ virtuoſi.ſʒ ſᷣim Señ.epiſto/ la.lxxix. Omnia ſuo bono.ſ.ꝓpꝛio coſtant Et ponit iſta exempla. Fertilitas cõmen/ dat vitem.ſapoꝛ vinũ.velocitas ceruum, ferre ſarcinã equum. Sed in hoĩe optimũ eſt ratio.hac antecedit animalia.deos ſeqͥt Ratio ergoꝓpꝛium eſt hoĩs.cetera vᷣo com munia ſunt illi cum bꝛutis. Ualet em̃ ho/ mo ⁊ leones ſimiliter valent.foꝛmoſus eſt homo et pauones foꝛmoſi ſunt.velox ẽ ho mo et equi⁊ ceruivelocioꝛes ſũt.ſʒ ſola ra/ tio pᷣcellere facit hoĩem.q̃ vnum hoĩsꝓpꝛi⸗ um bonũ eſt. Qui ergo gioꝛiat᷑:in dño glo riet᷑ cuiꝰ ymago eſt ratio aie. Et fen apim iij. Coꝛith.j. Gloꝛia noſtra hᷣ ẽ teſtimoniũ ↄſcie noſtre.ſine quo teſtimonio nõ ẽ gau/ dium aie.ſʒ tribulatio ⁊ anguſtia in om̃em SDiſtinctio q̃rta tertie ꝑtis huiꝰſumme. Eapitulum pmum. De multiplici admonitõne diuitũ. ð Vnſequenter ao monẽdi ſunt hac diſtinctõe quar ſeſſionis hoĩes diuites et pauꝑes. Unde diuites admonendi ſunt ne iniuſte diuiti as ↄgregent.et hoc ꝑ rapinas.vſuras.do loſas mercaturas.vel ꝑ alios modos illi/ citos quibo congregari ſolent diui tecee Dat pter qͥd dicunt᷑ mãmone iniquitatꝭ;. chei.vj. et Luce.xvj. Unde et Hieronimꝰ epła. xcvij. dicit ꝙ omnis diues iniquꝰ vel beres iniqui eſt. Item ad monendi ſunt di uites ne inoꝛdinate diuitias ament ⁊ appe Tant.quia Ecẽs.v.ðꝛ.Qui amat diuitias fructum non capiet ex eis. Et Thimo.vj. OQui volunt diuites fieri incidũt ĩ varias temptationes ⁊ in laqueũ dyaboli.⁊c. Itẽ admonendi ſunt diuites ne diuitias a ðᷣo collatas q̃ſi ꝓpꝛium retineant.ſʒ indigenti bus eas cõmunicèt tanq; alienas nõ ſu/ us ꝓpꝛias.quia ðꝛ Johã.iij.Qui habuerit ſubſtantiã huiꝰ mũdi et viderit frẽem ſuum neceſſitatem hzẽe ⁊ clauſerit viſcera ſua ab co quo caritas dei eſt in illo. Itemadmo/ nendi ſunt diuites vt in diuitijs non cõfi/ dant eo ꝙ caduce ſunt ⁊ defectibiles nec ĩ die vltionis ꝓtegerevalentes. Uñ ðꝛ Pꝛo uerb.xj.Qui cõfidit in diuitijs coꝛruet.et nõ ꝓderũt diuitie in die vltionis.Itẽ ad/ monendi ſunt diuites vt de diuitjs non ſuꝑbiant nec pauꝑes ↄtemnant. Unde ðꝛ Zhyimo.vj.Diuitibo huiꝰſeculi pᷣcipue nõ ſublime ſaꝑe nec ſperare in incerto diuitia rum. Item admonendi ſunt diuites vt ſe⸗ cum nõ poſſe diuitias ferre ſepe recogitẽt. Job.xxvij.Oiues cũ doꝛmierit nihil ſecũ auferet.qꝛ nihil intulimꝰin hũc mundũ.et ideo nihil nobiſcũ auferre poſſumꝰ. Unð et Greg.moꝛ.xviij.dicit.Din cum reba no ſtris manere nõ poſſumus.quia illas aut moꝛiendo deſeremꝰ.aut ille nos viuentes Deſerent. Et ideo reſtat vt diuites admo/ neant᷑ de commutando terrenas diuitias animã hois opantis malũ. pꝛout dicitur ſm differentias tempalis poſ ꝓ celeſtib.quia ðꝛ ibidem. Terrena ſeruã do ꝑdimꝰ:largiẽdo ſeruamꝰ.Et patrimo niũ noſtrum ſeruando ꝑditur.ſʒ erogatuzʒ manet. Agendum ergo nobis eſtvt res ab ſolute ꝑituras in nõ peundam trãſire co/ ga mus mercedem. Et ideo ðꝛ Quce.xvp. Facite vobis amicos de mãmona iniqui tatis.dando pauꝑib depoꝛtantibo ad ce lum elemoſynas veſtras.Et ideo ſᷣm Au/ guſtinũ li.ſermonũ.ſᷣmone.xxxvij. Uolu⸗ it deꝰ vt aliqui eſſent paupes quibo dare/ tur elemoſyna.vt ſic diuitib eſſet regnum celoꝝ venale. Item admonendi ſunt dinui tes vt maloꝝ diuitum penas a dño com/ minatas pᷣcogitent ac pᷣcaueãt. Ait enim dñs Luce.vj. Ue vobis diuitibo qui ha/ betis hic ↄſolationẽ veſtram. Et Jacobi qnto ðꝛ.Agite nunc diuites ploꝛate vlu⸗/ lantes in miſerijs veſtris. Quiergo volne rit iſta euadere opoꝛtet dinitias iuſte acqͥ rere.oꝛdinate amare.miſericoꝛditer eroga re.et ſaltem affectu ↄtemnere Sunt enim Diuitie bone.ſed nõ quia faciunt bonum niſi bene illis vtentem ſᷣm Auguſtinuʒ de verbis dñi ſermone.xij. Quid em̃ pꝛodeſt plena bonis archa et inanis cõſcia. Gona vis habere et nõ vis bon eſſe. Erubeſce de bonis tuis ſi domꝰ tua plena fit bonis et malum te habʒ dñm. Non em eſthomo ex his eſtimandus vel reputãdus ᷣm Se necam eplła.lxxix.vbi ðꝛ.Cum voluerꝭ ve ram hoĩs eſtimatõeʒ ſcire et q̃lis ſit. nudũ inſpice.depone patrimoniũ.depone hono res ⁊ alia foꝛtune mendacia coꝛpus ipſuʒ exuat.a ĩazʒ intuere.qł q̃ntuſq; ẽ alieno an ſuo. Item admonendi ſunt dinites vt di/ uitiarũ vilitates intime ↄſiderent.qꝛ lu/ tum ſunt.terra ſunt.fimus ſunt.Et ideo Abacuk.ij. Ue qui multiplicat nõ ſua vſ/ q;quo aggrauat õ ſe denſũ lutum. Itẽ cõ ſiderande ſunt illarũ fallacie.qꝛ ſᷣm Greg. ſuꝑ euangel.li.j.omeł.xvj.diu nobiſcũ ma nere nõ pñt.Et qꝛ mentꝭ inopiã nõ depo/ nunt nec animã ſatiant.et cauſa eſt ᷣm au guſtinũ de qntitate anime.quia ania ma/ ioꝛ eſt omni creato virtute compᷣhenſiua. Et ideo nullo eo q;dtumcũq; magno q̃d ea minꝰ eſt ſatiari poteſt. Et quia omne con/ tinens maius eſt ſuo ↄtento. Ideo aĩa oia continere valens maioꝛ eſt omi creato qͥd ab ea compᷣhendi poteſt.Qui ergo animã ſuã implere deſiderat:appetat deu qͥ pt in finrit oſt ẽ tim men eth Ge onẽ pien trxi pena Ao fmon Nöa ſant liyi is nie aen lhral diui Ple etf rip h⸗ llie lemp⸗ Zas beet perg ndo⸗ dert ſdon erti que lllle 4gr ſuce fen ſuoe hine us Wo⸗ n gue⸗ H S u ſenri trino Ganz eoad re co⸗ un nigvi dad e n , Co⸗ daore/ MNR diri N/ Lenun nibr Mbi eri⸗ polne ecqh oga Kenm donrr tnde Pnod „Bon beſas bonis homo De lujr juß / G; noen Ntd gilo/ 1be ſuſt⸗ Jil ⸗ ſcän ce/ Ns/ ſiua. zea econ/ zigoi oc anins en Diſtinctio quarta. finitatẽ ſuã replere pᷣt in bonis deſideriuzʒ noſtrũ.⁊ nullũ aliud creatũ h̊ pᷣt ad plenũ. Itẽ admonẽdi ſũt diuites ↄſiderare mul/ timoda diuitiaꝝ impedimenta. quia liga menta ſunt. muſcipule ſũt.onera guia ſũt. et B̊ inoꝛdinate diligentibo illas. Unde ðꝛ Saß.xiiij.Creature dei facte ſũt ĩ tẽptati onẽ aĩe hoĩm et in muſcipulas pedibo inſi/ pientiũ.qꝛ ſᷣm Aug.de vᷣbis dñi ſermone xxxiij.Amoꝛ rerũ tꝑaliũ viſcus ẽ ſpũaliuzʒz pẽnarũ. Cõcupiſti adheſiſti.amoꝛem dñi ꝑdidiſti.Amoꝛ em̃ mũdi adulterat aĩam. Aumoꝛ fabꝛicatoꝛis caſtigat eam ait ibidẽ Ffmone.lv. Et qꝛ difficile eſt hꝛe diuitias ⁊ nõ amare.ideo ſuis poſſeſſoꝛibo periculoſe ſunt.Et ideo dixit dũs cuidã iuueni diui ti viam perfectionis requirenti. Matthei xix. Sivvis perfectus eſſevade⁊ vende om nia que.⁊c. Quibo auditis triſtis receſſit. qd videns dũs verbũ terribile diuitibus intulit dicẽs. Amen dico vob: difficile eſt diuiteʒ intrare in regnũ celoꝝ.Hec et mul ta alia ↄſiderantes antiqͥ diuitias ↄtem/ pſerũt.et H̊ tam dñi mundana poſſidẽtes et ſtudioſi ſiue in ſapientia phantes qᷓ; vi/ ri ꝑfecti dei filiũ ſequentes.vt pleniꝰ dicet infra parte ſexta. vbi aget᷑ de religioſoꝛum pauꝑtate. Hõ g ſe efferant nec extollant di uites in diuitijs.qꝛ ſᷣm Greg. Succeſſus tem ꝑalium diuine repꝛobatõis eſt indiciũ Ad qd euidenter ꝓbanduʒ narrat᷑ in vita beati Ambꝛoſij epᷣi.Qui cum ſemel romã pergeret.in quadã villa tuſcie hoſpita tꝰeſt in domo cuiuſdã hoĩs ditiſſimi. Queʒ cũ beatꝰ Ambꝛoſiꝰrequireret ð ſtatu ſuo. Re ſpondit ũle diues. Status meꝰ?ſempꝑ felix extitit et gloꝛioſus.qꝛ ad libitum poſſideo quaſi infinitas diuitias.habco fᷣuos ⁊ an cillas.filios et filias.domos.redditus.et agros.et omnia que deſiderat anima mea ſuccedunt mihi advota.Quibo auditꝭ in/ fremuit obſtupuit ⁊ condoluit epᷣs.vocãs ſuos et dixit. Surgitevelociter recedamꝰ hinc.quia dñs nõ eſt in loco iſto.Feſtine/ mus igitur velociter ne nos hic inuoluat vltio diuina cum iſto in diuitijs ſecurita/ tem habente. Quibo egreſſis ſubito ſe ter/ ra aperuit et hominẽ illum cum vniuerſis que habnit viuum in infernum abſoꝛbuit Nuibo expletis dixit ſanctus Ambꝛoſius Ecce fratres qᷓ; ſeuere deꝰ in fine iraſcitur cum mudana et ꝓſpera ſemꝑ elargitur. ( vapitulum ſecundum. De admonitione pauperũ.et de vtilita tepauꝑtatis. nſequenter ao monendi ſunt pauꝑes neceſſita/ volũtate.quia quidam ſũt ne ceſſitate.qui nõ habent diuitias.ſʒ habere vellent.quidam ſunt pauꝑes volũtate.qui ha bitas diuitias deſerũt.nec illas habere vellent ſi poſſent.Et hij ſunt ꝑfectioꝛes ⁊ xpᷣo ſimilioꝛes⁊ carioꝛes.de quibo dicet᷑i/ fra parte.vj.diſtinctione.ij.de religioſoꝛũ paupertate. Et ſicut pauperes voluntate ꝑſectioꝛes ſuut et excellentioꝛes pauperi⸗ bus neceſſitate:ita magis meritoꝛium eſt et deo acceptiꝰ magis illis q; iſtis ſubueni re.niſivtriſq; ſubueniri poſſit. Pauꝑ ergo neceſſitate infoꝛmandꝰeſt de patienti ſuf/ ferentia ſue paupertatis.vt eam ſuſtineat quaſi medicamen ⁊ peccatoꝝ purgamen/ tum.pꝛout ait Gregoꝛiꝰſuꝑ Eʒe.omel. xx loquens de diuite epulone et a;ʒaro pau pere.vbi ðꝛ.Quos moꝛum infirmitas vul nerat medicina paupertatis curat.yſa.xl/⸗ viij. Elegi te in camino paupertatis. Sz Ffim Criſoſto. ſup Matth. omcek.iiij. Pau pertas eſt caminꝰigne hoꝛribilioꝛ. Dicut ergo eger nõ debet grauari de medicamẽ/ to aſpero.nec purgandus ſiue ſcindenduſ de igne ſiue ferro. SBic nec pauper de pau pertatis camino.ſed eam ſuſtineat cuʒ pa⸗ cientia.et dicat cum Thobia.iiij. Paupe/ rem vitam gerimꝰ. ſed multa bona habebi mus ſi timuerimꝰ deũ. Item monen d“ eſt pauper vt letãter pauꝑtatem ſuſtineat.qa ſᷣm Sencecam epiſtola.ij. Honeſta res eit leta paupertas. Illavero nõ eſt paupertas ſi leta nõ eſt.Cui cum paupertate bene cõ uenit: diues eſt. Hon qui parum habet. ſʒ qui plus cupit panꝑ eit. Et Grego. ſuper Eʒe.lih.ij.omel.vj.ait. Ille pauper eſt qui eget eo quod nõ habet.ſed qui non habet nec appetit habere ille diues eſt. Item mo nendus eſt pauper vt diuitias no appetat qꝛ ſᷣm Grego.vbi ſupꝛa. Pauꝑtas quiſpe inopia mentis eſt nõ in qualitate poſſelli⸗ onis. nam cui cum paupertate bene cõue nit pauper nõ eſt. Et pcipue caueat a ſum ma pauꝑtate que conſiſtit in peccato. Illa em̃ vera paupertas eſt in qua eſt veraꝝ di uitiarũ carentia. UInde Apocgeii dicinr ð PpPars tercas. Dicis quia diues ſum. Et ſeqͥtur. Et ne/⸗ ſeis quia miſer es et miſerabilis pauꝑ ce/ cus et nudus.et hoc quia ſpoliatꝰ ſpuali/ pus diuitijs. De quibo yſa. xxxiij. Diuitie ſalutis ſapientia et ſcientia.et timoꝛ domi ni ipᷣe eſt theſaurꝰ. Item NHiero.epła. xcv. Pauperem nõ facit commendabilem ſua paupertas.ſed ſi peccata caueat. Itẽ mo/ nendus eſt pauper vt ſpũales diuitias ac quirar vt ſit in deo diues. Undeſᷣm Au/ guſtinũ ſuper Johannez omel. xxv. Jelix eſt qui bono modo aurum habet ĩ archa. ſed felicioꝛ qui habet deum in ↄſcientia.qꝛ pmus habet quod perire poteſt et vñ per/ ire poteſt.ſed qͥ habet deum nec perire po/ teſt. nec ab illo ipſo nolente auferri poteſt. Vnde dicit Auguſtinꝰde ciuitate dei lib. v.ca.xviij. Deus eſt opulentia mentium?⁊ poſſeſſoꝛes ſuos felices facit. Item paux pericula ⁊ incommoda diuitum cõſideret vt ſic facilius paupertatẽ ſuam ſufferat.qꝛ vbi multe ſunt opes multi ſunt qui come/ dunt illas. Et quid pꝛodeſt ſuſtinere mul tos ribaldos leccatoꝛes et peſſimos ðᷣi ini micos. Reuera nihil. ymmo multuz obeſt tales de patrimonio crucifixi fouere. Uñ ad maximũ inconueniens deducunt᷑ qui ratione dignitatũ vel honoꝛum ſibi colla toꝛum tales ſuſtinere compellunt᷑.quia ſi / ne illis eſſe nõ poſſunt quos tamen malos eſſe ſciunt.quia vix alij reperti ſunt. Item pauper cõmoda multa paupertatis reco/ gitet. que ſunt ſecuritas ab hoſtiba exteriꝰ et ↄſcientie iocunditas interius Un.Cã/ tabatvacuus coꝛam latrone viatoꝛ.Unð recitat Auguſtinꝰconfeſſio.vj.q tranſiẽs ꝑvicum vidit pauperẽ mendicũ iocanteʒ et letantem.et cõuerſus ad ſocios ingemu it dicens.Omnibo conatib quibus labo/ ramus nihil vellemꝰ niſi ad ſecuram letici am peruenire.in quo nos iſte pauꝑ pᷣcedit Et ſequitur. Ille letabat᷑ ⁊ ego anx eram Ale ſecurus et ego trepidus fuerã. Unde BSecũdus phus loquens de pauꝑtate di cit. Pauꝑtas eſt odibile bonuʒ. ſanitatis mater.curarum remotio.abſq; timoꝛe ſe/ mita.ſapientie repertrix.negociũ ſine dã/ no.ſine calumnia poſſeſſio.Et ideo multi iſta conſiderantes pauꝑtatem elegerunt. de qua dicit᷑ infra diffuſe parte.vj. Inſuꝑ ſuper omia pauper ſilij dei pauꝑtatẽ ſum mã reducat ad memoꝛiã,. Qui cum diues hj.Coꝛinth. viij. Item recogitet pauper. paupertatis a deo electionẽ. cõmendatio nem ⁊ beatitudinũ pauperis ꝓmiſſionem Beati pauperes ſpiritu quoniã ipſoꝛũ eſt regnum celoꝝ. Non dicit dominꝰ erit. ſed c. UVñ pauꝑes vᷣacit᷑ dño teſtãte ſũt dñi re gni celoꝝ.Quicũq; igit᷑ diues voluerit re/ gnũ hꝛe celoꝛũ vadat ad pauperes et illo tanq; a veris dominis comꝑet. quia non poteſt irritari verbum dñi dicentis Mat thei.v. Beati pauperes ſpiritu quoniam ipſoꝝ eſt regnum celoꝛum. Et ne paupe/ peres de ſua turbentur paupertate. ſed vt melvu? inſoꝛment᷑ qualiter ſe habere debeãt in illa.narrat beatus Bregoꝛiꝰ ſuper euan gel. lib.j. omeł. xv. fuit quidaʒ pauper Seruulus nomine.rebus pauper:ſʒ me/ nitis diues.paraliticus a pᷣmeua etate eui ad ſeruiendu mater cum fratie aderat.hic gquicquid ex elemoſyna accipere poterat a eſſet in om̃ibns fact eſt egenno pter nos. dantibus hoc alije erogauit pauperibus hymnis dei et laudibo vacare. Hic ad ex/ tremũ vite veniens hoꝛtatꝰ eſt peregrinos ipſe cum illis quaſi moꝛiens pſalleret.vo ces eoꝝ compeſcuit dicens. Tacete tacete Studebat in doloꝛe gratias deo agere. hoſpites ſurgere et pſalmos canere.Et cä pauliſper. Nunquid auditis quante lau/ . des angeloꝛũ canentium reſonant in celo Et hec verba dicens.ſpiritũ reddidit. tan taq; fragrantia omnes repleti ſunt quouf q́; ſepeliretur quantã nunqᷓ; antea ſenſeruüt Ecce qualiter hinc exijt qui equanimiter paupertatem et flagella ſuſtinuit. Inſuper recogitent pauperes ꝙ; A aʒarus pauper ĩ ſynum Abꝛahe depoꝛtabat᷑.ſed diues eyu lo in infernum ſepeliebat᷑.vbi eſt pꝛopꝛiuzʒ cimiteriũ maloꝛum diuitũ. Inſuper nar- ratur in vitaſpatrum libꝛo ſecũdo ante fi nem de quodam ſene.qui impetrauit a do mino vt videre poſſet animas iuſti et pecc/ catoꝛis exeuntes a coꝛpoꝛe.Et cum venii ſet ad ciuitatem in qua ſolitarius qui eſti mabatur ſanctiſſimꝰmoꝛeret᷑:vidit quen / dDam tartaricum deſcendentẽ ſuper illum. et tridentem igneum in mann habentem. quem poſuit in coꝛde.et illã abſtraxit ani/ mam infelicem et receſſit. Deinde pꝛoceſſit ad alium vicũ.vbi vidit quendã peregri/ num hanherem nec curam habenteʒ mo/ rientem. Ad quem cũ acceſſiſſet deſcende/ ANS D. kneto Koen ſorüc entſ ütdii lventne al ufen 6Dr vohinm Muge/ Ne Nen Pereda 3Povpet ßine⸗ latecui crat bie Oerat àa Herhus WE NeN mgne re Ct enm,w tetacete nre ha/ awc⸗ Gicit nrcol 1tir inlie nupe Nuuge! iatschu nopec lpnin onneß⸗ uited Kiatey/ Anmn ggnicti Stocn/ entem. vt any/ oceſt peregt teznO cen —— Diſtinctio quinta. runt Michael Habꝛiel et meti angeli qui omẽs rogabant animã vt exiret. Qua nõ exeunte ait Gabꝛiel Michaeli. Sume eã: cui eſt hoc pꝛopꝛiũ.Et ille reſpõdit. Juſſi ſumus vt ſine doloꝛe et vi eam educamus Quibus dictis adeſt Dauid cum cytha/ ra et omnes pſallentes de hieruſalem. Et vt ipſa anima iſtos pſallentes audiuit ſta/ tim egreſſa eſt. et a Michaele recepta. ⁊ ſic cum infinita leticia ad celum depoꝛtata. MHec et conſimilia ad conſolationẽ bono vum pauperum ſunt recitanda. Bininet lo qnta tertie ꝑtis hꝰ ſumme. Capitulum pmum. . eadmonitione bominũi exiſtentium in peccaoo. di ſunt homines ſm varias vlte qualitates.mali ſcʒ ⁊ boni. Sʒ pmo monendi ſunt peccatoꝛes. vt pecca/ ta deuitent ne dyabolo ſeruiant.et ne pꝛo peccatis in infernuz deſcendant. Et ideo dicitur Ecci.xxj. Quaſi a facie colubꝛi fu ge peccatum. Et ſequitur. Dentes leonis Dentes illius interficientes animas homi num. et quaſi rumpheæ bis acuta oĩs ini/ quitas. Sicut ergo homo fugere debz co lubꝛum intoxicantẽ leonem deuoꝛantẽ. et rumpheam trucidantẽ.ſic fugiat dyabolũ ratione peccati.qui animã inficit deuoꝛat et interficit. Unde dominꝰ N.lincoll. pec catum deſcribens dicit ꝙ peccatũ eſt moꝛ tis parens.dyaboli ꝓgenies.ſuperni lumi nis obtenebꝛatio.et totius boni pꝛiuatio. Quia ratione peccati in bonis gratuitis ſpoliamur et in naturalibus vulneramur NQuantũ autem gentiles peccata deteſta/ bantur pꝛopter ſuam feditatẽ ait Tulius libꝛo tertio de officijſ.capitulo decimo.ſic recitans verba antiquoꝝ. Nihil turpe fa/ ciendum bonoviro etiam ſi ex omni parte lateat. Nihil enim auare.nihil iniuſte.ni/ hil libidinoſe eſſe ſaciendum phia perſua/ Det. Unde recitat ibidem quandã fabulaʒ a Platone introductam de quodam qui dicebatur GByſes. queʒz ferunt fabule ſemel in quendam magnũ terre hyatum deſcen/ Diſie. vbi vidit equum eneum.in cuius la/ teribus vidit coꝛpus hominis inuſitate magnitudinis.a cuius digito anuluzʒ au reum extraxit. Qui cum veniſſet Oyſes in einoe aomonen 5 ter paſtoꝛes:erat enim ipſe regius paſtoꝛ. et conuertiſiet anulum ad palam. a nullo ipſe videbatur. et tamen omnia videbat. Qui cum iterum anulũ ad locum ſuũ re⸗ giraſſet videbatur ab omnib. Hic igitur bac opꝛtunitate anuli regine ſtupꝛum in/ tulit et regem interemit et alios quos vo luit. Et ſic repente anuli beneficio rex fa/ ctus eſt lydie. Hunc anulum ait Tulius vbi ſupꝛa.Et ſi habeat ſapiens nichil ſibi plus licere putet peccare q; ſi non haberet Honeſta eniz ma nifeſtaq; viris bonis nõ occulta querunt᷑. Unde nihil refert iuſto: ſiue enim habeat peccandi facultateʒ ſiue non: ſemper habet deum pꝛe oculis canq; pᷣſentem.Et ideo nuſqᷓ; mala facit. Quod patuit in Dauid qui inuenit Saul inimi cum ſuũ in ſpelunca.nec tamen voluit eũ occidere et ſi libere potuiſſet.vt patzʒ ſcdᷣo peccata. Unde Seneca epiſtola. lviij. ait. Nunq; ſatis cũ vicijs litigauimꝰ.que ſũt Regum. Bemper igitur deteſtanda ſunt ſine modo ſine fine ꝑſequenda. Nam illis nec eſt modus nec finis te laniandi. Unde ſi illa aliter extrahi nequeũt:ipſum coꝛ cũ ipᷣis eſt euellendũ. Unde ſᷣm Ambꝛoſium li de paradiſo. Peccatum eſt pꝛeuaricatio legis diuine ⁊ celeſtiũ inobedientia man/ datoꝝ. Uel ᷣm Auguſtinũ cõtra Fauſtũ Peccatũ eſt dictum vel factũ vel ↄcupitũ coõtra legem dei eternã. Uel pctin m Au/ guſtinũ in ſᷣmone eſt puatio vite ipᷣius aĩe que quidẽvita deꝰeſt.Et ſeqͥ. Plagꝭ moꝛ⸗ tuũ ſed plange impiũ. Plangis coꝛpꝰ a diſceſſit anĩa.et nõ plangis animaã a q̃ diſ/ ceſſit deus.qui eſt eꝰ vita. Un ſ̃ᷣm Augu. de duab aniabo. Moꝛs ſpualis aie ẽ a ði cognitione auerſio. Et ſᷣm eundũ de ci.ði lb. xiij. capᷣ.j. Moꝛs anie eſt cũ eã deſerit de? q̃ a deo derelicta ꝓpter petm hoꝛnide fe tet. quia ᷣm Anſelmu.Colerabiliꝰfetet a nis putridus hominibe q; anima pecca⸗ trix deo.cuius fetoꝛ ad celum aſcẽdit. ¶n de et idem ait in ſuis meditationibꝰ. Si hic cernerem peccati fetoꝛem et illic infer/ ni hoꝛroꝛem ⁊ opoꝛteret me neceſſario vni eoꝛum immergi pꝛius in infernum merge rem q; in peccatuʒ immitterẽ. CUnde mal/ lem pꝛius mundus a peccato gehenna in trare qᷓ; peccati ſoꝛde pollutꝰ ceioꝛũ regna tenere. Unde vilius eit peccatum q; dya/ bolus.quia ſolü peccari illum nil an ſarit . r. 7 — esden . . R 4 2=è 7 Pars tercia. Et vnũquodq ſpter q̊d et illud magꝭ.Et nota de iuuene luxurioſo quẽ angelꝰñ po/ tuit ſuſtinere ꝓpter fetoꝛẽ peccati.ſic pleniꝰ narrat᷑ in vitipatrũ.Et ideo vnuſqͥſq; hoc en iderãs dicat cũ p̃s. Iniqtatem odio ha ui ⁊ abominat?ꝰ ſũ.⁊c̃. Devicijs vᷣo in ge⸗ nerali ait Hugo de ſacra.li..pte. xiij. ca. 7. ſic. Septeʒ ſunt vicia capitalia.vt᷑ ſuꝑbia ꝗ aufert ab hoie deũ ꝑ appꝛopꝛiatõez. In/ uidia ꝓximuʒz. Ira ſeipᷣm. Accidia ſpolia/ tũ flagellat.Auaricia flagellatũ eijcit. Gu la eiectũ ſeducit.Luxuria ſeductũ fᷣuituti carnis ſubijcit.Et ſeqͥł. Anima rõnalis ĩ ſanitate ſua vas eſt ſolidũ ⁊ integrũ dei ca pax.quã vicia H̊ mõ coꝛrüpunt et viciant. qꝛ ꝑ ſuꝑbiã inflat᷑.ꝑ inuidiã areſcit.ꝑ iram crepat.p accidiã frangit᷑ꝑ auariciã diſper git᷑ꝑ gulam inficit᷑ꝑ luxuriam ↄculcat᷑ et in lutũ redigi᷑ Quid ãt ſit vnũquodq; eo/ rũ deſcribit ibidẽ dicẽs. Suꝑbia ẽ amoꝛ ꝓpꝛie excellentie. Inuidia odiuʒ felicitatis aliene. Ira ꝑturbatio mentꝭ ⁊ rõnalis aĩe. Accidia eſt exↄſuſiõe mentꝭ nata triſticia ſiue tediũ ⁊ amaritudo imoderata. Aua/ ricia eſt immoderatꝰ appetitꝰhabẽdi et ſua retinendi. Gula ĩmoderatꝰ appetitꝰedendi Auxuria ↄcupiſcẽtia voluptatꝭ explẽde ſu pꝛa modũ vel õ rõeʒ efferẽs. Ab his vicijs oꝛiunt᷑ omia alia tanq; a fonte malo ꝑuer ſi riuuli.De quibo tractat Gꝛegoꝛiꝰ moꝛa. Eluper Job.xxxix. Pꝛocul odoꝛat᷑ bel/ tuannnn. (Eapitulum ſecundum. ¶ De aamonmitione penitentiũ. Meoicatoꝛ igi⸗ tur om̃es efficacit᷑ moneat vt vi riliter pugnẽt õ pᷣdictos duces eoꝝ exercitꝰ ⁊ ꝙ om̃es interficiãt etiã cũ Senuſe ſicut fecii Joſue de hay et pplo exrꝰ. Joſue.viij.ſuꝑ q̊d oꝛigenes omeł.viij. Rex hay ſignat dyabolũ.ꝓpłus eius vicia. Demones em̃ interimimꝰ nõ ꝓpꝛiã eoꝛum ſubaʒ ⁊ naturã interimẽtes.ſʒ opꝰ eoꝝ q̊d eſt pctã facere in carne nr̃a moꝛtificantes. ſͦm illud Colo.iij. Moꝛtificate mẽbꝛavzẽa ſuꝑ terrã foꝛnicatõeʒ ⁊ imundicia.⁊c̃. Sʒ B tit ꝑ pniam.ad quã om̃es inuitat Johã nes bap.dicẽs Math.iij. Penitẽtiã agite. Et dñs ipᷣe a penitẽtia incepit pᷣdicatõem dicẽs Math. iij. Pniam agite. Et beatꝰ Petrꝰ ct᷑iij. Penitemini igit᷑ inqt ⁊ ↄuer timinivt dele. pctã vig. Eſt em̃ penitentia vtilis.qua mediante pᷣdicti hoſtes cũ du⸗ ce ſuo dyabolo interficiuntmq̃d ait Au guſtinꝰde trini.li.iiij.ca.v. Penitentia nia reſuſcitat᷑ ⁊ moꝛs ipᷣa occidit᷑. Et ſequitur Crucifixio interioꝛis hoĩs penitentie do/ loꝛes intelligunt᷑.et ↄtinentie qͥdẽ ſalubꝛiſ cruciatꝰ.p quã moꝛtẽ moꝛs impietatꝭ pi/ mitur. Eſt aũt pnĩa optima res q̃ defectuſ reuocat ad ꝑfectũ.ſᷣm Aug.in vponoſticõ. Item ſᷣm Aug.de eccia. dogtibo. Pniĩa eſt pctã puniẽdo nõ admitte.⁊ admiſſa defle/ re. Hec em̃ pnĩia neceſſaria eſt om̃i peccãti quia ſicut baptiſma mũdat ab oꝛigiali.ſic pnia er ab oi actuali ſiue moꝛtali ſiue veniali.Sʒ ſicut i baptiſmate requirit᷑ ele mentũ purgãs.vᷣbũ ſanctificans opꝰhoĩs intinges. Ita ĩ pnia reqͥri᷑aqua ↄpũctõiſ. vt qͥs coꝛde doleat.ſᷣm illð. Scindite coꝛ da vꝛa. Itẽ ᷣbũ ↄfeſſiõis vt qͥs oꝛe pecca⸗/ ta pꝛomat.ſᷣm illud.Cõfitemi alterutrum pctaã vẽa. Item opus ſatiſfactionis vt oꝑe pctã puniat.Fm illð. Agite dignos fructꝰ pnie. Hec etiã pnia ſicut ðꝛ ĩ bꝛeuiloquio devicijs ſecuritatẽ homini pᷣſtat:ne eũ dya bolꝰiterũ inuadat. exẽplo philomene que ſecuriꝰreſidet in ſpinaꝝ denſitate pũgẽtiũ qᷓ; in amenitate pꝛatoꝝ virentiũ. Itẽ a pec cati putredie ↄfuat excplo medicine aſpe re.⁊ ſalis amari a putredine carnes ↄſᷣuã/ tis. Itẽ ad celeſtia hoĩeʒ ſubleuat exemplo auis macerate q ꝓ macie altiꝰvolat q; ſi in pinguata fuiſſet. Itẽ deo peccatoꝛẽe recõci liat.qꝛ nullũ hʒ deꝰ inimicũ queʒz nõ ſuſci/ piat in grãʒ ꝓpt emendã de pctõ ſibi factã. qꝛ ipᷣe diſſimulat pctã hominũ ꝓpter pniaʒ Item curiam celeſtem letificat. quia eoꝛũ gloꝛiaʒ quodaãmodo augmentat. Et ideo Qu.xv. Baudiũ eſt in celo ſuꝑ vno pecca⸗ toꝛe pniam agente. ¶ Diltinctio lexta tertie ꝑtis huſumme. . apitulum pmum. Amonẽdi ſunt hac diſtinctõe ſexta Vomines fm differentias ſtatuũ. ſcilicet coniugalis.vidualis.etvirginalia De admonitone coniugũ dictum eſt ſuf/ ficienter ſupꝛa parte ſecunda diſtinctione quorta. Et licet ibidem etiam aliqualiter vicat de latu viquali. Attamẽ H̊ ca. pmo mor mo. rüͤ. güt noj pho cieh U Jo lede nuor o ketnat beber noͤce pidi nube opple eſbe Peti ricn op Ue liv⸗ nul Me⸗ M llgen wone hulli ſchti ſcaut qen Uep Ddotee retno Catio duele, deg tenee d, i tiati hime nedo⸗ Nuhri ng tens akc⸗ gicſ dal ie Uſe lſe intce ois oi. lecoꝛ lcch/ tum te rucd locrio negve iuni er ſſe i⸗ mpo⸗ Gn id l⸗ li. ri cor iceo dlce; mm, 10 ina glis ſuf/ tone liter Diſtinctio ſexta. moneat᷑ vidua pcepto apłico dicẽte Thi/ mo.v. Clidua eligat᷑ nõ minꝰ ſexagita ãno rũ.q̃ fuerit vniꝰ virivxoꝛ. Et ſequit᷑. Uolo auüt iunioꝛes nubere.ſʒ h dicit indulgẽdo nõ pᷣcipiendo. Nam antiquitꝰ mulieres qᷓ vno erant ↄtente mr̃ionio coꝛona pudici/ cie honoꝛabant᷑.ſicut ait Ualeriꝰ li.ij.ca.j. VUñ tales vidue ſup modũ a Hiero.li.ij. NJouinianũ cõmendabant᷑.⁊ exemplificã/ te de multꝭ q̃ noluerũt ↄuolare ad ſecũdas nuptias. Unð et Marcia Cathonis filia vt ðꝛ ibidem cũ lugeretvirũ ſuũ deſunctũ et matrone quererẽt ab ea.quẽ diem luctꝰ Haberet vltimũ. Illa rũdit.quẽ et vite mee Illa em̃ q̃ ſicvirũ lugebat de alio habẽdo nõ cogitabat. Uñ ⁊ narrat᷑ ibidem de alia vidua.quã cũ ꝓpinquꝰ eiꝰmoneret vt alteri nuberet.qꝛ pulcra erat valde et iuuenis et opulenta. Illa rũdit. Non nubã de cetero qꝛ ſi bonũ virũ inuenerovt ante habui ſem per timerẽvt ꝑderẽ eum.⁊ ſic doloꝛẽ dolo/ ricumulareʒ. Di vo malũ inuenero. quid opus eſt poſt bonũ ſuſtinere malũ. Simi liter Ualeria amiſſo Seruio viro ſuo nul livolebat iteꝝ nubere.Que introgata q̃re nubere nollet. Rñũdit.Semꝑ maritũ meũ viuere eſtimo et ideo nubere nolo.Et ſeqͥt ibidẽ. Legant vidue anteq; religio xpᷣiana fulgeretvnicubas ſꝑ decꝰhabuiſſe int᷑ ma tronas.legãt etiã nullũ ſacerdotẽ bigamũ nullũ flaminẽ bimaritũ.ſʒ poſtq; in põti/ ſicatũ ſunt electiviros deſinere eſſe.hayde ſiccate ſoꝛbitione.Eſt em̃ hayda q̃dã her/⸗ ba q̃ aviris bibita omnẽ motũ libidinoſũb viri extinguit et caſtũ reddit. Utinã ſacer dotee ⁊ pontifices moderni hꝰherbe habe rẽt noticiã et eam in ſui creatione ⁊ conſe/ cratione biberẽt. Quales ãt debẽt eſſe vi / due legãt ⁊ ̊ ſciãt q̊d ſcptũ eſt ĩ Luca vbi ðꝛ ꝙ Anna erat vidua ab adoleſcẽtia ſua vſq; ad.lxxxiiij.annos. q̃ nõ recedebat de templo diebo neq; noctibo leiunijs ⁊ oꝛatõ nibovacãs. Recoꝛdent᷑ etiã vidue ſarepta/ ne q̃ ſue et filioꝝ ſaluti helye pᷣtulit famem vt ptʒ.iij.Re.xvij. Uñ et Hiero.in li.ð vi/ duitate ſᷣuãda alloqͥt᷑ quandã viduã dicẽs Quid auguſtiaꝝ habeãt nuptie didiciſti ĩ ipᷣis nuptijs.Et ſeqͥ . Quid vis te rurſum ingerere in id q̊d tam noxiũ eſt. GBꝛuta ani malia ⁊ aues vage in eaſdẽ pedicas retia qꝙ; ſcient᷑ nõ incidũt.an foꝛte ꝓpter liberos B vis.ſz ridiculũ eſt ꝓ certo ſperare qd vi/ deas multas nõ bẽe. Uerũtamen m in⸗ dulgentiam apłi.vidue que nolũt cõtinere aut nõ pñt nubãt in dño.⁊ pᷣcipue adule/ ſcentuie.quia meliꝰ eſt marituʒ accipere qᷓ; dyabolũ. Uñ Hiero.epła.xcvj.de quodã viro qͥ ſepelierat vigintivxoꝛes ⁊ ð mulie/ re que habuerat vigintiduos maritos.qui duo fuerãt poſtea copulati.⁊ erat oĩim ro/ me expectatio:qͥs quem e duobo pus feꝛret ad ſepulcrũ. Sed vicit maritꝰ.et idᷣo totiꝰ vꝛbis ppło ↄfluente coꝛonatꝰ eſt.⁊ palmaʒ tenẽs acclamauit. vxoꝛis multinube fere/⸗ trũ pᷣcedat maritꝰ. Unde Hiero. ibidẽ al/ quens viduã cui ſcribebat ſic ait. O bſecro te vt iſta teſtimonia nõ noueris qͥbo incon tinẽtib⁊ miſeris ſubuenit᷑.ſed illa potius lectites qͥba pudicicia coꝛonat᷑. Sufficit em̃ tibi ꝙ ꝑdidiſti pmũ virginitat gradũ. ⁊ ꝑ tertiũ veniſti ad ſecũdũ.hoc ẽ ꝑ officiuʒ ↄiugale ad viduitatꝭ ↄtinentiã. Qualiter aũt vidua dʒ cauere a ſocietate ꝑuerſa et a ſuſpitione mala docet Hiero.epła.xcv. di cens. Quid facitvidua inter familie mul/ titudinem ⁊ int᷑ miſtroꝝ greges. Et ſequi tur. Caueas om̃es ſuſpitiones et qͥcqͥd de te ꝓbabiliter fingi pᷣt. Non ambulet iuxta te calamiſtratꝰ ꝓcuratoꝛ.nõ hiſtrio factus ĩ feminã.nõ cãtoꝛis dyaboli venenata duł cedo.nõ iuuenis nitidus.nil artiũ ſcenica rum.nil tibi in obſequijs molle iungatur. ſed habeto tecũ viduaꝝ ⁊ choꝛos virginũ. habetoq; tui ſexus ſolacia.empꝑ in ma/ nibo diuina ſit lectio.crebꝛa oꝛatio.vt oim cogitationũ ſagitte qͥba adoleſcentia ꝑcu ti ſolet hmõi clipeo repellant᷑.⁊ vidua biga mie neſciat indulgentiã. Qualiter autem vidua debet eſſe oꝛnata docet Hiero.epła xciiij.vbividuã alloqͥt᷑ dicẽs.qͥd facit in fa cie xpᷣiane purpuriſſus ⁊ ceruſa. Nã alteꝝ ruboꝛẽ genaꝝ labioꝛũq; mentit᷑.alteꝝ can doꝛem oꝛis et colli. Ignis iuuenũ et fomẽ ta libidinũ ſunt hec ⁊ impudicicie ſignuʒz. Et ſequit᷑. Quid vnuʒ pollicemur et aliud oſtendimꝰ. Si lingua ꝑſonet caſtitateʒ et totũ coꝛpꝰ ꝓfert impudiciciã mẽdaciũ eſt. Qusaliter aũt debzʒ vidua eſſe ſobꝛia docʒ Hiero.ibidẽ dicẽs.Quid neceſſe ẽ iactare pudiciciã.q̃ ſine comitibo ⁊ apẽditijs ſu/ Is.ſ.ↄtinentia et ꝑcitate fideʒ ſui facere nõ poteſt Apoſtolus macerat coꝛpus.⁊ ado/ leſcentula feruẽte coꝛꝑe cibis.ſecura eſt de caſtitate. Unde ait apoſtołꝰ'ad Chimo.v. 8 x- dit Hiero. vbi 5. Ardẽtes dyaboli ſagitte ieiunioꝝ ⁊ vigiliaꝝ frigoꝛe reſtringẽde ſũt Et idðo dicit.Ulinũ ⁊ adoleſcẽtia duplexẽ incendiũ. Unde ⁊ btũs Hieroꝰ.ĩ mõe ad Pauł.⁊ Euſto.ait. Hoc pᷣmũ moneo hoc obteſtoꝛ vt ſpõſa xpᷣivinũ fugiat ꝓveneno Hec aduerſus adoleſcetiaʒ pᷣma arma ſũt demonũ.⁊ non ſol in mulieribo gentilib⸗ fuandeviduitatꝭ dat᷑ exemplũ vt pᷣdictũ ẽ ſed in creaturꝭ irratõnalibo ſicut in turtu/ re.tm ꝙ refert btũs Amb.exame. omel. v. dicẽs ꝙ ſi fuerit amiſſione cõparis vidua taꝛiterare ↄiuctionẽ recuſat. Diſcite ́ in/ q̃t mulieres qᷓnta ſit viduitatꝭ gra q̃ etiam in auibo pᷣdicat᷑ ⁊ obfuat᷑.Et ido dic apłs Coꝝ.vij.Dico nupti ⁊ viduis bonũ elt ilł De admonitionevirginu. 8 monet apłs CLoꝝ. vij. vbi inſuꝑ admonẽde eo modo ars tercia. lidua in delicijs viuẽs moꝛtua ẽ. Et ſub exnatura.vtrũq; tñ et eſſe virginẽ vk ange. lum diuini muneris eſt officiũ nõ hůanuz Qualis aũt eſſe debeat vᷣgo deſcribit apo ſtołꝰ Coꝝ. vij. dicens Uirgo cogitat q̃ dei ſi untyvt ſit ſctã coꝛꝑe et ſpũ. In q̃ ſnia aꝑte docet᷑ vtvirgo deo dedicata ſit intꝰ⁊ extra pura ⁊ mũda.⁊ invtroq; deo vacãs ſit ⁊ in tenta. Unde cuʒ ſit talis tũc alloquet᷑ eam ſponſus et dicet illud Canti. ota pulcra es qmica mea ⁊ macula non eſt in te.Sed ſm Berñ. ſuꝑ canti. Illa ẽ tora pulcra cui nihil deeſt foꝛmoſitatis.et nihil ineſt deſoꝛ mitatis. Sed iſta pulcritudo nulli ineſſe poteſt virgini niſi in mente ſit nitoꝛ ↄſcĩe ⁊ in carneviroꝛ pudicicie. Uñ ſumme deꝰ delectat᷑ in nitoꝛe cõſcientie.q̃ eſt facies vᷣ ginis pulera. de qua ſponſus ſponſaʒ allo quens dicit Canti.viij. Oſtende mihi fa⸗/ ciẽ tuã ſoꝛoꝛ mea. Uñ legit de q̃dã virgine dicente. HNõ eſt mihi cura de facie exterio/ ri q̃ ſepe eſt occaſio ruine ⁊ peccati.ſʒ de fa cie interioꝛi in quã reſpicere delectat᷑ ſũme ſpõſus meꝰfilius dei.Sʒ ad hãc pulcritu dinẽ intus ⁊ extra ↄſeruandam opoꝛtetvt ait. De vᷣginibo pceptũ dni nõ habeo. 2ſi/ ¶ vgo ſit abſtinens et ſobꝛia. qꝛ m Hiero. ſilium aut do⁊c. Quia aũt ſtatꝰ vᷣginał eſt epłaxbi S. Di experimento inqͥt creditur q̃ſi ſtatꝰcelicꝰ ideo nõ eſt in pᷣcepto ꝓpter ſui bhoepmũ moneovt ſponſa chꝛiſtivinũ fu⸗ arduitate ⁊ difficultateʒ ꝓpter qͥd ait diñs ꝓpter regnuʒz celoꝝ.q poteſt capere capiat. Unde Hiero.ad Euſtochiũ epła.lxxxiiij. deſcribens virginitatꝭ eminentiam dicit. Uirginitas nõ eſt in pꝛecepto.qꝛ maioꝛis mercedis eſt qᷓ nõ cogit ſed offert.⁊ duriſſi mũ erat naturam cogere quẽpiam. ange loꝛũq; vitam ab hominibo extoꝛquere.⁊ id quodãmodo damnare qͥd ↄditum eſt. Et ſequit᷑. Filiꝰ dei ingrediens mundũ nouã ſamiliã inſtituit.vt qͥ ab angelis honoꝛa/ bat᷑ in celis.angelos.ſ.virgines hꝛet in ter ris. Item Ambꝛo. de virginitate ait. Su giat pveneno. quia bec aduerſus adoleſcẽ tia pma ſunt arma demonum. Quid ergo oleum flame adijcimus. Quid ardẽti coꝛ/ puſculo fomẽta igniũ miſtramꝰ. Mode/ — 20- rat? o virgo ſit tibi cibi.venter nũq;ᷓ reple tus.ſintq; tibi q̃tidiana ieiunia et refectio ſaturitatẽ fugiens. Sit etiaʒ virgo humit᷑ et timida exẽplo beate vᷣginis.que ⁊ ſi deo placuiſiet ꝑ virginitatẽ.iñ ipᷣm ↄcepit per humilitatẽ ſᷣm Berñ. ſuꝑ miſſus eſt. Unð ßm Hiero.in epiſtola vbi ſupꝛa. Btã vir⸗ go de humilitate deum laudat.et ſeipſam dicens. Qu.j. Magnificat ania mea dñũm pergredit virginitas ↄditõem hüane nat Et ſequit Quia reſpexit hũilitatẽ ancille G ꝑ quam homines angelis aſſimilant. An / ⸗Aece em ex h̊ͥ bram me dicẽt omes ge. “ geli em̃ ſine carne viuũt.ſed vᷣgies de car / UVñ ſolũ ð hũilitate nõ ð vᷣgĩtate nec ð ce ne triumphant.et ideo cũ martirib aureo ter vᷣtutiboꝛ pᷣrogatiuis ſuis facit btã vir ſe lam merent᷑. Item Hieroꝰ.in ſermone ad go mentioneʒ in ſuo cantico. Unde qᷓ;uis er Paulã et Euſto.ſic dicit. Pꝛofecto in car / cantas ſit omniũ virtutũ mater oꝛigine et nat nep̃ter carnẽ viuere nõ terrena vita eſt ſed infoꝛmatione.tamen humilitas mater et celeſtis.vñ iñ angelicã glłam acqͥrere maio ommniũ virtutũ ↄſeruatõe Uñ dicit Augꝰ. n ris meriti eſt q; habere. Eſſe em angelum de bo.virginali. & caſtitas et virginitas 4 felicitatz eſt. eſſe voᷣginẽ virtutꝭ. dum hoc eſt virtus.ſʒ hurꝰ vᷣtutꝭ cuſtos eſt hũilitas obtmnereviribo nitit cum gꝛa qd bz angel? Sit v̈go vecuda ⁊ tacita ᷣm Hiero. ad . leng inng bitche Näde ſbopte hrem isſrin Clctan eprlon 1eS Nlai kdeſn Uineſe Ro mee tftingß Nſzalo mihiſy inigin⸗ ccenio/ ißdeſ Miſüme chloin ohonm n ttdint inini⸗ oleſe nccgo Kc⸗ Pocey/ iie⸗ Aln⸗ humt 1ſdeo epe Bti⸗ tſapen nten es don anclt ſeo ⸗ neeé jbti cihuis gneen afcr e Zug Ginita⸗ llitee igo de penis violantium virginitatem ᷣm an/ Demetriadẽ epka. xxxvij. vbi ait. Sit ſer movginis pꝛudẽs modeſtꝰ ⁊ rar.nõ tam eloq̃ntia: ſz pudoꝛe ſcioſus. Oirẽt᷑ om̃s tuã te tacente verecũdiã.te loqᷓnte pꝛuden tiã. Nũqᷓ; detractio ex oꝛe vᷣgis ꝓcedat.ſed ⁊ ſᷣmonẽ vicioſũ vitet.ſit etiã bonis exerci/ tijs occupata. Uñ et Hiero.loq̃ns de ĩiſti tutione filie epła.lxxxix.matrẽ ſic alloquit Reddat tibi filia tua ᷣgo penſum qᷣtidie ðᷣ ſcpturaꝝ floꝛib.aſſueſcat ſe ad oꝛõnes. add pſalmoſ nocte ↄſurgere.mane hymnos ca nere.tertia. ſexta. nona.⁊ ĩ alijs hoꝛis ĩ acie q̃ſi bellatrix xpᷣi ſtare.Et ſeqͥ. Diſcat ⁊ la⸗/ nam facere.colũ tenere.fuſũ rotare. polli ce ſtamina nceer. ¶ Capitulum tertum. e admonitione multiplici virginũ.et es eſſe debent ⁊ de fructu vᷣginitatꝭ.et tiquos. BDt inſuper om⸗ ſtro admonẽda.ne ſit vaga. ſʒ quieta. ⁊ nõ egrediat᷑ cũ Dyna ad viden das mulieres regionis illiꝰ ne coꝛrũpatur ſßm ꝙ ðꝛ Beñ.xxxiiij. Nam virginitas eſt cheſaurꝰ impᷣciabilis.⁊ poſtq; amiſſa fuerit irrecuꝑabilis. Unð Hiero.ad Euſtochiũ epla pᷣdicta. Caue q̃ſo ne qñ de te dicat ðs Uirgo iſrael cecidit ⁊ nõ eſt qͥ reſuſcitet eã Audacter em̃ loquoꝛ. Cũ em om̃ia poſſit de.ſuſcitare tñ nõ poteſtꝰginẽ pꝰruinam VUalet em̃ liberare de pena.ſʒ nõ vult coꝛo nare coꝛruptã.qꝛ h̊ nõ pᷣt ſua iuſticia. Si g hoies ſunt ſolliciti ad cuſtodiã theſauri recuperabilis.quanto magis irrecupera/ bilis. Unde de iſto theſauro ait Gregoꝛiꝰ lib.j.ſuꝑ Eʒze.omeł.xij.Depᷣdari deſiderat q̃ theſauꝝ in via publice poꝛtat. Ille ̊ vir gines q̃ oſtendũt ſuã pulcritudinẽ q̃ſi ve/ nalẽ vt cattus dellerimere nt ne ale cuł ſathanicis vt a leccatoꝛibo depꝛedent. nrde E. S db vellij rat libꝛo.iij.ꝙ ſancta Sotheris cum eſſet Vnge de quolibet eoꝝ ðꝛ illud Job.xxiiij Per noctem erit quaſi fur.quia oculłꝰ adul teri obſeruat caliginẽ. Quaʒ ſollicite fuere virgines ſancte de ↄſeruanda virginitate narrat Ambꝛo.li.ij. de virginitate dicens. Fuit em q̃dam virgo antiochie pulcerria ⁊ſanctiſſima.cuiꝰpulcritudo młtũ appete/ bat᷑.q̃ vi poſtea ducta fuit ad lupanar. In tus erat columba et foꝛis ſtrepebãt accipi n,onis virgo qvincit in mũdo auti naſtimihivirgini tue feras ⁊ leones doma tres. Qne flens oꝛauit ⁊ dixit. Dñe qui do re:potes ⁊ nunc ſi placet has feras homi/ nü mentes refrenare.Nũc templũ tuũ dñe inuadit᷑.ſed ne patiaris inceſtum fieri ſpõ ſe. Etvix pᷣces compleu erat ecce miles qui dam intrauit. Qua timente dixit. Ne time as. Suꝑueni em ſaluare aiam tuã nõ per dere.quia nõ vt adulter ingreſſus ſum.ſed martir eſſe deſidero. Outemꝰergo et nos veſtimenta.et tua veſtis me faciet vere mili tem xpi.qꝛ martirẽ.⁊ mea veſtis te ↄſerua/ bit virginez. Sume ů pallium meũ quo te tegas ⁊ vultum abſcondas. Solent enim hoies erubeſcere qui lupanar exeunt. Sic qʒ; factũ eſt. Sed cũ quidam lupanar in/ traſſet credens ibi inuenire puellam. in cu ius loco virũ inuenit ſtatim egrediẽs alijs rei euentũ denunciauit.Quo audito et cõ perto militeʒ ꝓ virgine demnarũt. Quod cum illa audiuit cucurrit ad locũ ſupplicij et de nece cum milite ſancto certauit.At il le. Ego inqͥt iuſſus ſum occidi ⁊ ̊ me lata eſt ſententia. ſed illa replicans dixit. Non a lupanari exiui vt fugerem moꝛtem. ſʒ vt pudoꝛem virginitatie ↄſeruarem quẽ per dere timebã.vnde ſi ſanguis in hac cauſa exquiri:fideiuſſoꝛẽ non deſidero. Habeo em̃ ego vnde ſoluam. In me debet exequi ſententia qᷓ pꝛo me in te eſt lata Fideiuſioꝛ em̃ liber eſt quando ille paratus eſt ſolue/ re pꝛo quo fideiuſſit.vnde aut ero rea ſan/ guinis tui.aut ero martir dei mei.ſufficiũt enim membꝛa ꝓpꝛia moꝛti.qꝛ nõ declinaui martiriũ.ſed iniurioſum obpꝛobꝛiuʒ. Uñ et ſi veſtem tecũ mutaui.tamen ꝓfeſſioneʒ xpᷣianam nõ deſerui. Noli ergo eriꝑe bñſi cium qd in veſte tua michi dediſti. Sicq; ſanctiſſime ambo ↄtender̃t ⁊ coꝛonã mar tirij ſimul ꝑceperunt. Laudanda eſt & hec beata virgoꝛ devirginitatcꝭ zelo ⁊ de mar/ tirij deſiderio. Hancvirginẽ opinant᷑ aliqͥ ſanctam Pꝛiſcam fuiſſe. Ibidẽ etiam nar virgo decoꝛa facie.et perſecutoꝛ eam ala/ pis in facie cedi pꝛecepiſſet. Illa vulcũ vl/ tro ad percutiendum obtulit. vt ibi fieret martirij ſacrificium vbi ſolet eſſe pudoꝛis temptamentum. Conſimiliter legitur in vita beate Bꝛigide ꝙ cum ipᷣam quidam nobilis peteret in coniugem:ipſa virgini/ tatꝭ zelo petijt a ðᷣo aliquaã ſibi dari coꝛꝑis defoꝛmitatẽ qua mediante omniũ pꝛoco/ rum in eam ceſſaret inſtantia libidinoſa. Et extunc ad pces eiꝰ vnus eiꝰ oculus cre puit et liquefactꝰeſt. Quod videns pꝛ eiuſ ꝑmiſit eam velari. Sed ſtatim facta ꝓfeſſi one de virginitate oculũ ſibi reſtituit deꝰ ex ſolita pietate.onſimile ↄtigit dequa/ dam ſanctimoniali in abbatia que appella tur fons euerardi.quã quidã rex inde tr/ ſitum tranſiẽs mirabiliter ↄcupiuit.Cuiꝰ ↄcupiſcentie cauſam cum a rege requirerʒ Reſpõdit rex.Oculoꝝ tuoꝝ mira pulcri/ tudine captꝰſum.Et illa.HNoli inquit do/ mine mi de his ſollicitari.habebis em̃ q̊d Ddeſideraſti. Et in ſero thalamũ ingrediẽs ambos ſibi effodit oculoſ.⁊ illos regi trãſ miſit dicens.Ecce mitto tibiquod concu piſti exterꝰ.⁊ tamẽ remanet mihi viſus in terius in quo delectat᷑ dñs meꝰet ſponſus ihs xpᷣs.Quib auditꝭ ⁊ viſis rex ſup mo/ dum condoluit ⁊ locũ pᷣdictum in huius rei memoꝛia poſſeſſionibo ditauit immen/ ſis. Inſuꝑ narrat Hieroꝰ.epła.xlij.ð qua dam virgine ſacra que noluit a btõ Mar/ tino videri.qui illam pᷣcelſam moꝛibo vir/ ginitate et vite ſanctitatevenit viſitare.ſed xenium ei miſit ac ꝑ feneſtram ei loquens dDixit. Oꝛa pꝛo me pater ſancte.quia a viro nunq́; fuiviſitata poſtq; hunc locũ ingreſ/ ſa ſum. Quibo auditis eam vir ſanctꝰbene Dixit ⁊ edificatꝰreceſſit. Ex his igit᷑ exem/ plis aperte colligit᷑ q́; ſollicite ſuerantvir/ gines ſacre ad ↄſeruatõem ſue virginitatꝭ⸗ pᷣcipue deo dicate et ſacrate.Et ideo peri/ culoſum eſt et deo iniurioſum virgines ſa cratas violare.aut a virginitatis oſito nondũ ↄſecratas retrahere. Unde narrat MHiieroꝰ.epła.lxxxix.ꝙ pᷣtaxata nobiliſſi/ ma femina iubente viro qui erat patruus Euſtochij virginis habitũ cultũq; illius virginis mutauit.cupiens vincere pᷣdicte virginis ꝓpoſitum matriſq; illius.ſ.paule deſideriũ.ſ.vt nuberet.Et ecce eadem no cte cernit in ſomnis ad ſe angelum veniſſe ſibi penas minantẽ terribili facie hec vᷣba dicentẽ. Tu auſa fuiſti viri tui imperium pᷣferre chꝛiſtivolũtati ⁊ caputvirgis ⁊ ſpõ ſe dei in manibo tuis ſacrilegis cõtrectare. Et ideo ille manꝰ ex nüc areſcent vt ſẽtias cruciata qͥd feceris.et finito quinto menſe ad inferna duceris. Inſuper et ſi in ſcelere Eſcueraueris et marito et filijs infra pᷣdi/ ctum ſpaciũ oꝛbaberis.que omia ꝑ oꝛdi/ nem ſunt expleta.Et ſeram huiꝰ mulieria penitentiaʒ velox deſignauit interitus ſe/ quens. Sic vlciſcit᷑ chꝛiſtꝰ in violatoꝛib templi ſui offenſus. Nec mirũ ſi offendat᷑. quia virgo ↄſecrata vxoꝛ eſt regis eterni et compar quodã modo regine celi ⁊ matris dei. Unde et ait Hieroꝰ.alloquens Eu/ ſtochiũ virginẽvbi ſupꝛa.Zelotipꝰeſt ihᷣs: nõ vult ab alijs faciem tuã videri. Ipſe eĩ Dicit tibi. Una eſt columba mea.vna eſt ꝑ fecta mea.ſempꝑ ergo te cubilis tui ſecreta cuſtodiant.ſponſus tuꝰtecũ ludat intrin/ ſecus. Oꝛa ſponſum ⁊ ille tibi loquet. Un ſicut miles zelotipus ſponſam in caſtro re cludit nevideat᷑.ſic chꝛiſtꝰ ſponſam ſuã in caſtro religionis includit ne ab alio cõcu piſcat᷑ ⁊ templũ ſuum violet. Sed ſ̃ᷣm apo ſtolum Coꝝ.iij. Si quis templũ dei vio lauerit diſperdet illum deꝰ. Et qᷓ;uis pᷣdi/ cta pᷣcipue intelligant᷑ devirginiba deo cõ ſecratis. tamen om̃is virgo ſollicita debet eſſe de ↄſeruatione ſuevirginitatis et ſi ꝓ/⸗ poſitum habeat nubendi. Unde ſm legeʒ diuinam Deutero.xxij. Si quis appꝛeben dens virginẽ cõcubuerit cum ea debʒ eam ducerevxoꝛem. Item ⁊ ſieſſet virgo deſpõ ſata ſi fuiſſet in ciuitate coꝛrupta ⁊ nõ cla⸗ maſſet debuit lapidari.pꝛout dicit᷑ ibideʒ. Unõ invita ſancti Rinderini epᷣi dicitur ꝙ apud antiquos ſaxones ſanxitũ fuit vt quelibet virgo in paternis edibo ſpõte de/ floꝛata.viua abſq; vlla miſcoia ſepeliri de/ buit.⁊ violatoꝛ ſuꝑ eiꝰ ſepulcrum ſuſpẽdi. Uirgines em̃ veſtales.id eſt.ſeruiẽtes dee yeſte ſi inuenirent᷑ coꝛrupteviue ſepeliebat᷑ Unde de quadãa virgine illi dee malidicte ſeruiente.que ab aliquibo eſtimabat᷑ coꝛru pta cum tamen munda fuiſſet narratur a Ualerio li.viij.ca.j.q accepit cribꝛum cur rens ad tyberim et certa de puritate ſue x » . . ginitatis dixit O deaveſta dña mea ſi ſa⸗ cris tuis ſeruiens caſtas ſemꝑ habui car- nes ⁊ mentes.effice vt ̊vaſe hauriã e tybe ri aquam et in edem tuã hanc ꝑferam tibi immolandã.Et ſic factũ eſt. Nec eſt intel/ ligendũ nec credenduʒ ꝙ h̊ fuit merito ſue vginitatis vel obſequij ſiue ritus impenſi demonibo. ſed m Augu. li.x. deci. dei ca. xvj.loquentẽ ⁊ tractantem de h̊ facto.De⸗/ mon ꝑmiſſa ſibi poteſtate aquaʒ tenuit in cribꝛo.vt ampliꝰ ſuos cultoꝛes deciperet ttdeln neoft ſarni gleom! decene gliayt oncck gaetne lioaut teratd agnüg bono⸗ gient⸗ fumnin ſontin öm. ſunte⸗ Alagt mißo ſihur reguan fiswe V. ſaca nes⸗ ſeen nen/ ax, rtu (de litee hede Vite⸗ quig perd dect Em Job. Die lUwene lepſe (lo Pae⸗ Valu las. N Lordh, hlleng mmngſc, ggronto fenack aernict Wan no E, he Ope ucke ſanni nirin/ S Won nfriin ococl napo⸗ del vio 80l/ deo co aet aſip enle⸗ pe ebzean dho öcla/ bicez. Notar fuitn tee/ Mo Hit. 3 Re lcchät loice cun fnur nmar eſß lii gich/ ebe bi niel/ ſoſue penſi eic⸗ De⸗ Uitin ſpons Diſtinctio ſeptima et deluderet. Inſuꝑ monende ſunt virgi/ nes vt habeant de virginitate nitoꝛem co/⸗ ſcientie in coꝛde cum ſapientiba virginib⸗ oleum in lampadibo poꝛtantibo.⁊ ſint mũ de ex meravoluntate nõ ex timoꝛe cogente quia vt dicit Ambꝛoſi li.j.devirginitate. Non eſt caſta que metu cogit᷑. nec honeſta que mercede ↄducit᷑. De fructu virginita/ tis aũt ⁊ pᷣmio ðꝛ Apoca.xiiij.ꝙ nemo po terat dicere canticũ niſi vᷣgines ꝗ ſequunt᷑ agnũ quocũq; ierit. Suꝑ quod Aug'. de bono ↄiugali ait. O ſequi agnum quocũ/ q; ierit eſt ꝑ virginitatẽ mentis ⁊ coꝛꝑis ip ſum imitari. Et ſequit᷑. Gaudia virginum ſunt in xpᷣo.de xpᷣo.cum xpᷣo.ꝑ xpᷣum.poſt xp̃ᷣm. Et ſequit᷑. Gaudia em̃ virginum nõ ſunt eadem nõ virginũ q;uis xpᷣi.Nã ſunt alia alijs:nullis tamen talia. Unde et do/ minꝰdicit yſa.lvj.eunuchis ꝑ qͥs virgies ſignant᷑ et ↄtinentes.q ſe caſtrauerũt:ꝓpter regnũ celoꝝ.Dabo eis in domo mea⁊ mu ris meis locũ et nomen meliꝰa filijs ⁊ flia bꝰ. Et iõ Aug. epła.cxxviij.ait Beatiꝰ ẽ in carne imitari vitam angeloꝝ q; excar / ne augere numerũ moꝛtaliu. Unde hec eſt ſecundioꝛ felicitas nõ ventre graueſcere ſʒ mente grandeſcere. non pectoꝛe lacteſcere necviſceribe terram ſed oꝛationibus celuʒ parturieioierr. ¶ Diſtinctio ſeptia tertie ꝑtis hꝰ ſũme. (Lapitulum pmum. onitione exiſtentium in ꝓſperi —. Dead ii tate.et de hurꝰ inſtabilitate. Vnſequenter ao monendi ſunt hac diſtinctiõe ſe/ dptima homines ſᷣm varias foꝛtu ne differentias vt nõ inaniter letent᷑ in hac vita ꝓſperantes.nec triſtent᷑ per aduerſa. quia ðꝛ Pꝛouerb.j. ꝓſperitas ſtultoꝛũ perdet cos. Unde beatꝰ Aug'. epła. lxxxxj. dicit ꝙ mũdus iſte periculoſioꝛ eit blaãduſ ᷓ; molelſtꝰ. Et Gregoꝛiꝰ moꝛal.vj.ſuꝑ illð Job. v. Clidi ſtultuʒ firma radice ⁊ male/ Dixi eiꝰpulcritudini ſtatim.ait.Quaſi per amena pꝛata ad carcerẽ vadit qͥ ꝑ pñtis vi te pſpera ad interitu currit. Et Auguſtinꝰ epiſtola.v. Nihil inqt eſt infeliciꝰfelucitate peccantiũ. qua penalis nutrit᷑ iniquitas.? velut hoſtis interioꝛ roboꝛat᷑ mala volun/ tas. Unde cum hic deꝰ impunita dimittit grauipunit. Item Sencca li:de ꝓpuiden tia ait. Nihil infeliciꝰ eo eui nunq; accidit aliquid aduerſi.qꝛ male iudicauerũt de eo dij. Et idem epła. vij. ait. Ounera foꝛtu⸗ ne ſunt inſidie.Et epła.xl.idem ait.Sege tem nimia vbertas ſternit. rami arboꝛum onere fructuũ frangunt᷑.ad maturiratẽ nõ ꝑuenit ſed ad putredinẽ nimia fecũditas. Undeet idem euenit illis quos nimig in hbacvita coꝛrũpit felicitas.Et Gregoꝰ.ait ſucceſſus temꝑalium diuine repꝛobati- onis eſt indiciũ. Item Gregoꝛt i regiſtre li.iij.ait.Dum omia in hoc mũdo mutabi litatis oꝛdo coꝛrũpit.nec eleuari ꝓſperis: nec frangi debemꝰ aduerſis.vt humiliati diſcamꝰquid deliquimꝰ.et exaltati aduer⸗ ſitatis memoꝛiã quaſi humilitatꝭ ancho/ ram in mente ſemꝑ habeamꝰ. Nihil enim ſtabile in hac vita.ſedvt viatoꝛ modo per plana. modo ꝑ ima. modo ꝑ ardua curri/ mus.Et ſequit᷑. Artem gubernandi nauẽ mare tranquillũ nõ oſtendit.ſed ventꝰ con trarmare turbans mgrm pꝛobum indi/ cat. Unde et Ualeriꝰli.vj.ca.vltimo. poſt qᷓ; exemplificauit de multis aliquãdo pꝛo ſperantibo et poſtea aduerſa ſuſtinentibus ↄcludit dicens. Caduca nimirũ ⁊ fragilia pluribuſq; cõſentanea crepitis ſunt iſta qᷓ vires aut opes humane vocant᷑.affluunt ſubito ⁊ repente decidunt.in nullo loco ⁊ iĩ nulla ꝑſona ſta bilibo radicibo manent fixa Et ideo neq; dici neq; eſtimari debent bo na. Unde narrat ibidẽ de Craſſo.cui pe- cunie magnitudo locupletis nomẽ dedit. quiad tantã poſtea deuenit inopiaʒz vt q̃/ dꝛantem nõ haberet.ſʒ cũ egens ambula/ ret ab occurrentibo ꝑ deriſum diues ſalu/ tabat᷑. Item narrat ibidem de caſſo.qͥ pꝛe fecture ſplendoꝛe.triumphoꝝ claritate.cõ ſulatus honoꝛe et magni põtificis ſacer/ dotio illuſtrabat. intantũ vt diceret᷑ ſenatꝰ patronus. qui poſtea ad tantã deuenit in lfelicitatẽ vt manibo carniſicis ante totius foꝛi romani ↄſpectum totꝰ dilaniaret᷑.Si militer narrat ibi de Marcio q in multis ꝛoſperatꝰ.demũ ꝓſcriptus eſt. Et ð mul tis alijs ſimilia paſſis narrat᷑ ibidem. Unñ et de humana ꝓſperitate gloꝛiari nõ eſt tu tum.quia ſᷣm Beñ.eplła.lxx. Clita ſecura elt quaſi mare in quo vbi eadẽ luſerunt die nauigia eodeʒ die abſoꝛbent ⁊ ipſa. Unde 2 foꝛtune munera ſunt inſidie⁊ viſcata be neficia ait ibidem epła. vij ꝓpter quod aie m ð .ẽe M ſcz ad Pars terca. Auguſtinꝰ deverbie dñi ſmone.xiij. Ma gne virtutis eſt cum felicitate luctari ne il/ liciat coꝛrũpat et ſubuertat. Et Gregoꝛiꝰ ſuꝑ Eʒech.li.ij.omeł. vij. Magna ars eſt ⁊ mira ſciẽtie diſciplina ⁊ toto niſu coꝛdis addiſcenda.ſcire equanimiter ſuſtinere p/ ſpera et aduerſa.Et ille magnꝰ eſt qͥ blan/ Distibo reb ſecũdis nõ ſeducit᷑.ait Berñ. Qd Eugeniũ papam. Non ſunt aliqͥ ꝓpter mqMcundanas ꝓſperitates magnificãdi.ꝓut git Ualeriꝰ libꝛo.vij.ca.ij.recitans dictũ Solonis dicẽtis. Neminẽ dum adhucvi geeret beatũ debere dici. ſed tunc cũ ad dieʒ fati ꝑuenerit.Et ibidẽ interroganti.quiſ/ nam eſſet beatꝰ. Anaxagoꝛas reſpõdit He mo ex his quos tu ſelices exiſtimas vt ꝓp/ ſperantel.ſ.beatos dico.ſed quos miſeros iudico. Aer ſſitate. ⁊ de eiꝰ vtilitate di ſunt aduerſa ſuſtinẽtes vt de ſua nõ turbent᷑ aduerſitate.quia plus pdeſt ⁊ ſecurioꝛ eſt aduerſitas qᷓ; pꝛo ſperitas.ſicut aperte pbat Boeciꝰ de con / ſolatione li.ij.ca.vltimo dicẽs. Plus ho/ minibo reoꝛ aduerſam ꝓdeſſe foꝛtunam qᷓ; ꝓſperam. Illa cumvidet᷑ blanda mentitur hec ſem ꝑvera eſt. Illa cum ſe ſtabilẽ mon/ ſtrat fallit:hec inſtruit. Illam videas ven/ toſam fluentem ⁊ ſemꝑ ſui ignoꝛam:hanc ſobꝛiã ſuccinctã et exercitatione pꝛudentẽ Illa deuios a vero bono facit:iſta ad vera bona quodã vnco trahit.Et Seneca libᷣ. De ꝓuidentia dicit ꝙ aduerſitas nõ eſt ma lum q̊d noceat bonis.qꝛ nihil mali poteſt accidere bono viro. Hõ em̃ miſcent᷑ ↄtra/ ria.et h̊ qꝛ nulla bona auferũt ab eis.ſʒ eoſ in honis exercent.et a malis et peccatꝭ re/ trahũt.et gloꝛiã ⁊ honoꝛẽ cumulãt et ↄfe/ runt. Unde et ſubdit ibidẽ. Sicut amnes et ymbꝛes ⁊ fontes nõ mutant ſapoꝛẽ ma/ rris nec remittũt.ſic aduerſarũ rerũ impetꝰ viri foꝛtis nõ vertit animũ.ſʒ ſemꝑ in eo/ dem ſtatu ꝑmanet.qꝛ nõ pᷣt ↄtriſtare iuſtũ quicqͥd ei acciderit.Et ſeqͥt᷑. Om̃ia aduer ſa exercitatões putat. Athlete ſine aduer/ ſario virtꝰ marcet.tũcq; apparet qᷓnta ſit q;ᷓ cumq; polleat cũ aduerſa ſuſtineat.⁊ qᷓntũ uerſa patientes tu dicis ego ſelices Kapirulum ſecundum. . nſtructione hoĩm exiſtentiũ in ad/ glitur 9omonen qs poſſit ſuſtinere ⁊ valeat pacientia oſten dit.qcquid accidit boni ↄſulunt in bonũ vertũt.Et ſequit᷑. Patrũ bonoꝝ animum habet deꝰaduerſus viros bonos.illos ve/ raciter amat.et tamen vult ꝙ oꝑibo dolo/ riboa ⁊ damnis exagitent᷑ vt ver colligant robur.Et matres nolũt filios in ſinu ſem per fouere ne langueant ꝑ inerciazʒ.ſed ad ↄflictus foꝛtes illos emittunt vt exercean tur ꝑ laudabilẽ miliciã. Et teſtante ſancto Job. Milicia eſt vita hoĩs ſuper terram. Et addit Seneca vbi ſupꝛa. exẽplificãs. Isnis aurũ pꝛobat.miſeria vᷣo ⁊ inedia vi ros foꝛtes. Nec eſt arboꝛ ſolida nec foꝛtis niſi quaʒ frequens ventꝰimpellit et incur / ſat. Ipſa em̃ qñq; in ramis ventivexatiõe ꝓfringit᷑.ſed radix celſius ⁊ firmiꝰ figitur. Et exemplificat ibi de multis magnisvi/ ris aduerſa demũ ſuſtinẽtibo.ſicutð Mit ſio qui ſuſtinuit ignem. de Fabꝛicio pau⸗ pertatẽ.de Rutilio exiliũ.de Regulo toꝛ/ menta.de Socratevenenũ. Item Sene/ ca de ↄſtan. dicit.li.j.q; quoꝛũdam lapidũ inexpugnabilis eſt duricia.quia nec ſecari poteſt adamas nec cedi.ſed om̃ia incurrẽ/ tia retundit. Ita animꝰ ſapientie ſolidus eſt et aduerſa queq; ↄtemnit. Conſimilia exempla ponit Criſoſto.ſuꝑ Math. oml. xxiiij.dicens. Nullus nocere poteſt vᷣtuo/ ſo.ſed multũ ꝓficere.ſicut qͥ adamantẽ per cutit ipſe eſt qui ꝑcutit᷑.qui ſtimulos calci trat ille eſt qͥ ſtimulat. Sic qui inſidiatur et nocet bonis ꝑiclitat᷑ ⁊ magis ledit᷑ſicut q ligat ignem in veſtimento flammã nõ cõ ſumit.ſed veſtimentũ incẽdit ⁊ adurit. Itẽ Beneca li.de ira dicit.vt tela a duro reſi/ liunt ⁊ cum damno cedentis reflectuntur. ita magnũ animuʒ nulla ledit iniuria. Et ſubdit exemplũ. Ut em̃ ſuꝑioꝛ pars mun di et oꝛdinatoꝝ ſideriboꝓpinquioꝛ nõ im/ pellit᷑ tempeſtate et omni tumultu caret.iĩ/ ferioꝛa vᷣo fulminant᷑. eodem modo ſubli/ mus animꝰ ſemg eſt quietꝰ⁊ in ſtatiõe trã/ quilla locatꝰ.et ſi aduerſa inferiꝰ ſurgant. Et ideo pꝛobat Seneca vbi ſupꝛa.ꝙ ſa/ piens nihil poteſt ꝑdere.omia em̃ in ſe re/ poſuit.nihil foꝛtune credidit.bona ſua in ſolido habet.ↄtentus virtute.foꝛtuitꝭ nõ indigente. Unde ⁊ ↄcludit ibidem ꝙ non poteſt fieri iniuria ſapienti.Et ponit exem plum de quodam pho capto qͥ cum inter/ rogaret᷑ an aliqͥd perdidiſſet.nihil inquit. 5 koſen dori nimem lloore⸗ doh, Age ſinnſen zletn crercen tſanco toran. liſicis. jediay⸗ ſortis aincur, Vrdtöe Pſgir. Ghioni 5 lopou⸗ no to⸗ Son⸗ mlpv ineckn gincnn, bſolcs imiia oml tytuo/ mRer los ci ſſoonr lſan noc t N rore⸗ cuntnr. uri 4s Gul Nnön gcrud, oſud tioeni/ ſhent. 1. 6 / ſalere/ ſuann mitz G niteten⸗ ninte igol, elſſe dicebat.qꝛ vera bona ſua vt vᷣtutes et Diſtinctio ſeptima qꝛ oĩa mea mecũ ſũt. Et tñ patrimoniũ eꝰ nocontra auſtũ li. xxj dicit. lus hominuz ſic pᷣditꝰeſt iuſticia cui nõ ſit in pᷣdã ceſſerat.ſilios ⁊ filias hoſtis rapue rat.patria in alienã dominationeʒ ꝑuene/ rat.⁊ tñ vꝛbe capta nõ ſe victũ ſʒ indẽnem moꝛes bonos ſecũ habuit.Diſſipata em̃ ⁊ direpta nõ iudicabat ſua.ſʒ aduenticia et nutum foꝛtune ſequẽtia.⁊ illa nõ dilexerat vtꝓpꝛia. Monendi g̊ ſunt aduerſa ſuſtinẽ tes vt ea patienter ſuſtineant ꝓpter deũ.qa tales ꝓpter deum ſcptura vbiq; cõmendat. Unde ðꝛ Judith.viij. Abꝛaham tempta tus eſt. Et ſequit. Sic Iſaac.ſic Jacob. ſic Mo yſes et omes qͥ placuerũt deo per multas tribulationes tranſierunt fideles Et Hebꝛeoꝝ.xij.dicit apłus.Quem dili git deꝰ caſtigat.et flagel.om.fi.quẽ re. Uñ et ſi aliqͥ ſint turbati ad tempꝰpmiſſiõe vði. tamen illos nõ derelinquit deꝰ.ſʒ ex ̊ ma gis a deo appꝛeciant᷑. Sicut legit᷑ de bea/ co Anthonio.quẽ cũ demones ſemel oꝛan tem dire flagellauerũt ⁊ vulnerauerũt.tan Dem in fine venit ad eum xpᷣs cum multo lumine.Cui dixit Anthonius. Ubi eras bone i huvbi eras.quare a pncipio non ve niſtivt me iuuares ⁊ vulnera mea curareſ. Cui dñs.Anthoni hic eram.ſʒ expectabã videre certamẽ tuũ.⁊ hvt in tua tribulati/ one oꝛo tua eſſet feruẽtioꝛ.purgatio pecca toꝝ plenioꝛ.⁊ coꝛona tua maioꝛ ⁊ pcioſioꝛ Et quia nũc viriliter dimicaſti ⁊ nõ ſuccu buiſti.in toto oꝛbe te ſaciam noĩari. Nõ G fidelis debet grauari ſi aliqñ aduerſa ſuſti neat. quia de filio dei dictũ eſt Luce vltio Opoꝛtuit xpᷣm pati.et ita intrare gloꝛam ſua. Fatuus g et pᷣumptuoſus eſt qui cre Dit leuioꝛi pᷣcio regnũ celoꝝ poſſidere qᷓ; fi lius ðᷣi.qui cariſſimis apoſtolis ſuis dixit Math.xx.Poteſtis bibere calicẽ quẽ ego bibiturꝰ ſum. Suꝑ qͥd Gre.li.ij.omł.iiij. Per paſſionis ⁊ tribulationis calicẽ ꝑue/ nit᷑ad dei maieſtatẽ.Et ꝑ amaꝝ poculum penitentie ⁊ ↄfeſſionis ꝑuenit᷑ ad gaudiuʒ lalucꝭ. Et idem moꝛ.xx.in fine. Sicut in/ ter ſpinas ro ſa creſcit et redolet.ſic iuſti et ſi pᷣmant᷑ a malis tñ in deo creſcũt et redo lent. Et Aug'. de ci.dei li.j.ca.ix.dicit.X ſicut ſubvno igne aurũ rutilat et palea lſu mat.Et ſub eadẽ tribula ſtipule cõminuũ tur ⁊ frumenta purgant᷑. Itavna eademq; vis irruens bonos ꝓbat et eliquat.malos vero damnat vaſtat et exterminat. Item Auguſtinꝰ contra YFauſtũ li. xxj.dicit. Nui neceſſaria temptatio tribulatõnis velad ꝑ ficiendã virtutẽ vel ꝓbandã aut ↄfirman/ dam. Et ideʒ ait epła.xlvij. Tribulatio va let ad retundendã ſuꝑbiam.et ad ꝓbanda patientiã.ad abolendã nequicie culpaʒ. et ad augendã gloꝛiã et coꝛonaʒ. His om̃ibꝰ ↄſideratis magis reputandi ſunt aduerſa patientes q; ꝓſperitate fulgẽtes. Quod et pꝛobari poteſt etiã demonũ teſtimonio.ꝓp ut narrat᷑ a Ualerio li.vij.ca.j.dicẽs. Gy/ ſes qͥ bñficio cuiuſdã anuli ſe reddẽtis in/ uiſibileʒ.ꝓut patet ſupᷣ ꝑte.iij.diſt.v.capᷣ... Cum factꝰeſſet rex lydie armis et diuitijs inflatus Apolliinẽ pithiũ ſciſcitatꝰeſt. An aliqͥs moꝛtalium illo eſſet felicioꝛ. Cui ſie querenti ex abdito ſacrarij ſpecu voxemii ſa reſpondit Aglaum ſophidium illo feli/ cioꝛem qͥ tamen erat vir pauꝑrimus.etate iam ſenioꝛ.nec vnq; terminos agelli ſui ex ceſſerat.ſed puuli ruris fructibo cõtentus erat.Et ita Byſes opulentꝰet ſuperb duʒz aſtipulatoꝛem vane opinionis deũ Apol/ linem habere ↄcupiuit vbi nam eſſet ſoli/ da ⁊ ſincera felicitas.qꝛ in pauꝑtate didi⸗/ cit. ⁊ ſic receſſit cõfuſus.Et ſeqt. agia appꝛobandũ ẽ ridenſ tuguriũ q; triſte curꝭ⸗ et ſolicitudibꝰ palaciũ.paucaſq; glebas pauoꝛis inexpertes q́; pinguiſſima lydie arua metu referta. Et vnuʒ iugum boum facilis tutele qᷓ; exercitꝰet equitatꝰet arma voꝛacibo impenſis oneroſa. Et vnũ hoꝛ/ reolũ a nullo appetendũ ſʒ ſecurũ q; theſau rũ immẽſum inſidijs ⁊ cupiditatibꝰ pᷣdo/ nũ expoſitũ. Si ̊ demon dat veritati te⸗ ſtimoniũ ꝙ nõ eſt in affluẽtijs ſʒ potius in aduerſitatibo pauꝑtatꝭ gloꝛiandũ.fideles nec illa appetant nec iſta refugiãt.quia di/ cit᷑ Pꝛouerbᷣ.xv. Meliꝰeſt parũ cũ timoꝛe dñi q; theſauri magni ⁊ inſatiabiles. ¶ Diſtinctio octaua tertie ꝑtis hꝰſũme. Tapitulum pmum. e inlirſctione hominũ exiſtentiuz in nit HW Einde hac di⸗ ſtinctione octaua admonendi uſſunt homines ſani et infirmi. Sanos quidẽ bene infoꝛmat Bꝛego.li.ij. paſtoꝛ. ca.xiij.vbi ſic dicit. Admo edi ſüt =ð Pars tercia. tis eſcis erit infirmitas. Et ideo ait Se/ neca epiſtola. xcix. Oultos moꝛbos fece/ rũt multa fercula. Et ſequi᷑. Innumera/ biles moꝛbos nõ mireris. cocos numera. Megicina em̃ quondã paucaꝝ herbaruʒ ſcientia fuit.ſed poſt inuente ſunt mille cõ diture et ciboꝝ cõmixture quib auiditas excitat᷑.et que deſiderantibo alimẽta erant onera ſunt plenis. Inde in facie palloꝛ.in vt ſupꝛa dicitur. Flagellat deꝰ omnẽ filiũ uum et vetus teſtamentũ cognouit.et li⸗ bꝛos inſuꝑ multos ipſe edidit. Cui dixit Anthoniꝰ. Non te turbet o didime amiſ/ ſio oculoꝛum coꝛpoꝛaliũ.tales em tibi de/ ſunt quibo muſce et pulices tecum cõmu/ nes habent. ſed gaude potius quia tales habes quales ipſe nõ habent quibo ange/ li cognoſcunt᷑.lumen internũ appꝛehendit et de? ipſe videtur. Jdem Hieronimꝰepła Tertius fuit in ſubiectione patrum ſpũa Incolumes vt ſalutẽ coꝛꝑis exerceãt ad ſa infirmitas nobis moleſta fueritvt ſtaread . lutẽ mentꝭ:ne ſi accepte incolumitatꝭ graz oꝛandũ⁊ pſallendũ nõ valeamꝰnõ contri/ ſ advſum nequicie inclinãtes dei dono de/ ſtemur.quia hec omia imittit vt deſtructii⸗ ſr terioꝛes fiant.⁊ ne opoꝛtunitatẽ ſalutis pꝓ coꝛpoꝛis deſiderijs validiꝰad deum eriga pve merende toꝛpẽtes deſpiciant. Unde ⁊ dici tur ſpũs.Et ſequit. Sicut eniʒ magno et ge tur Pꝛoner. v. Ne des alienis honoꝛẽ tuũ foꝛti medicamine egritudo curat.ita egri/ leo et annos tuos crudeli.ſ.dyabolo ipi uiẽ tudine et moleſtia carnis vicia coꝛꝑis ſa/ uunt do. Et ſequit᷑. Ne foꝛte impleant᷑ extranei nant᷑. Si enim amittimꝰ oculos nõ fera⸗/ viribo tuis. Sed quilibet ſanꝰ⁊ robuſtus mus grauiter.quia extollentie ⁊cõcupiſcẽ in potidicat dño illo pᷣs. Foꝛtitudinẽ meaʒ tie inſtrumentũ amiſimus.Si ſurdi facti de ad te cuſtodiã. Sed multi ſũtqͥ ſuã conſu ſumus:cogitemus ꝙ de cetero vana et ini / be müt foꝛtitudinẽ ĩ oꝑibꝰ dyaboli.⁊ vix dit qua per auditũ nõ recipimꝰ Et ſic de alijs pt⸗ ſenectutẽ ſuam obſequijs dei.hij ſeruiunt coꝛpoꝛis membꝛis ⁊ ſenſibo. Ded ſi infir/ ſ Deo ſiẽ ſeruit᷑ fiſtulatoꝛi et hiſtrioni cui da/ mitas totũ coꝛpus occupat.eo magis cuʒ Gen tur roba cum iam eſt inueterata ſciſſa? di/ paulo ſpiritꝰcreſcat et in homine interioꝛi n lacerata. Similiter admonendi ſunt ſani charitas abundet et ferueat. Huic cõcoꝛ// 5 ne ſanitatẽ ſnam deſtruant gula comeſati dat quod narrat᷑lib.viij.tripertite hiſtoꝛie uin onibo crapulis ⁊ ebꝛietatibus. Et ne ſint de beato Anthonio alloquẽte Didimum i ſui homicide. quia ð Ecẽi. xxxvij. Pꝛopt qui oculos amiſerat. cui tamen ꝓ oculis n crapulam multi obierũt. ſed qui abſtinenſ coꝛpoꝛalibo ſpũales deus cõceſſit. ꝑquoꝰ 7 eſt adijciet vitam. Et ibidem ðᷣꝛ ꝙ in mul/ regulas gramatice et rethoꝛice didicit.no P membꝛis tremoꝛ ⁊ miſerabilioꝛ ex crudita lxvj. Non doleas ſi hoc nõ habes qð foꝛ/ ſüi⸗ tiba ciboꝝ indigeſtoꝛũ q; ex fame macies. micule et muſce et ſerpentes habent.ſ.car/ cor Inde membꝛoꝝ toꝛmenta et innumerabꝛ nis oculos.ſed ex hoc letare ꝙ illuʒ videa Nie lium egritudinũ et febꝛiũ genera.et ita prr de quo ðꝛ Canti.iiij. Uulneraſti me ĩ vno nt ↄſequẽs coꝛꝑis et anime ꝑdit᷑ ſanitas dũ oculoꝝ tuoꝛum. Item admonendi ſũt in P regnat ſuꝑfluits iiuiuuirmi vt ſe recogitent ex magna dei ſpecia/ en⸗ Xapitulum ſecundum. litate viſitari cum infirment. ſicut dicit li // n BDe admonitione hominum exiſtentiũ bꝛo.ij. parte.vij.in vitaſpatrũ de quodam in infirmitate.⁊ de etꝰ vtilitte. frequenter egrotante.qui tamen cum vno lcel — X ntra u ero 9 anno nõ infirmabat᷑ ploꝛabat dicens. O nep O„ domine quare me hoc anno non viſitaſti. o⸗ monendi ſunt egroti et infirmi ſed dereliquiſti me. Sciebat em q infir r t eoipſo ſe filios dei ſentiant mi honoꝛabiles ſunt apud deũ.Siẽ nar/ de illos diſcipline flagella plłꝰcaſtigant. noð ratur in vitiſpatrũ.lib.ij.parte.j.de abbate om⸗ dicit᷑ Pꝛouer.iij. NHe fatigeris cũ ab eo ar/ quividit in celo tres oꝛdines coꝛã deo bhbo gueris. Et Pꝛouerb.xx.ðꝛ. Liuoꝛvulne / noꝛatos. Pꝛimus fuit infirmoꝝ tempta/ ris abſterget mala. Ded pᷣcipue admonẽ/ tiones ſuſcipientiũ cũ gratiaꝝactõe. Se/ ⸗ di ſunt infirmi de pacientie longanimita // cundus fuit opera mũda coꝛam deo faciẽ d te.gratiaꝝactione.et filiali coꝛreptione.qꝛ cium et nihil humanũ exhis accipientiuʒ. in dus quem recipit. Unde in vitiſpatruz legitur liter viuentiũ et ꝓpꝛijs voluntatibo renun / ſinP libꝛo. ij parte: vij: de quodam dicente. Si ciantiũ. Itez ſunt infirmi cariſſimi dei. qs d ſeed ontri/ ml erige Mo et degri⸗ loſ ſen, apſſce iſi etiny⸗ eals inſir⸗/ sa; ro eRe hiſoe Gimun vochlis pquos iclt,no⸗ aal⸗ Mdit nemn⸗ Pthine ncöm/ oals alge/ hent gg cbſe, nlc/ g s eiyno⸗ ſſütin era/ diekt⸗ logen nno lnnſ liſf . gn le ) abbale peoho . “ M „ git nevagantesad libitum periclitent᷑. Et· coꝝ colligationes mutuas vt in ꝑte ſcöa. 4 vel quantũ ad eoꝝ ↄditões cõmuncs ⁊ eti teſtatem aſſumit et vt reuelata facie gliam am lingulares ⁊ ſpecialen.vt in ꝑte tertia. ter In hac ꝑte quarta ſũmo docente ac dirigẽ Et ideo comam nutrire pꝛohibent.et ha⸗/ te mgr̃o ihu xpᷣo adunãde ſũt auctoꝛitateſ bere veſtimenta religioſa monent᷑ in decre Diſtinctio pꝛima. Aiut mercatoz merces quas plus diligit epiſcopoꝝ. Quinto quales epii habeantin ſfoꝛtius ligat ne perdãtur. ſic mercatoꝛ no repub. eccleſia ſtica iudices oꝛatoꝛes ⁊ad/ ſter et redempto: noſter quos in hac vita uocatos. ⁊2c. =Jð plus amat moleſtijs et infirmitatibo ſtrin Diſtinctio pᷣma quarte ꝑtis hꝰſumme. (Lapitulum pmum. De clericis in cõmuni quales debẽt eſſe ideo dicit Seneca. Gratias ago infirmi/ tati mee q̃ me cogit nõ poſſe que nõ debeo et de ſigno clericali.ſcʒ coꝛnong. velle.Et ſicut incarceratꝰ gaudet ſi de die in diem debilitet᷑ carcer et decidat vt eua/ R dat.ſic et homo rupto coꝛpoꝛis pariete l / ergo clerici pmovt intelligãt ſta bere ad ſuũ creatoꝛem tendat.Et ideo di,· tmum ſuũ et nominis ſui interpꝛe/ xit apoſtolꝰ. Cupio diſſolui et eſſe cũ chꝛi/ xationẽ. Unde ſᷣm Hiero.epiſtola.xxxiiij. Dmonendi ſunt ſto. Unde monendi ſunt infirmivt pulſan Clericꝰ qui ſeruit deo in eccleſia interpꝛe/ tem dominũ cum coꝛdis deſiderio ſuſcipi tetur nomẽ ſuum vel vocabulum ⁊ nomi/ ant et ei aperiant coꝛdis ianuam.quia ᷣm nis diffinitione pꝛelata nitat᷑ eſſe quod ðꝛ. Brego.ſuper illud Luce.xij. Beatus ſer/⸗ leros em̃ grece ſoꝛs latine ðꝛ.ꝓpterea di uus quem cum venerit dominꝰ ⁊c. Domi/ cunt clerici quia ſunt de ſoꝛte domini. vel nus pulſat cum per egritudinis moleſtiaſ quia dominꝰipſe eſt ſoꝛs eis.i.pars vt di/ moꝛtem eſſe vicinam denunciat.cui con/½ citur ibi.Et ſequit᷑. Talem debet ſe exhibe feſtim aperimus ſi hunc cum amoꝛe ſuſci/ re clericꝰvt poſſideat dñm et ipſe poſſi/ pimus. Deatur a domino. Oagna ergo eſt digni as clericoꝝ ꝙ ſunt de ſoꝛte domini et im/ ((Sequitur quarta pncipalis pars menſa eſt eox poſſeſſio ꝙ poſſident domi/ purtotius ſumme. niü. et in huꝰ dignitatis ſignum clerici ba eeeKX „ iſſis 1ι6 bent coꝛonaz3. put ait DHugo libꝛo. ij. de ſa emi 199 ute cra.parte.iij.ca.iiij.quia pᷣmum ſignaculũ yyarijs auctoꝛitatibo narratio/ clerici eſt coꝛona. Coꝛona vero dec regale rnibus et exemplis quiba infoꝛ/ ſignat.ſᷣm illud Petri.ij. Uos em̃ eſtꝭ gẽs mMangdi ſunt illitterati.et hoc quantum ad ſancta. regale ſacerdotiũ.⁊c. Et ępter hoc conditiones eoꝝ abſolutas ꝓpꝛias vel di/ coma capitis in clerico ad moduʒ coꝛone ſtinctas vt in parte pma.vel quantum ad tondet᷑ et ſummitas capitis eius denudat᷑ vt per hoc detur intelligi ꝙ ad regiam po dei ↄtempletur. pꝛout ait Hugo vbi iupꝛa narratões et exempla quibo infoꝛmari pñt tis diſt. xxiij. Clerici comam. Moneãtur viri lrati ⁊ eccleſiaſtici ex qͥb ↄſiſtit reſpu. etiaʒ clericivt ſint a mudanis negocijs ſe/ eceleſiaſtica.qͥ q̃nto ſũt ſpualioꝛes mẽbꝛis queſtrati. diuinis miſterijs mãcipati.ex/ reipub.ciuilis. tanto debẽt eſſe illis ꝑfecti cellentivita pᷣditi.omi grauitate maturl.x oꝛes.quoꝝ oĩm caput eſtvicariꝰ xpᷣi in ter/ archanoꝝ diuinoꝝ iugiteroteplatiui. Uñ ris pontifex ſummꝰ.cuiꝰ ↄditiones deſcri et Hiero.epła.xxxiiij ait. Negociatoꝛẽ cle bere nõ pᷣſumo.quia ſcrutatoꝛ maieſtatis ricũ ⁊ ex inope diuitẽ et ex ignobili gloꝛio oppꝛimet᷑ a gła.Et qꝛ ſatis hunc deſcribit ſum q̃ſi quandaʒ peſtẽ fuge.qꝛ ðꝛ ad Thi⸗ beatꝰ Berñ. in libꝛis ſuis ad Eugeniũ pa mo. i. Nemo militans deo implicat ſe ſe- pã tranſmiſſis. Incipiendo igit᷑ ab inferio cularibo negocijs. Et beatꝰ Hiero. put ðꝛ rib ꝓgrediendo ad ſuꝑioꝛes qͥ ſunt ĩ eccle in Policrato li.viij.capᷣ.xij.res clericos ſia dei hac q̃rta ꝑte pmo deſcribẽdi ſunt ? a menſa ſua excluſit.quia ipſos vidit incõ admonẽdi clericiſ̃m ſingulos oꝛdinũ gra poſitos.turpe dicens honeſto viro ⁊ graui dus. Scdᷣo admonẽdi ſut omẽs viri eccte in etꝰↄſoꝛtio aliquẽ inoꝛdinatum repeniri. ſiaſtici cõmuniter. Tertio ſpecialit᷑ ſacer · Inhoneſtü em̃ ⁊ turpe eſt clericis deferre ĩ dotes. Quarto de officio eccleſiaſticoꝝ et capite ſigculũ regiũ ⁊ noie ꝓfiteri diuinuʒ 33 Pars qu9 rta. . miniſteriũ ⁊ capitis denudatione teſtiſfica ri ſe debere eſſe ↄptemplatoꝛes diuinoꝝ ar / chanoꝝ.ſed ſeruiũt peccatis ⁊ ↄculcantur a ſathana ⁊ abſoꝛbentur a ſecularibo nego cijs et cauſis. Et ivᷣo ð talibo iam verificat᷑ illud Trenoꝝ.iiij. Qui nutriebant᷑ in cro ceis amplexati ſunt ſtercoꝛa. Conſure aũt vſus a naʒareis exoꝛtus eſſe credit᷑ qͥ pꝛiuſ crine ſeruato demum ob vite cõtinentiam caput radebant et capillos in igne ſacrifi/ cij ponebant ꝓut legi᷑ Numeri.vj.vt hoc ſigno vicia coꝛdis ⁊ coꝛꝑis pullulantia pG/ ctiones apoſtolicas.vt ait Hugo vbi ſupᷣ ca.vj. Hoc officio vſus eſt dñs qñ ĩ medio ſenioꝝ libꝛum yſaie aperuit ⁊ legit dicens ſcindenda eſſe deſignent.pꝛout ait Hugo vbi ſupꝛa capᷣ.ij. Indecens ergo eſt clerico ſiꝓ coꝛona regia poꝛtet coꝛonã ſuꝑbie cui maledicit deus ꝑ yſa.xxviij. Ue coꝛone ſu perbie.Et indecens eſt ſi nutriat crines vł comã iactancie.quia ðꝛ Coꝝ.xj.Uir ſi co/ mam nutriat ignominia eſt ſibi ⁊ indecen ciſſimũ eſt ſi in capite circũdueat oꝛnamẽ/ ga luxurie⁊ laſciuie.qᷓ etiã ꝓhibent᷑ mulier/ cule deferre.j.Pe.iij.quaꝝ nõ ſit extrinſecꝰ capillatura aut circũdatio auri. In mag/ na ergo reuerentia debent clerici ſua ſerua re capita in quibus eminet regalis pᷣemi⸗ nentia. 3 òòM— — 4 Eapitulum ſecundum. Deinſtructione eoꝝ qui ſunt in pꝛimo gradu.ſ.hoſtiarioum. NDꝛum igitur cle ricoꝝ ſeptem ſunt grad“ in qui⸗/ bus ad ſacra tractanda ſꝑ altiꝰ eleric? aſc aa 18 mento ianitoꝛes dicebant᷑.ᷣm Hugo.vbi ſupꝛa.Et hoꝝ officiũ eſt claues ecclie de/ ferre.eam claudere.et hoꝛis cõpetentibus aperire.ſicut illi fecerũt in templo dñi. Et ideo hoſtiarij debent q̃ intra eccłam ſũt di ligenter cuſtodire.ſideles intus recipere.et excõmunicatos excipere ⁊ eijcere. Iſto oſ/ ficio vti dignatue eſt dominus qn emen· t uinnum. BDe admonitõne eoꝛum qui ſüt in quar tes ⁊ vendentes eiecit de templo. Unð de ſe dicit Johᷣ.x. Ego ſum hoſtium. ⁊c. — Aaiuium tertium. De inſtructione eoꝝ qui ſunt in ſecũdo gradu.ſ.lectoꝛum. DSdei annuciant. Et debet in ſcie⸗/ cler edit vt ait Hugo vbi ſupꝛa. Pꝛi mus g̊ gradꝰ eſt hoſtiarioꝝ qͥ weren Eciude uero gra⸗ — dus clericoꝝ eſt lectoꝝ qͥ verbſj tia eſſe inſtrueti. vt ſenſũ eoꝝ qᷓ legũt intel⸗ ligant.vim accentuũ cognoſcãt.vᷣba aper te ⁊ diſtincte ꝓferãt.ꝰgrue ſentẽtias diſtin guant. ne ſnſione pnſc arsnid intellectũ auditoꝛibo tollãt.CLõ ſiderent etiã qͥd indi catiue.qͥd interrogatiue.qͥd depᷣſſiue pꝛo/ nunciandũ ſit.⁊vox lectoꝛis coꝛdiↄſidene tis ↄueniet.Cum hij oꝛdinant᷑ devita ip/ ſoꝛꝝ ⁊ ſcia epᷣs ad ppłm verbũ facit.⁊ vidẽte pio tradit᷑ eis codex.et ðꝛ eis. Accipite et eſtote verbi dei relatoꝛes. Et ideo extunc habent poteſtatẽ recitandipheticas et le⸗ Spũs dñi ſuꝑ me.⁊c. Luce.iiij. Ex quo datur intelligi ᷣm Hugo.vbi ſupꝛa ꝙ gra ſpirituali clarere debent qui verbũ deian/ nunciant. ¶ De admonitione eoꝝ qui ſunt in tertis gradu.i.exoꝛciſtarum. exoꝛciſtaꝝ qͥ habent ſpeciale im/ periũ ſs a imũdos eijciẽdoſ Vñ libꝛũ in q̊ ſũt exoꝛ/ ciſmi diuini nõ dyabolici cũ oꝛdinant᷑ de manu epi recipiunt.de quibus ait apoſto lus Coꝛinth.xij. Nunquid omnes dona/⸗ tiones habent ſanationum. Hoc officio vſus eſt dominus quando tetigit aures et linguam ſurdi et muti dicens Marci.vij. Effeta quod eſt adaperire. Et ſimilit quẽꝗ do erat hieſus eijciens demonium et illud erat mutum.tria in vno homine faciẽs mi racula.quia ille qͥ erat mutꝰloquit᷑.cecꝰ vi⸗ det. obſeſſos a demone liberat᷑. Luce.xj. Similiter qñ eiecit de maria magdalena ſeptẽ demonia. Caueãt & iſti ne immundi ſpus inhabitent in eis quoꝝ eſt expelłeab glijs hominibus. (Kapitulum quintum. to gradu.ſ.accolitoꝛum. eſt accolitoꝝ qͥ latine dicũt᷑ cero tenebꝛas aeris illuminẽt.ſʒvt ſicutviſibile lumẽ maniby geſtant ita ꝓximis oꝑa lucꝭ Ertius graoꝰ eſt Wartus graouſ ſferarij.qͥ accẽſos cereos dũ lehmg tur enãgelia et offert᷑ deo ſacrificiũ.non vt ittt. Neper 8n teſleei indi epto⸗ Renr Ni⸗ nide cpite lclune belle⸗ biſp nedi⸗ Nens Sun 190 daan Wts N o gra in ſacrament. oblatões in altari inferre et Diſponere.menſam dũi cõponere ⁊ veſtire. oſtendat. ? errantibo in tenebꝛis peccatoꝝ ducatũ pᷣbeant. Hoc officio vſus eſt domi nus quando dixit Johãnis.viij. Ego ſuʒ lux mundi.qui ſequitur me non ambulat in tenebꝛis. ſed habebit lumen vite. Hec Hugo vbi ſupꝛa capitulo.viij. (LCapitulum ſertum. e admonitione eoꝛum qui ſunt in qͥn to gradu.ſcʒ ſubdyaconoum. Wintus graouſ eſt oꝛdo ſubdyaconoꝝ.quoꝝ of Qſiciũ eſt oblatões ponere ĩ altari pallas et ſubſtratoꝛia lauare.et ſacra vaſa pↄtrectare.epᷣo ⁊ pbꝛo circa altare miſtrare. Quibo ðꝛ illð yſa.lj. Düdamiĩqͥ fert vaſa dñi. Et ideo ſtatutũ eſt a ſanctis patribuſ vt legem ↄtinẽtie de cetero obſeruẽt. Hoc officio vſus eſt dñs qñ lintheo ſe pᷣcinxit⁊ pedes diſcipuloꝝ lauit. Joh̊.xiij. Sicut g magna ſpecialitas eſt ⁊ dignitas cubicu/ lũ regis terreni pꝛeꝑare.ſic multũ maioꝛ ẽ lectulum regis eterni et ea q̃ neceſſaria ſũt ptrectare. Hec Hugo vbi ſupꝛa. Capitulum ſeptimum. ¶ Deadmonitione eoꝛum qui ſunt in ſex du.ſcilicet dyaconoꝛum. HZ Extus grad' eſt . oꝛdo dyaconoꝝ.Hoꝛum offici/ umeſt miſtrare in omibo qᷓ agun crucẽ dñi ſerre.euangeliũ pᷣdicare.populũ ad oꝛandũ admonere.⁊ flecte genua ꝓcla/ mare.⁊ pacem dñi annũciare.Hoc officio vſus eſt dñs qñ ppꝛijs manib ſacramenta ↄfecta diſpẽſauit diſcipulis ⁊ eos ad oꝛan dũ incitauit dicẽs Math. vj. Uigilate et oꝛate.⁊c̃.hij debẽt eſſe ſeptifſoꝛmi ſpũ pleni ꝓut ðꝛ ĩ ſigura Act᷑. vi. Eleg.f ſeptẽ viroſ boni teſtimonij.plenos ſpũſcõ ⁊ ſapientia q̃s ↄſtituerũt ſuꝑ h̊ opꝰ.Hij etiaʒ eẽ debẽt aboĩ ſoꝛde mũdi ⁊ vᷣtutibo pᷣditi.put apts Thimo.iij.Oyaconos volo eſſe pudicos. nõ bilingueſ.nõ vinolẽtos.nõ turpe lucꝝ ſectãtes. Hij etiã debẽt eſſe ↄſtãtes ⁊ firmi Et ideo ait dñs ad movſen. leuite ſerui rent in tabnaculo aviginti annis ⁊ ſupꝛa. qꝛ h etas robuſta eſt ad onera ꝑferẽda.vñ et ſuꝑ ſiniſtrũ bumeꝝ ſtola ponit᷑. Et ſuc/ celſſoꝛes apłoꝝ decreuerũt vt ĩ matrice ec⸗/ cleſia dieb ſolẽnioꝛibo ſeptẽ dyaconi circa altare aſſiſterẽt tãqᷓ; ſeptẽ colũne altarꝭ fuu gentes ſpũ ſeptifoꝛmi.vñ ⁊ hij ſũt ſeptẽ ca⸗ delabꝛa aurea. de quibo ð: Apoca.j. Et ſe ptem angeli tuba canentes. ꝓut ðꝛ Apoc. viij. Hijs etiã ponit᷑ oꝛariũ.id eſt.ſtola ſug ſiniſtrũ humerũ vt ex ̊ agnoſcant ſe acce/ piſſe iugum dni ad toleranda lſiniſtra et ac cipiunt textum euangelioꝝ ð manu epᷣi vt legant et pᷣdicent illa. Hec Hugo vbi ſuñ Be admonitione eoꝝ qui ſunt in ſepna⸗ mo gradu.ſ.pꝛeſbyterox. “ Eptimug grao⸗ eſt oꝛdo pᷣſbyteroꝝ qui legittime ſenioꝛes interpᷣtant᷑. Hij ſũt ſuc ceſſoꝛes et vicarij ſeptuaginta diſcipuloꝝ rxpi. ſicut et epᷣi ſucceſſoꝛes ſunt apłoꝝ dei. Hon officiũ eſt ſup angelos⁊ etiaʒ ſupꝛa matrem dei ſacramentũ coꝛꝑis chꝛiſti cõ/ ficere.oꝛationes dicere.dona dei bñdicere Hoc officio vſus eſt dominus quãdo poſt cenam panem etvinũ in coꝛpꝰ⁊ ſanguineʒ ſuum ↄuertit.pꝛout ðꝛ Math.xxvj. Item excellentiſſime hoc officiũ impleuit domi nus ipſe ſacerdos ⁊ hoſtia in ara crucis ſe ipſum obtulit ꝓ nobᷣ. Unde et beatus Au guſtinꝰde fide ad Petrũ ca.iiij.dicit ꝙ xps fuit ſacerdos per queʒ ſumus.et ſacrificiũ quo ſumꝰ. ⁊ templũ in q̊ ſumꝰ. ⁊ de cui ſu/ mus recõciliati. Hoꝝ ſilłr officiũ eſt ſacra mẽta diſpẽſare vt baptiſare ⁊ catheʒiſare. verbũ in eccła facere.peccatoꝛes ad pniaʒ vocare. Et eos apud deũ ꝓ remiſſione ob tinenda oꝛationuʒ ſuffragije iuuare. Hec Hugovbi ð.ca.xj. Sacerdotũ etiã ꝗpꝛiuʒ eit ſᷣm Papiã ꝑ noĩs ſui interpᷣtationẽ ſa⸗/ crum dare.et hoc ꝑ ſacramentoꝝ admini ſtrationẽ.ſacrũ docere.et h̊ ꝑ euangelicam infoꝛmatõeʒ.⁊ ſacrũ ducatů pꝛebereꝑ ho/ neſtam ↄuerſationem. Sed vt verbis vta/ mur beati Berñ. in ſermone de conuerſio/ ne ſancti Pauli dicere valemus.O domi ne ihu iam non eſt dicere.vt populłꝰ ſic ſa/ cerdos. ſed hen domine ihu ipſi ſunt in ſecutione tua pmi qͥ vident᷑ pᷣmatũ gererę in eccleſia dei.vnde miſera eoꝝ ↄueriatio: plebis tue miſerabilis ẽſi ubuerſio. nec mi⸗ Fũ.qꝛ multi eoꝝ ppło ſunt ſceleratioꝛes vi/ lioꝛes ⁊ deo abomiabilioꝛes q potatoꝛes xviliſſimi. plꝰ ſtudẽtes calicibs epotãdis q; ſacris ſcpturis reſpiciendis.⁊ libentiꝰ au Dirẽt ſᷣmonẽ de bono vino ꝓcla mato in ta berna qᷓ; de vᷣbo dei ꝓnũciando in eccleſia Inſup leccatoꝛes ſunt fediſſimi.Et tñ ſic fedati audent ſe allaterare ⁊ ↄtrectare pol/ lutis manibo filiũ dei. O miſeri ſacerdotes ⁊ipudici recogitate ꝙ; Paralip.xxvj.Oʒi/ gs rex qꝛ voluit adolere incenſum ſuꝑ alta re pꝑcuſſus eſt lepꝛa. Si & tam dire punitꝰ eſt qͥ tetigit thuribulũ qᷓ; dire puniet᷑ qui in pctõ moꝛtali tangit verũ coꝛpꝰ Dnicũ. In ſuꝑ ſi dns moꝛte tẽꝑali ꝑcuſſit Oʒam. qͥa vt dicũt ſancti tetigit archam poſt cogni/ tionẽ vxoꝛis legittume ante legalẽ munda tionẽ.qᷓ; ſeuere ꝑcutiet in fine infelices ſa/ cerdotes ↄficiẽtes ⁊ ↄtrectàtes veꝝ coꝛpꝰ Ddññi poſt cognitõem meretricũ ſuaꝝ añ pe nitentialẽ lamentationẽ ⁊ verã ↄfeſſionem Et ideo ðꝛ Exo.xix. Sãctificent᷑ ſacerdo es qͥ accedũt ad dñm ne ꝑcutiat eos. non moꝛte tꝑali.ſʒ ęterna ⁊ infernali. Inſuper qad vos ſacerdoteſ miſeros clamito. Johã nes baptiſta qͥ adeo ſanctꝰſuit ꝙ inter na/ os mulieꝝ nõ ſurrexit maioꝛ eo ↄcremuit tangere ſanctũ xp̃ᷣiverticẽ.Et vos peccatꝭ inuoluti qua fronte qua pᷣſumptione aude tis tangere totũ xpᷣm et ad damnatoeʒ ve/ ſtrã incoꝛꝑare. Qui tales eſtis multo mi/ nores merito et inferioꝛes eſtis Johe ſan/ ctiſſimo.⁊ tñ maiꝰ ⁊ mirabiuleſt qͥd agitis in ſacramento q; d ipᷣe fecit in tangendo et baptiſando. Ipic em̃ intin xit ⁊ tu intin gis. ſed diſſimiliter.qꝛ ipᷣe intinxit in ioꝛda nis flumine et tu in vero xpᷣi ſanguine.quã tñ intinctionẽ a pollutis chꝛuſtus fert mo leſte dicens per Hieremiam. Recedite pol luti recedite abite nolite tangere. Treno/ rum. iiij. Eapitulum nonum. uales debent eſſe ſacer doces. NVWales autez de obreꝛt eſſe ſacerdotes deſcribit apo fſtol? ſub nomie epi q ſacerdotes ſũt ad Tytũ.j.dicẽs.Opoꝛtet epᷣm eẽ ſine crimine.nõ ſuperbũ.nõ iracundũ.non ꝑ/ cuſſoꝛẽ.nõ vinolentũ.⁊c.Qñ vᷣo oꝛdinant pbꝛi:epᷣus pones manꝰſuꝑ capita eoꝝ in/ uocat ſpm̃ſanctũ ſuꝑ eos ⁊ dicit. Accipite ſpmſanctũ quoꝝ remiſe.pec.⁊c. Et manꝰ soꝝ inungit vt ex his ſciat ſe accepiſle gra diſtinctione. cCcialiter in ſuo gradu Sequitur Pars quarta. tiã cõſecrandi bñdicendi ⁊ opa miſericoꝛ/ die exercẽdi.Et ſuꝑ vtrũq; humeꝝ ſtolam accipiũtvt intelligat ſe munitos per arma iuſticie a dextris ⁊ ſiniſtris vt nec ꝑ aduer ſa frangant᷑.nec ꝑ ꝓſpera extollant᷑. vt ait Hugovbi õ. De his vᷣo gradibo bꝛemiꝰ ðꝛ iĩ decretz diſt. xxv. Et in libꝛo ſentẽtiaꝝ qrta io ſcdᷣa q̃rte ꝑtis huiꝰ ſumme. Lapitulum bpmum. Diſtinc ldebereſe ſcientia pꝛediti.debẽt etiã emoꝛib maturi. tet quales debent eſſe clerici ſpe hac diſtinctione ſecũda videre quales de/⸗ bent eſſe generaliter in omi ſtatu ſno.Ad/ monendi ſunt ergo elerici ꝙ ſint puri et im maculati exquo ſunt miniſtri creatoꝛis ðᷣi dicentis. Dancti eſtote quia ego ſanctus ſum. Decet em̃ ſanctum dominũ ſanctum habere miniſtru. Unde dicit᷑ Leuitici.xij. Scti erũt ðo ſuo.⁊ ſeqͥ.qͥ habuerit macu lã nõ offerat panes dᷣo ſuo.nec accedat ad miſteriũ eꝰſi cecus fueritvł claudus.quod exponit Gregoꝰ.paſto.lib.ij. ca.xij. dicens ꝙ cecus eſt qui ſuperne cõtem plationis lu men et ſacram ſcpturam ignoꝛat.claudus vero qui viam viſe nõ valet tenere. ſed ta/ lis eſt om nis quivita peruerſa alios in er/ roꝛem mittit et malum exemplum tribuit. Sint ergo virtutibus oꝛnati abijcientes opera tenebꝛaruʒ.id eſt. peccata.que tene/ bꝛoſum ſaciunt.in tenebꝛis ſiunt.et ad te/ nebꝛas ducunt.et induentes arma lucis. Roma. xiij. In cuius figurã ſeruientes do mino in templo mundis veſtibus candi/ dio et pꝛecioſis induunt᷑ ᷣm illud po. Sa ceoerdotes tui induantur iuſticiã. Dint eti⸗ am clerici ſcientia pꝛediti.quia ᷣm Hugo. vbi ſupꝛa ca.j.Clericus ſecretoꝛũ dei non debet eſſe ignarus:quia nunciꝰ eius eſt ad ꝓpłm. Sʒ ia veriſicatũ eſt de ilł q̊d ðꝛ yſaie ivj. Speculatoꝛes eiꝰ oẽs ceci.et iðᷣo ppłus cecꝰductꝰa ſacerdotibo cecis vna cũ ilł ca⸗/ dit in foueã damnatois.Qualit᷑ em pᷣt ſa cerdos ꝓpłm infoꝛmare ignoꝛanſ quot ſũt articuli nidei.quot pꝛecepta decalogi.que conſilia cuageiij.que et quot peccata moꝛ talia.quot ſacramenta eccleſie.et que pctõ ruũ circuitantie. Reuera neſcio.ſed vnu ſcio X pꝛeoictis pa⸗ i ciumm noin⸗ liit loꝛes gitpp cesd cos! recep ret feclpt Peee ſhech en te nie fant aol gold ſbte bian dis lar ſhs Aune duot liger nüai hore⸗ Mhot 6 ribn P 1 ilen ei nun Rec lerite ſunen lap g rüſn d gen, ſelen rarmg aer pr git mdri mn lunne hiai o, naͤhe egoune Nloe⸗ ſo A⸗ rietin oriool netmo metum nwati⸗ uner sol Dicche iol gudos deinc Irbu Centes r, an lcs. odo ey 1 lutc Hige einon geat e plis a⸗ rſa otſut 0 qet ſi mũdꝰplenꝰſit ſacerdotibi.tamen in meſſe dei raro inuenit᷑ oꝑartꝰ.qꝛ et ſi offi/ cium ſacerdotale ſueigaten opus officij nõ implent ſᷣm Gre. Sint etia clerici gra uitate maturi exq̃ ſunt miſtri dei.⁊ lauda/ toꝛes xpᷣi In populo em̃ graui laudabo te aitpha. Ulñ narrat Amb.lib.j.de offi.di/⸗ cẽs de ſeip̃o. Meminiſtꝭ quendã per ami/ cos mihi cõmendatũ in clerũ a me nõ eſſe receptũ.eo ꝙ geſtus eius plurimũ dedece ret. Et ibidem ait. Alteꝝ int cũ in cleruʒ 7 recepiſſem memiſtis me dicere ei: ne vnq; hiret.quiavelut quodã verbere inſolentis inceſſus oculoſ meos feriret nec fefellit me hec ſententia.qꝛ vterq; ab eccła poſtmodũ receſſit. Leuitas & ſecularis ⁊ geſtꝰ hiſtrio nicus ⁊ veſtis curioſus amplius inhono/ rant clericũ q; honoꝛant.De quibbHiero. ad Euſtochiũ epła.lxxxiiij. ait. Sunt ali/ qui de meis oꝛdinibo clerici qͥ ideo ad pꝛe/ ſbyteratũ ⁊ dyaconatũ aſcendũt ⁊ illð am biunt vt mulieres licent videant.omiſq; his cura eſt deveſtibo ſi bene oleant. ſi pes laxa pelle nõ folleat.crines calamiſtri veſti gio rotant᷑.digiti anulis radiant. Et ſeqᷣ. Tales cũ videris ſpõſos magis eſtima qᷓ; clericos.Sint et clerici ſobꝛij nõ vinolen ti nõ meribibuli. Uñ idem ait epła.xxxiiij. ad nepocianũ. Nũqᷓ; vino redoleas ne au/ dias illud Hiero. Hoc nõ eſt oſculuʒ poꝛ rigere ſed ꝓpinare. Et idem ↄtra Jouinia/ nũ ait. Clericus ſic bibat vt an biberit ig / noꝛet. quia Pꝛouerb.xx.Quxurioſa res eſt (Lapitulum ſecundum. debent eſſe caſtitate puri et de peri/ . — — 7Dmonend ſuͦt — inſuper clerici de conſeruanda caſtitate.quã ſepe maculat mu ecialitas. Unde Hieronimꝰepła lierum ſp nunq; mulierũ pedes terant. Et ſequitur Nec ſub eodem tecto manſeris.nec de pꝛe terita caſtitate cõfidas.quia nec dauid es ſanctioꝛ aut Salomone ſapientioꝛ.qᷣ ſci/ licet ꝑ mulieres lapſi ſunt.Et idem epiſto la. xlj. Pꝛima inquit temptamenta clerico rũ ſunt frequẽtes feminaꝝ acceſſus Quid eago tibi cum feminis qui cum dno ad al/ nlo cohabitationis talium cum mulie/ xxxiiij.ait. Hoſpitiolũ tuum aut raro aut tare fabularis.Et ſeq̃tur. Feminarũ cum clericis nullo pacto ↄiuncta permittit᷑ cõ uerſatio. Ipſa eĩ eſt ianua dyaboli.via ini quitatis.ſcoꝛpiomis ꝑcuſſio. nociuumq genꝰeſt ſemina cum pꝛoximat. ſtipula in/ cendit᷑ igne.flãmigero igne percutit ſemia ↄſcientiam pariter habitantis exuritq; fü damenta mentiũ. Unde Pꝛouer.vj. NHun quid abſcondere poteſt homo ignẽ ĩ ſynu ſuo vtveſtimenta illiꝰ nõ ardeant.Et ideo ſi cum viris femine habitent nõ deerit vi/ ſcarium dyaboli.Ex his em̃ aucupatũ eſt ab inicio peccatũ.et feras et ferreas men D - tes domat libido. Mihi ergo crede nõ pe teſt toto coꝛde cum dño habitare qͥ femi/ narum acceſſibus copulatur. Nam ſanccꝰ Dauid ex aſpectu femine coꝛruit.ij.Re.q. Et Sampſon foꝛtiſſimꝰ Dalide ampleri bus ruit. Judicum.xiiij. Amon/ ꝓpinquꝰ⸗ quia ſemꝑ cum ſoꝛoꝛe Thamar peccauit. .ij. Reguz.xiij. Salomon ſapientiſſimus infatuatꝰeſt.iij. Regum.xj. Judices ſenes in concupiſcentiam Suſanne exarſerunt Danieł.xiiij.ſed Joſeph fugit mulierem ⁊ ſaluatꝰ eſt. vt patet in Gen. Igitur ne apg/ pꝛopies foꝛibo domꝰ eius.Pꝛouerbᷣ.v. Et Hiero.vbi õ.dicit ꝙ ſancta Tecla pꝰ paſ/ ſionis temptatõem antiochie a Paulo ꝓ/ hibetur pariter ꝑgere. Unde miro mõ an/ tiqui patres et ſancti fugerũt mulieꝝ ↄſoꝛ tia et cohabitatõem.ſicut recitat Grego?ꝰ?ꝰ. ix.li.regiſtri ſui dicens ꝙ beatꝰ Auguſtinꝰ nec cum ſoꝛoꝛe habitare cõſenſerit dicens. Que cum ſoꝛoꝛe mea ſunt:ſoꝛoꝛes mee nõ ſunt. Nam dyabolꝰ temptat per mulieres frequenter viros ſanctos Job.ij. dixit ei vxoꝛ ſua ⁊c̃. Super quod Bregoꝛius mo/ rał.ij.ꝙ coꝛ mulieris tenuit hoſtis ⁊ quaſi ſcalam qua ad coꝛ viri aſcendere potuiſſet inuenit. Huius exemplum patʒ dyalogo. tertio. capitulo.vij.de Andrea epiſcopo in cuiꝰ domo habitabat ſanctimonialis.quẽ ab illa impugnauu dyabolꝰmultis annis qui tandẽ vnam alapa leccatoꝛiã dedit ſu⸗ per bumerũ mulieris.quod et fuit reuela/ tum in cõcilio demonũ coꝛã quodã iudeo hoſpitato in ppano quodam derelicto. ſʒ ab his demonibo nõ moleſtato.qꝛ ſignum crucis ſibi impꝛeſſerat. Et ideo ſtatim ad dominũ epᷣm accurrẽes.ipſum ſuꝑ his que vidit ⁊ audiuit ad penitentiã exhoꝛtatꝰ eſt et ipſe baptiſma chꝛiſti ſuſcepit. El deho —–— Pars dquarta. ⸗= invltiſpatrũ.li.ij.ꝑte.v.vbiðꝛ ꝙ demoneſ oſtenderũt mulieres iuueni monacho de nocte.quas cũ vidiſſʒ queſiuit qᷓ erant ille. Cui reſpondit ſenex werant monachi de ſeculo.Et ſiłr parte ſcdᷣa ait ſenex. Ne ami ciciã habeas cũ mulieribo. Item ait alius Eamus in ſolitudinẽ vbi non eſt mulier. Item pte.v.ðꝛ ꝙ ſenes noluerũt vidðᷣe mu lieres. A quo cum quereret᷑ quare. Reſpon dit.quia co gitationes ſunt ſicut pictoꝛes inquiecantes ex commemoꝛatõne rerũ vi/ ſarum.et ideo ꝑte.xliiij.ait ſenex. Non ha/ beas noticiã cũ muliere.Et ibideʒ de alio q̃ noluit alloqͥ matrẽ ſuã niſi clauſis ocuł. Item ꝑpte.ij.legit᷑ ꝙ ſanctꝰ Arſeniꝰ oꝛauit vt deleret memoꝛiazʒ mulierꝭ a coꝛde ſuo q̃ eñ ob deuotionẽ magnã venerat a roma ĩ ſolitudinẽvt loqueret᷑ cũ eo ⁊ vt ſanctꝰoꝛa ret ꝓ ea. Item ibidẽ ðꝛ ꝙ qͥdam ſanctꝰ mo nachꝰnoluit tangere carneʒ matris ſuene aliaꝝ mulieꝝ caro ſibi veniret ĩ memoꝛiã. qꝛ caro mulieris ignis eſt.Et Bre.dyalo. iiij.dicit ꝙ pvᷣꝛ ſenex moꝛiens vxoꝛi ſueq̃ fuerat dixit. Recede młier.igniculꝰ adhuc vi nit.tolle paleã. SDi & ſancti pꝛes ieiunijſ et penitentijs afflicti et extenuati ſic hoꝛre bãt mulieꝝ ↄſoꝛtia.q;to magꝭ clerici iuue nes ardoꝛibo libidinis bulliẽtes. Et ideo ait Hiero.epła.xcvj.Non ethnei ignes nõ vulcana tellus tantis ardoꝛibus eſtuant vt iuueniles medullevino et dapibo inflã/ matte. Sð (Eapitulum tertium ExXxdebet eſſe ab auaricia liberi.et a ne/ ibo ſeparaiit. cleſiaſtici viuentes de patrimo/ ucifixi. vt ſe cohibeãt ab auaricia et 1 VUiñ et Hiero.epła.xxxiiij.ait. Obſecro te ne officiuʒ clericatꝰ genꝰ antiqᷓ milicie putes.ne lucra ſeculi in xpᷣi milicia queras.et ne plꝰha beas in clericatu q; qũ eſſe clericus incepiſti.Et ſeqͥt. Pꝛocurato res et diſpẽſatoꝛes domoꝝ aliaꝝ qũo pñt eſſe clerici qͥ pꝛias iubent᷑ ↄtẽnere faculta tes ⁊ eqs pauꝑib erogare.Uñ õ male ex/ pẽdentes bona eccłeqᷓ ſüũt bona pauperũ inuehit beatꝰ Berñ.in q̃dam epła dicens. Clamãat nudi clamat famelici pauꝑes xpᷣi dicetes paſtoꝛibo eccłe dei.imo potiꝰſyna/ nc etiã aomo nendi ſũt clerici ⁊ pcipue viri ec goge dyaboli. Noſtrũ eſt noſtrũ eſt qd in/ funditꝭ o pᷣlati fures peſſimi nob ſubtrahi tur crudeliter q̃d expẽditꝭ inaniter ⁊ turpi ter. Et nos tñ dei ſumꝰplaſmatio ſangui/ ne xpᷣi redempti pᷣcioſo noſtriſq; detrahit᷑ neceſſitatibi qͥcquid accedit veſtris vanita tibo. Deniq; quicqͥd pᷣter neceſſariũ victuzʒ aut ſimplicẽ veſtitũ de altario xpᷣi retinetꝭ qut expenditꝭ veſtrũ nõ eſt imo rapina eſt ?ꝛ ſacrilegiũ eſt.qꝛ bona eccłe bona pauperũ ſũt. Et ivᷣo ſm Hiero.vbi S. ab illis aliqͥd ſubtrahere apertiſſimi ſceleris eſt ⁊ omniũ pꝛedonũ crudelitatem ſuperat. Unde ipᷣe optimus eſt eccleſie diſpenſatoꝛ qui nihil ſibi reſeruat fm eundẽ.Et in decretꝭ diſtiĩ. xlvj.ðꝛ ꝙ clericꝰ eſſe debet imunis ab om̃i cupidittar.. Jèðð (Lapitulum quartum. Muales debent eſſe ſacerdotes ſpecia⸗ liter. et de vita antiquoꝝ ſacerdotum gen Vnſequenter ꝗao monẽdi ſũt ſpecialiter clerici ĩ ſa to ſunt eminetioꝛes dignitate oꝛdis tanto ſint eminentioꝛes excellentia moꝝ ⁊ virtu tis. In cuiꝰſignuʒ Saul pꝛeficiendus in regem vniuerſoꝛũ populum excellebat ab humero et ſurſum. Sic et ſacerdotes po⸗- puilo pꝛeficiendi ipᷣm pcellant in vite ſãcti tate ⁊ in om̃ivenuſtate moꝝ.Et tũc erunt in maxio honoꝛe.quia ſᷣm Berñ.ad Eu/ geniũ.Sacerdotes aũt ceteris honeſtio⸗ res ſũt ſi boni ſunt.aut om̃ib in fabula ſi mali ſunt. Unde ⁊ apud gentiles ſacerdo tes ⁊ flamines erant in maxima reueretia. et pᷣcipue in auſteritatevite nimia. ꝓut ait Plato thimei.li.j.i apud athenien.pꝛedi ti ſacerdotijs ſeparatim a cetero pplło con/ uiuebãt ne aliquꝗ phana ↄtagione caſti/⸗ tas eoꝝ pollueret᷑.Et Seneca lib.j.decla⸗ mationũ.loquens de virginibo miniſtran tibo in ſacris gentilium dee veſte dicit ꝙ a ſacerdotio repellebant᷑ apud gentiles ca⸗ ptiue mulieres pꝛoſtitute et homicide. Et ideo hee nõ poterant petere ſacerdotiũ.qa ſacerdos deeveſte debuit eſſe caſta cum ca ſtis.⁊ pura cum puris. Unde ſi aliqua illa rum tranſiſſet ꝑ lupanar indigna eſſet ſa/ cerdotio. Et Hiero.cõtra Jouinianũ di cit ꝙ qdam ſtoicꝰ vir eloqntiſſimꝰ de vilta pn dotali ↄſtituti dignitatevt q̃n gut tis! fose i los⸗ (cpe poſ V cth nlm ſceb. debi A m⸗ man g U i n — Diſtinctio ſecũda. antiq; ſacerdotũ gẽtiliũ narrãs ait q; om tem conſümnt. tuni nes ſacerdotes eoꝝvᷣtuoſi omibo poſtpoſi airalum antum. nngt, tis negocijs ſꝑ in teplo fuerũt et rerũ natu ¶ ddebent eſſe ſoliciti circa eccleſiã ſibi H ec ras cauſaſq; ac ſyderũ rõnes ↄtẽplati ſunt commiſſam.et quales debent eſſe reſpectu . wenin 2 nüq; ſe mulier õ illius. 2;ðẽ i tos ꝓpinꝗs aut liberos vider Epe q IAN „ K e e N coperür intno cultui ſeruire.a carniboꝛ vi Dnſequenter n⸗ gmnet no ſp abſtinuerũ pter tenuitatẽ enſus e foꝛmandi ſunt clerici qualiter ſe H hui vertiginẽ capitꝭ quã ex cibo ꝑuo patiebiẽ. babere debẽt reſpectu eccłe et cu/ leaie et hB pter appetitũ libidinis cohibẽdũ q ex reanimaꝝ ſibi cõmiſſe. Unde ſufficienter eiz⸗ ſcebat ne onerarẽt ſtomachũ.⁊ ſi qñ come bus loqu ẽs dicit. q; boni paſtoꝛes et eccle inhi H debãt tüſum ꝑiter vſobũ ſumebãt in cibo ſiaꝝ rectoꝛes ſunt bonivigiles qͥ nob doꝛ/ d vt eſcã grauioꝛeʒ illiꝰ caloꝛe decoquerent. mientibo ipᷣi ꝑuigilant quaſi ꝓ animabus dei Oleũ tñ in oleribo nouerũt et potũ iplum noſtris rõnem reddituri. Süut etiam boni 8 Pppter nauſeã et aſperitatẽ guſtꝰ leniendam cuſtodes qͥ vigilantes anio atq; in oꝛõib⸗ Z Quid loquar de volatiliba cũ ouũ q̃; ⁊ lac ꝓnoctantes hoſtiũ inſidias ſagacit᷑ explo/ . ꝓ carnibevitarẽt.q̃; alteꝝ.ſ.ouũ carnes li rant.ↄſilia malignantiũ anticipant.ma/ DNAc. quidas.alteꝝ.ſ.lac ſanguinẽ eſſe dicebant. chinamenta ↄfringunt. Hij ſunt fratrum mn gen tem coloꝛe mutato. Cubile eis ð folis pal amatoꝛes ⁊ populi xpᷣiani.qͥ multũ oꝛant mazꝝ quas balas vocãt erat ↄtextũ.ſcabel pꝛo populo etvniuerſa ſancta ciuitate.Et . o lũ acliue ⁊ exvna ꝑte obliquũ ĩ terra ꝓ pul/ ſequitur. Ciuitas eſt eccleſia pꝛopter colle OH uillo capiti ſuponebant. biduiq; et tridui ctionem.ſponſa ꝓpter dilectõnem.oues ꝓ/ erck rapitꝭ qͥ naſcunt᷑ exocio ⁊ ex mãſiõe vnius Cligilate ad cuſtodiã ⁊ ↄcoꝛdiã. Sponſa nms loci: ↄtinuavictꝰparcitate ſiccabant. Nar eſt. Studete oꝛnatui.Oues ſunt. Inten/ BIImn rvgt etiã idem de alijs ſacerdotibo gentilibꝰ dite paſtui. Et ſequit᷑.Cuſtodia vt ſit ſuſ/ A tante cõtinentie fuerũt vt tm̃ pomis ar/ ficiens trifaria erit.ſcʒ. A vi tyrannoꝛũ.A tb boy aut tenui pulmento aut coꝛticibo aut fraude hereticoꝝ.Et a temptationibo ⁊ ſe/ 5/ farine cibo alebant᷑.quos cum reges ſepii ductionibb demonuʒz. Oꝛnatus ſponſe ſit i ſimeꝓ ſanctitate viſitarent adoꝛabãt eos in bonis operib et in bonis moꝛibo et di⸗/ eann pacem ſue pꝛouincie ꝓpter eoꝛũ merita eis gnis oꝛdinibus.Paſtus vero ouium ſit in ,* alſſcribentes. Inſuꝑ flamines gentiles ⁊ ſi ſcripturis.ſed in his diſtinctio eſt vt man lſu, pꝛauevite antea fuiſſent poſtↄuerſioneʒ et data imponantur duris.onera diſpenſa/ Nlſ ſuſceptionẽ dignitatis vitã coꝛrexerũt.p/ tcionũ infirmis. Conſilioꝛum ſolida foꝛ/ gtco ut narrat Ualeriꝰli.vj.ca.ix.dicẽs ꝙ Ua/ tiaq; pꝛoponãtur ſanis et perfectis.Unð elis⸗ leriꝰflaccus luxu antea ꝑditam vitã in ſu / viri eccleſiaſtici debẽt eſſe ſicut vigiles cu ultt ſcepta oignitate recuꝑauit. Uñn et Hiero. ſtodes et pugiles eccleſie m illud yſaie.lx t cpta.xcvj.ait ꝙ ſacerdotes gentiles erant ij. Super muros tuos hieruſalem poſui glon/ vnvnius vxoꝛis viri.⁊ ꝙ virgines dee veſte ? cuſtodes tota die et nocte.perpetuo nõ ta ſi apollinis in ꝑpetua ſacerdotij virginitate cebunt. Debent etiam clerici eccleſiã ſicut decl/ marceſcebãt. Ded heu miſeri ſacerdotes boni ſponſi diligere.ſacris monitionibus tran xpᷣiani qͥ vitam ſanctã et caſtam ducebant eam oꝛnare.et fios gignendo ſpiritualesz ge aun ſacerdotiũ.fla gicioſioꝛeſ et vilioꝛeſ fint eam fecundare.et nõ ſolum coꝛpoꝛalibus ga, ofhi ꝓplo poſt ſuſceptũ officiũ. Et cũ laycꝰ ſed celeſtibo alimentꝭ paſcere.ſ.vᷣbo ⁊ exem tim̃ vnã habeatvxoꝛẽ ⁊ ſuã ꝓpter incõtinen plo ⁊ tempoꝛali ſubſidio.Et ideo ter dixit tiã et foꝛnicatõem vitandã.Sacerdos nõ chꝛiſtus Petro ſuo vicario. Paſce paſce . nh abhoꝛret multas hꝛẽe ſolutas ↄiugatas et paſce oues meas. Sunt multi qui oues nce nõ ſuas ꝓpter libidinẽ ſuã explendaʒ.ſed ꝑ ſanguine chꝛiſti redemptas non paſcunt. all⸗ oſequens damnationẽ ſuã cumulandam. ſed canes impudicos vt ribaldos.lupos 8 Ulnde qͥ in ſpn aliquando ante ſacerdotiũ rapaces.vt excoꝛiatoꝛes.muſllerculas et i ſuſceperut:in carne poſt ſuſceptã dignita meretrices. et ti ſuos et ſeipſos, quibus pis Pars quarta. 8ꝛ Eʒech.xxxiiij. Ue paſtoꝛibqͥ paſcune ſemetipſos. Et ſequit᷑. Lac comedebatꝭet lanis operiebamini.qd craſſum erat occi/ debatis. gregem autẽ meũ nõ paſcebatis. q̃d infirmũ fuit nõ ↄſolidaſtis.qd egrotũ nõ ſanaſtꝭ.q̃ abiectũ nõ reduxiſtꝭ.ſed cuʒ auſteritate imꝑaſtis et cum potentia. Uñn de paſtoꝛibo malis loquens Berñ. ſuper canti.ometł.lxxv.ait. Pauci ſunt admodũ pᷣlati qui nõ querũt que ſua ſunt.ex om̃ibo caris eius ſuꝑ om̃ia diligunt munera. Et ideo pariter nõ poſſunt xpᷣm diligere.quia man dederũt mãmone. Unde vero hanc illis exuberare exiſtimat rerum affluẽtiã veſtiũ ſplendoꝛẽ̃.menſaꝝ luxuriã.vaſoꝛuʒ aureoꝝ argenteoꝛũq; congeriem.niſi ð bo nis ſponſe. Inde eſt ꝙ; illa ꝑ quam obueni unt omia.pauper et inops reiinquit᷑ ⁊ nu/ da facie miſeranda hiſpida ⁊ inculta.quia reuera his tempoꝛibo pl?multoꝝ paſtoꝝ 2 ciunt eccleſiaꝝ ſuarum ſacra altaria. Pꝛo pterea ſᷣm Berñ. vbi ſupꝛa. Uix eſt qͥ velit ſponſam oꝛnare ſed ſpoliare.cuſtodire ſed perdere.defendere ſed exponere. inſtituere ſed ꝓſtituere. gregem paſcere ſed mactare et deuoꝛare.dicente dno ꝑꝓpham. Ipſi ſiẽ eſcam panis deuoꝛant plebem mea. Item Berñ. ad Euge.libꝛo.iij.querit ſic dicens Quid ſibi vult q clerici aliud eſſe et aliud videri volunt.lẽpe habitu milites.que/ ſtu clericos.actu neutrũ ſe exhibent. Nam neq; pugnant vt milites.neq; euangeliſat vt clerici.Cuiꝰergo oꝛdinis ſunt cuᷣ vtri/ uſq; eſſe cupiunt et tamenvtrũq; deſerunt vtrüq; ↄfundũt.Et cumvnuſquiſq; in oꝛ dine ſuo reſurget in quo iſti reſurgent.⁊ re ſpondet. Qui ſine oꝛdine peccauerũt ſine oꝛdine peribunt. 2= Sequitur diſtinctio tertia quarte par tis hu totius ſumme. Tquia ex cleri⸗ cis eligũturepiſcopi.pꝛout ait Mieronimꝰepiſtola.xliiij.ſic di cens. Alexandrie a beato Marco euange liſta epiſcopos a pꝛeſbytetis ſemꝑ vnũ elſe electum.et in excellentioꝛi gradu colloca/ tum epᷣum nominabant.quẽadmodum ſi exercitꝰ imꝑatoꝛeʒ faciat.aut dyaconivnũ ex ſe moꝛigeratũ electum archiayxaconum S* . pᷣlatoꝝ vmmo pylatoꝝ fulgent veſtimẽta ſelle calcaria et meretricũ ſuaꝝ pallia qᷓ; fa vocẽt. Quid em̃ faclt epiſcopꝰexcepta cle⸗ ricoꝝ oꝛdinatione.eccleſiarũ ↄſecratione. pueroꝝ ↄfirmatione.q̃d non facit pbꝛ.Et lſequit᷑. Pꝛeſbyter ⁊ epiſcopus aliud etatis aliud dignitatis eſt nomen. Et quia ſacri canones diffiniũt nullũ in epiſcopũ eligẽ dum niſi quẽ ↄſtet in ſacris oꝛdinibo reli/ gioſe fuiſſe ↄuerſatũ. Ideo in hac diſticti⸗ one tertia monendi ſunt omẽs eccleſiaſti/ ci. Pꝛimo de ambitione dignitatꝭ⁊ pꝛela/ tionis cauenda. Secũdo de electione ca/ nonice facieuda.Tertio de dignitate eccle ſiaſtica humiliter et trementer ſuſcipien/ da. Quarto de dignitate ſuſcepta pꝛouide gubernanda et de virtute regentiu neceſſa ria 2c6. . apitulum bmum. 4X. poteſtas eccleſiaſtica non eſt ambi⸗ a. .Dnendi ergo ſũt viri eccleſiaſtici de pᷣlatione eccle legittime ſucceſſionis iure.hec niſi canoni ca electione⁊ inſtitutione.pꝛout aitapłus Heb.v. Nemo ſumat ſibi honoꝛc.i.ſume/ re debet.ſed qͥ vocat᷑ a deo tãq; Aaron. Et vt alibi ðꝛ. Sit ſacerdos ſᷣm oꝛdinẽ mel/ chiſedech.cuiꝰſucceſſionẽ hereditariã nuſ qᷓ; ſcᷣtura cõmemoꝛat. Item nõ eſt h̊ pꝛe latio eccleſiaſtica petẽda.quia miro mõ piculoſa et hoc ſi ꝑeant anime cuſtodie pᷣ/ lati mali ↄmiſſe.qꝛ cuilibʒ pᷣlato ðꝛ Cuſto divirũ iſtũ.qui ſi lapſus fuerit erit anima tua ꝓ anima ipᷣꝰ. Item nõ eſt apetẽda.qꝛ ſupꝛa vires ẽ laboꝛioſa et ̊ rite miſtranti- bus. Undeðꝛ Thimo.v. Si qͥs epiſco/ patum deſiderat bonum opꝰdeſiderat.q̃d exponit Hiero.epiſtola.xliij.ſic. Opus in quit nõ dignitatem.laboꝛem nõ delicias. Item opꝰ dicit ꝑ q̊d humilitate decreſcat non faſtigio intumeſcat. Unde appetens pᷣlationẽ ſibi ↄferri eoipſo nõ eſtverꝰ pᷣlarꝰ vel epiſcopꝰ.pꝛout ait Augꝰ.de ci.dei.libᷣ. xix.exponẽs illud.Qui epiſcopatum deſi/ derat bonũ oꝑus deſiderat. Scopin lati ne ſuꝑintendere poſſumꝰdicere vt per hoc intelligat ſe nõ epiſcopu qui plłꝰ pᷣeſſe dili/ git q; pꝛodeſſe. Ille ſolꝰpꝛodeſſe poteſt qui valet ſua ſctitate pctã populi exterminare ſiaſtica ambicioſenõ appetenda. um quia homini minꝰ eſt debita q; pꝛela tio terrena.quia iſta terrena debent᷑ mulcł ihri rea dia lini foͤcke o Piorit tatiot guitun ſopſe⸗ deog hocckt Augeut e⸗ Ge rope log ainde ſtons. Tict Dooe mäli⸗ onis ſapr elſe min e lſold nubor tumo⸗ mhorn. cltotio ſlusint licfexſ ngzim t Du dolns tusq Petee etpen gord Pun⸗ diets lreo licin tobri⸗ h̃ir aen acte mtone. PorE daats niaſe di ige nbech, dilkicti⸗ cleſaſti thretn vonec lecccle cipicn⸗ Nouide „* üneccha kenb⸗ d Nede Wene nö nini iſiconont es ſmnc won. Et Neme mmünul akhyr nino no le/ Cto amima giſrann⸗ benle genti⸗ Oron dclicts. entan wamms Pi llb. nochi binloti heres ſſedili/ tetui minon Diſtinctio tertia. T qui ſcit vult moꝛes coꝛrigere. Pꝛopte/ rea dicit᷑ Ecẽi.vij.Noli querere fieri iudex niſi valeas virtute irrũpere iniquitatẽ Itẽ nõ eſt appetẽda quia ſolicitudinibꝰ eſt ple/ na. Job. xxvj. Ecce gigãtes gemũt ſb aqͥs. Quod exponens Grego.moꝛal. xvij. dicit Nuãto quis hic altiꝰ erigit:tanto curis q uioꝛibo onerat᷑:eiſq; ſupponit᷑ mente ⁊ cogi tatione quib ſupꝛaponit᷑ dignitate.Et ſe quitur. Homo in ſublime eleuatus tãůtos ſupꝑ ſe ſuſtinet quãtos ſuppoſitos regit.Et ideo gigãtes.id eſt.pᷣlati gemũt ſub aquis hoc eſt ſub populis. Et alibi dicit.ꝙ cum augent᷑ dona ratiões etiã creſcũt donoꝛũ. VUndeᷣm Anſetł. de ſimilitudinibi.c.xxv. Sic eſt de ambitioſis pᷣlatis ſicut de pue/ ris papiliones venãtibo qui dũ venant il/ los aſpiciẽdo ſurſum ſubito cadũt in foue am deoꝛſum. Itẽ nõ eſt appetẽda.qꝛ tran/ ſitoꝛia.qꝛ omnis potentatus bꝛeuis vita. Itẽ eſt lubꝛica:⁊ ruine quadoq; pꝛotima. VUnde Gregꝭ.moꝛalł.xx.añ mediũ.SDepe trãſitoꝛia poteſtas animũ ꝑ abꝛupta elati onis rapit.⁊ quia eo quiſq; extollit᷑ quo ſe ſupꝛa alios videt:opoꝛtz vt illũ qui ſupꝛa eſt ſemꝑ aſpiciat vt ex cõſideratiõe veri do minij decreſcat tumoꝛ falſe dominatõnis Difficile em̃ eſt in arduo ambulare ⁊ nõ ca dere.niſi em̃ homo põdere timoꝛis domi/ ni ſolidet᷑ ꝓpter qð ait Greg. vt ſupꝛa. Ma nu humilime cõſideratiõis depꝛimẽdꝰ eſt tu moꝛ mũdane elatiõis.quia ſᷣm eundem moꝛatł.xx.añ finẽ.Ad hoc ſolũ fugitiue ſeli citatis aura qñũq; ſubleuat vt repẽte dete/ rius in infimis ſternat.Et ideo dixit Da/ uid rex ſublimis.Nõ ambulaniĩ magnis. neq; ĩ mirabilib ſuꝑ me. Unde optime di cit Aug'. de ciuitate dei.li.xiiij.ca.xj. Dia bolus peccauit.quia elegit płꝰ gaudere ela tus q; eſſe ſubditꝰ. Itẽ nõ eſt hec pᷣlatio ap petenda.qꝛ ſubditoꝝ ⁊ pᷣſidentiũ equalis eſt pꝛimaria cõditio ⁊ natura. Un ⁊ Gre/ goꝛiꝰ moꝛatl.xxj.ante mediũ ſuꝑ Job.xxxj Nunqͥd i vtero nõ fecit me qui ⁊ ilũ. Sic dicit. Sancti viri cũ pᷣſunt non in ſe pote/ ſtatẽ oꝛdinis.ſed equalitatẽ cõditionis at tẽdũt.nec pᷣeſſe gaudẽt hominibo.ſʒ ꝓdeſſe ⁊ obuiare vicijs. Sciũt em̃ ꝙ antiqui pa/ tres noſtri nõ tam reges hominũ q; paſto res fuiſſe memoꝛant᷑ pecoꝝ.Et ideo dicit BGeñ.ix.Terroꝛ veſter ac tremoꝛ ſit ſuꝑ cũ cta animalia terre.nõ.ſ.ſuꝑ bomines. Et W ſequit᷑ Eontra naturã ſuꝑbire eſt abeqna libus velle timeri.Tu ergo qui pᷣlatus ea i.—e — ¶ Capitulũ ſecundciua De exemplis ſanctoꝝ in fugiendo eccle ſiaſticã dignitatẽ ⁊ refutando. Jsergo omnibꝰ conſideratis dignitates ⁊ hono/ Nreo eccleſiaſticos ↄtempſere ſan/ cti patres. Unde ⁊ de beato Ambꝛoſio le/ gimus.qꝙ cũ dinino oꝛaculo eſſet electꝰ vo ce infantis ſonãte Ambꝛoſium epiſcopũ. q;uis in e etiã mirabiliter cõſenſiſſet om nis populꝰ egreſſus eccłiam tribunal con ſcendit.⁊ cõtra moꝛẽ ſuũ toꝛmenta ꝑſonis cõſentiẽtibus adhiberi iuſſit. Attamẽ po/ pulus clamabat dicẽs.peccatuʒ iſtud ſuꝑ nos. Ille vero domu reuertẽs phᷣm ꝓfite/ ri ſe voluit.⁊ mulieres publicas domũ ſu/ am ingredi publice fecit. vt illis viſis po⸗ puli intẽtio reuocaret᷑. Et cũ non acqeſce/ ret populꝰ. noctis ſilẽtio fugã inijt.ſʒ tamẽ a Leõcio ꝓditus eſt. ꝓut legi in vita ſua. Conſimile legit᷑ de beato Gregoꝛio.ꝙ cuzʒ electus eſſet ab omnibo in pontificẽ: fugit ad ſaltus ne cõfirmaret᷑.⁊ in dolio nocte ſe efferri fecit ab vꝛbe ne pᷣficeret᷑. ⁊ tamẽ indi cio columne lalside ſuꝑ eũ deſcẽdentis pꝓ ditur rapit᷑ ⁊ in ſummũ pontitficẽ pᷣſicitur. Hec in vita ſua. Similiter beat? Marcꝰ pollicẽ ſibi abſcidiſſe legi᷑ vtindignus ſa/ cerdotio haberet᷑. Harrat᷑ etiã in libꝛo qui dicit᷑ paradiſus de ſancto Amonio qͥ cum fuiſſet in epiſcopũ poſtulatꝰ. ad bñdictõ ferro ſiniſtra aurẽ radicir cictie vigerib⸗ ſecuit dicẽs. Huc pꝛobat no poſſe qd cupi dederitis mihi etiã naribo truncatũ.ſʒ mo ribue ꝓbũ nõ dubito cõſecrare in epiſco/ pum. Eũ ergo his dictꝭ vim amonio infer re temptarẽt iratꝰ dixit. Si me Vergco abſcinda:ex tunc dimiſerut eũ. onſimile narrat᷑ libꝛo hyſtoꝛie tripartite.ꝙ cñ moꝛ/ tuo epiſcopo apud ierapolim ſanctũ Ayla monẽ monachũ eligerẽt ciues: fugã petit Ad quẽ Cheophil epᷣs accedẽs want ns aberdotiũ refutaret.Eui ille pmiſit dicẽs Eito qð placet dño de me in hac cauſa im plebit᷑. Altero die veniẽtes ad cellã eius co gebant eũ ſecũ ire vt ↄſecraret. Quibus il le dixit. Oꝛemꝰ pᷣmo deũ ſicut mos eſt reli gioſoꝝ añq; aliqͥd ſeculare dicãt aut faci/ ant. Qõ cũ laudaſſet Cheophilꝰ ⁊ oĩs po/ pulus.ecce cũctis oꝛãtibo ⁊ aſſiſtẽtibo Ny/ Alamon ſanctũ emiſit ſpndm. Si g ſancti vi n vita eximij ⁊ virtutibo pleni ſic refutarũt platiões ⁊ dignitates eccłialicas.qua te/ meritate vᷣtutibo carẽtes ⁊ oĩno indigni ꝑ phas ⁊ nephas nitunt᷑ talia cõſequi. UIn/ de Brego.paſtoꝛal.li..c.ix.dicit ꝙ vᷣtutib⸗ pollens ad regimẽ nõ niſi coactus veniat. virtutib vacuꝰ nec coactꝰ aliquo mõ acce dat. Et Berñ.de hac materia tractans in epka ad ſenonẽſem archiepᷣm dicit. Multi non tanta fiducia ⁊ alacritate ad honoꝛes currerẽt ſi onera attenderẽt ⁊ ſentirẽt. nec cũ tato ꝑiculo dignitatũ infulaſ affectarẽt ſed illas metuerẽt.Et ſequitur. Scolares pueri ⁊ impubes adoleſcentuli ob ſanguis Dignitatẽ aut ꝓpinquitatẽ ad eccleſiaſticaſ dignitates ꝓmouent᷑ ⁊ de ſubſerula ad pn cipandũ pᷣſbyteris tranſferunt᷑: letioꝛes qꝙ; virgas euaſerũt qᷓ; ꝙ pꝛincipatũ meruerũt Ded Ecẽs.x.dicit᷑. Cle terre cuius rex pu er eſt. ł— (De incommodis ambitionis ⁊ impꝛo/ ad Eugeniũ libꝛo.iij. O ambitio . ambientiũ crux quõ om̃s toꝛqueſ 2 tñ omnibo places.nihil acerbiꝰcruciat.ni hil moleſtiꝰ inquietat.⁊ tñ nihil apud miſe ros moꝛtales celebꝛiꝰ eſt negocijs eiꝰ. An noöõo limina aplłoꝝ plꝰ iam terit ambitio qᷓ; deuotio. An nõ vocib veſtꝝ tota die reſul tat palatiũ.An non queſtiba eiꝰ tota inſu/ Dat diſciplina legũ ⁊ canonũ. An nõ ſpo/ lijs eiꝰ inhiat inexplebili auiditate oĩs ita lica rapacitas.Et ſequit᷑ Erux ambiẽtiuzʒ quãto pła ↄſequit᷑ tãto plura ambit.ad q ꝓbandũ exempluʒ ponit Señ.epła. lxxvj. Dicẽs. CUidiſti canè miſſam a dño cruſtam panis aut carnis aꝑto oꝛe captantẽ ⁊ ꝓti nus qͥcqd recipit deuoꝛanteʒ qͥ tñ ad ſpem veturi ſo hiat. Dic ⁊ illi qcquid ꝓijcit foꝛ Cem bernarous dä mor us in ſatiabilit anhelãt. Et ſᷣm eundẽli.de bñ̃fi.ij.c.xix. Quo maioꝛa veniunt maioꝛa cupiũt multoq; ↄcitatioꝛ eſt auaricia ĩ ma gnaꝝ opũ cõgeſtu collocata. ſicut flamme acrioꝛ eſt vis qͥ ex maioꝛi incẽdio prumpit UVnñ hec ambitio nõ patit᷑ quẽqᷓ in ea men ſura bonoꝝ ↄquieſcere q̃ quondã fuit eius impudẽs votũ. Nemo de tribunatu rece/ pto gr̃as agit.ſʒ cõquerit᷑ꝙ nõ eſt ad pꝛefe cturã ꝑductꝰ. nec hec grata eſt ſi deeſt ↄſu latuſ.nec hic quidẽ ſatiat.ſʒ vlterioꝛ reſtat dignitas.ſʒ vtinã elatiões ⁊ mũdi eleuati/ ones ambiẽtes attenderẽt.qð ſᷣm Gregoꝛi um. xvj. moꝛał.in fine dicit᷑. Ipſi ſunt rote currẽti ſimiles que dũ in poſterioꝛi ꝑte ele uatur:in anterioꝛi cadit ⁊ depꝛimit᷑. Sic ⁊ iſti dũ in mũdi dignitatibo eleuant᷑ ab eter nis cadũt ⁊ deijciunt᷑.vt de illis verificet᷑ 9ð dicit in pᷣs. Deieciſti eos dũ alleuarent᷑ Uñ ois mudi dignitas inanis eſt ⁊ caſua lis.in cuiꝰ figura dicit᷑ij. Regũ.Caſu veni in monte gelboe. Et ſepe qð a caſu incipit ꝑ caſum finit.quia ſᷣm Señ.Eminẽtis vi te exitꝰ caſus eſt. Et Grego.in omeł pmo. Fructꝰ inquit mũdi ruina eſt. qui ad hoc nitet vt cadat. Uñ ⁊ Berũ.ſuꝑ Cañ.ſem/ per ad maioꝛa aſpiranteʒ alloquit᷑ dicens. O elateo ambitioſe ſequere ducẽ tuũ dia/ bolum. Omne ſublime videant ⁊ appetant oculi tui.feſtina multiplicare redditꝰ. In⸗ de ad archidyaconatum aduola. Inde ad cpiſcopatũ aſpira. nec ibi requiẽ habiturꝰ quouſq; ꝑtingas ad aſtra. Quo ꝓgrederiſ miſer. Heſcis ꝙ deꝰ nõ peꝑcit ſuꝑbo ange lo.quãto magis nec tibi qͥ es vermis et pn tredo. Ignoꝛas ꝙ quãto gradꝰ altioꝛ:tan to lapſus grauioꝛ.Paulatim aſcẽdis:ſʒ ſu bito velut alter ſathanas deijcieris. Hu/⸗ milia & te vt exalteris:ne exaltatꝰ viliter de —Eapitulum quartum. Meclectio nite eſt faciẽda. Ec uero deiec ſepe cõcomitat᷑ ambiẽtes ſicut ðꝛ in Policrato.li.vij.c.xvij.dequo onacho ambitioſo.ꝙ cũ ad abbatiaʒ quã pecunia pᷣemerat vocaret᷑.ille modeſti am ſumulauit vt auidiꝰ peteret᷑ q̃ſi onꝰrefu glens ⁊ honoꝛẽ recuſans. Et ſe palã coꝛaʒ 4* oiby tãte cure ꝓfitebat᷑ indignũ.qð audiẽs pnceps. vere inquit indignꝰ es, quia data ilde tan dim fonne mni ad en ans n rec⸗ arck deſta rretn Aeuan, Segon intfore Neee Ber kabenr veriice levant 1c üreni ncipit itiovi adeno. lat hor Miſon loleene. üdiy prunr , ead dind etenl boolhe 9etput ſontan isrſgtu ce lierN mihi tanta pecunia hãc emiſtia me digni/ tatem ? ſumms expᷣſſit.Sʒ ꝑ me nõ ſtat ſʒ p te qui te indignũ ꝓfitebaris quo minus pactu impleat᷑. Juſtũ eſt ergo me libeꝝ ab ire.⁊ te domi a poſito vacuũ redire. Et ali us qͥ dignus eſt deſtitute pᷣficiat᷑ eccłie.q̃ ⁊ omnia ſic facta ſunt Harrat᷑ etiã ibidem qꝙ; in campania vacate eccłia anelana ad can cellariũ regis acceſſerũt tres viri.abbas qͥ dam ⁊ archidyaconꝰ ⁊ pᷣpoſitus reg cau/ ſam agẽs fratris ſui clerici.ſingult offeren tes pecuniã ꝓ dicto epᷣatu habẽdo. At cũ die electõis celebꝛãde cõueniſſent epᷣi ⁊ ar/ chiepiſcopi.pᷣfatus cancellariꝰ cõpetitoꝛũ cauſas expoſuit.⁊ qͥd cũ quolibet ↄueniſiʒ demõſtrauit. dicẽs ſe ex eoꝝ ſentetia pꝛo ceſſuꝝ.Dã nati ſunt igit᷑ dicti cõpetitoꝛes ſymoniaci ⁊ in penam taãte nequitie coacti ſunt quidqͥd pꝓmiſerãt ſoluere. Quo facto pauꝑ monachꝰ ⁊ inſuſpicabilis dyadema poꝛtauit. Hõ ſunt ergo ambitioſi aſſumẽ di ad pᷣlationis honoꝛẽ.ſed boni ſcti ⁊ mo rigerati canonice ſunt eligẽdi. Sʒ tũc ele/ ctio canonica eſt ſi non in terſit ſymoniaca Vcu ratio carnalis affectio.aut violẽta in/ truſio. Qualis aũt debeat eligi ad regimẽ paſtoꝛale demonſtrat᷑ aꝑte in pᷣmo paſtoꝛe a xpᷣo electo.qui ſᷣm Iſi.li.vij.c.ix.fuit tri/ nomi.vocabat᷑ em̃ ſymon qͥ interpᷣtat᷑ au diens vel agnoſcẽo. vocabat᷑ etiã Petrꝰꝛqͥ dicit᷑ firmus ⁊ ſolidꝰ.vocabat᷑ etii cepyhas tur vt eligẽdꝰ paſtoꝛ ſit audiẽs ⁊ agnoſcẽs ꝑ ſapiaʒ ſubditos infoꝛmare ſciens. firmꝰ 7 ſolidus ꝑ ↄſtantiã.aiam ꝓ ouibo ponẽs. Caput ꝑ vite pᷣeminentiã ſubditos ĩ mo/ ribo pᷣcedens ⁊ excellẽs.Uñ ſuꝑ illð Leui. viij. vbi ait dñs ad Moyſen vt ↄgregaret omnẽ cetũ ad oſtiũ tabernaculi in electõe aaron ⁊ filioꝝ eiꝰ.ait gloſa Oꝛigenis. Qui pCᷣſtantioꝛ eſt ex omni populo.doctioꝛ⁊ ſan ctioꝛ ⁊ omnivirtute eminẽtioꝛ ille ad ſacer dotiũ pꝛioꝛ Unde illi qͥ alio modo eligunt vel pᷣficiunt indignos timeãat dei iudiciuʒ. ⁊ ſibi imputari ꝑditionẽ aĩaꝝ ⁊ eccleſie dei ruinã occaſione mali pᷣlati electi cauſataʒ Vngde reuerẽde memoꝛie frater Adam de mariſco dicebat regi angloꝝ ꝙ nunq; Ne ro tãta mala fecit in eccłia dei: quãta ⁊ ipᷣe occaſionaliter oꝑatus eſt. NHã NHero coꝛpa xpᷣianoꝝ occidit.⁊ animas deo tranſmiſit ſed iſte rex malos pᷣlatos ꝑ potentia regia Diſtinctio tertia. pᷣ̃ficiendo occidit animas occaſionalit:il/ las trãſmittendo diabolo. Cui ſnie conue nit qdð ait Grego.li.j.de regiſtro. Hecelſe eſt vt om̃s culpas ⁊ negligẽtias ſibi imputet qui miniſteriũ vᷣtutis infirmo cõmiſit. Et loquit᷑ ibi de miniſterio pᷣlationis ꝑ electio nem indigno cõceſſo. Quã graue aũt ſit in digno ſauere in electione narrat Grego.li. liij.dyalo.c.xxxix.de Paſcaſio qui pꝰ moꝛ/ tem cuidã apparẽs:dixit ſe deputatũ locis penalibo. qꝛ in ꝑrem Laurentij minꝰdigni ↄſenſit cõtra Simachũ in electõe ill? ad pontificatꝰ oꝛdinẽ. De electiõe ⁊ eꝰ ſolẽni tate ⁊ ſoꝛma triplici.aut ꝑ cõmiſſionẽ. aut ꝑ ſcrutiniũ ⁊ votoꝝ inquiſitionẽ.aut ꝑ in/ ſpirationẽ diffuſe tractat᷑.extra de electiõe electi poteſtate.ꝑ totũ.Et in decretꝭ diſt. xxiij. Qui epiſcopꝰ.Et ideo dicta ſufficiat aoluinmutnnun. M Mua intentiõe debet cõ 7 que debet cogitare in ↄſentiẽdo,⁊ ð noĩe cpiſcopi qͥd impoꝛtat Pfoꝛmatis igi⸗ tur electoꝛibo qualiter ⁊ quas ꝓ. ſonas eligere debeãt.Cõſequẽè⸗ ſentire electus. ter infoꝛmãdus eſt rite ⁊ canonice electus: qualiter electioni de ſe facte cõſentiat.non vt peſſe poſſit dominãdi cupiditate.ſed vt obediat diuine volũtati ꝓ animarũ ſalute ꝓut ait Aug'. de ciui.dei li.ix.c.xix.Hõ eſt in actione amãdus honoꝛ in hac vita. ſed opuſ vt valeat ad vtilitatẽ ſubditoꝝ ꝓpter qð ait apoſtolꝰ.Qui epiſcopatũ deſiderat bonũ opꝰ deſiderat. Et ſequit᷑. Epiſcopa/ tus nomẽ eſt oꝑis nõ honoꝛis.Et Grego. li.jʒ.paſto.c.viij.ſic dicit.Qui pᷣeſſe concu/ piſcunt ad vſum ſue libidinis inſtrumẽtũ aplici ſermonis accipiũt. Qui epatum de ſiderat.⁊c. Qui tñ apłs laudãs deſideriuʒ in pauoꝛẽ vertit qð laudauit cũ ſubiungit dicẽs. Opoꝛtet epᷣm irrep̃henſibilè eſſe. Et ſequitur. Illo tꝑe dicebat᷑: qui epiſcopatũ deſiderat.⁊c̃.quo quicũq; plebib pᷣerat pᷣ/ mus ad martyriũ ducebat᷑.⁊ tunc fuit lau da bile epiſcopatũ querere qũ ꝑ bunc dubi um nõ erat quẽeq; ad ſupplicia ꝑuenire.Cũ humilitate igit᷑ ⁊ pauoꝛe eſt onus pᷣlatiõis ſuſcipiendũ nõ vltro ⁊ ꝑ nephas quertdu quia ſᷣm Bregoꝛiũ libꝛo.vij. regiſtri. Si/ cut locus regiminis deſiderãtibo eſt negan dus. ita fugientibo eſt offerẽaꝰ 2 ſonenc nequis ſibi ſumat honoꝛẽ ſedqͥ vocat? ett a deo tanq; aaron. Idẽ li.ix. Sicut qͥ inui/ tatus renuit qͥ citatꝰrefugit ſacris altarib eſt admouẽdus. Sic qͥ vltro ambit vł im poꝛtunuz ſe ingerit eſt repellẽdus. Nã qͥ ſic nititur ad alta cõſcendere quid agit niſi vt creſcẽdo decreſcat.⁊ aſcẽdendo ad ꝓfunda deſcẽdat. Electꝰ etiã qñq; ſe landabilitc po teſt excuſare ⁊ renuere.⁊ qñq; laudabiliter pſentire ſi intẽdat ppło ꝓdeſſe.que duo pa/ tent exemplo duoꝝ ꝓphetaꝝ.ſ. Iſaie ⁊ Hie remie. HNã Iſa. dixit.c.vj. Ecce ego domie mitte me. Sz Hiere. dixit. c. ]. NHeſcio loqͥ diñe. Qõ em̃ ᷣm Grego.li.vij.regiſtri vnus Ppheta lauda biliter appetijt hoc alius lan/ dabiliter expauit ⁊ renuit. Unnꝰ em̃ voluit ꝓdeſſe ꝓximis ꝑ vitã actiuã.Aliꝰ vero vo/ iuit amoꝛi cõditoꝛis inherere ꝑ via ↄtem/ platiuã. Pꝛeterea nullꝰde electiõe ſe extol/ lat.ſed magis timeat. quia reuelatum fnit cuidã ſancto ad dignitatẽepᷣalem euocato ꝙ ſi eſſet de numero epᷣoꝝ nõ eſſet ð nume ro ſaluandoꝝ. Sʒ hoc nõ eſt intelligendũ de numero oĩm epᷣoꝝ. ſʒ aliquoꝝ ⁊ multo rum repꝛoboꝝ. Uñ ⁊ Berñ. in epla ad ar/ chiepᷣm ſenonẽſem. Noli inqͥ t alta ſaꝑe.ſed tamẽ in alto poſito ⁊ nõ altũ ſaꝑe difficile eſt ⁊ oĩno inuſitatũ.ſʒ quãto inuſitatiꝰ:tan to gloꝛioſiꝰ. Et ſequit. Nõ ergo felicem qͥa Heſtis.ſʒ ſi nõ ꝓdeſtis infelicẽ ſcitote. Quã vero magna ſit cura paſtoꝛalis.ſʒ q; meri/ toꝛia:docet Augꝰ.eplła.lxvj.dicens. Nihil Difficiliꝰ.nihil ꝑiculoſiꝰ.nihil laboꝛioſiꝰpa ſtoꝛis officio.ſʒ apud deũ nihil acceptius. nihil beatiꝰ.ſi eo mõ militat᷑ quo iubet im/ Peratoꝛ noſter xpᷣs ih̊s.Et poſt de ſe loqui tur dicẽs.Quid exiſtimẽ vt ſecũdus locuſ gubernaculoꝝ in naue dei q̃ eſt eccłia mihi raderet᷑ qͥ remũ nunq; tenere nouerã. Un ⁊ GBrego.indignũ ſe eſſe ad paſtoꝛis offici/ um oñdit dicẽs ꝑ exemplũ.Symea poteſt leo vocari.ſʒ in veritate nõ poteſt leo fieri. quaſi diceret. Ego miſer ⁊ indignꝰ vocari poſſum ſummꝰ põtifex ⁊ papa.ſed tałt non ſum in cõſciẽtia mea. Patet igit᷑ ex iam di ctis ꝙ electi onꝰ paſtoꝛis debẽt cũ humili tate ⁊ pauoꝛe ſuſciꝑe ⁊ timere ſe eſſe indi/ gnos.exquo ſancti patres ⁊ viri perfecti il lud recuſabant.ſed ad illud impiẽdũ ſe pu tabãt minꝰ idoneos. JU KEapitulum ſextum. Qualis debet elſe poſt cõſecrationk. vbi ait ſobꝛiũ.pꝛudentẽ.hoſpitalẽ.nõ ꝑcuſſoꝛẽ ⁊c Et poſt ſubdit.⁊ ſine crimine. Super qð Hiero.epła.xliij.de his tractãs vᷣtutibo di cit. vno ſermone om̃s vᷣtutes cõpꝛchendit gque debẽt epᷣm cõcomitari ⁊ in illo eſſe.cũ dicit eũ eſſe debere ſine crimine. Et qͥa ſᷣm Berñ.ad Eugeniũ li.ij. Epᷣi nomẽ: nomẽ eſt oꝑio ⁊ nõ honoꝛis.qð ⁊ ſonat nõ in do Wahls aut debz electꝰ poſt cõſecrationẽ:bꝛeui er oſtendit apkus ad Thymo.ij. Opoꝛtet epᷣm eſſe irrepᷣhenſibilem miniũ ſed in ſeruitiũ⁊ obſequiũ.Et iõ ſum mum eßm inſtituit Grego. vocari ſeruum ſeruoꝝ dei. Ideo debet eps iugiter tã ſibi bene viuẽdo qᷓ; gregi ꝓficiendo intendere: ßm illud Actuũ. xx. Attẽdite vobis ⁊ vni/ uerſo gregi in quo poſuit vos deus epᷣos regere eccleſiã dei.⁊ Petri vltimo ðꝛ. Non dominãates clero. ſed ſint epi ſᷣm Berñ. ad ſenonẽſem archiepᷣm veri pontifices.ſʒ ſᷣm eundẽ pontifex dicit᷑ quaſi pontẽ ſeipm fa ciens inter deũ ⁊ populũ ⁊ ꝓximũ.Pertin/ git em̃ pons iſte ad deũ ea fiducia qua nõ ſuã ſed dei querit głiam ⁊ vſq; ad populuzʒ ⁊.ꝓximũ illa pietate qua nõ ſibi ꝓdeſſe deſi derat.ſed populo ſibi cõmiſſo.Et ſequitur Offeret deo bonus pontifex ⁊ mediatoꝛ pᷣ ces ⁊ vota populoꝝ.repoꝛtãs a deo bñdi/ ctionẽ ⁊ gram ꝑ quã illos deducat ad glo riam. Supplicat maieſtati diuine ⁊ ſeipᷣm ꝑ pniam mactat ꝓ exceſſib delinquẽtium. nec populi reqͥret datũ.ſed aĩaꝝ lucrũ.nec dei ſibi vſurpat głiam.ſʒ illi ſoli impẽdere bhonoꝛẽ ⁊ reuerentiã. Huiꝰ ergo noĩs pon/ tifex ſp ſit memoꝛ ⁊ ſᷣm illud oꝑet᷑ et viuat. nec dicat᷑ ei ilud Apoc.ij. Nomen habes qꝙ viuas ⁊ moꝛtuꝰ es.Sit etiã epᷣs ſuꝑ om nia ĩ exeplis bñ viuẽdi populo dei. ꝓut ait Hiero.epła.xxx.loquẽs ad epᷣum in hunc modũ.In te oculi oim dirigunt᷑.domꝰtue cõuerſatio quaſi in ſpecula cõſtituta ma/ giſtra eſt publice diſcipline.quidqͥd fecerii id eſſe faciendũ oẽs putãt.Caue ̊ ne com mittas qð in te poſſit iuſte repᷣbedi.aut q̃d non poſſit excuſari. Et ſequitur ibi loq̃ns de epiſcopo qui ſolebat pauꝑibo ſubueni/ re.languẽtes viſitare.hoſpitio prouocare. blãdicijs lenire.cũ gaudẽtib gaudere.cu 3 flentibo flere.qͥ ⁊ fuit cecoꝝ baculꝰ.eſuriẽti um cibo.ſpes miſeroꝝ.⁊ ſolatiũ lugetiin bose diet tetept o ſunn ſi⸗ ſai polun mort⸗ Poleu dolt ſobdie ai peſe here den lisno⸗ notſ Düpo liog grrigen tüteen lmmos Pterſa 1 one uite Dru diſcp⸗ ſuſoli lhumg Moſe nte locnt Iuſione lchiſa i deei mo, n ir ecs hd henar ſeci gaftn none indo oſum uum fäſb endee. cos Fon Gnd Schfn Cön ſonn 1gnens gopuln Re ime gtorp ic, tuugo tſon äun⸗ ſi. Mec gidere Don aat bobes lpon r ubune done tams/ tſani Hlon tqd loqns buenl/ nochtt⸗ cre a, unid gii quia ut pꝛeoi Eapitulum ſeptimum. dis vicijs. ⁊ ſpecialiter in cauenda laſciuia ctum eſt opoꝛtz epiſcopũ eſſe ſine crimine.ideo pᷣcipue modis omi/ bus caueãt epi a vinolẽtia ⁊ carnis immũ dicia que ſunt vicia.qꝛ ſᷣm apoſtolũ oꝑoꝛ/ tet epᷣm eſſe pudicũ ⁊ nõ vinolentuʒ. Suꝑ quod ait Hieronymꝰ epła. xliij. Uinolẽtia ſcurraꝝ eſt ⁊ comeſatoꝛum venterq; mero eſtuãs cito deſpumat in libidinẽ. In vino inquit eſt luxuria. in luxuria voluptas.in yoluptate impudicicia.qui luxuriat᷑ viueſ moꝛtuꝰ eſt.qui aũt inebꝛiat᷑ ⁊ moꝛtuꝰ et ſe/ pultus eſt. HNoe ad vniꝰ hoꝛe ebꝛietatẽ nu dauit ſemoꝛa. que antea ꝑ ſecentos annoſ ſobꝛietate ↄtexerat. Geñ.x. Loth vero per temulentiã neſciẽs libidini miſcet inceſtũ. ⁊ quẽ ſodoma nõ vicerat vina vicerũt.Ge neſis.xviij. Uñ ſacerdotibaphibitũ erat hi letie 2 ſobꝛietatꝭ hñde ĩ ſacerdotibo euãgeli cis ꝓpter qð dñs Luẽ xxj. Ne grauent᷑ coꝛ Dda veſtra crapula ⁊ ebꝛietate.Unde quãto 5plati ſunt maioꝛes tãto opoꝛtet eſſe ſobꝛio res nõ temuletioꝛes.quia ᷣm Grego.mo/ rał.j.Cũ maio:es voluptati deſeruiũt mi noꝛibo laſciuie frena laxant᷑. Et moꝛat.xx. Duü nos quaſi licenter letos aſpiciũt ſubdi ti ad illicita reſoluũtur ⁊ illi. Pꝛelatꝰ ergo arridens timeri debet.⁊ iratus amari. vt cũ nec inoꝛdinata leticia reddat vilem.nec immoderata ſeueritas odioſum. Quapꝛo pter ſancti patres ampliꝰſe macerauerunt ⁊ vane leticie ſigna cohibuer̃t poſtq; facti ſunt epiqᷓ; ante ꝓut narrat᷑ in vitaſpatruzʒ de quodã ſancto abbate qui poſtq; factus moda abſtinẽtia carnis.a quo cũ quererz „.. ileſput eius gua renõ ita cruciaret ſe cũ fuit in heremo. Rñdit. Fili mi ibi erat va/ ſta ſolitudo ⁊ quies ⁊ pauꝑtas ꝓpter h̊ vo/ lebam gubernare corf⸗ ne infirmaretur et nõ poſiet opus dei ꝑficere.Et quererẽ tũc ꝓ ſanitate qð cõſequi nõ poſſem. Nũc aũt in loco iſto eſt quedã ſecuritas. Flã ⁊ ſi oc/ caſiones ſunt plunime ? infirmitates exh̊ᷣ incurrẽde,ſunt tamẽ in ciuitate medici mł ti qui ſuccurrere poſſunt.Sed ecõtra mul bere vinũ Leui.x.ĩ figura extminãde temu ti ſunt qui ante dignitates ſuſceptas ma⸗ gis ſe cruciãt q; poſtea.⁊ tamen ſi vellẽt ar tius viuere careret gra dignitate ſuſcepta ſicut patꝭ in vitaſpatꝝ li.ij.ꝑte.xv.vbi nar ratur de abbate ophi.ꝙ; cuʒ eſſet monachꝰ ſimplex duriſſima duxit vitã. ſed cũ factui fuiſſet epᷣs voluit eadẽ duricia vti in ciui/ tate qua ⁊ vtebat᷑ in heremo.ſed pter mul/ ta pᷣpeditus nõ valuit.vnde in ↄſpectu ðo mini ſe pſtrauit dicẽs. Putas ne dñe/ꝓpter epiſcopatũ quem ſuſcepi diſceſſit a me gra tia tua. Et reuelatũ eſt ei ꝙ nõ.quia pia in tentione curã ſuſcepit paſtoꝛalẽ.ſed ꝓpter hᷣ quia nõ erat in ſolitudine.Et cũ hõ in ſui reputatione nõ eſſet.deus illi erat adiutoꝛ in omnibj Sed quãdo venit ad ſeculũ ho mines ſatis ei auxiliabant᷑. Et ideo nõ ha buit tantã virtutè ad aſpera ſuſtinenda ſi cut ⁊ antea. In cuiꝰ rei ſignũ ⁊ ꝓbationem legimus filios iſrael ꝙ dů in deſerto ⁊ ſoli/ tudine erant:deus eis in omnibs pꝛouidit manna ð celo eis mittendo. ſed ꝑducti ad terrã fluentẽ lac ⁊ mel manna vltra nõ ꝑce perunt. Uñ frequẽter accidit ꝙ qnto mg/ gis qͥs ſperat ex humana ꝓuidẽtia tãto mi nus ꝑcipit ex diuina munificẽtia apitulum octanu ODualis debet eſſe in cauenda macula It etiã in epiſco po caſtitas purioꝛ ⁊ excellentioꝛ: gquãto ⁊ eiꝰ dignitas ⁊ ſtatꝰ eſt al/ loꝛ. Uñ in canone ꝓhibitũ fuit ne mulie/ res cũ eis habitarẽt ne obtrectãdi maliuo lis ⁊ temptãdi diabolo daret᷑ occaſio.exce/ ptis illis mulieriba quas habere in conſoꝛ tio ſacroꝝ canonũ cenſura ꝑmittit.ſcʒ ma tre amica germana. Lutius tamen eſt ſi hee ꝑſone nõ cohabitẽt:fᷣm Auguſtinum vbi ſupꝛa.qͥ nõ ↄſenſit habitare cuʒ ſoꝛoꝛe qꝛ que cũ ſoꝛoꝛe ſunt ſoꝛoꝛes nõ ſunt Et ſe quitur ibidẽ li.regiſtri Grego.nono.Do/ cti viri cautela magna nobis debet eſſe in ſtructio. Hã incaute pᷣſumptiõis eſt ꝙ foꝛ tis pauet minꝰ validũ nõ timere.Et ſapiẽ ter ülicita ſuꝑat qui didicerit vti nõ cõceſ/ ſis. Et nota exemplũ de epiſcopo Andrea temptato a ſanctimoniali ſecũ habitante⸗ ſupꝛa dilſ.ij. ca. ij. ꝑtis quarte hꝰ li. Uñ de bet eſſe tãta caſtitas pontificalis vt ⁊ illa⸗ reuereatur beſtia irrationalis. ſcur relttt ferre de cen BGBregoꝛili iij. dyalo. c. vij. de ſancto Johe papa qui poſtq; inſederat equo cuiuſdam nobilis ſibi accõmodato:ↄiugẽ illinobitł recuſanit. (Capitulũ nonũ „ „ aricie. 2 in largitiõe elemoſyne It etiã in epiſco s pis elemoſynaꝝ largitas ? hoſpi ¶Mualis debet eſſe in cauenda oppoſitio Tbymo. j. O exemplo paulini ep̃ᷣi nolenf.de quo Augꝰ. libꝛo pmo de ciui.dei.c.x.vbi ait.ꝙ nolam barbari vaſtauerũt. Et tñ cũ ipᷣe ep̃ᷣus ab eis teneret᷑ in coꝛde pᷣcabat᷑ dicens.Domi⸗/ ne nõ excrucierꝓpter auꝝ ⁊ argentũ.tu em̃ ſcis vbi omnia mea ſunt Ibi em̃ om̃ia ſua habebat vbi eũ dñs theſauriʒzare pᷣceꝑat. Inſuꝑ ⁊ theſauro deficiente quẽ non pote dit ꝓ filio captiuo cuiuſdã vidue liberädo ꝓut narrat Grego.li.iij.dyalo.c.j. Uñ mul tum acceptꝰeſt deo epᷣus elemoſynarius.ꝑ qð ⁊ deo placuit beatꝰ Gregoꝛiꝰ.qui ꝑegri nos quotidie ad mẽſam inuitauit.⁊ tñ cuʒ vna die aquã manibo pauꝑi miniſtraſſet i uitato:ille ſubito diſparuit.⁊ nocte ſeduen ti xpᷣs ei apparuit dicens. Ceteris diebb me — rat dare ꝓ captiuoꝝ redemptõe ſeipſuʒ de in membꝛs meie ſuſcepiſti. ſz beri memet/ ſipſum recepiſti. Itẽ cũ ſimplex monachus beatꝰ Gregoꝛtꝰ fuiſſet rome: ⁊ omnibo ero/ gatis nihil habuit qdð amplius daret: pᷣce/ pit cuidã naufra go ſcutellã matris ſue ar/ genteã dare ne triſtis abiret.⁊ extũc deꝰ ipᷣe vicariũ beati Petri ipᷣm futuꝝ eſſe pᷣuidit. ſicut ſibi poſtmodũ fuit reuelatũ ꝑ angelũ in ſpecie ꝑegrini ſuſceptũ. Epᷣi ergo atten/ Dere debẽt ꝙ ſunt apoſtoloꝝ ſucceſſoꝛes qͥ diſtribuerũt vnicuiq; ꝓut opus erat ð his talitas. Et ideo ait apoſtolus ad . poꝛtet epiſcopũ eſſe nõ aua/ rum. Et ad Tytũ dicit᷑. Opoꝛtet epiſcopũ hoſpitalẽ eſſe ⁊ beniuoluʒ. Unde ⁊ Hiero. epla.xxxiiij.dicit ꝙ gloꝛia epiſcopi eſt pau perum opib prouidere.Et ignominia ſa/ cerdotis eſt pꝛijs ſtudere diuitijs. Et ſeqͥ tur. Ipᷣe optimꝰ diſpẽſatoꝛ eſt qui nihil ſi/ bi reſeruat exemplo ſancti exuperij epiſco/ pi de quo narrat Hiero.epła.lxxij. EX ipſe vidue ſareptane imitatoꝛ eſuriẽs panit ali os ⁊ oꝛe pallẽte ieiunijs fame toꝛquebatur aliena.⁊ omnẽ xpᷣůi ſubſtantiã xpᷣi viſcerib ero gabat.Qui talis eſt in celo theſaurizat que ponebant᷑ ad pedes eoꝝ. Actunm.iiij. Unde⁊ Berñ.in epiſtola ad abbatẽꝛvilł. diẽ.ꝙ in gentilibo gentilis arguebat.Dici⸗ te inquit in ſacro quid facit auꝝ. quaſi di⸗ ceret:inutiliter eſt auꝝ in ſacro.cum ex hoc pau peꝝ neceſſitati nõ ſubuenit᷑. Undefa⸗ ciende ſunt elemoſyne nõ ſolũ mẽdicanti/ bus publice.ſed etiã indigentibo occulteet ſe pꝛe pudoꝛe occultãtibus. ⁊ iſtud eſt ſum me piũ ꝓut dicit᷑ in vitaſpatꝝ.li.ij.ꝑte.xiij. de quodã viro ſancto qui acceperat gratiã vt ſingulis petentibo elemoſynã daret.Ad quẽ cũ veniſſet mulier quedã vilibus veſti ta.aperiens manũ voluit dare multum. et clauſa eſt manus.Et venit alia mulier be/ ne veſtita ⁊ miſit manũ volens dare parũ. que leuauit multũ ⁊ aꝑta eſt. Oð admirãs queſiuit de illis mulienib.⁊ cõpertuʒz eſt ꝙ male veſtita nõ indiguit ſicut ipſa que fuit bene veſtita.⁊ tamẽ quantũ potuit illud ſi mulauit exterꝰ. Unde nobiliba ad pauꝑ/ tgatem deductis piũ eſt ſubuenire. Qð at/ tendes ſanct bi noua paranerat ⁊ decẽtia cuidam militi pauꝑpi ſe nudato veſtimẽta pᷣ̃dicta amoꝛe xp̃ᷣi cõtulit. Unde ⁊ de elemoſynis erogan dis pauꝑibo accipiãt ep̃i exemplũ de beato Baratdeninc alio qͥ dixcit ad dominũ Diñe videamꝰ qͥ pꝛius deſiciat vel tu ĩ dã do vt erogẽ pauperibo.vel ego dãdo illis q̃ᷓ mihi tribuis. Uñ ⁊ ſibi miſericoꝛdiã ⁊ pie tatẽ deſpõ ſauit.q̃ eſt filia reg eterni pᷣmo/ genita. ꝓut ð in vita ſua. M LEapitulum decimum . ualls debet eſſe in ſeruãdo hoſpitali/ tatem. ⁊ hun gratia de hoſpitalitate qualii debet eſſe. 2 de huiꝰ vtilitate 5 . .Z litate miꝝ habemꝰ exemplũ libꝛo ꝙòNilj. eccleſiaſtice hiſtoꝛie. ca. xxuij. vbi dicik. ꝙ cũ Bregoꝛiꝰ epᷣs vrgente tꝑis 2, ꝓcelle anguſtia in fanũ apollinis inter at pes cũ diuertiſſet. ſacerdos gentilis eũ ſu- eſſi ido ſcepit officioſiſſime. Poſt cuiꝰ diſc lum ſuũ dare reſpõſa nolebat. Cũq; ſacer dos ſtupoꝛe eſtuaret. demon in ſomnis ei aſtitit: dicẽs ꝙ in aduẽtu ſancti epᷣi Grego rij expulſus fuerat.nec vltra regredi potu/ it ſine licẽtia dicti ſancti. Quibo auditꝭ ſa cerdos beatũ Gregoꝛiũ inſecutꝰeſt. ⁊ ad eũ Eueniẽs rem pãdit.⁊ q̃ſtus ſui deploꝛat ſa gunt ranciſeꝰ indumẽta que ſi / Cem oe hoſpita l bite nib dare in ſets it 6¹ des wr⸗ An (ſ ins⸗/ ſeot ſot⸗ ſact pon loo deni⸗ cpilco henſ biod mileo pul onh boßo nulth lber müker mni i e⸗ deid merboe Unhein tianti⸗ ocallek ickin noreri. peni NA oreti Aun nliade⸗ mhen. enniis mzeſt 1gnefut ſtllud ſ dNaug, Oer nangteß idannli lcta eme nioerogen iebenn domini Atuida olis ndiͤndee ipno⸗ bpia⸗ aarniß onnni igſuce vonmnioa ibeh⸗ dipott⸗ vcige tad Gout ugnii ſpin plühha cnlitatèe deperditã. Cui cõpatlens beatus Bregoꝛiꝰ memoꝛ bñficij ab eo recepti ſcri/ bit epłam in hec verba Gregoꝛius apolli/ ni. pꝑmitto tibi redire ad locũ tuũ ⁊ ↄſueta Diare reſpõſa. Quã epłam cũ poſuiſſʒ iuxta ſimulacrũ affuit demon ſacerdoti reſpõſa petẽti. Qð ille admirãs dixit ĩtra ſe. Ma/ ioꝛ eſt Gregoꝛiꝰ ⁊ melioꝛ deo meo.Clauſiſ q ianuie phani Gregoꝛiũ adijt ⁊ ſe ad pe/ Des gregoꝛij ſtrauit rogãs vt ſe deo ſuo ve ro recõciliaret cuiꝰ virtute Gregoꝛiꝰ dijs gentiũ imꝑabat. Qõ cũ feciſſet baptiʒatuſ eſt ſacerdos.⁊ hoſpitalitatis gratia ſalua/ tus.⁊ intantũ vite merito ac fidei virtutep fecit ꝙ ipᷣe beato Gregoꝛio in ep̃atu ſucceſi ſoꝛ extitit. Laudãda eſt ergo hoſpitalitas ſacerdotis infidelis. veneranda ſanctitas pontificis. mirificãda pietas ſaluatoꝛꝭ ſa,/ cerdotẽ pᷣdictum iuſtificantis Itẽ cõmen⸗/ danga eſt vꝛbanitas gratitudinis pꝛefati epiſcopi erga humanitatẽ hoſpitãtis. Fu erunt em̃ antiqui multũ grati hoſpitãtibo 2 ingratitudo hoſpitatoꝝ fuit multũ repᷣ/ henſibilis apud antiquos.ꝓut ait Señ.li bꝛo de beneti. c. xxviij.vbi dicit᷑ ꝙ cũ qͥdaʒ miles naufragꝰ in poſſeſſionẽ cuiuſdã eſſet apulſus.recollegit eũ triginta diebus:re/ - . *„ cedenſq; ait. Referã tibi gratias ſi ↄtingat me videre imꝑatoꝛẽ meũ.Cũq; veniſſʒ ad Philippũ regẽ macedonũ petijt ſibi dari pᷣ Dia iuliꝰ a quo fuit hoſpitatꝰ.qð ille fec. Ali us vᷣo expulſus:nõ vt ruſticꝰ iniuriã tacitꝰ tulit.ſʒ regi totũ intimauit. Qui mãdauit vt oĩa poꝛi dño reſtituerent᷑:⁊ vt impꝛobiſ ſimo militi hoſpiti ingratiſſino ſtigmata ĩ fſcriberent hominẽ ingratũ teſtantia. Si/ militer narrat Ualeriꝰli.v.c.j.de quodaʒ q̃ cum eſſet hoſpitatꝰ ab vno humaniſſime ⁊ ulũ poſtea ad pugnã ꝓuocaret. Alcũ eſſʒ viribo coꝛꝑis ⁊ aie virtute ſuꝑioꝛ monere ĩ gratũ voluit mag q; vincere.Tuũ inquit ſit crimẽ hoſpitẽ occidere voluiſſe.meũ au tem nõ erit hoſpes occiſus.Cũ g̊ hoſpita/ liittas ſit in oĩib hoĩbo cõmendanda.multo mMagis in ep̃ᷣis clericis ⁊ eccleſiaſticis qͥ ſũt reynx crucifixi diſpenſatoꝛes vt dictum eſt. Tnde Gregoꝛi Electionẽ cuiuſdã quaſi gauari fert᷑ repꝛobaſſe eo ꝙ audierat euʒ ad charitatẽ domꝰ ſue exercendã neminẽ inui taſſe. ꝓut dicit᷑ in policrato vbi ſupꝛa.Om dit Ang: epka. lxxvij. 2 Grego.ſuꝑ Math oymeb vj. Ideo de vidua ait apoſtolus ad Tymo. v. Di hoſpitio recepit ⁊c̃. Et ð ho ſpitalitate in vitaſpatꝝ ꝑte.xiiij.ꝑ totũ vbi mira narrãtur de hoſpitalitate antiquoꝛũ patrũ. Et de hoc ſupꝛa ꝑte pma vbi de pᷣn cipis hoſpitalitate. In hoſpitalitate autẽ huůaritas ſumme cõmendãda eſt. Unð ſᷣm fabulas Jupiter ampliꝰ acceptauit hoſpi tium panꝑis hilariter eũ ſuſcipiẽtis. ſm il lud poete. Suꝑ omĩa vultꝰ acceſſere boni nec in his pauꝑiſq; volũtas.Et hec hilari tas eſt deo accepta. Hilarẽ em̃ datoꝛẽ dili git deus. ij. Coꝝ. irx. DZ (¶ Capitulum vndecimum Qualis debet eſſe in menſa. ⁊ a quibus cdquere ̃ Eo nulla hoſpi⸗ ttalitas eſt accepta niſi fuerit gra/ ta vꝛba nitas in ſuſceptiõe hoſpi/ tum ⁊ debita liberalitas in ſubminiſtratõ ne neceſſarioꝝ.⁊ modeſta hilaritas vultꝰ? geſtiũ exterioꝝ. Eps ergo ⁊ vir eccłiaſticꝰ in menſa cuʒz hoſpitibo religioſa hilaritate ſit iocũdus.ſ.liberalitate munificus.⁊ ce/ leſti collatione affa bilis.alimẽtis celicꝭ pa ſcendo animas:ſicut coꝛꝑaliba paſcit coꝛ/ poꝛa Exemplo beati Auguſtini de quo ðꝛ In vita ſua hoſpitalitatẽ ſemꝑ exhibuit et in ipſa menſa lectionẽ ⁊ diſputationẽ ma/ gis qᷓ; epulationẽ vel potationẽ diligebat nulla ba mala ſuſtinebat. nullas detra/ ctiones. Uñ ⁊ in menſa ſua erãt iſti verſus ſcripti. Quiſquis amat dictis abſentũ ro dere vitam. Hãc menſam indignã nouerit eſſe ſibi. Oẽm ↄuiuã a ſuꝑfluis ⁊ fabuł ad ſtinere docebat. Et ne qͥs de facili⁊ ſine ra tione ad ꝑiuriũ decidiſſʒ:in eccia pᷣdicauit ⁊ ſuis inſtituit ne qͥs iuraret ad mẽſaʒ.ꝙ ſi lapſus fuerit: vnã de ſtatutꝭ ꝑdebat poꝛti/ onẽ. Erat eĩ numerꝰ poculoꝝ ſuis pᷣfixus. Et ibi bñ de h. Cõſimile narrat Hiero.de bono epo ꝙ appoſita q̃q; libabat in menſa vt ſuꝑſtitionẽ fugeret ⁊ ↄtinentiã ſeruaret Sermo erꝰ ⁊ ome ↄuiuiũ de ſcripturꝭ ali/ quidꝓponere.libẽter audire.rñdere.verecũ diã pꝛauã acrit᷑ confutare.diſputantẽ õ ſe magis docere q; vincere ⁊c. Hec ſũt fercu/ la celeſtia. ̊ pocula ſacra q̃ dñt mĩſtrari et pinari in mẽſa ep̃ali. Et h̊ ſunt oꝛnamẽta magis oꝛnantia menſam q; argentea vaſa vel aurea.que vtinã multi epi baberent in menſis ſuis exemplo Augy de quo legitur in vita ſua ꝙ coclearijs tantum argenteis vtens cetera vaſa quibo meſe inferebant᷑ ci bi teſtea ⁊ marmoꝛea fuerũt.nõ tam neceſ ſitatis inopia q; ꝓpoſito volũtatis. quia.ſ. vinebat in volufaria pauꝑtate. Uũ et pie bi dicebat ſe malle ex collectionib plebis viuere q; poſſeſſionũ curã vel gubernatio nem pati. Et cũ eccleſie pecunia deficeret: hoc populo denũciabat nõ ſe habeꝛe quod pauperibo erogaret.Ecõtrario de multꝭ qͥ cumuiãt vaſa argentea ⁊ aurea in mẽſio et paꝝ cogitãt de pauꝑibus.qui foꝛte aliqñ nõ habebant multa vaſa lignea in menſis De quibo loquit᷑ Berñ.ſuꝑ Cañ.ome.lxxv Vnde hanc illis exuberare exiſtimas rerũ afſluentiã. veſtiũ ſplendoꝛẽ. cõgregationẽę vaſoꝝ argenteoꝝ ⁊ aureoꝛũ niſi de bonis crucifici. Hon ſic fuit de illo rege de qͥ legi tur.qꝙ noluit vti niſi de vaſis fictilibo. Vñ verſus. Fictilibo cenaſſe ferũt anthochea regeʒ. Atq; abacũ ſepe ſamio honoꝛaſſe lu to. Querẽti cauſam reſpõdit. Rex cum ſim cicilie figulo ſum genitoꝛe fatus: foꝛtunã reuerẽter habe quicunq; repente.diues ab exili ꝓgrediere ꝛdom (KXapitulum duodecimũ. Be multiplici ↄuiuio.⁊ quale debet eſſe cõuiuiũ epᷣi.⁊ qualia fuerunt conuiuia an tiquoꝛum ſ „.ð OVntiltex ergo cũ p/hoſpitibo debet cõuiuari:non ad muocdũ vulgi.ſed ad modũ philo/ ſophoꝝ ⁊ ſanctoꝝ.Eſt em̃ triplex ↄuiniuzʒz ſcʒ plebiũ ſiue vulgare.in quo regnant vo luptas ⁊ vanitas. Iſa.v. Cythara ⁊ lyra ĩ cõuiuijs veſtris ⁊ opus dñi nõ reſpicitis. Eſt em̃ ↄuiuiũ modeſtũ ⁊ ciuile in quo re/ gnant ſocialitas ⁊ honeſtas. Unde in po/ licrato li.viij.c.viij.iuiliter ↄuiuariẽ hi lari vultu larga manu diligẽti officio ame narecõuiuium.Et qð in vſum ſuppetit ha bita cõſideratione loci ⁊ temꝑis ſingulł diſ penſare nõ ex triſticia aut neceſſitate. In q̊ conuiuio difficile eſt abſtinere a pctõ ſaltẽ leui vel veniali. Item eſt cõuiuiũ philoſo/ phicum.ꝓut dicit᷑ ibidẽ. Cõuiuia philoſo phica ſunt omnino caſtigata ⁊ ſuis reguł limitata Socratẽ nõ reuocat.i. uiuiũ ne poſitiuã iuſticia exequat᷑. Nec Platoneʒ a naturali inqͥſitione. himeus nõ ꝓhibet cauſas reꝝ omniũ aperire. nec aliqs a quo cunq; vᷣtutis officio retardaret᷑. In tali cõ niuio apud phos regnabat vitas. Apud ſanctos vero veritas ⁊ charitas regnant. Vnge ait ſaluatoꝛ diſcipulis.Nõ grauen tur coꝛda veſtra crapula ⁊ ebꝛietate: qͥn vi res poſſint intẽdere oꝑibꝰ ſuis libere abſ/ q; impedimeto. Iſti ſancti epulant᷑.ſʒ ĩ aʒi mis ſinceritatis ⁊ veritatis ⁊ coꝛã deo epu lantur nõ in delicijs terrenis. Secura em̃ mens quaſi iuge ↄuiuiũ. Pꝛouerb.xv. Co tmedunt em̃ de panibo quos ꝓponit ſapiẽs in menſa ſua ⁊ bibũt ð vino quod miſcuit Pꝛouer.ix. Religioſa maturitate gauden/ tes.ad imitationẽ illiꝰ ꝓpłi de quo dicitur Judith.vlt. Dopulꝰ erat iocũdus ſᷣm faci em ſanctoꝝ. Onaliter antiqͥ aũt ↄuiuiaoꝛ dinauerũt narrat Tlaleriꝰ li.ij.c.p.dicens Cõuiuiũ ſolẽne maioꝛes inſtituerũt.cui pᷣ ter cognatos ⁊ affines nemo interponcba tur. vt ſi qua inter neceſſarias ꝑſonas q̃re la eſſet oꝛta apud ſacra mẽſe ⁊ inter hilari⸗ tatem aĩaꝝ ⁊ fautoribo ↄcoꝛdie adhibitis tolleret᷑. Senectuti iuuẽtꝰ ita cumulatũ et circumſpectũ honoꝛẽ reddebat tanq; ma/ ioꝛes natu adoleſcẽtiũ om̃es patres eſſent Quocirca iuuenes ſenatꝰ die aliquẽ ex p/ bioꝛibo ciuitatis au:ꝓpinquũ aut paternũ amicũ ad curiã deducebat affixiq; valuis expectabãt donec reducẽdietiã officio fun gerent᷑.quaq; volũtaria ſtatiõe ⁊ coꝛpoꝛa ⁊ animos ad publica officia impigre ſuſti nenda roboꝛant᷑.bꝛeuiq; ꝓceſſu in lucẽ vir tutum ſuaꝝ verecũda laboꝛis meditatiõe ipſi doctioꝛes erãt. Inuitati ad mẽſam di ligenter querebãt qͥnam ei cõuiuio interfu turi erant.ne ſenioꝛis aduentuʒ diſcubitu pᷣcurrerent.ſublataq; menſa pꝛioꝛes ↄſur/ gebant. Ex quibo apparet cene quoq; tem/ poꝛe qᷓ; parco ⁊ q; modeſto ſermone ſoliti ſunt vti.maioꝛes natu ĩ ↄuiuijs ad tibias egregia ſupioꝝ oꝑa carmine repᷣhenſa pan gebant.quo ad ea imitãda iuuenũ vᷣtutem alacrioꝛẽ redderẽt.Curialis ergo vꝛbani/ tas antiquoꝝ in ↄuiuijs inſtituẽdis ⁊ rõ/ nalis oꝛdinabilitas et vtilis cõmoditas. Nec miꝝ qꝛ phia ẽ totiꝰ ciuilitatꝭ ⁊ oĩum agẽdoꝝ mgr̃a.Uñ ⁊ ipᷣe qͥ eſt ſapia patris docuit ↄſtituere ↄuiuiũ qñ ait.Cũ inuita/ tus fueris ad nuptias:recũ be ĩ nouiſſimo loco.⁊c.Et oẽs inuitauit ad ſuũ ↄuiuium Lu. xiiij. Hõ quidã fecit cenam magnã ⁊c EFtho ml⸗ pun ſatin guſa crclud Degle at, Poleen ſvoge deuitä tlacti laſcl buit Vlteſe Scpel ſolint niſſu⸗ Atnotdi hahdil ramen chmits gpuade ub fign ſapeſe mentar (eſteg libtoy mmfi none; Peccat Joh luhten Myie eti hn (mm tnin at tie geho tlc Zord Gnart enen en e d, hitz be nc 1.Co ſoplis niſait dep⸗ 5Wne 3fnke iuigot dicens itaip poncba wasäre nbiani⸗ chbirs mulotia nöne⸗ ebeſſen icth/ gtemi Vlnis cofun pon Greſiki ci latie amdi atafa ſcubinn eogion gten/ neſoli tbies Mapen piuten bond/ z⸗ itss. oium votris nuits/ ſſino N 4* Diſtinctio quarta. EPt boneſtos voluit eſſepuiuãtes quando aalit. Quõ huc intraſti nõ habẽs veſtem nu prtiale Matth. xxij. Pꝛelati & imitent᷑ ſum mũ pontificẽ Ihm xpᷣm inſtituẽdo ↄuiuia ſua ⁊ inuitãdo ad illa ⁊ faciãt recitari egre gia facta antiquoꝝ patrũ.ſ.in menſis ſuis ecrxcludedo cãtica vanitatis ⁊ carmĩa ſecu laria ⁊ hiſtrionica ſpectacula voluptatis. DODe alijs vᷣtutibo pᷣlato cõpetẽtibo determi nat Miero. eplła. xliij.⁊.xliiij. Et qꝛ plus eſt paſcere mentẽ qᷓ; ventreʒ. Jõ epᷣi hoſpites ſuos paſcãt in meſa honeſtis collatiõibus deuitãtes cãtica hiſtrionica ⁊ vilia ſpecta/ cula cxẽplo beati Augꝭ. de quo legit᷑ in vi/ ta ſua ꝙ hoſpitalitatẽ ſꝑ tranſeũtibo exhi/ buit. ⁊ in ipᷣa mẽſa lectionẽ.diſputationeʒ. vite ſanctoꝝ recitationẽ magis diligebat: HG epulationẽ vel potationeʒ. Flulla verba ſuſtinebat ſcurrilia aut detractoꝛia. Uñ ĩ mẽſa ſua erant hi verſus ſcripti.Quiſquis amat dictis abſentũ rodere vitã.⁊c.qui pᷣ/ habiti ſunt. Juratiões aũt deuitabat. ⁊2c. Eraſe⸗ quarta qᷓ̃rte ꝑtis hꝰ ſie umme. Kapitulum pꝛimum. – e diſpenſatione ſacramentoꝝ.· Abito quales eſ munit. Nũc ſuꝑeſt ↄſiderare ð eo ci officio.qꝛ eoꝝ eſt ſpẽaliter ſa/ cramẽta dei diſpẽſare.diuina pᷣcepta ⁊ do cumẽta dei ppło denũciare.⁊ eundẽ ppłum apud deũ oꝛationum ſuffragio iuuare. In cuiꝰ figura ter dicit dñs Petro:paſce.pa/ ſe debẽt eccleſiaſtici viri ⁊ eᷣi cõ/ ſitus eccłie ſine culpa nõ eſt qñ verba vite nõ audiẽs ex ſua culpa moꝛit᷑ ſubiectꝰ.hũc ipᷣe occidit qͥ eum tacendo moꝛti tradidit. Vbi em̃ ſubiectꝰ ex culpa moꝛit᷑ ibi is qui peſt qꝛ tacuit reꝰ moꝛtis inuenit᷑ Tot occi dimus q̊t ad moꝛtẽ ire tepidi tacẽtes vide mus. Et BGrego.moꝛał.xxij.in fi.ſuꝑ illud Job. xxxj. Si fruct? comediabſq; pecunia dicit. Pꝛelatꝰ fructus comedit abſq; pecu nia q eccłiaſtica cõmoda ad vſum coꝛꝑis accipit ſi echoꝛtatõis miniſteriũ ppło nõ ĩiè/ pendit.Et ſequit᷑ Quid ad hec paſtoꝛes di cimꝰ qͥ officiũ pᷣdicatiõis ſuſcipimꝰ.ſed ec/ cleſiaſtica alimẽta muti mäducamꝰ Exigi mus qð noſtro debet᷑coꝛꝑi.ſʒ nõ impendi mus qd ſubditoꝝ debemꝰ coꝛdi ⁊ ſpiritui. Dʒ ſicut impiũ eſt ⁊ doloſum magna ſti / pẽdia reciꝑe ⁊ paꝝ laboꝛare. ita iniuſticia eſt a ppło pcia pctõꝝ comedere.⁊ nulla eis Alimẽta ſpualia repédere . ſce.paſce. Johᷣ.vlt᷑. Eſt eoꝝ officiũ ſacra/ menta diſpẽſare vt generẽt filios dei et ec⸗ cleſie.qꝛ ipi ſunt ſpõſi eccłie. Uñ ⁊ Gregꝭ. libꝛo vlt.regiſtri in fi. Cenſemꝰ eos qͥ aplo rum figurã tenẽt pᷣdicare. baptiſare.cõmu nionẽ dare. penitẽtes miſericoꝛdit᷑ ſuſcipe. peccataq; ſoluere.Et ideo dicit dñs Mat chei.vlt.Eũtes docete omẽs gẽ.bap.e.⁊c̃.? Joh.xx.ðꝛ.Quoꝝ remiſeritis pctã remit/ tunt eis.qð ⁊ veꝝ eſt claue nõ errãte. Inſu per viroꝝ eccłiaſticoꝝ ſecũdo eſt pło pᷣdi / care ⁊ ipum infoꝛmare.Uñ ðꝛ ad Cytum. „ (XEapitulum ſecundum. e ſanctitate vite pdicantiũ. ⁊ de vᷣtuo itate quas debẽt habere curam animarũ babentes. Eo ut pꝛeoicatõ plati fiat fructuoſa ſubditꝭ opoꝛ/ tet illũ pᷣcellere exemplo ⁊ vite ſa/ ctitate.quia pᷣdicatoꝛi peccatoꝛi dicit dña Nuare tu enarras iuſticias meas.·et aſſu. 4 . teſta.m. ꝑ os t. Pꝛedicatoꝛes em̃ ſunt oꝛga num veritatꝭ.⁊ ſubtrahit᷑ aliqñ ꝓ culpa au ditoꝝ ſermo veritatꝭ.⁊ aliqñ ꝓ culpa pᷣdi/ catoꝛis ſᷣm Gregꝭ.in omeł.⁊ etiã moꝛa.xxx in fine.qꝛ cuiꝰvita deſpicit᷑:reſtat vt eiꝰ pꝛe dicatio cõtẽnat᷑. Uñn pᷣdicatoꝛes ſiles ſint beato Stephano.ð q̊ Actuũ.vij.ðꝛ.; nõ poterãt reſiſtere ſapie ⁊ ſpiritui qͥ loquebat᷑ Vñ tũc eſt ſermo viuꝰ ⁊ efficax:cũ ineſt pꝛe Dicatoꝛi vite perfectio puritas ⁊ ſanctitas Vññ narratur de iſta materig li.x.eccłiaſti/ cehiſtoꝛie vbi ðꝛ.ꝙ cũ ſancti patres conue niſſent ad ↄciliũ nicenũ.⁊ ibidẽ eſſent phi. 7 dyaletici acutiſſimi.vnꝰ eoꝝ ↄflictũ cum Opoꝛtet epᷣm amplectentẽ eſſe eũ qͥ f᷑ᷣm do ctrinã eſt fidelẽ ſermonẽ vt potẽs ſu exhoꝛ tari in ſana doctrina.Et dñs ꝑ Ezech.iij. ait.Audiẽs verbũ ex oꝛe meo annũciabis eis.Snꝑ qð ait Grego.li.j.omeł.xj.Pꝛepo epᷣis in dyaletica mouebat intm̃ ꝙ fiebat ĩ gens ſpectaculũ.nec poterat phᷣs cõcludi. TZãta em̃ arte dicendi ⁊ ſilogiſandi polle/ bat. vt vndiq; velut anguis ab eis laberek lubꝛicus.Quod vidẽs vnus epiſcopꝰ vir nihil ſciens niſi Jeſum ⁊ hũc crucifixum: loquendi petijt licentiã. Cui tamen vix᷑ cõ ceſſa pᷣ timoꝛe ſimplicitatis:dixit phᷣo. In nomine Jeſu tpᷣi qui eſt vera ſophia nõ hu manitus inuẽta audi que vera ſunt de dei ſapientia.Deus vnꝰeſt qui fecit omnia illa creans virtute verbi ſui.qðð verbũ caro fa ctum dicimꝰ filiũ.qui filiꝰde virgine Ma ria natus eſt. paſſus ⁊ moꝛtuꝰ.⁊ reſurgenſ in celũ aſcendit.quẽ ⁊ nos iudicẽ venturũ credimꝰ reddituꝝ ſingulis merita ſiue bo/ nis ſiue malis.Quibo cuʒ feruoꝛe ſpiritus dei ꝓlatis.obſtupeſfactꝰeſt velut ſermoneʒ neſciens philoſophꝰ.nihilq; loqui valens contra hec:dixit epiſcopo. Nihil veriꝰ eſt q; quod dixiſti.Cui epiſcopuſ. Si credis iſta vera eſſe ſurge ⁊ ſequere me.⁊ fidei mee ſignaculũ ſuſcipe.Et ↄuerſus philoſophꝰ omniby dixit. Audite me viri ſancti.Dum verbis mecũ res geſta eſt verba verbis op poſui.⁊ que dicebant᷑ arte mea ſophiſtica ſubuerti. Sed qñꝓ verbis virtus ⁊ ſancti tas ꝓceſſit ex oꝛe dicẽtis:reſiſtere nõ potui tãte ſanctitati ⁊ virtuti.quia nõ poteſt ho mo deo aduerſari.nec deus ab homine ſu perari.Et ideo om̃s hunc ſenẽ ſanctũ epi. ſcopuʒ ſequamini. Pꝛedicatoꝛ ergo qͥ vult verbũ ſuũ efficax eſie hauriat a deo ꝑ oꝛati onem fluẽta diuine gratie.⁊ ideo auctoꝛeʒ verbi exoꝛet vt ad penetrãda coꝛda audi/ toꝛum virtutẽ verbo tribuat ⁊ linguã diri gat.quia homiĩs eſt pᷣparare animũ:domi⸗/ ni eſt gubernare linguaʒ.quia dominꝰ dat verbũ euãgelizantibo virtute multa. Et h; verũ eſt his qui enãgeliʒantꝓ honoꝛe dei: 2 animaꝝ ſalute.nõ pꝛo queſtus cupidita te aut captãdo humano fauoꝛe ⁊ vane glo rie vel vana laude. Hanc gratiã habuerũt multi ſancti patres ⁊ doctoꝛes.put ait ha ymo ſuꝑ epiſtolã pmam ad Coꝛinth. xiiij. Ungde in vita beati Ceſarij legit᷑.ꝙ ſpiri/ tuſſanctus ſermonẽ ſuũ diſponebat vt ho minũ cõſcientias verbis ſuis ꝑcutexet q̃ſi agnoſceret. Unde ibidẽ narrat ꝙ quidam homo puerſus beato Auguſtino pᷣdicãte intrauit eccłiam.ſtatimq; quaſi ipſo igno/ rante ⁊ nõ ꝓponente ſermo eius verſus eſt contra quedã vicia quibo ille irretitus erat Qui cõſiderans epiſcopum ſanctũ eſtima bat peccata ſua a deo ſibi reuelata.Qui et mox poſt conuerſus eſt finito ſermone.Et ideo ᷣm Auguſtinũ libꝛo ↄfeſſionũ.Expe dit multoties digreſſionẽ facere in ſermo/ nibus.Et hoc ꝓpter varias hominũ cõdi/ tiones audientiũ.Pꝛeterea nõ cõfidat pᷣ/ dicatoꝛ totũ in ſua ecloquentſa ⁊ pꝛopꝛia ſa pientia.ſed in danda deſuꝑ dei munificẽ/ tia.quia frequẽter deus multos conuertit citius ꝑ ſimplices q; ꝑ ſopiẽtes. quia ſcdᷣʒ illud Qoꝛinth.j. DStulta mundi elegit de/ us vt cõfundat foꝛtia. Unde narratur li/ bꝛo.x.eccleſiaſtice hiſtoꝛie.c.xj. ꝙ gena ybe roꝛum que ſub axe pontino iacet ꝑ vnam paupculã mulierẽ ⁊ captiuã fuit cõuerſa. Ham in captinitate poſita ſobꝛiam duxit vitam.pudicã ⁊ ſanctã.iugiter oꝛãs ⁊ pſal lene. Cunq; quereret᷑ quare hoc faceret: re ſpondit. Hoc ritu deũ meũ creatoꝛẽ omni um colo.Eratq; ibi mos ꝙ cñ infans ali/ quis infirmaret᷑ per domos vicinoꝛũ ſin/ gulas ꝓ remedio poꝛtaretur. Et ſemel ve/ nit vna mater filiũ poꝛtans a caſu ad do/ mũ in qua detẽta fuit hec ſancta captiua a qua cũ quereret᷑ puero remediũ. Reſpõdit nullũ ſcire remediũ niſi Jeſum languidos verbo curantẽ.⁊ paruulo ciliciũ ſuũ impo nens dixit. Sanet te dominꝰ meus Ihuſ xpᷣs.Quo dicto ſanũ reddidit illuʒ matri Hui? fama ſtatim ad reginã deuenit egro tam quã ad ſe adduci pᷣcepit.que venire re nuit ne pᷣſumere ampliꝰ qᷓ; ſexus ſineret vi Deretur. Ad quã igitur cũ regina ſe deferri fecit ſanata eſt ſicut puer in nomine Jeſu xpᷣi. Quo facto ⁊ xpᷣm ſue ſanitatis pᷣdica/ uit auctorẽ. Regina hec omĩa marito nar/ rauit.Qui ſtatim iuſſit munera deferri ca/ ptiue ꝓ coniugis ſalute.Cui regina dixit. Hil hoꝝ dignatur accipere.auꝝ ⁊ argentũ reſpuit vt lutũ.ieiunio ⁊ oꝛatione quaſi q dam cibo paſcit᷑.Hoc ſolũ muneris dabi/ mus ei ſi xpᷣm ieſum deũ agnoſcamꝰ ⁊ co/ lamus.Dõ rex diſtulit donec die quadaʒ in venationc occupatꝰtanta fuit tenebꝛa/ rum denſitate circũdatꝰ vt ſolus erraret ⁊ in tenebꝛis periclitaret᷑.tunc intra ſe dixit Di vere deus eſt xpᷣs quẽ captiua coniu/ gi mee pᷣdicauit liberet me ab his tenebꝛiſ ⁊ ipſum colã deum veꝝ. Quod vt mẽte de nouerat reddita eſt dies ⁊ icolumis redijt fſactũ ↄiugi referẽs. Uocata eſt igit᷑ capti⸗ ua pauꝑcula q̃ docuit eos credere.eccłiaſ edificare.⁊ ſoꝛmã docuit.Et oẽs h audito crediderũt ðᷣo viuo.Et cũ colũne deberẽt collocari.⁊ vna nõ poſſet eleuari:captiua ĩ oꝛatione in nocte illa ꝑmanſit.⁊ mane cuʒ rex rediret vidit columnã ſuꝑ baſem ſuam libꝛate ſuſpenſam.⁊ cunctis admirantiba n polt s! calo. plian perm zusſ⸗ nitß⸗ Etie altoa toꝛen pyoa WMr loumt uswi ſogan doloe geno⸗ reqya nnene ſcven⸗ Hieg⸗ lellige ſiomis. ootu. latioco loan Copfun eüar Aadcce gatꝛcat huncmo Dahion r Poo debetſer Guae recedat. Aaſiq 1barae conſon ſu ſeri Ured ohriee nuniſci⸗ tohueri giaſch egirde umrli⸗ honaſbe Krmn tönon, londort iotpe coent NKonni fns A indiäſn tſemade ſuasdo⸗ dpeine Reſpoct inguidos iüimpo nens tllezmen dchent⸗ pverant oſinaad ſedcten nine Yein io polca/ aruona/ tefenich Gno dr. uſnd ecbalch giode Waco⸗ de gvade, ittenebi⸗ nscnaſt! naoſedet is lolu⸗ is tonb ytmanedt Unionitt tae, Magia Haudito edebert nanec ſon ſenn nlrantr Be veri debegnt. 2⁊ ſtupentib in oculis omniũ ſuo loco de- poſita eſt ⁊ eccleſia ad ꝑfectũ deducta ⁊ fi/ Des xp̃i vbiq; ſuſcepta. Plus ergo in pᷣdi/ catoꝛe efficit vite ſanctitas qᷓ; ſcietie multi plicitas. Pꝛopter qð ait dñs Iſa.xl. Su/ per montẽ excelſum aſcẽde tu qui euãgeli/ zas ſyon.i.ſuper eminentiã vite ſᷣm ꝙ expo nit Gregoꝛi? ſuꝑ Ezech. libᷣ.pᷣmo.omeł.xj. Et ideo debet pᷣlatus eſſe ſpeculatoꝛ qui i alto conſiſtit. De quo Ezech.j. Specula/ pꝛoficiat opoꝛtet pᷣdicatoꝛẽ verbũ dei pꝛo pPonere nõ paſſim ⁊ indifferẽter. ſed ꝓ audi toꝛum qualitate ⁊ capacitate ꝓut Gregoꝛi us vbi ſupꝛa.q pᷣdicatoꝛ debet penſare qͥd loqnat᷑ ⁊ quantũ loquat᷑ cui loquit᷑ ⁊ quan do loquit᷑.De quib exemplificãs ibidẽ po nens exemplũ de medico qͥ debet cõſidera re quomõ vulnꝰeſt ſecãdũ ⁊ quod medica/ men apponenduʒz. Et de agricola qui añnq; ſemen mittat:terre qualitatẽ cõſiderat UInñ Bregor. moꝛał.xxx.ſuꝑ illud Job.xxxviij. NDuis dedit gallo intelligentiã:ait.Gallo ĩ telligẽtia tribuit cuʒ doctoꝛ virtutẽ diſcre tionis nouit quibo quid quãdo vel quõ lo quatur. Nõ em̃ vna cadẽq; cunctis exhoꝛ tatio cõuenit.quia nec om̃es par moꝝ qua litas aſtringit. Sepe em̃ alijs officiunt q̃ alijs ꝓſunt.Et ponit bona exẽpla dicens. Plerũq; herbe que hec animalia reficiunt: glia occidũt. Et leuis ſybulꝰ equos miti/ gat ⁊ catulos inſtigat.Et medicamẽtũ qð hunc moꝛbũ minuit alteri vires tribuit Et panis qui vitã foꝛtiuʒ roboꝛat ꝑuulos ne/ cat. Pꝛo qualitate igit᷑ auditoꝛuʒ foꝛmari Debet ſermo doctoꝝ vt ad ſua ſingulis cõ gruat. et tamen ab edificationis arte non recedat. Intẽte em̃ mentes auditoꝛũ ſunt quaſi quedã tenſiones coꝛdaꝝ ſtrate in cp/ chara q̃̊s tãgit artifex cũ plectro vt reddãt conſonã modula tionẽ licet nõ vna impul ſu feriant e Capitulum terttum. tate pᷣdicationũ viroꝝ eccleſia/ icoꝝ ⁊ de ſuffragijs eoꝝ quibo populũ iu uare debent.⁊ quales ad hoc opus aſſumi Nlſuper ao hoc catoꝛẽ vti veritate.vt nec adulati 6 vt ſermo dei ꝓficiat opoꝛtet pꝛedi percipiunt oblationes et decimas: vt iſ cadulati quiete viuentes oꝛent pꝛo populo eoꝛum moꝛe.nec qſtꝰ cupiditate.nec pu/ ſillanimitate vᷣitatẽ omittat exèplo michee q̃ cũ hoꝛtaret᷑ loqͥ placẽtia:rũdit.liuit do minꝰ. qꝛ q̃cũq; dixerit mihi dñe h̊ loquar. iij. Re.vlt᷑. Un ꝓpha docẽs mendaciũ ipſe cauda ẽ. Iſa.ix.qꝛ cooꝑit ⁊ tacet turpitudi nẽ auditoꝝ ſiẽ cauda tegit pudibũda aĩiali um. Cali pᷣdicatõe veraci indigerẽt poten tes. ꝓut ait Señn.de bñfi.li.vj.c.xx. Mon ſtrabo tibi cui rei inopia laboꝛãt ſumma fa ſtigia.qͥd oĩa poſſidẽtibo deſit.ſ.veritatꝭ ꝓ troꝛem dedi te. Inſuper ad hoc vt ſermo vöi latoꝛe.Et ſequit᷑. Ignoꝛãt potentes vires ſuas dũ ſe tã magnos credunt vt audiunt Hõ ſic pᷣdicatoꝛ euãgelicꝰblãdiat᷑ falſuʒ di cendo. Et iõ ðꝛ Ecci.iiij. Pꝛo aĩa tua ñ cõ ſundaris dicere veꝝ. ſʒ put ꝛ ad Thimo. iiij. Argue obſecra icrepa in oĩ patia ⁊ do. Sz multi dicũt ſꝑ dinitibo placebo.ſʒ nũ/ q; dicũt eis dirige.hᷣ eſt.illa qᷓ dirigant eos ad veritatẽ vite. Inſuꝑ ad ̊ vt ſermo dei ꝓficiat opoꝛtʒ pᷣdicatoꝛẽ q̃ verbo docʒ oꝑe exercere exeplo Ihu xp̃i qͥ cepit facere ⁊ do cere Uñ ſᷣm Gre.moꝛal.xix.loq̃ndi auctoꝛi tas ꝑdit᷑ qũ vox oꝑe ñ iuuat᷑. Uñ pᷣdicatoꝛ q bona dic ⁊ aliter viuit.nihil aliud fac ni/ ſi vna manu edificat ⁊ altera manu edifica tũ deſtruit Clũ validioꝛ eſt vox oꝑis qᷓ; oꝛꝭ ſm Berñ.ſuꝑ Cañ.omelł.lix.⁊ fᷣm phum ethi.x. Actiões ſunt magꝭ credibiles ſfᷣmo nibo in paſſioniba ⁊ actõib.⁊ cũ diſſonãt h veꝝ interimũt. Un Señ.epła.cx.ait.Sic iſta diſcamꝰ vt q̃ fuerint ba ſint oꝑa.⁊ po nit exemplũ ꝙ ĩ tẽpeſtate gubernatoꝛ nau/ fragabũdus non ꝓdeſt. Quid inqͥt iuuare põt rectoꝛ nauigij attonitꝰ ⁊ vomitãs. nõ eſt loquendũ ſʒ gubernãdũ.dicũt eĩ multi. hoc dicit plato.h̊ zeno ⁊ ingẽs agmẽ phᷣo/ rum.ſʒ faciãt q̃ dixerũt ⁊ ſua eſſe monſtra- bunt. Qui g̊ bona docet ⁊ mala agit nibil aliud facit q; deũ infoꝛmat qliter ipſum ex ſnia/ꝓpꝛia ↄdẽnare debeat.dicere valens ei Ex oꝛe tuo te iudico ſerue nequã.Eſt etiaʒ tertio viroꝝ eccłiaſticoꝝ populũ apud de/ um oꝛationũ ſuffragijs iuuare vt culpa ei dimittat᷑ ⁊ deo placet᷑.⁊ populꝰ reconciliet exẽplo Moyſi dicẽtis Exo.xxxij.Oñe aut dele me de libꝛo tuo aut dimitte ppło hanc noxã.Et Johel.ij.ðꝛ. Inter veſtibulum ⁊ altare ploꝛabãt ſacerdotes dicentes. Par/ ce domine parce populo tuo.⁊c. Et ideo percipiunt oblationes et decimas: vt in cauſas coꝛam deo agentes: quaſi boni aduocati.Et ideo Grego. paſtoꝛal.li.j. ca. xvj.Sit rectoꝛ ſingulis cõpaſſione ꝓximꝰ ⁊pᷣ cunctis cõtemplatione ſuſpẽſus. Uti/ nam em̃ ſacerdotes euangelici eſſent tales quales erãt moſayci.de qbus narrat Ege ſipus li.pmo vbi dicit. C cũ Pompeius intraſſet hieruſalẽ ⁊ inuaſiſſet eã:ſtupebat acies ſacerdotũ aĩoo qui nunq; remiſſa of ficia ſecerũt in medio belli.imo officio ince pto ꝑſeuerater inſiſtebãt. Et ac ſi pfunda pax eſſet nihil deerat ſolẽnitati ſacrificioꝝ 2 tãta erat eis cura miniſterij diuini ꝙ ſa/ cerdotes vſq; ad vltimũ in ſuo munereꝑ/ ſeuerabãt.⁊ infulati inter hoſtias ſuas ne cabãtur.Ecõtra vero eſt de multis qͥ ꝓ le/ ui cauſa dimittũt ⁊ interrũpunt officia di/⸗ uina.illuſi⁊ extracti ſepe a diabolo ab eccle ſia ꝓut narrat᷑ in vita beati BGñdicti de q̃/ dam monacho qͥ in oꝛatiõe nec in eccleſia poterat diu ꝑſeuerare. ſed alijs fratribus oꝛantily ipe ſepe exiuit: ages queq; tranſi⸗/ toꝛia.Qõdð cũ abbas monaſterij beato Bñ dicto narraſſet.venit ſanctꝰ illuc ⁊ vidit illũ monachũ diabolꝰ in ſpecie cuiuſdã ni gri pueruli ꝑ veſtimentuʒ foꝛas trahebat. Ddixitq; Benedictꝰ abbati monaſterij illiꝰ ⁊ cuidã alteri monacho nomine Manto. Nunqͥd nõ videtis qͥ eũ trahit. Cunq; di/ xiſſent nõ. Oꝛemꝰ inquit vt videre valeatꝭ Dꝛantibo ergo illis Daur?ꝰ vidit.ſed ab/ bas videre nõ potuit. Die ergo ſequẽti be/ atus Bñdictus illũ monachũ exeuntẽ in/ ſequit᷑.⁊ foꝛas repertũ virga percuſſit.⁊ ex tũc in oꝛatione ĩmobilis ꝑmanſit.⁊ in offi cio cũ ceteris. Sicq; antiquꝰ hoſtis non ẽ auſus dña ri in ipſiꝰ cogitatõe ac ſi ipſe ꝑ/⸗ cuſſus ſuiſſet ex verbere.Et qꝛ officia eccle ſiaſtica exercere nõ eſt pueroꝝ nec effemi/ natoꝝ aut ideotaꝝ inſcioꝝ. Ideo ꝓuide/ ant pᷣlati maioꝛes vt epᷣi pᷣcipue ne ecclias regẽdasoſferant talibo.ſed in ꝑtẽ ſolicitudi nis aſſumãt viros ſapiẽtes ⁊ induſtrios.p ut dicit Exo.xviij. Pꝛouide tibi viros nõ pueros de omi plebe potẽtes ⁊ timẽtes de um.Et Deut᷑.j.ðꝛ ibidẽ. Debẽt etiã ſaltem imitari Pharaonẽ qͥ noluit cõmittere pe/ coꝛa ſua niſi vinis induſtrijs ꝓut ipᷣe dixit BGeñ.xlvij. Si noſcis eſſe in illis viros in duſtrios cõſtitue eos magiſtros pecoꝛum meoꝝ.Sʒ ecõtra eſt hodie.quia idiotis ⁊ pueris curialiba ⁊ legẽ dei neſcientlbo com mittunt aĩe pᷣcioſo ſanguine xpᷣi redempte agminibo lupoꝛũ vndiq; vallate. nec eſt qᷓ aſcẽdat ex aduerſo ⁊ murũ ſe oponat pꝛo domo dei. Sed iam verificatum eſt illud JIſa.iij.Oabo pueros pᷣncipes coꝛũ. Sed de talib epᷣis qui indignis cõmittũt curã animaꝝ ait Berñ.ad Euge. li.iiij. Satis p̃iad manũ habẽt quibo aĩias tradant.ſed cui cõmittũt facultates regẽdas ſuas non inueniũt.Et ſequit᷑. Patientiꝰ ferimus ia/ cturã xp̃ᷣi q;ᷓ; noſtrã. Quotidianas expẽſas quotidiano recipꝛocamꝰ cõputo ⁊ ſcruti/ nio.⁊ cõtinua gregis dñici detrimenta ne ſcimus.De pᷣcio panũ ⁊ eſcaꝝ q̃tidie cũ mi niſtris exigit᷑ ratio.ſed de peccatis cum pᷣſ byteris raro celebꝛat᷑ collatio.Cadit aſina ⁊ eſt qͥ ſubleuat.ſed cadit aia in peccati fo/ ueam ⁊ nõ eſt qͥ re’quiret. Uñ ⁊ optime ait quidã. In eccleſijs fit detractio lini ⁊ lane cũ fit queſtio de oue ꝑdita nõ fit mentio in cõſilijs.ſed ⁊ oblatio ⁊ decimatio fit cũ pᷣ/ cijſ. Nõ ſunt ergo anime talibo cõmitten/ de ⁊ maxime pueris exeplo cuiuſdãa fratrii repᷣhendẽtis quendã epᷣm qui nolebat cui dam puero nepotulo ſuo aut foꝛte filio q/ dam pira tradere cuſtodieda: ⁊ tamẽ tradi dit dicto puero ecclłlias ⁊ multas aimas re gendas Itẽ debẽt epᷣi ſtatuere colũnas foꝛ tes ⁊ erectas in eccłia dei.Et ideo ðꝛ GBalł. ij. Hi em̃ columne erãt ⁊c ꝓ quibo ponunt ſtipulas arüdines ⁊ feſtucae.hoc eſt.leues ꝑſonas.Qð facere noluit quidã bonꝰepᷣs. qui reſpõdit optime cuidã magno petetip leui ꝑſona vt eã ſtatueretin eccia ſua dices Sicut tu ad petitionẽ meã nõ poneres in caſtro tuo feſtucã ꝓ columna.ſic nec tu de bes velle ꝙ ego hoc faciã in eccia mea. Uñ quia multi tales ponuntur in eccleſia:ruit iam vbiq; eccłia dei.Et verificatũ eſt illð Iſa.xlix.Uenerũt ſtructoꝛes tui deſtruen tes te. Itẽ debẽt epᷣi cõmittere aias curan das peritis medicis qͥ ſciant diſtinguerei/ ter lepꝛã ⁊ lepꝛã. Uñ ſubdit ibidẽ Gregoꝛiꝰ qꝙ cogitationũ vulnera occultioꝛa ſũt vul nerib viſceꝝ. Et tamẽ qui ſpũalia pᷣcepta nunq; cognouerũt:coꝛdis ſe medicos ꝓfi teri nõ metuũt.Cũ ecõtrario qui vim pi/ gmentoꝝ neſciũt videri medici carnis eru beſcunt. Ideo qͥ ſe medicũ eſſe bonũ igno/ rat curã anima ꝝ nõ recipiat.ſʒ dicat illud Iſa.iij. Eſto inquit pꝛinceps noſter.⁊ rñ/ det. Nõ ſum medicus ⁊ in domo mea non alibi dicit᷑ le terre cuiꝰ rex puer eſt. Unde cy liol etp ſtenle Ien ſia yb ſcene pmo⸗ dem mltten Sicl mpen urein jmng geieſi tosd eD Gale miot g ſooe⸗ Abel ſcnti⸗ ſchor orſl woden riſhi unpe Dem gante lict tevl puſcn iunge ALor Mot dumd Glerti nenteo lm phet ſator N naten ltctüs iS tDre tüͤtani Ss wonted ſutoren mnoie blcpiſes tnt⸗ neynnne Kecämi damß i ccatifo⸗ ptime git inllone nentioin fitc GWinen⸗ ſifnnn. hoiedatan ntefloi⸗ mentan gimoo limus ſo de ⸗ ponunt. (Gleues bordehe voperitp ſobuuis nenoin neelude ma eſtarwt gückl⸗ jidckan iou ingvere⸗ ige aſür z Airgf⸗ rinp/ mis eru nüigo/ catllud ſter 1n/ nesden r —— 2. * 5 . *. — 2 . è”MB . ” 2 2 . „ 1 .* X . Diſtinctio quinta. eſt panis.ſ doctrine ⁊ verbi deĩanimam ſu ſtentãtis.quia nõ in ſolo pane viuit hõ ⁊c. Item debẽt epi ſtatuere viros diſcretos ⁊ magiſtros peritos in ſcola dei que eſt eccle ſia vbi edocent᷑ xp̃ᷣiani quid agendũ qͥd de ſerendũ. Et ideo ait Grego.li.j..paſtora.c. pmo.qꝙ ars artiũ eſt regimẽ animaꝝ. Un/ de magnũ eſt vituperiũ magiſtro artiũ cõ mittere ſcolas ſuas ignoꝛãti artis pᷣncipia Sic ſᷣm Grego.li.j.paſtoꝛ.vbi ſupꝛa.Ab imperitis paſtoꝛale ma giſteriũ qua temeri tate ſuſcipit᷑ qñ ars artiũ eſt regumẽ aĩaruz Item qꝛ epᷣi ſunt duces aciei xpᷣi ſtatuãt in acie ſua viros robuſtos ⁊ in pugna exper tos qui poſſint cũ eo aciem ipam defende/ re. Unde ðꝛ in figura Cañ.iij.En lectuluʒ Salomonis. lx. foꝛtes ambiũt ex foꝛtiſſi/ mis iſrael ⁊ oms ad bella doctiſſimi. Da gna em̃ fraus eſt aſſumere debiles ⁊ igna⸗ ros artio pugnãdi? dare illis ſtipendia qᷓ debeẽt᷑ bonis militibo aciẽ dei defendere va lentibi. Uñ ðꝛ Coꝝ.ix.Quis vnq; militat endijs ſuis rMUMDB Diſtinctio qnta q̃rte ptis bupſt umme (KEapitulum pꝛimmm. MDuale debet eſſe iudiciũ eccleſiaſticoꝛũ . Aque in eo cauenda. gijs ⁊ ſine deceptionũ fallacijs.qꝛ talia re/ pꝛobanda ſunt in curij s eccleſiaſticis ⁊ vi ris ſpñalibo.Et ideo ait Berñ.ad Eugeni um poſt pncipiũ. Queſo te quale eſt illud. De mane vſq; ad veſperam litigare aut liti gantes audire. Et vtinã ſufficeret diei ma licia ſua. Nec ſunt inſuꝑ noctes libere ⁊ qe te.⁊ vir relinquit᷑ neceſſitati nature qð coꝛ puſculi pauſationi ſufficiat Et rurſum ad iurgia ſurgit᷑ in mane.⁊ dies diei eructat le ges ⁊ nox nocti indicat maliciã. Et ſequit Duotigdie in palatio ꝑſtrepunt leges. ſʒ nõ dum dñi iuſticia.⁊ tñ lex dñi immaculata coõuertit aias. Tu ergo paſtoꝛ animarũ qꝗᷓ mente obſecro ſuſtines coꝛaʒ te ſemꝑ ſilere illam ⁊ garrire iſtas. Ideo clamandum eſt cũ pheta.Narrauerũt iniqui fabulatiões⸗ ſed nõ vt lex tua. In his etiã iudicijs cau/ Vnſequenter ao monengl ſunt epi hac diſtinctiõe Inta qꝙ habeãt in repu.eccłiaſtica iudices oꝛatoꝛes ⁊ aduocatos quales de / ſcripti ſunt ſupꝛa ꝑte pma diſ.v. vt exerce ant iuſticiã ritã ⁊ planã ſine iurgioꝛũ liti / ES ſas iniuſte qq; ptelant aſpellationes iniq quas rephendit idẽ Bern.ad Eugemũ li- bꝛo.iij.dicẽs ꝙ iniqua eſt ois appellatio ach quã iuſticie inopia nõ coegit. Dimilitx de⸗/ bent eſſe ↄſiliarij eoꝝ docet Berñ. ad Eu genium li. iiij. dices. Querẽdi ſunt vt tibi aſſiſtant qͥ ſunt cõpoſiti ad moꝛes.pꝛoba/ ti ad ſanctimoniã qui marſupia nõ exhau/ riant.ſed coꝛda reficiãt ⁊ crimina coꝛrigãt Sicut ergo cõſiliarijs pape tales eẽ decet ſic ⁊ eoꝝ.Et ponit vlteriꝰ exempla. Qua les etiã debẽt eſſe legati ſiue maioꝛes ſiue minores a quibuſcq; miſſi infoꝛmãs eoſ exemplo beati Martini qͥ fuit legat in da cia.nulla tñ munera recepit.ſed pauper ita redijt vt pene expenſis ⁊ equis deſicietib⸗ vix veniret floꝛentiã.cui quidã epᷣus equũ dedit. Et cũ idẽ epᷣs eũ ſequeret᷑ ad curiaʒ peteret ab eo adiutoꝛiũ in cauſa ſua.Rñ dit. Decepiſti me neſcicbã tibi iminere ne/ gocium. Colle equũ tuum in ſtabulo. nolo alicuiꝓ muneribo obligari. ⁊ ſic coegit euzʒ de Hanfrido fungete in aquitanea legatio nie offcio: pans ſumbrib officiͦ ſuum peregit. Et c eſſet quida piſcis ſturgio ei oblatus noluit recipe niſi pcio dato ꝓ eo. Itẽ cũ domina opidi offerret ei duas pa/ fapſides ligneas pulcras.quas laudauit: ſed nõ acqͥeuit acciꝑe.quãto minꝰ argẽte/ as recepiſſet qui ligneas refutauit. Hi fue runt imitatoꝛes Abꝛaeq; noluit recipere a filo ſubtegminis vſq; ad coꝛrigiaʒ calige. ꝓut dici Beñ.xiiij.Et Samnel. ſ. Re. xij. ait. Si de manu cuiuſq́; munus accepi. Omnes ergo cõſiliarij.officiales.iudices T aſſiſtetes epoꝝ: hoꝝ exemplo manꝰ excu tiant ab omni munere ⁊ tũc ſecure ⁊ ſinere pᷣhenſione ⁊ ſine iuris offenſiõe ſua poſſüt officia exeerz—— AKapitulum ſecundum. .— ¶ Dualis debet eſſe familia epiſcopi. DOnlequenter de ſcribit Berñ. ibidẽ qualis eſſe de/ dbeat domꝰ ⁊ familia epoꝝ dicẽs. Domũ epoꝝ ſicut dei decʒ ſanctitudo mo deſtia ⁊ honeſtas ⁊ moꝝdiſciplina. Diſcat ate o papa oms cpᷣi tui cõmaculos pueroſ z comptos adoleſcẽtes ſecũ nõ habere. qͥa inter mitratos nõ decet diſcurrere calami ſtratos. Et ſequit᷑.SDi inſolẽtioꝛ fᷣmo kers uit viij. De veſtimẽtis aũt his diffuſe tra⸗ te inſonuerit vel habitus indecens appa/ ruerit: manus tua ſtatim ſuꝑ hoc vlciſcere a. Impunitas em̃ auſum parit. um. Ad talia ergo ſcienda et coꝛrigenda debet epᷣs eſſe ſolicitus. Sʒ tẽ poꝛalia diſpenſanda cõmittit alijs vt ipᷣe li berius vacet diuinis. Uñ ait ibidem. : mento ſaluatoꝛẽ iudã habuiſſe iconomuz. id eſt. diſpeſatoꝛẽ. Quid ergo pius qᷓ; infima ⁊ vilia domus ſue ſcrutari. 7 de ſuſpitionibo ſinguloꝝ moueri.Nã ad/ 1 traditis Joſeph ignoꝛabat qͥd haberet in t queq; ꝑdita vł neglecta egyptiꝰ ille om̃ib Capitulum tertium. Demyſten ſacerdotalium. domo eke⸗ ðꝛ Beñ. xxxix. tificalia in iſcopo tur erijs veſtimentoꝝ epiſcopaliuz ſequenter mo nendi ſunt epiſcopi vt veracit ha beant virtutes quas ſignãt pon/ dumẽta ne falſo poꝛtent ſigna ſi ne ſignato ꝓut ait Hugo de ſacra. libꝛo. ij. te.iuij.c.xiiij. Epiſcopi vtunt᷑ ſandalijs qᷓ ſunt calciamẽta pᷣdicatoꝝ ↄſiſtentia ex ſo/ lea.ſubtus integra ne pes terram tangat.⁊ deſuꝑ ex coꝛeo ꝑfoꝛato.quia gꝛeſſus epiſco i 2 pdicatoꝛis ſubter debẽt muniri ne pol uantur ꝑ terrena. ⁊ ſuperius aperiri vt co gnoſcãt ⁊ anhelent iugiter ad celeſtia. In/ duütur igit᷑ caligis biſſinis vel lineis vſq; ad genua.ꝑ quod ſignat᷑ pedibo ſuis rectoſ debere greſſus facere ⁊ genua debilia robo rare.⁊ ſic ad pᷣdicationẽ ſacri euangelij fe/ ſtinare. Baculo etiã vtũtur cuiꝰ acumine rebelles increpẽt ⁊ pungant medio pios et bonos foueãt ⁊ recuruo peccatoꝛes attra/ bant. Unde verſus. Attrahe ꝑ pmum me Dio rege punge ꝑ imũ. Anulo vtunt᷑ q̊ ec/ cleſia ſponſa xpᷣi ab eis deſpõſata eſt per fi dei ſacramenta. Mitra ſiue thyara in capi te regimen qnq; ſenſuũ ſignat. Uñ et Hu/ go paꝝ ante dicit. ꝙ veſtimenta ſacerdota lia tam in lege veteri qᷓ; in noua ſignãt eoꝝ virtutes quas habere debẽt. Unde ĩ tuni/ ca linea ſignat᷑ caſtitas ĩterioꝛ. In zona ca ſtitas exterioꝛ. In tunica iacinctina ↄuer/ ſatio celica. In ſuꝑhumerali laboꝝ pati/ tia. In cydari intẽtio recta. Et munimen tum caſtitatis in feminaliba que tegunt ve renda. Hec erant veſtimẽta ſacerdotis ĩ le & moſaxca.ſicut patet Exo.xxviij.et Ce⸗ ctat Hieronymꝰ epła.lxxxv. Sed de veſti mentis ſacerdotuʒ in lege noua ait Hugo vbi ſupᷣ.ꝑ tunicã ſignat᷑ mũdicia.ꝑ zonam ↄtinẽtia.ꝑ ſtolã patiẽtia.ꝑ caſulã charitai amicieciiaaag “ apitulum quartum cum gregibo.⁊ de periculo diuiſionis ⁊ ab ſentie. gregẽ.Talis em̃ paſtoꝛ eſt tantũ nomie.ſʒ idolum re. Uñ Gregoꝛius ſuꝑ Ezech.li. j. omeł.v.ait. Hi qui animaꝝ cuſtodes ſunt ⁊ paſcẽdi gregis onera ſuſceper̃t nullo mo do loca ꝑmutẽt.ſed gregi cõmiſſo iugit᷑ in uigilent.quia ꝓ qualibetania ſibi cõmiſſa diſtrictã rõem reddituri ſunt. Uñ cuilibet pᷣlato ðᷣꝛ.Cuſtodi viꝝ iſtũ.nõ ðꝛ maneriũ baroniã vel armẽta boum ⁊ ouiũ.ſed virũ iſtũ.Et ſequit᷑. Qui ſi lapſus fuerit erit aia tua ꝓ anima illi. Et ſi pꝛaue ſint oues ta/ Andem ultimo monendi ſunt epiſcopi vt gregi iugiter inuigilent adimplentes Ulud Iſaie.xrj. Suꝑ ſpeculã dñi ego ſum ſtans iugiter. Unde ðꝛ extra de regulis iu ris. Nõ poteſt eſſe paſtoꝛis cxcuſatio ſi lu/ us ouẽ comedat ⁊ paſtoꝛ neſciat. Uñ gre ge derelicto nõ debẽt diſcurrere percuriald ſeculares affectãdo negociationes tꝑales. ſed cohabitẽt cũ ouibo ſibi cõmiſſis: illas regendo paſcẽdo iugi verbo ⁊ exẽplo ⁊ tẽ=᷑⸗ poꝛali ſubſidio Ne dicat᷑ cuilibet tali illud Zach.xj.O paſtoꝛ ⁊ idolum derelinquens men nõ ſunt derelinquende.ſed frequenter pie monẽde.qꝛ gutta canat lapidẽ nõ viſʒ ſepe cadẽdo. Uñ narrat Beda de geſtꝭ an / gloꝛum de Laurẽtio epo ſuccedẽte beato Au guſtino miſſo in bꝛitaniã a beato Gre goꝛio ad gentẽ illã ↄuertendã qͥ ob pꝛauoſ moꝛes egie pon uit bꝛitaniã ⁊ gregẽ ſuuz BDz añ receſſum iuſſit ĩi qua/ dam eccłia apoſtoloꝛũ Petri ⁊ Pauli ſibi lectũ fieri.in quo poſt multas pᷣces ⁊ lacri / derelinquere mas qᷣeſceret:apparuit ei beatꝰ Petrꝰ qͥ ilũ diriſſime flagello quodã cedẽs dixit. Qua re gregẽ tibi cõmiſſum ⁊ a te ſuſceptuʒ vis derelinquere ⁊ lupis exponere.an oblitꝰ es mei qui vincula ⁊ carceres ⁊ crucẽꝓ grege a xpᷣo mihi tradito pertuli.Qui cum euigi laſſet liuetibo plagis venit ad regẽ ⁊ reiecio emire Fectin oſtend golae demſu fumal Pbent delſern ſa uſt direce dedye abolo⸗ loil Ulnltte N Ep ſgdorin Oye ſpecul. ſchrigt olpt nockte gocaſe denede goens lrerce Liyt ſhogy/ lpin bereocch hortans cöſimilt ſticiſine fenech⸗ Nmage Penuter fmetn Pleytie ſcibv. . neckth t e me bien lade tland Mün H n 4 . nol las ⸗ ud nens ieh li. ſunt 40 uol ſurz 1/ it R ii u es gege⸗ euigi dicce . oſtendit. Quod audiẽs ⁊ videns rex reie/ cto idolatrie cultu ⁊ cõiugio illegitimo fi⸗/ dem ſuſcepit ⁊ baptiſmũ.⁊ mutatꝰ eſt ĩ vi rum alteꝝ. Ex his igit omnibo liquet qᷓ; re pᷣhenſibiles ſunt qͥꝓ leui cauſa gregẽ ſuuʒ deſerunt. Exquo iſte ſanctus ꝓ aliqᷓ cau/ ſa iuſta gregẽ ſuũ derelinquere ꝓponẽs taʒ dire coꝛreptus eſt. Unde dicit Anguſtinꝰ de duodecim abuſionibo ꝙ decimꝰ graduſ abuſionis eſt epiſcopꝰ negligẽs.qui gra/ Dus ſui honoꝛẽ inter homines requirit. ſʒ miniſterij ſui dignitatẽ coꝛã deo nõ cuſto dit. Epiſcopꝰ em̃ grecũ nomẽ eſt ⁊ ſpecu/ latoꝛ interpᷣtatur. Cui dicit᷑ Ezech. tertio. Speculatoꝛẽ dedi te.Sed qͥ vult bonus ſpeculatoꝛ eſſe opoꝛtet illũ ↄtinue gregi pᷣ/ ſentialiter intereſſe ⁊ nunq; abeſſe.Decet g epiſcopũ omniũ ſuꝑ quos in ſpeculo poſi tus eſt peccata attẽdere ⁊ ea ſermone coꝛri/ gere. ⁊ ſccleruʒ operarios declinare. Et ibi bene de B. Pꝛedicatoꝛ ergo diuinus allo/ quens eccleſiaſticoſ hoꝛtetur quemlibʒ ad exercẽda officia debita ſuo ſtatui ⁊ gradui Et vt quilibet viuat pꝛout debet in ſtatu ſuo quantũ ad ea q̃ enumerata ſunt Capitulũ pmũ diſtinctõis bme eiuſdẽ. BDe dignitate ſapiẽtie Kehabitis anu⸗ ctoꝛitatibb narrationibo ⁊ exẽ· plis quibas viri eccleſiaſtici poſ unt inſoꝛmari.⁊ ex quiba pᷣdicatoꝛ põt ha TS equltnta pncipalis ꝑs hꝰ ſumme pere occaſionẽ ↄferendi cũ eis vtiliter ⁊ ex hoꝛtandi eos efficaciter. Nunc colligãtur cõſimilia quibo poſſunt inſtrui viri ſcola/ ſtici ſiue phiſici.ex quibo pᷣdieatoꝛ põt con ferre cũ eiſdem ex eis que ꝓpꝛia ſunt eis.Et vt magis ſubleuẽtur ad deſideriũ ſapiẽtie pᷣmittenda eſt eius dignitas ⁊ ſublimitas ſm eſtimationẽ vere iudicãtis.ꝓut ðꝛ Sa pientie. vij. Pꝛepoſui inquit illa regnis et ſedibo. ⁊c. Et ſequit᷑. Infinitus em̃ theſau rus eſt hominibo ⁊c̃. Et Pꝛouer.iij. Deli oꝛ eſt acquiſitio eiꝰ negociatione auri ⁊ ar genti. Et ſequit᷑. Pꝛecioſioꝛ eſt cũctis opi/ bus ⁊c. Et de huiꝰ eminentia etiã apud gẽ tiles dicit᷑ in policrato.li.iij.c.vj.q cũ gen tiles nil ſine nutu numinũ credãt faciendũ vnũ tamẽ quaſi deũ deoꝝ ⁊ omniũ pꝛinci/ veſtimẽto quantis eſſet vᷣberibo laceratus debet eſſe venuſtus. pem excolũt. ſ.ſa pientiã. quia omnibo ßelt. Ungde ⁊ philoſophi veteres imaginẽ ſapi/ entie pᷣ foꝛib omniũ temploꝝ ꝑingi et hee verba ſcribi debere cenſuerũt Uſus me ge nuit.peperit memoꝛia ſophiam. e vo⸗ cant greci. nos ſapiam. Et hoc idem. Ego odi ſtultos homines ⁊ ignauia oꝑa ⁊ phi/ loſophicas ſnias.iſ.in quibo nulla eſt vtil⸗ tas. Ad appetitionẽ ergo ſapiẽtie ⁊ ſedulaʒ acquiſitionẽ ⁊ amoꝛẽ ſunt omnes ſcolaſti/ ci admonẽdi vt quilibet taliuʒ dicat illud Saß. vij. Optaui ⁊ datus eſt mihi ſenſuſ Inuocaui ⁊ venit in me ſpiritus ſapientie Et illud Sapᷣ.viij. Hanc amaui ⁊ exqui/ ſiui a inuẽtute mea.⁊ queſiui eam ſpõſam mihiaſſumere. Clnde huiꝰamoꝛ phᷣia dicit ⁊ eius amatoꝛ phᷣus.ꝓut ait Hugo dydaſ calicon ꝑte ſcðᷣa.ꝙ phia ðꝛ amoꝛ ſapientie a philos grece.qð eſt amoꝛ latine.⁊ ſophol ſapientia. inde phia.i. amoꝛ ſapiẽtie. Unð etiam phᷣia eſt ars artiuʒ. diſciplina diſci/ plinaꝝ.que vniuerſaliter cõmunis eſt om nibus.⁊ que eſt honoꝛãda antiloquio deo rum. ꝓut ait quidã ſapiẽs.Et Papᷣ.idem ĩ ꝑte.que phia tradit᷑ in artibo liberalibus.ð quib ꝓſequit᷑ Hugo vbi ſupꝛa.que ſuntp pꝛia cuiuſlibet artis. Et ſimiliter Alphe/ granus in libꝛo de diuiſione phie:vbi ait. ꝙ; phᷣia eſt humanaꝝ diuinarũq; rerũ cer⸗/ ta cognitio cũ ſtudio bene viuendi. Sapi entia vero eſt veritas ſcietie reꝝ ſempiter/ naꝝ. Et de his ⁊ de phie diuiſione ⁊ de ilł que ſpectãt ad vitã phᷣicam in tractatu de vita phoꝝ.Ad pñs autẽ de inſtructõe ſco laſticoꝝ qualiter ſcolares debent addiſce/ re ⁊ qualiter eos docere. Et pꝛimo qnales Ddebẽt eſſe quantũ ad coꝛꝑis diſpoſitioneʒ Secũdo quales debẽt eſſe quantũ ad mẽ/ tis induſtriã ſiue ꝑſpicacitatẽ. Tertio q̃li ter inſtruendi ſunt quo ad modũ docendi rectitudinẽ. Quarto in quib infoꝛmandi ⁊ in quib non.⁊ quantũ ad inſtrumenti q̃ᷓ litatem. Quinta quales debẽt eſſe ſcolar quo ad vite veritatẽ ⁊ honeſtate. Sexto q̃ᷓ les debẽt eſſe quo ad ſtudij ſedulitatẽ. Se⸗/ ptimo de hig qᷓ ſpectãt ad docẽtes apitulum ſecundgiu. RDualis debet eſſe quantum ad coꝛpo/ is diſpoſitionẽ ſapientie ſine litteris addi ctus. quia coꝛꝑis ⁊ membꝛoꝝ diſpoſitiõs R 6 . — . — . idem Heñ. recitat epła. lx. 1 cepta eſt ſapiẽtia vel vᷣtus veniẽs ex coꝛꝑe defoꝛmi. Itẽ idẽ ait ꝙ tꝑis inteperies hye/ mis vel eſtatis nocet pueris. Et ponit exẽ pluʒ Boeciꝰ de alio indiſpoſito ⁊ defoꝛma to adducto ad diſcendũ.qui poſtea attenu atus lippaticis moꝛbis occubuit ſtigante canicula:illo ſcʒ ſigno regnãte ⁊ ardoꝛe fer uente. Ibidẽ ait ꝙ cibarioꝝ debet eſſe me ſtium abſit penuria. Pueri ergo debet eſſe coꝛꝑpe diſpoſiti ⁊ integri ⁊ ſuſtẽtamẽtis de/ bitis regulati qͥ volũt addiſcere vt ſint ſco laſtici ⁊ tꝑe debito debẽt inciꝑe.Et de his ſunt admonẽdi tã ipᷣi qᷓ; habetes curã eoꝝ Omniũ negociationũ tꝑs ⁊ opoꝛtunitas eſt air Eceg Pars quinta. npꝛimis ergoob artiũ liberaliũ ſiue phᷣie nobilita/ em z ponor fienctiz ob pſeſo⸗ bᷣus ełꝰ reuerentiã exhibendaʒ ab alijs ad/ diſcẽtes illas debẽt eſſe coꝛꝑis diſpoſitõe ⁊ plaſmatione venuſti put ait Boecius ðᷣ Diſciplina ſcolariũ in pᷣncipio. Quia enim videndũ eſt ne infans ſeptẽnis cũ duceret᷑ ad ibuendũ membꝛoꝝ indecẽs diſpoſitio ſit.ſ.⁊ ꝑtiũ integraliũ.⁊ ponit exemplũ.Ce gitur inqͥt Thymothei filiũ lepꝛa incum/ bentẽ caſtratũ loꝛipedẽ gibbo tumetẽ do/ ctrine mancipatũ plebeiam expetiſſe obie/ ctionẽ ſocioꝝ demonſtrationẽ ridiculoſaʒꝭ Lauendũ eſt ergo netales ponant᷑ ad phi loſophias diſcendas.ne phia ↄtemnat᷑ ob taliũ defoꝛmitatẽ.⁊ ne minꝰ acceptet᷑.licet ĩ ca ꝓfecerint quicq;. Sicut ait ennicꝰ. Gra cioꝛ eſt pulcro veniẽs ex co te virtus. Et ic minus ac/ diocris facultas ⁊ potꝰ tennis.ꝑcitas ⁊ ve Eapitulum tertium. Ecundo ſuntex⸗ ploꝛãdi pueri quales ſint quo ad mentis induſtriã ſiue ꝑſpicacita⸗/ tem:an habeãt induſtriã diſcretõis natu/ ralis ⁊ ingenij vinacitatẽ.ſicut narratagel lins acticaꝝ noctiũ li.v.c.iij. loquẽs de py tagoꝛa pho qͥ cũ eſſet adoleſcẽs ⁊ cauſa vi ctus iuncturas oneꝝ ferret. ⁊ de edera cau dices ligni plurunos funiculo bꝛcui circũ datos ferebat.ſemel obuiauit ei Demetriꝰ ⁊vidit cũ incedente expedite.⁊ iuncturam ligni poſitnrãq; ↄſiderat ⁊ aceruũ illũ ſiłr bꝛeui vinculo cõpꝛebẽſum: ⁊ tisnedi geometrica libꝛari. Interrogauit quis ſie circũuoluit.Cni aliꝰ.Ego.At ille dixit ei vt ſolueret ⁊ mõ cõſimili ligaret. Sicq; il le fecit. Cui demetri. cũ ingeniũ benefaci/ endi habes: nũc maioꝛa melioꝛaq; mecũ fa cere poſſis ſi vis me ſequi. QOõð ille annuit. 2 adduxit eũ ſecũ ⁊ ſumptũ miniſtrauit.ac phiam eũ docuit. ⁊ poſtea in centris pᷣus fuit.ſed acerrimꝰ ſophiſtaꝝ Pꝛonidꝰ ergo exploꝛatoꝛ ingeniũ pᷣdicti adoleſcẽtis dep hendit ⁊ ad maioꝛa addiſcẽda eũ eſt hoꝛta tus. Sʒ cauendũ eſt ne vinaces ingenio ⁊ acuti nimietate cibi ł potꝰ fiant ebetioꝛes. ꝓpter qdᷣ ſunt nutriendi frugalit᷑.vt ait Bo ccius ſupꝛa.⁊ Agelliꝰ plenꝰ libꝛo.iiij.ante finem vbi ait pueros impubes cõpertũ eſt ſi plurimo cibo nimioq; vino vterent᷑ ebe/ tioꝛeſq; fieri.atq; hinc elici tarditatẽ:coꝛ/ poꝛaq; eoꝝ impꝛocera fieri. Quod narrat VUarro in hiſtoꝛijs ð liberis educãdis.Ca uendũ & ne/ ꝓpter voracitatẽ ebetes reddãt᷑ pueri.et de hͥ ſupꝛa.iij.ꝑte.dil.ij.vbi de in / ſtructione pueroꝝ (NXapitulum quartum DQualiter pueri in pᷣmis ſunt inſtruẽdi. i inſtruẽdi artificialit᷑t oꝛdinabi liter ꝓ eoꝝ capacitate ꝓut ait GBo ecius vbi ſupꝛa. dicens ꝙ in pᷣmis figura/ rum.i.litteraꝝ elemẽta.i.lr̃as repᷣſentãtiuzʒ impᷣmenda eſt dilectio ↄiungendaꝝqʒ ar/ tificioſa ↄiunctio. Sunt em̃ pueri inſtruẽ di ⁊ attrahẽdi vr diligãt lr̃as qͥs addiſcũt ⁊vt recte ꝓnuncient ⁊ artificialiter ↄiũgãt quia niſi in pncipio ſic inſoꝛment᷑:vix po/ ſtea poſſunt bñ infoꝛmari.Et grauꝰ eſt ac Dilifficiliꝰpueꝝ male inſtructũ reinſtruere ſi ue reducere ad rectã infoꝛmationẽ q; aliũ nullo mõ inſtructũ. Uñ refert Quintilia/ nus in li. de inſtitutiõe oꝛatoꝛis ð Chimo cheo.qͥ in arte tibiaꝝ excellebat.ꝙ; duplas mercedes exigebat⁊ accipiebat ab his qui fuerant male pᷣinſtructi q; ſi omĩno rudes eſſent acciꝑet. Nec ĩmerito. Satoꝛ em̃ du plicẽ exigit laboꝛẽ.cũ ⁊ delenda ſint ꝑuer/ ſe inſtitutõis ſemina ⁊ a bono ſint fideliui inſerenda. Multo em̃ faciliꝰ eſt inducere bonã inſoꝛmationẽ q; extirpare malã ⁊ in ducere bonã. maxime cũ pma inſtituta v Einde ſunt pue⸗ doct ſutl klyn ſerun ſenſi godi Ffitis Boe riso doct don no ſiopß dooct ſchet mlin Atn ditel to cho caant⸗: puenn lergee kos di fumt puena uoſ lerioq latabat Whe wmume Dſun / gulbyel bnof vidie Hg icne dealt nn ltery lmnen icre larn auen Nen an ſe Nrä⸗ iat iegl ſhoa⸗ neäſ umni. Nuitge Pprs Pag o dey onn nio es. d⸗ hante cüch nicbe⸗ cor/ namut nci Udeiv⸗ ſtmidi e/ Ginabi nme⸗ figon/ Mmuinig 9 1 in⸗ alcit iͤgi nte ubcke fmncrt iiͦdi hintilc⸗ Thio dunſu hiou ſudes zem du tpuer/ fiͤcir nduent holäi tin itwten Diſtinctio pꝛima. documenta tenaciter inhereãt pueris ſiue ſint bona ſiue mala.pꝛout ait Hiero.epła xlvij. Ipſa litteraꝝ ſtudia teneris meliꝰ in/ ſerunt᷑ ingenijs. Idq; penitꝰ inherere ſolet ſenſibo qð pus ſederit in mẽte. Dagna er go diligetia ſunt inſtruẽdi pueri ne in pue/ ritia ex negligetia amittãt tꝑs ſuũ.put ait Boeci vbi ſupᷣ.ꝙ diligẽtia cuiuſnbʒ ope/ ris obtuſitas ꝑmollit᷑.Et ſentẽtie ac dicta doctoꝝ memoꝛiali cellule ſunt cõmendan da vt ii exẽplificat. ne ↄtingat qð Lotha rio ↄtigit.qui cũ.xxx.annis fniſſet ĩ gigna ſijs phoꝝ.cũ adueniſſet dies vt pᷣeſſet me/ diocribo.ſ.pueris quaſi eoꝝ magiſter aſſe/ rebat ſe dubitaſſe cuꝰ vxoꝛ fuit eneas Si militer requiſitꝰa quodã pmã ſyllabã.ſ.ma giſtri qualiter vertere in verſu poſſet. Rñ/ dit abſurdũ eſſe tãti noĩs pᷣmã bꝛeuiari.ſʒ acuto accentu ꝓnũciari. Ecce ait ibi Boe —— . cius quantũ tꝑis dure ceruicis obtuſitas pꝑdidit ⁊ impenſe ſiue expẽſe CCaueãt ergo pueri ne ſic amittãt tꝑs ⁊ expeſas negligẽ/ ter addiſcẽdo.⁊ caueãt eoꝛuʒ doctoꝛes ne eos decipiãt. Hec em̃ ſunt peccata puero/ rum. ꝓut ait Augꝰ. enumerãdo pcta ſua in puericia li..ↄfeſſionũ. Peccaba inquit mi nus ſcribẽdo vel legẽdo aut cogitãdo ð lit teris qᷓ; exigebat᷑ a nobis.Et ſequit᷑.qꝛ de lectabar ludere.Et ſequit᷑peccabã facien/ do Z pᷣcepta parentũ ⁊ mgroꝝ meoꝝ.⁊ ibi enumerat de talib⸗ multil.de qbo admonẽ di ſunt pueri vt pᷣcaueãt Sapitulum quintum. n quibo doctrinis ſunt infoꝛmãdi ⁊ a quibo eit cauendũ eis. Vnſequenter elt adhbibẽda diligẽtia ſolers. ꝙ pue inſtruant᷑ recte ⁊ artificialiter. pmo in grämatica ⁊ grãmaticalibo que di uiditur in lr̃am.ſyllabã.⁊ dictionẽ. ꝓut ait Hugo dydaſ.ꝑte.ij.vbi ait.ꝙ debʒ ſcire ar ticulatã lram.ĩyllabã.pedes.accẽtus.⁊ ſic de alijs ꝓut ibi determinat. Niſi em fuerit inſtructꝰ pmo in talibo oꝛdinate ⁊ artificia liter vix poſtea poterit inſtrui ĩ talib. Hoc tamen neceſſe eſt ſcire vt hõ ſciat legere di ſtincte ⁊ articulate ſᷣm regulas gramatica les.vt patet ꝑ exẽpla Boecij vbið. Deinde cauendũ eſt ne pueri pmo nimis imbuant᷑ Ddoctrinis poetaꝝ fabuloſis vt alliciantur carundẽ delectatiõiby. Ut em̃ narrat Cla te ꝓximã maximini.c nuiſam obſcenis maledictis lacerauerat carminu lerius li. vj.c.iij. Lacedemonij libꝛos archᷣ ilothi e ciuitate ſua expoꝛtari iuſſerũt ꝙ eo rum paꝝ verecundiã ⁊ pudicã lectionẽ ar/ bitranf. Noluerũt em̃ ea liberoꝝ ſuoꝝ ani mos imbui ne płꝰ moꝛibo noceret qᷓ; inge/ nijs ꝓdeſſʒ. Itaq; maximini poꝛtã aut cer qꝛ domũ ſibi inuiſam exilio mulctauerũt. Ut em̃ tactũ eſt ſupꝛa. mẽtes pueroꝝ tenaciter retinẽt doctrinas qͥbo pᷣmo ibuunt᷑ Et iõ expedit qꝙ; vtiliby ⁊ verꝭ doctrĩs ĩ pᷣmis ĩibuãt᷑ Uñ⁊ moꝛis fuit apð hebreos ſiẽ ait oꝛigenes ſuꝑ Canipn cipio.O mẽs ſcripturas a doctoꝛibo ⁊ a ſa pientibo tradi pueris ſimul.⁊ ad vltimũ re ſeruari iſta.ſ.pncipiuʒ Geneſ.pꝛincipium Eʒzech.⁊ finiſ ⁊ Cantica cãticoꝝ.quia iſta ardua ſunt ⁊ in eis poſſet minus intelligei errare. Et ideo ait Augꝰ. de ſeipſo li.iij. cõ/ feſſionũ Hoc nomẽ.ſ.xpᷣi ᷣm mĩam.t.i ipo adhuc lacte matris teneꝝ coꝛ meũ pie ci/ pauerat ⁊ alte retinebat.Et libꝛo.vj.idem ꝙ nomẽ xpᷣi mihi infanti iditũ ẽ Ueracib⸗ ergo doctrinis ⁊ vtilibo ⁊ nõ fictis ⁊ fabu/ loſis pueros imbuere eſt ſecuriꝰ.Sũt aũt imbuẽdi in grãmatica vt dictũ eſt. ⁊ dein/ de in logica ꝓut ait Boeciꝰ vbi ſupꝛa.Cõ pleto inquit nõ indebite huius gignaſij.ſ. graãmatice rudimẽto ad maioꝛis ⁊ inqſiti/ oꝛis ſciẽtie lumina ꝓcedendũ. Scie inqm quã ſolã veni falſiq; indagatricẽ nouimuſ ⁊c̃. Uñ Hugo vbisõ.qꝙ ex omnib ſcientijs ſeptẽ ſpẽaliter diſcreuerũt antiqͥ in ſtudijs ſuis ad opus erudiendoꝝ.in qͥbo tantã vti litatẽ eſſe pᷣ ceteris omnibo ꝑſpexerũt.vt qͥᷣſ quis pᷣmũ haꝝ diſciplinã firiniter ꝑcepiſ/ ſet:ad aliaꝝ noticiã poſtea inquirẽdo ma gis ⁊ exercẽdo q; audiẽdo pueniret. Sunt em̃ quaſi queda optima inſtrumẽta ⁊ eru/ dimẽta quibs via parat᷑ animo ad plenam phice veritatis noticiã. Hinc triuiũ ⁊ qua dꝛuuiũ nomẽ accepit eo his quaſi qbuſ/ dam vijs viuax animꝰ ad ſecreta ſophie ĩ/ troeat.Hec ille.Hanc aũt rõnalẽ logicam pmo Plato grecis inſtituit.quam poſtea Ariſtoteles diſcipulꝰ eiꝰ ampliauit ꝑfecit ⁊ in artẽ redegit.Oꝛatiꝰ vero Terẽtiꝰ ar ro pmus dyaleticã de greco in latinũ trãſ/ tulit. ait Hugo ibidẽ. De modo addiſcedi artem dyaleticã ait Boeciꝰ vbi ſupꝛa.ꝙ in pmis terminoꝝ intrinſica cognitio eoꝝq; i ꝓpoſitionẽ nõ latẽs copulatõ polſitioni Pars quinta. q; non indigna connectio ſunt oppetenda. Terminoꝝ vero determinationes q̃s ſin/ cathegreumata appellamꝰ memoꝛit᷑ mente impꝛimi debẽt.vtpote que ſophiſtice non parũ deſeruiũt fantaſie.i.garrulatio niEt ponit exemplũ de quodã pꝛudente in alijs lſcientijs.ab alijs cauteł ſophiſticis in die cõſtlictus.id ẽ.diſputationis cõfuſus ſnit. Opoꝛtet ergo talia memoꝛiter ſcire.conſe quenter addiſcere ⁊ audire libꝛos logica/ les.ꝓut ibi determinat.Et ſic in omni ar/ te vir ſcolaſticus ordinabilit᷑ ⁊ artificialit ſcʒ ex pꝛietatibo illiꝰ artis dʒ diligẽter ad/ diſcere ſturre N¶Eapitulum ſextũ 2 ue ſunt neceſſaria ſtudentibus Tenim ait hugo vV/ voiuenaſhnr neceſſaria ſtu dentibo.natura.exercitium.diſci/ plina. In natura cõſideratur vt facile au/ Dita ꝑcipiat ⁊ ꝑcepta firmiter retineat.Ex ercitio vt laboꝛet ⁊ ſedulitate ſenſuum ex/ colat. In diſciplina vt laudabiliter vinẽs moꝛes cũ ſciẽtia cõponat.de quibo omib ibidẽ ꝓſequitur elegãter. Et debet ſtudere in omni arte querendo que ſunt ꝓpꝛia. Uñ git ibi. Duo ſunt genera ſcripturaruʒ. Pꝛi mum eaꝝ que ꝓpꝛie artes appellãtur. Secũ dDum eſt earuz que ſunt apenditia artium. vtrũq; opoꝛtet ſcire licet artes ſine appen/ dicijs erea gaſſiun, ſocere eeroꝛb Pit ihi dem aic ſuꝑaddens ꝙ duo ſunt diſcernen da. Pꝛimũ qualiter opoꝛtet de arte agere. Secundũ qualiter opoꝛteat rõnes illiꝰar tis alijs reb accõmodare.vt verbi gratia. de grãmatica agit qui regulas⁊ pᷣcepta ad hãt artẽ ꝑtinentia tractat. Grãmatice agit qui regulariter loquit᷑ vel ſcribit.Et ſic de “ alijs artiba.⁊ vtilit᷑ inſtruit ibi ſcolares qli ter deben Aliare⸗ . “ (Kapitulum ſeptimũ ¶NDualis debet eſſe diſcipulus Bales autez de I bent eſſe ſcolaſtici ⁊ a quibo debẽt . cauere docz Boeciꝰeleganter vbi ſupꝛa.Diſcipuli inquit ſubiectio in tribus debet cõſiſtere. Attẽtione. beniuolẽtia.do cilitate.vt ſcʒ ſit docilis ingenio. Attentuſ exercitio.beniuolꝰanimo. Attetus inq; ad audiendũ,docilis ad intelligendũ.beniuo lus ad retinendũ. ſubdit poſt. Nõ ſit ſco/ laris diſcolus.Dicit᷑ aũt diſcolꝰ q̃ſi a ſcola diuiſus. Scola aũt grece dicit᷑ vacatio la tine.quia a vacatiõe diuiſus. Diſcolus eſt em qui diſcurrit ꝑ vicos ⁊ plateas ⁊ taber nas ⁊ ꝑ meretricũ cellulas.per publica ſpe ctacula.ꝑ pompas ⁊ choꝛeas.ꝑ comeſatio nes.⁊ etiã ꝑ publicas cenas.⁊ h̊ vagio ocu lis.effreni lingua.petulãti aimo.vultu in/ compoſito.omnibus iſtis ſcola poſtpoſita Hec ille:Et ſubdit ſe multos tales vidiſſe A quiby aũt debẽt cauere ſubdit ibideʒ. q; a luxurie feruoꝛe ſtudeat diſcipulus aliena ri.quã diſtinguit tripliciter dicens vnã eſſe in oꝛnatu.aliã in coitu.tertiã guloſitati aſ ſiſtricem ſeu aſſiſtentẽ. Ab his ſcolaſticꝰvo lens ꝓficere in phia debet ſumme cauere ꝓ ut ibipſequitur.ſubdens ꝙ meretrix nona ria eſt inferni ianua.via iniquitatiſ.ſcoꝛpio nis ꝑcuſſio.viſcariũ ſcelerum. puteꝰ interi tus.id eſt.moꝛtis. Dicebat᷑ nonaria.qͥa añ hoꝛam nonã antiquitꝰ nõ licebat talem ac cedere. Uñ ⁊ hoc ait Auguſtinꝰ li.iiij. con tra Int.recitans vᷣba Tullij.ꝙ motus vo luptatis vt eſt maximꝰ ita inimiciſſimus philoſophie.Cõgruere em̃ cum cognitiõe magna voluptas coꝛꝑis nõ poteſt. Ibidẽ ait Boecius.ꝙ opoꝛtet ſcolaſticum cauere ab ebꝛietatibo ⁊ comeſationibo. quia vinũ inquit modice ſum ptũ intellectui videt᷑cõ ferre acumen. Nõ modice ſumptũ rationẽ ꝑturbat.intellectũ ebetat.memoꝛiaʒ ener/ uat.obliuionẽ immittit. erroꝛem infundit ignoꝛantiaʒ inducit. Ubi em̃ ebꝛietas:ibi furoꝛ dominat᷑.vbi furoꝛ ibi nulla ſapien/ tia.ſed diſciplina pᷣuagat᷑Obliuio enim ẽ comes ebꝛietatis ait Macrobiꝰ ⁊ hilaris inſania Señ.epła.lxj. Uolũtaria ebꝛietas eſt inſania ait ibidẽ Et ideo ſumme cauen/ da ſcolaſtico ꝓut ait Boeciꝰ vbi ſupꝛa po nens exemplũ de quodã qui talibo oꝛnati/ bus vacabat ⁊ ſua cõſumebat qͥ poſtea in ops ⁊ pauꝑ factꝰeſt.Que aũt ſint expediẽ/ tia in ſcolaſtico vt ꝓficiat in ſciẽtia ait Hu go dydaſ.Et Boecius vbi ſupꝛa. dicẽs ꝙ ſapiens quidã cum de modo diſcendi ĩter/ rogaretur Reſpõdit. Mens humilis inqͥt ſtudiũ querendi vita quieta. Scrutinium tacitũ pauꝑtas terra aliena. Hec reſerare ſolent multis obſtructa legendo. Et de q̃⸗ libet iſtoꝝ pꝛoſequit᷑ bene dieens. g bnci⸗ pium diſcipline eſt bumilitas.cui pꝛeci⸗ pven mum vllen reern tof⸗ ſſſep bion⸗ lllit oꝛſin ſope ſigu⸗ Uminu Gto Gpen . nee tunt phia Pooin unge gns Rech du hene uni auu. tng gmnüt ltariſ nontte müope olor ſuntche Paucis (Kame lnlibr lletg ctan pienl N hini ne tſeo⸗ ſcele gtiol lue c ite lca ſoe neſeti⸗ goooc ultuin⸗ ſpoſt nun lez ⸗ gliena mick ſanaf e canet⸗ irpon ſcorpi⸗ Gigteni an an Wemac ii co nomsro halinuo onii Ju NCert rini idelcs ione zener nundl morbi ſapich⸗ cnum Mlanis chriens neaben ſopnup ormnt⸗ hofan aheti⸗ golt dllis noiiter/ lsinqt eininmn keererte gpN/ ac/ dam. Eſt em ſtr animi ad aliquid agendũ magna cum vo/ Diſtinctio pꝛima. pue tria documẽta ad lectoꝛem ꝑtinẽt. Pꝛi mum vt nullã ſcientiã nullam ſctipturam vilem teneat. Secundũ vt a nemine diſce/ re erubeſcat Tertiũ vt cum ſcientiã adep/ tus fuerit ceteros non cõtemnat.de qͥbus ipſe pꝛoſequit᷑ bene. Similiter ſtudiuʒ eſt eis neceſſariũ.de quoꝝ ſtudio patebit in/ fra. Similiter ⁊ quies tam interioꝛ.vt per illicita deſideria non diſcurrat. Et exteri/ oꝛ ſimiliter vt ociũ ⁊ opoꝛtunitas ſtudijs ſuppetat. Similiter ſcrutiniũ tacitũ quod ſignat diligentiã meditationis ſicut ſtudi um inſtantiã oꝑis. Meditatio vero eſt co gnitio frequẽs in cõſilio.que cauſam ⁊ oꝛi ginem modũ ⁊ vtilitateʒ vniuſcuiuſq; rei pꝛudẽter inueſtigat Unde ibidẽ pulcre ait hugo.q lecticã philoſophie quattuoꝛ poꝛ tant philos ⁊ copos.id eſt.amoꝛ et laboꝛ.⁊ philemia ⁊ agrimia.id ẽ.cura ⁊ vigilia.Co pos inquit ꝑagunt laboꝛ ⁊ amoꝛ. Conſili um ꝑagunt cura ⁊ vigilia. In laboꝛe eſt vt agas. In amoꝛe vt ꝑficias. In cura eſt vt pꝛeuideas. In vigilia vt attendas. Cathe dꝛa philoſophie eſt ſedes ſapientie.que hiſ ſuppoſitis geſtari dicit᷑. Unde ⁊ pulcre iu/ uenes a fronte ꝓpter robur illam tenere di/ cuntur.ſ.amoꝛ ⁊ laboꝛ.qui foꝛis opus ꝑa/ gunt. A poſterioꝛi puelle deſcribunt᷑.ſ.cu/ ra ⁊ vigilia.quia intus in ſecreto conſiliuz pariũt. Similiter paupertas.id eſt.non ſe ctari ſuperflua ſpectat ad diſciplinam. nec non ⁊ exiliũ.quia philoſophantibus totꝰ mũdus exiliñ eſt. ait Hugo ibidẽ. Et ð hiſ Karſcrn tus libꝛo.vij.capᷣ.xiij.vbi ait ꝙ he unt claues diſcẽdi quas ſenex carnotẽſis paucis expꝛeſſit vbi ſuꝑaddit ꝙ vna claniſ eſt amoꝛ docentiũ. ꝓut ait Quintilianus in libꝛo de inſtitutione oꝛatoꝛis Scolaſti ci ergo caueant a pᷣdictis vicijs ⁊ habeant 56aictas claues ad aperienda archana ſa/ pientie ⁊ ſtudeãt humiliter ⁊ diligenter. li. 2 de exemplis antiqꝝ in ſtudendo. monendi ſunt ſcolares vt ſolicite deant ad ſapientiã aſpꝛehedẽ/ ſtudiuʒ vehemens applicatio luntate/ vt ait Tulliꝰ in rethoꝛica ſua pꝛi/ — Eapitui octauum. Quale debet eſſe ſtudium boni diſcipu tias. Alij acceptis iniurijs gaudebãt.Alij Dnſequenter ao mo libꝛo/ ꝓpter quod Ecẽi.vj. Quali is qᷣ arat ⁊ qui ſeminat accede ad illa vt ait Hu go vbi ſupꝛa. Pythagoꝛas in ſtudijs ſuis hanc conſuetudinẽ ſeruaſſe legitur vt vſq; ad ſeptẽnium ſᷣm numeꝝ ſcʒ ſeptẽ liberali/ um artiũ nullus diſcipuloꝝ ſuoꝛum ð his que ab ipſo dicebãtur rationẽ poſcere au/ deret. ſed fidẽ dare verbis magiſtri quouſ/ q; omnia audiniſſet.ſicq; iam ꝑ ſemetipᷣm rationẽ eoꝛũ poſſet inuenire. Has ſeptem tanto ſtudio quidã didiciſſe dicuntur. vt plane omnes ita in memoꝛia teneret vt ſta tim ſingula eoꝛũ parata haberent. ſ. regu/ las ⁊ rationes que in illis artib⸗ doceban Et hic accidit tot eo temꝑe fuiſſe ſapiẽtes vt plura ipſi ſcriberẽt qᷓ; nos legere poſſi⸗ mus. Sed vt ait idẽ Hugo. Noſtri ſcola/ res aut nolunt aut neſciũt modũ congru/ um diſcẽdo ſeruare.Et idcirco młtos ſtu/ dentes paucos ſapiẽtes inuenimus. . nendi ergo ſunt ſcolares vt ſtudeant affe/ ctualiter ſiue feruenter cõtinue ſiue iugi/ ter ꝓuide ſiue artificialiter recte ſiue oꝛdi/ nabiliter.ſ.ob amoꝛẽ vere ſapientie. pꝛout hoꝛtatur ſapiẽs Pꝛouerbᷣ.ij. Si queſieris eam quaſi pecuniã.⁊ ſicut theſauros effo/ deris tũc ſcientiã dei inuenies.⁊c̃. Et hoc exemplo antiquoꝝ philoſophoꝝ. de ꝗ buſ ait Hugo vbi ſupꝛa. ꝙ ſoli ſe phie dedica⸗/ bant. ⁊ vt eius cõtemplationi vacarẽt libe rius ea que virtutes ſolẽt impedire.ſi.a cu/ piditatibus ſe ſubtrabhebãt. Permenides ĩ quit philophus quindecim annis in rupe egyptiaca conſediſſe legitur. Et Pꝛomo/ thens ob medicine artem in monte cauca/ ſo vulturi expoſitus memoꝛatur. Et The miſtodes cũ expletis centũ et ſepteʒ annis ſe moꝛi cerneret: dixiſſe fertur ſe dolere ꝙ egrederetur de vita quando ſapere cepiſſʒ. Similiter Plato octoginta annos in do cendi ſcribendiq; doloꝛe laboꝛeq; comple uit. Et hec omĩa ſumit Hugo a Hierony mo epla. xxxiij.vbi ſilr ð alijs phis. Et vt vacarent liberiꝰ phie. put ait Hugo vbis Alij calcabãt honoꝛes. Alij ꝓiecerũt diui penas ſpꝛeuerũt.Alij ↄtubernia hominũ deſerẽtes vltimos receſſuſ ⁊ ſecreta heremi penetrantes ſoli ſe phie dedicabant.vt eo cõtemplationi vacarent liberius q̊ͥ nullis que virtutes tunc impedire ſolent cupidi/ tatibo animũ ſubieciſſent. Et ibi beue de H Hugo ⁊ Hieronymꝰ vbi ſupꝛa.Et ſimili ter epła.cxvj.de phᷣo qui multaꝝ poſſeſſio num pᷣcin pꝛoiecit in pelagus. Abite inqͥt male cupiditates. Ego vos mergã ne ipſe mergar a vobis. Phus em̃ inqͥt Hiero.ni hil popularis aure vile mancipiũ totam ſi mul ſarcinã depoſuit.Qð nõ faciũt multi ſcolaſtici xpᷣo credentes. ſed potius aggre gant ⁊ cnmulãt cupiditates quibo ſubmer gunt᷑ vt ſepe. Mira ergo ſtudioſitas anti/ quoꝝ. Nã vt ait idẽ Hieronymꝰ eplła.lxij. Quoſdã mſidi phos legimus vt totã cogi tationẽ ad mẽtis cogerẽt puritatẽ ſibi ocu los eruiſſe.Et de mirifico eoꝝ ſtudio Ua/ lerius libꝛo.viij.c.vij.vbi ait. ; Carnoes laboꝛioſus ⁊ diuturnꝰ ſapiẽtie miles ſiqͥ/ dem nonaginta expletis annis idẽ illi vi/ uendi ac philoſophandi finis fuit. Ita ſe mirificũ in doctrine oꝑibo addłxerat vt cũ cibi capiẽdi cauſa recubuiſſet:cogitatõibo inherens manũ ad mẽſam poꝛrigere obli/ uiſceret᷑ Et ſeqͥt᷑. Aĩe ergo tm̃ vita fruebat coꝛꝑe vero quaſi alieno circundatus erat. Ibidẽq; narrat de multis alijs de quibuſ in tractatu de vita phoꝝ. De miro autem ſtudio Euclidis narrat agelliꝰ li.vij.ca.x. vbi ait.ꝙ cũ athenieñ.decreto cauerant vt qui megaris ciuis eẽtſi intuliſſe pedẽ athe nis pꝛeſcius eſſet.ea res ei capitalie eſſet. Tunc Euclides vt audiret Socratẽ ſub nocte poſtq; adueſperaſceret tunica longa muliebꝛi indutꝰ⁊ pallio verſificato coloꝛe amictꝰ ⁊ caput velatꝰ e domo ſua migrãs athenas ad Socratẽ cõmeabat.vt vlł no ctis aliquo tꝑe cõſilioꝝ ſermonũq; eius fi eret ꝑticeps.rurſuſq; ſub luce milia paſſu/ um paulo ampliꝰ.xx.eadẽ veſte illa tectus redibat. Et vt ait Agelliꝰ videre philoſo/ phos vltro currere vt doceãt ad foꝛes iu/ uenum.diu tamẽ eoſq; ſedere ac operiri ꝓ/ pe ad meridiẽ donec diſcipuli nocturnum edoꝛmiãt.Scolaſtici ergo ſtimulati exem plis pꝛedictoꝝ ſint quieti a tumultibus cu piditatũ negociationũ.⁊ ſtudeant verephi loſophie vt appꝛehendãt veritatẽ ⁊ acqui/ eſcant conſilio ſapiẽtis qui ait. Sapienti/ am ſcribe temꝑe vacuitatis.⁊ qui minoꝛa tur actu apꝛehendet illã Ecci.xxxviij. Be atus inquit ſapientia qui vigilat ad foꝛes meas quotidie.⁊ obſeruat ad poſtes hoſtij mei. Pꝛouerbioꝝ.viij. Qui em̃ ſic vigilat: ſedulo ſtudio gratia dei adiuuãte aſſequet = ſapientiã. Uñ ſequit ibidẽ Oui meinuene rit inueniet vitä KCapitulũ nofſrſuün· Duales debent eſſe diſcipuli quo ad vi te honeſtatem quales debent eſſe ſcolaſtici quo aag yvite honeſtatẽ. Debent em̃ eſſe a vicijs pᷣnumeratis immaculati ⁊ virtuo ſis moꝛibo maturi. Unde philoſophi anti qui inſtruebãt diſcipulos ſuoſquo ad mo reſ.ꝓut ait Hieronymus epła.xxx ꝙ. Ipo crates adiurat diſcipnlos anteq; doceat ⁊ in verbis ſuis iurare compellit. ſacramen/ toq; extoꝛquet ſilentiũ.ſermonẽ.inceſſum. manſuetudinẽ.moꝛeſq; deſcribit.q̃nto ma gis nos ꝓut ibi cõcludit. Uniuerſam em̃ philoſophiã reuocauit Socrates ad mo res coponer hogalt Señ.epła.lxxiiij. Et idem Auguſtinꝰ de ciui.dei libꝛo.viij.ca. iij. ſocrates pꝛimo vniuerſam philoſo phiam ad coꝛrigẽdoſ atq; cõponeẽdos mo res flexiſſe memoꝛat᷑ Et idem Tullius de tuſcuł.queſtionibo lib.v.poſt pᷣncipiũ.vbi bene de hoc. Magna ergo ignominia eſt ſcolaſtico iugiter audienti p̃cepta ⁊ regu/ las philoſophie niſi fuerit maturioꝛ ⁊ mo⸗/ ribus honeſtioꝛ q; laycꝰ qui nil tale audit. Bunt aũt alia ꝓficua ſcolaſticis que enu/ merat Boeciꝰ libꝛo ſupꝛadicto.ſicut con/ ſtantie ſtabilitas.quia vt ait. Quid in dile ctionie opuſculo lucidius cõſtantia.quid inconſtãtia nequius.Pꝛima parit. ſecun/ da parta diſſoluit.Pꝛima pꝛecedit.ſecun/ da recedit. Pꝛima colligit.ſecũda collecta diſpergit.Ex exempliſicat de quodaʒ: qui voluit eſſet litteratꝰpꝛimo ſiue ſcolaſticus deinde faſtiditus.id eſt.grauatus fuit mer catoꝛ.poſtea tedio ad militiam ſe tranſtu/ lit. Deinde territus iterato ſtudijs inhia/ bat.Et ſic in nullo pꝛofecit. Item vtile eſt ſcolaſticis vt ſit ſuaz complexionũ diſcre ta conſideratio.quia aliter debent laboꝛa/ re mela ncolici.aliter colerici. vt ibi exem/ plificat. Item ꝓdeſt ſcolaſticis vt ſit ĩ eis magiſtroꝝ dilectio.veneratio doctoꝛuʒ ⁊ dictoꝝ ab illis credulitas ſiue ſuppoſitio. cum eiſdẽ manſio ſiue cohabitatio mulie/ rum: ſicut vetulaꝝ ⁊ lotricũ rara acceſſio. ſeruoꝝ bilinguiũ ⁊ detrahentiuʒ excluſio. Xpꝛeoictis patʒ loa llo⸗ ol nug ſisn ſahn peww dun en pei ſena olui lamen Gmg hienc bonte lulih Vends f deate dicip gf tende tepin Giſte tepo lnſe lope Mlin. Wite Ww W N Nr ign⸗ nce ne nti o o⸗ t men un. lom nen no e a. Nloe loeno lins de li pbi niock gu⸗ mo/ dit. cenn/ tcoy/ ne id cun ccon⸗ Aacin eh gſtaus Viene upſu inbi/ tleel digt gbonv Cun/ ti es mz molie iſic dulo⸗ Diſtinctig 3 “”“c . ? ð Diltinctio ſecunda. » bonoꝝ ſocioꝝ ⁊ fldelinn adinnentio.ſum .2 ptuum vel expenſaꝝ ſufficiẽs puiſio.Deqͥ bus omnibo pꝛoſequit᷑ ꝓlixe vbi ſupra:in/ troducens exepla depᷣdictiſ. Pꝛedicatoꝛ ̊ diuinꝰ ↄferẽs cũ ſcolaſticis de pᷣdictꝭ hoꝛ/ tetur eos ad ea q̃ ſunt illis pficua dehoꝛtã do a contrargñgs. ſcoᷣa qnte ꝑtis huꝰ ſumme ((Zapitulum pꝛimmm. nales debet aſcendere gradum magi Kralẽ. 2 de vtilitate virtuoſe vite docentiũ ipſis diſcipulis Einde ſunt a0⸗/ monendi doctoꝛes de his que ſpectãt ad eoꝝ officiũ. Et pᷣmo x8t ſit ad tale officiũ honoꝛabi/ lis aſcẽſio. Deinde vt ſit vite ⁊ moꝝ perfe/ ctio. Tertio vt ſit doctrine veritas ? recti tudo. De pmo ſciendũ.ꝙ nõ debet aſcẽde/ re ad gradũ magiſtralẽ niſi ſit pᷣditus ſciẽ /⸗ tijs ⁊ clarus vᷣtutibo. put ait Boecius vbi ſupꝛa QN cũ ad magiſtrat excellentiã bo/ ne indolis iuuenis velit accedere:oꝛdinan dum eſt vt ſciat que ad tãti nominis perti nent reuerentiã. vt queq; ſcita vel q̃ſita ex/ pꝛimere noſcat.Et ne ſcriptoꝝ cõmiſſioni ſe totaliter cõmittat.⁊ vt libꝛoꝝcopiam ac quirat. ac eos conſulat cũ opus fuerit.nec tamen eis omnino credat. quia miſerrimi eſt ingenij ſemꝑ inuentis vti ⁊ nunq; inue niendis. Et ibi pſequit᷑ de modo quo ſole/ bant antiqui magiſtrari ſiue inciꝑe ĩ facul tatibo athenis vel rome.enumerãs que ca/ uenda ſunt taliba necnõ que ſunt neceſſa/ ria. Maioꝛ em̃ eſt ignominia ĩperito ⁊ ide ote aſcẽdere gradũ magiſtralem q; in ſtatu diſcipuli remanere.ne ei dicat᷑ illud Roꝝ. Hj. Qui aliũ doces:teipſum nõ doces ꝓpter qð Ecẽi.xviij. Anteq; loquaris.ſupple.do cendo diſce andiẽdo. Ideo Jac.iij. Noli/ te plures ma giſtri fien.Cũ aũt factꝰ ẽ ma⸗/ giſter vel doctoꝛ opoꝛtet vt moꝝ honeſta/ te polleat: ait Boeciꝰ vbiſupꝛa. Sit inqᷣt in ſermone verax.in iudicio iuſtus.in cõſi/ lio ꝓuidus.in cõmiſſo fidelis.conſtans in vultu.pius in affectu. in virtutibo inſignis bonitate laudabilis. Et ſequit Hulla ſiq/ Dem res magis eſt ꝑnicioſa diſcipulo q;ᷓ vi ta magiſtri ↄtumelioſa.Et ponit exemplũ Infuia em ſepiſſime ↄfundi videmꝰ ex feti do vale. Clas em fetidũ coꝛrũpitaq̃s. Et ta docẽtis. ſic ſiłr doctrina vileſcit ex ignominioſa vl⸗ Qui ̊ vult ꝓficere ſuis audito ribo viuat vᷣtuoſe vt eos infoꝛmet.Et ðᷣ H Señ.epła.vij.vbi ait ꝙ plꝰ homines ocuł ; auribo credũt.Longuʒz em̃ iter ꝑ pᷣcepta bꝛeuc efficis ꝑ exempla. Zenonẽ.n. cleãtes nõ expꝛeſſiſſet ſi eũ tantũ audiuiſſet.obſer/ uauit iullũ vt ex foꝛmula viueret.Et ſequit᷑ Turba ſapientũ plex moꝛibo q; ex verbis ſocratis traxit. Et ibi bñ de hoc. Ignomi nioſa em̃ vita docẽtis facit eũↄtemptibilẽ apud diſcipulos vel auditoꝛes. ex conſe quenti ſuã doctrinã.qꝛ vt ait Tulliꝰ.ij. de tuſcuł.queſtionibo. Ut cũ vitã pungit oꝛõ turpiſſimũ eſt. ſicut grãmaticũ ꝓfeſſus loq̃ᷓ tur barbarice. aut vt abſurde canat qͥ vult ſe habere muſicũ.ſic phᷣs in vite rõne pec/ cans turpiſſime delinquit in vita Et ſ̃m il lud.Cubd vita deſpicit reſtat vt eiꝰ pᷣdica/ tio ↄtemnat᷑ ꝓut ait Grego.ſuꝑ Eʒech.li/ bꝛo.ij.omel.vj. Sic ex ꝑte iſta qñ vita do/ centis deſpicit᷑ ⁊ eius doctrina cõtemnit᷑. Et ideo ſumme debet laboꝛare vt habeat vitam honeſtã qui vult ꝓficere auditoꝛibo Multum em̃ obeſt diſcipulis diſcola vita magiſtri ⁊ immodeſta. Ut em̃ ait Hieroni mus epła.lxxxix. Dagiſterpbe etatis ⁊ vi te eruditioniſq; eſt eligẽdus.nec puto eru/ beſcit doctus vir id facere in ppinqua vᷣgie qð fecit Ariſtoteles in philippi filio vt ipi li bꝛoꝝ vtilitatẽ initia monſtraret litterarũ. Nõ ſunt ↄtemnẽda quaſi ꝑua ſine qb ma gna ↄſtare nõ poſſunt.Et ſequit᷑. Grecoꝛũ narrat hiſtoꝛia Alexandrũ potentiſſimuzʒ regẽ in moꝛibo ⁊ inceſſu leonidis pedagogi ſui non potuiſſe carere vicijs quibo adhuc ꝑuulꝰ fuerat infectꝰ. Pꝛocliuis eſt em̃ ma/ loꝝ emulatio.⁊ qᷓ; vᷣtutes aſſeqͥ neqͥs cito imitaris vicia. Hec ille. Periculoſa ergo ẽ diſcipulis ꝑuerſa vita doctoꝛꝭ Pꝛouideat ſilr doctoꝛ ꝙ recte doceat⁊ artificialit᷑ vnũ quẽq; ſᷣm ſ uã capacitatẽ. ſm cuiuſiibʒ ar tis exigentiã ꝓut habitũ eſt ſup. CIñ Boe cius vbi õ.ꝙ doctoꝛ tenet᷑ eſſe ernditꝰ. Pꝛi us em̃ opoꝛtet vt diſcat q; doceat. Debʒ eẽ mãſuetꝰ ꝓut opoꝛtunũ eit.Dʒ eſſe rigidus vt lites diſſoluat. oblatrantes remoꝛdeat. Wloquetcs repmat.pꝛoteruiẽtes caſtiget. Dz elſe antiquꝰ nõ in annis.ſʒ ſcia. Debet eſſe nõ negligẽs. Nã ſiẽ mr̃ in vnoq oꝑe i uenit ↄſtãtia:ita vniuerſe doctrine ⁊ diſci pline nouerca eſt negligẽtia. Debet eſſe nõ Pars quinta. arrogane put de his omnibo pꝛoſequitur Boeciꝰ vbi ſupꝛa. Magna ergo ars eſt ſic recte vnũquẽq; ſᷣm ſuam capacitatẽ ⁊ con ditionẽ ⁊ in qualibet arte ex pꝛijs ſᷣm ſuaʒ exigentiã obſeruatis dictis circumſtatijs ꝓ loco ⁊ tꝑe inſtruere. Ut em̃ Grego.moꝛa lium. vſ.in fine. In omni qð dicit᷑ neceſſeẽ vt cauſa tꝑs ⁊ ꝑſona penſet᷑. Si verba ſen tentie veritas roboꝛet.Si hãc tꝑs ↄgruũ poſtulat. Si ⁊ veritatẽ ſentẽtie ↄgruentiã temꝑis.ꝑſone qualitas ñ impugnet. o neantur ergo doctoꝛes ⁊ pᷣdicatoꝛcs dei ðᷣ pꝛedictis. =YDUMW apitulum ſecundum. NDuales libꝛos debent habere ſtuden/ tevᷣ.⁊ qualiter in eis ſtudere debeant.ac qᷓ liter ſunt cauende noxie ſcientie ſcolaſti/ Nolaſtici ergo tã docæẽtes qᷓ; addiſcẽtes ſunt admo nendi ð artificioſo ſtudio ĩ libꝛis ut ait Deñ. epla. ij. Diſtra hit libꝛoꝝ mł titudo.ita ꝙ cũ legere nõ poſſiſ quantũ ha bueris:ſatis eſt habere quantũ legas Sʒ modo inqͥs hũc libꝝ euoluere volo.modo illũ. Sed faſtidiẽtis ſtomachi eſt młta de/ guſtare.q̃ vero varia ſunt ⁊ diuerſa inqui/ nant:nõ alunt.ꝓbatos itaq; ſemꝑ lege. et ſi qñ ad alteros dinertere libuerit ad poꝛeſ redi. Hec ille. Monet ů&vvt fiat diliges in⸗/ ſpectio ⁊ inſpectoꝛuzʒ impᷣſſa rememoꝛatio UVngde ibidẽ epła.xlvj.nõ refert q;multos: ſed q; bonos habeas libꝛos. Lectio tertia ꝓdeit vana delectat. Multitudo em̃ libꝛo rum onerat nõ inſtruit.⁊ ſanius eſt pauciſ auctoꝛibo te tradere qᷓ; errare per multos. MHonachi em̃ milia libꝛoꝝ Alexandri ar ſcrunt.Cũ em̃ innumerabiles ſint libꝛi nõ oteſt homo ꝑuenire ad oĩm inſpectioneʒ. Ermucat ergo in autẽticis ⁊ vtilibus Nõ em eſt finis faciẽdi plures libꝛos. Ecẽs.vl timo. Sʒ cũ ſint ſciẽtie alie noxie ⁊ alie vti les:ſcolaſtici ſunt admonẽdi vt non inten dant noxijs:ſed fructuoſis ⁊ vtilib.pꝛout ait Auguſtinꝰ li.ij.de doctrina chꝛiſtiana ante finc. Uidetur mihi inquit ſtudioſis⁊ ſgenioſis adoleſcẽtiba debere pᷣcipi vt nul las doctrinas que pᷣter eccleſiã xpᷣi exercen tur kan Pac beatã vitã adipiſcendãa ſequi. ſed eas ſobꝛie ⁊ diligenter diindicẽt. Et ſe quitur.Alienent ſtudiũ a ſuꝑfluis inſtitu/ tis hominũ.⁊c᷑. Et ibi bene de hoc Eſt em̃ ſapiẽtia de ſurſuʒ deſcendẽs.⁊ terrena. ani malis.diabolica. Jac.iij. Illam celeſtẽ de bent appetere ⁊ exqrere.ac ſcias ad ipᷣaʒ di nigentes.⁊ caucre ab aiali diabolica terre/ na ſapientig. ⸗ 2 CCapitulũ tertu’ũn½ ¶ Oug intentione debent ſtudere Aicqrant ⁊ recto modo ea vtãt᷑.nõ eleng do ſe ex ſciẽtijs ſuis:ſʒ magis humili ando. Sciẽtia em̃ inflat.Coꝝ.viij. ⁊ ĩ mt ta ſapia multa indignatio:ait Ecẽs.pmo Et de hoc bñ Berñ.ſuꝑ Cañ.omeł.xxxv. Eſt inqͥt in ſe oĩs ſciẽtis bona q̃ cũ verita⸗/ te ſubnixa ſit.Et ſequit᷑. Aut nõ ꝓbat apo ſtolus qñ ait.HNõ plus ſaꝑe qᷓ; opoꝛtet:ſed ſaꝑe ad ſobꝛietatẽ. Et omeł.xij. Non ꝓbat inq; multa ſcientẽ ſʒ ſciẽdi modũ neſcien tem. Quid &̊ dicit modũ ſciẽdi niſi vt quo oꝛdine ſcias quo ſtudio quo fine queq̃ noſ ſe ſciat. Quo oꝛdine vt id pus qð maturiꝰ ad ſalutẽ. Quo ſtudio vt id ardentius qð vchemẽtius ad amoꝛc. Qno fine vt nõ ad inanem głiam aut curioſitatẽ: ſed ad edifi cationẽ tuã vel ꝓximi. Sunt em̃ qui ſcire volunt eo fine tm̃ vt ſciat.⁊ turpis curioſi tas cſt. Et ſunt qͥ ſcire volũt vt ſcire videã tur. ⁊ turpis vanitas eſt. De quibo Sati/ ricus. Scire tuũ nihil eſt niſi te ſcire h ſci/ at alter. Et ſunt qͥ ſcire volunt vt ſciẽtiam ſuã vendant ꝓ pecunia ⁊ p honoꝛibo. ⁊ tur pis queſtus eit.Et ſunt qui ſcire volũt vt edificent.⁊ charitas eſt. Et ſunt ꝗͥ ſcire vo lunt vt edificent᷑.⁊ pꝛudẽtia eſt. Et hi duo vltimi modi nõ inneniunt᷑ in abuſione ſci entie.Alij aũt om̃s audiãt. Sciẽti bonũ 7 nõ facienti pctm̃ eſt ei. Jac.iij. Et Luce. xij. Seruꝰ ſciẽs voluntatẽ dñi ⁊ nõ faciẽs vapulabit plagis multiſ.⁊ ponit exemplũ bonũ.Cibo indigeſtꝰ ⁊ qͥ nõ hʒ bonã deco/ ctione malos generat humoꝛes ⁊ coꝛrũpit coꝛpꝰ Ita ſcia multa ingeſta ſtomacho aĩe qualis ẽ memoꝛia ſi nõ fuerit decocta igne charitatis ꝑ actꝰ gĩe ⁊ moꝛes trãſfuſa ma gis coꝛrũpit vitã hoĩs qᷓ; nutrit.vt de tali dica pha. Uentrẽ meũ dolco. Hiere.iiij. Scolaſticꝰ q;din ẽ diſcipułꝰ acqͥrat ſciẽ tiam ſtudioſe.qñ eſt doctoꝛ doceat ortifi/ cioſe.⁊ ſemꝑ vtat᷑ ſcia recto fine Tem ſunt aomo nendi vt recta intentiõe ſciẽtiam . — C ———K . iſcinuſe Vyinthi mndict . „ enttit deduotyb enhe unin de, avitaint cocni luorpnd cuſtoal cmonene gitißa fap vi Suer turaſome centde ſcutißn phiſico. ſtudentib oꝛwinetio docer M. Ait Crotun Nuniprali ocd dologian. ſchprune Unweſeuu ODerdegeug loteſeutin dedonar MWhumllita loquesad aſapiertt⸗ Inleleet 71dat e meſpüst⸗ Laſſians moin lb hare Then egnen cchinore tanee ſtonn Grpone nlboer — — S= S=. N S=S Nüen liin umli Unt aro np. Veric, topo tetſeg npbat cien W ärof Watun nnsa thö 1 nrioſi d Oati⸗ rbla⸗ Hinim ttbr lüͤtt Greyo bidoe ſorela bonid L ſis venpll ideeo enii ogie lgne⸗ ſuma detali Ne ratla glitt (Lapitulum quartum. Dualiter eſt ſtudendũ in ſacra ſcotura undatione aarnaliu detergere. Quibo expulſis coꝛdis ⁊que neceſſaria in a. E quia ſacra ſcri e ptura eſt cõtenting omnis ſapiẽ/ tie / put Auguſtinꝰ dicit libꝛo.ij. ðö doctrina xpiana in ine. Quidqͥd homo ex tra didicit ſi noxiũ eſt ibi damnabit᷑.id eſt. in ſciẽtia ſcripturaꝝ. ſi vtile eſt ibi inuenit. Igem etiã epła.iij.qꝙ; vniuerſe lr̃e cõparan de duobo pᷣceptis dñi in quibo omma ars. Idbi em̃ phiſica.quia cauſe naturaꝝ omni um in deo. Ibi ethica. quia nõ aliunde bo na vita infoꝛmat niſi deuz. ſ. diligẽdo. Ibi logica.quia lumen aie nõ niſi deus. Ibi ſa lus reipublice.quia ciuitas nõ cõditur ne qʒ; cuſtodit᷑ niſi vinculo fidei Odeo omnes admonendi ad ſtudiũ ſacre ſcripture. ꝓut ait ipᷣa ſapiẽtia inuitans ad hoc Pꝛouerb. viij.Audite quoniã de rebo magnis locu/ tura ſum. ⁊ aperient᷑ labia mea vt recta pꝛe Dicent:veritatẽ meditabit᷑ guttur meu. Et ſicut ipᷣa eſt excellẽtioꝛ omni alia ſciẽtia vk phiſica. ſic ſtudens in ea debet eſſe pfectioꝛ ſtudentibo in alijs ſciẽtijs ⁊ ſua ſtudioſitaſ oꝛdinatioꝛ.Quaſiter aũt ſit in ea ſtudẽdũ docet Hugo bñ dydaſcolicon.ꝑte.v. vbi ait. diuina ſcriptura habet triplicẽ mo dum intelligẽdi.ſ.quo ad hiſtoꝛiã que eſt qꝗᷓ ſi alphabetũ.⁊ quo ad allegoꝛiã.⁊ q̊ ad tro pologiam. Qualiter aũt ſit ſtudendum in ſcriptura m iſtos modos ibi ꝓſequit᷑ bñ. Vmnde ſtudens in ſacra ſcriptura nõ confi dat de acumine ingenij ſui. nec de ſubtili/ tate ſcrutinij. nec de ſedulitate ſtudij.ſed de bonitate dei ⁊ pietate oꝛõis ſiue oꝛaculi humilitate coꝛdis intimi.Ait em̃ filiꝰdei ioquẽs ad patrẽ Math. xj. Abſcõdiſti hec a ſapiẽtibo ⁊ pꝛudentib ⁊ reuelaſti ea ꝑuut Intellectũ em̃ dat ꝑuulis. Optaui inquit 7 datꝰ eſt mihi ſenſus:inuocaui ⁊ venit in me ſpũs ſapientie. Sap̃.vij. Unde narrat Eaſſianꝰ in collationibo patꝝ.⁊ Caſſiodo rus in libꝛo de inſtitutõe ſcripturaꝝ deab bate Theodoꝛo.ꝙ cũ de explanatione ob/⸗ ſcure queſtionis inqͥreret: ſeptẽ diebo ⁊ no/⸗ ctibo in oꝛatiõe infatigabilis ꝑſtitit:donec ſolutionẽ er reuelãte dño cognoſceret. Et q; ideo ait Caſſianꝰ. Monachũ cupientẽ ad ſcripturaꝝ noticiã ꝑtingere nequaq; debe re laboꝛes ſuos erga cõmentarioꝛũ libꝛos impendere.ſed omnẽ induſtriã menti tentionẽ coꝛdis erga emundationẽ vicioꝝ HW oculi ſublato velamine paſſionũ ſcriptua/ rarum ſacramẽta cõtemplant᷑ Et ponit ecx emplũ de oculis carnalibus ⁊ lumine viſi bili quod intuent᷑ oculi naturaliter ablatꝭ „ vicijs oculoꝝ.Cũ omni ergo humilitate ? omni coꝛdis ſanctitate ⁊ cũ oꝛõnis pietate 7 cũ oꝑis equitate anditoꝛes ſacre ſcriptu/ re in ea ſtudeãt. Ecẽi.j. Fili ↄcupiſce ſapiẽ? tiam ⁊ ſerua iuſticiã ⁊ deꝰ pᷣbebit illam tibi Et ſtudeat oꝛdinate? artificialiter.Pꝛimo in facilioꝛibo.ſ. in hiſtoꝛia ſcripture ꝑſcru/ tanda. Et qꝛ res in ſcriptura ſunt ſignili/ catiue. Deinde ſtudeat in facilioꝛib⸗ intelli gentüs vt ptingat ad ꝓfundioꝛes et altio/ res. quia vt ait DHugo. Inſtruẽdus eſt ſtu Dẽs.i.in ſcriptura quid cauere debeat. De inde infoꝛmandus eſt qualiter ea que ſunt agẽda ꝑficiat.Nã duo inqͥt parea ingenio equales ſtudio lectioni intendũt.ſʒ nõ eq̃li ter pficiũt.qꝛ vnꝰ diſcretiꝰ pꝛudẽtꝰlabo rat. Sunt em̃ tria q̃ nocẽt ſtudijs legẽtiuz—z ſcz negligẽtia qñ ea que ſunt diſcẽda pᷣter/ mittunt᷑. Impꝛudẽtia qñ ↄgruꝰoꝛdo ⁊ mo dus in eis nõ ſeruat᷑. Et foꝛtuna qñ pauꝑ tate vel infirmitate vel doctoꝝ puationea ꝓppoſito s retardat᷑. Et ſic ſtudeat vt opet Uñ ait ibidẽ Nõ ſic te teneat lectio vta bo no oꝑe vacare cõpellat. xpᷣiano pho lectio exhoꝛtatio debet eſſe nõ occupatio.⁊ bona deſideria paſcere non necare. Uñ ⁊ narrat ibi de quodã ꝓbabilis vite qͥ multũ flagra bat amoꝛe ſcripturaꝝ ⁊ deſiderio ſapiẽtie fruens impꝛudẽter ſpꝛetis ſimplicioꝛibus ſcripturis cepit pfunda rimari ⁊ obſcurg. 2 enigmatibo ſcripturaꝝ enodãdis.⁊ miſti cis ſacramẽtoꝝ intellectib⸗ inſiſtere. Sed mens humana nõ ſuſtinẽs tm põdus non ſolũ ab vtilibo. ſed a neceſſarijs actibo cepit ceſſare. vᷣſoq; vẽto in pↄtrariũ ex ſcripturis occaſionem erroꝛis accepit quibus noluit vti cum moderamine diſcretionis. Dʒz mi ſeratõne diuina tandẽ ꝑ reuelationẽ eſt ad monitus ne amplius eaꝝ ſcripturaruʒ ſtu dio incumberet. ſed ſauctoꝛũ patrũ vitam 2 martyrũ triumphos fre uentaret. Sic⸗ in bꝛeui ad ſiatum pꝛiſtinum eſt redu/ ctus. Ideo Pꝛouerbioꝛũ.xxv. Sicut qui mel comedit multum non eſt ei bonũ. ſic qᷣ ſcrutatoꝛ eſt maieſtatis owꝛimet᷑ a gloꝛis. Per gradus ergo aſcẽdat. qui ſunt lectio templatio. Lectio em̃ intelligentiam dat. Meditatio ↄſiliũ pᷣſtat.oꝛatio petit.ↄtem platio inuenit ꝓut ibide Hugo ꝓſequens de his bñ. Audiens & ſcripturas ⁊ ſtudẽs in eis oꝑe impleat ea que audit. ſicut fecit Pannuciꝰabbas.de quo narrat᷑ li.ix. hiſto rie tripartite CX cũ eſſet ſine lr̃is aſcẽdit ad quenda vt doceret᷑. Qui cũ audiſſet pmuz verſum illiꝰ pſalmi.Dixi cuſtodiã vias me go: vt nõ delinqua in lingua mea. Secun dum vᷣſum nõ eſt paſſus audire. dicens. ſi potuero implere hoc in iſto verſu tm ſuffi/ ciat mibi modo. Cũq; doctoꝛ ei culparet poſtea ꝙ ꝑ ſex mẽſes ad eũ nõ veniſſʒ. Uer ſtea vero q quodã requiſitꝰ an verſum ſuu didiciſſet ⁊ cõpleuiſſet. Quadragintano- uem annis inqt vix eũ implere pᷣnalui Ad exemplũ ergo iſtiꝰ vir ſcolaſticus in ſacra ſcriptura ſtudes ope impleat ca que audit vt ex oꝑe augeat᷑ ſapiẽtia.Pie em̃ agentib⸗ deus dedit ſapiam. Ecci.xlij. Et ſicut ſtu/ dentes in alijs ſcietijs debẽt cauere a per/ nerſa intetione. ita ſtudes in ſacra ſcriptu/ ra.⁊ eo magis quo ipᷣa pfectioꝛ.qꝛ ſunt nõ/ nulli qui diuine ſcripture ſciam appetũt vt dinitias coõgregent vel honoꝛes obtineãt: vel fama acquirãt.quoꝝ intetio quantũ ꝑ uerſa tantũ miſerãda. Sunt alij quos an Dire delectãt verba dei ⁊ opa. nõ quia ſalu tifera.ſed quia mirabilia. ⁊ diuina pᷣconia in fabulas cõmutãt. Et ſunt alij qͥ ſacram ſcripturã legũt.vt ſint parati omni poſcẽ/ ti readere roõem de fide.⁊ vt inimicos veri/ tatis deſtruãt:minꝰ eruditos doceãt.⁊ vi/ am veritatis ꝑfectiꝰ agnoſcãt.⁊ altiꝰ ſecre ta dei intelligat.artius amẽt.quoꝛũ deuo/ tio eſt laudada.pmi ſunt miſerãdi. ſecũdi iuuandi.tertij laudãdi,put ait Hugo vbi ſupꝛa. Pꝛedicatoꝛ ergo diuinꝰ alloquens ſcolaſticos dʒ exploꝛare in qͥb ſcietijs ſtu/ dent ⁊ laboꝛẽt. ⁊ put viderit expedire cum eiſdẽ cõferre de pᷣdicttſtis Sequitur ſexta pꝛincipalis ꝑs huiꝰto cius ſumme Rnumeratis mo dis aliquibo ſupꝛa ꝑte qͥnta quali/ eeerr infoꝛmandi ſunt vini ſcolaſtici. nũc in hac ꝑte ſexta reſtat videre qualiter ĩ ſtruendi ſunt viri religion. Et pᷣmo dicen dum eſt de ᷣmaria ſacre religionis inſtitn dignitate. Tertio de tribo ſubſtantialibuſ 7 religionis.que cõſiſtit in obediẽtia. panꝑ/ tate.⁊ caſtitate.Quarto de alijs vᷣtutibus que ſunt perfectioni religionis neceſſarie. Quinto de religionis vtilitate. Sexto de immẽſitate pᷣmij religioſoꝝ. Septimo de tauo de pena maloꝝ in religione exiſtẽtiuz ⁊ dies ſuos in malis terminantin Diſtinctio pꝛima ſexte ꝑtis huiꝰ ſũme ((Capitulũ pꝛzimm. Duid eſt religio. ⁊ vnde dicitur. E pꝛimo ergo nhoc ſciendũ eſt ꝙ fm Augu. in AYlibꝛo ð vera religione. Tlera re A ligio eſt qua vn deus colit: et purgatiſſima pietate cognoſcit᷑ vł ᷣm eun dem de cini.dei.li.x.c.j. Religio nihil alið ꝑuerſitate in religione male viuentiũ.Oc/⸗ eſt q; cultus dei. Unde ſᷣm Pap̃.religio di cta eſt eo ꝙ vni deo ſerniẽdo animas nr̃as religamꝰ. Et dicta eſt religio eo ꝙ deũ ree⸗ 4 ligimus quẽ negligẽdo ⁊ Reccado quando ꝙ amueram m eundẽ. Tamẽ ꝓnt ad pꝛre ſens fit de religione mẽtio. Religio eſt ſup/⸗ q; amiſeramꝰ ſ̃m eundẽ. erogatio deuotioꝛis cultus diuini in ad/ impletione conſilioꝝ euangelicoꝝ. Unde Auguſtinꝰ de vera religione. Religio ẽſtu diũ ſapiẽtie.ſed vera ſapiẽtia eſt adimple/ re vei conſias“ (Lapitulum ſecundd HDeinſtitutione religionis ⁊ oꝛtu eiꝰ Eligioſoꝛũ uero rTr cõuentus pᷣmo Samuel inſtitu/ tiugiter vnd plallentn pur ais magiſter in hiſtoꝛijs ſuꝑ illud Reg.x. Ob/ nium habebit gregẽ ꝓphetaꝝ de excelſo de ſcendentiũ ⁊ añ eos pſa llentiũ. Et dicebã turnphetare.id eſt.laudare deñ.ꝓut ðꝛ ibi. Eti ᷣm Hiero.epla.lxij.Religioſoꝝ ꝑſonã geſſerũ:ꝓphete.Nam filij ꝓphetaꝝ q̃s mo/ nachos in veteri teſtamẽto legimꝰ edifica/ bant ſibi caſulas ꝓpe fluẽta ioꝛdanis ⁊ tur bis ⁊ vꝛbib derelictꝭ polẽta ⁊ herbis agre ſtibus victitabãt. Hãc inſtituit obſeruan do beat?ꝰ Johãneſ baptiſta. Cuiꝰveſtꝭ erat aſpera.ſ.ʒona pellicea.⁊ mel ſilueſte edebat tione. Secũdo de eminẽtia religiõis ⁊ eiꝰ ußn iio w⸗ * 4 . ſ 4 /. 4 * 4 4 7 1 ntat mct. pog hin ſcays u Agypot olawm wini eritt Tal diel latſ fili ſdie tulis imoo hia. rolen⸗ tant ⸗ caueriͤ Mam geſo lodie. ſcoꝛſut un came. ſſope lliiſe llliq ſoſce loꝛſ ntlo lldſes camit dibin⸗ unqh ddicnn inſtitun ete ſelbuat Pen-. ntibus eſare. epode mnod O⸗ Keriz Ucnt o Ne ket meun c⸗ iciodi gorfas deüree⸗ Onendo. oopee lp⸗ o/ e i imple⸗ 9 90 nbir⸗ putdi 1Ob⸗ cclode dicbi bin oni n, a/ ttur agee cruan Berat gebat * Diſtinctio ſecunda. ¶ Diſtinctio ſcdᷣa ſexte ꝑtis hurꝰ ſumme CLapitulum pꝛimum. eronricmibune modum viuẽdi ꝛeelegerunt Einoe hanc ue⸗ raciꝰ inſtituit ⁊ autẽticauit dei filius qñ ipᷣe pauꝑ in ingreſſu et pꝛogreſſu ⁊ in exitu vite ſue pau e elegit in fide:dicens cuidã Math.xix. Si vis ꝑ fectus eſſe vade ⁊ vẽde oĩa que habes ⁊ da pauꝑibo. ⁊ veni ſequere me.nõ habẽtẽ vbi caput meũ reclino. Unde ⁊ talẽ vitã religi oſam duxerũt diſcipuli poſt aſcenſionẽ do mini qñ nullꝰ dicebat aliquid eſſe ſuũ. ſed erãt illis oĩa cõmunia.ꝓut dicit᷑ Actu.iiij. Talẽ etiã vitã habebãt credẽtes Alexan/ dꝛie ſub beato Marco euãgeliſta. ſicut re/ fert Philo vir edoctꝰ in eccłiaſtica hiſto/ ria li.ij. c. xvj.vbi mira narrat de vita illoꝝ ſic dicẽs. Hi em̃ pᷣmo omniũ renunciabãt cunctis facultatibo. extra vꝛbẽ egreſſi ĩ oꝛ tulis ⁊ ꝑuis agellulis degebãt refugiẽtes impa ris ꝓpoſiti ⁊ vite diſſimilis cõtuber nia. Scietes hoc impedimẽto eſſe arduuʒ volentibo iter ᷣtutis incedere.Cõtinenti/ am velut fundamentũ pᷣmo in aĩma collo/ cant. ⁊ ita deinde reliquas ſuꝑ hanc edifi/ cauerũt vᷣtutes.cibũ potũq; nullꝰ eoꝝ ca⸗/ pit ante ſolis occaſum curã coꝛꝑis cũ no cLte ſociã tes. Nõnulli poſt triduũ. aliqͥ q̃r/ to die. Alij ſexto die coꝛꝑi cibum indulgẽt ſeoꝛſum viri. ſeoꝛſum femine ↄgregant᷑.vi num nemo guſtu ↄtingit. ſz nec quamlibet carnẽ.tm̃ aqua poculũ ⁊ panis cũ ſale vel iſopo cibo erat. Unde ᷣm Johem caſſianũ li.ij.collationũ Sublimioꝛa hi ꝑegerũt qᷓ; illi qͥ ſub apłis viuẽdi noꝛmã in communi Capitulum ſecundum. e religionis eminentia Jlimis eſt ergo ⁊ eminẽs vita religioſa.quã dei fili ſuſceperun us ⁊ ſui diſcipuli ſic pᷣmitus inſtituerũt.de qua loquit᷑ beatꝰ Berñ.in fᷣmone de nata/ li dicẽs. Naſciturꝰdei filiꝰ elegit quod fuit carni moleſti?. qꝛ natꝰ in pauꝑe domo ⁊ hy eme aſperioꝛi.⁊c̃. Sʒ nõ tale eſt iudicium mũdi. Aut & iſte fallit᷑ aut mũdꝰerrat. Sʒ diuinã impoſſibile eſt falli ſapiam. Uñ qͥ/ cunq; pᷣdicat ↄtraria falſa eſt erꝰ doctrina. antixpᷣiana. Et ſequit᷑ In celis oim aſ⸗ uentia.ſʒ pauꝑtae nõ inueniebatur ĩ ea: Hẽãc &⁊ ↄcupiſces dei filiꝰ deſcẽdit vt eã eli geret ⁊ eã nobis ſui eſtimatõe pᷣcioſam fa/ ceret. Nõ &̊ eſt detrahendũ pauꝑtati volũ tarie ꝓpter xpᷣm aſſumpte. Cũ oia relinq̃re ꝓpter xpᷣm meliꝰ ſit q; monaſteria ↄſtruere 7 pauꝑes ſuſtẽtare ꝓput Hiero.epła.cxvj. Extruis inqͥt ad nepotianũ monaſteria.⁊ multꝰ a te paupeꝝ numerus ꝑ inſulas dal macie ſuſtẽtat. Sʒ meliꝰfaceres ſi ⁊ ipſe fa ctus monachꝰ ⁊ pauꝑ inter ſctõs viueres. qꝛ plus deo facit qͥ ſe totũ ðᷣo donat q; ſua Ad qð ꝓbandũ euidẽs exemplũ ponit bea tus Anſel.de ſiłitudinibo de duobs ſingu/ las arboꝛes habẽtibi.quoꝝ vnus dño ſuo dedit fructũ arboꝛis.ſʒ arboꝛẽ retinet ſuo dominio.Aliꝰdat arboꝛẽ totã ſimul cum fructu nihil ſibi retinẽs.⁊ iõ iſte plꝰ laudat qᷓ; pᷣmus.ſic ⁊ ille ꝑfectyfacit qͥ ſe ⁊ ſua om ma deo deuouet q; ſi ſua deo tribuit ⁊ ſeip ſum volütati ꝓpꝛie retinet. Uñ ⁊ Greg.ſu/ per euãge.li...omeł.v. Multũ dimiſit qui cũ re poſſeſſa ↄcupiſcẽtie ꝓpꝛie renũciauit. Multũq; dimiſit qͥ ſibi nil retinuit. Et ſe quit᷑. Tãta a ſequẽtiba dimiſſa ſunt: quãta a nõ ſequẽtib ↄcupiſci pñt.⁊ iõ religioſus ſi nihilↄcupiſcat poſt dimiſſa pᷣmiaãdus eſt tanq; ſi multa dimiſiſſet regna. Uñ ⁊ pau peribo dicit dñs Matth.v. Beati paupes ſpũ.q̊.ip.eſt reg. celoꝝ.Et iõ ad vitã religi oſam ⁊ volũtarie paupereʒ hoꝛtat᷑ Hiero. epła.xxxiij.vbi ſic dicit. Licet e collo ꝑun/ lus pẽdeat nepos.licet ſparſo crine ⁊ ſciſſiſ veſtibo vbera qͥbo te nutrierat mr ondat ⁊ limine pr iaceat.pcalcato patre ꝑge ſiccis oculis ⁊ ad vexillũ crucis euola Solũ pie tatie genꝰ eſt in hac re eſſe crudelẽ. Sʒ m Hiero.epła.lix. Aduerſus vigilãtiũ.Sũt aliqͥ dicẽtes.ſi oẽs ſe recluſerint ⁊ in ſolitu Dine fuerint ⁊ religione qͥs edificabit eccle ſias.q̃ͥs pauꝑes ſuſtẽtabit.qͥs hoĩes ſecula res deo lucrifaciet. Quibo rñdet Hierony mus ibidẽ. Si oẽs fuerint tecũ fatui quis erit ſapiens. Et addit. Rara eſt ᷣtus neca pluribo appetit.⁊ vtinã eſſent oẽs qð pauci ſunt. de qͥba multi ſunt vocati pauci vᷣo ele cti. Innuit igit ꝙ hec eſt maioꝛ vᷣtus vẽde re oĩa ⁊ ſeqͥ pᷣm qᷓ; miſſas celebꝛare ⁊ pau/ peres alery —(Lapitulum tertium. He diſtinctiõe religioſoꝝ antiquon . plici mo Pars ſexta. Erito ergo hec ui ta diuina ⁊ apłica eſt imitãda quã ⁊ ſancti monachi ĩ egypto ſub tri/ achoꝛũ genere duxerũt. de quib⸗ HPieroni.epła.lxxxiiij.ad Euſtochium ait Tria in egypto fuerũt monachoꝝ genera. ſcʒ cenobitaꝝ qͥ ĩ cõmuni viuebãt.Et ana choꝛitarũ qͥ ſoli in deſertis habitabãt.Et alij quoꝝ genꝰ dicebat᷑lingua eoꝝ remith qui bini ł trini viuebãt.De pᷣmis ait ibidẽ q nullꝰin cibo eoꝝ ſtrepitus nemo in cibo loquit᷑.ſed ſola lectio aĩe refectio audit᷑.vi/ uitur pane leguminibo⁊ oleribo.que ſolo ſa le ↄdiunt᷑. vinũ tantũ ſenes accipiũt.Et ſe quitur. Uite vᷣo anachoꝛitaꝝ auctoꝛ Pau lus.illuſtratoꝛ Anthoniꝰ.ſʒ pᷣnceps iohã/ nes baptiſta. Huiꝰ vᷣo vite religioſe excel/ lentia oſtẽſa fuit beato Anſeł.ſicut dicitur in libꝛo de ſiłitudinibo in fſine.Ad quẽ ve/ nit angelꝰ dicẽs. Uis videre qͥs eſt mona / chus verꝰ. Et ille. Uolo.Et duxit eum q̃ᷓ ſi in ↄſpectu magni clauſtri ⁊ ſpecioſi.⁊ ait Circũſpice.Et aſpexit ⁊ erãt parietes oẽs obducti argẽto puriſſimo ⁊ in medio her/ ba virẽs ⁊ ipᷣa argẽtea mollis ⁊ redolens ⁊ vltra humanã opinionẽ delectabilis.Cũ/ q; ibi ꝑpetuo habitare elegiſſet ductoꝛ eiꝰ ei ſpopõdit:ſi vellet verã oñdere patiam ⁊ monachũ bonũ ꝓfiteri:habitare tunc poſ ſet ibidẽ. cialiter. apitulum quartum. . in quibo conſiſtit religio ſpe/ MAIrreligioſa in tribo pncipaliter.ſ.in voluntaria pauꝑtate. In ſincera caſtitate.⁊ in ꝑfecta obediẽtiali humilita/ te.vt ſic repꝛimat᷑ ⁊ ↄpfundat᷑ mũdi trinariꝰ conſiſtẽs in queſtu auaricie.fluxu carnalis immũdicie.⁊ ſaſtu ſuꝑbie. Unde in iſtoꝛũ triũ figura dictũ eſt abꝛae GBeñ.xij. Egre/ dere de terra tua.⁊ de cognatione tua.⁊ de domo patris tui. Uñ in his tribo conſiſtit pfectio vite.ſ.in amoꝛis eleuatione ab infi mis. In libidinũ cohibitione a fedis.⁊ in adbeſione dei in ſummis ꝓut ait Auguſti nus epła.lxxxiij.ſentẽtialiter.Et ſequitur. qui xpᷣo inheret ⁊ in eũ credit infimũ nõ di ligit.in medio nõ ſuꝑbit.⁊ ita inherere ſum mo fit idoneꝰ. In his igitur tribo pᷣdictis Dnſiſcit aũt uita eſt ꝑfectio. Sed pauꝑtas voluntaria pꝛo pter xpᷣm aſſumpta pꝛimũ eſt religiõis fun Damentũ Et ideo ſaluatoꝛ de beatitudini bus ⁊ eoꝝ meritis loquens pᷣmiſit dicens Math̃̊.v. Beati pauꝑes ſpũ.⁊c̃.ꝑ h̊ innu/ ene q ipᷣa pauꝑtas eſt fundamentũ vᷣtutũ beatitudinũ ¶ Capitulum quintum. Hepan tate ad quã ſe obligant religio i.? de huiꝰ exemplis in ſanctis patribo et philoſophis. ND hanc pauper a tatem ſe obligãt religioſi diuerſi/ moge fm ſtarꝰ ſui exigentiã. Uel ad nihil habendũ ꝓpꝛiũ nec in cõmuni nec in ſpẽali.culuſmodi ſunt ꝓfeſſoꝛes regule ſancti Franciſci. Uel ad nihil habendum in ſpẽali.ſʒ in cõmuni ꝓpꝛiũ.vt ꝓfeſſoꝛes re gulaꝝ beati Bñdicti ⁊ beati Auguſtini.⁊ aliaꝝ regulaꝝ a ſede apłica cõſirmatarum cuiuſmodi ſunt carthuſieñ.hoſpitalarij. et templarij ⁊ alij qᷓ; plurimi. Hec ergo pau/ pertas eſt ab oibo obſeruãda.qꝛ ꝓut ðꝛ lib. ij.in vitiſpatrũ ꝑte.vj. heſaurꝰ monachi eſt volũtaria pauꝑtas.que eſt diligẽter cu ſtodienda.ne ſicut pᷣcioſus theſaurꝰ aufe/ ratur minuat᷑ aut violet᷑. Uñ narrat Gre/ goꝛius li.iij.dyal.de Iſaac qͥ dixit. Oona chus qͥ poſſeſſionẽ ĩ terra querit monachꝰ nõ eſt. Sicq; metuebat pauꝑtatis ſue ſe/ curitatẽ ꝑdere quõ diuites auari ſolent di uitias perituras cuſtodire. Uñ cõmuneẽ pꝓuerbiũ. Monach qui ꝓpꝛiũ obolũ habʒ obolũ non valet. Et ideo quidã ſanctꝰ nilł habere volẽs: vẽdidit euãgeliũ dicẽs. Ipᷣʒ verbũ vendidi quod iubet oĩa vẽdi ⁊ dari pauꝑib xpᷣi. Iteʒ ⁊ pncipes gẽtiles multi eoꝝ nihil hr̃e voluerũt.vt Fabꝛiciꝰ ðᷣ quo dicit Ualeriꝰ li.iiij.c.iij.auꝝ ⁊ argentũ ⁊pcioſa alia refutabat.⁊ ipᷣm locupletẽ fa/ ciebat nõ multa poſſidere.ſʒ modica deſi/ derare. Et Señ.li.de ꝓuidẽtia diẽ ꝙ De/ metriꝰ diuitias ꝓiecit.onꝰillas bone men/ tis exiſtimãs.Et iõ ſequit᷑ ibidẽ.Contẽne pauꝑtatẽ nemo tã pauꝑ qᷓ; natꝰẽ.Et Hie/ ronumꝰ ↄ Jouinianũ narrat de Oyogene qꝙhabitabat in dolio ⁊ manu ↄcaua bibe bat.Cupꝰↄtinentiã alexander vincere non potuit.Ad quẽ cũ in ſole ſedentẽ acceſſiſſʒ oꝛtaret᷑q; vt peteret qͥdqd vellet. Ille rñ/ Dit.Flihil aliud q̃ro a te niſi vt nõ ſtes ĩter ome.. lecul trägen nullt puupt io gon litd ſtno pouo eb/ zͤgon nuͤ⸗ ſopad⸗ Mrm⸗ fnerüt tlge lahe. G thag mache aſc⸗ beräͤt Dtent Trriin ruſtica temſa lafaſt agllo/ om enog nn Pniſe tloni herne, gun Mton⸗ UA lnec vle duin oe n gun i⸗ ab/ Rlb. ochl rrau Nule⸗ Gre/ on ae geſe⸗ udi nee zad; Gnd 1i nult a⸗ ſenuu lelife 1 deſß ode⸗ mnen/ ntene Hie ogene abibe re non ceſſh lem;/ si Diſtinctio ſecunoa. me ⁊ ſolẽ put narrat Claler vbi ſupꝛa. Et Socrates põdus auri in mare ꝓiecit:di/ cens. Ite in ꝓfundũ male cupiditateſ. mer gam vos ne mergara vobis. Si igit᷑ pdi/ cti legis diuĩe ignari hoc fecerũt qͥd factu/ ri ſunt xpᷣiani.⁊ pᷣcipue religioſi a xpᷣo hoc facere edocti. N¶ECapitulũ ſextũ. Mualis debet eſſe pauꝑtas. nõ facit cõmendabilioꝛẽ pauper tas ſi ſoꝛdes ⁊ pctã non cauet.ſᷣm lero.epła. xcv. Ideo neceſſe eſt vt pauꝑ tas ſit mũda.qꝛ ſᷣm Chꝛyf.ſuꝑ Matheü. omel.vlt.Pauꝑtas eſt ſimilis pulcre puel lee. cuiꝰ oculꝰ purus eſt ⁊ clarꝰ mũſuetus et traãquillus ⁊ delectabilis ad oẽs reſpicies ⁊ nulli inuidẽs ⁊ nullũ odio hñs.Sit etiã pauꝑtas iocũda.qꝛ vt ait Greg;.ſuꝑ Ese/ chielẽ. li.ij. omeł.vj. Ille pauꝑ eſt qͥ eget eo qð nõ habet.Et qͥ nõ habet ⁊ hr̃e nõ appe tit diues eſt. Pauꝑtas em̃ in inopia mẽtis eſt nõ in qᷓntitate poſſeſſiõio. Nã cui bñ cũ pauꝑtate ↄuenit nõ eſt pauꝑ. Uñn ðᷣꝛ Pꝛo/ uerb. xij. Melioꝛ eſt pauꝑ ⁊ ſufficiens ſibi qᷓ; gloꝛioſus ⁊ indigẽs pane.Et Señ. epi ſtola. ij. Honeſta res eſt leta pauꝑtas.de q̃ ſupꝛa ꝑte.iij.diſ.iiij.c.ij. Sit etia pauꝑtas ſtatui ↄgrua.qð ideo dico.qꝛ ſunt aliquiqͥ fuerũt pauꝑes ⁊ viles in ſeculo intrantes religionẽ foꝛte ea intẽtione ꝑuerſa vt ma/ ioꝛes ha beãt diuitias delitias ⁊ opulẽtiaſ qᷓ; vnqᷓ; habebãt in laribo paternis. Uñ di cit Hugo de duodecim abuſionibo ꝙ ſepti ma abuſio eſt habitꝰ in religione pᷣcioſus. qñ ſcʒ qͥ veteres ⁊ viles pãnos hr̃e cõſueę/⸗ uerãt:in religione nouos ⁊ precioſos hr̃e ↄtendũt. In quoꝝ ꝑſona ait Hiero.epla. xxxiiij.NHatꝰ in pauꝑe domo ⁊ in tugurio ruſticano qͥ vix milio ⁊ cibario pane rugiẽ tem ſatiare ventrẽ poterã nũc ſimilã ⁊ mel la faſtidio.nouiq; genera ⁊ noia piſcium.⁊ calleo ſapoꝛibo auiũ.Sit etiã pauꝑtas ĩ/ ediam ĩ effectu ꝑpeſſiua.qꝛ volũtaria pau/ pertas martyriũ eſt. Un Berñ. in ſermone de oi anctis ait Quid ſibi vult ꝙ eadez ꝓmiſſio.ſ.regnũ celoꝝ fit pauꝑibo ⁊ marty ribo.niſi qꝛ genꝰmartyrij eſt volũtaria pau pertas. Uñn martyrij genꝰ eſt inter epulas eſurire. int᷑ veſtes pᷣcioſas algere exẽplo ſal uatoꝛis qͥ ieiunauit ⁊ eſuriuit Matth. iiij. Eo qꝛ pauperez ⁊ exemplo diſcipuloꝝ qͥ ceperũt vellere ſpi cas ꝑ ſata trã ſeuntes. Ma tth. xij. ⁊ exem plo beati pauli ſeruieẽtis deo ĩ fame et ſiti.ĩ frigoꝛe ⁊ nuditate.ij.Coꝝ.xl.Et dñs ꝑ ꝓ/ phetã.Ego inqͥt mendicꝰſum ⁊ pauꝑ SDʒ ecõtra ꝓut dicit Berñ. vbi Sð. Multi ſunt eo pacto pauꝑes vt nil tñ eis deſit qð non ↄuenit. qꝛ m Grego.ſup Eʒech.omek. vij exponentẽ illud apłi Phił. iiij. Scio eſuri re ⁊ abũdare ⁊ penuriã pati.ars magna eſt hoc ſcire. Uñ ille ᷣm eundẽ iſta ſcit quẽ pe nuria nõ frãgit.quẽ penuria a gratia ꝝxacti one nõ retrahit.⁊ quẽ penuria in reꝝ tꝑali um deſiderio nõ accẽdit Sit etiã pauꝑtaſ in hũilitate fundata.eo ꝙ deꝰ odit paupe/ rẽ ſuꝑbũ.Ecẽi.xxv.⁊ iõ a pauꝑibo cauẽda eſt arrogãtia.put ait Hiero.epła.cxx.Plꝰ eſt animũ depoſuiſſe qᷓ; cultũ. difficiliꝰ em̃ caremꝰ arrogãtia q; auro.argẽto.⁊ gẽmis pᷣcioſis. His em̃ abiectis interdũ gloꝛio/ ſis tumemꝰſoꝛdibo.⁊ vendibilẽ pauꝑtateʒ populari aure offerimꝰ. Caueãt etiã pau/ peres ab oĩmoda /ꝓpꝛietate q̃ renigioſuʒ dã nat. ⁊ in moꝛte a ↄſoꝛt io fideliũ ſeꝑat.put narrat Hiero.epła.lxxxiiijde dã religio/ ſo ꝓpꝛietario hnñte centũ ſolidos q̊s lina te xendo acqͥ ſierat.⁊ ſecũ pꝰmoꝛtẽ retinuerat Poſt cuiꝰ moꝛtẽ int᷑ frs magna facta ẽ q̃/ ſtio qͥd agendũ. Habitabãt em̃ ibi circiter qnq; milia fratꝝ diuiſis cellulis. Alij eĩ di cebãt paupꝑibo eſſe illos centũ ſolidos ero/ gãdos.Alij eccłie dãdos. Alij parẽtibus mittẽdos. Sʒ machartꝰ. pacomiꝰ. ⁊ iſido rus q̊s pr̃es vocãt: ſctõ in eis loquẽte ſpi decreuerũt cũ eo infodiẽdos dicẽdo.Pecu nia tua tecũ ſit in ꝑditionẽ.ſicut dictũ fuit ſimoni Actn.viij.Et merito tales in ꝑditi onẽ veniũt.qꝛ metiunt᷑ ſpuiſctõ.inſuꝑ ⁊ fu res vſurpãdo qð ſuũ nõ eſt. ⁊ voti ſui ſunt trãſgreſſoꝛes.⁊ lõ ꝑiuri.Et iõ dixit beatuſ petrꝰ Ananie Act᷑.v. Lur tẽptauit ſatha/ nas coꝛ tuũ mẽtini ſpũiſctõ ⁊ fraudari ð p̃ cio agri. Sile narrat GBrego.iiij.dyal.de qͥ dam religioſo hñte tres aureos abſcondi tos. Et iõ ꝓhibuit gregoꝛiꝰ ne i moꝛte fra tres ad eũ accederẽt.⁊ q; eũ cũ fratriba non ſepelirẽt.ſʒ in foueã cũ illo aureos illos pij cerẽt:dicẽtes. Pecunia tua tecũ ſit in ꝑditi onẽ. Uñ ille eſt ꝓpꝛietariꝰ qͥ ſine pᷣlati licen/ tia aut ↄſciẽtia aut recipit aut receptũ reti net.aut retentũ diſpẽſat cõmutat ⁊ donat ad libitũ quecũq; tꝑalia ſiue ꝑua ſi iomas H Pars ſexta. Pꝛeterea ne quis ſibi falſo blandiat᷑ ð pan pertatis obſeruãtia recurrat iterius ad cõ ſcientie ſue iudiciũ videndo quãtus accre/ ſceret ei doloꝛ in pᷣlationũ libꝛoꝝ locoꝛum res ⁊ latrunculi. NEuapitulum ſecundum. Rinoꝛdinata ſenſuũ euagatio eſt cauẽ pmendi ſunt oculi q̃ſi qdã ad culpã rapto officioꝝ amiſſione.⁊ reuera tãtus inerat ei da P caſtitate ſeruanda. gyqmoꝛ inoꝛdinatꝰin eoꝛundẽ poſſeſſione.qꝛ Sm Brego. in moꝛal.ex vehemẽtia doloꝛis in amittẽdo eſtimari debet amoꝛis magni tudo inoꝛdinati in poſſidendo. (Seantem diſtineri⸗ tertia ſexte ꝑtis huius totius ſumme. Atet ergo qua⸗ liter religioſi pauꝑtatẽ obſ̃ua re debẽt in abdicatione tꝑali/ — um q̊s ⁊ caſtos ↄuenit eſſe ĩ co hibitione libidinũ tã interiꝰ q; exteriꝰ pul/ lulantiũ.de qua caſtitate dictũ eſt ſupꝛa ꝑ/ e. ij. Diſ.iiij. ca.j. vbi agit᷑ de mulieꝝ pudici cia Et ꝑte quarta.diſtinctione.ij.ca.ij.vbi agitur ðᷣ clericoꝝ caſtitateꝛ pudicicia Si em mulieres debẽt eſſe pudice ⁊ viri eccleſi aſtici caſti ⁊ mũdi:multo excellẽtiꝰ viri reli gioſi qͥ ſe ꝓpter deũ caſtrauerũt ⁊ ſuo perpe fno deo ſeoſecrauerũt. Ipſi em̃ ſunt eunu/ chi recluſi in templo dei:De qͥbo Iſaie.lvj Dabo vobis eunuchis in domo ⁊ ĩK muris mwmeis noinẽ melius a filijs ⁊ filiabo. (((Lapitulum pꝛimum. ¶ uid ſit caſtitas.⁊ que ad eam ſint ne celſſaria RSt enim caſtitas e cohibitio ⁊ cõſeruatio amoꝛis et By apetituũ ab inoꝛdinata dilectõe ⁊ appetitiõe.ait cõmentatoꝛ ſuꝑ illud ange lice hierarchie.ca.iij.Caſtis oculis intelle/ ctus. Uel caſtitas eſt ſummꝰamoꝛ omimo de puritatis incoꝛruptiõis ⁊ integritatis. Ait idẽ.vij.ca.Et ſᷣm Augꝭ.de beata vita Ille eſt caſtus qͥ deũ attendit ⁊ ad ipᷣm ſo/ lum ſpꝛetis oĩba ſe tenet. Talis igit᷑ ſit reli gioſus cui dictũ eſt Thymo.v. Teipſuz ca ſtum cuſtodi. ab omni.ſ.libidine coꝛꝑali ꝑ cohibitionẽ qͥnq; ſenſuũ.⁊ mẽtali ꝑ cohibi tionẽ᷑ fedaꝝ affectionũ ⁊ appetituũ.Et pꝛo hac duplici cohibitiõe dixit Job. xxxj. Pe pigi fedus cũ oculis meis ꝓ pmo.vt nec qͥ dem cogitarẽ de virgine ꝓ ſecundo. Unde Grego.ibidẽ.moꝛat.xxj.ait. Ut mũda mẽs ſit in cogitatõe a laſciuia volũtatis ſue de caſte viuere volẽs ſen Noe aocaſtita⸗ is obſeruantiã tria pᷣcipue ſunt enda. videlicʒ inoꝛdinata ſen ſuum euagatio.ſuꝑflua comeſationũ ĩgur gitatio.⁊ frequẽs aut aſſidua mulierũ co/ habitatio. Pꝛimo ego caueat religioſus uũ exterioꝝ euaga/ tionẽ.⁊ maxime viſus cohibẽdus eſt.quia ſim Grego.vbi ſupꝛa. Sepe depᷣdat᷑ aiam oculus illicita intuẽtis.vt patuit ĩ dauid vxoꝛẽ vꝛie illicite ↄtuente ⁊ peſſime ruente. Et in Holoferne cuiꝰ aiam rapuerunt ſan dalia Judith. ⁊ ad interitũ coꝛꝑis ⁊ aĩe de duxerũt. Unde iſta ↄſiderans ſanctꝰ Job nõ ſine cauſa dixit. Pepigi fedus cuʒ ocuł meis ⁊c. Nõ em̃ dixit. Pepigi fedus cũ au ribus ⁊ nariba ⁊ alijs ſenſuũ oꝛganis.ſʒ ſi gnanter dixit pepigi fedus cum oculis ⁊c. qꝛ ⁊ ſi ſint duo ſenſus diſciplinabiles ſᷣm mũdi ſapientẽ.ſ.viſus ⁊ auditus.tamẽ int᷑ omnes coꝛꝑis ſenſus de pluribo reꝝ diffe/ rentijs annũciat viſus.quo viſu mediãte ⁊ annũciante hauriunt᷑ iſte ſpecies⁊ foꝛme ꝓhibite. ⁊ ꝑ cõſequens in moꝛoſa retentõe fiunt multis occaſio peccati ⁊ ruine.quia qᷓ;cito ſuꝑioꝛ poꝛtio rationis ꝑiculũ aduex tit ⁊ hauſtũ inoꝛdinatũ ⁊ illicitũ non repei lit nec reijcit ſed intus delectãdo fouet ⁊ re tinet ſtatim pᷣſumit ꝓ ↄſenſu vero vel ſaltẽ interpᷣta tiuo in multis moꝛtali coequato. Quanta aũt moꝛa requirat᷑ vt moꝛoſa de lectatio moꝛtale dicat᷑ non eſt ad pꝛeſens hᷣ determinare.Et cũ multi ſunt magni⁊ pe riti iſtud determinãtes ſᷣm diuerſam con/ ſiderationẽ ꝑſonaꝝ.conditionũ.⁊ ſtatuuʒ. Auertamus ergo oculos ne videant vani tatem. qꝛ ſßᷣm Hieronimũ in epiſtola qdaʒ multos legimus phos oculos ſibi eruiſſe: vt totã cogitationẽ ſuã cogerẽt ad mentis puritatẽ.Et in vitiſpatꝝ li.ij. ꝑte.iiij.ait q̃ dam ſctã mulier ad monachũ.qre ð via de clinaſti. Et ulle rñdit.qꝛ vos mulieres mo niales eſſe vidi.Et illa Si ꝑfectꝰ inqͥt eſſei monachꝰ nõ ita nos reſpexiſſes vt cogno⸗ ſceres nos fuiſſe mulieres. Sʒ viſum me/ lius vt decet religioſum cuſtodiſſes ſen r / ſvs Ne n iam nid nte. tſe de n Diiſtinctio tertia. Eapitulum tertium. (Wnir iacomeiationum ingurgitatio Ecundo etiaʒ ca ueat religioſus caſta vitã ducere volens comeſationũ ingurgitati nem. Fm Hiero. Uenter mero eſtuãs de rantia ⁊ ieiunio cito laſceſſit.Et Hierony mus eplła. xciiijait. Aptus Paul macerat rxoꝛpꝰſuũ ⁊ aie ſubijcit imꝑio.⁊ adoleſcẽtu la feruens cibis de caſtitate ſecura eſt. Et ſequit᷑. Alia pctã extrinſecꝰ ſunt: ſola libi/ do carni inſita eſt. Grandis & vtus eſt ĩ te ſupꝑare qðò in te natuz eſt. Uñ ſumedo coꝛ/ poꝛis alimentũ neceſſariũ eſt nobiſipſis te perate frenũ imponere vt illud ſumamꝰad neceſſitatẽ nõ ad effluentẽ voluptatẽ.quia ita eſt de carne noſtra ↄtumelioſa ſicut de calce viua ⁊ cõbuſta in qua latet ignis:li/ cet nõ apareat Clñ ſi ſuꝑ ũlã ifundat᷑ aliqᷓ liquida ſubſtãtia ſtatim vᷣtus ignis apare bit exteriꝰ qui pus latitabat icluſus. Sic in miſera carne noſtra latet ignis quidem ↄcupiſcẽtie:licet nõ ſemꝑ ſentiat᷑ in ſuo fer uoꝛe. Sed ſi eſus ⁊ potus ſuꝑfluitas car/ facili ſpuimat in libidinẽ. Et Chꝛyf. ſuper pſal.l.Caſtitas inqͥt ſine comitibo tempe/ ca. ij. Unde fugiẽda eſt femina.qꝛ ſicut pix manũ ita ipᷣa inquinat hoĩeʒ.Et iõ Eſdre iij. dicif. Facite qð placituũ eſt dño ⁊ ſepa/ ramini a populis terre ⁊ a mulieribo alleni genis. Dz ſi velit religioſus mulieꝝ vita/ re ↄtagia obſeruet qð ðꝛ his verſibus St raro vadas geſtu gᷓuis ⁊ bona dicas. Si cito diſcedas mulieꝝ ſic mala vites.Cum quãta aũt diligẽtia fugiẽda ſunt mulierũ cõſoꝛtia edocent nos ſancti pr̃es antiqui. Unge beatꝰ Arſeniꝰ reſpõdit cuidã mulie ri petẽti vt ſui memoꝛ eſſet:rogo deũ vt au ferat memoꝛia tui de coꝛde meo.vt patet ĩ vitiſpatrũ li.ij.pte.iiij.Et ibidẽ legitur de muliere ſancta egrotãte que non ſuſtinuit fratrẽ ſuũ vt eñ viſitaret. neſpter illam v0e niret in medio feminaꝝ.ſʒ mãdauit frarri ſuo dicẽs. Uade frater ⁊ oꝛa ꝓ me.quiaaa miſericoꝛdiã dei in celo videbo te. Et bea tus Aug'. in li.de cura ꝓ moꝛtuis agenda narrat de beato Johe nobili monacho ha bente ſpũm /phetie.quẽ cuzʒ videre cuperet quedã mulier bona ⁊ ꝑ maritũ ſuũ ad hoec inſtaret.ille noluit videri a muliere.ſʒ mã/ dauit mulieri ꝑ maritũ ſuũ dicens. Nocte ꝓxima me videbis.⁊ tamen te non videbo. Dicq; factũ eſt ꝙ in ſomnis illa euʒ vidit Poſt quã viſionẽ deſcripſit eũ marito ſuo me ni tribuat᷑ ſtatim incluſus caloꝛ in medul in omnibo coꝛꝑis lineamẽtis ac ſi eum coꝛ niͦe ilis ſoꝛis erũpet in mebꝛis.⁊ hoc in ↄtume/ poꝛeis oculis frequẽter intuita fuiſſet. Et gn liã ſpũs.qꝛ m apłum. Caro ↄcupiſcit ad Et vbi ſupꝛa ꝑte pma ditxit quidaʒ abbas NNH uerſus ſpum.⁊ ita ꝑ ↄſequens ꝓpter nimis – uoſſumptũ a nobiſipſis aduerſus noſmetip ſos excitat᷑ quoddã bellũ inteſtinũ. Unde ſm Hiero.vbi ſupꝛa. Nihil ſic inſlammat coꝛpꝰ ⁊ titillat mẽbꝛa ſicut cibo indigeſtua ructuſq; cõuulſus.Et ideo dicit apoſtolłꝰ Ephe.iiij. Nolite inebꝛiari vino in quo eſt luxuria.qꝛ ꝓut ðꝛ in Ecc.Luxurioſa res ẽ vinum. NNL(apitulũ qrtu. (ER aſſdua mulierum cohabitatio eſt Ertio etiaz caue at religioſus caſtã volens ducere vitã mulieꝝ ↄſoꝛtiũ ⁊ pᷣcipue co/ babitationẽ aut frequentẽ viſitationeʒ.qa mulier ignis eſt. ⁊ flamigero igne ꝑcutit fe mina exuritq; fundamẽta mentiũ etiã vi/ roꝝ foꝛtiũ ſᷣm Hiero.epła.xxxiiij. Uñ de iſta materia plene ðꝛ ſupꝛa ꝑteiiij.diſtij ci diſcipulo ſuo.Eamus illuc vbi mulier nõ eſt. Unde nouerãt hi omnes patres ſancti ꝙ demones iugiter laboꝛãt ꝑ mulieres vi ros religioſos deciꝑe ⁊ de eoꝝ deceptiõis victoꝛia gaudere ꝓut narrat᷑ vbiſupꝛa ꝑte qͥnta. de filio ſacerdotia idoloꝝ.q vidit ſa thanam ⁊ eiꝰ militiã ſibi aſſiſtentẽ.⁊ cuz q̃ reret a ſingulis qͥd feciſſent:vnus reſpõdit Suſcitaui bella multa tali loco ꝑ trigin/ ta dies. quẽ iuſſit ſathanas flagellari. Alt dixit. ſubmerſi naues ⁊ homĩes multos in mari ꝑ viginti dies.⁊ hunc ſimiliter iuſſit flagellari Et tertiꝰ dixit.lites in ciuitate fe 2„ 12 etiã ſpõſum in nuptijs occidi.et hũc ſi militer iuſſit flagellari. Et ſurrexit quartꝰ 2 dixit ſe fuiſſe in heremo ꝑ quadragita an nos impugnãs carnis temptatione quen dam monachũu. ⁊ vix nocte illa fecerat euz foꝛnicari. Quod audiens ſathanas ſurre/ tit deſollo voſculatus eſt ciꝛculitch eons⸗ nam de capite ppꝛio ⁊ illã ſibi ppoſnudets ₰ D S Magnam rẽa grande op' feciſti. Hec au tem omnia videns filius ſacerdotis idolo rum intra ſemetipſum dixit. Magnus eſt coꝛã deo oꝛdo monachoꝝ.⁊ egreſſus nituʒ pꝛiſtinũ deſeruit.⁊ factus ẽ monachꝰ.Pꝛo pter hec ⁊ conſimilia cauenda ſunt nõ im/ merito mulierum conſoꝛtia. iſtinctio ärta ſexte ꝑtis hui ſumme (Lapitulum pꝛimum. N(ʒVuid ſit obedientia pdictis de religioſoꝝ pauper Htate in abdicatione temꝑaliũ 2 eoꝝ caſtitate in cohibitione liobidinũ. Nuc aliqua dicant᷑ de eoꝝ obedie tia ⁊ humilitate in ꝓmpta volũtate ſubie-/ ctionũ.qꝛ ſᷣm Damal.li.iij.c.xiiij olũůüta ria ⁊ ꝑfecta obediẽtia eſt volũtatis ꝓpꝛiep⸗ pter xpᷣm ſubiectio hoĩ facta.deq̃ obedi⸗⸗ gnatoꝛ tia ðꝛ.j. Re.xv. Melioꝛ eſt obediẽtia q; vi/ ctima. Suꝑ qð Gregoꝛiꝰ moꝛal.vltx.dicit Igeo melioꝛ eſt qꝛ ꝑ victimas aliena caro. obedientiã volũtas ꝓpꝛia mactat᷑. Huiꝰ — obediẽtie peminentiã ondit dei fili? qͥi non venit facere ſuã voluntatẽ.ſʒ volũtatẽ pa/ tris. Joh̊.vj.qͥ etiã factꝰ eſt obediens vſq; ad moꝛtẽ.Phil.ij. Un Berñ.in epła ad ſe ne ꝑderet obedientiaia Kapitulum ſecundum. ualis debet eſſe.⁊ de eiꝰ gradibus. eſſe ꝑfecta obediẽtia deſcribit ber naradus in fᷣmone de obediẽtia:qͥ nonẽſem ait.pᷣus dedit ſuã vitã pᷣcioſam incipit Egredere de terra tua ⁊c̃.ponẽs ibi ſepte gaꝰ obediẽtie. Pꝛimꝰ eſt libeter obe/ Dire donec mactata volũtate diligamꝰplꝰ q; noſtra pᷣlatoꝝ voluntatẽ. Secũdus eſt ſimpłr obedire ſine q̃ſtionib. murmuratõ nibo.⁊ excuſatõibo.n pha. In auditu in quit auris obediuit mihi. Tertiꝰ eſt hilari ter obedire.qꝛ hilarẽ datoꝛẽ diligit deꝰ. vt hilaritas ſit in vultu ⁊ dulcedo in affatu.⁊ ꝓmptitudo in effectu Exẽplo Dauid ante arcà hilarit᷑ ſaltãtis. Quartꝰgradꝰ eſt velo citer obedire.iã inqͥ pheta mandatoꝛũ tuoꝝ cucurri. Uñ fidelis obediẽs moꝛam neſcit.craſtinu fugit.tarditatẽ ignoꝛat.pᷣ/⸗ cipientẽ pᷣuenitoculos parat viſui:audi/ ☚ (Dud dientia tun pmuteti⸗ in igné ire ad pꝛece/ ptũ a bbatil.q cũ clibanũ intraſſet vt tri mnens in camino ignis ceſſit flama eiden tui anres. lingnã voci pedes itineri.?⁊ torũ ſe recolligit vt imꝑantis ꝑficiat volũtatẽ. Exemplũ de Zacheo cui dixit Cuẽ xix.ſe ſtinans deſcende. Quintꝰ gdus eſt pᷣcepta viriliter adimplere.⁊ q;nis tribulatio ĩtoę-⸗ net ⁊ ꝑſecutio inſultet ⁊ ſi pctõ:es laqueuzʒ ponãt ⁊ maligni ſpũs iter impediãt. dicat obediẽs. Paratꝰ ſum ⁊ nõ ſum turbatus. Serxt gdus eſt humiliter obedire.Cũ in quit eſſes ꝑuulꝰ in oculis tuis.factꝰ es ca/ put.j. Re.xv. Septimꝰ gradus eſt ꝑſeuerã ter obedire.qꝛ qͥ ꝑſeueraucrit vſq; i finẽ . Mach. x. Unñ in obediẽtia ẽ ꝑſeueranduʒz. q́;uis grauis ſit ad audiendu. grauioꝛ adi grauiſſima ad tenendũ Eapitulũ tertum. a debent eſſe ogꝑa obedientie. uui ergo hos gra 1dus obedlentie ꝑfecte tenuerit et dnaiur aimo ſuo melioꝛ eſt expu/ latoꝛt vꝛbiu. Pꝛouer. xvj. Ded graue eſt animo dñari. qꝛ ſm Grego. moꝛaliũ. xxxij. Hoi nihil eſt anguſti? q; ꝓpꝛias frãgere vo lütates UIñ qͥ ſeipſum ꝑ obedientia vincit 2liberã volũ tatẽe ſua facit ſeruã ⁊ captiuaʒ ⁊ alteri volũtati ſe ꝓpter deũ ſubijcit ꝑfecte dici poteſt de eo illud Pꝛouer xxj. Uir obe diens loquet᷑ victoꝛias. De hac vo obediẽ tia ð in vitiſpatꝝ li.ij. ꝑte. xiii. Obedietia eſt ſalus omniũ fideliũ.genitrix virtutum. celos aperiés. homies de rerra eleuans, co phabitatrixangelo:um cibus omnium ſan 7 (Tapitulum quartuumm. (SNe exemplis obedientie in antids. . ficacie fuerit obediẽtia patrũ anti BNV'quoꝝ oñdit᷑ ibidẽ vbi 8S Pꝛimo ð illo qͥ ůd unꝑiũ ſancti ſenis rigauit lignuʒ aridũ ꝑ tres annos qð poſtea fructũ ꝓtu/ lit qͥ a fratribo vocabat᷑ fructus obediẽtie. Decũdo ptrʒ in illo qͥ ad iuſſum ſui abbatꝭ ligauit leenã. Tertio de illo qͥ vnã ꝑtez lr̃e o dimiſit nõ ſcriptã cũ eſſet ab abbate ſuo vocatꝰ.quã redeud ꝓpt᷑ o bedietie merituʒ reꝑit ſcripta. Itẽ ibide ꝑte.ij.narrat ð obe/ q cũ clibanũ intraſſet vt trib Uñ ⁊ ſenioꝛes qñq; pcipieba t fratrib gra hbes nod dam ſeo dem mun quen dier inn mi dic eſt ti ſck ſoꝛ⸗ die⸗ ero nct iu; e be e Un⸗ 100 49 „ Diſtinctio quinta. nia ? diſtoꝛta vt pbarent ſi in eie eſſz vera obediẽtia ⁊ nulla volũtas ꝓpꝛia.a q̃ ſupꝛa modũ pᷣcauebãt ſancti pr̃es. Uñ dixit qui dam ſenex vbi S. ꝑte.xiij.ꝙ demones ñ pu gnant nobiſcũ qñ facimꝰ noſtras volũta/ tes.ſʒ ſuos nos poſſidẽt.qꝛ ipᷣe volũtates demones ſunt. Clñ ꝓpꝛia volũtas eſt quaſi murꝰ eneꝰ inter hoiem ⁊ deũ.quã ſi hõ reli querit poterit dicere. In deo meo traſgre⸗/ diar muxꝝ. vt ðꝛ ibilcdẽ. Laapitulum quintum. De ꝑfectione obedientie. Lontra uero eſt de multis religioſis qͥ malũt hr̃e ſſupꝑioꝛes ad ſuã volũtatẽ qᷓ; econ nerſo.ꝓut dicit᷑ in vitiſpatꝝ ꝑte.x.de quo/ dam abbate rñdenti cuidãa ſibi dicẽti.vel/ lem habere abbatẽ iuxta voluntatẽ meam ⁊ cũ eo moꝛi.Enui rñdit abbas.Tüc vellei ſemꝑ pᷣeſſe ⁊ nunq; ſubeſſe.⁊ hoc apoſtati/ cum eſt ĩ religione. Hmõi hoĩes ſic volen/ tes ſimiles ſunt ceco Cui dixit dñſ.Quid tibi vis vt faciã.Et Berũ.in ſermone ait. Multi ſunt a quibo magis opoꝛtet vt ſu/ perioꝛ ab illis rn⸗ q̃d velint: qͥd ve faciat eis qᷓ; ecõuerſo.Diſſimiles Paulo qͥ diri⸗ Dñe qͥd me vis facere. Nulli igit᷑ decipiãt in hac pte eſtimãtes indifferẽtia ⁊ leuia eſſe que pᷣcipiunt᷑⁊ iõ de neceſſitate nõ eſſe obe Ddiendũ.ſʒ audiãt Berñ.in li.de pꝛecepto ⁊ diſpẽſatõne. Et in regula beati Bñdicti ſi militer vbi ðꝛ.Obediẽtia q̃ maioꝛibodebe tur deo exhibet qᷓ;obꝛem qͥcqͥd vice dei pᷣci pit hõ qð nõ ſit certũ diſplicere deo: paut ſecꝰ eſt accipiendũ q;ᷓ ſi de pᷣcipiat. Quid intereſt vtꝝ ꝑ ſe an ꝑ ſuos miſtros ſiue ho mines ſiue angłos homib ſuũ innoteſcat bñplacitũ. Nec dicat᷑ ꝙ loqͥ?᷑ de his q̃ tra/ didit ſcptura vł rõ maniteſta.qꝛ de his nõ eſt pᷣceptoꝛ expectãdus vł ꝓhibitoꝛ auſcul tãdꝰ. ſʒ qðᷣ ita latere vel obſcuꝝ eſſe cogno/ ſcit᷑ vt ĩ dubiũ venire poſſit vtꝝ deꝰ ſic an foꝛte alit᷑ velit. Hec ille. Uñ in talibo ẽ obe diendũ qñ pᷣcipiuntur r ((Eapitulũ ſexrtũ. (De periculo inobedientie 8 dAQlmilitudinibo. ca. xxiiij. Tria ſũt ĩ 8 tia. Inobedletia. q ſütatraria. Et licetia⸗ ⁊ ſexta abuſio eſt monach⸗ aauſtälrus, que eſt ſi media. Queqdẽ licẽtia multos qñq; decipit. put ibidẽ ponẽs exẽplum de ancillis exiſtẽtibo ſub dũa.q̃ꝝ aliqᷓ eſt qua ſi latrona q̃ ꝓcurat exire fingendo cãs.Et niſi potuerit exire intermittit opꝰ. ꝙ infir/ ma ſit pᷣtendit.ↄtriſtat᷑.occulte detrahit.et ↄſimilia facit. Inobediẽtia vᷣo cõtradicit murmurãdo ꝗᷓ eſt daãnatione digna.qꝛ f̃ᷣm Grego.moꝛał.xxix.Qui ſubeſſe faſtidit:di abolũ imitat᷑ p inobediẽtia dãnatũ Unde GSm Aug.ſuꝑ Jo. omeł.xxv. Adã qꝛ volu it viuereↄ ſilio ſuo ꝓpꝛio elapſus eſt ꝑ euʒ qͥ añ ceciderat ꝑ ſuꝑbiã ꝓpinãs hoĩ ſuperbie calicẽ.Et ſᷣm Anſel.vbi ̊ ꝓpꝛia voluntas eſt q̃ſi quedã adultera diabolo ↄiũcta.ex qᷓ oꝛiunt᷑ multa vicia.Qualit autẽ puniebat᷑ inobediẽtia ab antiqͥs pncipibo etiã gẽtili vus narrat Aug'. de ciui. dei li.v. ca. xviij. De illo qͥ occidit filiũ.qꝛ pugnauit ð prfis imperin.licet tamen inimicos viciſſet. De his ergo tribo ſubſtatialibo religionis di/ cig ſufficiag. elage ſexte ꝑtis huiꝰ ſme SDe elongatione a tumultibo mũdanis. que eſt eis neceſſaria ſaltẽ affectu XTlicet ſuperom nia religioſo ſint hec tria neceſſa/ ria.ſ.pauꝑtas.caſtitas.⁊ obedien tialis hũilitas. n ad maioꝛꝭ ꝑfectionis oñſionẽ ſunt ⁊ q̃dã alia a religioſo obſᷣuã da. Unde decet religioſum pᷣmo ſea mun danis tumultibo elõgare.⁊ infra clanſtruʒ qᷣeſcere niſi q̃tenus cogit iuſta neceſſitas ł vꝛget pia vtilitas.put hoꝛtat᷑ Hiero.epła lxxij.dicens. Quid deſideramꝰ vꝛbium fre quentiã qͥ de ſingularitate cẽſemur. Mihi inqͥt opidum carcer eſt.ſolitudo padiſus. Et idẽ epła.xxxiij.O heremꝰ famiuliariꝰðo gaudẽs. Et ſequit᷑. Quid agis frat᷑i ſecto: qͥ maioꝛ es mũdo. Uñ vixit qdã in vitiſpa trum. Quotiẽs int᷑ hoĩes fui totiẽs minus hõ redij.Et iõ ait Hiero.epła.xxxv.Cõut uia tibi religioſo vitãda ſunt ſecularium. ? p̃cipue eoꝝ qͥ bonoꝛibo tumẽt.Et idẽ epła lIxxxiij Monachũ ſe eẽ nõ loqᷓndo ñ diſcur rẽdo nouerit qͥs.ſʒ tacẽdo ſedẽdo ⁊ qeſcen do. Et ðꝛ Treñ.iij. Sedebit ſolitarꝰ ⁊ ta. ⁊ leuabit ſes ſe.Et Aug.ð duodeci abuſi onibo diẽ ꝙ qnta abuſio ẽ monachꝰ?curia — Nð ð accubuit que tamẽ ſpoponderat eũ ullicere quod cũ facere non poſſet ⁊ alij quibo hoc Pꝓpmiſerat eã deridebãt. Reſpõdit illa. Pa/ (SEapitulum ſecundũ. Deomnimoda ſuijpſoꝝ abnegatione Ecet etiam ſecun d do religioſum ſeipſum abnegare OQuni vult venire poſt me abneget ſemetip/ ſum ⁊c̃.qð exponens Gregoꝛiꝰ libꝛo.ij.ſu/ per enan. omeł.xij.ait. Tunc noſmetipſos abnegamꝰ cum vitamꝰ quod ꝑ vetuſtateʒ fuimuſ ⁊ ad hoc nitimur quod ꝑ nouitatẽ vocamur.Et ſequitur. Niſi a ſemetipᷣo qͥs deficiat:ad eũ qui ſupꝛa ipᷣm eſt non apꝛo pinquat. Et ponit exemplũ de plãtis ole/ rum que tranſponunt᷑ vt ꝓficiant. cradicã tur vt creſcant. Et ſemina in terra defici/ unt vt vberius ſurgant.Et idẽ ſuper Eze chielem libꝛo pmo.omeł.x.ait. Semcetip/ ſum abnegat qui mutatꝰ ad melioꝛa inci⸗- pit eſſe quod nõ erat.⁊ deſinit eſſe quod fue rat.vt ſic ſm illud Coꝝ.v.ſit in xpᷣo noua creatura.Et non debet religioſus ſolũ mu tari quantũ ad culpã ⁊ peccata.vt luxuri⸗/ oſus ad cõtinentia.⁊ ſuꝑbus ad hnmilita tem. quia illa mutatio eſt neceſſaria omni penttẽti.ſᷣm illud Pꝛouerb.xij. Uerte im/ pios ⁊ nõ erunt. Sed debet religioſus pᷣ/ rxipue ⁊ ſpecialiter mutari quo ad concupi/ ſcentie omnimode appetitũ motũ ⁊ actum ꝓut eſt poſſibile in hac vita.vt dicere poſ/ ſit cũ Paulo. Uiuo ego.iam nõ ego.vt ho rum vicioꝝ omniũ cõcupiſcentie ſint iam extincte ⁊ ſit quaſi lapis vel effigies.prout narratur de xenocrate libꝛo q̃rto Ualerij. ca.iij.qui nõ ſenſit mulierẽ que iuxta eum ctum victoꝛie vobiſcũ poſui nõ de ſtatua: ed de homine. Statua eũ vocabat eo ꝓĩ obilis ⁊ inſenſibilis ad motus ↄcnpiicẽ tie illicitos eſſe videbat᷑ Cõſimiles illi ſint ⁊ boni religioſi mutati vt de eis dici poſſit illud ad Roma. viij. Non eſtis in carne ſʒ in ſpiritu. Conſimiliter narratur in colla/ tionibus patrũ de Dyogene.ꝙ quidaʒ in/ auens eũ dixit.Oculos coꝛruptoꝛis habeſ In quem cũ vellent eꝰ diſcipuli irruere cõ peſcuit eos dicens.Quieæſcite o ſodales qꝛ talis ex natura ſum.ſed virtute me cõtineo ſupero.Itẽ in policrato li:viij.c.vij.ðꝛ ð lſeipſum quaſi tranſmutaread/ implens illud dñi dicentis Matthei.xv. Demoſtenec bliatus eſt eñ rey natura et victoꝛ abijt.malignitatẽ eiꝰ ꝑtinaciſſimo animi roboꝛe ſuꝑando. Et ſequit᷑. Alterũ demoſtenẽ natura. alteꝝ induſtria ẽ enixa. Et niſi ſic ſe mutanerit religioſus non erit ei in ſeipſo pax ⁊ quies ꝑfecta:nec ipſe gfe/ ctus crit.Uñ Señ.epla.xxix.inimũ de/ bes mutare nõ celũ ait poeta. Aliter ſeq̃n/ tur te vicia quocũq; ꝑrexeris. Unñ Socra tes cuidã querẽti.quare non ꝓdeſſent ſibi ꝑegrinatiões.rñdit. Quid miraris tibi nõ ꝓdeſſe ꝑegrinatões cũ te circũferas tecum Pꝛemit em̃ te eadeʒ canſa q̃ expulit. Quid em terraꝝ nouitaſ poteſt ꝓdeſſe.iõ fuga te nõ iunat.Tecũ em̃ fugis:onꝰ animi depo nendũ eſt.nõ antea tibi vllus placebit locꝰ vadis huc atq;ʒ illuc vt pondus excutias: qð iactatiõe ipᷣa fit incõmodius. Et poĩt exemplũ ita dicẽs. In naui onera immota minꝰ vꝛgent.inequaliter cõuoluta ꝑtez in quã decumbũt immergũt. Studium ſit religioſo vt ſe mutet a ↄnerſatiõe pꝛiſtina. qð tamẽ multi nõ faciũt.pnt ait Gregoꝛiꝰ omel.pᷣdicta.lidimꝰ inqͥt q̃ſdã habitum mutaſſe nõ animũ veſtẽ religioſam ſumũt ſed añ acta vicia nõ calcãt. Hã ire ſtimuliſ Raitant deprimi doloꝛe letant᷑.de oſtẽſis onis ſuꝑbiũt. pñtis mũdi lucra querũt.⁊ in ſolo exterioꝛis ſanctitatis babitu fidu⸗ ciam pabooernrrr.— „ Erxrtio etiã opoꝛ⸗ HMtet religioſum ſeipſum ſpirituali/ ter excolere ⁊ agrum coꝛdis ſui ex ercere ne hoſte ſuperſeminante ʒizaniã puſ lulent vicioꝛum ſemina ⁊ oppꝛiment aime bona ſpiritualia. pꝛout dicitur Pꝛouerbi oꝛum.xxiiij. Per agrũ hominis pigri tran ſiui.⁊ per vineam viri ſtulti. Et ecce totuʒ repleuerant vꝛtice.que ſunt ardoꝛes libi/ dinum.⁊ ſpine que ſunt punctiones tem/ poꝛaliũ cupidinum.et maceria diſſipata ẽ carens ſcʒ cuſtodia diſciplinaꝝ. Non ergo iſta in religioſo reperiãtur.ſed agrũ ſuũ ex erceat vt ad bona omnia reddatur expedi tior. pꝛout exemplificat Apulens ð deo ſo cratꝭ dicẽs. Si qs velit acriter videre ocu li curãdi ſunt quibo cernitur.⁊ ſi velocites ecultura coꝛdis ſiue interioꝛi exerci irn. kerie ide ſi, lo tſbi bino N d dte de tloo ligs: peit mota in at hne. ob biun unit mmnll ſeſo i mi N/ nol⸗ ie ime abt an hn; / ta go e petl oſ⸗ e ℳ Diſtinctio quinta. aljijs membꝛis. Cur ergo homines animũ ſuum ratiõe nõ excolunt.que ratio omnib⸗ viuentibo eſt neceſſaria. Unde Agellius li bꝛo ſcdᷣo. Si quis agruz ſuũ paſſus fuerit ſoꝛdeſcere incultũ ⁊ arboꝛẽ ⁊ vineam exco/ lere noluerit aut purgare ex incuria dam/ num ſibi facit. Sic religioſus hoc faciens non erit arboꝛ bona fructꝰ bonos faciens. Matth. vij. Unde ait Auguſtinꝰ de vᷣbis domini.ſermone.xij.Quid ꝓdeſt plena bo nis archa ⁊ inanis cõſcientia.bona vis ha bere ⁊ bonus eſſe nõ vis.Erubeſce de bo⸗/ nis tuis ſi domus tua bonis plena ſit ⁊ te malũ habeat dominũ Et cõcludit ibidem ꝙ ſi bona exterioꝛa poſſent clamare cõtra dominũ ſuũ interpellarẽt ante deũ ⁊ dice/ rent.Ecce tanta bona dediſti huic ⁊ tamẽ ipſe malus eſt. Et ideo Abacuc.ij. Lapis de pariete clamabit.Et ideo Auguſtinus vbi ſupꝛa querit. Quid enim pꝛodeſt ei qꝙ; muitũ habet quando euʒ qui omnia dedit non habet ́”MU Xapitulum quartum. Delſcrutinio interioꝛi ſiue diſcuſſione WBarto opoꝛtet religioſum ſe ⁊ ſua ſacta diligẽter pe viciã ſe ſimulãt eſſe ᷣtutes put ait Gre/ „ „ » goꝛius moꝛał.xxxij. Unde dicit ibidẽ.Diſ ſoluta remiſſio quaſi mãſuetudo et pietas habet. effuſio miſericoꝛdia credit᷑ maloꝛũ Priugcis cõſtantia dicit᷑.timoꝛ incõpetens umilitas credi.vocis ſuꝑbia libertas ve ri eſtimatur.pigritia quaſi qͥetis continen / tia attendit᷑.⁊ inquietudo vigilãs ſolicitu/ do nominat᷑.Et ideo opoꝛtet religioſuʒ re dire ad coꝛ ⁊ diſcutere affectiones locutio nes actiões ⁊ om̃s eoꝝ circũſtantias qua ſi ſecũ quoddã tenens capitulũ.pꝛout do cet Gregoꝛiꝰ moꝛal.xxv.ſuꝑ Job.xxxiiij. Pon eſt in poteſtate hominis vt veniat ad ludiciũ. Ubi ſic dicit. Conſciẽtia te accu/ ſet.ratio iudicet.timoꝛ liget.doloꝛ excruci et.Et Auguſtinꝰ in libꝛo de penitentia q̃ſi idem ſic dicit.Conſtituto in coꝛde iudicio aſſit accuſatrix cogitatio.teſtis conſciẽtia. carnifex timoꝛ.⁊ ex hoc quidã ſanguis ani me cõfitentis ꝑ lachꝛymas ꝓfluet.Unde ĩ ſigura huiuſmodi diſcuſſionis ⁊ tuijpſiuſ circumſpectionis dicit de ſanctis animali diſcutere.an ſcʒ ex deo ſint. qa ſe/ bus.qꝙ coꝛpus eoꝝ erat plenũ oculis ante ⁊ retro.Et ð iſta materia ait Hugo ð clau ſtro anime. Bicut cõuentus vt errata coꝛ rigat ſtatuta hoꝛa ſingulis diebo ad capitu lum cõfluit.ſic mentis ratio cogitatões di uerſas ad ſecreta coꝛdis cõuocat vt incoꝛ/ rigibiles eijciat.inquietas coꝛrigat.negli/ gentes emendet.Et in hoc capitulo abba tis locũ ratio poſſideat. Unde ſm apoſto/ lum Coꝛinth.xj:Si noſmetipſos diiudi/ caremꝰ nõ vtiq; iudi. Et Pꝛouerbioꝝ.xij. dicitur.Cogitatiões iuſtoꝝ iudicia. Sed econtra ſᷣm Berñ.in pꝛincipio meditatio/ num. Multi ſunt qͥ multa ſciunt ⁊ ſeipſos neſciunt.Alios inſpiciũt ⁊ ſeipſos deſerũt quod nõ fecerunt ſancti patres nec etiam philoſophi.quia vt ait Señ.libꝛo.iij.ð ira Animus quotidie ad rõem reddẽdam vo candus eſt Yaciebat inqͥt hoc Sixtus.cõ ſummato efñ die cũ ſe ad nocturnã quietẽ recepiſſet:animũ ſuuʒ interrogabat quod hodie malũ in te ſanaſti.cui vicio obſtitiſti qua ꝑte melioꝛ es hodieqᷓ; fuiſti heri. Un/ de ᷣm eundẽ.Sic eſt ſemper viuendum q̃ᷓ ſi quotidie ad iudicẽ veniẽdum. Sed hãc diſcuſſionẽ impedit occupatio ⁊ exterioꝛũ euagatio.quia ſᷣm Gregoꝛiũ ſuꝑ Eʒechie. libꝛo pᷣmo.omelł.xj. Sicut concuſſa aqua imaginẽ ꝓſpicientis non reddit:ſed ſolum cum eſt quieta.ſic anima ſe non depꝛehẽdit cuʒ circa multa nimis fuerit occupata. Et ſicut candela ſepe multis parietibus infi/ xa in ſe minuitur.ſic anima ſi in varijs oc/ cupetur ((Lapitulum quintum⸗ De vera ſuijpſoꝝ cognitione. rreligioſum ſeipſum cognoſcere: fßm illud Coꝛinth. vltimo. Ipſi vos pꝛobate an cognoſcitis voſmetipſos VUngde hec cognitio pꝛimaria debet eſſe in homine poſt cognitionẽ dei ꝓut oꝛat Au/ guſtinns in pꝛincipio ſoliloquioꝝ:dicens deo.Nouerim te noueriʒ me.Et de hacco gnitione ait Bernardus ſuper Cant. ome lia.xxxvj. Uolo animam pꝛimo omnium ſcire ſeipſam. Et hoc poſtulat oꝛdinis ra/ tio.quia ꝙ nos ſumus pꝛimum eſt nobis VBinto opoꝛtet ęt ratio vtilitatis hoc exigit. Quia talis ſcientia non inflat ſed humiliat Et eſt q̃dã ad edificandũ bona in homine pᷣparatio, Pars ſexta. Unde ait Iſaac de diffinitionibuſ. Uera phia eſt cognitio ſuijpſiꝰ ab hoĩe.Uñn apð gẽtiles ĩ fronte tẽploꝝ fuit ſcriptũ gnotos olitos ex ſnia delphici oꝛaculi.i. appolli/ nis fert hec vox rñdiſſe ↄſulẽti quo itinere ꝑueniendũ ſit ad beatitudineʒ. Di te inqͥt agnoueris. ꝓut ait Macrobius li.j..Et in policrato li.iij.c.ij.ðꝛ ꝙ oꝛaculũ apollinis de celo deſcẽdit in hec ᷣba Nothys elyton qdð interpᷣtat᷑ ſcito teipſum. Sʒ ad hãc ſciẽ tiam aliqͥ nõ ꝑueniũt.qꝛ fᷣm Berñ. vbiõ. Suꝑ biã parit ignoꝛãtia tui.cũ melioꝛem qꝙᷓ; ſis decepta ⁊ deceptrix tua cogitatio te eſſe mentit᷑. Sʒ ᷣm Aug'.de trini.liiiij.c. pmo. Qaudabilioꝛ eſt animuſ cui nota eſt ſua infirmitas q; qͥ ea nõ reſpecta vias ſi/ derum ſcrutat᷑ etiã cogniturꝰeas ¶ Zapitulũ ſextũ De vera humilitate ⁊ q̃lis debet eſſe. Z hac cognitiõe ſui oꝛit humilitaſ.Uñ ſexto opoꝛ emplo ſaluatoꝛis dicẽtis. Diſcite a me qͥa mitis ſum ⁊ humilis coꝛde.Sʒ ſ̃ᷣm Berñn. de gradibo humilitatis. Humilitas ẽ pᷣtꝰ qua veriſſima ſui cognitiõe ſibijpſi quiſq; vileſcit. Uel ̃ᷣm eundẽ ibidẽ humuitaſ eſt ↄtẽptus oĩs excellẽtie.Et ibidẽ. Bona eſt via hũilitatis q̃ veritas inquirit᷑. charitas acqrit᷑. Sʒ ſᷣm Anſelł.ð ſilitudinibo.c.xxx. vij. Hũilitatis ſeptẽ ſunt gdus.Pꝛimꝰ co gnitio ſui.ſ.vt ſe inferioꝛẽ oĩbo iudicet.Se cũdus doloꝛ de culpis ꝑpetratis. Tertiuſ ſui pctiĩ ⁊ defectꝰ ↄfeſſio.Quartꝰ volũtaria ꝑſuaſio.ſ.ꝙ peccatoꝛ eſt.Quintꝰↄceſſio q; ↄtemptibilis eſt. Sextꝰ patientia in ſuſti nendis iniurijs. Septimꝰamoꝛ q̊.ſ. amat ſe humiliari ſiue ↄtẽni. Ille ergo qͥ hos ſe/ ptem gdus habet humilitatis vᷣe humiliſ eſt.ſicut fuit Cõſtantius monachus.deq̊ narrat Gregoꝛiꝰ li.pᷣmo dyal.c.xv.ad queʒ cum quidã audiens famã eius veniſſet vt videret eũ:vt vidit eũ ↄtemptibilẽ ait. Pu tabam hominẽ grandẽ vidiſſe.Et ecce ni/ hil eſt qd veni videre.qð audiẽs Cõſtanti us gratias ei retulit dicẽs.Tu ſolus es qͥ ĩ me oculos aꝑtos habuiſti ⁊ de me vera di xiſti. Et ſubdit Gregoꝛiꝰ.Ecce quante hu militatis fuit iſte qui deſpicientẽ ſe ampliꝰ amauit ⁊ deſpici cõcupiuit. Unde. Qua/ lis quiſq; apud ſe lateat contumelia illata religioſum ꝑfecte ſe hũiliare ex ꝛobat. Et Hieronymus epka. xxx vij.ait. ultibuiꝰ virtutis vmbꝛã:veritateʒ eiꝰ panci ſequũtur.Et ſequit᷑. Auferant᷑ om/ nia figmenta verboꝝ.ceſſant ſimulati ge/ ſtus.viꝝ vero humilem patiẽtia oſtedit in iurie. Unde Auguſtinꝰ de vera innocẽtia. Humtlitas vera eſt in nullo ſuperbire. in nullo murmurare.in nullo ingratum eẽ vł querulũ.ſed in omnibo dei iudicijs gratiaſ agere.Et de hac humilitate Auguſtinus: epła.xxxviij.Hiſi humilitas omnia q̃cũq; bene fecerimus ⁊ pᷣceſſerit ⁊ comitata fue- rit ⁊ conſecuta.⁊ ꝓpoſita quã intueamur.⁊ appoſita cui inhereamꝰ.⁊ impoſita qua re/ pꝛimamur iã nobis de aliquo bono facto gaudentibo totũ de manu extoꝛquet ſuper bia.Et ſequi᷑. Sicut rethoꝛ nobiliſſimuſ interrogatus.qͥd pꝛimũ deberet obſeruari in eloquẽtie pꝛeceptis.reſpondiſſe dicitur. pꝛonunciationẽ.⁊ cũ ſecũdo quereretur.re ſpondit idẽ.⁊ cum tertio idẽ reſpõdiſſe ſert Sic quotiẽs interroges me de pꝛeceptis xpᷣiane religionis.nil alind reſpõdere libet niſi humilitatẽ. Unde de mira humilitate ſanctoꝝ patrũ legit᷑ in vitiſpatrũ libꝛo.ij. parte.xv.qua ſi ꝑ totũ.vbi narrat᷑ de quo/ dam abbatc.a quo cũ eſſet queſitũ quomo do acquiſiuit hanc virtutẽ:vt cum maxi/ ma iĩmergeret tribulatio in monaſterio nec aliquid loqueret᷑. Reſpõdit. Quando ĩtra ui dixi in animo meo. Tu ⁊ aſinus vnum eſtote. Sicut ergo ille vapulabit ⁊ nõ loqͥ tur:iniuriã patit᷑ ⁊ nõ rñdet.ſic ⁊ tu facias dicẽs illud pſalmiſtẽ. Ut iumentũ factus ſum apud te. Narrat᷑ etia ibidẽ de alio qui expulius de domo patienter ibat.a q̊ͥ cum reuocaret᷑ ⁊ quereret᷑ quid cogitaret in coꝛ/ de. Reſpõdit.cogitaui me eſſe ſimileʒ cani qui cũ inſectat᷑ exit nec murmurat.ſic ⁊ ego VUnde ꝛ⁊ ſancti patres fugiebãt de locis in gquibo honoꝛabãtur vt alibi paruipẽderen tur. ꝓut refert Johes caſſianꝰ li.iiij.colla/ tionũ de abbate Phinucio qͥ cũ eſſet pᷣſbyt in magno cenobio cgypti multũ honoꝛatꝰ nec poſſet humilitatẽ vt voluit exercere in ter honoꝛes.fugit aſſumpta veſte ſeculari ad cenobiũ diſtrictiuns.⁊ cum difficultate ibi receptus excoluit oꝛtũ fratꝝ.⁊ humeriſ ad paſtinandum eum ſtercus gerebat. Et poſtea cx humilitate ⁊ patientia cognitus flens receſſit dicens. Inuidia diaboli hu militate concupita ſum fraudatus. team lecti icer lere num ſoi, is goi um co Cn g gonn den ſo⸗ , rin lari ate erit SS ltus lbu Diſtinctio quinta. Vnde ad pꝑtes paleſtine fugit vbi nec no/ men ſuũ vnq; indicauit. Cõſimile narrat de Machario ĩ libꝛo qͥ ðꝛ paradiſus.qꝙ fu git ⁊ ꝑrexit ad Pacomiũ vt eũ reciperet in ter monachos.Cui cũ diceret Pacomius ꝙ nõ poſſet ſuſtinere tãtũ laboꝛẽvt fratres ſui. Rñdit ille. S pelle me.Et cũ eſſent ibi mille quadringen ti fratres electi.⁊ alij ieiunarẽt biduano ie iunio.aliꝰ alio incredibili modo. Macha/ rius cũ intraret monaſteriũ ſemꝑ ĩ vno an gulo ſtabat ꝑ totã quadrageſimã non pa/ nem neq; aquã guſtãs nec genua flectens: nec ĩ terra iacẽs.ſed tm̃ die dñico folia cru da ſumẽs.Et cũ ad neceſſitatẽ nature de/ clinabat ſtatim redibat.nõ os aperiẽs nec cũ aliquo loquẽs ſʒ coꝛde iugiter oꝛãs.⁊ id oꝑis qð tenebat in manibo ſemꝑ efficiens. Alijs vᷣo fratribo mirantiba ⁊ de eo Paco/ mio referentibo:ille rogauit vt deꝰ reuelarz ei quis tantꝰ vir eſſet.⁊ ꝑ angeluʒ reuelato ꝙ erat Machariꝰduxit eũ intus Pacomi us ⁊ ait.Gratias ago deo ⁊ tibi.quia cola/ phos bonos infantibo meis dediſti putan tibus ſe aliqd magnũ ſacere in ↄuerſatiõe vite ſue cũ tamẽ in cõparatiõe tua nihil ſit qð egerũt. Magna ergo ſanctoꝝ humili/ tas patiẽtia ⁊ abſtinẽtia.ſed incõparabili maioꝛ filij dei qͥ ſe humiliauit vſq; ad moꝛ tem. ⁊ ad ip̃am docendũ deſcendit de celis put ait Augꝰ. ſuꝑ Johannem omel. xxv. tomniũ moꝛboꝝ cauſa curaret᷑ deſcen/ Dit dei filiꝰ ⁊ humulis factꝰ eſt dicẽs.Diſci/ te a me qꝛ mitis ſum ⁊ humił coꝛde. Hanc lectionẽ diſcipuli xpᷣi humilit᷑ audiãt.vera citer intelligãt.memoꝛit᷑ retineãt. ⁊ efficaci ter adimpleat. V LCapitulum ſeptimũ NBeoꝛationis deuotione Poꝛtet etiam ſe ptimo religioſum deuz feruenter oꝛare.fᷣm ũlud. Sine intermiſſio ne oꝛate ⁊c̃. Sʒ ad hoc ꝙ oꝛatõ ſit deo acce pta ⁊ oꝛãti ꝓficua opoꝛtet vt multipliciter ſit cõditionata Pꝛimo ergo oꝛans aut oꝛa tione cõmuni vel puata pctã ꝓpꝛia ſꝑ ĩ mẽ/ te plãgat.qꝛ ſᷣm Grego.moꝛal.xxxiij.Uera citer oꝛare eſt amaros gemitꝰ in cõpunctõ ne nõ verba reſonare. Secũdo oꝛans coꝛ ab infimis auertat.⁊ ad deũ totalit᷑ ſe con gertat.qꝛ fᷣm Hugonem de ſtudio oꝛandi i me inferioꝛẽ videris ex Oꝛatio eſt mẽtie deuotio ⁊ ad deũ ↄuerſio p piũ ⁊ humilẽ affectuʒ:ide ſpe ⁊ charitate ſubnixa. Tertio oꝛans ſe ſupꝛa ſe eleuet:et ad deũ aſcedat.quia dicit᷑ Chꝛeñ.iij.Se/ debit ſolitariꝰ ⁊tacebit ⁊ leuabit ſe ſup ſe. Quarto oꝛãs iuſte ⁊ caſte petat. Unde de vtroq; ait Damal.li.iij.c.xxiiij. Oꝛatio eſt aſcẽſus intellectꝰ in deũ ⁊ petitio decentiũ. Eſt em̃ oꝛatio triplex. Caſta quãdo petit᷑ de peccatis venia. Caſtioꝛ quãdo petũtur ſponſi dona.Caſtiſſima quado petitur ipᷣe ſpõſus ſuꝑ omnia.ſᷣm ſniam cõmẽtatoꝛis ſuꝑ capitulũ tertiũ de diuinis noibus.Et beatꝰ Augꝰ.epła.xlvij. Ad ꝓbã.docet qua lis debet eſſe oꝛãs.⁊ qͥd oꝛare debet ⁊ quõ. Ait em̃.Oꝛa pᷣmo beatã vitã quã om̃s ap perunt. Quid aliud em̃ opoꝛtet oꝛare niſi qdðᷣ cupiũt om̃s. Sʒ qualiter ſit oꝛandum ſubdit. Hoc negociuzʒ płꝰ gemitibo agit᷑ qᷓ; ſermonibo. plus fletu q; afatu.Abſt it enim ab oꝛõe multa locutio.ſʒ nõ deſit multa pᷣ/ catio.ſed feruẽs ꝑſeueret intẽtio.Et ſequit Multũ aũt pᷣcari eſt ad enz quem pᷣcamur diuturna ⁊ pia coꝛdis excitatione pulſare. Et Brego.moꝛał.xxij.ſuꝑ illud Job.xxxj. Quis mihi tribuet adiutoꝛẽ vt deſideriuʒ meũ omĩpotens audiat:ſic dicit. Uera po ſtulatio eſt nõ in oꝛis vocibo.ſed in cogita/ tionibo coꝛdis.quia valẽtioꝛes voces apð aures dei nõ faciunt vᷣba ſed pia deſideria Igeo dicit᷑ de Hoyſe Exodi.xiiij.Quid clamas ad me.cũ tamen verba non ꝓtule/ rit.Et de Anna.j. Regũ.j.dicit᷑. nõ loq̃/ batur in oꝛãdo. Quõ aũt ſitoꝛandum do cet ſaluatoꝛ Luẽ.xviij.dicens.Opoꝛtet ſꝑ oꝛare ⁊ nõ deficere.Et ad Thef.v. Sine termiſſione oꝛate.Et ꝓpheta. Semper in/ quit laus eius in oꝛe meo. Sed noie oꝛa/ tionis intelligũtur bona oꝑa.ſᷣm gloſam ibidẽ.Et gloſa ſuꝑ Cuc̃.xiiij.dicit. Nõ de ſinit oꝛare qui nõ deſinit bene viuere vł fa⸗/ cere.Eſt igitur iugiter oꝛanduʒ.quia ſcðõm Chꝛiſoſtomũ ſuꝑ Math. omel.xxij. Sic eſt de oꝛatione ſicut de reſpiratione.vt em̃ ſemper indigemꝰ reſpiratione:ſic ⁊ oꝛatio ne.⁊ ſi non haurimꝰ a deo quod petimꝰ no ſtra eſt incuſatio. Eſt em̃ oꝛatio ſimilis ca thenulis vel funi pendenti de petra.vt ait Dioniſius de diuinis nominiby.c.iij. Siẽ em̃ homo ꝑ talẽ funem aſcendit ſuperiꝰ. ſic aſcendit homo ad deũ ꝑ oꝛõem.Et iõ ſcti patres ꝑuigilabãt in oꝛoe.Fm illð Petx.nij Pars ſexta. VUigilate in oꝛõe.Et xpᷣs ꝑnoctabat ĩ oꝛa tione. put ðꝛ Matth.xiiij.?⁊ Luẽ.v. Unde quantũ valeat iugis oꝛõ patuit ĩ Moyſe. qui cũ oꝛabat vincebat ꝓpłs ei.cũ ceſſaret vincebat Amalech.Et ideo lapis manib- ei ſuppoſitꝰerat ne laſſaret᷑.vt ðꝛ Exo.xvij Et de iugis orõis vᷣtute narrat᷑ in vitaſpa trum pte vltima ꝙ Julianꝰ miſit quendazʒ demonẽ vt poꝛtaret rñſum ſibi deoꝛiente. qui trãſiens ſuꝑ locũ vbi publicus mona chus oꝛabat nõ poterat vltra trãſire ſʒ ſte tit immobilis ipᷣo ↄtinuãte oꝛõem ꝑ deceʒ dies. Et ideo ad Julianũ reuerſus eſt im/ pedito negocio. Sʒ ecõtra multi non pñt in oꝛõe ꝑſiſtere.quos tñ ducit ad libitũ di abolus.ſicut patuit in q̊dã diſcipulo beati Bũdicti ꝑ diabolũ foꝛis extracto.vt patʒ ſupꝛa ꝑte.iiij.diſ.iiij..tcc. ꝗapitulum octauũ. efficacem Jonſequenter opoꝛ toꝛantẽ multas hr̃e ↄditões. Qua rum pma eſt vt ſit in oꝛãte ᷣtus charitatꝭ. quia ſᷣm Grego.ſuꝑ euã.li.ſ.ometł.vij.Uir tus oꝛõis eſt celſitudo charitatꝭ. Secũdo in oꝛãte ſit irrepᷣhenſibilitas ↄſcie ⁊ coꝛdiſ ſm illud.j. Jo.iij. Si coꝛ noſtrũ nõ repᷣhẽ derit nos fiduciã habemꝰ ad deũ. ꝙ qͥdqͥd etierimꝰ accipiemꝰ ab eo.Et.j.Thimo.ij Tolo inqͥt apłus viros oꝛare in omi loco leuãtes puras manꝰ ſine ira ⁊c̃. Tertio ſit in oꝛãte recõciliatio offenſi fratris.Cũ of/ fers inqͥt ſaluatoꝛ Math̊.v.munus tuuzʒ ad altare.⁊ ibi recoꝛdatꝰ fueris ꝙ frater tuꝰ habet ali.aduer.te re.⁊c̃. Quarto in oꝛante ſit oꝛdinabilitas petitõis.qꝛ dicit dominꝰ Joh.xvj. Di qd petieritis vace in nomĩe meo:nõ in noie diaboli vt ſoꝛtilegi:dabit vobis.Et Mat. vj.Pꝛimũ querite regnũ dei. ⁊c̃. Quinto ſit in oꝛãte ꝑfectio oꝑatio/⸗ nis.qꝛ ſᷣm Grego.moꝛalł.xviij.Si id qð pᷣ cipit deꝰ facimꝰ:id qð petimꝰ obtinemus apud deũ.Hec em̃ in oꝛõe ↄgruunt vt oꝛa tione oꝑatio ⁊ oꝑatione oꝛõ mutuo fulcia tur. Uñn ⁊ Thꝛeñn.iij.ðꝛ.Leuemꝰ coꝛda cũ manibo.ſed coꝛda cũ manibo leuat qͥ oꝛõeʒ ſuã oꝑibo roboꝛat Sexto ſit in oꝛãte ꝑſeue rantia petitiõis.ſᷣm illud Luẽ.u.Et ſi ꝑ/ ſeuerauerit pulians ⁊c̃. Sequit᷑. Pꝛopter ĩ pꝛobitatẽ ſurget ⁊ dabit ⁊c̃. Septimo ſit ĩ De ſeptem que faciunt oꝛationem eſſe oꝛante ſtabilitas ſtatõis vt ad peccata ite rum non recidiuet ꝓ quibo antea oꝛauerat. Unde ðꝛ Ecẽci.vij.HNõ iteres verbũ tuum in oꝛõe.hoc eſt.Cũ mala geſta deſleuerꝭt ne quaq; rurſus facias qð antea in pꝛecibus planxeras. His em̃ ſepre in oꝛatiõe ↄcur/ icax apud deuz. Uñ rentibo erit tua oꝛõ e hi ſunt ſeptẽ graduo ꝑ q̊e fit aſcẽſus ad de um.E ʒechieł.xl. Et he ſunt ſeptem colum ne religioneʒ ſuſtinẽtes quas edificauit ſa pientia in domo ſua.de qͥb rolũnis dicit᷑ ¶ Diſtinctio ſeptima ſexte ꝑtis burꝰ ſũme KEapitulũ pmum De pꝛemij magnitudine. Bnſequenter ui eamꝰ ð religionis vtilitate hac Sdiſtinctiõe ſeptima. Cuius vtili tas ex hoc attendat᷑.eo qꝙ in religione ma/ ioꝛ eſt q; in ſeculo ſecuritas appꝛoximandi ad deũ.⁊ recõciliandi deo maioꝛ facilitas. pᷣmij recipiẽdi ⁊ honoꝛis incõparabił im menſitas.De qͥbus diffuſe tñ tractat Anſ elmus de ſimilitudinibo.c.xxviij.vbi ait ö ſecuritate religionis.qꝙ; dia bolꝰ impugnat omnes fideles in hac vita.ſʒ ↄtra dia bolũ villa eſt vita ſeculariũ ⁊ xpᷣianoꝝ.ſʒ caſtrũ eſt monachꝰ ⁊ religio. In villa ſunt domꝰ infirme. ⁊ leuiter impugnant᷑. In caſtro ẽ ſecuritas maioꝛ ſi bene cuſtodiat᷑. Sed re ligionẽ ſi quis ſemel aſcẽderit nõ licet redi re. Maioꝛ eſt ergo ſecuritas in religionis caſtro q; in villa inferioꝛi.⁊ ad gaudia per ueniẽdi maioꝛ facilitas. De facilioꝛi ad de um recõciliatõne exẽplificat idẽ Anſeł.po nens ſimilitudinẽ inter deũ ⁊ regẽ aliquez Cui quidã ſerniũt.ſed nolũt ꝓmittere ſe eẽ ei fideles ne ſequat᷑ maioꝛ vindicta ſi deli/ querint.Alij vero ſeruiũt ⁊ fidelitatẽ ꝓmit tunt.⁊ ſi peccauerint parati ſunt maioꝛem ſubire penã.⁊ hi ſunt religioſi Uñ ⁊ ſi dñs dicat ei. Quanto mihi familiarioꝛ eras ⁊ plus obligatꝰ.tãto debuiſti minꝰ peccare. 2 p peccato plus puniri. Reſpõdebit ⁊ reli gioſus dño.veꝝ eſt ſi nõ peniterẽ.ſʒ me to tum in pnia omnib diebo vite mee trado. Et ideo maioꝛ debet fieri mihi miſericoꝛ/ dia.qð ⁊ veꝝ eſt ⁊ dictat ratio.quia ſi reli/ gioſus malefaciẽs plus eſt ſeculari pnniẽ/ dus. cõſequens eſt vt religioſus benefaciei magis ſit eo pᷣmiandus.Dequoꝝ pꝛemio ä . —— ——UN te nan. In ne ſbus Nr/ gade blum dicit ſwe, I hac li a‚ ci as. hlim Znl aitö li mi 1 are di nis der ͤde Aho , eſec⸗ dali/ onen ſoſs o rt⸗ jeli eto do⸗ co/ feli⸗ nlo⸗ NIOH onte ——— — SS Inaiciũ pauꝑib tribuit. S moꝛał.xxv ponit q̃ttnor oꝛdineſ.duos ex prte repꝛoboꝝ ⁊ duos ex ꝑte electoꝝ.Et qꝛ Alij iudicant᷑ ⁊ pereũt quiba vᷣꝛ. Eſuriui et noõ dediſtis mihi. ⁊c. Alij nõ iudicant᷑ ⁊ pe/ rxxcunt.ſicut bi de qͥbo ðꝛ Qui nõ credit iam 8 „ . Diſtinctio ſexta. nnu/arratur In vitiſpatꝝ pte. xliij. de quodam ßU ſancto patre qͥ vidit quattuoꝛ oꝛdines glo rificatoꝝ in celo.ſ.inſirmoꝝ ⁊ cũ h̊ gratiaſ deo agẽtiũ. hoſpitalitatẽ ſectãtiũ ⁊ miſtrã tium. in ſolitndine ↄuerſantium. nec vni; poies videntiũ.⁊ religioſoꝛũ volũtati pa/ trum ꝓpter deũ ſe ſubijcientiũ.Et hic oꝛdo — vltim vltra om̃s alios vtebat᷑ toꝛq ⁊ co/ rona aurea Qð cũ ita vidiſſet pater ſanctꝰ dirxcit illi q̊ hec ip̃i oſtẽdit. Quare maioꝛem gliaz alijs habet iſte oꝛdo.rñdit. Oꝛ alij fe cerunt ſᷣm ꝓpꝛiã voluntatẽ oꝑa ſua.hic aũt oꝛ:do abijciens om̃s volũtates ſuas ꝓpter deũ ad iuſſionẽ patris ſpũalis totꝰ depen/ Det.Et ideo tales in iudicio etiã honoꝛan cur xpᷣo iudici aſſiſtẽtes ſᷣm illud Job.xxx. Duꝑ qð Greg. iudicatꝰ eſt. Hi verba iudicis nõ ꝑcipiñt: qui nec eiꝰ fidẽ verboten? ſeruare voluerũt Alij iudicant᷑ ⁊ regnãt ſicut hi quibo dicet᷑ FElſuriui ⁊ dediſtis mi.mã. Alij nõ iudicãt᷑ 2 regnãt vt viri ꝑfecti de quib⸗ Math. xix NUaos qͥ reliquiſtis oĩa ⁊ ſecuti eſtis me. ⁊c̃. Et ſeqnitur cauſa. Relinquẽtes inqͥt omĩa pb ꝓmpta deuotõne executi ſunt qᷓ; iuberi e eeigiininm, Gregoꝛi. apitulum ſecundũ. (exu erſione coꝝ qui male viuũt in re lisgione. ? de pene taliũ magnitudine Tſicut religioſuſ bonus ampliꝰ eſt gloꝛificandus. quia magis ꝑfectꝰ. Ita religioſuſ malus ampliꝰeſt puniẽdus.qꝛ mag puer/ . flus. ꝛiquãto gradꝰ altioꝛ tãto caſus guioꝛ Qait Be rn.li.i. ad Eugeniũ. Que ei maioꝛ vuerſitus q; poſt agnitã ⁊ appꝛehẽſam viã täãte pfectionis ad vomitũ pctĩ ⁊ iniqtatis redire vt canis. UIñ. Nemo mittẽs manũ aadaratrũ ⁊ re piciẽs retro apt⸗ eſt regno ði ait dñs Luẽix.Uñ ⁊ vxoꝛ Loth reſpiciẽi retro verſa eſt in ſtatuã ſalio. Uñ ſtatue di cxendi ſunt hmõi que effigiẽ hoĩs viuentis habet trn. Et beat Anſel. li. de ſilitudini⸗ CE Mo. c. x xxv.facit ſiłitudinẽ inter denariuz 2 moneichu: dicẽs. ꝙ ſicut denari rotũdꝰ àö chet Ae ex puro ererecto põdere, legiti/ ligionis ma moneta. Sic debet eſſe in monacho et religioſo bono obediẽtie ⁊ mundicie puri/ tas ꝓpoſiti ſtabilitas. ⁊ habitꝰ monachal decẽs qualitas.Et ſicut falſus denariꝰ in ter bonos reꝑtus in ignẽ ꝓijcit᷑ſic ⁊ malꝰ religioſus ſeꝑatus a bonis mittet᷑ in ignẽ inextinguibilẽè. ⁊ plꝰ qᷓ ſecularis ⁊ grauiua toꝛquebit᷑. Clñ narrat᷑ in vitiſpatꝝ vbi ſu pꝛa ꝑte.iij.de quodã qͥ cum vellet ↄuerti et mater ſua ſemꝑ h̊ ꝓbibebat. Ille matri di xit. O mater volo ſaluare aiam meam.nec mater acqᷣeuit. ſed factꝰ eſt monachꝰ. male tamẽ vitã ſuã expendẽs. Quo facto ↄtigit matrẽ moꝛi.⁊ ipᷣe infirmatꝰ grauiſſimera/ ptus eſt in exceſſu mẽtis ⁊ ad iudicium du ctus.ibiq; vidit matrẽ cũ his qᷣ iudicabãt᷑. Cui illa vt vidit filiũ dixit. Ad qd fili mi/ ſer in hũc locũ veniſti cõdemnädus. Ubi ſunt ᷣmones tui qͥb dicebas:ſaluare volo animã meã. Qðò ille audiẽs ↄfuſus repᷣhen ſione materna rã crudeli.nec hñs qͥd rñde ret matri ipo doloꝛe ⁊ ↄfuſione ſtupidꝰ to/ tus factꝰeſt. Sʒ ecce diſpẽſatiõe dei illere uixit.⁊ ſanus ſactꝰ penituit.⁊ vitã in opti⸗/ mam mutãs dixit. Si impꝛoperiũ matri mee ſuſtinere nõ potui.quõ xpᷣi ſanctoꝛũ̃ omniũ aduerſus me potero ſuſtinere in die iudicij.⁊ ex hoc ꝑmanſit in pnĩa. de die in diem viriliter agẽs in dño. Ex his ptz ma loꝝ religioſoꝝ toꝛmẽtoꝝ magnitudo ⁊ vl tima in iudicia ↄfuſio. qͥ nũc tantũ gloꝛi/ antur de habitu ſolo ⁊ noĩe.⁊ nullã tñ hũt ꝑtectionem in veritate.ſed abntunt᷑ ſua vo catione ſᷣm illud Job.xxiiij. Dedit eis de⸗ us locum penitentie ⁊ ipſe illo abutitur. in ſuperbiam Kablrulnn tertium De myſteriali ſignificatione habir re⸗ Wilwet ergo re⸗ ligioſus ↄſideret ſtatus ſi ui ꝓfeſſi onem ⁊ habit? ſui qualitatẽ ⁊ ſtu/ deat viuere ᷣm oꝛdinis ſui exigentiam. qa ſm Anſel. de ſilitudinibo vbi S. Quidquid oſtẽdit religioſus ĩ habitu pfeſſione vł cõ/ ſuetudine exterioꝛi illud dzʒ obſeruare ĩ ho mine interioꝛi.Et exẽpliſicat dicẽs.Uiles veſtes ⁊ nigre ſignãt ꝙ reputet ſe peccato/ rem vilẽ ⁊ moꝛtuũ mundo. ſũt a capite vſq; ad pedes ſignat ipᷣm in religione cõſi ſtere vſq; ad finẽ vite. ſütĩ foꝛma crueꝭ eleme eeed Pars ſeptimg. foꝛmate ſignat ipᷣm ſemꝑ debere in pnĩa vi uere ⁊ iugẽ memoꝛiã paſſionis xpᷣi habere. Coꝛona ⁊ capilloꝝ tonſio ſignat eos regeſ xpᷣi eſſe ⁊ ſacerdotes.Et ĩ vitiſpatꝝ ꝑte.x.ĩ ſine dicit᷑ ꝙ cucullũ debet eſſe in monacho innocẽtie ſignũ.Et ſeqnit᷑. Hec eſt phia re ligioſi ⁊ vᷣa ſapietia ſtudere vt ſit coꝛã deo interiꝰ qualis apparet coꝛã boĩbo exterius. Uñ ⁊ Hugo in dydaſ.ait.Simplicitas et uritas monachi eſt eiꝰ phia. Et ſequitur. ilitas habitꝰ⁊ ſimplicitas vultꝰ vite in nocẽtia ⁊ ↄuerſatiõis ſanctimonia debent hoĩes docere.quia efficacioꝛ eſt vox operꝭ: i ſermonis . . Sequit᷑ ſeptima ꝑs pncipal huiꝰ ſũme Capitulũ pmum pme diſtinctõis De huũ vite bꝛeuitate ⁊ labilitate.⁊ ꝙ non eſt in ea confidendũ. Icto igitur qua liter cõferendũ eſt cũ hoĩbo ſm di uerſitatẽ ſtatuũ.miĩſterioꝝ. offici oꝛum.⁊ graduũ.Nũc vltimo hac ꝑte ſepti ma qꝛ ad moꝛtẽ tendimꝰ om̃s.ſ.maioꝛes ⁊ miĩoꝛes.ſenes ⁊ iuuenes.diuites ⁊ pauꝑes Dicendũ eſt qᷓliter admonẽdi ſunt omnes moꝛtales. Et qꝛ hec vita eſt quedã moꝛs ꝓ lixa.de die in diẽ deficiẽs ⁊ ad moꝛteʒ ſpe/ rans ſ̃m ſniam beati Grego.ſuꝑ euꝗ.li.ij. ometł.xvij. Jõ monẽdi ſunt vniuerſi ne cõ fidant de vite duratõe.qꝛ ſᷣm Augꝭ.cõfel/ ſionũ.iiij. Iſta vita eſt moꝛs viuentiũ ⁊ vi ca moꝛientiũ.Et eſt pũctalis bꝛeuitatetrã ſitoꝛia velocitate plena miſeria ⁊ calami/ cate.De qͥbo omnibo teſtat᷑ ſcptura dicens Job. xiiij.Bꝛeues dies hoĩs ſunt ⁊c̃ꝓ pꝛi/ mo. ⁊ Job. vij. Dies mei velociꝰ traſierũt ; a texente tela ſuccidit᷑ ꝓ ſcdᷣo.Et Augꝰ. de vᷣbo dñi.ſer. xvij Quid eſt din viuere q; din toꝛqueri.ꝓ tertio.vñ monẽdi ſunt oẽs: vr nõ cõfidant in hꝰ vite trãſitꝰ velocitate „2 ⁊ bꝛeuitate.qꝛ fᷣm Job. vij. ventus eſt vita mea quo nil eſt mutabil.Et pᷣcipue mo/ nendi ſunt viuẽtes in pctõ.imo potiꝰ moꝛ tui ꝑ pctm̃ vt nõ differant ↄuerti ad dñm. qꝛ ſubito veniet ira eiꝰ ⁊ in tꝑe vindicte diſ perdet te ꝓut ðꝛ Ecci.vij. Uñ Augꝰ.ſᷣmo ne.xvj. vbi ſupꝛa.Quid differs in craſtinũ longa vita erit ſpᷣa ſi lõga bona ſit.⁊ ſic me lius erit ſi lõga bona ſit.Si vᷣo bꝛeuis ſit: bñ factũ eſt vt ſit bona.q̃re em̃ vis hre lon Sum malum ¶ Capltnlũ ſecundũ De boꝛtatione hominũ ad merita cuman landa in tam bꝛeui vita. MBmuliter monen J 8 di ſüt hoĩes vt cumulẽt bona me rita in tã bꝛeui vita Ecẽo.ix.Qð cũq; poteſt manꝰ tua inſtãter operare. Et Joh..ix. Uenit nox qñ nemo põt opari.ſ. poſt moꝛtẽ.Et iõ ſ̃ᷣm apłm Gat.vlt᷑.Dum tꝑs bhabemꝰ oꝑemur bonũ.⁊c. Ecõtra eſt de multis qͥ pᷣdictoꝝ obliuiſcentes ad car nis voluptatẽ.mũdi cupiditatẽ.⁊ ad hono ris tranſitoꝛij reſpiciũt ſublimitateʒ.Qui ſimiles ſunt ſᷣm Barlaã cuidã fugiẽti vni coꝛnem.⁊ in fugiendo cadẽti in baratrum in quo tũ arbuſculã appꝛehẽdit.in cuiꝰ ra⸗/ dice vidit duos mures.albũ ⁊ nigrũ radi/ cem coꝛꝛodẽtes.⁊ in fundo vidit dꝛacont ipſum deuoꝛare cupientẽ. De pariete vero vidit qᷓttuoꝛ capita aſpidũ quaſi ipᷣm iua/ dẽtiũ. Leuãs vᷣo oculos vidit exiguũ mel lis in arbuſcule ramis deſcẽdere.qͥ oblituſ omniũ ꝑiculoꝝ pᷣdictoꝝ totũ ſe dedit vt il lud mellis exiguũ appꝛehẽderet.⁊ adaptat ſic ibidẽ dicẽs ſic eſt de multis pctõꝛi/ bus q̊s vnicoꝛnis ꝑſequit᷑.i.moꝛs. Bara/ trum eſt mũdus.arbuſcula vite nr̃emeſu/ ra qᷓ cõſumit᷑albo mure ⁊ nigro.i.die ⁊ no/ cte Aſpidũ quattuoꝛ capita ſunt quattuoꝛ elemẽta.quoꝝ ſi vnũ pᷣcurrerit diſſoluitur cõpago coꝛꝑis.Draco deuoꝛare querens diabolꝰ eſt. Stilla mellis delectatio mun dialis ⁊ pcti.quã inquirũt toto affectu om nibo alijs obliuioni traditis. Et iõ ait pẽ. talibo. Ut qͥd diligitis vanitatẽ ⁊ quericis mendacin/ Eapitulum tertium. De moꝛtis ineuitabilitate nẽdi ſunt hoĩes vt iugit᷑ recogitẽt emoꝛtis ineuita bilitate ⁊ gene/ ralitate.qꝛ ſᷣm pſal. Quis eſt hõ qui viuit ⁊nõ videbit moꝛtẽ:nullꝰ.qꝛ oẽs moꝛimur a i aqᷓ dilabimur ĩ terrã.ij. Regũ.xiiij. Moꝛs em eſt quedã pena generał Ade et omnibo filijs etꝰ inflicta.vñ nullis parcit moꝛs.ſʒ moꝛiunt᷑ iuuenes ⁊ ſenes.Uñ ſᷣm quenda ſapienteʒ. Moꝛs iuuenibo in inſi/ dijs eſt:ſenibo in ianuis. Sʒ ⁊ omib⸗ gene raliter eſt ineuitabil.⁊ iõ ðꝛ Apocalipᷣ.xx. onſequenter mo — .. — ð tet 1e N 4 t it 4 Uidi moꝛtuos magnoo ⁊ puſillos ſtãtes in ↄſpectutroni.Om̃s em eq vocat moꝛs 2— nõ eſt vt effugiamꝰ ictus eiꝰ.vndiq; eĩ te/ la in nos iaciunt᷑ ⁊ oẽs reſeruamur ad moꝛ tem ait Señ.de naturis reꝝ.c.vlt᷑ Unde marciã dicẽs.ꝙ nos ſumꝰ ſiłes aſcẽdẽtib⸗ muxz obſeſſum multis hoſtibo. ſuꝑ s de/ S ſcendũt tela ſagitte vel ſaxa a qbo vulnera mur vel cadimꝰ.ꝑ q̃ ſignant᷑ varia genera moꝛtis qͥb ꝑcutimur. Et Señ.ait li.v.de gęetiles dicebat᷑ pluto.i.deꝰ in fernalis.vel moꝛtis habere trigã.qꝛ capit oẽs in tribuſ etatibo. pueritia.iuuẽtute.ſenectute.ait hu go. Ulñ de hac moꝛtis generalitate narrat᷑ in quodã antiq̃ ſcripto ꝙ cũ filiꝰ cuiuſdaʒ nobilis ⁊ vnicꝰ intra ſſet religionẽ. veniſſet q; ad eũ pater vt eũ vi extraheret.⁊ cũ non poſſent ſocij pueꝝ ↄ voluntatẽ patris reti nere nec auſi erãt.petijt puer ꝙ ipᷣe poſſʒ cũ .—½ patre loqͥ. qðᷣ cũ cõceſſum eſſet:ait puerad patrẽ. Pr mi aufera regno tnopſuetudinẽ vnã ⁊ redibo ad ſeculũ.cui annuẽte pre pe tijt vt ſibi illã inoteſceret ↄſuetudinẽ̃.Cui puer. Uideo ꝙ eque moꝛiunt᷑ iuuenes ⁊ ſe nes. 1 ſi tollere poſſis ꝙ nõ moꝛiant᷑ iuue/ nes q̃ł ⁊ ego ſum tecũ recedã.qð ſi nõ pote ris hic remanebo in dei ſeruitioſvt ſecure moꝛi valeã. Quo audito. Nolo inqͥt pat᷑ ſi lio vt ad ſeculũ redeas.ſʒ ⁊ ego tecũ hic re/ manebo.qꝛ ſpũſſanctꝰ in te locutꝰ ẽ modo ⁊ ex tũc ambo ſeruierũt altiſſimo.Exq̊ igit 4 nõ eſt fugere moꝛtẽ nõ reſtat niſi vt homo ſic viuat vt ſecure oĩ tꝑe moꝛi poſſit exami nando diſtricte vitã ſuã pñtem pᷣteritam ⁊ futurã vt nihu fedũ cõmittere ꝓponat. ꝗqpitulum quartum. ⁊ idẽ ponit exemplũ bonũ in libello ſuo ad brfri.c. vlt᷑ ꝙ moꝛs eſt cõe tributũ ⁊ lex na/ 1 turaliſ officiũq; moꝛtaliũ. Uñ ⁊ moꝛs apð Diſtinctio pꝛima. mo ⁊c̃. Sequit᷑ meminiſſe dʒ tenebꝛoſi tẽ/ poꝛis.Et diẽ̃ Alphoꝛabiꝰ in li.de diuiſio/ ne phie ꝙ; ᷣm Platonẽ Phia eſt tediũ ⁊ cu ra ⁊ ſtudiũ ⁊ ſolicitudo moꝛtis.Sʒ ꝑ ſoli/ citudinẽ moꝛtis intelligit moꝛtificationeꝭ pꝛauaꝝ voluptatũ ⁊ carnaliũ deſiderioꝝ. HNã his moꝛtificatis applicat᷑ hõ ad curazʒ veritatis. Hec ille.Cui ↄcoꝛdãs Zullius li.j.de tuſcuł q̃ſtionibo loquẽs de Socra/ te ait. Tota phᷣoꝝ vita eſt iugis cõmẽta/ tio moꝛtis. Uñ narrat᷑ in vita Johis ele/ moſynarij de antiq̃ ↄſuetudine quadã. poſtq; imꝑa toꝛ eſſet coꝛonatꝰ aſtãtibo exer citibo veniebãt monumẽtoꝛũ edificatoꝛes cũ marmoꝛibo diuerſi coloꝛis.⁊ inqͥrebant ab eo de quali metallo iuberet ſibi fieri mo numentũ ſuũ. Per h̊ inſinuãtes ei ; ſemꝑ recogitaret ſe eſſe moꝛtalẽ.⁊ in bꝛeui receſ/ ſuꝝ ab hac vita.Et iõ curã aĩe ſue impẽde ret.⁊ ꝓ tꝑe ſuo pie ⁊ iuſte regnũ diſponeret ꝓpter qð ⁊ pᷣdictꝰ Johes fieri ſibi monumẽ tum fecit volẽs bonã imitationẽ poſt ſe re/ linquere alija patriarchis.Et beatꝰ Bre/ goꝛiꝰ moꝛalł.xxj.loquẽs de hac materia ſu per illud Job.xxx.q̃ſi tumẽtes fluctꝰ ſꝑ ti mui deũ ait ꝙ imminẽte tẽpeſtate.⁊ flucti/ bus tumẽtibo nulla nauigãtibo tꝑaliũ cu/ ra.nulla carnis delectatio ad mentẽ redu/ citur.ſʒ cũcte res in deſpectũ veniũt amo/ re viuẽdi Et qꝛ carnis voluptates ⁊ mũdi delectatões ⁊ honoꝛes auferũt a mult re/ cogitationẽ moꝛtꝭ. Jõ dicit Eccſ.vij. De lius eſt ire ad domũ luctꝰ qᷓ; ad domũ con niuij. In illa em finis vniuerſoꝛuʒ admo. Qui igit᷑ ſic ↄſiderat moꝛtẽ alios nõ deſpi ciet.nec arrogãter ſe ſupꝛa ſe efferet. pꝛout ait Señ. li.iij.de naturalibo q̃ſtionibo ĩ fi/ ne.Quid cliẽtulo tuo iraſceris:ſuſtine pau lulũ venit eſſe moꝛs q̃ nos pares faciet Et Beipfr iugi memoꝛia ⁊ meditatde. epla xcy. Doꝛs Gegequat 4 —Räs (¶ Zapitulum quintum. . Ein de gomonen ¶ De pparatione añ moꝛtẽ.⁊ qualit᷑ debẽt diſunthoies de n inu⸗ manſ: hoĩes eſſe parati dcogitatiõe.vt ꝑ hᷣ a pctis retrahbz T it . tur ⁊ ad bñ oꝑandũ excitent. Oemoꝛarei ..S 2 infructuo⸗ quit Ecẽci.vij.nouiſſima tua.⁊ in eternum 6 ſa eſt pᷣmeditatio moꝛtis niſi aſſit nõ peccabis. Et Grego. in moꝛalł. ſuꝑ illd debita pᷣparatio vite. Jõ admo/ Job. x. HNunqͥd nõ paucitaſ dieꝝ meoꝝ fi. nẽdi ſunt vniuerſi vt ſint ad moꝛtẽ ꝑati.q̃ bꝛe.ait.Cũ culpa aim tẽptat: neceſſe eſt vt venit ex im pꝛouiſo. Et iõ dicit dñs Mat breuitatẽ vite ⁊ ſue delectatõnis aſpiciat. thei.xxiiij. Uigilate ꝗꝛ neſcitꝭ qᷓ hoꝛa dñs ne ad viuacẽ moꝛtẽ iniqͥtas rapiat.Et Ec veſter vẽturꝰ ſit.Et Apoc̃.iij. Si nõ vigi/ leſiaſtes.xj.ðꝛ. Si annis młtis vixerit ho laueris veniam tãqᷓ; fur ⁊ neſcies qua hoꝛa Pars ſeptima. veniã. Uñ ſ̃ᷣm Grego.xij.moꝛał. Pꝛopte/ rea voluit deꝰ nos latere finẽ noſtꝝ vt duzʒ incerti ſumꝰ qñ moꝛiemur:ſemꝑ parati ad moꝛtẽ iueniri debeamꝰ.Et iõ ðꝛ Job.xv. Numerꝰannoꝝ incertꝰ eſt tyrãnidis eius. Vñ debemꝰad moꝛtẽ parari ſiẽ miniſtri aſ ſiſtẽtes regi.ſᷣm illud Luẽ.xij. Sint lumbi veſtri pᷣcincti.ſ.a cohibitõne libidinũ.⁊ lu cerne ardẽtes ĩ manibo veſtris.ĩ fulgoꝛe bo naꝝ actionũ.Et ſequit᷑.Et vos ſiles hoĩ/ bus expectãtibo domi.ſu.qñ re. Itẽ dẽmuſ ad moꝛtẽ pᷣparari ſicut rõem reddituri.⁊ B de omiſſis.cõmiſſis.ꝓmiſſis.⁊ acceptis.qꝛ in fine moꝛiẽti dicit dñs illð Luẽ.xvj. Red de rõem villicatiõis tue. Et iõ ſic paratuſ ſit vnuſqͥ ſq; in hac rõe reddẽda vt rñdere poſſit dño illud Math.xxv. Dñe qͥnq; ta lenta tradidiſti mihi ecce alia qnq; ⁊c. Itẽ debemꝰad moꝛtẽ ꝑari ſicut ad ꝑegre pꝛofi ciſcendũ in remotas ꝑtes ſe parãt ꝑegrini pmittẽtes.ſ.expẽſas ⁊ theſauros. Et iõ di cit dñs Math. v. Theſauriſate vobis the ſauros in celis.⁊ ̊ͥ ꝑ manꝰ paupeꝝ in the/ ſaurario elemoſynas pᷣmittentiũ ⁊ ibidẽ il las reponentiũ.Quaꝓpter dicit dñs QAuce xvj.Facite vobis amicos de mã.ini.vt cũ Defeceritis recipi.vos in eter.taber. Exem plo Barlaã narrãtis de quodã pᷣncipe ſa/ piente ĩ ciuitate regnãte.cuiꝰ ciuitatꝭ mos fuit iſte.vt ꝑ annũ ageret pᷣnceps qð vole/ bat.ſʒ in fine anni nudari debuit ⁊ exulari. Quã ↄſuetudinẽ attendẽs qͥdaʒ ibi pᷣfectꝰ trãſmiſit bona ſua ad exiliũ.ad qð veniẽs in fine anni inuenit omnem ſufficientiam. qꝛ ſibi añ ꝓuiderat. Per ciuitatẽ iſtã intel/ ligit᷑ mũdus qͥ in exitu moꝛtis nos ſpoliat oĩbo. Per exiliũvᷣo celũ intelligi põt ad qð boni ſunt ituri pꝰ vitã iſtã.a quo ⁊ mali ſũt exulati.Et iõ bonũ eſt ibi theſauros pᷣmit tere.⁊ G̊ añ moꝛtẽ nõ poſt moꝛtẽ.Exemplo alicuiꝰ eũtis aliquã viã obſcurã vł ignotã cui meltꝰeſt habere lucernã añ ſe qᷓ; poſt ſe. Vñ ⁊ beatꝰEadmundꝰ ſemel cuidã fune/ ri obuiãs in via añ qð ducebat᷑ bos ad ec/ cleſiã.q̃ſiuit qͥd fieret de boue illo.Cui co/ mitãtes funꝰdixerũt. Iſte bonꝰ homo illũ Delit eccłie.Et ſanctꝰad eos. Mallẽ inqͥt ipᷣm in vita ſua iugũ bouis dediſſe qᷓ; poſt vitã bouẽ integꝝ cõtuliſſe.qꝛ plłꝰ pficit ele/ moſyna voluũtaria q; nula. Bi em̃ vixiſ/ ſet bouẽ nõ dediſſet. Sʒ iõ dedit qꝛ retine renõ potuit. 6 (Eapitulum ſertum. De erroꝛe gentiliũ qui ſibi moꝛtẽ intule runt.⁊ de erroꝛis impꝛobatiõe tie ꝙ hõ inferat ſibi moꝛtẽ. Jõ hũc erroꝛeʒ T qꝛ error genti lium fuit ꝙ moꝛs optanda eſt ab nibo.⁊ ꝙ vᷣtutis eſt ſiue ↄſtan repꝛobãdo tãgit beatꝰ Augꝰ.li.j.de ci.dei. ca.xxij.narrãsde diſcipulo Platonis queʒ ferũt ꝑlecto platonis libꝛo.vbi de aĩe im/ moꝛtalitate diſputauit ſeſe pᷣcipitẽ de mu/ ro dediſſe.atq; ex hac vita migraſſe ad eam quã credidit melioꝛẽ. Ibidẽ etiã narrat᷑ de Cathoneqͥ ſe necauit: eo ꝙ fuit gloꝛie ceſa rie inuidus.Et de eodeʒ Cathone narrat Señ.epła.lxxiiij.ꝙ eo die quo repulſus ẽ a pᷣtura luſit ⁊ qua nocte periturꝰ legit.eo/ dem loco habuit expᷣtura ⁊ ex vita excede re.Oiĩia em̃ que acciderẽt ferẽda ſibi ꝑſua⸗ ſit. Sʒ iſtum erroꝛẽ impꝛobat fides catho lica.qꝛ nunq; diuinitꝰpᷣceptũ vel ꝑmiſſum hoc reꝑit᷑ quacũq; ex cauſa. Sed lex q̊ pꝛo hibet dicẽs Exo.xx.Nõ occides nec tencc alteꝝ ſ̃ᷣm Aug.in glo. De hoc etiam Joſe phus ↄcionãs ad iudeos ꝑtractat.ꝓut re citat Egeſippuo li.iij. Nolebãt em̃ indei ali qui incluſi a romanis ſe necare.Ad q̊s aie/ bat Joſephus. Nature vinculo oĩa coꝛꝑiẽ ↄiuncta. Quis ergo impune coꝛꝑis et ani me deo cõplacitũ ↄtuberniũ interrumpe/ re vel diſſociare audeat Et ſequit᷑.Dei poſ ſeſſio ſumꝰ. deo in vtroq; ſeruitiũ debemꝰ. quaſi ſerui expectemꝰdiuina imꝑia.q̃ſi ca⸗ ptiui reſeruemꝰ dei vincuia. quaſi fideles ſerui depoſitũ dei cuſtodiamꝰ.nec munus huiꝰ vite recuſemꝰ.ſʒ nec donũ celeſte refn/ giamus.Si em̃ hoĩs dona reijciasↄtume lioſus es.quãto magis ſeruare cõuenit qð a deo recipimꝰ.Et ſequit᷑. Nature lex vali da eſt velle viuere nec ſibi moꝛtẽ aſſciſſere Et poſt addit᷑. Depoſitũ dei eſt anima ĩ H coꝛꝑe.⁊ ſi hoĩs depoſitũ violare pena infa mie eſt.quãto magis depoſitũ dei. Non ꝗ̊ ex vᷣtutꝭ magnitudine eſt ꝙ homo ſibi moꝛ tem inferat.ſed ex erronea incredulitate ⁊ĩ terioꝛi cõſciẽtie hoꝛꝛoꝛe ⁊ angoꝛe ⁊ callida hoſtis antiqui ſuggeſtione ⁊ deceptiõe ̃ᷣm ſniam beati Aug?. vbi ſupꝛa. Uñ deiſts ſe ductione refert Hugo de ſacramẽtꝭ. li.ij. Ete.xvj.ca.ij.ð quodã ꝑegrino eũte ad ſan ctum Jacobũ a ſocijs diuiſo.cui obuiauit — — —— — — ☛r ☛ e ee Diſtinctio ſecunoa quidã vt videbat᷑ vir venerabilis qͥ int mt ta alia ſuaſit ei ꝙ nil magis expedit viro vᷣ cutis qᷓ; feſtinanter exire de hac vita.nec re ſerre quoq̊ mõ hoc fiat.Qõ ille audiens et putãs talẽ viꝝ vᷣa dicere:ferro iniecto ſeip ſum iugulautt.Quẽ extinctũ a ſocijs inuẽ tum ad vicũ vñ exierat rednxerũt ⁊ hoſpi/ tem de h̊ incuſant.qͥ tñ ꝓpꝛiã ſciẽs innocen tiam tota deuotiõe a deo petiuit auxilium ⁊ ecce qͥ iacebat moꝛtuꝰ ſubito ſurrexit vi/ uus narrãs rem geſtã. Aſſeruitq; ſe ab illo q̊ ei facinꝰ ſuggeſſerat ad toꝛmenta deduci Cui occurrit ſanctꝰ Jacob ad tronũ iudi cis ipᷣm deducẽs ⁊ pᷣcibo impetrauit vt vi te denuo redderet᷑.qð ⁊ factũ fuit. Nullꝰ & quocũq; ſuaſu aut inſtinctu moꝛtẽ ſibi in/ ꝙͤ̈ glioaummn Diinctio ſcðᷣa ſeptime ꝑtis hꝰ ſumme AYAIYYapitulum pꝛimm. ferat.quia ſceleratioꝛes ſunt homicide ſui⸗ De diſtinctione moꝛtis. X pꝛeoictis igi⸗ tur patet ꝙ non ab olb ẽ moꝛs vehemẽter timẽda.qꝛ moꝛs pctõꝝ peſſima quia in bonis moꝛs eſt initiũ vite ꝑpetue. ſed in malis initiũ moꝛtis eterne.Eſt enim ſim Aug.ad Oꝛoſiũ moꝛs quadruplerx.ſ. moꝛs coꝛꝑis.q̃ eſt ſeꝑatio aĩe a coꝛꝑe.⁊ hec eſt cõmunis omnib.⁊ eſt moꝛs aie que eſt ſeꝑatio dei ab aĩa ꝑ culpã.⁊ hec eſt tm̃ ma/ loꝛum in hac vita.De his duabꝰ Match. viij Dimitte moꝛtuos ſepelire moꝛtuos ſu os. Et eſt aĩe pena ſoliꝰ añ iudiciũ.qualiſ fuit ⁊ eſt illiꝰ diuitis.de q̊ ðꝛ in Cuẽ. oꝛ tuus eſt diues ⁊ ſepul.in infer.qð eſt ꝓpꝛiũ maloꝝ diuitũ cimiteriũ. Et eſt moꝛs coꝛ/ poꝛis ⁊ aĩe pena ſimul infligẽda damnatiſ poſt iudiciũ.que ðꝛ moꝛs ſecũda. quando ſcʒ dicet᷑ damnãdis illud Math.xxv. Ite in ignẽ eternũ qͥ paratꝰ eſt diabolo ⁊ ange lis eusss. N((CLapitulum ſecundũ. Eliifel moꝛs pma.ſ. coꝛꝑis timen Huna ergo moꝛ coꝛꝑalis timẽda eſt a malis.qꝛ mo rientes iniqui incurrũt ablationẽ oium de lectabiliũ in pñti ⁊ eternitatẽ oĩm inediaꝝ ⁊ penaꝝ in futuro,qꝛ ðꝛ Job.xxvij.Diues debito mõ optãda. ſʒ a malii cum doꝛmierit nihil ſecũ affert. apiet oeu/ los ſuos ⁊ nihil inue.ſᷣm ꝙ exeplificat ibi Bꝛego. de diuite epulone ⁊ de ſtulto ꝓpone te dilatare hoꝛrea ſua.cui dictũ fuit. Stul te hac nocte repetẽet aĩiam tuã a te.que autẽę paraſti cuiꝰ erũt. Uereg moꝛs pctõꝝ peſſi ma.⁊ iõ timẽda.Uñ ⁊ Ecci.xlj.ðꝛ.O moꝛs qᷓ; amara eſt memoꝛia tua hoĩ iniuſto ⁊ ha benti pacẽ in ſubſtãtia. Uñ ad maioꝛẽ pe/ ne cumulũ quibuſdã impijs añq; exeãt de vita oñdit deꝰpenas infernales ülis debi/ tas ꝓut narrat Beda de geſtis angloꝛũ de q̃dã milite inſolẽte.qͥ cũ infirmaret᷑ monu it eũ rex Renredus vt peniteret ⁊ cõfitere Cui rñdit.HNõ mõ hoc faciã ne dicerer cti/ midus ⁊ a ſodalibo deriderer. Sʒ cũ cõua luero foꝛte H̊ agã. Infirmitate igit᷑ aggra/⸗ uante iterato viſitauit eũ rex.Cui ille. In/ aniter me viſitas.qꝛ ecce mõ duo pulcri iu uenes intrauerũt.quoꝝ vnꝰ portabat libꝝ pulcrũ ſed ꝑuũ. In quo ſcripta erãt pau/ ca bona q̃ feci.Et poſt illos ecce mõ intrãt malignoꝝ ſpirituũ multi exercitꝰ qᷓꝛũ ma/ ioꝛ oĩum ꝓtulit lib; hoꝛrẽde viſiõis enoꝛ mis magnitudis ⁊ põderis ĩpoꝛtabił. In quo deſcripta ſunt omĩa ſcelera mea tetris lr̃is quecunq; egi aut cogitaui.dixeruntqʒ; ad albos iuuenes. Ite hinc qꝛ iſte noſter ẽ Quibo illi. Ueꝝ eſt. nec eſt iuſtũ vobis con tradicere.ſʒ illũ vobiſcuʒ adducite. Quib- dictis demones terribiles ⁊ crudeles me ꝑ cuſſerũt.vnꝰ in capite ⁊ alter in pedibus.⁊ cũ ſimul dicti ictus ꝑuenerint moꝛiar ⁊ ad tartara deducar. Quibo narratis vitã mi/ ſeram finiuit in pñtia regis. Et ait Beda. Flõ ꝓ ſe hec facta ſunt qͥ iſta vidit cũ nihil ſibi viſio ꝓficeret.ſʒ ꝓ alijs qͥ vſq; ad moꝛ/ tem differũt penitere. Ibidẽ etiã narrat᷑ de quodaʒ fabꝛo male viuẽte in monaſterio a fratribo ꝓpter operum neceſſitatẽ ſuſtẽtato. Hic ſeruiebat ebꝛietati ⁊ alijs vicijs.ma/ giſq; nocte reſidere ĩ officina ſuaↄſueuit qᷓ; cũ fratrib ad pſallendũ ꝑgere. Qui infir/ matus ⁊ ad excrema deductꝰ vocauit frẽs narrauitq; eis q̃liter vidit inferos aꝑtos ⁊ ſathanã dimerſum in pfundũ ⁊ Cayphã? iudam cũ ceteris qͥ xpᷣm occiderũt nec peni tuerũt:ſibiq; cũ eis locũ eſſe paratũ dixit. ⁊ cũ hoꝛtaret᷑ ad pniam:deſperãs reſpõdit HNõ eſt locꝰ mutadi vitã nec pniam agẽdi. quia cõtra me lata eſt ſnĩa diuina facti me is debita. H dicẽs ſine viatico ⁊ ↄfeſſiõe 3 Poars ſeptima. expirauit.extra monaſterium ſepultꝰnecp eo aliqͥs oꝛanit.Et ſequit᷑ ibidẽ Hec vidit vt ſalute deſperata miſerabiliꝰ ꝑiret. Siẽ beatꝰ Stephanꝰ vidit añ moꝛtẽ celos aꝑ/ tos vt letiꝰ ab hac vita recederet ⁊ celũ in/ troiret. Om̃i igit impio timenda eſt moꝛs coꝛꝑalis.ſʒ multo plꝰ timẽde ſüt alie moꝛ/ tes ſpũales.qꝛ moꝛs carnis nõ eſt niſi vm bꝛa moꝛtis reſpectu aliaꝝ. ꝓut ait Grego. moꝛat.xj.qꝛ ab illa q̃ eſt carnis q̃ſi de ſom/ no iteꝝ ſurgem?. Et ſᷣm Augu. de ciui. dei xijij. c.. Moꝛs coꝛꝑis eſt cum illud deſerit nig. Woꝛs gie cũ eã deſerit deꝰ. Quãto &ᷣ deus melio: eſt aĩa:tãto peius eſt animãa q deo deſeri qᷓ; coꝛpꝰab aia derelinqͥ.Et idðᷣo ſancti ſuſtinuerũt moꝛtẽ coꝛꝑis vt vitarẽt ꝑ petm̃ moꝛtẽ aĩe ꝓut ait Suſanna Dañ „ in manu La.a.apitulum tertium Mualiter moꝛs ſecũda eſttimenda q /menda ẽ moꝛs pene eterne.que eſt aut ſoliꝰaie.aut coꝛꝑis ſił ⁊ aime. que ðꝛ moꝛs ſcdᷣa patet ex ſnia beati Aug. de ſecũda moꝛte loquẽtis de ci.dei li.xxj. c. iij. vbi ait. Pꝛima moꝛs aĩam nolentẽ pel/ lit. ſcðᷣa aĩam nolentẽ tenet in coꝛꝑe.Et iõ ſequit᷑. Tertia moꝛs ſempiterna qñ nec vi uere aĩa poterit deũ nõ habẽdo.nec doloꝛi bus carere in inferno moꝛiẽdo.Et lib.xix. in fine ðꝛ. ꝙ ſecũda moꝛs iõ ſic dicta eſt. qꝛ aĩa ibi viuere nõ põt vbi a deo alienata ẽ. nec coꝛpꝰpoteſt viuere.qꝛ eternis doloꝛibo opoꝛtet ſꝑ ſubiacere.? ppter h̊ durioꝛ.qa ꝑ moꝛtẽ finiri nõ poterit.vñ dira ẽ iſta moꝛs Secũda ꝓpter toꝛmẽtoꝝ multiplicitatem ↄtinuitatẽ.irremediabilitatẽ.⁊ eternitateʒ miſſus eſt in ſtagnũ ignis ⁊ ſulfurꝭ.vbi be ſtia ⁊ pſeudo ꝓphe cruciabunt᷑ die ac mocte in ſecula.ſ.Suꝑ oĩa aũt duriſſima ẽ pena ſeꝑatio a viſione diuina ⁊ ſanctoꝝ ſocieta te iocũda.ꝓut ait Chꝛyf.ſuꝑ Mat.ometł. xxiij. Oulti gehennã abhoꝛꝛct. ego aũt ca ſum illiꝰgłie multũ amarioꝛẽ gehẽna penã eſſe aio. Et ſequit᷑. Decẽ mille aliqs ponat gehẽnas.nihil tñ tale dicet quale eſt a btã illa głia excidere.odio haberi a xpᷣo.et au/ dDire qm̃ nõ noui vos.incuſari qm eſurien xiij. Delius eſt mihi abſq; opere incidere rnni peccare inↄſpectu dei Wantũ autem ti ſocietatẽ. ⁊ ſub eiſdẽ miſerã ca Brego. ptiuitatẽ. Clñ ⁊ Apoca.xx.ðᷣꝛ.ꝙ diabolus tem eũ videtes nõ cibauimꝰ.Etenĩ decem milia meliꝰeſt ſuſtinere fulmina qᷓ; faciẽ il/ lam manſuetam videre a nobis auerſam ⁊ trãquillũ illũ oculũ nõ ferentẽ videre nos. ſed illis dicẽs. Ite in ignẽ eternũ. Uñ in h̊ wꝓꝙ ait Ite.notat᷑ a viſione dei ſeꝑabilitas. In b̊ ꝙ ait Ignẽ.notat᷑ pene acerbitaſ.In bhoc ꝙ ait Eternũ.notat᷑ eiuſdẽ pene ꝑpetu itas. Sʒ ſicut ðꝛ Apoc̃.ij. Qui vicerit vo luptates ⁊ pecca ta non ledetur a moꝛte ſe/ cunda. LCapitulũ qrtũ. m ⁊ de eius pꝛecio/ De moꝛte ſanctoꝛn ſitate. ACquauis moꝛs ſanctoꝝ ſit pᷣcioſa ⁊ iõ appetẽda: Enm illud apri dicẽtis Phil.j.De/ ſideriũ habeo diſſolui ⁊ eſſe cũ xpᷣo. Tamẽ vir iuſtꝰ ↄfoꝛmet ſe diuine volũtati ĩ viuẽ/ do ⁊ moꝛiẽdo.qꝛ ſequit᷑ ibideʒ. Permanere aũt ĩ carne neceſſariũ eſt ꝓpter vos ſicut di/ xit 2 beatꝰ Dartinꝰ.One ſi adhuc popu/ lo tuo ſum neceſſariꝰ nõ recuſo laboꝛẽ:fiat volũtas tua Et licet vir iuſtꝰin moꝛiendo liberet᷑ a carcere carnis ⁊ intret hereditatẽ? eternã ſᷣm illud pᷣs. Cũ dederit dilectis ſu is ſomnũ.ecce here.do.Et qᷓ;uie in moꝛte oꝛiat᷑ gloꝛioſo oꝛtu ſᷣm illud Job.xj.Cũ te ↄſumptũ putaueris oꝛieris vt lucifer.et iõ Dies moꝛtis ⁊ trãſitus ſanctoꝝ dicunt᷑ na ig m illud Señ. epiſtola. ciiij. dicen⸗ oꝛs iuſti eterni natalis eſt dies (Lapitulũ quintum ODe timoꝛe electoꝝ etiã in moꝛte.⁊ ð ho ſtis infeſta tione. Dꝛte uero ummt nente timere dzʒ ⁊ ſtudioſiꝰ ſe pᷣpa rare debet iuſtuſ. De q̊ timoꝛe ait moꝛal.xxiiij.ſic. Sancti cũ de om nib diuia iudicia ſꝑ ꝑtimeſcãt tũc.tñ hoc vechemẽter metuſit cũ ad ſoluenduʒ hũane ↄditiõis debitũ veniẽtes diſtricto iudicio appꝛopinqre ſe cernũt. ⁊ ſic tãto timoꝛ acri oꝛ qnto ⁊ retributio et᷑na ẽ vicinioꝛ. Uñ ⁊ ſaluatoꝛ nr̃ ſolutõi carnis appꝛopinquãs: ⁊ mẽbroꝝ ſuoꝝ ſpẽm fᷣuãs factꝰ ĩ agonia pꝓlixiꝰ cepit oꝛare nõ ꝓ ſe.ſʒ nr̃e mẽtis in ſe certamẽ moꝛte appꝛopinqnte expᷣſſit. Et ſe quit᷑. Cõſiderandũ ẽ.qꝛ nec h qͥaẽ ſine aliqᷓ reatn eſt qd laudabilit᷑ geſſimꝰſi remota pi etate iudicemur. Jõ ait dauid ꝓpha.Hõ i/ — — — — it = === aaiirrr — ficatꝰ nõ ſum.Et Jo.j.ðꝛ. —B Diſtinctio ſecunda. tres ĩ iudiciũ cũ ſᷣuo tuo dñe Et paulꝰCo rinth.uij. Nihil mihi ↄſciꝰſum ·ſʒ ĩ h iuſti/ SDi dixerimꝰ ꝙ; pctm̃ nõ habemꝰnoſmet.ſe.Et ſeqͥt.Quid faciẽt tabule ſi tremũt colũne.aut quõ vir gulta iĩmobilia ſtabũt ſi bꝰpauoꝝ turbine celi etiã qᷓtiunt᷑. Uñ ⁊ iob.xxvj.ðꝛ. Colũne celi ↄtremiſcũt ⁊ pauẽt ad nutũ eꝰ.Eſt igi tur etiã a bonis moꝛs timẽda ꝓpr᷑ opeꝝ no ſtroꝝ ĩpuritatẽ. Et ſi bona videant᷑qͥa ſᷣm Iſa. xiiij. Oẽs iuſticie nr̃e q̃ſi pãnꝰ mẽſtru ate. Et Job.ix.ðꝛ.Si lotꝰ fuero q̃ſi aqͥs ni uiũ.ſequit᷑.tñ ſoꝛdib intinges me.Uñ ſᷣm Grego.moꝛał.vl.ĩ fi. Oala nr̃a ſunt pura mala.ſʒ bona nr̃a nõ ſũt pura bona t iõ ait moꝛatł.xxix.Ue laudabili vite hoĩum ſi remota dei pictate iudicet᷑.qꝛ vñ añ ocłos iudicis qͥ ſplacere ſuſpicat᷑ inde ſepe obꝛuit Et iõ Ecẽs.ix.Neſcit hõ an odio vł amo. dig. ſit. Eſt etiã moꝛs a bõis timẽda/ ꝓpxĩ/ flexibilẽ iudicꝭ eqͥtatẽ.qꝛ ðꝛ ꝓuer.vj.elꝰ et furoꝛ viri ñ ꝑcet in die vindicte Sig ex eqͥ tate Juſtꝰ vix ſaluabit᷑ impiꝰvbi aparebit Eſt etiã moꝛs a bonis timẽda ꝓpt hoſtiuʒ tũc inſidiãtiũ ⁊ infeſtãtiũ malignitatẽ. Di em̃ inimicꝰ xpᷣo inſidiabat᷑ ĩ moꝛte.vt ðꝛ in q̃dã glo.ſuꝑ Abacuc. Et ſi cruenta beſtia aſtitit btõ martino moꝛiẽti vt eũ tẽptaret vł terreret qͥs noſtꝝ ĩ moꝛte ſecurꝰeẽ pote/ rit. Uñ ⁊ ĩ vita btiĩ ber.legit᷑ꝙ cũ infirma/ rer᷑ ⁊ extremũ reddere ſpm videret᷑ affuit ſa thã ipꝛobis eũ accuſatõib pulſans.qrẽſq̊ iure regnũ celoꝝ peterʒ. Cui ille ait. Fate/ or ñ ſũ ego dignꝰ illð obtinere merit pꝛijs Ceteꝝ duplici iure illð obtinẽs dñs meuſ ihs.i.hereditario iure pꝛis ⁊ etiã iure paſſi onis.alteꝝ mihi donabit altero ſibi ret᷑tto ex cupdono illð vẽdicareñ ↄfundoꝛ.Eth̊ dicẽs ĩimicꝰↄfuſus receſſit ⁊ vir dei ĩ ſe re/ uerſuos qͥeuit. Uñ ipᷣe inſidiat᷑ calcaneo vi/ te nr̃e. Geñ.tij.§. ¶ Capitulum ſextum &Be viri iuſti añ moꝛtẽ pᷣparatõe.⁊ me/ ditatiõe in hoꝛa moꝛtis MWaulter aüt uir iuſtꝰ ſe añ moꝛtẽ pare dʒ:edoce/ Htm̃ Aug. de q legit i vita ſua ꝙ aãñ mur cẽſuit ⁊ q̃cũq; ĩ eis recognouit alit᷑q; ſe bʒ ecckiaſtica regła a ſe fuiſſe dicta vel ſcripta cũ adhuc eccłiaſticũ vſũ minꝰ ſciret coꝛre/ cta ſũt ab eo.⁊ vnũ libꝝ ſcpſit ð retractati –— ꝓximũ diẽ obit⸗ ſui libꝛos a ſe dictatos re one put ðꝛ ĩ vita ſua.Et ibidẽ ðꝛ ꝙ ipᷣe iui ſit plalmos dauiticos qͥ de pnĩa inſcribũt: poni õ̊ ſe ad parietẽ q̊s iugit᷑ inſpiciebat le gebat ⁊ vberrime flebat. Et ne intẽtio eiꝰa quoq; ĩpediret᷑ añ decẽ dies exitꝰ ſui poſtu lauit ne qͥs ad eũ ĩigꝛederet᷑ niſi tm̃ hoꝛꝭ qͥb medici ad eũ itrabãt.vł cũ ei refectõ poꝛta bat᷑. Sʒ iugiter oꝛabat.flebat.⁊ pſallebat. Quãto ; mag?⁊ nos miſeri pctõꝛes facere iſta dẽmꝰ. Uñn ⁊ ſcti antiqͥ moꝛtẽ timebant ꝓut ðꝛ ĩ vitiſpa.li.ij.ꝑ.iij.vbi ait abbas he lias. Tres res timeo. pᷣma qñ ẽ aĩa egreſſu ra de coꝛꝑe.ſcdᷣa qñ occurſurꝰ ſũ ðᷣo.tertia qñ aduerſũ me ꝓferẽda ẽ ſnĩa.Et ſeqͥ᷑ ibid ꝙ theophilꝰepᷣs moꝛiturꝰdixit. Beatus ee abba arſeni.qꝛ ſꝑ hãc hoꝛã moꝛtꝭ añ ocłoſ hũiſti.⁊ ꝑte.xj.ðꝛ q; abbas agatho qñ erat moꝛiturꝰꝑ tres dies manſit imobił aꝑtos ſꝑ tenẽs ocłos.Cui dixer᷑̃t frẽs. Ubi es ab ba.qͥb rũdit Inoſpectu diuini iudicij aſſi ſto. Et illi ad eũ.Et tu pr timeſ.Quibo ille Laboꝛaui ĩ hac vita q̃ potui vᷣtute ĩ cuſto⸗/ diẽdis mãdatꝭ ði.ſʒ hõ ſũ⁊ neſcio ſi placue rint oꝑa mea ðᷣo.qꝛ alia ſũt iudicia di:alia boĩʒ.nec pᷣſumo niſi venero añ deũ.Et cũ vellẽt ãpliꝰ interrogare eũ ait. Nolite mihi mktũ loqͥ.qꝛ occupatꝰ ſũ.qᷓ dicto moꝛtuꝰẽ cũ gaudio. Et ſeqͥt ibið. Memoꝛ eſto ſꝑ ex itus tui ⁊ nũq; obliuiſcarꝭ erni iudicij ⁊ nõ erit delictũ i aia tua Sic ãt fec btũs anſel. meditatõe ſua pᷣma.d. Siue comedaʒ ſiue bibã ſꝑ ſo ĩauribo meis vox illa. ⁊c. ECapitulum ſeptimũ. ¶ De angeloꝝ aduẽetu ad ſanctos moꝛiẽ/ tes. ⁊ de reuelatione glol,el. wnualiter aũt ſactiſ Wſfit ad ſui ↄfoꝛtatõeʒ reuelatões de ſua gła añ moꝛtẽ:narrat bea.Gre.li.iiij. dyak. de q̊dà pauꝑe ꝑalitico qͥ erogabat pauꝑibuſqcqͥd ex elemoſyna ſibi data hfe poterat.⁊ ĩ doloꝛe ſꝑ graſ agebat ⁊ laudib⸗ diuĩis vacabat.Qni moꝛies ait aſſiſtẽtibꝛ. PNuũqͥd auditꝭ q;te laudee ĩ celo reſonãt co rã altiſſimo.Et ſtati H̊ dicto ſpm̃ celo red/ didit.tãtã derelinq̃ns fragrãtiã qᷓntã ãtea nulla vnq; memiĩerat etaſhoĩʒ.Cõſile nar rat Gre.ſuꝑ euã.li...ome.xv.ð ſcis młieribo ſcʒ romula ad quã ĩ moꝛte vener̃t duo cho ri. ⁊ q̃i viri pſallebãt.⁊ q̃ſi femĩe rũdebãt.et de ſcã Tarlilla vbiõ ðꝛ.qꝙ ĩ exitu ſuo dixit recedite recedite date locũ.ecce xpᷣs adueit. 4 BDe cõmoditate ſiue vtilitate hñdi ſan/ tos circũſtantes in hoꝛa moꝛtis NC ſicut ſanctis de ſua gloꝛia fiunt reuelatiões in moꝛte. Ita ⁊ malis de ſua pẽa qñ q;. Et ideo vt ſeuicia tyrannica demonio/ rum arceat᷑:expedit moꝛiẽtib ſctõs et ſan/ ctas circa ſe habere quoꝝ ſuffragijs in vl/ tima poſſint iuuari neceſſitate ꝓut narrat Greg.ſuꝑ euã.li.j.ometł.xix.de quodã mo/ ribo puerſo viuẽte in monaſterio. Qui cuʒ ad extrema duceret᷑ aſſiſtentiba fratriba cla mauit dicẽs.Ecce dꝛaconi datꝰſum ad de uoꝛandũ.Quẽ cũ fratres hoꝛtarent᷑ vt ſi/ gnum crucis ſibi impꝛimeret dixit.vellem me ſignare ſʒ non poſſum.qꝛ bꝛachia mea ab eo ligant᷑ ⁊ caput meũ iã deglutiuit.E cum hoc diceret pallens ⁊ tremẽs: fratres ꝓ eo inſtãtiſſime oꝛatiõi ſe dederũt vt ipſuʒ a dꝛacone oppꝛeſſuʒ adiuuarẽt.At ille poſt paruã quietẽ repẽte cepit clamare ⁊ dicere Bratias ago altiſſimo ⁊ vobis oĩbo.qꝛ ve ſtris oꝛõibo iam fugit inimicꝰ: qͥ me capti/ uatũ tenuit.⁊ poſt hec reuixit.⁊ ſe deo in ꝑ/ petuũ ſeruiturũ fideliter in monachatu de uouit. Ecce qᷓnta vtilitas ex pñtia ſctõꝛuʒ moꝛientibo aſſiſtentiũ ⁊ oꝛõibus illos ad/ iuuantium. ” — Diſtinctio tertia ſeptime ꝑtis huiꝰſũme NEapitulum pꝛimum. ¶ Duantu valent pompe exequiaꝝ vł lo ca ſepultura/rum“ . Btenſo igitur ali 0 /⸗AQqualiter q̃liter ſe dʒ hõ parare añ moꝛtem. Nũc aliqua dicẽda ſunt de his que ſequent᷑ exitũ.qualia ſunt cura/ cio funeris.cõditio ſepulture.pompe exeqͥ/ garum.que magis ſunt viuoꝝ ſolatia qᷓ; de functoꝝ ſubſidia.qꝛ fm Augꝭ.decura pꝛo moꝛtuis agẽda poſt pncipiũ. Sʒ aliquid ꝓdeſt impio ſepultura pᷣcioſa oberit pio vi lis aut nulla.vbi narrat de coꝛꝑibo ſctõꝛũ martyꝝ ignibo ↄcrematis ⁊ cineribo in ioꝛ Danem fluuiũ alłs rodanũ ꝓiectis.nequa/ liſcũq; eoꝝrelinqueret᷑ memoꝛia.qð diuini tus ideo ꝑmiſſum eſt vt diſcerẽt xpᷣiani in ↄfitendo xpᷣm dũ cõtemnunt hanc vitam: multo magis debere cõtemnere ſepulturã Vnde narrat᷑ in vitiſpatrũ li.ij. ꝑte xixde quodam impio honoꝛiſice ſepulto.Et ð qͥ dam ſolitario ⁊ iuſto.⁊ tamen in fine a be/ ſtijs comeſto ꝙ cum iſta admiraret᷑quidazʒz ſanctus Reſpõdit ei angelus dicẽs.qꝛ im pius ille aliq bonũ paruũ inter multa fe/ cerat. Ideo in ſepultura illiꝰboni mercedẽ recepit.Et quia aliꝰ paꝝ culbelhahun int bona multa. Ideo in penã illius ꝑui mali ꝑmiſit dei iuſticia illum a beſtijs deuoꝛari Et ibidẽ narrat᷑ de matre cuiuſdaʒ ſancte virginis mala:ſed honoꝛifice ſepulta.⁊ de patre eiuſdẽ virginis iuſto ⁊ nõ honoꝛifice tumulato.⁊ pꝛopter cauſam pᷣdictam fuit hoc facitumm Lapitulũ ſecundum habuerunt antiqui an n uero pꝛoſitmor tuis in eccłijs ſepeliri querit ibidez uguſtinꝰ. 2 determinat dicẽs. Si deſint ſupplicatiões que fiunt fide recta ac pieta/ teꝓ moꝛtuis puto ꝙ nihil ꝓdeſt eoꝝ ſpiri tibus ꝙ in locis ſanctis coꝛpa eoꝝ tumu/ lata ſunt.Et ideo cũ quedã fidelis mulier de qua loquit᷑ ibidẽ deſiderauit in baſilica martyris coꝛpꝰ filij ſepeliri credẽs animaʒ eius meritis ſancti martyris adiuuari. In hoc ꝙ ita credidit ſupplicatio quedam fuit ⁊ hec pꝛofuit ſi quid ei pꝛofuit.⁊ q ad ideʒ ſepulcrũ mater animo recurrit ⁊ filium pᷣ/ cibus deo cõmendauit:adiuuat defuncti ſpiritum nõ moꝛtui coꝛpoꝛis locus.ſed ex loci memoꝛia viue matris affectus. Et be atus Auguſtinꝰ de ciuitate dei libꝛo pᷣmo. ca.xiiij.dicit.ꝙ; pompe exequiaꝝ ſunt ma/ gis ſolatia viuoꝝ q; ſubſidia defunctoꝛuʒ Non tamen vt ait ibidẽ: cõtemnenda ſũt iſta circa defunctoꝛum coꝛpoꝛa.maxie iu/ ſtoꝛum.que ſunt quedam eternitatis ⁊ re/ ſurrectionis ſemina.⁊ quibus tanq; oꝛga/ nis ad opera bona vſus eſt ſpirituſſanctꝰ. WV vYero antiquoꝛum patrũ funera pietate officioſa ſunt curata.vt Abꝛaam. Jacobꝛ Joſeph ⁊ chꝛiſti coꝛpoꝛis etiam cum aro/ matibus conditi. ⁊ Thobias pꝛopter ſepulturam cõmendatur. He omnes au/ ctoꝛitates vt ait ibidem Auguſtinus.non admonẽt ꝙ inſit ſenſus vllis cadauerib⸗ ſʒ ꝙ tlia officia pietatꝭ dᷣo placẽt ad aſtruẽ dã fide rſurrectõis.Xãt ſepult̃a maloꝝ ĩ cure modicitate de ſepulturis quaʒ — — —, nm. m m mm f „„ ——————v—————..V —N — h fhfhrararar — —G = Ditinctio tertia. ecckijs facta nõ ꝓſit ſʒ magis obſit narrat beatꝰ Grego.dyalo.iiij.de ſanctimoniali q̃ habuit carnis ↄtinentiã.ſʒ lingue ꝓcacita tem.ſtultioquiũ ⁊ vanitatẽ.Que cũ eſſet ĩ eccłia ſepulta ĩ viſione oñſum fuit cuſtodi eccłie ꝙ coꝛpꝰ illiꝰ a ſepulcro fuit extractũ ⁊ añ altare ſectũ ꝑ mediũ.Cuiꝰ vna ꝑs vt ſuꝑioꝛ ibideʒ igne cremabat᷑.quia ꝓcaxin lingua extitit.⁊ altera inferioꝛ itacta remã ſit. qꝛ caſta fuit coꝛꝑe.Cuiꝰ cõbuſtionis ſi gnum ĩ craſtino apparuit ĩ marmoꝛe.Exq̊ patet ꝙ his quibo in hac vita nõ ſunt pctã dimiſſa ad vitandũ iudiciũ nõ valet poſt moꝛtẽ iuuari ſacra ſepultura. Narrat etiaʒ ibidẽ de alio diuite in eccłia ſepulto dato pᷣcio epᷣo.ſʒ nocte quadã apparuit ſanctus Fauſtinꝰ martyr in cuiꝰ eccłia erat iſte hu matus cuſtodi eccłie dicẽs.Dic epᷣo ex ꝑte mea q; ꝓijciat hinc has fetẽtes carnes q̃s hic poſuit ne polluat᷑ eccłia mea Qui ſi no luerit triceſumo die moꝛiet᷑ iße. Quã viſiõʒ cimuit cuſtos intimare epᷣo.licet etiã iterũ eſſet admonitꝰ. Sʒ die triceſimo epᷣus ad lectũ incolumis ꝑgens:nocte illa moꝛte in opinata raptꝰeſt. Uñ de ſepultura nõ mł/ tum curabãt ſancti multiꝓ ſe ſicut legit᷑ in vitiſpatꝝ li.ij.parte.xv.de abbate arſenio. Cui dixerũt diſcipuli.pr̃ quid faciemꝰ qͥa neſcimꝰte moꝛtuũ ſepelire.quibo ſenerx. Ne ſcitis mittere funẽ in pedẽ meũ trahere me ſic in montẽ.Et cũ eſſet traditurꝰ ſpũm vi derũt eũ flentẽ ⁊ dicũt ei.Et tu p̃ ſancte ti mes moꝛtẽ.Quibo ille Uere timeo.⁊ timoꝛ iſte qͥ mihi mõ in hac hoꝛa ineſt ↄtinue fu/ it in me ex quo monachꝰincepi eſſe.⁊ ſic qͥe uit in pace.Qualiter aũt phᷣi paꝝ curarũt de magnis ſepulturis poſt moꝛtem narrat Señ.ii.de tranqᷣllitate aĩ.c.xviij.ꝙ cũ ty/ rannꝰ quidã minaret᷑ moꝛtẽ ⁊ inſepulturã coꝛꝑis Theodoꝛo pho. Ille rũdit.O te in eptum ſi putas me intereſſe an ſupᷣ terrã an infra putreſcã. Et Seũñ.li.de remedijs foꝛ tuitoꝝ dicit. Inſepultꝰ iacebis diẽ tibi ali quis.Cui rñũdetur.facilis iactura ſepulcri. qꝛ ſi nihil ſentio nõ ꝑtinet ad me coꝛꝑis in ſepulti pena.Si ſentio omiĩs ſepultura pe na eſt. (Lapitulum tertium De varietate ↄſuetudinũ apud gentileſ de coꝛꝑibo moꝛtuoꝝ uarijs uero cõ ſuetudinibus gentiliũ circa moꝛtuos reci tat Hiero.ↄ Jouinianũ.qꝙ qͥdã.ſ.maſſage te cognatos ſuos ꝓppinq̊s poſt moꝛtem de uoꝛãt:dicẽtes rectiꝰ eſſe vt a ſe potiꝰ qᷓ; a vᷣ mibo ↄſumant᷑. Alij vᷣo exponũt moꝛtuos ſuos canibo q̊s ad h̊ nutriũt.⁊ illos poſtea Peion is tecis recõdunt.Alij ſuſpẽdũt ĩ pati buliſ q̊s diligũt vt intẽſioꝛ ſit memoꝛia.et poſtea oſſa cõbuſta ĩ cinerib reſeruãt. Et Tulliꝰ li.j.q̃ſtio.tuſcuł.narrat ð dyogene. qͥ iuſſit ſe pijci inbumatũ volucribo ⁊ feris dicẽs ꝙ feraꝝ laniatꝰ nil oberit nõ ſentiẽti Sitłr ait de Anaxa goꝛa a q̊ cum q̃reret᷑ an vellet duci coꝛpꝰ ſuũ pꝰ moꝛtẽ in patriam. Rñdit.Nõ eſt de h̊ ſolicitari.qꝛ vndiq; vie equalit᷑ patẽt ad inferos. M — Capitulũ qᷓrtüů. De neceſſitate reſtitutionũ ⁊ rectitudine teſtamentoꝝ. ßMUVꝰ Tqꝛ oe his gen Atiliũ erroꝛibo nõ eſt fidelibo curan du. Jõ fideles ſibi ꝓuideãt pꝛeci/ pue ꝙ ĩ eis añ moꝛtẽ ſit fides recta.ſpes fir ma.charitas ꝑfecta.cũ vᷣa ↄtritiõe.⁊ plena ↄfeſſione.⁊ plenaria ſatiſfactõne.q̃ ſatiſfa/ ctio tũc ↄſiſtit in diſcreta teſtamẽti factiõe In quo teſtamẽto de oĩbo iniuſte acqͥſitꝭ et ablatis ſatiſfaciãt ⁊ illa reſtituãt ⁊ nõ ĩ po ſteris nec in executoꝛibo ↄfidant.nec in qui buſcũq; ꝓpinqͥs vł affinibo fidẽ habeãt Unñ ad terroꝛẽ iniuſte acqrentium qᷓcũq; tꝑalia narrat Beda de geſtis angloꝝ li.iij.ð fur/ ſeo.qͥ exutus a coꝛꝑe ducebat᷑ in altum ab angelis.a quiba dictũ eſt eidẽ vt inferiꝰ re/ ſpiceret.qð cũ ſeciſſet vidit vallẽ tencbꝛo/ ſam q̃ttuoꝛ ignibo ſuccẽſam. Et cũ interro gaſſet q̃ eſſet illa vallis.⁊ qͥ eſſent illi ignes. Rñdit angelꝰ. Uallis iſte mũdꝰeſt. Ignes q̃ttuoꝛ pctã ſunt q̃ttuoꝛ q̃ mundũ ↄſumũt Quoꝝ pᷣmus ignis eſt ignis mendacij.qͥa non umplent hoiĩes qð in baptiſmo ꝓmile/ runt.ſ.abꝛenũciare ſathane ⁊ oꝑibus eiꝰ ⁊ pompis.Secundus eſt ignis cupiditatis qui nunq; dicit ſufficit.⁊ mundi diuitias amoꝛi celeſtium pᷣponunt homines.Ter/ tius eſt ignis diſcoꝛdie ⁊ ire homines in/ flammantis Quartus eſt impietatis ⁊ ra/ pine.quando potẽtioꝛes ſpoliant infirmi oꝛes ⁊ inferioꝛes. Poſt hoc vero ignes iſti q̃ttuoꝛ adunati ipſi appꝛopinquarũt et de/ mones ĩ ignibo volãtes õð ſanctos multos 68 4 moꝛientes bella mouẽtes inſtruxerũt: ſed nõ pᷣnaluerũt. Sʒ vnꝰ ex eis ſuꝑ furſeũ tu nicã quandã iactauit.quã a quodam moꝛ tuo auare recepit ⁊ ñ debitũ ꝑſoluit. Quã cũ angelꝰ bonꝰ in ignem iteꝝ reijceret. Rñ dit demon. Siẽ ⁊ furſeꝰ bona pctõꝛis ſu/ ſccepit. ſic ⁊ de penis elꝰ ꝑticeps eſſe debet. Cui angelꝰ. Hõ/ꝓpter auariciã ſuſcepit eaʒ ſed ꝓpter aĩiam eiꝰ ſaluandã.Et conuerſus angelꝰ ad furſeũ dixit.Oð cupide incendi ſti ardebit in te. His igit᷑ ꝑactis aia ad coꝛ pus redijt. In quo coꝛpe ſignũ incendij in huyjmero ⁊ in maxilla viſibilit᷑ dum viueret ſemꝑ apparuit. Si & o tã modico penã ſu/ ſtinuit iſte ſanctꝰ.qͥd ſuſtinebunt raptoꝛes paupeꝝ.ſpoliatoꝛes ⁊ oppꝛeſſoꝛes. nec ali/ quid reſtituũt.Pꝛouideãt igit᷑ moꝛiẽtes ꝙ; fideles faciãt executoꝛes fideliter exequen tes ſuas volũtates.ne ↄtingat eis qð cõti git cuidã militi.De quo narrat᷑ĩ vita ma/ gni Raroli qͥ cũ laboꝛaret in extremis ⁊ p cepiſſet ↄſanguineo ſuo vt equũ ſuũ vẽde/ ret ⁊ pᷣciũ ꝓ aia pauꝑibo daret. Ille equum vendidit ꝓ centũ ſolidis ⁊ denarios in ꝓ/ pꝛijs vſibo expẽdit.Cui trãſactis.xxx.die/ bus apparẽs miles defunctꝰ dixit.qꝛ iniu/ ſte elem oſynã retinuiſti.et me in penis per rtriginta dies moꝛari feciſti ꝓpter defectum tui:ſcias te in infernũ eſſe ponenduz.et me hogie liberatũ ad ꝑadiſi gaudia tranſituꝝ Qui euigilãs tremefactꝰ ⁊ in craſtinũ cla/ moꝛẽ demonũ quaſi leonũ ⁊ lupoꝝ in aere audiuit.⁊ ſtatim viuꝰ in medio oĩm raptꝰ eſt ab eis.⁊ poſt dies.xij.in faſtigio cuiuſ/ dam ſalicis inuẽtus eſt:ab vꝛbe q̃ttuoꝛ di etis diſtane. ((EKEapitulũ quintum Duibus modis iuuant᷑ aĩe defunctoꝝ. Dneno ſunt eti am moꝛientes ꝙ dimittãt bona periby. qe q̃ttuoꝛ modis aĩe defunctoꝝ ſol uunt᷑.ſ.ſacerdotũ oblatiõibo.caroꝝ pᷣcibuſ aut elemoſynis aut cognatoꝝ ieiunijs. vt ðꝛ cañ.xiij.q.ij. Sʒ maxime iuuãt᷑ oblatio ne ſacre hoſtie.ſᷣm Grego.li.iij.dyalo.vbi ait de illis qͥ fuerũt adiuti ipᷣa oblatiõe. ſiẽ de illo qͥ fuit in captiuitate ligatꝰ.ꝓ q̊ cum oĩ die ſacrificiũ offerebat᷑ rupta ſunt vincu la ĩmolatiõis hoꝛa.ſicut ⁊ ipᷣe poſtea redi/ ens narrauit. Si ergo tãta eſt virtꝰhuius ſua illis qͥ eis pdeſſe valẽt vt pau oblatiõis ſacre in viuis.multo efficacioꝛ ĩ defunctis (Capitulũ ſextũ. De ſtatus defunctoꝝ varietate.⁊ quibo * oſunt ſuffragia viuoꝝ ⁊ quiba nõ . Toüt ſciatur qui poſt moꝛtẽ iuuari pñt viuoꝝ ſuf/ gijs h̊ docet Augꝰ. in encheri. ca.lxxxviij.⁊ in libꝛo ð cura ꝓ moꝛtuis agẽ da.d.Eſt qͥdã modꝰ viuendi nõ tã bonꝰ vt ſuffragia nõ reqͥrat poſt moꝛtẽ. Nec tã ma lus vt nec iuuari his valeat cum hec vita trãſierit. Damnati ů nõ iuuant᷑ viuoꝝ ſuf/ fragijs. In purgatoꝛio cxiſtẽtes adinuan tur.Eũ xpᷣo regnates his nõ indigẽt. Hec ille. Uñ a loco inferni nulla ſperãda eſt li/ beratio.qꝛ damnati cruciabunt᷑ die ac no cte in ſecula:in ſtagno ignis ⁊ ſulphuris. Apoc.xx.quoꝝ ignis nõ extinguet᷑.qꝛ eter nus.nec vermis moꝛiet᷑. Iſaie.vlti.A loco purgatorij poſſibilis eſt liberatio ⁊ aĩiaruʒ purgatio.qꝛ Coꝝ.iij.ðꝛ. Saluabit᷑ qͥs ſic tñ quaſi ꝑ ignẽ. In regno celoꝝ erit eterna beatitudo cũ intrãt electi in gaudium dñi ſui.De q̊ in ꝑſona xpᷣi ait Augꝰ.ſuꝑ Joh̊. omel.xxviij.Dies feſtꝰ meꝰ gaudiũ ſine fi/ ne.eternitas ſine labe.ſerenitas ſine nube Et idẽ de ciui.dei vltimo in fine.Quanta erit felicitas vbi nullũ erit malũ vbi nullũ latebit bonuz. Ibi ꝑfecte vacabimꝰ.ꝑfecte videbimꝰ.qꝛ ipſe eſt deus qͥ eſt ſinis etatũ 21 diex. finis erit deſiderioꝝ noſtroꝝ.qui ſine fine videbit᷑.ſine faſtidio amabit᷑. ſine fatigatiõe laudabit᷑. Hoc munꝰ hic affectꝰ hic actꝰ erit omnibo ſicut vita eterna cõis. Vñ ⁊ quidã de h̊ ait. Uiſio fit victꝰ.opus laus.lumẽ amictꝰ. Ad que nos ꝑducatqͥ ſine fine viuit ⁊ regnat Amen. Bumme collationum ad omne genus Hominũ finit feliciter Impꝛeſſa Argenti/ ne: finitaq; ĩ die ſancti Urbani Anno do mini. M.cccclxxxix. — li Ni ne , 3 i/ 0 — — — — — srͦͤ 2— — — — — ,3 Se — ⁸B £ — — — — 2— — S= —— — — — ℳ nd0 — — — — — — — — — =☛ẽ=£ — Q8 8 — — Rł,— — = . W “S ðẽðẽ — X. ”õ õäl ulOO leAlSeÜIAXANMMM HUIDO TAISE MAXA 666 / UBILAdOO 1e8HO eleisolng-„Pepuels 10lelesqle-lelA 11 01 6 9 1 9 8 t 8 2 A4 X 8 O soueeeg O snoo N M 7 H „ J d — 8 – uiuũ nnis e 4 1