Gb540_fol Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Compendium theologicae veritatis Hugo, Argentinensis SA – Rr Pe, we I 2240 . . R — = „ AA ſS 4 AA Loae . “Z 2 5 „ „ „ * 7 — N 12 45 11934207 021 IIIIIIINIIIUIIIII us Tübingen — — — — —— — —— — — . „ 2 4. 3* . 1 * . * ⁸* v ℳ½ . . . . „— — 6* SS 85 “ 4 6⁶ 7 * * Z (Theoloyce veritatis cõpendium. alphabe tico oꝛdine regiſtratum ac ĩ reg ali opido vlma per Johanem zainer impꝛeſſum feli citer incibit. Wſoluere quis poſſit libꝛo. 6. ca. 25 vltra mediũ. Acci denctia amme quõ trãſmutent ooꝛ pus libro 2* ca pitulo·is'circa meduim. Ackio coꝛporalis vel ſpãalis in quem kneʒ wſern de bet libro · S· capitulo· i3· verſus finem. Nccidia quid ſit a de filiabus e uis libro·3. capitulo. 8. a piin cipio vſq; ad medium· Kctidia multa mala facit vbi ſupra a medio caꝰ. vſq; ad finem Kcecidia qñ ſit pctm moꝛtale a qñ veniale libro vbi ſupꝛa capi tulo:⁊z.circa medium· Aduentus xp̃i in carnem qualis fuit.a plura alia.de hoc libꝛo 4:capitulo ꝗ.circa medium. Rduerbiis et non verbis merem libro. 7*. ca. 34. cir ca medium Aduentum xp̃i pꝛecedet ignis libro.⸗7. caꝰ. iꝗ:a peinqpio · Agilitas gloeioſi coꝛporis qualis erit et quare coꝛꝑa humana ſint modo tarda libꝛo:7. caꝰ. 27.quaſi ad finem. NRer quid ſit et de eius imp̃ſſionibus libꝛo.2.· capitulo · S· circa medium · et capitulo .9· eodem libꝛo per totum · Kmoꝛis condicionis libro. 5. caꝰ.24. eirea medium. Rmoeis diſtinctiones eodem libro. caꝰ.33· a pꝛincipio. Kmoꝛ caritas et diledtio differunt vbi ſuß quaſi crca medium Ange lus quid ſit ibꝛo· 2. capitulo.ii.a peincipio · Kngelis atenbuuntur quatuo vbi ſupra tirca medium. Kngelus in quatuos differt ab anima vbi ſupra. Angeloꝝ conditiones in cõmum eodem libro ca. i3· Per totũ · Angeloꝝ officia a ꝓetates in ſpedali eodẽ li · ca. 2 · qſi ꝑ totũ Kngelis quõ aſſimilari debemus vbi ſup̃ cir ca fine; capituli. AKngeloꝝ cognitio et ſtatus qualis ſit vbi ſupra a pemũpio· Kngeloꝝs motus qualis ſit eodem libro.· caꝰ. i5. po pncipium · Kngeli bom et mali quibo p̃ſint a an poſſint amittere platões ſuas eodem libro · capitulo · 16· quaſi per totum. Kngeli quomodo confirmati ſunt in gratia et quomodo non habent dotes eodem libro capitulo.i2.· per totum. Kngeloz tuſtodia eſt circa nos et eius effectus eodem libro⸗ capitulo.iS. a pꝛintipio vſq; ad medium Kngeloꝛ caſus vnde venerit eodom libro. ca. 21· per totum AKngeloz ru ma qᷓlis fuerit a quõ reſtauret᷑ eodẽ li· c. 2 4· ꝑ totũ AKrngeloꝝ lotutio qualis ſit et qᷓiter angeh loquant᷑ hominibo eodem hbro tapitulo·i9.a pᷣntipio vſq; ad medium capituli Kngeloxꝝ peĩm quare ſit iꝛ remiſſibile eodẽ li. ca. 2 5. per totũ Kngeli an poſſunt acendere vel incendere affetum humanum eodem libro capitulo.4· a pinapio Kngeli quare ſeruiant nobis et de tripliti actu eoꝝ eodem k⸗ bro capitulo.ig. crca medium Angelica ſalutatio qualis fuerit et eius expoſitio libro · . ca⸗ pitulo pᷣmo a pꝛin epio et quaſi in fine eiuſdem capituli Rnima qmud ſit m diffminonem hbro2z · capitulo · 29· quaſi a pꝛinapio vſq; ad fin em capituli “ Knima quid ſit ?m rem eodem libro capitulo. 30· per totum Knima quõ diuerſis nominibo nommant᷑ vbi ſup̃· ca .· 31· P to · Knime acus triplex eſt eodem libro capitulo.32· per totum Knima vege tabil tres habet potẽaas eodẽ libro · ca · 33· P totũ Knima ſenſibilis duas hʒ poc»cias eodẽ li. caꝰ · 34. per to tum Knima rõnadbs tria habz in ſe eod libro. caꝰ. 42. per totum Knima rõnalis hebet omnes potencias anime vege tabilis et ſenſibilis eodem libro capitulo· 43· a medio vſq; ad finem Knima quot modis alienet a ſenſibo eodez li · ca. 35 ꝓPpe finem AKRnima q̃re vnita ſit coꝛꝑi hũano eodẽ libro · caꝰ. 60· per totuzʒ Knima quanta patiatur ino moda a coꝛpore ſuo vbi ſupra Knima quõ ſit in deo multiphiiter hbro.i.caꝰ. 2 5· q̃ſi im fine. MAnime rõnalis potentie que ſint ſeꝑabiles et que in ſeꝑabiles libro·2z capitulo. 43. a pꝛincipio H Knime operation es ſunt multiplies et ꝙ äm diuerſas poten⸗ cias diuerſas hʒ cognicões eodẽ li. ca. S3 a pᷣncipio per totum Knime qntitas quõ eſt in coꝛꝑe eodem licro.caꝰ· ?4· ꝑ totũ Knime iĩmoetalitas a rõne a auctoitate oñditur vbi ſup̃ capi⸗ tulo · S1. pe r totum Knime ſufficienter purgate euolant ad gloeiam libro ſeptimo capitulo:ſ. circa medium vſq; ad finem Knime per que iuſtificentur libro.6. caꝰ. 3· quaſi ad finem Kntichriſtus qn veniat de vita o nuerſatiõe et deceptione eiꝰ libro.⸗.capitulo·õ.⁊.et. S.per tdtum Kntichriſtus multos ſeducet et q;d in regnet et quomode oci datur hbro·? capitulo/9.i2. et·i3· per to tum — — Kntichriſtus habebit ꝓpꝛium angelũ li.. ea.h.quaſi ad fineʒ Kngeloeum aꝓperitio quahs fuerit et opiniones ahquoruz li. 2z· ca pitulo.i9·crca medium RPꝛopriata diuinaꝝ ꝑſonaʒ que ſit li.i·ca.26 per totum Mpoſtoli quid conſecuti fuerint ex aceptione ſpũſſancti li.i.ca⸗ pitulo · 9· circa medium Rque elementalis conditio li. 2. ca. S. cr ca mediuum rtituli fidei quot a a qubus ſint com poſiti li: s. capitulo.⁊0 quaſi per totum ls V Fſcenſio chriſti qualis fuerit et plura de hac materia · li · 4· capi tulo · 23. per totum . Kſcenſioms aſſumptionis a eleuacõis differencia vbi ſupra Ktrentionis a mcentionis differentia . li · 6. ca. ii:qᷓſi a pᷣnapio Ktrricõis a dtricois differentia li. 6. caꝰ.z· circa medumm Kuaricia cum filiabus eius a quando ſit moꝛta le peccatum li: 2capitulo.i9· per totum Aureola quid ſit et quibo debeatur a per que figuretur li · 2. capitulo.⁊8· et ſequenti Kureola aurea et palma diffe runt vbi ſupra AKptiſmus eſt triplex er quomodo differat et plura de hoc libꝛo · 6 · et · S. per totum H Baptiſmus eſt ianua omnium ſatramentc ꝶ vbi ſupra PBaptiſmatis ſubſtanqa con ſiſtit crca quinq; vbi ſupra - Baptiſmatis ſolẽnitates ſũt · S.q̃ nõ ſũt de ſuba eius vbi ſuꝑra PBaptiſmi eſt effectus multiplex vbi ſupra PBapnfſmus et paſſio chriſti quomodo differenter in nobis ape riant ianuam paradiſi vbi ſupra Baptiſmi chriſti a iohannis eſt diffe rencia vbi ſupnra Baptiſmus qualem grãm ↄferat libro.· c.ꝭ· quaſi a pᷣnepio Baptiſmi noſtri vulitas eodem libro· ca·i⁊ · a pꝛineipio Beatitudines quot ſint et de eoꝝ effedibus hbro..capitulo 46 · per totum Beatitudines curant ſeptem peccata moꝛtalia vbi ſupra Beatitudo patrie celeſtis quid ſit Q in quibus conſiſtat libro 8 capitulo vlttim Beneſiaum eccleſiaſticũ ſibi cõfeꝛri pꝛiocturans ad quod eſt in⸗ dignus mortaliter peccat libro. 3· ca pitulo·zz urca medium Bonũ multiplieiter diuidit᷑ h· s.caꝰ ⁊ · poſt me dium Bonũ oꝑari tria nos inata nt eodem. lbro.caꝰ.i. ꝓpe mediuz Bonitatis ſũme triplex effluxus libro2· ca.i.a pemſpio PBruta animalia cictus reapiunt inſluxiões pꝛimi motoris quã homies a quare libro· 2· ca · 39 Poſt medium AKligo quid ſit liꝰ ro / 2. ca·9· crca medium Cardmales vir tutes quot & que lint et de eaꝝ effectu Rubro. S. ca. 32· Per totum Caritas tribus modis ſumitur libro. i. capitulo. 9. quaſia pᷣn tipio. Et libro· 5. ca·23· quaſi að finem Caritas quid ſit quiditatiue a diffmitiue libro·x. ca· 22. totũ Caritatis et amoꝛis differencia ibidem Caritas multipliciter diffmitur ſeu notificatur a de eiuns affecti bus eodem li · ca · ?22·23. et · 2 4· Caritatis ſeu dilectionis ſigna et gradus eodẽ libro. capitulo 256. et ſequenti Caritatis oꝛdo in quo conſiſtat eodem libro. caꝰ.29. per totum Caritas qñ dicatur eſſe ꝑfeda eodem libro. ca.2 8. ad finem Caſus angeloꝝ duplex eſt libro2. ca.⁊2 · ſequenti ꝑ totum Caſtitatis conſilium et alia cõſilia euangelica ubro quinto capi tulo.49· per totum Cauſa ommum rez deus eſt tripliciter libro. 2. ca. i· poſt pnd. Catheuſmus quid ſit et quare ſit inſtitutus hibro. 6.ca· 9· Celum quid ſit libro·2· capitulo.a pemcipio Celeſtium ooꝛporum diuiſio a eoum operauonibus vbi ſupta pꝛincipium vſq; ad finem Celum et terra quomodo dituntur tranſine libro. octauo: capi⸗ tulo.19· vltra medium Ceraſti ſerpenti dmꝑat᷑ antixpᷣus libro. 2. ca?. 8· a pꝛinapio Circumſtantias aliquas tenemur confiteri et quas li bro. ſex to capitulo.23· Poſt pꝛm c pium Cirtumuſio nr̃ᷣa ſpũals qlis et debeat li· 4· ca · u. poſt j pncipiũ Circumti ſionis legalis efficada libro.G· ca· a pꝛinapio Carita tis coꝛpoꝛum gꝗloꝛioſoꝛum qualis erit et quid cauſet ob ſcuritatem libro.? capitulo:⁊2a pꝛinaipio Compoſitio non eſt in deo libro· ſ.capitulo:⁊o. vltra mediũ Compoſitio qᷓdꝛuplex eſt in homine li ·?.ca.26. qſi a pncipio. Cometes quid ſit hbro·2= · capitulo.q.a pꝛimnapio Com munio ſacramenti quabs eſſe debeat lipro ſexto capitulo 14· vltra medium. Cognitio mali quomodo ſit in deo hbro.i.ca·29· q̃ſi ad finem Cog iitio duplex de deo libro · j. ca pitulo.i6 a Prinapio. Et li bpro· S· capitulo ·iS· poſt med ium Cognoſcibilium differencia eodem 1 1: capitulo.16. . aual i a medio vſq; ad finem Cog noſcendi modus multiplex qꝛ aliter oognolcit deus aliter angelus a aliter homo libꝛo· · ca·I6· a h. z ca:ꝗꝗ·a pꝛindi pio et hbꝛo· 3· capitulo· I4 · a pꝛincipio artituli ·2· tapitalo .25 poſt pnapium Togitationem immitrere vel incendere vel mentem illumin are quid ſit a de eoꝝ differentia li·2z· ca·18· quali að ſinem Conſirmatio gre tria requirit libꝛo· ꝗ· caꝰ.ꝭ2. in pᷣma pꝑte capłi Confſirm ationis ſacramentũ qind ſit et ad quid ſit inſti tutum libꝛo.õ.capitulo io quaſi per totum Concupiſcentialquot modis fiat a quando ſit moertale Fecatũ l-3. ca. 2z· ſub verbo auarida Concupiſcencia pꝛohibe tur li Ecapitulo · e. Concupiſcentia luxurie in ſep tem moðdis diſtinguitur libꝛo·3. capitulo.⁊z · quaſi ad finem Concupiſcentia in viro ſtidioſo domatur li.2· ca. ꝗſ ad finem Confeſſio quid ſit ⁊ quas circũſtancias confſiteni opoꝛteat li.6. capitulo.33· a principio vſq; ad medium Confeſſio qualis eſſe debeat a de eius vtilitate libꝛo ˖ 6· ca pitu lo.⁊ ꝗ.per totum Confeſſio cui ſit ſadenda et plura de hac materia eodem libeo. capitulo·2. a pᷣniipio vſq; vltra medium Confeſſionẽ q;diu quis poſſit diffeꝛre eodẽ li: ca.23· ar ca me. Conſeſſio quando ſit iteranda vbi ſupra D Coniugalis ooncubitus quando ſit peccatum et quando non libꝛo · 3· capitulo/⁊i·poſt principium Conſcientia quid ſit vnde dicatur libꝛo.⁊·ca·i5 a ̃ncipio. . Conſcientia et timoꝛ conſcientie in quo differunt et qñ ligant vbi ſupra circa medium.a libꝛo.ʒ·caꝰ2 · poſt principium Conſiliim euãgelicũ quid ſit et quomodo differat a precpto et que et quot ſint talium li.S. ca.õS.et ſequenti per totum Conſilium quot modis dicatur lib-o. S. caꝰ. 48 per totum Conſenſus peccati eſt duplex libꝛo . ꝭ.ca.ii:quaſi a pᷣncipio Contemplatio quomodo ꝑfſiciatur li:s. ca·S5. per totum Contritio quid ſit et quantꝰ & loꝛ eius eſſe de beat libe 0:S· ca pitulo·⁊⁊ · per totum Contritio triplex accipitur eodem libꝛ⸗ capitulo.32. Cõtricõis a attricois diff erentia eodem libꝛoic.22· oſt pnti · vſq; ad finem Contitio in quibud ſ ſit ibidem Cõuerſauo bona tria requirit libro.: ca 3 qſi a prinapio Cona imp̃ſſio aeris quid ſit lbro·z. ca. 9.circa pnapium Cœpus xp̃i quõ ſit in diuerſis locis libro·i·ca.i?· a pnaupio Coepus xp̃i quatuoꝛ mõis ſumitur et quot modis circa eius ſumptionem peccetur libro 6. ca· I4· vſq; ad medium Copus xp̃i digne ſumens quid conſequatur et que mala inti dant indigne ſumentes eodem libro· ca. 13. quaſi ad finem Copus xp̃i quare velatum ſub ſpeciebus accipiamus. et cur laycis nõ datur ſub vtraq; ſpede eodem li. ca:i4 · qᷓſi ad finem Coꝛpus xp̃i verum ex quo ſit foꝛmatum li :·ꝗ.ca.? ꝓpe finem Copus gloꝛioſum Pteſt eſſe ſimul m eodem loco tum coꝛpon non gloꝛioſo h.27 caꝰ.27· vltra medium . Cœpus humanum ex quibus con ſtitu atur li · 2. capitulo: 56. pꝛope medium et li.ꝰ· caꝰ · 26 pꝛope finem Coꝛꝑa nr̃a quare mõ ſint tam tarda h·· ca:⁊2 circa finem Coeruptio ſpeciei mõi et oꝛdinis per pec atum effiotur libꝛo. 2. ca.. vltra medium Coereptionis conſilium ſiue toꝛrectionis fraterne oonſilium et de oedine ipſius li. 5· ca. vltimo ꝓpe finem Coꝛ uſcatio vnde cauletur h. 2· capitulo · 9· vltra meduum Creatoꝛ a creatura ad plenũ cognoſci nõ Pt li. i.ca.I6 a pᷣn· Creat᷑a quõ pᷣus exiſtat in deo q; in ſeip̃a eodẽ li. c. 25 i me. Creatio mundi quabis fuerit libꝛo ·2⁊· ca.ſ.in principio Creationis factionis a generatiomis differentia vbi ſupra Creature tripler diſtinctio eſt eodem libꝛo · ca.2· in printipio Credere deum deo et in deũ differunt li · pmo· ca · pꝓppe prindp ium. a libꝛo · S. ca· 20· ad ſin em Criſmatẽ vnckio fit in tribo ſacramẽtis li 6· ca/ſo. poſt pᷣnapiũ Crux xp̃i quale fuerit ſuppliaum et quibus rebus competur li. 4. ca. 20 a prinapio Crucis bꝛathia quid ſignifient et de quibus lignis vbi ſupn poſt med um capituli· vſq; ad finem Cupiditas quõ radix dicat᷑ oĩim maloꝝ li. ꝭ· ca.i5· Ppꝰ pᷣnapiũ XKmnati quare puniuntur eternaliter libꝛo. . capitu⸗ lo·33. poſt pri ncipium et libꝛo.ꝰ·ca.⁊0· per cotum Damnandoꝛ pena erit multiſoꝛmis et quomodo pu⸗ mantur libꝛo·. caꝰ. 34. quaſi per totum De illa pꝛepoſitio quot modis ſumat᷑ libꝛo·6. capitulo2. zi ad ſinem et libro.i. caꝰ. S. pꝛ'ope finem — 4 Delectatio qñ dicat᷑ moꝛoſa libro. 2ꝭ. capitulo.ii. per totum Oeleckatio quando eſt moetalis culpa et de ↄſen ſu et de multi⸗ plid delectatione vbi ſupra eodem libro. ca.i.per totum Deus accipitur triplititer libro. i·ca.⁊. quaſi ad fin em Deũ eſſe multis modis oñditur a pbatur libro· i.ca.i ·ꝑ to tũ Deũ vnũ eſſe multis modis oñdit᷑ eodem libro.ca.2= · ꝑ totum Deus eſt in ompꝛehenſibilis et quid deo ſcire poſſumus libro 1I.capitulo·/G·a pꝛmapio et hbro·.2. ca.2 5.poſt princi pium Deus quõ eſt vbiq; et quõ in creaturis a quõ in am ma fideli libro · i. ca.i2 · per totum Deus eſt eternus eodem libro. caꝰ. 18· a princapio Deus eſt immutabilis eodem libro. caꝰ. 19. in principio Deus eſt ſimplex eodez hbro capitulo· 22. a printipio Deus eſt meffabilis eodem libro capitulo24. a pri napio Deus duplititer oꝑatur libro.2z. ca.i:quaſi ad finem Deus quõ cognoſcit᷑ in patria libro·7 caꝰ.25: quaſi a medio vſq; ad ſinem H Deus quare creanit pꝛimum homineʒz cum ſciret eum caſurum libro · 2· capitulo·õꝗ: circa medium Deus quõ oognoſcat᷑ eodẽ libro. ca.q· poſt pꝛind pium Deoꝝ multoꝝ adoꝛatio ꝓhibet᷑ · ibro.S.ca·59· per totum Dya bobis qñ ceciderit in elo libro ·2. ca.23· Per totum Dyabolus quõ loquat᷑ homii eodem libroca:i9· poſt mediũ Dyabolus quid ſit a eius ꝓpꝛietas eodem libro. ca· 26· to tũ Dya bolus nocet homini multiplidter et quomõ eius malitia im peditur eodem hbro capitulo. 22. quaſi per totum Dya boli petᷣm qre ſit ixremiſſibile eodẽ libꝛo· ca.⁊ S· per totum Dyaboli ptãte artes magiœ exercent᷑ eodem li. ca·27· ꝓpe ſinẽ Dyabolus duas manus habuit libro · J/ca.i5.· poſt pᷣncpium. Dyalogos duos inuenimꝰ in ſcriptura eodẽ li: ca·⁊.ĩ pᷣntipio Dilectionis dei a ꝓximi differencia libro. 5 ca. 23· PPe mediuz Dilectionis ſigna que ſint eodẽ libro. ca·22. a pꝛinapio Dilediõis vᷣtutis a dotis differencia li ·: .ca:⁊ 5· vlt ra medium Diledtio mimicoꝝꝶ quomodo ſi in preœpts et plura de hac ma⸗ 8 teria libro. S. ca. 31· quaſi per totum Dihge re deum a ꝓpximũ quid ſit eodẽ li:ca.23· crca medium Diliguntur tria gnaliter eodem libro:ca.2 8. ad medium Diligere quare ſe debeant homines 4 qꝙ melius eſt diligere c; diligi eodem libro. ca · 30· pet totum Diligitur aliquid plus aho multipliduter eodeʒ libro capitulo 29. poſt pꝛmcapium Dihge re amicum vel mimicum quod illozum ſit magis merito rium eodem libꝛo capitulo. 31. vltra medium Diſpenſatoꝛes ſatroꝛum qu ſint libꝛo.Gcaꝰ · · per totum · Dos ammarum in patria quid ſit xßs non habuit do tem libꝛo.?.caꝰ.23 a pꝛ'mtipio Dotes aie qᷣt ſint eaꝝ ſufficientia eodẽ libꝛo caꝰ.⁊ 4. per totum Dotes coꝛpoꝛis gloꝛioſi quot et que ſint et earum ſufficientia et quomodo xpᷣus has do tes aſſumpſit ante paſſionem eodem libꝛo capitulo·26. per totum a ſequenti a pꝛmcipio Dona ſpirituſſandi quare ſint ſeptem numero et plura de hat materia libꝛo · S· capitulo.37. per totum Dockrine a operationis confoꝛmitatis conſihum libꝛo. 6 · capi⸗ tulo:⁊2. poſt medium Doleꝛ de peccato quantus et q;din durare debeat eodem libꝛo capitulo. 28. poſt pimapium a ſequena in pꝛmipio Dꝛado impꝛeſſio aeris quid ſit hbꝛo. 2· ca .9· poſt pꝛinti pium Dulia quid ſit libꝛo.s· capitulo · S?· a pꝛmcipio ſjBViietas qñ ſit motale petm libꝛo. 3. ca 22· ante finezʒ . Echipſis quid ſit libꝛo.2=/ capitulo · 5· poſt pꝛmapium· Ediſicium aun et ſtipule ſuper fundamentd ſidei quid ſignifieet hbꝛo.5 tapitulo·19· poſt pꝛmapium Elimenti a alimentau differe ntia libꝛo. 2· ca. z. poſt pᷣnapium Elementa quomodo purgabuntur ante iundiaum extremuʒ hꝰ 7. capitulo.19. crca medium Emanatio duplex eſt in diumnis a quomodo quelibet nomina tur libꝛo.i.capitulo·?· per totum Enoch a helyas quomodo pꝛedicabunt et quomodo occident᷑ libꝛo·2. capitulo.õ.a.ii.per totum Erogatioms et miſerio: die ↄſilium lbꝛo· 5.· ca. 69. ꝓpe mediũ Equalitas diumaꝝ perſonaꝝ oñditur libꝛo·i· ca · 12· per to tũ Erroꝛ ↄſcientie quot modis cauſet᷑ liꝰ.z. ca ·: vltra med uum Erroꝛes quatuox circa treationeʒ mundi eodem libꝛo capitulo quaſi circa medium Erroꝛes circa motum angeloeum eodem libꝛo ca · 5· ꝓPe ſinez Eſſentia diuima vtrum generet vel generetur per quatuo pꝛo poſitiones libꝛo.i:capitulo·4·per totum Eſtimatiua potentia quid ſit libꝛo · 2· capitulo · 32· per totum Eſuries iuſticie quid ſit libꝛo· 5· capitulo.o · per totum Etates mundi et hoĩs quot ſint libꝛo.2. ca ·io· poſt pᷣn apium . * 2* 2 . . M — 22 — lbꝛo capitulo.iS. a pꝛintipio Eternitas quud ſit libꝛo. i.capitulo· i9. poſt pꝛinpium Eucariſtie ſacramentuʒz vt ſit que reqmratur a de eus materis libꝛo.d·capitulo.ii.quaſi per totum Kr Eucariſtie ſacramentum eſt ſiguratum multipliciter vbi ſupꝛa ad finem capituu Eueariſtie dignitas a de mirabilibus que circa fiunt eodem liꝰ capitulo.i⁊ · a pꝛinci pio Eucariſtie ſacramenti effectus eodem libꝛo ca.izʒ. q̃ſi per totu m Eucariſtie ſacramentum aliqui non ſumentes bene ſauunt eodẽ Eucariſtie ſacramentũ ſuo tempoꝛe non ſumentes que mala in⸗ cur rant vbi ſupꝛa ante finem Ex pꝛepoſitio quid ſigniſit ibi.er quo omnia per quem libꝛo I· capitulo.iſ.circa medium Excellentia dei quid ſit et ꝙ nullo exemplo ſe egeat eodem hꝰ capitulo.⁊z· per to tum MW Exemplar libꝛi vite a ſpetulum quomodo differunt eodem li capitulo.2⁊6.· pro pe einem Exoꝛtiſmus pueroꝛum quid ſit libꝛo.G.capitulo · .per to tum Knta ſia animi potentia quid ſit à quomodo in ſomno operatur libꝛo ·⁊ · capitulo39· a prina pio HD antaſia impedit intellecum vbi ſu ꝓpe finẽ capituli Fides quid ſit et ꝙ multiplicter dicitur eodem libꝛo capitulo 18. a printipio gides ſcĩia a opinio in qͥᷣ differant vbi ſu ärca mediũ capitulł Fides vna eſt hominum fidelium preſentium preteritoꝛum et fu ruroꝛum vbi ſupra prope finem gFidei perfectio in quibo cõſiſtat vbi ſu circa medium capituli Fihus dei quomodo ſit imago patris libꝛo. i. ca·õ. a pndpi o Filius eſt in duuma eſſentia et quabs ſit illa generatio eode m hbro capitulo · x· per totu m gFilius quomodo eſt in patre aO quot modis didĩt᷑ filus vbi ſup Fihi excellentia eodem libro capituulo.G· crca mediuam Filius in diuinis eſt tantum incarnatus a non pater vel ſpiri⸗ tuſſanctus a quare libro· 4· capitulo. S. a medio vſq; ad ſineʒ g mis finitũ dicunt᷑ tripliceter libro.i· ca.5· orca medium mis multiplex a auõ ratione fims opus eſt meriwꝛiũ vel nõ ibro.5. ta-i3. a prinapio a libro. 6ca vltimo vltra medum Fomes peccati quomodo coꝛpus a naturazʒ inſficdat libro qrto. capitulo · 3 arca medium Foetitudo virtus qud ſit et que partes eius et qus effectus. libro.5. caꝰ. 35. a pꝛinci pio Fotitudo in quibus conſiſtat que eam adinuant vbi ſupra a medio capituli vſq; ad finem Fragilitas hominis in quibus ↄſiſtat libro.·2. caꝰ. 60. Pe fineʒ Fragoꝛ diurnus vnde cauſetur libro 2z· ca..poſt medium grudtus diume incarnationis libro· ꝗ· caꝰ. S· poſt pmupium Fructuum ſpiritus enumeratio libro · S· ca. ?5· letus quõ ſit in damnatis hbro. O·ca·=i· quaſi ad medium glumen vnde cauſetur lbro= · ca. 9: poſt medium Klaxia quiv ſit lbro.⁊.caꝰ.S· poſt pꝛintipium Gaudium eceeſte quale ſit libro.2.ca.vltimo per totũ Gloꝛia ſanctoꝝ qualis erit vbi ſu pra Gog et magog quid ſigniſicent · eodem libro.ca · 10. per to tuzʒ Graua g9 gratum ſadens ꝙ; necſſaria ſir hommi a qui bo oꝛitur libro.5. caꝰ. ſa pꝛin apio Gratiaz diſtindio eodem libꝛo.ca.2.a pꝛincipio Gratia abilitatem ſeu diſpoſitionem pꝛeexigit eodem capitulo 1. poſt medium Gratiam peimam nullus poteſt mereri ꝓpꝛie ſed ipſa meretur augeri eodem libꝛo caꝰ. 14. Poſt pemapium Gratia et virtus quomodo ſunt m amima eodẽ libꝛo. capitulo 3 rca medium EGratia an cadat ſub merito et de preꝑatione ad ipſam libꝛo. 5 ca. i. ſtatim poſt med ium. a eo dẽ libꝛoca.io a medio ſeqnti Gratie effectus quid ſit eodem libꝛo· capitulo.ꝭ a principio Gran doet glacies vnde cauſetur libꝛo ſetundo capitulo nono tirca medium Gula quid ſit et filiabus eius a remedijs libro tertio capitulo 19· per totum Gula quando ſit pec atum wemale vel moꝛtale eodem libꝛo. ca pi tulo·⁊2.poſt medium Kbitus quõ ſit in anima libꝛo. . caꝰ. J2· Habitus acquiſiti à imfufi quõ differunt ibidem Habitatio ad gratam ſiue ad canitadem quando cadit precpto libꝛo · . capitulo.32 · Poſt printipium habilitatio að gratiam quid ſit libro· 5. ca:ia princepio. Et Ebꝛo ſeptimo:capitulo·ʒo.poſt prinapium ℳ— —— N Homo quomodo ẽ ymago dei libro.i.capitulo.6õ.a pꝛinepio et libro ſetundo · capitulo· 6l· arca pꝛineipium Momo ex quataoe elementis conſtat ᷣm coꝛpus libro. 2. capi⸗ tulo. 56. poſt medium SSS Homo quare compoſitus ſit ex anima et coꝛpore eodem libro caꝰ. 59· a pꝛincipio W Hommis ꝓpꝛietates que ſint etplura alia de homine eodem li⸗ bro · caꝰ. 60 · per totum Homo vbi a qualis creatus ſit a deo.a ꝙ; poaus fſactus eſt ad maginẽ dei quã ãgelus eodem · lbro.caꝰ.õſ.in pꝛin epio Ponſmis dignitas et ſtatus quahs fuerit ante peccatũ ibidem poſt pꝛmcipium. Et libro. 4. caꝰ.. ante finen Homo quomodo lapſus ſit et qualis poſt lapſum effectꝰ hbro 2. eaꝰ. 64 · in pꝛincipio Homo qre ſit pꝛomioꝛ að malũ qᷓ; ad bonũ li.ꝭ. ca.io.añ ſfinezʒ Humane nature in chriſto aſſumptio quare pocius incarnatio animatio nommetur libro. ꝗ· caꝰ · G· pꝛope ſinem homiti dium phibe tur hbro. S. caꝰ · 63· per totum Monoe par entũ pꝛeupitur eodem libro.caꝰ.Gꝛ · per totum Hoſtia quare frangatur in miſſa libro ſexto·capitulo vndetimo vltra medium O J”YJð Humilitas xp̃ᷣi aparet in circumauſione et baptiſmate libro· 4. cao. 1 Einurlo. eodem libro:ca/ iz.a pꝛimcipio Eiunium quid ſit libro· 6· capitulo.29. im medio Jerarchia ꝗ d ſit a quot ſunt taliũ li.2. caꝰ.i⁊· ꝑ totũů Ignis dicionis eodem libro. caꝰ. S. a pꝛintipio Ignis quomodo agat in animam vel ſpũm libro.2z. capitulo. 2· poſt pꝛintipium. Et eodem libro. caꝰ⁊z · in pꝛinapio Iymago triplex eſt libro.i.capitulo.6.jin pꝛincipio Jheſu nomms dignitas libro· A. caꝰ.ii.poſt pꝛincipium Inanis gloria quid ſit a que eius filie hbro. 3. ca.S. anñ mediũ Inams gloꝛia quando ſit peccatum mortale vel veniale eodem libro·caꝰ.⁊2z cirea pimcipium Incar nationeʒ chriſti mult figure pceſſerant hbro..capitulo: 4· pꝛope medium Incarnationis xp̃irõnes eodein libro · caꝰ. x· per totum Incarnationis modus eodem libro capitulo ſextd per totum. Et capitulo ſequenti in pꝛmcipio rMMMM Jnrarnaticen chriſti vtihtas eodem libro · caꝰ. S· per totum nearnatus eſt filius tantum non pater aut ſpuſſandtus eo dez libro capitulo..: a pꝛincipio et poſt medium capitun Infernus qualis ſit libro: capitulo.2i·poſt pꝛincipium Inferni diſtindtio a quare eantemus ammas liberari de in ferni woragine libro.4·capitulo.⁊i:cit ca medium . Inſerni pene multipliœs libro.2: ca.za medio vſq; ad ſinem Infinitus eſt deus et quot modis ſumatur infinitũ libro pᷣmo ca. I5 a pꝛinapio Jmimicum dupliem habemus hbro. S. caꝰ . 31· Poſt Pncipium Innoeentia cehriſti in quo a Pareat libro. ꝗ. ca.i3· per totum et pꝛedpue in fine capituli Inimicoz dilectio peeepitur libro. 5. caꝰ. 31. a p⸗mntipio Inimitoꝝ dilectio conſulit᷑ àQ ꝙ ipſius teneamur aſcendere ſami liaritatem et qualem eodem libro. caꝰvltimo poſt pꝛmnapium Indulgentie quando valeant et quibus libro.⸗. capitulo · 5. per totum et libro.O.caꝰ· 30.· verſus finem Iniuriam quando et quomodo teneamur remittere et pꝛoximo ſatiſfare libro. S. caꝰ·31. ante ſnem V Immenſus eſt deus et quomodo longitudo et latitudo m eo di cantur. libro-ſ.caꝰ.Iꝗ· per totuùm Impꝛeſiones aeris multe ſunt libro. i.caꝰ.· per totum Impaſſibilitas gloꝛioſoꝛum coꝛpoꝛum qualis ſit libro ?. caꝰ. 27.· poſt pꝛineipium —dN Impaſſibilitatis ade et pueroꝝ in lymbo differencia ikidem Intellectus paſſibilis a agens in qꝗ differãt li·2· ca·2 5. p totum Intellectus vt aliquidð intelligat tribus indiget libro·2. caꝰ·18 urca medium . Intelledtiue virtutis quatuoꝛ aſſignant᷑ differeneie eodez libro Intellectus pradicus et ſpetulatiuus in quo differant eodem. libro. ca. 42.· per totum Intentionis rectitudo ↄſulitur libro.. ea: vltimo vltra mediũ Jocoſa verba ↄponens ꝓpt lucꝝ an pecret h· 3. ca. 22 vlt me. Inuidia quid ſit a q̃ eius filie eodez libro · ca · 10· per totu m Inuidia multa mala faeit vbi ſuß U Imudia qñ fit moetalis vel venialis culpa eodẽ li · c. 22z. in pᷣn . Jra quid ſit a de gradibo reatus ire eodem Ebro · ca. 2 a prin⸗ cipio vſq; ad finem B Ire filie que ſint vbi ſupra arca medium Ira qñ ſit moetalis vel venialis culpa eodẽ libro· ca · 22z· añ me · Ira ꝗᷓ mala a qnta ſatiat a de remediis eodẽ li: ca: i7 pe me. — — — Iris quid ſit hbro pᷣmo capitulo nono poſt medium Neremiſſibile quot modis ditat᷑ libro· ꝭ. ca.23· pPoſt pneap ium Judicum duplex eſt libro· S. caꝰ. 33. poſt pꝛinti pium Judiduz finale que pꝛeedant libro ·z. ca:16 Judidum finale quale erit a de loco ipſius ibidem Judiai ſinalis qᷓtuox ert odines eodem li · e. 8· poſt pꝛineipium Judiui hinalis due erunt ſentencie ibidem RM udicandi aliquẽ qnq; ſunt modi eodem li.ca.i2. a pꝛinti pio Japiter planeta hbro pᷣmo capitulo ſeptimo poſt pꝛmapium Juſtica aQ miſcðia quomodo mueniant᷑ in oĩbo dei o peribo libro 1.ca. 33. a pꝛemci pio Iuſticie tõ municatiue a diſtributiue differẽtia li.s.c.ſo. pꝰ pn. Juſtida quid ſit que partes a quis effectus eiꝰ aut in quo co n ſiſtat libro · x· ca · 32· a pnapio· Et eodem li · ca · 36. per totum Juſtitia peruertitur tripheter ibidem Juſtiſicatio qiid ſit et ad impij iuſtifſicationezʒ que requirantur libro · 6. ca. z0· per totum Jurare phibem li..c.õo.ꝑ totũ. Et e.li.ca.vltimo cir ta mediũ Kritas ſiue amoꝛ tribo modis dr h.j.ca.9. a pᷣnupio Karitatis excllentia à quibo rebus tõparet᷑ et quid in nobis operetur· libꝛo·· ca·⁊ 5 per totum Raracter qud ſit hbro.G· ca· 6· arca pꝛmapium Raracter in qᷣlbet dme impꝛimit᷑ a qñ eodẽ li ca. 34· pꝰ me. AXAKrcrime damnatoꝝꝶ quales erunt poſt reſuꝛreckionem lbro·.2. ea·21. Poſt pꝛimcipium Latria quid ſit libro..· caꝰ.2· a pꝛintipio bido quid ſit libro · 3· ca. 15· Poſt pꝛincipium WZ Libeꝝ arbitriũ qd ſit et a q̃ coactiõe ſit libeʒ li.⁊.c. S5: a pᷣn. Libertas triplex eſt ibidem Licita nõ ſũt fadenda in qnq; caſibꝰ h. ⁊· ca. vltimo ante finem Lymbus quid ſit libro.4.ea·⁊i.erca medium Loco ineſſe dici᷑ aliquid tripliater libro.i/ca.i⸗z.a pꝛincipio Locoꝝ diuerſoꝝ diſtinctio libro. 2. caꝰ.ſo.a pꝛin apio Lotutio dei angeloꝝ animaꝝ et demonum adinmcem qualis ſit eodem lbro.ca.i9· per totum Lumen q;ð videt denocke quid ſit eodẽ li · ca · · circa pntipium Luiſfer in quo oꝛdine fuerit a quo pet᷑o peccauerit eodeʒ libro eapitulo·⁊ 8.per to tum M Luctus ꝓut eſt beatitudo quid ſit libro · 5.· ca · 40· per totum Luna quid ſit aQ euis ↄcurrens eodem libre ea.? ante ſinem Lux quid ſit et de eius vtilitate eodem libꝛo· ca. õ.per totum Luxuriaquid ſit et de eius ſpedebus libro·3. ca.21. a pᷣncipio Luxurie ſilie qᷓ ſint aO multipłr nocet vbi ſup pꝰ me.capituli Luxuria remedia ibidem . Luxuria qñ ſit moꝛtale eodem libro.tca.⁊2 · ante finem MWah diſtin dio eius vti litas Ubro .3.Ca. Per cotum Maria virgo qre ſuerit deſponſata li · ẽca. vltimo ante ſinem MWaria virgo ſeptem verba ꝓtuliſſe legit᷑ et de reſponſione an geli hbro. 4· ta2· per totum Maria virgd vnde contepit eodem hbro ca ; 4· ante finem Maria fuit vera mater xpi eodem hbro ca·2 ante finem Waria quid nobᷣ ꝓtulerit in natiuitate xpᷣi eode li ·calo.añ ſi· Marie ſanctifitatio qᷓis fuerit a qᷓnte puritaus extiterit eodem libro capitulo tercio a pntipio et etiam poſt medium illius ca⸗ pituli et libro · S ca:22 pꝛope ſinem . Matrimomum quid ſit et plura de hat materia libro·6: capitu lo/ʒ2 a pꝛintipio vſq; ad medium MWechia ꝓhibetur hbro · S· ca. 64· per totum Medium eſt tenẽdum virtutis eodem libro ca · F. Orta pꝛinei⸗ pium. Et eodem libro ta.33· a medio vſq; ad ſinem Medium multiplex muemitur hbro·2 ta. 25 ante finem Melancolici a in firmi młtas hñt fantaſias E·2.· c. 39. circa me. Memoꝛia q;d ſit à quõ differt a remĩſcẽda eodẽ. li. c. 40 a pn. Mendaaũ ſit tribus modis libro. 5· ca· 65 per totum Mertcurius et mars planete li. . ca:7. pꝰ pnapiũ et añ finem Mereurii phi ſentendia de deo libro · I. ca. 18. poſt pꝛin pium Meritum quid ſit et eius diſtindtio libro · ꝗ· capitulo.i5.· ꝑ to⸗ Mereri an quis poſſet pᷣmaq grãm vbi ſup̃ tirta mediũ capli Mereri quomodo poſſint pecatoꝛes ibidem Membra triplicia hommis libro. 2· ca· ?6· arta medium Meſſia ſilii et ſpũſſancti duplex li ·i.ca:9. poſt pꝛin ap ium Miſſe dignitas a ems mirabilis expoſitio li ·6. ta.I6· ꝑ totum MWiſſe tres qre cantent᷑ ĩ die natiuitat xp̃i li. ꝗ.c.Io· tirca pn. Miſſe quõ ſint equales a de neghgentiis que fiunt in ea qu? emendent᷑ libro. 6· ca. 16. poſt pnapiũ. Et ca ſequenti ꝑ totũ Mileritoꝛdia ꝓut eſt beatitudo qͥd ſit libro ta· Sd. per totum 0 Achina mũdi in quibo oſiſtat libro. 2. ca. 3· a pnapio MW Miſericoꝛdia ꝓut eſt ↄſiliũ eodẽ libro.ca.vltimo circa medium Giſcðia dei quõ in eiꝰ effectib appet li . I. ca j35. Poſt pᷣnapiũ Miſericoꝛdia dei multiplex eſt vbi ſup̃ in pinapio capitui Miratulum quid ſit et differenda inter miraculum mirabile vl mirum eodem libro· ca · 28 a pꝛinapio Mitis quis dicatur libro·s·c·ꝗ. per totum Woſaica lex que ontinebat et quomodo differt a noua lege li bro · 5· capitulo · Go. per totum·. Et libro/6õ· ca:?. per totum Woꝛoſa delectatio ꝗd ſit et qñ ſit ptẽm moꝛtale li · ꝭ. c.ii .ꝑ to. MWoꝛtalium peccatoꝝꝶ oꝛigo ſuffidentia et comperatio eodem h bro · capitulo · . ꝗ· per totum HMVU Woss anime quid ſit libro. 4. ca. 22· ante finem MWoss duplex eſt hbro.2. capituilo· i5: ante finenm MWotiua vis in homie quid ſit libro·2· capitulo· ꝗi· a pᷣneapio Gotiue vires rationalis anime quot ſint eodem libro capitu lo. 48· per totum otus pꝛimi quales fuerit in ſtatu innocentie a plura de hae materia libro. 3 capitulo. zz. vltra medium Mãdi triplex eſt diſtindtio libro. ⁊· poſt pꝛincipium Mundica coedis quid ſit lit ro. 5. ca. 2· Mundi innouationis et purgationis differencia et quõ fiat u 7· ea. I4· an te finem:a eodem hbro·ca.i9· quaſi a pꝛin epio Mutabilitas reꝝ oſtenditur libro·2z· ca:io.carca pꝛmcipium WMuta tio multiplex hbro.s. ca.iz· ante finem Kufragium duplex libro · 6/ ca · 20· poſt pꝛincipin Matiuitas xpᷣi qualis fuit et eius vtilitas libro.A. caꝰ. 10·. qu aſi per to tum atureliter quomodo aliquid fit et quomodo alique fiant pꝛe ter contra et ſupꝛa naturam libro.i.ca.2 8· cir ca pncipium Nebula vnde cauſetur libro· ⁊. ca.q. poſt pꝛin eip ium ilegligencie miſſe quõ ſint emende libro. 6· ca:i2. per totum Nationes diumaꝝ ꝑſonaꝝ quomodo diſtinguantur ꝙ quoꝛũ dam ſignificata deo non ↄueniant libro· j.ca· 22z· a pꝛincpio Momma quoꝛũda; angeloꝝ exponunt᷑ libꝛo· 2.· ca.⁊0· ꝑ totũ MNubes quomodo cauſetur li. 2. ca. · poſt prinapuaim Numerus quid ponat in diumis li.ſ.ca.⁊.qua ſi a prinapio Bduratio quid ſit et quot modis ditatur h.i:capitu lo .30. pꝛo pe finem Obedientie ↄſiliũ ponit᷑ li. 5. ca. vltimo cirta pᷣncipiũ Occaſionũ pctoꝝ vitandoꝝ ↄſilium ibidẽ certa medium capłi Otculũ triplieem accepit hõ in creatione libro.2· ca.õl.añ fine⸗ Omnipotentia quomodo attribuatur deo libro pꝛimo capitulo Hotenda Pe P 22. poſt pꝛntipiuim. Opus vnum non eſt ſimul meritoꝛ iũ et demeritoꝛium libro. x5 Opus meritoriũ a quo ſit. a quibo meremur a quibo nõ ibidẽ. Operum ſex dieꝝ intelligenta a miſtica eoꝝ expoſitio libro.z· capitulo.2z. pꝛope medium. Operuùm quinq; genera libro.ʒ· capitulo · õ· ante fnem. Opera iuxta caritatem facta ad q d valeãt li.gy ca.iꝗ circa ſineʒ Opera omnia dei habent in ſe miſeri coꝛdiam et iuſtidam libro. 1.caꝰ · 33· circa pꝛintipium Opera bona tria merentur libro.S.ca.iA.a pꝛintipio Dpera moetificata quõ vmikficent lb ro.6. ca.?0o- ad finem Opus vnum meritoꝛium tantum meretur de pꝛemio ſebſtanda h ſicut mille libro.· ca.iꝗ.ante medium DODppmion es de incarnahone xp̃i lbꝛo.ꝗ. ca.2 ante ſinem Dꝛatio quot modis fiat libro· 6ᷓ.ca·2 9ad finem. Oꝛbes teꝛram et aquarum airtueuntes quot ſint et quanta ſit eoꝝꝛ diſtaneia ab inuiœm libro.⁊.ca. 32· ante finem Oꝛ bes deleſtes quomodo innouabuntur poſt iundidum libro.⸗ capitulo.i9· poſt pꝛincipium Oed ines angeloꝝ quot ſint libro·z· ca.i2⁊ per totum Oꝛdinum ſinguloꝝ: ꝓpꝛietates et officia eodem libro capitulo I5S a pꝛintipio et quaſi per to tum Dꝛedo ꝓput ſatramentum eſt deſcribit et de pᷣma tonſura.a quid ſit de ſubſtantia huius ſacramenti libro.6·ca.2 4· a pᷣntipio vſ ; ad medium . Oꝛdines quot ſint et quomodo xp̃us eos inſtituerit vbi ſupra a medio capituli vſq; adð finem. “ Oꝛdinis dignitas a que impediant vel pꝑmoueãt ꝓmouendos eodem libro. ca. 26· per totum Dꝛdinandi quales elſe et quid vitare debeant eodem libro ea⸗ pitulo. zzz ðð Deginale peccatũ multa habet nomina libro·ʒ. ca·9· ꝑ totum. Dꝛiginalis tulpe traſfuſio non eſt a deo a quõ turatur eodem. libro, ca. S. a medio vſq; ad fcnen Dꝛiginale pecatũ vnde habeat oꝛtũ vbi ſup̃ a pntipio capłi· ra diſi teꝛreſtris ꝓpꝛietates hbro. 2. apitulo. 6z · Palma quale pᷣmiũ ſanctoꝝꝛ ſit libro·?. ca: Z S: pe fi. — Paſſionis et ꝓpaſſionis differentia etquomodo fuerint in xpo libꝛo · 4· capitulo.i⁊=.poſt medium H Paſſio xpᷣitollt ſeptẽ vidaa eodem libꝛo capitulo.i9cirta me⸗ dium 2 ubꝛo. 3· capitulo . 14. ante finem Paſſio xpᷣi qualis et q; vtihs fuerit libꝛo · 4.caꝰ.iS.per totum Paſſionis xpi eff ectꝰ multipliciter eſt eodẽ liꝰ ca.i9· a pᷣnapio Paſſiones quomodo ſint in amma libꝛo · ⁊· caꝰ.⁊. per totum Pater quomodo eſt in diuina eſſentia et ꝙ pater multipliciter ſumitur libꝛo · i.capitulo:ꝗ·per totum Pater non ditcit mitti in diumis eodem liꝰ caꝰ. ante medium Pau pertatis vo nſilium libꝛo·s·:capitulo ·õ ·a pꝛmncipio Paupertas ſpiritus quid ſit eodem libꝛo tapitulo.ꝗb.pe? totũ Papa quibus poſſit indulgentias dare libꝛo.2?.ca.x· per totũ Pax quid ſit hbꝛo · S:capitulo.3· per totum M Pecatoꝛ quare puniat᷑ pena eterna pꝛo pecato mo mentaneo libꝛo·i:capitulo.ꝭꝗ·poſt pꝛincipiim a libro.⸗2=· ca.2· ante finẽ ecatũ angeli quare ſit irremiſſibile libro· 2· caꝰ · 2 5· per to tũ Peamm fact indignum communione tribus modis libro.6 capitulo.i5.poſt pꝛinceipium Pcẽm veniale qualẽ pniam reqiiat a an vnum poſſit remitti line alio eodem libro caꝰ q ià. per totũ a lꝰ. 3· caꝰ. i3. per totum Pecatum phura habet nomma libro·3ʒ. capitulo:.ꝗ·per totum Peceata moetalia tO vemalia quomodo ſe habent admuicem liꝰ 6. capitulo · 31· circa m edium ððB Peccatum noſtrum a pꝛimoꝛum parentũ quomodo tonfoꝛman tur libro.⁊2· capitulo vltimo per totum HM Peccata coꝛdis que ſint lbro.ꝭ. capitulo vltimo a pꝛineipio Peccati diffinitio a quando delectari in creatura ſit peccatũ vel non eodem libro capitulo.i .per totum ðUD Peccatum quomodo oꝛitur euis tauſa a ipſius pꝛogreſſus eo⸗ dem hbro eapitulo. 5· qu aſi per to tum Peccatum quare mihil dietur quomodo reatꝰ peccati manet m amma eode m libro capitulo.32 per totum VD Pecata operis que ſint eodem libro caꝰ vltimo crca medium Pctm diut᷑ maius altero multis modis eodẽ liꝰ ca.. ante finẽ Peccatum quomodo eſt pena peccati Peccati venials multiplex eſt effeectꝰ odẽ liꝰ ca.3· a pneipio Peccati meetalis a venialis differenua eodẽ liꝰ ca.i⁊.poſt pᷣn. Peccatum demonis quale fuit lbro2.capitulo.⁊ S per totum Peccati multiplex diuiſio et quid ſit moꝛtale vel veniale libro capitulo. 6. qu aſi per totum eccata oꝛis enumerant᷑ eodem libro caꝰ vltimo carca medium Peccatum fadt homini multa mala a ꝙ vnum ex alio naſcitur eodem libro ca.?. vſq; ad medium a libro·. caꝰ.S. a pꝛincipio Peccata motalia quibus beſtiis comparã tur libro· 3. capitulo 14· ante finem Peccata omiſſionis eodem libro capitulo vltimo ante finem Peccatum quantum no cat etiam deteſtatum per penitentiam eodem libro capitulo·2. ar ca medium Peccatũ multis nocet iteratuʒ vbi ſupꝛa poſt medium eapituli Peecatum in ſpiritumſanctum quare dicat᷑ irremiſſibile eodem libro capitulo.23. per totum Pceĩr̃m quõ dicat᷑ aliquid mereri a deo libro ·S· ca.io·cirea me. Dena tempoꝛali qᷓre aliquu puniunt᷑ libro. j·ca · 33· Pe medium Penitentia quid ſit a de duplid pñia hbro.h·ca.iS· a pᷣntipio Penitentia q;diu durare debeat et que ſit materia et foꝛma ſa⸗ cramenti penitentie vbi ſupꝛa poſt pemapium ceapituli Peiitentie effeckus qus ſit eodem libro capitulo·⁊o·per totũ Pniam q̃ impediant a qͥt multiplex ſit eodẽ liꝰ ca.19· per totũ Penitentie partes integrales ꝗᷓ ſint eodem libro ca·2i per totũ Penalia loca ammaꝝ quot ſint a vbi libro.2. ca ·z. ante fineʒ Per ꝓpoſitio qͥt modis acipiat᷑ hbro.iea. l.poſt pꝛina pium eodem libro ca. · ante fineʒ et ca ·io· crea medium li · p̃dicto Perſedis non heet ſua repetere hbro. . caꝰ.õ9. pꝛope medium Perſedtio multiplex muenitur eodeʒ libro capitulo · 3· ante finẽ et eodem libro capitulo.s· poſt pꝛmncipium et dicto libro caꝰ. 46. circa medium et libro · 6· capitulo. 32. Poſt princpium nec non libro.ii:capitulo:iS. vltna medium Perſetutio ꝓpter iuſtiaam eſt ãnexa pad liꝰ. ·ca.A.per totũ Perplexitas quid ſit ibro.⁊· capi tulo·i5.ante finem Perlſona quomodo diffinit᷑ liro.i.capitulo.izʒ.prope finem Perſonarum diuinarum equalitas in quibus conſiſtat eodem libro capi tulo.i⁊·per totum Perſona vna quomodo ꝓœdat ab alia in diuinis eodem libro tapitulo.i0 a printipio Perſona an aſſumpſerat perſo nam vide per quatuoꝛ propoſiti ones libro. 4· capitulo.2· ante medium Perſonis eccle ſiaſtieis theſaurizare non licet a qualiter libro3· capitulo. 19· circa medium Pietatis donum in quo liſtat libro· S· capitulo.A2z per totum ⏑ — — Philoſophia moꝛalis quomodo diuidit᷑ in pꝛohemio libꝛo· / a libꝛo· S. ca.5· poſt pꝛintipium et eodẽ libꝛo ca. 33· a pncipio Philoſophi quomodo cognouerunt deũ libꝛo · 5. capitulo· 18· vltra medium MM Philoſophi qualem beatitudinem poſuerantt ihiſonomia hominis per ſingula membꝛa et accidetia libro. 2 capitulo · 52.· per totum Phiſonomie regule generales a ꝙ non imponunt neceſſitateʒ adtibus humanis eodem libꝛe capitulo. SS. a pꝛinapio Planete quot ſint libꝛo ·i:capitulo.s.circa meduim Plenitudo gratie multiplex eſt lbꝛo · 3. capitulo·iʒ. per totũ Pluuia vnde cauſetur hbꝛo.i.capitulo./circa medium Potentia dei duplex eodem hbꝛo capitulo.⁊2· a pꝛincpio Potentie aĩe ſenſibilis qt a qᷓ ſint liꝰ.z.ca.32.et tribo ſeq̃n tib Potentie eodem quomodo ſint in anima eodem libꝛo. caꝰ.ꝗ2. Pꝛecœpta pꝛimoꝝ parentũ q̃lia fuerint eodẽ liꝰ ca. 42. per tdtũ Pꝛecepta decalogi quomodo obligent et que ſit eoꝛum ſuffici⸗ entia libꝛo·5. capitulo.sSper totum r Pꝛedeſtinatio quid ſit a in quo differunt pᷣdeſtinatio vocatio aↄ magniſficatio libꝛo·i.capitulo· 30. vltra medium P:edeſtinatio non imponit neceſſitatem pꝛedeſtinatis ibidem Pꝛedeſtinatio a pꝛeſecientia differunt et in quo vbi ſupꝑea Pꝛedicatoꝛes qualeʒ aureolam habituri ſint libꝛo/2·capitulo penultimo ante finem MMV Pꝛedicatoꝛ an petœt in moetali peccato pꝛedicando libꝛo⸗b·ca⸗ pitulo vltimo vltra medium Pꝛelationes in hommibus euacuabunt᷑ libꝛo.⁊.ca.16. in fine Pꝛimi hominis quinq; ſtatus libꝛo.:capitulo:2.ante finem Pꝛo hibe tur aliquid multi pliater hbꝛo.⁊.caꝰ.õꝛ · per totum Pꝛopꝛietates diu marum perſonarum libꝛo·i.ca.⁊⁊·a pnepio Pꝛudentia virtus quomodo deſcribitur a de par libus eius Pꝛuden tia triplex a quid ſit eius officium Z Pꝛuina quid ſit libꝛo · 2z capitulo ..pꝛo pe medium Pa rgatoꝛius ignis q̃lis ſit à multa de hoc hbꝛo:z. caꝰ. I.a pn Pur gatoꝛium duplicz penã m ſe inc ludit eod liꝰ ca.?· a pn Vatuoꝛ reperiunt᷑ in creatura libꝛoii.ca·ꝭ· circa mediuz Quatuoꝛ voeabuloꝝ diuinoꝛum differentia ſcʒ eſſentie ſubſtanuie ſubſiſtentie a ꝑſone eodez liꝰ ca · i3· per totũ Qunta eſſentia quidð ſit libꝛo·⁊· capitulo · ⁊· eirta medium Ktio quid ſit a quomodo dinidatur in partem ſuperi⸗ oꝛem inferioꝛem libꝛo.2=· capitulo· 42· per totum Raatio cauſahs ſemmahs a naturalis quid ſint et eaz Differentie libꝛo ·. capitulo.⁊8. ante finem Radices pecatoꝛum que ſint libꝛo3. caꝰ. i5. vſq; ad medium Reatus pecati ſeu macula q;d ſit lbꝛo · 3. capitulo· 4· per to ti Redemptio hominis qualis fuerit hbꝛo·A·.ca.i9· vltra mediũ Regnum romanozum peius deſtruetur q; indiaum extremum dompleatur libꝛo·2⸗.capitulo.d.per totum Relatõ es qͥt ſint a que in diuinis libꝛo.i. ca.⁊2 · circa mediũ Reminiſtentia quid ſit libꝛo.=· capitulo· 0. pꝛope medium Religioſus ſeu perfectus an grauius percet in eode genere peti q; ſetularis libꝛo· 2. capitulo.S ad finem Repꝛobatio quid ſit hbꝛo.i.capitulo.ꝭi.a pꝛincipio MRerum caulſa eſt deus triphci modo libꝛo. 2: ca ·i. poſt pncipiũ Res ſacram enti quid ſit VV Res quot modis ſit in loco libro.i·capitulo:i2. poſt pᷣnapiũ Reſurredtio moꝛtuoꝛum qualis erit a plura de hot libro. =. ca⸗ pitulo.is: ante ſinem a capitulo ſequ enti a pꝛind pio Res quid ſit libro ·=· capitulo..poſt pꝛincipium Reuerentia quid ſit libro. S. capi tulo · 38· poſt pꝛincipium Rbbati ſandiſicatio pꝛeepitur libro.. ca· 61· per totũ Sacramentum quid ſit et a quo ſacramenta ſint inſti⸗ tuta a quare libro· ᷓ· capitulo.i.et.⁊.per totum Satramentũ vnde dieat᷑ eodem libro capitulo. 3. crca med iuz Sacramentozum effectus numerus a efficada vbi ſupꝛa in pin cipio capituli a capitulo·4· per totum Satramentoꝝ qu ſint diſpenſatoꝛ es eodẽ libro ca · S.per totũ Sacramentoꝛum legis nature ſcripte a gratie differentia eodẽ libro capitulo. per totum ʒ Sacramentoꝝ excellẽtia vniꝰ ſuꝑ ahud eodẽ liꝰ ca.ſo. ad finezʒ Salutatio angelica qualis fuerit t ſalutationum differentia li?* 4·. capitulo·l. per totum Sandtificatio xp̃ᷣi inueni᷑ eodem libro capitulo.ʒ. cirta mediuz SanRificatio in vtero qualem gratiam conferebat ibidema pᷣn apio capituli vſq; ad medium Sanguis xpᷣi quinq; vicibo eſt effuſus eodem liꝰ ca:iS: ante finẽ Sapientia genita pater ſcilit in diuinis non eſt ſapiens li bro 1:capitulo · S· arca medium . . „ Sapientia dei multipliciter nommnat᷑ eodẽ liꝰ ca.29· ꝓpe mediãũ Sapientia a intelledus in quo differunt li. s. caꝰ. 45. per totũ Satiſfadtio qualis debeat eſſe a de partibus eius et earum ſuffi centia hbro.6· capitulo:zz. a ſequenti per totum Saturnus planeta lbro.⁊z capitulo.=.a prine pio H GScientia dei angeli a hoĩs in qͥ differant liꝰ.j.ca. 29· poſt pn⸗ Geientie magne debet coꝛreſponderi virtutũ magmtudo lbꝛo 5· capitulo. 6̊. ante finen Stientie donũ quid ſit a eius effectus eodez liꝰ ca. q. per totü Siire plura poſſumꝰ h̊ ſolũ vnũ inteſligere li·2· ca. 44. ante ſinẽ Scandalum pꝛohibet᷑ a quotuplex ſit h.S. ca.õ. ꝓpe mediuz Genſus ſpirituahs qui ſint eodem libꝛo capitulo.s5. per totũ Senſus particulares quot ſint a eoꝛum differentia libꝛo-2· ca⸗ pitulo. ꝭ5· per totum ꝗðUMVMM BGemina iacienda ſunt qñ luna incendit᷑ eodẽ li.ca.2. ante fineʒ Genſus cõmunis quid ſit eodem libꝛo capitulo. 36. per totum Senſuahitas quid ſit aQ in quo differat a contupiſcibili a iraſci⸗ bili eodem libꝛo capitulo· ꝗl. poſt pꝛin cipium Signa exterioea in membꝛis vel in mozibus nõ ſemper inducãt interioꝛem ſtatum hominis eodem libꝛo caꝰ.SS. circa medium Bym bolum quid ſit et quot ſint ſymbola ſidei et eoꝛum expo⸗ ſitio lbꝛo.s.capitulo.⁊o.per totun6.6 Simplititatis verboꝝ conſiuum eodem li.caꝰ.69. ꝓpe medium Bynderiſis quid ſit a quis eius actꝰ libꝛo. ⁊. caꝰ.s.·per totum Sotletatis fraterne vtilitas libꝛo.s.· capitulo. ʒ0· per totum Golis mag nitudo a eius eclipſis libꝛo.2.ca·⸗. poſt pꝛincipiuzʒ BGolicitudo nimia interdicit᷑ libꝛo· 5. caꝰ.vltimo vltra medium Spes quid ſit a differentia inter fidem et ſpem eodem libꝛo ca⸗ pitulo. 21. a pe'inapio è Bpei effeckus a quibo rebo comparet᷑ vbi ſup̃ erca medium ca. Spiritus naturahs vitalis ammalis quid ſit libꝛo.2. capitulo Al. cr ca medium Spirituſſanctus eſt amoe a plura de hat materia libꝛo/i.capitu lo ·S. per to tum rMUD Spirituſſanctus quare dicatur caritas a donum eodem libꝛo ca pitulo ·· a peincipio MD Spirituſſanctꝰ quotiens quo tempoꝛe et quo effectu datus ſit vbi ſupꝛa poſt pꝛincipium capitouua SZpirituſſanctus multis modis vocat᷑ vbi ſup̃ poſt medium ca· Sponſis carnalibus dantur tria que animalibus gleeiſieãdis dabuntur libeo. 7. capitulo. 23· vltra medium Status triplex fidelium libro.6. capitulo.6: per totum Status multiplex hominis libꝛo·2· capi tulo· 6ꝗ· ante ſin em Sdella quid ſit eodem libꝛo eapitulo. S.a pꝛincipio Stelle quomodo erunt Poſt extemũ iundicluz libꝛo. 2. eapitulo 19. arca medium Studium vir tutis landabil eſt ſtudio ſeientie libꝛo S:capitulo 8. vltra medium AJubeilicn⸗ toꝛpoꝛum gloꝛioſoꝛuzʒ qualis erit libꝛo 2. capitulo 2. poſt medium Zubſtantialis mutatio quadꝛuplex eſt libꝛo. 6. ea.i2· ante finẽ Suffragioꝛum quatuoꝛ genera a qñ incipiant valere deſundis libꝛo.2· capitulo. 3· per totum Suffragia qnibus deſundis ꝓſint eodem libꝛo ea·3. a painapio Superbia quid ſit a quane dicatur oꝛigo omnis peccati libꝛo- 3 capitulo·i5 a pꝛinapio Superbie a vane gloie differentia ibidem Superbia multa mala hcit vbi ſupꝛa poſt medium tapitunli Superbie quatuo ſpecies et duodeeim gradus vbi ſupꝛa ſpe medium capitunui Abule peeteptoꝛum quomodo fuerint conſcripte libeo ( 1 5. capitulo·?8. carca medium Theologie oõmendatio in ꝓhemio hꝰ libri a pꝛincipio Theophama quid ſit libꝛo.2· capitulo.i5· poſt pꝛintipium Temptatur deus multipliater libro . 3ca. 6. poſt pꝛincipiuʒ ca. Temptatio demonum muluplex et quomodo repellatur libro 2· capitulo;65. a pꝛincipio Tempus qudd ſit eodem libro capitulo. 10.· a pꝛincipio Tempoꝛis incarnationis xp̃i ongruentia libro. 4· capitulo ·4 arca medium capituh Temptationis earnis et dyaboli differentia libro. 2· capitulo 65. ante medium Temptationum quatuoe genera vbi ſupꝛa corca medium Temperãtia quid lit que partes ſpecies dignitas eius lbro 5.· capitulo·2 4. per to tum Termogeſtus pulcre ponit in quo conſi ſtat meritum eodez3 li? capitulo:ſ⁊. crca medium erna elementum quid ſit libro·2. c. capitulo. .8. ante finem Terra dititur maria et quare libro. 4· capitulo.io. ante finem Terwmotus vnde cauſetur libro. 2· pitulo,0. pꝛope finem — ☛ –– —— — –☛ — – — – — — — — ſ — l — — G.E¶ „„ 0—, — Thelaurizare an ſit liatü ſbro 3 · capitulo · 19. po ſt printipium Timoꝛ quid ſit a quot eius ſpeaese et efftecks libro. x· capitule 38. per totum Timꝛ midalis guid ſit a eius effedtꝰ eodẽ libro ca · 4. per totũ Timoe filaliſ quid ſit ⁊ quomodo differat ab inidal vbi ſup ra capitulo.ꝗi.per totum Tonſura re ſat in clerias libro. 6. capitulo. 34· Grca pnapi Tranſubſiandano triplex libro. o· capitulo.i2z. circa medium Trinitas multiplex muenit᷑ in ſcripturis libro·i.ca.io.per totũ Trinitas peꝛſonarum in diuina eſſentia declaratur eodem libro capitulo· io· a principio Trimtas perſonarum tribus modis nobis innoteſcit vbi ſupi pPoſt princpium Triſtida qud ſit libro·3. capitulo. 18. circa principium Tomtruum qund ſit libro · 2· capitulo..prope medium Toꝛneamenta exercentes peœant mortaliter lbro·3. capitulo· 2z· Poſt prinapium Jur bo quid ſit lbro.⁊· capitulo.:ante finem Lauaba noniſſima quid ſit hbro.2. capitulo· i5· circa principium AKilis ioſa phat erit locus iudicii hbro. 2. capitulo·16. ante finem Hana gloꝛia quando ſit motale vel vemale Ppecatum libro/3. capitulo.22.· Grca prinepium Pana gloꝛia ſeptem ſilias habet eodem li. ca. §. ante medium Veniale peœatum quot modis didtur a an poſſit et toto vi⸗ tari eodem libro capitulo·iz. a prinapio Heniale pect atũ per que tollat᷑ libro.6õ.capitulo.ʒ2. per totũ· Heniale pecatuzʒ poteſt fieri moꝛtale libro.3. opitulo. 12. poſt prindpium VHentus quid ſit a quot ſint venti libro.2. caꝰ 9. poſt medium Henus planeta eodem libro capitulo·2.· orca me dium Verbuʒz patris quare dicatur filius in diuninis libro.i: repitulo 6· vltra medum Verbum triplex muenitur libro- 2. tapitulo. 19·. a printipio Perbum caro fadum eſt quinq; modis hꝰ capitulo.6. arta med ium Hermis infernalis qualis erit hbro. 2. capitulo- 21· prope me⸗ dium capituli Heſtigium trinitatis quomodo relucat in creaturis hbro.i· ca⸗ pitulo. I0· vltra medium MƷ OD WPirgines qualeʒz aureolam a qualem fructam habiture ſint hꝰ 2.· capitulo:29· poſt pꝛineipium MDU Hiaa non ſunt connexa libꝛo · 5· capitulo.?· ante finem Pirtus qund ſit àQ quomodo in medio conliſtat eodem libꝛo ca pitulo.A.per totum a capitulo·· a pꝛincipio Virtus quibus rebus comparetur et de conditonibo eius vbi ſupꝛa poſt pꝛinap ium capituli vſq; ad ſinem Virtutes quomodo ſint cõ Vmrtutes quomodo diuiduntur eodem libꝛo ta iSa pema pio Vir tutes pꝛecellunt ſcientiam et gandium mundi eodem libꝛo capitulo. S. a medio vſq; ad ſinem a capitulo.9· a pꝛintipio Virtutes quomodo ſint mfoꝛmes vel ſoꝛmate eodem libꝛo ea⸗ pitulo · 15-poſt pꝛnceipium . Pirtutes theologiœ a cardinales in quibus differant libꝛo ·5. capitulo: 16· per to tum ”M Maq tutes theologice non habentur ſine donis vbi ſupꝛa Virtutes theologic quomodo redifitant ammam quomodo inter ſe differant vbi ſupꝛa capitulo.i? per totum Virtutum equalitas a quare vſus vnius maniſeſtius ſe oſten⸗ dit q; altenus quomodo creſcant hbꝛo. 5· ca · 0· quaſi per totũ Virtutũ operationes ſiue effectus generales a ſpirituales eo⸗ — dem libꝛo capitulo ˖ 9· per totum Virtutum quatuoꝛ matres a de cõ capitulo.2. ante finem a capitulo ſequenti per totum Vir tutũ don oꝛum fructuum a beatitudinum differentia eodem ubꝛo capitulo:i5. ante ſinem a caꝰ · 54· eiuſdem libꝛi per totum Vilſus ſpiritualis a coꝛpoꝛalis impeditur triphater libꝛo.i:ca⸗ pitulo⸗ 16. crea medium Hita creature quomodo ſit in deo libꝛo.i·ca. 25. crca medium Pitã eternã meremur ex ðdigno libꝛo. 5· ca:i4. vltra mediuz Vndio extrema qud ſit quibus detur et quis ſit eius effectus libꝛo ·6/capitulo.33· per totum S= , Vndio quotiens ſit accipienda a qui vngantur ibidem Vnum quot modis dicatur a ꝙ tria genem ho minum multi⸗ plicant dininitatem libro.i: capitulo · ⁊. per totum Vnum ſolum pꝛina pium ommum rerum oſtenditur eodem liꝰ capitulo·3· per totum Vniuerſalia quomodo cognoſcuntur per partitulania aQ econ⸗ uerſo libro·z. capitulo. 4. circa medium Vicia quõ ſe palliant ſub virtutibo libꝛo/3. ca· 4/ circa medium nexe libꝛo·5. capitulo:z. a pᷣnepio mendatione earum libꝛo. 5. — — — ——— - vv— „ — C — ——---- —NLYZ —— — — Holuntas dei qualis ſit in ſe a ad merita nr̃a liꝰ. ca· 32. a Pn 49· quaſi per totum JMUG Voluntas quare non bogatur vbi ſupꝛa ante finem tapituli Pohuntas quomodo aliis potentiis dominer libro·z· capitulo Voluntas noſira poteſt cogi a deo liꝰ. j. ca· 22. poſt pꝛinapium Voluntatis diume quot a que ſint ſigna eodeʒ libro capitulo Voluntas noſtra confoemare ſe deber diuine voluntati ibidem ante medium eapituli M H Voluntatis diume conſoꝛmitas conſiderat᷑ quadꝛupliciter vbi ſupra poſt medium capituli l M Voluntatis nr̃e ↄſoꝛmitas in qͥ ↄſiſtat vbi ſup ante fineʒ capili Hox tube in indicio qualis erit libro.2.c ca:I S. circa prin pium Vulgur vnde generetur libro.2· capitulo.q. vlt ra me dium Vxo quot modis cognoſcitur a quand tum vel ſine peccato libro · 3. capitulo:z1. poſt prinapium S Vxoe dimiſſa propter ſoꝛmcationem reconeiliat᷑ multis modis lioro · 6· capitulo vltimo ante ſinem us non habuit angelum ſibi ad cuſtodiam deputatũ libro·z· capitulo.iS. poſt prina piim Xp̃us quomodo ſit ſub ſacramento altaris ſiue ſub ſpe iebus hoſtie libro. 6. tapitulo· iij. vltra medium Xp̃us quomodo conœptus ſit a quando libro·4· capitulo/4. circa med ium Ep̃us quando a quatre incarnatus ſit eodem libro capitulo. 5 vſ ad medium capitluii— 23 Xßps eſt vna perſona a triplex in eo vnio et pluna de hot libro 4· capitulo.⸗·poſt prinapium Ep̃i coꝛpus quomodo a ex quo ſoꝛmatum eodem libro et ta⸗ pitulo ante inem H r Ep̃us quibus rebus comparet᷑ et quibus nominibus nomineẽ libro. 4· capitulo·S. poſt principium Ep̃i incarnatio quomodo excellat noſtram tonœptionẽ eodez libro capitulo·9. per totum 14MB Xp̃i triplex natiuitas figuratur per tres miſſas a de eius vtili⸗ tate vbi ſupra capitulo:.quaſi per totum 7 „ Ep̃us quare circuncidi voluit et quot modis fuerit cirtuneiſus libro·ꝗ. capitulo.iiia prin apio Ep̃us non habuit ſidem a ſpem eodem libꝛo ca. 133. arta pnei- Eps quare baptiſari voluit eoð lbeo eapitulo.iz2· a pꝛincipio Eps habmt plenitudinez gratie aQ quomodo eſt caput eccleſie eodem libꝛo capituloʒi· per totum “ Eßus non ad menſuram accpit ſpinitumſanctum ibidem Xp̃i exellentia patet libꝛo. 4. capitulo· z· ante finem Ep̃s quomodo habuit plenitud ineʒ lapientie et plures modi ſue ſciente eodem libꝛo capitulo.A· qua ſi per totum Ep̃us quomodo diceatur pꝛołeciſſe ibidem Xpus quomodo meruit a quid nobis libꝛo· · ca.I5· per totũ Eps habuit duplitem voluntatem eodem libꝛo ˖ ca. 10· per totũ AVßpus quos defectus aſſumpſerat aQ quos non et quare eodem libeo capitulo: iu2· per totum DWU Epus fuit ſimul viatoꝛ a compꝛe henſoꝛ libꝛo· . ca.lS.a pᷣnci. Ep̃i paſſio Aualis fuerit libꝛo.ꝗ· capitulo.iS.quali per totum Eßus an deſetiſſet ex ſenio vbi ſupꝛa ante finem eapituli Eßi paſſionis multiplex effectus libꝛo.A· ca.i9· quaſi per totũ Xp̃us quomodo ſit mediatdꝛ aD quomodo ſuſcepit medianam noſtre infirmitatis ibidem ante fin em capituli Fp̃us quare dicatur lux libꝛo· J· capitulo.i4. pꝛope finem AEps ſeptem verba ꝓtulit in cruce eoẽ liꝰ caꝰ.zo/ arca mediũ Aps quare deſcendit ad inferos eodẽ liꝰ ca·21· vſq; ad mediũ Eps q̃lier reſurrexit et qᷓre et plura de h liꝰ 4· ca:22 · per to tã Xpus quare non ſtatim aſcendit a poſt reſurredionem Xßs quõ ſacros oꝛdines exercuit liꝰ. 6. ca. 34. vltra medium Eßs non habet dotes ?m aĩam libro.?, ca23, circa pnepium Xßs quare aſcendit a quõ libro: 4·tapitulo.23· cirta meeium Xp̃us quomode dici᷑ ſedere ad dexteram patris a plura & hac materia eodem libro capitulo vltimo per totum Xßp̃us hm quam naturam indicaturus ſit àQ quomodo videbiẽ in iudicio extremo libro.=. capitulo.i2 ·per to tum Ydea quid ſit a quomodo ydee rern m ſint in deo eodẽe libro capitulo.⁊5· a pꝛincipio Ymago ſandteꝛum quomodo honoeetur libro · 5· eapitulo · 57 ½ carca medium a eodem hbro capitulo· 59· per totam YVmago dei quomodo aliter eſt filius auter homo a aliter ange lus ſiue mundus libro.2. capitulo.õ· a pꝛinepio Ymaginatiua potentia quid ſit libro·2· capitulo:32. per totũ Yperdulia quid ſit libro.S· capitulo;g7,arta medium Finis regiſtri Dolatria ſit multis modis libro .i·caꝰ. ⁊· circa mediũ — — —— — .—.ꝰ — — .· — . UM ðð io ſie — (DPꝛologus Enabi pꝛologus in compendium Theo logice verit atis. H Eritatis Theoloyce ſublimitas tũ ſuꝑni ſit ſplen⸗ dii doꝛis radius illummans intellectũ et regahũ deli vti ciarũ ↄuiuiũ reſiciens affectũ de mag noꝝ theolo⸗ in goz ſcriptis bꝛeue compendium coiligere dig nů dixi quo et euit᷑ mater faſtidij ꝓlixitas· et tñ ad inueſtigandũ pluna via det᷑ et occaſio ſapienti. Theologia cœte . raz ſcienti azꝛ eſt pꝛieeps ommũ a regina: tui artes ctere tancq; n pediſſeque famulant᷑. Nã de naturis reꝝ illa ſolũ ad viſum ſuũ . accipit ð̊ quibo ſibi ſpeculũ fabꝛicare valeat in quo ↄſpidat ↄdi din toꝛẽ · Dec eſt ſtientia ſcientiaꝝ que ſuꝑ omnẽ ſpeculationẽ phi um loſophicã extollit᷑ et dignitate ac vtilitate omnibo anteſert᷑. Ip ſa eim philoſophia cũ in naturalẽ a rõnalẽ et moealẽ diſtingua „ tur · Philoſophia quidẽ naturahs litet doteat tog noſcere trea⸗ din turam. Ratonalis vero licet doceat dcludere homimbo non tñ di dyabolo · Et philoſophia moꝛalis liet doœat acquirere virtu⸗ dnm tes ðſuetudinales: non tñ dotet acquirere caritatẽ · Moſtra ve⸗ ro philoſophia ſcʒ veritas theologica het omma operat᷑ · Docz uum em̃ deũ cognoſcere: dyabolo reſiſtere: caritatis exertiis inſuda⸗ uum V re · Dec eſt em̃ diuinoꝝ pigmentoꝛ apoteca: deleſtabilis ſuper an mel et fauũ:Dec ꝙ; theſaurus ẽ deſiderabiłl ſuꝑ auruz et la pid hee ”MM pꝛetioſum multũ Per fons eſt mhilommus de loco voluptatis . egrediens ecleſie militantis irrigans paradiſum · Deniq; pñ̃s ebi ſcriptuʒz in ſeptem libꝛos diſtinxi et ſingulas in vnoq; materias rubꝛice ꝓpꝛiis ↄſignaui. Pꝛimus ẽ de natura diuinitatis. Setũ dii dus ẽ de operibo 2ditoꝛis · Ieraus de coꝛruptela pectati. Quar ”M tus de humanitate xp̃i. Quintus de ſanctificatione gr̃arũ. Sex⸗ tus de virtute ſacramen toꝛ . Septimus de vltimis tꝑibo et de F. penis maloꝛꝛ et de pꝛemiis beatoꝝ:. Sicubi g in hoc ſcripto de⸗ uiam parcat᷑ mihi qꝛ ignozans ſeci. Pbi vero recte pꝛocſſi lau⸗ ge da᷑ gratia iheſu xpᷣi-ad cuius honoxeʒ et beatiſſime matris eius peelens etiã opuſculũ tompilauni. ncpiunt tituli capituloꝛum pꝛimi libꝛi Vod deus eſt. l· De moõpꝛehen ſibilitate dei. 16. Quod vnũ ſolum De eternitate dei. 18. Quod vnus deus ẽ. ⁊. De incir cũſcriptibilitate dei. i12 pꝛintpium eſt 3. De intõ mutabilitate dei 19· AQAuod pater eſt. 4. De ſimphiitate dei . 20. Quod ſkilius eſt · y De excellentia de . 21· Quod filius ymago patris ẽ· 6· De notiombo dei . 22· Quod ſpũſſanctus eſt.ꝰ“. De nominibo diuinis. 23. Quod ſpũſſanctus amoe patris Quod deus ineffabils eſt. 24. et filij eſt. 8· De ydeis et libꝛo vite. 25. Quod ſpũſſanctus caritas et De appꝛopꝛiatis diuinis perſo donũ ſanctoꝛꝛ eſt · 9· nis. 26. Quod in trinitate ꝓſonaz De potentia dei · 22 eſſentie eſt vnitas.0. De virtute miraculoꝝ. 28. Quod multiplex trimtas ẽ. Iſ. De ſtientia dei. 29. Quod equalitas ꝑſonaꝝ ẽ. iz· De pꝛedeſtinatione · 30. Quod mter eſſenuã er ꝑſonam De pꝛeſcia aQ vpꝛobatione.31. differentia eſt 13. De voluntate dei. 32· De immenſitate dei . 4. De iuſticla dei .33. De inſinitate dei ç 5. De miſericoꝛdia dei 34. — Expuadt tituli capitulo ꝶ pꝛimi libi: neipit liber pꝛimus de natura deitatis quod deus eſt. Capitulum pꝛimum. —ꝑ Eũ eſſe mulus modis oſtendit᷑. Hec em ſides recta teſtat᷑: ſctura ſacra loquit᷑ cõ ꝑatio reꝝ ad ipſum idẽ indicat: ſandti q; pꝛedicãt: creature clamãt: rõ naturał di ctat · Pꝛio igit᷑ deũ eſſe fides teſtat᷑ qꝛ fi⸗ credit deo. (Crede vero deũ eſt crede ipſũ eſſe. Credere ĩ deũ eſt credendo ip̃m ama nrne deü et credẽdo in eüu ire ac mẽbꝛis eins meoꝛpari· Credere aũt deo ẽ crede verb eius pꝛimũ et dertiũ bo noꝝ et maloꝝ ẽ.ſed hm bonoꝝ tm̃: qꝛ crede deuz et crede des bonis et mal cõe eſt. ſed in deũ crede ſpecalr bonozꝛ eſt · Deus itaq; ſobus ht eſſe ꝑfectũ · illð em̃ ꝑfectũ eſt cuius nihil ẽ ex ip̃m vñ gꝗᷣ eſſe nẽ̃m ht aliquid ex ſe imꝑſfectũ·deeſt em̃ nob ahquid des catholica credit deũ: credit in deũ: a — ——— = = atis Um. et en mit oo nctig aldi 9 fi⸗ xü: 4 eipfi nam eins t bo ds Deus quid Pꝛimus qð de nẽo eſſe iã pꝛeterit vel quod futuꝝ eſt. diuinũ aũt eſſe tũ totũ ſimł ſit netc quicq; ipſo pꝛeterierit aut futuzꝝꝛ ſit ꝑfectiſſimũ eſt · Secũdo deũ eſſe ſep tura loquit᷑. Pſal. Ab eterno et vſq; ĩ ſe culũ tu es. Exo. Qui miſit me · Jo. damaſ. Videt ommibo pem dpalius eoꝝ qᷓ de d dicunt᷑ noĩibo eſſe qu eſt· Tergo deũ eſſe comꝑatio reꝝ ad ip̃m facta indicat. tam verũetem̃ eſſe deus hr᷑ nrm eſſe comꝑatũ ſuo nihil ẽ· ĩmo deus ſuo pñtiali ẽ dat oi bus rebo eẽ ita ꝙ ſi rebo ſubtrahet ſic de nihilo facte ſüt ſic in ni⸗ hilũ defluerẽt vniuſa. Gre. Dĩa hũana ꝗᷓ inſta qᷓ pulẽ ſũt dei in ſudie et pulcritudĩ oomꝑata nec iuſta nec pulẽ ſũt oĩno nec ſũt. Quan to deũ eſſe ſandti pꝛedicãt.AXnſhel.impꝛoſol. Credimus te dñe eſſe aliquid qͥ nihil maius oogitari poſſit. Diom. Eſſe oĩm ẽ ſuꝑſubalis diuinitas.ſed intelligas caãlit᷑ nõ foꝛmalit᷑.qꝛ ſit di cit Knſhel. Illud hẽ maxime qð maxime diſtat a nõ eſſe qð ſcz nõ hẽ eſſe poſt e nec eẽ poſt nõ eſſe nec pt᷑ cogitari nõ eſſe Qn⸗ to deũ eſſe creature clamãt.oĩa nanq; ſuo mõ dicũt · qm̃ ipſe fe⸗ ut nos et nõ ipſi nos: qꝛ ipſe deus ẽ vox nature q̃ oĩa pulẽ te⸗ ſtant᷑ ip̃m pulœrrimũ: dulua duleiſſimũ: ſublimia altiſſimum: pura puriſſimũ a ſic de ahis · qꝛ ſic in patria ẽ deus ſpeculũ in qͥ re luct creature: ſic ĩ via eeonuſo creature ſũt ſpeculũ qͥ creatdꝛ videt · Rpls · I. co 13 DPidemꝰ? nũc ꝑ ſpeculũ ĩ enigmate · dẽ ad ro.=· Inuiſibilia dei ꝑ ea que ſact a ſũtit. Sexto deũ eſſ rõ nã malis dictat qᷓ ꝑ effectũ in cognitionẽ ẽẽ ꝑuenit.cm̃e nanq; cãtũ ĩdiget alio vt ſit · et ieeꝝ illð alio vt ſit· et ita erit vel in ifimtũ pſtede · vel erit ibi arculus · vel ꝑuenit᷑ ad aliquid qð nõ ſit cãtũ areulus aũt nõ erit in rebo ſingularibo qm oꝑtet ahquid & pꝛi⸗ us et poſterius ſeipſo· nec erit ꝓœſſus in ĩſimtũ qꝛ vniuſitas cã tozꝶ tota cã eſt ſiue ſit fimta ſiue infinita g indiget alio vt ſit ꝙ eſt ex cãtozꝛ vmüůſita tẽ: et hoc ẽ deus a q fluunt omnia. QRuoo vnus deus eſt (Can. Num deum eſſe oſtendit᷑ auctoꝛitate · vñ in dentro .· c 32 Videte ꝙ ego ſuz ſolus et nõ ſit alius deus pꝛeter me- NKpls ad ephe. 4. Pnus deus: vna ſides: vnũ baptiſ⸗ ma·. Bern. Si diti pt᷑ vmſſimus ẽ idem · eſt ſemꝑ et vno mõ mi⸗ hil in ſe niſi ſe h. hoc vere vmũ eſt in qͥ nullus ẽ nus nullũ in eo aliud pꝛeter qð eſt. gð oñdit᷑ et rõne: qꝛ ſimplex foꝛma dimni taus ſi nõ eẽt eadẽ nuo ſed cicabil pluribo ↄtraheret᷑ aliqͥ addi to ad eſſe ſingulare et ita componeret᷑ alteri: nec eẽt ſimplidſſi⸗ ma qð ſalſuʒ eſt: qꝛ in ſummo bono nulla pr eſſe adiecno cũ ſit „ = UM Liber oĩino ſimplex. Nota ꝙ vmũ ſumit᷑ put eſt pꝛin epiũ nui ſic deo⸗ nõ duemt. Klio mõ auertit᷑ tũ ente ſit deo potius duemt q; ali cui rei create· qꝛ cũ vnũ ſit indiuiſũ in ſe et diuiſũ ab aliis exœp to ſolo deo nihil in quo nõ intelligat᷑ aliqᷓ diuiſio vel actualis vel potentialis cũ vnitatis nus aliquis de deo ditit᷑ nihil ponit ſed tm pꝛinat vt quidã dicũt · Vñ cũ dici᷑ deas vnus intelhgit nõ eſſe plures· Xiquid nõ eſt vnũ tribo modis: ſcʒ pluralitate m ſpedes diuerſas: ſiẽ angeli et ſtelle nõ vnũ ſunt· vel muta⸗ bilitate ?m ꝙ vnus hõ plures diut᷑ qui mõ ſanus ẽ: mõ eger: mõ diues: mõ pauꝑ. vel ꝓpagatione ᷣm eandẽ ſpeciẽ put vnꝰ hõ plures ẽ in hihis ꝓagant᷑ ab ipſo· ſed nihil hoꝛꝛ peꝛedickoꝛꝛ ẽ in deo. De pꝛimo em ↄtrariũ hemus in ſim bolo athanaſij. Dec fides cat holica vt vnũ deũ m trinitate a trinitatẽ in vmtate ve nerem . de ſecudo pſal. Ipſi ꝑibũt tu aũt ꝑmanes · Bern · Mõ ex tꝑe alterationẽ habz nõ m ſubaa alteritatẽ· Leo papa. Simplia Diuninitatis nature nihil addi vel minui pt. De tertio pſal.Mõ erit m te deus reeens RKecens ẽ recenter ſoꝛmatũ vel natũ · Diui nitateʒ tria gna maloꝝ hoim multiplicant ſeʒ ydolatrie. Pfſal. Dm̃s dij gentiũ demonia · Itẽ nigromantiei qui attribuũt vir⸗ tutẽ caract eribo a huiuſmodi ſtuleiis c· Itẽ carnales hoies bᷣm ꝙ guloſi colunt ventrẽ· Apłs. Quoꝝ deus venter ẽ· et auari ſu per oĩa diligũt pecumiã · Apłs Ruaridaa ẽ ydoloꝝ ſeruitus · Eſt i taq; in deo vera vnitas ꝓpter ſimplicatateʒ immutabilitatẽ ſin⸗ gularitatẽ. a ꝓpter vnitaus creature limilitudinẽ. qꝛ ſiẽ vnitas a nullo deſcendit . et oĩs pluralitas ab ea defluit. ſic deus a nul lo et oĩa ab ipſo · Itẽ ſitut vnitas de ſe gignit vnitatẽ ita deus pater de ſe gignit alłꝝ ſe vt diat RXRugvalteꝝꝛ ſimilẽ ſibi vel al teꝝꝛ a ſe ſcʒ hiliũ · DHoc nomen deus triphñit᷑ accipit᷑ · ſez na turalt᷑ ado ptiue nuncupatiue · Pꝛimo mõ ſoli deo ↄuenit. Secũdo mõ duenit bonis homibo qui diuine bomitatis ꝑtieipes ſũt ꝑ gr̃am ꝓuidentie: vel ꝑ doctrinã: vel ꝑ pocſtatẽ pꝛelationis: vel ꝑ po teſtatẽ miraculoꝝꝶ Plal . Ego dixi di eſtis &π Tercio mõ dij di aunt᷑ idola ſedð ſolo noĩe qꝛ res noĩs ſcʒ diuinitatis nõ ↄuemt il lis.pꝛimo mõ non ht hoc uomen deus plurale ꝑ ſe cũ ſit vnus ſolus verus deus ne diuinitas reapiat diſtindtionẽ. ſed ſecũdo a terdo modo plurale habet — Quod vnum ſolum pꝛincipium eſtCa ui Jaut vnus ſolus deus eſt ſic vnum ſolum pꝛinapium ẽ Ruod oſtendit multiphi ratio ne · Pꝛimo ſic qm̃ ſi duo — –m —U 60— — —— — - ———-- —w— ð — – — — — =— —– – — – = es bm tein⸗ pnitas anuül deus welal urabi oͤno gram didi lemt vnus iw⸗ a ium? ſidu⸗ Pꝛrimus ſunt pꝛmipia vnũ ſcʒ ſumme bonũ·et aliud ſcʒ ſumme malum aut commumceant in exiſtere per ſe aut non. ſi non g alterum il⸗ loꝝ ens per aliud: et ita non erunt duo pꝛmeipia. ſi ſic ſed exi⸗ ſtere per ſe eſt bonum · malum aũt plus eſſet malum ſi non ha⸗ beret illud bonum · g non eſt ſumme maluz · Pꝛeterea in creatu ris muemunt᷑ quatuoe: videlicet: multitudo: oꝛdo: imper fectio et connexio · m quodlibet iſtoꝛꝛ ꝓbat᷑ vnum tm̃ eſſe pꝛmncipiũ om̃is em multitudo ᷣm diom.ab vnitate trahit oꝛigine; · g ne ceſſe eſt omis multitudinis vnũ eſſe pꝛinupiũ. Itẽ omms oedo tũ habe at pꝛius et poſterius: opoꝛtet ꝙ vnũ habeat pꝛimapiũ Itẽ öᷣm Boe · Omne imꝑfectũ ab aliquo ſimpliet᷑ imꝑfecto tra hit oꝛiginẽ: et hoc eſt deus neſter. Itẽ ommis connexio diuer ſoꝝꝛ cauſam habet ſue connexionis a ↄſeruationis aliquid vnũ et hot eſt deus. Itẽ ſi eſſet aliquid ſumme malũ: a quo omma mala.ſequeret᷑ ꝙ xpᷣs ᷣm toꝛpus eſſet ab illo pꝛmapio cũ m eo fuerit malũ pene: qð eſt abſurdũ dicere.Ex pꝛedichs ptz ꝙ; deꝰ ẽ pꝛmipiũ et ſummũ a vnũ ſolũ pꝛmcipiũ: tũ rõne digmta tis tũ roõne anceſſionis: tũ rõne cãlitatis. Quod pater eſt. ¶ Ca.iiii. Ternũ patrem ꝑ hoe eſſe oſtendit᷑: ꝙ cũ deus ſit poten tiſimus: ſapientiſſimus: et optimus: poteſt: ſcit: et vult ſe luumme communicare-hoc aũt eſt alteri maieſta⸗ tis ſue plenitudmẽ dare.ꝗ deus pater ab eterno filiũ equalem ſibi genuit: cui diuinitatis ſue eſſentiã communicauit · Diiit eu am dñs in yla· Si egd generationẽ aliis tribuo ipſe ſterilis ero Pater multiphuter ſumit᷑ · dici᷑ eĩ pater eterna generatio.yſa. 63· Generationẽ eius quis enarrabit · Pꝛedeſtinatione ad ephᷣ Gratia vobis et pax a deo patre: qui pꝛedeſtinauit nos in ado⸗ ptionẽ filioꝝ · Creatione · deutro .· 32. Munqund em̃ ipſe ẽ pater tuus qu poſſedit te: et fedt te: et creauit te/ gecet inquã pᷣm coꝛ pus: creauit ß᷑ᷣm amma: poſſedit ᷣm vtrunq;. Redemptione. yla. Lu dñe pater noſter: a redemptoꝛ noſter: a ſeculo nomen tuũ. Sacramentali regeneratio ne:i:pe. Bñdictus deus et pat᷑ dñi noſtri ihelu xp̃ᷣi: qui regnauit nos·idei inſtruſtione · io · . Dedit eis poteſtatem fihos dei fieri · his qiu credunt in nomine eius · Gratie adoptione · ro. AC epiſtis ſpiritũ adoptionis filio⸗ rum: in quo clamamus abba pater: Gloꝛie collatione. ad gal. 4· Itaq; iam non eſt ſeruus: ſed filius: quod ſi filius et heres ꝑ deum. per opera dei ˖ Dpera em noſtra magis ſunt per deũ vite A. 10r. eterne meritoꝛia ꝙ; per nos· Pꝛimo modo ſumit᷑ patur perſona Uliter. et i le modus ſoli gçatri ↄuenmit· Quarto modo ſez redemp⸗ tioms non effectiue dicte. ſed ꝑ miſterij exhibitionem ſumit · et etiã perſonahter- et ille modus ſoli filio uemt. em ꝙ modus redemptionis fuit ꝑ moꝛtem filj· omnes alij modi tnbus ſim-! ꝑſoms ↄueniunt: qꝛ indiuiſa ſunt opera trinitatis· miſi ſoꝛte alli quis illoz modoꝝ ↄueniat ahcui ꝑſone ꝑ appꝛopꝛiationẽ. Cir ta generationẽ nota quataoꝛ ꝓpoſitiones in quibo videri pote⸗ rat vtrum eſſentia diuina generet vel generet᷑. Pꝛima eſt hec: eſſentia generat eſſentiã. ſecunda eſt hec: eſſentia generat per⸗ ſonq; ter da hec: perſona generat eſſentiã · quarta hec: perſlona generat perſonq;. Daꝝ ꝓpoſitionũ tres pꝛime falle ſunt: quar⸗ ta aũt vera. Eſt em regula m theologia ꝙ eentia diuma nec ge nerat nec generat᷑· dieendum tñ ꝙ pater virtute eſſentie exiſtẽ tis in ſe generat: et ꝙ filio ꝑ generationẽ communieat᷑ eſſenta ſicut ſpirituiſancto ꝑ pꝛoceſſionẽ· (Quodo fuius eſt Ca. v. Vm ſint coꝛrelatiua pater et filius: ꝑ eaſdem rationes oſtendit᷑ fihum eſſe ꝑ quas et oſtenſum eſt patrem eſſe Pꝛeterea inter omnes emanationes ꝑſectiſſima eſt ge⸗ neratio qꝛ pemitus aſſimulat gemtum ſuo ge mitoꝛi ꝙ ahe ema nationes non fadiunt· Cũ igit᷑ copioſiſſimo ſonti bomtatis tom petat emanatio ꝑfedtiſſima ↄſtat ꝙ pater qui eſt fons bonitatis generat filium equalem ſibi: cui cdommumcat ſue plemtudine; maieſtatis:aliquis ẽ ſilius dei ꝑ gratiã vmonis: vt xp̃ᷣs homo aliquis ꝑ veri tatem nature: vt xp̃s inquantũ deusaliquis per adoptionem: vt ſandi. aliquis ꝑ creationem: vt queuis factu⸗ ra. De ſilie dei diat RAthanaſius in altertatione ↄtra Krrium ipſe dicit ſenſus quo cuncta cogitant᷑. ſapientia qua cogita⸗ ta diſponunt᷑.virtus qua diſpoſita ꝑſiciunt᷑· verbum quo per⸗ fſecta nundant᷑. lumen quo perſecta clareſcunt. Filius ergo die tur ſapientia patris: non ꝙ pater ſit ſapiens ſapientia genita.· ſed quia ſinum genuit cui aꝓpꝛopꝛiat᷑ ſapienna: Vnde dici pa⸗ ter om nia in ſapientia ſeciſſe cum ſapientia que eſt fſihus: qm̃ indiuiſa ſunt opera trimtatis·: vel hec pꝛepoſitio in: notat ſubau ctoꝛitatem in filio qui hot ipſum habet a patre ꝙ res creat. Ge⸗ neraliter em verum eſt: ꝙ quetunq; habet perſona: vel opera⸗ tur: vel eſt: vel habet ab eo a quo eſt· Qualiter aũt Hlͦus ſit de patre · Mota ꝙ hec pꝛepoſitio de: qñq; notat cauſam effidentẽ. R eili enda p. lones nele ge⸗ ema do dine, vmo s per actu⸗ fum gt per⸗ odih nipo⸗ ſtt de ente⸗ 9 L Pꝛimus vt tum ditit᷑ · xp̃ᷣs ↄcptus eſt de ſpũſancto.Qñq; materiã vt tũ ditit᷑ · x̃s natus de virgine.Qñq; idemptitatẽ eſſendie vt cũ ðꝛ xpᷣs natus de pr̃e Añq; tranſubſtantiationẽ vt tũ ðꝛ toꝛpꝰ xp̃i liejii de pane. Qñq; oꝛdinẽ m ꝙ creatura dicit᷑ eſſe de mhilo ¶ ᷓfilius imago patris eſt (Capitu. vi. MWago patris tniplex eſt ſceʒ eq̃itatis imitationis rep⸗ ſentationis. Pꝛimo mõ ſilius eſt imago patris. Scðo modo homo ſadus eſt ad imaginẽ dei Geñ. i. gaciamꝰ lem ad imaginem. Tercio modo mundus dititur ſpeculum creatoꝛis Rpłus. Videmüs nunc per ſpeculum in enigmate. Item eſt imagð non ad imaginem ſicut filius: a eſt ymago ad imaginem vt ho mo a angelus: et eſt aliud non imago ſed ad imaginem vt mundus hit qui non pꝛopꝛie didtur imagd ſed veſtigiũ creatoꝛis· quia licet trinitatem rep̃ſentet non tñ imitat᷑ net eſt capax eius ſicut homo. Eſt tñ mundus ad imagin? dei factus: quia deus ahudð exemplar non habiut aàd cuius ſimili⸗ tudinem creaturas faceret niſi ſeip̃m. Eſt imago genita vt ſiliꝰ et eſt imago creata vt homo et angelus: et eſt imagd facta vt ſtatua herculis qᷓ im repñtat. Ex his patet ꝙ eſſe ad imaginẽ tonuenit creatoꝛi a creature. Creatoꝛi quidem qui a filio qui eſi qᷓ etiam compo ſite: ꝓpꝛie tñ loquendo ðꝛ ꝙ creatura toꝛpoꝛ al eſt creatozis veſtigium: vnde Apłs. Iniuſibilia dei per ea que facta ſunt. Jbi hec pPoſitio per non didtur medium diſponẽa inquantum creatura conſiderat᷑ in ſe: ſed exctans inquantũ eſt creatuna a inquantũ eſt ſimilitudo creatoꝛis: quia nõ diſponit ad cognitionẽ 2ditoꝛis: ymo per talẽ modũ potius impediret tog nitionẽ tum inteꝛ creatoꝛẽ a creatuiã maioꝛ ſit diſſimilitudo q; ſimilitudo. Creatura vero ſpũalis diti᷑ creatoꝛis ſimilitudo. Ez ech. Lu ſignaculũ ſimilitudinis: et hot ideo quia in angelo ꝓpter nature ſimp liata tem expꝛeſſiox eſt ſimilitudo ad deũ qᷓ in homine. Creatura autem compoſita i· homo dicitur imago dei Geñ · · Facamus hominem ad imaginem noſtram: a hoct ideo quia in homine plures inueniuntur tnnitates qᷓ; in angelo . Vnde quo ad hoc potius etiam dicitur imago trinitatis/g ilus dei poſſidet tpliem excellentiam ſicut innuit Rpls vbi ait ad Debᷣ. Qu cũ ſit ſplendoꝛ gloꝛie a figura lubſtantie eius poꝛtãs omnia verbo virtuts ſue. Vnam videlicet in reſpectu patris a quo ꝓdudtur: ſic eſt ſplendoꝛ paterne gloꝛie. Eſt enim vt ait Dyoniſius. Fontalis radius in ſe manifeſtans gloeiaʒ paternã imago patris. Creature quidem ↄuenit tam toꝛ po: ali q;ᷓ ſpũan — Liber Secundam autem reſpectu ſpũſſandti qu em pꝛodutit ex ſe ſit eſt higura ſubſtanue patris Eſt em ꝑſona alia ab ipſo ſic a pr̃e qð non acapit ſpãſſanctus a pre ſicut ſiliꝰ. Terdaa reſpectu creatu rarum ꝗᷓ per eũ ꝓducunt᷑· ſic eſt poꝛtans oĩa verbo virtutis ſue ꝓter pꝛimũ dicit᷑ finꝰ verbũ patris qm̃ ꝑfecte loquit᷑ bonitatẽ. ſũmam pfr̃ie liberalitatẽ qui mhhil hr̃e voluit qð ſilio ſuo non tõmunicaret. Iſtud eſt verbũ eternalr genitum a patre tꝑaliter ꝓmiſſum a ꝓphetis qaQ ab apłlis p̃dicatum: ab angelo in incarna tionem nundatuz ꝓpter ſcm dicit᷑ filius imago patris. Guis emim tres pſone ſint eq̃les in eternitate atQ maieſtate ac prtate.tñ filiꝰ dic᷑ potius imagd patris q; ſpũſſanctꝰ qꝛ non ſlolũ habet duenientiam intus tum pr̃ e in eſſenae idemptitate ſicut a ſpiri⸗ tuſſanctus: ſed habet etiã ↄuenientiam extra cum pr̃e ex eo ꝙq; ſicut a pr̃e ꝓcedit filius ſit et a filio ſpũſſanctus ſed a ſpũſancto nullus. Mam Hm rõnem intelligendi reſpectꝰ huius relatim ſũt extrinſecus exntes qꝛ potius ſunt ab ahqͥ q; in aliqͥ· ꝓpter teraũ dicit᷑ filius virtus patris ad Coꝛ. Nos aũt p̃dicamus xpᷣm dei virtutẽ dei ſapiam · Inuenit᷑ et imago trinitat? in nobis vicz in memoꝛia intelligetia a volũtate vel m mẽte notitio et amoꝛe m quibus per odinẽ patri a ſino et ſpiri tuiſancto ſimulamur y ſpirtcaſſ. anctus eſt (Capitulum. vii. Mana tio duplex eſt in diumnis. Vna per modũ nake — odũ voluntatis et hec dr ꝓœſſio a ꝓpꝛiate: ꝓpꝛie vero ditit ſpiratio m quaʒ ſpũſſanctus eſt a pr̃ e a filio· Jcirco aũt hec emanatio peꝛ modũ voluntatis dr eſſe qꝛ ſpũſſanctus amoꝛ eſt · Rmoꝛ aũt ᷣm voluntacẽ eſt ꝓcdit aũt ſpũſſanctus a patre mediate a immediate. MWediate qma filius ip̃m ſpirat qui hoc abet a patre · Immediate vero quia ipſe pater ipſum ſpirat. Q ſpirituſſa amoꝛ pr̃is ⁊ filii eſt Ca.viii irituſſanctus amoꝛ dr a hoc tripłr videhet eſſendiałr perſonałr et exemplariter · Eſſenaaliter dr̃ ſpũſſandus am in quantũ ipſe cum pfe et filio vnꝰ eſt deus · Ipſi em̃ tres inquantũ ſunt vnũ in eẽnua diligunt ſe amoꝛe ceenaali qui appꝛopꝛiat᷑ ſpũiſancto.Perſonłar vero dr̃ ſpũſſantꝰ amoꝛ inquan tũ ipſe eſt nexꝰ patris a filii · Pater em̃ a ſiliꝰ dili gũt ſe amoee ab eis pœdente ꝗ nõ eſt pr̃ nec ſiliꝰ ſed ſpũſſanctus. De h nexu dicit Rug Eſt ineff abilis quidẽ cõplexꝰ in illa trimtate non genitus ſed genitdꝛis genitiq; ſuauitatis ingenti largitate ꝑfundens oẽs creaturas pꝛo captu eaꝝ · Ex emplariter q; ſpũs a hec eſt gnatio ſᷣm quaʒ filius eſt a patre· Alia eſt pr — — — — — — — — == 2.9 — — —. Lere = „— — —. — — — teſt c ran ſue ac. dnon ahter arna Buis retſi abe eog ncto ulüt raü di vicz noe ur⸗ m. ate, per rew ait mo tſe hot mi alr Pꝛimus D vr̃ amoꝛ qm̃ amoꝛis gtuiti qui eſt in nobᷣ ſpũſſandus non ſolũ tau ſa effidens ſed etiã exemplar finis. Rmoꝛ em̃ qui eſt in nobᷣ eſt a ſpũiſancto efficienter a hoc inquantuʒ ipſe ſpuùſſanctus eſt deus Exemplariter aũt in nobis eſt inquantũ ipſe ſpũſſandtus eſt ꝓœdens ꝑ modũ amoꝛis a pr̃e a filio. Sed ſinałr eſt in nob noſter amoe mquantũ ſpũſſanctꝰ a quo amo noſter eſt habet rõnem pꝛimi boni in qð tendit amoꝛ nr̃ · Pꝛopter hoc enim nos diligimus deũ qꝛ ipſe pater a fihus diligunt nos am oꝛe ab eis pꝓpcedente · Notandũ ꝙ amo qu eſt ſpũſſanctus ex mõ ꝓcdendi eſt nexus · Sed ꝓpter ipſam ꝓceſſion em eſt diſtinctꝰ: ꝓpter na?e vero diuine perſedionẽ eſt ꝑſona a ſu poſitũ. ꝓpter diuinã vero ſimpliatatẽ eſt ipſe deus ac ſũme bonus.ꝗgitur ſpũſſanctuo eſt amoꝛ quo pr̃ a filus ſe diigunt · Cum auteʒ dr pater et filius diligunt ſe ſpũſancko dupkr poteſt exponi. Pꝛimo ergo diligũt ſe ſpũ ſancto.iamoꝛe qu eſt ſpũſandtus: hᷣm hoc eſt vera· Scðo mõ ſit diligunt ſe ſpũſanctoper ſpũmſanctum.Vel per amoꝛẽ qui eſt ſpuſſandtus: a m hoc non eſt concedenda qꝛ non eſt ibi aliqd reſpectu cꝰ hec dicio per dicat pꝛincipium. Eſt em regula ꝙ het dictio per ſemꝑ dicit rõnem pꝛmcipij reſpedtu alicꝰ poſiti m lotutione ſicut qn dr̃ pater operatur creaturas per filiũ · Ibi enim vocat᷑ ratio pꝛinapij in filio reſpectu operi3. Similiter hee ceditur ſilius operat᷑ per pr̃em · Nam ibi notat᷑ ratio pꝛinapii jin patre: a h duplid reſpectu ſcʒ reſpectu fili et reſpedu operis. Q ſpirituſſanctus caritas a vonum ſan/ Etoꝛum eſt (Capitulum. ix. AVm inueni at᷑ in ſcripturis ſepius ꝙ ſpũſanau s caritas domũ dẽ. Diligenter notandũ eſt qualiter hoc debeat Bimtelligi. Et vtrum ſpũſanctus ſit caritas qua nos deũ et ꝓximum diligimus. Vnde notandũ eſt ꝙ amoꝰ ſiu e caritas tribo modis ſumitur. Vno modo effechue ſic abſq; dubio veꝛ eſt ꝙ ſpirituſſanctus a moꝛ eſt quo deum diligimus: quia ſpiri tuſſanctus operatur in nobis habitum et motum caritatis. Et alio modo ſumitur foꝛmałr a exemplariter.ſic etiã ſpſiſſanctus eſt caritas qua diligimus deum et ꝓpximum. Caritas enim que eſt ſpi rituſſandus eſt exemplar noſtre caritatis. Terdio ſumit᷑ earitas foꝛmaliter per modum inherentie: ſic caritas dr̃ virtutis habitus in aĩa qua diligimus deũ a ꝓximũ: a m hunc modũ ſpirituſſand non diatur caritas. Sdendum tñ ꝙ ſpũſſanctus datur cum dat᷑ eius donũ quia ſpũſſanctus amoꝛ eſt àQ pꝛimum donum: poſterius autem non datur ſine pꝛioꝛi · Pꝛeterea coꝛ pꝰ Liber miſticum eſt vnũ per amoꝛẽ. Cum ergo nihil creatũ ſit vnũ in diuerſis ꝑticularibo opoꝛtet ꝙ mẽbꝛa miſtie coꝛpoꝛis vniãtur vno am oee int rato ꝗᷣ ſcʒ eſt ſpũſſanctus. Pꝛeterea qꝛ bᷣm Kug Votuz malum hois eſt vti fruendis a frui vtendis · Conſtat oppolitũ eſt totum bonũ eius · ſed ad fruendũ eo quo fuendũ eſt requrit᷑ pñtia fruibilis a etiã diſpoſñtio debita fruentis. Vñ rquirit᷑ pñtia ſpũſſandi a eius donum ſcʒ amoe quo in hereat᷑ ei Veruntñ cum datur nobis ſpũſſanctus non inipit eſſe in loco nouo ſed nouo mõ per ꝓdudio nem noui effectus a noui reſpe ctus exqᷓ cratura ſe habet aliter ad ſpũmſanctuz cq; pꝛius ꝓpter qsð a ipſe dicit ahter eſſe in creatura ꝙ; pꝛius quia eſt in ipſo vt in oognoſcente a amante ip̃m qð non fſecit pꝛius. Ex iam didtis patet ꝙ in uiſtificatione dupł: caritas nobis datur ſcz creata a mcreata. ꝗIlla qua diligam et iſta qua diligam. Vel dat᷑ nob taritas treata qua diligimꝰ fſoꝛmałr: a increata qua diligimus effectiue qꝛ nẽ̃m diligere ipſe cauſat. Ex his colligit ꝙ keet deꝰ ſit in oibus non tñ habe᷑ ab oĩbi. Miſſio ſpũſſandqi duplex eſt ſicut a fili vna viſibilſic apparuit ſuꝑ xp̃m in colñbe ſpecie: et ſuꝑ aplos in linguis igneis· Alia inuiſibił qua mitti᷑ in mentẽ að ſandifieandũ creaturã a iſta miſſio fit ad habitationẽ creat᷑e rõnalia· pꝛi o ſit ad inhabitationẽ demonſtrandũ aliis. Eod mõ ſilii miſſio duplex eſt ſcʒ viſibił vt eiꝰ incaꝛnatio eſt.a mui ſibilis vt eſt inter na mentis illummatio. Mota ꝙ miſſio filii et ſpũſſandti inſeꝑabilia ſunt: ſed dict᷑ filii qñ mens per gram illu minat᷑ ad deũ tognoſcendũ. Dr ſpũſſandi qñ affectus acœndit ad amandũ:Sciendũ ꝙ; ſohꝰ pr̃is eſt mittè a nõ mitti. Cũ em pater a nullo pœdit nuſq; mitti ðꝛ. Quia vero ſiliꝰ ꝓducit p ducitur iõ mittit et mituit᷑ · Spũs vero ſcts qꝛ ꝓduut᷑ eternalr tz nõ pdudir niſi ex tꝑe: ideo ipſiꝰ ꝓpꝛium mitti * nõ mittẽè nili reſpectu create a niſi foꝛte dicat᷑ mittẽ hoiem aſſumptũ. Ex his patet ꝙ he ſunt impꝛopꝛie exponende . Spũ ſſanctus mittit ſe x mittit ſiliũ: filiꝰ mittit ſeip̃m niſi intelligat᷑ mquantũ eſt de vir⸗ gine natus · hec eſt aũt rõ qꝛ mittẽ dieit audoꝛitatẽ rõne ꝓduch onis et᷑ne: quibo modis datꝰ ſit ſpũſſanctꝰ ſcʒ in ſigno viſibih Saendũ ꝙ in igne vt calefaceret frigidos a ĩ linguis vt doceret iqnaros.m ſono vt terrret rebelles. Apparuit etiã ĩ aliis triba . ſignis ſcz in nube tꝑe moyſi vt doctoꝛ eiꝰ in colĩna nubis eſſet ſit legit᷑ Iſa · õ· In colũba ſuꝑ xp̃m baptiſatũ ad ondendã gre plenitudinem ꝗᷓ in ipſo erat - Icẽ in flatu Poſt reſurredtionẽ ad deſignandũ viuiſicationẽ affec: qꝛ flatus ab interioei ꝓeedit · alr ir⸗ bili je d .. Pꝛrꝛimus Da tus eſt g ſpirituſſanctus bis poſt reſu rredtionẽ: ſeʒ in ter ra Aꝓpter dilectionẽ pꝛoximi. et de celo: ꝓpter dilectionẽ dei. vel da tus eſt in terra ad relaxanda peccata alioꝝ. Jo. zo· Inſufflauit in eos et dixit · Acapite ſpiritũſanctũ quoꝝ u& · Datus eſt de de lo in penth· ad robur et ad operationẽ miraculoꝝ:de his duo bus pſal · Verbo dñi cel firmati ſunt.quo ad pꝛimũ · Et ſpiritu oeis eius om̃is virtus eoꝝ: quo ad ſecundũ Tertia fuit collo ſpũſſandti apłis fac a ante paſſionẽ qñ fuerunt baptiſati eoꝝ eĩ baptiſmus mnuit᷑ ibi · Qui locus eſt non indiget: niſi vt pedes lauet. In ſignũ pꝛedictoꝝ triũ ter inungit᷑ homo ad ſigniſican⸗ dum hant triphcem ſpiri tuſſanq inunctio nem: ſcʒ in baptiſmo in dfirmatione: in moꝛte. Quadꝛuplieem effectum ↄſecuti ſunt. apoſt ol ex pꝛeſentia ſpirituſſancti. Pꝛimo eloquentiam in lin⸗ guis · Secundo audaciam in toꝛmentis. Tercio efficaciam in mi ratulis· Quar to pꝛotecnonem a viciis.qꝛ poſt penth· nunc; pet cau erunt motaliter · Accipiunt et modo vtiliter ſpũmſanctum Peccatoꝛes quidẽ ad purgandũ. Mat · Ipſe baptiſabit vos in ſpirituſandto et igne. Itẽ penitentes ad pꝛoſidendũ Plſal. Spi ritus tuus bonus deducet me m ternã rectã l · Itẽ pfedti ad ceer⸗ tificanduʒ. Ro. QAm dedit nobis pignus ſpiritus. Itẽ beati ad fruendũ.Pſal. Rennuit ↄſolari aia mea. Itẽ tribulati ad ↄſo⸗ landũ · Gal.Non acœpiſtis ſpiritũ ſeruitutis in timoꝛe: ſed ac⸗ cepiſtis & Item ignoꝛantes ad mſtruenduzʒ. Jo.i5. Paraclitus aũt ſpirituſſanctus quẽ mit.c. Quo tempoꝛe datus ſit ſpirituſ⸗ ſauctus attendendũ eſt: quia in die quinquageſima vt oſtenda tur auctoꝛ eſſe remiſſiomis nam annus iubileus ſeruiebat remiſ ſioni. Vemt etiam in die dominica · vt eſſet dies renouationis: qui fuit et creationis · Datus q; fuit hoꝛa tercia: quia dicit᷑ pꝛi⸗ mus homo in hoꝛa tertia ꝑdidiſſe gratiam vnde duemiens fuit eadem hoꝛa apoſtolis mitteret᷑. Item alia mttione datus ẽ ho ra tertia· ſ;ʒ vt oſtendat᷑ ꝙ etiã nobis hoꝛa tercia gratia dei da tur. ſunt em tres hoꝛe moꝛtales.ſcʒ ↄtriuo: ↄſeſſio et ſatiſfadiio De hot nomine ſpirituſſanctus ſciendũ ꝙ poteſt eſſe arcumlo⸗ tutio vnius ꝓpꝛij nominis: et tunc conuenit tantummodo per ſone tereie in trinitate. vel poſſunt ille due dictiones ſumi dini ſim: et ſit quelibet trium ꝑſonarum eſt ſpirituſſand us. Spiri⸗ tuſſanctus habet multa nomima. Dieit em ſpirituſſanctus a ſpi rando actiue eo ꝙ ſpirer · Joh · 3. Spiritus vbi vult ſpirat · Pm hunc modũ hoc nomen ſpiritus commune eſt omnibo tribo per ſonisſed ſpirituiſancto ↄuenit᷑ ꝑ appꝛoꝛdiationẽ RX„&lio mõ dieit ſpũſſanct us a ſpirando paſſiue: eo ꝙ; ſpiret᷑ · et hor mõ ꝓpꝛiũ eſt ſpũiſancto qui ꝓœdit ꝓꝑ modũ ſpirationis. nõ ſolũ aũt diat᷑ ſpi ritus: ſed addit᷑ ſanctus: qꝛ ſlanctus idem ẽ mundus: vel hr⸗ mus: vel ſine terra · iſta non ſolũ ↄuemunt ei quo ad ſe.ſed etiã in comꝑatione ad nos:nã per grᷣam ſpũſſandi mundam a pec⸗ catis: firmam̃ in bono: a terrems ſeꝑam. Sanctus g non eſt lolũ in ſe: ſed quia nos ſlanctos faut ea ſlanqitate de qua diut diom. BGGanditas eſt ab omni immundida libera a ꝑfecta: et oĩno im⸗ matulata mundicia. Pꝛeterea ſpũſſanctus vocat᷑ᷣ6nexus: vnitas et amplexus.et hoc ꝓut eomꝑat᷑ ad patrẽ et ſilũ.Irẽ diat do nũ dei altiſſimi: et hoc ꝓput comꝑat᷑ ad nos: qꝛ omne datũ op timũ: et omne donũ perſeckũ de · eſt de. Itẽ dict ſons vinus: qꝛ ſeptemplici riuo donoꝝꝛ nobis fluit.ꝗte dicit ignis: qm affect ũ accndit. Itẽ diut᷑ caritas non ſoluʒ qꝛ eſt amoæ patris et filij: ſed quia amantes nos ſacit. ꝗtẽ diot᷑ ſpiritalis vnctio. qꝛ om es tribulationes mũdanas ſuaues ſaut et iocundas.m illud · In laboꝛe requies: in eſtu temperies. Iẽ diat dextre dei digitus: qꝛ ſic res coꝛpoꝛales digito demonſtrant᷑: ita ꝑ ſpũſanctũ oſten dunt᷑ res ſpirituales oculo ſpirituali. gtẽ dici᷑ paraclitus · qua dlolationes æ leſtes menti bo inſtillat. Item ditit᷑ magiſtroꝛum optimus: quia intellectum ad cognitionem dei et ſuupſius il⸗ lummat. . ⸗ (Luod in trinitate Pe rſonarum eſſeæ rtite eſt vnitas. Ca x. nulla· Setunda per generationem. eſt a ſola perſona. Tertia ꝑ communem ſpirationem eſt a pꝛima et ſecund a. Iſtud tñ ſic eſt ꝙ trinitas perſonarum non exchludit ab eſſentia: vmtatem: ſim pheitatem: immenſitatm: eternitatem Muius ratio per hoc pa tet · quia qui crederet deum non poſſe ſumme communicare ne⸗ garet in eo potentiam· Qui vero credit eum hot poſſe. ſed nolle led neſcire: negat in eo ſapientiq;. Cum igit᷑ pater potuerit ſci uerit et voluerit ſe lumme communicare hoc facit eternaliter ſczʒ habendo dilectũ: et dilectũ hoc eſt filiũ et ſpiritũſand ũ. Pꝛete⸗ rea boni ſemp eſt effluen vt ait diom · Vnde pater cũ ſit fons bo nitatis ab ipſo erit emanatio ꝑfecuſſima que eſt generatio.erit etiq; emanatio iocundiſſima que eſt per modum benigmtatis st hberalitatis · Dec emanatio amoe eſt qui eſt ſpirituſſanctus. vnitate nature diuine tres ſunt perſone · quarum pnma eſta negat in eo clementiam. Qui aũt credit eum hoc poſſe a velle. früͤet ſed edz mape⸗ n aſſoii t diom. ino inn vet diat d nakectü ſt fiij: cz ludn Jus: Wohen waum ſus iy na eſta emap lc elt n: ſm vt pa v ne⸗ nolle celle. nt ſe rſ ete⸗ bo ent ahs us Pꝛzꝛimus aà patre ſiloq; peocedens· Et bene dici amoe emanatio hberal tatis: quia amoꝛ pꝛimum donum ẽ quod a liberaltate pꝛocdit cũ ſit donum in trinſecũ in ipſo dante in quo cĩa dona alia donã tur. Dec beata trimtas tribo modis nob innoteſcit. ipſa em̃ pzʒ in ſcripturis: oſtendit᷑ in figuris: relucet in creaturis · Pꝛimo im quã beata trinitas patzʒ in ſcripturis · vñ Leo papa. Credimug ſanctam trinitatem patrem e tfilium et ſpiritumſanctum vnum denm ommpotentem: vnius ſubſtantie: vnius elſentie: vmus Poteſt atis · JItem Yſaias. Kudiuit ſeraphin dicentia ter ſanctus in laudem beate trimtatis: et ſubiungentia in ſingulari: dñs de us ſabaoth ꝓpter ↄfelſionem diunine vnitatis . Icem ſi nõ elſent tres pſone non diceret᷑ in gene . . c. gaciamus hoĩiem ſed facdam nec dieret ad yma ginem noſtram: ſed meam. Ad idem oſten dendum ponitur in plal. ter deus cũ dick:· Benedicat nos deus deus noſter K et tamen lemel ponitur hoc pꝛonomen eum: Et ibi ſubiungituret metuant eum omnes fines terre . Iem iere 1. K a a dñe deus ecce neſcio loqmi. vnde a triplicat: a in ſin gulari dicit domine deus. Item apoſto lus · K quo oia per que; Omia in quo omia: ipſi gloeia-Et nota ꝙ hec pꝛepoſitio ex: di cit auct oꝛitatem et eſſe a nullo. hot aũt patri conuenit: qm eſt pꝛindpium ſine pꝛinapio · ſed het pꝛepoſitio per: notat opemti⸗ onem ſeu medium: et eſſe ab alio. vnde per hoc mtellgitur ſili us· qui eſt pꝛinci pium de pꝛinepio. hec aũt pꝛepoſitio im: notar conſeraationem: et eſſet ab alis: et pꝛeterea competit ſpiritui⸗ ſancto: qui eſt continentia omis boni .Dſtenditur etiam beata trinitas in figuris. Sigmſicatur em per tres amitos Job. Iem Ptres digitos: qubus moles terre a Penditur. Item per tres auitates veſugij: equal ſpadio mter ſe diſtantes Item per tria diffidalia ad mueſtigandum. Iteʒ per tres poꝛtas ciuitatis quã vidit Ezech · Reluct quoq; in creaturis veſtigium beate trim⸗ tatis. Co gnoſcitur em̃ in magmtudine creaturarum: potentia patris. In diſpoſitione: ſapientia ſilij In oenatu: bom tas ſpini uiſſandi . Item in quolibet ndiuiduo muemes vmtatem: ſpe⸗ dem: et v tilitatm· Quoꝝ peimum patri.ſecundũ filio.terctunmi ſpirituiſancto ↄuemt. Item m ſole videas ſuam eſſentiq;· ſplen doꝛem . et caloꝛem. in quibo patrem et ſilium et ſpiritumſanctũ cognoſces · Item in aia ᷑m memoꝛiam: intellectum: et volunta tem: ↄſidera perſonaz triĩtatẽ· Itẽ in ſierarchia celeſti ſuꝑioei de us e ſtin thꝛoĩs vt maieſtaſ.in therubi vt veritas · in ſeraphi vt æaritas ꝑ que neĩat᷑ trimtas ꝑſonaꝝ virtutiba theologias. ſc⸗ (Quod multiplex trinitas eſt. Liber Kde ſpe et earitate ið intellge · Itẽ in tribo dotibo anime ſcz com pehẽſione cognitione dileòione ſilr iẽ nota. Ex pꝛedicus nõ. ꝙ tam in creatura toꝛꝑali q́; ſpirituali q; etiã ex his ↄpoſita be ata trinitas cognoſtit᷑ tñ duuerſimode put vnũ iſtoꝝ dicit᷑ cre⸗ atoꝛis veſtigiũ · aliud dicit᷑ eius ſilitudo a ahnud imago ſic ſupe rius ẽ notatũ in titulo ꝙ ſilius imago patris ẽ · Demq; ſciend. q phiralitatẽ ꝑſonaꝝ ĩ vnitate eentie ꝛũt ipſam vmtatẽ eentie in ꝑſonaꝝ pluralitate hm Bern · Scrutari temeritas ẽ eredere pi etas ẽ noſcere vita eterna eſt. Vltiplex inuemi᷑ trinitas in ſcripturis. Eſt em̃ trimtas increata que ſumma et ineffabil eſt. alie trimtates ſunt create. inter has vna ẽ que œctit ſcʒ rõnalis cupiſti⸗ bihs iraſcibilis· alia eſt ꝑ quã homo ccidit ſcʒ ſugeſtio dyaboli deleckatio ſenſualitatis: et ðſenſus ratioms: que tria ſigmſicate ſunt ꝑ ſerpentẽ mulierẽ et viꝝ in pa radiſo. Terdia eſt in quaʒ æddit· ſcʒ ig noꝛ antiã veri: impotentiã bomi: ↄcupiſcentiã mali Quarta eſt ꝑ quã reſurget ſcʒ ſides ſpes earitas.Itẽ eſt trinitas ꝑ quã adð gra tiã reꝑamur ſcʒ triplex ſuba que eſt in xpᷣo diui mnitas aĩia et caro. Eſt et alia hm quã reꝑamur ſcʒ ſpiritus aqua et ſanguis.ſpintus inquã ſandificatioĩis: aqua abhutioĩs: ſan⸗ guis redempuoĩs·hanc ioh.in canonita ſua nobᷣ reatat · Eſt q; trinitas alia ꝑ quã ad gloꝛiã reſoꝛmam vt ſũt tres dotes aie ſc3 cognitio: diledio: comp̃ henſio · Pꝛobat᷑ etiã trimtas ĩ vnitate ꝑ ſcᷣturas teſtime ĩales vt ibi hi tres vnũ ſunt adoꝛauit· ꝑ hiſto rnias figurales. Gen. 17. RKbꝛahã vidit tres et vnũ adoꝛamt ꝑ R 9 N auctoꝛitates inſinuales. Pſal · Bñdicat nos deus deus nĩ a bñ dieat nos deus· ꝑ res exẽplares.nã ratio memoꝛia affectus eað ſunt· ꝑ rõnes topicales · quicq; em̃ agit᷑ in tribo ꝑſedtius ↄſũma tur. Eſt pꝛeterea multiplex trinitas in creaturis ꝗᷓ eſt veſtigiũ be atiſſime et mcreate trinitatis a de hoc hẽs õ m ti. & trimtas ꝑ⸗ ſonazꝛ et vnitas eſſentie ẽ. Quod equalitas perſonarum eſCa. ii. Valitas ꝑſonazꝝꝛ in tribo ↄſiſtit vt ait Rug Nay ſiẽ ait nullus aliũ pꝛecedit etermtate· aut excedit magmtudie aut ſuꝑat poteſtate · O equalitas m hec tria ſit m deo ſie oſtendit᷑ qꝛ in iſtis imferioꝛibo tria ſunt ſcʒ ſuba qñtitas qua hHitas igit᷑ vmtas in ſuba cãt idemptitatẽ · vmtas aũt in quali-⸗ tate cãt ſimiltudinẽ. ſed vmtas in qñtitate cauſat equalitateʒ. a. xi. ſ din güit⸗ tse tercio in qu dit: viru teraa grib⸗ imenn tumt 150 Pitü ſhaa lomo ged ſtaſ⸗ Zom uo. ale di N⸗ li⸗ ſtiend⸗ ende dnp inmtn rs ſunt Upilth pabolt näicate nquq ämal ſimeas rdjui aqua z:ſan⸗ zie , ſaep hito nutp abi s eed ſüma ĩ b 1s pe vi ftatt die deo qra neb⸗ nz; In diuims aũt eſt eqᷓlitas timodo ᷣm triphe quantitatẽ puùt qnititas in deo e dicit᷑ liet impꝛopꝛie.Pꝛĩio bᷣm qñtitatẽ virtu tis qᷓ eſt potẽtia.alio mõ ᷣm qñtitatẽ duratiomis ꝗᷓ eſt eterĩtas tercio mõ bᷣm qñtitatẽ magnitudiĩs qua ipſe ẽ int᷑ oĩa et ex eaʒ in qua ↄtinet et locat oĩia Eqᷓlitas ꝑſonaꝝ alit᷑ in his tribo on⸗ dit: qm̃ in creatura triplexmagnitudo reꝑit᷑ ſeʒ tꝑis dimẽ ſio ĩis virtutis · Pꝛia magmitudo ẽ in rebo mutabihbo. ſcdᷣa in coꝛꝑibo terdia in ſpiritibo creatis· Iſtis tribo rñdet in creatoꝛe:alia tria ĩ quibo et ꝑſone diuine lüt eqles viʒ etnitas in eẽ: magĩtudo in imenſitate et virtus in poſſe · Dicedũ eſt g ꝙ tanta ẽ eqntas in trinitate ꝙ bm Kug.nec ẽ maius aliqd duo q; vnꝰ: nec maiꝰ alið oms qꝙ; ſinguli Coeterne q; ſũt ꝑpſone diuĩe qꝛ in diuĩs nõ eſt ponè mſi duo gna ſcʒ ſube ad aliqd· qñtitas vero a eqhtas ibi tñſit in genus ſube ſic eqlitas et ſiitudo dicũt relationes.ʒ ſuba cõis ẽ tribo ꝑſonis. Relatiuoꝝ: aũt ꝓpꝛiũ eſt ſil eſſe ·g nul lo mõ pater ẽ pꝛioꝛ filio neq; ᷣm id qð abſolutũ eſt neq; bᷣm id qð ad aliud ẽᷣ. Itẽ oñdit᷑ ꝑ exemplũ in natura qꝛ ſplendoꝛ hoet ſit a ſole tñ et ſoli ceternus ſi ſol &t eternus M ,„ Quood int eẽntiã et pſonã dza ẽ Ca. xiii. Pud grecos qᷓtuoꝛ ſũt vocabula.ſ.vſya vſyaſis ypoſta Nſis ꝓſopõ · hec apud ſmos eq pollẽt iſtis ꝗtuoe vizʒ een tia ſuba ſubſiſtẽtia ꝑſona. int᷑ hec tal eſt dria:vſya ſiue Eentia dicit naturã vt ẽ hũaĩtas· vſyaſis ſiue ſuba didt hñs na turã ſiue ſubſtãs nature vt hõ · ypoſtaſis didit diſtĩguibile· nõ tñ diſtickũ cũ determĩata ꝓpꝛietate ad digĩtatẽ ꝑtinete vt aliq̃s 1õ.pꝓſopõ ſiue ꝑſona ditit diſtmdtũ cũ determĩata ꝓpꝛietate ad dignitatẽ ꝑtin ente vt petrus.vñ ſic hoĩes ꝑtitulars diſtidi ſũt ſuis ꝓpꝛiis qualitatibo ita pacer et ſilius et ſpũſſan. ſuis ꝓPꝛiis notiombo· ſic aũt greu dixerũt patreʒ et filũ et ſpũmſan· tres ypoſtaſesitres res ita et nos dicimus tres ſubas ut res res ñ mdigentes alia re vt ſint. Conſiderata igit᷑ eſſentia dmina ĩ ſe oino indiſtincta ẽ. ꝑſona vero in ſe diſtincta eſt ſuis Ppꝛieta tib Conſiderata aũt eſſentia in ꝑſonis vel ꝑſona in eſſentia mediũ modũ tenet ſcʒ vmtatẽ et diſtindionẽ.et hoc patet in appꝛopei atis qᷓ omnibo ꝑſonis ↄuemũũt. ſed ad vnã magis determinantk᷑ Mõ ꝙ ſepe ſuba ſumit᷑ ꝓ eſſentia et ꝙ eſſentia nunq; tñffert᷑ að ſignificandũ ꝑſonã. Tres ſunt diffmnnones ꝑſone Pꝛima eſt Boetij talis. Perſona eſt rationalis nature mdiuidua ſuba. ec ſumit᷑ penes naturã rei :· Secũda eſt Rich. de ſancho vick oee 5 Liber “ talis. Per ſona eſt ſubſiſtens ꝓ ſe ſolũ iuẽ quensã ſingularẽ ſub ſtantie modũ · hec ſumit᷑ iuxta ethimologiã noĩs: Dicit᷑ em̃ ꝑſo na quaſi res ꝑ ſe vna. Terdia ẽ diffinitio mgralis ſic· Per ſona ẽ ypoſtaſis diſtinca ꝓꝛietate ad dig nitatẽ ꝑtinente · Notanð etiã ꝙ pꝛedicta quatuo put ibi ſunt expoſita et exem pliſicata ſcʒ eſſentia ſuba ſubſiſtẽtia ꝑſona differunt cratima re et noĩe led in diuinis differunt rone. De im menſitate dci Ca. xiiii. On eſt in deo quantitas dimenſionis ſed virtutis· nec vbiq; ẽ deus mole coꝛꝑis ſed pñtia maieſtatis· et ꝑ hẽ . modũ ditci᷑ immẽſus. Sʒ nota ꝙ iĩmenſitas quatuoe in deo tompledit᷑ ſcʒ iſinitatẽ intopꝛehẽſibilitatẽ inem cũſcriptibili⸗ tatẽ et etermitatẽ · ſi em̃ ↄſiderat᷑ deus in ſe ſic ẽ iniĩnitus· Pſal. Magnus dñs et lau.ni. et mag· ei ·nõ eſt ſi. ſi vero ↄſiderat᷑ in compꝑatione ad ĩtelleſtũ ſic ẽ comp̃ henſibił.apłs ad ro.ii.O al titudo diuiciazꝛ & · ꝓpter hot etia; dict ſedere ſuꝑ cherubin. ſuꝑ plenitudinẽ ſcĩie et ſuꝑ omnẽ intellect ũ. ſi in comꝑatione ad lo cũ ſic ẽ inercũſeriptibił. Ambᷣ. Nihil pꝛeſcriptũ: mhil circũſcrip tũ: nihil dimenſũ trinitas habet· nõ m loc claudit᷑. nõ eſtima⸗ tione ↄchudit᷑· nõ etate vatiat᷑· Sʒ ſi ↄſiderat᷑ in comꝑatione ad Ddurationẽ ſic ẽ eternus· Apłs ad ro· iij· Regi ſeculoꝝ ĩmoꝛtali inmſibili ſoli c.. de his quatuoꝛ dicendũ eſt in ſequentibo ꝑ oꝛdi nẽ Tandẽ eſt g certiſſime ꝙ in deo nõ eſt ꝓpꝛie longitudo nec latitudo nec ſublimitas aut ꝓfundũ.ſed hec methafoꝛioꝛ ſũt in deo. eſt em̃ in deo latitudo carita tis qua nos ab erroꝛe reuocat Jere· c qi· Caritate Petua dilexi te ideo attraxi te miſerans. Eſt q longitudo patientie qua malos poꝛtatdiſſimulat nanq; pec cata hoiĩm ꝓpter pnĩam·. Eſt etiã in eo lublimitas ſapientie qua omnẽ lenſum ſuꝑat· Kpłs ad ephe · 4. Omnia nuda et aꝑta *&. EStt etiã in eo ꝓfundũ inſtide qua peccatoꝛes dãnat. Mat 25. I maledich in ignẽ eternu ſ. Be infinitate dei Ea. xv VPVbitanduz non eſt deũ eſſe infim tũ · eꝛ cũ in de o rdẽ lit potentia et eſſentia. patz ꝙ eſſentia eius eſt infimien ſi c Potentia . Vnde lic potentia dei non ita poteſt in tot ex⸗ tendi qn poſſit in plura. ſic et eſſentia dei non ita ẽ in rebo quin poſſit & m pluriba ĩmo ſi mũdi eſſent ĩſiniti om̃s repleret · Pꝛe⸗ tberea deus cũ ſit reruzʒ cauſa effidens foꝛmalhs et finahs-Si non eſt dicere de ipſo inquantuz eſt cauſa efficiens ꝙ ſit effediua nee ſt 1t et no no⸗ ſin fne i⸗ ſat ven nit nd nod vnd dim. eſt ſt mas ne ſub züpſo erſona lode Phita meie Xm. Nts⸗ne etpfi an ptbi⸗ Pa. demin 1Dal mrſup ead lo üſenp eſama⸗ one ad nortali podi donet ſitin uocat ns. Kſt c pee je qua n i. t25* 4 Aſt mli wter⸗ cuin Primus m quantũ eſt cauſa formalis ꝙ ſit ſormata. Eadem ratione nõ eſt diere cum ſit cauſa finalis ꝙ ſit fimta. Nullo g mõ dicenduzʒ eſt deum eſſe fimitũ ſᷣm ſubſtandã miſi finitum dicatur ↄpletum vel perſectum. Gane tripłr diat᷑ mfinitũ:ſcʒ negatiue· priuatiue ↄtrarie ſiue deſꝑate: gnſinitũ negatiue ðꝛ per abnegacõnẽ finis et ſie dr̃ ininitum id quod nõ fimt᷑ et hoc modo infimtũ eſt qð nõ eſt natum finiri Inſinitũ priuatiue eſt quod ẽ natũ fimiri tñ non finit᷑. Inſinitũ ↄtrarie eſt qð habet ↄtrariã diſpoſitionẽ ad finiendum. Primo mõ eſſentia diuma eſt infinita. qꝛ nõ habet finem nec eſt nata fimiri. Similiter ſi dicatur iſimtũ tercio modo Si vero dicatur inſinitũ pᷣuatiue ſic nõ p̃ᷣt dia mfimta.· qꝛ nõ ẽ nata finiri ymmo eſt fimes oĩa· ꝗItem ſinis dr tripłr. Dicit᷑ eniz terminus et hm hoc q;titatis ↄunua eſt potenda mſinita qꝗᷓ̃ ẽ di⸗ uiſibilis in mſimtum· Et hot ideo qꝛ in ↄtinuo nõ eſt termmus in diniſione ſicut nec in numero eſt termmꝰ in additione. Klio modo dðr finis idem ꝙ ꝑfedtio· Tercio modo dĩ fims id ꝓpter qð vnũqðq; fit · Primomodo deus eſt mſinitus nõ m q;ntitatem dimenſiuã que in eo nõ eſt. ſed m q;ntitatem vᷣtualem qᷓ ĩ ipſo eſt. Sed qꝛ in deo oĩmoda eſt mdiuiſio virtuas eſſentie non põt eſſe inſinitas virtutis·:qͥn etiq; ſit eſſẽde imfinite. Scᷣo mõ materia dicit᷑ eſſe infimta· qꝛ caret ꝑfedione. Tereo modo malũ „ Dicitur in fimtum quia nõ eſt ædmatum ad finen Aincõpꝛehenſibilitate dei (Capi. xvi: eator a creatura cognoſci nõ p̃t ad plenum ĩ viavxel tiam in patria·qꝛ infiniti ad ſimtum nulla eſt ꝓpoꝛtio · oecius. Trimtas ſibi ſoli nota eſt et homĩ xp̃ᷣo · Vnde Berñ. Mil deo pneius eſt: et nil moõprehenſibilius. qd nempe tuiq; rei pñaus ꝙ; eſſe ſum. SBane eſſe oĩm dixenim deũ nõ ꝗa illa ſunt ꝙ eſt ille . Sed qꝛ ex ipſo et per ipſum a ĩ ipſo ſũt oĩa Eſt emm intelligentia nrᷣa ad illã luœm in acceſſibilẽ młtominꝰ qm viſus noctue et veſꝑtilioms ad ſolem. Vnde ditit deus in Daniele . AXmbulare ſuꝑ pennas ventoꝝ. hoc eſt ſuꝑ intelligen⸗ caas etiam angelicas· Heruntñ oõpꝛehendit᷑ deus aliquo modo per fidem in via Rug. Gentis hũane aties inualida in tam ex cellenti luc non figitur niſi per iuſtidiam fidei emundet᷑ · Xd idẽ Berñ. Ita deus eſt in irrationahbus creaturis vt tñ non capi at᷑ ab ipſis · X rationabilibo omnibus eapi pᷣt per tognitionem Sʒ a bonis tm̃ capit᷑ ꝑ amoꝛem. Diamus g ꝙ de deo ſeire poſſu mus quid non ſit.non autem quid ſit Aug Intelligamꝰ deum ſine qualitate bonumſine quantitate magnum.ſine indigendea r 2ððð iber creatorem · ſine ſitu pꝛeſidentem. ſine habitu omma ↄtinentem: ſine loto vbiq; totum ſine tempore ſempiternũ: ſine mutatione ſui mutabilia facentem. nilq; pacientẽ Compꝛehendit᷑ quoq; de us ꝑ ſpeciem p dignitate meriꝝꝛ in patria Aug · Videbimus tue maieſtatis eſſentiam: vt vnuſquiſq; eo ꝑſpicauus quo hic vixerit purius Et eſt exemplum in mari quod ſe offert quidem viſui et tñ ᷣm ſuum ambitum totũ videri non põt · et hoc ẽ tñ ꝓpter maris latitudinem. tum ꝓpter viſus noſtri ad tantã ſuper fidiem in ꝓpozcionabilitatem. Nota tribus modis aliq́d cogno⸗ ſeitur ſez . ꝙ eſt · vel ſirut eſt. vel quid eit · Primo modo cogno⸗ ſcitur deus m via etiam a malis. Scðo modo videbitur i pata a bonis vnde Johes. Similes ei erimus in patria qñ videbimꝰ2 eũ ſitut ẽ.ſicẽ eſta.ſuã maieſtatẽ et claritatẽ bonitatẽ· Lercio mõ nec a bonis nec a malis- nec in via nec in patria videbit᷑: quia ſinitũ nunq; capiet infimtũ · Doc igit᷑ tenendũ ꝙ deũ in via co⸗ gnoſcere non poſſumus quid eſt et in patria ſicut eſt. nunq; tñ nec hit nec ibi quid eſt Viſus coꝛꝑalis impedit᷑ tripliater ſcz ꝑ tenebras. ꝑ falſam lucem per auerſionem a re viſibili · Fodem modo impedit᷑ viſus ſpũalis trca cognitionem dei. gorimo mõ ꝑ tenebms pecati vel erroris Joh. Qui fact petm in tenebris eſt apkus ad Deb. dhuc cum legit Woyſes eorum velamen eſt ſuper corda eoꝝꝛ · Scðo ꝑ fallam lutem hoe autẽ fit qñ quiſ metitur eterna ?m naturaha. Exemplum habes in ligno putri do quod in nocte quandam luem videtur haber ſed cum dies venerit mihil eſt. Tercio mõ per auerſionem a re oognoſcibili: hotc ſit qũ quis ſpreto incõmutabili bono rebus m utabilibꝰ ad heret. Talium oculis cum ſint egri odioſa eſt lux: que puris eſt amabilis. Deus tognoſcitur intus et exterius- Intus duplici quia qñq; ꝑ inſpirationẽ quod paudis datũ eſt Kpls. 2z. Cor⸗ *W 12. Scio hominẽ &- Quandoq; per rõanationem bm quẽ modũ plures phi de deo noticiam habuerunt RKpls ad Ron Inuiſibi la dei & Exterius etiam vognoſtit᷑ dupliciter ſcihcet per creatu ras Apłus- Cor · iz· Videmus nunc per ſpe l vigʒ creatura⸗ rum que ſunt modo ſpeculum cratoris in pꝛeſenti ſicut etontra ipſe deus erit creaturarum ſpeculũ in futuro in quo omma vide bimꝰ? que ad nr̃m gaudium pꝑtinebunt. Item p doctrinã Kpluſ ad Ro. 8. Fides ex auditu &&. Situt em vnũ cog noſtit qnq; ex anditu qñq; viſu · qñ; guſtu:ſic quodãmõ a deus cognoſcitur auditu tognoſcunt deũ qui audiunt verbũ dei. et per ilbud cre⸗ dunt · Piſu credunt theologi qui legunt deum in ſcripturis: — —ü —,— — 2 —- —— — I— - — — un: done d imus hit mden te luper gno⸗ gno⸗ paia rbim⸗ nono quia iaco⸗ aige dem nomo nebnis amen ſqu puti, n dies cibil: ibad nis eſt vplici (or ;⸗ modi ziſbi creatu atuna⸗ contra vie pluſ iqer ſcitur. der⸗ tans: Primus et philoſophi qui ſpeculantur ipſũ in naturis. Guſtu ↄgnoſcũt ſol boni p̃s· Guſtate et videte qm ſuauis eſt dommus. a iſte vl timꝰ modus ꝑpfediſſimꝰ eſt a ceertiſſimꝰ · Dyoniſiꝰ diet. ꝙ tribꝰ modis cognoſcit᷑ deus ſcʒ ꝑ ablationem ſiue ꝑ abnegationem vt cum dicitur ˖ Deus nõ eſt hic vel ibi · vel deꝰ non eſt hoc vel illuðd K&. geem per eminentiã · vt cum in creatura ĩiueni at᷑ potẽcia attribuenda eſt deo ſũma potentia. et ſit de aliis · Item ꝑ cauſazʒ hſm ꝙ per effectus peruemat᷑ ad cognitionẽ cauſe · vel per cogni tionem motuũ peruenit᷑ ad oognitionẽ mouentis. Nota ꝙ; aĩa ſenſu pereipit corꝑa· quia formas in materia tm̃ preſente corꝑe. ymaginatione vero corꝑm ſimilitudines etiam abſente corpoẽ hot eſt formas abſtractas a materia. Ratione aũt coꝛꝑpum na⸗ turas · Intellectum ſpãũm creatum· Intelligencia vero ſpũm ĩcre atum. Sciendũ pꝛeterea ꝙ ðg noſcibilia quedã ſunt infra rõneʒ quedã iuxta · quedã ſupra Infra rõtionẽ ſũt que ſenſu ꝑcipimꝰ vt alba nigra et ſimilia· Juxta rationẽ ſũt que rõne ꝑdpimus. vt verba falſa iuſta vel miuſta · Supꝛa rõnẽ ſunt que ſo lum diui na reuelatione cõpꝛehendunt᷑ aut ſcripturaꝝ auctoritate credũ⸗ tur vt tres eſſe ꝑlonas et vnum deum. De incircumſcriptibiliate dei (Ca. xvii Biq; deus eſt: et tamen nuſq; eſt. quia nec abeſt vllo loco nec vllo capit᷑ loto Rug. Deus eſt in medio non meluſus · extra mundũ non excluſus.ſupꝛa mundũ.nõ elatus· infra mundum non depreſſus· Ex hiis patet ꝙ deus eſt intra omnia et hot quia omma replet. et vbiq; preſens ẽ· Item extra omnia eſtaquia omma continet net vſq; valet coartari: Sed nota ꝙ hec poſitio extra didt ibi non actualẽ pñciã ad lo cũ · ſed potencale que eſt dei ĩmenſitas que iſinitos mũdos poſ ſet iplere ſi eſſent· Item ipſe eſt ſupꝛa omma·. qꝛ ommbꝰ preſtat nee aliquid ei equat᷑ · Iem infra oĩia eſt qꝛ cũcta ſuſtinet. a ſine ipſo mihil pt ſubliſtere · Dic mus etiã ꝙ deus eſt vbiq;. vt non indigeat rebus ꝙ in eis ſit ſed potius res ſui indigent vt ꝑ euz ſubſiſtant · Deus em̃ ante mundi cõſtitutonẽ ſuit vbi nunc eſt vide licet in ſe · qm ipſe ſibi ſufficit er quod ptz ſolutio qᷓſtioĩs quorundã ſimplicium qui querunt vbi deus ſuerit ante mundi ↄſtitutionem · Saendũ autẽ ꝙ aliqd eſt in loco circũſcriptiue et diffinitue vt coorpus. Kliquid diffimtiue et non arcũſcnptiue. vr angelus. Aliquid nec ſit nec ſic vt deus. et hoe eſt ideo: qa non indiuiduat᷑ per materiã vt corpus.nec ꝑ ſuppoſituzʒ vt an gelus. Rliquid etiam eſt in looo partim arcũſcreptiue et partĩ S Liber diffinitiue vt corpus xp̃i ſub ſacramento qð eſt totum ſub tota hoſtia ita ꝙ non excedit . et hm hot eſt ibi ceircunſcriptiue. Eſt q; ſit ſub hoſtia ꝙ non vbiq; et ſic eſt ibi quodammõ diffimtiue: Corpꝰ auteʒ xp̃i liet non ſit vbiq; cum ſit creatura nec equari poſſit in hoc creatori in pluribo tñ lous eſt ſub diuerſis hoſtiis et hoe eſt ꝓpter vnionem eius ad creatorez · Vnde merito habz amplius q; alia creatura. ſcihcet ꝙ in locis pluribus poſſit eſſe: Ex pꝛedidis patet ꝙ eſſe vbiq; ſimplieter ſoli cuenit creatori: z in vno loto eſſe cõuenit creature· In pluribus vero lods e et non vbiq; cuenit coꝛpori iheſu xp̃ᷣi. Deus eſt vbiq; potenciali ter pneialiter eſſencaliter· per gubernationem· per ↄgnicoez · ꝑ ſeruationem Augꝰ. O deus vbiq; eſt ſcimus. Qualiter autem neſeimus · Mota ꝙ deus multipliater eſt in rebusſcʒ ꝑ naturã ſic eſt vbiq; potendaliter pñdialiter eſſen cialter · Item per g rãz ſic eſt in bonis Joh . Qui manet m me et ego in eo hic fert fru⸗ ctum multum. Item per gloriam ſic eſt in rationali vt veritas ĩ ↄtupiſcibih vt bonitas.in iraſcibili vt poteſtas⸗ Item per vnio⸗ nem lic fuit in vtero virgims vnitus humane nature xp̃i.et in ſepulchro vnitus carni. et in inferno vmtus anime xp̃i · Icẽ deꝰ dicit᷑ eſſe alitubi per occultoꝝ: reuelationẽ · Geñ · 28. Were dñs eit in lo iſto· Icẽ per veſtigioꝛꝛ eius excellenteu rep̃ſentatio eʒ ſie dicit᷑ eſſe in eelo quia ibi maxime reluœt ſua potencia: ac ſa⸗ piencia ac bonitas· Icem per nature ydemptitatẽ ſicut filius eſt m patre. et pater in filio.et ſpũſſanctus in vtroq;· Item per mi raculoꝝ oꝑacõem⸗Exoð. Digitus dei eſt hic· Jvm per cõſerua tionem et gubernationem ſic eſt in mundo. Item deus eſt ĩ ſeip ſo vt alpha et o· öm illud · Dic vbi tunt eſſet cũ patre tuz p̃ter eum mihil eſſet. Lunc vbi nũc in ſe qm ſibi ſufficit iple · Per qð patet ſolutio qſtionis quorundã ſimplicum: qui querunt vbi deus eſſet priuſq; mundus eſſet. Item ipſe eſt in mundo ſicut ĩx im regno · Bern · Deus vbiq; regnat · vbiq; imperat· vbiq ma ieſtas eius omnia r plet.et cõplecntur vniuerſa.ꝗ teʒ in angelo eſt vt decor inquantũ veritas · et ſicut ſapor mquantũ bonitas Item in eccleſia eſt ſieut paterfamilias in domo · Vnde illud Vo biſcum ſum vſq; ad coſummationẽ ſeculi. Item in electis vt hbe rator a malis.et adiutor in bois · et hoc ẽ quod dicit Ber · De us eſt in creaturis mirabilis. et m homimbus amabilis · in ange lis deſi derabilis. in ſeipſo incomprehenſibilis m reprobis intol⸗ lerabilis. Item in reprobis eſi vc terror et horror Rug . Qui te dimittit quo it niſi a te placato ad te iratũ · Vnde vlumo modo — — — — — C — —— —, — — — —;W — . . — — VPrimus deus eſt in damnatis ſient terror et horror.Non em̃ manũ dm̃ Poterimus effugere p̈s · Si aſcendero m lelum. tu illie es. Zi de⸗ ſcẽdero ad infernũ ades. Si vero dubitat᷑ vtz deus ſit in dya bo lo · Scendũ ꝙ quedã ſunt nomina que impoꝛtãt naturas ꝓut ſunt nature. In his cocden dũ eſt ꝙ deus inſit. Bunt alia que ĩ telliguntur deſoꝛmitates vt dyabolus de quibꝰ nõ eſt dioendũ ꝙ deus inſit niſi addatur inquantũ ſpũs vel aliquid tale. Deꝰ eſt m anima ſidei:ſicut ſponſus in thalamo:·rex m regno turris in caſtro. Item ſicut mꝗr in ſcolis.ſons in oꝛ to. lux in tenebris: Item ſicut theſaurus in agro:vmum in œlario. carbunculus in auro. Item ſicut manna m archa. ſigillũ in cartha. medieina in apoteca· Item ſicut cythara in cοιο»nago m ſpeculo. mel m fauo.Item ſic fructus ĩ arbore · oleũ m lampa de. liliũ ĩ ↄualle Be eternitate dei Capit ulum. xvui Acut deus vbiq; eſt nee tñ ahquo loco ↄtinet᷑. Sic eter⸗ nus eſt et tñ nullo temꝑe men ſurat᷑.Ilon em̃ cõpetit eᷣ tempus pñs.net preteritũ nec futuruʒ. Mã pñ̃s tempꝰ anens eſſe non habet quia pertranſit: deus aũt ſemꝑ manet idem vnde DMilarius. Eſſe non eſt acidens deo: ſed ſubſiſtens veritas et manens cauſa. Similiter tempus preteritũ modo non eſt nec habet eſſe ſubſiſtens . Ged de deo dictur m p̃s. Ipſi ꝑibt tu autẽ ꝑmanes· Eodem modo tempus futuꝝ non ẽ hexſpecka tur; de? aũt ſemp eſt · Vnde meꝛcuriꝰ. Bola monas eſt alpha et o· hoc eſt quia deus eſt prinupiũ ſine principio.q finis ſine fine Cum em̃ deus oĩno ſimplex ſit non habet in ſe pemcpium dtra rietatis que eſt cauſa corruptiomis· Quid auteʒ ſit eternitas bm rem · Seendum ꝙ ꝓprie dr diuturnitas ſine principio et ſine fi⸗ ne:a ſine muta bilimte. et ?m hoc duenit etnitas ſoli diuine na tune in qua eſt duuturnitas imenſa. Eternitas vero m ethymo logiam diditur quaſi extra termmos qꝛ termino caret. tam midq al q; fin ali · Hed õm diffinition em Woecii in libro de ↄſolatiõe Eernitas eſt intermmabilis vite tota ſimul et ꝑpfed a poſſeſſio: Kd huius diffinitioms nitelligentiã. Alotandũ ꝙ in quibuſ daz eſt terminabilitas ſimpliciter· quia ex parte ante et ex parte p9 vt lunt generabilia et corruptibilia ad quoꝝ differenciã ponit᷑ iterminabilitas · Et bene ponituꝛ iſtud ꝑ negationẽ qꝛ ſimpli⸗ cia a p̃ipue diujina nullo mõ melius manifeſtant᷑ q; ꝑ remotõez vt ait Dyoniſiꝰ· Et hec eſt ratio qꝛ ſimpliuũ eſſe non põt intel lectus perfecte tomp̃hendere. Et ideo ex negationibꝰ eoʒ qᷓ ab ipſo remouent᷑ manudutit᷑ ĩitellectꝰ ad ea aliqualit ↄgnoſcẽda. Liber Ytem in quibuſdã eſt interminabihtas eſſendie ſed non vite · vt m coorporibus celeſtibus ad quoꝝ differencã addit vite De do aũt didt XKugꝰ?: Qð ſolus dicit᷑ habere imotalitatem. In omni eni3 mutabili natura nonnulla moes eſt ipſa mutatio quia facit aliquid in ea non e quod pus erat · Vñ a homo qñ naſcitur qᷓ dammodo inapit mori. In abuſdã eſt interm mabilitas vite ſeð tñ cũ miſeria et infeli utate vt in demombus et damnatis · Xd quoꝛ diſferenciã addit᷑ poſſeſſio · In cuius intellechu eſt iocũdi⸗ tas felicitat?. Qui a tunc poſſeſſio rei ali tuius dr qñ ad libitũ ha betur. In quibuſdã eſt interminabilis vite poſſeſſio. Sed tñ nõ tota. vt m hominibꝰ beatis ante indiduz quoz eſt bẽitudo bm partem anime et non ozꝑis- Ad quozꝶ dram dicitur tota. qꝛ totũ eſt non diminutum. vel cui mhil eſt extra· In quibuſdã E — inter mmabihs vite poſſeſſio tota vt m ãgelis beatis añ iudiciũ uia bm totam ſui ſubam habent felicem et mtormmabilez vitaã ed tamen non ſfimul cũ aliqua ſit in eis ſucceſſio reuelatonuz et gaudioꝝ. AAd quoꝝ dram ponitur ſimul · In quibuſda eſt inter mmabilis vite poſſeſſio tota ſimul. ſed tñ nõ ꝑfecta eo mõ quo nos diamus perſectum nullo indigens ſic eſt in angelis et hominibus beatis poſt iudiaum. d quoꝶ dram additur ꝑ ſedta nullo indigens ad ſuum beatũ eſſe. Patet ex predicka diß fimtione ꝙ tres ponunt᷑ ibi ↄditiones ꝗ ſunt iſepabiles ab eter intate intreata que deus elt. ſcz imtermmabilitas ibi intermialiſ vite poſſeſſie · Ivm inuaniabilitas ibi tota ſimul. Mihil enim va nabile eſt totum ſimul- Item ſimpliatas ibi perfecta Jllud eniz ſüme pfectã eſt cui non eſt poſſibilis aliqua additio · Per pᷣmuz ſepatur deus ab omm toꝛruptibili Per bᷣm ab omni variabili· Per terciũ ab omni compoſito· Igitur nota ꝙ ilud quod carz prindpio et fine didtur ecernũ vr deus cuius eſſe interm inatũ E. Sed ꝗᷓ prinapiũ hñt et ſine carent dicunt Petua vt aãgeh et hoĩes. que vero prinupiũ et finẽ hñt dicunt temporalia vt cor ruptibilia et vegetabilia et ſenſibilia vt bꝛuta et hmõi. e imncõmutabihtate dei. Cabi xix Cmutabilis eſt deus et impꝑmutabilis et inoõmutabik Immutabilis eſt qꝛ ñ cadit in eũ motus accidentalis . l⸗ aug mentum Leo papa ſimplia diuinitatis nature nil addi vel mmui poteſt . qꝛ ſemper eſt quod eſt. Item nec dĩnutio Malach; Ego deus et non mutor. Item nec alteratio Jatcobi a· Kpud quẽ nõ eſt tranſmutatio net vialſſitudinis obumaratio Ium nec m locum mutatio qꝛ vbiq; pñs eſt ſa. Celũ a terrã — — — — ——— — 53 ðũ nva enz mnuz hili⸗ az natü ͤet cor nbi , l utio⸗ bl 0 era ð Primus ego impleo: gmꝑmutabilis autem eſt quia non cadit in enm motus ſubſtanaalis que eſt de non eſſe ad eſſe · vt generatõ qꝛ iitũ nõ huit Mec ille ꝗᷣ eit de eſſe ad nõ eſſe vt corruptio.qꝛ ſi ne nõ habebit· Illud ei lolu in mhil eſt verabile qð eſt de mihi lo · Eſt etiã ĩcomutabilis ex eo ꝙ nõ cadit in eum motus ex o⸗ patione. Mam ſoh deo duenit in oꝑatione quietũ eſſe. Oñn Bo etius. Stabiliſq; manens das cuncta mouen. VBnde qñ deus fa⸗ cit aliquam rem non ſit in ipſo deo mutano ſed in re circa qua; oꝑat᷑ · O at ſeat deus Pdicare ſubu erſionẽ niniue. et p̃dicẽ moꝛ tẽ ezechie quoꝝ neutrum acidit· In talibus non mutauit deꝰ tonſiliũ qð ab eter no ſetum habuit m ſmam que reſpectuz ad ipſa negotia habut. Quia mimue ſubuertenda erat bm demeri⸗ ta· et E echias mœiturus erat ſm cauſas imferiores. Bed hee non im poſuerunt necſſitatm diume potencie. gtem triphater diſtinguit motus ſeʒ naturalis violentus & voluntarius Ma⸗ turalis eſt quo naturaliter tendũt res ad loum ꝓpnũ. Motus aũt violentus eſt qñ cogunt᷑ res eſſe extra lotum ꝓprium. Sed motus voluntarius eſt vt in aialibus qñ currunt vel comedũt vel oꝑantur.et iſte motus eſt medius inter naturalem motũ a violentum . qꝛ ꝑtim eſt naturalis ſciliet inquantum voluntas diungit᷑ actii ſicut cauſa ſuo effectui· Item parum eſt violentꝰ ſciliet inquantũ mouent᷑ membm cõtra motũ ſuũ naturalem: WPer quod laſſantur etiã que ex motu naturali nunq; laſſaren tur. Igit᷑ pᷣmo modo motus non eſt in deo ſcʒ naturalis · Et H ꝓPter quatuo rõnes . Prima eſt qꝛ omnis motus eſt ad quiecẽ et ꝓpter indigendam vt dicit phus . ſed deus nullius eget . Be⸗ tũda eſt tũ ſit vbiq; nõ habet necœſſe de lodo ad locum moueri. VTerca eſt qꝛ nõ eſt in eo grauitas ſeu leuitas: ꝓpt᷑ qᷓ ſurſum vel deoeſũ moueat᷑· Quarta ẽ qꝛ cũ deus ſemꝑ in ſeipo maneat non habz neceſſe locũ ꝓpriũ et ſibi naturaleʒ extra ſe querere ſicut a⸗ lie creature. Item ſcdo modo nõ mouet᷑ ſczmotu violen to · qꝛ ñ fit ei violencia · gob.iI. Si ſortitudo qᷓrit᷑ robuſtiſſimus ẽ· Itẽ tcᷣ o mõ nõ mouet᷑ motu ſcʒ voluntario qꝛ in oꝑatione nõ laſſat᷑: vt aĩalia Preterea nr̃a mens eſt inſtabilis.qꝛ mõ ꝓfiamꝰ: mõ deficmus. mõ reminiſcimur. mõ obliuiſcimur· modo volumus: modo nolumus. modo diffuſis togitatiobꝰ et affedcionibꝰ · atq; ſiliis hut illueq; vagamur. Deus aũt ſemꝑ ſe habet equalit a immobiliter. gtem alius eſt motus circularis-alius redus- aliuſ obliquus Circularis eſt ooꝛ pum ſuꝑioꝝꝛ ꝓput firmamentũ mo⸗ uetur m formã quidẽ vt diot phus nõ m ſubaʒ hoc elſt di ee Liber ꝙ non mouetur ad lotum ſed in loco · Chotus antem reckus eſt ſurſum vel deoꝛſum bᷣm qð oꝛꝑa inferiora mouent᷑ ꝓpter leuita c vel grauitatẽ.·. Motus obliquꝰ com poſitꝰ? eſt ex eircul ari et re cto. Vñ ꝙ fledti᷑ habz a motu drculari· qð vero linealit᷑ mouet᷑ habet a recto. Nullo iſtorum modorum moueĩ deus. quia pꝛopᷣ etates iſtorum motuũ nõ cõuemũt ei· poſſemus tñ dicere iſti motus deo tõuemunt miſtice vt dicatur moueri motu circalai omnia regendo et gubernando Item motu recto bonos remu⸗ nerando. Item motu obhquo ꝑuerſos a pceto mundando Eodẽ modo poſſet die ꝙ deus mouet᷑ motu naturah: quo ſcʒ inclita ſua bonitate omnibus creatuis ꝓ captu eaꝰꝝ ſe oo municat · Item motu violento quo pct᷑oꝛes damnat. J tem motu voluntario quo ita in eſſe ↄſeruat vel cuncta firmat. Sic etiam põt exponi dickum phi qui aſſignat motum a centro ad entrum 5 circa cẽ trũ- Qm deus mouet᷑ ad centz in incar natione et a entro i a⸗ ſcenſione. et crca centꝝ in p̃dicauone· ꝓPcer hot et his limilia: Dicit in libro ſapĩe ſpũſancꝰ et mobilis et ſtabilis. Wobibl ·. qꝛ faut ſanctos mobiles ad operandũ ac in bono pfiœre. Stabilis aũt quia dat in bono ꝑpſeuerare. vel mobilis in via. ſtabilis in atria. Vel mobilis in adtuis ſtabilis in dtemplatiuis Pel mo bilis in aliis ſanctis ſtabilis in xpo Yſa. iI · Nequieſcet ſuꝑ euzʒ ſpãs · Si endũ ꝙ oꝑation es quedã attribuunt᷑ deo. quedam bm cauſalitatem et eſſendam vt ſeire. quedam bm cauſa litatẽ et non eſſenuã ˖ vt comedere currere. quedã bᷣm eſfenaã ˖ et nõ cau ſalitatem vt creare iuſtificare auctoꝛitate · Auedã nec ſic net ſic: v1!t peccare mentiri et cetera. = . . Ge ſimplicitate dei:· Capitulum xx. .—ℳNB, Implex eſt deus er angelus e amma. ſed diffe ren ter qꝛ m deo idem eſt qð eſt. aa quo eſt et het eſt pfecka ſim⸗ plicitas· Berñ. Bola iĩcreata natura hanc ſibi vendicat ſimpliatatem vt nõ aliud et aliud alibi et aubi modo modon uemat᷑ im ea· Nempe qð habet et qð eſt ſemꝑ et vnomõ ẽ ˖ Bed in angelo et in anima dĩnt. qð eſt er quo eſt. et ideo eſt ibi qð alteritas et tõ poſitio. lieet ibi nõ ſit dimenſio qᷓntitat? · Vñ mer curius-In ſupeeleſti eſt vnitas In eleſti alteritas. In ſubeeleſti pluralitas⸗Simplex eſt itaq; dedin eſſenca. qꝛ mihil er acidens eſſe poterit ymmo pfecta ſimplicitas ibi eſt cũ nõ ſit ibi poſſibil additio. qꝛ quiequid in deo deus eſt. Vnde leo papa. Simpliqᷣ diuinitatis nature nihil addi vel minui p̃t· qꝛ ſempꝑ elt quod eſt Cui ꝓpriũ eſt. cui ſempiternũ eſt cui idem eſt viuere et intelligẽ Primus ſck Heruntñ multiplex eſt ĩ doms . apłs · REhbi datur mo ſapie ie. keun gadco omne datum optimũ et omne donũ t. Mon ẽ in deo ðↄpo jetn ſinio partium integrahũ.vt in domo·nec partiũ potendcaliũ vt mouet m aĩma.·nec guis diſferenciax · vt ĩ ſpecie. nec materie a forme apoß vt in corporibus/net coaceruacõis vnitatũ vt ĩ numero· nec a gi qð eſt et quo eſt vt in ãgelo nec ſube a acidentẽvt ĩ idiuiduo irula nec corpee ſube incorpee vt in hoĩe. De his Berñ . Mõ ꝑti bo nmu⸗ ↄſtat deus vt corpus. nõ affecubus diſtat vt aĩima. nõ ſormis CEo ſubſtat vt omne qð ſadctũ eſt· Idipſum oñdit᷑ et rõne · quia utum ctttx omne cõpoſitum ſit poſterius ſuis o mpon entibꝰnec pᷣmo qſqᷓ; em ſit prius.oꝑtet deum qui primũ eſt pꝛinapiũ non eſſe ↄpoſituʒ unnni Preterea em nullũ cõ poſitũ eſt totũ luum eſſe.deus ergo cuz ſit erpon ſuũ eſſe nõ erit ↄpoſitus· vnde Berñ . Non eſt formatus deus nrcai for ma eſt· non eſt effectus deus effelio eſt non eſt compoſitus win us ſimplex eſt. —— nia: e excellencia dei? Capit ulum xxi. Juine dignitatis excellentia tanta eſt ꝙ mens de deo o abilis ltans deſecit · cum ſit mntõ prehenſibihs · ſenſus eum non ilis in ꝑuapit cum lit inui ſibilis· lingua ipᷣm non explicat · cum elno tm ſit ineffabilis tempus eum non menſurat cũ ſit mterminabi geuʒ lis.locus eum non rapit cum ſit incircũſcriptibilis ·· Seriptura edam ißm non explicat cum ſit ineſtimabilis. Virtus eũ non attingit anuͦet cum ſit inaceſſibilis · Deſideria et vota tranſgredit᷑ cũ ſit ĩcom⸗ noan ꝑpabilis Et breuit oĩs creatura ad deu 1ꝑata defectuz habet ·˖ qꝛ eele: mfimti ad fimtũ nulla eſt ꝓoꝛtio· Ecce pz ꝙ excelleneia diuina nsõò eget aliqͥ· qꝛ ipſe ſibi ſuſfidens bonum ẽ· Nõ em̃ indiget coꝛ Pore vt ſit · nec loto vt alicubi nec temꝑe vt aliqñ.nec cauſavt r. aliunde. nec forma vt materia.nec:nec ſuba in qua ſubſiſtat vel 4. tui aſſiſtat. Sunt etiã alia ꝗᷓ ſoli duuine maieſtati cueniunt. et ſn⸗, nulli alii creature in quibus excllende ſue dignitas apparet ˖ ſiẽ dien eſſe omipotentẽ omm bono oĩ ſcientẽ · qꝛ tognoſcit oĩa pñcia Ni pterita et futura.et ommia ſingularia ſi? actu· Solus cõg noſcit 50 ea ꝗᷓ ſubſunt libero arbitrio. et oogitationes hoĩm ſolus ↄgno bi ſcit ſeipſũ Itẽ ad ip̃m ſolũ ꝑtinet vbiq; pñœm eſſe.de mhilo reſ ſneoeck creare ˖ in inſtanti oꝑari.in oꝑatione quietũ eſſe.miracula facere aleli ex auctoꝛitate· de quͦbet treata fa ere qð vult· vo luntatẽ hoĩs co ens głẽè in ictu otuli moetuos ſuſcitaẽ eſſendie aĩe alibi peta dimittẽ ſbil grãm inſundere. in igne perpetuo corpus ſeruare. Quando ali Pplia quid creature euenit quod tompetit creatori tunc exœlleneus deſ de deo dicit vt ſi in creatura eſt potencia in deo ſit ſũma rotõtia ligi . D M ALiber ſi ſapientia in ipſo ſit ſZamma ſapiencia · et ſic de aliis · Vnde et humſmodi dicuntur de deo mõ ſuꝑlatiuo · ꝓPter ꝙ deus dicit Pontiſſimus ſapientiſſimus optimus· pulcerrimus dulceſſimuſ miſericor diſſimus iuſtiſſimꝰ pfecuſſimus altiſſumus amantiſſimꝰ mirabiliſſimus deſiderantiſſimus ditiſſimus veraaſſimus fideliſ ſimus et ſie de aliis Rag.m libro de trimtate · Oportet vt ſum⸗ me vinere et cuncta ſentiret atq; intelligere et mori et corrumpi immitariq; non poſſe nec corpus eſſe ſed iplum omnipotentilſi mum iuſtiſſimum ſpecioſiſſimum optimum beatiſſumum deuz ſa teamur. Poteſt et pꝛeter auctoꝛitatem ratio aſſignari. ꝙ bona lunt excellencus in deo q;ᷓ in creatura: quia ſemper eſt aliquid nobilius m cauſa q;ᷓ in cauſato &έe. Pidemus etiam ꝙ aqua pu⸗ tioꝛ eſt in fonte q; m riuo. Radii quoq; ſolis luudioes ſunt in ipſo ſole qᷓ; m aere:et dulœdo maioꝛ eſt in melle qᷓ; in mellito · de notionibꝰ deitC a. viceſimuzſecunduz ceſſio innaſcibilitas cmunis ſpiratio nma eſt patris ecunda ſihi.ter cia ſpũſſandti. quarta patris. quinta pa⸗ tris et filii. Ex quibus patet ꝙ tres notiones inſunt patri.due filio · vna ſpirituiſancto · Tres prime tantum notiones dicunt᷑ perſonales eo ꝙ perſonas fadant et eas proprie diſtinguant: et ille ſole ſunt tres vmtates trium perſonarum quibus perſo⸗ ne dicuntur tres. Vnde liet pater habeat phures proprietates. tamen pater paternitate tantum eſt vnus Pater emm patermi tate eſt indiniſus in ſe· et diuiſus ab aliis:· Innaſcibilita stantũ eſt patre. et ſumitur pꝛiuatiue eo ꝙ ipſe ſit a nullo: et tamen patrem notiſñcat: ſicut ouis non ſignata per hoc iplum diſtin⸗ guitur a ſignatis· Simihter tõmums ſpiratio eſt vna notio · et illa vnitas eſt in patre et filio · et eſt diſtincka ab omni alia noti one. Motanduz ergo ꝙ ꝓprie loquendo tres ſunt ꝓprietates ſci liet pater nitas filiatio procſſio quia perſonalis proprietas eſt que vni ſoli perſone cõuenit et eam ab ommi alia re diſtinguit. Relationes vero ſunt quatuoꝛ. Quia vna eſt patris ad filium. ſcʒ paternitas· Klia eſt emm ecõuerſo ſcqʒ filiatio. Tesda eſt pa tris a filii ad ſpiri tumſanctũ cõ munis ſpiratio· Quarta eſt econ uerſo ſcʒ ꝓœſſio. Notiones autem ſunt quinq;· q⸗ ꝗlibet ᷣlatio eſt notio· et p̃terea innaſcibilitas que pr̃i ðuemt ꝑ Puationẽ re latõis ad aliud prinupiũ. MNotones hñt multa nomma dicun tur eĩ notõ nes qꝛ ꝑſonas notiſicant · Dicunt᷑ et diſtincões . qꝛ pſonas diſtinguunt⸗ Icem dieuntur relationes quia plone per Dotiones ſunt qunq; videlicet pacernitas ſiliatio pꝛo⸗ as didet us diat aſimf nalm 8 Rlf vt lun⸗ runpi enti deuz ſ. bonn üiqrid gua pu⸗ ſunt mn llit. om opo⸗ patns apa⸗ 1due ant ant: erlo⸗ nos. rm mnti mwen ilun⸗ 10et noti 15 ſti z eſt wit⸗ um. tpa w 110 ne un g der Prumus eas ad ſeinuicem referuntur · Dicunt᷑ quoq; ꝓprietates· qꝛ ꝓprie ꝑſonis inſunt. Nota regulas notionũ.nulla notio de aho pre⸗ dicatur. Item quelibet notio eſt illa ꝑſona cui mmeſt. gtem que libet notio eſt eſſencia diuma et deus · Item om̃es notiones ſũt vna eſſencia . Item nulla notio ineſt diuine eſſendje que diſtin⸗ guit nec diſtinguitur · Itẽ notiones ſumpte abſtradtiue p̃dicant᷑ de eſſencia · ſed ſumpte ↄcretiue non · Vn bene dictt eſſencia eſt paternitas ſed non ditit᷑ eſſenaa generans. Item notio ſemper importat dignitatem. Item ſuppoſita notione non ſupponitur perſona. quia aliquid conuenit notiom quod non conueit ꝑſo ne. NMotioni ei Prie dueit diſtin guẽ · ꝑpſone diſtingui. de nomnibus diuinis: (Capit: xxni Wne nomen qð de deo diat aut eſt eſſentiale aut per⸗ onale aut notionale· Eſſenci alia quedã ſũt ſubſtãtiua vt deus diuinitas creator et ſimilia: Quedã vero ſunt adiedtiua vt bonus eternus imenſus et huiuſmodi. Perſonah a lunt vt pater et filius et ſpũſſanctus. Motionalia ſunt vt pa termtas a innaſcibilitas π De his notandũ ꝙ nomen eſſenda le ſubſtantiuũ et abſtradiuũ nullo modo p̃ᷣt trahi ad ſupponen dũ ꝓ ꝑſona · Vnde falſe ſunt hee. Eſſenca genuit eſſencia vel dei tas deitatem: ſeu diumitas diuinitatem· Sed concreata licet ſint eſſendaha trahi pñt ad ſuponendũ peo ꝑſona Et hoc per ver ba notionalia vel ꝓpoſitiones nocõnales·vñ iſte vere ſũt Deꝰ genuit deũ creator creatorẽ ˖ vel deꝰ? de deo. Similiter de no'buſ ꝗᷓ media ſunt vt lumen de lumine · Item hoc nomen ſapiẽcua liz ſit abſtractũ · tñ pᷣt ex vſu ſumi quaſi ðtretũ· vt ſapiendia de ſa⸗ pienda Eſſencahũ autẽ adiechuoꝝ. queda; pꝛedicant pure eſ ſendam diumã vt bonus et ens· Quedã diumã eſſenciã ↄnotã⸗ do puationẽ pᷣnupii et finis vt eternus. vel certe menſure locał vt imenſus Quedq; principaht᷑ ſignt diumã eſſendã et cogno „ tant effectum m creatura m actu-vt creat iun ſtificat · vel in habi⸗ tu vt iuſtus miſenicoꝛs vel impotenaa vt ommpotens·. Sunt ꝗᷓ⸗ dam verba quoꝝ nec ſigmificatio nec modus ſigniſficandi deo conuenit vt turrere ambulare · Auedam ſunt quoꝝ ſignificatio conuenit ſed non modus ſig nifican di vt creare faere · Auedam ſunt quoꝝ ſignificatio a modus ſignificandi deo conuemt: vt patet in hoe ver bo eſt. Exodi · Qui eſt miſit me. Notandum q; omnia que ſunt perfectionis de deo vere dicuntur ˖ Que autem imperſedi onis ſuntaut non dicuntur aut ſcᷣm aſſumptionem humane nature dituntur vel trãſlatiue· ꝗItem in diuĩs ſunt duo — Liber mo di predicandi ſiz per modum ſubſtãdie et relationis. ſedſub ſtancia continet vnitatem a rᷣlatio multiplicat trinitatẽ c. Mo⸗ mina queda; dicuntar de deo eternaliter vt dñs et miſericors: que ↄnotant effectum in creatura ᷣm habitum· Quedã tꝑaliteꝛ vt dñ ator et miſerator que ↄnotant effectum in actu. Aueda pluraliter vt ꝑſone- Quedã ſingulariter vt deus · Aueda; ꝓprie vt ꝓprietas ꝑſonaꝝ. Auedã aꝓpropate vt potenua et ſapiencia Quedã poſitiue vt iuſtus ommpotens · Quedã priuatiue vt im mortalis ·˖ et hec magis ꝓprie dicũtur de deo q; politiue · qꝛ me⸗ lius dicitur de deo ꝙ nõ ſit ; d ſit · Auedã tranſlatiue ſicut ꝗ ſimbolice de deo dicuntur. vt agnus leo Quedã collediue vt tri nitas trinus-Qu edam relatiue vt equalitas ſimilis: Quedam reſpectiue ad creaturas vt creator refugium· et hec nomma nõ dicunt relationem dei ad aliud. ſed aliorum ad deũ ˖ Duo ſt pn⸗ apalia dei nomma.ſcʒ qui eſt et bonum. Per primũ ſigtur eſſe dei abſolutum in ſe: a ſic ↄſideratur vt infinitũ.qꝛ qui ðt ſubaʒ infinitam cum ſit nomen infinitum. Per bm notat᷑ eſſe dininum vt cauſa · FFeett em̃ deus omnia ꝓpter bonitatem ſuã · In theolo⸗ gia lu pponitur quid et hoc ꝑ nomina eẽndalia vt deus deitas⸗ diumitas Potencia natura a eſſenc a. Item ſupponit᷑ quis vt cũ ſuponitur ꝑſona · Item ſupponitur que vt cum ſupponitur no tio. Preterea ꝑ neutz genus diut᷑ ſubſtãcia diuma. per maſcu⸗ lũ ꝑſ-ona.ꝑ femininũ notio · Per hot patet quod non debet in ymno cantari. Vnus patri cum fiho· h vnũ patri cũ filio. quia pater et filius non ſunt vnus in ꝑſona: h vnũ in ſuba ergo ma Jhil digne vel ꝓprie de deo dia p̃t. ꝓpter eius excellen⸗ ciam. Mon emm per nomina de deo ꝓprie loquimur. quia nomina figniſicant ſubſtandã cum qualitate· a ita mteiligitur ibi cõ poſitio forme tum materia:que in deo nõ eſt: Mec ꝑ ꝓnoĩa que de deo didta cadũt a demõſtratione.Mõ enizʒ t ibi eſſe demonſtrato ad ſenſuũ cũ ſit intorꝑeus lec demõſtra tio ad intellectũ cu ſit ĩcognoſcibilis. SBi ergd dicis ꝙ hmõi p⸗ nomina ſᷣm Priſtianũ ſi cadũt a demõſtratione caſſa erunt a va na. Dicendũ e ibi eſt demonſtratio ad fide · Nec per verba que tũ modis et formis cum tempꝑe ſine caſu agendi vel patiendi ſi gnifſicatiua ſunt. ſed talia non cadunt in deum ec per ꝑtidpia cum ſequantur naturam nominis et verbi . Mec ꝑ alias ꝑtes o⸗ ratõis.qꝛ nõ ſũt ſubidubiles nec p̃ dicabiles· Ex his patet ꝙ dei gis cantandum eſt vnũ patri q; vnus. — (Kuod deus ineffabils eſt: (Capi xxuii bdſub elh⸗ nors: pan. guedz pe piendn evtin ℳ me⸗ ſiut⸗ nevtn lneden nma n Kn⸗ wr ele tſube umum tolo⸗ xitas⸗ vtai ur no Ku⸗ betmn quia gom Tiui ellen⸗ nur ; 11ta eſt: ennz ſtie dip⸗ 2 aue ſbl ppi⸗ 306 dei Primus notiſicare non poſſumus per diffinitionem ſed qualiter cũq; per urtulationem · vnde Berñ ˖ Quid eſt deꝰ ex quo omma. in quo omnia· per quem omnia · Quid eſt deus quo mqhil melius oogi⸗ tari p̃t. Quid eſt deus voluntas omnipotens. bemuolentiſſuma vᷣtus lumẽ eternũ · incõ mutabilis ratio · ſũma btitudo:muiſibi⸗ lis et inacc eſſibilis in ſe.in ſuis ſpectabilis et ſolus mirabihs: Multis modis aſſerit᷑ aliquid de deo. Primo per ſinderiſim que dickat ꝙ vnus eſt deus remun era tor bonoꝛ a pumtor maloꝝ Scðo per ſidem qua credimus deum eſſe vnũ in ſubᷣna et trinũ m ꝑſonis · Tercio ꝑ ſacraʒ ſcripturam. Quarte ꝑ rões pbabileſ Quinto ꝑ predicationem exteriorem. Sed hiis duobus vltimis modis non eſt mmidndum miſi firmitatem habeant ab aliquo trium predictoꝝ· Eſt enim regula ˖ Oà quiccunq; aſſerit de deo a liquid quod nõ eſt ſibi eertum ꝑ ſideriſim vel per naturalem ra tionem vel ꝑ fidem· vel ꝑ ſacram ſcripturam pᷣſumit a peccat. e ydeis et libꝛo vite: CCapit: xxv: Dee reruz a exemplar a rõnes ſie in deo ſunt ꝙ ydea importat cauſam effieientem cõformem effeckum. Seðd exemplar cauſam formalem · Ratio vero cauſaz ſinaleʒ deus emm omnium rerum eſt pnapiuz a quo ſunt. et foꝛma ex emplaris ad cuius imitationem ſunt. et finis ad quẽ ſũt Mec ta ſic a ſe differunt ꝙ exemplar vnũ eſt quia exemplar donnotat tauſahtatem. Cauſata vero in cauſa ſunt vnum. Bed rõnet es y dee plures ſunt · Quia iſta reſpectu rerum ditunt᷑· Sunt itaq; plu res ydee quia connotant cognitionem. Cognoſcibilia autem diſtinguuntur in cognoſcente. Bimihter et rõnes in deo plures ſunt:quia ſingula creata ſunt ꝓpriis rõnibus. AXbſurdũ ẽ eĩ dite re vt dict RXugꝗgꝰ. Equũ ea rõe creatũ qua hommẽ · Didendũ eſt ergo ꝙ liet rõnes in deo vel ydee ſint vna veritas et vna lux: et eſſenaa/ dicunt᷑ tñ plures rõnes et ydee ꝓpter pluralitatem y dea torum cuius exemplum habes in naturis. Hidemꝰ eĩ ꝙ oẽs linee arculi vniuntur in centro. Remott autẽ a circulo differũt ab muicem . Bunr autem ydee vt dicit Rug?. Foꝛme n apaleſ neꝶ que diuma intelligencia ↄtinent᷑ · Dieendum eſt g ꝙ ſicut in mente artiſius prius eſt forma rei qᷓm in opus exeat. Sic ydee reꝝ ante mundi ↄſtitution em ĩ mente treatoris erant. Mon em̃ ali quid extra ſe inſpiaebat m qð mundũ faceret. Ex hoe pz - oĩs creatura priꝰ mundo extitit ꝙᷓ in ſeipſa.Vñ cũ ab ea ꝑ crea tionẽ ꝓceſſit ab ipſo quodãmõ diſtare œpit. Vñ rõnalis creat᷑ᷣa ad ip̃m redine debet cui pᷣmo diuncta fuerat et antec eſſer: et hoe per ydeas que nõ aliud q; ipſe deus lunt et erant: ſic autez i ad lotum vñ exeũt flumma reuertuntur· Res aũt ꝓut ſunt in l deo dieuntur vita que impoꝛtat rationẽ bom Joha. Qð ſactuz ẽ ui in ipſo vita erat · Dieuntur et lux que ĩpoꝛtat rõneʒ veri Rug. da ſuꝑ Geñ. Creature in deo ſunt lux. hec aüt ideo dicuntur quia ĩ d deo nõ ſunt neq; mala neq; falſa Differencia eſt inter exemplar ”ͦJ”M et librum vite et ſpeculum. Exemplar nanq; dict᷑ rrſſpedu rez nnin vt exeuntium · Liber vite reſpectu rerum vt redeuntiũ. Bed ſpe dar culum reſpectu rerum vt euntium· De libro vite Dugo de ſãcto “”è vickoꝛe ſic dicit. Liber vite eſt tuius oꝛigo eterna in oorruptibi- gel lis eſſencia cognitio vita. ſcriptuma indelibilis · inſp ectio de lidera deu bilis doctrina fadlis. ſcienaia dulcis profunditas inperſcrutabi Ado lis.verba innumerabiha tñ vnũ verbum omnia · Knima vero m oꝛaliter loquendo multipliater eſt in deo · ſciliet ſicut ramus in arbore · apis in floꝛe:nauis in litore · feſſus in thalam o·theſau rus in agro.ſcri ptura in hbro · obſeſſus in caſtro· auicula in ndo piſcis ſn riuo:quelibet res invi ꝓpria · ſtella ifirmamento.ima X in ſpeculo· cera in ſigillo. gemma in auro· mel in ſuo- De De appꝛopꝛiatis dĩinis pſonis (Ca:xxvi en Pãus omnia eſſencalia ommbus ꝑſonis equaliter Göo e eniant · Rppropat᷑ tamen patri potencia: filio ſa piẽtia n ſpũiſancto bonitas. et hot eſt ꝓpter excluſionem carna⸗ ſnb lis intellectus. ne videlicet pater ratione antiquitatis credatur ” impotens· et ne filius natione iuuentutis credatur inſipiens: pe et ne ſpirituſſandus retione impetuoſitatis credatur crudelis: ð an Dec ratio pertinet ad ſimplices Klia pertinet ad ſapientes ſcz n quia potencia naturahiter precdit ſapienciã · et vtrumq; bonaʒ ę voluntateʒ. De attributis itaq; duphater eſt loqui : Rut ſcðᷣm rem ſic omnino idem ſunt net appropant᷑. Rut h̊ᷣm ratione;: ſic t eoꝝ quedam a ꝓpropriant᷑ quedã non. Mã appropnatio non ẽ abud q; ſpẽalis attributio rauone alicuius conformitatis cuʒ pꝓ pt prio illius perſone · ſicut habet ſimilitudinem potentia cũ patre n qui eſt pꝛincipium vniuer ſale · Et ſapieneia cum verbo et boni⸗ . tas cum amoæe. predictam a ꝓpropriationem habet conſuetudo ſcripture que opera manifeſtancia: potencie attribut patri ſapi⸗ 2 enda ſilio. bomitatis ſpirituiſancto. Mlia eſt appropriatio hilarii talis · Eternitas eſt in patre · quia non habet pꝛmeapiũ inupiẽdi net pꝛinepium eſſendi ab aliquo · Spedies in ymagine in vbo ”M quia ſũme pulcrum. viſus in munere ſpirituſancto: qꝛ ſumme . pficuũ et ↄ»mumicatiuũ · Iſtud per alia verba ſic inſinuat R&ug: 1 te; tiuntn aig g. r quni kempir eckuen dedſpe de ſie mpob⸗ deſden fſemtb ma vn ttamus theſau mn mdo t. ima o⸗ LIN lier co apiei carna⸗ damr ppiens: ndehs: ntes ſch bona; t ſeom nez:ſi pnoni ah ipan t bon⸗ emd nopi⸗ Mani Hiedi nobo umme ſug: Primus In patre vnitas · In filio equalitas. in ſpũſancto vnitas.equa⸗ litatiſq; ↄcordia· Conuenit autẽ patri vnitas: quia ſicut vnitaſ a nullo deſcendit · et ommis pluralitas ab eo deſluit . Sie deus pater a nullo eſt · et alie perſone ab ipſo ſũt · Preterea ſiẽ vnitas de ſe gingnit in vnitatẽ. ita pater de ſe gingnit alxz ſeefilium· In filio vero didt᷑ eſſe equalitas.quia equatur patri non ſoluz m potencia ſapieneia et bonitate · Sed etiã in hoc qꝛ licut pater dat ſuam bomtatem alteri ꝑſone ſit et filius.In ſpũſancto autez eſt vnitas equahtatiſq; connexio: qui eſt amoꝛ amboꝝ patris: ſcʒ et filii.tem quarta aꝓpropatio eſt ꝙ ĩ pr̃e eſt rõ prinapiã⸗ di et oꝛiginãdi.qꝛ ſũme pꝛincipium. In filio vero rõ exẽpłlificã⸗ di . qꝛ ſũme pulcꝝ. Sʒ ĩ ſpũſcõ rõ fadedi. ſũme ꝓficuũ a boꝰ. de potencia dei· (Capitulum xxvii: tencia dei duplex eſt ſcʒ abſoluta et oꝛdinata. Multa ro poteſt primo modo que nõ põt ſecũdo modo.quia multa ſubſunt ſue potẽcie que nõ congrunt ſibi · vt nũce ſcere· poſſet tamen facre ea cong ruentcia· a ſic poſſet illa facre: Deus poteſt facere omnia omnibus modis· quia poteſt produ⸗ cere non ens in eſſe·et hot per creationem &. Iteʒ poteſt ex incõ pleto completum ſacœre.et hoc per propagationẽ &. Item põt mutare vnum completum in aliud ↄpletũ: ſicut patet in tranſ⸗ ſubſtãciatione panis in corpus xp̃i · De talibꝰ ðt Rug. Demꝰ deo aliquid poſſe et nos intelhgere non poſſe. Potencia dei ap⸗ paret m mundi initio et in medio ac in fine· In pꝛinapio quidẽ quia res de nihilo treauit· In medio aucẽ qꝛ res ne in mhilla tantur ſua potenda continet. In fme vero: quia moꝛtuos mira teleritate ſuſcitabit. Rparet quoq; dei potenda in rebus ſpiritu alibus · quia cum dyabolus poteſt atem habuit in nobis immu⸗ tandi ſenſum et fanta ſiam angelus etiam cum poteſtatem hẽat ſuper hoc/ et inſuꝑ intellectum immutandi. Solus deus habet ptãtem non ſolum ſuper tria pꝛedicta · ſed pt᷑ etiam mutarevolũ tatem Rug . ꝙ deus nos puenit vt velimus et ſequit᷑ ne fruſtra velimus.Licet deus omĩpotens ſit tñ non attribunt᷑ ei adus cul pabiles vt mentiri et male velle · nec penales vt metuere dole re.nec corporales vt doꝛmire comedere et ãbulare.niſi forte trãſ ſumptiue net actus inconuenientes · qui poſſunt eſſe tripliciter Primo ſi aliquis actus contradidot diuine potentie vt eſt facere. maioꝛem ſe. Secundo ſi contradituit eius veri ati · vt elt faere aliquid ſimul eſſe vel non eſſe · vel ꝙ preteritum ſit futurum· Lereio ſi ↄtmdieit eꝰ bomtati vt damnari perrum ſaluaẽ iudã Tiber De hiis KAnſhel. Quodlibet incõueniens etiam minimum eſt im pPoſſibile apud deum. Doꝝ autẽ hec eſt ranto·quia pocẽca dei cũ ſit ꝑfediſſima nec eſt de mihilo · nec eſt ſub aliquo.nec eget aliqͥ Vnde non pf deficere pecando · nec ſucũbere paciẽdo. nec ege⸗ re ſubſidiuz in tꝑahbus qrendo · RARc ꝑ hot nec culpabilia· nec pe naha nec materialia põt. Dicendum quoq; ꝙ deus poteſt om nia vel per ſe vel ꝑ creatumã· Alla dico omma ꝗ poſſe eſt pure po tenge · Doc autem ideo dicit qꝛ poſſe pecare non eſt potende h; mfimta tis · Deo autem ↄpetit per ſedũ poſſe . et ꝑfectũ dm̃um. de quo Dyoniſi· Dnatio ẽ non peioꝛũ exceſſus tin · Sed etiam ommũ pulchroꝝa bonuruʒ oĩmo da a ꝑſecta poſſeſſio firma.a non valens cadere ſortitudo · Motandũu ergo ꝙ quedã oꝑatio nes attribuunt᷑ deo ?m cauſalitatem a eſſenaã vt ſcire· Quedam bᷣm cauſalitatem aQ non m eſſenciã · vt comedere et currere · Que dam bm eſſencam a non m cauſalitatem vt iuſtificare creare: Quedam nec ſic nec ſic attribuunt᷑ ei.vt pecare· e viꝛtute miraculoꝝ (CCapi. xxvui⸗ Vuoniam per diumam potenciam fiunt miracula I deo de miratulis eſt agendũ. Kuguſti aus- Allud vocat mira atultatem admirantis apparerer; Rd hoc ꝙ aliquid ſit mira culum quatuoe concurrunt. Primũ eſt ꝙ ſit a deo. Setun dũ eſt ꝙ ſit preter exiſtenaam nature contra cuius oꝛdmem fiat. Ter aum eſt ꝙ ſit eudens. Quartum ꝙ ſit ad fidei roborationem: Vnde li aliqð iſtoꝝ quatuoꝛ defuent mirum poteſt dici· et non miratulum. Nota ꝙ; quedam ſunt ſlupra natumm· quedã ↄtra naturam· quedam preter naturam. Supra naturam ſunt illa q́- bus nõ eſt ſimile in natura.nec etiam mn potendia nature ſicut ẽ virginẽ parere. Contra naturam vero ſunt que fiunt vſu cõtra rie nature tamen termmantur ad conforme nature: ſicut eſt wci illummatio. Sed pꝛeter naturazʒ ſunt que fiunt oꝛdme ſimili na ture.non tamen per pꝛmepium nature vt in mutatione virga rum in ſerpentes quia illud potuiſſet fieri oꝛdᷣme nature per lõ gam putreſactionem tum ibi eſſent rõnes ſemmales. Veruntñ qꝛ nõ ibi ſuit oꝑatio nature miraculum ſuit. Res qñq; ꝓduat᷑ ab genee ſimili ſucceſſme hoc attribuit᷑ nature et dic naturale. qñq; ꝓduct᷑ ab agente diſſimili repente· hoc attribuit᷑ angelis. dieit᷑ mirabile. Qnq; pducitur ab agente diſſimili in inſtanti: h attribuit᷑ deo. et diatur eſſe miraculũ Sciendũ ꝙ qñq; potenda aliqᷓ et actus eius eſt naturals ſic viſus a vide · Qñq; potencia tulum quicquid arduum: aut mſohtuùm ſupra ſpecem —— — — — — — — —, ——,— — — WW Uma.2 opado nedam x⸗ue eate: vè do t mira edem tmen dück Ter onen: et non t ſaut ? cotn eſtoc inna virg xr o uunti uat ale. 6s.7 tih n mt Primus eſt miraculolſa et adtus naturalis. vt qñ cecus illumĩatus vidit Qñnq; vtrũq; eſt miractuloſũ vt partus vir ginis. Mota ꝙ mira⸗ cula vel mira· qnq; fiunt intantum ente vt ſtatio ſolis: et eius retroceſſio. Quandoq; fiunt in vegetabih· ſicut qñ virga Karon floꝛuit Quãdoq; in ſenſibili ſicut fuit in locutione qʒine balaam. Qñq; mn rationabili ſicut fuit in ambulatione claudorum. auditi one ſurdoꝝ· ſuſcitatõe motuoꝝ et ꝑtu virginali:vt ſciamꝰqñ aliquod fit miraculũ. Mota diſferenaam meer rõnes caulſales et ſemmales et naturales- Quia ratio cauſalis eſt potenda paſſiua creature abſq; omni diſpoſitione vt ſoummõ deus ex ea fadiat gquod vult ſicut fiit in partu virginis et in talibus eſt miracu lum ſimpliater · Ratio aũt ſemmalis eſt potendia paſſiua creatu re·ſed cũ diſpoſitõe remota cauſa ſic ſuit in virgis de quibus ſa Ri ſunt ſerpen tes. et hoc factum fuit in inſtanti:Matura autez cũ idem ſeciſſet ſed non niſi paulatim per longam putrefadionem Vnde patet ꝙ ea que fiunt hm rationes ſemmales: ꝑtim ſ-e᷑ na⸗ turalia. ꝑtim ſunt miraculoſa. Ratio natu mlis eſt potenci a cuz diſpoſitione ꝓinqua. ſicut patet in materia qñ eſt m vltima di ſpoſitione vt ſormã redpiat hᷣm hunc modũ eſt rõ naturalis in grano ſemĩato ad pduchonem ſegetis· vñ hoc nõ ẽ miraculum (ve ſciencia deli: (Capitulum :xxix. KCLit deus omnia pñcialiter et ſimul perſede quoq; a im mutabiliter. Preſentiahter dicoo hoc eſt ita lympade: ac IlIi euncta eſſent pñtialiter exiſtenaa · Simul etiã ſcit oĩa quia videndo ſe qui ſibi preſens eſt omnia videt. Perfecte quo q; quia tognitio eius nec poteſt mmui nec augeri· Sic etiaʒ im mutabiliter quia noſcit omnia ꝑ naturam ſui intellectus qui ẽ immutabilis. Dicendum ergo ꝙ deus cognoſcit omma tꝑalia eternaliter· mutabilia immutabiliter· ↄtingenda ifollibiliter. fu tum pñacialiter· dependenaa independent creata intreate. alia a le ĩſe et ꝑ ſe · Nota dr̃an inter ſciam dei et angeli et hominis. quia deus ſtit omnia ſimul⸗Midet em̃ multa vno id eſt ſeipſo: Vnde m viſione dei non differt qð videt · et ꝑ qð videt · qꝛ vi der ſe ꝑ le a in ſe videt oĩa · Xps at᷑ ᷣm ꝙ homo eſt ſcit omma ꝗᷓ ſce it deus ſed nõ ita lympade ſciĩa ſczviſionis-Ange lus vero dei formẽ habet intellectũa. illa que ſcit illa ſcienaa que eſt in ver⸗ bo ſcit ſimul et adtu· ſicut deus liee neſciat omĩa que ſcit deus. Zed homo vnũ ſolũ ſcit adu:quia liœt videat multa illa tñ nõ videt vno ˖ ſed multis ſcʒ per multas rex ſimiliudmes. Sapiẽ⸗ cia dei licet in ſe nõ diuerſiſicet· dmerſa tñ ſortit᷑ noia. Inqntuʒ Liber enim ſapientia dei oognoſcitiua eſt poſſibilium ditit᷑ ſcienda ſi⸗ ue cognitio. Item inquantũ eſt tog noſcitiua oĩm qꝗᷓ fũt ĩ mũdo dẽ viſio. Itẽ mqᷓntũ eſt cognoſciaua futuroꝝ dr p̃uiſio · IOem ĩ q̃ntũ eſt cognoſcitiua eoꝝ ꝗᷓ ab ipſo deo ſaenda ſũt dr̃ diſpoſi tio. Item mqntũ eſt cognoſcitiua pᷣmiandorum dr̃ p̃deſtinatio: Item inquantũ eſt cognoſcitiua damnandoꝝ dẽ reprobacõ · co gnitio diuma cũ ſit ꝑfedtiſſima cog noſcit omĩa diſtinctiſſime ſub ommbus diſtinctiombus ſeu cõditionibus quas res hñt · et ꝓpt hoc futura ſcit eſſe futura et pñcia pnñua et bona appropãdo ma laq; reprobãda. Si aũt ſcire volueris qlier deus oog noſcat ma⸗ la. Motandũ ꝙ cõtingit alid cog noſti dupliet᷑ Kut per ſpẽm ꝓpriam aut ꝑ ſpedem alienam. Primo modo cognoſcit habit? ſcõo mõ puatio. Item pᷣmo modo cog noſtit lux ſcðo modo te⸗ nebre. Eodez mõ dicendũ eſt ꝙ mo modo dgnoſtit᷑ bonũ. ſetũ do mõ agnoſcit᷑ malũ ſcʒ per ſpem oppoſiti habitꝰ. Vñ ditedũ eſt ꝙ deus ↄgnoſcit bonũ ꝑ vnicũ mediũ. ſcʒ ꝑ eſſencaam propᷣ am. mala vero quaſi per duplex mediũ. Mã ꝑ eſſenctam ſuam tog noſcit habitum o ꝓpoſitũ malidie· et illo habitu mediãte vt eſt in ipſo deo cog noſcẽte cognoſcit eius deſeckum. a ideo diii tur mala a longe cognoſcere · De peꝛdeſtinatione dei (Capit ulum xxx edeſtinacõnis diffimtiones aſſignantur quatuoꝛ bᷣm uguſtinũ Prima em̃ predeſtinatio eſt preſcien cia bñ ficorum dei · Setunda eſt predeſtinatio oedinatio ali⸗ cuius ad gloriam. Teraa eſt predeſtinatio ꝓpoſitum miſerendi Quarta eſt predeſtinatio pꝛeꝑatio gratie in pᷣſenti: et glorie in futuro. In prima diffinitione notatur diuma p̃ogmtio. In ſe⸗ tũda electio. In terda voluntas. In quarta directio in finẽ · Pre deſtin ationis cauſa effieiẽs deus eſt qᷓntũ ad effectus conõtos in nomme p̃deſtinacõis· MWaterialis aũt eſt ille qui p̃deſti nat᷑ · S3 formalis eſt modꝰ vel oꝛdo p̃deſtinatioms. qꝛ pꝛimo dat᷑ gratia poſt hoc gloria. Cauſa ſinahs eſt vt ſimus ſanch a immatulati · Mota drq; int het quatuoꝛ que ponit apłs ad Ro.S.ſcʒ vocacõ nẽ inſtiſicationẽ p̃deſtinationẽ magmificationẽ quia votatio ĩᷣti hit a malo⸗ iuſtiltcalio reſpidt iniciale bonũ gradie.predeſtinacõ reſpiet bonũ gratie finale · magniſicatio vero eſt bonum future glorie Mel dicas ꝙ predeſtinacio gratiam preꝑat vocatio gr aʒ offer v. iuſtiſicatio illam confert. ſed magniſicatio eam ꝑ glonñᷣã multiplicat Saendum ꝙ p̃deſtinatio non ĩſet rebus neceſſitatẽ ſicat verbi grada- Deus it ſi iſte dmmeſſurus hodie vel non l⸗ eyt 4 dia rt abm abin aA⸗ nndi nem ſ⸗ e Primus mnihilominꝰ iſte ptãtem habet comedendi et manũ ad os porri gendi·quonmiã ſi pᷣdeſtinatio rebus neceſſitatem imponeret mul⸗ ta ſequerentur meõuementia· Mam fruſtra ꝓponerent᷑ bonis p̃⸗ mia et malis ſu ꝓplieia · Iem iniuſte remunerentur boni. et pu⸗ nirentur mali. Icem maloꝛum noſtroꝝ deus auckee eſſet Icẽ nec ſperandi aliqͥd · net ſu plicandi vlla ra tio eſſet. Item euacuaret hbertas arbitrii que ſe habet ad vtrunlibet. Item nec bona fad entes eſſent laudabiles:net mah vituꝑabiles. Sa endũ tamen hot eſt duplex · Si deus uidet hoe neceſſe eueniet. quia con⸗ iudtim eſt vera · diuiſim falſa⸗ et eſt ibi neeœſſitas conſequeneie et non conſequentis · Dabemus exemphlum PBoeci in li· de cõſola⸗ cõne. Si aliqs videt alquẽ fadentem rotã neceſſe eſt ꝙ ille faci⸗ at rotam.nec tñ viſus eius cauſa eſt fadionis illius· Sic deus nidet mala iſtius oꝑa-nec tamen ẽ cau ſa quare male operetur: Veruntñ fiet ſi preniſuʒ eſt· Itẽ due ſunt pagine libni vit.vna eſt pñtis iuſticie a qua poteſt quis deleri· Aua eſt diſpoſitionis eterne de qua nulius delebitur. Differencia eſt inter p̃deſtina cõ nem et pᷣſciendã · qꝛ prede ſtin atio eſt pᷣcognitio bonoꝝ cum cã litate eorundem. Sed p̃ſcieneia dict poognitionẽ reſpectu malo rũ ſine cauſalitate que potius reſidet penes libeꝝ arbitriũ· Cuz dĩ a ſan eis ꝙ p̃deſtinatio oronibo iuuat᷑ non eſt ſic ĩelligendu ꝙ tempale eauſet eternũ ſed qᷓntum ad effectũ predeſtinacõ nis muat oratio ſcʒ qᷓntũ ad grãm et głam. quia m illa liberum arbitrium bñ cooꝑat᷑ p̃deſtinatiom. Vnde ſitut deus aliquẽ ſal uãduz p̃nidet ſic et modũ quo ſaluari debeat ꝓpt᷑ qð ſtultꝰ ẽ qͥ ditit volo facere qð placuerit qꝛ ſi ſaluani debeo ſaluabor· vel ſi damnari debeo damnabor · ſitut ſtultus eſſet infirmus.qui dite ret volo comedere et bibere qð platuerit.quia ſi turari debeo cu raboꝛ · vel ſi mori debeo moriar. Sit em̃ eſſent inutiles medici⸗ ne lane ſi deus pmittit liberum arbitrium ꝙ ſe habet ad vrruz libet n malum tadere hoc non permittit mii iuſte · Rurſus ſi ꝑꝓ graciam pꝛeueniat nulli faut miuriam Cum ergo deus malos dam nat et repbat oꝑat᷑ ſm iuſticiã · Qn vero p̃deſtinat agit bᷣm grãm et miam que non excludit iuſtiaam. De pꝛeſciẽcia dei reꝙbatõe(¶ Cap.xxxi Epbatio eſt vt ait angꝰ p̃ſciencia iquitatis quoꝝdaʒ et preꝑatio damnatõms eorunde· Vñ nota ꝙ i npba tõne tria ſũt. Vnũ eſt pᷣuiſio miqtatis ab eterno. Alte rũ obduratio · id ẽ ſubtradtio gracie in pnti. Tertiũ preꝑatõ pe ne eĩne in ſuturo · Sieut etont ra m pꝛedicta predeſtinatione ſũt trna ↄtraria. Sed in hoc eſt dra quia p̃deſtinatõ ſparat gkaʒ pᷣm bñplaci tuůᷣ · Bed repbatio preꝑat penam bm exigenciã meritozꝛ De obduratone ſciendum ꝙ tranſlatiue dr̃᷑ ad limilitudinẽ ob duracõis in corꝑibus. Duritiã aüt corpum ſequit᷑ tri plex ꝓprie tas. Pri mũ ẽ inabilitas ad ſuſci piendũ impſſonem. Seðm eſt ſtabilitas ad permanendum i ſe. Lercium eſt fortitudo ad reli⸗ ſtendum. Dis modis dr tor obdurari triplicier Pnomodo pes mabilitatem ad ſuſcipiendam grãm. Scðo mõ ꝑ firmam adhe⸗ ſionem ad pecatũ· Terdo modo per rebe luon em diuinaꝛꝛ ĩiſpi rationem et mandatozꝛ· — Be volunt ate dei: Capitulum xxxii. Oluntas dei duplex eſt ſcʒz voluntas beneplaciti· et hec eſt duplex antedens que ſepe non expelletur et duem ens ſiue ↄſequẽs · hec nunq; remanet mexpleta . Kliavo luntas ſigmi. hec qñq; remanet inexpleta. Voluntas beneplaci⸗ ti dei ↄſequens ẽ recta efficax et irrep henſibils · Vñ qꝛ eſt recka — nullus ẽ reitus miſi conformetur er Atcẽ qꝛ ẽ efficax mihil ſine illa pt effia · mhil vontra illã poteſt fieri. p nullũ pt impedin. Item qma eſt irreprehenlibilis: mihil Ppapit aut permittit nik uſte 7 . mhil agit aut conſulit mii bene Bigna beneplaati ſunt quinq; videlicet eptio phibitio conſiliũ permiſſio·et oꝑatio. Cõtra prima tria poteſt aliqᷣd fieri quia ſe habent vt infenius. Bed ton tia vltima duo ſcez ꝑmiſſionẽ et oꝑacoem mhil poteſt fieri quia le habent vt in factum elle et qð ſactum eſt non poteſt non fieri De his ſignis nota ꝙ preeptum diat obligationẽ ad faaẽdũ bonum Prohibitio notat obligationẽ ad vitandu malũ · Cõſi lum dicit doctrinam per quaam ſcimus q; illud qð conſulitur ſi fiat affert premium. ſi non fiat affert ſupplicium · permiſſio di dr priuati onẽ cohibitiomis et eſt ſig num diumne voluntatis nõ reſpedu mali quod permittitur. ſed reſpecku boni qð ex malo permilſo elietur. Non emim permittit deus malum fieri: niſi ex eo bonum eliaat · vt patet in temptationibus dyaboli queſtioĩſ pſunt multipſiciter Preterea ſi nõ eſſec malũ nõ eſſet in bono m ſi pulcritudo abſoluta. Nune vero Ptet ρatοννâúâαρâ àd malum clarius elucſſit · Oꝑatio notat fadionẽ in re per quam refertur creatura ad cratorem. De ↄformitate voluntatis nr̃e ad deum Sciendum eſt ꝙ ſi hant atrendamus ĩ forma wlendi tunt ſivo lumus habere mereedem noſtri oꝑis oportet ꝙ ſemper cõforme tur a in forma volendi . Si autẽ querit vtʒ abſolute teneamu⸗ Rd hoc dicendum ꝙ eſt cõformitas in actu ad quam non tene⸗ — — ¶ —— — — —,Z” — — — — — — — ——— —,— r – ——ẽ – – —. — — iye mendn dino le emek dad ie⸗ node m adbe⸗ nap in en. nnet ke et uem Kliaw eplaa⸗ ſt ecta ineilla 1. Jem zuſte: quinq Cötra zedeen jenigai non Ken hidu ii⸗Col hnfuhtu mſio d tatis ſ ernan 1:mſis bonon malun ürmr aunm me ſio forme eum . eue⸗ Primus mur niſi habita caritate et nec tunc niſi ꝓꝑ temꝑe et loto. Vnde qñ quis cogitat articulos ſidei tenetur credere qñ eogitat ði bo nitatem tenetur diligere. Eſt aut aha oonformitas ĩi habitu ad quã nõ tenetur qs mſi qñ actu bonitatẽ dei reeogitatquia tunc tenetur ſe ad caritatem pꝛeparare De oon foꝛ mitace autem ĩ voli to ſciendũ ꝙ voluntate ſenſualitatis non tnemur conformaivo luntati diume. neq; in volito.neq; in mõ volendi. Sed volũtate rõnis deliberata tenemur deo cõnſormari in vohtd qð ↄſtat no bis deum abſolute velle et congruit nobis velle . Bi vo nõ con gruit nobis q;uis ſit bonum m ſe nonvult deus illud nos velle Vnde nõ tenemur velle n qntũ vohtũ eſt a deo:. ſicut ſi ſeio vel⸗ le deum moꝛtẽ patris mei tn poſſum eius vitam velle et labora re ad hoc· quia deus non vult me velle contrarium. Otẽ voluta te cõditionata non denemur deo cõ ſor mari. vt qñ pluitvellemꝰ ꝙ non plueret ſi deus vellet qð volendo cddiuonat᷑ nõ diſcoz⸗ damꝰ a voluntate dei qꝛ hoc nõ eſt velle ſimpliater . Item illud qð deꝰ nõ vult ſimplict vt abſolute et ſentenciã cõmmatioĩs ꝙᷓ; aliqn mutat qñ merita mutant᷑ non tenemur velle· Conformi⸗ tas diume voluntatis quad rupłr poteſt ð’deran lᷣm habitudi⸗ nẽ quatuoꝛ cauſaꝝ Primo hᷣm cauſam materialẽ⸗ vñ qñ idem ẽ volitum qð ſe habet vt materia arca quod ẽ acvoluntats: et ideo iſta conformitas eſt ?ᷣm quid tm̃ et nõ ſimpliot᷑· qꝛ e ſim⸗ pliuter nõ eſt a matenia. Secundo mõ acipit᷑ con ſoꝛmitas hm cauſam effidentem ſicut qn quis vult hoc qð deus vult eũ velle quia deus hanc voluntatem in eo feat · Deus em vnãquãq; vo luntatem in bonum oꝛdinauit et hot vult nos velle · Tercio bm cauſam ſinalem · vt qñ qs in gloriam dei facta ſua oꝛdinauit ꝓp ter q et deus facit oĩa: et in his duobns eſſentialit᷑ oonformitas conſiſtit · Quarto ᷣm eauſam formalez· vt ſczʒ ex caritate velit ql qð vult ſicut et deus ex caritate vult oĩa. et in iſto cõſiſtit pr fedio conformitatis vt videlieet actus voluntatis noſtre tato ſit diume voluntati tonformio q;to eſt melioꝛ et ꝑfedioꝛ. Ex pre⸗ didis collige ꝙ plena conformitas ad deũ ↄprehendit quatuoꝛ Primo vt velimus qð deus vult · Secundo vt velimus qð nos vult velle · Lercio vt velimus eo mõ ꝓpt᷑ qð vult · Quarto vt velimꝰ eodem mõ quo vult. Sed conſormitas non plena ẽ tri pliceiter Primo ſi oonformatur quis deo in volito tantũ ſicut et ludei 2formes deo erant in moerte eriſti. Gcüdo ſi oonformatur a ex caritate · Lercio qn coformatur quis m vohto et in modo ſed non in ſine vt cum ad alũ finẽ bonũ tñ retor quet᷑ intentio· ſin De inſticia det (Eapitulum xxxiii· nuf OPſtida tribus modis ſumitur· Primo mõ qñ redditur ſo alicui quod mermt· Scðo mõ qñ ꝓmiſſum ſolui᷑ Terꝰ pol qñ unpfectum perfict· Primo modo remuneratio bono ſipfl rum et pena reproboꝝ dr̃ opus iuſtide. Secũdo modo mcarnacõ nitu chriſti eſt opus iuſtidie quia ꝓmiſit hoe ꝑ ꝓphetas· Tercõ modo m dẽ opus iuſticie qñ deus pecca torem iuſti ficat cuʒ ſe ad gra tim tur abilitat faciendo quod in ſe eſt. Nota ꝙ in omnibꝰ oꝑibus dei i ” uenitur iuſtica et miſericordia. Sed iuſtica qñq; eſt occulta: et iͤ miſernioo rdia aperta. vt in iuſtiſicatione impii et m p̃mo aduen ſleue tu xp̃i t. Rliqñ eſt econuerſo ſciʒ aperta iuſtidia et occulta mia vt in punitione ꝑuuloꝝ ſine baptiſmo decedentiũ et in ſeðo ad dſ uentu xp̃i · Rliqñ vtrunq; eſt occultũ vt in tribulacõe quoꝝli⸗ zu bet iuſtozꝛ et innocentiũ · ſic fuit in Job et in ĩſir mitatibꝰ ꝑuulo ies rum. Aliqn vtrunq; eſt aꝑtum vt remuneratione iuſtoꝝꝛ à dãa⸗ ſe natio nereproboꝝ· qꝛ illos remunerat ſupꝛa meritum iſtos pu nth nit circa condignũ quod eſt mie ˖ Be dvtriſq; tribuit m merita G hot ẽ boĩs bona malis mala· qð eſt iuſticde · Si vis ſcire qᷓ iuſtici a puniat᷑ homo pꝛo pcto momentaneo eternaliter. Vide pᷣmo auct oritates Yſa · Vermis eoꝝ non moriet᷑.et igms eozꝝ nõ ex tinguet᷑ · ̃s· Ibunt vſq; in ꝓgenies patrum ſuoꝝ et vſq; ĩ eteꝛ nuz ñ videbunt &ι. MWat. c. 25 ait · Ite maledidi in ignem eter nũ · Apol. Aſcendet fumꝰ tormentoz eoꝝ in ſetula ſeculorum. Rationibus idẽ oñdit᷑ qꝛ ſez homo pecanit in ſuo eterno meri⸗ 3 to punietur in eterno der ſeu in eterna damnatione . Item mate . ria ignis eterna eſt ſcz matula pecati ergo et pena· Item pecca 1 tum eſt cõtra illũ qui inſimtus eſt ergo pena debet eſſe infinita Ged hoc non poteſt eſſe aerbitat. vñ oportet ꝙ fiat diuturni⸗ 1 tate Itẽ cum homo peccat errat in infinitũ quodãmõ rõnalis et i iraſcibilis et ccu piſcibilis qñ fintũ pomt᷑ mfinito· Illa quidez in mdicando iſta adherendo et vltimo a ppetendo. Vñ ↄgrue pena debet eſſe infinita. Itẽ mala voluntas epboꝝ eterna eſt eꝛgo aↄ t pena. Oñditur exemplis idem qꝛ venditio momẽtanea dat iuſ poſſidendi Petuum. Ivm vulneratio momentanea cicat cem in fert petuam. Item ea ſus in foueam tꝑalis eſt detentio petua. Item crimen leſe maieſtatis temꝑale eſt ſeruitus perpetua· Itez effoſſio oculorum momentanea cœcitatem oꝑatur perpetuam: Item potio veneni momentanea oꝑatur motem perpetuam: dint Rug? ꝙ reddit de? mala pꝛo malis-hot eſt penam pro ĩiu ditr Ter i D arnad 5mod ratiam us di i ala: e aduen le mia tdoad topli⸗ guulo ꝛda⸗ s pu nenda ſcii ono noer ieteꝛ Recder un. men⸗ ma letca imita rni⸗ 8 et ð/ xena 2 tul nn 14. 4 1: iu Primus ſticia quomiã iuſtus eſt. Item reddit bona ꝓmalis· hot eſt graaã miuſtis · quoniã bonus eſt · Itẽ reddit bona ꝓ bonis id ẽ graaaʒ pꝛo graua quomã bonus et mſtus eſt. Munq; aũt redd it mala pꝛo bonis quomã ĩiuſtus nõ eſt · Aliqᷓs puni᷑ in pñnñ̃ti tꝑe ꝓpter ſeipſum. vt ſcʒ pctẽm in eo pꝛecritũ purget᷑ Ioh. S. Ecce ſanus factus es t. Iœm ꝓpter pctm perpetuo erutietur tam hic · ſciliz q; in futuro · Exemplum habes in herode · Icem vt tulpa decline tur · vt in paulo. Coꝛ·i2· NMe magmitudo reuel. Item vt gloria in futuro datur Act.i4· Dportet nos per multas tribulationeſ t. In primis duabus cauſis exercet deus iuſtiaam. In duabus ſequentibus mĩam Quinto punit᷑ qͥs ꝓpt᷑ deum ſcʒ vt gloriſice⸗ tur · Jo· Nleq; hic peccauit &.. Gexto propt᷑ pꝛoximũ.vt.ſqſ edificet᷑ ſic pumtus fuit ꝗob ſiłr et Tobiasvt aliis dart᷑ exẽ plã patientie · Sie pumunt᷑ et ĩno entes pueri nevideat᷑ iconue mes pctoꝛibus ſi qñq; tnibulant᷑ ꝗuſto dei indicio pumuntur ò vel condeſſa abutunt᷑ vt adam: vel non coneſſa rapere conant᷑: vt luofer · e miſericoꝛdia dei (Ca. triceſimuz iti. Iſericordia bm ethimologiam di tnbus modis. Pri⸗ mo mõ dr mileritordia quaſi miſeriã cordis diuidens: ſic actipit᷑ m illa auctoritate. Celi nõ indigent mia. qꝛ ĩ uas nulla eſt miſeria iim hunc modũ mia ſolũmõ eſt i terra. Se tundo modo mia ðdr̃ quaſi mittens ſeoꝛſum oordis rigoreʒ. ſic ac eipit᷑ ibi mia et veritas obuiauerunt ſibi Mam veritas m rigo rem pꝛocedit ſed miſericordia hunc rigorem temꝑat remuneranſ ſupra meritum et puniens circa condig num. ſic eſt miſericordi a in celo et in inferno· Tercio mõ didtur miſentordia quaſi mi ra ſuauitas rigans corda: ſic mia maxime eſt m clo·het deꝰ ſit iuſtus ſicut et miſeri ooꝛs tñ dr ei ꝓprium eſſe miſereri potius qm iuſtum eſſe · qꝛ mi requirit᷑ ad tomplendũ opus mie miſi volutaſ eius. Sed ad ↄplendũ opus iuſtide requirit᷑ etiq; aliquid ex ꝑ te hoĩs ſcʒ exigencia meritvꝶ. MWiſeritordia dei patet in effeci⸗ bus benefiaoꝝꝶ. Dat emm reis veniã dimittendo tam pewati re atũ ꝙ; peccati ſequalas. De quibus duobus p̃s. Qui ꝓpidatur ommbus miquitatibꝰ tuis duo ad pmũ:Qui ſanat omnes infir mitates tuas· Quo ad ſecundũ. Item largit᷑ iuſtis graciam dan do ſcz virtutis habitum. et virtutis motũ vt ꝑ primũ fadat ho minem deo gratum ac vita eterna dignũ. Sed per bm augeat᷑ eins meritum ˖ De his duobus p̃s· Qui coronat te in miſeroor⸗ dia. Quo a d pmũ Et miſeratio mbus Quo ad ſecundu et loquit egen Z Liber de corena glorie. Item confert ſandis gloriam · Et hoc duplierk quia nunt m ſpe tandem in re de his pſal · Qui replet in bois de ſiderium ſuum quo ad primũ renouabitur vt aquila iuuentus tua quo ad ſcᷣm. Item ex miſericordia deus pecca tores pacien ter exſpectat. benigne reuocat · vlciſci diſſimilat · X& mulus peri tulis liberat· grãm liberaliteꝛ donat· datam multiplicat.młtipli⸗ catã ↄſeruat- ↄſeruatã in celo premiat· Item ex mĩia deus peeca⸗ to rem ad ſe redeuntem hi lariterſuſcipit ad peni ten ciq; cor emol it. offenſam ato remittit· iniurie poſt ᷣmiſſionem non meminit AItem ex mileri ordia dat deus aduerſa vt pecatũ purget: dat aſpera vt ad amoꝛẽ puocet · dat ſacraz vt meritũ cumulet · dat pꝛecpta vt pꝛemia divt· Item ex mia deus errantes ad ſe redu cit: euntes ad ſe conducit· cadentes erigit · ſtantes ten ere non de ſimt. peruenientes in gloriam mtromittit (Expheit liber primus . Encipiunt tit uli capit uloꝛu; ſecundi libꝛi E rerum creatione · Cpitłm pᷣmum e diſtindione creaturaꝝ in genere. Capitulum. 2z. Diſtindio oꝛbium tam celeſtium q; elementoe. Ca. 3. De natum celoꝝ et ſuꝑioꝝ corpum · Capitulum qrtum. De natura ſtellaꝝ in cmum· Capitulum. 5. De luc. Capłm. 6. De planetis in ſpecie. Capitlm?. De natura quatuo elementoæzæz Capituluz3 8. De impꝛeſſionibus aeris. Ca.9· De tempe. Caplm 10. De angelis in cõmuni Capitulum.ii· Diſtinctio ierarchiazꝛz. Ca pitulum · 12· De ꝓprietatibus ange loꝝ in c mum. Capitulum⸗ 13· De ꝓprietatibus et offiais ſinguloꝝ oꝛdinũ Capitlm 14. De cognitione et motu angeloꝛꝛ Caapitulum; 5. De p̃lacõibus aãgeloꝝ· Ca· 16. De cõſfirmatione ãgloꝝ· 17. De cuſtodia ãgeloꝛ · Capitulum. 18. De locutione angeloꝛꝛ Ceapitulum. 9·. De ſpeaalibus noĩibus angeloꝛ⸗ Capitulum. z0. De caſu demonis Capitulum. 21. De ſpãali caſu demonis Capłm ⁊2 De loceali caſu demonis Coapſm. 23. De reſtauratione ruine angelie Capkm. 24· Quare pecatum dyaboli ſit irremiſſibile · Capitulũ · 25 De ꝓprietatibus demonum. Cap· 26. De maliua dyaboli oontra nos. ”MB Ca: 27 4 Sec dupini di de mends pagen Uns ei mpl⸗ 1s pexe⸗ wr emol nemimt Nt:dat ulet. dat dſe du rnonde Ubr upmum ulum.2. (a3. jrtun. lun .. itlmz. uiz. pln ⸗ lum.11⸗ lum.2 llum⸗ſ. itlm /4. lum⸗5. lox./ um.’. umn./9 um.⸗2.. zum.1. pi 2 ln⸗33- n.24 i⸗25 ,26. . Gecundus De lutiſero ſpecialiter · Capitulum. 28‧ De amma qnid ſit Hm diffinitionem. Caplm. 29 Kuid ſit anima mrem· Capituluz 30. Quid ſit amma m nomen · Capłlm/31. De triplici amma- Capi. 32 De potenais anime vegetabilis ; Capitu · 33. De potenciis a ꝓprehenhuis amme ſenſibilis Capitulum · 34 De ſenſibus particularibus Capitulũ · 35. De ſen ſu cõmuni Capitulum · 36, De ymaginatiua. Capitulum · 3 . De eſtimatiua · Capitulum 38. De ſantaſia· Capitulum · 39 De memoꝛia. ca· 40 De inſenlibili motiua Capituluz 41½ De potendis anime rationalis. Capitulum · 42 De diuiſione potenciarum anime. Capitulũ 43 De potendis cogitatiuis. Capkm 44. De modo cognoſcendi res. Capitulum. 45. De intellectu agente et poſſibi. . Capitulũ · 5. De intellectu ſpeculatiuo a pꝛaciito. Caplm. 42. De ntione et partibus ipſius· Capitulum 48 De potenciis anime motiuis. Capi 49. De voluntate Capitu · 50· De ſinderiii. ”M Ca. SI. De conſciencia Capi. Sz De operationibus anime. LL.a. 43 De quantitatibꝰ an me Capi 5S4. De immoꝛtalitate anime · Capi ˖5y. De libero arbitrio. Capi. 56 De natura te rporis humani Capi. 5. De philonomia. Ca· 58 Regule generales phiʒonomie Ca. 59·‧ De toto homine. Ca 60. De ꝓprietatibus hominis Ca. 61: Ds peimis parentibus Cap. 62 De pꝛeceptis ſibi datis. Capitu. 63. De pandiſo . Capitulũ. 64· De eaſu pꝛimi parentis Capitulu. 65. De oedine temptationis in nobis. Capitulũ 66. (Explieunt tituli capituloram libi ſecundi. LDiber Enc pit liber ſecundꝰ de reꝝ cꝛeacõeCa i. Vmme bonitatis triplex eſt effluxio ſeʒ ꝑ generacõ nem per ſpirationeʒ ꝑ creaconẽ· Due prioes ema nationes ſunt ab eterno· Terca eſt ex tꝑe: de qua * le diſferentia eſt quia res exit in eſſe de nihilo ꝑ creationẽ. Bʒ exit in eſſe ð aliquo fadiente aliquid de ſubſtacia ꝓPria per gene rationem. Facere aũt eſt oꝑari de materia aliena Deus eſt rex⸗ triplex cauſa effidens et exemplaris ac finalis ſed nullo modo materialis. Inter operari dei et creature dra eſt quia deus ope⸗ tur in inſtanti. Angelus antem repente. ſed natu ra paulatim: Preterea reꝝ pꝛmupia ſunt a deo imediate. Effeckus vero conſe quentes ſunt ab ipſo mediante natura et etiam immadiate· Ali hil aũt eſt a deo mediate tm. Circa mundi creationem quatuoæ erant errores-Quidã enim dicebant mundum eternum. Khi di cebant mundũ quið factũ habuiſſe materiale prindpiuʒ a nõ eſſe de nihilo Khi dicebant deũ ſupioꝛ es creaturas ꝑ le ꝓda xiſſe Ged inſeriores per miſterinm ãglłoꝝ · Xlii ponebant duo pein⸗ apia ſicut mamchei · Pnũ ſcz ſüme bonum et aliud ſũme maluz dicences intoꝛ ruptibilia eſſe a bono pꝛincipio. Sed coꝛruptibilia eſſe a malo pꝛinapio. Dos errores oms exchudit MWoyſes: pꝛi⸗ mü cum diclt in in pemapio. Scðm ibi creauit · Lercũ q; dt de us. Quartũ cum ſequit᷑ elũ c· Lenendũ ẽ enã ꝙ deus oĩa liml creauit niſi aliquam nouã ſpecie; poſtmodum condidit quã 52 non fecerit · Vel in ſimulivt aĩias hoim Vel in ratione ſeminali. ſitut patet in his ꝗᷓ naturaliter mtrodunt᷑ in ee. Et hot ẽqð dĩỹ deus die ſeptima qeuiſſe nõ quidã a labore vel oper ſed ſiẽ dẽm eſt a nouarum ſpedezꝝ tõditione. De oꝑibus vero ſex dierũ di tunt quidã nõ in illis debere meelligi oꝛdinẽ tpis ſed nature qᷣa debent ſimul ommia tempe fuiſſe facta et diſpoſita at ſuis ſpedie bus diſtincka. Kli dicunt ſimul creata in materia. ſeð non in tali forma ſicut mn diebus ſequentibꝰ reœper̃t h h opimo magis ſe⸗ quit᷑ l̃am. ſed pꝛima magis ſequit᷑ ronem· Deus em̃ duplicter oꝑat᷑ · Kliqua nanq; faut mediante natura · et het fiunt ſucceſſiẽ Kliqua ſeat ꝑ ſe immediate vt creare · peta dimitrere · graciam infudere et hmoi. et talia fiunt in inſtanti er perſecte a cõplete: Cum ergo deus pꝛimosdiales res nõ pduxerit mediante natu⸗ ra. immediate ꝑ ſevidet ꝙ ĩ inſtanti ſecærit eas et perfectas ac cõpletas tam in materia q; forma. Coequene ſunt quatuoæ hee pᷣmatiue rerum crature. Celum empirreũ angeh. materia mü⸗ nunc agendum eſt⸗Inter creare et generare et ſa eſ. ln ſiaa de Etſe ſohß fin Gecunous De diſtincione creaturazum in genere: e Capitulum ſecundum ema Ratura triplex eſt ſeʒ torꝑalis tm̃ vt elementa: ſpña⸗ en is tm̃ vt amgelus c poſita ex his vt homo.: Coꝛꝑalis n de quoq; natura diſtinguitur in corpora luſida vt ſunt ſi .t dera a opaca vt eſt t᷑ra et metalla a hmõi.atq; ꝑſpicua ſiue dy en aphana · vt aer et aq̃. Creature quedã hñ̃t eſſe tin vt lapides. Herx qu edã viuere vt ar bores.quedã ſentire vt aĩalia.quedã intelili nodo gere vt angeh. Diſtinguit mundus triplielter ſez archetypus: zope⸗ id eſt deus.et dr̃ archetypus ab archos qð eſt pᷣnœps et typꝰ an: quod eſt figura quaſi ꝑꝛimcipalis figura · quia ipſe eſt exemplar mundi ſenſibi lis. ꝗItẽ eſt mundꝰ qui diet᷑ macrocoſmus.imaioꝛ * mundus vt eſt hit mundus viſibilis. Teraus eſt mund? qui ð mitrocoſmꝰa.minoz mundꝰvt eſt hõ · De his tribꝰ goe. In mun Uidi do erat · ece pᷣmũ . Er mundus ꝑ ipſuz ſactus eſt. ece ſecũð · Et 115 mundus eum non ↄgnouit.ecce terdu⸗ Differencaa eſt inter ele ui mentũ a elementatũ· et qntã eſſenaã · Elentũ eſt pᷣmũ ↄpomi⸗ iin⸗ biliũ a non ↄpoſituʒ. Vñ nec terra net aqua.nee aer.nee igniſ ri puzꝛ eſt elementũ apuod nos a ſimplex: qꝛ iſta inter ſe ↄmiſcẽ ii tur et maxime in ea parte vbi ſe contingunt. Elemẽtatũ ẽ qðᷣli bet tor pus ðpoſitũ ex quatuoꝛ elemẽtis. Qnta eſſencia ẽ torpꝰ P ſe differens ab omnibꝰ elementis a elemẽtatis in materia qm in orma. tã in natura · q; etiã in virtute nõ hñs in ſe ↄtrarietacẽ 7.4 vñ nec eauſam corrupcois · Opera ſex dierum ꝓ ut moyſes diſtĩ xit: moralit᷑ ſic habent᷑ · Sigmſicat emm reum de mhilo creatõ — iöõiili iuſtifica tionẽ. Firmamenti oꝑatio boni ꝓpoſiti cõfir macõezʒ 5 iqnarum congrgatio cordis adũdationẽ · Syderum perſectio — exemplum bone opera tionis· Piſcium et auiũ ſormatio ſtatum 4 achoms et contẽplationis· Doĩs plaſmatio reditudinem ĩtencõ nis · Poſt iſta ſequit᷑ ſeptima die reqes einitaus Eſt locus ſũmꝰ ene celu vbi ſũma letiua eſt. Et infimus infernus vbi ſola triſticia n Et eſt medius mundus in quo ſunt ſummaſperanda a infima timenda· Dyabolus ergo a ſummo corruit et in ymo detruſus eet⸗ quia repandus non erat Momo vero a ſummo non cadit Re In medio collatus eſt. vt eſſet ei o cus quo aſcenderett per iu⸗ ſtinam. vel deſcenderet per culpam. Jtem. ODugo de ſancto victo 2: re dicet ꝙ aliquis eſt lotus in quo ſolum et ſummum bonum , eſt ſez elum · Kliqͥs in quo ſũmũ malũ eſt infernus. Kliquis iqᷓ 8 10 ſolũ bonũ eſt ſed nõ ſũmũ vt paradiſus. Rliqͥs in quo ſolũ ma⸗ ke⸗ luiu eſt h nõ ſũmũ vt purgatoriũ.Aliqs in quo bonũa malũ ẽ h Liber neutram ſummum vt mundus c · Eiſtinctio oꝛbium tam celeſtium qm elementorum. ( C Apit ulum tercum Deꝑalis mundi macthnia tota conſiſtit in duobus ſciz ĩ rnatura celeſti et m natura elementari. Celeſtis aũt di⸗ Rſtinguit in tres celos prinapales · ſcʒ em pirreũ criſtalli⸗ nũ et firmamentũ · Intra fir mamentũ vero qð eſt celum ſtella⸗ rũ continentur ſeptem oꝛbes ſeptẽ planetaꝝ qui ſunt ſat᷑nꝰ iupi ter mars ſol venus mercuriꝰ buna. Nomie aũt œl criſtallim ſi ue aquei mtelligit· Prima pars materie pᷣme que bm phᷣm for mata eſt in duos oꝛbes quoꝝ ſuꝑioꝛ eſt pmũ mobile · Iſtoꝛꝛ oꝛ⸗⸗ biuz natura eſt ꝙ om̃es mouent᷑ exœpto empirreo œlo qð qe⸗ tũ eſt. Matura vero elementaris in quatuoꝛ ſperas prinůpales diſtinguitur ſez ignis aeris terre aque. Spera ignis tria habz mterſũiaa viʒ ſumũ quod vocat᷑ igneũ ac mediũ at infimũ qð vocatur olympiũ. Rer ſimiliter habz tria inter ſticeia ſeʒ ſup muzʒ quod vocatur etheꝝ et mediũ ac mfimum quod dr aereũ: ft ĩ ſumo ẽ caloe et lux ꝓpter ſolis ꝓpĩquitatem. Gilr eſt et ĩ ĩſimo ſedð ꝓter radiorum reꝑtuſſionẽ a ter ra In medio aũt inteꝛſticio ad quod nõ ꝑtingere poteſt reꝑcuſſio radioꝝ ẽ frigiditas et ob ſcuritas ĩ quo dicuntur habitare demones qui detruſi fũt ĩ hũc aerem caliginoſum Ib etiã fiunt tempeſtatesſeʒ tonitrua grã⸗ do nies et ſikia. Ex his collige duodeim oebes terram aquã ãbientes. qui om̃s pñ̃t celi vocari · Iſtos aũt excellit eelum trini⸗ tatis iße deus qui eſt in omnibus et ſuꝑ omnia diſtanda predi ctoꝝ oꝛbiũ et planetaꝝꝶ het eſt a tra vſq; ad lunã ſunt miliaria xv.dc · xxv. het ſũt ſtadia.c.xxvi a luna vſq; mercuriũ ſunt mi liaria · vii · dc ec · xii · et ſemis a mer anlo vſa⸗ ad venerem tantuz a venere vſq; ad ſolem. xxiii· cccc · xxxvi. K ſole vſq; ad marteʒ ſunt miliaria. xv. de·xxv· a marte vſq; ad iouem. vi deccxxii. a ioue vſq; ad ſaturnũ tantũ a ſaturno vſq; ad ſirmamentũ 23 400· 36 Ex iſtis ſequit ꝙ a terra vſq; celũ ellatũ ſunt miliaria Elum eſt coꝛpus primũ ſimpliciſſimũ mor ruptibili⸗ Le natuꝛa celoꝝ ſupioꝝ coꝛpmnCa nu tate ſolidiſſimũ. eſſencia ſubtliſſimum. quãtitate maxim qualitate luidũ. dyaphanaoõe ꝑſpicuũ: materia puriſſi 1. Figura ſpericũ · locali ſitu ſupremũ amplitudine creatura rũ ĩ ſe aliax dtentiuũ Iſte ꝓprietates tã celo duemũt empirreo — — — — e ——,,Q —. 8 mn erchm dis ſj is aütdi⸗ ü enſtail⸗ um ſtelle⸗ ltalbima phn r or⸗ ogdͤe⸗ jnapales tma hah ſmũ dd ſupmu, nü, Eti t jiſmo ncrſäco 36 et ob it ihüe ua g⸗ 1 quz m tmn⸗ 92 pndi niiani ſunt m S marc; ctrti. ntü2 hliana I. ablli⸗ nin unin tun re⸗ HSecundus &; primo mobili . Bed ỹter hoc delum empirreũ, mo tus eſt extẽ neus beatoꝝſpirituũ h abitatulum ſpũalit᷑ ſedes der nuncupatũ Grir pᷣmo mobili ſpedalit᷑ oonueit ꝙ eſt motu velociſſimũ ac ĩ inferiora vir tutis influxiuuʒ. Eodẽ mõ dioendu eſt de firmamé? to qð plurime ↄuemüũt ei de ꝓprietatibus ſupᷣdidiset inſuper ẽ aquaꝝꝶ diuiſiuũ at ſtelus de orauuũ · Coꝛpo ra celeſtia diunidun⸗ tur in lneentia et non lucentia ac dyaphana. Mam corpus luteſ eſt ſol qui ſolus inter ſidera per ſe lucet· Sed non luendia ſunt ſtelle etere et planete qui lumẽ ſuum a ſole mutuant· Copom vero dyaphana ſũt oẽs ſpere celeſtes . Item ſpere eeleſtes cũ mo uent᷑ non mutant locum lſed in locis ſuis mouent᷑· Suꝑiora ĩflu unt in inferiora virtutẽ motiuã vegetatiuq; ſenſitiuã · ae omniũ generabihũ pre ductuã teʒ liœt careant qualitatibus elemen⸗ taribus. Non emim ſunt calida vel frigida· ſica vel humida. tñ iſta cauſant in inferioribꝰ & Meruntamẽ nõ influũt ſuper libe⸗ rum arbitrium nec hñt viztutem immutandi hoĩs voluntatẽ lizʒ bñ imutant ac diſponant ↄplexionẽ hoĩs que voluntatẽ nõ hz quid cogere · ſed hᷣm magis vel min⸗ m diuerſis hoĩibꝰ inlinare: Oꝑantur quoq; ſuꝑiora corpora diſtincã lignationem dierum m lumen ſolis et diſtincionem menſiũ pᷣm motũ lune at diſti⸗ dionẽ annoz: bᷣm motãũ ſolis m obliquo circulo atq; diſtindio⸗ nẽ lempum bᷣm variũ curſum planetaꝝ et di ſtancia et ↄcurſum aſcenſum et deſcenſũ retrogradationẽè et ſtatum · (De natura ſtellaꝝ in cõmuni (Capi: v Telle ſupreme in firmamento figund et cum illo ſem per mouentur. Materia ſunt puriſſime. figura ſperite · q;ti⸗ tate magne. Aꝓntaa ꝑue. qualitate lueide. radioꝛ dif⸗ ſiue.rerum inferiorum generatiue a ſole illummtionis reœpti⸗ ue.ten ebrarum ex pulſiue.q;to nox obſcuioꝛ tanto plus ſui ma nifeſtiue in preſentia ſolis ſui luminis ocultatiue tempeſtatis et᷑ ſerenitatis conti tatiue viaram nauigantium diredtiue: quanto toniunctiores tanto in commum lucidioꝛes. Sed ſingule mmuſ a Parentes vt patet in galaxia claritate ac quantitate diffundi⸗ tur ac virtute· Galaxia eſt multirudo puarum ſtellaꝝ q̃ſi ⁊tigu a2 illi loco oꝛbis vbi diffundit lumen ſolis. Eclipſis ſit cũ ſoli ſe luna ſubnedit vt tenebras oebis efficdat· Mota ꝙ omnes ſtel le eclipſantur et hoc vel a terra vel a planetis · Planete qñq; di tunt᷑ ret rograde qñq; pgreſſiue qñq; ſtationarie ꝓut in epialis ſuis diuerſimode mouent᷑ · Planete ſunt ſidera int elũ a terram ermneia. firmamento contm riũ cur ſũ agentia. eurſu q; ht ab ĩ Liber ſluxu primi mobilis mouentur diretiue ſed ceurſu ꝓprio mouẽ tur obliq· Non ſcintillant· ſinguli ſuos coloꝛ es hñt.et tũ urceu⸗ los alioꝝ ingrediunt᷑ etiam iſtoꝝ partiepant qualitatem cum ſole micantes ocultantur· Quãto terre ꝓmquiores tanto cir cu los habent breuiores et mmoꝛes· Quanto altio res tanto curſus eoꝝ naturalis videtur eſſe tardioe · Coeꝑpa eoꝝ nõ lunt perſpi tua ſed oꝑa alioquin non eclipſarent ſe. Be luce: ((apitulum ſextum. x eſt vt ait phus actus lucidi· pm qð luaduz · Vn de tiendum ꝙ lux eſt qualitas adiua corporis buminoſi ſi Aadltut caloz ignis· Lux quoq; dat eoloeibus eſſe intentõna le ſic intellectus agens fantaſmatibus eſſe intellectuale. Ipla eſt mediũ deſerens oĩa que a elle in nos deſcẽdũt · Ipſa mutat cor pꝰ nõ lucns a luudo. Ipa ẽ vt ait Seðs phs ch purpura· ma leſfactoꝝ mimicanauigantiũ directio. oeulus nodtis. ſaeies om̃i um rerum. Lux vt ait. RKuguſtinꝰ rectum habet ineeſſum à nul lo modo incedit per curuuz · Dec omnibus rebus ſoꝛmam et de corem tribuit. Et abſq; illa cuncta ſunt ignota et abſcondita: Motus eius eſt ſubitus: quia ſine mora ĩ plet omnia. hec in ſu perſicaee vmbroſi coꝛporis nõ ſe proſundit ſed in corꝑe dyapha no ˖ Vnde bᷣm corꝑis groſſiciem vel ſubtilitatem magis a minꝰ particpatur Lux etiam ſine diminutione vbiq; ſe diffũdit plu res ꝓprietates habes ſup̃ de ſole que illi cueniunt inquantum lucet · Saendum qꝙ lux vocatur in corpore luminoſo · ſed lumen prout eſt comunicatũ aliis ab ipſo in kieido tranſꝑenti. ſplẽdor auũt in denſo terſo et coloe ꝓut eſt in toèꝑe opato. . (de planetis in ſpecie: Capitu: evii: Kturnis nobis eſt remotiſſimus frigidus: ac etiam ſie tus. Hoc intelligas in effectu ſicut et in aliis planetiſ eeius cum ioue clarus effieitur. Cum naturaliter ſit palldus notciuus eſt et ipſo dominante fetus qui naſcit᷑. moetiſicatꝰ·aut debilis plus nocet retrotedendo q; ꝓcdendo. moeatur in quoli⸗ bet ſigno · 30 menſibus Ex quo ſequitur ꝙ; curſum ſuum com⸗ plet. ʒo · annis · Npier eſt clarus quaſi adinſtar lactis tandidꝰ In qualim tibus eſt bene temperatus· quia calidus et humiduſ ſupeniori ſue parte abſidis temporat malicdiam ſaturni tũ a⸗ cenderit in areulum ſaturm tontrahit palloeem: : licet ſit cla⸗ rus. In quolibet ſigno moratur per annum: et im complet turſum in duodecim annis-Mars calidus et ſicus: et ideo no Et vic mitate eius caloe ſolis remittitur. Ex ooniuncio⸗ E änn⸗ en an nt ar Dars nterſe n. 3 Pnd ummonſ . Mandöm e)pas munt or Punma ues offi uma nu nem et de ſtondita: tren in dyepha 33mind i pu guantum dnen 8. pledrr e. tamm ſe phantil nuncho⸗ palkdus 1) ,a n quol⸗ um don⸗ hund ma ⸗ rlt tla⸗ onpet dN 1 Secundus noduus et proprietibus ſuis irritat hominem ad bellum· Ex in ter poſitione veneris et iouis eius noauitas reprimitur · Igne us a ꝓparet et radioſus. In quolibet ſigno moratur· 40. diebꝰ Sol diutur odties maioe terra · Sed hm Ptholomeum eſt:j60. vicbus maieꝛ terra. Calidus eſt et illummoſus eclipſim patit᷑ et cõmunis eſt omnibus · Nube œlaturſolus ꝑ ſe uœt qð nulh videri magis cõpetit. vnde et nomẽ accipit· ſtellas illummat: et tamen eas ꝑ pnñdiam ſuã appendia luminis puat · edius ? planetaꝝ odioſus egris oculis ſed amabilis eſt puris · tempoã diſtingnit locis immundis non cinqnatur terreſtria ↄſolidat gelda reſoluit · floꝛes aperit· frutus maturat.corpora dyapha na penetrat· non requieſcit viſum retondit· vapo res eleuat:e⸗ miſperia viuſſim ꝑluſtrat:apprapmquans nobis eſtatatʒz facit retedens vero yemem faat· oculbus eſt mundi in quolibet ſigno moꝛatur 30· diebus · et io · horis. Curſum per annum ꝑficit mo tu proprio.ſed diem ꝑfidt motu primi mobilis Penus eſt lu⸗ dafer calidus et humidus malida; martis temꝑat. ſemper comi tatur ſolem. Sed qñ preœdit dict᷑ luauſfer. quando ſequitur dic tur veſper coloꝛem habet candentem et refulgentez eleckro ſilez inter ſydera plus ſplendet. complet curſum · cccxlviii · diebus: Mer curius ſemper cuzʒ ſole graditur nunq; ab eo amplius· 30· gradibus diſtans · coloꝛem habet radiantem. raro propter vic nitatem ſolis cer nitur· eloquenda ſub ipſo eſt.aliqs dr dñare p̃eſſe ſemĩbꝰ· Curſũ complet.30 o38· diebus Luan noctem ilbu minat. lumen mutuat· augmentum patitur · et decrimentum: Inſima eſt inter planetas echpſim patitur et effidt: maculas: habet propter ciundiones ems cũ inferioribus Iteʒ cormitula ta interdum apparet ex eo ꝙ pars eius illumiata a nob abſcon ditur. Item regina celi appellatur quia ſol mquantũ mediꝰ pla netaꝝ ꝑtiapat: ꝓpri etates oĩm a eas ad lunã cũ lumine ſuo tñſ mittit. Ipſa vero luna quecunq; a ſole ſic reupit influit. Vñ qa per eum tali modo virtutes planetarum redipimus merita regi na cli vocatur.Dis viſis patet ꝙ qñ luna primo itendit᷑ optiꝰ ſemma iacere. qꝛ tunc vᷣtutes planetazꝛ q̃s in ĩferioribꝰ influit incipit colligere frigida et humida eſt· Solem preœdens minni tur · heundẽ ſequẽs creſcit et ab eo elongat᷑ aceſſus et reſſus maris per eã cauſant᷑ ſigna ʒodiad quolbet menſe ꝑcurrit. De natura qnatuoꝛ elementoꝝ·/( Ca: vin⸗ Emis cõſumit et inenerat. In ſimilitudinem ſuã ſibi a⸗ ꝓpinquantia ↄfert motũ · facit de centro ad artüſerenciã ardet et luet in materia aliena ſed non in ſpera propria· Inferi ora reduut ad ſuperiora qꝛ reſoluit terrena in aquoſa a aquoſa in aera. Mollificat dura et mdurat mollia: Subtiliat vt ptz in reſolitione gladiei et tõ denſat ſeʒ hitum · depurat vt in auro et coꝛrumpit ſcʒ ea que ↄſumit. frigefacit ꝑ acns vt patet in aceto et etiã penetratiuus adiuꝰ diuiſiuꝰ· Item ig nis in ſpera ſua nõ luct qꝛ ↄpactus nõ eſt: nullã em̃ corpus dyaphanũ lucz h po tiꝰ il niabile. Si aũt ignis in ſpera ſua ↄpactus eſſer eclipſa⸗ net omes ſtellas ꝗᷓ ſup̃ ip̃ᷣm ſunt. Ignis vero lucet hic apud noſ ter materiam oadunatam in qua eſt. Et ptz ꝙ candela appo ſita alteri fadt vmbram. Ker eſt ſubtilis mobilis perſpituus ꝑ ĩ ſpirationem et reſpirationem caloꝛis coꝛdis temꝑatiuus. deeora tur wolatilibꝰ. lotus impſſionũ manſio ſpirituum. Eſt etiã alte rabilis leuis et ſubtilis atq; rarus. Non lucet ſicut nee alið coꝛ⸗ l⸗ dyaphanũ ß eſt illamiabilis aqua ſuꝑ cœlos eleuatur · piſci bo deoo rat tempeſtatibo ſubiiat᷑. Dmes fontes et flumia ad ma re ↄtinuant᷑ ad locũ. Vñ vener̃t reuertunt᷑· Reni prebet aqua ĩ formationem volatihbus oꝛnamentũ vegetabilibo nutrimen tũ. Optime eſt termialis termmo alieno ſed mime tmio ꝓprio· Coepus em̃ dyaphanũ· oĩbus ẽ cõmunis m criſtallinũ ↄgelat᷑ Irim in nubibꝰ creat.ſoꝛdes purgat.tos enim rigat ſebniatã ies ſua frigiditate et humiditate delectat . ANlaues vehit. lumen reapit ; ad ſuum prin ſii pium recurrit· loca vacua ſubit. lapides cauat. ignem extinguit. oli mundũ purgauit· In mari rubꝛo Plo dei ceſſit ð later xp̃i fluxit. Dãc xpᷣs in vinũ mutauit · ac de ipſa baptiſmi materiam oꝛdmauit- Terra inter elementa eſt in⸗ fima mgra· magiſq; deſpecta· ponderoſa · rotunda. elemẽtis ali is artũdata. mat᷑ fruduũ radix plantaꝝ. nutrix aĩalium edifi⸗ doꝝ ſundamentum. defunctoꝝ reeptaculũ machme mundialiſ centrum includit in ſe infernũ. fri gida-ſicca.opaca. coꝛꝑis hüa⸗ ni materia. ſeruat metalla. Centro tenetur. motu ex vaporibuſ incluſis oontutitur. herbis atc floꝛibus ac ar boribus decoratur- circa eam motu crculari cũ ſideribus voluit᷑ ab hoibus et uumen tis ralcatur. DHozꝝ quedam terre cpetunt m eſſe ſuum quedã bm ſitum. quedã pᷣm tõtentũ·qᷓdã bim oꝛnatũ · ã bm vtilitatẽ WDe unpꝛeſſionibus geris. ix Ometes liet appet qſi ſtella nõ eſt tñ aliud q; aer iflatꝰ Aſignare mutan Corona eit albus circulus qui qñq; aet urca ſolem vel hanaʒ Capitu: ix onem regm: aut bella vel peſtilendas: ſeri iquoſa rptn awder tmaad auan tuezhe t erlp⸗ apude dela⸗ picuni drn tenii rali⸗ dur pii da ad ma t agai utnmen pno⸗ gelat. Kbnati umen lapides mbeo üt1t nln⸗ niis al edifi⸗ undiali is hün⸗ — Oran⸗ t umm gnenl vtuias n ſat; et dict ncas: llunqgh, Gecundus ant ſtellas alias et cauſatur ex reliquiis nubium per planetarũ radios attradis ac illummatis. talis etiam arculus ſignuz eſt ſe remtatis⸗ Xlub duplex eſt· ez aſcendens et deltendens ˖ Aſcen⸗ dens ſit ex vaporibus inſflatis m ſupmo aeris· et videt aſcende⸗ re licut li euolarent ſcintille de fornace· Kſub vero deſcen dens ignis eſt tentus in nube qui tñ expellt᷑ obui ante nube frigida et cadit continue. ꝓpcer quod videt qu? ſi ſtella cadens lõga a relinquit veſtigia calus poſt ſe. lumen qð videtr de nocte diſcur⸗ rentibus ſe pꝛo dere eſt vapor ↄpactus deſcendes cui cum nihi obuiat acendit᷑ confir matõne ſuipſiꝰ a aliq; diu ſtat in aere dra to dr̃ vapor forus cõglobatus: cui frigida nubes eſt ad latus vnum et calida ad aliud et tunc ꝓpter conuenieaã ad caliduʒ attrihit ad illud et ita mœndit᷑ pars interio. et hoc videtur q̃i ſpiramen draconis Wedia vero pars mturuat᷑ vt ſerpens avo lat ſemꝑ ad illud latus vbi calidum circũſtat ipſum: Nubes ſi⸗ unt qñ virtute ſolis attra hunt vapores de aquis et palidibus at lods humidis et ferunt ſurſum. Mebula eſt id quod ex nubi bus aquam pluentibus relinquit᷑ Et ideo nebula bm Ariſtoti lem ſignum eſt ſeremtatis: caligo vapor eſt den ebroſus q; vul⸗ gus a ppellat nebulam. Iſte vapor non eleuatur· ſed peiuſqm tonuertat᷑ in nubes vel m plumã deprimitur. et remanet uxta tera. Ros eſt id quod delc endit ex vapore paruo:· a ĩ deſcẽſio⸗ ne ſua conuertitur in ꝑuas guttas mmutiſſimas. Plunia eſt a⸗ qua deſcẽs ex nubibus reſolutis veloctavm hñs ſue deſcẽſioĩs et hot guttatim. Pruina eſt ex vapore rorido qui congelat᷑ ante q̃m ex ipſo reſoluatur aqua. Mix generatur in nube calida cuiꝰ ↄge latio ſimul fit tum ↄuerhone m aquam. Et ideo ꝑtes eiꝰnõ inſpiſſantur· Grando generat᷑ ex nube calidiſſima virtute ſolis multuʒ eleuata. qui poſiq; in aquam reſoluitur tunc demum in medio interſticio aeris congelatur. Tonitruum eſt ſonus vapo ris ſiei egredientis de nube humida. Bed fragor diuturnus: qui poſt ictum ſequitur ſit ex ignis extindtione in ventre nubis Coꝛuſctato eſt illummatio vaporis ſicci in enſi m nube frigida· et humida · Vulgur generatur ex vapore groſſo eleuato ex ca⸗ loꝛe ſicato qui tum ſit ignee nature vi ventorum contra natua ram deſcendit et vrit et mhil reliſtit et eſtate pꝛecipue in mon⸗ tes frequenter cadit vel percutit· Fulmen eſt vapor teꝛreſtris in flammatus qui quando tangit nubem que iam eſt in onuerſi⸗ one ad aquam conglutinatur ſicq; detoquitur for tiſſimo calido et induratur in lapidem qui vocatur telum tonit i et emdit Liber quicquid inuenit . Iris eſt lumen ſolis reeptum in nube conca⸗ ua et aquoſa ac ſoli ex aduerſo oꝓpoſita. Gladies eſt aqua ↄge lata. Ventus eſt vapor terreus aeris ſuperiora tranſcendens et aerem fortiter percutiendo impellens . VPenti ſunt quatuo: prin apales ſcʒ ſublolanus ab oriente temꝑatus. hñs a dexteris vul⸗ turnum deſicc antem et a ſimſtris eurum nubes generantem. gtẽ a meridie eſt auſt calidus qui fſulmma gigmit a pluuias largal hñs a dextris affricum calidum et a ſimſtris nochum temꝑatuzʒ quið ſed peſtilencias inducentem. Item a ſeptentrione eſt aqui⸗ lo frigid us. iñs a dextris dradam ventum niues fadentem. et grandmes. ſimſtris boream nubes conſtringentem ac pluuiã ꝓhibentem. Item ab occidente eſt zephirus floꝛzes produœns: habens a dextris cirdnum dempeſtavs phnuias & tonitrua ge nerantem. A ſiniſtris Ru omum m oriente nubila ſed ſerena ĩi m dia fadentem. Turbo eſt ventus de nube egrediens. in ſeipſum reflexus. vel duo venti lateraliœr ſibi occurrendes ſe: ſeq; iuxta terra oꝛbiculariter muoluentes. Terremotus eſt vapor groſſus extractus de pfundo terre non potens exir propter ſuꝑficiei tᷣre illius ſoliditatem· Sicq; coartatus interioribus vcauitanbus ter ram concutit . We tempore ECapitulum decimum. Empus eſt menſum motus pꝛimi mobilis Ex boc ptzʒ ꝙ hic eſt tempus m ſuã ſubſtãciã et non ſn elo: quia nune pax. nũt diſcoedia:nunt tranquillitas nũc tempeſtasmu tabilitas reꝝ oñdit᷑ in hot qꝛ ea qᷓ mundus p̃apue ampledtitur ſcʒ ſapienda potentia in oriente ceperunt et noſtrã habitationẽ ꝑturrerunt vſq; ad occidentem m ſignum ꝙ omma tendunt ad ocaſum. Mam ſtudium ſapiendie epit in egipto. poſt hoc fuit in grecia · poſt hot fuit roeme deinde in francia et in anglia · Bi⸗ militer regna fuerũt pᷣus in oriẽte. poſt apud romanos: nũt po teſtas imperii rſidet m germania · ꝓpter hmõi 2pat Hacobꝰ? vi⸗ tam noſtram et h mutabilia vapori Iſa · Gomno et baculo arun dineo et liber regum aque dilabenti. Differenga eſt ini tempuſ et euũ et etermtatem · Nam tempus habet emcipiũ a finẽ · euũ caret fine ſed non pꝛinapio. Evrnitas caret vtroq; termĩo-qꝛ ẽ menſun inc rata. Iſte ſunt etates mundi: rima eſt ab adam vſq; ad noe habens annos iuxta hebreos. W. de lvi . Bed iux. ta ſeptuaginta interp̃ᷣtes duos· Mh. xlii · Secunda a noe vſq; ad abrahã hns annos bᷣm hebreos · .· ct · xcii. ſed m lxx · C. 2· hic mutant᷑ oĩa et nõ ibi. Dic eſt nunc yems. nũc eſtaſ el dee ſnin ge vjg ler. lr⸗ eltn neo dis ſurg ſbee ten ſiti vi laa ael abe lle dnca⸗ ne dens e uapin enspul⸗ nten. u slga mpany am. et epluri, Wens: ta N main ſeipfum Girta groſſus ſuia in bus be n. eptz : gui üteſta kas mu leckitur atone unt ad t fuit 1, bi nit o bo vi⸗ amn npul ii ℳt 1dn ur⸗ z, 45 “ H Secundus Tertcia eſt ab abraham vſq; ad dauid hñs annos m hebreos. d ccc. xliiii · Sed pm lxx· m. c· 322. Quarta ẽ a dauid vſq; ad trã ſmigrationem babilonis hns annos bᷣm hebreos.cecc.lxxviii. Sed bm lxx · ꝗo0· ꝗ5 QAuinta eſt a tranſmigratione babilonis vſq; ad chriſtum habens annos pᷣm hebreos. d · 89· Zed ſecũdũ lxx.d. S. Igitur ab oꝛdio mũdi vſq; ad criſt habemus annos bm hebꝛeos ꝓſequenti beato Jero.iii.m·d · cccc.lii · · Sed ſcðm lxx · quas gred ſequunt᷑ · v · m. d. viii. Euſebius q; oroſius ſecutꝰ eſt inter vtroſq; incedens numerat annos.v · m· c xcix· quos pe ne omnes latini ſecuntur · Sexta etas a xpᷣo vſq; ad finem mun di. Beptima eſt quieſcentium et turrit tum ſexta.Ockaua eſt re⸗ ſurgentium. Poero bᷣm hebreos in pꝛima etate mundi ſunt gene cõ es.x· In ſecunda.x. In tercia.iꝗ· In quarta:iz. quas tñ ma⸗ theus gracia miniſterii·iqꝗ. pomt· In quinta.i4. Etates hominiſ ſut iſte · Prima eſt infan aa hoĩs a natiuitate hoĩs vſq; ad amnos vii · Secunda eſt pueridavſq; ad annos 14· Terca eſt adoleſcẽ dia a I5. anno vſq; in. 2 8. Quarta eſt inuentus vſq; ad. 49. Qn ta eſt ſenectus a. S0ο ano vſq; ad 29. Bexta eſt decrepita etas ab anno. So. vſq; dũ vita fimtur · Dignitas dmc diei notatur in hoc ꝙ ſuit pᷣma dieꝝ. Itein vt dỹ erit vltima dies Item nox illam non preœſſit· Ic nox illi nõ ſucedit. Item celũ et terra in ea creata ſunt· Item angelus in ea conuerſus eſt ad deum Itẽ pᷣ mo data ſũt in ea filiis iſrahel mandata ſieut diat Drigines Itẽ m ea xp̃s natus eſt. Ic in illa xpᷣs ſurrexit.Jtem ſpũſſanctus in ea datus eſt aplis Item omes in ea reſurge mus atq; in ea iudi camur. Item in ea continuamur ppetuo in lande dei⸗ e angelis in communi: (Capitu/xi. gelus eſt m Dãmaſcenum ſubſtandea intellectualis ſemper mobilis arbitrio libero ˖ inorporea. deo mini⸗ ſtrans· ĩ moꝛtalitatem ſuſcipiens ᷣm graciã t nõ m na turã · Sba ponitur in hac diffimtione genere et pomit᷑ ad dif⸗ ferenciam accidentis. Intelligit᷑ enã ſuba hic quaht᷑cunq; tom⸗ poſita ex eo qð eſt et quo eſt. Inœllectuahs dr potius q; rõna lis quia rõ eſt virtus collatiua cauſe et tauſati et ideo tompoſi⸗ ta· Intellectus aũt de rõne ſui non habet collationem. ſed eſt ſi ne mquiſitione et compoſitione · a ideo cõpetit nature magis ſimplici pro differenda vt eſt angelus Ratio aũt eſt differene a nature minus ſimplids ſcʒ hoĩs· ſed ſemꝑ mobib nõ dieo de lo to ad locũ · ſed mobilitas diut hic tripliæm vertibilitatẽ in ãge⸗ lo· ſez nature intelligencie aH voluntatis. Mobilitatem em habz nature: quia omne creatum vertbile eſt in nihil. niſi manu om nipotencie dei tontineatur · Similiter angebus mobilitatem ha⸗ bet intelligentie ˖ quia liett in angelo non ſit viaſſitudo intelli⸗ gentie quo ad ſcita cogmitione in verbo tum deiformem habe⸗ at intellecum bm Dyoniſium· poteſt in eo tñ eſſe viciſſitudo in telligentie quo ad cog nitionem reꝝ in ꝓpria natura et quo ad diſcenda; Et hoc eſt quod ait Augꝰ?. qꝙ omne ereatum hñs in⸗ tellectũ itelligit vnũ poſt aliud · Itẽ in vo luntate mobilis eſt an gelꝰ qꝛ nõ ſimulvult hoc et illud Item poteſt dia ſimper mobi lis motu diledtionis arbitrio ˖ Libera hoc modo dẽỹ ꝓpter defle⸗ dionem ad bonum indifferenter et ad malum.ſed ꝓpter hbe raz elecionem eorum ꝗᷓ volit. Vñ angelꝰ bonus ſemp elegit libe re bonũ. et ange lus malus libere at ſine adtione elegit maluz In oorporea nota ꝙ angelus habet ꝓprietatem cꝛꝑis nõ natu ia ſed in loce contineri · Cũ em corpꝰ ſit in loco arcuſcriptiue et diffinitiue. Angelus tin diffinitiue eſt in loto. deo miniſtrans. Miniſterium ponit᷑ hit ꝓ quocunq; obſequio.et ᷣm hunc moð tam aſſiſtentes q; miniſtrantes ꝙ; etiam demones miniſtrant. mmoꝛtalitatem ſuſcipiens bm grãm non naturazʒ. qꝛ tenderet ĩ mihilũ niſi ꝑ grad am cõſerua toris cõti neretur · Angelo attri⸗ buunt᷑ quatu oꝛ. ſcʒ eſſencie ſubtilitas· intelligende ꝑſpicacitas. liberi arbitrii fatultas diſcretio ꝑſonalis. In primis tribus con⸗ uenit aĩa cũ angelo· In quarto non qꝛ aĩa nõ eſt ꝑſona. Item habet et alia tria angelus ſcʒ virtuoſitatem ĩ oꝑando · offiaoli⸗ tatem m miniſtrando immutabilitatem poſt electionẽ ſiue in bo⸗ no ſiue in malo. Differencie quatuo aſſignant᷑ inter angeluz aĩam. Prima eſt et pnapalis penes eſſe naturale qꝛ aĩa ẽ vnibi lis eorpoi etiã actu ſeꝑata ãgebus non. Secũda eſt penes eſſe lo gitũ id eſt diffinitionem qꝛ aĩa rõnalis eſtſed ange lus intelle⸗ dtualis- Anima em a ꝓprehendit mquirendo a ↄferendo. angeluſ autem intuendo. Terga aſſignatur differenda penes eſſe meta p hiſicum. id eſt ſeꝑata a materia et motu quia angelusnon ha bet paſſibilitatem miſi rſpedu ſuperioꝝ· Anima vero reſpectu ĩ ferioꝛ ſenſibilium qꝛ ibi immutatur a ſenſibilibus· Quarta ẽ pe nes & theologitũ qꝛ aĩa vertibił ẽ a bono in malũ et econuerſo ange lus vero non qꝛ ſemꝑ m eo manet ad quoð ſe conuertit ſi ue lit bonum illud ſiue malũ · Angel ſunt oẽs ſimiles in eo qð ſunt immoetales et muiſibiles indiſſolubiles ſimplices diſcret: pſonis imtõmutabiles alteri nature. ſed diſſimiles ſunt m donis nature gracie a glorie. ꝓpterea dicit Dyoniſius ꝙ inomm na⸗ om 1 hi⸗ n⸗ lhale⸗ dd guoe hisim n r mobi deſe⸗ rbbem t natn nonan paueet ſtuns. ne mod ant. endent loaen⸗ atas. us on⸗ 1 Jon okiooſ⸗ nennwo⸗ nruz2 zevnbi ig elelo malle⸗ mgen ſe meta nonhe waihe vnuerh uutt . nlocd in⸗ n doms nm ns⸗ GSecundus tura ſpũali treata aliud eſt eſſenaa aliud virtus aliud oꝑpatio. Capi.xii Erar chia triplex eſt· ſcʒ ſuper cleſtisceleſtis a ſubeeleſtiſ Viſtinctio celeſtium ierarchiae Superceleſtis eſt in tribus perſonis vt quidã dixer̃t et male. quia ?m Dyoniſiũ Jerarchia ditit oedinem a ille ab olute non eſt in tribus per ſoms· ̊ tm oꝛdo nature.. Celeſtis i oꝛdinibus angelitis. Subceleſtis m ommbus ſandtis: Poꝛro ierarthia celeſtis diuiditur in ſuperiorem me diã et inferiorem: Suꝑioꝛ continet tres oꝛdines · ſeʒ ſeraphin therubin et thronos Quoꝝ primi oonſiderant dei bomitatem · Secundi virtuceem Aeꝛ ai eꝗtatẽ · Item in pᷣmis deus amat vt caritas· In ſecũdis noſcit vt veritas In terais ſedet vt equitas · Wedia dtiner dñationeſ pnapatus ptãtes AQuoꝶ pmi offida regunt angeloꝝ: ſequenteſ capitibus prelunt ꝓpplorum Vltimi ptatem coher eent demonuz tem in pᷣmis dũñs dñatur vt maieſtas in ſequentibus regit vt prinapatꝰ. in vltimis tenetur vt ſalus. Inſeioꝛ ierarchia ſimili ter ↄtinet tres oꝛdines.ſcʒ virtutes- archangelos angelos: ad quoꝝ pꝛioꝛes pertinet miraculoꝝ operatio.ad ſcdos magno⸗ rum negodorum denun datio· ad teruos hũane euſtodie ſollien tudo· Item in primis deus oꝑat᷑ vt virtus. in ſecundis reuelat vt lux in terdis nutrit vi inſpirans. Mec dicta ſunt hm rego riã · ſed vm Dyoniſiũ· Virtutes ſunt medius oedo ſecunde ierar chie et prinapatus primus oꝛdo tercie ierarchie · Doc attende ꝙ in qualibet trium ierarthiarum pꝛemiſſarum notatur trim⸗ tas perſonarum diumarum vt patet in cleſti ierarchia tam ſu⸗ pPeriori ꝙ; media q; iferiori · e pꝛopꝛietatibꝰ angeloꝝ (Capitu/xiii omnem creaturam creati. natura mutabiles tonditi: ſed contẽplatione immutabiles fadi.ammo impaſſibi⸗ les.mente rationales: ſelicitate ſecuri futuri pꝛeſcii iuſſi munduzʒ regunt.miſſi corpora aerea ſumuntin eleſtibus dmorantur &τ ĩ dignitates· ab initio ſtantes in oedine ſuo·perſectos ĩ gne ſuo immotalitate petuosmente puros.affectu benignos: religio ne pios: vnammitate indmiduos· pate ſecuros. diumis laudi⸗ bus et obſequiis deditos · Jem vbᷣm Wern. In angelis eſt dig⸗ nitas creationis. gratia tõſirmationis. et amo creatoris: viſio deitatis. Eſt in angelis perſona ſicut ſupꝛadictuz eſt eſſencie ſub Ugeli ſᷣm Iſidorum ſunt ſpirituali ſubſtancia fadi ante Perñ. de eodem. Inueſtigemus inueſtigabilia · et pmo ſpirituſ eſſe potentes glorioſos beatos diſtinctos m ꝑſonas· diſpoſits Liber ltas intelligende perſpicacitas· liberi arbitrii ſacultas agilitaſ xelodtas prompte om̃es obediunt. maioꝛes. ſine ela tione pre ſunt min oꝛes ſine vido ſubſunt:qui ad exteriora exeunt. ab in⸗ terioni cõtem platione non redunt · Omnem virtutem inſerio⸗ rem ſuperiores ꝑtiapant et non econuerſo. Qui excellunt in na ahi alis eſſe digmitiores · Daplicem hñt viſionem ſez matuti⸗ nam et veſpertinam · Illummationes quas a ſuꝑioꝛibus rapi unt aliis tribuunt. (de officiis et pꝛopꝛiet atibus angeloꝛum ozdinum:. (Capitulum decimu dqrtum: Ropꝛum elſt ſeraphin m amoee dei ſemper ardere. ali s ad mœnd ium diumi amoꝛis promouere⸗a deum o tura precellunt m grã et in gloria et in eodem oꝛdine credunt · ungund et ideo primo et perfedius in ipos aꝑantes theopho⸗ nie deſerunt᷑ ad aliud quoq; extra amatum non diuertunt . che rubin ̃mo et pemncipahter relucent diuim lumims radio eo ꝙ; vicmus. Prime veritati iungunt. Poꝛ⸗ officium ẽ ꝓmouere ho mmes ad diumã cognitionem . Ideo ceteris dicunk bwre. qa plenitudmem quã ſuſcipiunt aliis mferio ribus c municãdo trã fundunt. Throm dicunt eo ꝙ in eis deus ſedeat. et iudicia ſua diſcernat. In his apue reluat rechitudo diuim iudiai · Di quo q; dei virtutem quã ſup̃ ſe acipiunt ad mferiones tranſfandunt Domjnationes dicunt᷑ quia œteris angelis dnant ab omni op pꝛeſſione ſunt hberi et nulli inſeriori ſubiiciunt᷑· Morum offiauzʒ eſt m Grego . im ſpuabh beilo inſtruere qualit᷑ opoꝛteat p̃laois offitiam exercre et qualiter debeãt ſubditis dnari · Hoʒꝶ etiam offidum ẽ bm Dyomtiũ timoee ſeruil depoſito in deũ moueri incſſanter e famulari & Princpatus ſubditis angelis preſunt et ad eos miniſterium dumũ excõ plendũ diſponunt · Ad hos pertinz m Dyo vniuerſale regimen vmus regni vel gentis: dudiaũ ad dei ſi mili tudiuem. Miſteriũ quoq; eoꝝ bᷣm Grego. eſt do ere hoies · exhibere reueren aã vnicuiq; bm gradum ſuum Hoꝛz etiã officũ ẽ ꝓmouere hoĩes vt nõ ꝓpter vtilitatem ꝓpriã ſed ſpter ſolius dei amo em et honoæs fadant iuſticã · Poteſtati bus bᷣm gſido rum virtutes aduerſe ſubiecte ſunt ne mundo tan tũ noœãt quantũ cupiunt. Oo officium eſt bm Gregori. illoſ qui ſpũali certamĩe deſudãt ðfoꝛtare. et ne regimẽ ſpuale amit unt deſendere . Et bm Dyoniſiũ. ad ipſos ſpedtat angelos inſe nores quãtũ poſſibile eſt diume potentie conformare Pirtutes dmac diligendi ſormam tnbuere . Jſti imme diate deo =☛ luc. en,a vum & at do ropo⸗ nt⸗ che eo ouen ho Fti Diqno tßlan dretm nonen . pnſunt lgende⸗ Gr um nun en M ”“l funt inſatigabiles ad execucõem fadendozz a robuſti ad ꝑeœpeõ nẽ muneꝝꝑ · Doꝶ offiaũ ẽ ᷣm dyoniſiũ docere peꝛelatos vt facile er perleueranter que ad offieium pꝛelationis ꝑtinent exeqᷓntur et ipſiꝰ onera ſuſtineant patient᷑: Nem per illos minatula fiunt et virtus fadendi miracula ꝑſedtis concdit. Krehangeli ſümi nuneii nũcupant᷑ etſũma nuneiant. Mozꝛ off iciũ ẽ m Grego: de illis que ꝑtinent ad ꝓmot onem Rdei vt de natiuitate xp̃i et fadis eius hoies expedire aͤdemones ab hominibo rᷣmouere bᷣm Dyoniſiũ ꝓpheuas reuelare· Iſti illuminationes q̃s a ſuꝑiriobꝰ reupiunt inferioꝛibꝰ annũtiant. et per eoſdem nobis · Angeli ſẽ in celeſti diſpoſitione vltimi et hoĩbus magis ꝓpinqui. Rngelꝰ eſt nomẽ offiai non nature⸗ Iſti mimoea nunceiat a hoĩies ad dun nã cognitõem dutüt et vt iuſte vinant inſtruunt hi ſurſum ex⸗ tondunt᷑ per dileionẽ dei et m ſemetpſis firmant᷑ ꝑ cuſtodiaz ſui ac ſub ſe egrediunk ad auxiliũ ꝓximi. Nos aũt aſſimilari de bemꝰ ſeraphi ꝑ caritacẽ cherubin ꝑ cogmtonẽ.thronos ꝑ eqͥta tem. Item dnatiombus carnem ſubingendo prinei patibus reue renaam quaſi noſtris maioꝛibus exhibendo. potſtatibus cem⸗ ptationibus dyabolies reſiſtendo tem virtutibuspe r co mpa ſionem aſſimilari debemus archangelis perminiſta honem am lis per obſequii exhibitionem de cognitione et motu angeloꝝ (Ca xv geli tog nitionem habent matutinam hoc è ↄgnito⸗ nem rerum in verbo · Atẽ veſpertinã tognitionem rex m ſe · Item meridianã id eſt aꝑtam viſionem dei: Eſt a alia cogmitio angehca put ſcʒ maioes indicant minoribus que per diumas theophomas ꝑpaperũt. Theophoma eſt oñſio alitu ius cognoſcibilis de deo per illummationẽ ſcʒ de deo venientem et hoc poteſt eſſe. vel m ſim bolis.vel faue ad ſauem. eognitione non natura propria. Nota ꝙ; ange lus ↄgnoſtit plura ſimul ha bitu · non autem actu. Cirea incarnationem a paſſionem chriſti ſciun erunt angeli ſubſtaneiã fadtiſe non omnes circunſtanuas Preterea quecunq; ↄgnoſcunt angeli oog noſeũt remota ſicut pin qua quia cognitio eoꝝ non eſt ꝑ ſenſũ.ſed per intelleccum: GStatus angeli eſt triplex ſtʒ innocendie gmadie et gloꝛie. Diſtin guit᷑ motus ãgeloꝝ triplex ᷣm Dyo· ſtz eircularis rectꝰ et ob⸗ liquus. Cireularis eſt ab eodem ad idem et cirea idem centrum imm obile · hunc motũ hñt angeli quia immediate recipiunt il lumĩationes a deo et ꝑ illas reuertunt᷑ ad deum · Iſtud aũt e⸗ ueit ſuꝑiori ierarchie tm̃· Item motu reco mouent᷑ qn ꝓœdũt — . . = ””MZẽ JZ ”ů ad puidentiã ſubiedtoꝝꝶ rede oia tmanſeuntes· a ibi non fuertũ ð ( tur ab eodem ad idem ſed de vnd ad aliud Itẽ eſt ĩ ange lis mo tus obhquus qñ tognitionẽ inſenoꝝ quibꝰ puident 'fletunt in deum pꝛina pium et finẽ pulcri et bom. Mota differencã int en aſſiſtereet mimſtrrare. qꝛ aſſiſtere ẽ fadẽ dei cõtemplari ſit aſſi⸗ m ſtüt oẽs ãgłi bom · Item aſſiſtere ẽ imediate recipere illumin atco P nes a deo. ſit aſſiſtũt tm tres pᷣmi oedines Item aſſiſtere ẽ a ꝓpin iu qᷓre deo et extraneũ eſſe miſſiõi ad exteriꝰ ſic aſſiſtũt . primi oo⸗ nut⸗ dines. niſtr are eſi nudare p tꝑis oportumitate vel operari: 2=èè” m offidum. Eſt em miſteriũ nun et offi ui. Erratũ ẽ circa mo dil tum angeloꝝ tribus modis. Dicbant em quidã phi ᷓ ange⸗ 990 li nunq; mouent᷑ ſed mouent ſperas a volũtates hoĩm. Itẽ di (a xerunt quidã ꝙ; angelꝰ? ſit in pluribus lous: er etiã vbicunq; ſi hal Sluerit. Itẽ diexrũr alii ꝙ agelus ſic venit de fine ſpaei ꝙ nõ n tranſit media ſed tranſilit· Illud quoq; pᷣtermicendũ non eſt vel vnuſquiſq; oedo ab eo denoĩat᷑ qð reſpecku imferioꝝ oꝛdinũ ex⸗ h⸗ tellentius accepit in muner. —=— ker De pꝛelationibus angelo Capitu:xv: “” Reſunt quið angeli regionibus vt dĩr m Daniele pn-⸗ .r in eps grecoz àa pneœps pſaz quið vero pſunt ecleſiiss Rpotalipſis. Angelo epheſi ecleſie ſeribe. Jcẽ alii p̃ſũt plomse Kctuu. KAngelus petri credebat᷑ ad oſtiũ ſtare. Auidam etiam ſpũs maligni dicu nt vicis preell. e · Vñ aliqs vocat᷑ ſpũs luxurie et ſuꝑbie R. Que aũt pᷣlationes maneant vel que ceſſãt poſt hanc vitã · Stiendũ qꝙ ierarchie ſtabunt ſemxꝑ quantũ adð diſtanciã bẽitudims et quãtũ ad gradũ digmitatis et nobilita m doni gratuiti at nature. Et etiã inquantũ ſuꝑioꝛes hñt re⸗ ducere mleriores in theophonias glorie · Ceſſabunt at pᷣlacõnes ãgelie ſuꝑ hoĩes et angelos quo ad actũ regimms bm guber⸗ nationẽ mundi et electoz bm viam ad pr̃iam. Prelatio at ĩ de monibus quo ad offiaũ inſultandi etir ridendi bm ꝙ vnꝰ pro uocat altꝝꝶ in malicã non deſtruet᷑ p̃s Suꝑbia eoꝝ qui te ode runt aſcendit ſemper ⸗Mec deſtruer quantũ ad malicã et natu⸗ ã. Ceſſabit aũt pꝛelatio eoz quo ad officuz temptandi eos q́ ſut in via . In hoibus etiã placões etuabunt᷑ qꝛ non er̃t deaanin enturiomis ctiliarche et hmõi. In creaturis ſimiliter leſſabit pee la uo qꝛ ſuꝑiora non mouebũüt in bonũ vel malũ nec in inferio⸗ ra ſicut et modo · ”DB H VPe confirmatione angeloꝝ?Capi: x vii Secundus gractid et gloria. Ex nauma qma natura ſpiritualis tã⸗ tu ſemel vertibilis eſt m bonuʒ vel malũ niſi ex vnione eius cũ alio. ſicut patet in anima que dum eſi in corpore poteſt mutare ſepius de bono in malũ et econuerſo · ſoluta vere non: Huius aũt ratio eſt quia natura pure ſpãũalis ꝓpter ſim plititatẽ ſuam ſe totam conuertit ad id quod elegit qð non ſacit vnica natura quia corpus habet retrahens. Ex graca ſimiliter habet confirmationẽ:qꝛ ſi alq d tonn edit᷑ ſtabili eterno vmculo petau o illa cnexio ſemper manet. Sie angeli colligati ſũt ſtabil eteꝛ no ſcz de hot vinculo indiſſolubili caritatis Xpłsa. Corin. 13. Q Onfirmationem habet angelus ex tribus ſcʒ ex natura Caritas nũqꝙᷓ; exeddet· Ex gloria quoq; habet eam quia cũ deuzʒ habeant ꝑ gloriam ꝗᷓ eſt forma ↄpleuua angelia deſiderii nñ va gant᷑ extra ipᷣm vt querant quicq; illo melius vel deſiderabiliꝰ vel iocundius. Nihil em in cwaturis muemũt. qð poſſit eos a ſonte duledinis auertere. Tenẽdũ eſt itaq; ꝙ angeli bom ex li⸗ bertate arbitrii ad deum auerſi fuerunt. ſtatiʒ per grauã a gio riam in voluntate conſirmare fideles ac ſelcs effedti atq; i rõne illummati vt non ſolũ 2gnoſcerent ies in ꝓprio genere ß etiã ĩ arte hot ẽ in verbo zerekerint inſuꝑ ꝑfectio nẽ in virtute oꝑati⸗ ua ſiue exequant᷑ illã· Aſſumpto corpore ſiue alias atq; ꝑfedio nẽ in vir tute dtemplatam qᷓ quocũq; mittãt᷑ mẽ deũ currunt e cuſtodia angelorum Capituluz/ xviũi Ngeli nobis ad cuſt odiam deputari tenent nos ſtantes ne cadamꝰ.et cadentes nos adiunuant vt ſurgamꝰ nec uncqᷓ; nos deſer̃t etiã pecantes qͥn ſemꝑ ſint ꝑati auxi⸗ liari ſi velimus. Doc tñ fallit m obſtinatis a quoꝝ tuſtodia deſi⸗ ſtit angelus actu ali᷑. Paratus eſt tñ cuſtodiè ſi vdirevelint qm̃ nuncq; homo deſerit᷑ ex toto ab angelo · Nota ꝙ; xpᷣs ſibi deputa tatũ angelũ nõ habuit.qꝛ aĩa eius ſuꝑioꝛ fuit oĩ angelo hẽ⸗ bit ãtixpᷣs vnũ quẽ lieet ꝓpr obſtinationẽ ſuã mĩam nõ ſit ha biturus ad ꝓmotionẽ · Mabebit tñ ad acuſationẽ · Effechus at angehce cuſtodie multiplex eſt. Primus ẽ impedimenta boni et occaſiones pecandi remouere· Exo· MWittã angelũ p̃cturſorez q̊ eiiaat iebuſeũ robuſtum. Secũdus eſt temptationes mitigare: Daniel. 3. Engelꝰ? dm̃ deſcendit in fornaceem c&. Tercius ẽ con⸗ tra hoſtes viſibiles adiunare Regũ-DHeliſeus vidit caſtra ange lorum . Quartus eſt orationes nr̃as et ełias deo pñtare a ꝓ nobis om. Tho.i2z· Qñ orabas cũ lacrimis Quintus viã oñ dere Tho. Ego ſanũ dueã a wdũ: Bextus eſt in agendis doce⸗ Liber re. Each. 2. De angelo qui inſtruxit eũ de quatuoe fabiis Sep ſHo mus ſeipſum et alia ſecreta reuelare Tho. Ego ſum raphael an er, gelus. Dcdtauus eſt a peccatis exatare. Actuu-Sarge velocettter. Nonus ad ſeruoeem exdtare· 3. Reg: 19. Surge grandis emßjffe ec ſtat tibi via: Deamus eſt tonſolari · Iobie · Foeti animo eſto ĩ 22ͤo ꝓximo ẽ vt a des cureris · Vndeamus eſt de p cto increpare · Ju nar dith. Dixit angelus populo iſta hel cur hoc feuſtis · Duodeeimnꝰ P e eſt poteſtates Ontrarias exar cre ne tm̃ notere valeant. quan⸗ tum vellent Thobie Qualiter angelus aſmodeum ligauit. An 777 geli nobis ſerniunt propter tria ſeʒ ꝓpter ruine ſue reparauõez hoies em̃ ſalu andi mtrabunt locum candentium angeloꝰ Jteʒ Ipt menti accidentalis tumulationẽ qð anget᷑ in eis vſq; ad diẽ d mdieii. Item ꝓPter amoeis erga nos demonſtrationem Dyoni⸗ mal fſius. Attribuit angelo tres actus ſeʒ purgare illummar a ꝑſiee ttan w. Purgant itaq; angeli ãmouẽdo fauta ſmata ꝗᷓ ĩpediũt illuia⸗ Eu nẽ ꝙ; angeli inten dũt facè ĩ nobis· Vñ tria mouẽt ab aĩa ſcʒ ig in noraciã a nubila fantaſiazꝶ at fallas opiones phicaꝝ rõnũ fᷣue von⸗ lacënũ ↄtrariaꝝ illuiantvo aĩaʒ tri płr. ſ. ad ſenſüũ vt pzʒ qñ ma MWW 6ee iiffeſtãt aliq;d in aſſumpto coꝛꝑe. Jeʒ ad ymaginationẽ ſcʒ cu, — wn⸗ fumoſitates qᷓ ꝑ ſpm aĩalem a œrebꝛũ eleuant᷑ tranſmutant m ui diuer ſa fantalmata: et hanc ptãtem dyabolus etiã habet· Item ae ad intellectũ a talis ilummation ſolũ ꝑfecta eſt NMotãdũ autez 8 ꝙ angelus non illumin it mtelledum effictendo cognitionem ĩ n aĩa quia nõ p̃t intellecui nouam ſpeaem imprimere nec habi⸗ tũ noui lumims dare ſed net eius itentionẽ quo vult conuerte 4 re · Dec em̃ tria requirunt᷑ vt intellectus noſter aliquid ĩtelligat 1 ſcʒ ſpedes qua cogneſcatur. et lumẽ in qͥ cognoſcat᷑· et intentõ n qua conuertat ſe miellectus ſuper ſpeciem. Illummat enim ãge n lus intelleckum noſtrum tantum excitando a diſponendo et hu⸗ men dininum in nos tranffundendo Fact enim vt dictum eſt i m fantaſia tranſmutati onem ſpecierum ↄponẽdo a diuidendo bm exigentiam rei quã vult reuelare ·. Item irradiat lumen intelle⸗ N ſtus ſui ſuper illlas vt moueat intellecum nr̃m. Et ſic phura et 3 ſubtiliora videri pñt m lumme duplicato· Item exatat intentõ nẽ aĩe aliquo motu vt ſe conuertat ſuꝑ illa fantaſmata abſtra⸗ hendo ab aliis . Perficiunt᷑ etiã pmoueãt ad meliꝰ? · Vtrum an gel incendere poſſit affectũ huanũ · Nota q; hoc triplicẽ poteſt itelhgi. ſcʒ vel effinendo · vel mouendo eel excatando vel adiunuã do. Primo mõ ſolus deus p̃t inflãmare affectũ Stðo mõ ipſuzʒ deſideratũ inflãmat ad affectum. Tercio mõ p̃t angelus nolſtrũ Secundus ſrge, moendere affedu. De iſtis habemus exemplũ in naturis. Quia phal H Kno mõ acendit ignis ligna. Sco ligna acendunt ignem. Nloan. Terdo qui ligna igmi a pponit ignem incendit·. Differencia eſt dis en inter immittere cogitationem· et moendere et mentẽ illummare. noetoj qꝛ togitationẽ imittè ẽ vt ðt Beda. Intus cware er facere cogi paneh tac em. Sed intendere eſt cogitacõem iã factã inflãmare. Jllumi Na) nare vo eſt dare reuelatone de aliquo oculto intelligibili; oD, (We locutione ãgeloꝛuz (Ca decimnonu; ut. Erbü triplex elt ſez menus is et operis. Verbo men ndighg N loquit᷑ deꝰ ãgelis et ecõuerſo. Itẽ deus aie a eduer lop y ſo. Item dyabolus deo . cuiꝰ? tñ intentio deũ latere non gaddie Pteſt · Ver bo autem oris loquit᷑ homo homĩ· et ange lus homi⸗ Dyor⸗ m aſſumpto corpore. Sed vorbo operis loquit᷑ deus dyabolo: ra ki et angelus dyabolo ˖ De lotutione itaq; angeloꝝ · Mota ꝙ an tilbiz⸗ gelus lo quitur deo cũ ĩ motũ ãmiratoms ex viſis exurgit. vel uſgig tũ affectus ſuos ei pnñtat qͥs tñ eũ ñ latere mime dubitat. aglus nü ne vo loquit᷑ angelo mentis ſue ſpedies oſtẽdendo mediãte illuia⸗ cõe quadq; ſpãali irradiante ab ipſo. Et ſic loquunt᷑ homines zgüm H * ddVdVwooibus ſcʒ mai ores mmoeibus et conuerſo htem angebus faat ntn aliq uid oorã angelo quo facto intelligit qð ante non itelligebat /rnn eetomnes ſic loquuntur omnibus. ſcʒ maioꝛ es inferioribus: et 1 euerſo· Item loquitur angelus angeio per cognitionem diui lonemi m luminis ißm inſtruendo Bic non logqeunt᷑ oes omibꝰ nec oĩa hebi⸗ ſed tm̃ ſuꝑiores inferioꝛibꝰ. De his que per diumas theophani oruert as pœperunt. Loquit᷑ aũt ange lus homi dap liat. Primo mõ ſnlger verbo localiæ aſſaumpto corpore ſed tunt ſicut non proſfert ſonũ nend m oꝛgams materialibo 'm materiam ita nec cirtularit᷑ immutat nnig medium quẽadmodũ eſt in vode naturali. Vnde non auditur mi eh⸗ ſiab illo ad quẽ dinat ; Et eſt ſimile m a paitiombus ange lo uncti rum quos quið videur et alii eque ꝓ nqu no vident vr ap⸗ R paret in heliſeo et puero eius. Dicunt tamen ali qui ꝙ; angelus nule⸗ nunq; apuit vel apparet aut lo quit homi m ſubiecta creatum. uc Sed mtentionem ſiue ſimilitudinẽ pomt mm oculo eius vel mien nam tion em vocis pomt in aure illius: et ibi recipit ſenſus cõmums be ſpedes illas ae demde puemunt ad ymaginationẽ poſt hot ad „ intellectum. Et hot eſt ꝙ dẽ angelus apparere vel bomim loqui Scðo modo loquit᷑ ꝑ impꝛeſſionem reru m ſenſibilium ĩſtrumẽ⸗ . tdo vmaginis et ſic lotũtur vigilantibus doꝛmientibus · Loqᷓ de tur etiã angelus dyabolo ſpeaẽ ſui ĩtellectus ei ſine aliqua illu n minatione oſtendendo . JItem loquit᷑ dyabolus homi dupliater oſri Liber quia qñq; ſenſuʒ immutando ethoc vel ymagineʒz ali euius rei t primendo mſtrumento viſus vel obiiaendo viſui ſimilitudmem ali iꝰ rei · Scðo loquit᷑ dyabolus hoĩ per impreſſionem rram vn ſen ibiliam mſtrumen to ymaginis et hot qñq; fadt vigilanubꝰ od qñq; doꝛmientibus et ſie immittit cogitatienem mali·.Cogitaꝰ 4 nem vere malam non poteſt immittere que tm̃ per conſenſũ ma v la fit. Eſt aũt lotutio ammaꝝ quia aĩa loquit᷑ des per deſideriũ 4 tuius affedtiones nude ſunt otulhs dei et aꝑte· ’ÆA.nma etiã ſiliteꝛ i loquitur angelo ſed hot per voces toꝛꝑis qs bene ꝑtipit ange⸗ 4 lus ſicut et alia ſenſibila Vnde et aĩa exiſtens ĩ corpore aliqua exuta a corpore. Item aĩa lo quit᷑ dyabolo qꝛ ſibitudmes affecti onũ impmunt᷑ ſenſibus ſiue carni vbi dyabolꝰ? legit eag. (e ſpecialibus noibus angeloꝝ: (Cacxx . E michael gabriel et raphael . Suendum ꝙ hec ſunt ꝓp pꝛia nomma angelorum hicet et mierpretationes eorũ 1 et ahis ſint cmunes. Sed eorum propꝛia ſunt: quia eis horum nommum mterpretationes conueniunt execellenti⸗ us MWichael meerpꝛetatur ꝗs vt deꝰ · hic eſt de oꝛdine pimapa⸗ tuũ et attribuunt᷑ ei quatuoꝛ ſeʒ eſſe Poſitum ꝑadiſia eccleſie ſi cut et olim fuit pimœps ſynagoge. Item deſerre aias in paradi ſũ h hoc nitelligas ꝙ gloꝛioſius deferat q; alii Item pugnare tũ dratone dyabolo · lcut legit᷑ in apocał· Item venine in adiutori um ꝓplo dei · Gabriel mter pretatur fortitudo dei · Mic eſt de oe⸗ dine archangeloꝛum et meri to quia magna nunciauit Rapha hel merpretat mediana dei . et ẽ de oꝛdme virtutu qꝛ miratula magna ſect. — . (decaſu angelorum (Capitulum xxi Wnes angelos fecit deus bonos nõ tñ ſummos me dios mier ſe et ſummum bonũ mcõmutabile: qꝙ eſt cra tura ꝙ ſi cuer terent᷑ ad amãdũ qð erat ſup ſe aſcende⸗ rent ad ſtatum graue et glorie · Si vero cnuerterent᷑ ad bonuʒ cõ mutabile qð fuit infra ſe hoc ipſo ruerunt in malũ culpe a pe⸗ ne qꝛ nõ eſt dedecus pecrati ſiue detore inſtice · ſpeaali ptãte loquendi non indiget ad angelos ſed hot hebit de ſpirituali caſu angelorum (Ca xxii Aſus dyaboli fuit duplex · ſcz ſpũalis et lotalis· Spũa lis quið quia cœcidit de nature puritate ad impuritatem WWU De libero arbitrio ad bonum flexible. De lute in tene⸗ bꝛas. De ſcientia ad ignora aam. De innotentia m tulpam: de minmi ndien en dun glandd Cogin⸗ nlenſi mn deſdeni eda ſelie 1 inge⸗ aliqu or hebit nes afeh nr r uunt nes eorii nt:gti⸗ ecellena⸗ zmape⸗ arleſie . . nudi gnanech dindoſ ldeo⸗ ithephe mimaul7 mn t wshne nel cta ſeende⸗ d bon; eape Gecundus ſelicitate in penam De dilectione m odium· Poſt cauſã eĩ factuſ eſt impenitens et obſtinatus in malo.et exccatus a vero et de oꝛdinatus in bono· et ifirmatus invirtute. et excluſus a dei co⸗ templatione · Preterea voluntas eius impia auerſa eſt homĩ ad odium a iuidiam. vñ toto oonamme miit᷑ ad eius ſubuerſionẽ ꝑ temptationẽ multiph. In tantum aũt exœcatus eſt ꝙ potiꝰ vult eſſe qᷓ non eſſe vt pugnet contra deũ : liet ex hoc ſciat ſibi ſemper malum euenire · qꝛ quolibet ſacto ſuo.qð ex libero arbi tri edit ˖ peccant moꝛtaliter -· Oe locali caſu dyaboli: ¶(Capirulum xxiii Kſus etiam dyaboli localis ſuit · vel qꝛ ĩ infernũ. vel in aerem caliginoſum qui eſt m medio interſtitio aeris coꝛ ruit · Demones em̃ nõ ſunt in ſuꝑiori ꝑ& aeris ne lumi ne gaudeant. Mec ſunt in part iſeriori ne nimis contra nos ſe⸗ uiãt. Vnde notandum eſt ꝙ in demonibꝰ tria ſt ðdſidemnda: ſcz natura officũ a pctm. Et nature quið ↄuenit locus ſũmꝰ.i.celũ in qͥ tanq; in loto ↄgruo ſũt creati pꝰmoð ĩ nat᷑a ſi ſtetiſſent ꝑfi ciẽdi · officõ vᷣo ꝙ; hnt exercdi hoĩes cõuenit locꝰ medius.i aer caliginoſus· vbi et ſatis ꝓpmqui nobis ſunt ad temptandum. et tn nõ hñt lumen ad gaudendum . ſed peto ↄuemt locꝰ ĩfimꝰ ſcʒ infernus · Vñ demones poſt finẽ mundi qn œſſat eoꝝoffiaũ detrudent᷑ inſimul m mfernũ. Dicũt quida; ꝙ angelus ceciderit ſecũda die. ſed cõmunior eſt o pinio ꝙ pᷣma die ſubito poſt crea tionem ſuam cœciderit Dict᷑ cõmunmit᷑ ꝙ diamus chorus angelo rum ceeidit. ſed h nõ dẽ ꝙ dee oedines angeloꝛ fuerunt. tz qa tot de ſingulis oedinibꝰ cec dert qᷣt poterant facer choꝝ vnñ. Eẽ reſtauratione ruine ãgelice( Ea? xxiii T Ngeloꝝ ruma reſtaurabit᷑ ꝑ ſaluandos dicit Augꝰ: ꝙ tot hoĩes ſaluabunt᷑ quot demones ceciderunt h Eregꝰ ditit ꝙ tot hoĩes ſaluabunt᷑ qͥt angeli ꝑſtiterunt. Dixe rũt etiam quidam duo ꝑietes erunt ĩ celo· ſcz vnꝰ hoĩim · alꝰ an geloꝝ · Et ꝙ rumna angelica reſtaurabi ꝑ virgines. et de alio pariete tot erunt ſaluãdi qᷣt ĩ alio ꝑiete ſt᷑ virgines et angel. LQuare peccatum dyabon ſit rremiſſibi le· (LCapitulum viceſimumquintum. Vuare pecatũ dyaboli ſit irremiſſibile aſſignant᷑ pluri me rõnes · Prima ẽ qꝛ ᷣm Rugꝰ nullo ſuggerente pec aauit ideo nullo reꝑante redibit. Scða rõ qꝛ hm Dãm. ntra diffoemẽ itellectũ peccauit · q̃nto aũt ẽ nobilioꝛ cognitio Liber tento peioꝛ eſt erroꝛ ſeruus ſciens voluntatẽ dm̃· Terda eſt hm eunð Da. Kngelꝰ? nõ ẽ ſuſceptbilis pme vñ nec venie: Quar⸗ Und ta qꝛ ĩ dyabolo extincta eſt ſinderiſis qᷓntũ ad boni ꝓmotionem nnd Qnta eſt natura ſpũalis tin ſemel ver tbil eſt eo ꝙ totã ſe duer nſu tat qð hõ nõ facit qꝛ caro ſemꝑ repugnat ſpãi. GStatus mali an s geli triplex eſt vt patẽ poterit ex pꝛdidie Pnm ſcʒ innotenae emnuti lecũdus culpeter qus pene et milerie · . n dẽe pꝛopꝛietatibus demonum (Ca/xxvi AA Emones ſunt ſpũs impuri humami gñis mimid. mẽte uur Snales. in necia ſubtiles nocendi cupidi. ſuꝑbiã tu. ð”ð” midi. ſemꝑ in fraude noui ĩmutant ſenſus. inq nant affe Has dus vigilantes turbant: dormientes ꝑ ſommia in qetantemoe⸗ ma bos inferunt. tempeſtates tonatant- in luds angelos ſe tranſfoꝛ ne mant · ſemꝑ mfernum ſuum ſecu portant · in ydolis ſibi dininum n tultũ vſurpãt· ſuꝑ bonos dñari appetunt· magiœ artes ꝑ eos fi m unt. bonis ad exerciũ dant᷑· ſemꝑ fim hoĩs mſidiãt᷑. Triplicei acu W w mine ſcie vigent demones· Primo ſubtilitate natur.a H ꝑ cog dſer nitionem veſptinã Scðo exꝑĩenda tꝑm Tertcio reuelatõne ſpi fi rituũ ſuꝑnoꝝ rimo“ ĩtelhgũt nataha pñcia. Scðo“ itelligut ”?J? naturalia futura. Terdo“ oognoſtunt etvolũ tana. Multipliat nt dyabolus noĩat᷑ ꝑ qð et ꝓprietates ſue cognoſcunt᷑ Hocat᷑ eniz “è dyabolus qð mẽpretat᷑ defluens qꝛ defluit · vtorruit ſpũ aliter a a localiter ſicut dictũ eſt · Grece quoq; interpretat᷑ dyabolus clau Rc ſus ergaſtulo· et hot cõuenit ſibi qꝛ nõ ꝑmittit tin notere quan un tum vellet Preterea dyabolus ?m ethimologiam dr a dya q8 u duo a bolus qð eſt moeſellus qꝛ duo occidit ſcʒ corpꝰ a aĩa; Eus Item vocatur demonrſanguineus. et hoc ꝓPter peccatum: vel u ſciens quia viget triphii ſcien da ſicut dictum . Item belial qd ſen intertat᷑ abſq; uigo vel abſq; dominio qꝰ ꝓPoſſe pugnat ↄtra o eum cui deberet eſſe lubieckus Item belz ebub qð interpretat vir zun muſcarum u aĩiarum peœantium vel peccatricum que reliquerũt nes verum ſponſum xpᷣm. Item ſathanas id eſt aduerſarias. Pe: ur⸗ vAca · ca. y· Xduerſarius veſter dyabolus ta mq; leo cr cuitgtem üppun vehemoth id eſt beſtia qꝛ fadt hoĩes beſtiales· Item leuiathan· 1 u additamentum eoz qᷓ peccatis petᷣa cumulant. . ß (ve malicia dyaboli contra nos Cap: xxvi KSW Yaboius nocet hoĩ multipliat᷑ Quia per violenciam et oc qñq; exterius corpus ledendo ſitut fecit IJob · Qnq; W Q intra membra ligando ſicut eſt m obſeſſis · et ꝓpter hoc datur paruulis angelus bonus ne dy abolus in his ledat: vel 4 n Gecundus da⸗ exy edat eos · Item nocet ꝑ imp̃ſſion em ymaginum mala ſugge iſen rendo⸗ vel tõmotionem ſanguinis ad peccatum accedendo vel = miln ſenſus exteriores ꝑ obiedionem falſa⸗ꝰ formaxꝝ deupiendo. De ð nn his et ſimilibo dict Gregꝰ? Að dyabo lus aut opprimendo rapit ent aut inſidiando arcũuolat. aut ſuadendo blandit᷑ aut minando - terret · aut deſperando frangit · aut pmittendo deapit · Dyabo⸗ IN Iꝰ decipit hoĩes quatuo modis · Primo ſuadendo bonũ h hoc ꝓp la⸗möen pter malum vt cum hoi mſtabili luadet ingreſſum religionis vt npbüän poſtmodũ apoſtat. Stðo ſuadendo malum ſub ſpece bom vt nantafe Piurare ꝓ rebus alteri us coſeruandts. Ter cio diſſuadendo bonũ nbenn tanq; noduũ vt cum diſſuadet bono viro veligioms regreſſum. iaſi ne de hoc peniteat et egrediens donfundatur vel qn diſſuadet Oiunue alicui orationem vel elemolinam vt Per hot mcurrat vanã glo veosſ riam. Quar to diſſuadendo ma lum vt ducat ad peius· vt quan⸗ 3. do diſſuadet in tempantiam m victu et lomno. vt inducat min⸗ fa⸗ diſcretam abſtinentiam qð peius eſt Impeditur dyabolus in ef 11 ſedu ſue malide multis modis. Quandoq; per cumen lue pote⸗ e ſtati impoſitum a deo. Icem quandoq; per reſiſtentiam bonorũ i ſpiri tuum · Dabet enim quehbet amma duos angelos.ſciliœt ppet vnum bonum ad cuſtodiam alium malum ad exercctum. Item tenz per arbitrium homiis non tonſentientis· Item quãdoq; ꝓpter alar pecati abhominatõem: qꝛ demones nobilioris nature pecata us dan vila deteſtantur · Item ꝓpter cautelam qñq; omittit faere mala n quan vt peius fiat ſicut modo non vexant ex cmunica tos vt ſentenca 1d as tales minꝰ timeant · Vtꝝa virtus m dyabolo temptandi mi af nuatur qn vindt᷑. Diuerſe ſunt opiniones· Dicunt em quið q un vl ſuꝑatus ivno vidio ip̃m victoꝛem non poſſit amplius tempta? xlin de eodem vicio. ſed allus dyabolus poteſt. Klii dicũt ꝙ ſuꝑpatꝰ t vun ĩ vno vido nullũ de illo vicio poteſt ampliꝰ temptare. Drige⸗ ti vi⸗ nes ditcit ꝙ ſupatus ab vno vicio nemmem de etero p̃t temp⸗ uerüt tare · Data eſt demombus poteſtas exercendi magicas ar tes mł 8.e: tiphi rõne · Primo ad fallendum fallacs ſieut egiptios a ipõs ichan magos· vñ etiã ipſi que per modũ talem actuni ſunt q̃ſi diumã hent do pᷣdicũt. Secũdo ad mouendũ ſideles ne ſcʒ tale ꝙ pꝑo mag⸗ no deſiderent cum videant etiam et malos faœre hmõi. Tercio . mi ad Pbandum et exeroendum patiengam ſanctorum . 2 e lucifero ſpecialter (Capitulum xxvii gig E lucifero ſciendum ꝙ fuit de ſupmo oꝛdine. ſuperioris woe ierarchie ac in illo oꝛd ine ſupꝛemuʒ grnadum cenuit cui tem tanq; pꝛincpi de ſingulis oꝛdmibus magna multitudo Liber adheſit quos omnes ſecum traxit· Cuuſfer dickus eſt. qꝛ p̃ eteriſ luxit ſueq; puleri tudinis cõſideratio euzʒ ex œcauit· Primũ hoĩez temptauit et viet . Em temptauit et victus eſt. Poteſtatem tunt amiſit quã vltimis temporibus retupembit/Munc religa⸗ tus in fine ſoluetur · Pecatum ludſferi fuit ꝙ ſe et ſuum pnua tum bonum exccatus dilexit. De alti tudine habita pꝛeſump⸗ ſit· at ꝓpriam excellencam ambiuit. Qð habiturus erat ex ſe nõ ab alio et ſine meritis habere vo luit ſtare tum poſſet vſq; quo g aa a pponeretur noluit dei ſimilitudineʒ dcupiuit ˖ nõ quið imi tationis ſed poteſtatis. id ẽ ſubditos habere voluit et null ſub⸗ ditus eſſe dcupinit· * ſt naturam corpoream et mcorpoream. Diendum ẽ tde natu na ex vtriſq; compoſita· Sʒ pᷣmo ex ꝑte mentis · VJSecundo ex ꝑte corꝑis- Terdo ex ꝑte homims cotiꝰ? De aiã igit videndũ eſt pᷣmo quid ſit bm diff initionẽ. Poꝛro a qui buſdam ſanchs diffimitur vt ſpũs: a qbuſdãvt aĩia a qbuſdãvt ſpũs et aĩa· Inqᷓntũ igit᷑ aia naturam habet ſpũs diff initur ab Klexandꝛo in libꝛo de motu cordis. Kmima eſt ſubſtanda icor porea intellectualis ilummationem a pmo vltima relatione ꝑ ceptiua. Ex hac diffimtione dognoſcimus ꝙ ſpũs hüanus quu eſt anima mter omnes creatuas immediate poſt angelos illu minatõis diume ſit peeptius. Aia vero mqntu diffmnit a Remi gio· Kmima eſt ſubſtanda inoorporea regens corpus. Ex hac diffinitione habemus ꝙ aia eſt quaſi oorꝑis motor rectoꝛ Itẽ aĩia in quãtuʒ ditur a pho in li. de aĩa: Kia eit endelechia cor⸗ pis phiſia oꝛganiti vitam hñus in potenda endelechia dẽ hic actus pmus ſiue pfectio . Ex hac diffimtione habekꝙ aia vmbi lis eſt corꝑi non omnmi ſed ſolo oꝛganido et phiſicou naturabter ad ſuſteptionem aĩe rõnahs diſpoſito · Mia in quantũ ſpũs ab Nuguſtino diffinit. Ria eſt oim ſimihtudo · Det data eſt diffini tio ꝑ cõꝑacõnem aĩe ad cmaturas Rima em̃ ex ſua natura ad ſuſcipiendas ſimilitudines oĩm reram coꝛꝑaliũ ſpũaliũ eſt ap ta. Item alia deſcriptio eſt talis· Kia eſt deiforme ſpiraculum vi te. Dec diffinitio ſumit᷑ a Geñ. 2 Et dar m ; aima comꝑatur ad deum put nõ extra duœ ł ſeminali rõne ꝓpagatur ſed a deo torpi creando infundit et infundendo creat᷑. Idem Seneca lic dif finit aiam. Kia eſt ſpũs intellectualis ad beat: tudinem in ſe et toꝛpe oꝛdinatus. Dec deſcriptio datur in relatione aĩe ad ſinezʒ bᷣm ꝙ ñ ſolũ ſeꝑata beatiſicat᷑ in ſe ſicut agelus ymmo et in cor⸗ Ve aia go ſit m viffinicões (Ca: xxix: uimi lnb⸗ .: dum? entis⸗ Der 1 qui ſdavt wurab zior ne p qun s illu Rem hae 1cor⸗ hie ombi ahter is ab iffini ra 60 eſtap um vi r 1 o . df eti inez ot⸗ BGecundus pon gloriſicato ipſius beatitudo ampliatur— Quid ſit anima ſecundum rem. (Ca xxx EE aia bm rem diuer ſas vident᷑ phi ſentend as protuliſſe Plato em̃ ditit aiam eſſe numerum ſeipſũ mouentẽ. R AYiſtotiles Endelichiaq;. Pittogoras armomã ypotras ſpiritum tenuẽ. radius luc. Democritus ſpĩ cõ poſitũ ex atho mis ypareus igneũ vigorem. Permenides ditctt eã eſſe terna et igne Epycurus aũt ex aere et igne. Inter has diuerſitates nos ſequamur dicta ſanctoꝝ et catholicoꝝ magiſtrorum dieen tes ꝙ anima eſt ſpirituslis ſubſtanda et rõnalis ad viuificãdũ toꝛpus humanum ex mhilo creata eſt in quã anima pfſedibilis et imperſecta quantũ ad ſcienciã per virtutes. Per ſectiſſima tñ eſt qᷓntũ ad potendas naturales. Et quia i meorporea eſt ſenſui non eſt ſubiecta neq; bm dimenſionem extenſiua. Quanttatem em habet amma vt diei RKug? non dimenſiuam ſed poteſtati uam et virtualem . Et quia ſimplex eſt amma ideo net augmẽ h net detremen ti eſt ſuſceptiua: quia nec m coꝛpore maioꝛi ma. ioꝛ nec in mmeꝛi minoe reꝑitur. ſicut diat Auguſtinꝰ. Wktitu⸗ do quoq; potenciarum in anima non ponit maioꝛitateʒ im aime natura · ſed mutiplicitatem effecuum· Amma eſt etiam vita peꝛ petua ꝑ memoꝛiam intelligenaam et voluntatem ad ymaginẽ dei factacapax virtutis vel viai ſuſceptibil pene vel prem ar⸗ bitrio libera· potentiis et habitibus at affediomibus decorata: caret pondere figum et toloꝛe paſſibilis eſt et immutabilis Eo magna eſt quo capax eſt etermtatis · Eo recta ẽ quo aꝓpetens bonitatis. Eo beata quo eſt partiteps deitatis Quid ſit anima ᷣm nomen (Capi:xxxi: Mima dr inquantũ animat ſiue torpus viiſicat · ẽs inquantũ recolit. Amimus dum vult. Ratio dũ rectuzʒ iudieat · Spiritus dum ſpirat · vel qꝛ naturã ſpiritualeʒ tas dum conſentit · Dec noĩa diuerſa ſũt aie. non ꝓpeer eſſeneie pluralitatem ſed ꝓpter effectuũ et oꝑatonũ multiplietatẽ. Dr etiã aĩa ab a qð eſt ſine et mene qð ẽ ſanguis eo ꝙ ſit ſine ſan gumePel dñ ab a 2 mene qð ẽ thuè eo aia vitam tribuat· Oe triplici anima (Capitulum xxxii. Ctus anime triplex eſt· ſcʒ vegetare ſentire rõnari a bm hoc diſtinguit᷑ aie potẽtia tri pliater ſcʒ vege tabilis ſen habet. Benſus dum ſentit · Wemoria dum recordatur. Polun⸗ ſibilis et ronalis. De quibus Rmbroſius dicit ꝙ aima — Li ber S vegetabils a ppetit eſſe ſenſibilis bene eſſe: rõnalis aũt optim e eſſe · et ideo nunq; quieſcit quouſq; optime cõmngat᷑· ꝓpter hoe vi amoeis in deum mouet᷑ tanq; ad eentzvt in iplo ſumme dele ctetur. Hee tres potencie in diuerſis ſubiedtis tres aie diti pñt. Nam anima vegetabilis eſt in plantis ſenſibilis in bꝛutis. r=nan lis in hoibus. In hoĩe aũt p̃dide tres anime. vna ſũt m eſſenna tz dẽnt in Potencis Nec obſtat ꝙ in hoie ſuceſiue ac in diuerſiſ rꝑibus mamſeſtant᷑ Dec em̃ eſt ea virtute formata que rõnabi u ter pꝛius diſponit ad vitam q ad ſenſum. et pꝛius ad ſen ſum ꝙᷓ ad rõnẽ p̃ᷣſertim cũ natura non ineſt ſed paulatim a ſucœeſiue operetur. Cum aũt aĩa rõnalis infundit᷑ coꝛpoi tũt predicte po tencie pino inſundunt᷑ et non habent adiones ſuas dein eps a vir tute formatas. ſed ab ip̃a aĩia. Anima quoq; duas pᷣmas po tencias ſcʒ vege tabilem et ſenſibilem exerœttmmõ in coꝛpore: Terciam vere habet exuta a coꝛpore. Knima vegetabilis et ſen ſibilis non dñt diii in hoĩe ſed potencie· Mec aĩa vegetabilis di æ nda eſt aĩima in ſenſibili. ſed potencia: Anima auteʒ vegetabi lis m vegetabili drĩ anima non potenda. „ g. . „2 De potencia anime veget abineCa. xxxii MMNima vegetabilis tres habet potentias ſcʒ generatiua; mnutritiuam et augmentatiuam. Prima ẽ ad ↄſeruatõeʒ ſpeiiei. Setunda ẽ ad conſeruationẽ indiuidui · Teruia eſt ad tonſeruationem ſeu ꝑfectionem ſubiedti. Virtute em̃ nut᷑ tiue quatuoꝛ deſerniunt. ſeʒ virtus attradiua que aſſumit neceſ ſaria in nutriments. Item dige ſtiua que ſeꝑat cõuemens ab ĩcõ uem ente in alimento· Item retentiua que abum tamdiu retinet expellit qð ſuꝑfluũ eſt m nutmẽto. ʒ añ has o᷑s ẽ appetiua De potẽcus appꝛehẽſiuis aĩe (Ca. xxxiin. et motiuam. Apprehenſiua diuidit᷑ m a pprehenſiuam de foris etin apprehenſiuam deintus. Vires apptehenſiue deforis ſunt quinq; ſenſus particulares ſiue exteriores. ſciliz vi⸗ ſus aun ditus &. Pires atiã appreſenſiue deintus ſunt qnq; poten die interioris aĩe ſenſibilis. qui ſũt ſenſus cmunis ymaginauo eſtimatiua fantaſia et memoꝛia· Tradunt ꝑypotetiti oẽs iſtas vires oeganicas eſſe et ꝙ per inſtrumenta eoꝛ poralia ſuas ope⸗ ratões ꝑſidiunt · eo ꝙ ſint eirca ꝑtitularnia tm· Dmims em̃ foꝛma partitularis in materia ali qua eſt q; forma ſine omni materia ac m vno loco donec debitam redpiat altemtionemt Itẽ expulſiua Nima ſenſibilis duplieem hzʒ potenciã ſcʒ a ꝓprehen ſiuaz Secundus in. epa vniuer ſals eſt urea qnã opaè in ulledue Iſta ſale vi⸗ rbe dere i ſenſib ꝑt cularibꝰ qm illi nõ apprehendũt miſi per rei ſenſi ned bilis pñcdam. De virtutibus aũt interioeib? que ſunt ymagina in. to. eſtimatio· ſantaſia memoria idem eſt qm̃ in illis ommbꝰ eſt zaͤn apprehenſio foꝛme ſingularis ?m ſitum eius et liniamenta a ;⸗ elenn titatem. Dmnes iſte Potencte paſſiue ſunt paauntur a formilſ ii er moiniduis que ſunt kemopia gnittome ſenſibilis: Geien- fnnn dum primo q; nulla Htenaa apprehen iua enſibilis retinet id ir⸗ quod a ꝓrehenditymmo qð vna aſphendit retinet alia. Motan 4. dum etiam eſt ꝙ alia eſt virtus que bene tenet et alia que be⸗ neſui ne reepit · Illa que bene tenz pficitur ſico et frigido. Sed illa el ue bene rapit ꝑfidtur humido. Se enſibus particularibus. (Ca. xxxv. wr: Enſus partitularis m quinq; diuidit · ſcez in viſü audi⸗ aſen tũ guſtu odoratũ et tactũ. Ani in multis zuemũt · et ĩ lisd multis differunt. Conuemũt em qnq; lenſus in h ſt abi ires paſſiue · Sentimus em mtia ſuſcipientes non extra mittẽ tes . Senſibile poſitũ ſupꝛa ſenſum non ſentit᷑ Omnes ſenſus ſũt „. percœptibiles ſingularium non vmuerſaliũ · RAd quemlibz ſenſũ LIm extendunk nerui duplies: Vnus ad ſentiendũ . a alter ad mo tiua; tum voluntarium · In omm ſenſu optet eſſe ꝓpoꝛtionem ſenſibi⸗ aroe, lis ad ſen ſũ qꝛ in mediis delectant᷑ et in extremis oorrumpunt᷑ lerun Ad ſentiendũ aliquid opoꝛtet eſſe obiectũ pñs et mediuz deſe⸗ mi rẽs a oꝛganũ ſanũ atq; couemens et amme itentio actuał. om tneel nes ſenſus vnũ hñt oꝛiginẽ ſcʒ ſenſum cõmunẽ a quo velut a c icc tro q̃ſi linee quedã exeuùt · Differunt etã ſen ſus par ticulares in tiner multis. Mam quilibet habet ſpẽale iſtrumentũ. Differ ũt etiaʒ lſius in obiedtis. Differunt medio differente. quia tactꝰ? et guſtus ha etiua bent etiã mediũ intrinſecũ alii extrinſecũ · Differunt apprehẽdẽ jiie di velocitate · qꝛ viſus atiſſime etã remota a ꝓpprehendit. Diffe⸗ nn. runt ſitu qꝛ viſus ẽ ſußmus. poſt auditus· demde alii ?m oꝛdi fun nẽ. Differunt vtilitate qꝛ guſtus et tactus maxime ſunt neceſſa md rii ad conſeruacõez nidiuidui et etiã ſpedei. Guſtus etiã diſcer⸗ nlue nit ubũ quo ſeruatur a noauo aĩal. Et tactus diſcernit ſua ob ti iecta ſic calidũ frigidũ et hmõi vt aĩal deelinet ad extrema ta⸗ wen liũ q̃itatũ ne corruptionem incurrat. Dr̃nt enam generalitate nun⸗ quia tactus generalioꝛ eſt cũ nõ habe at oeganũ determinatum. ſn tz n omnibus membris ſic differũt imß ſſone intentione. Senſꝰ9 ope⸗ em groſſiores ſoꝛtius retinent ſuas imp̃ᷣſſones·ſicut patet ĩ ta⸗ ma ctu · Mota ꝙ; videmus viſu et oculo· h differenter · Nam viſu vi ſaa . Lider demus effedtiue ſiue formaliter · hotulo videmus iſtrumentalit Eodem mõ ditendum eſt de anditu etguſtu ceteriſq; ſenſibꝰ Riĩ ma alienat᷑ a ſenſibus tripliciter · Primo mõ in ſomno ih in exta ſi magis.jin moete tamen maxime. De ſenſu communi (Capituluz xxxvi Enſus cõmums eſt potentia que oĩm ſenſuũ ꝑti eulanũ obiecta a pprehendit Omnes em̃ ſenſus exteriores a ſen ſu interiori cmum vebud a centro partitulariter exeũt: et ſenſatoꝝꝛ ſuoꝝꝛ ſimilitudines ad ſenſũ cõmun?ẽ reducũt qͥ me diante de ſinguloꝛ ꝓprietatibus mdicant et diſcernunt. Vnde ſciendũ ꝙ lenſus ↄmunis eſt fons ex quo omnis ſenſus orit᷑: et ad quẽ oĩs motꝰ ſenſibiliũ refert᷑ ſicut ad vltimũ finẽ. DHec potẽ tia que dã habet inquantũ em̃ ſenſus eſt· et quedã inquãtũ tõ⸗ munis ẽ· Inqntũ em ſenſus ẽ habet reape rex ſpecies ſine ma⸗ teria et tñ pñti materia- Inqntum auteʒ ↄmunis eſt habet duo quoꝝ vnũ eſt indicium ſenſibile ꝑ quod apprehendimꝰ? nos vi dere qñ videmus et audire qñ audimus a ſie de aliis Si ein iu diciũ hoc non eſſet in aialibus nõ ſatis vuile eſſet videre et au⸗ dire er bm alios ſenſus apprehendere . Becundu eſt ↄpare plunma ſenſata dicedo vnũ eſſe dulce et alind eſſe duleius et hoc ideo ſe ſus cõmums habet. qꝛ ad ip̃m referunt᷑ omniũ ꝓprioꝝ ſen ſuum ſenſata. Dec virtus in anteriori parte erebri pomt᷑ ĩ loco vbi cõ currunt nerui ſenſitini quinq; ſenſuum· qui loes m edulloſus ẽ et humidus. . e ymaginatione Capitulum xxxvn: — Irtus ymaginatiua ẽ potencia a pprehenſiua in yma gines rex ſenſibiliũ reſeruantur Mec virtus plꝰabſtra hit q; ſenſus qm ſenſus non acipit foꝛ mã niſi pnñe re. ſta aum repuat formã etiã abſente ren hoc etiã ymaginaco differt a ſeſu cõmum qui pñcia reui exterioris indiget ſi cut ſenſuſ partitularis· Iſta virtus theſaurus ſoꝛ marum vocat᷑ qm̃ m ea ſi ut dickum ẽ: foꝛme a partieularibus ſenſibus reœptentnent immobilitantur. Dec potencia oedinat in anteriori ꝑte cerebni ſi tut et ſenſus cõmunis et hec inaioꝛ eſt durides ex frigiditate e rebri pueniens vbi a ymaginatiua ĩtinet imp̃ſſiones a lenſu cõ muni receptas 2, “ (Be eſtimatiua Capitulum: xx viii Stimatiua virtus eſt que a foꝛma acquiſita intencõneſ liat que ſenſu non pdpiunt᷑ bᷣm quã ouis fugit lupũ ⸗ np? miſeretur nato ſuo · Dot aũt nõ polſſet fieri niſi lu alie RRi nna d ulani aln xeüt: ame Vnde mt:et te woi mdo⸗ ema⸗ duo os vi ein in et au⸗ plun do ſ ſuum obidd olus yn bſtn ſen. ziud nſl neal genta ndil ane gnis onel pu/ l Secundus pus haberet tognitionem huiꝰ imdiuidui a ꝙ hot ĩdiniduum ẽ natus eins. ſicut et ouis apprehendit ſibi lupã noquum. Iſta ve non pñt diſcermi et ſcin per ſenſum. Eſtimatiua dit ab ymagi⸗ natiuaqm ymago ſolummõ retinet foꝛmas apprehenſas ꝑ ſen⸗ 9 ſũ ↄmunẽ et ad ymaginacõeʒ ſolã non ſeqtur affectus miſerie vel triſtide vel fuga vel mſecutio. Ad eſtimationẽ aũt ſtatim ſeq tur qdlibet illo Vn ſicut mtelledus pꝛacticus ſe habet ad ſpe tulatiuuzʒ ita ſe hatet eſtimatiua ad ymaginatiuã· a ꝓPpi h eſti matiua nõ pemtus apprehenſiua eſt h etia motiua ꝑhch deter⸗ mĩiat ad àd moueri debeat aial et a quo ſugere Cũ em aial mo uetur ad cibum oꝑtet ymaginationem cibi & in aĩali. S3 yma ginatiua non ſolũ mouet ymmo aſphendit. Opoꝛtet igit᷑ aiali⸗ a habere eſimanonem qua moueant᷑ Offiaũ em eſtimatiue eſt apprehendere intentiones nõ quið rõnes h; nature. vñ nõ aſpre hendit qd ſit ſilimꝰ vel nomen aut verbum ß amiciaam: vel ii mitidam cõmodum vel inchmodum ſicut dickuz eſt · Der virt? m pma pte medie cellnle cerebri pont᷑ que calida ẽ ex motu mł phci ad ipſam animam.,. ðDBðè „ (De fantaſia (Eapitulum. Xxxxix: Kntaſia eſt potencia componens ymagines cũ ymagit mbus et ymagines cũ mtentionibus · et intentiones cũ +mentiombus Compomt inq;ᷓ ſantaſia· ymagines cuʒ ymaginibus vt eſt aliquid a pprehende cu ymaginibus aliquid eſſe album et nige. vel diuer ſas foꝛmas tompo nere et ſingere chimeras. Componit etiã ymagines cũ iten tiombus. vt cũ ap p̃hendit ouis formã lupinã eſſe fugiendü. Componit etiã inten tiones cũ intentiomibus vt patet moue que aꝓprehen dit nato ſuo eſſe p̃benda vbem et alienũ repellendũ. Per fantaſiam eſt maioe oognitio que poteſt haberi m amma ſenſioili. Per hãc ei non ſolũ ſcit pñaua h etiã ſibi puidet in futuꝝ · Per hãc emm ꝗᷓ dam aĩalia fadunt ſibi caſas· a de bo prouident ſibi in longin quum. Per hanc etia de illo ſcit ꝙ ſit idem et de alio ꝙ; ſit alið et ſie de omm eo de quo ſentencia pfert ꝑ modũ affirmationis kł 2 negationis. Per hanct quoq; videmꝰ aĩala aliud eligere a alið reſutare. Ad electionem aũt et refutatonem pexigit᷑ ſima a diſ cretio Ideo mult dixer̃t ꝙ fantaſia eſt aliquid rõnis ſed dicim? nõ e verã eledionẽ aĩe ſenſibilis h aliq d ſiłe · Ooc aũt a vulgo vocat᷑ ĩ hoĩe togitatiua cũ tñ ꝓprie togita ſit rõis: ſan taſia opa rat᷑ in ſomno ſitut in vigilia · G& aũt in ſomms ſes eſſe videntuꝛ Liber pñtes. Doe em eſt ideo qꝛ ſit reuerſio ad ſenſum ↄmunem. Iſta Potentia qn coniuncta eſt rõi ſicut eſt in hoie tũt agendi acipit et operandi regimen a rõne Sed qꝛ ratio din erſiſieat᷑ pᷣm diuer ſitatem eorum de quibꝰ rocinatio fit Ideo operation es ſan taſie multiplican tur in hoĩe valde · Vbi aũt fantaſia non eſt tũ rõe ꝓ ut eſt in brutis tunc regitur ſolũ m inſtinctũ natureEt qꝛ na⸗ tura vna mõ eſt m hñtibo ſpẽm vnã. ideo conceptio fantaſie o⸗ at᷑ in talib vno mõ· Inde ẽ ꝙ oĩs yrundo facit vno mõ midũ i. Dixert quidã phi ꝙ iſte virtutes m bꝛutis pouaus agunt᷑ a natura ꝙ; agunt·. Sʒ in hoie potius agunt q; agant᷑ qꝛ beuta mouent᷑ ᷣm impetũ et impulſũ a ꝓpet tus naturalis. motus at᷑ hũani regulantur hm regimen rõnis Notã dũ ꝙ melancolia et mfirmi et amentes hnt multas fantaſias h hoc nõ ex illuſtracoỹ ne que Rt per ymagines reꝝ ſenſbiliũ ex paſſionibus nature et cõſuſione ſpirituũ aſcendentiũ ad cerebꝝ er caput turbãtiuzʒ Tales em̃ ſpũs diuerſaꝝ ymaginũ muolucões faeiũt a gnant horribiles viſiones et c ttiones. Stiendũ ꝙ bꝛuta ceiaus reei piunt influxiones pᷣmi motoris q; hoĩes ſitut patet in foꝛmica: que qñ abum ecolligit infm tres dies non phuit a gallus cãtuzʒ tꝑe variat qꝛ mutationem aure ex influxione pᷣmi motoris p knunt⸗Wuigdidi het eſt rõ qm hoĩes multũ ocupant᷑ arca cõ eptiones ſuas conſerendo et ↄponendo atc dinidendo quare et ĩ fluxiones pmi motoris non perapiunt ſirut bꝛuta que non ſit ocupantur in ſuis ⁊cptionibus nec m illas oꝑpant᷑ ſiue ocu⸗ pant᷑ h̊ timmõ pᷣm inſtinctum nature· Iſta vis ſcʒ fantaſia pluri⸗ mũ impedir mtellecku. eo mmis ocupat aiam cõpaſſione et diuiſione ymaginũ nõ ſolũ aceptaꝝ a ſenſibus hͤ etiã ficaram Maxime autẽ impedit intelled um qñ aliquid de cleſtibꝰ a de diuinis ei iprimit · Et hoc eſt ideo qꝛ deeptiones intelleckus fre⸗ quenter non ſunt ſifes ymaginibus et ficionibo fantaſie ganta ſia ponitur in medio medie celle eerebri tq; een trum imt ymagi natiuam a memoratiuã. qꝛ fantaſia ↄuer ut ſe tam ſup̃ formas quag accepit ymaginatiua per ſẽſuʒ q; ſuꝑ intentiones quas re ſeruat memoria Et tunt illas ſoꝛmas et mtentiones diuidit et (Be memor 19. Capituluʒ quadꝛag eſimuz Emo raia eſt repoſitorum pᷣteritoꝝt Reſeruat aũt memo ria tam ſoꝛmas apud ymaginatiuã repoſitas q; inten⸗ tiones per eſtimationem a figuris reꝝ illiatas-Anima r memoꝛiam mediantibus rebo ſenſibilibus redit in ip̃as res ſenſibiles que ſunt extra ipſam. Et ꝓpter hoc oportet actũ me⸗ Ne pit duer undſe idey Rmn⸗ leo⸗ mdi zgunt beut us aſt lia et ſrac atre atuz ſant 3 wel nica: taan ns taco eti enk oan⸗ neet un 1de vgi nas 9 re ſter no ſ⸗ n1 1s Gecundus memolie duas p̃iedere operacões · Auaz vna eſt hot eſſe reep⸗ tũ. a h eſt oꝑatio ſenſus cmunis. et in h memoia mupit. ſKða eſt h eſſe ↄſeruatũ apud nos: qð fit per ymaginatiuã · Opoꝛtet etia ꝙ anñ memoriã quedã virtus operet᷑ qᷓ ex figuris reæ dicat reꝝ mtentiones ſingulares Cũ igit᷑ memoria vtaq; hoꝝꝛ habe at· oportet in ipſa depictas eſſe tam figuras q; mtientiones· Ex quoꝝ cõ poſicõne tõplet᷑ acus memone· Differt ymago a me moria:qꝛ hec conſeruat ſpecies reꝝ illa ↄſeruat mtetões ſpẽrũ In hot etiã virtus ymaginatiua differt a memoria qꝛ liœt illa reſeruet ymagines ſitut iſta· tñ memoria q& ponendo ymagineſ cum intentiombus q̊s habet apð ſe repoſitas reſert illas ad res eaꝝ. Per memoriam em̃ ſit refledio ad m p ſenſum pus acce ptã. Suendũ quoq; ꝙ memoria drt a remimſcenaa: qui me⸗ moria diſtincte et diſcrete reuertit᷑ ad res cõ ponendo mtentõneſ diſtinctas cũ ymaginibus. Reminiſcentia aũt ſiue retoꝛdatio ẽ motus quaſi interceptus et abſtiſus per obliuionem et eſt eum collatione tꝑis et lod et hmõi · Remimſceneie em motus nõ ẽ vnifſormis. ſed cauſat᷑ ex pluribꝰ pꝛmdpiis arcunſtãtabo illð ceu ius ꝓprie ẽ remiſcibilitas cũ ſit printipiũ multꝝe pᷣus memora toꝝ · Cũ em̃ per mẽoriã fiat reꝝ aꝓprehenſio ꝙ eedem res pꝛiuf fuerũt in ſe vel in aliis ſenſibus cognite⸗ patet ꝙ; ſi às rem eotali Patet con ter eſt oblitus non poteſt per memoriã retoꝛdari ſe eẽ oblitũ Z3 ſi oblitus eſt in parte tũt per id qð remãſit p̃t remiſci qñq; ſe ſci muſle per collationẽ remiſcenae· Poteſt etiã ad id qð obhtus ſu erat redire cum eins adiutrio. qð remanſit memorie. Klia eſt dẽa inter memoriam et reminiſceneq&–. qꝛ memoriã multa ꝑtiu⸗ pant aĩalia. Sed remimiſcenuia ſolius eſt hoĩis· qꝛ reminiſcencia quedã ĩueſtigatio que ſine oꝛdinatione rõis non ẽ.ac ſine de liberatione per que an edens oꝛdinat᷑ ad ↄſequens· Sane cũ qͥs reminiſci voluerit ea que nõ eo mõ per ſenſum per ĩtellẽm ap pꝛehendit · Doc nõ fit per mẽoriã quia talia memoria non reſer uat · ſed intelletus ↄuertit ſe ſuper ea que habet apud ſe: et ea redudit ad actũ que hʒ in habitu. Iſte autem habitus remanet actualiter apud mœllectuzʒ poſſibilẽ qui ẽ locus vmiuerſaliũ ſpe tieꝝ. vñ et vniuerſalia prius ſpetulata remanent apud ipſum tanq; in looo ſue generationis etiã qñ in actu illo nõ cõſiderat· Intelledus aũt poſſibilis ad has ſpecies quas ſic hʒ apud ſe co uertit᷑ vel ab eis anertit᷑ qñ voluerit · Vltimo notandũ ꝙ mẽo⸗ ria ponitur in poſteriori parte œrebri. qui locus eſt ſieus prop ter neruos motiuos qui ooꝛiunt᷑ ex iplo; r = Liber De ſenſibui vi motiua Capitulum .xii: Egquit᷑ de vi ſen ſibili motiua· DHec mouet qnq; ſpũali᷑· Agqgqgſq; ooꝛ poraht᷑· Prima dr̃ appetitiua. a diuidit᷑ in appe cupiſcibili et iraſcibili oriunt᷑ affectiones quatuoæ ſcʒ gaud ium ſpes doloꝛ et timoꝛ. Nã ſi pnñs ẽ qð oõcupiſcimꝰ gaudemꝰ. ſi ab ſens ſperamus. Siłr ſi pñs ẽ de quo iraſcimur dolemꝰ.ſi abſens eſt timemꝰ. Senſualitas etã vis eſt aie ſenſibilis motiue. aK ad idem mouet. ad quod cocupiſcibihs et imſcibilis. Senſualitas em̃ ſemꝑ appetit ꝗ delcãbilia ſũt coꝛꝑi ac noqua rᷣſugit. Diffeꝛt tñ ſenſualtas a vcupiſcibili a iraſcibili. qꝛ ſenſualitas magis co iungitur corpori · et ſicut in bꝛutis.ita a in hoie nulla lege ſtrin git᷑ qͥn ſemꝑ ĩ a ppetitꝰ reꝝ ad coꝛpꝰ ꝑtinẽtiũ moueat᷑ vʒ ðcupi ſcibilis et iraſcibilis c ungu n᷑ rõm ꝓut fũt ĩ hoĩe frenant᷑ růòne at regunt᷑ virtutibus qᷓ mm ip̃is ſundant᷑. Eſt em tꝑanda in cõcu piſcibili foꝛtitudo m iraſcibili ec ſic de akis. Suendũ ꝙ vis mo tiua ſenſibilis qᷓ mouet coz:pora lit᷑ ſic dinidit᷑ m vᷣtutẽ naturalezʒ vitalẽ et aialẽ · Auaꝝ pᷣma ſitũ hʒ in epate vt in ꝓximo pꝛmdu⸗ pio tñ primũ pꝛmcipiũ eſt coꝛ.ſcdᷣa in coꝛde.tercia m capite vt ĩ ꝓximo pnapio ·cũ primũ pᷣntipiũ eſt ooꝛ Virtus ei naturalis ẽ motua humoꝝ: Mitalis eſt motiua pulſuũ. ARial ẽ motiua mẽ bꝛoꝝ Dicimꝰ igit᷑ ꝙ vis naturalis eſt motiua humoꝝ mediãti bo vemis arteriis. qᷓ radicant᷑ in epate m Galienũ. z m Kriſto tilẽ in coꝛde · et h ꝑ ſpũm naturalẽ · Eſt aũt ſpiritus naturał ſub ſtandia ſubtilis et aerea ex ebulitione ſanguinis m epate vi ca loꝛis gnata in coꝛde hic ſanguine; ad ſingula membꝛa impellir ex quo coꝛpus vegetatur. Mirtus vitals ẽ motiua pulſuũ me diãtibo arceriis que radicant᷑ m coꝛde Spũs at᷑ vitalis ẽ idẽ qui et natu ralis idẽ dico in ſuba ſ differens in virtuee⸗ Mic per ar⸗ torias ad membꝛa oꝛporis ſe diffundens viniſfitat ip̃m coꝛ pꝰtã q́; iſtramentũ. Virtus aĩalis ẽ motiua mẽbꝛoꝝꝶ mediãtibꝰ ner uis qui radicant᷑ in capite. et hoc ꝑer ſpm̃ aĩalẽ. Eſt autem ſpiri⸗ tus aĩalis idẽ qui naturalis et vitahs. Sed aialis dicit᷑ cũ ad ce⸗ rebꝛ deuenerit hict eeens ſubtihoe per neruos ad ogana ſenti Edi dirigit᷑ vt ſenſus et motus ᷣm locũ exinde generet᷑ in coꝛꝑe aĩalis. Circa vires iſtas deniq; ſcien dũ ꝙ cũ vir tutes aĩales m cendunk: tüc naturales remittuntpter hoc ĩ hoĩe deditd ſtudio vel meditationibus minꝰ oꝑat᷑ virtus nutritiua a generatiua et augmentatiua · Ex quo ptzʒ ꝙ ↄtupĩa carnis domat᷑ in viro titũ cõ cupiſcibilem et iraſcibilem per quas appetit ani ma bonũ vel inſurgit contra malũ. Ab his vero dnobus ſcʒ tõ — — — — — — —,— ——K— - — — — — — – — — ‚— 2 ‚———-— —— — —N — ⸗ vti ls zme döt ſo luo vita xllir ime ri a⸗ ta ner pin⸗ do ſnd vpe 6 dio ua pito Secundus ſtudioſo · Vñ ait Jero . RÆ.aa ſciam ſcripturaꝝ et carms vicia mñ amabisPreteren qñ virtutes aiales remittunt᷑ naturales ince⸗ dunt᷑ ſic patet in ſomno qui deſcribit᷑ eſſe qes virtutum aĩaliuʒ cũ mtentione naturalium. e potenciis anime rationalis Ca xlii. een ſunt in amma vt ait phs potcie habitus a paſſio enes⸗ Et potentie quið ſut mnate. Dabitus aũt ſunt acq́; Rſiti vel mfuſi · Paſſiones vero ſunt mnate vel illate · Da⸗ bitus aũt ſũt acquiſiti vt ptz in ſcia et vir tute pollitica· Nã ex freqnti ſtudio acqrit hõ ſcias et ex frequenti bñ agè ſit hõ bonꝰ bomtate vᷣtutis polliucœ · Suũt et habitꝰ qnq; nõ ꝑ acqſicõeʒ ſed ꝑ mſuſion· ſiẽ ſciẽcia fuit mfuſa ſalomoni a virtutes theologio conferunt᷑ cotidie paruulis in baptiſmoset etiam penitentibus in iuſtificatione. Et ex adcibus non generant᷑ tales habitus. ſed potius econuerſo. Ex talibus habitibus elidunt᷑ bom actus ex potenciis. Vñ in habitibus acqſitis ſequit᷑. Nuales ſũt acus ta les ſunt a habitus · Sed m habitbus mſuſis ẽ ectrariũ ſcʒ qua les ſt habitus tales ſunt et actus · Eſt tamen verum ꝙ habitꝰ acqſit ſitut generant᷑ per actus. ita et generant adtiones. nõ meritorias inqu antũ tales. Paſſiones aũt ſũt illate ab extrinſe o· Vocataũt phus paſſio nes ipſas reœptiones obiectoꝝ. Gu munt᷑ a alit᷑ paſſiones vt dicant᷑ affediones.ſitut ſunt timoꝛ do loꝛ ſpes et gaudium. De diuifione potenciaꝝ anime/(Ca xliiii go diuidit prinapaliter ani me potẽcias in ↄg nitiuc et motiuã q̊s theologꝗꝰ appellat intellectũ a affectũ .· Jpſũ ũt affectũ intelligit voluntatẽ.· Poteneia etem̃ aĩe tũc dẽ intelle ſtus dũ eſt a prehenſiua· Et dr voluntas dum eſt motiua· Idʒ qᷓdã vires ſũt aĩe ſeꝑate a coꝛ pore vt velle et intelligere ?m. q̊s aĩa nõ vtit᷑ vꝛꝑe ſed vti᷑ vtente coꝛꝑe· ſcʒ fantaſia que ſic ſe hʒ ad mtellectum vt coloꝛ ad viſum. vt ait phs. Quedã vere ſũt vi res inſeꝑabiles a coꝛꝑe. Vegetabiles et ſenfibiles et quantum ad eſſenuã a q̊ntũ ad oꝑationẽ · Sed in hoĩe ſeꝑant᷑ iſte vires a a coꝛꝑe quantũ ad eſſenuã· liet anima oꝑpacões eaꝝꝶ exercè nõ poſſit extra coꝛ pus. In bꝛutis vero ſimpłr pereũt: quantuʒ ad vtzq; · Itẽ aĩa potẽcias hʒ quaſdã comunes tũ bꝛuus.vt ẽ ſen ſualitas:ſenſus ðmunis.ſenſus ꝑticularis ymaginatio. eſtima⸗ lio · memoria:Quaſdã aũt hʒ nõ cõ mun es cũ illis· vt ẽ rõ itelle ſtus et hmõi Jtem anima vires hz q̃ſdã qͥ ad ſe.vx ẽ rõ vohn⸗ Vnc ad diuiſiones potenciarum aĩe accedamꝰ Phs er . . Lider tas liberum arbitriũ. Quaſdã hʒ quibo coꝛpori pmiſcet᷑ vt ẽ vik naturahbꝰ vitał aĩalis.de quibo ſup̃ dicũ eſt. Ex iã dictis ptz ꝙ potencie quedã ſunt oganice⸗ quedã nõ. Ex pꝛedidis collige ꝙ aĩa rõnalis oẽs potenduas hz aie vegetabihs a ſenſibilis. ſed nõ inquãtũ rõnalis Peꝝ imnqᷓntũ rõnalis addit intelledũ a libe rũ arbitriũ ae hmõi. Et hoc ẽ qð ðᷣt Gre · Dis mꝗt crature ali d hz homo. Oz nanq; hõ we eſſe tũ lapidibo. vinere tu arbori bus. ſentire tũ aĩalibus mtelligere cu angehs . Quicqd em̃ virtu us et nobilitatis hñt nature mferio res· ha bent et ſuperioꝛes· h perſediori mõ. a qð pñt inſeri es pñt et ſuperioꝛes a nobilioĩ modo et perfednori. ꝓpter hoc manifeſtũ eſt ꝙ omnes vires qui bus dmunicamus cum beuus - differunt in ſpecie prout ſunt in nobis et in bꝛutis · —— S (ve potenciis cog nitiuis Capituluʒ xlun: — Patude aſſig nant᷑ differentie virtutis mtellechue-pᷣma aſſign at᷑ m dr̃am nature ſic diuidit᷑ intellectus in agẽ tem et poſſibilem · Gecũda datur bin draʒ obiech ſic di —“ iditur intellectus in ſpeculatiuũ et pꝛachen. Tertia aſſignatu? dra bm dignitatem. ſic diniditur rõ m partẽ ſupexioꝛeʒ a iſerio rem -Quarta datur dr̃a ᷣm qð ↄpat᷑ ad actũ et ſit dr᷑ intellectuſ in habitu vel in actu · In habitu quið cũ poteſt intelligere quan do vult. In actu vero cum actualiter ad intelligibile ſe zuerut: vfra vero intellectus in effectu ·et eius qui dr̃ adeptus ſumitur ßm maioem et minozem perſedionẽ ipſius intellectus poſſibilif tapit ſpecies cũ lumine intellectus agent? tunt miellectus dr ĩ effectu et etiã in habitu ſed cũ idem miellectus eapit pfecke lu⸗ mẽ intellectus agent? 'm formalẽ ⁊undionẽ tũt vo cat᷑ intell cũl adeptus; Vñ pz ꝙ mtelledus m effectu a adeptus non differ t re ſed timodo ratione Diligenter aut nontandũ ẽ ꝙ om̃s dre intelllettaum iam pꝛedicte ſumunt᷑. vel ?m habituzvel m actũ vel bm modum inelligendu et nulla ſumitur ſeðm dim ſionem potence wognitiue niſi pma tĩ bm qua diuiditur intelleckus in agentem a poſſibilem. .J , e modo cognoſcendi res: Capitu. xlv⸗ Es tog nolcit alicer deus⸗alicer angelus- aliter homo: Ipſe quoq; homo aliter Per mtelleckum deũ ↄgnoſcit Ajiiter creaturas-Intellectus vero diunin⸗ cognoſeit res in leipſoper ſeipſum. Intellectus aute angeli ↄ9noſeit es per ſpedies ſibi cõereatas que ſũt ſimilitudo rei. Sed intelleckus hu bna G ledi am ſeno ectuf an at: nimr bii s di teh⸗ lcul ſfeft die adͤi mnem us n n⸗ ne: lita ns p h Secundus manus cognoſecit res per ſpedies abſtractas a rebus ꝑtitulariba⸗ per ſenſuz pus cogmiis · Vñ ſciendũ ꝙ ſicut ſenſus ↄgnoſcit ref pnñte obiecto et tñ cũ appendieiis materie. et ſicut ymaginatio cognoſcit res abſente obiecto: ita intellectus cog noſcit ſine ap pendidis materie ſub intentione vmnerſoli. Ria igit᷑ ꝑ intelle⸗ dtum alqualiter attingit oĩia · Cognoſcit em deũ ſup̃ ſe. et ſe ĩ ſe et angelos iuxta ſe. et quucqd ambitu celi cotinet᷑ infra ſe. Quis ſit aãũt modus cognoſcendideũ· Nom ꝙ intellectus hũanꝰ nõ cog noſcit deum per abſtractionem ſicut alias res: Et hoe ideo ẽ quia ſimilitudo abſtracta ſimplidoe eſt illo a quo fit abſtradie: Deo aucẽ mhil ſimplicius eſt. Alia ratio eſt quia in abſtradtiõe opoꝛtet e partitulare a vłe · Par ticulare quið a quo ſiat abſti Rtio · Pmuerſale autem ſcʒ ip̃m abſtractuʒ mhil hoꝛeadit ĩ de um. Cog noſcitur ergo deus ſit naturali oogii tione qꝛ itelledꝰ Poſſibils infoꝛmatus lumme mtellectꝰ agentis qð eſt limilitu⸗ do pᷣme luus in hat ſilitudme cogneſcit lumen primũ qð ẽ de⸗ us. Sctendũ p̃terea ꝙ ꝑ ſenſũↄgꝗnoſcimꝰ ꝑtitularia h̊ ꝑ intellem vmuerſalia: et qñ ſe mtellectus ↄuertit ad ꝑticulare. vt ipſum a prehendat. tũt ſimilitudo abſtracta a ꝑticulari erit vniuerſaliſ a nõ ꝑtieularis. Ite3 nihil venit ad itellectũ niſi ꝑ ſenſũ · a hoc fit duobo modis. ſiʒ vel ſimpłr: vel ꝑ acñs. Simpłr quið: vt cũ ĩ telligimꝰ ſenſibilia priꝰ ꝑ ſenſũ aſphenſa: Per accñs aũt: vt qn intelngimus ſenſibilia peꝛ effectum. Notandũ etia; ẽ: ꝙ aliud ẽ rem ꝑ cogmitionem in meellectũ venire: et alud ẽ i re iã intelleã verſari. ꝗꝛ reꝝ cognitio ꝑ ſenſũ venit in intellectũ · ſicut dickũ eſt Bed intelleckus rem iam a Prehendit: tunc delectat᷑ a1 negodat᷑ in illa etiã ſine ſenſus adminiculo· Ad intelhgẽdũ iſta pleniꝰno ta vtzq; veꝛ eſſe · ſcz ꝙ ꝑ ꝑticularia tognoſcunt᷑ vniuerſalia ex econuerſo ꝑ vmuerſalia tog noſcunt᷑ ꝑtitularia. Iſtud patet fic qꝛ duplex eſt vmiuerſale. Omũ ꝓut eſt abſtr̃ctũ.aliud ↄfuſũvizʒ qð eſt in ꝑtitulari. Dieimꝰ ergo ꝙ ad cognitionem vlis abſtra Ri vemimus ꝑ partitularia ſicut patet in pueris in quibꝰ pᷣꝰ ope rat᷑ ſenſiaua ꝙ intellediua: ꝛ pus cognoſcũt ꝑti uularia ꝑ ſen ſũ poſtea vniuerſalia ꝑ intelledũ · Sicut em̃ phi inuenert modum argumentãdi ꝑ indudtiõe;. qꝛ ex multis ꝓpoſitionibꝰ ꝑticulan bo ↄcluſert vnã vmuerſalẽ hoc mõ:ſoꝛtes eſt aial plato ẽ aĩimal cicero eſt aial ergo omnis homo eſt animal. Econuerſo in vm⸗ uer ſali confuſo quoniã per tale vmuerſale venimꝰ in ↄgnicõnẽ particolariũ.ſicẽ qñ videmꝰ hominẽ a remotis tunt em̃ ñ togne ſci᷑ mſi ſuba coꝛ porea.Sʒ pꝰea per motũ cernit᷑ eſſe aia dũ vero magis aꝓpinq̃t cernit᷑ eſſe honoranð cog noſtit᷑ eſſe petrꝰ Alota tõm phm plura ſcim poſſumus. ſed vnũ ſe lum intelligete· ꝗͥ mam ſcire dicir habitum per quẽ plura ſcimꝰ· Intelligere andem dicit acum qui non po teſt eſſe m incllectu duplicatus· Intelle⸗ dtus aũt ad vnũ ſolũ actualiter ſe poteſt conu er ere. Et hoc ptzʒ qñ quis agit duos actus rõnis ſimul vno mpore vnus elſet i tellectus alius memorie ſiue conſuetudmis . Verbi gra aliquiſ diat horas et tũ hoc querit in libꝛo co noozdancias vel numerat denarios. Pnũu illoꝛ ſcʒ qrere ↄcordandas eſt actus miellectuſ ſed alius ẽ dicere horas eſt actus memore · ſicut enã aĩal bꝛutũ ſine regimine intellectus vadit ad do mũ ad quã ſepe iuit · Item nota ꝙ ad intelhge nciã rei non querit᷑ pnaa rei intelligibilis. h pꝛeſentia ſimilitudinis eius tantum quia res non cognofſcitur per eſſenaam per ſimilitudinẽ · Et inde eſt ꝙ intellechus aſpp⸗ hendit remota ſicut poopinqua (Oe intellectu agente poſſibili( Ca. xlvi. Vnc de intellecku agente poſſibih ſpẽaliter ẽ diondum Intellcũs igit᷑ agens ẽ qui abſtrahit ſpẽs ab ymagina⸗ Rtione ſiue fantaſia et ſua irradiatione faut vmuerſales aſt ponit eas in intellectu poſſibili. Mã ſicut adviſum coꝛꝑalè ex ligitur lux abſtrahens intentiones coloeum · uſimilitudmes a co⸗ loꝛato· et ponit eas m aere non quidem hm eſſenaam. ſed mn ĩ centionem id elt ſimilitudinem ſic intellectus age ns qui ẽ lux a mime pomt ſpẽs ſubtracas a fantaſia mn itellectu poſſibili· nõ dez actualit. ſed ᷣm intentionẽ· Quare inter ymaginacõnem et mtellectum poſſibilem ſit potentia media que abſtrahat ſez itel lectus agens ſed mter ſenſũ ↄmunem et ymaginationẽ non ſit media potentia que abſtrahat. Dec eſt rõ qꝛ ſenſus cõmums et ymaginatio ſunt einſoem aie Potentie ſeʒ aie ſenſibilis ſed ima inauo et intellectus poſſipilis nõ ſunt potende eiuſ dez ſpecien m alcera eſt potentia aie ſenſibihs altera aie rönalis. Intelle⸗ ctus aũt poſſibilis dẽ ꝗꝛ poteſt reepere tales ſpeaes ſed nonduũ ſuſcepit eas cuiꝰ exemplũ eſt tabula nuda nullã hns picturam povẽs aũt habere qcunq;. Sane cũ ĩtellectꝰ? poſſibilis tales ſpea es reapit. tunc ſicut ha bes ſupꝛavo cat᷑ intellectus in affechu vel in habitu. Cã vero illuſtratur mulndine ſpeceʒ ſcibiliũ tũt eſt mtellectus adeptus. Qualiter aut iſte ſpẽs remaneant in intelle Ngu poſſibili vel qualiter ad eas fiat per remimſcenciã reuerſio: habes ſupꝛa de memoria: Poꝛro mielleckus agens et poſl bilis differüũt ſicut lux et illumiatũ · vel ſicut Pficiẽs et perſecibile Itẽ ſicut ðt phs Intellectus agentis eſt ommia faere led intellectus Secundus poſſibilis eſt omnia fieri. inrellecrun peculatiuo et pꝛactico itulum quadꝛageſimumſeptimum:? Equitur de intelledu ſpeculatino et pꝛactieo qᷓ am bo in ↄgnitione ↄſiſtũt.h̊ in hot dẽnt · qꝛ intellectus ſpeculati uꝰ cog noſcit veꝝꝛ in rõne veripꝛaticꝰ at᷑ cognoſcit veʒꝝ m rõne boni. Item ſpetulatiuꝰ intellectus vocat᷑ oog nitio ſpecu latiua· ̊ pꝛacticꝰ dr cognitio affedtiua Itẽ finis ſperulatiui ẽ ve rũ.fimis at᷑ pꝛadidi eſt opus.· Itẽ ꝑ ſpeeulatiuũ rede mtelligimꝰ ꝑ praditũ recte viuimus. Intellectus practicꝰ vocat᷑ operatiuꝰ qꝛ dr̃ a praxis qð eſt operatio.Iſte intellectus pꝛadctieus diuidi⸗ tur in ſinderiſim et rẽõnem. Racõ aũt diuiditur in ꝑtem ĩſerioꝛẽ et ſuꝑioꝛem de quibo ꝑ oꝛdinẽ eſt dien dum. De rõne a ptibus ipſius Eapitulu, xlvii Ktio eſt vis anime non ſolũ cognitiua h etam motiua Ratio emim cũ iud icat aliqd eſſe bonũ vel malum a ibi onſiſtit tunc dr cognitiua: Si aũt procdit amplius et mdicat eſſe bonũ vt fiat· ſic eſt motiua. Si vero adhuc vlterius ꝓpeedit et nõ ſolũ indicat eſſe bonũ vt fiat h etiam illud appetit ſic dẽ eſſe libe? arbitrium. qm hbeꝝꝛ arbitrium prehendit ra⸗ tionem et voluntatem. Ratio ſe habet ad bonũ paruculare: et diuiditur in ꝑtem ſuꝑi æem et inferiorem. Guꝑiee pars diuinis et eternis inten dit· Inſerioe aũt de tranſitoriis indicat et ea di⸗ ſpomt. Iteʒ ſuꝑioꝛ pars accipit rõnes per leges diuinas vt h eſt fauendũ.qꝛ deus ̃cipit.Pars aũt inferioꝛ acipit rõnes peꝛ leges humanas· vt hot eſt fauendum qꝛ honeſtũ eſt vel ꝙ expe dit reipublie. JItez ſuꝑioꝛ pars rõnis ditĩ vis que liet vſq; ad tontemplaſionẽ eternoꝝ ſe extendat- Differt tñ ab mielligẽ tia m itelligentia negociat᷑ in eternis per modũ intuitionisrõ at nõ ſic h̊ cõferendo et rõnãdo. Differt eciã ratio alio modo ab in tellectu. qm intelleèus apprehendit eſſe rei abſoiute ratio autem tollatõne vnus ad alterum. Inferioe vero pars rönis dr̃ mulez qᷓ qꝛ arta res corꝑales verſat᷑ coniuncta eſt ſenſualitati. et allinit᷑ ſepe ab ea . Videt em ſꝑ poꝛrigi ſibi pomũ rilleæbrã vieinã. : De potenciis aie motiuis: (Capi:? xux: vis motiua in imꝑatiuã et conſiliatrice et effectiuã· et ↄſiliatri ſimul et affechuã · Vis imꝑatiua eſt libeꝝ ar bitriũ et ſinderiſis. Cõſiliatrix eſt ipſa ratio que diuiditur ĩi ꝑte RNs motiuaꝝ aĩe rõnalis talis eſt diuiſio · Dimdit᷑ em̃ 1 iber ſupioꝛ em et inferiooæ. Vis affecnua eſt voluntas que diuidit ĩ theliſim et buliſim · Vis que ſimul conſihatrix et affedtiua ẽ ipſe imtellectus pꝛacticus · De voluntate (Capitulum l. . Meer dickas potenelas pmo dicendũ eſt de voluntate qꝗᷓ imter motiuas ẽ pꝛedipua cũ ſit gen eralis motor ommũ viriũ · Cum em̃ intellectus apprehendit aliqd vt bonum vluntas imꝑat viribus affixis ipſis oeganis ſicut eſt viſui ad videndũ aut ad audiendu et ſic de ahis ſenſibus. Siłr in motu locali volũtas ĩpꝑat virtuti aĩali et vrtuti que ẽ ĩ neruis t mu⸗ ſculis et ita mouet ad ãbulandũ vel currendũ a ad hmõi ſiłia: S3 fallit iſtud in potenciis animevege tabilis in q bo voluntas ſu um imꝑiuz nõ exerœt· Nutritiua em a genenatiua et aug mẽta tua nõ bm noſtrum arbitriũ h naturaliter oꝑantur. Poluntas in duas partes diuidit᷑· ſez in theliſim et buliſim· voluntateʒ na tu ralem et deliberatiuã · quarum pma ſeʒ voluntas natural di⸗ rigit᷑ per ſinderiſim ſcðᷣa vero ſcʒ delibe ratiua per rõnẽ. MNotanð ꝙ voluntas ꝓprie et ſtricte rõnabilium eſt tmmodo.h large diei tur etiã eſſe et bꝛutoꝝ· In ꝓprie vero et qſi methaphorice dẽ eẽ etiam vegetabiliũ Vnde voluntas pᷣmo mõ ſumpta ſcʒ prout ẽ rõnabiliũ ꝓprie voluntas dict᷑. Sðo mõ ꝓut voluntas bꝛutoꝝ eſt vo catür deſideriã Prie. Leꝛcio mõ ꝓut voluntas eſt vegeta biliũ vocat᷑ a petitus. Inter potendas nulla liberio eſt q; volũ⸗ tas · quia nec obligatur oꝛgano·ſicut ymaginatio et hmõi nec cogit obiecto ſicut mtellectus cogit᷑ vero· vires etiã affixe oega nis ĩmutant᷑ neeſſario immutato oegano quibꝰ oĩbus volũtas caret. vnde ait Rug?. O mihil adeo in nra ptãte ẽ ſicut volun⸗ tas. Si autem ſcire volueris quare voluntas non cogatur bono ſicut intellectus vero. Dec eſt rõ qꝛ crea pᷣmũ mqhil ita bonũ eſt qð nõ ali d ĩꝑfectoms habet h aliq;d ita verum eſt qð mhil ſal ſitatis habet. vt patet in hac ꝓpoſitione:qð libet totũ mains ẽ ſua parte. Vnde tali vero o gitur intellectus aſſentire · ſed volun tas nulli bono crea to cogitur adherere . Item voluntas vider o gi mnterdum per inoedmatum a ppetitum put voluntas qñq; tĩ hit et alliät hoiem vt bonũ ſpernat icommutabile et rebꝰ mu⸗ tabilibus adhereat · h in hmõi coachone libertas etiã quedã ẽ: Vñ Rugꝰ. Vmne pecatum adeo voluntarium ẽ ꝙ ſi nõ ẽ vo⸗ luntarium non eſt pecatum- De ſinderiſi: Capitulum li: — —. — — — —, — e — — mmi onun ni ad mot umn⸗ ſlia: tas iu mit ntas gne dan edit dre wute tor get wlü⸗ dinet tage üas olun⸗ bono nü eſt hilul inse wlun rin iht nw⸗ nii: Secundus q; lm ſindenſim eſt pecare · Saendũ eſt ꝙ linderiſig non exting nitur totaliter etiã in Patoloet damnatis · Remanet enim in illis alís actus eius. Sinderiſis em̃ qᷓntum ad inſtindũ bom · et qᷓntũ ad diſplienciã mali culpe abſolute conſiderate extinda ẽ ĩ dyabolo et damnatis · m vero ꝙ culpa cõꝑatur ad penam · ſic non eſt in illis extincta ſinderiſis: et imn hunc modũ remanet eis ad penam. Iſa. Vermis eoꝝ non moriet᷑· Habent em̃ diſplicen tiam mali in oollatione ad penam. 4¹ e conſciencia: (Capitulum lii: cũ et hoc nomine ſciencia Vnde cõſciencia dicit duo ſcz ſttienciã et ſm hot cõſcienda eſt habitus naturalis non olum tognitiuus ſed etiã motiuus: Inclhinat em̃ aĩam ad proſe tutionẽ boni et fugam mali · Alio modo ↄſcienaa diut accepcõ⸗ nẽ ex ꝑte rõis qð nota t᷑ in hac ſpoſitione cũ.Primo mõ ꝓut ſez conſcientia inchudit ſcientiã in ſe habet ſe ſitut ſuꝑius et coniun gitur ſinderiſi et ſemper eſt reca. SZecundo mõ coniungit᷑ magil ratio ni. et ſic habet ſe ſicut mſerius· hoc mõ reupit terroreʒ a cõ turbationẽ ꝗn conſcientia em ex ꝑte inferioꝛis bene p̃t accidẽ eꝛ ror · Nam rõ tui tonſcientia ex ꝑte mferiori iungit᷑ habet veꝛſari. ſcʒ cĩ particuluria in quibus ſepe contingit errare · ſicut patet ĩ ſylogiſmo tonſtientie m quo ſinderiſis ꝓomit maioꝛẽ.ſie Mul⸗ lum malũ eſt ſauendũ · Ratio aſſumit mmoꝛẽ. ſceʒ hoc malũ. Cõ ſciencia conchidit· ergo nõ eſt ſaciendũ. Circa pmã ẽ error.ca ſecundã qñq; eſt erroꝛ ex hot eſt falſitas in ðculione. Cauẽda ẽ tonſciencia mmis larga er etiã mimis ſtricta. Nam peima gene⸗ De nomen ſderiſis vis eſt anime motiua qᷓ ſemꝑ nata eſt ſigi in ſuꝑioꝛibus naturaliter mouens a ſtimulans ad bonuz at abhoꝛrens malũ. Et in iſtis nunc; errat ne He nomen cenſcienda compomt᷑ ab hac pꝛepoſitione rat pᷣumptionem:ſcdða deſperationẽ · Item prima diat ſepe ma lũ bonũ ſcða econuerſo bonũ malũ. Itẽ pᷣma ſepe ſaluat dam⸗ nandum. ſcða etonuerſo damnat ſaluandũ. Mota aliud eſt con ſcienda aliðtimoꝛ conſciendie Tunt eiĩ ẽ conſciencia qñ ſenten da liter quis iudicataliquid eſſe fadendũ vel vitandũ. Contra talẽ tonſci enciã facere etiã ſi ſit erronea peccatũ ẽ.ſed tontra timoꝛez tonſcinndie faere non ſemꝑ pcẽm eſt·q;ꝛ talis timoe nõ ſẽper ex diffinitiua ſentencda rõms· per quã indict ſe ten eri ad aliqd. S3 ex eo ꝙ faullat inter dubia neſciens quid ſit meliꝰ vel ad d te neatur · Poaus cũ tñ nõ omitteret qͥtq;d ſciret eſſe plautum di nine voluntati. De conſci encda quoq; ſciendũ ꝙ qñq; reſpicit p Liber teritũ qñq; pñs.qñq; futuꝝ · Mam conſcienua acuſat de p̃ttito remur munrat de pñ̃ti · p̃ cauet de ſuturo · Preterea namq; ĩ ſpiat: vt qñ conſcienaa mentẽ de hoc qꝗð ſibi ↄſcĩa rep̃ hendit · ſicut elt Prrſenea etã reſpicit oontra di de malo ↄmiſſo et bono omilſſo· ſedo eis cuiꝰ ꝑ ſcienaã habuimus oꝓpoſitu m. futura T ſpit: vt qñ inſtruit et ſimilat mentẽ ad ea fauẽda vel vitanda ad ꝗᷓ ipſa tonſcia iudicat nos teneri· G aũt ↄſcia ſe extendat vt dickum ẽ tam ad ſacta q; ad facien da poteſt oo lui gi ex diffinitiombus con⸗ ſciencie que tales ſunt. Diut Johes Dãmaſcenꝰ. Conſciencia eſt lex intellectus noſtri. Baſilius dicit eam eſſe rõnale iudica⸗ toriũ. Diffinitiones naturales et magiſtrales ſunt iſte · Cõſcĩa ogmitio ſui ipſius. Item conſcientia ẽ habitus animi agẽ doꝛꝛ et non agendeꝝ. Item conſcienda eſt habitus mentis boni et boni diſcreti . Item tonſcienda eſt credulitas ad aliquid fadẽduzʒ vxel non fauendũ ammi deliberatione firmata. Error tonſciena eocto modis cauſat. Primo ex ignorãcia qñ ſcʒ neſcit ꝗs quid ad elgendu vel declinandum lit. De tali errore Paralip. Cuzʒ ignoremus quid agere debeamus hoc ſolũ habemus reſidui: vt otulos nr̃os dirigamus ad te. Scðo ex negligenua vt cũ quiſ neghkagit ↄſciam viſcutere. vel ſi nelſeit ſe ex expediè negligit cũe ab alis querere · Lercio ex ſuperbia vt qn quis non humihat ĩ telleckdam ſuum. vt ſcez melioꝛibus et ſapientioeibus ſe velit cre⸗ dere. Contra qð apł's· Captiuantes oẽm mtellecũ in obſequim xp̃i. Poc eſt dicere ꝙ qmilibet in credendis plus debet conſen tire fidei q ſibi· et in agendis plus debet tredere aliis ; ſibi· Quar to ex lingularitate qua homo ſequens ſenſũ ꝓpriũ non Oformat ſe alis. nec ſequitur vias dmunes. De hiis Numeri. Extrema caſtrorum cõſumit igmis. Quinto ex aſfectu inoꝛdinato. qui ſepe inclinat conſcientiam ad id quod homo tunc appetit et ſit facit eam a lua redtitudine demare ˖ Geneca Perit omne indicum cũ res tranſit in effectum. Sexto expuſillanimitate qua q́ timet ñ timenda bm rectum indiaum rõnis Iſaie. Disite puſillanimis ↄfortamim et nolite timere· Sept᷑io ex perplexibitate qua hõ ſe eredit inter duo peccata po ſitũ eſſe quoꝝ alterũ ſit impoſſbils declinare Sed ſciendum ꝙ perplex itas mhil eſt ſimplic ter · Põt tñ aliquis eſſe perplexus bm qde bm erroneam conſcienciam q depoſita erit liberatus· Odouo ex humilitate et cordis purita- te. Gregorius. Wonarum mentiuz eſt ibi culpas agnoſcere vbi culpa non eſt. Error pᷣmus ſeptem modis acceptus reprehenſi⸗ bilis eſt. Octauo laudabilis eſt ymmo net er ror debet diti: ſed u na Gecundus humilis ſuoꝝ deſectuũ ᷣcõgmitio dũmõ non ſit mimia pidd n e.. „ t: Eẽ operatiombus animeCapituluʒ liii ſiane Mima bm diuerſas potentias multas ac diuerſas habz Nltnd opationes: Ipſa emʒ cognoſcit verum per intellectum lut: ſpectulatiuũ. Affectat bonũ per intellectũ pꝛadti ctum. Di dce ſcernit coſerendo inter bomũ et malũ. ve rum et falſum per ratio ſctun: nem. Diſcernit ſimul et elegit per liberum arbitnum⸗Conſen⸗ us o ut per voluntatem · Inuemt medium per ingenium. Stimulat nenai ad bonũ per ſinderiſim · Amma etiam in adibus ſuis modũ ha⸗ undicx bet et oꝛedinem · Nam qꝙ ſenſus ꝑcipit ymaginatio repreſentat. oſẽ doö nitatio ſosmat ingeniũ: mueſtigat. ratio indicat memoꝛia ſer ger uat.intelligenaa compꝛehendit et ad contemplationem addu⸗ omn k at . Kmma preterea cognoſcit res p̃ſentes per ſenſum. abſentes idin vero per ymaginationem. Res aũt immatenales per ſui pꝛeſe⸗ ſtiena tiam m ſemetipſaac ſeipſam per reflexionem ſui ſupꝛa ſe.habet cnid et alios actus amima pertin entes ad corpus. ſitut et vegetare .Ci per virtutem naturalem: ſentire per virtutem animalem et vi du: nilen per virtutem vitalem de quibus ommbus dickum eſt gii de quantitate anime (Eapitulum l iii nbat i ima cum ſit ſimplex non habet quantitatem dimenſi lt tr⸗ uam ſed virtualem · Vnde patet ꝙ amma ſm eſſenclaʒ ſequin non eſt in toto coꝛpore : ſed m parte coꝛꝑpis determĩata. nſentn et inde virtutem influit toti coꝛpori · Et að hoc caladius pomt dua exemplum in aranea que m medio tele ſue reſidens ſentit qmli rmat bet motum ſiue interius ſiue exterius in tela facum. Eodem mo tnma do anima in tentro coꝛdis exiſtens ſine ſua diſcenſione totũ coꝛ uiſp pus ſibi vnitum ſenſificat.viuiſicat et mouet · Nec contra ſim⸗ ithat pliatatem anime eſt ꝙ dicuntur e tres aiĩe ſcʒ vegetabilis ſenſi umĩ bilis et rationalis: cuius intelligendia ſuꝑius eſt expꝛeſſa Rima wetͤ quoq; liet ſit ſimplex· tamen m Boedum differt in eo & eſt mmis et quo eſt ſicut et angelus et omne quod creatum eſt. que oĩa atot Trnt ᷣm ronẽ vmiuerſalem et particularem- ſot de moꝛte anime Capitulum we vt imam eſſe immostalem auctoritate oſtendit et ratio⸗ m ne · Diatur in libro ſapienee · Juſtoꝝ amime in manu n dei ſunt et non tanget illos coꝛmentum malicie · Idez evbi ſpes illorum immoꝛtalitate plena eſt. Item in euangelio. Que nſſ⸗ runt hommes mortem et non muement · Item Gregorius. lo q́⸗ ſ turde malis inferni ibi · Woꝛs ſemper viuit. finis ſemper ĩdpit Liber et deſeſtus deſieere neſcit. Item Johᷣ: Qui manducat casneʒ me an et bibit ſangumem meum habet vitam eternam · Dſtendi⸗ tur etiam anime immoꝛtalitas per rationes. Dmms nanq; cor ruptio cauſatur ex contrarietate· nihil aũt eſt quod amme ſub⸗ ſtandie tontrarietur p̃terea anima capax eſt beattudinis. Duſ aũt vt ait Aug · Ingenti libeꝛtate omnes creaturas replet pro taptu eaꝝ. ergo confert anime beatitudinem ad beatitudimem autem ſpeckat vita eterna. Preterea ſi amnima moreretur tum cor pore homo non timeretur moꝛtuus: ſicut nec lupus nec canis moetuus. Ergo relinquetur aliquiꝰ viuẽs pꝰ moetem hominis qð timetur. Preterea cum deus index iuſtus ſit exiuſticia dei ha bebunt bom premium mah penam. Sed hoe non ſit m hoc mun⸗ do cum mali videantur florè Dutüt em̃ in bonis dies ſuos bo⸗ ni vero tribulari· ergo fiet alibi· Doc ergo non poteſt eſſe niſi a nima ſit immoetalis. Preterea deus feeit animam ad ymaginem t ſimilitudmem ſuam. Sed deus immoetalis ẽ ergd et aia- ODe libero aꝛbitꝛio (Capitulum lvi⸗/ Iberum arbitrium vt diat R 192. eſt facultas rõnis et voluntatis qua eligitur bonũ gratia aſſiſtente · malũ ve ro graua deſiſtente. In hac diffinitione ponitur ratõ et oluntas · Ratio quidem vt confſiharius· voluntas aũt vt ĩꝑa⸗ toꝛ. Nam ratio diat illud eſſe bonũ vel malũ. voluntas aũt di⸗ tit ſiat fiat. Mota ꝙ libertas hberi arbitrii eſt libera a coadtione ſuffid enti ſed non libera a cwadione efficienti · Mulla em̃ coadio exterioꝛ ſuffidens eſt cauſa vt alq;d fiat. liœt qñq; ſit effidens: vt patet m multis qui coadcn ſunt negare triſtuʒ per toꝛmenta: quoniã in hmõi coacta voluntas eſt. vt ait Rugꝰ qñ vero pet- cator trahitur a gmeia tunc nõ deſtruit᷑ libertas arbitrii · qꝛ ce cus vel feſſus vel claudus in foueam cadens qñ extrahitur non ſic hoc illo inni to. Libertas arbitrii triplex eſt· ſeʒ a neceſſitate a pecato et a miſeria. Prima libertas eſt nature. ſecunda gracie. ĩ aa glorie. In prima eſt maloꝝ et bonoꝝ ſecunda tin bonomm eſt. ter da eſt in elo regnantium. Ex his patet ꝙ libertas viato rum elt nolle vel velle peccare et etiam poſſe pecare ˖ Bed uüber tas in paradiſo fuit poſſe non pecare et etiam poſſe non turba ri. Libertas vero patrie eſt nolle et non poſſe peccare nec polſe turbari. Patet igitur ꝙ liberum arbitrium liberius eſt in bonis q; im malis. quia in bonis eſt tantummodo ſeruitus miſerie: in mahs aucm ſeruitus miſerie et peccati. ſed in patria erit liberri mum. quando omnis talis ſeruitus deſtrueretur . Nlota ꝙ lixt zwe mii⸗ r nnd⸗ Dif let w dmen vnwr ans minis ih KW sd ginen ſu⸗ ms et lüv aco et tipa⸗ ſͤtdi⸗ Wone wato zgens: mena: wpei⸗ ‚qe tt ur non ſicate nacieii nomm vind edbher uuda npſe lons e: n lbern . ſet Becundus deus non poteſt male facere et ſimiliter ange lus et beate anime tamen eſt meis liberum arbitrium quia bonum eligunt et ma⸗ lum declinant. non ex imſirma neteſſitat· ſed libera voluntate: Sodem modo dicendum eſt de dy bolo ꝙ habet liberum arbi⸗ trium. Bonum tamen ſemper reſpuit et malum eligit. ſed hot non fatit in eo violenta coadtio ſed voluntaria obſtinatio. Libe rum arbitrium habet ſe in quibuſda; indifferenter ad bonum a ad malum vt in primis parentibus ante lapſum. IJn quibuſdaʒ plus ſe habet ad malum q; ad bonũ vt in regeneratis per bap⸗ tiſmũ . In quibuſdã ſe habet plus ad bonũ q; ad malũ. vt m ſã⸗ Auſicatis in vtero. In quibuldã neceſſario ſe habet ad malum vt in ſidelibus non regeneratis In quibuſdam ne cœſſario ſe habet ad bonum vt mn confirmatis ſicut fuit beata virgo poſt concep uonem ſihi- e natuꝛza coꝛporis humani Capitu: lvii Omo grece antropos vict᷑ quaſi arbor ꝑuerſa. Mabet em̃ in ſe caput tũ capillis ad moduz radids· brachia ve ro cũ truribus ſũt quaſi rami. Solus etiã homo eſt lon⸗ gi et lati coꝛꝑis · Solus quoq; homo eſt erech toꝛꝑis· et huiꝰ ra tio duplex eſt· ſeʒ naturalis et moralis· Maturalis quidã ratio eſt quia in aliis aĩalibus abundat m capite materia terrea dep⸗ mens et deſiat taloz erigens qð non eſt m homie. Eſt et rõ mo ralis. vt ſcʒ reehtudo ſtature coꝛꝑahs atteſtetur reditudinẽ mẽ tis ſurſuʒ ad cleſtia tendentis. aci dencia em̃ amme tranfmutãt cozpus. quia foꝛma delecabilis ymaginatiua mouet to?pus: et ſic triſtabilis · Et ideo diat Ruitenna. q; multum triſtis: ac lepꝛam timens erit quandoq; lepꝛoſus. Sic etiam econuer ſo ꝙ coꝛꝑis paſſiones redundant in homme tonturbationem ſic ptz in ſomno · Iteʒ ptes coꝛporis humani hñt ſimilitudinẽ toti? mũ di : quia tanta eſt diſtmua inter extremitates duoꝝ longoꝝꝶ di gitoꝝ vtriuſq; man quãta eſt avertite capitiav ad plataz pe dis ſicut eſt tanta diſtanaa a centro capitis ad oꝓpoſitum tro⸗ pum mn celo quanta eſt ab oriente in occidentem Corpus huma num ex quatuoe cpoſitũ eſt elementis· Sed apparet terra m oſ ſibus et carne · Aqua in humoꝛibus ſcʒ ſanguine fletmate tole na melancolya· Iam aer continet᷑ ĩi pulmone et hoe patet ex eo quia ſemꝑ ẽ in motu. Nã pulmo ventilabꝝ coꝛdis ẽ ne minio caloee diſſoluatùr Itẽ ignis totinet᷑ in coꝛde et ſdeo infenꝰ latuz eſt et ſuꝑius aculũ quã ſoꝛmã ignis reu net · CWembra coꝛpis è⸗ plieia ſunt . Zunt em̃ quedã radicalia · vt epar coꝛ cerebrum gei talia · Inter que pᷣma tri ſũt deeſſe indinidui. In quibo vt ſuß Aiber dicků eſt ſedem habere ſpũs natumlis vitalis et aialis. Sʒ mẽe⸗ bra ge nitalia fũt ad cuerſationem ſpeciei· Klia ſũt membra de buuiẽda vt vene arterie et nerui ꝑ que vehitur ille triplex ſpi ritus vt habetur lupꝛa. Terao modo dicunt᷑ membra officialia ſitut manus pedes a hmõi · Sunt etiã membra tam artificialiat oꝛdmata· vt mutuo ſibi deſeruiant. Nam ſuperiora inferioribuſ adminiſtrãt gubernati onem. vt patet in oculis · Item inferio⸗ na pꝛebent ſuꝑioribus ſu portationem· vt patet in pedibus et cruribus que totum pondus alioꝛ membroꝝ ſuſtinent. Itẽ me dia imperdunt᷑ vtriſq; deſenſionem et necſſarioꝝ tõquiſitõ nẽ vt patet in mambus et brachiis· Item ſic ſunt oꝛdmata vt mu⸗ tuo ſibi condoleant omma membra· Bi em vnũ dolet membrũ condolent omnia membra. et hot ẽ ꝓpter connexionẽ a colliga tionem. Item ſit oedinata ſunt vt vnũ membꝝ in periculis pro . alo ſe exponat. vt patet in capite ꝓ cuius deſenfione alia mebꝰ peri culis ſe exponũt· Item qñ vnũ membz defidit alia de fechum eius ſupplent · Vnde videmus aliquos carentes manibus cũ pe⸗ dibus manducare et alos carentes pedibus manibus ambula⸗ re. Item magnus doloꝛ in vno membro het minoem in alio ñ ſentire. Item membra quoꝝ motus ſubeſt libero arbitrio tam ꝓmptam ſeruant obediendam vt iter imperiũ voluntatis a exe cu tionem operis quaſi nulla hora videat᷑. Et hanc obediencã videmus ſer uare · oculum in videndo . et linguã m loquendo os in oomendendo manus in operando et hmõi. ꝛ phiſonomia:(Capitulum lviii: uerſos affectus ac mores mdicant in homine nõ ꝙ iſta ſigna neœſſitatem imponant moribus hoĩim. ſed oſten⸗ dunt inclinationem nature· que tamen retinere poteſt freno ra- tionis. Sequamur igitur in hac arte magnos huius artis au- ctoꝛes · ſeʒ ariſtotilẽ. auicnã· conſtantinũ· philomenem· loxum et pallemonem indipientes a cõplexionibus- JIgit᷑ melancolicoſ triſtes et graues dicimus · Sãagumeos aũt oppolſita ho vide⸗ mus habere. Item coleria faules ſunt ad iras. Et fleg matia ſũt pigri et ſomnolenti Phiſonomie ſexus eſt ꝙ maſculinꝰ animꝰ vehemens eſt ad impetus ſtudioſus et aĩoſus: Gemie aũt miſe⸗ rioordes ſunt et timide- Capilli etiã molles et rare ebes ĩigeniũ pꝛelotuntur · Item capilli criſpipnundant tumidũ et men cupi dnm. Item capilli depꝛeſſi nimiũ· et fronti immmnetes feʒ decla rant aĩm. Et his concoꝛdat capitis vzſini capillatum. Item ca⸗ Juerſe membreꝝꝶ diſpoſicõnes bᷣm artẽ phiſonomie di E f — — — —2— —— — — — +☛R i⸗ mnde pieſi pfiari Ahärlin nſe, dibrse⸗ Jin. uuſicon wemu⸗ nendri cli is pro meb, itum e⸗ bula⸗ lio f 9 am zexe jenci dos mie di gila ſten⸗ on⸗ 3 d⸗ orum wl vide⸗ aſit nnim, gil⸗ mi upi etlu &* Secundus pilli flaui et craſſi et albi indieant indodiles· Capilli vo ſub ni⸗ gri ſi ſint moderate tenues moes inducãt bonos et bonq hois complexionem vel cõpoſitionem Caput mimis magnũ ſtolidũ indieat · Caput aũt globoſum breue eſt ſine ſapienea àQ memo ria. Item caput humile ſuꝑius et quaſi planũ inſolende er diſ ſouitionis dat iudicũ. Item taput oblongum aliquãtu lum: et malleo ſimile hoĩiem arcũſpectũ indieat ac ꝓuidũ Frons angu ſta mmis indotilem et voraem declarat · Lata vero ꝑpuitatom ſi gnificat diſcretionis lItem rotunda delignat iracundiã. Icẽ hu milis et dimiſſa ſigmſicat veretũdũ et nõ admitt entem türpia. Item quadrata et modemte magnitudinis magne ſapiencie et mag nanimitetis eſt indicium. Super alia artualia vſq; diunga tur að coꝛuũ naſi ſignant᷑ ſubtilem et ſtudioſum in oibus operi bus luis · Si aũt ibidem duemüũt triſtẽ hoiem parum ſapientem demonſtrant· Si vero artuoſitas ad tympona et ad giboſitatez genaꝝ ſigmficat negligentem· Item ſuperclia ſi ſint longorum et multorum piloꝝ ſignificant ferum et magna meditantem: — Deuli qui tamq; guttule viroris nitide relucent moꝛes cõ poſitoſ iundi eant · Luãdo vero varie mouent᷑ · Dculi vbi modo currunt: mode quieſcent·ſignificant mala reſolui iam in animo.ſed non dum eſſe perpetrata. Oculi gladiei ſplẽdore tñ micante ſignificãt audatem et peruigilem ad maliciam. Deuli magni trementes e obſcuri deſignant vini pota torem et intemꝑantiam veneris. D tuli puri mgri ſignificant imbe eillem et ſine virtute aĩ a lucri eu pidũ. Qñ aũt guttule rubentes aliq̃ntulũ ibi ſũt· a tñ nigri ap⸗ parent.ſigniſicãt aim iuſtũ probum et ingemoſum. Vbi autem in nigris oculis guttule vehementer rubent et aliq;tũ tendant ad quadraturam· quadã ſint palide:quedã glauc et tirculi: ꝗ foꝛinſetus anbiunt pupillas ſint ſanguinolenti : et ſint magmi oculi.et nitor pupilli moueatur palpebra tales inqm oculi ſig ni ſicãt aĩm qui omnẽ exœdat moꝛẽ feraꝝ · Quicq d em mſandoꝛꝝꝛ togitationem o gitari poteſt talibꝰ ocuhs peꝛpetrabile eſt· nec etiam a domeſtico ceſſabunt ſanguine · Dcun mimiũ ꝓminẽtes ru bieundi et parui hinguã declarant effrenatã et cozpus inſtabile Deuli acriter intuentes ſi ſint humidi indicant homiem verecun dum et vericum atc in agendis velocein et puidum. Dculß qui frequenter clauduntur atq; reſerantur timidum atq; imbeeilleʒ declarant. Deuli multe aperitioms ſigniſicãt ſtulticiam et muere cundiam. Si aũt mult tlauſure fuerint ſigniſicaãt mollem: et in conſtantem in oĩbus facns ſuis· Kures ꝓminentes et valde ma⸗ Ane ſigniſieant ſtoliditatem et garrulitatem et imprudeneiam- Sed valde parue malignitatis ſunt mdieiũ · Rures rotunde ni⸗ miũ inde äles ſignifieant · Aures oblonge et anguſte inuidie ſi gna ſunt. Kures ia eentes et ſupꝛa caput applicate: pigritiam de ig nant. Gene craſſe deſignant ignauiam et violentiam: ni⸗ miũ aũt tenues malignitatem. Gene rotunde inuidie arguunt᷑. MNares patule alacritatis et foꝛtitudims dant indicũ. Longe vero tenues mobilitatis et leuitats ſignum habent. Marium aũt pars que mxta frontem eſt·. Si nec alta nec humili: ſed eq̃li linea doſcendat virile ſignum eſt et conſtantiam demonſtrat ae peudenaam. Mares minores debite furibus aſſignantur. Om̃is vultus eum plenus eſt et craſſus.ignauũ et voluptatibus dedi tũ ſignat. vultusdependens cogitatorem a ſubdolũ iĩdieat. La bia tenua in ore maiori: ſi ſuꝑius labiũ aliq;tulũ exuꝑet ſuꝑ iĩſe rius mag nanimũ indicat et ſoꝛtẽ · Tenua vero labia parui oris imbe allem aim et verſutum ſignant· labia cũ ſoluta ab ore ali⸗ qtulũ dependent inertẽ demfant · Mã in azinis et equis antiqͥs hoe ſignũ inuemitur · Os/ ꝑuũ conuenit tam vultibus mulieribꝰ q; ammis effeminatis· Os qð vltra modũ pꝓtendit ſeu dilatat᷑: voraeem indicat et immitem et impium. Talis em oris rich9 ma rims beſtiis et monſtris conuenit · Wentũ ꝓlixũ aliquãtulũ de⸗ monſtrat minꝰ iratundũ et minꝰ perturbatũ· Qui paruũ a bre⸗ nementum habent imites lüt et inuidi· Dos em̃ plato ad ſerpẽ tes referebat. Vtilius mentũ eſt m aliud cõmenſuratũ ad qua draturã acedens · Wentum ſi longe improlixum diſtentat᷑ do⸗ loꝛem aſſu etum oñdit. Vox exiſtens ſimilis voui ouiũ aut cap̃ᷣ⸗ rum ſtultide habet indiaum: Qui aũt in modum auium vote in tendunt defaali leues. Pox tonuis ex quaſi ligubris triſt em in dicat et ſuſpiaoſum. Quoꝰ vox incurrit in nares itavt nares oõ ſonent mendaces ſunt et maliuol et mahs alienis gaudentes. Ceruix longa et tenuis ſig niſicat eum qui maligna meditatur Ceruix rotunda pbat virtutẽ aimi et coꝛporis humilitatẽ. Cer nix breuis indicüũ eſt eius qui cũ tenautate audax eſt. Ceruix ni mis erecta inſolentem et tontumacez ondit-Pectus qð multis carmibus contextuz3 eſt indociles indicat et igra tos. Pectus qð longlus eſt ꝙᷓ venter prudentem inditat. Pectus ſi c ventre ni mietate piloꝛum tegatur ſignificat hoiem inſtabilem et animuʒ ſine religione ae pietate Cum aũt ſolum pectus capillos p̃fert animoſum deſig nat humeri tenues et qui in acumen eredi ſunt inſidioſum indicat hominem. Brachia quãdo in tanta ꝓphxitat märm. m⸗ mde ſamd l: n⸗ rgnunt. Lane Hunn ibdeg bt 14 7. Din bu ſent, tüpi rmons o ale⸗ mnns llend⸗ llatat: jagma uͤ de⸗ iabn⸗ dlerpi das ni d⸗ ntta⸗ wa n em n ns nas. ſtatur Cer mn nuſt⸗ 1605 ſt mz zirt ſunt s Gecundus extenduntur vt recto coꝛpon extremitates medii digiti a pin⸗ quant ad genu liæt foꝛte menſura quatuæ digitozꝝ deficiat abi les oſtendit hommes et foetes· Cũ aũt ꝓlixitas hec ad femur ð ſcendit vel parum vltra declarat hoĩes maliuolos a malis alie nis gaudentes. MWanus nimium breues et exigue fortes demõ ſtrant et ſagaes. Craſſe manus ſi digitos bꝛeues vltra moduzʒ habeant dedlarant tergiuerſorem inſidioſum et furem · Wanus in torcæ et tenues loquacem ſigmficant et foraem. Vngues al bi et plani et molles at tenues et obrubentes a bene perluddi optimũ ingemũ ĩdicant et rapaœs Vngues inflexi er curui im prudentes deſignant et rapaces · Vagues breues nimiũ decla rant malignũ. Digiti collech et globati auaꝝ dicut et malig⸗ m. Digiti parui et tenues ſtultum demõſtrant· Digliti vero ꝑ uj et craſſi muidũ indicant et audacem· Latera tenua a ãguſta et depꝛeſſa timiditatem indicant· Latera eferta carmbus et du ra oñdunt hoiem indoalem . Dec em ad ranas bᷣm Platonẽ reſe runt᷑· Pars cruris que ſub genu eſt· et vocat᷑ ſura qñ plena ẽ et quaſi grauida intemꝑatũ hoĩem ſigniſficat et impꝛudentẽ · Mol les ſure effeminatis aſſignant᷑. Pedes craſſi a breues valde ĩſir mũ ſignifitant hoĩeʒ · Pedes mimiũ plixi ad hoiem doloſũ ĩ ſerũ tur · Pedes ꝑtenues et bꝛeues ꝓdutunt hoĩe; malignũ. Qui lõ⸗ gis paſſibꝰ moedũt magnamimi eſſe ſolent et efficaces. Qui cele riter iendẽdo ſe ðprimit et vultũ deducit atq; totũ coꝛpus cõ⸗ plicat ſignat innidũ et parcũ et verſutum · Qui breues paſſus habet eildem actelerat maglignꝰ eſſe diet᷑ et imbeulis. Coloꝛ tutis niger verſutũ indicat· Coloꝛ albus rubens foꝛtes a aimo ſos oñdit. Coloꝛ albus vehementer cũ palloꝛe defec um virtut⸗ ſignificat ex mimia victoria flegmatis· Colo igmitus lucenti bꝰ oculis ad inſamam vergit · Coloꝛ medius inter album et nigrũ qui declinat in bꝛunũſi clarus eſt oſtendit virum inge nii boni et bonorum morum· ⸗· Regule generales phizonomie ¶ Eapi: lix Enexraliter igit tenendũ eſt q membm que in ꝓpoꝛcõe ſunt naturah quo ad figurã coloꝛẽ: quan titatem ſitum motum indicant bonam mentis habitudinem natura⸗ lem · Wembra vero que peruerſa ſũt figura quantitate ſitu mo tu quahtate peruerſam mentem inditant · Pretena plato diat: ꝙ; quecunq; ſimilitido ammaliũ aliquoꝝ im homimbus ẽ tales hoĩies etiam taliũ imitantur moꝛes · Notandũ inſuꝑ ꝙ liet per ſigna membroꝝꝶ natumaliũ moes hoim cognoſcantMlõ tamen 2 Liber imps nunt neceſſitatẽ.ſeo ondunt intlinationem nature nec ſem per denuntiant affectus hoim ſed frequenter et ꝓbabiliter. Jtẽ ꝓpter ſigna exteriora de quibus dictum eſt non ſtaum ꝓſerendũ eſt indicium.· quia foꝛte ſig anum eſt per acidens a non per natu ram et ſoꝛte victũ eſt per cõtrariã conſuetudmẽ vel freno rõnis tenetur. Vnde narart Kriſtotles exemplum . ꝙ diſcipli ypoci tis poꝛtabant figuram ypocratis pictam philemoni excellenti: phiʒ onomis qui pronundauit de ip̃o ꝙ eſſet vir luxurioſus il lis aũt idignantibus a culpãtibus philemonẽ ꝙ de optimovi ro ſcʒ ypocrate taliter iuditaſſet · Retulerunt ypotrati qui eo n⸗ ſeſſus eſt philemonem verum udicaſſe. Sed ex amoꝛe phie et honeſtatis dixit ſe c cupiſcendas cordis ſui viciſſe et acepiſſe per ſtudium qð nature fuerat de negatum. Deniq; ſciendum ꝙ; ſigna exæriora non teferunt᷑ niſi ad eas paſſiones : que natura liter inſunt homini. ſicut ẽ ira contupiſcenda et hmõi. non aũt ad eas que ſunt aiĩe ſolius ſic eſt muſica et ge'ometria a ſimilia. Suendum quoq; q; m oculis principaliter conſiſtit ommis perſe aio phiz onomie. et ſi oculorum indiaum tonfirmat œtere rum membroꝝ: indieiũ tunc ata eſſe dixit loxus. Si aũt ↄtrariantu? tunt pꝛeualent inditia oculoꝝ· ꝓpter qd omnes phiſonomi af firm au erunt verum eſſe oculũ coꝛdig nundum- e toto hominis. (Capitulnm lx: Oſtq; expeditum eſt de homine ex ꝑte mentis et ex par te coꝛporis Nunc dicendũ ẽ de ipſo put eſt compoſituſ ex vtroq; Vbi ſpecaaliter notandum ẽ dei potencia· qa naturaliter tam diſtantes tõiunxit vnã ꝑſonã naturam videhz toꝛpoream et inooꝛꝑeã que maxime diſtant in predicamẽto ſub ſtande· Preterea cu eſſet cratura vna que habe bat cogmitionẽ intus per intellectũ vt angelus alia que habe bat cogmeõez ſo ris ꝑ ſenſum vt qðᷣlibet aĩal brutũ fieri debuit creatura ꝓpter ꝑfe quonem vniuerſitatis que hac eoognition duplici eſſet p̃dita vt „ legere poſſet m hbro ſcripto intus ſoris hoc eſt ĩ creatore et ſue oꝑe Vmea eſt aĩa toꝛꝑi multiplie rõne liœt ſeꝑata digmoe vi⸗ deak . Pria rõ eſt vt ꝑ ↄiundtionem tã diſꝑiũ naturaꝰ erigeret mẽs ad ſperandũ vmonè ꝗᷓ erit inter animã et ſpũm mereatum Nlia rõ eſt: vt amma ſeruiendo deo in coꝛpore mauis meritum habeat qꝛ vbi maioæ pugna ibi maioꝛ victoria: et ꝑ ↄns maioe torona. Diffitultas eim oꝑis multũ valet ad efficaaam merẽdi Teria ratio eſt ꝓpter complementum vniuerſi. Cum em̃ ſicut victum eſt quedã eſſet cmatura pure ſpũalis quedã pure toꝛꝑa ——— — = —. —;—— eeſen r nd er unn ofͤns lyper llend. ſoſus jwoy 1 n⸗ hie et upiſſe dung Ma·I naũt mlaa. perſ cum untu: wia, upr wln dine vi ſub inoni i erpe ayt ſe vi⸗ Gecundus lis cueniens fuit fieri creaturã mixtã partim ſcʒ ſpiritualem = pꝑptim corꝑalem; Quarta rõ eſt quia ſicut coꝛpus viuũ valet ad fructum penitendie. ſic coꝛpus poſt moꝛtẽ reſuſcitatũ valebit ad tõſummationẽ ſtole duplicate. quia non ſolũ aĩa. ſed etiã coꝛpꝰ premiabitur dote ſua · Auinta rõ eſt qꝛ homo ex defecubus toꝛpo ris multam habet materiam humiliationis· Vñ ditit humiliaeõ tua in medio tui · Sicut aũt aĩq ex ooniundctione ad corpus plłlu ra bona cõnſequitur· ſic et multa oontrahit momoda· Primo peuati oꝛiginalis inquinationem. Job. Quis p̃t ſœre mundum de imunde cõceptu ſemine ˖ Secũdo peccandi ꝓnitatẽ Genelis. 8 Proni ſunt ſenſus hoĩs ad malũ ab adoleſcenda ſua.Tereio bñ operandi diffitultateʒ Prouerbioꝰ·2· Peꝛ agꝝ pigri hoĩs tra ſiui. et ecce totũ ic · Quarto imcellectus ebitudinẽ Sapiencie · 9. Copus quod oo:rumpit᷑ aggrauat aĩiam Qn do continuam im pugnationem ad Gał.s· Caro ontupiſtit aduerſus ſpiritum- Zextd curaꝝ ſolici tudmem MWath. i· Dieo vobis ne ſollicti ſitiſ aie veſtre dicens · qd manducabimus ant qᷣd bibemꝰ?. Septimo paſſionũ multipliata tem Job · Domo natus de muliere bꝛe. *⸗ Ockauo glorie retar dationem. Gloriam em̃ nõ ꝑapiemꝰ q;diu in oꝛꝑe detinemur . ꝓpt h apłs cupiebat diſſolui a eẽ cũ xpᷣo· ¶De pꝛoprietatihus hoĩs.( Capitulum lxi. Roprietates hoĩs ſunt iſte diſcernere inter honeſtum et turpe.Vñ a ſolius hoĩs eſt honeſtũ ꝓſequi. cuʒ oĩa bꝛu ta non miſi delectabilia a vulia ꝓſequãtur paſſiones oꝛ dmate ſunt ad himitem rõnis ſupꝛa mundũ et intellectũ eleuan. Et ideo ſi aliqñ qͥs ꝑ adheſione in terrenis ſe mundo inferiorẽ ſe terit iã quaſi honoè hũanitat exutus ꝓprietatẽ accipit beſtie vt dicat᷑ fieri ꝑ ↄcupiamn poꝛtus.ꝑ inã cams· ꝑ rapmã leo. et ſit de aliis ꝙ pla to vocauit ſcam a ĩaꝝ inoorꝑationẽ · Aͥmiciciam ha here ?m om̃e genus amicdide et in hoc drt homo a bꝛutꝭ que nõ hnt amicicie ſpedẽ. que ẽ diledtionis vel nutritoꝝ vel hmõi In mtellectualibus theorematibo ſpetulan et deleckari talibꝰ vecũ⸗ dani in turpi petrato · ꝓpter qð inemendabiles dicunt᷑ inuere⸗ tundi qꝛ ſin alquo mutati ſunt a rõnis honore pecorinã naturaʒ aſſumentes. Perfecte eſſe cõingale animal eo ꝙ legibus oꝛdia tasſatiat honeſtas nuptias. Ciuile aĩimal eſſe qꝛ diſtribu tiones et Ohibitones et federa et pugnas parfedas habet et vnhtan bꝰ oꝛdmatas. Diſciphine eſſe ꝑcptibile ꝓpter rationis vſũ Eſſe aĩal manſuetũ natura ꝓpter ceinilitatem eſſe animal nſibile . eſſe aĩal gloriabile ꝓpter ꝑfectas gaudendi rationes que ſoh contin Liber gunt homi eſſe microtòſmũiminoꝛ em mundum· eo ꝙ eĩs trea ture eliquid habe at homo videlicet eſſe cũ lapidibus. vegetare tum ar boribo· ſentire cum aĩalibus intelligere cum ãgelis Ex du plia natura eſſe compoſitũ.ſ.oꝛꝑali · a ſpũal · Creatufaꝝ eẽ di gniſſima eſſe aĩal rõnale motale. humana fragilitas m hoc cõ⸗ ſiſtit ꝙ in homine eſt aſſiduitas de ſiciendi · impoſſibilitas ſtan di facilitas cadendi. difficultas reſurgendi. vilitas naſcen di.meer⸗ titudo moriendi · Deſe tus humanus eſt quia quicͥd habemꝰ aliunde habemus et iperfecte hẽmus a mſuꝑ amittere poſſumꝰ In homie quoq; moriendi eſt neceſſitas a hot eſt vel illata ne⸗ cellitas et hot eſt ſicut in adam.vel innata ſicut eſt m nobis· vel aſſumpta ſieut fuit in xp=o 2 pamis parentibus: Capitulum lxii. mma bonitas volens ↄmumcare ſuũ bonũ a aliis ſec ereaturam naturalẽ que ſummũ bonũ intelligerer- ilel⸗ ligendo amaret amando poſſideret. Poſſidendo beata eſ et. Feut aũt deus pᷣmũ hominẽ formando coꝛpus eius per mi⸗ miſteriuz angeloꝝ de lymo terre mn agro damaſceno a iſpiranit in fad em eius ſpiraculum vite. Doc ẽ aiam creauit quã coꝛ pori faco vniuit. adus aũt eſt homo ad ymaginem dei in natura libus et ad ſimilitudinem in gratuitis: Diat aũt homo facus ad ymaginem dei Potius q; angelus: quia cueni enciam hõ cũ deo habet intus et extra qð nõ habet ange lus· Intus em̃ ha⸗ bet cõuenienciã pᷣm memoniã intelligenciã et vobuntatẽ ſicut an gelus. Sed extra tõuemendã habet quã non habet angelus: NNã ſit a patre filius.ſic ab hoĩe hõ einſdem nature · Preterea ſiẽ deus platus eſt oim in ſuo vmuerſo. ſic homo oĩm in ſuo vniuᷣ ſo. Item ſitut deus vbiq; eſt. ſic aima vbiq; eſt ſue habitabihs: Vbiq; ſuem coꝛpore nõ quidã per eſſen aam. ſed per Pocaas Digmitaa humana eſt in hoc ꝙ deus ſent hoiem rone lapfenteʒ vita mnocentem do mimo potentẽ · Pri mũ notat᷑ m hoe. qꝛ factꝰ eſt homo ad dei ymaginem. Secundum · quia ad ſimilitudmeʒ Terdum quia pꝛepoſitus eſt homo ammantibus a alis cre atu turis que omma ſibi ſeruiunt. Ex his notatur ꝙ voluntati bo⸗ norum hominum ſubditur non ſolum twatura ſed etiam ipe de us. Pzõ. Voluntatem timentium ſe facet Item ange li qui de pu tant᷑ ad eius cuſtodiã · Item demones qui dantur ad exeraum bonorum . Item homines bom qu ſunt ſocii tnibulationũ a ert ſoui oonſolationũ. Iœm hommes mali qui bonos magis pꝓmo uent perſequendo ꝙ; poſſent facere ſermendo. Corpus tale dedit — —,Dw 1 = - 8 W☛e ‚ — — — er dan du di Ra⸗ ſndi .nar⸗ aben oſſun a e⸗ dis ini. is K⸗ ial⸗ en e rmi⸗ ramit wi atura iius f̃ͤ i nhe⸗ Ata vlus: ili ymi jhs: ans enng ac⸗ mez an ibo⸗ jeᷣ n un ert n0 dit Secunbdus deus pᷣmo homini ꝙ aie eſſet ſubiectum. vt eſſet obtemꝑans ſi ne rebellione · eſſet etiam ꝓpagabile ſine libidine ˖ eſſet vegeta⸗ bile ſine moetalitate. eſſet ꝓoscionabile qᷓntum ad cplexioneʒ equalem· eſſet quoq; aĩe cõ foꝛme.vt ſicut erat aia innocns. tamen poterat pecare.ſic corpus eſſet impaſſibile: vt tamẽ poſ ſet inturrere moꝛtalitatem · Et ideo poterat mori et non mori. Poterat habere ſufficiencian et mdigentiam·poterat obtempe⸗ rare et rebellar. et hot fuit rõne.nec deſedtiue ex nihilo creare. nec per gloriam cunfirmare· Fuit tñ coꝛ pꝰillud ita tonditum. vt in eo nulla eſſet pugna rebellionis. nulla imminutio vigo⸗ ris· nulla coꝛruptio moꝛtis· nulla ꝓnitas libidinis. Dec aũt im motalitas toꝛporis ade pᷣntipaliter fuit ab amma ſic ab e ffluen te .· RX toꝛporis equale compoſitione ſicut a diſponente.A ligno aũt vite ſicut a vegetante· A regimine vero diuine puidentie ſi tut ab mterius conſeruante et exterius pretegente. Factus ẽ ita q; homo abſq; omm culpa et miſeria: nec ad culpam habuit fo⸗ mitis inſtamentum· Inſuper datum eſt eti quadruplex adiuto⸗ rium. Vnũ eſt recte ad volendum quod eſt conſcientia · Scᷣm ẽ conſciencda ad murmurandum contra malũ et ſtimulandum ad bonũ qð eſt ſinderiſis · Teraum fuit ſcienua illuminans intele⸗ ctũ ad cog noſcendum ſeip̃m · deum ſuũ et mundum iſtũ qᷓ factuſ fuit ꝓpter ip̃ᷣma Quartũ ſuit caritas accendens affectũ ad diligẽ⸗ dum deum ſuper oĩa et ꝓximũ ſuũ ſicut ſeim. Prima duo ꝑti⸗ nẽt ad ꝑfedtionem naturaliũ. alia duo ad perſech onem gra tui⸗ taꝶ quoꝝ vnũ fuit gracie gratis date ſtʒ ſcienna. reiquũ gra⸗ cie gratum ſfadentis ſcʒ caritas· Xccepit homo tripliem oeuluz ſcʒ carnis quo vidèt mundũ ·rationis quo videret animũ Con templationis quo videret deum. Et ſic oculo carnis videt ho⸗ mo que extra ſe ſunt. Dculo rõnis que intra ſe ſunt · Dculo con templatiomis que ſupꝛa ſe ſunt· Notitiam em̃ dei habuit. tuius pꝛeſentiam quadam miteriori aſpira tione contemplabatur: Mõ tñ ita excœllenter vt in patria- Mec ita vt m enigmate vt modo in via. Res etiam ſactas nouit· qꝛ noĩa oĩbo aĩabus impoſuit: Noticiam quoq; ſui habuit quia qualis factus erat ſcuit. et qd agere vel ctauere deberet intellexit · Fuit quoq; ſine penalitatibꝰ quia non eſuriuit nec ſitiuir. Item frigus vel eſtus: laboꝛ vel in⸗ firmitas eum non leſerit: nec moꝛtem expectauit. quia viuens erat ad gloriam tranſferendus· Veſtibus non eguiſſet et nudꝰ verecundiam non ſenſiſſet· Natura ĩ eo quo ad diſfoꝛmitatẽ mẽ bꝛoꝝ non ernſſet. Conaptus ſuiſſet ſine pudor. Et partus ſi = Liber ne doloꝛe · MWotus mẽbroꝝ ſubiech fuiſſent voluntati· De pꝛeceptis datis:iCapitulum lxiii. Ackum adam deus in para diſum tran ſtulit et ibi deto⸗ ſta doꝛmientis euã pduxit ſibi ſodam ſoꝛmauit. DHãc ñ fecit de capite ne viro dnaret᷑ nec de pede viri ne cõtem⸗ neretur ſed de latere vt amoꝛis vintulũ ꝓbaret᷑. Duplex bonuz illis deus ſpareuit vnũ tꝑale et alius eternũ · Primũ dedit. ſeu dum promiſit; ideo duplex pceptũ primꝰ homo habuit vnũ na ture ad cuſtodiendum bonũ datũ · Rhud diſcipline ad prome⸗ rendum bonũ pmiſſum. Et hoc non Poterat pmereni meliꝰ q; ꝑ meram obedienciam que tunc mera eſt. qñ pᷣeeptũ ex ſe ſolo ob ligat et non ex alia cauſa. Et tale peptum diat diſcipline: qa per ipſum diſcitur quanta ſit virtus obediende · Vnde et pre⸗ eptum diſcipline dr quia vitare lignum ſciende non ſu adebat natura ſed diſciplina. Preœptũ vero nature fuit duplex· vnum de ↄſummatione indiuidui vt ibi. De omni ligno paradiſi co⸗ mede Inter ꝗᷓ ligna fuit in medio paradiſi ſpedaliter noĩatum lignũ vite ſic dichum ab effectu · quia coρaα pmoꝝ parentuz de bebat ↄtinue vegetare. Kliud preceptũ fuit natur p ↄſeruatõe ſpegei vt illud Geneſis i· Creſcite et multiplicamim. Cirea pre⸗ Non furtũ fades· aliud quia occaſio mali Math. 5. Mon iurare omnino. Sic p̃latus multa prohiber põt · quia non ſũt exp̃ſſa in ſua regula. Ahud ad pbationẽ obediente. et tale fuit pcep tũ de lig no vetido Ge paradiſo. Capi:lxiuii DOmo predidis fulcitꝰ auxiliis acepit ocũ paradiſi vtᷣre ſtris in habitationem tranquillam guit aũt locus ille vt ait Damaſcenexultationis vmuerſe pmptuariuzʒ terre excelſior Politus eſt.a tẽptato ac puriſſimo aere reſulget plãtis ſꝑ floꝛidis cmatus eſt bono odore plenꝰ: Mullũq; irna⸗ nonabihũ ĩihabitat. Preterea habet ex Geneſi · ꝙ a dno padiſꝗ plãtat᷑ fonte ꝗͥ diuidit in qtuoꝛ capita iriigat᷑ ligno vite ae ſcie decoratur ꝑ cherubin et flammeum gladium cu oditur· Notã⸗ dum inſuper eꝙ nulle ſt ibi tempeſtates · Due ſunt quoq; hye mes: et due eſtates· et bis frudificant ibi arbores· Item in vtro q; ſolſtiuo habet hyeme et in vtroeʒ equinoxio eſtatẽ. Duiuſ⸗ modi aũt ratio eſi:quia paradiſus ſub arculo equinoxial ſituſ eſt. Ieem ſemꝑ habet equinoxium · ifm, —— — — „ ,G e a ap i le Secundus De caſu primi holuinis? Capitulum xv.· Nuidens ergo dyabolus felicitati hoĩs in ſpe de ſerpen⸗ tis ipſam mulierem tanqᷓ; fragilioeem temptandũ agre ditur ꝙ cum in reſponſione dubitantem teneret ſoꝛtius mſtitit· Et ſic vmoens eam et viz illa mediante reiecit. Oroſ⸗ ſit ergo ſic.pᷣmo querendo · Cur pꝛecpit vobis deus Becundo aſſerendo · Nequac; imt moriemini. Terceio ꝓmittendo. Eritis ſicut dii ſcientes bonũ et malũ · Procſſus iſte fuit maxime ver⸗ ſuce · quia pceſſus exꝑiendo impellendo et allicendo. Experien tiam enim acepit in mterrogatione impuht in aſſertione alle xit in pmiſſione. Allexit vero dyabobus mulerem per triplex appetibile. ſceʒ per ſcienciam que eſt aceptibilis ratonali· per excellencam ad modum der que ẽ appetbilis iraſtibili. per ſua uitatem ligni que eſt apetibilis cõcupiſcibili. Igitur vir pecca⸗ uit ꝙ lignũ vetidũ guſtauit: vñ et penam accepit · vt in fſudore vultus pane ſuo veſceret᷑. Wulier autem in duobus pecauit: Nam ſuꝑbiuit et vetidũ comedit vñ et duplieem maledictionẽ habuit. ſcz ſub viri poteſtate eris et hoc ꝓpter primũ· Item ĩ do⸗ loꝛe paries · ꝓpter ſecundũ. Dyabolus vero in ſerpente inuidit: mentitus eſt de epit. Vnde ꝓPter pꝛimum dictũ eſt e. BGuper pe ctus tuũ gradieris · Propter ſecundũ dict᷑ ei · Terrã co medes · ꝓ pter tertũ diut᷑ ei· Ipſa conteret caput tuũ· Si ſcire volueris qa eorum plus pecauit ſcʒ vir vel mulier. Notandum ꝙ; qntũ ad aliqua mulier plus peœauit et qᷓntũ ad aliqua vir ipſe. Mã mu lier peccauit plus quo ad peioꝛis finis intentionem. Voluit em̃ fieri ſicut deus · ſed vir non intendebat c triſtare delicias ſuas: Item muher peccauit in plures quia ĩ deum. in ſe aD in proximiũ Item mulier pecauit damnoſius quia plures maled didiones recepit. Vir autem peccauit plus qᷓntum ad originem: quia ex certa conſcienaa. Idem vir peccauit maioi inga titudine · Que⸗ runt quoq; multi cur deus hominem feœrit qui peccare poſſet: ZSed ad hoc aſſignantur plurime ationes· Prima vt oñdatur dei potencia· qui ſolus inuertibilis eſt· omms aũt creatura mu tabilis. Secunda ratio eſt vt declararet᷑ dei ſapiencia qua ex ma lo ſtit eli bonũ quod nõ potuit ſieri niſi deus craturam ſeaſ ſet vertibilem in malum. Teraa vt manifeſtat᷑ dei clemeneia qᷓ chriſtus per moetẽ ſuã hoĩem perditum liberauit. Nuarta vt o⸗ ſtendatur dei mſtida que non ſolum reddit bonis p̃mia ſed etiã malis ſu ꝓplicia:· Auinta vt homo non ſit peioꝛis cõditionis qm alie creatum quas omnes deus ſic ammmiſtrat vt eas agere ꝓ Liber V pꝛiis mobus ſinat. Vnde et hoiem arbitrio ꝓprio relin quere debuit ; Sexta eſt laus humana. Laus eſt em̃ vin iuſti ꝙ potuit t ranſgredi et non eſt tranſgreſſus · Septimaeſt decoꝛ vmuerſi qua oꝓpoſita iuxta ſe poſita magis elueſcunt· Ita mali bonos qmendant ad muicem oati . Octaua quia bom exetant᷑ et p⸗ bantur per malos· Xdam et eua poſt peccatum de para dilo ex pulſi ſunt ſitut luauſer de elo; Et in hac valle miſerie habitanteſ fadi ſunt moꝛtales· Nam ſicut in ello eſt non poſſe mori· et ĩ pa radiſo mori non poſſe.ſic in terra non eſt poſſe non mori: et ĩ in ferno ſemper mori Ex his patet ꝙ primus ſtatus hominis fuit mnocende ſecundus grade. terdius culpe homims. quartus pe nitende. quintus gloꝛie· Daz em inoed inate erexit ſe ſupꝛa ſe e (cidit miſerabiliter · ſeʒ a ſtatu mnocncie et grade in ſtatum cul⸗ pe et miſerie Item quia factus eſt mobediens ſuo ſuperiori iuſto dei indicio factum ẽ. vt ſibi fieret mobediens ſuum inſerius et maxime airca membra generatiua virtuti deſerui nia. Rdo temptationis qui fuit m primis parentibus etiaʒ in nobis cõplet᷑. Nam ſicut ſerpens ſuggeſſit mulier ð . Aleckata eſt. vir oomedit. Bic in nobis m Gregerium dyabolus gerit in nobis ſerpentis offiaum . Senſualhtas vero mulieris et ratio viri lotum per conſenſum. Vel dicas bᷣm Ru⸗ guſtinũ ꝙ ſugge ſiio ſerpentis eſt primus motus ex fomite · Co meſtio vero mulieris eſt delectauo ce gitationis per mferiorez p tem rationis· Sed comeſtio viri eſt conſenſus ſuperioꝛis partis ratonis. Per hec em̃ tria ſcʒ ſug geſtionem delectationem. a do ſen ſum homo in temptationẽ dudtur qꝛ temptano per ſuggeſti onem inchoatur. ꝑ diledionẽ pgredit᷑. ꝑ conſenſum conſumit . Sunt aũt alia tria per que quis in temptetionem detinetur ſez o pus prauum conſuetudo et deſperatio Baendum qtemptati o eſt triplex. Prima a dyabolo vel per modũ ſugeſtioms vel ꝑ modum afflhtioms. Becunda eſt àa mundo qui voluntate vel vo lupta te alhct. vel perſecutionèe frangit: Ter as eſt carnis que ꝑ ſen ſualitatem et fomitem impellit ad pecatum: quibus etiam nmatõ conſentiens peccatum perſiat· Due temptatonis ſpedes. Prima ſcz3 dyaboli et mundi ſunt extra nos a non habent pec catum Vnde Kuguſtinus. Temptatio cui non conſentitur nõ eſt peccatum ſed materia exereennde virtutis -Jetundus modulſ temptandi eſt intra nos et eſt pecatum vemale qñ pꝛimus mo tus tantũ eſt. ſed moꝛtale ſi conſenſus aduenerit-Contra predi — — — ☛n —G ee ddur erſi ns e tnd tipe et im s it dus pe dake mal⸗ juuſto us es eni herd num K⸗ ⸗ üs mit⸗ 168 es, 00 dul no Gecundus das temptationes dedit nobis deus tria remedia. quia contra dyabolum habemus ſpiritus angelicos. qui ad bonum nos ſti mulant et eontra inſultus dyaboli nos defendunt- Item contra mundum habemus exempla ſanctorum· quos non alliciebant mundi blandimenta. non terrebant ſuppliaa. Icẽ conrtra carnez habe mus bona naturalia ſcʒ ſinderiſim et vim iraſcibilez · Habe mus etiam bona gratuita.ſcs carita tem-temperantiam et hmõi quibus carnis vida motificamus· Eſt autem differencga tẽpta⸗ tionis que eſt a dyabolo et tarne · Temptationes enim que a dyabolo ſunt ſepe oriuntur preter rationem vt nuper ſaciatus famen patiatur. et poſt longam doꝛmitationem ſomno pꝛegra uentur. Temptationes vero que ſunt a carne frequenter ſur⸗ gunt pꝛo pter neceſſitatem. ſed excreſcunt interdum m ſuperflui tatem vt ſic cbus poſt i eiunium immoderate appeti tur· vel in oo medendo menſura et modus non tenet. Temptatio multiplex eſt · Auedam ꝓbationis hec eſt a deo hm ꝙdðñs temptauit abra be;. Auedã examĩatõmis hec eſt ab hoie Quedã pᷣ̃cipitatioĩs hee a dyabolo qui temptauit pᷣmos ꝑentes:. Quedã deledtanonis het eſt a carne. Quedã ↄſenſus hec ẽ rõis. Tenptacõis qtuoꝛ ſũt ſpecies · pma eſt aſꝑa hetc fit de laboribo mconſuetis ĩ pᷣncipio tõ uerſationis. Scdᷣa ẽ vana et orit᷑ de ꝓſperitatibꝰ ſpũalbo vt cũ ̊s de virtutũ ſucceſſibo gloꝛiatur.: Tercia eſt dubia. vt qñ qͥs abigit q dcertum de aliqua re tenere debeat Vnde aceidit ꝙ leg nioꝛ qᷓſq; ad bonũ redditur qñ id qð agit bonũ eſſe dubitat᷑. et ꝓmtior fit ad malũ qñ malũ eſſe neſcit᷑·qᷓrta eſt faudulẽcia vt qñ ſe dyabolus in angelũ luus tranſfigurat ſub ſpecie ſcʒ vᷣtu⸗ tũ ĩducs vicũ.hec ſit qn ſuadendo honeſtatẽ inducit ſuperbiaʒ ſuadendo diſcretũ obſequiũ inducit nimium tarms cõmodum: vel ſuadendo mſtum indieium indutit erudelitatem. vel ſuadẽde miſeritoꝛdiam indudt remiſſionem et negligendiam. vel ſuaden do largitat indutcit ꝓdigalitacẽ et ſic de aliis· In talibo autem peri culoſiſſimũ peritulum eſt non videre Primum a ppellat Ps timoꝛem noctur num. per noctem enim aduerſitas deſig natur: Secundum appellat ſagittam volantem in die quia per diez p⸗ ſperitas ſignatur. Tercium appellat negocium perambulans ĩ ten ebris et hoc pre pter dubium perplexitatis: Quartum vocat de moniũ menidianũ . vnde diat. Mõ timebis a timoꝛe noctuno a lagitta volante in die: a negodio perambulante in tenebris ab inturſu et demonio meridiano· De his quatuoꝛ generibus tẽp tationum idem ait · Super aſpidem quo ad primum. et ba- Liber . ſiliſtum ambulabis quo ad ſcᷣm. et tõculeabis leonem quo ad tercum. et dratonem quo ad quartůmPropter pꝛedictas de⸗ æptiones dyaboli non ſunt etiã licita ſanenda et hot in quinq; caſibus.Primus caſus ſi dyabolus ipſe ſuadet bonum ahquod non eſt faciendum ne videamur conſiliis ſuis conſentire: vnde xp̃ᷣs ipſo ſuadente noluit panez de lapidibus facre quod tamẽ opus bonum fuiſſet · Setundus ſi aliqð bonum ꝓponitur tõtra legem dei non eſt fadendum. vnde machabei nolebãt ↄmedere carnes quas tñ tempore necœſſitatis comedere licuiſſet · Lercius añ bonũ fit cum ſcandalo ahorum Coꝝ· Peccantes in fratrẽ et loquitur de ydolatria Quartus eſt qñ bonum ſit propter o⸗ ſtentationem Job. Si oſculatus fuero manum meq;· QAuintus cum impedit obedienciam ſuperioris: ꝙ lieet propter mandatũ pꝛelati matum nunq; debeat ſieri: poteſt tamẽ bonũ aliqñ ꝓpter obedienciam mieꝛmitti· Remedia contra temptationes ſunt: memoria di e paſſioms. moꝛtiſicatõ carnis· vtile exera ainz de clinatio ocaſionũ: ↄculcatio pꝛmcipii temptationnm · . Eepliat liber ſeeunduss Incipit liber terciꝰ de coꝛruptela peccati neipiunt tituli capituloꝛum tercu libꝛi E malo in genere Capituluinai. peccati diffininone Capitulum. 2. Quid ſit pecc atum bm rem· Capitulum. 3 Quidð ſit pctᷣm m nomen. Capitulum p. De origine peccati · Capitubum.5. De diuiſione peccati Capitulum.6. De effectu peccat · (((Capitubum. De peccato oꝛiginali m rem· Capitulum. 8. De peccato originali m nomen Capituln. 9. De primis motibus · “ Capitulim·io. De moeoſa delectatione a conſenſu in ptem. Capitulu?. De peceato veniali “ Capitulum 12. De effecku peccati venialis Capitulum. 13· De ſeptem viais capitalibus in genere Capi tuln·14. De ſuperbia⸗ Capitulũ. 5.· De inuidia Capituluz. 16. De ira Capitu hum· i2 De accidia Caoapitu lum · 18 De auaritia Capitulum /9· — — —— Tercus De gula HK Capitulum20 d De luxuria Capitulum.21 doꝛ. Qaundo ſeptem vitia ſint moetalia venialia Capitulum. 2z2 i De peccato in ſpiritum ſantum Capitulum.23 nod Enumeratio petcatonzꝛ Capitulum24 nde . xplitiunt tituh qapitulozum tercij libꝛi · n Oe malo in genere Capitulum pꝛimum. tr Alum triplex eſt videlicet · tulpe pene a damni qð de oꝓponit᷑ triplici bono ſcʒ. honeſto delectabili · a vti is li.nam culpe o ꝓponitur honeſtum. pene o ꝓponituꝛ delectabile. damno opponit᷑ vtile. Walum pene ẽ vtile multis modis. Primo modo ꝓpter ſuam oedmationez. qꝛ os ꝓPier viliſirationem ponit᷑ in loto inferiori in vmuerſitate rerũ datu vnde bonũ oedinat᷑ licut a oꝛdinate ponit᷑.diabolus in inferno. per ffur in patibulo. Secundo modo eſt vtile ꝓpter ſuam coactionezʒ tt:, RKmaritudo enim conſciencie togit hominem recdere a peccato d Jeremias. Arguet te malicia tua a auerſio tua. Jbidem. vide q́; malum aQ amaæ eſt dereliquiſſe te deum tuũ. Tereio eſt vtile per ipſius mali ↄſderationem· ex eo enim ꝙ homo malũ videt . naturaliter ꝓficit: quia ſieut homo naturaliter bonum a ppetit. t. ita natumliter malum hoꝛret et ſugit. “ e peccati diffinitione (Capitulum.ii. Oſt malum in genere ſeqnitur de malo culpe in ſpece 8 umi Diffmit autem perĩm multis modis. Primo ab Rug n2. Peccatũ eſt voluntas retinendi vel ↄſequendi id q unz; inſtina vetat. Scðo ſic ab Rugꝗꝰ. Peceatũ eſt dictum vel fſacuz n . vel contupitũ contra legem dei. Tereo ſit ab ambꝛoſio. Pct̃m 5. eſt pꝛeuarieano legis diuine· a æleſtiũ ino bodientia pꝛeœptoꝝ n.6. Quarto ſic ab Rugꝰ. Peccare eſt ſpꝛeto ineõmutabili bono re⸗ 17. brus mutabilibo adherere. diffmitio peima dat᷑ pᷣm cauſazʒ effieiẽ n.s. tem. ſeða ?m cauſã materialem. tereia m cauſam foemalẽ· qrta 19. m cãm finalem. Juxta diffinicõez nota ꝙ in peccato duo ſunt 40. ſeʒ auerſio a creatoe.a ↄuerſio ad creatumm.quoꝛ pꝛimũ eſt quaſi fomale.ſcðᷣm quaſi materiale·a in adione non eſt peꝛᷣm ve rõne conuerſionis ſi non ſiſtat᷑ in creatura. ſed rõne auerſionis in qua eſt defeemitas a contemptus. ꝙ aũt rõne tonuerſionis non ſit petẽm printipaliter ptz · quia poteſt fieri venialiter. qñq; . vt qñ quis delectat᷑ ni creatun delectat᷑ plus debito ſed tamen 1 urca deũ. Añq; quis etiaʒ poteſt delectan in ewatum ſine omni pctout cum delectatio naturalis eſt tm̃ ſm ꝙ viſus delectatue 8 9 Liber in viridi guſtus in dula a ſic de alijs. Interdum etiã poteſt qͥs delectari in creatura meritorie qñ ſeʒ ad deum refertur. vñ põ· delectaſti me dñe in factura tua: ſed tũt ſumitur delectatio pꝛo operatione et non pꝛo paſſione uid ſit peccatum ᷣm rem Capitu. i Enendum eſt de peccato ꝙ non eſt res aliqua vel ſub⸗ ſtancia ſed deſedus vel corruptela. a dic᷑ perm mhil ꝓpier tria. Primo ꝓpteꝛ defectuʒ · qꝛ pctm nõ ẽ aliqua res naturalhs ſed coxruptio bom. Scðo ꝓpter eſectum . qꝛ pcĩm anihilat hoĩez 2a deſicere facit a vero eſſe. Ter eio ꝓpter deſpectuz quia vilem faut hoiĩem a indignũ pꝛemio. Circa pꝛedicta tamẽ ſcienduzʒ· ꝙ aliud eſt peccati actus. a aliud habitus.a aliud eſt ratus peccati. Peccati actus alhquid eſt· ſed qñn nõ amplius fit delinit eſſe etiq; ſine grada. Sed pet̃i habitus qui relinquit᷑ ex malis adtibus etiam ahquid eſt àHa remanet. imterdum etiã ceſſan tibus adtibus· a poſt infuſam gram ac peccati remiſſionem. Pee cati vero reatus ſiue? matula pᷣm rem mqil eſt· a tamen deformat aĩam. non per modũ poſitionis.ſed pꝛiuatioms. ſicut truncato membꝛi defoꝛmat coꝛpus et matulat. dicit etiam RXKugꝰ. ſiẽ abſtinenda nulla ſubſtanda eſt a tñ ex ea coꝛpus languet. ita peccatũ non eſt aliqua ſubſtancia- eo tamen natura anime coꝛ⸗ rumpitur.ſemper aũt deletur ꝑ gratiam. Notandum peimo ꝙ ptẽ̃ᷣm qñq; tranſit acu et remanet reatu ſicut peccatum actuale Añq; em̃ ecõuerſo. vt cũ peccatuʒ tranſit reatu a remanet actu ficut pctm oeiginale poſt baptiſmum. Qñq; tranſit acu ſimilit- natu licut petm actuale poſt pnĩam perfectam. Qñq; remanet actu et ratu ſitut peccatum originale ante baptimmm. ¶ Quid ſit peccatum ſᷣm nomenC api. iii Eccatum aũt habet multa nomĩa. Pocat᷑ em̃ macu⸗ la a hoc qm̃ imaginẽ dei defoꝛmat Itẽ reatus qm ad eternam penam obligat. Item polluao a hoc qᷓntum a5 tontagionem cotractam ex terrena delectatione. Iteʒ vocat᷑ pena et hoc qᷓntum reſpiat pctᷣm pꝛimi hominis in quo natura noſtra fuit coꝛru pta. Item vocat᷑ delictũ a hoc hᷣm ꝙ eſt reeſſus a dignitate grade habite. Item vocat᷑ culpa et hoe put reſpiat penam. Item offenſa a hoc qꝛ contra deum eſt. Item pᷣuaricatio ahoc inquantũ mandatũ dei reſpunit. Pocat᷑ vicium deſectus bonoꝛum naturaliũ. Votat᷑ pcẽm ꝓut eſt conuerſio ad bonum Smutabile. Vocat᷑ ſcelus ꝓpter iniuriam dei magnam. Pocat᷑ nephas ꝓut eſt illiatuz perſone perpetranti. Pocatur crimen R — — tti dpo numhl Aq pein vecki, amè udeſt lus ſt uten aſen per amat ntatd l t ita eta⸗ noq tuale zitu milie⸗ nanet 112 m ſadl⸗ med um vcai tura lus 1o aus ſ Na nen Tercius peout eſt dignum accuſatione a pena. We peccati oꝛigine Capit ulum v Vamms pcẽm ſit con tra riũ ipſi bono.tñ non habet eſſe niſi m bono.nec oꝛtũ trahit niſi a bono.qð quið bonum eſt liberum arbitriũ et voluntas a qua pctᷣm eſt lc a pꝛima origineet in qua eſt ſitut in ꝓprio ſubiecto. Vo⸗ luntas igitur eſt cauſa peccati. dioo non effiuens ſed defictens. Voluntas em̃ bᷣm ꝙ habet reſpectum ad ſuũ principinʒ a quo eſt ſcʒ ad deũ non eſt nata eliere ex ſe mſi bonum. ſed hm ꝙ ha bet reſpectum rexꝛ ad pꝛmapim ex quo eſt qð mhil cum ipla luntas ſit ex mihilo tendit ad deſeckum. Bi ergo velimꝰ ſcire vnde ſir malum culpe materialiter dieemꝰ ꝙ er mhilo. Si vero velimus ſciè vñ ſit foꝛmali᷑ diemus ꝙ; ex abſentia debiti boni ſcʒ ſpeciei modi a oꝛdinis. Si velhimus ſcire vnde ſit criginałr dicemꝰ ꝙ a voluntate ſiue a libero arbitrio. De ꝓgreſſu peccati nota ꝙ pctm iniciat᷑ in oogitatiõepꝛocedit a creſcit in deleſta⸗ tione. perſiot᷑ in conſenſu. Circa ꝓgreſſum peccati ſceiendum q; quedam antecedunt ipſum petm. quedam tonſequunt᷑.quedã eircumſtant. Petm aũt antœdunt aliqua ex parte auerſionis AXliqua ex parte a uerlionis. Ex parte aùlſioms anteredut ip̃m pecctatum iſta tontemptus obmiſſio ingratitudo · mo bedientia pꝛeuaricatio. illa vero que petrᷣm antedunt ex ꝑte ↄuerſionis ſunt hec. co gitatio· libido.tocupiſcentia· delectatio · puerſa intẽ tio. conſenſus. Klia ſunt qᷓ pctm ſequunt᷑.ſicut eſt matula de⸗ foꝛmatio imaginis dei a reatus obligatio ad penam eternaz Sunt adhuc aha que pctm 200mitant· vt ſunt peccatoꝝ circũ ſtande que petm aggrauant vel diminuũt. que notant᷑ in hoc verlu. Quis quid vbi per quos quotiens tur quomõ quando. Kcho enim depꝛauat᷑ etiam illa que ſunt de genere bonomm. qñnq; in prinupio · qnq; in medio·qũq; m fine.a hoc per malã mtentionem. vel negligentiã: vel vanam gloꝛiaq;. Pnuzʒ pctm dicit᷑ maius altero multis modis.ſcʒ cauſalitate-vt pctm luu⸗ ſeri. vol generalitate vt pctm ade, vel defoꝛmitate vt peẽm in⸗ de. vel difficultate remittendi· ſicut petm in ſpmſanctũ. vel peni culo. ſicut petᷣm ignorantie. vel in ſepabilitate vt perm cupidi tatis. vel ꝓnitate vt peĩm carnis. vel offenſione vt pcẽm vdo latrie. vel expugnãdi difficultate vt luꝑbia. vel ment cœcitate vt ira. Circa pcti grauitatem nota· qꝙ; mhil eſt petᷣm viro per⸗ fedto quod non ſit pcẽm imperſecto miſi in his que vouit Maz perfectio non mutat genus peccati · ſed qntitatem auget. CToerans— . Oe diuiſione peccati (Capitulum. vi. 3 Di niſio peccatoꝝ multiplex eſt. alia eſt em̃ 'm cauſazʒ efficien tem m ſe vt hoc pct̃ᷣm. ahud ex impotentia. aliud ex ignoꝛãcia. aliud ex malitia. Klia ſumit bm eauſam effieientem ratione annexi m quam ſumit᷑ hec diuiſio. Pceẽm aliud eſt ex amoꝛe male acedente. aliud ex timoe male humilian e. hoct eſt dieere q homo poaus vult perĩ m committè ᷓ amato carere aut malũ pene quam timet incurrer. Sumunt᷑ etiam peccatozꝝ diuiſiones ?m cauſam materialem area quam hm cauſam materialem ↄtm quam peimo modo ſumitur het diniſio. Petm aliud coꝛdis. aliud ons. aliud operis. Item hoc pctm ahud ogitati oms. alind lotutionmis. XAhud operationis. Becundo modo ſumit᷑ hoc pet̃ᷣm· aliud eſt in deũ. aliud in lſeipſũ AKliud in pximu3. In deñ diuidit᷑ pctm. aliud in patrem aliud in filium. alud m ſpmſan um. Kiijs tribꝰ modis peccatur in deũ ſcz male per mſidehtatẽ de deo ſendendo itẽ blaſphemãdo Jaęæz ſacramenta indigne tractando. Klio modo peccat quis in deum ſcz ipſuz bem piando. Et hoc fit triplhater· quia quandoq; temptat quis dei pouncia vt tum ſigna petit· qñq; dei iuſticiaz vt per eandens ferrum vel duellum vel ſimilia undicum querit Qiq; dei miſericerdiam. vt euʒ qnis bonitatem dei exammans tcõ nicit ſe ſtulte periculis. In leipſuʒ peccat quis ſimiliter tri bo modis videlicet neceſſaria ſibi ſubtrahendo. Item ſuperſflua lu⸗ mendo. item vltra vires quippiam aggrediendo. In ꝓximum pPeccat quis etiam triplititeꝛ· ſcʒ ꝓximo ſua auſferendo. Item ſua ſibi neceſſita non comunicando. Item malo exemplo m pcĩm illuz trahendo. ſumunt᷑ pꝛime diuiſiones peccaatoꝝ bm cauſaʒ fozmalem. a hot ſit tribus modis· quomiam vel ᷣm quahtatem vel m qnantitatem vel ſm relationez. ᷣm qualitatem ſumitur bee diniſio. Pcẽm aliud eſt cõ miſſi. aliud deldi quoeum peimũ eſt peeuaricatio pꝛe eptorũ negatiuoꝝ . ſcððᷣm eſt pꝛeuanieatio pecœptoꝛum affirmatiuoꝶ. Item peedictum duplex pꝛccatũ eſt Tontra duas partes iuſtide que ſunt declinare a malo· et facere bonum. Item aha diuiſio ?m qualitatem ſumit᷑ ſic. Peccatoꝛuzʒ quedam ſunt copoꝛalia. quedã ſpũalia. ̊ coꝛpoꝛaha maioeis ſunt inſamie. ſpũ alia maioris culpe ᷣm quantitatem ſumit᷑ hee Siniſio. Peccatoꝝ aliud moꝛtale. aliud veniale quoruzʒ peꝛimũ Dicit᷑ ꝑuerſio· ſedᷣm vero inoedinatio.quoniaz moꝛtale peccatũ eſt anerſio totaltis ab incoõmutabili bono. a ↄuer ſio totalis ad bonum comutabile. Sed peĩm vemiale eſt amo⸗ voluptatis in n.v. naauſe, dant, umähen di, e dmmie Humnn qun ſtur 8 an bo Adoms. nleppſi malind Alrr n vmäd niu ando, uſi, quent nmans rtnib lua lu⸗ imum on ſun npein auſ atem mitur rimü jeatio tu t Kan tonz ices ſt he ni atu 64 jen creatura atm deũ bm relati umit! aliud actuale. aliud ori ginale. Pltimo ſumunt᷑ diuiſiones m cauſaʒ finalem· Et hoc dupliater . quia vel m ipſuz appetibile vel bm actum hominis a ppetentis- öm ipſum appetibile ſumit Liber jonem ſumit hec diniſio. Peccatoz hec diuiſio. Omne qð eſt m mundo. aut eſt ↄcupiſcentia carnis aut ↄcupiſcentia oculoꝝ aut ſnperbia vite· quoꝛum pꝛimũ eſt a Petitus delitiarum. ſcdᷣm diuitarum: tercium honoꝛum. bm ackum homiis a ppetentis diuiditur petcatum m ſeptem vicia capitaha ſcʒ· m ſuꝑbiam. im muidiam iram acudiã auaridam gulam. luxuriam. Nota ꝙ quinq; ſunt genera operum nã que dam ſunt mala in le. vt ſunt illa que pᷣm naturã ſuq; ſũt mala. p, tñ per ahquam circũ ſtantia m fieri bona ſicut homieadium. Quedaz ſunt mala m ſe· vt ſunt illa que per nullam arcũſtan tiam poſſunt ſieri bona· ſiut ſunt odire deũ. vel foꝛnicari a hui⸗ modi. Quedam bona in ſe vt que ſunt bona ex genere: a tamẽ Pet fieri mala per cireumſtanti am. ſicut eſt dare elemoſinã uedam ſunt bona ᷣm ſe que per nullam crcũſtan tiaq; poſſunt ſi eri mala.ſic eſt diligere deũ ex caritate. Queð ſũt indiſferentia vt que net bona nec mala ſunt tñ poſſunt bona vel mala ſieri lſicut eſt mouere pedem ſine deliberatione vel omedere qn;; e effectu peccatt (Capit uum. vii . Vlita mala ſacit peccatũ hommi ante moetẽ a in mo⸗ te aà poſt moꝛtẽ. Ante moetem pctᷣm hoc operatur na turalia vulnemt. vt ſignat᷑ ĩ illo qu intidit m latro nes· quia intellectus obſcuratur im cogmitione ven et effectus. tepeſcit mn operatione boni. gratuitis ſpoliat Trenon. Diſperſi ſunt lapides ſanctuarij ne aliqð bonã pereat· Illa bona opera que quis peccando moetiſicat alijs ſaluandis dabunt᷑· ſicut qñ coꝛporali mote quis moeitur.fFratres et ꝓpinqui in bomis eius ſuccdunt. aiam maculat Treñ · 3. Denignta eſt ſuꝑ carbones fades eorum. ad penam eternam obligat Gene · Quacunq; die oomederitis ex eo meeiemini. conſcientiã amaricat Jerem. Vide q́; malum a amarum eſt dereliquiſſe. Indurat Prouerh. Pecca toꝛ tum in pꝛofſundum malorum peccatoꝝ venerit. Inſenſibilẽ reddit Gen. 19 Didebatur eis quaſi ludens loqui. Simile ha⸗ bes in cane ſubmergendo qui non ſen tit in collo lapideʒ donec in aquam extra nauem pꝛoijciatur. animam ocudit quia vita vem deo pꝛiuat Regũ. Saul in gladium irruit. Sed nota ꝙ pectĩm veniale diſponit ad meetem moetale vero infert moetem ſed obſti natio detinet in moꝛte. ad peccata alia trahit. Grego⸗ S CTercius Pectcatũ quod per penitentiam non diluitur.mox ſuo ponden ad aliud trahit. Exempluz habes in cayn· qui egꝗreſſus ſcilieœt a gradia ocddit fatrem. eod modo in ſigurm. Eg reſſus coꝛuug de archa interceeptus aquis et dma egiyſſa eſt vt videret . et virginitatem amiſit· Et indas egreſſus eſt xp̃m tradidit. et poſt adulteriũ dauid ſecutus eſt homieidium. Et ſic patet ꝙ pec catum eſt pena peccati. Peccatum enim quod in ſe eſt· tulpa di utur pꝛeœdentis petcati pena: a ita diceur aliqiid ſimul culpa et pena. ſed tulpa diutur ra tione adctionis. pena vero nane Paſ⸗ ſionisquia culpa eſt quod faumus. pena quod patimnr Liet igitur omnis tulpa fit a nobis- non tamen omnis pena eſt a nobis immo quꝛdam eſt a nobis adta. quedaz a deo inflicta quedam a peimis parentibo contracta. Et qꝛ eum qui fact qd non debet inſtum eſt pati quod debet. Ideo omnis pena iuſta eſt aO a diuina pꝛouidenua et potencia oꝛdinata. O aũt vnum peccatũ naſcitur ex alio ſic apparet in ſuperbia.quia vult om̃s pꝛecellere. dolet ſi aliquis ei equatur. et ſit ex ea naſcitur inui dia. Innid? quia deſfacile iraſcitur ei ceni muidet. ideo ex ea na ſcitur ira· ſed ira cum ſe vindicare non pocuſt triſtatur. Et ideo ex ira naſcitur acudia. acadia vero conſolationem querens ſa tit auarum. Kuaritia autem quia in temperalibus abundat teſt magis exercere gulagʒ. Gula vero WPter ventris repletionẽ deſacli ſpumat in libidinem: a ita generat luxuriã. Bona que funt infructuolſa reddit. et hot quantum ad meritum a ntu ad pꝛemium· ſicut ramus peetiſus ab arboꝛe non hcit frucum ſed areſcit aQ abilitatur ad moendmm. de talibus dicitur Deu⸗ tronomij. Maledickus eris ingrediens et egiediens ſcz eccle ſiam materialem ad oꝛ andum quia talium oꝛatio non eſt meri toria. didt Rugꝗuſtinus ꝙ; ſi tales lignant ſe cruce inc ludũt in ſe po uus diabolum q; exchludant⸗quia iam in eis per effedum habitat. Ex homme mlernum fadt.- quia in peccatoꝛe eſt ignis auaricie. ſetoꝛ luxurie tenebee ignoꝛande- vermis tonſciecde⸗ hits ↄcupiſcencie: de mones per effectum a huuſmodi. Pacuũ hominem tandem relinquit. Geñ. Term erat manis et vatua et merito. quia mundo adherentes ſugunt vbera arencta eo relinquũt fontem vite a venam aquazꝝ vinentium ac paludi⸗ bus · tur bidis ſe ſaciant. fallendo decipit ſieut lignũ putridũ de nocte hœns. a ſicut eſca in hamo piſtem detipit. ſtultum hoĩ⸗ nem demonſtrat: qiia peceando quis ſibi opprimẽda imponit it lignam ſuper doꝛſum ſuuʒ cremando colligit· illi ſeruit qui — — — ☛m — — –☛, – — —–—— — —— — — — — rden ſelliat Wung dt ½. didt. rgt ulprdi nula⸗ nni ma etn nſia⸗ iſatas nau ſtynun ult ofs twurimni er ea n Etideo erns ſ ndatpo hletioni na que näntug, fniunm r Deu⸗ gerte t meri vütin fectum tigns legge⸗ Caai vad 1409 pald i& m vi⸗ fynt itqul eum peo ſernido toꝛquebit Aug. Stultũ eſt in tali ſtatu viuẽ⸗ in quo quis non aundet mori. ſeqũ ꝙ pctm in moꝛte grauat hominem ; quia in moꝛte pꝛiuatur homo ſolatio viſibilium que dilexit. ſeʒ ebo · potu.amicis· rebus· lumine et requie. ꝓprio pii uatur coꝛpore ꝙ; nunq; tah foꝛma recipiet · immo vellet habè ſiuut quando peo dimidij parte coꝛroſum eſt a vermibus · quia ſtupebit anima peccatoris qñ toꝛpus reſumendũ videbit. Tur babitur peccatoꝛ in moꝛte quando videbit toncurſuʒ de monũ ad animam parentum ad res Trenoꝝ. Dmnes inimiei appre⸗ henderunt eam inter anguſtias. Poſtremo videndum eſt. quali ter pectatum pꝛemat hominem poſt moꝛtem confuſionem habe bit ex operum denudatiõe Propheta. Reue labo pudenda tua mn ſadi tua· expꝛobationem xp̃i audit in iuditio Mat.⁊ 5. Eſu rini a non dediſtis mihi manducare. requie et luce peiuabitur. Mat.zz · Ligatis mambo et pedibus pꝛoijcite euʒ in tenebꝛas exteriores i& vnde non valebit ei cantus iſte. Requiẽ eternaʒ dona eis domine · Suffragijs eceleſienon gaudebit Iſayas. Vermis eoꝛum non moriet᷑.a ignis eoꝛum non extinguet᷑ &. In in fernum pꝛetipita tur. Exemplum de lapide molari quem piecit angelus in A†ρo*ια 9. in mare dicens. Dot impetu mitter babilon m infſernum· a deo a eledis a ommbo boms ſeparabit᷑ Mathei ·25 Ite maledich in ignem eternum. a ſtatu penitẽcie radet Jeremias. Tran ſit eſtas finita eſt meſſis omnis ſpes mi lericoꝛdie pꝛetide tur Iſayas. Non remanebit teſta vt poꝛtetur igniculus ſcihcet caritatis de inendio. aut hauriat᷑ aque paruzʒ de fouea ſciheet diume miſericoꝛdie. Bicut itaq; petcatuʒ noœt in peccato exiſtenti · at in peccato merienti.ſit etiã młtipliciter nocet etiam petm ipſum deſerenti a de illo petenti· quia gloꝛiã pꝛime innotventie nunq; recuperabit. Sicut em coꝛrupta decetero virgo nõ enit ita ſemel peccans nunc; ſe nõ peccaſſe gaudebit. Illud multis exemplis oſtonditur. NHam poſt ſanationem vul neris ſemper manet cicatrix. Item qui ſemel furatur ſemper fur diatur. Item domus eius domus diſcalciati de cetero poteſt dict Item ſymon lepꝛoſus quem dñs a lepꝛa mundamt poſt emun dationem tamen ſemper vocabatur ſpmon lopꝛoſus. Item tem plum quod wediſicatum fuit poſt deſtruchonem pꝛimi. nullo modo fuit ſimile in puleritudine templi pꝛioꝛis· ad penam obli gat temporalem. Vnde non exibit inde donec reddat noniſſi⸗ mum quadrantem. Item regnum cœlos um non intrabit·. donec lignum ſenum ſſipulapena peccatosꝛum tam moetalium ꝙ;ᷓ ve malium que in pꝛeſenti ſoluta non eſt ſuper ipſum cremetur · a gloeia retardat quod figuratũ eſt ĩ abſolone qui poſtq; patri teconaliatus fuit. manſit tamen duobus annis ꝙ faciem illius mon vidit. Icem tamdin differ tur qs ab omni gloia quouſq; Kat ſine omni mactula ſicut erat in baptiſmo &- Tempus amiſ ſum a pꝛemiuz quod ſibi potuit conquirere cum pꝛemio nunqᷓ; retuperabit Jereme. Qui venit ad id qð vendidit non wuerta tur. Obſcurat oculum cognitioms a hoc ꝓpter ſtercoꝛa irandi num que ipſum œcauerant vt ſignatur in thobia K · Apeopter trabem qui intus erat Kug. Dculis egris odioſa lux eſt. licut noduis a veſpertilionibus &π. Et hot nota de quodã ceto quẽ dominus licet illummauerat non tamen ſtatim perſecte vidit. ſed vidit homines pꝛimo vt arboꝛes ambulantes. Affectũ red dit tepidum . ſicut in pede vulnenatus etiam ſanatus rlaudicat et arboꝛ mota de loto luo virtutis aliqnid amittit. vnde dickũ eſt homii poſt peccatum. Spinas a tribulos germinabit abi. Et dickum eſt lerpenti. Super pectus tuum gradieris. faſtidinz bomi genemt Exodi. Rmma noſtra nauſeat ſuper cabo iſto le⸗ miſimo Rugꝰ?. Palato nõ ſano pena pams eſt qui ſano ẽ ſua⸗ ms. Item dixit de ſe. Polteq; conuerſus fuerit plus valebat ma lunn molitum q; bonum inſolitum. Ad bene opemndum impe dit Geneb⸗ 10· VPxoꝛ loth ſpidens retro verſa eſt m ſiatuam ſalis ſcilicet ꝙ ſterilem faut terram Geneß·3. In dolore paries ſcili et filios bon oꝛum operum. Ad reſiſtendum &mpta nombo debilitat Judicũ. Gampſon poſt crimum pꝛetiſionem amiſit vi res.q arboꝛ leſa per ſecurim cicius vento deyjcitur. Feruose mi mniut caritatis. ſicut eclipſis ſolis duꝛ poſtmodum nocer terre ꝓ eeo ꝙ modito tempo?e ſibi virtus radioæum ſolis ſubtrahitur. 3. Regum pꝛimo. Dauid ſenuerat a cum operiretur veſtibus non caleſiebat &ι Et aqua caloꝛem ignis vel minuit vel extin⸗ guit. Doloꝛem a timoꝛem de letero ſemꝑ mnfligit· doloeem q dez quia certus eſt de perpetrata culpa. Timoꝛem quidem. quia in tertus eſt de venia Kug?. Penitens ſemper doleat: àa de doloe gan deat et non ſemper doluiſſe doleat. Per peccatum corruma pitur poteſtas liberi arbitrij dupliciter · ſcz m agendo et in ſuſſi piendo. In agendo quidem quia non poteſt facre ſemper qued opoꝛtet vel vitare quod nocœt. In ſuſcipiendo aũt quia gauaz ſtabilem non poteſt ſuſcipere in hat vita. Iteʒ coerumpit᷑ ratto Dupli eiler ſcz quantum ad diſcretionem indicij inter bonum eet malum: Item quantum ad deliberationem tonlilij inter expedi ve uſti 1od 10 t Teoeoercius ens et inexpediens. Item coerumpit᷑ effectus duplierter ſcilicet in oꝛdine à in modo. quia nec ſemper eſt oꝛdinatus. net ſempeꝛ moderatus. Peccatum nocet multis ſcilicet· ipſi facienti. oſal⸗ miſta. Pcẽm meum contma me eſt ſemper. Dis qui ſunt in pur gatoeio quos non poſſunt peccatoꝛes inuare tam efficauterſi⸗ cut ſi eſſent in gracda. Ipſis damnatis et hot per modum con⸗ inndiomis. Quarto enim plures funt in inferno: tanto maior hoꝛroꝛ et pena. Fallit emm m mferno illa requla. Solatiuz eſt miſeroꝛum ſodios habere penamm. Saluatis a hoc per modũ ſubtradionis. Mam ex conſoꝛtio ac ſocietate gloꝛifſicatoꝛum ha betur gaudium actidentale. Deniq; nocœt ipſis viatoeibus. tũ pꝛo eo ꝙ ades eoꝛum contra demones minuitur m illo: q pec pectatum perpetrat· tuʒ pꝛo eo ꝙ aliquos malo exemplo cor rumpit et ſcandaliſat. Wulta mala ſimiliter euemũt hoi ex eo quod in peccatum aliquod per penitentia; ſurrexerat reedinat Primum eſt ꝙ homo ſit impotentioꝛ ad reſurgenduz Debꝛeos impollſibile eos eſt qui ſemel illuminati ſunt τι Becundum eſt ꝙ vitium foꝛtiſicatur ad impugnanduzʒ Rugꝰ? loquitur de ſe Plus inquit valebit maluz molhtũ q; bonum inſolitũ · Terciã eſt ꝙ culpa fit diſfialioꝛ ad remitrendum Jeremias.O cq; vilis ſcta es mmis iterans vias tuas Vnde etiam diat᷑ ꝙ vulnus iteratum tardius ſanatur. Quartuz eſt ꝙ deus fit difficilioꝛ ad pꝓlacandum. 3. Reg·1. de ſemei qui ad peimã petitionẽ inuenit miſericoꝛdiq;· eo tamen pacto ꝙ ſtaret in iheruſulam. ſed qndo ſecundario petiuit fſine omni miſericoꝛdia occiſus erat. Auintuz eſt ꝙ dyabolus difficilioꝛ eſt ad expellendũ Lu. unc aſſumit ſeptem ſpãs nequieiores ſe: a ingreſſi habitant ibi. a fũt nouiſ ſima hoĩs illiꝰ peiora pꝛioribus. Sequit᷑ de coꝛruptione ſpedei modi a oꝛdinis. Vnde nota ꝙ bonitas naturalium comparata ad animam quam ſpetioſam faut S ſpedies. ſed comparata ad opus quod modiſicat· ð modus c comparata vero ad ſinẽ ſeʒ ad deum ad quẽ oꝛd mat᷑ aQ oꝛdo. XKlio modo coꝛruptio ſpeciei eſt diſſimilitudo amme ad deũ. Species enim aĩe ſimilitudo dei eſt. Coꝛruptio aũt modi eſt dei non extenſionis virtualis ſiue mſirmatio potentie que ex hoc eſt ꝙ amma non ſuſtentat᷑ abo ſpũ ali guſtando qm̃ ſuauis eſt dñs. Coꝛruptio auteʒ oꝛdinis ẽ im aia cum aſpedtus et affectus deoꝛſuuz eſt ad creaturas extra naturaleʒ ſitum. Cum enim hec que ſunt quaſi eaput aĩe ſur ſũ ſunt ad deuz in naturali ſitu a oꝛdine ſunt alioquin homo erit quaſi euerſus. Küter pꝛinatio ſpedei ẽ defoꝛmitas ſiue carẽtia debite rectitudinis voluntatis. R edtitudo autem voluntatis eſt vt non declinet a ſuis extremis ſcʒ a deo pnapio et a deo ſine vnt videlicet qui oĩa habet a deo prinapio· reſerat etiaʒ ad deũ finem. Qñ vero ſibi quiſq; quod ha bet attribuit aut point aliũ fſinem q; deum turuus eſt. Iteʒ pꝛin atio modi eſt exæſſus ꝓprie voluntatis· ſcʒ eum vult aliquid diume voluntati contmarium. Item pꝛiuatio oꝛdinis eſt auerſio voluntatis a deo a conuerſio ipſius ad creaturam. Item ahter cratura rõnalis a ſũmo bono eſt m triplicis cauſe habitudineʒz ſcʒ efficientis cauſe foꝛmalis. et finalis. Et ideo nata eſt opera ſua agere a deo et hm deuz æ ꝓPter deum · àa hoct hm modum ſpeuem a oꝛdinem ſibi inſitum Sed qm̃ eadem rationalis creatura de mhilo ſacta fuit· potuut deſicere in ſus adtiombo vt ſcʒ operati ones ſue nõ eſſent a deo ae nec per hoc ?ᷣm deum nec ꝓpter deum. Hoc autem elſt peẽm ipſius ſpeciei modi et edinis coruptiuumX. Oe peccato oꝛiginali ᷣm rem (Capi. vin. Epedito de peccato in genere diee ndum eſt de peto ligit᷑ aĩa non ſit extra duce.tamẽ originalis culpa ab aiĩa ade tranſit ad aias poſterioꝝ mediante carne ꝑ eupiam gen erata ita ꝙ ſicut ab aĩa peccante infecta fuit caro ade a pꝛo na effedta ad hbidinẽ ita ſeminata ſetũ trahens infectionem vi⸗ ciat aĩiam Ex quo patet ꝙ pctᷣm originale eſt in carne a in aia ſed in car ne materialiter & originaliter. in aia vero foꝛmaliter tanq; in ſubiecto. Sola em aĩa ſuſceptibilis eſt virtutis Q vicj q tñ ſicut dictum eſt ex coiundtiõe ipſius ad copus coeruptum cõtrahit iſtud viaũ ſicut qñ quis cadit in lutum fedatur à ma tulatur. Talis aut infecio aĩe non tm̃ eſt anime pena ſed etiam culpa. Ipſa vero tulpa que eſt matula in baptiſmo delet᷑ pena antem que fomes appellat᷑ ſiue peccandi ꝓnitas manet poſt baptiſmum . ſic enim in baptiſmo turat᷑ ctulpa quantũ ad reatũ damnationis eterne . ꝙ tñ remanet ipſa pena quantũ ad actũ æ motum ooncupiſcentie cum quo nos opoꝛtet q;diun vinimus pugna. Mon extinguit᷑ toncupiſcentia per gratiq; cõmunem im alhquo homine · qð dieo ꝓpter beatam virginem in qua fuit exuncta in cceptione filij per graciam ſingularm. Ex p̃dicis patet ꝙ perſona coꝛrumpit naturã.a etontra natum coerupta eoerumpit perſonam. Nam per petᷣm peimi hominis coꝛrupta eſt humana naturma. ſed natura ſic coꝛrupta coꝛrumpit perſoꝝ nas alias. Nota autem ꝙ coꝛruptio perſone eſt matus mentis ,„ *% 1 in ſpece. a pᷣmo de originali hoſt hot de actuali· litet is e Md Liber coꝛ ruptio vero nature eſt inſectio carmis put eſt prine pium aꝰ car nem alteram. deniq; nullo modo debet im putari deo inſecti⸗ anime. liet eam creando infundat a vmat eũ carne infecta. ſa oꝛdfnatiſſimum fuit ꝙ humana natu ma ita conderet qp tõdita ꝓPagaretur· a ꝙ peo peto pumretur. vnde ſitut in conditione ſeruatus eſt oꝛdo ſapi encie- a in ꝓpagatiõe ſeruat᷑ oedo nature ſie m punitione ſeruari debuit oꝛdo iuſti cie. et ita patet ꝙ non eſt contra diuinam equitatem ſi ad poſteros culpa tranfmittit᷑ Dicendum ergo ꝙ oeiginalis culpa tranſfuſio nõ eſt a deo nec a natura condita ſed a vido pꝛimi hoĩs petrato· a hot eſt qð ait Rugꝰ. ꝙ petm oꝛiginale non tranſmittit᷑ ad Poſteros ꝓpa gatio ſed libido. Bic em conditus eſt. vt ſpũs ſemp peſſet coe⸗ Hꝛi: a coepus ſubeſſet ſpiritui. qdiu ille ſuo obediret ↄditori Et econtia ſi ſpũs non obediret deo. iuſto inditio coꝛpus inci⸗ peret ei rebellare. Sicut igit᷑ ſi adam ſtetiſſet· coꝛpus ſuũ ei obe diens fuiſſʒ a tale ad poſteros tranſmiſiſſet. Sic adam ex quo peccauit caro eius fada eſt rbellis ſibi. opoꝛtet ꝙ tale ad poſte ros eius tranſmittat·. a ꝙ deus ſm inſtitutionẽ peimariq; idem topi aĩam infundat. Ex hoc patet ꝙ pr̃ eſt cauſa pct᷑i oꝛiginał in filio· ſed cau ſam hit intelligas in genere cauſe efficiẽtis. om̃s per toncupiſcentia; nati naſcimur filij ire ꝓpter q; incurrimus deſeckum multiphoem cauſa aĩe toꝛpis ad quas ſubſequit᷑ pe na moꝛtis et pena carendie diume viſionis a amiſſioms gloꝛie cleſtis non ſolũ in adultis.verum etiã in paruulis non bapti⸗ ſatis qui pena minutiſſima inter teteros puniunt᷑. qꝛ ſolã penaq; damm habent ſiue penam ſenlus. Onginale peĩ̃m ſic curat pezꝛ baptiſmum in parente quod mhhilommꝰ ab eo qui euratus eſt tranſmittit in plem ptẽm oꝛiginale ſicut videmus arcumciſus generat ſilium cũ pꝛeputio. a granum nudum ſemmatũ pꝛocre at qranum tũ palea. Et hec eſt ratio. quia homo generat filiuz nõ m ꝙ curatus eſt in mente ſed bm qð coꝛruptꝰ eſt in carne non bm ꝙ ſpiritualis ſed pm qð carnalis. — beccati oꝛiginali pᷣm nomen Capi ix. Riginale peem habet multa noĩa:et hot multiplici nmtione. hm enim ꝙ originale pcẽm tomparatur ad animã vocat᷑ infirmitas quia reddit aiam impotentẽ reliſtendi motibus. Item ſeditas quia ꝑ ipſum aĩia maculatur- Item ꝓnitas quia per ↄtinuꝙ inclinationẽ appetitus ad malũ Nem coꝛruptio quia ducit ad nihilum ad pctm. Item vicum quia eſt diminutio bonoꝛum naturaliuz. Itez lang uoꝛ natune – Teraus qꝛ dumt mn natura coꝛrupta. habet etiq; noĩa pᷣm ꝙ tomparat᷑ ad coꝛpus: qꝛ votat᷑ lex carms· eo ꝙ lege diuma tarni ſit infli ctum. Item lex membꝛoꝝ· qꝛ mouet oꝛgana ad opera ↄcupie- Item tyrannus ꝓpter dnatonem. qꝛ violencia in ipſa contupi fcibili. Item fomes qma ſicut anis fouet ignem · ita per ipſum fouetur pctm in tarne m actum nutritiue aà genenatiue. Iem ſtimulus carnis- quia ſtimulat carnem ad pꝛrimos motus a ad animum ad oſenſum Mabet q; noĩa put tomparat᷑ ad actus delecktabiles m hoc vocat᷑ toncupiſtentia que ſonat vicum in actu ꝓut eſt viqum in adultis. Item ↄcupilcibilitas que ſonat vicium in potentia pꝛout eſt in paruulis. Dabet etiam nomen bm ꝙ comparatur ad pꝛimuʒ homimnem a quo contrahitur⸗ ſic vocatur pcĩ̃m origanale quod eſt carentia debite iuſtiae. Oe pꝛimis motibus (Capitulum. x catũ actuale frequent᷑ habet oꝛtum a pꝛimis motib⸗ Vnde ſciendũ ꝙ in ſtatu innocentie nõ mouet᷑ ſenſu⸗ alitas mſi ᷣm motũ rõnis · ideo ſtante hoĩe nõ poterat in eo eẽ prctm etiam vemiale. Munc autẽ qꝛ ſenſualitas rõni repugnat- Ideo ꝑ pꝛimos motus neceſſe habemꝰ cõ mittere pcetᷣm veniale Primi motꝰ et ſi par titulariter et ſi ſigillatim poſſint declinari omnes tñ nullo modo pñt taueri· quia ſic ſunt pectata ꝙ ſunt etiagʒ pene peccati.et ideo merito dicunt᷑ vemalia quia hocip̃o ſunt digna venia. Primus motus ſit deſtribit· ꝙ eſt mo ms ſen ſualitatis ᷣm impulſũ fomitis impetuolſe tendens ad fruitionẽ creature delectabilis · Duplex modus diſtinguit qᷓntuz ſpectat ad pñtem mateniam ſcʒ pꝛimo pꝛimus qui eſt naturahs a ſcðo pꝛimus qui eſt ſenſualitatis. Cuʒ ergo loquit᷑ de pꝛimis ꝙ ſint pe ceata intelligen dum eſt de ſco pꝛimis. quia pꝛimo pꝛimi nõ ſunt pecceata tum ſint naturales a extra genus moꝛis . qð patet per hot quia non ſequit᷑ imaginationẽ ſed ſolũmodo naturaliũ qualitatũ adtionẽ. Mhotus aũt ſcðo pꝛimi ſunt peecata qͥa ſunt actus mordinati in genere meꝛis. qð patet ꝑ hoc ꝙ tales motꝰ ſunt ſenſualitatis qᷓ ſubiacet in talh bo dommio voluntatis Polũ tas autem eſt prinapium moealium ſicut habet ·?. Methaph. Dic eſt ꝙ ibi genus moꝛis incipit vbi pꝛimo dñium volunta⸗ tis inu emt᷑·hot at᷑ eſt in ſenſuahtate. Guis ergo ꝓpter mationẽ pꝛ edict ã ſit in ſenſualtate peccatũ· nõ tñ hoc erit moꝛtale · h tm̃ modo veniale: quia voluntas non habet dominiũ completum ſuper pᷣmos motus qu ſunt ſenſualitatis · vt in illis adubo· qui⸗ Vm pcetm aliud ſit actum. aliud ↄtractum. Ipm pec⸗ — — —-ʒ — —. — –— „ — X S * . .. ii Per imperium roõnis p cedunt . ſed habet in eis dominiũ intõple tum. ſicut eſt in illis adtibo. qui non ex imrerio rõm e. m uln aro qaug non ex impeno miis pedunt n Aauñi vo untas tales motus ſenſualitatis impediẽ Poterat. a iõ · funt prim vemale. Primi q; motus idciroo ſenſuahtati aſcribiä n tur · qꝛ talium motuũ prinapiũ eſt ſenſualitas a ſubiectũ. Di⸗ 4 eendu eꝛgo ꝙ; pꝛimi motus bm p̃dicta ſunt pcta venialia tripli ” ci rõe. Primo qe mouent ad illicitũ. Scðo g funt qðammodo .“ voluntarij non m ſe . qꝛ ſicut dictum eſt nõ impediunt᷑ a vo⸗ ni luntate. vel etiã ꝓpter peecœdentẽ a pprehen ſionem. Tercio ꝓpteꝛ S delectationẽ annexaz. cu em aia per dolectationẽ coniungitur k creature obtenebꝛat a peioꝛat᷑· ſitut qñ iungit᷑ deo · illuminat᷑ et melioꝛat᷑. Nota ꝙ homo ꝓnioꝛ eſt ad mali ꝙᷓ ad bonũ multẽ decauſis. Primo qꝛ ſicut diut ſapiens · Sap̃ · . Corpus qð coꝛ „I rũupit᷑ aggrauat aĩam trahens illam. ſceʒ ad malũa non ſit eri⸗ de⸗ geas ad malũ. Scdo qꝛ ſicut diat RX.ugꝰ. plus valet maluz in tibe dodoii um. ꝙq; bonum mſolitum. Tercio quia naturaliter eſt faeihnꝰ nſu⸗ lcendere c; aſcendere. a vnus trahit magis deorſum ; decem e ſurſum. Quarto qꝛ incdtans ad malum pñs eſt. ̊ ſinis virtu tis ntt. abſens eſt. Deleckabile autem apprehenſum per ſenſum vel per male imaginationẽ quaſi de neeſſitate mouet ↄcupiſcentiaʒ. Qnto inari, gquia p lures tirtũſtancie requirunt᷑ ad bonum q; ad malũ. Sex LüNe to quia tendimus ad nem prinaupiũ ſeʒ ad nihilum. Septimo qma fomes qm mouet ad malũ ſemper intra nos eſt: glotiam i vero quam quenmus extm nos eſt. Octauo qma vires aĩe ſũt G gadiue ad diligendu mpoꝛalia· h paſſiue et matenales ad e etar ue ſunt graci⸗ 1 glieqnia non Pnt habe ri vV ir tutes E modð ſo acquiſitiomis. ſed modu redptionis. vnde malũ poſſumꝰ fa i re her nos· h bonũ non poſſumus facre ſine gra adiutrice. in De moꝛoſa delectatione et conſenſu in beccatts (Capitulum. xi nli Electatio carnalis moꝛoſa moetale petm eſt. ſj nnlla ſunt ditit᷑ moeoſa nili qñ ex conſenſu eſt. vnde nõ intelligi dNℳ R ltur hitmoea tpis ſod conſenſus. Saendum g ꝙ dele ou ſcta 10 Ri ſiſtit atra ðdſenſuʒ vemiale petr̃m eſt. Si vero ꝓ ceedit vl⸗ iyf⸗ terius dſenſus . ita qy vult inrius in delectacõe voluntari. nec n, tñ vult ĩ opꝰ pedere. talis inq; ðſenſus eſt inter moꝛtalia ↄpu ſen eandꝰ? qð maxie intelligi debet de pttis carnalibo.veruntñ iſte eti conſenſus illeebꝛam duplex eſt. quia ↄſenſus in illecebeã alqs n eſt ſubitus. non p̃habita delibe ratione. ſed ex ſola coꝛrupuõe i⸗ ationis quam pꝛecedit appetitus ſenſualitatis in pꝛimo motu „ Liber talis ↄſenfus ditit ſubꝛeptio a eſt petm vemiale. Kius ẽ ðſen⸗ ſus in deleckationem motuũ · qui eſt deliberatiõe rõnis a iſtud eſt pctẽᷣm moꝛtale vt dictum eſt. Si aũt ratio ↄſentit cũ delibera tione· que ſit per rões diuinas hoc modo · quia omne lege dei phibitum eſt vitan dum. tũt diet᷑ eſſe pctẽm in luperiori parte rõnis. Sed ſi deliberatio fit per rõnes humanas hoc mõ omne in quo tranſcendit᷑ medium virtutis eſt vitandũ.tũt d̃ petᷣm in inferioni parte réms. Adhuc poedit conſenſus vlriꝰ? qñ ſez Ponit opus conſumare. tunt voluntas ꝙ facto computat᷑ etiã li fatultas deſit ꝓfidendi opus ip̃m. ſi vero ſequit᷑ conſenſus et opus in his ꝗᷓ lege diuma ſint ꝓhibita. petm eſt moœrtale con⸗ ſũmatuzʒ. Ex pꝛe didtis tollige diſtinchonẽ qꝛ delectatio duplex eſt. ſez voluntaria a naturalis in delectatione pure natali.nec ẽ meritũ net dem eriti. Pobuntaria duplex eſt qꝛ alia eſt in crea⸗ toꝛe · alia in creatura. Delectatio que eſt in creatoe bona ẽ. de qua ditcit. p̃s. Chemoe ſin dei a delectatus ſuzʒ · ꝗᷓ at in creatura eſt duplex eſt. Aue dam ꝓpter deum a hec bona eſt · led ſumitur delectatio pꝛo oꝑatione rationis. non pꝛo paſſone. de qua p̃s Deleckaſti me dne in ſadura tua. Quedam eſt contra deum. Et ſimiliter hec duplex eſt qma queeam eſt non contra deum ſed pꝛeter deũ.a hoc peccatum vemale dicit. Quedam vero tontna deum eſt. a hoc eſt peccatum moꝛtale-· — De peccato venian. Capituum. xii baptiſmum pᷣmo ſurgunt vemaha. poſt het moꝛta lia Veniale autem peceatum eſt vt ait Augꝗꝰ qð hoiem vſq; að reatum petue moꝛtis non grauat · ſed pnam meretur a faaule ind ulget᷑. Peccatum veniale ſemper eſt a voluntate ad hoct mouente vel permittente vel non tohibente. Peccatũ aliqð eſt veniale tribus modis. Primo modo ex genere · licut verbuz ocioſum eſt veniale. Becundo modo ex euentu bm ꝙ per pnĩaʒ de moꝛtali fit veniale. Terdo modo ex caula vt qñ fiũt quedaq; ex infirmitate vel ignoran cia. que hcʒ qñq; ſint moetalia tamẽ dicunt᷑ venialia vel remiſſibilia ex cdomꝑatione ad pctm· quo d ſit ex certa malida. quod eſt irremiſſibile moꝛtale ex ſuo genere ſicut eſt foꝛnicari · quia tale qð etiam ſi fiat ex ifirmitate · tunt ſemper eſt moetale. Sciendum q; peccatuz veniale nunq; poteſt motale ſieri. ita videlieet ſi intelligat idem bm ſubſtantiam qð pꝛins fuit veniale moætale ſieri· a hoc neq; quantum ad adtum Eccatũ vemale mmeceis eſt tulpe· nazʒ in puulis poſt neq; quantũ ad maculam. Ratio huius eſt qͥa nulla res poteſt ttit ſar diſp Vit au rmn n⸗ iſud Ahen di iper dome paͤn gi atebi nſus et lecn⸗ ehece ntwa⸗ nat. d tatur imitur uaßs m. Et m.ſed contra n nottal vien zeretut 1 45 jalicd erbi; prin nede atanme genen Tercus mutare ſpedem ſuam. pectatum autem moꝛrtale et veniale ſunt diuerſe ſpedes peccati. Peruntamẽ adtus qui ex ſe eſt de genè venialis poteſt fieri mostalis quatuoꝛ modis. Primo modo ex tonſci encia: quia quicquid fit coontra conſcientiam edificat ad gehennam . etiaʒ ſi ſit ontra erroneam conſcientiam. Et hec eſt ratio·qma cũ in peccato duo ſint· cʒ auer ſio a cuerſio:penes pꝛimum indicat᷑ peccatum qm auerſio a deo eſt quaſi foemale· et tonuerſio ad creaturam quaſi mariale- Guis ergo leuare calamũ de terna videat᷑ leue vel indifferens: tamez qñ fit cntra tonſcientiam petcatũ eſt· qna ſpermtur bonum intõmutabile et ita fit auerſio a creatoꝛe. Scdo ex cõplacentia. Vnde Augꝰ Munllum pcĩm adeo veniale quod nõ ſiat moꝛtale dum placet Tercio ex diſpoſitione·quia ꝑ frequentem laplſum in venialia diſpomtur homo ad mortale · a ?m hot intelhgit᷑ illud Grego⸗ Vitaſti grandia uið ne abrutaris harena hot dicit quia ſit ſepe de peecatis minimis veni᷑ ad modica. ſieut de magna ſcintilla quandoq; ſurgit magnus ignis Pꝛouerbioꝛum. Qui negligit minima paulatim defluit. Quarto ex ꝓgreſſu quia qñ inſurgit veniale ſi non ꝓhiberetur poſſet pꝛogredi vſq; ad mortale. nõ quia ipſum veniale in ſubſtancia fieret mostale · quia ex ipſo occaſionaliter fieret pgrediendo moꝛtale. Iſtud patet in pᷣmis motibus qmu inter veniaha computant᷑. Sed quando delectatio to nualeſcit intm̃ ꝙ cõſenſus accdit iam peecatuz eſt moetale: Differencia eſt inter peccatuʒ moꝛtale a vemiale· quia peceatũ veniale eſt ibido ſiue voluptas in creatura citra deuz. Wortale vero eſt libido ſiue voluptas in creatura ſupꝛa deum.vel eque deo. Rectus enim oꝛdo eſt · vt bonum intõmutabile peefenatur tõmutahbili · et honeſtum vtili · àa voluntas dei noſtri noſtre vo⸗ luntati et ratio ſenſualitati.quando iſte oꝛdo peruertitur tune peccatum cõmittitur. Vtruʒ ali quis poſſit eſſe vel viuere ſine petcato veniali dum eſt in hac vita videndũ eſt. Ad qð dicen duz eſt ꝙ ſi loquimur de tota vita hoĩs · qu ꝑuenit iam ad eta tem adultam de excellenti ac ſpeuali gracia eſt ꝙ talis ſine peto veniah ſit. ſicut videtur beatus RKugꝰ? dieere de beata virgine · Gi autem loquimur de aliqua particula vite pꝛeſent· ſic poteſt aliquis eſſe ſine peceato vemiali. Iſtud patet per exempla. qͥa nauta poteſt ſingula foꝛamma nams in numero obſtruere: ne aqua intret.ſed non poteſt omnia ſimul obſtruere· vt aqua nuſ q; intret. vnde etiazʒ caritas perfecta non faut ꝙ petĩm veniale non adueniat ſed ſacit ꝙ non duret quemadmoduʒz caminus A wber— ignis non fatit vt gutta aque ſibi non apponatur · ſed facit vt appoſita atius extinguatur. Per fecta emim caritas ſtatim inflã mat hommem vt de peccato veniali doleat a peniteat quod nõ ſatut caritas imperſecta. vnde in imperſecis aggregantur młta vnialia per que ſit ad pꝛoſtrationem maioe diſpoſito. de effectu peccati venialis Capitu. xiii. S Ffedtus peceati venialis multiplex eſt. Primus qꝛ ad penã obhgatnon autem determinate a p̃aſe obligat ad penam eternaʒ vel purgatoeiam vel pñtis ſatiſfa⸗ Rioms ſed ad ahqua; illarum penarum: qm̃ ſm foeum ecceleſie pñtis ſatiſfacit homo leuiter· ſed ᷣim foꝛum purgateeij puniet᷑·. homo grauius · ſed p̃m foꝛum inferni punietur pꝛo veniali gra⸗ niſſime. quia eternaliter ſi cũ moætali a veniali deceſſenit. Exem⸗ plum eſt de hoc ꝙ menſuna vini qᷓ valet in loto vno ſex denari os ſi duutur vlterius valet vnum ſolidum. ſi dutitur adhue vlterius valet duos ſolidos. Pena tamen illa in inferno ꝓ veni ali intõꝑabiliter minoꝛ eſt q; illata ibidem pꝛo moꝛtali. vnde di citur ꝙ pena illata in inferno pꝛo moꝛtali eſt ſicut ſohditas.illa ta peo veniali ibidem eſt ſicut ſuꝑſicies illata pꝛo veniali m pur gatoꝛio eſt ſieut linea. illata pꝛo veniali in pꝛeſenti eſt ſicut pun ctus. Vnde ſitut illa quatoꝛ ſunt impeopoꝛcionabilia. ita inter penas paedictas magna eſt differencia. Setundus effectus eſt. ꝙ peceatum veniale animam maculat· a ponitur tale exemplũ KRliquando enim denigratur aliqua imago depicta intantũ ut videri non poſſit. Kliqñ enim ſic obſcuratur vt videri qudam poſſit ſed non plene diſcerm. Et ideo ꝓpter talem differentiam diat Gregoꝛius ꝙ veniale obſcurat. moꝛtale obtenebꝛat. De macula vero illa diatur ꝙ in ſaluandis omne peccatuʒz veniale deletur in pꝛeſenti a gratia finali: a hoc quantum ad tulpam: non quantum ad penamimmo illa ſoluentur in purgatorio. Delet autẽ grada ſinals peccatuz veniale in ipſa diſſolutione toꝛpoꝛis a anime ex virtute cõpletionis a ſui ſtatus q;uis non ſit motus ↄtritionis ad idem directus. öm hoc intelligit verbuz Auguſtini ·qui ditit ꝙ in purgatorio pt eſſe abſolitio a pena anon a tulpa hoc ab antiqnis dictum eſt. ſed modo cõmuniter tenetur ꝙ pet̃m veniale hine deferatur: a multis etiam qᷓntum ad culpam a in purgatorio purgatur. Quia dñs dicit de qui⸗ buſdam petcatis ꝙ non remittuntur · neq; in hoe ſetulo neq; in futuro.quod exponit Gregonius ꝙ venialia dimittunt᷑ in futia ro· ꝙ ſi intelligatur qᷓntum ad penam tm̃ · tunt exponit Gregꝰ dt . 10 772 u. 1 aliy leſe nei. gra⸗ en⸗ nan ue xdi pur pun mur eſt. hplü ut dam ſcm miale m:4 no⸗ jone non tbuz pen⸗ um nun n t TeKrcius ꝙ nulla eſt qnia etiam moꝛtalia quantum ad penam purgantk᷑ que hic ſoluta non ſunt. Teraus eſt ꝙ minuit ſeruoꝛẽ cantat ſieut aqua in ignem pꝛoiecta. liœt ignem nõ extinguat ſeruo⸗ rem tñ illius temperat. Quartus eſt ꝙ potentias aĩe in operibꝰ bonis laſſat. ſicut quando ponit᷑ onus ſuper equum mmus eſft pomptus ad ambulandum. Quintus eſt ꝙ retardat a glonriia. qꝛ homo qi deberet a poſſet ſtatim poſt moꝛteʒ cuolare coget Pter venialia ad tempus in purgatorio expectare. nunc; emm ab aliquo ſades dei videbitur · donec ſoluat ꝑ penas mmimuz quadrantem venialium peccatoꝛum. Opoꝛtet enim quemhbet ita mundũ eſſe ante mtroitũ paradiſi.ſicut fuerat in innoncia baptiſmali. Sextus eſt ꝙ bona cœleſtis glorie diminuunt. non quidam illa que iam debent᷑ a que habemus hit per meritum repoſita ſed que deberentur ſi venialia non ſierent quia medio tempoꝛe poſſent ahqua bona ſieri qñ ſiunt illa. Preterea poſt Petrationem veniahum opoꝛtet nos quedã opera conuertere ad ſolutionem hoꝛum debitoꝛuz per que nobis debeat creſcere cumulus eterm pꝛemij. Septimus effectꝰ eſt ꝙ vemalia ſepe ſũt otcaſio peccatoꝛum moꝛta liuʒ. Et hoc qᷓ̃tuoe modis ſicut habes ſupꝛa titulo ꝓximo.vbi dicit᷑ ꝙ actus qui ex ſe venialis eſt pr fieri quatuo: modis moetalis. Doc eſt etiam ſingulariter ad⸗ uertendum . ꝙ ſicut ad remiſſionem peccati meetals exigit᷑ de⸗ ſertio actus peccandi tũ voluntate in poſterum abſtin endi. Sie quoq; peccatum veniale in pꝛeſenti non dimititur. niſi et actu et pꝛopꝑoſito deſeratur. Z Oe viciis capitalibus (Capitulum. xiii Ecentcum actualum vnum eſt initiũ· dupley radix mus ſupꝑbiam. iuxta illud Eccleſiaſtiti · 10. Ynitiũ oĩg peccati ſuꝑbia. Duplex vero radix eſt ſcz timee male humiliãz amo male acœdens. tamen oĩs timoe o tuʒ habet ab amoꝛe Mullus emm timet aliqiud per dere. niſi quia amat illud habẽ Triplex peccati fomentum eſt ſcʒ tria que ſunt in mundo. Doc eſt concupiſcendia carnis oncupiſcencia oculoꝛum.et ſupeꝛbia vite. Septifoꝛme caput ſcz ſuꝑbia. iniudia.ira attidia auarica gula. luxuria. Inter que ſũt quinq; ſpũalia. duo vero carnalia Bufficienda vero hoꝛum ſeptem vicioeum ſic Poteſt colligi. Vo luntas noſtm ſic deoedinst᷑· aut quia appetit non appetendum aut quia reſugit quod nõ eſt fugiendum. Si pꝛimo modo · aut eſt interiꝰ.a ſic eſt vana gloriaaut exterius.lic ẽ auanicia. aut . 9 Inſeſius & tunt eſt delectabile. ſed liud deleckabile. aut eſt ad . conſeruationẽ indiuidui. a ſic eſt alimentũ qð appetit᷑ moꝛdi⸗- nate a gula. Kut ẽ ad oonſeruationẽ ſpetiei · t ſic ẽ coitus qui Appetitur a lauxuria. ſi auteʒ voluntas deordinatur quia efugit quod non eſt fugiendum. poteſt elſe tripliter. Kut enim bm ꝑ uerſum inſtinttum rationalis a ſit eſt inuidia. aut m inſtinctũ iraſcibilis. a ſic eſt ira. aut m inſtinctum ↄcupiſcibilis.a ſic eſt Artcdia. Ex his patet ꝙ quatu ſunt prinapia a ppetibilia. et tres ſunt vires ?m quarum inſtindtum eſt fuga ideo tantũ ſunt ſeptem capitalia peccata. Oeccata que dicta ſunt qñq; publice ſe oſtendunt. vt quando directe fiunt. Anñq; vero ſub quadam ſpecie boni palliata deupiunt. Vnde ſupbia quandoq; ditit ad hot. volo peſſe vt poſſim pꝛodeſſe.ꝗra dicit. Non debent illata mala tolerari ne ↄlueſcant inferri. Inuidia dic. Klijs bona nõ cupio nec in ſucœſſibus eleuantur Kctcidia dicit. Kd hor mihi in laboꝛibo parto ne indiſcretionis arguar. Ruaricia diat. ad hot ſunt multa tong reganda ne ꝓpter mopiam cõmittat᷑ furtũ xel rapina. Gula dict. d hor eſt coꝛpus cibis a potibus deli catioꝛibus nutriendum vt ſit foꝛtius dño ſer ui enduz. Luxuria ditit. Md tempus debet quiſq; ad libitũ viuere · a poſtea fortit᷑ penitere. Septem vicia ſeptem beſtijs comparant᷑. Vana ꝗlæœia comparat᷑ leom. inuidia cani. ira lupo. accidia aſino. auaricia eerritio. hixuria poꝛco. gula vꝛſo. X/liο mõ com ꝑant᷑ ſeytem vi⸗ ca ſeptem infirmitatibo. vana gloꝛia comꝑatur inflatiom In⸗ uidia lepꝛe. ina freneli. acudia litargie. auarida ydꝛopiſi. luxu ria ſebꝛi. qula epilencie. Septem vidia xp̃i paſſione curantur. Capitis in cruc inclinatio turat ſuꝑbiam. Dratio pꝛo inimicis iram. Rpertio latens inuidiam. poꝛtatio erudcis accdiam. tra⸗ ditio ſpũs pr̃i. coꝛꝑis cruci·mr̃is diſci pulo· veſtiũ cruciſixoꝛibo . chec inc curant auaritiã flagellatio luxu ia. tatio fellis gulã Be ſuperbia (Lapitulum. xv. Vnc dicendũ eſt de ſeptẽ vichs in ſpece et · pꝛimo de ſuꝑbia que eſt regina oĩm vicioꝝ. Eſt aĩ ſuꝑbia vt Aaait Kugꝰ. puerle celtitud inis a ꝓpetitus · vnde ſitut ugꝰ ait. Supeꝛbia ommibus inmdet ſcz ſuperioribo . quia illiz non equat᷑ inferioribus ne ei equant᷑ paribus quia ei equant᷑ SSuperbia dictur mitium omnis peccati triplidi mtiõe. Primo Apter cauſam que inuenit᷑ in omm peccato- ia in omin pero muenit᷑ contemptus dei qui eſt quedam cauſa peccati. Iſte aũt . ¹ . . — — — — — — — — — — —— — — — — — — led nordi⸗ qui inigt meng mſäni lc biliut ntäſh pubb guadmn dicre Ntila ona vt mihi iat, ad t urtü us del Lurutia 1 ſoti igloi manan un vi⸗ N Iy K. wn nar. minics m.tra⸗ aroribv X. einod av deſan eala Pino ie leait Teeoeercius tontemptus eſt auerſio a creatore·que in omĩ peccato eſt vbi Ponitur bonuʒ cõmutabile bono incõmutabili. Quia ſieut ſine caritate alie virtutes mihil ſũt.ita ſine ſuperbia alia vicia nihil ſunt. abſtrahe ſuꝑbiam et habebis gratiam.quia ſupe rbis deꝰ reſiſtit. humilibo autem dat graciã. Connexum enim inq̃ntum huiuſmodi nõ eſt rœptiuum ſed concauum. Scðo quia pꝛimũ principiuʒ peecatoꝛũ fuit ſuperbia. Doc enim genere peeccauit dyabolus in telo a pꝛimus homo in paradilo. Tercio qꝛ ex ea naſcuntur alia vicia m pꝛius et poſterius· hoc eſt mediate vel immediate. ſicut habetur ſupꝛa in titulo de effectu vicioꝛum. Eſt autem inter ſuperbiam à vanam gloriam talis differentia quia licet vtrobiq; ſit apetitus ꝓprie excellentie: tñ ſuperbus apparet ſibi magnꝰ intra· ſed vam glioſus appetit in ore alio⸗ aParere per laudem extra. Diuerſa peccata dicuntur radices æ iitia ſiue cauſe alioꝝ pectatoꝝ. ſed diuerſis reſpechbus. Buꝑ bia enim diatur mnitium ꝓpter tres cauſas ſupꝛa enumeratas- Libido etiam dicitur cauſa omnis peccati. ſicut ditit Rugꝰ. et hoc ꝓpter delectationem creature. que inoꝛdinate trahit animã et auertit a ſumo bono. Eſt enim hbido impꝛoba volutas qua mouet᷑ aĩa rauonalis ad hoc ꝙ delectet᷑ ĩ cratura. Cupiditas etiam didtur radix ommum maloꝛum. ſitut dieit apoſtolus et hoc ꝓpder eandez tauſam ſicut libido. Eſt enim hbido tupiditaz ex amoee mmeedinata ad creaturag. Luxuria etiq; ᷣm Caſſianũ dict᷑ dix omnis pcti: quia carnales delectatio es ſunt nobis naturales.að naturalia autem ꝓni ſumus a difficult᷑ reſiſtimug Inanis gloeie ſunt ſeptẽ filie võm Greg · Prima elt ino bediẽtia quia vani gloꝛioſus in nullo vult viden inſerioꝛ quod ſieret ſi faceret mandatũ. Secunda eſt contentio.quia vult᷑ vinere cum clamoee a per hoc apperere. Tercia eſt iackanda qua quis enu merat bona ſua vt laudabilis appareat. Quarta eſt y poe riſis qᷓ querit hommibus in exterioribus a Parere. Qunta eſt ꝑtinacia que factum ſuum malum vel dictum deſendit ne erraſſe videaa’=d exta eſt diſcoꝛdia que contra omne dictum aſſumit ↄtranrum Pter vanam ꝗloꝛiam. Septima eſt nomtatum p̃ᷣſumptio qua uis noua vel diat vel inuenit vt laudet᷑. Quatuoe ſũt ſpenues ſuperbie quas aſſignat Gregorius· 32· moꝛahuzj. Job. Prima eſt cum homo a ſeipſo eſtimat bonũ habere quod habet. Scða ſi deſuper datum credit. pꝛo ſuis tamen meritis accpiſſe putat Tercia cum iactat ſe habere qð non habet. Quarta eſt quando eteris deſpectis ſingulariter vult videri. Per peimam a ſcam Libeoer ſpedem iniuniat homo deo in ſe: quia per pꝛimã ponit ſe homo rotam caulſam lui bom.ſed in ſecunda ponit ſe cauſã prindpalẽ In tereia vero ſpetie minriat᷑ homo deo in pꝛoximo.in quarta autem iniuriat᷑ deo in hoc qð non habet. Gradus ſuperbie bm Bernhardũ ſunt.iz.qui ſũt curioſitas mentis leuitas inepta letica:iactantia:ſingularitas· arrogantia pꝛeſumptio/pttᷣoꝝ deſenſio· ſimulata ↄſeſſio· vebellio · libertas · peccandi cõſuetudo Mumerus illoꝛum ſit actipitur.homo per ſuper biazʒ iniuria tur deo a hoĩ cui debet eſſe inſerioꝛ· ſex pꝛrimi gradus determinant. Hm iniuriam pꝛoximi qu debet eſſe par. quatuo ergo alij ?m inmiriaʒ que fit hommi ſu perioꝛi· due vltime determmant᷑ ꝓprie quantum ad iniuriam que deo immediate fit. hoc ideo diamuz gquia a ſuperiores gradus in deum redundant . mediante pꝛo ximo. Gmdus autem vocatur quia ſit a minoee ꝓgreſſus vſq; ad maioꝛem. Primus enim maius elt · ſecundus eſt peice · et ſic atteſtando inuenitur ꝙ vltimus eſt peſſimus. vnde minria que reſpecku paris eſt mmo. Illa vero que ẽ reſpectu ſuperionis eſt mai · ſeð illa que eſt reſpectu dei eſt maxima ꝓpter qð et tali iſti gradus oedmant. Superbia multa mala fact. Primo id qð dei eſt vſurpat ſcʒ gloꝛiam. Yſaias. Gloꝛiam meam alteri non dabo. In bonis emm openbus que faamus duo ſunt videlicet honoꝛ a vtilitas. ſed pꝛimum dominꝰ ſibi reſeruat aliud nobsi cribnit. Vnde debemus deo partem ſuã relinquere ſi noſtra ꝑte nolumus ſpoliari. Scðo perſedos viros impugnat. Gupeꝛbia enim eſt q̃ſi tueris babel que vſq; ad celosa. vſq; ad celeſtes vi ros debebat pertingere. Kugꝰ. Superbia etiam bonis operibo inſidiatur vt pereant. vnde ſuperbia mnexpugnabils eſt ſicut caſtrum in alto monte ſituʒ. Tercio gracia dei hommẽ denudat Petrus. Saperbis deus reliſtit · 2. Regũ .i. Mons gelboe nee ros net pluuia veniant ſuper vos· vnde hm naturam connexũ non eſt reeptiuum ſed concauum. Quarto hominez deo pꝛinat Hugo de lancto vickoꝛe. Huperbia aufert mihi deum. inuidia pꝛoximum. ira meipſum. Superbia deo eſt odibilis. Prouerᷣ. Tria ſunt qᷓ odit deus paupereʒ ſupbum &ς&. Deum impugnet quia vexillũ mimici ſuiad yaboli ponit in caſtro ſuo et deponit vexillum xp̃i ſqʒ cruæm quam ſemper homo deberet poꝛtare vᷣm illud. Qui vult venire poſt me abneger ſemetipſũ &. Diabolo hoĩez aſſimilat. Ipſe enim diabolus eſt rex ſuper omnes ſilios ſuperbie.vnde ſicut dñs ait de caritate.In hot cognolcunt oẽs quia mei eſtis diſcipuli li diledionem habueritis adinuicem Haſ dpalolus d ſapbin. e ſuꝑbia. In hot gnoſcũt oẽs hoĩes . Wominem ſtultum demonſtrat: quia ancilla; oænar et dominã nudam wlinquit. Stez quia magna p modito veridit laudez K. Item quia ecredit ſe poſſe eum ſiſper bia illuc atringere vbi ia dyabohus exiſtens nõ potuit eum ſupbia wmanere t. Deijat ſcan dentes in alt im deſachh cadunt et gm ſe ele uant ſub hodio humili deſacil caput ledunt. . e inuiia (Lapitulum. xxi. IEm Damale. Inmidia eſt triſtieta de alimis bomis Dr aütjnnidia a non vrdendo. quia non poteſt vide bo npo mna a 102 vnde diplicentia bom que elt muidia oteſt nota ri vi viſionez mende vel exterie. ſit vult Seneca di ens Anicqd ti m eente fugimus in geſtu ocul vix videm?. Qin; filias habet aa ehn nepa drie lead ranr nm. ij n ipe famg ſercio afflicho in peoſpenis paoximi Quarta ſuſurmtio que ẽ tĩ detradtio latens. Quinta det racno hec aũt ſit m aꝑto intenditq; dad melios a Parere illo cui detrahit. Inuidia multa mala hat De aon lumine œcat᷑ quia bona ꝓprim videre non poteſt. vnde inuidꝰ iar compara?᷑ noctue et veſpernhoni Rugꝰ Oaulis egris odioſa whei hix qae puris eſt amabilis de vita moeib. Grege⸗Danis vitaz ape fotium roborat paruuloum necat· Vnde mnidus comparat Ntpi febeicitanti: ciu enam bom cibi ſunt contrarij. Deo tontmriat. fenri quia tam bonus eſt deus vt ait Augꝗꝰ? ꝙ etiam de malis bonũ gib ehciat. ſed econuerſo iſti tam mali ſunt ꝙ de bonis malũ eliciãt ore Item dmina bonitas omnia ſua tomumcat. iſii vero non. Item ndet deoo placer bong hois at ma lum diplicet. iſti aüt eſt econuerſo denet Bonum gracie a nature peruertũt. vnde ſieut omnia munda mei mundis· ſic iſtis oĩa ſunt immũda·a ſic bonis oĩa cooperãtur rinat m bo nuʒ ita inuidis bona coperantur in malam. vnde tales uidin conuertunt etiqz aumm in cupꝛum. gẽmas in hutum gmnum gerb⸗ m paleam. vmum in aquã: mel in ſel: diem in noctem. gaudiũ grt m meroꝛẽ: roſaʒ in paluꝝ. balſamũ inſterquilimũ / electuariũ c im venenum Mommez nſialedieit Yſayas. ca · · V e qui dieunt nin bonum mabuʒ &τ. Stultu effidt: nimis enim errat qi ſibi vult r idaroo vnum oculum erni ꝙ etia alijs vnus eruaturſit facit ſios mnidꝰ dyabolug qꝛ ꝑ hoc ꝙ aljs inundt ſibi magis nocent bis Kuackarem ſuum toequendo ledit Seneca. Vtinã mnui di in oĩbo n tinitatibus aures a oculos haberent vt de omnibus pſedtibus Liber tœ querentur. peorimũ fraudulenter deupit · vnde inuidus d⸗ paratur cani qui blanditur in fadie mordet a tergo. Atem iu⸗ de qui oſcnlo xp̃m tradidit. Item homini perlido quu ledit ho⸗ minem ui eum nuncq; moleſtauit. EC Jra a eſt vt ait Rugꝰ? vla . Jra eſt motus ammi datatus ad penã. het eſt diffini . tio ire ꝑ vitium non ꝑ zelum de qua a hie eſt agenð Jra igit duplex habet elle keʒ eſſe natuè a eſſe moꝛis put ergo deoꝛdmat ad optimũ habet eſſe mœale quo viciũ eſt. quia ira nõ eſt pcẽm rõne pure paſſionis imo pena· ſed cũ hoc dicit qᷓn⸗ tum ad occaſionẽ per quã deoꝛdinat hoĩem a qᷓntum ad deum a quantũ ad pximuzʒ. Vult em a ſe expetere vmdictã quã non debet mii a deo expetere vel a indice ſub deo dltituto. Vtz⸗ “l quis ten eat᷑ remittere miuriã inimico petenti Nlota diſtinchonẽz qꝛ ex iniuria ſolent oriri tna Primũ eſt rancoꝛ in affectu. ſcom rancoꝛis ſiqnum in effedtu. teraum eſt adio contra miuriantem Primum tenetur quilibet ſtatim remittere a ſi non roget᷑ · eom te iet᷑ remittere veniam veraciter petentiii parato emendane bm facultatẽ ſuam. teraũ non tenet᷑ remittere. Si vero ſeine volueris vtrum uUle cui facta eſt inmria debe at amicitiã querere. Saens dupler elt debitu. Primum eſt neoſſitatis ſine quo non eſt ſalus. Hcðᷣm eſt perſectionis: quantum ad peimum debitũ non tenetur quis reconcliationem querere. ſed de ſecundo dict Cri ſoſti nus ꝙ talis debet retonaliatione querere vt duplice coro nam e quat᷑.vnam qui a iniuriam paſſus eſt. altereq qꝛ pꝛius ro gamt. Deus Porit tres gradus circa reatũ ire cuʒ dicit. Dis qui iraſcitur fratri ſuo reus erit inditio. qui aũt dixerit · racha reus erit conalio. qui aũt dixerit fatue · reus erit gehenne ignis De his dieendũ ꝙ vbi cremt gradus eulpe creuit a odo ſente tie. vnde recke ira ſine voce iudico. ina cũ vote concilio. ira tum ſermone dtumehe gehenne igmbus mandpatur bm Rug. Eſt enim in pꝛima ira tm · in ſecunda ira a wox. in tercia ira et vox a certa expeeſſio irriſioms. diat antem Gregꝰ q; inditio eſt cauſe diſcuſſiomi conauliũ. ſencenae diffimtio. gehenne igmis fentencie ex ecutio. Notandum qꝙ reddere malum ꝓ malo eſt fra giutatis ſicut fecit Joab qui mterſecit abner ſcz mterſectoꝛem fratris ſui. azahel. Sed reddere maluz peo bono eſt peruerſi tatis ſicut feet indas tradendo dñũm. Reddere bonum pꝛo malo perſecioms ẽ ſieut ſeat ſtephanus quãdo pꝛo mimicis oæauit. Redden bonũ apitulum. xvi. ſſendi libido · hm Caſſiodozꝛ =ð w—N—— — ☛n — —,—,— — ¾ — — —— — — — E , — — — — —— — — —„ ,y — ie 4I2 — 46, mi-⸗ pe n. ſiodn diſmn agen derge uain igt⸗ d Rum nä non r ai nchone .ſcöm mtem lcn an m olueris haend zon el ſtünon hiät ( re v eus it,Dis ,fach eign; lente am 4 teut mhence lai⸗ noſi⸗ tſkit lonms boi Terciuus “ pao bono eſt equitatis. ſieut fecit aſſuerus quando mardocheũ honoꝛauit. Filie ire m Gregoriũ ſunt ſex. Prima eſt rixa. hec ẽ andax voluntas vindicandi minriam fadti pꝛecedens. Betunda eſt timo mentis.hec eſt voluntas vmdicandi ſugiens aduerſf tatem ꝓpter eſtimatas mimititias. Ter cia eſt dðtumelia que eſt voluntas ſe vindicans ꝑ expꝛobationẽ maloꝝ. Quarta clamoꝛ que eſt voluntas ſe vindicans in exaltando vocẽ ꝑ vituperium ad aureʒ alioꝝ perueniens. Quinta indig natio ꝗᷓ eſt voluntas ſe vmdicans per ſignũ moleſtie exterius declaratũ. Sexta blaſ phemia que eſt voluntas ſe vmdicans per obpꝛobꝛium deo vel ſandtis illatũ. Ex ira veniũt multa mala. Doſpitium ſpũſſanci turbat Gregꝰ?. Dum ira animuz pulſat ſanctoſpiritui hoſpitiũ ſuũ turbat. Nam ſicut in pace factus eſt loeus dei. ſic in diſcoꝛ⸗ dia locus dyaboli. Lales ſunt etiam incendiarj domus dei. HH⸗ Incende runt igni ſanctuariũ tuũ in terꝛa Vnde iſti ſunt ſimiles dꝛaconi qui emittit ex ore ignem · quod dei eſt ſibi vſurpat ſcʒ vindickam Pz. Mihi vmdickam a ego retribuã &. Talis facit ſe indieem a deum vult eſſe toꝛtoꝛez ſitut dicit Rugꝰ. dicit ermm Kit malus in orationibus ſuis. Do mine occide malunzʒ imimicũ meum. Reſpondit dñs:? quẽ veſtrum. ͥabo emim eſtis mal. immo talis vult eſſe actoꝛ a index in eadẽ eauſa. Btultum ſe de monſtrat · quia per coꝛ ſuuzʒ mittit gladium vt ledat tunicam mimid ſui· ĩmo ſi ſapiẽter faœret pꝛius ſe de ſeip̃o vindicaè de⸗ beret iram ſcʒ per elum aduerſus iram ſuam per vicium aſſu⸗ mendo. Limam purgationis conuertit in rubiginem depꝛaua tionis. Aduerſitates enim que ipſum deberent a peceato mun dare per impauenuam magis inquinant et foꝛnax mutat eis aurum in cupꝛum.a flagellum ex grano ſacit ibi paleq. Durã ſententiam in inditio expectabit. Cum enim dñs impꝛoperabit quibuſdam. Nudus fui a non oooperuiſtis me. Quid dicturus eſt iſtis qui non ſolũ nudos non veſtiunt· ̊ a veſtitos ſpohant Bellum mundi carnis. a diaboli ↄtra ſe inſtaurat· ſapientes ſedant mineꝛes guerras ꝓpter maioees qui imminent. Malazʒ facdunt cõmutationem· quia auferenti palium bone fame dant tunitã innocende. Remedia ire ſunt ſilencij obſeruatio. Prouů Cum deſecerint lingna extinguer ig mis · pꝛeteria ſic ex colliſiõe duoꝛzũ coꝛpoꝛum eheitur igms ſic ex amaris verbis aliquozz ira. ollis exucat᷑ reſponſio Prouerbioꝝ. Reſponſio mollis frãgit iram Sermo durus excitat furoꝛem. Ideʒ q̃ſi qui canem auribus tc. Dñite paſſionis tonſidemtio Gregꝰ. Si paſſio dñi — ad memoꝛiam reuocatur nihil adeo durum qð non eqnimiter tolleretur. hot ſigniſicatur MNumeri. vbi reſpicetentes ſerpentez eneum ſanabant᷑ Premi tolerancie aiaduerſio. vnde Gregꝰ. Conlſideratio pꝛemij vim flagelli mmit. Be accibdia (Capitulum. xvuii LCctdia eſt de virtutu laudabil exerutio vtriuſq;d bo 8 mmis languida deiedtio. Itẽ alia diffimtio. XKccidia eſt diffidencia de ꝓPrijs viribꝰ anxilio dei implen⸗ da ardua. Duo noiĩa ſũt huiꝰ? vicij. ſez triſticia et aceidia. hoꝛꝛ bono ꝗð eſtimat᷑ graue.ſicut eſt ieinnare et hmõi · a mone huiꝰ digc tur triſtida. Eſt etiam ibi conuerſio ad creaturaz ſcilicʒ að qmetem que eſtimatur leuis. a rõne huiꝰ dicitur acetdia. Ptz ex his ꝙ hoc vitiũ put vocatur triſticia oꝓponit᷑ letiae ſpual. . que eſt in exertitio ſpũ ali.ſed ꝓut vocat᷑ actidia :· o ponit᷑ foꝛti tudini que conlſiſtit m aggrediendis arduis a ſuſtinendis ad uer ſis AAccidia de nomĩat᷑ ab acœdine. vel ab acœdio qnia per eam habet amma tediũ de omm ſpirimak difficili. KRecidia bm Ereg lex habet ſilias. Orima vocat᷑ malicia que eſt m Rug· vo luntas machinandi malum alicui. Cum enim quis miuriat᷑ ablicui tunc irnaſcitur et poſtea triſtatur. Gecunda deſperatio qꝛ diffidencia meritoz mater eſt difidentie pꝛemi oꝛum ex quo ite terum oritur triſtida Teraa eſt puſillammitas que naſcitur ex diffidentia ꝓuemente ex conſideratione ꝓprie mfirmitatis vel operis arduitatis. Quarta rancoꝛ qu eſt mueteratum odiũ. Si tut enim ex caritate ſunt opera bona ex quibus eſt confirmatio caritatis. ita ex ira ẽ atcidiaex atodia vero vetuſtas ir. Anta to poꝛ arca p̃ eptaa quedam inſuaſibilitas ꝓpter quam homo non põt induct ad executionem mandatoꝛ dei. Bexta euaga⸗ tio mentis ctrea illicia.het aũt euagatio qñq; eſt particularris 5 et œꝛtam habet materiam.a ſic conuenmit ommbus vicijs. qñq; N eſt generalis aQ inœrta. et hec eſt ꝓpria euagatio aceudie. qui eſna bſoꝛptus eſt triſtid a nõ ha bens in ſe vbi delectet euagatr᷑ ad oĩa querens delectationẽ. Ex accidia eueniunt multa mala Precptum dñi negligit Geñ· 3. In ludoꝛe vultus tui. Wale⸗ didtionem incurrit. Ex emplum de fitu cui dñs maledixit- quia folia tm̃ habuit. Diſcrepat a cteris creaturis. Exempluz eſt in copoꝛibo maĩatis.ſicut in ſole a luna qͥ quotidie mane ſurgũt et perfictunt curſum ſuum. Idem patet in aĩatis coꝛpoꝛibo ſicut ar boꝛ es et herbe que let in hyeme nude ſint · tñ vᷣtutẽ ſeruãt —— — — — — - — nider nn de y tude plen „br ſPpüͤel ehed⸗ ied P ali⸗ forti s ad nper uhm iug⸗ mnat ioge oit urer 3 vl iibi nato gin vmo gi⸗ lans nh 1 t nal e ind en t it TTercus et tempoꝛe ſuo redeũt ad conſueta. Item oſtendit᷑ in ſenſibilibo Pꝛoũn.6· Vade piger ad foꝛmicam ⁊&c pꝛecioſum tempus ꝑdit. ꝗqsð eo pꝛecioſius elſt · qꝛ bꝛem hoea poſſet quis obtinere veniaʒ gratiam et gloeiam. et tñ m Wernhardũ mihil vilius tempe weputat᷑ qꝛ dicunt hoĩies ocoſi. Venite deducamus tempus . Spirituale lucrum neghgit· quia qui non mercat᷑ in nundmis poſtea non habebit Pꝛouerbioꝝ.Pꝛopter frigus piger arare noluit u*ι· Incita menta vicioꝛum colligit Pꝛouerbiozum. Per agrum hominis pigri tranſiu: a ecœ totum repleu erant vrtite operuerunt ſuꝑficdem eius ſpine &. Nota ꝙ aqua coerumpit quiete · a ſerz dtrahit rabiginem et poꝛcus mactandꝰ pmittit᷑ in qniete pingueſcere.Lotũ diabolo Parat qma homo ocoſug eſt qᷓſi puluinar diaboli. a ollam tepidã libenter muſce mſidet. que ſeruentem fugiunt. Temptatiombus patet. vnde legit in collatiombus patrum ꝙ monachum operantem vnus demon abſq; muroꝛum ambitu: a quaſi ſignum poſitum ad ſagittam. MWoꝛem peruertit.quia vult metere aQ non ſeminar. ſitut cat⸗ tus qui libenter piſces comedit ſed eos nõ libenter capit. Gene ca. Incertũ eſt quo loto te mœs expectet. ideo tu illaʒ ijn ommni lod expecta Furem fodientẽ parietem non repellit quia moꝛs fueſt eʒ quotidie tollit vnum alſerem. vnum diem Matheꝰ BSiſciret pr̃fſamilas qua hoꝛa fur veniret. Recptacukiz ſoꝛdiũ ſe ſact Bernhardus⸗. Ommũ temptationum ſentina eſt oaum. Ipfſum eſt emm octalio luxurie Regũ. adum eſt eo tempore quo iegis ad bel &. Itẽ occaſio eſt nugaz: Actuü. Ktheniẽſes ad mhil vacabant. Jteʒ occaſio eſt cunioſitatis ad Thimotheũ Diſcunt arcuire domos. Btulti ciã oñdit qꝛ i n audiens non fugit. Tonuit auteʒ xp̃s in trucœ in p̃dicatione· tonebit etiaz in die indicij. Item ſtultus eſt qui immunditias de oculo mnon eiecit Luc.2. Sculte eijce pꝛimo trabem. Ad celeſtia venire negligit quia vix ad lotũ quis peruenit qui vnũ pedez mouer hodie · a alium poſt annum. Sic a illi quoꝝ motus eſt pes in⸗ tellectus a nõ pes affectus. cũ tamen ſit affecibo ambulanduz. De auaricia Capitulum.xix Di ˖ gtẽ auaricia ẽ m Berñ. qᷓrumlibet reꝝ inſa ciab lis a inhoneſta cupido. Kuaritia m apoſtolũ ð ydo loꝝ ſeruitus.qꝛ homo auarus exhibet creature qð debet crea⸗ toni ſeʒ fidem ſpem a diledionẽ · hoc em auani exhibent pecunie Parida eſt vt ait Tulius immoderatus amoꝛ haben Liber In hoc ergo ſpecialr repꝛehendunt᷑ iſti qꝛ rei viliſſime amoeem ſuum exhibent ſcz pecunie ꝗᷓ de terra colligit᷑ quã natuna imſimã oꝛdinauit. die in Eccleſiaſtico ꝙ auaro mihil eſt celeſti? et ho ꝓpter quatuoe cauſas. Pnimo quia oĩa fere ſcelera peo anarictia per petrant᷑· vt furta· luxuria a huiuſmodi. Secundo quia ↄtra et vos ſ. Terdo quia contra legem ſcriptaui eſt Lu. 6. Eſtote miſericoꝛ des. Quarto quia con tra legem vniuer lalẽ eſt que eſt captiuas detinet res ne ſe cmunicare poſſint. Vtruz auũt cuicq liœat theſauros condere AMlotandũ eſt ꝙ theſauriſare ex affetu et hoc modo theſauriſare eſt omnibus pꝛohibitum. Rᷓlio modo theſauriſare ex ꝓuidentia· a hoc vel ex ↄſideratione necſſitatis· æt hoc conœdit᷑ parentibus ſecularibus: ob neceſſitatem fihoꝛuʒ educandoꝛum.vxel filiarum ooningio tradendarum. non antem ditandaz . ſed ſeruato modo a ſtatu pſone. Vel eſt thelaurila? ex ↄtideratione publice vtillitatis ſcilicz regm defendendi⸗ vel cultus dei ampliandi ſit conceſſũ eſt regibo theſauriſare· pſonis vero eccleſiaſtics nunq; hot theſauriſare- nec etiam pecuniam tenere intentione buandi Rmbꝛolſius. Auzz habet eccleſia nõ vt ſeruet ſed vt eroget. Ex pꝛedichs patet ꝙ duplicit᷑ poteſt eẽ amoꝛ pecunie liue temꝑahum ſcʒ veſpectu neœſſarij vel reſpectu ſuperflui-tontra pꝛimum phibet dñs pꝛefocantẽ ſolicitudinez contra ſecunduz phibet theſauriſationem. Ex auaricia ſequunt multa mala. Primo quia a deo auarus malcdicit. Mugꝰ?. Wa ledictus diſpenſatoꝛ auarus cuius largus eſt dñs ſempeꝛ eget Jeronimus. Auaro tam deeſt quod habet q; quod non habet Stultus mercatoꝛ eſt qui regnum cloꝝ imo ip̃ᷣm xp̃m vendit pꝛo pauds denarijs a in hoc ſepe peieꝛ eſt auarus homo c; iÄfße indas qui pꝛo. 30- denarijs vendidit xp̃ᷣm. Iſte autem interduz pꝛo vno denario coꝛpus euiſcerat; quia dinidie acquirunt᷑ cuʒ laboꝛe·poſſidentur cũ timoꝛe · amittuntur cum doloꝛe. Vñ ipſi laboꝛant et alij ſepe laboꝛes eorum intrant ſcʒ fures maptoꝛes vel certe mali filij. Iſti ſimiles ſunt aranee que faciendo telam ꝓ capiendis muſcis ſeipſã euiſcerat· mentẽ ſuffocat Rugꝰ. Mau fragium fugis a plumbum amplecteris. vnde ſocrates maſſam argenti in mare ꝓpijcdiens dixit. MWergam te ne mergas me · m⸗ quinat Exodus. Filij iſrahel ſeruiebant egiptijs in iuto a latẽ excecat. exemplũ m Thobia qui excecatus ẽ ſtercone irundinũ —TK — -882 — — — — —–— rH .—/— i 1 mi Na mien ſtote reeſt ei ene. nod tis. zuz nez et et it ; b 3 6 — et menſua dobita. alteri eſt ex eſſus. Tercius coœr dilacerat. Vnde diuitie comparantus ſpinis inſatiabihe eſt vnde tomparat᷑ ſacto pertuſo a inferno qui nunq; diut ſuffiit et mari cui oĩa in fluunt a tn non redundat & ydropico. Filie auanicie ſunt ſeptem m Greg · Prima obduratio cœdis· et li· obmittendo facienda. iſtam finam votat ꝗſidoeus inhumaĩtatẽ Gecunda violencia · hec fit no cendo alicui pala; per mala fatta quam vocat Iſidoꝛus mpacitatem. Ter cia inquietudo hec eſt appetitus lueri. Ruanta piurium qdð ſepe ineidit in emptione a venditione. Qnta fllacia qᷓ t ꝑ verba decipientis in occtulto Sexta fraus ẽ deœptio ꝑfecta a hoc in pnᷣ tia illius qui decipiẽ. Septtma pditio que ell ide qð deæptio fit iablentia de ep l Vlã eſt vt ait Rugꝰ.ĩmodetata cibi auiditas. ꝗteʒ rula eſt voꝛaꝝx edactitas nature fimbo non ontenta⸗ Aninczmodie bectee quis circa gulã vt dicit Greꝰ? impatientiaʒ expectandi tempus debitum. Seeun do cum qus querit eibana pꝛecioſa a delicata. de quib⸗ Qmdius. Eſt virt? placidis abſtinuiſe bonis· ſed contra hot ſecit diues ille q epu aoatur quotidie ſplendide. Tercio qn quis menſumzʒ excdit lcʒ nimis coomedendo. Gciendum aut ꝙ illid qð vm elt mediũ ma d Pn de menſura non »liſtit in cibi qᷓntitate ſed in comedentis qualitate. Haruntamẽ quidã ſuumieimmum retompenſant poſtmodum ſuperſiitate nimia- ſed quid eſt hot aliud q; dare duos obulos peo vno denario. Auarto quando nimis ardenter a felline comedit qs. Non em̃ vlus ciboꝛum ſed concupiſcentia in viciq eſt. Quinto qnñ nimi, ſtudioſe quis cibaria ſua pꝛeparat Bernhardus. Mõ ſapores ſed fames excitet a ppetitũ. In omnibus his ſumenda lunt non vwoluptas ſed que requirit neteſſitas. Contingit antem peceatũ * elſe tirca diminutionem cibi ſitut circa ſuꝑſluitatem. Fihe gu⸗ ie ſunt qnq; ſᷣm Greg· ſcʒ ſcurrilitas.quia gula mouet ad ver ba ſcurrilia. Wultiloqiũ ſcilict· detractio. vitu peria et ala ver ba mania. inepta letitia Laſciuia carnis ſiue geſtꝰ coꝛporis in oꝛdinatus.laſcmiaz mentis demonſtrans. Immundicia ſeilie 3 que ſolet ꝓueni ex gula· vt eſt vomitus a eructatiões fetide ac luxuria· ebetudo mentis vſubuerſio mtionis, Gula duo co⸗ pleditur · ſcz o meſſationem a ebꝛietatem· et pꝛopꝛie loquendo parſimonia oꝓpomit᷑ cõmeſſatiom·et ſobꝛietas ebꝛietati. Gula ℳ „ „ : E O . Z „ mmem. Etemplum in eeereerð na perdit. exemplum in Eſau qini P ci in Poteos &- Bezuum contra ſe ammat.- Prouerb. nutrit leruum luum- ſendiet eum dont emß⸗ 1337: et. —— ein 4 neonet mallipicidr⸗ e paradilo eicit agemfa byab Parat. Euangelium⸗ Mine nos in pozees i⸗ Besuum Oontrſe anmatPronerg⸗ 2 1 d„„ * SE wlñ le thy lomicadia Pfitit exem luxnrio vmongt, „ rempn w 10 E* ℳ P pP induat mostem natur Ettleſiaſticd: 32. Pzopter crapulã mulu renerant Geneſis. Auac q; hom comedenitis t. inducit motẽ culpe. KAppbus: 1-Thimothei. 5 Vidua vinens in dencijs mor⸗ tua eſt. mdutit moꝛteʒ gehenne. Qu. ca. 16. Diues epulo ſep u tus eſt in inſerno. Wemedia gule ſut qοο Primũ eſt ſpualiũ aboꝝ frequens ſumpao Mat: 4. lõ in ſolo pane viuit homo ſed m ommi verho dei. Hecundu ſuture carmis noſtre ↄſideratio Jeroꝰ. Deſaale contemmt omnia qui ſemꝑ ſe cogitat moꝛituʒ Tercdum eterne œne meditatio Lu. ca 14 Domo qudꝙ ſecit cœnam magnam. Quartum famis xp̃i et ſuæum eius penſatio Trenon 3-Retosdare paupertatis mee ablintij et felns . De luxurra (Eapituium. Xxxi tarmis pſtitucs. r luruna eſt libivmmole volup nss a tarmis ꝓſtit 1K tatis appeti mis a mialligas h a petitu g eſt ex Aſen⸗ ſu rõnmis-quia talis appetitus eſt moetale pctm. Dictur etiam =ẽ motale pctm quando ratio non cohibet huinſmodi appetituzʒ tum poſſet. Differenae luxurie ſunt octo. Prima eſt foꝛnicatio que eſt ſoluti cum ſoluta. Becunda eſt meretriauz qð ſit duplr aſcʒ vel vagam libidinem cum diuerſis ſecando. vel cum publice venal toncubendo: Teraa eſt aduicoriuz quo diugahs thozus violat᷑ Qaarta ſtupꝛum quo virginalis integfitas cozrumpit Quinta ſatnlegium quo continenca deo ſacrata ledi tur. vt in religioſis a cleride in ſacris o:vmibus conſtitutis. a in his qui emilerunt votũ continentie. Bexta mœſtus quo vinculum con ſangai itaas vel affimatis vel compatermitatis corrampitur BSeptima peccatũ contra naturam ſiue ſodomia quo naturaus vſus coeundi peruertit Motandum etiam ꝙ aliqind eſt totra omne peccatum moztale eſt contra naturaʒ - quia in rauonali ntreatuſa remurmumt ſynderiſis contra omne peccatũ. Zed ſe⸗ aundo modo peccatũ 30domie contra na uram eſt quia non ſo lum m homme ſed etiam in beutis diuerſi ſxus conuemunt in — —— —— RNRM7 — — — — .4 ——N ,„,„„ — — —. — mulieres aufert coꝛ Cerciuos titu. Vnde ſi alio modo ſit contra naturam genens eſt. Da · na eſt libidinoſus coitus doniugalis qui multiplicter acceipits Coitus enim coniugalis · alius eſt licitus. alius fragilis. alu: impetuoſus. Licitus tripliciter fit ſcʒ eauſa pꝛolis að cultũ deia vel eauſa reddendi debitüu. vel cauſa foꝛmcationis vitande non in ſe ſed in coniuge. pꝛimus eſt pietatis.ſecundus iuſticie.tereiꝰ eautele a in his nullum dict᷑ eſſe pcẽm. Fragilis eſt qñ hit tau ſa delectatioms a tũc diſtinguit᷑· quia ſi amox delectatiõis illiꝰ pꝛeponitur deo peceatum moetale eſt. ſi vero poſtponitur tunc veniale eſt. Impetuoſus eſt qͥ ex ſola hibidine ꝓueniens metas honeſtatis a rationis tranſcendit. Et hot fit· ·· modis. Orimo caulſa ſatiande libidmis per meretridaas blandidas. Secudo cuz ſfit tontra natumlem modum. Tertio cum ſit temꝑe peohibito Quarto tum fit loto ꝓhibito. Quinto tum acœdit᷑ ad p̃gnantẽ viemã ꝑpti vel ꝗᷓ eſt mfluxu menſtruo. gilie luxurie m Greg. ſunt octo. Prima eſt eantas mentis quia m Ruguſti. in opere luxurie tota ratio abſoꝛbet᷑. Secunda in ↄſideratio ſcʒ mortis et interni. Tercia eſt moonſtantia ſeʒ ad cogitandu et nunt iſtud nunt illud delderandum. Auarto amoꝛ ſui quo aliq́s deſiderat longam vitam ad hot vt expleat voluntatem ſuem. Qnta pee upitatio qua quis pꝛeapitant᷑ currit ad peccandum exponens ſe perieulo moetis ꝓpter luxuriam fanendam. Sexta odium dei. quod fit qua deus abſtrahit a punit eos qui ſequũtur earmis delidas ad quas inclinat luxuria. Geptima affed? pñtis ſeculi. ſcʒ a ppetitus honoꝛum dinitiarum ſanitatis forti tudinis et hu iuſmodi · per que luxurioſus finẽ ſuũ conſeqnit᷑. Octaua deſpe⸗ ratio futuri ſetuh que eſt diffidentie gloeie vel venie ↄſequende a het eſt filia luxurie comſũmat. Luxuria nocet multiphater. Deo eſt contumelioſa quia templũ eius inquinat. Demoniby pladida Job. Pehemoth doꝛmit in locis humentibo. Subiecto popꝛio nodua Apoſtolus. Qui auteʒ foꝛnicat᷑ in coꝛ pus ſuum pectat. Pꝛoximũ ſcandalizat Oſee. gadch eſtis laqueus ſpecu⸗ lationi a rethe expanſum ſupeꝛ montem taboꝛ. Xnima; ꝓpriam damnat · 2· Reg Mon recedet gladius meꝰ? de domo tua · hoe Sicit᷑ ad dauid ꝓpter bezꝛſabee. Viliſſimo dño ſubicit carm ſczʒ a ſenſualitati Gen.3. Qꝛz audiſti vocẽ vxoris tue pluſch me · ideo maledicta terra in opere tuo. Mentem infatuat Dſee. Vinuz ee Remedia luxurie fut occaſiões fugè. Job Pepe gi ſedꝰ cũ oculis meis Pꝛ ou · Qui tangit picẽ inqmnabiẽ ab ea Eccleſiaſticus Auu tenet eã qſi qͥ apprehendenit ſcoꝛpionẽ Liber moꝛtis extrma togitam. Eccleſiaſtitus ·· Fili memoerare no⸗ niſſima tua a ineter nũ non peccabis · de ſe nõ pꝛeſumere qꝛ cœci dit landiſſimus danid lapientiſſimus ſalomon.feetiſſimꝰ ſam pion. Frequenter ſe octupare Jeroniꝰ. Semper aliqd boni ope ris agendũ & carnem domare. Euangehum. Moc genus de monioꝝꝶ non eijtitur niſi in oratione et ieiunio · demptationi in mcipio reſiſtere Geneb · 3· Apſa conteret caput tuum ; nando ſeptem vicga ſint venialia et qñ moꝛt alia (Lapitulum. xxii. tñ ſemper ſunt mostalia. Vnde videndum eſt quãdo vnũquodq; ſit moꝛtale vł veniale· Vana igit᷑ gloꝛia ex genere eſt vemale quia genus oꝑis ſumit᷑ ex obieco. Panũ autem vm ſe nõ eſt obiedctum moetalis culpe ſed venialis. vn de cum vana laus ſit huius peccati obiectuzʒ. patet ꝙ non ſem per eſt moetale peccatuzʒ. Erit tamen vana gloria moꝛtalis dupli cditer ſcʒ rõne finis ꝓpter quã laus appetitur-⸗Opus nanq; tale eſt quale eſt illud ꝓpter quod appentur. Item atione operis. in quo laus querit᷑. Circa pꝛimum ergo dicndum ꝙ; quadiu⸗ plii ſine laus a ppetitur. Orimo ad vitandum malum infamie fieut ſamuel ſe laudamt.i. Reg ·2⁊- pꝛopter vtilitatem aliquazʒ ſpetialez · vt eſt gloria dei vel ediſicatio ꝓximi. ſicut paulus ſe cõmendauit.2. Coꝝ· ii. Tercio ꝓpter lucʒ auaricie ſitut pha riſei quu deuorabant domos viduamum ſimulantes longaʒ om tionem Mat.23. Quarto ꝓpter aliquem actũ vemialis peccati ſicut quãdo quis laudari vult· eo ꝙ vemaliter in laude deleckek pꝛimũ eſt peouidentie-lecundum caritatis dei a pximi. tertium eſt peccatuʒ moꝛtalea idem intelligendũ eſt qñcunq; moꝛtale eccatum ponitur ſinis alicuius operis. quartum eſt veniale Bequitur ſecunda cauſa quare vana gloria ſit moꝛtale perm. ratione operis per quod laus queritur. Doc autem poteſt ſieri tripliciter· quia laus quãdoq; queritur per opera illictta. qñq; per opera ex ſe in differentia quandoq; per opem virtutuz. Si pꝛimo modo · ſit eſt tale peccatum quale eſt illud illicitum ſcz moꝛtale vel vemiale. Si ſecundo modo ˖ ſic eſt peccatuʒ veniale · vt eſt haben diuicas vel veſtes peecioſas· cũ ab vſu talium in landem. Veruntmñ ſi talia de ſe ſunt oꝛdinata vt ſint occaſiões moꝛtalium peccatoꝛum ſᷣm ꝙ mulier tũ oꝛnatu meretricio ad tapiendas animas ꝓparatur. vel ſi ſactum illud eſt iluceitum er Ania peccata pꝛedicta q;us ſemper ſint peccata · nõ — — ——— ZG — — — — — — .M Cercuug 4 prhhibitione ſupenoris vt toeneamenta huiuſmodi cum acce n dDderet pꝛeceptũ eccleſie ſic ſunt peceata moꝛtalia Si terao modo 8 erſilans queratur ꝑ opem virtutum hoc eſt duplidteꝛ.· quia vł 8 aa Petitus laudis adiungitur operi virtutis · tanq; madens. ſiẽ 1 don tingit in cantu vel in pꝛedicatione quandoe;: a ſit eſt venia le vel laus eſt ſinis prinapaliter pꝛeſtitus open virtutis a ope nrnnnti ; ita ꝙ ibi conſtituat finem vltimum. ſic eſt moꝛtale. qa tunc inheret ei vt ſini vltimo. Nota ꝙ mams eſt peccatũ glo⸗ traari de bonis ſpiritualibus q; de dmporalibusquia minus ha MMD bent motum. eo ꝙ minus a ſpareanrt extra c; tempoꝛalia. ꝗnui 1 dia eſt moetale peccatum ex ſuo genere. quia cum bm Remig. . ſit de alieno bono· doloe Iriatur direcke caritati que nõ emulat᷑ ni ſed congaudet veritati . . Coꝶ 13. Caritati vero nihil eſt Srium *M niſi moꝛtale peccatum. tamen illud quod ex genere eſt moꝛtale e pProteſt eſſe veniale inquantum xvel in pꝛimo motu nſiſtit · vel l extra orationem ſuam trahitur. Doloæ ergo de alieno bono ẽ ie⸗ quadruplietter. Qnia aut eſt motus pꝛimo pmus ex natura ve . miens. ſitut quidã natuyraliter inuidi ſunt. a hoc nullũ eſt petm 1 tcum nullo modo ſit m Pteſtate noſtra. Vel eſt motus ſecundo il BGſmus quando ſcilicet a ppetitus ſine completa deliberatiõe tali c paſſione afficit . a ſic eſt veniale pcerm. Vel eſt achus voluntari⸗ deliberatiue. a ſie eſt moꝛtale petm. Vel trahit per intentioneʒ extra ſuam rationeʒ · vt quando doloꝛ de alieno bono ſurgit ex ęauſa bona · ſitut qñ dolet aliquis de bono tempoꝛali alterius⸗ quia videt illud redundare in detrimentũ aĩe illius. Vel etiaz nmnn detrimentu cõmunitatis . a talis doloꝛ bonus eſtquia maius tet bonum magis eſt a ꝓpetendum. Motandũ vero ꝙ per doloꝛem boni compeehenditur gaudium de malo qð ex ipſo cauſat᷑.Ina eyx ſuo genere eſt motale peccatuʒ· quia m Caſſiodoꝛum. Ina eſt animi concitatus motus ad penam pꝛouocans mſerendam Talis autem motus ctrariatur caritati que non irritatur. nec en, ogitat malum.i. Coꝝ. 13· Jra igitur vel diatt iraz 3 el que eſt nig dteſtatio vicij· a hoc non eſt peccatũ ſed eſt Perfecnonis. poteſt 5 . etiaʒ ſibi quis per hunc modũ iralci ſitut digt gloſa ſuꝑ illud 68 Põs. Iraſcimim a nolite peccare it. Quid inqnit eſt homo peni⸗ le⸗ tens niſi homo ſibi iraſcens. Vel dicit remiſſionẽ affedtus arca 1 Primuʒz ꝑ quã homo non dolet de malo ꝓximi· nec gaudet de s bono eius · ſed eſt ei indifferens a ſic non eſt moꝛtale ſed eſt im d9 PpPrerſſecho caritatẽ. Vel diaut actualẽ impoten tiaʒ abſq; a ppetitu T vmicke · talis motus etiam dolibe ratiuus eſt vemiale petᷣme- le le. Liber in quibus bm Phm continue moꝛdet᷑ natura· ꝓpter qð ſemper ſunt turbulenti · et ſie nullum eſt pcẽm cum ſit motus naturał alij peimi motus. Quandoq; eſt a volumate delibemtua et tũ ym Rug- Kcadia eſt tedium interni boni. hoc auteʒ nõ oponi tur caritati · ſed diat dimmutionem ſeruoris caritatis in quo conſiſtit omne peccatum vaniale. Iſtud ergo tedium vel ẽ mo tus naturalis a ſic nullũ eſt peccatum. Pel eſt motus appeti⸗ etiam ille appetitus ſit deliberatiuꝰ. q; ↄſenſus in vemale non eſt mſi veniale. Rccdia vero ſitut dictũ eſt ex genere a ſe ve⸗ mahs ẽ. Vel hoc tediũ redundat in obmiſſionem eoꝛ que ſüt neœſſaria ſaluti. a tunc eſt moꝛtale. Si aũt tedium illud ex ob⸗ milſione boni a difficultate aggrediendi bonũ duat in deſpera nonem.tũt iam aceœdit ad pctm in ſpm ſandtum.et ſit tedium liud ita creſtit ꝙ etiam duat in tediuzʒ vite intm̃ ꝙ initiat ſibi manus tũc iam ſimils erit iude· qui laqueo ſe ſuſpendit. XÆ–ua ritia im Tulium. eſt immoderatus amoꝛ habendi. hec igit᷑ aut liſtit in apetendo. vel in acquirendo. vł in rtinendo. Di pmo modo hot eſt qnq; modis. Onmo qma appetit aſiena appetitu pleto. q; ptederet in opus ſi eſſet facultas.· ſic ẽ moxtale. SOe⸗ cundo qꝛ appetit illietta voluntate cpleta. vt ſi aliqs indignꝰ Terdo ſi appetit talia ſiue ſint aliena ſiue illitita ann voluntate Ondicionata ſʒ ſi poſſer hie line offenſo dei ac mnumia primi- tunc vel nullum vel veniale pcĩm eſt ſiue talem conditionezʒ aꝓpetit habere ſuperflua· et hoc appetitu ſuffocante mentem a ſna cura et conſideratione diumo a ſic eſt moꝛtale peccatuʒ Quinto ſi ſuꝑfluo amoꝛe inheret temꝑalibus a tamẽ ifra deũ q eius amoꝛẽ hoc vemale eſt. Si aũt auarida ↄſiſtit ĩ acqrendo hoe eſt tnipliater. Ama vel acquirit res iniuſte quocunq; modo offitium quod per ſe moꝛtale eſt pctẽm· etiam ſi ſine lutro eſſet et tumc eſt moꝛtale. Vel atquinit talia ꝑ operati on eʒ illicitam que eſt vemale peccatum vt cum qus verba iocoſa componit quia habet tompletam rationẽ imencut patet ex ſup̃dicta diif· miione. Vel diat impacientiam cum appeatu vindicte et hocte⸗ tripliciter. Quandoq; enim hot eſt a natuma. ſic in melancoliis Quandoq; eſt ab appentu indehberato: a tunc eſt veniale · ſiuutt eſt moꝛtale peccatuʒ Accidia ex gene eſt wmale petm quia tus contniſtati de opere ſpũali laboꝛ ioſo · a lic eſt vemale.·c;uis conat᷑ bene ſfitium eccleſiaſticum adipiſci ſie iterum eſt moꝛtale· aſtualiteꝛ addat vel habitualr eam intendat. Qr̃to ſi ſimplia a tunt eſt moꝛtale. Wel acqnt res per tale opus aut actem vel — — Toercius ad licrum q hot eſt veniale niſi ahquis pꝛopter delectationem H diſſolutionis totaliter det ſe talbꝰ tunc eſt moꝛtale. Dico aũt ſuſtentationẽ ſibi conquireret cũ aham artem neſciret lucroſam non reputarem eum in ſtatu damnandoꝛum. Si autez conſiſtii auaritia in reti nẽdo hoc poteſt eſſe quinq; modis. Mrimo qua retinet ſci enteꝛ ea que reſſituere tenet et ammo retnendi ſice eſt moꝛtale petcatuʒ. Secundo quia retinet ea que ad neceſſitateʒ ſuam pertinent et ſuorum· vel ad conſeruationem ſtatus ſui et ſuorum hᷣm ꝙ decet ſuam digmiatez hot non eſt petᷣm. Ter cio qnia retinet ſuperſlau reſpectu vtriuſq; iam dictoruʒ a hoc iꝑe extreme neceſſitatis ahcuius ſic eſt moꝛtale pctm. Quarto quia retinet ſuperflua etiam citra extremã neceſſitatem ex inſa dabili cupiditate ſic eſt moꝛtale peceatum. Preapuum autem lignum talis affectus eſt ꝙ quis poaus res putreſcere ſinit apud ſe ; vtiliter diſpenſet alijs. Qnta quia retinet ſuꝑflua ex moꝛdĩato amoe temꝑalium per quem moditũ deſitit a medio largitatẽ ſaluo tñ ſtatu virtutis.ſit eſt veniale. Nota ꝙ auaridia ex ge⸗ nere eſt moꝛtale qnia ab apoſtolo ydolatrie tmparat᷑ non qꝛ ſit de ſpecie illius pcri· cũ non habeat actũ eius ſed qꝛ aliquid ſimile facit ydolatrie ſeʒ ſeruiendo creature pocius q; cxatꝛi. Gula eſt ex genere vemale petm. qꝛ appetitus comedendi ex ſua rõne non ſubiacet dñio voluntatis. Gula eſt imoderatꝰ ap petitus comedendi qð põt eſſe quinq; modis. Primo ſi eſt ibi ſolus a ppetitus ceibi a hoc nunq; eſt pctm. nec etia; delectatio cibũ ↄſequens eſt pctm. mq̃ntum oꝛdinat᷑ contre defectum ſibi Zrium.· het emm pure ſunt naturalia. in quibo nec eſt meritum. nect demeritũ. Scðo ſi appentui neœſſitatis adiungit᷑ appetitus delectationis a voluptatis in ubo hoc eſt veniale pcẽm. Teꝛtiũ ſi eſt ibi pᷣæpti tranſꝗreſſio.vt cũ aliquis ſine neceſſitate ſoluit ieiunia eccleſie. vel quando religioſus comedit carnes cuʒ hoe m ſuo oꝛdine ſit phibitũ ſub pꝛecepto.ſie eſt moꝛtale peccatuʒ uarto ſi a ppetitus edendi eſt cum libidine· vt qñ mmio et fi nali affechu mheret deleckatione abi. a hoc eſt peccatũ mortale Quinto ſi ducit in tonſuetudinem talem que faut totam vitaz hoĩs delectatiombus huinſmodi deputari · het tam vicina ſunt mortali peccato ꝙ; ebꝛietas ab apoſtolo inter peccata moꝛcalia tomputatur. Ebeietas tamen quandoq; eſt vemale ut quando vltra neceſſitatem quis accipit 'm tñ menſuram inpercœptibilẽ Quando vero quis eg reditur a menſura per epubili om rõneʒ Liber bene oꝛdinatã ad diſcernendum . a hot in tali menſum ex qua euertitur ſtatus mentis effrenata libidine· qñ hoc deo Pomit · cunc pectat moetaliter. Si quis aũt alium inebꝛiat ſcʒ inuitang eum ad potuz intondens ſtatũ mentis eius euer tere a ſiat hoc in eius notumentũ peccat moꝛtaliter quia magis aulert ei q; ſi auferret bonum aliquod tempoꝛale · qꝛ vſum rationis ei tollit Luxuna ex ſuo gener eſt peccatũ moꝛtale: qua eſt tõtra illud pꝛecœptũ. Mon mechaberis. Concupiſcenda lbaxurie diſtinguit ſempteʒ modis. Primus eſt cũ dcupilcentia ↄſtat in ᷣmo motu ta ntum a ſic eſt vemale petm. Secundus cum ſequit᷑ tonſenſus in delectation em led nõ in opus a ſic eſt mostale. Tertus eſt. cum conſentit᷑ etiam m opus a ſic eſt itrrum moetale. Quartus modus eſt ecum ooncupiſten cia non⸗ ſolum tenetur in roede . ſed Vat. 5. Qui viderit mullerem paſcit᷑ viſu · a ſic iteꝝ eſt meꝛtale ad concupiſcendum eam 1. hot animo a ſine attendat eaqz vt ipſam coneupiſcat· quia m Rug· hoc non eſt iam titillan. ſed pPlene conſentire ibidmi. Bene etiq; dicitur ad concupiſtend eam quia ſi alquis videmt mulierem vt rem pulcraʒ a vlanꝰ non ꝓcederet. tunt vel nulluz eſſet petratũ vel ſolim peccatum curioſitatis. Nuintus modus eſt m ſtułtiloqo vt cũ quis muh abet tum ea familiaria colloquia et eſt motale. Seyxtus modus vo catur ab apaſtolo · turpitudo glo vti in oſculis ⁊ in amplexibus hoc eſt metale. erem pꝛocatur. vel pꝛopter Hlibidinemh atanto grauius pee cedenti bo qᷓ qᷓnto magis ꝑ talia libido acen⸗ dii ꝓpter nimiã aꝓpximationeʒ ad igne m. Notanð ꝙ; tanger malierem pꝛeter intentionem non eſt peccatũ · ſimiliter tangere cum intentione h̊ ex neœſſitate. veltangere ex libidme. vel oſcau Nari ad ſe non pertinente peccatũ eſt motale. Septimꝰ modus tum doncupiſcentia peedit in opus et hot conſtat eſſe moetale-· Mota qꝙ eſt differentia inter mos motus gnatiue a nutritiue uoma; pꝛimus motus in generatiua ſemper peccatuʒ eſt mſi Per ſacra mentum matrimonij excuſet· ſed non m nutritiua qiia Potenda con cupiſcibilis non tantum coerupta eſt in nutritina. Hoximo vbi agitur de ſpeciebus luxurie . De peccato in ſpizituzſ. nctu⸗ Hmuis omne petm ſit generaliter tra deum tinuz 4 vnum ; a ꝓpꝛopeiate tamen didituꝛ aliquod peccatũ eſſe in patrem aliqð in filiũ aliquod im ſpämlanctum In patrem enim peccat᷑ ex impotentia.m hliam ex. iGnoranfia: ſicut in generatiua: de hac materia require magis ſupꝛa ptuto. Teoercius ’ in ſpũmſanctum ex malitia. hoc eſt quando voluntas põt a ſeit reſiſtere alicui malo· a tamen ex ſola malicia illud eligit. Octᷣm in ſpũmſanctuz mere ꝓœdit ex impꝛoba volũtate liberi arbitrij et direcke impugnat gr̃am ſpũſſandh · Q ideo nõ habet toloꝛem excuſationis · quia quantuz eſt de ſe direche impugnatiuuʒ eſt media a remedij ꝑ quod fieri habet remiſſio peccati. Mcẽm in ſpũmſanctum ditcit᷑ irremiſſibile in hot ſeculo et in futuro. non quia dimitti non poſſit.ſj qnia raro dimittitur·aut vix m hoe ſeculo quantuʒz ad culpam. Item quia modicum aut quia nihil dimittitur in futuro quantum ad penam. Item qmia non legit dimiſſum ꝓpter hoc dicitur irremiſſibile. ſieut melchiſedech d eſſe ſine patrequia non legit᷑ de eius patre. Itẽ quia aduerſat fonti remiſſionis ſcʒ ſpirituiſancto. Item peopter impotentiam hoĩs qui vix poteſt ſe pꝛeparare ad gratiaʒ quam tanta moles peceati pꝛemit. Sciendum ꝙ hoc nomen irremiſſibile actpitur tripliciter ſz negatiue · vt videlieet ꝙ nullo modo Poteſt remit ti · hot modo perᷣm angeli a damnatoeum elſt irremill ibile. Itez peiuatiue vt quod non habet congruen tiq; ex ſe quare debeat remitti. lieʒ ex oo ngruo dei poſſit omne peccatum remitti · hoe modo quodlibet petm mortale eſt rremiſſibile. Aem contranie hm ꝙ habet alqua culpa griam diſpoſitionem ad remittendũ hot modo peĩtẽ̃m in ſpũmſanctum eſt irremiſſibile· quia Sriatur gracie rmittenti peccatum a hoe peꝛ deſperationem vel pꝛeſũp tionem. vel alias ſpedes huius peccati. Sex ſunt ſpeces huiuzs peccati in ſpũmſanctum ſcʒ deſperatio· pꝛeſũptio· impugnatio taritatis agnite. inundendaa caritatis fraterne· obſtinatio finali,5 impenitentia. Doeum numerus acapit᷑. In remiſſione tria ſunt ſcʒ ipſe remittens.a ille cni remittitur ac diſpoſitio remittendi in eo cin remittit᷑. In ipſo remittente duo ſunt.ſcʒ miſericoꝛdia 2 luſticia. con tra pꝛimum eſt deſperatio· contra ſcᷣm Fſumptio Item in eo cui emittit duo ſunt ſcʒ doloꝛ de cõmiſſo et ꝓPoſitũ de non tõmittendo. contra pꝛimum eſt obſtinatio. contra ſcᷣm finalis impenitentia. Pretewa diſpoſitio remictendi in eo cni re mittitur eſt duplex ſceʒ· oognitio veri · a amoꝛ boni. ↄðtra pimuʒ eſt impugnatio veritatis ag nite. contra ſetunduz immdentia ca rninus fraterne. De finali impemtentia nota ꝙ ſi diat tontinu⸗ ationem peccati vſq; ad ſinem vite. ſic in omni peccato in quo quis de ædit eſt finaus impemitentia negatiue. Sed finalis im⸗ renitentia paout eſt vna ſpecies peceati in ſpũmſanctum ᷣm hit ſumitur · ſic dicitur ꝓpoſitum non pemiendi. DZ N — Liber Enumeratio peccatoꝝ (Capitulum. xxiiii J Eccata coꝛdis ſunt hec · oo gitatio· deleckatio · ðſen ſus deſideriũ mali · puerſa volintas · inſidelitas · indeuo co pꝛeſumptio · deſperatio· timoꝛ male humilians· amo?ꝛ male atcdens. ſuſpitio .· inudia · ira; odiũñ · timere deũ ſerniliter exultatio in aduerſis ꝓximi. ðtemptus paupeꝝ · vel peccatoꝝꝛ perſonarum accœptio perſidia: affedus parentum carnalium - mepta leticta.ſeculi triſtida· impacientia· auaritia · ſuperbia · p⸗ plexitas · obſtinatio· malitia· tediuʒ boni actidia inconſtancia penitenctie . doloꝛ qua non ſeat amplius. mali ypocriſis· amor placendi. timoꝛ diſplcendi- verecundia de bono opere. amox pei uatus:ſenſus ſingularis· ambitio dignitatis· vana gꝗloria ð bo nmis nature vel fortune vel grade. verecundia de pauperi bo ami as - contemptus ammonitionũ- immiſericodia π eccata oris ſunt het crebꝛa uiratio· periurium.blaſphemia · nomen domini qreuerenter aſſamere: verita tez impugnare· deũ de aura alis mſtru ere. contra deuz murmurare· irreuerenter hoꝛas dicere · de tradio.adulatio.mendatiũ · vituperiũ · maledictio· infamatio· Otentio · tõtumatia.impugnatio veritatis agnite·impugnatio carita tis fraterne · ſeminatio· diſcoꝛdia ꝓditio · falſuʒ teſtimoniũ mala cõſiha deriſio. ↄtradidio obediende · muertere facta bona in ercleſijs plautare ad iraz homines ꝓuocare · repꝛehendere iu alio quod ipſe facit· vaniloquium multiloqium . ſtultiloquium pꝓferre verba ocioſa· vel ſuper flua curioſaiactancia verboꝛum. politita tio.· peccatoꝛũ deſenſio· clamoe·ri uscachinnus · turpi⸗ loquiũ ·lenocimũ· cantare cantilenas leculares · in cantu diuino magis ſtudere vocẽ frangere q́; deuote pſallere· murmurare · ver ba ſcurrilia ꝓferre. in iniuſta cauſa aduocare malum tõmendaè . Pectata operis ſunt het gula luxuria· ebꝛietas· ſacrilegium ſymo nia · ſoꝛtilegia· violatio dierum ſolenmum imndigne com munitare · votoꝝꝶ fradho · apoſtaſia · diſſolutio · in offitio diumo ſcandaliʒare:ſuo malo ex emplo pꝛoximum corrumpere · ledere hom inẽ in rebus vel in perſona vel in fama. furtũ ra pina vſura decptio ludus venditio iuſtide exadtiõ es ac theolonea minſta auſcultare mala-ioculatoeibus dare. necelſaria ſibi ſubtra here ſu perſlua ſumere. vltra vires aliquid aggredi. ↄſuetudo peccan⸗ di· recdinatio ſimulatiotenere offitiũ ad quod non ſufficit vel quod ſine peceato non agitur choꝛeiſare·nouitates inuenire. maioꝛibus rebellar: minoꝛes o Primere delinqre viſu auditu⸗ Sactu olfactu guſta lucha oſculis itinenbus. muneribus nutibe HS Tercms mandatis ſcriptis cirtumſtanaas aggrauantes admittere que funt tempus lotus modus numerus ꝑſona moꝛa ſcientia etas eemplationes p̃uemie. ſeipſum ad peccanduz cogere. Peccata obmiſſionis ſunt hec. de deo non cogitare · ipſum non timere. vel amare· gradas de beneficijs non agere · oꝑa que qus faeit ad ißm non reſerre. de peccatis ſicut debet non dolere: ad graz perapien dam non ſe ptepare· gmcia accepta non vti. nec eaz tonſeruare: ad inſpirationem diufnã ſe non ↄuertere. volunta⸗ tem ſuã voluntati diuine non confoemare. ad orõnes dicẽdas non attendere. oꝛationes debitas obmittere. et ea que tenetur ex votd vel pꝛecpto vel officio negligere. confeſſionem a tom munionem ſemel in anno non expedire. parentes non honozasë ſeipſum non recognoſcere a rep̃hendere ðſcientiam negligere eccleſias a pꝛedicationes fugere. temptationibus nõ reſiſteee penitentias miunctas negligenter fawre. ea que ſtatim ſa ciẽsda lunt differꝛ e.de bonis pꝛoximi non congaudere et mahs eius non condolere. iniurias non remittere. fideʒ non ſeruare. a be neficijs ems non rñdere. delinquentes non coꝛripere. lites nõ ſedare.ignorantes non inſtraere.afflicos non tonſolare. am⸗ monitiomibus non acquieſtrte. Exphiit liber tertins. cipit pꝛologus quarti hibi. Ieut deus rerum eſt pꝛincipiuzʒ effecnuũ in creatione ſic a reſedtiuum in redemptione.a perſectiuũ in retri butione. Quoniq ſicut pater omnia creaut ꝑ veꝛbũ mereatum. ſic omnia creata renouamt per verbuʒ intarnatuz Poꝛro tirca incarnationeʒ xp̃i tal fuit oꝛdo. Galutatio ange lica reſponſio virginea. ſandiſicatio mauert la: conceptio dina de quibus nunc agendum eſt t. licit ppologus. nepiunt tituli capituloꝝ quarti hibꝛi.⸗ E ſalutatione angehean· Capitulum. 1. De reſponſione virginaa Capitulum2· De ſanditate materna Capitulum. 3. De tonepuone dommica Capitubim. 4. Rationes incarnatioms xp̃i Capitulum. 5. De modo incarnatiomis xpᷣi Capitulum.õ⸗ De vnione a natura aſſumpta Capitulum⸗. Vtilitas mcarnatioms xpi Caapitulum. 8. De mirabilibus intarnatiomis xpi Capitulum.9. Liber De natiuitate domini Capitulum. 10 De därtumciſione I. De palſſione xfi 38. De baptiſmo dommi 12. De effectu paſſionis xp̃̃i 19. De plenitudine gre xp̃i·i3. De cruce dommi 20. De plenitudine ſapiẽcie · .4· De deſcenſu xp̃i ad inferos· 2 De merito xpi 15. Oe relurredtione dommi 22. De voluntate xp̃i 16. ODe aſcenſione 23 Oe deſecl qs aſſũpſit xp̃ſ.iĩ?. De dꝛſen ſu xpi ad dex. pa.24· EGe ſalut atione angelica (Cap.pꝛimum Iſſus eſt gabꝛiel angelus qui fuit de oedine arth⸗ angelorum ad beatam virginem cui ad ſenſum a⸗ paruit viſione coꝑali. quis ei loqueret᷑ lotutiõe ſpirituali. Rd iſtud nobile ſatramentuʒ nuneꝰ de buit eſſe angelus ꝓpter tria. Orimo peopter cognationem vir ginitatis ad naturam angelieam. Secundo pꝛopter odimnem ⸗ uaricatiomis humane quia ſieut venit ibi diabolus in ſer pente ad mulierem. ila deus hic vemt per angelum ad virginem. et ſic ex oppoſito mediceina reſpondeat mor bo et reparatio lapſui a notumento remedium. Tercio 32 ſicut illa gratia fuit repa⸗ mtio nature humane. ſic fuit et ruine angelie. Hnde cõmuni benefſicio vtraq; natura omuniter debuit miniſtrare. Diuidit ſaluatio beate virginis in tres partes Primam partem intepit angelus cum dixit. Kue gratta plena dñs tetum benedicka tu in mulieribus. Secundã ſubiunxit elizabeth cum ait. Et bene⸗ dickus fructus ventris tu. Terciã a ppoſmt eceleſia vt in vue rentia nomen marie haberet᷑. nam ipſuʒ nomen maria non eſt de dextu. Iſta ſalutatio omendabilis eſt in qᷓtuo. Primo ꝓpter auck oeez quia miſſus eſt ange his a deo. Becundo ꝓpteꝛ nuntiũ Mon enim homo dignus fuit hec nunciare h angelus. nec qui libet angelus h gabꝛiel. Tercdo ꝓpter eã que ſalutat᷑ qꝛ virgo nec quelibet virgo ſed mania. Nuarta ab ipſo modo ſalutandi qui indieat inno entiam virginis cum didi᷑. Rue item graciaʒ nu erſationis cum Diet᷑. Gracia plena· item ꝓpter excellentiaʒ neptionis cum dicit dommus tecum item ꝓpter pꝛiuilegium progatiue ſingularis cum dic cif. PBenedicka tu in mulieribo. Sa lutationes quedam inueniunt᷑ optatiue ſalutis Reguz. Salue rex· quedam gracie Kpłs. Gracia vobis a pax· quedã gaudij. Tvbie · 5· G mdiñ tibi ſemper ſit: quedã benedicionis Ruth 2Z. Benedicat tibi dñs. Dec autem ſalutato angeli ex omni bo conflata videt᷑ · tontinet emm ſalutem cum diat⸗Aue. gratiam Quartus eum dieit. Gratia plena. gaudium cum dicit. dominus tetum be nedictionem cum diat. Benedicka tu m muherib?. Preterea im hac ſalutatione notat᷑ triplex pꝛerogatiua beate virginis . ſcʒ nature cuz dietur. Aue. gmcie cum diet᷑. Graaa plena. gloꝛie cũ dieit Benedicka tu in mulie ribo. Mota deniq; ſex in angelica legatione.Primũ q; ruerenter angelus beatam virginẽ ſalu⸗ tauit cum diat. Rue grada plena dñs tecũ. Scõo q́; excllent cõmendamt ibi. Benedicta tu m mulieribus. Tercio q; dulcit eonfotauit ibi. INle timeas maria &. Quarto q; diligenter lega tionem ſuaʒ complenit ibi. Ecce ↄupies a paries hihuʒ. Qnto q; eleganter modum expoſuit ibi. Spũſſanctus ſuperueniet in te · Bexto q; tonuemienter pꝛolem naſcitutam deſcripſit. g b Ideoq; quod naſcetur ex te ſanctum voeabitur filius dei. Ereſponſione viꝛginea (Capitulum.ii Os legimus in ſcriptura dyalogos. vnũ inter euaz a dya bolum quo moes concludebatur alærum inte⸗ angelum a mariam quo vita oꝛiebat᷑. Vide aũt tria que feat beata virgo in ſalutatione angeli. ſcz deliberationem togitabat. interrogationem quia querebat dicens? Quomodo ſiet iſtud &c. oonſenſum quia reſpondit. Ecce antilla dni &. nec m deliberatione fuit ſubdita ſic eua nec in inteꝛ rogando dubia ſicut zacharias. nec in conſentiendo taꝛda ſitut ſara. In rñſione beate virginis quatuoꝛ verba inu enies· que quatuoꝛ virtutes redolent. Rit emm: ecce qð eſt obediencie ꝓPmpte malla dñi. qð eſt humihtatis perſecte fiat mihi quod eſt caritatis inflam mate ?ᷣm verbum tuũ gꝗð eſt fidei deuote. Septez verba lotuta eſt beata virgo. Primum. vinũ non habent . Beðm. fili quid ſeciſti nobis ſic c. Terciũ · qdᷣcunq; dixerit vobis faate. Quartũ ſalutauit Elizabeth. Nuintum: quomodo fiet iſtud qm̃ virum non oognoſco. Sextũ · ecte ancilla dñi. Septimuʒ. magmificat anima mea dñm a&τ Primum verbum kuit pietatis. Becundum caritatis.tercium inſtructionis. quartuzʒ tonſolationis. quintü diſcretionis. ſextũ humilitatis. ſeptimum oꝛationis et gratiaʒ adtionis. Et nota qꝙ verba pᷣdicta oĩa fuer̃t bꝛeuia pter vltim. eſanctitate materna Capit ulum. iin AKnctificatio triplex eſt. uedam em cõmunis eſt vt que ſit per ſatramenta. Quedam ſpedalis. vt qᷓ ht ꝑ glraciam ſpũſſancti. Queda; ſpecialiſſima vt que ſit ꝑ graciã ſingularem. Prima remouet tulpam a conſert graciam rmanet tamen fomes et ꝓnitas ad petcandum et talis eſt in Liber bapti ſatis. Stõa remouet tulpã et ꝓnitatem peccandi motałr æ talis fiut ſct̃iſicatio in vtero iohis baptiſte aQ ieremie. Teꝛcia remouet culpam oiginalem et ꝓmpti tudinem ad peccandum tam venialiter q; motalit᷑· et talis fuit in beata vir gine. Et ſti⸗ endum ꝙ liæt gratia ſanchſicationis in vtero ſit quantum adð eſſentiam maioꝛ qꝙ; grada ſacramentalis: tamen quantum ad aliquos effectus eſt maioe iſta qꝛ baptiſmꝰ impeimit earacterẽ q aperit ianuam regni et abilitat hommem ad alia ſacramenta quoæum nullum fſadt ſandificatio in vtero ex ſe. veruntñ gracia ſandiſcatioms in vtero pꝛecellit in hot grauam baptiſmalem: quia taliter ſancificatus non poteſt peccare mortaliter · a ad ve maha minus intlinet eum fomes: ꝓpter qð mmoæa a paucioa venialia cõmittit. a talis gra fiut in iohanne baptiſta: et ideo ne inuacuum gradiam dei reaperet fugit homimum ſocetatem artiſſimam in ſe penitentiam tenuit ne leui ſalte matulane vitã ſemine poſſet Patet ergo ꝙ in ſandificatione in vtero confert· gradia media mter grauam ſacramentalem a gr̃am plene con firmationis in patria que habet ſibi toniunctum fin em vltimũ Kd confirmationẽ enim perfectam tria pertinent. Primum eſt inſeparabilis coniunſtio rationis ad deum. ſcm indeflexibilis ſubiccdtio inferi oꝝ potentiaꝝ anime ſub imperio rõnis Teraum eſt indiſcontinuabilis tuerſio actualis tocius hominis in deuz quãdo homo diuina dulœdine affeckus ex toto coꝛde ex tota anima a ex totis viribus ſemper actu tendit in deum et in qð⸗ tunq; aliud inquantum in eo reluct deꝰ?. Primum hoꝛum agit grada ſandaſicationis ſimplititer vt ſeʒ nullus qui eius ꝑtiœps fuerit poſſit peccare moꝛtaliter. Secundum habuit beata virgo et ideo nee venialiter vnc; pecoauit vt diet Nug?. Tereum autem non poteſt conuemne grage vie eo eꝙ hec ex dei fwitiõe cauſetur que tantum eſt in patria. Tres fuerunt ſanctifieatiões matris dei. Prima fuit ſandnficatio in vtero et het tres effectus habuit ſcʒ oꝛiginalis culpe expiationem: et graue infuſionem fomitis tantam reſtridionem. ita vt nõ poſſet in aliq petᷣm dud: licet ipſe fomes maneret m eſſentia. Scðᷣa fuit in ſpũſan Rqi obumbꝛatione a ſilij dei ↄceptione que tribus p̃miſſis duo ſuperaddit ſcʒ oĩmodaʒ fomitis extindioneʒ a tonfirmationẽ in bono · ita ꝙ que pꝛius tĩ poterat non peccare · iam nõ poſſet peccare. Dos duos effect9 expᷣſſit angelus Lu. j. Spũſſanctus ſupueniet in te quo ad pꝛimũ a virtus altiſſimi obũbꝛabit tibi quo ad ſcdᷣm. Iſta vero ↄſirmatio non fut kberi arbitrij abla⸗ WSS — N f —dN— — Qnuarrtrraaas tio · ſed eius per gram completio.pᷣtere a ſpũſſanctus ſuꝑuenit in eam non ſolũ ad ſandiſicandũ· ſed etiã ad fecundanduz cuid virtute virgo deepit virgo peperit et poſt partũ virgo ꝑman ſit. Teraa fuit ſcẽñicatio m ſilij dei inhabitatõe qui nouẽ menſi bus in vtero eins manſit. Et hec oibus pꝛedidis duos effedus addidit. Vnus fuit quo diſpoſitiones fomitis ſublate fuerunt ſieut quan o moꝛbus curatus eſt adhuc interdũ manent rehqe curande. Becundus fuit deditatio ad diumna.ita ꝙ etiam liatis vſibus humanis ſcʒ matrimonialibus eam aptan eſſet impoſſi bile · qꝛ tunc non ſoluz eius mens ſed et coꝛpus lbuce diumitatẽ reſplenduit vt ſignatum eſt Ezeeh· 43 Ex pꝛedichis tollige ꝙꝙ fomes perſonam inſicit et naturam. Derſonam ꝗquidã quantũ ad malum·pꝛonq; facit ac ſtimulat ad peteatũ. Naturam vero qꝛ carnem mſidit pꝛout eſt pꝛinapinm ad carnem altera. Sed beata virgo in pᷣma ſandiſficatione que fiut in vtero mundata fuit ab oꝛiginali petccato inquantũ fomes reſpieit perſonã ſu qma nihil m ſua perſona purgandũ remanſit. In ſetunda vero lſandiſicatione que fuit quando ſpũſſanctus ſuperuenit in eam purgata fuit a fomite put ipſe fomes naturam reſpicit in tom⸗ paratione ad pꝛolem pꝛopagandã non opere nature · ſed opere ſpũſſan i. Remotꝰ emm fuit eſſencialiter ꝓpter ꝙ pars ab ea ſeꝑanda in coꝛpus xp̃i de fomite nihil habuit· ſicut net materia Nota ſimiliteꝛ ex p̃didis a ſequentibus ꝙ beata virgo ex pᷣma ſandiſicatione excellebat puritate omnes baptiſatos: ex ſeeũda ſandiſicatione excllebat puritatẽ ade quam habuit ante pctẽᷣm Per confirmati onem excllebat angelos: qm̃ iſti nec creſcere P ſunt in pꝛemio ſubſtãciali.ſic net detreſc ere.̊ beata virgo ꝓñiœre potuit in merito a nõ deſeœre. Puritas quadruplex fuit matris dei in qua nulla creatura ſibi poterit omparari Prima eſt puritas ſanctif̃ tationis in vtero. Dmnis em̃ rõnalis creatuẽ puritas vel eſt nature vt in angelis. vel eſt gracie gratis date · vt fuit in innocentia pᷣmi ſtatus hommis. vel eſt grade gratuz fatientis·et iſta teraa eſt maioe alijs duabus. Vnde tum in illa ſpetie gracie ſanctiſicatio matris fuerit ſupꝛtema. patet q viat purita em ommis pure creature. Secunda eſt puritas innocetie in vita in qua ſi militer excellit · qꝛ beata virgo vixit ſine omni peccato a hot opoꝛtuit eſſe maxime gracie qᷓ non ſolũ naturaʒ ipſius perficeret ſed eam ſuper legeʒ natur coꝛrupte extolleret Teraa eſt puritas virginee caſtitatis. in qua exœllit angelos et homines, angelos quidem quia ?m Jeronimum hoc reti nuit Liber per virtutem caſtitatis.quod in angelis eſt necſſitatis nature. Item excellit m hoc hommes· quia pꝛimum exemplar fuit huiꝰ mtegritatis Pſalmiſta. Adducent᷑ regi virgines poſt eã pxi ſ Preterea oſtendit᷑ illud aha rõne· quia ſumma eſthet puritae· que poauus poteſt ſuũ ſecum quali contrariũ pati ·q; poſſit vio lari: a talis fuit virginitas domine noſtre que gaudinz matris habet eum virginitatis honoꝛe. et ideo nec pꝛima; ſimileʒ viſa eſt. nec habere ſequentẽ · Quarta eſt puritas ſancuficatioms ex ſuperuentione ſpũͥſſancti a pꝛeſencie dei imn qua ſimiliter exclut oẽm creaturam. Cum em̃ elſe matrem dei ſit dignitas ſuperior que pure creature c munitare non poteſt· neceſſe eſt graua; ad hot diſponẽtem eſſe maioez omm gra pure creature. Opoꝛtet rgo pꝛiuilegium ſandiſficationis ſue in hat parte omnem ſan Rificationem excedere alioꝛum. We conceptione dominica Eapit. iii. Ox vt virgo beatiſſima aſſenſũ angelo p̃ᷣbuit dicẽs giat mihi ſm verbum tuum. Spũſſanctus ſuper ea; venit at ſiliũ dei conepit. Dec auteʒ tria limul temꝑe fuerunt non natura Tunc impleta ſunt pꝛeambula ſigumaruʒ a documenta ſcripturarum ac ꝓphetarum de ſideria ꝓPter ꝙ etiã dictur aduentus xp̃i pleni tudo tempoꝛis. Quare autem xp̃us. nec pꝛius nec poſt venerit nonnulle ſunt rationes. Prima eſt vt oꝛdinẽ vniuerſitatis non turbaret. Singula nanq; ſuis fiũt tempoꝛibus quanto magis in maximo dei opere ſcʒ filij incar⸗ nanone. Secunda ne ſides a ſpes ex ꝓmiſſa imcarnatione peri⸗ rent. Si emm tar daſſet venire quotidie decreuiſſent a tepuiſſet Bed pꝛius venire non fuilſet neœſſe- quia nõ pꝛodeſt mediana ſpũalis ſine affectu reupientis. Lercia vt ſupꝛeme infirmita ti cu pe immediate ſuccede ret melioꝛatio ſicut ſũmuz atute ſtatm ſequitur criſis et ſa natio. Quarta vt homo de lege naturali et ſcripta pꝛius conuinceretur vt ait Ruguſt· quia ſi xpᷣus ſtatim veniſſet diceret homo ꝙ per legem naturalem ſaluari poterat ſuperfluum crederet aduentum xpᷣi. Smiliter dicere poterat de lege ſcripta·ſed oomperto ꝙ nec ſie nec ſic ſaluari poterat · cum omnes ad inferos deſcenderent tunc venit ipſe· quia tunt erat tꝑus miſerendi eius. Amnto vt ſicut pꝛimus homo fuit ðdituz ſexto die · ad tocus mði complementũ · ſic cdus hõ hieret in ſexta etate ad tociꝰ creature ꝑſecuonez. Sexta em eras eſt apta ad exerutiũ ſapĩe ad remiſſionẽ culpe ad meritũ vite etne a ad trãſitũ de ſtatu miſerie ad ſtatũ glie:a iſta notant᷑ ĩ ſexta etate AQAQA" &lunarrtus mtione pꝑpſedionis ſenarij. Sexta quia xp̃s non debnit venire in PHintipio tꝑis tum aduentus eius mimis fuiſſet feſtinus. nec in ſine vltimo quia tunc mmis fuiſſet tardus · ſed detebat ſalua⸗ roem inter tempus moebi a iuditij intro ducere tempꝰ remedij BGeptima quia decebat ductoeez ꝑfectum tunc ſe oſtendere. cum eſſet opoꝛtunitas turrendi ad bꝛauium hot eſt in fine tempoꝛꝛ Et tamen ante terminum vt per timoꝛem indicis ſtimulati. per ſpem pꝛemij attradti. a per exempl perſedionem animati ſequi Poſſemus efficacier dueem noſtram. Octaua qꝛ detebat quedã membꝛoꝝ ſuoꝝ ipſum pꝛecedere a quedaʒ ſequi. Incarnationẽ xp̃i multe figure pᷣceſſerunt a ꝓphecie. de quibo aliquas aſſigne mus. Rbꝛaham deſcendit in egiptũ vt perigrinaret᷑ ibi. Lapis de monte p̃eſſus eſt ſine mambus. Fluuius egrediebat᷑ de loco voluptatis ad irrigandũ paradiſum. Sapientia ediſicauit ſibi Domum exedit calumnas ſeptem · Thꝛonum fedit ſalomon de e boꝛe grandem. Nouum fadiet dñs ſuper terram. femina circum dabit virum. Jonas in mare pijatur a mare ſedat᷑. Stillahunt montes dul cedmez. Deſcendi in oetũ nucum vt viderem poma conualium a inſpicerem π. Vellus gedeonis roꝛiſicat. Manna ſeruat᷑ in vena aurea. Virga aaron floꝛet eclos de radite ieſſe aſcendet. Emittitur columba de archa noe. Mittitur hgnum in aq́s marath. Paradiſus plantat᷑. Moyſes Ponit᷑ in ſiſcellaz eirpeam. Iſiahel induit ioſeph turicaz polimitã. In ſole poſuut tabernaculum ſuum. Duo vini ferunt in vecte botrum de terra. peomiſſionis poꝛtantes. Mittitur ioſeph in ciſternã. Prbs foꝛ titudmis noſtre ſyon ſalnatoꝛ ponetur in ea murus. Emitte a gnum domine dnatoꝛem dterre de petra deſerti ad montem filie ſyon. Rorate celi deluꝑ a nubes τπ. Kſcendet dñs ſuper nubez leuem. iſcia a veritas obuiauerunt ſibi- Gẽma carbuncun in oenamento anri. Simul im vnum diues et pauper. Ego ſuz peimus a nouiſſimus gere· ca· 31· In caritate perpetua dilexi te Mictitur daniel in lacuʒ leonum. ƽParet in camino quartus ſimilis filio dei. Ombꝛa deſcendit in hoꝛalogio decem gradib⸗ Igrnis a pparet iſn rubꝛo non cõburens Ezech. Solẽ nube tegaã Eccleſia. Auid lucid ius ſole a hic deficiet Plſalmi.Æπ& ſũmo celo egreſſio eius. Nota ꝙ; quando queritur. vnde virgo concepit Vtz verbo angeli vel a ſpintuſancko. Dicendum eſt ꝙ nõ ver bo angeli ·˖ quia verbum eins in aurem ſalimt a non permanſit ideo ſanguineʒz eins non diſtinxit ſeꝑando. nec conuertit nec foꝛmauit · ſed de ſpũſancto ꝗ illam ſubiam cospulentam pꝛimo deedit a ſanguine· poſtea duerut eã a foꝛmauit et higurauit a in membea diſlinxit et animauit et ideo damnat᷑ ꝙ cantat Coniipies per aurem · ſed debet cantari. Coneipies deũ pariteꝛ et hominez. het omnia ſpũſſanctus non eſt operatus paulatim vᷣt natum ſed ſimul in momento.a ideo beata virgo concpit virum perſectum in vno momento in figum lineamentoꝛuz et anmima a gacia et virtute a ſapientia· quia in nullo hoꝝ xpᷣus pꝓſecit nec mn facie hominum.nec plus vno die oſtendit grade lieet m vtero et extra vterum in REneam̃tis et ſapientie ꝙ;ᷓ alio li copoꝛis peoficeret. Rationes incarnationis xp̃i Capr. v Er verbuz igitur mmcarnatũ fadta eſt hũana generis reparatio- non qꝛ auter ſaluari non po tuerit⸗- ſed qa nullus modus alius fuit ita o graus ipſi reparatoꝛi teparabili et nꝑatiom. Congrmebat inq; iſte modus ꝑatori quem decebat oſtendere ſuam potentiam ſapientiã a bonitateʒ Quid autem potenuus q; coniungere extnema ſumme diſtancia hoc eſt creatoꝛem a creatuma. Wagna enim fuit potencia in cõ⸗ iunchone diſparium elementozz maioꝛ in coniundtione illoꝝ. ad ſpũm creatum ·maxima in ciundtione iſtoeeum ommum ad ſpũm mcreatum: vbi eſt et maxima diſparitas: Quid vero ſa⸗ pientius q́; ꝙ ad perſecho nem huius vniuerſi ſierer coiundtio Primi et vleimi·hot eſt verbi dei · quod eſt ommũ pꝛinupium. huamane nature que in ope ribus ſex dierum fuit vltima oĩm creaturarum:? Quid enim beninolentius ꝙ; ꝙ creatdereꝝ con⸗ municare ſe voluit rebus creatis· et hec benignitas magna fuit in coniuncnone ſui omnibus rebus per pꝛeſentiam maioæ quia cõ municat ſe bonis per ꝗqratiq;. maxima quia c municat ſe hoĩ a per qoſequens generibus ſinguloꝝ in vmtate perlone. Fuit etiam modus ille tongruentiſſimus ipſi rꝑabih quia homo ꝑ peccatum coꝛruit m infirmitatem et ign oꝛantiã a malitiaz per que ineptus factus eſt ad virtutem diumam imitandam q ad veritatem cognoſcendam.a ad bomtatem diligendaz. ideo deꝰ fadtus eſt homo per qð reddidit ſe hommi imitabilẽ cognoſcibi lem ac amabilẽ. nit ſimiliver ille modus ↄgruentiſſimus nr̃e reꝑationi quo dñs in foꝛma ſerti pꝛocuraret ſerui ſalutẽ. Sunt a alie ratiões quare ↄu eniens fuit deũ incarnari. Prima eſt qꝛ p̃ᷣuaricatoꝛ abſtalit nobis deã. vnde duemens fuit vt reꝑator redderet nobis deũ. Bcða qꝛ humilitas decuit deũ hnõ potnit humiliari vſq; ad penas in nata dinina · g o poꝛtuit ꝙ in alia⸗ — — 4 — — „. Quartus Tertcia vt ꝓphecias adimpleret Yſaie. Ego qui loquebar ece aſſum XKbatuk. Aparebit m ſfine et non mentietur ſi moꝛam ſe cerit · expecta eum quia veniens veniet & nõ tardabit vt docèt vmcere potius per iuſticam q; ꝑ potentiã. Quarta adð vitandũ indonueniens: quia ſi deus incarnari nõ potuit vel neſciuit vel noluit ·˖ a ſi ſic videtur in eo eſſe impotendua vel ignoeancia · vel muidia qð abſit . Quinta vt tanta eſſet humilitas in redemp toe quanta fuit ſuperbia in pᷣuaricato?equia ſuperbia tanta fuit vt homo vellet eſſe vt deus ˖ vnde humilitas tanta debuit eſſe vt deus fieret homo. Sexta vt noſtrum amoꝛez exutaret æ noſtram ſpem erigeret. Septimũ vt exemplũ imitande virtut⸗ nobis daret in foma viſibili à humana. Guis opera trinitatis ſunt. indiuiſa.ita ꝙ quicquid operatur vna perſona operetur a alia· tñ ſolus ſilius fuit incarnatus: a nõ pater vel ſpũſſanctu5 Et habemus ſimile in tribo domicellis induentibo terciã ipſazz de quibus poteſt diu. quicquid facit vna faeut alia- vna tamen ſolum indut. Eodem modo dicendũ eſt ꝙ opus incarnationi5 quandoq; attribuit᷑ patri vt ibi. Cum venit plenitudo temꝑis. miſit deus filium ſuuʒ. Quandoq; attribuit᷑ filio vt ibi. Exiui a patre veni in munduz. Quandoq; ſpirituiſancto. vt dititur in ſymbolo. Qui concptus eſt de ſpuſancto. Sed hec ideo dieuntẽ quia opus mcarnatioms fuit maxime ſapiẽae potentie àO bom tatis que tribus peꝛſonis attribuunt᷑. Sunt autem multe rõneʒ quare filins intarnatus fuit a non pater vel ſpũſſandtus. Pri⸗ ma vt ꝑ eandeʒ ſa pientã qua mm condiderat fieret reꝑatio. Gecunda vt qui filius eſt in deitate eſſet et filiꝰ imn humanitate Terta ne idem eſſet pater a filius ſi pater de homine naſceret. Quarta quia congruencius mittebat᷑ qui eſt ab aliquo ꝙ; qiu ẽ a nullo. Quinta ꝓpter conſir mationẽ hereditatis nobis ꝓmiſſe ne ſcʒ poſſemus patri dicere. Dñe tu habes filium cui com petit hereditas quam hoĩ ꝓmiſiſti. Sexta vt patris erga nos oſten⸗ deretur caritas Joh;. 3. Bic deus dilexit mundum vt filium ſuũ vngenitũ daret. Septima oſtendit᷑ ꝙ deus pater nihil habet· ð non ſit paratus nobis dare· ceum filium ſuum dederit nobis Octaua vt ſicut filius dei factus eſt homo: ſic homo fieret ſiliuꝰ dei Kpls ad Gal. 4. Miſit deus filiũ ſuũ vt adoptionẽ filioꝝ recperemus. Nona vt eſſet occaſio ſalutis qui ð fuiſſe occaſio rume · ꝗꝛ hõ appetẽdo ſcĩiam dĩnaz que filio aꝓpriat᷑ eecidit. Vi ðẽ ð em̃ lu aiſer dei fihũ ꝑ oĩa pr̃i ſiem muidit a voluit eſſe ſiłis altiſſimo Jone. ꝓpter me tẽpeſtas hec oꝛta ẽ mitte me in mare· Deema qui a imago debuit per imagineʒ reparan. Vndeema quia ſicut verbum mentis mediante groſſioꝛi natura emittituꝛ ſeʒ ꝓꝑ vo emſit verbum eternũ ꝑ aſſumptionem nature noſtre. Duaodeama quia medius meer perſonas debuit eſſe mediatoꝛ dei et ho mmis. Tredeama quia ſapietia patris reparare debuit a ꝓetitoꝛem lapiencie Gen · 3. Entis ſicut dij ſcientes bonuz et m ilum. Deamaquarta quia decentiſſime toniungit᷑ humilitas cum lapientia Pꝛouerbioerum. Obi humilitas ibi a ſapienta· vnde ſilium dei ̃ceipue decuit incarnari. Quindeama quia ydee nõ ſunt niſi dei lapientia que fiho a ꝓpriatur. vnde euz ſingule ydee ſing uloꝛum ſint cauſe· tunc demum omnia ſunt perfacta æ tompleta cũ per vnionèe ad ſuũ prinapium rediert. Sedeama. ſi pater fuiſſet incar natus tũt nulla ꝑſona fuilſſet ſine pncipio Dedumaſeptma quia opoꝛtuit incarnatam pſanam tanq; ſate?ꝛ dotem ſupplicare peo natura noſtra aſſumpta. ſed magis decuit filium ſuꝓplicare patri ꝓ natum aſſumpta q; ecõuerlo. Decima octaua. ſi ſpirituſſanctus fuſſet incarnatus tũt duo eſſent filij/ Deamanona. quia nullum magis decet reducere hominem ad dinmam cognitionem q; verbum quo ſe pater declarat qð eſt vnibile carni. ſiuit a verbũ vod. Viœſima quia nullum magis De modo incarnationis xp̃i (Capit vi. RMSMcmuni repatione oim decœns erat vt fieret tur⸗ ſus triũ de triꝑha ierachia ſcʒ · dina angelica:a hũa na. Vnde in miniſterio incarnatiomis fuit ↄcurſus an geli nunaantis a virginis apientis a verbi dei caꝛnẽ alſumẽ tis.cũ filius in munduʒ mittit᷑ non fit lou mutauio · ſed nature huma ne aſſumptio.quia ipſius mitti eſt eſſe vbi pꝛius erat · h alider ibi eſſe q fuit pꝛius· a het alteritas non eſt ex parte eius. qui eſt cum ſit immutabilis · h ex parte eius in quo eſt· qꝛ vmt noſtre carni. vnde mutatio non fit ex ꝑte ſui ſed ex parte noſtri Prerea in lot mutatione exigit᷑ non eſſe vbi quis pꝛius erat ſed nec hot eſt m ſilij miſſione quia poſt incarnationem fut in pati ſemper. Ep̃s aſſump ſit naturam noſtram quinq; modis ſeʒ miſericoꝛditer :s. Scðm ſuam miſericoꝛdiam ι. Vuliter ſczʒ pꝛo ſalite noſta· p̃s. Operatus es ſalutem τ. Sapienter. qꝛ aſſumit bonũ nature repꝛobando malũ culpe Yſaias. Buti et mel o medet vt ſciat repꝛobare malũ a eligere bonũ. Fortit᷑ qͥa ſic ſuſcepit naturam noſtram ꝙ nunq; depoſuit ſuæ;:quia poſt decet reducere hoiem ad filiationẽ adoptiuam q fihũ naturalẽ· moꝛtẽ vnita fuit deitas carni in ſepulcro a aĩe ĩ inſerno.vñ p̃s — — M S JM . “””M Quartus Non derelinquam animã meazʒ ι Mirabiliter quia toniunda ſunt in mcarnatione ſummum ymum. hoc eſt deus et imus Herbum caro ſadtum eſt quinq; modis·ſciliet m carneʒ bᷣm veritatem carnis YPfaie . 33 Pere languoees noſtros ipſe tulit. Preter carnem qma pꝛeter operationem carms Mat. ſ. Quod enim in ea natũ eſt de ſpũſuncto eſt. SOupꝛa tarnẽ qiia meritis noſtris non exigentibus Kpłus ad Tytum. Mon ex openbus inſtide que fecimus nos Pꝛopter carnem qnia ad ſanandũ carnem a hot quantum ad ſideles effidenter: liet quantum ad omnes ſufficienter Lu.i. Pocatum eſt nomen eius iheſus quia ſanos nos ſetit. Contra carnem qma ad maioẽ damnationẽ inſide;um. vnde Joh. I5. Si non veniſſem a lotutus eis fuiſſez peecatum non haberent. Opus aſſumptionis nature noſtre nõ ammatio ſed incarnatio nommaturcum tamen a digmori res dſuen erit nominari. Doc antem ꝓpter multas ratones ſcʒ vt eypꝛeſſio fiat nomiatio aO pfundioꝛ explice dignatio miſeren tis. Et quia nobis magis nota eſt pars carms: a vt maio ex peimat᷑ humiliatio· eo q; magis a deo diſtat caro q; anima: Be vnione natura aſſumpta (Capi. vi Icut m deitate vna eſt eſſencia a tres ꝑlone. ita eton uerſo in xp̃ᷣo vna perſona a tres ſunt eſſentie. ſciliczʒ deitas aĩa a caro.hoc eſt eternuʒ nouum a antiquũ quia deitas eſt eterna-ſed aia noua. quia in aſſumptiõe treata caro vero antiqua: quia ab adam ꝓpagata. a xp̃ᷣs hᷣm naturam deitatis eſt gemtus · m ammã vero creatus pᷣm carnes factus Pñmio fuit triplex m xp̃o ſcʒ deitatis ad animam et econuerſo. deitatis ad carnem a econuerſo· at aĩe ad tcarnem a ecõuerſo. due pꝛioꝛes vniones ſemper manſerunt. tercia ſeparata fuit in moete. Vmo ergo deitatis ad humanã naturam non eſt in vni tate nature ſed perſone:non dito perſone humane ſed diuine. hot eſt non aſſumpt led aſſumentis: nec perſone cmuſlibet ſed ſolius verbi. Quia em impoſſibile eſt ꝙ dinina natura ↄcurrat tum alia.ſitut pars ad conſtitutionez tercij cel ꝙ ipſa tranſeat im aliam· vel alia in ipſam ꝓpter ſimplictatem a vmtatem eius perſediſſimam. ꝛzopterea dminitas àa humanitas non vniun in vnitate nature h̊ perſone.a ſic mtelligitur i lud in ſym bolo Knaſtaſij vbi dicit Mam ſicut aĩa ratio nalis et caro vnus eſft homo. ita deus a homo vnꝰ eſt xps ibi nan ponit᷑ ſimihtudo ꝗqnuantum ad vnitatem perſone a non natureqe caro àH amma Differunt ijn homine quantum ad eſſentiaz conſtituunt tamen vnam perſong;. Eodem modo mier diuinſtatem a huanſtatem xp̃i eſt differenda· a tñ eſt ibi vnitas in ꝑſona· et quia d iuina natura in nullo ſu polſito pt ſubſiſtere p̃terq; m ꝓpria ypoſtaſi ideo vnio illa nõ poreſt elle in perſona hois led dei. Et ꝓpteren deus ſeeit ſeipſum ſu ꝓppoſitũ in vna perſonaꝝ ſuarum humane nature. vnde tm̃ eſt ibi vna perſonalitas et vnitas perſonalis ſcʒ ex ꝑte aſſumentis. Ad eſſentiã nanq; perſone triplex exigit diſtincho ſcʒ ſingularitatis-/a naturalis incõmutabihtatis a ex cellentie ſiue digmtaus. ꝓter pꝛimum nulluzʒ vniuerſale eſt ꝑ ſona. ꝓpter ſecundum amma non eſt perſona.ſeðd ꝓpter tercium xp̃s ᷣm ꝙ homo eſt peꝛſona. Ex his patet que ſit vera vel falſa mter has qᷓtuoz ꝓpoſitiones. pꝛima perſona perſonã aſſumpſit ſcdᷣa natura ꝑſonam aſſumpſit. terda natura naturã aſſumpit Quarta perſona naturam aſſumpſit. peime due ſunt ſimpliater falſe. tercia vno modo eſt vera alio modo eſt falſa. Si em ſumat᷑ nacura ꝓut eſt oõ mums tribo perſoms ſic ẽ falſa: ſi vero ſumat᷑ natura ꝓut eſt in perſona fſilij ſic eſt vera.qrta ꝓpoſitio ſimpłlr eſt vem. Ad mtelligentiã hoꝝ nota ꝙ tres fuerunt opmniones de imcaꝛ a ione xp̃ᷣi. Prima dicbat ꝙ; ſilꝰ dei aſſumpſit hoĩem Secunda di cebat ꝙ aſſumpſit humanã naturam. Terda dixit qꝙ aſlumpſit homineʒ vt veſtem- Prima opinio non ſuſtinetur in ſcohs miſi per repetidonẽ · qꝛ ponit ꝙ in xpᷣo due ſunt ꝑſone qð falſum eſt. Secunda cõmums elſt a celebꝛis · et ponit hoc ſcz qꝙ; xp̃s eſt vnum ſolum lœt ſit ahquid ſᷣm ꝙ homo. Itez ponit ꝙ aſſamens non eſt aſſumptum. Item qꝙ ille homo eſt diuma eſſenea et econuerſo. Icem ꝙ omnis ꝓprietas ſiij dei ineſt ilu hommi a econuerſo. Terdo opinio tanq; heretiea repꝛobatur · quia ponit nõ eſſe duas naturas in vna perſona xpi·et ꝙ due ſubſtancie humane nature non ꝑtinent ad perſonalitatem filij dei ſed extrinſecus ſe habent ad ipſam. Dicimus ego tanta eſt ibi vnio vt qmuicquid dicitur de filio dei dicat᷑ a de eho hoi5 et econuerſo. his tamen exceptis in quibus expꝛimit᷑ vnio vel claudit᷑ negatio. Si enim ſit vocabulũ in quo aliq̃ᷓ repugnatio in cludit᷑ ſic eſt vnire incarnari aſſumè aſſumi in quibo incudi reſpedus vmoms vniꝰ nature ad altrraʒ tunt nõ tenet p̃dida regula. Similiter non tenet ſi m vocabulo includitur negatio alicuius cuius o poſitũ alteri cõpetit ſicut incipere eſſe creari. er ſimiha. Nota ꝙ ꝓprie loquendo compoſitio ẽ copoꝝ diundio eſt copo:is aH amme.vnio eſt diume nature ad humanam tñᷣ vnum qñq; ponitur pꝛo eliquo. Quinq; ſtatus fuerunt pꝛimi ne “MRM Quartus hominis a de quolibet ſtatu accœpit xp̃s aliq̃d. Primus ſtatus fuit mnocencie· de quo acœpit immunitatẽ peccati. Secundus fuit gratie de quo acœpit plenitudmẽ gr̃e. Teraus fuit culpe de quo accpit retompenſationẽ pene. Quartus fuit penitencie de quo accœpit ꝓpaſſionezx doloꝛis a triſtitie. Antus fnitꝗ loꝛie de quo acœpit plenam fruitionem. Copus xp̃i m iohannez damaſcenum fuit foematuz ex ſanguine beate virginio- nõ ex carne. Nam vere matris eſt ᷣm philoſophos tmmodo materia miniſtrare: ſed dare virtutem foꝛmatiuam que adtiue materiam fomet eſt patris a nõ matris. Cuʒ igit᷑ beata virgo ꝓprietatẽ matris vere habeat opoꝛtet ꝙ materiã ↄtulerit que ᷣm naturã ſit materia conueniens humam copoꝛi. et tamen integritatem virginalem non polluat. talis auteʒ materia non eſt caro. quia ditcit Phs ꝙ id qð eſt actu pars non eſt materia generationis tum non ſit potendia totũ. Caro autem eſt actu pars. vnde nõ eſt materia gnatiomis. talis q; materia non fuit ſemen femmeũ quia hot puritati virginis non conueniebat.net etiã ᷣm phᷣm eſt neeſſarium ad generatuonem qꝛ mulieres alique dapiunt ſine ſemmatione.talis ergo materia fuit ſanguis· qma ille bm phm eſt in nobis etiam materia generationis. O autem dicit XKpls ad Ro · Qui factus eſt ei ex ſemme dauid. intelligendum eſt æiginaliter nõ materiahter. Pirtus aũt foꝛmatiua in beata virgine non fuit ex patre carnali: ſed ex virtute altiſſimi. Vtilitas incarnationis xpCGi (Capi.vni. Miſimus per peccatum. ꝓpriam excllentiam. ment? innocntiã ac dei amiqtã. Dec aũt retuperari opoꝛ⸗ tuit per benefitiũ ſaluatoꝛis. Excellentiaʒ enim recu⸗ perare non potuimus · niſi per recuperato:em excellentiſſimuzʒ: qma ſi per meram creaturam reparati eſſemus. tunt opoꝛteret nos eſſe ſubiectos illi creature. Innocnna q; reacquiri non po terat miſi per ſatiſfactoꝛẽ ſufficientiſſimũ qui videlicet deus eſſet et homo. Deus quidem qui pꝛo omnibus ſatiſfacere poſſet.Dõ vero de genere adam qui peccauerat ille nanq; ↄgrue ſatiſfecit qui poteſt a debet. ſed non Poteſt nili deus non debet niſi homo Kmidtia ſimilr refoꝛmari non poterat miſi per mediatoꝛem coõ uenientiſſimum qui ſcʒ vtriq; parenti tonfoꝛmis eſſet· et vtriq; parti amicus. Moc antem conuenit xp̃o qui eſt deo ſimilis per deita tem a hommi ꝑ humanitatexz. Venit in incarnatiõe tanq dñs ad ſeruos vt eos coꝛrigeret: tanq; medicꝰ ad egrotos ut eos ſanaret: tanq; magiſter ad diſcipulos vt eos inſtrueret. Liber Per peimum oſtendit deus potentiã per ſem ſapientiam. per tercũ bonitatem. Auatuoꝛ fructus diume incarnacõis aſſignat Bernhardus. Lanna de eelo deſtendit gaundeant eſurientes. Oe vinea celi botrus erupit· gaundeanr ſidentes. Dleum effuſũ eſt gandeamt egrotantes. Lapis ſine manibo de monte p̃aſus eſt. timeant negligentes. poο homini plures ackus dueniunt nobis multum ſa lutiſeri per quos diuerſis rebus naturalibo ar tifinalibus tomparatur. Ipſe nanq; xp̃s diditur caput ꝗpter motũ a ſenſum ſpũalum q in membꝛis luis in fluit. Mediatoꝛ qua partiupat ꝓprietates humane nature et dinine. Et ideo efffiea ater inte: de pr̃em a nos poterit mediare. undamentu ꝓpter ſidem qua in nobis illum mat intellecum. Doſtium ꝓpter caritatem qua perſicit affetum. Paſtoe in quantum incoporat nos eccleſie per ſacramentoꝝ partiapationem. Moſtia qꝛ ſol uit obligationem contractaz per peccatum ceiginale et etiam ꝓetcata actualia. Sacerdos qma ipſe rogat ipſe ſe exaudit: ipſe ſeruus rogat ſe dñm: ipſe deꝰ exandit ſe hoĩez. via in exemplo vita in pꝛemio. Igtem enumerat Bernhardus qtuo vtilitates aduentus dñi dicens. Venit medicus ad egrotos redemptor ad venditos ad errantes via ad moetuos vita. Sunt adhuc multe vtilitates incarnationis xp̃i:· qma deꝰ fatus eſt homo vt fieret homo deus. dñs factus ſeruus vt ſieret ſeruus dnñs. deus de elis ad terras delcendit vt hõ de terris ad celos aſcenderet. deus factus eſt fihus hois vt homo ſieret filius dei. immoetalis factus eſt moꝛtahs vt moꝛtals fieret immoetalis. diues in oẽs faqus eſt pauper vt pauperes ſierẽt diuites. obſcurata eſt lux. vt nos illummaret eluriuit panis vt nos reſiceret· ſitiuit fons vt nos inebꝛiarettriſtata ẽ leticia vt nos letifiearet- pauebat fidutia vt nos confoetaret· laſſata eſt via vt iter noſtruʒ ad tce leſtia dirigerer. . Oe mir abilibꝰ circa incarnationez Xp̃i. ix Xellebat incarnatio xp̃i nram ↄcptioneʒ in pluri⸗ bus ꝑ qð a pparet ꝙ ibi natura ꝑdidit ſua ium. In⸗ uemunt em̃ ibi multa tam ex pte pꝛolis qꝙ; ex parte mtr̃is tam etiã ex ꝑte modi que non ſunt pᷣm viã nature: h bm potentiam virtutis infinite que ſolius dei eſt. Wim ergo ſuert m matr ꝙ; bᷣm Wernhardũ fut ſine pudoꝛe fetunda: ſine gra uamine gramda: ſline doloꝛe pu erpera. Abi Poꝛtamt ſtella ſolẽ palmas vitem riuus fontem· filia patrem · creatura creat eem ; Fuit inq; mater pattis et filia pꝛolis: fuit inmꝙ; pꝛole Poſterior · — l contento minoꝛ. r̃ et virgo fuit.a cũ deo cmunem habuit filiũ. Maledichonẽ legis euaſit vbi maleðicte fuerant vᷣgines o niugate. Virgines quidez quia non genuerunt. comgate vero quia in doloꝛe pepererunt · ſed vtrunq; beata virgo euaſit qmia virgo genuit a non ſenſit doloꝛeʒ Xugꝰ. Speculum non rumpit radiꝰ ſolis.integritatẽ virginis ingreſſus aut egreſſu⸗ viciare non potuit deitatꝭ. Wirabilia q; fuerunt in pꝛole. qma m inſtanti fuit ſanguims ſeꝑatio. ↄſolidatio· figuratio ·aĩatio deiſicatio. Et ꝙ iſta non fuer̃t ſucœſſiua patet ex ſcript᷑a. Jere. ca. 31· Femina artũdabit virum. Patet etiaz ex vintute agen tis ſpũſſandti cuius ẽ ſubito operari. Guis aũt membꝛa toèꝑis xp̃i uerunt in conœptione tompleta et perſecta vſq; ad amme ſuſceptionẽ.ipſoruʒ tamen diſtindio hᷣm Augtam parua fuit tenuis ꝙ humano viſui vix poſſet ſubija: qua in tanto fuit mmus coepus illud qꝙ; alius ↄρtus cum fozmatur quantũ in⸗ fra · 46· dies augeri potuiſſet in vtero. vnde mimeuloſum fuit. ꝙ in tam paruo co poꝛe fnit reœpta amima. ſed hot lactuz fint ideo ut concptio xp̃i quantũ ad dempus manendi in vtero nõ eſſet nr̃e cptiom diſſimihs OPreterea ab inſtanti cõceptionis ſciuit ommia etiam hm ꝙ homo. Item in fruitione perfecta fuit vnde quantũ ad hoc non ſolum fuit viatoꝛ ſed etia ↄpꝛehenſoꝛ Iteʒ mundus fuit ab omm pecento a plenus graua a veritate Habuit q; patrem in celis et matrem m terris. ſed patrem ſine matre· a matrem ſine patre. Item per incarnationem ipſe dñs fckus eſt ſeruꝰ. eternus factus eſt tempoꝛalis. immenſus factꝰ9 eſt paruulus. ſt ſummus ymus.mcompꝛehenſibilis fit locahs ſit ſimplex oompoſitus diat Rugꝰ videt᷑ muiſibilis. palpatuz impalpabilis· immotalis occidit. Ie; Rug?: Qus vnch eſti mari poſſet vt poꝛtaret᷑ mamibo lem meis poꝛtitoꝛ oebis.panis angeloꝝ alaret᷑. virtus celoꝝ infirmaretur. vita ommiũ more⸗ retur. Hic quoq; nota ꝙ ſicut in diuinis eſt trinitas ꝑſonaruʒ m vnitac ſubſtancie· ſic m xp̃ᷣo eſt trintas naturaꝑ im vnitate per ſone · qꝛ ſicut in diumis per diuerſas ꝑſonas nõ diſtinguit᷑ eſſentcia. ſic in xp̃o diſtinguitur per diuerſas naturas Ferſona Deniq; mtarnauo xpi fuit mirabilis ex mõ.quia cuʒ t᷑res mõi pꝛoducndi hommem pꝛo ceſſiſſent. Primus ſcʒ nec de viro net de muliere ſicur in adi. Becundus de viro ſine muhere ſicut in eua. Tercius de viro a muliere ſicut in ommbo tõ cupiſcibiliter natis. XA mplementũ decuit vmuerſi quartũ modũ intro⸗ vnei vt homo de muliere ſieret ſine viro ꝑ virtuteʒ opemtoꝛis ſummi. In con cptione ergo ſilij dei ſimul amnino turrit virtꝰ innata infuſa et increata. Virtus innata materiam minſtranit · Virtus inſu ſa puriſicando ad vnionem verbi adoptauit: adop tione dico cõgruente. Virtus mcreata ſubito perfiet qð natu ra non potuit mii ſucceſſiue · ¶ De natiuitate domini (Capitulum. x Ktiuitas xp̃i triplex eſt ſcʒ · dina humana a gratui⸗ ta. pe ma eſt ex pr̃e.ſcdᷣa ex mat. tercia fit in mente Æde patre naſcitur eternaliter· de matre temꝑaliter · in mẽte ſpũaliter. Et iſte nati nitates ſumunt᷑ ᷣm tres ſubſtanaas que ſunt in xp̃ᷣo ſcʒ diumitas·caro a ſpũs.nam ex pr̃e naſeitur deus. ex matre caro. i mente naſcitur ſpũſſanſtus ſcʒ ꝑ gram ex patre naſcitur ſemper. ex matre naſcituꝛ ſemel:in mente ſepe Gm natiuitatem dininam xpᷣs habet patrem ſine matre.bᷣm hu⸗ manam habet matrem ſine patre. ᷣm gratuitam habet patreʒ matrem. iuxta illud. Qui fecerit vo luntatem patris mei ipſe t&τ Mas tres natimtates repꝛeſentat eccleſia in die natiuitatis eiꝰ e nan dina in miſſa que cantat᷑ in nocte. eſt enm nobis hec natiuitas occulta Yſa· 63. Gnationem eius quis enaꝛrabit Gcðam m miſſa que cantat᷑ imn aurora· quia natiuitas humana partim fuit occulta a ꝑtim manifeſta. octulta quidem quantuzʒ ad modum. ſed maniſeſta quantũ ad factum. Terdam in miſſa que cantat᷑ in die quia natimtas gratuita eſt maniſeſta in qua xp̃us per affectum conapit᷑. per effectum naſtit᷑. per pꝛofectum nutri tur Yſaias Rπ timœe tuo conepimus a peperimus ſpũm ſalutis.de diuina itaq; generatione habet᷑ libꝛo·i . ſed nunc de humana ꝓſequendum eſt. Motandum itaq; ?ᷣm verbum Aphi ad Tytum vbi ait. ı₰ paruit gracia dei ſaluatoꝛis noſtri oĩbo hoĩbo.MNatiuitas xp̃i fuit gloꝛioſa gratioſa copioſa a fructuoſa Gmtioſaa:gratis non noſtris merit exhibita. Æμ Paruit enim gratia gracioſa quia dei ſaluatoꝛis noſtri. Copioſa quia oĩbus hoibus. Fructuoſa qꝛ erudiens nos. Et iſte fructus natiuitat: xpi duplex eſt ſcʒz ſpectu tempoꝛis pꝛeſentis· a reſpedtu futuri Reſpectu pñtis itꝝꝶ duplex eſt frucus. Primus eſt declinatio mali ibi. Vbi abnegantes impietateʒ quo ad malum quod eſt contra fidem a ſecularia deſideria quo ad malum qð eſt coontaa bonos moes. Secundus frudus eſt operatio boni ibi. Sobꝛie. quo ad nos.iuſte quo ad ꝓximum. pie quo ad deum. Item re⸗ ſpectu futuri temꝑis duplex eſt fructus Primus quo ad gloriã amme ibi. Expectantes beataz ſpem. Zecundus quo ad gloꝛia 1 * Quartus H in reſurrectione coꝛpoꝛis ibi. Et aduentum gloꝛie magm dei: a paruit in natiuitate xp̃i benignitas et humamtas ſaluat oꝛis de tri plici latibulo ſcʒ de ſinu patris in quo celatur. de vm bea legis in quo figurabat᷑.de ventre matris in quo fomabatur Jpſe nanq; agnus ſoluit ſignatula libꝛi ſignati.MNatinitas xpi fuit vtilis honeſta a iocunda. Quid enim vtiliꝰ ſaluti hmims· Vocabis inquit nomen eius iheſuʒ quia ſaluum ſadet populũ ſuum a peccatis ipſoꝝ. Saluum inqᷓ; ſatiet a foꝛmidine timoꝛiz ab immanitate languoeis a detentione carteris a ſubiugatõe hoſtis: Qud honeſſiꝰ partui virginis vbi virgo eſt qᷓ generat deus qui generatur.ſpũſſanctus qui generationem operatur. Quid iocundius oetui dei a hoĩs gauſi ſunt quidem qui Paelſſe runt vt abꝛaham qmu exultauit vt videret diem dñi. Iem qui ſequuntur Xpłs. Gandete in dño i&τ. Item qui pꝛeſentes erant- vt angeli decantantes. et paſtoꝛes videntes. et iohßes in v& ro eum ſendens:a ſymeon euʒ amplexans· ſed maxime eũ virgo generans Lu.ca.i. Exultauit ſpũs meus in deo ſalutari meo: Pꝛotulit in natiuitate beata virgo nobis fructũ qui fuit ſemĩa tus in ↄceptione · germmauit in natiuitate. collectus eſt in pan noꝝ muolutione: ad domũ allatus in puriſitacõe. flagellatꝰ m ſtipite· ventilatus in falſoꝝ teſtimonioꝝ actuſatione · tõmolitꝰ in paſſione · purgatus in rſurrectione. comedit᷑ in quotidiana eukariſtie ſuſceptione et in celeſti fruitione. Beata itaq; virgo eſt ælum qð xpᷣ̃m ꝛorauit· ipſa nubes que ißm pluit· ip̃a terra que ſaliatoꝛeʒ germmauit. In natiuitate dni fiut beata virgo terra de cuuis limo fomatus eſt verus adam. ĩa de qᷓ oꝛta eſt veritas· terma de qua fructus ſublimis. tra bona in quam ſemen cecidit ˖ terra germmãs herbã virentẽ. terra fluẽs lacke et melle term de qua egrediebat᷑ fons irrigãs vmuſam ſuꝑficiem cre. Oe circumciſione dominiCapituluj. xi greumtciſionem dñs xp̃us accœpit multiplia ranoene Primo vt legem quã dedit alijs etiã ipſe com pleret Betcundo vt humihtarẽ oſtenderet quia eeremomiali⸗ busß ad ꝗᷓ nõ ten ebat᷑ ſe ſubiecit ipſe nanq; dñs legis fuit. Ter cio vt ſangninem ſuũ pꝛo nobis non ſoluʒ m etate virili h etiã in infancia fundaret. Quarto vt nos foæe circunddendos ſpuah⸗ ter demonſtraret. Auinto vt hereticos confunderet qui dixerũt eum non verũ copus ſed fantaſtitũ habmiſſe. Sexto vt indeis ſatiſfacert qᷓ ſcandaliz ati fuiſſent ſi arcũaſionẽ non ſuſcepiſſet Septimo vt legem veterẽ a ꝓpbaret que vſqʒ ad ipſuʒ puanoa MM Liber fuit. Legalia em̃ pm Rug:. fuerunt añ paſſionez dñi viua poſt paſſionẽ mortua· ſed poſtq; claruit veritas euangelij per mm ſepulta. Circumadit᷑ iheſus non ſolũ urcũciſione legali· h etaʒ ſpãali. Vnde poſſumus cirtumeiſionẽ quadruphieem aſſignare. Primo circũ ſidit eum pater m natiuitate cultello paupertatis. Scðo circũuderuit euz ſui m ockauo die cultello legis. Tercio arcũadit ſeip̃m in ommi vita ſua cultello humanitatis. Quarto arcũaderunt eſi indei in paſſione cultello crucs a hoc ꝑ militeʒ pylati. Circũciditur etiaʒ xp̃s in ſuis qdrupliciter. Pꝛimo per detractozes qui auſfert amicos a ſamm;. Scdo per raptoꝛes qui auſerunt bona tꝑalia. Tercio per heretioos qui auferunt aiam. Quarto per tyrãnos qi aufer̃t cœpus. Circũciſio nr̃a ſpũalis Duplex eſt. Prima mentis in peeſent a ctulpa. Scða coꝛpoꝛis in ſuturo a pe na. Peima figujata eſt ꝑ arcuuſionem ſolennẽ que facta eſt m egipto·. Et hec triplex eſt ſcʒ in ipientiũ a vicijs cul tello iuſtice · item pficientium a ſuꝑfluis cultello miſcie. Item perſectoꝝ a necſſarijs cultello caritat pfecte. Scða ſigmifieata eſt per cirtũaſionem factã im galgalis in terra pmiſſionis. qꝛ in octaua reſurredionis ꝑ petram xpᷣm iir cũtid im ab oĩbo miſerij Ex quo patet ꝙ efficatio eſt nr̃a arcũciſio ſpũalhs q; iudeoruz car nalis· qꝛ illoʒꝛ artũalio tiet ptem oꝛiginale tulerit. tñ pa⸗ radiſi ianuã non aperuit ſed nr̃a vtrunq; mtcit. In hac materia duo nobis tangunt᷑.Primũ eſt xp̃i humilitas in arcumeiſione Zcðm eſt ſublimitas in nommis impoſitione. Vocatũ eſt imqͥt nomẽ ens iheſus. Dignitas huius noiĩs eſt multiplex. Eſt em ab eterno ↄſecratũ vt diat Berñ. ab antiquo figuratũ ſcʒ in goſue · a ꝓphetis deſideratũ Jlaie. Nomen tuũ in deſiderio aie. a landis patribo ꝓPhetatũ Berñ · Dule nomẽ ihelus ꝓphetatũ eſt ſalomonis oraculo a deo noiatum Kpłs. Dedit illi nomen quod eſt ſuꝑ om̃e nomen ab angelo pᷣnundacũ.vt legit᷑ im luu ca. vocabie nomen eius ihs . a beata vgine p̃dicatũ Lu·ca.i Scẽm nomen eius.ab aplis magniſicatũ Rdu.s. gbant aphi gaudentes *ε a martiribo teſtiſi catũ · quia noie iſto paſſi ſunt. a ſeſſori bo collaudatũ Pg· Landate pueri dñm. M ſoł oꝛtu uſq; ad occaſũ.a ſandus virgim bo p̃guſtatũ Canti.i.Oleũ effuſum nomen tuuz Bern· Jheſus eſt mel in œe⸗ dulcdo ſeu melos in aure iubilus in coꝛde· ab oibus ſandis exaltatũ. p̃s. Magnifi⸗ cate dñm metũ a exaltate nomen eius in idip̃m. Vñ inqr Peẽ · vt habetẽ Rctu · 4· Non eſt aliud nomen ſuꝑ terraʒ in quo nos opꝑoꝛteat ſaluos fieri. In hot noĩe iheſus ſunt.x· litere q̊ pñt eẽ X —— — — s b f — — Qnharrts initia iſtaꝝ didionũ · iocunditas merentiũ· eternitas viuentiũ lanitas languentiũ.vbertas egentiũ.hoc nomen ihus ↄuenit ei tripłr ſcʒ rõne nature vt q̃ ex dĩna natura erat ſaluatoꝛ au⸗ ctoritate· a ex hũana natura erat ſaluatoꝛ miſterio · etiã vondi caret ſibi nomen ſamatoris Rõne decentie qꝛ vt ex re nomez hr̃et.vnde quia ſaluat a peccato· a dyabolo:a ab inferno me⸗ rito habet nomen illi beneſino congruens. Ratione efficatie- quia xp̃us nos ſua paſſione ſaluaanuiit. „ (De baptumo domini (Capitulum. xii Mbaptiſmo dñi notat᷑ ipſius humilitas a nr̃a vtilitas. Ipſius humilitas notat᷑ in qᷓtuoz?. Primo qꝛ venit ihs ſcʒ datoꝛ ſalut a non indigens ſalute. Scðo qꝛ in ioedanẽ vbi creatoꝛ elemen toz ſubiecit ſe humih elimentoa aque. Tercio qꝛ ad io hez ſcz dñs ad ſeruum.rex ad ſcutiſeʒ: ſol ad uufeꝝ. Quarto qꝛ venit vt bapti ſaretur ab eo ſcʒ fons a riuo.plenitudo a ſtilla:auct oꝛ baptiſmi a baptiſmi miſtro. Vtilitas nr̃a notat᷑ in q̃tuoꝛ ꝗᷓ iir⸗ ca xpᷣm baptiſatũ euener̃t.Primũ qꝛ xpᷣs ↄfeſtim qñ baptiſatꝰ fuit aſcendit de aqua ꝑ qð notat᷑ in nobis gr̃e infuſio. Hõ emzʒ per baptiſmũ hberatus a culpa aſcendit ad vᷣtutes. Scðz aꝑtũ eſt elum per qð notat᷑ hoĩs poſt baptiſmũ decdentis euolatio Nertcuũ deſcendit ſpũſſanctus coꝛꝑali ſpede ſic columba m ipᷣm per qð notat᷑ ꝙ baptiſmꝰ facit hoiem ſpũſſandi templuũ. Ar tum vox patris facta eſt. Dic eſt filiꝰ meus diledtꝰ. in quo notat᷑ per baptiſmũ de filio ire fit filius gr̃e. In baptiſmo xpᷣi notant᷑ lſubſtãdalia baptiſmi nr̃i ſecz baptiſans baptiſandꝰ materia foꝛ⸗ ma a mtentio. Baptiſans fuit ioh es in quo nob miſtri ſctitas deſignat᷑. Baptiſatus fuit xp̃s ſcʒ nr̃m baptiſmũ ↄſecrãs. Be. qꝛ ðtactu ſue mundiſſime carnis vim generatiuã dedit aquis- Materia fuit aqᷓ magis ↄu em ẽs a cis ceteris liquoribo ad ba⸗- ptiſmũ nr̃m exns.qoꝛma notat᷑ ꝑ teſtimonium trinitatis. uit em̃ pater in voce· filius in carne ſpũſſanctus in eo lũba. Intentio lequit᷑ foꝛmã. Voces em̃ vt ait Phus note ſunt eaꝝ qᷓ ſunt in aĩa paſſionũ. per voœm pfr̃is qᷓ andita eſt in baptiſmo xp̃i no⸗ tantur . S. digiitates a excllentie einſde dñi xpi. Cũ em ð. hie eſt tõmendat᷑ xp̃ᷣs a vera eſſen tia qꝛ ſolus deꝰ veꝛꝛ hẽ eſſe. om̃e em eſſe a foꝛma eſt. Deus at᷑ eſt foꝛma ſine matena vt Woeciꝰ diat. Cum ð filiꝰ? idẽ xp̃s cõ mendat᷑ a ſilitudinis pr̃ne dueniẽ ta: ex eo nanq; filiꝰ qꝛ fit a ille ꝓpter ꝙ filiꝰ ð imago patris Po aus qꝙ́; ſpſſanctus ꝓptes rõnem quã ſup̃ᷣ habes in ᷣmo. Cũ BSe meus cõmendat᷑ a ſubſtandie differencia. 8& em̃ meus mihi. Liber ↄſubſtanaalis. cũ ð dilectus cmendat᷑ ab amoꝛis beniuolẽtia Joh Pater diligit ſiliũ a oĩa que hẽ dedit in manus eius. Cũ autem ð.· in quo mihi bene complacm cõmendat᷑ a ſpeuali cõ⸗ placntia. Sed nota ꝙ pladitũ eſt quieta voluntas. vnde com⸗ placuia. cũ ſpũſancto m ſilio m naturaʒ aſſumptã quieui. e ꝓplenit udine gracie xpᷣi. ( Capit.xiii Oſt hoc dſiderandu eſt verbũ incarnatũ quo ad ple mtudineʒ cariſmatũ ſpũaliuʒ que ſũt plenitudo gr̃e ĩ effectu.a plenitudo ſapientie ĩ intellectu: ac pleni⸗ eriti m oꝑe a affectu. Circa pꝛimũ ten endũ eſt ꝙ in xpᷣo a lui ↄptione fuit plenitudo gre quantuz ad gram ſingula⸗ ris pſone a quantũ ad gr̃am capitis.a q̃ntuʒ að gr̃q vniõis Et hec triplex gratia eſt eadem m eſſen da ſed differt in effectu Gracia em̃ ꝑſone ſingularis eſt gra habitual quã habuit xp̃s pleniſſime a pfediſſime excepta fide a ſpe q̃s virtutes nõ habu it· m illuð qð eis in patria ſacœdit.qꝛ ſidei ſuccedet cognitio ſpei vero ſuccdet cõpꝛehenſio rei.pᷣm autẽ ꝙ p̃dicta gr̃a ꝑſone ſingularis exuberat in xp̃o ita ꝙ influit in mebꝛa coꝑis ſui mi ſtia ſenſũ a motũ ſpũalem ᷣm fontalẽ plenitudinẽ oĩs gracie. a in ipſo habitantis dr̃ gr̃a capius. Vñ nota ꝙ; xp̃s ſᷣm vtiã⸗ q; naturã dr caput etcie qꝛ non ſolũ inquantũ deus ſed euam inquantuz hõ inſimt ſenſũ a motũ ſpũs et gr̃e in oẽs qui ad⸗ herent ei ꝑ ſidem redã vel ꝑ ſidei ſacramentũ · ̊ inquantũ deus mfluit talem gratiam auctoꝛitate: in quantũ homo influit eam per modum meriti a illud meritum qð non ſolum ex congmo ſed etiam ex condigno meruit membꝛis gratia habuit hoc ex vnione ad verbum. Ex p̃didis tollige ꝙ; vp̃ᷣs inquantũ homo dictitur caput eccleſie triplia ratione. Pnimo ꝓpter influentiam gracie ſitut dicenm eſt. Secundo ꝓpter ↄfoꝛmitatem nature quã habet caput ad mẽbꝛa: qꝛ liœt xp̃s exœllat mẽbꝛa ſua quantũ ad diuinitatem: tñ confoemis eſt illis m natura humamitatis: Tereio dici᷑ caput methaphorice quia ſicut coꝛpus verum xp̃i conſtat ex puriſſimis mẽbꝛis: ita copus eius miſticũ ex puris ſidelibus. Nam de plenitudine eius acepiunt oẽs benefitium gratie a ſpiritus qui ad euz accdunt vel per fidem redtam vel per ſidei ſacramentum. Rhla ratione xpᷣus bᷣm ꝙ; homo diatur caput ſcili et ꝓpter nature confoemitatẽ quam caput habet ad totum topus. Nam ſicut coꝛpus xpᷣi naturale conſtat ex puriſ fimis membꝛis: Ita coꝛpus eius miſticum ex puris fidelibus: pꝛopterea eadem gracia perſone ſingularis abilitauit naturam Quartus humanq; xp̃i ad vnionẽ verbi videlicer digna eſſet vmri tante eelſitudmi vocatur graua vnionis per quq; ipſe xp̃us non tĩ feliatatem glorie verum etiam adoꝛatione latrie dignus fuit: Verum eſt bm ꝙ eſt conſtrudio tranſitiua vt ſit ſenſus. Grada vnionis· vnio humane nature ad diuinam. que gratis et ſine meritis data eſt hũanitati xp̃i· ſic differt gradia vmonis a gra Pſonah et a grcia capit.· ſicut vnio differt a grada habituali Pter quod diatur in iohanne ꝙ; ſpũſſandtus eſt ei datꝰ non ad memſurã qð duplidter expomt᷑. Primo ſit nõ ad menſumzʒ totaliter a non partitulariter: qꝛ quicquid potuit ei deus de ſpũſancto dare dedit ei. Becundo ſic non ad menſuram:i ſupee omnem ꝓportionem reſpectu alioꝛum hom mum. de hoc ꝙ diut Johᷣ. i. Plenuʒ gradia a veritate. Mota ꝙ multiplex diſtinguut plenitudo. Prima eſt ſufficientie que in quolibet iuſto eperit. Secunda eſt copie qꝗᷓ fuit in aplis RAdtu.z· Repleti ſunt oẽs ! hec fint et in ſtephano ibidem .7. Stephanus plenus grada a⸗ fetitudine. Tercia eſt vmuſitatis que eſt in eccleſia cni nullũ donum deeſt. Auarta exellentie que fuit mn beata virgine ˖ que omẽs ſanctos in gratia exœdebat Ecck. 24· In me ommis gr̃a vie a veritat? Lu· j. Rue gracia plena. Quinta ſupereffluentie que fnit in xp̃ᷣo Joh̊.i.Plenũ gr̃a a veritate. Circa innocentiã xp̃i hoc dicendum eſt ꝙ habuit immunitatem omms culpe: et quan tum ad actum a quantũ ad poſſe.quia non peccaui nee Peccare potuit. nec a patre ptẽm oꝛiginale traxit. quia patrem tarnalem non habuit net a matre peccatum tia xit quam ſpiri tuſſanctus a fomite totahter liberamt. De plenitudine ſapienti Capit. xiii cut in xp̃ᷣo fuit omms plenitudo grade ita a omms Pplenitudo ſapientie non ſolum quantum ad cognita Veruz etiã quantũ ad modos a differentias cogno ſtendi qui ſunt quinq;. Orimus eſt cogmitio ſempiternalis ex parc dininitatis et hoc modo cognoſcit ommia ſimul ſcʒ ſinita et infinita quia apud deum omnis inſinitas eſt finita. Deꝰ em̃ videt multa vno.i: in ſeipſo. vnde nõ differunt ibi qð videt et per qð videt quia videt ſe per ſe a in ſe videt omnian on ſo luz que ſeat. ſed etiam que ſacere poteſt que ſunt infinita. Setundꝰ modus eſt cogꝗnitio ſenſualis a ſenſualitatis ex parte carnis a iſte modus eſt cogniuo peꝛ experientiam quo xp̃us non ſciuit Rmul oĩa quia ſenſus non eſt perœptiuus rerum miſi ad obiech teſentiaʒ. Tercius modus eſt ſpiritualis ex parte mentis. Et Liber ille triplex fuit ſcz ꝑ naturam- ꝑ gram· et per gloriaz. Per na turam igitur eſt modus teraꝰ oognoſtendi quo modo togno uit xp̃s omnia que ſpectant ad vniuerſi conſtitutionem: lõ⸗ ge excellencius e;ᷓ adam etiã exiſtens in natura inſtituta. Quar tus modus elt per gradam hot modo cognouit yp̃us oĩa· que ſpectant ad humam genens redemptionem. longe tamen ex⸗ cellenaus & aliquis pꝛophetarum vel etiam angelorum Mon enim ſolum habuit yp̃s ſcienti am per habitũ innatũ · vt adam a angeli: ſed etiam per habitũ infuſum. velut ſandi per gracia; illummati. Cognitionẽ vero non habuit per habitũ acquſitũ qui ꝓpter imperſectonẽ in ipſo nõ fuit. Quintus eſt per gloꝛiaʒ hot modo cognomt xp̃s oĩa: fimita quidem cognitione actuali. infimita vero nõ mſi cog mitione habituali vel excſſiua. Anima emm xpi per gloꝛiq; compꝛehenſionis capiebat quantũ capere tuit natura finita vmta infinito. Seiendũ ergo ꝙ tes dupkr hñt cognoſti in arte ſcʒ ab ipſo artific· vel ab alio artem con⸗ templante. vtroq; mõ osgnouit xp̃s res.peimo modo ꝑ naturaã diumitatis. ſcdo per gloꝛiã comp̃henſioms. Patent ex p̃miſſis quinq; differncie oogmitiomis ꝗᷓ in xp̃o erant. per peimũ emnim modum habuit oogmitzonem vt deus per leeundum vt homo per ter dum vt viatæ· per quartuʒ vt illummatoꝛ. per quintũ vt compꝛehenſoꝛ. Eus ᷣm vtranq; naturam dieitur lux· quia m dimitatem illummat intus animam. et ?m humanitatem infoz mat exerius vitam. Et hot tripliater ſcz miraculis p̃dica⸗ ti ombus et exemplis. pꝛimum eſt potendie. ſetunduz ſapiendie tercium eſt bonitatis. Nota pterea ꝙ ſcientia xpᷣi hommis lim 3 pidilſima eſt inter ſcientias creatas: quia nmihil habz admixtũ de ſuo dontranio vel actu vel potentia: pꝛeſertim cuzʒ non poſſit ahquid ignorare ꝓpter vmionem ad verbum: tamen 9ꝛ amma xpi creata eſt nõ eſt ſcientia eius ita limpida ſit dei: q;uis ſciat omma que ſeit deꝰ. & dicit᷑ ihelus ꝓficiebat ſapientia a etate coram deo a hominbus non eſt intelligendum ꝙ m ſe pfecerit · qui ab inſtanti coneptioms ſapientia plenus fuit· led Pciꝰ in alijs qui doctrina ſua aQ ex emplo ꝓfeœrunt et hoc coꝛam deon. ad dei gloꝛiam a ommibus ad vtilitatem hoim. Pꝛoficiebat ta nen ihe us etiam in ſe cognitione experimentali ſenſuah qꝛ diditit bm Kplm ex his que paſſus eſt obe dientiam. De merito xp̃ᷣi (Capitulum. xv gIyvul fit xpᷣs viatoꝛ et comp̃ henſoꝛ ab inſtanti dcep m tõis ſue ex tunt em cepit mereri a frui. MMermt aũt Quartus mquantum viatoæ· non inquantũ tompꝛe henſooꝛ Per fedio et plenitudo meriti xp̃i notatur in iſtis. Drimo quantum ad eum qui merebat᷑ qma non tm̃ homo ejat ſed etiam deus. Becundo quantuʒ ad tempus quo merbat᷑ quia ab inſtanti ↄptionis vſq; ad hoꝛam moetis. Teruo quantũ ad id quod merebatur quia ꝑ habitũ ꝑfecnſſimuz caritatis: a ꝑ exeratiũ Pledtiſſimum virtutis. Nuarto ad eum cui merebat᷑ quia non tm ſibi H eta nobis. Omnibus enim operibo ſuis que pꝛo cdebant ex libero arbitrio ſibi vitam mermit eternã iam habitã a nobis hñndam illis dico openibus que retulit ad nos. a eſt ꝓbabile qð retulit oĩa ad nos cum in munduz venerit ꝓper nos. Quinto quantũ ad id quod merebatur nobis quia veniam graciam a gloꝛiazj Stolam q; carnis a aperitionẽ ianue regmi celeſtis. Knte incar⸗ nationeʒ enim xp̃i dyabolus habuit manũ attrahentẽ a manũ impellentem attrahentem dito potenda in culpam impellentez3 ſine obſtaculo ad limbum. Sed xp̃s pꝛimam manuz debihtanit ſuo merito. ſeeundam vero penitus am putauit. Igit᷑ in merito xp̃i radicata ſunt omnia merita nr̃a ſiue ſatiſfactoeia pene: fiue meritoꝛia vite eterne: qꝛ nec ab offenſa creatoris digni lumus abſolui · nec immenſitatem pꝛemij quod deus eſt digin ſumus aſſequi niſi per meritum hominis dei. Hexto quantũ ad id qd merebatur ſibi quia liet non meretur gloificatonem mentis quam iam habebat · meruit tamẽ het ſibi humilitate paſſionis accelerationẽ reſurrectionis: gloꝛificationẽ ſui noĩs digmiatẽ tudigarie Poteſtatis ſicut ait RKpls ad Phik.2 Kps factus eſt obediens vſq; ad moꝛtem. moꝛtem. a ſequitur. Pꝛopter qð et deus exaltaui illum quo ad pꝛimũ. Et dedit ill nomen qð eſt ſuper omne nomen. quo ad ſecundum. Vt in noie ihelu omne genu fleckat᷑ eeleſtium terreſtrium a infernorum. quo ad terauzʒ eptimo quantum ad modum quo merebatur. Dicitur enim aliquis mereri triplicter ſcilicet de indebito ſauendo debitũ. vel de debito magis debitũ. vel de debito vno mõ facendo debitũ alio modo Orimis duobus modis meruit nobis et non ſibi: quia non Poterat ſibi facere de mdebito debitum . vel de debito magis debitũ cum a pꝛindpio fuerit ſandiſſimꝰ nec in ſancutate PNtuerit ꝓfiere. Tercio vero modo ſibi merit qꝛ bonũ glorie quod ſibi fuit debitum per gratiam vnionis feat ſibi debitum ho modo ſcz per meritũ bone adionis.meruit em̃ ſibi vitam eternam iam habitam ſicut nobis abendam. H e voluntate xp̃i. (Capit nlum xvi e2 ͤDluntas dup lex in xp̃o fuit ſcilicet creata a increata . vt dickũ eſt ſupꝛa in peimo de voluntate ipſiꝰ increa⸗ Ata. Volũtas xp̃i creata fuit duplex ſcʒ rõnis a ſenſua litatis. Et volũtas rõms duplex eſt ſcʒ rõnis vt ratio ẽ a rõniʒ vt natura eſt. Ooluntate ra tionis vt ratio eſt cõfoe mauit ſe m omnibus vo luntati intreat. Sed voluntate rõnis vt natura ẽ. ſen ſualitati aliquid volnit ꝓprium quod non voluit voluntate rationis vt ratio eſt ſez non meꝛi. Et in hotc iſte voluntates nõ fuer̃t ſibi contrarie: liæt volita ↄtraria fuerint. qm ᷣm vohmta tem diumã xpᷣs quod iuſtum erat voliat m voluntatem rõnis iuſte conſenlit · ſed hm vohintatem carms penam recuſauit· a ſic vnaqueq; vo luntas quod ſuum erat tenuit ſcʒ volũtas diuina iuſtiaã · voluntas rationis obedientiã. voluntas carnis naturã Vnde patet qꝙ aliq d velle eſt illicitũ rationi qð non eſt illiatũ ſenſualitati ſicut mn xpᷣo fuit velle non moꝛi.q;uis aũt voluntas nõ moꝛiendi fuerit cauſaliter a ſenſualtate. fuit tñ occaſio nałr a rõne quia xp̃s licut voluit fecit illud hoꝛribile vemire in ima⸗ ginationeʒ a m eſtimationẽ: quo facto naturałr moꝛtẽ reſugit hoc autem voluit ꝓpter noſtram inſtruchonẽè · ſic ratio ꝓ ſenlua⸗ litat aduotauit diens. Pater ſi fieri po vſt . DHec petido fuit tam ſenſualita tis q; mtionis. ſed ſenſualitatis tanq; affectantis rõnis autẽ tanq; ꝓPonentis. Ex hot xp̃s fieri voluit ad triplicẽ inſtrudionem noſtra m. Prima eſt vt ſciamus non eſſe peccatuzʒ aliquid ex ſenſualitate velle qð eſt oontrarium voluntati diuine Gecunda eſt vt martires xpᷣi non deſperent ſi mœtem hoereant tũ illaʒ a filius dei ex hoꝛruit. Tercia vt diſcamꝰ dilcrete petere ſcʒ ſuponendo voluntatem noſtram voluntati diume. Et hoc nota tur in conditione a ppolita: ſi fieni poteſt &. et ibi. VPerun⸗ tamen non ſicut ego: ſed ſicut tu vis pater. = De effectibꝰquos aſſumꝑ ſit xpCᷣs(Ca.xvii On ſolum xpᷣs aſſumpſit humanam naturaʒ ſed etiã deſectus arca naturã quos viʒ ipſum decuit aſſumẽ Vaide cũ pene ſint exerutatiue virtutis ꝑfecte a teſti fieatiue humane nature nõ ſimulate aſſumpſit tam penalitates coꝛ poꝛales q́; ſpũales que reſpitiunt naturaʒ nr̃am in cmum ſieut ſamem ſitim in ab ſentia alime nti: triſtidam et timeeem in eſentia notumenti a hmõi. vt eſt ealoꝛ · frigus.laſſitudo c · nee tamen oẽs defectus coꝛporna les aſſumpſit ſit ſunt deſectus egritud inũ multifoꝛmium: nec om nes ſpũales.ſitut ſunc pct̃ᷣa ignorãtia rebellio carms ad ſpũm. Preterea qꝛ nullus innocẽs —— — = ⸗ S —— — — — =— —BBB2 — % — — — — — — — — — —— —.. ☛☚ Quartus IJD debet inuitus penã ſuſtinere cũ hoc eſſet tontra edinem diuine iuſtice. Ep̃s ſic penalitates ſuſcepit vt tñ pati nõ poſſet inuite quia paſſio ſua non fuit ↄtra voluntatẽ diumitatẽ: nec contra voluntatẽ rõnis: licet fuerit ↄtra vo luntatẽ ſenſualitatis aQ ear⸗ ms. Diamus etiã ꝙ xp̃s vere timuit a vere doluit a vere triſtis fuit ꝓut iſta notant ꝓpaſſionem· non pᷣm ꝙ ſignant paſſionezʒ Differt aũt ꝓpaſſio a paſſione qm̃ tunc affedtio ꝓpaſſio dietuꝛ quando anima ſic affie᷑ oculum mentis nequaq; pertur bat Paſſio vero ditit᷑ quando ita foꝛtis eſt ꝙ oculuʒ ment turbat fatit a rectitudine vel a dei Dtvmplatione demare . et tũc ratio ledit᷑ a patit᷑. Vnde dit iſta duo ſicut diſpoſitio a habitus. e paſſione xpᷣ̊i. (Capit nlum xviii Jrea paſſionem dñi cõmendamꝰ in opere patientiã · inſuꝑabilem · i modo humilitatẽ admirabilẽ· in cau ſa caritavem ineſtimabilẽ. Circea opus notat᷑ ꝙ xp̃us ſuſti nuit in tactu clauoꝝ aſperitatẽ · in auditu oꝓpꝛobꝛioꝝ tõo⸗ fuſioneʒ · in adoratu ſputoꝝꝶ feditatẽ · in guſtu aceti a fell ama ritudimẽ · in otulis lacrimaꝝ effuſionẽ · in code timoꝛẽ. De mõ patiendi hoc tenendum eſt ꝙ; xpGs paſſus eſt paſſione generali quia ᷣm oĩa membꝛa copoꝛis Yſa. ca ·53 Didimus eum non hñtem ſpeciem neq; decoꝛem. Item paſſione acerba Trenoꝝꝛa· O vos oẽs qui tranſitis per viam attendite &ι Fuit aũt paſſio xpᷣi maxima· tum rõne intenſionis ꝓpter optimã diſpoſitionem ipſius patientis · tum ꝓpter eius innocentiam. tum ꝓpter eius honoꝝ excellentiaz. Donoꝛabilis enim ſi confundit᷑ plus lediẽ et p̃upue inter ſuos. Item graus fuit eius paſſio ꝓpter ipſius vir tuoſitatem· quia vilis homo de morte dolere non de bet tum turpitudo ſua ſinem tunt habeat. Item paſſione ignominioſa Yla · ca · ʒ · Vidimus eum deſpectum a nouiſſimũ eorum. Dec autez ignominia attendit᷑ in patibulo crucis que fuit ſu ꝓplitiũ Peſſimoꝝ et in conſoꝛtio iniquoꝛum ſcʒ latronum cum quibus erat deputatus. Curat autem vp̃s paſſione generali infecnonẽ vniuerſalem.paſſione acerba libidmezpaſſione ignominioſa ſuperbie peeſumptionem. In modo paſſionis attendit᷑ caritas maxima q̃ nos liberauit ab mſerno dando veniq qua munduz renouauit largiendo gr̃am. qua celum aperuit ↄſerendo gloꝛiã het tria notant᷑ ſn tytitulo trucis. Mazgʒ ꝓpter peimũ dicit iheſus ꝓPter ſcõᷣm nazgarenꝰ. ꝓpter tercuũ rex iundeozꝛꝛ. Ep̃s ſex viabus ſanguinẽ ſuũ fudit viuus a ſemel moetuꝰ ſcʒ in cirtũuſione in orõe in toꝛonatõe in flagellatione in cruuſixiõe in lanœatione Liber Per pꝛimũ docemur pcta abijcere · ꝑ ſcᷣm mentis anguſtiã pꝛo ſalute noſtra tenere.per tertium aĩam nr̃am virtutibus oꝛnare per quartũ carnem noſtram domare· per quintũ membꝛa nr̃a mandatis dei ligare. per ſextuʒ vulneratũ coꝛ in dei amoꝛe hre Poſtremo quia iſte paſſones non attingebant in xp̃ᷣo diuinã naturam ſed humanã ideo in moꝛte xp̃i facta eſt diuiſio anime a carne vt tũ ſalua eſſet vnio tam carnis q; aĩie cum diuinitate Hoc etiam ſciendum ꝙ xpᷣus ſi paſſus non fuiſſet tamen ſenio deſeaſſet quantum peꝛtinebat ad conditioneg humane nature in ſe tonliderate ſine vmone . ſed ĩ poteſtate nature vnide fuit vel lic denere velnon. . „B e effectu paſſionis chꝛiſti Capit. xix. Ffedtus paſſionis xp̃i multiplex eſt. ſiẽ patet in his verſibo. Paſſio debilitat ſcʒ virtute demonũ. Job qſi m hamo capiet leuiathan.ſpolians ſcz inferuũ Yſa. Hoca nomen eius ſpolia detrahentiũ. infoꝛmat ſcʒ ꝑ exem ꝑlũ Petrus. . dano. ta. ⁊2· Ep̃s paſſus eſt ꝓ nobis vobis xlinqns exemphum. vnde xp̃s eſt quaſi liber poſitus in pulpito trudis vbi diſcimus obedientiaz pacientiam. humilitatem. caritatem Dilce aũt ſpeaałr qliter ſe habuit in tapi tulo qð ſibi tenebat᷑. vnde Vernhardns. Stetit iheſus ooꝛam p̃ſide inclinato tapite vultu plaade S̊mone caro. voce ſubmiſſa.de fixis in terra aſpe⸗ dibusparatus ad obpꝛobꝛia:a ad verba ꝓmptus. DHonorat ſcʒ imitatoes fuos Meſter. Sic honorabitur queʒ rex voluerit honoare. Exatat ſcʒ ad pugnã ſpũalem Tachabe o&. Oſten derant elephantis ſang uinem moꝛi et vfe vt eos acuerent ad bellum. Inflammat ſcʒ ad diligendum Bernhar. Supꝑ omnia te mihi reodit amabilem bone iheſu. talix quem bibiſti opus noſtre redemptionis. Reparat ſcihœt ruimam angelicam. IJpſe enim xp̃s eſt lapis angulauis qui fecit vtraq; vnũ. Pawm dat ſcʒ inter denm a hoĩiem · mter ange luz àa hommem. meer hoiem et hoĩem Eccleſiaſtieus. Et in tempoꝛe iratundie factus eſt red aliatio. Et armat ſeʒ tontra mundũ carneʒ a dya bolim. vnð ſignat᷑ per chpeum quem ioſue leuamit contra hay. Sanat ſcʒ mentis vulnera Mai2z0 Rſpictentes ſer pente eneũ ſanabant Viuiſicat ſceʒ ſpũaliter Apłus ad Ro.S· Cum eſſemus moꝛtui vmiſicauit nos Rugꝰ. MWortuꝰ eſt vmcus ne maneret vni cu/ Ducit ſcʒ ꝑ mare huius mði.Exodi.de virga moyli.dultorat Exodi. de ligno miſſo in aquas mamth. obumbꝛat Canutoꝝ SGub vmbꝛa eiuns quẽ delderabã ſedi. a calpa ruocat JPla. 53⸗ ſe AQLuartus Kttritus eſt ꝓpter ſcelera noſtra. reſerat ſcʒ telum Pſaie. Dabiʒz clauem dauidacrucẽ ſuꝑ humez eius. illummat· vñ crux ẽ q̃i candelabꝛũ tabernaculi. Iteʒ thobias illummatꝰ eſt ꝑ fel piſcis Denat.vnð dixit ſancta agnes. a ſanguis eius onauit genas meas. Ep̃us in paſſione ſua vidit diabolũ quẽ ligauit.infernũ quẽ ſpohauit:moetem quã ſuꝑauit.mm quem vtempfſitſup⸗ plitiũ qð pertulit.celũ qð aperuit. Paſſio xpᷣi tollit ſeptem vi cia. Tollit enim ſuꝑbiam capitis inclinatio per quã videbatur tytulum crudis fugere in quo ſcriptũ erat Rex indeoꝝ. Inuidi am bꝛachioꝝ extentio quaſi ad amplexanduzʒ. auaritã młtoꝛꝛ erogatio que in paſſione tradidit · Berñ. Diſce xpᷣiane qᷓntuzʒ debeas diligere xp̃ᷣm qui dedit nobis carnem ſuam in cbum et ſanguinem in potum aĩam in pꝛecium aquã lateris in lauacz veſtem truuſixozibus. coꝛpus diſcipulis· mr̃em io hi. Rcodiaʒ feſtinatio ad paſſionem. iram mollis reſponſio: gulam fellis et aceti potatio luxuriam lateris apertio. In redemptiõe nr̃a ſut gratia mirabihs. Primo ex ꝑte motuum qꝛ caritas dei vidit ꝙ nec per amicos nec ꝑ pꝛetium poteramꝰ nos redimere · ꝓpterean ſe fratrem nr̃m fecit naturam nr̃am aſſumendo.et pꝛetiuzʒ dedit ſanguinẽ peo nobis fundendo . p̃s · Redime me a miſerere mei qꝛ vnicusnon habens amicos et pauper ſum ego ſcʒ nõ ha⸗ bens pꝛeciuʒ: Scðo ex ꝑte redimentis qui cũ liberare nõ poſſet ex potencia fetit hot pPocius ex miſcvia vt ad amoꝛẽ nos aſtrin geret. et vt iuſtige ipſius ſatiſſaeret. Tertcio ex ꝑte redempti · qui oꝓprimebat᷑ crim muʒ ſeruitute a detinebat᷑ m carcere. Bed tra pꝛimũ magnũ emt vt filius ſeruus fieret vt ſeruus fieret liber. Contra ſcdm magnuʒz fuit vt dñs ad car cerem lymbi de⸗ ſcenderet ꝙ ſeruꝰ exiret. Quarto ex ꝑte mſtice qꝛ nulla iuſtitcia dictabat ut innocens puniret᷑ pꝛo reo. Quinto ex ꝑte exellencie diuine. quia miruuʒ erat ꝙ in peedabile ponebat᷑ ſub pꝛecio vi us creatum. Sexto ex ꝑte pꝛecij dat. Si em redemiſſet nos ſale adhuc ad gras teneremurnunt aũt redemit nos aia coꝛꝑe⸗ et vita vt mihil hoꝛ ſibi ſubtraheremus. Circa paſſionem dñi no ta ſeptem ſuauitates ſcʒ capitis inclinationem ad oſculũ. jin ſig nü noſtre retonuliationis. bꝛachioꝝ extenſion eʒ ad amplexuz in ſignũ reœptionis ad gꝗr̃am de pct᷑o redeuntis· lateris aperci⸗ onez ꝓpder effaſionem pꝛetij nr̃e redemptionis. Exinit em̃ ſlan⸗ gnis et aqua clauoꝝ in manibo et pedibo infixionez ꝓPteꝛ me moriam ñe recoꝛdationis. Jſaias ca · 49. Si obliniſci põt mat᷑ infantem &τ. Coꝛꝑis denuvationem in exemplũ noſtre ↄfeſſiõis ALiber que ſcʒ debet eſſe nuda. Cruus poꝛtatonem · in exempluz nr̃ e imitationis. Corone ſpinee impoſitionem.in ſigurã nr̃e glori ficationis. De effectu paſſionis dni · Rugꝰ ait. Per redempto ris noſtri moꝛtem de tenebꝛis ad lucem de moꝛte ad vitam de coeruptione ad incoꝛruptionem. de exilio ad patriam. de luctu ad gaudium. de ternis ad celeſte regnũ vocati ſumus. Item di⸗ at Kug?. ꝙ xp̃us fuit ſacrdos ꝑ quezʒ recondihati ſumus. fuit ſacrifitiũ quo retoneiliati ſumus. fuit templũ in quo reconeihati ſumus. fuit deus cui vecontiliati ſumus. xpᷣus fuit me diato po puli iudaid a gentilis et m hoc lapis angularis. Jte hoim angeloꝶ a bᷣm hoc ð pauſicus. Item dei et hoim et 'm hoc ð re demptoꝛ. Berñ: Quid vltra debuit facere a non lecit Abſol ut vinctũ · illummanit cetũ.reduxit erroneũ· reeonciliauit reuʒ Item RKug? Ecce pꝛo impio pietas flagellat᷑ · pꝛo ſtulto ſapiẽs illudit᷑ · ꝓ mendace veritas necat᷑· iuſtiaa pꝛo iniquo damnatuz mi ſericoꝛdia affieit᷑ ꝓ crudeh:pꝛo miſero replet᷑ ſinœritas acto· mebꝛiat᷑ felle dulcedo. moꝛit᷑ vita pꝛio moꝛtuo.EXÿus o noſtra infirmitate medemas ipſe accpit curauit enim per dietam qnñ ieiunauit quadraginta diebo. Per ſudoꝛ em qn ſudoꝛ lactus eſt ſudoꝛ eius ſiẽ gutte ſanguinis. Per minutionẽ qñælanis a lan lea vulneratus eſt. peꝛ potioneʒ qñ guſtamt acetũ cũ lelle mix tum. per emplaſtꝗꝛ qñ ſaues eius eſt ſputis illita. per electua⸗ rium qñ coꝛ pus a langunẽ ſuum dedit in cena diſcipuhs ſuis cruce chꝛiſt Capitulum xx. Ncruc dni nota hec. Su ꝓplitiũ quo nullum maius. Trenoz.· . D vos omes *&ι. Mullũ dito maius ex eo 1 ꝙ paſſus eſt ipſe iuſtus ab iniuſtis ꝓ inuiſtis · cũ inin is ex cauns minſtis ſub miuſtis iudieibo a miuſtis ponis. Dbꝓp bꝛiũ quo nullũ viliꝰ Sap · 2· Moꝛte turpiſſlima ↄdemnemꝰ eũ Preuũ quo nulli intonueniencius. qꝛ ſicut ꝑ lignũ venit culpa ſic per ig nũ edemptio. Miſteriũ quo nullũ ꝓfundius. Ephe. HVt pollitis tõpꝛehendere cuz omnibo ſanqhs qð exponit Rugꝰ de cruc. Ex emplũ quo nullum pfſectius-i. Pet · 2· Xp̃s paſſus eſt pꝛo nobis. Crux multis rebus comꝑat᷑. Ipſa enim eſt clauis celi. vectis arche · nauis marnis· arboꝛ danielis palma fructuum ſalomonis. baculus iacob quo ioꝛ danẽ tranſiuit · ſpetu lum imi tatioms. ſcala acenſiomis. hamus quo leniathan capitur. tor cular quo xp̃i ſanguis expꝛimit᷑· cythara qᷓ demon laulis com⸗ peſcitur · paulus in quo ſerpens eneꝰ ſu ſpendit᷑ · thau quo fron tea ſideliumſignam? candelabeum qua tabernaculũ illummnat · — — — — ⏑ —. — t n . – — — — Quintus Lignũ aquas marath dulcoꝛans. virga moyſi ꝑ mare rubꝛuz dei pplm ducns· gladius ipſuʒ goliam decapitans. Pexillum ad pugnam ſpũualem colligens cathedra diſcipulos xp̃i erudi ens. Equꝰ dei amitos honorans. clipeus ioſue hey impugnãs Liber miſteria ꝓfunda continens·altare oblatonez accœptiſſi⸗ mam acdapiens. Septem verba xp̃us in crucœ pꝛotulit Primuz Pater ig noſce illis c Scõᷣm.hodie mecũ eris in paradiſo. Zeꝛ cium. mulier ecœ fihus tuus. Quartũ. Sico. Quintũ. hely hely lamaſabatham. Sextũ. Pater in manus tuas cõmendo ſpiritũ meũ. Septimũ. ↄſũmtum eſt. Per pꝛimũ docemur iniurias di⸗ mittere. per ſedᷣm petentes exaudire · per teraũ parentes hono⸗ rare. per qrtum ſalutem nr̃ am deſiderare.ꝑ quintũ in necſſita⸗ tibo ad deum clamare.per ſextuʒ auxilium nr̃m m deũ ponere; Per ſeptimũ ſfine debito vitam nr̃am ↄſũmare Quatuoe bꝛach ia cruds lignant qᷓ tuoꝛ virtutes quibo extendi debet homo nẽ interioꝛ. Sig nificat em pars ſuperioꝛ caritatem. inferioꝛ humil⸗ tatem. a dertris obedientiã a ſiniſtris pacientiaq;. Item m qua tuoꝛ bꝛachijs truds notant᷑ quatuoꝛ bnficia crutis. Signiſi cat enim ꝑs ſuperioꝛ ianue &œleſtis apertionẽ.mferioꝛ inferm deſtru dione;· a dextris gre collationẽ · a ſiniſtris petoꝝ remiſſionẽ & Quatuoꝛ ligna fuerunt in cruce ſicut didt magiſter in hyſtoria Pes nanq; crutis fuit de dro. ſtips de ſpꝛeſſo· tran ſueꝛſale de palma.tabula de oliua. Signat aũt cedrus altitudimem dtem⸗ lationis cpꝛeſſus ſamam bone opinionis: palma Frudum mſti cie. Dliua lemitatem miſericodie. edeſcenſu xpᷣi ad inferos Capit.xxi Nima xp̃i poſt moꝛtẽ deſcẽ dit ad infeꝛ nũ ſiue ad lim bum ad liberationẽ eoꝝꝶ qui membꝛa xpi exiſtentes de hoc ſeculo exier̃t Diabolus emnm dũ manus in cũ extendit in quo mihil iuris habebat merito amiſit in alijs ptᷣa⸗ tem. Rlia cauſa quare x¶p̃s deſcendit ad inferos eſt vt tant? eẽt deſcenſus qntus erat liberando caſus. Primꝰ em̃ homo ſic in ſtatera liberi arbitrij erat poſitus vt polſſet ad vitaz aſcendere pout vellet. vel ad moꝛ tem deſcendere put vellet. ſed peccato Pacto ſic bꝛachiũ alteꝝ ſtare ꝑ onus culpe depꝛeſſuʒz eſt ut eſſer m ymo infermaltłꝝ vero m ſũmo cœli. Non at᷑ aſcenderet bꝛa⸗ chiũ depꝛeſſum mſi deſcenderet aliud bꝛachium. Deſcendit er⸗ ꝗο dñnñs ad mſernũ vt hoĩem captiuũ eleuaret vſq; ad celũ. ter cia ſatio q̃re xp̃s deſcendit ad infe rnũ.ſcʒ vt ſicut viuus fuemt limen per pñtiam mi coꝑalem ſic moꝛtuꝰ eſſet lumẽ inferm Liber per diumitatis maieſtatem. Quarta rõ eſt vt idem xp̃s hot exe Aems ꝑ effieientiã qð paſſione ſua meruerat m ſuffieientiæ;. uo aũt meruit ꝑ ſuaʒ paſſionẽ ſcz ſatiſfadionẽ·. a ianue aper⸗ tionẽ · ⁊ ideo hec duo effiut in deſcenſu ſuo ad inferos qꝛ ꝑ ſatiſ fadionẽ ſoluta lunt vintula eap uitatis.ꝑ apertionẽ ianue ſac ta eſt illuſtratio ipſius carceris. etiã pm luœm exteriæez. Libe⸗ mit aũt xp̃s omnes illos qui meriti ſuꝛ capaces eſſe poterant ſitut fuerunt ſanqn pr̃es qui non ꝓpter reatum ꝑſone · ſed tantũ ꝓPter ratuz nature detinebant. Damnati aũt huius meriti ca pacs non ſunt·net paruuli mm lymbo.qꝛ de coꝑe xp̃i nõ ſunt per ſidem vel per ſidei ſacramentũ. Dicendum etiam ꝙ anima xp̃i per triduũ moꝛtis ſue cũ ſandis patribo in lymbo fnit Abi dem fuit a latro cui dñs dixit. Sicut habet᷑ Lu. 23. Vodie me cum eris in paradiſo &. Et nomme pamdiſi vocatur ibi dei ſu itio · qunia peracta paſſione tazʒ ipſe latro q; alij qui erãt in lim⸗ bo viderunt deum per eſſentiam. ad quem inſfernũ xp̃s deſcen⸗ dit ſi ſeine volueris. Motandum tibi eſt ꝙ nomen inferni ſumik dupliditer ſcʒ p?o pena 2a peo loto pene. m pꝛimuʒ modũ diei⸗ ur qꝙ demones inſernum ſemper ſecum poꝛtant. Jcem pꝛout in fernus pꝛo loco pene ſumituꝛ ſit infernus quadrupliciter diſtin gutur. Vnus eſt infernus damnatoꝝ in quo eſt pena ſenſus & damniatc ten ebꝛe interiozes et exteriozes . abſentia gracie. Su⸗ pea iſtum eſt lyr:ꝛbus pueroꝝ vbi eſt pena damni a non ſenſus et ſunt ibi tenebꝛe intenoees a extenioes. Bupea hunc locuz eſt purgatoꝛis m quo eſt pena ſenſus a dammi ad tꝑus. et ſunt bi tenebee exteriæes a non interiæes. quia grauam hñt. Gu⸗ pꝛemꝰ locus inter hec eſt lymbus ſanctoꝝ patzꝶ. vbi furt pena dammi et non ſenſus. a fuerunt ibi tenebꝛe exterioꝛes ̊ nõ pꝛi⸗ uationis gade. Ad hunt locum xpus deſcendit at ſuos inde li berauit a ſic infernuz momoꝛdit. quia partem abſtulit et Ptem reliquit · Moꝛtem vero quo ad eledtos penitus deſtruxit. Zicut dieit in Oſee. O moes ero moes tua. Dint quoq; locus ſinus ab eſt ſinus abrahe· quia ibi iam eſt abraham. ÆX nullo pꝛe dictoꝛꝛ locoꝝ eſt tranſitus ad alium niſi a tereio ad quartũ.· hot eſt de purgatoio ad lymbum ſanctoꝝ patrum. Ex iam dictis patet quare canta mus. Libera animas oĩm ſidehum defundtorum. de manu inferni et de pꝛofundo latu· quꝛa ibi infernus ſumitur ꝓ pꝓpur gatoꝛio · ſicut a ibi ſumitur pꝛo lymbo.qñ xpᷣus dititur ad inſeros deſcendiſſe vel mfernũ deſtruxiſſe. Ex pꝛ ediais collige — — —,.—— — — Quartus xp̃s moꝛtuus eſt in coꝛꝑe· deſcendit ad inſeros in aĩa-et wſur⸗ rexit in vtroq;. Dicendum etiam qꝙ; in illo triduo xp̃ᷣus totus fuit in ſepulchꝛo ſed non totum· et totus fuit in inferno h̊̊ nõ totum · qꝛ totus ditit perſonam.totũ vero naturam. Similiter dicendũ ꝙ cũ vnio aie cũ coꝛꝑe faaat hoĩeʒ· xp̃s in illo triduo non fuit homo.liœt aĩa a caro vnita tũt eſſent cũ ver bo &. Ge reſurrectione xpi Capitulum. xxii Riſtus teraa die wſurrerit a moztuis reſumendo co pus nõ tale quale pems habuit h impaſſibile a im⸗ motale. Caro emm xp̃i que in natimtate flœuit. Et m paſſione detidit per gloꝛioſaʒ reſurredionẽ refloꝛnit. Tũc re nouata eſt vt aquile iuuentus xp̃i. Lunt leo ſuũ catu lũ ſuſci⸗ tauit· tunt ſenix reuixit. Lunc ſic legit᷑ in eremia. Figulus ex eodem luto valis fradi fecit aliud vas ſic placnit m oculis eciꝰ TLunc ionas de ventre ceti illeſus exiuit. tune veſtitũ eſt tan de⸗ labꝛum auro · tunc ſuſcitatũ eſt tabernaculum dauid quod ced⸗ dit · tunt refulſit ſol qui pꝛius erat in nubilo· tunt vinifita tũ eſt granum fumenti quod cadens in termm moetuũ ſuerat. Iunc eruus reſumpfſit conua tunct ſamp ſon tulit poꝛtas ceuʒ poſtiba Tanc ioſeph educus de carcere condet et conſtituit dñs egi⸗ pti.tunt contiſſus ſatcus circũdatur letitia dñs pꝛobanit reluꝛ rechonẽ ſuam vemm elſſe per angelos qui non mentiunt᷑ Mat ea:vltimo. Reſpondens angelus dixit mulieriboe Ite; pbauit mimicos quoꝝ vahdiſſimuz eſt teſtimoniũ. MWat vlamoet quidã de cuſtodiho reuerſi &. Pꝛobauit eam non arte magica Rctam· a hoc ꝑ cõmeſtionẽ. Pꝛobauit eam nõ eſſe fantaſtid coꝛ Nꝛis a hot ꝑ tactum.peohauit eam in eodem copꝑe factq quo paſſus eſt a hot per oſtenſionẽ cicatricum. Pꝛobauit eam fuiſſe m coœꝑe gloiſicato vnito diumitati et hoc ꝑ ingreſſũ ſm domũ ianuis clauſis. Pꝛobanit etiam dñs reſurredtionẽ ſuam multis aꝑitiomib⸗aparuit em̃ ipſa die reſurrectionis qnquies ſcʒ ma rie magdalene Jo-20. Walieri bo Mat. vltimo. Petro. Sed non ingenit modꝰ. Lut vtimo. Diſcipulis euntibo in emaus Lua m fine. diſcipulis ianuis tlauſis qñ thomas non ſuit ecum eis Johis. zo·. Item a paruit in᷑ nſurredtioneʒ a aſcenſeonem qnquies thome cũ alijs Johis.⁊ o· Rd mare tiberiadis. Johis z0. In monte taboꝛ Mat. vlt. In irn qñ comedit tũ diſcipuł Luœ a Mat. in fine. In monte oliueti qñ aſcendit. Lu. in fine et Rckuũ m. I. Wultis decauſis ſurrexit dñs. ſcʒ vt ſcripturas implert qñ emm dixit dne. Ecce aſcendimus 7ε. Subiuxit⸗et 1 ter ca die relurget⸗ vt nos ad nſurgendu ſp D E S qma turpe eſt vt ſedeat ſernus qñ coꝛam eo ſu git dũs-vt ſr⸗ turã relurredioneʒ in ſe pꝛobamt-vt potentiam ſine dimimnitatis oſtenderet. quia motuos viniſitam non eſt opus natuse- Kd polencie diumt. Mon eſt enim mgneſſus a pinatione ad habi⸗ tuzʒ · vt nos ad tontemnendũ termena ꝓ adipiſcenda tali glonia ammaret. Keſurrexit xp̃us velociter qnia terda die. Maz ſieut ianuis clauſis ad diſci pulos intramt et ſicut ſalua virginitate de vtero matris natus exiuit· Sit eum moꝛtuum. nect petra in qua iatuit· net militum cuſtodia potmt retinem. Integraliter⸗ quia in cœpe a anima. ſocialter- quia multa corpoꝛa ſanctoꝛũ qu doꝛmierunt & Eternaliter Apls ad Roma⸗6. Epus welur gens ex mortuis iam non moꝛitur. Silr lurgendum eſt nobis ſpualiter ſicur et eiſdez modis reſurgemus in die indicij coꝛpa liter. Reſurrecho xpi eſt cauſa et figura nr̃e mſurnctionis ſpũa tis. Cauſa eſt dito motiua a hoc dupliciter· qiia cauſa motiua eſt in comꝑatione nr̃i. Dum em̃ ↄſideramus gloniã reſurredtio⸗ nis xp̃i mouemur ad reſurgondũ in nouitatem vite. Iteʒ cauſa motiua eſt in ↄſideratiõe dei patris qm̃ pater dans reſurrdio nem ſiho- mouet᷑ ad dandum eandem gloriã fratriibo ſuis · lẽ rex qñ facit finum ſuuzꝭ milieem mouetur amoꝛe ſili vt multos fadat ſecũ milites Figura vero fuit· quia ſicut xpᷣus relurrex it in nouitate vite: ita a nos in nouitate vite ambulemus. Jteʒ ſicut diem reſurredtionis xp̃i pꝛecedit dies moetis in paraſceue et dies quietis in ſabbato ſequenti:ita nr̃am glorioſam relur⸗ reckionem pꝛecœdat in nobis motiſicatio vicioꝝ a quies con⸗ templatiõis eternoʒ Mota ꝙ ſicut duplex eſt moes ſcʒ amime Pr culpam et cœpis per extindionẽ. ita duplex eſt mſurrtio ſcʒ anime per graciam a cœpis per gloriam. Et ſicut moꝛs aĩe cauſabit moteʒ coꝛpis. ſicut habet᷑ Geñ. Ita econuerſo relur⸗ recho aĩe cau ſabit reſurredtionẽ coꝛꝑis glłioſã. Scenð ꝙ qda; ſuſcitantur ſice · ſiut ſamuel qui lieœt vere ſauli apparuerit · tñ non fuit vere reſuſcitatus vt quidem dicunt. Qmdð impfecte ſiẽ laʒ arus itꝶ moꝛiturus. Quið per ſecte ſitut xp̃s ſemꝑ victurus Et peima reſurredio ſignificat conuerſionem ſiue penitentiam ypotritarum. Secunda conuerſioneʒ recidiuantiuʒ. Terdia tõ uerſionem perſeuerantum. —ẽ ”Ml e aſcenſione domini(Capitulum.xxiii Ifferentia eſt in aſcenſioneʒ/aſſumptionẽ· a euola⸗ tionem. Quoniã aſcenſio ꝑtinet ad xpᷣmaſſumptio ad beatam virginem ſed euolatio ad alios ſanctos — Quartus Ratio huius eſt · qm̃ aſcenſio fit ꝓpria virtute aſcendentis .af ſumptio aũt virtute xp̃i aſſumentis qub filius ſpeciahĩ obleqt matri. Euolatio autem fit mmiſterio angeloꝛuʒ. RKha elt dra qꝛ locus euolantiuʒz eſt diſtintio cho?oꝝ. Locus aũt aſſumpte virginis eſt ſuꝑ choꝛos angeloꝝ. Lotus vero xp̃i aſcendentis eſt vltra locum beate aſſumpte virginis. Circa xp̃i aſtenſioneʒ ſunt octo ↄnſderanda que arcũſtabant aſcenſionem & colligũ⸗ tur in offitio de aſcenſione. Primũ eſt ꝙ videntibo illis a·. diſci⸗ pulis eleuatus eſt vt ſcʒ demſᷣderium vemendi ad ip̃ᷣm exataret᷑ m eis. Scðm eſt ꝙ nubes ſuſcepit eũ ab oculis eoꝛ. Per vm⸗ bꝛam nubis ſignatur ꝙ in hoc moꝛtali coꝛꝑpe ihm in alto vidẽ non poſſumus. Tertiũ ꝙ eleuatis manibo ferebatur in celum. Eleuauit aũt manꝰ ꝓpter duo ſczʒ vt ſuos patri offerret · et vt mimidos manu alte retracta ꝑtcuteret. Quar tuz eſt qꝛ benedixit eis vt eos ↄtra hoſtẽ mumieret. a bomis teleſtibo augeret. Auin tuzʒ eſt ꝙ aſcendit in iubilatione qð nfert᷑ ad vo eem iocundita tis redemptoꝛꝝ aſcendentium cuz eo qui pꝛius vo c lacrimabili clamauerunt in poꝛtis inferni. Kdueniſti deliderabilis quẽ ex pectabamus in tenebꝛis. Sextũ eſt ꝙ aſcendit in voce tube 2 H refertur ad ſonũ pꝛedicationis ap łoꝝ qui ſonus fuut eis tunc minnctus dicente dño. Euntes m mũduz vniuerſum pꝛedicate euangeliũ omm creature. Ex tunc em̃ in om̃eʒ terram exiuit ſo nus eoꝝ. Geptimũ eſt ꝙ aſcendens in altũ cap tiuq duxit cap tiuita tm captiuos in captuitate inferm quos ſecũ victoꝛ edu xit. Oſtauũ eſt ꝙ dedit dona hominibo· quia onmia bona nr̃a deſurſum ſunt quo xp̃us aſcendit. Ooz peima duo habentur ex epla· ſed tercũ et qᷓrtum ex fine euangelij Lucœ. Itẽ qntuz et ſextum ex p̃s. Item ſeptimũ et octauũ ex pſalmo. Aſcendit rp̃ᷣus regreſſus ad œlũ multipliuter ſczʒ tanq; bonus obediens oompleta obedientia quo ad pr̃ em·tanq; bonus mediatoe fa⸗ cca pace a coꝛdia quo ad hommes. ta nq; ſtrenuus pugnatoꝛ⸗ contra demones. Kſcendit xp̃us phiribo de cauſis. ARd quieſcẽ dum ſcʒ poſt laboꝛem quo fatigatus fuit. 33. annis nobis ſer⸗ miens. Ko intereedendũ pꝛo amias pꝓ quibo vtilter laborauit Berñ · Becurum acceſſum habes o homo ad deum. vbi habes filium mediatorem. etmatrem interu entricez. Filius oſtendit Pdenl latus et vlnera. mater oſtendit filio pectus a vbera. ibi alla po vſt eſſe mpulſa vbi tot conturr̃t amois inſignia. cri ſtus ergo optimus aduocatus eſt qui tot habet linguas pꝛo loquentes ꝓ nobis quot vulnera ſuſcepit. Rd conquinendum Liber de mimidis ꝓ quibo vires ſuas mutiliter expendit Iſa. Inua⸗ num laboꝛaui. Item aſcendit vt lotũ nobis peeparant Joh⸗ 6.· Vado parare vohis lotum vt fidutiam nobis ſperandi hoc ipſuzʒ tribueret vt in coꝑalem poſſeſſionezʒ hereditatis eterne nos mitteret · vt ſpiri tum ſanctum mitteret ohis · 16. Si enim non abiero ꝑaclitus non veniet ad vos. ſi aũt & vt deſideriuz nrm poſt ſe tra heret Cañ · I. Trahe me poſt te. vt viam nob ad celum oſtenderet ˖ qꝛ ſitut diat Lucas. Eduxit dñs pꝛimo diſci pulos luos extra cimtatẽ in bethaniã vt ipſa edudiõe togno ſcerent hic ſe non h̃e manentem auitateʒ & aũt in bethamã eduxit eoe pꝛius que interpꝛetat᷑ domꝰ obedientie · ſignat ꝙ; per oꝑa obedientie tranſituri eſſent ad deleſtia. Poſt hoc fecit eos tranſire in montem oliuaꝝ vt ꝑ montem intelligat᷑ emmẽ tia ſpũs in ctmplatione er ohuas aũt pinguiſſim pecto⸗ ris deuotio. Vlterius vero poſt iſta nõ reſtat mſi ſaltus amme in celũ. Exaltatus fuit xpᷣus tripłr ſceʒ in tera per vite merituz BGupꝑ terram per cruds ſuſpendiũ ·ſuꝑ celos per aſcenſionis iu⸗ bilu. Kſcẽſio xp̃i fuit angelis mirabilis Iſaie:? Quis ẽ iſte qui venit de edom πα. Demonibo terribilis. 4. Regu · Mon fiut tin gaudiũ heri aO nudinſtercius ve nobis. Dec ſũt verba philſti⸗ noꝝ qñ vociferati ſunt ſfilij iſrahel duʒ adduteret᷑ archa fede ris de ſylo in caſtra vt ꝑ eazꝭ haberent adiutoꝛiũ diumũ in pꝛelio Hominibo ſalutaris ſicut ſupꝛa ptz ex młtiplici fructu aſcen ſio mis. Aſcendit xpC̃s multipliciter. ſcʒ patenter · qꝛ videntibo illis eleuatus eſt . Potenter qꝛ eleuatis mambo ferebat᷑ · Gau⸗ denter ˖ qꝛ in iubilatione aſcendit. Decenter quia cũ duabo tur mis regrediebatue hoĩm ſcʒ a ange loꝝ. Mon aũt dico ꝙ ibi ſu erint angeli m adiuteꝛiũ necſſitatis· ſed in obſequiũ dignita⸗ tis. Ooĩes qs dico illos quos de inferis hberauit. a qui poſt re ſurredionẽ vſq; ad aſcenſionẽ moꝛtui ſunt de nůo ſaluandoꝛũ nec purgatoio vlterius indigentes. Item clementer · qꝛ bene Dixit eis &. us non ſtatim poſt reſurredtionem aſcendit tri pliti ratione. Prima eſt qꝛ differenda fuit aſcenſio vt multipli titer pꝛobaret᷑ reſur recio· vt dice᷑ in adibo apłoꝝ.In mult ar gumentis per dies quadraginta a pparens eis &. Scda eſt vt padientam nr̃am inſoemaret quã mereedem debe mus equani miteꝛ expectare · ſieut agricola non ſtatim poſt ſemmacõzʒ metit ſed fruckum maturitatẽ expectat &. Terca ꝓpter diſcipuloꝛuzʒ ↄſolationez · Vnde dieit gloſa Rctu ?i. Bicut qᷓtuee fuerut ho⸗ e moetis.ita qᷓtuoꝛ diebo cũ eis ⁊uerſatꝰ eſt pꝰ reſurredtioneʒ Qnuarruns quia tonſolatio diuma excedit triſticiam humanã *. NMota q; xpᷣo conuenit deſcendere tan tũmodo de celo ?m naturã diuinã qꝛ deus illut venire diatur vbi ſpedali effectu apparet h aſcen dere conuenit ei ꝓprie m naturam hũanam: quia ſm illam ſo lummodo mutat locum non hm natuſam diumam. De cõcenſu xpᷣi ao dextrã pris Ca.xxiin. Beendens xp̃us in celum ſedet ad dextram dei patris omnipotentis. Duo intelligunt᷑ per dextram. pꝛimũ eſt equalitas maieſtatis ad quã xpᷣus ſedet bᷣm diui nitatẽ. De hat dextra ad hebꝛeos. S. Talem habemus pontiſi cem · qui conſedit in dextera maieſtatis in exeelſis. Scðo intelli gunkt per dexteram potioa bona gloeie in quibo xp̃s ſedet hm humanitatẽ · qm collatum eſt ei a deo quicqiud ↄlerri potuit. Et heet ab inſtanti coneptioms xp̃us acceꝑit᷑ bona gracie et gloꝛie in anima:eadem tñ bona fuerunt in aſcenſione maniſe⸗ ſtata et in lod congruentia tompleta. De hact dextra dict᷑ ad Colb· ʒ. Que ſurſuʒ ſunt querite vbi xp̃us eſt in dextera dei ſe dens. Ibi dieit gloſa. ꝙ ſurſum vbi ſedet xp̃ᷣus ſũt pocioꝛa bo na gratie aà glocie. Dicimus ergo ꝙ; alcenſio xp̃i fuit tam ad locũ q; ad dignitatem. Inq;tum quidem fuit ad lotũ ſic aſcen dit ſuꝑ omnes celos nvſq; ad digniſſimũ lotum œli empirrei ſiue ad altiſſimam eius ꝑtem eo ꝙ; nobiliſſimo xp̃i coꝛpoꝛi cõ⸗ gruit talis locus. Mon eſt tñ dicendum ꝙ coepus xp̃i ſit obli- — gatum ad illũ locũ· ſed quia ille locus fit ei pᷣim congruentiazʒ deputatus. Inq;tum aũt aſcenſio fiut ad dignitatem ſic ſedet ad dertram patris:non tñ quo ad ſituzʒ qui patri nõ tom petit ſed quo ad excllentiam du plitem ſicut dictũ eſt qꝛ per dextraz intelligitur· vel equalitas maieſtatis que dompetit xpᷣo ſᷣm di ninitatem. vel ꝑfedtio pꝛemij que ſibi tompetit ᷣm humanitatẽ Pretereundũ quoq; non eſt ꝙ credimus xpᷣm ad dextrazʒ pr̃ßci ſedentem. ſteffanus aũt vidit eum ad deytnis dei ſtantem quia nos credimus eum regnantem et quieſcentem · que notant᷑ in ſeſſione. Sed ſtephanus in tribulatione poſitus habuit ꝓug natoꝛem a ſuſceptoꝛem. Vnde vidit eũ ſtantem. merito xp̃us dieit ſedere ad dexteram pr̃is. Sedere quidem qꝛ laboꝛauit. pᷣĩs In laboꝛibo fui a iuuentute mea tc. Ad dextram aũt. quia din fuit in ſimiſtra aduerſitatis. pᷣs. Kfflictus ſum a humiliatus ſũ mimis K&. Dei vero dicit᷑ · qꝛ poſt abiedionem merito ſequi de⸗ bet gloꝛia. vnde. qui ſe humiliauerit exaltabitur & Zeð p ha Liberz EIndpit pꝛologus quinti libz Vemadmoduz deus de cels nõ deſcendit ꝑ eſſentiã ſuã in cõmutabilezʒ ·. ꝑ influentiã ab ip̃o manantem ita nec ſpũs rõnalis eleuatur ſup̃ ſe per ſitũ lotalezʒ itũ deifoꝛmẽ. vnde neeeſſe eſt ſpiritui rõnali ſi de bet elſe dignꝰ eterne btitudinis ꝙ ꝑticeps fiat influentie ſpũalis E oeigine grade * Diſtindtio gratiaz. 2 . De effctu gaeie .3 De qualitate virtutum ʒ5 De equahtate virtutum 6 De connexione virtutum 27 De cõmendatoe virtutuz 8 De effectu virtutum 9 De merito virtutum 40 De abilitati one ad grfam n De quibo cauſet᷑ merit 12 De ſine actionum 13 Quid mereamur 14 Dun ſiones a dẽ̃e virtutũ · iʒ Differen a virtutuz cardina⸗ liũ et theologicarum 16 De vir tutibo theologicalibo in genere 12 De ſide 18 De effectu ſidei 19 De ſpe 20 De caritate 21 Differentia inter caritatem et alios amæes 22 De effectu caritatis 23 Quibo rebo caritas ↄpetur ·2 4 De excellentia caritatis 25 De ſignis dilectionis 26 De gradibus amoꝛis 27 De oedine carita tis 28 De dile dione peoximii .29 ytuli capituloꝛum quinti libꝛi. De dilechone inimicoz. 30 De virtutibꝰ cardinalibo in genene 3¹ De pꝛudentia 32 De temperantia 33 De foꝛtitudine 34 De luſtiaa 35 De donis 36 De dono timoeis 37 De timoꝛe ſeruili 38 De timoꝛe midali 39 De timoee filiali 240 De dono pietatis 41¹ De dono conlilij 42 De dono ſcientie .43 De dono lapientie ⸗44 De beatitudine in gůe · 45 De pꝛima beatitudine · 40 De ſecunda 42 De teraa 48 De quarta 49 De quinta 50 De ſexta Fi De ſeptima 52 De octaua 53 De ſenſibus ſpũ alilbb . 54 De frudibus ſpiritus yS De dulia et lattia 56 De eptis in genene ʒ52 De p̈o pepto decalo gi · 58 De ſecundo .*TJ59 De tercio 60 „ „ E —— „„N5 — (Quintno De quarto 61 De octauo .6 5 De quinto 62 De nono decmo 66 e ſexto 63 De conlilis in genere ,627 De ſeptima 64 De 2liijs euãgelice ĩ ſpẽ. 68 Incipit lber quintus de oꝛigine gr aciCapitulum pzeimum. D bonum geatie non poteſi ꝑ ſe quis venire ci non ρ ſit hoc bim lhimites nature: ſed Sm influentiã largita⸗ tis diuine. Sic enim creatura ꝓ ſua defectibilitate ſuo peintipio ſemp indiget vt ſit in eſſe nature· ſic pꝛintipiũ peo ſua bonitate influere nõ ceſſat creature rõnali vitam ſpũalem vt bñ ſit ĩ elſe gratie quam habere nõ poteſt ſine deo largitoꝛe. Veruntameʒ mexcuſabilis eſt hõ ſi gaciam gratum fadenteʒ non reapit qꝛ gmeia gratis data ſemꝑ peeſto eſt libeꝝ arbitniũ exctare et cõ mouere cuius eſt huic admonitioni ↄſentire a hoc ẽ qð in ſe eſt facœre quo ſacto poterit hõ grauam gratũ fadentem habere dqa ot eſt ad gradam gratũ facientem ſe pꝛeparare. Quamis em̃ gratia habeatuꝛ dei dono efficiente· non tamen ſine libero arbi trio ↄſeneiente · qua ſicut ait Rug. Qui creauit te ſine te nõ in ſtiſicabit te ſine e. Igit᷑ gracia gratum fadens a tribus eſt: ſed aliter a aliter. Eſt em a deo effiaẽte. ι grada gratis data hbe⸗ rum arbitrium excieante aàQ mouente. K libero arbitrio coſenti⸗ ente · quis enim libeꝰꝝ arbitrium non poſſit gr̃am efficere in ho mine . Poteſt tñ ſe ad hoc habilitare a pꝛeparare e habeat. Biẽ em aliquis non pt illummaẽ domũ.poteſt tñ aperire feneſtras quo facto ſol intrat er domum illuminat. Quod autem dito de libero arbitrio conſendente intelligo in adulto· quia in ꝑuuls ſuffiat ſides et ſacramentuʒ eccleſie et meritum xp̃i · et exculat impotentia ſui. Sciendũ etiaʒ ꝙ habilitatio a ꝓparatio ad gra nam triplex eſt ſcʒ Efficiens· foemalis. et materialis. Prima eſt a deo. Scðᷣa a gr̃a grats data. Tercia a nobis. RXÆma naneg habet facultatem a inſtrumenta diligendi a oognoſcendi deum ex natura. ſed non habet togꝗni tionẽ veritatizs· a oꝛdinez dile⸗ dionis niſi ex gra. Ad opera bona tria nos inatant ſcʒ natura que ſcripta eſt in coꝛde hominis dicens · qdðᷣcunq; vultis vt ſad ant vobis hoĩes ι. Ratio que diaut ea eſſe delectabilia. vtilia et honeſta. Gracia que dicit ſerniendũ eſſe deo qꝛ ſũme bonus Htilitas que diet ſubuemendum ꝓximo.quia dei filius. quia dei ymago gqnia in beatitudine ſouus. Gratia nõ datur ei qui Liber ſe ad graciam non habilitat. Et de hoc multa exempla habes ſciliœt m illo qui manũ ſuam ad largientem nõ extendit· quia deus quantum m ſe eſt dat omnibus homjnibus affluenter. un illo qui oculos ðtra lumen claudit · cum deus fatiat oriri ſo lem ſuũ ſuper bonos et malos. In illo qui fonteʒ reupiens fũ dum valis ſurſum erigit· quia ſicut ait Xugꝗꝰ. in gent liberta te atq; vbertate replet om̃es creatums pꝛo captu eæꝝ. In illo qui domũ ſuꝙ ängit ſpinis ne ingrediatur amitus. ipſe vero deus ſempꝑ ſtat ad hoſtiũ pulſans. In illo qui 3ʒizania ex agro ſuo non extirpat ꝓpter ꝙ fructus ꝑficre nõ poſſunt. In illo qᷓ lꝗ na igni ſubtrahit qꝛ tunt ignis deſitit In illo qui os ad ſu mendũ abum aperire negligit. qꝛ talis debet merito fame mo ri. In illo qui tꝑe pugne arma pꝛoijut qnia talis ſepe capitur et vulneratur. In illo qui remos non mouet temꝑe tempeſta⸗ tis quia talis ſepe mergitur. In illo qui exiſtens in egritudĩe medico cõtradicit. Gratia nobis a deo poœdit ſicut radius a ſo le:ſicut germen a ra dite. ſitul mel a flore. ſicut riuus a fonte· ſi⸗ cut ymago ab artiſi ?ᷣm exemplar incœriꝰ facturna exteri9. Racia dicit᷑ tripliciter. Primo generalr. a ſic grada eſt admtoeiũ diuinũ creature gratis impenſſuʒ a in- difſferenter að quẽcunq; actũ. Sme huius adint oeio gracie nihil poſſumus facœre· ymo nec in eſſe durare. Scðo dr gra ſpeciahter. a talis gr a dr gratis data: ſcʒ donũ quo ſe hõ Parat ad ſuſcipiendum ſpũſſandti donum. DHuius enim grade eſt reuocare liberuʒ ar bitrium a malo et exctare ad bonũ· ſine qua nullus ſadt ſufficient᷑ qð in ſe eſt vt ſe ꝓparet ad ſalutem. Ter diat grada ꝓprie: ſcz donũ datuz dininitus ad merendũ quidem donũ gra gratum fadens a pellat᷑ ſine iſta gracia nulhis põt menii nec in bono ꝓfuere· nec ad gloꝛiq peruemẽ Iſta triplex gr̃a inniut᷑ in verbis ap li vbi ait. Gracia dei ſum id qð ſum. ecc pꝛima. Et gr̃a eius in me vacua non fuit. etce ſetũda · ſed gracia eius ſemꝑ in me manet.ecec tercia. pꝛeter p dicta dicit᷑ gracia gratis dans vt eſt deus. Item gra gracie ſi gnũ vt ẽ ꝓphetia a poteſtas ſatiendi miracula. Gracia gratũ fatiens diſtingnitur in oꝑantem a cooꝑantej. Gr̃a operans ð8ð pꝛeueniens a incipiens ac liberãs quia pttm expelut. Gr̃a co oꝑans ð ſubſequens a ꝑficiens at adiuuans: quia libeꝝ arbi⸗ tnium adiuuat· a ei cooꝑatur in merito. Multiplex diſting uit bonum. Eſt enim bonum per eſſentiam et hoc eſt deus. Vnde . . —w— — — —— —⸗ — H Quintus Memo bonus niſi ſolus deus. Eſt etiam bonus ꝑ partitipatio nem · a illud diſtinguitur in bonũ.Item eſt bonum nature.vñ Rugꝰ· Omne quod eſt inqtum eſt: bonũ eſt Geneb. j. Vidit deus cuncta que ſeœrat a erant valde boma. Item eſt bonũ in genere hot eſt bonum ex obiecto· ſitut eſt elemoſina. Mam eſt ibi actus in debita materia etiam ſi deſit foꝛma arcũſtantiaruʒ Item eſt bonum ex aurcũſtancia·hot aũt eſt qñ bonũ ex genere veſtitur debitis arcũſtancijs· ſi cut eſt dar elemoſinã indigẽti temꝑe debito ex oompaſſione a hmõi. Item eſt bonũ virtutis hot eſt quando addit᷑ operi ꝑfedtio ex parte operantis · que eſt per habitum mentis bene conſtitute. Item eſt bonũ meritoruz vt qñ addituz ipſi operi debiti finis intentio ſupꝑ motũ natura lem. Item eſt bonum gr̃e:vt eſt ipſe habitus gratũ deo faaẽs em eſt bonũ gloꝛie · vt eſt bonũ remunerationis eterne · Ee effocrn gracie Capitulum. terciuz Fſectus gmcie eſt ꝙ extitat hbeꝝ arbitriuʒ ad bene togitandũ · a ſanat ip̃m mutando affectum · ip ſumq; roboꝛat ꝓdutendo ad actũ. Item gracia deuz hom mi retontiliat: a pectato quoq; liberat.a penam eœrnam in tem⸗ poꝛalem commutat. Item gracia opem noſtra meritoꝛia faut- et bona per pctm omiſſa mſtituit· at ſtabalũ in palatiũ duer⸗ tit. Iem ꝑ gr̃am effiat᷑ amma ſponlſa xp̃i.ſilia regis eterni : et templum ſpũs ſandi. Im gradia purgat aĩam ac illummat a perſicet. Item qracia mentem eleuat.deo aſſimilat. a ſpirituali ſolato eibat. Nota ꝙ q;us virtus gratuita ſimul inſit amme tum grada:non tamen habet effectuz ſuũ tam cito ſitut gratia qm̃ effedtus ꝗradie eſt fſaere gratũ deo a foere dignũ vita eter na et hit effectus ſtatim meſt puero poſt baptiſmũ. Dirtutis aũt effectus eſt eliere actuz meritoriũ de potentia a hic effect? non ſtatim ineſt puero poſt baptiſmũ.hoc aũt nõ eſt ꝓPter de⸗ ſectum virtutis. h ꝓpter impotentiaʒ nature agentis. puer em̃ non eſt abilis ad actus voluntarios. Vnde ſciendum cytriplex eſt ꝑfedtio. Prima eſt gradie a cauſat eſſe gratuitũ. Be eũda eſt virtutis a cauſat eſſe bonum actuʒ. Tertia eſt operis virtutis et cauſat meritum. peima ꝑfectio perfiut animam.ſcdᷣa perſitit anime lencias. teraa perſiet ipſos acus. (Luid ſit virtus ¶ Lapit ulum. ii Vnc de virtunbo eſt agendũ. Et pᷣmo quid ſit vir⸗ tus. Virtus eſt vt ait ſanctus Rug. bona qualitas mentis qua bene viuit᷑ · qua nullus male vtit᷑ quaʒ Liber ſolus deus in hoĩe operatur. Dec diffinitio datur in ↄpatione ad age nem. JIJtem ?m Rugꝰ. Virtus em habitue mentis be⸗ ne ↄſti tute. Dec datur in comꝑatione ad ſubiectum in quo elt Item dicit phᷣus. Virtus eſt habitus voluntarius immediate conſiſtens quo ad nos terminata ratione pꝛout ſapiens deter mmabit. Det diffinitio dat᷑ in ↄꝑatione ad actũ aꝛca queʒ eſt Item Tulius. Virtus eſt diſpoſitio ꝑfecti ad optimũ. Dec dar HGm comꝑalioneʒz ad finem. Item Iſiderus. Virtus animi ha⸗ bitus natur decus vite.ratio moꝝ pietas. tultus dumitatis. honee hoĩs· eterne btitudinis meritũ. Det diffinitio dat᷑ in c⸗ paratione ad effectũ. Diffinitio Kug . ſic exponit. Vir tus eſt Pena qualitas. hie pomt᷑ qualitas ꝓ genere. bona vero dr̃ ad drazʒ malaꝝꝛ qualitatũ aĩe · Dieit᷑ q; bona· qm̃ a bono deo dat᷑ et bonos tm̃ mhabitat a bonos hcit a ad bonũ ꝑducit. Mhen tis ponit᷑ ad dr̃am qualitatũ que ſunt in coꝑe qua bñ viuit᷑. ponit᷑ ad dr̃am qualitatũ quibo recte inelligit. ſicut ẽ ſcientia qua nullus male vtitur·ponit᷑ ad dr̃am qualitatũ quibo bñ a male vti poſſumus.quã ſolus deus in homĩe oꝑatur pomt᷑ ad dram viit itũ caꝛdmalium que habent᷑ ꝑ atquiſitioneʒ. Circa aham diffinitionẽ Rug · Notandum ꝙ ibi ponit᷑ habitus mẽ tis bene ↄſtitute a hot ad ſilitudmem regm. qð tũt bene inſti⸗ tuit᷑ qñ recte conſulit᷑ a bena imꝑatur.a iuſte obeditur. Eode modo bene mnſtituta eſt mens ſi rõ rede ↄſulit ſi voluntas ben e Imperat a ſi ſẽſuahtas debito modo obtemꝑat. Ethimologia virtutis eſt het. Virtus enim dict᷑ quaſi vis mmtus et hec vis tonlſiſtit in aggreſſione arduoꝶ a in tollerantia aduerſoʒꝝ a in abſtinentia plaadoꝝ. Item virtus dicit᷑ quaſi vize nitens. Item virtus dici᷑ quaſi virum tuens. Item virtus dicit᷑ quaſi viri ſtatus. Item virtus dicitur quaſi viribus nitens- Ge equalitate virtutum Capitulum. v Vm virtus in medio conſiſtat illud mediũ in tribꝰ eſt ſez in agendis.ſcʒ int er. ſu a etra modũ. Apłs Racioonabile ſit obſequiũ vr̃jm. In habendis ſcz inẽ ſuꝑfluũ et indigentiã Pꝛoù · 3. Dimtias a pauptates ne dede ris. In ſuſtinendis ſcʒ int᷑ eleuari in ꝓſperis a deia in aduerſiz Vñ non declinabis ad dextram vel ſiniſtram. MWultiplex ẽ per fednoſcʒ ſuffia entie · hanc omnes habent exiſtentes im carita⸗ te. Oꝛdinis huius ꝓpriũ eſt ſeruare tontinentia. Reliqiõis huius eſt ꝓpriam renundare ommibo. Prelationis ad hos per anet anima; ponere ꝑ ouibo ſuis. Securitatis · huiꝰ ꝓpriuz eſt ——, ꝭ‚—,b,[,,⸗r hfh f.ẽèẽtäf ——— — — Sd — Ge equalitate vritutuʒ . Iirtutes om̃s in eode m hoie ſunt equales. liœt inteꝛ RR ſe diſtincte ſint aàa ꝓprias habentes excellentias: a hec Quintus habere moetem in deſiderio. a vitam in padentia. Ad peimã ꝑ ſedionem tenetur quilibet· ad vltimã vero nullus tenet ſed að tres medias tenentur aliqui ex cauſis. Virtus comꝑatur mitẽ rebus ſcʒ auro Eccleſiaſticus. Murum pꝛobat foꝛnax· theſauro Watheus ca. 13. Bimile eſt regnũ cloꝝ theſauro abſcondito. Gemmis Eccleſiaſticus ca. 5. Quaſi vas auri ſolidum oꝛnatuzʒ ommi lapide pꝛeuoſo. Armis. z· Reg.i. Quõ cetide runt foꝛ in bello a intrierunt arma bellica. Arboꝛes Math⸗Dmis ar boꝛ bona fructus bonos faut. De hot hugo de ſancto victore. Krboꝛ ſapientie ꝑ timorem ſemmat᷑ per gram irrigat᷑.ꝑ ſidezʒ raditatur:per deuotionem germinat·per deſiderium creltit · caritate n roboꝛatur.per ſpem viret· per circũſpedionem fron det .˖ per diſciplinam floꝛet· per virtuteʒ fuctiſicat· per paciam matu reſcit · ꝑ moꝛtẽ carpit᷑ floꝛibo. Cantieoꝝ. Fulcite me flo⸗ ribo. Fontibo. Can. gons oꝛtoꝝ putus aquaꝝ viuentiũ. Se mitis. Pꝛouerbᷣ. Vie eius vie pulchre a om̃s ſemite tt. veſti bo Aſtitit regina a dextris tuis ĩ veſti · Stellis Baruth. Stelle lamen dederunt Pigmentis Cañ. Que eſt iſta que aſcendit ꝑ deſertum. Cibarijs · Vnde gohis/ 4. Meus cbus eſt vt faciaʒ Vluntatem pr̃is mei. Rlis. ps. Rſummo pennas.ſit tolum ba Ires ſunt bone toditiones virtutis que ſunt temptacõis · r⸗ motio· actuũ multiphcatio. In bono delectacõ. pꝛimũ iaz viꝛ tutem in radic firmat. Scᷣm quaſi floꝛibo decoꝛat. Tertiũ ſo Pore fructuũ delectat. Silr ditendum eſt ꝙ ad ↄſũmationẽ viꝛ tutum quatoꝛ iſta donturrunt ſcz diſpoſitio pꝛeꝑans:habitus infosmane opemtio pꝛ'obans pꝛemium ooꝛ⸗onans. Capitulum. ri equahtas in mulus ↄſiſtit. Equales nãq; ſũt vᷣtutes Primo quantuz ad eſſentiã quia oĩs virtus ſimplex. ſcᷣo q̃n tum ad equalem nadicationem in aia ?m qð in ipſis eſt terao qᷓntum ad relationem ad eundem ſinẽ · qꝛ om̃s ꝓpteꝛ deũ oꝑxꝑpan tur. Quarto qᷓntum ad equalem effectum quia equaliter ſiu⸗ unt dignũ vita eterna. Quinto ntum ad equalem facultatem ad aſtus ſuos quantuʒ in ipfis eſt niſi impediantur. Sicut vir tutes equales ſũt pꝛedidtis modis. ita ſunt jnequales alijs mo dis. Primo quantum ad vſum: quia virtutes ſunt ſicut arma Sed ſicut miles neſcit equalier pugnaè tũ omnibo generibus armoꝝ qꝗᷓ habet · ymmo meliꝰ pugnat cũ illis que frequentiꝰ Liber vlitanit. ſic eſt de virtutibo. SZcðo qᷓntum ad auct orita tr quia bm hot maioꝛ ommb⸗ virtutibo eſt caritas· et quelibet virtus Ht eſſe maioe alia m aliam pꝛerogatiuaq; qua; habet. vel hm ali quẽ effecum. Tezcio qᷓntum ad ſeruoꝛem. qꝛ vna virtus feꝛ ueneius alia opatur. Saenduz etiam ꝙ eadem virtus numero eſt equalis ſibi ſemꝑ. Creſcunt em̃ virtutes młtis modis ſcʒ q̃̊n tum ad intentioneʒ qᷓntum ad radicacõeʒ · qᷓntum ad potentiaʒ virtutis · qntum ad maioꝛem expeeſſionem diume ſiſimidinis. qᷓntum ad diuturniorem ꝑmanentia;. Preterea notandũ ꝙ cre ſeente vna virtute creſcunt omnes. Et habes exemplum in cy⸗ thara in qua ſi debet eſſe debita ꝓpoꝛtio ſonorum neceſlſe eſt vt qñ vna coeda tenditur etiam omnes alie tendantur·. ne in ar⸗ monia fiat diſſonantia: Quare auteʒ polleat aliquis vſu vnius virtutis amplius q; alterius multe ſunt rationes. Prima eſt qꝛ deo ſic platet·qui etiaʒ datoꝛ eſt virtutis. Scða eſt natum cõ⸗ plexionis que magis eſt conſona operibo vmus virtutis q; al terius. Tercio eſt viſitatio quia magis exertſitauit ſe arra vnã virtuteʒ quam airea aliam. Quarta eſt· qꝛ minus impug natur a vido contra rio illi virtuti. Qumto. qꝛ maioꝛ em habet diſcre tionem in oꝑibus vmius virtutis quaz alterius quelibet enim virtus habet ſuas ꝓprias ratiões. Sexta eſt diffꝛeultas ſtatus quia cũ de nouo quis tonuertit᷑:liet habeat maioꝛem caritateʒ quam alius qui diu fuit in caritate non eſt tñ expeditus ad bo num agendũ: ſiuit ille ꝓptr reliqnias petozꝝ que adhuc inhe⸗ rent magnitud mi ſcientie reſpondere debet magnitudo vᷣtutis et hoc multiplia rõne ſcʒ roõne exempli dinini. Johis.i. Plenũ gradia a veritate.Luce. Potens in ope et ſermone. Actuuz. 1. Cepit ihus ſaere a docere. Rõne exempli angelia qui quanto plus eognoſcunt tanto plus diligunt. Rõne exemplui hũani. MWath. Qui aũt ſecerit et docuerit hic magnus. Rone exempli naturalis qm̃ lux et calos in ſole ꝓpoꝛctionantuz. Rõne ob liga tiomis· Lu· ea.?. Cui plus comittit᷑ &. Rone pene declinatois Luce. Seruus ſciens vo luntatem dñi ſui a non ſecerit . e connexione virtutum Capituluʒ. vii VDnnexe ſũt ſibi deat henateq; virtutes.ita vt qᷓ vnazʒ vnum membꝛuz indiget aho ſic et in virtutibꝰ. Tercia ratio eſt quia ſicut in cythara ſi vna coꝛda defuerit non eſt armonia ꝑſecta· ita nec in aĩa ꝑſecta erit ſpahs melodia niſi om̃s alſſint — — — —— ‚—, ‚—— habet om̃s habeat. Prima ratio eſt laꝛgitas dei dan —— —. — — — — = Quintus virtutes. Quarta ratio eſt qꝛ ↄtra ſingula vida ſunt alique vir tutes· ideo omnes oꝑtet hr̃e virtutes vt omnia vicia impug⸗ nent᷑ Mam ſicut miles mundi nõ eſt expeditus niſi habeat oia arma. ita nec miles xp̃i ſi aliqua virtus ſibi defuerit. Quinta ſi⸗ militudo eſt ˖ qꝛ ſicut ſtelle a planete ſemꝑ in ſuis ſperis ſũt. ita vir tutes oꝑtet eſſe in aia. Sexta eſt.qꝛ amima eſt quaſi vas au ri oꝛnata omni lapide pᷣaoſo virtutibo. Septima quia anima quaſi oetus nobilis cni non deeſt decoꝛ alicuius floris vel aꝛbo ris. Ddtaua· quia amma eſt ſic apoteca tui non deeſt mediana alicuius pigmẽti vel raditis. Ea que de ↄnexione virtutũ di⸗ cta ſunt· mtelligi debent de virtutibo gratuitis que omẽs quo ad habitus ſunt ↄuexe · ſiẽ quo adtus meritorios ſũt equales. Ec lict ſimul ſint virtutes. tñ alqᷓ ditunt᷑ martires virtutũ n5 ꝓ habitus virtutis generet virtutẽ habitũ. ſed motus motuʒ ſiut diat Berñ · Lectio inquit parit cognitionẽ. oo gnitio amo rem · amoꝛ frequentiã · frequentia familiaritatem famiharitas fi dutiam · fiducia faualem impetrationẽ.pᷣm hunt modũ quatuor dicuntur eſſe martines virtutũ.ſcʒ fides origine. qꝛ ex motibo ſidei ſurgunt motus aliaꝝ virtutũ. Caritas educatione · pꝛudẽ tia regimme. Dumilitas oonſeruatione. vitia vero non ſunt cõ nexa ſitut virtutes. Ratio huius eſt · qꝛ vidia ſunt in nobis ex ꝑibus nr̃is que ſimul non ſunt. Virtutes aũt theologice non ſunt in nobis ꝑ atquiſitionez· ſed per infuſion e3. Aha ratio eſt quia vitia ſunt o ꝓpoſita ad inuicem ſitut auarida et pꝓdigalitaʒ uod non eſt in virtutibus. —, (Ge comendatione virtutuz (Capit. vii Irtus tõmendabilis eſt. Primo a cauſa effinente que eſt deus. Ipſam em̃ vt ait Rugꝰ. ſolus deus in hoie oꝑatur. Sco a cauſa materiah in qua qꝛ nõ niſi bo⸗ nus inhabitat. non eſt ſic de bonis naturalibo a foꝛtuitis quuia taha pluit deꝰ ſuꝑ iuſtos a iniuſtos. Teruio a cauſa foꝛmali.qꝛ de coꝛ eſt ſpualis. p̃s. Omnis gloria eius. Quarto a tauſa finali Kug9 .Primum virtutis eſt ipſe qui virtutem dedit. Pirtus eſt bona multipłr. Primo in ſe. qꝛ ſicut ait Rugquꝰ. Virtus eſt bona qualitas menus. Nota ꝙ bona eſt poſſeſſio que ꝓpinqua eiuitati. Dec aũt intra cuitatem eſt qꝛ in aĩa. Scðᷣo in patione ad Deb. Optimũ eſt gra ſtabilire coꝛ. Tercio in oꝑatione · qa bonũ facit opus hoĩs qð non eſſet meritoriũ mſi ex virtute pℳ7 ederet Greg. Nihil habet viriditatis ramus bom operis niſſI manſerit in radic caricatis. RAuarto m nutatione. qꝛ de lupo — 1wWer ſadt ag num a tenebꝛas conuertit in luem. Mabhum enim cul⸗ pe mutatur in bonum gradie:et malum pene mutat᷑ in bonum gloꝛie. qð ſignatur in uerſione aque m vinũ. Quinto diſtin⸗ dione: qꝛ per virtutes diſtingunt᷑ ſilij dei a filijs dyaboli Joh. 3. In hoc cognoſcent om̃s· qꝛ mei eſtis diſcipuli ſi diligetis in unicem. Sexto in xeemplificatione:qꝛ oẽs ſlandi ſtudebant vir⸗ mubo. Vnde cõmendamus in abel mnocentiã. in abꝛahã obe⸗ dientiam in ioſeph vtinentiam. m moylſe manſuetudinem. In dauid humilitaté et lic de alijs. Laudabib eſt virt? ꝓpter mlta ſcʒ quia magne dignitatis xp̃m enim doctoꝛem habuit. Vnde illud Math. I. Diſcite a me quia mitis & qꝛ magne ſublimi⸗ tatis. Nulhus. Dirtus yma eſt altiſſimis deſixa radicibo. qꝛ ma g ne iotunditatis ps. In cuſtodiendis illis retributio multa. QAuia magne vtilitatis Boeaus. Numq; ſine pena ſunt vidia- et nunq; ſine peemio ſunt virtutes.qꝛ magne ſccuritatis. ulł Dic demũ ſapientia eſt vt oĩa tua in te poſita eſſe dieas. Com⸗ mendabilis eſt ſtud ium virtutis ſtudio ſcien tie rõne exempli⸗ qma ſandi ſic ſeerunt· Ratione autoitatis Aplus ad Rom. 4· Mon in ſermo ne eſt ꝗnũ dei ⸗ ſed in virtute. Rõne effectꝰ? quia virtus ꝓctm expellit ſeienda non rõne originis· quia vir tus a deo inſunditur · ſcientia per ſtudiũ acquirit᷑ ratione finis quia virtutis finis eſt gloria:a non ſcientie rõne obiedti: quia virtutis obiectũ eſt bonũ.ſcientie veꝝ rõne materie im qua qꝛ virtus non eſt niſi in filijs dei. ſcientia non ſemꝑ rõne ſecurita⸗ tis qꝛ ſecurius eſt eſſe bonũ q́; pᷣm. Ratione honeſtatis qꝛ ma ioꝛ gloꝛia eſt ſequi dñm qꝙ ariſtotilem. Ratione vitandi maluz qꝛ pꝛimi ꝑentes ſi exœndiſſent manũ ad lignũ vite ſic ad lignũ fientie non incurriſſent tot mala in ſe et in poſteris e effectu virtutum Capitulum.ix RAIeꝛtutis gaudiũ pꝛecllit gaudiũ mundi. In iugitate Pꝛouerb. i5· Setura mens qſi iuge ↄuiuiũ.ſed gau⸗ diũ ypo crite ad inſtar punch lic diaut᷑ gob·⁊o· In pu ritate ↄſcientie· ſicut mũdus quieſcit᷑ in flornibo q́; in hto In di gnitat Gloſa ad Galł. Elatio animi de his qᷓ digna; gaudiuz mundi de indigmis eſt. In lalubꝛitate Saß⸗ Mihil vtilius in vi ta hommibo. Etontrario Peouerb. Extrema gaudij luctus oc tupat. In hbertate AAplus. In hbertate vocati ſumus: peccatoꝛ aũt ligatus eſt Eccleſiaſtes · Fumibo petoꝝ ſuoꝝꝶ vnuſquiſq;- In dinma pᷣſendalitate Rugꝗꝰ. Tale bonuʒ eſt deus vt nemmi deſerenti eu bene ſit. Mota riuʒ in malis. Viatus oꝑatur mira — —— — — — — — — —. aul⸗ dum ſin⸗ ian vir⸗ obe⸗ .n mi nde ema n. ica⸗ Tulk em⸗ pi. em. ect⸗ ims u e fa⸗ 1lz mi Quintus multipliciter · ſeʒ in elo cui vim facit· Vnde regnum celoꝛꝛ vim patit᷑ a v olenti rapiunt illud. In mundo qꝛ cuſtodit hominez ne ↄburatur igne ↄtupie et ne inergatur in aquis voluptatis et ne inqᷓnetur vido inõtinẽcie et ne lateret᷑ ſpinis auaricie In dtoꝛde humano qꝛ vulneratũ ſlanat.inquinatũ mũdat· moꝛtuũ viuificat.ex ecatũ illummat. In inferno qꝛ ignis infernalis nõ poteſt ledere virtuoſum. ſic nec ignis materialis ſalamandram Virtus rõnalem illummat· ad cogniceʒ veri· ↄtupiſcibilem ex cecat ad amoꝛ em boni. iraſcibilem etiam ↄſoꝛtat ad deteſtacõ ez mali. Item deo aſſimilat qꝛ pr̃i per vigoꝛem virtutis·ſfilio aũt per virtutis ſplendoꝛezʒ · ſed ſpũiſancto ꝑ caritatis feruoꝛeʒ En⸗ gelis ↄfoꝛmat Jeromꝰ In carne pꝛeter carnem vmere angelico nature eſt:non humane. mentem iocundat.oꝛnat ſubleuat. ho noꝛat · ſanat · viuificat tibat ditat et mũdat. Item virtus mala pꝛeterita expelut · pꝛeſencda impugnat a futuris pꝛemunit. Itez virtus mentem bn inſtituit· dileckum hoĩem deo effieit fruckum tam meriti q; pꝛemij adducit tꝑa diſcrete diſpomit. que in ſe ſũt difficilia bona facit. ſicut ea que dicta ſunt detlarãt nobis effe ctus vi? tutũ genermales:ita ſunt etiã ſingulanũ viꝛtutũ effectꝰ aliqm ſpãales ſicut eſt ꝙ hu militas deo ſubiat. pnĩa deo redu at. iuſtida deducit. obediencia ðducit·paciencia ꝑducit· ꝑpſeue⸗ ranaa introducit· puritas iungit cari s deo vnit: e merito virtutum Capitulum Eiritum elt boni oꝑis efficada ad optinẽdũ id quod non habetur · Vel ad habendum iuſtius quod habe tur · Vnde per meritum de non debito ſit debituz Et ifßm debitum fit magis debitum Bicut rex dat equũ quẽ miles nondũ meruit. ſed per vſum equi meretur eundem equũ iam datũ Ad intelligendũ dicka ſciendũ ꝙ triplex diſtin guitur meritũ ſcz ðdgrui digni et cõdigni · Weritũ 2grui eſt ꝑ quod diſponit᷑ ſubieckũ vt poſſit reeꝑe gr̃am ſᷣm rõnẽ diuine inſtice · Illud vocat᷑ diſpoſitio materie ſcʒ qñ quis faut qð in ſe eſt Meritũ digni diat ydoneitatem oꝑantis ad aſſequendum id qð meret᷑ ˖ meritũ ↄdigmi diat equalitateʒ meriti ad remune rationẽ.· Dito aũt equalitatem nõ ariſmetricã ſed geometrieaʒ id eſt nõ qntatis ̊ ꝓpoꝛcois· et illud patz qꝛ deus ſemꝑ remu⸗ nerat ſupꝛa meritũ ſicut punit citra dignũ.Vnð non eſt inter hemiũ et meritũ equalis quantitas ſed ꝓpoætio. qꝛ apud deuz nõ eſt iuſticia ↄmutatiua cũ nulh debeat aliquid ̊ diſtributiua Votat᷑ aũt iuſtiaa tõ mutatiua iuſticia foꝛi qua dat᷑ vnꝰ panis “M Liber peo denatio vel vlna panni pꝛo ſolido. Juſtitia vero diſtributi⸗ ua eſt penapium qua diſtribuũtur do na m ꝓpoꝛtioneʒ ad me rita Et ita eſt apud deũ. vnde apkus . Vnuſquiſq; accipiat ſuã mercdem m ſuã iuſtiaam. Dicndũ ergo ꝙ nultus ſibi meret pꝛimã gr̃am merito digm vel condigni. ſed tantũmodo merito congrui. Siłr exiſtens in caritate non poteſt alteri mereri pꝛimã gram merito ↄdigni. ſed merito digm et merito congrui · Po⸗ teſt aũt exiſtẽs in gra mereri ſibi aug mẽtum gracdie ex ↄdigno et ꝑ ðſequens merito digni a merito ↄgrui put iſta ſuꝑius ex polſita ſunt · Prefati tres modi merendi generaliter hñtur · Vñ ſi ali inueniunt ad eoſdem tres redud poter̃t. Cum ergo diat᷑ ꝙ beata virgo meruit poꝛtare xp̃m intelligendũ o mꝑpatiue · me ruit ꝙ ipſa potius poꝛtare debuit q; ala vel poteſt intelligi de merito digm · Item mali dicunt᷑ mereri tempalia quia nulluz bonũ irrmuneratũ ſiẽ nec nullũ malum impunitũ.ſed illud dr im ꝓprie qꝛ oꝑa in moꝛtali facta nõ ſunt directe bona cũ nõ ſint imfſomata caritate tñ quia oꝑa talia aliqd bom hñt deus inter⸗ pꝛetat᷑ ea vt bona et aliqd dat ꝓ eis. Iteʒ peccatoꝛ qñq; meret r̃am ocaſionaliter ꝗqꝛ pauꝑes interdum obtinent bñfactoꝛibo gram ſuis pꝛecibo.quaꝝ pꝛetum occaſio ſuer̃t elemoſine· Itezʒ ſatis im ꝓprnie ſumit᷑ meritũ vbi dr · Felix culpa que talẽ meruit abere redenptoꝛem Ibi enim ponitur meruit de abilit atione ad gracilam C AKuñjmuis nullus ſibi mereat᷑ pꝛimã gr̃am ſicut dictũ ẽ ie eſt· qꝛ nul talium gr̃a denegatur.hoc aũt non ex nerto digni vel condigni. ſed congrui. Dec vero congruitas multomagis eſt ex ꝑte bonmitatis dei gram ↄferentis q; ex parte hominis ſed ad gram abilitantis. qꝛ im ꝓParatione ad gram et etiam in mſuſione gracie· habet ſe aia ad modum materie. iple vero deus vt pꝛimum mouens et efficiens. Aha ratione patet ꝓ iſta oongruitas magis eſt a deo ꝙ ab homine quia abilitacõ que eſt ex parte ho mims ſolũmodo dat locũ diuine mibicoꝛdie ꝓ ſalua iuſtida poſſit alicui conferri gr̃a quia iniuria fieret dini ne iuſtice ſi tal daret᷑ gracia· in quo eſſet adhuc obex grade ei. pecandi voluntas Gufficiens igit᷑ abiktatio ad graaduam eſt ſi hHmo heit qð in ſe eſt · Facere aũt qð in ſe tria cõpledtit᷑.ſciʒ vt mo ackũ pcti aQ voluntatem peccandi deſerat a conet᷑ in bonũ vt eſt libi poſſibile.Nota ꝙ omne meritũ vel demeritũ acqui⸗ etur in hac vita· Iem non bonum facere· ſed bene faœre lauda apituluz xi poteſt tñ pecatoꝛ abilitare ſe ad graciã fauẽdo qð in m In 3e dic⸗ les liy ſnt dr⸗ et ibv nit Auintus bile eſt. non enim verbis ſed aduerbijs mermur· (Ex qinbus cauſetur meritum Capitu.xi Pera meritoꝛia totaliter ſunt a gratia et totaliter ſũt libero arbitrio hicet pꝛintipalius a gra. et qꝛ gracia Patur ad liberũ arbitriũ ſicut ſeſſoꝛ ad equũ · ſic em ſeſſoꝛ dirigit equũ.ia gratia dirigit hberũ arbitrium in exertci tio virtutũ. Per nos em malũ faœre poſſumus. ſed non bonuzʒ Kd efficatiã merendi tria valent: Primũ eſt difficultas operis qð patzʒ in martirio Seðz pꝓmtitudo voluntatis XApls · 2. coz · 9. hilarẽ datoꝛẽ dilkgit deus LVerciũ mag tudo caritat;· ip̃a em caritas eſt pondꝰ ſanctuarij· m ꝙ oĩa qᷓ in templo erãt ponde rabant᷑ · Ad hoc ꝙ aliqð opus ſit meritoꝛiũ tria reqrunt᷑. pᷣmũ ꝙ ißm opus fiat in caritate qꝛ oꝑa que fiũt extra caritatẽ moe⸗ tua ſunt. ſieut earbo extinctus. Scõo ꝙ fiat ex caritate· Multa enim ſfiunt in caritate que nõ ſunt meritoria ex eo ꝙ non fiunt ex caritate · qꝛ non referunt᷑ ad ſinez debitum. Tercio eꝙ lit ip̃m opus referibile Doc ideo dito qꝛ mala non poſſunt bona inten ti one fieri:alioquin ſequeret᷑ abſurditas ꝙ idez opus eſſet me ri toriũ et de meritdꝛiũ, Rttẽdunt᷑ in meritd tria ex ꝑte hominis ſcʒ ſubiectum hoc eſt aĩa · Item libeꝝ: arbitriũ Item intẽtio ſiue hinis. Dis tribo rñdent tria ex ꝑte dei.ſcʒ gꝗrr eia virtuscantas Et graaca qiudẽ reddit ſubiectum deo gratũ. virtus aũt abili tat libeꝝꝛ arbitriũ · caritas vero intentionem dirigit ad fineʒ de bitum Didit termagiſtus hermes ꝙ meritũ cõſiſtit pen es hbexꝝ arbitruim occaſionalit᷑ hot dieit qꝛ hbeꝝ arbitriũ fadt ad me⸗ ritum · ſed non ſuffict penes virtutem foꝛmałr· hoc dicit qꝛ ex virtute tanq; ex ſoꝛma ꝓcdit motus:et eliatur de Potencia pe nes motus virtutis eſſenciałr. hoc dicit qꝛ motus eſſenaaliter eſt meritum: quia penes ipſum eſt grati aefficauter . hoe dieit quia ſine grada nullus motus eſt meritoꝛius penes opus in⸗ ſtrumentaliter. hot dicit quia opus exterius eſt quaſi eauſa in⸗ ſtrumentalis ipfius meriti. Nota generałr ꝙ nõ meremur ſine gratia neq; paſſio nibo inq;tum paſſiones neq; motibo nature Ditit enim phus· natura neq; boni neq; mah ſumusneq; in⸗ uiti · Augꝰ?. Nemo innitus bene ſacit etiã ſi bonum eſt qð facet neq; ar bitrio libero ligato.quicquid em̃ non habet vſuz rõni⸗ et liberi arbitrij in eo non eſt meritum vel demeritum · ſicut ſũt infantes doꝛmientes inſan animali⸗ Liber Wia meritum vel demeritũ circa finem adionmũ atten⸗ ditur ideo nota regulas de hac materia· Ex fine dicit N actus bonꝰ vel maluns. malꝰ actus n fit ex fine bono ſoldum dare ꝓ deo ita ꝙ cottidie vnũ denarium ſi qñ ſui oblh ſor intẽtio multos adtus infoꝛmat.vt ſi aliqͥs intendit vnum uiſcit᷑ et non refert donanonẽ alituius vel aliquoꝝ denarioꝛuʒ tñ donatio eſt meritoria ꝓpter pꝛimã intencõeʒ · mem ſub ſine Poterit quis ponere · Verbi gra Rliquis intendit ire ad foꝛum ad hoc intẽdit vt emat medidinas: ad hoc emit eas vt curetur ab infirmitate ad hoc curari deſiderat vt deo melius ſeruiat In iſto pꝛecedentes voluntates om̃s ſũt meritorie. ꝓpter vltimam· Scðm vltimũ em̃ ſineʒ omes pᷣedentes voluntates iudicantur bene vel male· diuerſi fines nõ ſunt fadedi · quoꝛꝛ vnus nõ ſit ad alium referibilis Perbi gra Rliquis intendit ire ad vnã do mum ad hoe vadit vt luxuriet᷑ ad hot luxuriari vult vt ſanioꝛ ſit· ad hoc vult eſſe ſanus vt deo ſeruiat· Iſte finis vltimꝰ illã voluntatem que eſt luxuriari non infoꝛmat · ſed pocius econuſo illa vo luntas iſtam mtentionẽ deſoꝛmat · qꝛ vna intentio ꝑuer ſla plures depꝛauat voluntates lota ꝙ aduo coꝛꝑalis põt refer ri ad finem tꝑalem dũmõ poſtmodũ referatur ad deum. Adctio aũt ſpũalis vt pꝛedicatio non põt reſerri ad finem temꝑalem. etiam ſi illud tꝑale referat᷑ ad deum. Et hot eſt ꝙ diat. Rugꝰ Debemus manducare vt euangeliz emꝰ. non euangelizare vt manducemus. Si aũt in adtioni bo finis ꝓximus ponatur deus et finis vltimus emꝑale ꝑuerſiſſimꝰ eſt· bene aũt liet ðſtituẽ Quio mereamur (Capitulum xiii igre.remiſſionis pene · Primũ itaq; ſeʒ pᷣmiũ ſubſtã ciale vite eterne rñdet radidi oꝑis:i caritati. Premiuzʒ vero acidentale rñdet generi operis ſieut augmentũ gre quia oꝑibus excellentibo·et oꝑibus ſuꝑ erogationis meremur ma⸗ ius aug mentũ gre q́; ahis oꝑibus. Remiſſio autẽ pene rñdet penalitati oꝑis Mam oꝑa que magis ſunt penalia magis ſunt meritoria remiſſionis pene. Eſt emm regula in theologia ꝙ pꝑe na pene reſolutoria eſt. Nota igit᷑ ꝙ liæt tota vis merendi vi tam eternam et etiam alia ↄſiſtit in caretate.non tñ totus effe⸗ ctus: quia merendi effectus ðſiſtit etiam penes magnitudinem oꝑis. Situt patet in merito remiſſionis pene ꝙ non ſolũ dſiſtit duos fines ſcʒ tꝑalem et eternũ.ita ꝙ eternus ſit finis vltimꝰ ((Qu . Pera bona ſũt meritoꝛia triũ · ſez vite eterne. angmẽ — —— — — — — — —— — — f f f f—— —, — — „ -- U⁶ —— —. —— -—— ner kfer io ug; evt Nus imi im 4 „ t hnt y fe⸗ em ſit Quintus HW m carita te· ſed etiam in oꝑ bus penalibo. Et huins exemplum habemus in xp̃o qui meruit nobis aꝑtionem ianue padiſi cuz effectu · Doc aũt meritũ non erat in ſola caritate· ſed m caritate et in ex ellentia oꝑisim ſua paſſione Saẽdũ ꝙ de pꝛemio ſub ſtantiali meret᷑ homo tm̃ vno oꝑe q;tum per mille manẽte ra⸗ dio eadez et nõ creſcente. Valent tm̃m hmõi oꝑa ad multa alia Vnde verſus. Jotũdat auget ſtabilit pet̃a remittit· Debilitat remouet exeratat atq; repellit · JOoeundat ſciliz mentem ſtabilit ſcʒ virr tutes. auget ſcʒ meritum accidentalis pꝛemij.peta remit tit q; tum ad penam que iam dimilſſa ſunt ſceʒ q;tum ad reatum per gram. Debilitat· ſcʒ fomiteʒ. remouet ſcʒ accidiam. exerÄoᷣ mat ſcʒ hoĩem in aſſuefadione boni atq; repellit ſcz temptacões dyabol. Mota ꝙ pᷣmam gr̃ᷣam nullus põt mereri ꝓprie.et hoc multiplici rõne. Prima q talis radieœm merendi non habet a. gr̃am·. Scðᷣa ꝓpter ſtatus indignitatemqꝛ pct̃oꝛ nõ eſt dignus pane quo veſcit᷑. Teꝛcia qꝛ nullius hoĩs opus deo placet· miſi plaat ip ſe pꝛius · Vnde dẽ in Geñ · ca · 4· ꝙ deus pus reſpexit abel q; ad munera eius· Quarta. qꝛ naturałr añcedit cauſa ſuũ effectum . ſic Q grẽ̃a pꝛecedit ome merituz.cũ ipſa ſit cauſa meri ritoꝝ · Ipſa em bᷣm Rug· voluntatem nr̃am pᷣuenit· vt velimꝰ er ſequitur ne fruſua velimus. Gra ſicut ſupꝛa dictũ ẽ ꝑ bonũ vlum ems et merito cõdigni meremur augen in via vt aucka mereatur a pſfid in patria et hot a deo cuius eſt gram infundẽ AÄAugere et ꝑfiœre ?m coꝑationez voluntatis nr̃e nam ſic deꝰ eſt gracie ſontale pꝛintipiũ influendi. ſic ipſe ſo lus ẽ pꝛinapiũ agendi per modũ inſundentis ˖ Gra vero ꝑ modũ merẽdi a di grnitatis. ſed libeꝝ arbitriũ ꝑ modũ cooꝑantis. Sicut liberum arbitriũ per gram meret᷑ meritum ↄdigni augmẽtũ graeie in ſtatu vie · ſit etiam meret᷑ merito ðↄdigni ipſius cplementum in ſtatu patrie & aũt ex ↄdigno mereamur vitã eternã mult ſunt cauſe.Prima eſt effieaeia doni ſpũſſandti cooꝑantis in me⸗ rito. Sca veritas dei ꝓmittentis TVercia ꝑſuaſibihtas hberi ar bitrii ↄſentientis et finaliter ꝑſeuerantis. Quarta eſt difficultas ſtatus merendi. Quinta eſt dignitas xp̃i noſtri capitis interue nientis qð gloꝛiſicari debet tũ ſuis membꝛis. Sexta eſt libe rali ias dei tribuentis quẽ non dect parua reddere . Septima obſe quiuz ſibi ſideliter obtemperãtis. Octaua nobilitas opis qð ex caritate ꝓœdit qð tim ponderatur in ↄſpectu iudicis q;tũ amoe ex quo ꝓœdit, et ideo non põt ſufficienter niſi ſũmo bono re⸗ munerari. Opera que non fiunt in earitate liett non valent ad Liber vitam eternam. valent tñ ad alia multa. Vnde verlus Aptat coꝛ ſcʒ ad ſuſc eptionem gre minuit penam ſcʒ ad illam que de beretur ſi non fieret illud opus non aũt illam que iam debet · Confert bona terre ſcʒ temꝑalia· occupat ſeʒ ne ſit homo ĩterim otioſus:aſſueſcit ſez ad bene oꝑandum. delackat ſciz mentẽ · mi tigat ſcʒ fomitez· arcet ſcʒ fiuxum pcti. VItimo ſciendum ſcz cyp nullũ bonũ erit irremuneratũ · et nullũ maliz erit impunitum·. Vñ verſus· Que cũ motali fiũt dant bona terre. Co fadũt abi le mmuunt toꝛmenta gehene · Vinere non poter̃t que nũq; vi ua fuerunt. Illa reuiuiſtunt que quondam viua fuerunt. Biniſiones et differẽtie virtutu Ca. xv Irtutes ᷣm macrobiũ qñq; dicũt᷑ poliuce qnq; purga toꝛie. qñq; purgati ammi:qñq; exemplares· Primas do et ſalomon in ꝓpuerb· Scðas in eccleſiaſtico· Terc as in Can. Quartas in deo legimꝰ. Politice nãq; dicunt bm ꝙq; rgunt vitam hũanam quo ad oꝑa exteri oꝛa et m ꝙ pugnat Otta viua· Purgatoꝛie ditunt᷑ ᷑m ꝙ; ſunt iam in vict oꝛia vici⸗ um et reſpicũt ꝑtim intrioꝛa ꝑtim exteri a·Purgati animi dicunt᷑ qñ iam de vidis vicis poſſeſſoꝛ vir mitũ quieſcit raꝛo m furgentibo motibo pᷣmis · Exemplares dicunt que m mente di uina conſiſtunt. nam ydee virtutũ in deo ſunt quia ipſe rerum oĩm eſt exemplar. Kriſtotiles dimidit vi tutes in in tellectua⸗ les et ↄſuetudimales· Intelleckuales aũt diuidit in pꝛudentiazʒ artem. intellectũ ſctiam et ſapia m. Virtutes meꝛales diuidit in peinuapales que ſũt temꝑantua ſoꝛtitudo a iuſtida: et adiunctaꝰ que ſunt manſuetudo et liberalitas a hmõi. Virtutes q; ↄſue⸗ tudmales in honeſtatẽ a liberahtateʒ Itẽ phia moꝛalis diuidit in et hicã Q yconomitcã a politicã. Maꝝ pꝛima moꝛes quo ad ſe ip̃m inſtruit· ſcda familiã diſponit· terua vebes et regna regit. Circa virtutes hic tenenduz eſt ꝙ cum vna ſit gr̃a gratiſicans aĩam. Septem tñ ſunt virtutes quibo hũana vita regitur · tres quið theologite et quatuoꝛ cardmales · Et lier hee virtutes ſint gratuite per ifoꝛmantem gr̃am. poſunt tñ infoꝛmes fieri per cul pam et iterũ refoꝛmari ꝑ pnĩam adueniente gratia: que eſt habitus virtus oꝛigd. finis et foꝛma. De hac lege ſola ca ritas excipitur que imfoꝛmis eſſe non poterit· ſic etere virtues tum ipᷣa ſit vPtutum foꝛma· Nam cũ habitus aliaruʒ virtutum hñtur ſine gracia et caritate in quibo ↄſiſtit vita virtutũ tunc ſunt infoꝛmes. Cum aũt gr̃a ſuꝑuenerit tũc ſoꝛmant᷑ et detorã tur at deo fiunt aceptabiles Vñ virtutes inꝛmes ſunt ſicut — — — r— — — NN — — — — — — Quintus eolezes in tenebꝛis. ſic carbones extindi. et ſiẽ rami aridi:a ſiẽ ale moꝛtue · et ſicut auza obſcuratũ .a ſicut gẽme auerſe in ſilieæ Eoco nuͦſo vᷣtutes ſoꝛmate ſũt ſic ooloꝛes in luœ viſibiles qdez a aſpectui ↄplacætes. a ſic car bones ardentes: a ſic rami virentes et ſiẽ ale virẽtes at volãtes.a ſiẽ auꝝ fulgens.a ſic gẽme vas aureũ decoꝛãtes. Dra eſt niter tutes aO pœpta a dona a fructꝰ et btititudines · qꝛ vᷣtutes potẽaas diſponũt pᷣcepta oꝑa reſpi aũt· dona oꝑibo facu lta tegred dũtfructus guſtin ſapoꝛe ſpũalẽ apponũt. btititudines ip̃i vᷣtuti pꝛemiũ ſiue vie prie diungũt AKlia eſt dr̃a qꝛ virtutibo oꝑamur bñ· donis oꝑamur expedite beatitudinibo operamur perſecte · frucabus frumur deo. Wꝛa virtutuz theologi:a cardinalinz 1 vi Ifferentia vᷣtutũ theologicaꝝ et cardmaliũ eſt hec qꝛ vᷣ̈tutes theologiee mouẽr in finẽ h cardmales mouẽt ea que ſũt ad hnẽ Aua eſt drᷣa qꝙᷓ theologicaꝝ virtu tum ſinis et obiectũ eſt ipſe deus. carnaliũ vᷣtutum finis eſt deus a nõ obiectu ꝓprie. Item vᷣtutes theologic habent᷑ ꝑ in⸗ mſionẽ.cardmales vero ꝑ acquiſicd em. Item vᷣtu æs theologi oe mouent ad oꝑa ex rõmbs ſumptis a iure diuino· cardina⸗ les a iure naturali· Item vtutes theologic attẽdunt᷑ quantum ad actus miterioꝛes. ſeð cardmales q;tum ad opꝑa exterioꝛa. Itẽ theologic non habentur ſine doms cardinales vero ſine donis pñt haberi· Iteʒ theologic ſũt diſcretiue actuũ in deũ.cardma les vero ſunt diſcretiue actuũ in ꝓpxim Item in theologice eſt ꝙ habitus generãt actus · in cardmalibo eſt econuſio. quia ibi actus generant habitus pᷣm ꝙ diat phus. Quales mquit ſunt actus: tales ſunt habitus. H ⸗ e virt utibꝰ theologicis ĩ geneCa. xvii Nima cq;tuʒ ad ſuꝑioꝛẽ ꝑtem in ꝗ ↄſiſtit ymagd trim tatẽ redificari habet ꝑ tres tutes theologicas. vñ ſic uymago creatoꝛis aſiſtit in trimitate ꝑſonaʒꝛ a vnitate Entie ſic ymago creatõis ↄſiſtit in trinitate habituʒ cũ vnitate gratie · ꝑ hos at᷑ tres hitus vᷣtutũ aĩa fert᷑ in ſũmã tnimnitateʒ ᷣm cria a pata tribo ꝑſonis.ita ꝙ ſides dirigit ĩ ſũme veꝝ trededo aſſendèe ſpes vo in ſũme arduũ inmittẽdo a expectãdo caritas aũt in ſume bonũ deſiderando H amando vᷣtutes theologice d̃t int᷑ ſe multipłr. pmo ſm actus ꝓpos. nã ſides facit deo aſſentire ſpes deo ðſdè· taritas faut deũ diligè. 2⁰.rt rõe ſubidti- nã ſi des ẽ in roõnali ſpes ĩ iraſcibili.caĩtas ẽ in ↄtupiſcibili rã be ſt in Liber edlütate ꝗᷓ ꝓpter ſiłitudinẽ adtuũ acepit nomẽ harũ potẽdaꝝ Verao differunt rõne obiedi· nam ſides eſt urca verũ. ſpes cir ca arduum.caritas circa bonũ Quarto differunt rõne effecdſus Nam ſides in pñ̃ti deuz ſequit᷑ ſpes in el vſq; comitat᷑ caritas perhenniter amplexat᷑. Auinto differunt rõne finis· qꝛ ꝑ fidem deus tognoſctit vt veritas. per ſpem hetur vt eternitas per ca ritatem diligitur vt bonitas. We Fide Ca · xviii. des m apłm eſt ſubſtanda reꝝ ſperãdazꝛ argumẽ⸗ ſcʒ fund am entũ ſubſtans ediſitõ ſpũali qð eſt gr̃a et Gloia.- Ipſa nãq; fides faat iã res aliqualr ſperandas in nobis ſubſiſtere per gram et fadt tandem ꝑ głiam. Vel ideo ſides eſt fun damentũ gradie et gloꝛie. qꝛ ipſa eſt pamus habitus vir⸗ tutum. Primus dieo non tpe ſed nature. Reꝝ ſperandazꝝ dr. quia fides ꝑ aſſenſum ſadt m nobis ſubſiſtere res ſperãdas· Ar gumentũ dr̃ rarguens mentem. qꝛ ſides inclmat mtellectũ ad credendum ea que nõ apparent. ꝓpter qð dr̃ ſides poaus argu mentũ q concluſio.qꝛ ſides pꝛobat de non appentibo ꝙ lint non pꝛobat᷑. Non apparentiuʒ dr̃ quia fides ſua luc et veritate man ſeſtat ea que non aꝓparent q; pñeia tam pꝛeterita q; etiaz ſutura · Pꝛeterita quið quia ?m apłm. ide intelligimꝰ aptata eſſe ſetula.Preſencia vero qꝛ ſitut ait Rugꝰ· Demus md deo aliquid poſſe et nos mmtelligere non poſſe · Futura aũt quia ꝑ ſi dem credimus reſurredioneʒ moꝛtuoꝝ a hmõi. Fides ð multi pliditer. ſcʒ habi tus imfoꝛmatus carita te illummans mentez ad credendum. Ackuu. Fide purificans toꝛda Equalitas inſoꝛmis Jatobi.z· Fides ſine oꝑibus moꝛtua eſt. Wotus ſidei Rugꝰ. ess eſt credere qð non vides · faalitas credendi · Mathei · 9:½ Non: inueni tantam fidem in iſłr. Deuotio ſidei. Math· ca. 15. HS muher mag na eſt ſides tua ſ&ι- Krtitulus ndei · Vnde in ſym bolo athamaſij · Dec eſt fides cat holiea vt eredamus a cõſiteam Sicut m alia ſciencia quedã ſunt añ edenda · vt ſuppoſitiones· Quedã vero ſequẽtia vt ðcluſiones · Quedam aũt ſicut media- vr ꝓpoſitiones ꝓbantes Ita in doctrina ſidei · quið ſũt ad moð ſuppoſitionũ vt vniuerſalia añ œdencia articulos. ſcʒ ꝙ ſcri ptu ra condita et expoſita ſit inſpiratione ſanctiſpũs et ꝙ; vera ſunt que loqnit deus in ſenpptura.et ꝑ ſanctos ſuos et hmõi dueð ad modũ ↄcluſionum vt ea que ad m æes ꝑtinent ſeʒ ſoꝛni ca⸗ Hionẽ eſſe moetale ptim a hmõi. Queð admodũ ꝓpoſitionũ u 6 . tum non apꝓparentiũ. In hat diffinicõe fides dr ſuba oſitionũ ut 12 dus s dem mi⸗ ub⸗ et ebi; gel vr⸗ 1ad ngu t4 tiz; unt ned Quintus ſut arti culi ſdei- MNota ꝙ ſides eſt q̃ſi media int᷑ opionẽ et ſcĩaʒ Quia opinio habet ſe ad vnam ꝑtem ↄtrad ichouis cũ ſoꝛ midi⸗ ne alterius ꝑtis. Fides aũt ſe habere ad vnam ꝑtem ↄtidicho mis ſine foꝛmidine alterins ꝑtis et ſine cauſe cog nitione Scien na vero ſe habet ad vnã ꝑtem ↄtradichonis ſine ſoꝛmidine nli que a tũ eauſe tognitione atc ꝑ media necſſaria. vñ a ſcĩa ẽ ne veſſario· et ita ptz ꝙ fides ꝑliapat cũ vtroq;. Ad ſidei perfe⸗ dionẽ ꝑtinent ſeptem Primũ eſt ꝙ ſit pure veritati inmixa. ſicut fides moyſi qui ſe negauit ſiliũ filie pharaonis ehgens magis afflgi eũ ꝓpło dei. ꝙ; tꝑalis peccati habere iocunditatez · Scdm ſit caritate foꝛmataſicut marie magdalene quã fides ſaluam at. et cui dimiſa ſunt pct̃a multa.qm̃ dilexit multũ.vt habe tur Lute.. Tertiuzʒ ꝙ ſit deuotione feruida ſic illius mulieris tui dixit dñs vt hẽtur Math·e 5· O mulier magna ẽ ſides tua Quartũ ꝙ ſit bonis oꝑibus ꝓbata ſic fides coꝛnelii.ARctuũ.jo· — Quintũ ꝙ ſit foꝛtitudme roborata· ſic fides ſtephani. laurencii et alioꝝ martiꝝ · qui ꝑ fidem ſoꝛtes facti ſunt in bello. ad Debᷣ. 11· Bextũ ꝙ ſit obedientia decorata ſic fides abꝛahe Septimum primo. Ece antilla dñi ſiat mihi && · Nota ꝙ ſides magis inni⸗ tiuir autoꝛitati q; rõm· qꝛ im Greg · ſides non habet meritum vbi hũana ratio peebet expimentum intelligencie ſuffitiens. q; uis enim ſides rõnibo firmet᷑· tñ nec tahbo nec etiaʒ exꝑimento lenſibili debet quis credere ðtra ſidem ſieut patet in euthariſtia. vbi et viſus et guſtus et tactꝰ a olfadus diat eſſe panẽ et vi⸗ num.ſed fides didt eſſe coꝛpus et ſangunẽ xp̃ᷣi. Augꝰ.qð in⸗ ctelligimus inqt debemus rationi. qð credimus debemus autoꝛi tti qð opinamur debemꝰ erꝛoꝛi. Nota ꝙ duplex eſt cognitio de deo lcʒ naturalis aO acidentals- Naturals cognitio duplex elt · ſez an te peẽm qñ homo cognoſcebat deũ in creaturis · Item poſt petm et hot per ſpecilũ in enigmate .· Rccidentalis vero co gnitio triplex eſt · Prima ẽ acquilſita per rõ nes naturales quã habuer̃t phi et dr̃ ſcientia Scda que habet teſtimonijs ſcriptu raꝝ et miraculoꝛꝛ Et het cognitio dr fides infoꝛmis Teraa eſt que htur per imnfuſionem grade gratũ ſadentis· et di ſides foꝛ mata. Et per talem cog nitioneʒ aſſentit aĩa pure ventati ꝓpter le et ſuꝑ oĩa. vnde adueniente ea ꝑeunt om̃s cogmitiones aci dentales ad minus quo ad actum Cum eniʒ alie cognitiones vemüt in aĩam tunc ſides tamq; veloti oꝛ pᷣↄoœupat motus oĩim Cum ſides ſit de non a panentibus et diffiale ſit oculta credẽ?· ꝙ ſit humilitate ſubiecta ſicut fides beate virginis que ait· Lu. neœſſaria ſunt duo ad hot vt firmter eredat᷑ veritas. Primũ eſt illuſtratio veritatis aiam eleuans: ſcᷣm eſt reda ficatio an toꝛita tis aiam firmams. quaꝝ pꝛimũ eſt per fſidem. ſcðᷣm ꝑ ſcrip turã au entieam a ꝑ ſpmſanctũ editam. Autoꝛitas em̃ p̃bet fula mẽ tum ſidei et ſides alſentit autoꝛitati vtrũq; verum per xp̃m eſt Ipter ꝙ eſt ſplendoꝛ et verbũ dẽ. qꝛ mentem ꝑ fidem illummat et veritatem per doctrinam ondit Dot quoq; ſciendum ꝙ vna tm̃ ſides eſt tam in pñtibo q; in pꝛeteritis q; etiam in futuris.liʒ magis clara ſit et exphtara in eis qui ſequunt᷑ xp̃m. qꝙᷓ; in eis qͥ pꝛeceſſerunt ems aduentum ſicut nouũ teſtumentũ clarius eſt qꝙ vetus ˖ Quod em non tredimus elſe factũ antiqui pr̃es crede bant futuꝝ. excptis illis articuls · qui adhuc reſtant ↄplendi ſicut eſt reſurredio moꝛtuoꝛum. et iudicium extremum et nemu neratio beatoꝛumet punitio reꝑoboauum. e effectu fideit ( Capitulam. xix wIdes multa bona ſatit in hoĩe. Primo ſaluat vt dictũ eſt manie mag dalene: ſides tua te ſaluã fecit vade in VRApace Luce· 2. MWentez purgat. Rctuũ · Fide puriſicãs toꝛda eon⸗ Contra mundũ pugnat ad Deb. n Bancli ꝑ ſidezʒ vicrunt regna. Poſtulata impetrat. Vn Math· 141. O mulier magna eſt fides tua fiat tibi ſic vis· Per ſeuerantiã dat A/płs TLu aüt in ſide ſtas. Lemꝑalia cõtemnit ad Deb. I.· ꝓide moy ſes grandis effectus negauit ſe filiũ &.. Juſtiſicat /plus Credi dit abꝛaham deo et reputatũ eſt ei ad iuſticiam. Beatificat · vñ goſzis.20. Quia vidiſti me thoma credidiſti ρα Suꝑ fundamẽ⸗ tum ſidei edificant. Qunið aurum dtemplationis. qꝛ qui ↄtem⸗ plant᷑ ſine ſide quaſi qui nitit᷑ videre ſolẽ ſine oculis. quidã ar⸗ gentum peedicationis. qꝛ qui pꝛedicat ſine fide non loqui eũ qui pm deum eſt fidelem ſermonẽ. Quið lapides pꝛecioſos bea⸗ toꝛũ oꝑm quia qui bene operatur ſine ſide· eſt lic qui facit ſttru dturas ſup arenam Item ahi edificant ligna ſcz amor em arde⸗ tioꝛ em tempalium. Item alii fenũ ſeʒ fumũ delectationũ carna hum. Klii ſipulam ſcʒ otioſoꝝꝛ verboꝝ et operum infirmoruʒ Iſti qiuuð ſaluantur merito fundamenti. ſic tũ quaſi per ignem quo exuret᷑ ediſitiũ non ydoneuʒ tanto fundamento. Fides ha bet quoſda; effectus eſſenciales a pꝛintipales vt eſt facè filios dei et ſere dignos vita eterna. et facere ſimiles deo et purga re aĩiam a tenebꝛis ſeʒ peti et inſidelitatus· et iſti effectus ſunt a deo Flios habet effectus voluntarios et ſecidarios ˖ vt eſt cre⸗ dere et dirigere opera aliazꝑ virtutum. et imperare omnibo ſuo = — — —. — — — — — — ́⸗— f Wꝛarti Quintus modo ˖ Et iſti effectus ſunt a hbero arbitrioo culis fidei Capitulum. xx reſpectus habeatur ad eos qui ſymbolũ · edide rͦt tiãtc articuli ſũt.iz · ad numerũ duodecm apłoꝝ. Si aũt ↄſideremus que tadicałr ſunt creden da.tũtc arti tuk ſunt. I4. quoꝝ ſpectant ſeptem ad diuinitatẽ. et ſeptem ad xp̃ᷣi humanitatem· Et hec lignata ſunt in ſeptem ſtellis a in ſep tem eandelabꝛis aureis. in quoz medio ſfilius hoĩs ambulabat Sunt igit᷑ ſeptẽ artituli fidei· qui ꝑtinent ad diuinitatẽ. Primꝰ eſt eſſe vnũ deũ · ; notatur ibi · Credo in deũñ · Sedus eſt prem eſſe deum ibi Prem oĩpotentem. Teraus eſt ſiliũ eſſe deũ . Jbi Et in ihm xp̃m filium eius vnicũ dñm noſtrũ.Quartus eſt ſpi⸗ ritum ſanctn eſſe deum · ibi Credo in ſpm̃ ſancum. Sic patet en peedicke articuli ſunt de vnitate diuine eſſenge et trimtate ꝑſo⸗ narũ. Quntꝰ eſt cr edere remiſſione; pctoꝝ.his qui ſunt m ec⸗ cle ſia. ibi/ſanctam ecciam catholicam: ſanctoꝝ oo munionez · re miſſionem pctoꝝ · Sextus moꝛtuoꝝ reſurrectio · ibi. Carnis re⸗ ſurredionem . Septimus eſt beatoꝝ remuneratio· ſub quo con pꝛehendit᷑ a maloꝝ punitio.Jbi vitam eternã. Et iſti tres vlti mi articuli ad diuinitatẽ ꝑtinent·. qꝛ virtute diuinitatis fit pec catoꝝꝛ remiſſio.que eſt aie viuifieatio.a coꝛꝑm reſurredto.ateꝙ; oꝛpꝑis ſimul a aie gloꝛiſicatio. RKlij ſeptem articuli ꝑtinent ad xp̃i hũanitatem. Primus eſt· cr edere fihũ dei dceptũ de ſpũſan⸗ to. Scdus eſt filum dei natũ ex maria virgine ibi: Matus ex maria virgine. Teraus eſt fihum dei pꝛ?o nobis moetuũ in cru æ.gbi· Palſus ſub pontio pylato cruaſixus motuus.Quartꝰ ſiliũ dei deſcendiſſe ad inferos ?m aĩam.ibi · Deſcendit ad infer na. Quintꝰ Rluũ dei reſurrexiſſe-ibi. Tereia die reſlurrexit a mo⸗ tuis. Sextus eũdem aſcendiſſe ad ꝓatris equalitatẽ·ibi Aſcen dit ad eelos ſedet ad dexteraz dei patris oĩpotentis· Septmus filiũ dei indicatuꝝ bonos et malos· ibi· Inde venturus eſt iudi care vmos et mostuos. Iſti · i4· articuli colliguntur ex ſymbolo quẽ apłi ediderunt. Krti culum pꝛimũ a ſcdðᷣm de diuinitate po ſuit petrus· Et andꝛeas poſuit terciuzʒ · Auartũ bartholomeu⸗g Quintũ ſymon.Sextũ thatheus · Septimũ matheus. Itez pᷣmũ articulũ de hũanitate xp̃i poſuitiaco bo maioꝛ etiã ſcðz ter eiñ Johes.quartũ homas.quintũ mathias ·ſextum Jacobo mi⸗ noꝛ. Sptimũ philipus· ITna ſunt ſymbolapꝛimũ apłoꝛũ. Se⸗ cundũ NHiœni conalutertiũ athanaſii.primũ factuʒz eſt ad ſidei mſtructõeʒ, Sm ad ſidei ex planacõem · tereũ ad ſidei deſenſionẽ Mota ꝙ aliud eſt credere deum akud credere in den aliud tre⸗ dere deo. qm̃ credere deũ eſt ceredere ißm elle. eredere aut in den3 eltt eredendo amare eũ a gedendo in eñ ire ac membꝛis eing in toꝛpari. credere vero deo eſt credere verbis eins . (Deſlpe Capitulum. xxi. — Pes eſt certa expectatio future btitudiĩs ex dei gratia f et meritis ꝓpriis pꝛouemens.In hac diſfimcõe nõ ſu mit᷑ ertitudo demonſtracois in quo plene vni ꝑte oõ lentitur . Sed certitudo opimionis qua vni parti ↄſentitur. qa tõne pꝛobari videt᷑· nec tn omino ſed cũ foꝛmidine · Duius aũ̃t ex pect ationis cauſa pꝛ'mapalis eſt dei gra a non noſtra merita quia a oꝑa nr̃a non ſunt meritoꝛia niſi ex dei gra.ſine meritis tñ ſperare aliqd non eſt ſpes ſicut ait Gregꝰ. ſed pſump tio In pꝛedicta diſfimtione diffumt motus ſpei et non virtus. Sʒ vir tus ſpei diffinit᷑ ſic. SOpes eſt audada ment de largitate dei ae cepta habendi vitam eternã per bona meritdꝛia. Inter ſideʒ et ſpem dẽ̃a talis eſt · Fides em̃ eſt de p̃teritis et futurisiſpes aũt de luturis tĩ eſt·. Fides eſt de bonis et malis ſpes aũt de bonis cantũ eſt Fides eſt de bonis tam ſibi q; aliis:ſpes aũt de bonis ſibi tim Conuenit tñ in hoc ꝙ tam ſides q; ſpes de muiſibilibus eſt. Certitudo ſpei ex tribo oꝛitur ſceʒ ex diuma largitate·ex ha bundantia meritoꝶ ex peeguſtiatione eternoꝝ · Nota ꝙ ſpes pꝛout eſt viatoꝝ. ſic eſt cũ certitudine opionis. vt dictum eſt⸗ ſpes aũt eoꝝ qm ſunt in purgatdꝛio et qm ſluer̃t in lym bo eſt cũ certitudine ſciencie · Vnde declinat aliquo modo a ſpe ꝓprie dicta. Spes vero que fuit in ſtephano beato. qñ vidit elos aꝑ tos. et que fuit in paulo qñ dixit · Siio cui credidi: et certus ſũ Er que fuit in adam añ pctᷣm fuit cũ certitudine viſiouis. LTa⸗ men ſatis deb ilioꝛis quã in elo · Vñ ſpes ſit ſumpta adhuc eſt mmus ꝓprie dicta:ex his ptʒ ꝙ in patria non eſt ſpes. qꝛ bea titudo eſt oĩm bonoꝝ: ſimul tota poſſeſſio: vnde ibi mihi eſt ſu tuꝝ qð ſperet᷑ a lit ſandtis ſit adhuc ſutura reſurrecno coꝛꝑm Hm vem . tñ peeſens eſt m cognitionem. Spes aũt ſic fſutuꝝ re ſpieit ꝙ pꝛiuat tam pꝛeſentiã rei q; coognitionis· ꝓut ſpes ꝓprie ſumit᷑. Duplex eſt ſpes ſcʒ ſuffragii et pᷣme auctoꝛitatis Prima Ponenda eſt in ſanchs · ſcda in ſolo deo eſt · Et hec eſt triplex ſez venie Põ.· In te dñe ſperaui non confundar in eterm̃ Gfe. Põẽ Sperantem in domino miſericoꝛdia ourcũdabit. Gloꝛie Pꝛouer · Qui ſperat in dommo ſaluabitur. Effedtus ſpei multiplex eſt · Primo a tribulatione liberat Ps· In te ſperauerũt pr̃es noſtri — fff—— — —, de pie 84 sſi ſperauerunt a liberaſti eos exemplũ de ſuſanna et daniele Da melis.i3. Confoꝛtat Wachab⸗ que mater pereũtes ſeptem fili⸗ os ſub vnius diei temꝑe conſpidẽs mater bono animo ferebat ꝓpter ſpem quã in deũ habebat · Wen tem eleuat Jſaie · Qui ſpe rant in dño mutabunt foꝛtitud mem aſſumant pennas vt aqle Zahuat Ps. Qui ſaluos faat ſprantes in ſe Temꝑalia miniſtrat Põ · Oculi oĩm in te ſperant a tu das illis eſcam ipſoruz in tpe opoꝛtuno & Spes comꝑpat᷑ multis rebus. Dicit em galea “8 Theſſaloniceñ · Et galeam ſpem ſalutis. Anchora · Ad hebꝛeos dieit de ſpe · Am ſicut anchoꝛam habemus aĩe tutam et firmaʒ Medicina Põ· Sperans in dño non infirmaboꝛ Gẽma Pꝛouùᷣ. Gemma gratiſſima expeckatio pꝛeſtulantis. Solatinzʒ ad Deb⸗ Vt foꝛtiſſimũ ſolatium habeamus. qui ↄfugimus ad tenẽdum ꝓpoſitam nobis ſpem Clauis Glola ſuꝑ illud ps · Spera in deo Per ſpem intratur ad videndum id. quod creditur · LCignum — vite Saß · Sic coꝛam hominibus toꝛmenta paſſi ſunt.ſpes illo rum inmortalitate plena eſt · — e carit ate Capit ulum xxu nitas hm apłm diffini ſic Caritas eſt fims pꝛecepti de coꝛde puro a ↄſciencia bona et ſide nõ ficta Et ſu⸗ mitur hic fims ↄſũmatioms qꝛ caritas eſt ↄ ſũ matio ſiue perſe⸗ dio omnis peetepti. Põt etiam did finis termimacõis p œptoꝛ⸗ qꝛ omnia oꝑa que ſunt in p epto tendunt ad caritatem. vt ma gis ac magis habe at᷑ de coꝛde puro aintellectu puro. dicit glo la · Et lumit hit intelleckus pꝛo actu intelhgendi bᷣm quẽ cauſat᷑ motus caritatis. Qñ enim quis deũ magis diligit· niſi alias im pediat᷑· Et ita hec Politio de notat cauſam effictenteʒ· Et ↄſei⸗ entia bona ſpe qꝛ qui puram habet ↄſcientiã ſecure ſperat · et fide non fictaſimulata vel non fragili. ſed inter aduerſa forti. Pꝛoſper in libꝛo de vita ↄtemplatiua deſcribit ſit taritateʒ. Ca ritas eſt vt mihi videtur recta voluntas ab omnibo terrenis ac pſentibꝰ pꝛaſus aduerſa:Juncta deo inſepabilit᷑ et vnita · igne quo dr̃ ſpũſſandi a quo eſt.et ad queʒ refert᷑ mœnſa. Inquina menti oĩs extranea.coꝛrumpi neſcia.nulli vicio mutabihtat obnoxia.ſuꝑ omĩa que carnaliter diligunt᷑ excelſa. Affectionũ oĩm potiſſima dĩne ↄtemplatõis auida · in omibo ſemꝑ innicta ſũma adionũ bonaꝝſalus moꝝ:finis cœleſtiũ pᷣeptoꝝ. Moꝛs crimmũ· vita vᷣtutũ · vtus pugnãtiũ·palma victoꝝꝛ· ſctaxꝝ mẽ tium arma· cauſa meritoꝝ bonoꝝ.p̃miũ ꝑſfectoꝛ: ſine qua nul lus deo placuit tũ qua nõ potuit aliquis peccare ructuoſa in Liber peniten bo·gloꝛioſa in ꝑſeuerãtibo leta in pꝛoſitientibo.victoeio la in martiribo· operola m ommbo oĩno ſidelibo ex qua qcquid eſt boni operis viget. Caritas eſt mater virtutũ.qꝛ ſicut mr̃is eſt nutrire ſic caritas virtutes et bona opera nutrit Dictt᷑ etiaʒ earitas ſoꝛma. qꝛ ſicut mediante foꝛma potenda exijt in adum ſic mediante carita te virtutes et opera exeunt in actum vtilem Caritas dẽ radix.qꝛ ſicut a radie humoæ et viriditas· ſic a cani tate virrtutũ et oꝑeꝝ viuiſicatio Caritas dr̃ vinculum · Dabet em̃ rõnem vniendi diuerla · ſie capit Colb· 3· Sup omnia autẽ earita tem habentes que eſt vinculũ ꝑfecnonis. vnde qui haber vnã habet om̃es. Caritas dicit᷑ caput · qꝛ ſicut caput membꝛis ſenſum motũ inſluit ·ſic earitas virtutibo motũ operandi me ritorie confert Caritas dr̃ finis quo quieſcitur gimis vero quo qmeſcit᷑ deus eſt in quo mediante caritate quieſcimus. Caritas q;tum ad actũ diffimt᷑ quatuoꝛ modis· primo ſic in tertõ libꝛo lententiaꝝ Caritas eſt diledio qua diligit᷑ deus ꝓpteꝛ ſe et pꝛo ximus ꝓpter deum er in deo . Scðo ſic· Qmd eſt caritas niſi vita copulans amatum cũ amato. Terdo ſic m Aug. Caritas eſt vir tus qua videre deũ et ꝑpfrui eo delideramꝰ. Quarto vᷣm Ru uſtinũ Caritas eſt virtus que ammi nr̃i rectiſſima affedtio eſt· aꝝꝛ diffinitionũ pꝛima dr in oo mꝑatione ad deũ ſeða in pa tione ad eius poſſeſſoꝛem. Tercia ſn ctomꝑatione ad terminum Quarta in comparatione dileqh ad dilectum. Moꝛ triplex eſt. ſeʒ gratuitus. naturalis et vitioſus Rmoe gratuitus eſt laudabibł qꝛ virtus habet ſineʒ pꝛinapalẽ bonũ intõ mutabile. hic dimdit in amiaaã ſpid ens vti litatem ſuq; ſed bonitatem amici.· hoc modo diligit homo plus deũ q; ſeip̃m. m ↄcupiſtẽciam diligit voro qͥs deũ quia remunerationeʒ in eo expectat · Amoꝛ naturalis neq; lau dabilis neq; vituꝑabilis a habet finem indigentiã · vel vtilita tem ꝓpriam Iſte ſiłr diuidit᷑ m amicitiam a ↄcupiſceneiam. om amicinam dilhigimus hoc amoꝛe nos a nram ꝑfectionẽ et nr̃aʒ AMeruationem. Et magis ea qᷓ magis ſunt necſſaria.vt caput peo quo totũ coꝛpus ſupponimus·hec tõmunis nobis et bꝛut eſt. ᷣm ðↄcupĩam vero diligimus deũ quia neceſſitati nr̃e ſubue nit · Quia hoc amoꝛe non diligitur res ꝓpter ſe · ſed ꝓpter vſum eius · Vnde hoc modo phis diligit homo ſe dilecnone naturali ꝙ deum Amoꝛ vitioſus vituꝑabilis eſt· quia peẽm haber ſinẽ Ora eſt inter caritatẽ a alios amoꝛes.xiii t ↄcupĩam. m amiditiam diligit quis deũ puriſſime· non re⸗ — – „— S— =,ð — —— ——T]—T — er — Qunintus uplatem ſiue dilecionem in creatun ſiue vanã dilectationẽ Mic amoꝛ dimdiẽ etiam in amicidiã et in cupiſcenciam. Scðm amiticia; diligimus hoc amoe delectationẽ creature pꝛopter ſe q;uis in nobis non habeatur. Fm ↄcupiſcentiã vero diligimus voluptatem creature ꝓPtr nos.· Amoꝛ itezꝛ multiplex eſt ſcʒ na turalis erga ſe.pius apud ꝑentes.iocundos erga ſocios iuſtus erga omnes violentus erga mimitos.· ſanctus erga deũ Itez differencia eſt inter amoꝛem a caritateʒet dilechonem. qꝛ amoꝛ ꝓPrie eſt nature· Et dẽ amoꝛ qᷓſi animoꝝ vnio.hic quietat ap⸗ Petituzʒ in re amata. dilectio eſt amoe ꝓximi et dici᷑ diledtio q̃ſi duo ligas.ſodat em̃ amantẽ ad amatũ in amoꝛe vt ſcs mutuo ſe diligant· Caritas eſt amoꝛ in deum. Dic amicum determinat et indicat omnibo carioꝛem Vnde dỹ caritas quaſi cara vnitas vel qſi carum deo ſacens. Klia eſt dr̃a inter pꝛedida. qa ama⸗ mus deum ꝗpter ſe. diligimus eum ſuꝑ oĩa. Caritas vtrũq; cõ⸗ pledit᷑·ſcʒ pver ſe et ſuper omnia Diligere deum in hoc differt a diledione ꝓximi · qꝛ diligere deum eſt velle ei bonũ qð ha bet ſcʒ ꝙ ſit omnipotens et ſũme bonus ᷣ hmõi. Itez dingẽè deum eſt velle eius pꝛeœpta ſeruare tlum intentione fruendi eo · Item diligere deum eſt velle ip̃m poſſidere et Poſſideri ab ipſo.Itẽ di ligere deũ eſt voluntatem dei voluntati ſue in omnibo p̃ferre. di ligere vero ꝓxim. eſt velle ſibi ſũmũ bonum non per eſſenaam ſed per gr̃am· Item diligere pximum eſt ſuceſſum bonu e op⸗ tare et querere. Item diligere ꝓximũ idez velle et idem nolle m bono · Item diligene Primum eſt ei velle hoc qð ſibi. Eſt iterum differenca meer dilechonez dei et ꝓximi · quia deum diligimus m ſe et ꝓpter ſe. ꝓpximũ vero dlligimus in deo et Pter deũ . qm̃ diamus eſſe duplicem caritatem. ſciz dei et ꝓximi· Dec duplici⸗ tas non intelligit᷑ q;tum ad habitus ſed qtuʒ ad actus qꝛ? vno habitu caritatis dili git᷑ deus et pximus. Caritas qñq; dicit ha bitum Aplłus ad Roma. x. Caritas dei diffuſa eſt in toꝛdibus noſtris Qnq; motum. Cañ · Dꝛdinatt in me caritatem. qñq; ſi⸗ gnum · Vnde Joh. MWaioꝛem caritatez nemo habet a. maius ſi⸗ gnũ caritatis· Qñq; terciam ꝑſonam in trimtate Joh. Deus ca⸗ ritas eſt. Et ſic ſumt᷑ ꝑſonaliter. qñq; ſumit᷑ eſſencialit.et ſic to ta trimitas dr caritas· qnq; ſumit᷑ pꝛo feruoꝛe caritatis. Vñ luoee . Dimiſſa ſunt e pecrata multa quoniam dilexir multum. (ve effect caritatis Capitulum xxiiii ., Liber Kritas pctm expellit· vnde luce. · Dimiſſa ſũt ei pet cata⸗ Legem cuſtodit. Apkus qui diligit legem im⸗ pleuit & dum homi uingit Joß. Qui manet in cari⸗ tate in deo manet et deus in eo · Wente vtunb' oenat Mpls. 1·. Coꝛ. i3: Caritas pacis eſt bemgna eſt pfedõe; addudt apluz Kdhuc excellentioꝛ em viam vobis demonſtro. Gloꝛiã tribuit Joßis. 14· Fi qus diligit me *τ. Er ſequit Ad eum veniemus et manſionẽ apud eũ ſademꝰ. Diledtione dei dignu efficit. Jo Bis. Si quis diligit me diliget a patre meo Caritas in coꝛdibo noſtris diffundit᷑ tum ad pximũ dilatatur Effundit per pꝛedi⸗ cationem et per oꝑa miſericoꝛdie. Infundi per illummationeʒ gre· ſuꝑfunditur per oꝑa ꝑfednonis a ſuꝑrogationis Per cari tatem venit deus ad hoĩes in incarnatione. a in hoĩes in gradie collatione· Per ip̃am caritatẽ currunt hoĩes ad deuz bona oꝑa tione · aD ꝑueniunt ad deũ in gloꝛificatione · Amoꝛis eſt vulne⸗ rare. qꝛ intima toꝛdis penetrat · Canti · Vulnerata caritate ego ſum languidũ facre a hot per deſideriũ eſſendi cũ amato: Can. Nüůtiate dilecto qꝛ amoꝛe lãgneo· Inebꝛiare.qꝛ ſic amãs tẽdit in amatum qꝙ ſui ipſius a oĩm rerum per illum obhuiſcit᷑ Cañ. Comedite et bibite er mebꝛiamim Liqueſfacere· qꝛ coꝛ in di⸗ uina dulodine ſic reſoluit ꝙ appetitus tum appetibili mirabili amiudia vmt᷑ Canticoꝝ. Anima mea liqueſacta eſt · ERmoꝛ ha bet vim diffuliuam in bona oꝑatione· vnitiuaʒ in ꝓpximi dile⸗ dione.tranſfoꝛmatiuaz in inſtiſicatione · Iłem aliter hocoſten⸗ ditur · quia vim habet diffu ſiuq vtz in reꝝ creatione· vnitiuã vt patet in xp̃i imearnatõe · tranſfoꝛmatiuã vtz in gloꝛiſicacõe Quibus rebus caritas comꝑpat Cap xxv NXKritas eſt bonoꝝ pꝛincipiũ ꝗꝛ a deo. ipla eſt bonoꝝ nediũ quia hm deũ · Ipſa eſt bonoꝝ ſinisqꝛ ꝓpter de um vel aliter. Caritas dict᷑ bone oꝑatioms pnapiũ qꝛ mouet ad illud . Greg · Caritas oꝑatur magna ſi eſt. Diat et mediũ quia oꝑa inſormat. Dicit quoq; finis quia oꝑa diri⸗ git et ad ſinem debitum ꝑdu cit-Qũo caritas dicatur finis · Sii endum ꝙ triplex eſt fims ſcʒ ↄſumptionis· conſũmatcõis/termi nationis. Primo modo caritas eſt finis peccatoz quia illa oon ſumit-Scdo modo caritas eſt finis pꝛeceptozꝝ quia illa perſicit Tertio tam vita eterna q; etiam ipſe deus eſt finis nr̃i laboꝛis Sed vita eterna debet elle termimus quo quieſcit · Deus vero terminus in quo quieſcitur· Caritas dicit᷑ ſfoꝛ ma virtutũ multi phiiter:ſciz qꝛ mouet om̃es virtutes ad oꝑa exteriora per que ‚— ne ne⸗ in. Rt i. di⸗ bi the ile⸗ ten⸗ ui we um ris eO Ut ue Quintus pfidſunt᷑ virtutes et merẽtur augeri- Scõᷣo qꝛ omnes virtutes mouẽtur ad finem carita tis ſcʒ ad bonũ. Caritas em habet bo num ꝓ fine a obiecto Rlie aũt virtutes habent bonũ non pꝛo obiecto ſed pꝛo ſine tm̃· et ille finis virtutũ ꝑfectionẽ donotat Verco qꝛ caritas augmentat virtutũ delectacõ em. et tolut fa ſtidium a alleuiat onera ꝓpter ipſius deſideriũ. Quarto qꝛ tom plet aiam a ꝑfiaut · non qiuð in eſſe nature. ſed in eſſe gmatiuto et meritoꝛio Caritas multis rebo ſilis dr̃ quia ↄpatur auro qð ſoꝛnax tribulationis ꝓbat · Ruꝛoꝛe quã ſequit᷑ dies etermtatiʒ Krche noe in qua qui nõ fuit inuẽtus periit Arboꝛi bonos fru ctus pꝛoferenti. RAle ad celeſtia ſubleuanti. Bitunini aiam deo iungenti. Claui elum aperienti. Coꝛone mentem decorãti. ca piti ſenſum et motũ influenti. Caritas em̃ influit ſenſum id eſt rationezʒ merendi aliis virtutibo· Influit etiam motũi. affoctũ mouendi meritoꝛie dien mentem illummanti Eboꝛi thronũ ðᷣo exhibenti. umi deo attrahenti. ſirmamento aquam voluptat⸗ ab aquis eternitatis diuidenti · fonti mentem irriganti. Gemme animam oenanti· gladio flammeo paradiſũ cuſtodienti: Igni affectum accendenti Jugd ſuamter peementi· manne de elo de ſcendenti.roſe rube nti· radia humoꝛem graae· quem a ſummo trahit ad virtuœs tranſmittenti a ſit nutriant᷑ a oonſeruentur m bono· ſolᷣ fulgenti.theſauro latenti. vinculo ratioms omnes diligenti. In dilecto colli genti · vmo mbꝛianti. veſti peccatdꝛũ multtudinem coopienti. vngento vulnera etallia euranti. Eexce lentia carit atis Capit ului.xxvi AXKritas excellit alias virtutes in mulus. Primo in dei confoꝛmitate Johis · Diligamus deũ · qm ipſe pꝛioꝛ di lexit nos · Scðo m ſpũali diꝗtate. Ri chardus de ſan dto vict oe · Caritas eſt regula virtutũ. Terao in Pꝛetioſitate: quia eſt auꝝ de ophir Quar to in ſpetioſitate· qꝛ eſt planeta ve neris et anime puleritudo. quia ſicut pulcri tudo exteriozis hoĩʒ eſt ex deenti membꝛoꝛꝛ oedmatiõe et venuſtate toloeis. ſic pul critudo anime eſt ex deenti oꝛdmatione ackuuz et habitu. Ve⸗ nuſto hot aũt facit caritas mm amma cuius actus oꝛd matus eſt venuſtus habitus. Quinto m ſupoetatione laboꝛis. Rug.Diĩa grauia et mama leuia faut amoz. Sexto m vigoꝛoſitate: Cañ. 8. otis eſt vt moes dilecho. Septĩo in vtilitate Augꝰ.Ha be caritatem a fat qcquid vis. Octauo in dulledine qꝛ caritas· pᷣm adũ ſuũ ſatit delectani nos in deo nõ ſolũ in pr̃ia.̊ etiã in via. (Ca De ſignis dilectionisCapitnlum. xxvi Liber IYgna dilectionis lunt . qꝛ amicus amicũ hbent᷑ aundit libenter de ipſo loquit᷑. ſepe de ipſo cogitat ſine dio. ſibi obſequit Coꝛpus et res p illo exponit· offenlam t. uetoffenſum placat· congaudet ꝓſperitati· condolet aduer⸗ ſitati · gaudet de ſua pñaa . dolet de abſencia. diligit à odit hoc quod ille oonat ei placer- timetq; diſplicere· trahit ahos ad eius amidtiam mun era ab eo data non alienat. onſiliis ſuis acqmeſcit · petit ab eo fidutialiter- Qualiter q́ͥs ſcire poſſit vt⸗ habeat caritatem· Nota ꝙ; quidð ſciunt ſe non habere caritatem. vt qui ſunt in acu peccandi vel in ꝓpoſito. Quidã dubitant ſe habere qꝛ rõnes habent peo vtraq; ꝑte ut ſunt illi qui in apiũr ſacere illud qð in le eſt · Qnidã putant ſe habere ſitut qu multa bona oꝑa ſeœrunt et duu abſtinuerũt a Pecato- adhuc tñ ſuſſti nent motus temptacõis a ymagin ant᷑ turpia Quið experiunt᷑ ſe habere caritatem vt illi qui guſtant diuinã dulœdine m qui⸗ bus fere fomes extinctus eſt. et q̃ſi vel ſemꝑ bona fauũt vel at⸗ feckant. Quidam certi ſunt le habere vt quibus deus reuelauit qu alis fuit apoſtulus Paums · e gradibus amoꝛis Capitulum xxviii. Gı● Radus amoeis ſunt iſt Primꝰ? cũ diligo me ꝓpt me iſte amoꝛ nõ eſt bonus. Gcdus tũ diligo deum Ppter me hit eſt mernanius et tũc erit bonus ſi pnu palis gims erit deus. Terdus cũ diligo deum ꝓpter ſe . quia bonus hit eſt valde bonus. qꝛ talis amoe vno tin otulo id eſt dextero deũ reſpicit· Auartus cum diligo me ꝓpter deũ hit eſt optimus uia in tal amoꝛe nihil querit homo de ſuo etiam in ſeiplo · ſed ſolãmodo que dei ſunt · Buper omnia diligendus eſt deus quia cum iple ſit pꝛimũ ex hot ipſo eſt fmum et hot ipſo ꝙ ſũmum ſume bonũ Et hoc ipſo ꝙ ſũme bonum · eſt ſůme be atũ · Et hoc ipſo ꝙ ſũme beatum eſt. ſũme beatificatuʒ eſt. et hoc ipſo ſũme fruendum Et hot ipſo eſt ei ſũme per amæem inherendũ et in eo tamc; m fine quieſcendũ. Tria generaliter diligunt · ſez vti⸗ le.delectabile· honeſtum. ꝓpter pꝛimũ diligenda eſt tribulatio- quia vuhs · ꝓPter ſcᷣm diligenda eſt virtùs amphus quia ho⸗ neſta⸗ Pter terciũ diligendus eſt maxime deus. qꝛ deleckabilis mmo ꝓpter hec omnia diligendus eſt deus. quia ißm diligere eſt vtile deleckabile a honeſtum. Gra dus caritatis inq;tum ip̃a tollit peœatum ſunt iſti Primo tollit caritas pecatum moꝛtale non chtum ad habitum ſed qtum ad actum ⸗Libe rat em̃ a pec rerd hbmu uix nun ve ine en i⸗ to⸗ Quintna cato moꝛtali· ſed nõ a poteſtate cadendi in illud. Scᷣo modo ca ritas tollit pcẽm moetale q;tum ad adum et ad habitũ. Sʒ ve niale neutro modo⸗ſit ptzʒ in aliquibus ſandificatis. TLerdo ca ritas tollit pcẽm moetale vtroq; mõ. et vemale quo ad habi⸗ bitũ nõ tollit ſed quo að actũ. Talis fuit caritas m bta virgi⸗ ne ante ↄcptionem xp̃i. Quar to caritas tollit vtrunq; vtroq; modo Sit fuit in beata virgine m ↄœptione a poſt. Tunc em fuit in ipſa ſublatus ſomes peccandi totalit᷑· Quinto tollit cari⸗ tas vtrunq; vtroq; modo a ſuꝑ oẽm mibiam·̊ hoc fiet in pa⸗ tria. Perfecta ẽ cantag qñ eſt habitu magna motu interioꝛi di⸗ recta· oꝑe exterioei ſolliata Radic ſtabihta. ſernoꝛe diſcreta. dulcedine tonſolatoꝛia. Dihgitur deus toto coꝛde id eſt intel⸗ lectu ſine erroꝛe:tota aĩa id ẽ volitate ſine ↄtrarietate tota mẽ te iðd eſt mẽoꝛia ſine obliuione. (De oꝛdme cantate Ca xxix. Rdo caritatis Im Xugeſt diligere. Primo qð ſupꝛa nos eſt i deũ deinde quod intra nos ẽ qð nos ſumꝰ Poſt hoc qð iuxta nos eſt. id eſt ꝓxim. vltimo quod infra nos eſt prium corpus In eodem gradu oõtinere debet oꝛpus ꝓximi. quia vtrunq; tenet ratione inferioeis bom reſpe ctu ſpiritus noſtri. SOcðᷣm Rmbꝛoſiũ diligendus eſt pmo deus ſecundo paren tes. dein de lilyj. poſt domeſtici· vltimo mimida. Sʒ hoc de exhibitione quið intelligunt. Kliqius diligit magis al tero multipliciter. ſeʒ maioei effectu ſic ſuꝑ om nia diligendus ẽ deus. ſed inter hoies magis diligedi ſunt pentes ch ſilij. demde ↄſangumei ſᷣm graduʒ cognationis. Caioꝛi effectu ſic plus di ligendi ſunt ſilij q;ᷓ pentes. ſed eque ꝑtinentibo pemis ſuccurten dum eſt magis indigenti · Ad maioeem gr am ſic magis diligẽ di ſunt qu magis ad graciam ſe abilitãt. Ad maioꝛem gloriã ſic diugendi ſunt ſm gradus ꝑtiapandi bonum grade. elo t1. mo diledlone naturali magis diligit ſe q; deum. ſed econuerlo eſt m diledione gratuita. Oreterea ſciendũ q; idem oedo carita⸗ tis hm Aug.eſt m via erit in patria. quia cũ gloꝛia pficiat na⸗ mram qcquid non eſt imꝑfeconis in natura manebit in ghia e dilectione pꝛoximiCapitulum xxx Vituo debent ſe homies diligere · qꝛ omnia ſüt mem bꝛa vnius coꝛpꝑis xpᷣi miſtici quia vno ſpũſaucko viun ſicant᷑ ſpũaliter et vniunt᷑ qꝛ vnam ſide hñt. qꝛ vnũ baptiſma reeperunt. qma vnũ habent pr̃em et dñm:quia ad vnum tendunt regnu . Dilechonem ꝓximi luadet ius nature. 7 L iber Mat· æ. Quecunq; vultis vt fauãt vobis hoĩes ι. Jus ſeriptu re. Vnde Luœ. 10. Dihges dñm deum tuũ &. Exemplũ creatu re. quia ſimile ſiłi ↄgaudet· a omne lſimile diligit ſibi libe · Che lius eſt diligere q; diligi quadꝛuplia rõne· Primo qꝛ ued di⸗ ligimus ſamus ſed ꝙ diligimur neſamus H credim?! cðo qꝛ diligumus pꝓprie virtutis eſt ſed ꝙ diligimur aliene Lereio quia cũ diligimus ahos obligamꝰ. cũ vero diligimur ahis ob Uigamur· Quarto quia cũ dihgimus meremur nobis· tum aũr diligimur ali merentur ſibi. Per diledionem pximi effiomur Ämitatoꝛ es xp̃i Iohis.is·Dot eſt pꝛeceptum meũ vt diligatis innim Saluatoꝛis diſapuli· In hoc oognoſcent omnes qꝛ mei eſtis diſapuli Johis. i3 Contemplatoꝛes dei. Johis: Qui dulgit fratrem ſuũ in deo manet et videt deũ. Soci etas frater na vtilis eſt ratione ſublenationis· Sapiens· Ve ſoli. qm ſi ee⸗ ciderit · Ratione tonſolationisp · Ecee q; bonũ et q; iotundũ Ratione exeratationis- Seneca: ſemꝑ an otulos tuos ponen Dus eſt ali quis cuius exemplo ꝓpſfiaas qꝛ niſi ad regulam pꝛa⸗ na non coeriges.Pꝛouerbᷣ. Ex modica ſintilla augetur igmis- Ge dilectione inimicoꝛu? Capituluʒz xxxi Irca dilectionẽ mimicoz. Mota ꝙ alia eſt dilecno af fectus a alia effectus. Diledtio affetus duplex eſt . qꝛ cntie tenemur diligere inimicos qꝛ non debemus eis optare malũ inq;tum malũ· ſed eis inq;tum expediens vel reipublic: Fffectus viledionis beneficentie duplex eſt. ſeʒ pꝛincipalis a ſe eundarius⸗ Affectus pꝛincipalis eſt velle mimids et optare bo na ſpũalianſicut ẽ grada etx gloia· hoc mõ tenemur affectu dili gere inimicos. Kffectus at dilechonis bñficcie earius eſt op tare inimias bona temꝑalia: hoc modo non tenemur ſemp dili gere inimicos. qꝛ non expedit ſemper eis habere bona temꝑa⸗ ha. Eodemanodo diſtinguendum eſt de dilectioue effectus qui ſimiliter eſt innocencie et bñſicde · Primo mõ tenem̃ omes di⸗ ligere nnimitos: qꝛ tenemur eis mala nõ inferre · miſi ſoꝛte ꝓpter bonũ ꝑſone vel reipubhœ . Scðo modo diſtinguẽda eſt dilecho ben eſcnce quia ſi eſt beneficiũ ſpũale neœſſarium ad ſalutem- tunt tenemur mimidas illud impendere . ſitut oꝛare pꝛo eis · non quidem in ſpeaali ſed in ðmuni. ita ſcʒ vt nõ exchudamus eos ab or onibha ↄmunibus.Si vero eſt beneſeiũ temꝑale ad hoc nõ tenemur niſi in caſu neœſſitatis. Nota tñ ꝙ dupliœʒ poſſumus habere mimitũ · ſcʒ ꝑſone nr̃e vel eclłie. Igit᷑ inimico ꝑſone bñ alia eſt mnocentie alia beneficeentie Dilectione imno⸗ ,—— — — ,= — — --— 22 — Ph ad the . d⸗ era 1 0 nait ume att es qe du facer lie⸗ undi onen pa⸗ ms. oaf eſ.g: mo⸗ pate nbla: aae⸗ ureb zudi ſſtop npdi mnpy s 0 es α dleü an⸗ ſon 9eos vt ſö mus jebi Qnintus hoœne pꝛfedtionis eſt niſi inq;d tum beneſficũ ipſi vel alteri occaſio naliter noquũ eſt. qꝛ in tali caſu ſubtrahere beneſitium vlile eſt gꝗnimico aũt eœleſie beneſitiũ ſubtrahere pfedtius eſt et melius niſi qñ per beneſitiũ ſperat᷑ retoneiliandus eſſe Ex pꝛedictis pa tet ꝙ optare bona temꝑalia mimidis eccleſie imꝑfedioms ẽe niſi per accidens ſez qñ creduntur per hot du ertendi-Inimicis vero plone optare bona pſecnonis eſt niſi ꝑacñs ſcʒ qñ putant᷑ eis vel aliis ſoꝛe noaua. MNota ꝙ liæt amicũ diligere ſit magis de⸗ bituz tñ inimicũ diligere magis eſt re miſſioms pene meritdꝛiũ et ad alia multa valet. ꝛimo qꝛ magis accedit ad ꝑfedtioneʒ Maioꝛis em̃ virtutis eſt quia magis gratuitũ. Scðo qꝛ motꝰ caritatis inimitũ magis eſt meritoeius remiſſionis pene et hoc ratione difficultatẽ liœt in amici magis ſit meriteiꝰ vite eter⸗ ne rõne intẽtionis · XA”moꝛ em naturalis feruentioꝛẽ habet mo tum cantatis ſic et diſpoſitio materialis ↄfert foꝛme. Terads qꝛ mimitũ diligere expꝛeſſius ſignũ caritatis eſt quia ↄtra mo tum nature eſt. Vnde a valde diffieile eſt niſi aſſit gra per quã vin catur natum. Mota ꝙ ille tui iniuna facta eſt non debet reconct liationem querere ex debitd neceſſita tis. ſed ſi facit ↄplet debi⸗ tum p̃ſectionis· Vñ dieit Criſo· & talis debet reonalatioiem Jquerere vt dupliem gliam ꝛſequat᷑. Vnã qꝛ mmmriã paſſus eſt alteram quia peioꝛ rogauit. .UMÿ e virt ntibus car dinalibus Capit. xxxii. Er virtutes cardinales rechficatur amma in ſuis viri bus nã peudentia recnficat rõnalem. foꝛtitudo iraſcibi lem temꝑantia dtupiſcibilẽ iuſticia vero redtiſicat om nes vires. Ipſa em iuſticia tõpꝛehendit virtutes oꝛdmantes ad ꝓximuʒ vt eſt eqmitas et hberalitas a oedin antes ad ſeip̃m. ſiẽ eſt latria pietas obediẽcia. Pꝛ opter hoc iuſticie dicet circuire Bitut et penitencia innotenea Et oꝛdinãtes ad deum. ſicut om nes vires et ꝙ non tm eſt virtus ſpũalis et ſpecialis. ſed etiaʒ generalis tompꝛehendens tocius amme reaitud mem cũ ipſa di catur rechtudo voluntat. Item per virtutes cardmales homo quia inſtruitur quo ad ſe per pꝛudentiã et qno ad ꝓximuʒz per inſtin am Scm ſit etiam dupliater qui homo armatur in Ppꝛo ſpens ꝑ tem pantiã. et in aduſis ꝑ foꝛti tud inẽ . Item diẽ Kug: ꝙ peudenda eſt in eligendis.foꝛti tudo in tollerandis: tempan⸗ ua in vtendis· inſticda i diſtribuendis. Item dieit Kuguſti. ꝙ; pꝛudencia eſt in pꝛecauendis inſidijs. Juſticia m ſubuemedo mi lerij 9· Foꝛtitudo in ꝑferendis moleſtiis.temꝑancia in coher cedo delectatiombo peauis. Kit auguſtinꝰ. in muſica ſua ꝙ ſuccedet pꝛudentie ↄtemplatio oꝛtitudini ſirmitas adherentie Lempe rantie menſura dilecioms. inſticie debita oꝛdinatio ad deum 2 ꝓxim. Iſte quatuoꝛ virtutes appellant᷑ cardinales. qe ſicut ho ſtum vertit᷑ in cardine ita in his vertit᷑ et regit vita hoĩs. Vo cantur et polline qꝛ hoiem oꝛdmant in vita cauih nmil diumit? imkundam. Dicund et humane qꝛ humano ſtudio acquirũtur Kppellant et ↄſnetudmales. qꝛ nõ ex vno adu. ex ↄſuetudi ne nalcunt᷑ qꝛ et honeſtas huana magis ſe exeratat in iſtis ſi ẽ et ſanctoꝝ deuotio ſe magis exerutat m virtutib⸗ theologitis NMota ꝙ peudentie elſt ſcire quid poſſit · tempantie eſt nõ pꝛeſu⸗ mere qð non poſſit· Foꝛtitudims eſt fatẽ qð poſſit. Juſtiae eſt non plus velle q; poſſit· Iſte vtuds ſuos hñt gradus Pfecio⸗ ms m quos aliter ꝓpoſſident eos maupientes ahter pficientes a aliter pfecti Ditunt em iſte vir tutes qnq; pollitie bm ꝙ regũt vitam hoĩs quo ad oꝑa exterioma put pugnant oontna vitia 2 hoc modo ſunt mapientiñ · Purgatorie dicunt hm ꝙ iam ſunt in victoꝛia vicioꝝ Iliſtunt ptim intra ptim extra a ſic ſunt ꝓ ficentiuʒ. Dicunt et purgati animi hm iam de vidis vitiis gquieſcit homo · ita ꝙ raꝛ o pꝛimi motus imſur gũt et hot mõ ꝑti nent ad ꝑſedos. Exemplares dicunt᷑ put ſũt in mẽte diuine nã Re oĩm rex deꝰ? exemplar eſt-ita et ydee vtutũ in ipſo ðſiſtunt Pꝛudencia Hᷣm ꝙ eſt vᷣtus pollidita eſt· vt ait CMacro bius ad rõnis noꝛmã ꝗᷓ ogitat queq; agit vmuſa di Uigere ac mhil pter rectu velle vel facè. Pꝛudencia vero bm ꝙ ẽ virtus purgatoꝛia eſt vt ait idem mun dũ et oĩa que in mũdo ſunt diuinoꝝ demplatione deſpicere . oẽm anime cognitionez m ſola diunina erigere. Prudentia vero. put eſt virtus purgati auimi eſt lola dina noſce et ea tamq; mhil ſit aliud intueri.pꝛu dentia ſane exemplaris eſt ipſa mens diunma i oĩa nuda ſunt et aperta. Par tes peudencie m Auliũ. intelligentia. puidentia memoꝛia τ. Entelligentia vero virtus eſt per quã ammus peo ſpicit ea que ſunt · Pꝛouidentia aũt eſt vntus vt idem Tuhus eundem ꝑ quam repetit quis ea que ſacta fuerant· Mota ꝙ du⸗ plex eſt idiaum rõms ſcʒ diffimtiuũ et diſcretiuũ. Juditiuʒ di ſcretiuũ eſt quo ratio iudicat ahq; d eſſe ſanenduzʒ vel non faaẽ dum.arca tale iunditiũ eſt ſciencia et non virtus. Juditiũ veꝛo „ Diffinitiuũ eſt virtus quo rado imꝑat aliqud ſieri velnõ Keri dur ndi li is eſe⸗ e do⸗ 1s 3 güt ian unt tp cis i en ſunt n. ane hi igt nid ſn ſun vnd do⸗ 3 di gae 0 ſen WAQOergg“ Et cirea illud ẽ virtus Vude m po inditio ſe habet ſcientia ciꝛ ea oꝑationes bonas vt ↄſiliarms In ſcðo vere iuditio ſe habzʒ virtus vt impꝑatoz · Pꝛudẽtia habet regere ceteras vir tutes in adtionibo ſuis 'm om̃s ꝑtes phie moꝛalis que ſunt ethica mo⸗ naſtiea et ytonomica a politica· quaꝝꝛ peima ſcʒ ethita moꝛes. quo ad ſeip̃m inſtuit. Scða ſcʒ ytonomica familiam diſpomit. Tercia ſcʒ politica vꝛbes et regna vegit. Triplex eſt pꝛudentia Prima eſt ooꝛdis a hec eſt in diſpoſitione pnñtium et m recogi⸗ tatione pꝛeteritoꝝ et in pꝛeuiſio ne futuroꝛꝛ. Deut᷑.· 32 Vtinaz ſaperent ſcʒ pñtia a intelligerent ſcʒ peeterita ac nouiſſima pri⸗ derent ſeʒ fſutura. Gcda eſt oris et het ẽ in moderatione ?monũ Pꝛouerbᷣ . Qui moderat᷑ labia ſua pꝛudentiſſimꝰ eſt: ps. one dñe tuſtodiam ori meo &. Tercia ẽ opig et hec dliſtit vt ait tu lius in ſuga mah a in eledio ne boni ·PS. Declina a malo a ſac bonũ t. Mota ꝙ alia eſt mundana pꝛudendia.alia hũana- alia dinma. Prima eſt in tenpalibo qui rendis. ſeda m comodo car nis. derdaa in obſequiis dinis · Officium pꝛudetie eſt acus alia virtutũ dirigere ſicut ſupꝛa dickũ eſt. Bern. Diſcretio nõ tam vir tus ell i;ᷓ aun ga vir nitu Molle icere nec poſſe killt vr dieit Seneca · Res m veritatẽ eſtimare. Seneca. tũtc per rõnem recke viues ſi dina pꝛius exiſti mes.ſi digmtateʒ rebo nõ ex opimone multoꝝ· h ex eaꝝ natura ↄſtituas. nohis ↄmiſſa ad dei giam a ꝓrimi ediſieatõʒ diſpenſar. Lu.i⁊z. Quiſputas eſt ſideł ſuus et pꝛudens & mutabilitatẽ fug è · Seneca. Scitd in quibuſdaʒ ſeuerare debere qꝛ eepiſti. quedam te nec mapere. e temperanca,· (Capitulu m xxxiiii Eñmperantia ſetundum Macrobium. pꝛout eſt virtus Pohtica.Eſt nihil appetere pemtendũ In nullo legem moderatõis exeedẽ ſub iugo rõnis cupiditateʒ donare LTempantie put eſt vir tus purgatoꝛia: eſt omnia relin quere in quantum nata patitur que coꝛpus vſus requinit. Tempe rancie put eſt virtus purgati animi. eſt terrenas cupiditates non repꝛimere led penitus obliuiſci. Vempantie put eſt virtꝰ exemplaris eſt quedã in ſe petu a ineencõ e dõ uerſatio · Partes temꝑandie m tulium ſut tres ſcʒ ↄtinenaa. clemẽca. mode ſtia Contientia m eundem talium eſt virtus per quaʒ eupiditas conſilii gubernatõe regit᷑. Clemencia eſt per quã motus animi in odium alicuiꝰ temere ↄutati ↄmumitate vel hijlanitate vtine tur · Wodeſtia eſt virtus per quã pudoꝛ honeſtus caram et ſta bilem comꝑat auctoeitacẽ.· Speaes temꝑancde ſüt tres ſcz ſobꝛi . Liber etas cõtinentia et modeſtia · Prima conſiſtit arca iuſtuʒ in quo ponit modũ ſobꝛietas · Scða arca tactũ ↄſiſtit quantũ ad vim generatiue huic pomt modũ caſti ras · Dabet em homo vehemẽ tem appetitũ ↄſeruãdi ſe in eſſe indiuidui per nutritiuq;. a cõfer uandi ſe in eſſe ſpedei ꝑer generatiuam. Iſti aũt appettus re⸗ ſtringunt᷑ ꝑ ſobꝛietatem. et ↄtineneã. Tertia ↄſiſtit m dictis et fadis · Sactũ aũt ꝓut hie acipit᷑.ꝑtinet ad tres ſenſus et circa eoꝝ ꝓpꝛias materias ſcz3· vi ſum auditũ olfactũ. Pertinet etiazʒ hic facum ad tactum non quidẽ qui eſt in gntiua. ſed ad alios tactus quoꝝ ſunt ogana manus ad ꝑcuciendũ vel capienduz pedes ad ambulandũ · In ommibo iſtis modũ ponit modeſtia Digmitas temꝑantcie in hot eſt ꝙ aĩam detorat · qꝛ ſicut m natu ris foꝛma decenci eſt q; materia. ſic m motibo plus c mendatr modus q; ip̃a adio · ꝓpter hoc tomꝑat᷑ ſoli tẽꝑancia qii medius planetaꝝ eſt et de eencoꝛ inter omnes · Merituʒ tumulat quia mediũ tenuere beati · Vnde dict ꝙ nõ verbis meremur ſed ad uerbiis·nõ in eo ꝙ aliquid faamus ſed in eo ſi bene fſaumus. Iſta patent in illa vidua qᷓ obtuht duo mmuta a magis comẽ data eſt q; qui magna dona miſerũt in gazophiladũ.vitioſos aꝓppetitus refrenat · ſicut ſup̃ dictuʒ eſt. Vnde compat᷑ freno et remo et lime que ſuꝑſluum rubiginis tollit de ferꝛo · Rctiones temꝑat m ꝙ apkus inſtruut dions Ad . Ro. 12. Rationabile ſit obſequiũ veſtrum. edium ſeruat · Berñ · Tene medium li non vis per dere modum · De hot medio diet: Medio tutiſſi⸗ mus ibis.· Iſtud mediũ voluit nos dñs cenere· qñ feeit euaʒz nõ de capite vel de pede · ſed de coſta · Et qñ feat hoĩem ꝑtim coꝛpo ralem a ꝑtim ſpũalem. vt dignitate nature eſſet ſub natum an gehca a ſuꝑ ooꝛpeam creaturã: xp̃o aſſimilat qᷓ ſtetit in medio diſciploꝝ ſedit im medio doctoꝝ · ſuſpẽſus ẽ in medio latronũ locatus eſt in pꝛeſepio in medio duoꝛꝛ animaliũ. Viſus ẽ a Jo hanne in Rpoca · Ambulans in medio candelabꝛoꝝ aureoz. Maturam ↄſeruat. qa natura in mediis deledcat᷑. per extrema coꝛrumpit᷑. Vnde phus. Excellẽtia ſenſatoꝝ coꝛ rumpit ſenſus te qued erat in medio paradiſii. Be foꝛtitudine (Capitulum. xxxv· . Oꝛtitudinis m matrobium ꝓut eſt virtus politica: Eſt animũ ſupꝛa ꝑiculi metũ agè · mihilq; mii turpia ms purgati animi et paſſiones ignorare non vmorre vt neſci gertulis eternis abat · Vnde temperanda comparat᷑ ligno vi⸗ timere · tollerare foꝛtiter aduſa vel ꝓſpera · Foꝛtitudi⸗ qu vim mi ſer z e⸗ is et urta edaz lios nduz dſta naan ndat dug gui d us. mi ſos det mes wble um oli no No Qumntus at iraſci et nihil cupiat. titudims purga toꝛie eſt anmmo nõ terreri a toꝛpoꝛe recedente ˖ Nature altitudmẽ abhorere. goeti⸗ tudo exemplaris eſt.qꝛ ſemꝑ idom eſt nec aliqñ muta .· Partes ſoꝛtitudims ᷣm Iuhũ ſũt quatuoꝛ· ſcz magmiſicen da. fidencia. pactientia pſeueranda. Cag miſicencia m eundẽ eſt magnaꝝ- et exœlſazꝝ reꝝ cũ ampla quadã amimi ꝓpoſitione togitacõ at q; ad miniſtratio· gidendia eſt virtus ꝑ quã magnis a honeſtis rebus multũ in ſe ammus ex ſpe certa fiducie colle cat᷑. Paden tia eſt honeſtatis et vtiltatis cauſa reꝝ arduaꝝꝶ at q; diffialiũ voluntaria et diutuꝛna Peſſio. Perſeuerantia eſt virtus in ra⸗ tione bene ↄſiderata ſtabilis ⁊ Petua ꝑmanſio · MWulti ſüt effe dus ſoꝛtitudimis.pꝛ imus qꝛ de hoſtibo triũphat Chachabeoꝛ⸗ 12. Judas vir ſoꝛtiſſimus c. Scðus hoĩ bona ſua ſeruat · Lue Cum ſoꝛtis armatus ιά. Tereuus qa ditat. Pꝛzoue b. Chanus ſoꝛtiũ diuidias parant · Quartus regnũ œloꝝ expugnat Mat. Regnũ cloꝝ vim patit᷑.Quintus eſt ꝙ oꝛnat· Pꝛouerb. vlti⸗ mo· Foꝛtitudo et decoꝛ indumentu · Bextus in extremis aſſecu rat. Pꝛouerbhᷣ. Leo ſoꝛtiſſimus beſtiaꝝ ad nullius patebit Sep tmus remunerationẽ expectat · Pꝛouᷣ · vltimo Mulierem foꝛtẽé quis mueniet ꝓeul et· ortitudo ↄſiſtit in quunq; ſeʒ in egreſſio ne arduoꝝ. Pʒ. Virilier agite a ↄfoꝛtet᷑ ooꝛ· Item in dtemptu terrenoz Debᷣ. Moyſes negauit ſe fihũ filie pharaoms. magis eligens affli gi cũ populo dei inſuſtinentia tribulationũ· Can: Kpkus. Nemo coꝛonabit᷑ niſi qui &. In impugnatiõe vicoʒꝶ Job· 2. MWilida eſt vita hoĩs ſuꝑ c. Multa iunant foꝛt tudimẽ Pꝛi mũ eſt exhoꝛtatio· Vñ legit᷑ de inda machabeo ꝙ armauit ſotios ñi clipeo·ñ haſte munitõe h monibo optimis robuſtoꝝꝛ Vnde legitur de Eleazgʒaꝛo foꝛtiter elegit mori pꝛo patꝝ legi⸗ bus exemplũ virtutis et ſoꝛtitudinis poſteris delinquẽs · Ter tiũ exertitatio in pugnis. Vñ legit᷑ in ioſue · ꝙ dñs nõ deleuit ſtatim hoſtes filioꝝꝛ iſrł· ſed rehinqiit aliquos. vt per eos ha⸗ berent exerutiuʒ pꝛeliandi. Quartum eſt ſpes remunerationis- Paralippo· Confoꝛtentur manus vr̃e et nõ diſſoluantur· Erit em̃ mercs opi veſtro · Quintũ hoſtiũ debilitas . Greg . Debilis eſt hoſtſis qui non põt vicœre niſi volenam. Sextd or̃onis adð iutoꝛiũ. Exodi. Cũ eleuabat manus MWoyſes vmeebat filii iſ⸗ rahel. ſi aſt dimittebant᷑ vmœbat amelech. Geptimũ armoꝛũ ſpũalium apparatus · Vnde ſamſon vintebat philiſteos in mã⸗ dibula aſimtemꝑpantia a ſimphitate · Ockauũ memoꝛia dñite Liber paſſionis quod ſignatũ eſt in dauid: qui ðtra goliam venit in batulo et funda Mouũ eſt eibus ſpãalisp̃s · Panis cor hois coõ firmet &ι 3. Reg. 19 Ambulauit hehas in ſoꝛtitudine abi illi9 Vnde et petrus potatus ſpũſſandti gra tonſoꝛtatus eſt dicens. Opoꝛtet deo magis obedire q; hoĩbus · Act . 4. Idem vero apo Pſticia pollitiæ m Macrobiũ eſt obſeruare vmcuich huius ꝓpoſiti viam vniuſcuiuſq; virtutis officiũ dſer uare . Juſticie purgati anim eſt ita cum ſuꝑna mente ſotari. vt ſeruet tũ ea fedus Pe tuuʒ imitando· Juſtide exemplaris eſt p perhenni lege a ſempiterna opis ſui ↄtinuatione non fledtitur. Partes iuſticie hm TLulium ſunt ſex· Religio.pietas. ꝗgra.vin dicati o/obſeru anda· veritas :· Religio ᷣm Tuliũ eſt que ſuꝑio ris cuiuſdã nature q; diumnã vocant curam rimomã qð afferz Pletas eſt per quã ↄiunchs ſangume et beniuolenceie offiaum et diligens tribmit᷑ cultus Gratia eſt in qua amititiaʒ a offido rum alterius memoeia remunerandi voluntas dtinetur. Pimn dicatio eſt virtus per quã ius et miuſia et omne qð ob fſutu⸗ rum eſt defen dendo atq; vlcſcendo ꝓPalſatur. Obſeruancia eſt virtus per quam hommes aliqua dignitate antecdentes cultu qᷣdam et honote dignant᷑. Veritas eſt ꝑ quã immitata ea que ſunt aut fuerunt aut futum ſunt dicunt᷑· Mota ꝙ iuſticia nõ tã eſt virtus ſpeualis q; generalis · Vade habes ſupꝛa de virtuti bus cardinalhbus in gemere. Juſticia diatur m libꝛo ſapiena e eſſe perpetua:multiplid ratione.· Primo quia petuat animaz ſtabihedo eã ĩ loto debito. ſeʒ ſub deo a ſuꝑ coꝛꝑales creaturas Secundo quia manebit m patria ᷣm eſſenciã et hᷣm vſum Klie vero tardinales virtutes: a li maneant m eſſendã in pr̃ia.nõ tñ bᷣm oem vſum. Tempantia em non refrenabit motus illia⸗ tos· pꝛudentia non cauebit ab inſidijs.ſoꝛti tudo non aggredi etur terribilia: Juſticdia ꝑuertitu: triplititer: ſcz amoꝛe. viz per ſone vel pecumie. Iſaias · We qui iuſtiſicatis impiũ ꝓ munerib Timoꝛ. Euangeliãũ · Math. 10. Moli timere eos qui occidunt czpus- Ramcote Mhath. zz7. Sciens ꝙ; p inundiaʒ tradidilſent eum. plura mouent ad reditudinẽ iuſtitie · Pꝛimũ eſt rectitudo humanmi coꝛpis quia indiœns valde eſt m recto coꝛpoꝛe curuun habere aim. Scm eſt vt ait Kugꝰ. Juſtidia eſt in coꝛde homĩis na m raliter. Teruũ eſt ꝙ bꝛuta aĩalia docent multa que ad iu⸗ ſColus ante talem ↄfoꝛtationem dixit neſcio hoĩem · Wat. 26. ſicia tnira lle e p en itin i ilt ens. ap „ „ 20. „ auic vna der⸗ pt e nr. vfn dio erz um 40 n ⸗ l n Quintus ſticiam ptinent vt innocentiã 2coꝛdiam 2 hmõði · Au artũ ſerip tura Ecleſiaſtic. Vſq; ad moteʒ certa p iuſticia-Effectus iuſti ae eſt ꝙ btĩfcat MWat · ··. Bti qui eſuriunt et ſiti · Et petrus ſi⸗ qd patimmni ꝓpt᷑ iuſticiã btĩi. Exaltat eccł.· Aui oꝑat᷑ uiſticã ex⸗ altabit. RPetitũ ↄcupiſcende refrenat. J ſa. Erit iuſtiaa eingu lum lumboz eius. Lotũ deo pꝛeꝑat ps. Juſticia et indieũ ppa ratio ſedis tue·. Æ&. morte eterna liberat. Pꝛouerb· Juſticeia libbe⸗ rabit a morte· Coꝛonat ad Thimoh. Repoſita eſt mihi coꝛo⸗ na inſtiäe Remunerar · PzS· Retribuet mihi dñs bm iuſticiam meã Juſticia ↄſiſtit in fide apłus a8 Roma. 10. Credidit abꝛa ham deo et repum tũ eſt ei ad iuſticã In orone. põ · Clamaie⸗ runt iuſti et dns ſt. In ſcta meditatio ne . Ecel. Beatus vir qui in ſapia ſua moꝛabit᷑ a qui in iuſticia meditabit᷑ In humiliatio ne Mat· 3. Sic do et nos adimplere oẽm iuſtica Glo · Perſec⸗ ea eſt inſticia ſubdere ſe minori· In eruditione · Pꝛouerb · Semi nanh iuſtidam mertes ſdels. —· ⸗ De vonis. Capit ulum. xxvu. Yeart omes habitus dat dinitus poſſint diei gnalia dona dei · Spũaliter tñ at a ꝓpriate ſeptẽ ſũt dona ſpũs ſandi que ꝑ oꝛdinẽ Ylaias enumerat a ſũmo ĩtipiẽs cq; 2 vltim deſeendendo. Beptem g dona ſüt multiplici rõne Primo vt ꝑ hot expellant᷑ ſeptem vicia. ita ſeʒ vt timoꝛ expel⸗ lat ſuꝑbiam pietas muidiã ſcientia iram. que eſt qᷓi quið inſa nia. Foꝛtitudo accidiã· ↄſiliu; auariciã.· intellectus gulã · ſapĩa luxuriam. Scðo dieunt᷑ dona ſeptem eſſe ꝓpter expediendas vi res naturales. nã iraſcibilis indiget expediri tã m ꝓſperis q; in aduerſis. In ꝓſperis quið ꝑ timoꝛẽ · in aduſis at ꝑ foꝛtitudinẽ Concupiſtibilis indiget expediri q;tum ad effectũ reſpectu pxi mi quod fit ꝑ pietatem. Et qtum ad effectum reſpecku dei qgd fit per guſtum lapientie · Ratio quið indiget expediri m verita tis ſpetulatione qð ſit per donũ mtellectus a in veritatis elecn⸗ one quod fit per donũ conſilii atq; in eledi executiõe quod ſit per donũ ſcientie · Per hot em̃ donũ recte ↄuer ſamur in medio nationis pꝛaue atq; peruerſe: Tercio ditunt᷑ eſſe ſeptem dona. ꝓpter regimen actiue vite a cõtemtilatiue. Vita contemplatiua mia dona debet habere. ſcz timoꝛez að reuerentiã maieſtatis m telle ttum ad intelligentiagʒ veritatis ſapiam ad guſtum bonita tis: Adtiua vero vita debet habere pietatem að agenð ˖ ſoꝛtitu⸗ dmem ad ſuſtinẽdũ· ſcienciã ad direchonẽ pietatis. ↄſinum að dirchonis ſoꝛt tudinez · Plurima quoq; dona ſũt ad mtelledũ Liber ſpedtancia.qꝛ lux oognitionis multũ expedit ad dirigendos pe des n os in viam padis Pter eandem cauſam fſit donoꝛꝛ cõbi natio a quaſi ſemꝑ ad iungit᷑ vnũ directiuũ cum alio quod ſpe ctat ad adionem vel paſſionem. Dieit Gregꝰ ſuꝑ Ezechielem. Me ſſumus per ſapiam maturi· per intdellectũ pꝛomdi. per 2ſiliuʒ cauti:pꝑ ſoꝛtitudmem animo ſi per ſcientiain diſcreti. per pieta⸗- tem miſericoꝛ des · per timoꝛem umiles. Pe dono timoꝛis (Capitulum: xxxvin Imdꝛ elſt vt ait Aug fuga mali. Gpecies timoeis ſũt ſex· OPrimus eſt naturalis. quo qlibet timet naanmalit demerito:ius. q; n ſubiatet libezo arbitrio. Et dicit na tura lis non a natura inſtituta ſed deſti tuta: qꝛ iſte timoꝛ eſt pena ꝓ pec cat primoꝝ parntuʒ iſflicta.hot timoe xp̃us natumłr moei tmuit.· Scðs eſt time humanus quo ſczʒ qius timet nimis pel lñ ſue Iſte ti moꝛ naſcitur ex nimio amœe pñtẽ vite. et eſt qñq; moꝛtalis actus ems v. cũ odus pecaret quis moæta lit᷑ q; amit tent vitam ſuã.qñq; vemalis eſt vt cũ quis podus faœret veni ale ptẽm qꝙ; ꝑmitteret ſe ocidi Tertius ẽ timoꝛ mũdanus quo ſcʒ aliquis hamet mmis rebus ſuis. Dic naſci ex mmio amoꝛe temꝑpaliũ: Et eſt qni; mertalis qñq; veniahs pemitus eodẽ mõ quo dictum eſt de humano-. Quartus eſt timoꝛ ſeruilis quo ſczʒ quis timet peccare ꝓpter ge hennã pꝛincipł r. Quintus eſt timoe mitlalis ꝗſeʒ quis timea gehennã a dei offenſa. vñ qi duos hʒ otulos.vnũ ad penã aliũ ad deũ · a h eſt pnepalioe. S exteiz eſt tmoe hilial qᷣ ſeʒ timer ꝗs offenſã dei tmmõ vel ſeꝑatõeʒ a deo- Mumerus pꝛedictoꝝ timoꝛuz ſit accipitur. Rliquis timoe eſt a ſpũſancto et cum ſpirituſancto ſicut timo inidaſis et filialis ali quis eſt a ſpirituſancto et non cũ ſpirituſancto ſicut timeæ ſer⸗ nilis . Kli quis eſt cũ ſpũſcto ſed nõ a ſpirituſancto cũ nõ ſit do num ſpũſſandti ſicut timo: naturalis· Kliquis nec elt a ſpiritu⸗ ſancto nec eſt cũ ſpũſancto ſieut timo hũanꝰ a mũdanꝰ quos nec ſpũſſandi gra ſecum cõpatit᷑. net per ſpinſanctum dat᷑. Eſt adhuc alius timoe reuerentie qui ſolus inter timoꝛes erit in pa tria:ſicut dr m põ · ¶Limoꝛ dñi ſanctus pmanens in ſecłm ſeculi· Reuerentia vero eſt reſiliatõ a conſiderata magnitudine dei in ꝓpriam putatem Timoe dñi multa bona oꝑatu?. Primo petrm expellit· Eœliꝰ . Limoꝛ expellit pctm. Sapiam gigmit. Ecceleſi . Radix ſapientie timoꝛ dñi. Negligendam abict. Ecclel: Qui timet deum nihil negligit · Mentezʒ ſtabilit zourb. 22.· Miſi nocumentũ nature. Iſte timo: nõ eſt mentdrius- nec — — ‚— — — — — — — QLQauuintus in timoꝛe dñi tenueris te ↄſtanter ſcito ſubu ertetur domus tua Spũaliter ditat·ps. Non eſt inopia timẽtibo eum · Bona oꝑa tumulat. Eccłi9· Qui timet deum faciet bona· Coꝛ dilectat. Ec cłiꝰ9. Timoꝛ domim de lectabit toꝛ· Vitam plongat. Ecoli?. LTi moꝛ dni apponit dies. Deuocõeʒ irrigat Etcl. Timoꝛ ſons vi te eternalit᷑ remunerat. Eccl. Timenti deũ bene erit imn extremis De timoꝛe ſeruili (Capiculum xxxixꝛ . AIgmæꝛ ſeruilis dñi eſt ſpirituſſandi. nõ tñ a ſpirituſeto eſt Biait auroꝛa a ſole ẽ. nec tñ eſt tũ ſole. Timoꝛ ſer Auilis tñ locum ſpirituiſancto pꝛeparat vt eũ ſicut ſeta fmůᷣum imntroducat. Seta nanq; ſic filium mducit vt ip̃m pᷣeedat ſed cũ ipſo non ꝑmaneat · Sicut ait XRugꝰ. Timoꝛ ſeruihs ẽ bo num qͥ nemo bn vtitur · q; liet habitus timoꝛis ſeruilis bonus ſit in ſe m quẽ etiam bonũ ſpũs eſt. tñ actus eius eſt qñq; pec tatum. Timoꝛ itaq; ſeruihs duo faat· Primũ eſt ꝙ pꝛeꝑat viã caritati. Scm eſt ꝙ retrahit a peccato metu pene tm: Ratiõe peimi bonus eſt. ſed rẽne ſetundi diſtingui᷑· Vnde notandum eſt vſus timoꝛ ſeruilis duplex eſt · ſciz vel cũ vtitur qs eſſen tia habitus tm̃.vel cũ vtitur ſeruilitate. Primo modo vſus eiꝰ bonus eſt. nam ille vſus eſt abhoꝛrere penas eternas qð bonũ eſt cũ ſit etiam in timoꝛe inidali. SGcðo modo vſus eius malus. qꝛ ſic vſus eius eſſet vitare mali. ex coachone per penam eius tñ affectus habet᷑ in voluntate a ſequeret᷑ effectus ſi ſperart᷑ im punitas. vt ait Rugꝰ.Et ſic intelligit᷑ dictuʒ auguſtimi qui ait Oꝛ timoꝛ ſeruilis bonus eſt. non tñ qui timet ſeruiliter bñ agit quia agere bonũ eſt ex bonitate ſadi · ſed agere bene · meritoꝛie eſt ex bonitate agentis qui agit ex virtute caritatis a grade. Oe timoꝛe miciali. (Capitulum xl. Imoꝛ inidalbs ideo ſit dictus eſt· qꝛ eſt pᷣmo intipiẽ uuz · qui adhut in anguſtia ſũt ſuꝑ pecato ſuo quod tõmilerunt · Sed hec anguſtia ſoꝛas mittitur qñ ↄſci⸗ entia ſeruatur ad plenũ. Perſfecta quoq; caritas dr̃ ſoꝛas mit⸗ tere inidalem timoꝛẽ. inq;tum habet natunã timoꝛis Puihs.ſm hot ꝙ habet ſez oculũ ad penã Timoꝛ em midalis habet duos otulos vnũ ad gloꝛiazʒ q eſt ei eſſencialis: aldꝑꝛ ad penam qui eſt ei acidentalis. Sed timoꝛ ſeruib eſſenaalis. Dꝛeterea timoꝛ micialis abſtinet a pcto veniali ꝓpter penq; purgatoꝛij ſn quo caſu põt ↄuenine cũ per ſeco qui etiam timet penã purgatoꝛij *D Liber amoe. ſcʒ ſilalis vt quo dih gimus deãñ ꝓpter ſe tm̃: Et merœn narius vt quo diligimꝰ deum ꝓpeer ſe pemdpabr et ſecundario habitu reſpectu ad merœdez Huic duplici amoꝛi ridet duplex timoꝛ. ſcʒ filiahs et micialis. MNaz ſiliahs timox reſpondet amoꝛi Hiliali. Imicialis vere reſpondet amori mercennario: — Imoe hilialis ꝓprie timet offendere deũ ꝗ; etiã ſi ꝓpter Neccatum nõ ſeꝑaret᷑ a deo:tñ a pecato abſtineret ne ip̃m offenderet · Et in h differt timoꝛ filialis ab micia li qui ꝓprie eſt timoe ſeꝑatioms qꝛ conſcĩa pecati timet a deo ſe parari: LTimoꝛ vero filialis tantũmodo timet offendere deum. Klia eſt dr̃a· quia timoe inidahs eſt impſectoꝝ.· Ged ſiliab per ſectoꝝ eſt. Tercia eſt differenda quia cũ in timoee pene due ſüt ſcʒ p undctio et cautela: pſa pundio pꝑtinet ad timoeẽ micialem tmnhs em pundio eſt ex oſcienda pcti de quo neſat an ſit dimiſ ſum· Cautela vero ꝑtinet ad timoꝛem filalem. Gicur emm per⸗ ſectus cauet peẽm quia deũ offendit. ita per dſequens cauet pe nam ſed tñ per acidens· Limoꝛ filians dr etiã lanctꝰ? et caſtus Be vono pietatis. (Lapit nlum. xiii ratõe ſacre ſcripture a m honoꝛe ꝓximoꝝꝶꝛ Cultꝰ? dei Vliſtit in ꝓfeſſione diuma maieſtatd et hot eſt theoſe bia Veneratio ſatre ſcripture ↄſiſtit m hoc vt ei firmiter credat᷑ vt ſollicite cuſtodiat᷑ vt ſideliter diſpenſet᷑ Monoe ꝓximi ↄſiſtit ono ſciencie(Capitulum: xuiu in reuereodia ſuꝑioꝝ · in ↄſoꝛmitate eq̃liũ. in ſubuentõe inſerio⸗ꝛ tus pollitiea h differt in rõne agendi. OPrudenda em ꝓeedit ex pemdpijs iuris natalis Saentie vero donũ ꝓcedit ex pꝛem epio fidei Pzopꝛius actus ſdiende doni eſt docè. recte ↄuerſari in medio nationis pꝛaue et ꝑuerſe. Tria vero re⸗ quirunt᷑ ad hoc ꝙ aliquis bñ ↄuerſet᷑ in medio nationis pꝛaue et puerſe · Pꝛimuz eit ꝙ habeat rõnes quibo ſe deſendat ab im pugnanti bo fidem ſuã: vnde ſcdentie donũ non tm̃ ſuppomit ea que ſcri pta ſunt in libꝛis theologie:ſed etiã ea que ſcripta ſunt in tota phia quibo inuatur ad pꝛobandũ fidem. Gcðm eſt ꝙ a malo abſtineat· Lerciũ ꝙ bene et pꝛudent᷑ temꝑalia admiſtret Pꝛeterea ſdencie dom eſt dirigere oꝑa ad noꝛmã rẽnis ad con⸗ ſoꝛmitatẽ dei · Item per donuz ſaendie ſcitur.ne ſub ſpetie bom We timoꝛe filiau. (Capitulum. xi Onũ pietat; ðſiſtit in tnbo ſcʒ in cultu dei. a in vene Ciencie donũ lilem habet actũ cũ pꝛudenca qᷓ eſt vir Piuc 9 te Quintus ä malum lateat: Item ↄſilium regit pietatem ꝓpeer qð etiam het duo dona cõbinantur . Ieem p donũ ſcientte ſcit homo quid ſit et a quo ſit a ad quid ſit. Saen de donũ eſt ſcientia ſaciendoꝛũ t ideo ratio ſcienae ↄſiſtit in tognitione · m quã nõ eſt vᷣtus Sed rõne faciendoꝛum in imperio· et m hot eſt virtus· Vo dono conſilii ¶(Capit ulum xliiii Onſihum ſumit᷑ tribo modis qnq; em̃ diat᷑ conſilium deliberatio de rebb valentibo ad finẽ quẽ mtendimꝰ?: Et tale ðↄſilũ ꝑtinet ad piudenciam xel eſt ide m cuz eudoncia Anc dier conſilium pſuaſio reꝝ exœlllentiuʒ ad 5 non tenemur ˖ Scðm c hoc dẽ elſe Olilium. Si vis pfectus eſſe⸗ vade et vende omma que habes & Qñq; diut᷑ conſihũ pꝛuden cia valde exeretata in medio ↄdemplatiuoꝝ et adiuoꝝ dongz et delbe ratio de opibus arduis ſiue teneamur ad ea ſiue non Et bͤm hoc ſumit᷑ conſilium donũ · a ita conſiliũ et pꝛude ncia ſũt idem in eſſentia. et tñ conſihuʒ habundat ſuper pꝛudentiam in vno accedente ſcʒ ꝙ; eius eti am eſt imꝑare. Nota ꝙ ſic ad ſcien tie donũ ꝑtinet repeobare malũ et eligere bonũ · Ita ꝑtinet ad tonſiliũ cauere ꝑitula que ſunt in hot exilio Iem diat donũ ſa entie habet regere pietatem ita donũ eonſilij habet regere ſoꝛti tudinem in hot em differunt ↄſilium a ſcenda·. ꝙ ꝛſiliũ eſt cir ta diffiale et arduũ. Sed ſcientia eſt circa bonum et malum Ge ſapientia et intellect Capiuuluʒ xlv Kpienda et intellectus differt: qꝛ ſapĩa eſt oong nieð dei abſolute. Intellectus veꝛo ẽ tognitio oollatiue. ſcʒ Jin comparatione ad creaturas. Itẽ aha ẽ dra · quia in Neau tognoſat᷑ deus per illumimnacõz de auditis in ſcriptura. Sapĩa veꝛo cognoſcitur ipſo exꝑimento. Item per imtllectum deũ tognoſtimus per ſapiam veꝛo eius dulœineʒ; guſtamus Vnde ſapia diet᷑ qñi ſapoꝛe virtutũ tondita ſcendia. Itez ſicut diet Greg?. per intelleckum ſumus Puidi et ſapiam matun Be beatit udinibus in gener Capit xlvi Eatitudies ſunt ſeptem ?m diſtmdhonem graduũ. quis oſto ſmt m eſſẽaã quas ſaluatoꝛ enum ent in ſermone in mõte· Sic habet Mat. x. eʒ panꝑtas ſpi ritus mititas. ludꝰ. eſuries. iuſticie · mibicoꝛdia. coꝛdis mũdicia pax. Maꝝ beatitudmũ numerus accipit᷑ im integritatẽ ꝑfecho nis · Requirunt᷑ aũr ad ꝑfidionis inegritatem tria ſciʒ recſſus . . . Liberx. a malo.peœſſus in bono·. a pſectus ſtatus in optimo. Sane ma lum ꝓpedit. aut ex timoꝛe ſuꝑbie· aut ex rantoꝛe malicie· Rut ex languoꝛe ↄcupiſcencie Contra hec tria ſunt tres btitudines ſcʒ pauꝑtas ſpũs ↄtra malum tumoꝛis mititas ↄtra malũ ran toꝛis luctus ↄtra malum libidinis. Item ꝑpfedtus in bono atten dit bm diumam imitationẽ. que eſt ſm duas vias dñi ſez miſ⸗ ritoꝛdiã et veritatem · De quibo in põ. Vniuerſe vie dñi miſen⸗ coꝛdia et veritas · Igitur m has duas vias ſumunt᷑ due beati tu dines. ſcʒ eſuries miſtidie et affectus mib icordie · terea ſttus in opumo attẽdit᷑ m duobo· ſcʒ in limpida cognitione tranql la affedione · a im hoc ſumunt᷑ due vltime btitudines ſcz mun ditia coꝛdis ad videndũ deum. a pax menus ad ꝑfecte fruẽdũ Per ſeptem btĩtitudines exchidunt᷑ ſeptez vicia capitalia Pau pertas ſpũs excludit ſuꝑbiam. manſuetudo iram luctus inuidi am · qm qu luget peo peccatis alioꝝ non inuidet illis. Eſuries mſticie acidiã· mibitoꝛdia auariciã. mundicia coꝛdis gulaz · qꝛ toꝛdis mundicia non ſemit ventri ad modũ bꝛuti aĩalis. Pax exclludit huxuriam qm̃ guſtatd ſpiritu deſipit omnis caro· Sic in enumemacõe donoꝛ eſt oedo artifſiaal qꝛ pmo ponunt᷑ digni a· ita in btitudinibo ẽ oꝛdo natalis vbi digoes ponũt᷑ vltĩo We prima beatitudine ( Capitulum. xlvii Rupꝑtas ſpũs ſumit᷑ hic ꝓ abſtinencia ab amoꝛe mði rab amoee caꝛnalũ vo luptatũ et diuiciaꝝ.at ꝓprie excellende. Dec tria cõ plecut᷑ amoꝛ mundi · Vñ dict m glo-ſuper lucam. Paupes ſunt qui non querunt illetebeoſa ſuꝑ Math quo dicit · Pauꝑes ſpũ ſunt humiles deũ timentes Kua glo· diat Paupes ſunt qui mhil hñt et omnia poſſident Oe ſecunda beatitu dineCapitulm.xwiii Itis eſt ſitut diẽ Anſtotiles· qui nec patit᷑ nec dedudꝭ tur· Eſt aũt mititas eadẽ cũ mãſuetud ine. Dabet᷑ em̃ ex gloſa ſuꝑ Mat. O mãſuetus eſt qui nullã amari⸗ tudinem animi ſentit · Ex quo ptzʒ· ꝙ manſuetudo eſt purgati ammi. Et põt diei ꝙ manſuetudo eſt ſpẽs ſoꝛtitudinis. a idem tũ pacencia. Differunt tñ manſuetudo a padenda aliquo mõ Am pacienaa eſt in ſuſtinentia moleſtiarum coꝛpoꝛalum. man ſuetudo vero in ſuſtilienaa oontumeliaram. (De tercia. (Capitulum. xlviiii Vckus eſt lugere ꝓ pecato et odire ip̃m ita ꝙ inſur⸗ gamus ad deſtrudnonẽ ip̃ius. Lugere at̃ de malo vt pa dia Ne e Quarta: (Capitluum rlix. Qumtus fu giamus ipſum ſic lugere eſt ſolius caritatig: Lugere veꝛo de aliquo malo ſpetiah eſt cu uſlibet virtutis Raeli oet enim vir tus luget de ſuo contrario - . E. — .. 1 * * . boni ; Eſuries at iuſtitie ẽ beatitudo podus q; eſuries aliaꝝ virtutũ cardmaliũ. quia per iuſti tiã immedia te toniungim̃ deo quod non fit per alias cardmales virtutes. Juſtitia emm pꝛout ſumitur compꝛehendit fidem. ſpem a tari⸗ tatem que immediate conungunt nos deo. e Qumta Capitulume Li Iſeriooꝛdia eſt ꝑ quazʒ ꝓ terrenis œleſtia merem · Oꝑa mibicoꝛdie ſũt: i4· viʒ ſeptẽ coꝛpꝑalia et ſeptẽ ſpũalia · Coꝑalia ſũt hec. viſitatio mfirmoꝝ · potatio ſicientiũ. cibati o eſuri entium. redemptio captiuoꝝ· veſtitio nudoꝝ.collectio per egrinoꝝꝶ. ſepu ltura moꝛtuoꝝ. prima ſex de iſtis habemꝰ m euã gelio· ſeptim in Thobia · Oꝑa miſcðie ſpũalia ſunt hec· Delin⸗ quenti ignoſcere · peccanteʒ coꝛ rigere; ig noꝛantem docre. titu⸗ banti ꝛ lulere.meſtũ ↄſolari:ꝓ ſalute ꝓximi oꝛare.miurias ſuſti⸗ nere. Et h vltim p̃terea dr opus mie qꝛ rñſio mollis et hũilis Padientia frangit iram a hot piũ eſt ſeʒ fuꝛoꝛem irati mit gare. e Sexta: (Capitulum. in nditia coꝛdis eſt qua clarificat᷑ coꝛ et mũdiſicat᷑ ad videndũ deñũ a ar detiſſime diligẽdũ · Rccipit᷑ atĩ mun ica coꝛdis . OW Suries iuſtitie eſt vehemẽs deſideriũ iuſtitie ſiue ſũmi . 4 hic uõ ꝓ vᷣtute.·h ꝑ ſtatu quoð qͥ ẽ purgati animi Oe ſeꝑtima ¶Capitulum hu. Rrx eſt ſtatus virtutis in quo eſt diledtio in deo.· ſine Sntrarietate vel dtradidtione carmis mũdi a dyaboli Reſt aliqua mefficax eſt · Vnde ptz ꝙ pax eſt ſtatus purga tiſſimi ammi Baciſias magis attribuit eſſe filios dei ꝙ; aliis qꝛ liæt miſericoꝛdia maxime aſſimilet hominez deo q;tum ad oꝑa exterioa⸗ tamen q;tum ad interio'a magis aſſim ilat pax. Oe octaua beatitudine¶ Capituium. lii Ctaua beatitudo de qua dr Mat.s. Beati qui pſecu tionẽ paciunt᷑ ꝓpter iuſtidiam qm̃ ipſoꝝ eſt regnũ ce⸗ loꝛũ: Dec vtus ſcʒ ſuſtinẽcia ꝑſecutiomũ ꝓpter iuſticei⸗ am annexa eſt paa · Cum em̃ padſicus ſit abſq; ↄtradidiõe car nis · mundi a dyaboli. ſcʒ ꝙ idem ꝑatus erit ſuꝑare etiam tem Weſe W ⸗ .ℳ Liber płationezʒ moꝛtis. vnde ſuſtin endia motis pꝛo xp̃o in eoð gfa⸗ du eſt cũ paœæ ꝓpter hoc dicim us ꝙ octo ſunt btitudines q;tuʒ ad eſſentiã Bed tm̃ ſeptem q;tum ad diſtindtioneʒ graduũ qm ſupꝛa patem non eſt virtus alia. Dicit em Rug. Pax eſt finis a ðſũmatio oĩm virtutũ · Octau a btitudo diet᷑ redire ad caput duobo modis · Pꝛimo qꝛ idẽ pꝛemiũ ſibi ꝓmittit᷑ qð pᷣme btitau dini ſeʒ regnum teloꝝ ·. Sco qꝛ om̃s pbat ab vltima vſq; ad pꝛimã Vtrũ vere ſint Gregꝰ · Qnalis vnuſquiſq; apud ſe lateat illata dtumelia ꝓbat· Ex pꝛedidis colligit᷑ ꝙ habitus vtutum cardmaliũ pꝛinepalidr diſponũt ad exerutiũ adtiue.Dabitus veꝛo donoꝛꝛ diſponũt ad actus ↄtemplatiue maxie. habitꝰ at beatitudinum diſponunt ad perſectionem vtriuſq;- Er ſenſus ſpũales ꝑaupit amma ſpũalia qꝛ videt ſpõ ſi ſui pulcritudiẽ ſub rõne ſplendoꝛis. audit ſũmam ar momã ſub rõne veebi. guſtat ſũmazʒ dulœðmẽ ſub rõne ſapie oõpꝛe hendentis vtrũq; ſci verbũ et ſplendoꝛ eʒ · odo ratur ſũmazʒ frag: antiã ſub rõne verbi inſpirati in coꝛde · tã git ſũmaʒz ſuauitatẽ ſub rõne verbi incarnati a mter nos habitan⸗ tis coꝛꝑałr et reddentis ſe nobis palpabilẽ a oſculabilem per ardentiſſimã caritat· Ex pꝛedictis ptzʒ ꝙ ſenſus ſpũales durcũt per eptiones mentales arca veritatẽ ↄtemplandã. que qidez ↄtemplatio inepit a ſenſu a ꝑuenit ad ymaginacoeʒ · De yma ginanone ad rõnem· De rõne ad intellectum De intellecktu ad mtelligenciam de intelligentia ad ſapiam ſeu notidiam exceſſi⸗ uam que intipit hic in via et ↄſũmat᷑ in gloꝛia. „ Eẽ fructibus ſpiritu C apitulnm. lvi. Ructus duodeam nõ dicunt nouos habitis. ſed ſta tus cõſolationũ quibo conſolatur ſpũs iuſtoꝝ·a iſte . deleckationes ſecunt oꝑa ꝑfecta. Sunt at᷑ iſti frudus Caritas. gaudiũ. pax. patiencia-longammitas. bonitas beni⸗ gnitas.manſuetudo. fides· modeſtia.continenda. caſtitas- ature exhibet᷑ honoꝛ deo debitus ẽ ydolatrra. Latria oronem · Prima duo ſũt coꝛdis·ſequentia duo ſunt oꝑis. vlti mum eſt oeis ; Dulia debeĩ crature me;tum eſt ymago dei · Vñ nſibus ſpiritualibuaC apitulum.lv. Eẽ dulia et latria Capitulum: xvi Ktria eſt reuerenda a ſeruſtuis deo exhibita vñ ſi ore endit quinq; ſcʒ. fidem ſapiam reuerenciam. ſacriſf mũ duha eſt amoꝛ qui debet᷑ ſancis · Vnde de beata v̈ᷣgine ſeiendã iqn hms taput deitn ged ladat utum bitus tx .ly. tho nam ſub od igit tan⸗ nper ct dez yna 1 ali⸗ ſte tus en⸗ i ſge ii ſni Ni ₰ Quintus qꝙ inchtum ipla eſt ꝑſona ſancta · debet ei dulia. ſed inc;tu'n eſt mater dei de ber L1 yperdulia i8O eſt ſuꝑpioꝛ Dulia . Sanc ſi pſon a cui debet᷑ dulia eſt m pꝛelatione conſtituta debet᷑ ei ruerenaa tm̃ que ↄſiſtit mn obediẽcia pꝛeeptoꝝꝶ a in exhibitione bono⸗ Si aũt eſt ꝑſona ſimplex debetuꝛ ei reuerencia tĩ que ⁊ſiſtit in exhibitione bonoꝛꝛ · Yperdulia debet creature exoellenti ſitut eſt eaꝛo xp̃i· beata virgo · crux xpᷣi · Vnde ſciendũ ; ligno vere crutis xp̃i in qua pependit debetur yperdulia· etiam ſi non ſit figuratum vt ſignũ crutiſixi.quia inſtrumentum fuit noſtre re⸗ demptionis Crua bo aũt ſadis inq;tum ſunt ligna vel res tales mhil debetur. ſed crucibo factis in lignum xpᷣi eruũſix debe tur latna Imaginibo enim eadem debetur adoꝛatio que debetur a illis quoꝝ ſunt ymagines. Vñ nõ ymagines mmqe;tum ſunt res ſcte. ſed illa quoꝛum ymagines ſunt 2doramus. : e pꝛeceptis in genere(Capitulum: lviii Recœptum eſt imperiũ fadendi vel nõ faden di. Pꝛe⸗ ceptoꝝꝶ alia ſũt affir matiua vt honoꝛa pr̃em aha ne gatiua vt nõ mechaberis.Precœpta affir matina ſtri⸗ e ſumendo ditunt᷑ pꝛecepta. ſed negatiua phibitõis. Pꝛetep⸗ ta affirmatiua obligant ſemꝑ. ſed non ad ſemꝑ: Megatiua vo obligant ſemper et ad ſemꝑ · Pꝛeœpta decalogi poſſunt inte li gi vel data vel innata · Pꝛimo modo tm̃ ꝑtinent ad ꝓpłm iſra⸗ heliticum. Scdᷣo modo om̃s obligant.qꝛ qcquid ↄtinet decalo gus explicte · hoc oontinet lex natur que ſcripta eſt in coꝛde cu iuſlibet imphcite Iſtud em̃ pꝛe eptũ legis nature Quod tibi nõ vis fieri alteri ne feœris. inc ludit hec pꝛeœpta. Non occides nõ furtum fades a hmõi que decalogus ponit explicie· Quedam pꝛecœpta tradunt᷑ imꝑatiue.ſcʒ illa que ſunt affirmatiua· Que⸗ dam aũt indicatiue ſc; negatiua. a hoc ideo quia diffialius eſt facere bonũ qᷓ; declinare a malo. Plures enim in fadendo bonuz requirunt᷑ arcũſtantie · In quibuſdam pꝛeœptis ꝓhibetur actꝰ et effectus vtz in his Non mechaberis: non veupiſces vxoꝛezʒ buſde; ſo lůmodo phibetur ackus vt cũ dic · Mon occides hoc dico ?m foꝛmã tradendi .nõ bᷣm veritatẽ intellige di· nã öᷣm vita tem intelligẽdi oĩa pᷣepta negatiua coherceet manũ a aim. mul tis modis ligam̃· ſcʒ lege nate · vt eſt dilgẽ deum ſuꝑ oĩa. et nulli ſaœre qð nobᷣ fieri nolumꝰ pœptis dĩinis. Sic ligabat᷑ adã pecptis ſibi datis · et indei ſuis voto · quia hßm Rugꝰ. Vouere eſt vo luntatis· ſed reddere neeſſitatis · Vnde quibuſdam etiam cõſilia ſunt pꝛetepta. ſicut religioſis qui ſon erunt talia deeretis patzꝛ vt e ieuinare aliquas vigihas ſanctoꝝ a hmõi. Conſue kudie bm ꝙ in franua pꝛimogenitus ſuœedit in regno. Wan datis pꝛelatozꝛ: at· 23. Vnde ſuꝑ cathedeam moyſi ſederunt ſcribe c. Conſcientia. qꝛ hm Aug. Qmcq; d ſit ðtra tonſcienaaʒ ediſicat ad gehennã · Numerus pᷣeptoꝝ ſumit᷑ ſi:quia quedã odmant nos ad deum. quedam ad ꝓpximum. ꝙ deus inſinua⸗ re voluit qñ in duabus tabulis illa dedit. In pꝛima tabula ſũt tria pꝛe epta que ꝑtinent ad deum quoꝝ pꝛimũ ptinet ad pa trem quia eſt de diuma vnitate. ſcᷣm ad filum. quia eſt de ti⸗ rame nti veritae. Tercuũ eſt ad ſpiritũſandtum.quia eſt de ſpi⸗ ritua li weatione. In ſcᷣa tabula fuer̃t ſeptem pꝛecepta að pꝓxi mum ꝑtinencia. quoꝝ pꝛimũ eſt de ex hibẽ dis bonis vt ẽ ubud Monoꝛa pr̃em · reliqua ſex ſunt de cauendis malis. que in ferri PHoſſunt.coꝛde.e · vel oꝑe · Opere ledimug ꝓximum tripliater Iter qð dant᷑ tria pᷣæpta. Primũ eſt. Non ocides Secuudum Non mechaberis · Terciũ . Non furtum faues · Dꝛe quoq; ledi mus ꝓximum:. a contra hot eſt illud. Non loquaris ↄtra pꝛoxi mum tuũ falſum teſtimonium τ. Cocde ledimus pximũ dupkr Añnq; reſpectu rei rõnalis. Oe hoc diat᷑. Mon tontupiſtes vxo — Non concupiſces rem pꝛoximi tui äů· De Primo. pꝛecepto (Capitulum lx 4 Reteptum pᷣmũ tres habet clauſulas: Prima eſt. nõ . habebis deos alienos coꝛã me . vbi ꝓhibemur adora rem ꝓximi tui &. Quandoq; reſpectu rei irrationalis. Vñ diat᷑· ubi ſculptile. a hoc eſt ymagines ſactas que nullius tei natura lis ſũt repꝛeſentatiue. Tercia ẽ᷑.neq; oẽm ſilitudmẽ · ſciz yma⸗ ginem rei natualis et ſequit· Que eſt m œlo deſuper vt ſolis a lune · et que in term deoꝛſũ vt hoĩs bom et ſiłium. Meq; eoꝛuzʒ que ſunt in aquis ſub terra upiſcium non adoꝛabis ea ſcʒ aceu exterioꝛi · neq; coles ſcʒ affectu interioi. Ex his ptz ꝙ non tep̃ hendunt᷑ xp̃iam qui faciunt ymagines:non quid ad adoꝛandũ et colendum ſed ad memozandũ · Monoe aũt qui exhibet᷑ ſctis non eſt latrie ſed duhe bm rõnem allegoꝛicã. Pꝛima claufula huius pꝛecpti oſtendit iudeos a ſarratenos eſſe ydolatras qui deos hñt alienos· Judei quide meſſiam anuxpᷣm. Sarra ceni machametũ. Contra ſcdᷣm ſcʒ. Non ſades tibi ſculptile facunt heretici qui non credũt de deo niſi ꝙ ymaginatõzʒ er fantaſiam oↄfingunt·. Contra eroũ ſaaunt mali xp̃iani qꝛ ſuꝑbus toht ſi re creatum ſpũaleʒ angelos· Secũda eſt. Mon ſacdes dan ä AQAQLuintus glue militudinez eoꝛꝛ que ſunt m clo deſuꝑ/ Mam ſuper omnia dili gn SQgit p̃laturam. Kua usο coht ſilintudmem eoꝝ que ſũt in rra zun Vohuptuoſi oolũt ſil itudineʒ eoꝝ que ſũt in aqͥs h eſt delidaʒ ſi; e ſecundo pᷣcepto Capituluʒ lx. cdi SEcundũ eſt. nõ aſſumes nomen dei tui muanũ: Dic mug⸗ pyryhibetur iuramentũ et peruriũ quodð fit᷑: ſine canſa. vterq; em lſi ſcʒz pꝛo nihilo iumns a fallo iurans aſſumit nomen dei muanũ dpr Quia pꝛimus ſine cauſa noĩat ſũmã veritatem. Scðs aũt noĩa⸗ Au⸗ tam contemnit. Tribo modis peccat quis in ꝑiurio vel ꝑiurãdo ſpi Otra conſcienciã.vel iurando illicitum. vel vemedo dtra mramẽ dpi tum · Pꝛ eterea ſciendũ ꝙ iuramentũ quod quis fatit ðtra con⸗ lbd ſcientiam ſonat in blaſphemiã . vt qñ quis iurat ꝑ inteſtina dei nſen vel ſilia que ſonant in irreuerendam. ſitut qñ qus iurat ꝑ vul hat neuxra xp̃i ſaut pcẽm moetale· vel graue vemale · etiam ſi veꝝ eſt dun gquod mrat · Iſtud pꝛecœptũ non ſolum intelligit᷑ ᷣm pꝛedictaz ledi rronem Ilralem ſed etiam m intentioneʒ moꝛalem. Kſſumit᷑ em Noeal nomen dei multiplicditer muanũ ·ſczʒ coꝛde . oe a opere. Coede ſi r cut mali qui neie tm̃ ſine re dituntur xp̃iani · qui licʒ ſacramen tum haptiſmi ꝑcœperunt tñ rem ſacramenti gracia; non hñt Dꝛe ſcʒ mala iuratione· voti tranſgreſſione· pꝛedieacõe que ſit vana muntione a indeuota ofone De qua dicit᷑ yſaie.29· po pulus hit labis me honoꝛat· coꝛ autom eoꝛum longe eſt a me. ir Opere bᷣm qð ypocrite nomen dñi aſſumunt m ſiłatione oꝑis. o exteri oꝛis non in pietate coꝛdis. Vnde ſumunt iſtud muanum. quia cœ perunt meredem ſum. . M De tercio (Capitulum: lxi Eraum eſt memẽto vt diem ſabbati ſandifices· nõ fa⸗ aas omne opus. In hoc p̃epto quoddaʒ eſt moꝛale . vt vacatio ꝗᷓ eſt ad deũ oꝛando colendo meditãdo qð 3 dam eſt ibi eri momiale. vt aſſignatio diei ſeptime· que figura 1 bat tropologic œſſationem a pcto Kllegoꝛiœ quieteʒ co? po⸗ ; ris xpᷣi in ſepulch:o. E̊nagoye requiem eternam mn clo. Iſtud di ergo pꝛeœptũ tnplicier põt intelligi · Pꝛimo generalit · vt lel⸗ daD ſe nas a vitiis . Sco ſpecialiter. vt ceſſemus ab oꝑpibus coꝛꝑa nn libus que impediunt vacationem ad deũ. Terdo ſpecialiſſime gri vnt eſt m viris demplatinisqui ab omnibo mundams ſe ſepa⸗ an rant vt bocali er de vatet. Pꝛima eſt vo catio neœſſaria. Secũ⸗ unt da debita ˖ Teraa perſecta · Sciendum ergo ꝙ ſabbatũ dicitur iin requies ſine vocatiõe ad deũ.ſic dies dñica poteſt diti dies ſab ntfi bati et queli det dies ſtatuta ad diumazʒ venerationem quibus — eeſſandum eſt ab ope ſeruili a pcto et ab oꝑe impediẽte va⸗ cationeʒ ad deum . Opem enim ſeruilia determmant᷑ ab ecleſia . Opera mechanica agricultura mercatum plaatum. Sèð”ẽ de QuartoCapitulum. Ilxii Vartum eſt. honoꝛa patrem tuũ et matrem tuã huie pꝛecepto additur ꝓmiſſio ſcʒ vt ſis longeuus ſuꝑ vuer 8 am quia congruũ eſt vt oſeruatio vite akene mereat᷑ ↄſerua 8 Auoneʒ vite ꝓprie · Pater dicit in hoc mandato homo qui ẽ pꝛin lupium per generatoʒ quo ad eſſe nature vt pater car nalis vel qui eſt pꝛinepiũ per miſterinz regqnationis quo ad eſſe grade; vt peelatus ſpũalis · Sumit᷑ alno modo pater non bᷣm rationeʒ ꝓPriam ſed cõmuneʒ pæe ſene qui dr̃ pater etate. vel ꝓ rege qui itit᷑ pater deſenſione. Donoꝛ intelligit᷑ hit dupliditer. ſe exhi bitio coꝛꝑabhis in ſuſtentatione.a ſpualis in obedienciaet reus rentia· ſed obediencia dinerſifſicatur bm diuerſitatem patrum. quia patri ſpuali debemus obedi in ſpiritualibus.pꝛelato ſe⸗ mn culari ſeʒ regi in tempoꝛalibus reipubliæ patri carnali in diſpe NN ſitione reifſamilians. tun e Quinto(Capitulum. Lxin ii Vmtũ eſt. Non occides· Die explate phibet᷑ homici⸗ Dium . ſed implicite omnis motus ine ↄtra ꝓximũ ſiue ille ſit to dis tm̃ vt ira. ſiue oꝛis vt contumelia. fiue operis vt 4 pertuſſio titra mortem· vel depilatio. ꝓhibe tur hit hominis oc aſio iniuſta Sed iniuſta ſit tn phuter. Iſcʒ ex caulſa vt in illo qui d⸗ ocudit᷑ ſine tulpa⸗Vel ex ordine vt eũ ilie qui nõ eſt miniſter e legis oceidit · Vel ex ammo vt qñ mmiſter quidam legis occi zn dit ˖ Zed libidine vindicke nõ ex amoꝛe iuſtitie · Diſtin guitur homiudij genus dupliciter· ſcz veꝝ quod dr̃ coꝛꝑale:et mterp M tatum quod dr̃ ſpũale · Pomieidium ſpũale duobo mo dis ſit R Vno mõ obmittendo vt cũ quis videt aliũ in extrema neceſſi⸗ N tate et non ſubuenit ei. merpeetatiue vict᷑ eum ocidiſſe · Rlio er modo fit ↄmittendo et hoc qñq; coꝛde ſciz odiendo· Joh· in ſua in canonica · Qui odit fratrem ſuũ homitida eſt Qnq; oꝛe ſcʒ detra hendo ˖ qꝛ ille cui detrahitur ociditur in oonſciencia illius qᷓ au dit detradionem in qua pꝛius viuebat per bonã famam. Qñq; opere ſciz malo exemplo · Xlii oc aſionem rume pꝛeſtando⸗Et tunc interꝑꝛeta tiue diatur illum occidere · De ſexto Capitulum. lxiiii — g, —— — — — — — —w — ðũ flſupꝛa libꝛo te cia male voluntatis. Oe conſilis in genere Üh AU,tKO unintus Extum eſt · Non mechabe ris. In hot pcepto ſic dieit NRug Phibetur omms illietus dcubitus a illoz me bꝛoꝛꝛ omnis illegitimꝰ vſus. De hac materia quere raio in capitulo de luxuria:et capitulo ſequenti. e ſeptimo Capitulum. lxv. ptimũ eſt. Non furtuʒ facies.Hic pᷣm RAug · ꝓhibet omis o tradio rei aliene ex cupiditate. Contradtio rei aliene poteſt fieri liate trib modis. Primo modo qñ fit non ex tupiditate ſed obe diẽcia· ſieut feœrunt filij iſrahel aufer ẽdo va⸗ ſa egiptioꝝ. Scðo qñ ſit ex caula, vt ſi aliquis furet᷑ gladiuʒ furioſi ne ſibi vel alis noœat᷑. Lercio quando fit ex nx cœſſitate. vt cũ qs eſuriens furat᷑ panẽ qꝛ in in ne tate ſũt oĩia dmunia. 2 oct qauo p ecepto (Capitulum lxvi. Ctauũ pꝛeœptum eſt. Non lIoquaris contra pꝛoximũ tuũ falſum teſtimomiũ · Dic pꝛohibet᷑ om̃e genus men dacij · ſieit dict Aug · quod determinat᷑ ꝑ tres diffe⸗ rencdas. Eſt em mendatiũ perniti oſum qð nocet. offitioſuʒ qð pdeſt · ioto ſum qð delectat. Includit᷑ in hoc pꝛecpto etiam tad turmtas veritatis temꝑe neœſſitatis. Tamen cauſa et opoꝛtu⸗ mnitas faaut ip̃am taciturnitatem veritatis eſſe liuta. ₰☛ . De Nono pꝛeceptCapitulum.lxvii. Onum pꝛeœptũ et decimũ eſt hot· Mon toncupiſces domũ pꝛoximi tui · Nec deſiderabis vxoꝛ ẽ eus . non ſeruũ · nõ ancillã· nõ bouẽ · nõ aſinũ.nõ oĩa q̃ illiꝰ ſũt uo pꝛohibentur hitc. ſeʒ con cupiſcẽtia carnis in vxoee pꝛoxi mi. et concupiſencia oculoꝶ in re aliena. Mam ad hec duo ma- xime inclinat᷑ natura toꝛrupta ad vnũ ꝓpter cõſeruationem ſui m eſſe ſpeciei. Ad aliud ꝓpter conſeruationem ſui in eſſe indiui dui hic non pꝛohibetur aꝓppetitus qᷓ eſt ex ooꝛruptione ſomiti⸗ vel delectatione ſenſualitatis. qꝛ impoſſibile eſt ꝙ ille deupiſcẽ tie non ſint in nobis. Sed ꝓhibetur a ppetitus qui eſt ex ↄſen⸗ ſu rõnis. Quãuis iſtud pꝛeœptum ad duo determinetur tantuzʒ tamen intelligitur ibi ꝓhiberi vmiuerſaliter omnis ↄcupiſcen⸗ apit ulum lxviii Onſilium peout diniditur ↄtra p̃eœptuz eſt perſuaſio boni melioeis adð qð nõ tenemur. Conſilia in multis differunt a pꝛecptis Primo qꝛ ad pꝛeœptũ tenemur ad ꝛſilia veꝛo non.q: pꝛecepta ſeruare eſi neœſſitatis· conſilia veꝛo voluntatis · Item lex vetus dat pꝛccœpta· euangeliũ veꝛo perſuadet ↄſilia- Item ↄſihum ꝑtinet ad ꝑſectos.pꝛeœptũ aũt ad ꝑpfietendos · ſed ꝓmiſſio ad imꝑfectos· pꝛohibitio veꝛo ad ꝑ uerſos·pꝛecepta ſeparant nos ab illicitis· ſed ↄſilia a coneelſis: Acœm per pꝛecepta declinamus pctᷣm. ſed per ↄſiliuʒ declinamꝰ otcaſiones pecandi Item ꝑ peecpta maxime negatiua penam fugimus· ſed per ðſilia pꝛemia tumulamus. Item ↄlſiliũ ſeruatũ affert pꝛemiũ non ſeruatum non adduat ſupꝓpliceiũ · Iteʒ ad pꝛre cepta conſtrmgimur ex debito. ſed ad conſilia non mſi ex voto. Item conſilium per votũ fit pꝛeœptum ſitut ait Rugꝰ. Voue⸗ re mquit eſt voluntatis · reddere veꝛo neceſſitatis. Item mehus eſt deuotuz in minoeibo q; indeuotũ in maioꝛibo pꝛomiſſioni b inuenirne Vñ melius eſt nuda pꝛeœpta ſeruare cum deuotione. G. ſe ad ↄſilia obligare et in his neghgẽtem eſſe · Mota ꝙꝙ in le ge moſayca fuerũt iudida et œrimonialha et moalia · Cex aũt euangehca indidia temꝑabat ꝑtem auſerendo. figums euatcuat reꝝ veritates exhibendo. pꝛeœpta ↄſumat aditendo · addit aũt tria ſeʒ inſtrudion em documentoꝝ · pmiſſioneʒ pꝛemioꝛnm· et plłedtionẽ conſilioꝝꝛ · Et ideo diat lex moſavca differre ab euã⸗ gelica.quia illa figuraꝝ hec ventatisilla pene.hetc gracie· ꝗlla liceralis hec ſpũahs.illa ocidensiſta viuificans· Illa timoꝛiꝰs lyt ameeis· illa buitutis iſta libertatis · illa oneris..iſta honoꝛis e conſiliis euãgelicis in ſpecie Ca· lxix. Onũſilia que xpᷣus adiedit p œptis iſta ſũt. Pꝛimũ eſt pauꝑtatis que cõſiſtit in abdicatione ꝓpꝛietatis · Vñ Luc qui non renũciauerit omnibo que poſſidet· non pPoteſt meus eſſe diſtipulus · Wat · ig. Omnis qnui reliquerit do mũ vel fratres aut agros *&: ꝓpter nomen meũ centupluz aci⸗ piet. et vitam eternã poſſidet. De hot Jeꝛo · dicit · Wonachus bis obulum non valet obulũ· Scðm eſt obedientie.vñ illud. Mat. 23· Super cat hedꝛam ſedebũt ſcribe et phariſei · qð dicũt faite. opera aũt eoꝛũ nolite facene Math· Si quis vult poſt me xenire abneget le it · Sciendũ aũt ꝙ duplex eſt obediencaa ˖ ſcz pfecta que ſe extendit ad oĩa que non ſunt ↄtra deum vel ꝛtra regnlam quã quis eſt ꝓfeſſus et que diſpoſitõi pꝛelati nõ ſub⸗ dunk. De hat obedientia Berñ. Perſecka obedientia legẽ ne ſcit· triminis non artat᷑:non continetur pꝛoſeſſiomis anguſtia. Ad hant nullus tenet debito neceſſitatis · ſed ſolum ꝑpfectionis. — BS — ☛SGsB —— — — —ę =esͤ —» Quintus Sieut tenemur ſemp e nulari cariſmata melioza. Klia eſt obedi entia imꝑfecta ſuffinens tñ ad ſaluuem quã quis obe dit tim in his que ſeru re ꝓmilſit. vel in his que in ilhs implitite ↄtinent᷑ vt ſitut ſunt illa ſine quibs religiomis pꝛofeſſio non ſeruat᷑. Vt reupere officia a hmõi: et talis o bediendia neœſſitatis eſt · Cuzʒ ergd diat be'us Benedickus in regula O ſi pꝛelatus pꝛecpiat aliqd impoſſibile ad temptã dũ eſt facere· Loquit᷑ de obediencia ꝓfecta quam dũ ſeruat ſubditus in his ad que non obligat᷑ ad peelati p eptum ↄſilii eſt et magne ꝑfechomis a nõ neceſſitatis Sed ſi buat ad ſimplie admomtionẽ tale q d maieꝛis ꝑfectõis eſt · Lerciñ ðlilium eſt caſtitatis· de qua diet euangeliuzs Sunt enuchi qui ſeipſos caſtrauer̃t ꝓpter regnũ loꝛ. Ad idem ꝑu⸗ net illud Mat. Xudiſtis qꝛ dicũ eſt antiquis NMõ mechaberis Egd aüt dieo vobis ˖ qui vide rit mulierẽ ad ↄcupiſc endũ eã ve DHic ondit ꝙ non ſoluʒ damnabilis eſt ↄſenſus ad opus mech ie ſed etiã ðſen ſus ad delectãdũ. Nota ꝙ; cõcupiſcere ex ſubito mo tu vemile ſt · ſed ↄcupiſcere ex delibe ratone ꝑſidendi moꝛ⸗ tale eſt. Predicta tria ↄſilia ſunt ſpũalia et ſubᷣlia oĩs ꝑfede re⸗ ugionis q? ſuos obſeruatoꝛ es elongant a malo nõ ſolũ q;tum ad culpam ſed etiam q;tum ad cauſam · Ome namq; malũ oꝛit᷑ ex triplia radic ſcʒ ex ↄtupia carnis et concupia oculoꝝ a ſuꝑ bia vite Predicka veꝛo tria ↄſilia ꝑfecte nos elongãt ab hac ra dice triplic · AQu artũ ↄſiliũ eſt cantatꝭ Chat. 5. Diligite ĩimitos vfos · Allð q;tũ ad dilectõzʒ affcũs ẽ pᷣceptũ. ;tũ ad de lectõz effcus eſt cõſilium qꝛ mimieo velle gram a gliam nccitatis eſt Sed oñdere illi ſigna bemuolentie hoe ꝑfecnonis et conſilii eſt Vnde ad hoc non omnes tenentur · Sane negare homini ſigna fam iharitatis qñ veniam petit vel qñ neœſſitas expoſcit vmdi cta eſt . vel qñ ſi ille qu hoſtis habet᷑ ad famihrritatem ingerit ſi habeat᷑ pꝛeſumptio ꝙ non ſiłate vel irriſoꝛie faciat qꝛ tunc dili git a inter amicos deputandus eſt . Sed ꝙ aliquis vltꝛo ſe ad ſamiliaritatem imimico ingerit hoc ꝑfedioms eſt · Vnde ꝙ alq̃s miuriagz paſſus recdaliacdem quemt et amiatiã non eſt debitũ neceſſitatis ſine quo non eſt ſalus· ſed eſt ꝑfedionis et conſilii: quo magnũ expectat᷑ pꝛemiũ · Quintũ eſt mãſuetudinis MWat. 5. Bi quis te ꝑcuſſerit in vnam maxillam pꝛebe et ei aliam. hoc ſic intelligit. ꝑatus ſis aliam patienter ſuſtinere.a illud oõſiliũ eſt pacientie reſpectu leſionis cozꝛꝑm. Bed ad idem ptinet illud qð eſt patientie reſpectu oblationis reruz· ſicut eſt ilud · Qui te tum vult inditio dtendere et tunicam tollere⸗ relinque ei a pal Liber lium· Nota ꝙ; ↄtingit ſua repetere coꝛam indice fideli dupliciter Rut cũ ↄtentõe a fraude. aut cũ caritate Primũ nulli liœt. ſcdᷣm veꝛo liet infirmis a imꝑfectis ꝑfedis aũt non. vñ non repetere ſilum eſt inſirmis ·. ꝑfedtis vero pꝛecptuz. Illis aũt qui abre⸗ nuntiauerunt ꝓprietati non lieœt repetere ſua vt ſua. ſed vt dõ⸗ ihum eſt miſcie et eꝛogationis vt illud Thobie. 4. Dmm pe renti de tribue Et illud Mat. 9. Si vis pfectus eſſe vade et vẽ de omma que habes et da pauꝑibo· Mota ꝙ; dare ſuꝑfluum in extrema necœſſiate eſt neœſſitatis. ſed dare quibus egenus eſt conſilii Rug?. Mehus eſt minus egere q; pius hr̃e · Ge aũt di eit dñs Mat. 27. Dmnia que vultis vt fadant vobis hoĩes vos ſacite ilus· Sit inelligendũ eſt. Auetunq; vultis rationabilr a dictante caritat vt faciant vobis &α Vnde ſi perremus rem ali q; et nõ indigeremꝰ nõ vellemꝰ rõnabiliter dari nobis· Septi mũ ↄlſilium eſt de ſimplidtate verboꝛũ vt ibi. Sit ſermo veſter eſt eſt · non non. Cuius ſenſus eſt Si affirmatio vel negatio eſt in oꝛe ſit et in coꝛde. Ad hoc ſilium reduat᷑ et illud MWath. 5. Audiſtis quia dictũ eſt· NMon ꝑiurabis. Ego auœm dito vobis NMon iurare omnino · Mota ꝙ murare q;tum ad inſir mitatem per tinet ꝑmiſſionis eſt. non iurare aũt q;tum ad ꝑſecnonẽ ꝑtinet dlilii eſt · Pꝛohibet aũt dñs iurare ꝑ rreaturas· ſcʒ per celuʒ per termã vel per tapillũ ꝓpter ydolatriam ne ſcʒ credamus aliquid numinis eſſe in illis· F iũt tñ mĩdũ iuramta ꝑ euangeliũ et oru æœs ꝑ eũ cui het ſut dedicata· Octauũ ẽ deutãda occaſiõe pcti Vnde dỹ. Zi oculus tuus ſcandaliſat te erue eũ . Et bm Rug · Mullum membꝛoꝝ ad Fam erui p̃ſipitur. ſed occaſio peccan⸗ di. Poteſt em̃ occaſio eſſe ex aſpectu. a tunt oculus ſcandaliſat Cum autẽ fit bona intentione tunc otulus dexeer eſt. vel poteſt eſſe occaſio ex contactu et cũ bona mtentione· tunct manus dex tera ſcandaliſat · Item põt eſſe occaſio pecandi ex alio. et hoc a conſiliario qui drĩ otulus· vel ab adiutoꝛe qui die᷑ manꝰ q dex ter qui eſt ↄſiharius ſeʒ adiutoꝛ in ſpũalibo-Dmõi ergo ſi ſtan dahiſant abicienda ſunt. qꝛ ocaſiones peccandi ſunt fugiende Monũ ↄſñilium eſt de rechtudine intentionis ac ſimplititate finis Vnde dỹ MWat. . Att ẽdite ne iuſtiaã vr̃am ſadatis coꝛã hoĩbo vt videamimi ab eis · Item illud ·. Neſciat liniſtra tua q d faciat dextem tua. Item ſic lueãt oꝑa veſtra coꝛam hominibo. vt glo riſient patrem vrm qui in ellis eſt· De his nota ꝙ dtingit ↄſti tuere duos fines ſcʒ temꝑalezꝭ a eternũ. Sed ſi eternus eſt finis Fegationie ner Pter ſe ſed ꝓter dommune bonũ. Sextũ con der e 5dd— boll Und uſt⸗ ſben imn —— 8 Quintus vltimus hot bene lieer · Adio autem ſpũalis vt pꝛedicatio non põt reſerri ad enem temꝑalem ita etiam ꝙ illud tempale refe⸗ natur ad deũ · qꝛ nõ ſunt ſadenda mala vt eueniant bona que cunq;· a hot eſt ꝙ ait Rug. Mon debemus euangehſare . vt mã ducemus. ſed mandncare vt euangeliſemus. Nota etiã ; tene mur illos actus referre ad deũ. qi habemus dñm ex imꝑio ra tionis · vt eſt mand ucare eligere cogitare et ſiłia.ſed non tene⸗ mur reſerre adus viriũ mobedientiũ ratiom. vt eſt nutritiua. reſpiratiua aO hmõi · Deamũ ꝛↄſilium eſt de ↄfoꝛmitate oꝑis ad dockrinam vt Wat · 23· Kllegãt onera grauia à impoꝛtabiha digito aũt ſuo nolunt ea mouere-Dicunt em̃ aà non ſadũt.ad idem Luc. 2. ypocrita. Eic pꝛimũ trabem de oculo tuo · et tũc feſtueam in otulis fratris tui. Nota ꝙ in pꝛedicatione aſſeritur aliqñ intentio gnaliter· ſcʒ de his que ꝑtinent ad ſtatuzʒ ſalbut? Aliiqñ veꝛo aſſerit᷑ intẽtio õm ſtatum ꝑfectionis vt pote religio ms· Primo modo tenet᷑ pꝛedicatdꝛ faœre qð didit tũ aſſerit oẽs ad hoe teneri · Scðo modo non tenemur mii et ipſe ꝑfecionem illam voluenit. Perum aũt malus peccet pꝛedicando diſtingin tur.qa exiſtens in peccato notoꝛio pecat qñ pꝛedieat. ſiue ex neteſſitate offtei hot fatiat· ſiue ex voluntate.quia ſcandalizat· Exiſtens aũt in peccato octulto ſi pꝛedieat et non ſtudet ex di⸗ cto ſuo oompungi.adhut videt᷑ peccare· qꝛ videt contempnere Vnden mũ dſiliuz eſt deuitanda ſollatudine . vt ibi · Molite ſol haiti e&: ibi . Molite cogitaè de craſtina. Suẽdũ igit᷑ ꝙ triplex eſt ſollicitudo · pma eſt laudabilł·et ẽ ꝓundẽcte ſpũalis· vñ aplłs 1·Cee. 2. Qui ſine vx oꝛe eſt ſolliatus eſt que ſũt dñi qũo place at deo · gtem ad Rom I2z· de pꝛelatis. Qui peſt in ſollcitudine Seda eſt tollerabił a iſta ſolliatudo cure tꝑalis quo að coꝛpus Luc. jo.· Martha martha ſolliata es et turbaris erga pł ima VTercia eſt vituꝑabilis.et iſta eſt ſuꝑflue theſauriſationis.quo ad auariciam · Eccleſaſtes · Peccatoꝛi dedit deus afflichone ut addat et congreget Er hec vanitas et caſſa ſolietudo mentis⸗ Solliatudo pᷣma pꝛetipit᷑ · cða permittit᷑ ·tercia ꝓhibet᷑ Duode timũ eſt fraterne toꝛrectiõis: vt illud Luc. ræ. Si peccauerit in te frater tuus toꝛripe illum &· Nota ꝙ coꝛriꝑe fratrem qñq; eſt ſillum vr qñ coꝛripitur ſuꝑ venialibo · qnq; eſt p eeptũ vt coꝛ⸗ ripene de moꝛtalibo · a iſto ſcðo modo ꝑtinet ad om̃s et obligat ſemꝑ.ſed non ad ſemꝑ.qua pꝛo looo a temꝑe ſcʒ qñ vacat et li cet et ctedit᷑ ꝙ vtilis ſit coꝛrectio · Sciendũ ꝙ triplex ẽ coꝛrecno ſcʒ amoeis.timoꝛis·pudoꝛis. Dunc oedinezʒ fraterne coꝛrectiõis Lib docet dñs in cuangelio cath. 18 B em̃ innuit fratreʒ re uyocandũ amoꝛe cũ iubet euz ſingulariter zuenire diœns. Coxri pe eum inter te a ip̃m ſolum. ſi hoc non vult · docet eũ ſcðo eſſe reuocandũ ti moꝛe vbi ait. Si te non audierit adhibe tibi vnũ vel duos teſtes Tercio do et. vt ſi net hoc valuerit qð reuocet pudoꝛe · Vnde dicit . Oͦ ſi net illos audierit dic eccleſie · Bi aũt eccleſiam non audierit. ſit tibi ſicut ethmitus et publicanus . extõ mumieari debet a ſic deuitari· Sane pꝛedictus oꝛdo fraterne ooꝛrectionis intelligit᷑ tm̃ de crimmalbo qꝛ de culpis cmunibo ſolent clauſtrales m ſuis capitulis accuſare non pꝛemiſſa admo mtione. Veruntñ acuſans ahum caueat diligeneer ne hoc ſaci at ad infamandum ſed ad toꝛrigendum⸗ quomam ſi quis ex de hberatione coontmarium faœret motaliter Pccaret. — Eieſtis medicus humamgenenis reꝑato⸗ tali mõ ſa⸗ nauit egrotũ ſiẽ optime ðpetebat egrotãti a egritu dinm et occaſione egrotãdi a ipius egritudinis curacõm egro tus igit᷑ homo el : moꝛbus aũt eœiginalis culpa eſt.· Dꝛigd vo iſtius culpe licet pꝛmopaht᷑ ſuerit ex ↄſenſu rõms· ocaſion ez tñ ſumpfit ex ſenſibo carms. d hoc ergo ꝙ medicina reſpondet moebo opoꝛtuit ꝙ non tm eſſet ſpintualis verũ etiam aliquid haberet de ſenſibilbo lignis. vt ſicut ſenſibilia ſigna fuerũt ani me occaſio libende ita eſſent ei ocaſio relurgendi⸗ ꝓlerea me⸗ ditina noſtri vulneris ꝛↄſiſtit in ecleſiaſticis ſacramentis · Incipiunt tituli Gexti libeiꝛ Diffinitioens ſacrameh Ca. 1 De qlitate penitencie . Ca. 99. De inſtituto e ſacramẽtoꝝ. 2Z Der effectu penitentie. Ca. 20 De effectu ſlacramentoꝝꝶ. ca. De ptibo pnie in cmumi ·21. De nüe ſacramentoꝝ. Ca· 4 De contritione- Ca2zZzZ De diſpẽſatõe ſacramẽtoꝝ. ? De tonfeſſione Ca: 23 De caracten aiteracõe ſac · De qſitate fieri 2ſeſſiões: 25 De dra ſacramentoxꝝ Ca.? Cui debeãt ſieri ↄfeſſiones .25 De baptiſmo Ca. 8 De ligilo pſions Ca. 26 De baptiſmo a exociſmo. De ſatiſfacione Ca 29 De ↄfirmatione eukariſtie. 10 De ptibo ſatiſfa· in ymum .2 8 De ſacraamto eukariſtie Ca.ii De ſingulis ptibo ſatiſfa. 29 De digtate euk . a miſtris eiꝰ 12 De inſtificatione impij Ca· 30 De effecku eukariſtie Ca. 13 De penitencia veniahuz ta. 31 Per qd dimittat vemale⸗ 32 De ſumẽtibo eukaſtiaʒ a mõ ſumendi Ca. 14 De extrema vndio Ca-. 33. — ——ẽ ☛t —- — — — — — —— 27 Q — — — Bextnes e abſtinenda a muniõe. 15 De ſaeramento ordinis ca 34 Do officio milſe Ca· 16. De qlitate edinandoz ca · 3 5 De negliis ꝗᷓ fũt in miſſa. i2 De ipſa odinatione Ca. 36 De ſacramen to penitencie . 18 De matrimonio Ca. 37 Mmittone ſacrament Capituluz: i Ktramentũ eſt vt ait.· Rugꝗꝰ. immſibil gr̃e viſibihs fſoꝛma. Dec diffinitio gnalis eſt et ↄuenit ſatramẽtis tam noue legis q; veteris qꝛ tam illa q; iſta ſũt ex fihi tuid ine repeeſent ancia a mſtituõe ſigni a ntia· m at ꝙ eadez diffimtio duenit ſacramtis noue legis ſic ſu ꝓllẽda ẽ ita vt eiꝰ inmdm em ge rat a cauſa exiſtat. qꝛ non ſolu ex ſilttudine reß lentant vł mſtitutione ſignãt ſʒ etiã ex virtute diuma ſct̃ificat a qram oſerunt ꝑ quã aĩa creat᷑ ab inirmitatibo vitio. a hoe eſt ꝙq Rug. mſinuat in alia diffinitione diœns. Zacramentuz mn t eſt illud in quo ſub tegumento reʒꝶ viſibiliũ diuma vᷣtus ſalutem ſecretius oꝑatur. Eſt et ter aa diffnito · hugoms de ſan cto victoꝛe qi ait. Sacramentü eſt materiale elementũ extrin ſetus otulis ſupoſitum ex inſtiurtione ſigmſicanꝰ.ex ſilitudimne repꝛeſentans. ex ſandtificatione aliq; gr̃ am muiſibilem ↄferens. Vra tangun?᷑ hic ꝗᷓ ſunt ex rõne ſatram̃ti ſtricte a pe acepti⸗ pmũ ẽ natłabł ſilitudo ex qᷓ hʒ aptitudinẽ ſignãdi. bm ẽ actuał mſututio ex qua hʒ odinationẽ detmmata reſpcũ huiꝰ ſignati Vereiſi eſt ſpũalis ſacriſicatio ex qua habet virtutem effieiendi iilud ſignatũ · Item dicit Augꝰ. O ſacramentü eſt ſacre rei ſi⸗ gm. Jllud at nõ ẽ diffinitio. H pociꝰ ẽ ethimologia ſacramẽti de mſtitutione ſacramento Capit ii cramenta legis gre xp̃us inſtituit: tamqꝙ; noue le⸗ giſlatoꝛ in qua vocauit ad premia dedit epta inſti⸗ tuit ſacrameta. xpᷣus em verbum pris cu ſit ſũme vir tutissſũme veritatis a ſũme bonitatis · Ratione bonitatis Pmi ſit pꝛemia btiſica itia. Ratione veritatis dedit pꝛecepta dinigẽ cia. Roõn e virtutis mſti tuit ſacra m enta adiuuantia. vt ſic £ ſa e cramenta vepartt᷑ virtus ad implenda pꝛeœpta. et p pꝛecepta vematur ad pꝛemia· Inſtituit aũt xp̃us ſacramẽta in verbis et elementis ·˖ vt ait Rug. Accedat in qut verbum ad elemen tũ et fir ſarramentũ. et eſt ibi elemen tũ ꝓ materia a ſoꝛma verbo rum pꝛo foꝛma·. Ad hoc vero ſunt inſtituta ſacramenta in verbᷣ et elementis vt haberent euidentiam ſignificandi et efficacaz ſanctiſicandi· qꝛ dum elementa otulis et verba auribo ſe offert qui ſunt duo ſenſus pꝛecpue cog noſeitini:qꝛ dant euidentiaz peebet experimentũ. E. Liber ſigniſicationis Deiñ verba ſignificant elementa vt pleniee ſi at humane curationis efficada Inſti uit aùt deus ſacramenta diuerſimode. quedã ſcz ante aduentũ ſuũ vt mattrimomũet pe nitentiaz. ſed hec duo ↄſirmauit a conſũ mauit in lege enange⸗ lica dũ pnĩam pᷣ̃dicauit et nupdis interſuit. Alia quinq; ſacr a mentn ſolus xßus inidamt · Cõſirmatõ em quidẽ manũ ꝑuulis imponendo. Vndtionem vezo diſcipulos ad curandũ mittendo q infirmos vngebãt oleo ſicut dr̃ imn in arco baptiſmũ ſuſci⸗ piendo. deinde foꝛmã dando. Oꝛdpinem vero Primo ptãtem li⸗ gandi et ſoluendi tribuendi a 2ſidiendo altaris ſarramentum et ſang uinis; Inſtituta ſu nt ſacra menta multiplici decaula. 5 ri mo ꝓpter humiliacõz qua homo querit ſahitem m inſerioꝛ bo ſe Scðo ꝓpter erudiuonẽ qua homo ꝑ viſibilia ad cognoſcenda inuiſibilia rapiat Terao ꝓpter exercitationeʒ qua noxiam hõ dechnet occupationeʒ aQ ocium Quarta eſt ꝓpter congruitatem mediti ad medicinam. quia cum medicus ſit deus a homo. con gruenter mediana vtinere debet aliquid diĩnum ſez muiſibilez gram a aliquid hũanũ. ſeʒ viſibilẽ gre foꝛmã Anta ↄgruitas ex ꝑte infirmi. qꝛ cũ mſirmus ſit homo conſtans ex cꝛpe a ſpũ Spiritus aũt intoꝛpoꝛeus nõ bene capit ſpiritualia niſi m cꝛ⸗ pibus ↄgruũ ſuit dare medicamẽta ſpũaha in rebo toꝛpalibus ſicut pillule et nebula· Gexta ꝓpter augmentũ mena · Multuz em̃ valet ad meritũ qñ deo tredit᷑ in his vbi humama ratio nõ Patet ergo ex p̃didtis que ſit ſaeramẽ toꝛũ cauſa efficens. qꝛ diuina inſtituno Que foꝛmahsqꝛ gre ſandti ficatio. Que finalis.qꝛ hũane inſirmitatis canſatio vel turatio· e effectu ſacramentoꝛum Capi.iin Frfectus ſacramẽtozꝝ noue legis mu laplex eſt Primo a pcto mũdãt.ſcðᷣo in bono ðſirmãt·tereio coꝛꝑi xp̃i miſtico mnooꝛꝑant. quarto inſtificãt· qnto ad futuram vitã ſparant. ſexto erudiendo ilumiĩant. ſeptimo a malo p̃ſer⸗ uant. Iſta patent in ſeptẽ ſacramẽtis ꝑ oꝛdmẽ lam pmũ oꝑa tur baptiſmus· ſcᷣm vo ↄſi rmatio a ſic de aliis: Sacramẽta di cunt᷑ gr e vaſa a cauſa.nõ ꝙ in eis gr̃a ſu bſtantialiter dtineat · vel cauſalit᷑ efficiat᷑ · cũ in ſola anima habeat tollocari. et a ſolo deo infundi ˖ Sed qꝛ in ilns et ꝑ illa gram cumtõis a ſũmo me⸗ tis quin a ꝑ alias vias gram ſuam ↄſerre valeat· Sacramẽta — — ———,,;, — —— — — — ᷑ — — — . l — —2 —. — — — — +— 1 i Qumtus ſemꝑ habent ſigniſicationẽ veritatis ſed nõ ſemꝑ eff catiã crea tionis · Mon ꝓpter deſectũ ex ꝑte ſui ſed ex ꝑte ſuſcipientis· qui a grᷣa nulli datur repugnanti a impugnanti fontem gre · Vnde et ſacramenta nõ ſanduſficant. niſi accdẽtes digne et ab q; omni fidione. Nõnunq; cũ virtute ſacramẽ toz fit de attrito ↄtritus ita ꝙ deſeckus dignitatis vel Parationis ex ꝑte ſuſeipiẽtis ſup pletur virtute diuma m ſacramẽtis· dũmodo nõ act edat ſcient᷑ m moꝛtali. vel in ꝓoſito pe ccandi . vñ ſciendũ ꝙ qudẽ luſcipi⸗ unt ſaceramentũ tim vt fide acedentes QAuidẽ rem tin qui ꝑ co⸗ tritionẽ a ſidei deuocõnẽ reapiũt gr̃am poſtq; vemũt ad ſacra m enta Quidã ſuſcipiũt a ſacra mentũ et rem· vt digne acceden tes. Sacramentũ dicit᷑ a ſatrando· a hoc pt᷑ fieri tripliacver. Aut ſanchtatem efficiendo tm· aut ſig nando tm aut ſimul effidendo a ſignando Pꝛimo modo ↄuenit ratio ſacramẽti rebus ſignatẽ ꝑ ſacramenta tam veteris q́; noue legis Sðo modo dꝛuenit ſi⸗ gms veteris legis. Terao modo duenit ſaeramẽus noue legis Huius exempl habemus in naturis. qꝛ mediana dicif᷑ ſanare efficendo tm̃ · ſed vꝛina ſanat indicando tm̃. Certiſficatio vero ſanat effidendo a lignando. Qnq; ſunt que aĩam miſtiſicant ſed diuerſimode . Deus em̃ iuſtiſieat auctoꝛitatiue· gratia iuſti ficat ſoꝛmaliter expellens moꝛbuzʒ ſpũalem · impletio mandatdꝛum iuſtificat vt dieta · Sacramenta vero tanq; vaſa medicinalia m quibo ↄſertur gra: ſacer dos aũt miſterio · Exemplũ hoꝛꝛ habe⸗ mus min curacõe moebi coꝛꝑahs. Deus em̃ ſanat coꝛ pus auctoꝛi tatiue meditina veꝛo effectiue. Dieta ↄ ᷣuatiue.vas meditine tontentiue. vt dici᷑ vulgariter· Pixis iſta ſanauit me. Wedi⸗ tus veꝛo ſanat vt mmiſter —-— J numeꝛo ſacramentoꝛum Capit. iii. Kcramẽta noue legis ſeptẽ ſunt m diuerſitatẽ hoĩim in eceleſia · Primũ eſt mtrãtiũ vt baptiſmꝰ Scom pu ꝗIꝗg nantiũ vt ↄſirmatio · Lercũ vites reſumetiũ vt eu hariſia Quartũ reſurgentiũ vt penicẽtia · Qutum exeuntiũ vt extrema vndio · Sextũ miniſtrantiuʒ vt oꝛdo. Septimũ nouos milites introducentiũ vt matrimoniũ · Sepm ſaeramẽta ſigu⸗ nata ſunt in ſeptem ſignaculis quibo fuerit veteris legiꝰ pagina ſigillata· que agnus q̃ habet claueʒ dauid qu claudit a nemo apit reſeraut · Itẽ in. ?.D tubis quibo angeli eenerũt. Item m. ⸗ ſtellis quas habebat ſimihs fiuo hoĩs in dextra ſua· Item in. 2. panibo dñs turbam ſaciauit · Item in.⸗· oculis ſuꝑ vnũ lapidẽ. Item in·2. lucernis taber nactuli ſuperpoſitis cande labꝛo· Icẽ im —M 2 —R 3. Liber 2.cir cuitionibo hiericho· Itẽ m. ⸗ loctoni bo naaman in ioꝛdane Sacramenta ſeptem ſũt qꝛ diſponũt ad.2. virtutes habendas Nam baptimus eſt ſacramentũ ſidei · Cõfirmatio ſpei· Eucha⸗ riſtia caritatis· Pemiten tia iuſticie. Extrema vncho ꝑſeuerande que eſt foꝛtitudinis ð plementũ · Dꝛdo pꝛudentie · Watrimomũ tꝑantie. Küia eſt ra tio numeri ſatramentoꝝ · qꝛ oꝛdmat᷑ contra tripliem culpamet contra quadꝛu plice penã. vnde baptiſmus oꝛdinat᷑ contra peccatũ oiginale. Penitentia ðtra mœtale. Ex trema vnduo ↄtra veniale· Dꝛdo cõtra ignoꝛanuã. Euchariſtia cõtra malicetam· Conſirmatio ↄtra impotenuã · Watrimomum vtra concupiſcentiã q; temꝑat a excuſat · Rlia eſt ratio num eri qꝛ ſatramenta ſunt cauſe ſanatiue moꝛbi ſpũalis ad mediũ coꝛ porahũ · Meditina vero coꝛꝑahs quadꝛuplex eſt· ſcʒ turatiua. conſeruatiua/pꝛeſeruatiua· melioꝛatiua. ſimili mõ et ſacramẽta curant · Baptiſmus em̃ curat ſimul et totaht᷑· Penitentia veꝛo culpã curat paulatim quantũ ad penã quouſq; nulliꝰ pene hõ debitoꝛ ſit· Extrema vero vndtio curat a moebis leuioꝛibo: ſeʒ a venialibus.ſicut baptiſmus et penitenga curant a moxbis eta⸗ libus·. Sicut g pꝛedicta tria ſacra ſunt quaſi medidne curattuue Confirmatio eſt medicina conſeruatiua ſamtatis ſpiritualis in qua datur ſpũſſanctus ad robur et ad conuerſationem gracie date in baptiſmo. Watrimoniñ eſt medicina p̃ſeruatiua· Dꝛdo eſt mediuna melioꝛatiua in quo augmẽtat᷑ gracia· Euchia hec cmnia ſimul facit· Curat em venialia que ſũt ruine occaſio ma ioꝛis · Conſeruat etiã gram inuentã in homine et augmentat: Sicq; melioꝛat nihilominus a pecc ato pꝛeſeruatt— Ge diſpenſatione ſacramentoꝛna Cap. v BöODneſtas diſpenſatõis ſacramẽtoꝝ regulari᷑ ſpecta. ſolum ad genus humanũ In ommibo aũt ſacramentẽ diſpenſandis necœſſaria eſt m diſpẽſante intentio qua quis mtendat facre qð xp̃us nn ſtituit fieri ad humanã ſalutem Vel ſaltem faœre qð faut eccleſia in quo cl audit᷑ mm gnah inten tio p̃dicta· Quia eccleſia ſicut ſacrã a xp̃o accepit: ſic ad fide iãũw ſalutẽ diſpenſat · Rurſum qꝛ oꝛdo dignitati exigit· vt m aioꝛa maioꝛibo· minoꝛa minoꝛibo ↄmitt ant᷑. Qu edã reſpiciũt excœllen tiam dignitatis vt ſacramentũ ↄfirmationis et oꝛdiis · Vnde ↄferuntur ab ep̃is: Quedã vero reſpicũt indigentiã neœſſitat vt baptiſmus a mrimomum· quoꝝ vnũ regenerat altrz vero generat. Et hoꝛ diſpenſatio etaq; ꝑſonis infencꝛibo tõceditur maxime in articulo neœſſitatis ꝙ dico rõne baptiſmi Quedam — Sextus B aũt ſacram̃ta ſunt qᷓſi media. vt eukariſtia et penitẽtia a vnctõ extrema. Et iſtoꝛuzʒ diſpenſatio ad ſolos ꝑtinet ſacerdotes · qiu ſunt quaſi in medio inter ep̃os et minoꝛes pꝑſonas ↄſtituti. Ga⸗ cramenta diſpenſarn pñt a bomsa malis· a fidelibo a mſideli bo mtra eccleſiam a extra eceleham.qꝛ ſi d iſpenſari poſſet tm̃ a bo nis nullus eſſet certus deſiſcepeõe ſacramenti cũ nullus ſit cer tus de bonitate mimſti ſicut nec de ꝓpria a ita ſemꝑ opoꝛtet ite rari ſacramenta a malicia vmius hoĩs pꝛeindicaret aliene ſaluti Id circeo ſacramentoꝝ diſpenſatio cõmittit᷑ homini non ratione ſancutatis que variatur.ſed rõne auctoꝛitatis que ſemꝑ manet quantũ eſt de ſe. Sienduʒ aũt ꝙ ſacramenta quedam habent ſubſtandialia: quedã vᷣo ſacramẽtalia.RQuantũ aũt ad ſubſtãcia lia nõ plus valet operatio bom miniſtri q; mali. quia deus ibi operatur vt auctoꝛ·homo vt miniſter. Sed in ſatramentanbus ſic ſunt orones plus poteſt valere oꝛatio bom &; mali.hoc autẽ eſt per accidens non per ſe uquantum ad effectus accidentales non quantum ad eſſentiales· Quãuis ergo apud hereticos ſint ſacramenta vera. non tñ retipientibns vtilia niſi ad eccleſie re⸗ deant vmtatem. Vnde Rug: Eccleſia domꝑata paradiſo indi cat poſſe baptiſmũ homines foꝛis ateipere Bed ſalutẽ nõ tenene Mam et flumina de paradiſi ſonte ſoꝛis largiter manauerunt net tñ imn meſopotama · net in egypto quo illa flumina ꝑuene runt eſt ſeliatas vite que de paradiſo tommemoꝛatur. Ge caractere iteratiõe ſacramẽtoꝝ( vi Riplex eſt ſtatus fideliũ in acie ecleſiaſtiœ ierarchie ſcʒ fidei genite.fidei roboꝛate.ſidei multiplicate. Scðz pꝛi mũ ſit diſtinctio fideliũ ab meredulis in baptiſmo⸗ Scðm alum fit diſtimdio ſoꝛtium ab infirmis. q hoc in ſacramẽ to tõ firmationis. Scm tercium fit diſtintio cleriooꝛũ a laycis. per ſacramentũ oedinis· Dinc eſt qð hec tria ſacramẽta caracte⸗ res impmunt ꝑ quos indelibiter impꝛeſſos ſemper diſtinguũt. vnde nullatenus iterare poſſunt. Caracker igit᷑ baptiſmalis eſt ineupientiũ. ↄfirmationis ꝑſicientium.ſeð oꝛdinis eſt ꝑfectoꝛuzʒ Pꝛedicta triplex diſtintio ſit ad ſimilitudinem diſtindiomis ali eu ius exeratus diſtindti. Prima eſt cmums ſcʒ tocius exercitꝰ ab alio exeratu: et hoe fit ibi ſpiritualiter ꝑ baptiſmum. Scða eſt ſpecialis: ſcʒ militum a ꝓpłaribus.hoc aũt fit per confirmati onem. Teraa eſt ſpedaliſſima ſciliz du cum ab vtriſq; · a hoc ſit per ſacramentuzʒ oꝛdinis· Preterea quia caracter eſt ſignum di⸗ ſtinctionuz [peciale indelibile . ideo nõ conſertur m ſacramentis Liber que ſolent iterari.ſicut eſt pemtentia natrimomũ a hmõi Alo tandum etiam ꝙ caracter baptiſmalis eſt fundamẽtum ommii ſẽ caracterum alioꝝ · a ideo illo non habito nõ poſſunt ceteri cara i cteres impꝛimi· ac per hoc opoꝛtet de nouo fieri vt illi caractès H habeant᷑· Vnde li quis oꝛdinatur non baptiſatus mihil pꝛoꝛſus i agitur. Quãauis tria ſacramẽta vt dickũ eſt ꝓpter caracteris im⸗ pꝛellionem non iterentur tñ ↄmune eſt hoc omnibo non iterari alx ſuꝑ eandem ꝑſonam a materiã · a ex ead caula · et hoc eſt ideo hn ne fiat ðdtumelia ſacramẽto. Ex hoc em̃ credi poſſet ꝙ ſacramẽ lg ta pꝛius diſpenſata fuiſſent in efficacia a inepta Quedã ſunt de hi ſacramẽtoꝝ ſuba.Quedã de ↄgruẽtdia. Si ea qᷓ de ſuba ſunt ob àA mittantur euacuant᷑ ſacramẽta a ſunt iteranda. ODbmiſſio vero 1 illoꝛũ que ſunt de ↄgruentia nou euacuant ſacramenta. . e differencia ſacramentoꝛum. Cap. vi SB micdo tonſtituta ſunt ſatramenta ad curationẽ ho S minum. et ſemꝑ tum moebo cucurrerunt. In lege em nature fuerunt oblationes ſatriſiaũ a decimationes⸗ In lege autem ſcripta mtroducka eſt arcumaſio: adiuncka elt “ . expiatio atq; ſuper addita oblationem deamationem et lacri ”ßJMDU; fitioꝛum multifoꝛmis diſtincio. In lege autem noua inſtituua 2—” ſunt ſacramẽta numero pautioꝛa. vtilitate potioꝛa · virtute effi ͤ . catidꝛa et pꝛe eminenaa digmoꝛaatq; ſignificacõe euidentioꝛa no⸗ In quibus eſt impletio ſimul et euatuatio ommũ pꝛedictoꝛum ””èR ZSitut dicir Dugo de ſancto vicoe. Primi tꝑis ſacramenta fue “— rmant ſicut vmbꝛa · Medij tempoꝛis ſicut ymago ſeu figura. Po ii ſtremi tempoꝛis ſcʒ gradie ſicut coꝛ pus qð mtra ſe ventatẽ coon⸗- “”” tinet a grauam quam ſignificatione repꝛeſentant a pꝛeſentiali “? ter conferunt ac ꝓmittunt · Predicka patent quia eiuſdem mun “”M dationis ſimilitudo in oblatione legis nature. Sed oculte im⸗ dn uenitur In cir cũciſione veꝛo euidentius expꝛimitur · Per bap ee tiſmum aũt mamfſeſtius decla ratur. Item ſacramenta veteris le⸗ iei gis nutriebant parunlos:exerœbant perſectosa duros one⸗ 22 mndo domabant. Sed ſacramenta noue legis conferunt quod vevera de longin quo monſtrabant. Vnde pꝛioꝛa ſatramẽta pꝛe di parauerunt et perduxemant ad noua: ſicut via ad terminume ſicut ſignum ad ſignatum. ſicut figura ad veritatem · a ſicit im e perfectum ad perſectuzʒ. Eſt a aha differencia qma comune eſt oĩbus ſacram̃tis ꝙ; ↄſiſtant in rebo ſenſibilibo · muiſibilẽ gr̃am ſi nãtibo· Sʒ ſpũᷣale eſt m ſacram̃tis noue legis qð ↄſiſtãt etiã in 8 verbis · Atem ſacram enta noue legis effiaunt quod figurant: — — — — — — “ — — Sextus Sed hot nõ fatiunt ſac amenta vevris legis. Item ſacramenta noeue legis miſtificant quantũ ad opus operans et quantũ ad opus operatum · Sed veteꝛis legis ſacramenta iuſtifieabant ſo lum quantum ad opus operans quia nõ valebant facienti bo miſi quãtum ſe illoꝛum earitas a deuotio ſidei extendebat · Iſtud non mitelligitur de ar cumeiſione que tũ non fuerit in lege data nequaq; inter legalia computatur quia ipſa in paruulis tolle⸗ bat oꝛiginale a graciã conferebat quoð nõ faciebant ſacramta legalia. Itẽ in lege diſtinguebat circũciſio ꝓpł m dei ab alus gẽ abus. Sed nũc diſtinguit camqc er baptiſmalis. gtem legala: bm Knguſtin. fuerunt ante paſſio nem dñi viua et ſtatim poſt paſſionem moꝛtua:et poſtq; claruit veritas euangelii ſunt ſe Pulta. Moſtra veꝛo ſatramenta vſq; ad finem mundi ſemper in ſuo vigoꝛe manebunt· e baptiſmo (Capitulum. vin. Kptiſmus eſt ianua omniux ſacramentoꝛum qꝛ nulli conſertur ante ipſuʒ in eccleſia aliquod alioum. De ſubſtanda baptiſmi ſunt quinꝙ · Pꝛimũ eſt expꝛeſſio ſoꝛme voealis a dño inſtitute· Que eſt hec. E go te baptizo · In nomine patris a fihi a ſpũſſandi. abſq; obmiſſione vł addicõe dichonis · abſq; pꝛepoſteratione etdims. et abſq; cõmutatione nominis his aut quatuo modis ſoꝛma ver boꝝ violatur ſciz obmiſſione additione tranſpoſitione a ↄmutatione.ſcʒ ſi pom tur loto patris et filii a ſpũſſandi. nomen potentis. ſa pientis· et benigni· quia in quotunq; ydeomate baptiſetur non debent Pm a pꝛopeiata tribus peꝛſonis.ſed expꝛeſſa nomĩa pꝑſonaꝝ. Similiter lodo baptizo nõ debet dic in mergo vel intingo. Se⸗ cundum eſt ablutio per elementũ aque in toto corpoꝛe. vel ſal tem indigmeri parte. Tercium eſt ꝙ in merſio illa fiat ab vno eodem tempore quo foꝛma verboꝛum expꝛimitur. ita ꝙ non vnus puerum in mergat.a alius verba pꝛoferat. Quartum eſt mntentio vel ſpedalis vel generalis. Spetialis auteʒ inten tio eſt vt iſte bapazandus mundetur. Generalis aũt eſt faere id qð ſacit ecclen a Intentio quoq; illius requi ritur qui baptizatur ſi eſt adultus:quia qui muiti baptizantur non recipuint ſacra mentum. Quintuz eſt fides ipſius ſacramenti baptiʒandi.quia in adultis requiritur fides pꝛopꝛia·ſed jin paruulis aliena.quia paruuli in ſide ecleſie baptizantur. Baptiſmus merito fſit in aqua et non in alo hquoee· quia cum homo per peccatum pꝛi mi paenti s incurrerit immundiciam et ignoꝛandam a concu LTiber piſtentiam per baptiſmum ab his tribus malis liberemur. Et bot notatur in pꝛopꝛietatibus aque ſeʒ puritate · perſpicatitate a fregiditate· Nlam baptiſmalis aqua ſua puritate nos mũdat· ſua per ſpicatitate nos illuminat atq; ſua frigiditate ab eſtu cõ⸗ cupiſcentie nos temꝑat· Itẽ baptiſmus fit in aq̃ ne quemq; in opia excuſaret · et ne ꝓpter deſectum peri culum ſalutis hommes incurrerent ſi in aliquo liquoꝛe fierer· Et vt apud omnes inue matur vmunis materia baptizanvi. Triplex eſt bapaſmus. ſcʒ flumini flamminis et ſangums. Ineer hec eſt talis differencia. Waptſſmus fluminis a tota pena hberat et a culpa. a graciam in habitu infundit et carackerẽ impꝛimit Baptiſmus fläminis delet eulpam non ſemel tm̃ ſed pluries · Et habet gra aã in vſu in quo tonſiſtit meritum Baptiſmus ſanguims liberat ab omĩ cemptatione a tonfert ſtatim pꝛemium· quia ꝓPꝛ ium eſt marti rum ſtatim euolare. Ex his patet quis ſit meho iner hos bap tiſmos quia ſe habent vt exceden da exeſſa. In baptiſmo qðᷣ dam eſt ſacramentum tm̃ vt ablutio exterio:. Quoddaz res tĩ vt gracia interioe. Quoddam res et larramentum vt caracter. Oco ſunt de ſolenmitate bapti mi que non ſunt de ſubſtantcia: Vnde verſus. Sal oleũ:criſma. œreus· criſmale. ſaliua· latuzs virtutem baptiſmatis iſta figurant- Dec cum patrinis non mu tant eſſe ſed ceenant In quattuor lous baptiſandus mungitur ſcʒ. In fronte vt ſidem public pꝛoteſtetur · In vertiæœ vt agen⸗ da lubtilius in eo intelligantur. Inter ſcapulas· vt ingum xp̃i ſuamius portetur. In pectoꝛe vt dulci coꝛde deus dihgak. Ba⸗ ptiſmus fuit inſtitutus. MWaterialiter qñ baptiſzatus eſt xp̃us· Foemaliter qñ dixit. Ite doete omnes gentes Fmaliter quãdo ꝛit mitodemo Ilſi quis renatus fuent ex aqua. Effechue q̃ndo xp̃us paſſus eſt. Effectus baptiſmi multiplex eſt · Ad ſacr amẽ⸗ ca pꝛeparat. quia baptiſmus eſt ianua a ſacramentũ intrãtium K peccato mundat qð ſignatũ eſt in mari rubꝛo vbi ſubmerſi ſunt egiai · Nota autẽ ꝙ in baptiſmo deletur oꝛiginalis culpe matula. gFomes veꝛo non tollitur · ſed remittitur · penã relaxat Vnde puer indnitur veſte candida · Rationalem vim anime illuminat. Vnde ponitur ſal in e puen· Concupiſcibilein að bonum inflammat. Vnde datur candela puero. Iraſcibilẽ con foꝛtat. Vnde iſrahel vicit amelch poſt tranſitum maris rubei. Graaam tribnit ꝙ ſignatur per columbam que ſedit ſuꝑ xp̃ᷣm baptizatum· Caracterem impꝛimit. hoc ſignatur per mare vi⸗ treum in RHpoẽ?· Fomitem mitigat qð ſignat aque fugiditas- ter hem Tee Du nen dun fſm lan ae n 1 ſio⸗ die t. 2 Gn mnes mne .6 dam mi zvn omi nat hap tin aa: 1t; mn imr en⸗ De cat heciſmo et exoꝛci ſionem tam noxie poteſtatis Sextns . H Communionem eecleſie pꝛeſtat. ſiut Hieremie. Circimeiſio ꝙ; uis ſanduſica uis fuerit in vteꝛo. X latiſfachone ertencei liberat quia bapzatus non requirit gemitum nec planctum intellige excri oꝛrem· Nam interi ee exigitur in adulto. ſciliœt. tõtricio po teſtatem dyaboli dimmuit. ꝙ ſignat exſufflatio. Jamuam celi a rerit ꝙ lignatur quia chriſto bapzatd aperti ſunt teh· Notan⸗ dum aũt ꝙ; paſſio xp̃i aperuit ianuam paradiſi per cauſam me ritoꝛiam a ſatiſfactoꝛ iam generalez. Baptiſmus aũt aperit per auſam effiaentem ſingular em: adit em iſtun fingularem ho minem euolare. Os ad laudanduzʒ. Kures ad audiendũ aperit Vnde ponitur ſaliua in oꝛe et in aure pueri: Templum chriſti effiat. Vnde diet baptizato · Exi immunde ſpinitus et da locũ aduemẽti ſpinituiſancto. Laudabilem coꝛam deo reddit · Vnde baillamus ẽ in criſmat · So lẽt pueri baptiʒadði vſq; ad paſcha et penth. mſi vegeat neceſſitas. vel timeatur periculũ reſeruari. Rd ſignandũ q; in baptiſmo ſit reſur rexio ſpũalis. Et q; gẽa ſpũſſanci datur. Baptiſmus xp̃i a iohis dueniũt in materia a m modo mergendi Sed differunt in ſoꝛma qꝛ baptiſmus iohiz⸗ tradebatur in noie ventuni Differebãt etiã m effecku · qꝛ baptiſ/ mus xp̃i uſſtiſieat iohis nõ. Item in ſine· quia iohannis bapti mus aſueſedt ad bapꝑtiſmum chriſti· eci mo (Capit xv. Atheaſmus a exoeciſmus tanq; pee para toꝛij p̃ᷣmittũ tur in baptiſmo vt in ipſo gradia efficatius operetur Tribus de eauſis eatheciſmꝰ? inſtitutus eſt Brimo pꝛo pter inſtrudionem de articulis cmmunibus ad ſidei ſuſceptio⸗ nem. Secundo pꝛopter reſponſionem ad ſidei pꝛoſeſſionem· Tecio pꝛopter ſponſionem ad ſidei obſeruationem. Quia veꝛo adultus peccatum pꝛopꝛium habet · Et per ſe teſpondere poteſt requirũtur hec ab eo· Paruuhis autem quia non habet peca tum actuale nec per ſe credere poteſt requiruntur hec ab eo per vicarium qui pꝛo ipſo reſpondet ad ſidei obſeruaneiam · Exoꝛ⸗ tiſmus ideo ſtatutus eſt. vt a baptizando poceſtas dyaboli pel latur. Nam pꝛopter peccatum homimis · dya bolus poteſtatem acepit im hominem et etiam in illa que cõuemunt in vſum ho⸗ paruuli exozziſari debent ad expul minis. Vnde tam adulti ch; e confirmatione (Capitulum x. nſfirmatio ſacramentum eſt pugnantium De ſub⸗ ſtanda coſirmatio nis ſunt ſexi Duo ex parte ſacramẽ Liber ti in ſe. ſciliet materia triſmatis et foꝛma ver boꝛum. que talis eſt ſecũõdum moꝛem magis comunem. Signo te ſigno cruds. confirmo & criſmate ſaluus in nomine patris et filii a ſpintuſ ſandti amen-. Duo ex parte mimſtriſceilieet dignitas pontifica⸗ hs.et intentio debita · Duo ex partè ſuſcipientis. ſcilit frons in qua debet fieri eriſmatio; et ꝙ; tonfirmandus ſit baptizatus HVndno criſmatis triplex ſit in tribus ſacramentis qurum diu⸗ ſitas in fine acipitur. In baptiſmo fit in vertice ad ſignan⸗ dum ſidei ſuſceptionem. quia vertex eſt locus cellule rationahs In co nfirmatione fit ni fronte. ad ſignandũ audadiam conſfir⸗ mationis a confeſſionis cuius impedimentum eſt imeꝛ et vere cundia. que ſpecialit᷑ maniſeſtantur in palloe vel ruboꝛe fron⸗ tis ex pꝛopinquitate ollule ymaginalis. In oedine ſit in mani⸗ bus. ad ſignandum poteſtatem conſecrandi ſacramentuzʒ domi mai toꝛpoꝛis. Duius ſacramẽti multiplex eſt vtilitas quia gra tiam in baptiſmo datam confirmat· Plał. Confirma hoc deus qu od operatus es in nobis· id eſt m baptiſmo. Ad miliciam ſpiri ualem pꝛepamt · Vnde Conſfirmandi tamq; pugiles pu gnaturi mungitur. ne ab inimicis deſauh teneatur. Et quia omnes chriſtiam in bello chriſti eſſe tenentur · pꝛopterea aO om⸗ nes hot debent reapere ſaeramentum.· vt faulius poſſint contra mundum carnem a dyabolum pugnare. Ad confirmationem conſt antem nominis xp̃i animat· quoniam opoꝛtet rerũ deum et verum hominem confiteri · Primo vt confitamur eum ſcðᷣm diumam naturam patri et ſpirituiſancto cequalem quod no tatur in ſoꝛma ver boꝛum vbi ſit expꝑeeſſio trinitatis : Secundo vt conſitamur eum pᷣm humanam natumm ecrutis ſupplitium pertuliſſe quod notatur in crucis conſig natione: Intus et ex-. tra ſpirituali decoꝛe nos oꝛnat: Intus qudem per conſcienetie puritatem ſed extra per odoꝛem bone fame · Ft hec duo ſignan tur in criſmate quod conſicitur ex oleo pꝛopter pꝛimum. ex bal ſamo pꝛopter ſectundum. In bonis agendis et malis ſuſtinen⸗ dis ro boꝛat· Datur enim ſpirituſſanctus ad roboꝛ m confirma tione ammam et toꝛpus armat. Animam quidem per impꝛe lionem earacteris contra puſillanimitat: vicum. Coepus veꝛo Armat per clhpeum crudis contra niſultus demonũ · Contra ve recundiam et timoeem nominmis chriſti in confeſſione audadam pꝛeſtat. ꝛimum notatur in criſmate frontis impolitione que eſt locus veretundie . SHecundum in poteſtate miniſtri · Poſt pu gnam toꝛonat quod notatur in vitta que circa caput confir⸗ mat denn uno funt ſtent bor ſe ns na⸗ une ni& ſſte lafn nan⸗ du r dti BGBGexcne mati liga tur · Auedam ſunt urca confirmationẽ que non ſunt de lacramenti eſſe ˖ ſed de bene eſſe · vt ſunt hec. Gieiunis a ie iuno detur. G per ali quẽ epiſcopũ pꝛeſentetur qui a patrinus e ffia tur · G vita capiti drcum lige tur. Per illud ſaeramen tum fiunt ſideles plemi chriſtiani. Plemtudime dito copie qui tamẽ in baptiſmo plem fadi ſunt plenitudine ſufficientie· Sacramen ta habent ſe in dignitade vt excedenaa et ex ceſſa Mam euchari ſtia pꝛeminet in eſſe.baptiſmus in effectumatrimomiuz in mi ſterio. Signat emm coniundioneʒ chriſti et eceleſie. Confirma tio in dignitat miniſtri · qia non conſer tur niſi ab epiſcopis · enitẽcia in freq̃nti pecoꝛũ remiſſione· Et ſic de aliis ſaẽ metis. De ſacramento euchariſtie Capitu. xi Vchariſtia eſt ſatramentũ cantatis tam diuine q; nr̃e Quia deus in hoc ſatmento magne dilectõnis no bis ſignũ oſtendit. et noſtre diledionis affeckũ per idein ſacram entum ſpedahter erga ſe inftãmauit· De ſubſtamcia hu ius ſacr a menti ſunt quatuoꝛ.· Primum eſt ꝙ tonſetrans eucha riſtiam ſit ſardos · Secundum eſt ſpedes panis et vim. Tera um eſt intentio conſecr antis. Quartum eſt foꝛma veꝛ boꝛũ · Mec videlieet Moc eſt enim coꝛpus meũ. Et iſta ſuper caliom· Dic eſt enim ealix XÆ. Ad intelligendum iſta plemus: Mota ar ca intentionem ꝙ aliud eſt intentie et aliud eſt attentio· quia intentio ſemper eſt neceſſaria. vel ſpecialis vel generalis. ſicut dickum eſt de ba ptiſmo. Xttentio aũt nõ eſt de ſubſtanda ſicut quando rapiatur mens m ꝓlatione verboꝝ ad aliqua·ꝙ qñq; tontin git ex infirnatate quandoq; ex negligendia vłl incuria et tunt pecatum eſt. Sciendum pꝛeterea ꝙ non ſo lum requiritur intentio conſecr antis. ſed etiam intentio illud ſacramentũ inſti⸗ tuentis Vnde ſi aliquis ſacrdos ſtaret in ſoꝛo et ſuper omnes panes pꝛoferret foꝛmam verboꝛum.et cũ intentione conſecran⸗ di · ibi non ſieret tran ſubſtanciatio.et hoc non eſſet peopter de fectum virtutis verboꝛũ cũ ſacerdos vna vic conſecrare poſſet tot hoſtias ꝙ toti mundo ſufficerent ſi eſſet neœſſitas eccleſie Sʒ eſt Pter deſecum mtentionis illius qui hoc ſacramentum inſti tuit· qui non intendit ꝙ cum tali ludibꝛio vel ſtultiua ſieret tõ ſecratio · ſed pꝛo vtilitate vel neœſſitate eæleſie generalis vel ꝑu tularis · Circa foꝛmam quoq; verboꝛũ ſciendum qꝙ tum dicitur⸗ Moc eſt enim coꝛpus meum. Iſta coniundio em̃ non eſt de ſub ſtantia ſoꝛme · ſed de bene eſſe ipſius · vnde obmitti non debet · Kliud nanq; eſt foͤema neœſſaria ſine qua non poteſt tranſub⸗ . ZM H õ +ʒ5ꝝ ſtanciatio fieri. Et aliud eſt ſoꝛma debita ſine q̊̃ non debet fieri· Eodem modo de ſpeaebus vim a panis Vnde notatur ꝙ ma teria euchariſtie alia neœſſaria alia debita ẽ. Materia necœſſaria euthariſtie pams frumentinus. ſine qua non poteſt fieri eonſe⸗ cratio· MWateria veꝛo debita eſt ꝙ panis ille ſit azimus· qꝛ liœt m fermento poſſex conſid·tñ hoc nõ debet fieri duplie de cauſa. Prima caula eſt ꝙ pams aʒimus congrnit inſtitutioni. Chriſtꝰ em dedit diſeipulis ſuis copus ſuum conſectum in tali materia Scda cauſa talis eſt ꝙ talis panis cuenit etã ſignato.· ßus enim ſine omni fermento pecati fuit · Similiter dieendum eſt de materia calicis. quia alia eſt materia neceſſaria alia debita. a ceria necſſaria calias eſt vinam quia ſanguis xpi non poteſt m materia alia conſici q; in vino· Materia veꝛo debita eſt ꝙ aqua vmo miſceatur.et hoc duplici ratione. Pꝛimo quia talis mate ria conuenit inſtitutiom · Ep̃us em̃ ſanguinem ſuum ſub ſpeeie tali dedit Secundo qꝛ talis materia etiam conuenit ſig nato qꝛ eccleſia que ꝑ aquã ſignat᷑ xp̃o ꝑ ſidem et eantatem iungitur. Stciendum pꝛeterea ꝙ in acto et in agreſta nõ conſiutur. quia acetum nõ eſt vinũ · ſed fuit . Sic agreſta non eſt vinũ. ſed erit⸗ In conſechone ſangumis tam modicũ aque debet miſteri vino qð abſoꝛberi poſſit ab illo.alioquin impe ditur tonſetratio.ſtiʒ ſi vmũ ab aqua vinat᷑· Iſtud deſignat ꝙ cuz ad xp̃m conuerti mur nõ ipſe in nos:ſed nos in ipſum mutamur.quia coꝛꝑi ſuo miſtioo incooꝛpoꝛamur. Si vna gutta vmi impomtur ex aliqua negligenda ſanguini nõ pꝛopter hot deſinit eſſe ſangius. nec; Ipter admixtionẽ ſanguinis in ſangunieʒ mutatur. ſed vtraqq ſpecies· in ſua natura permanet · Sed ſi multum de vino ponik að vnam guttaz ſang uinis ſicut qnq; fit in ablutione tunc ibi delinit eſſe ſanguis. quia ſpecies vmi illius gucxe: ſub qua eſt ſanguis abſoꝛbetur a multo vino adiuncto: Circa euthariſtiaʒ quidam eſt ſacramentum tm̃ vt ſpedes panis a vmi· quidam eſt ibi res tm vt toꝛpus xp̃i miſucum. quidam eſt ibi res et ſa⸗ cramentum vt coꝛpus xp̃i verũ quod traxit de virgine. Jlbuð chriſtus totus ẽ indiuiſus coꝛpus ſcʒ et amma et deus. Ac per hoc vtrobiq; eſt vnum et ſimpliaſſimum ſaeramentum: Sub ſpedie nanq; panis eſt coꝛpus chriſti per conu erſionem · et ſan eſt emm res peimi et ſatramentum ſecundi. Gub vtraq; Petje guis per connexionem· et anima per coniundionem. ac deitas ber vmonem. Iſta enim quatuoæ non poſſunt dinidi net ab in nicem ſeperari · Eodem modo dicendum eſt de ſangume · Pꝛete⸗ Pma ſane duſe⸗ dlat alli⸗ hiih aan Ey eld An gua ea ge uf. ua iit⸗ n ſe; erti ſi⸗ a ſeg n; i . Bexras rea totus chriſtus ſic eſt in tota ſpede ꝙ in qualibet eius parte ſiue ſpeties illa lit integra ſiue diniſa ae per hoc non eſt ibi er cumſpectus· Vel oæupans lotum vel habens ſitum⸗ vel pere⸗ ptibilis per aliquẽ ſenſum cozꝛpoꝛ eum. Exmpelum huius habe mus in ſpeculo quoðd ſi diuidatur in multas partes: in quali⸗ bet aparet vmago que peins apparebat in integro · IJdez exem plum eſt de ſermone q; multis rettto quia quilibet auditoꝛum recepit illum totum. Vnde qmuis ſermo ſit vnieus in ꝓferente cotus tñ eſt in quolibet audien. Doſtia frangitur in tres par tes ꝓpter multas rationes . Oꝛzimo ꝓpter tres ꝑſonas diuinas: in vna eſſentcia.ſic tres ꝑes indimſione hoſtie. vnus tñ xp̃ᷣus⸗/ Scðo ꝓpter ſtatus eccleſie ſeʒ mihtãtiũ a triũphantiũ a in pur gatoꝛio ardentiũ · Terco ꝓpter tres ſtatus xp̃i quibs ſuit moꝛ talis moꝛtuus a inmotalis. Quar to ꝓpeer tres partes in coꝛpe dvñi tpe paſſionis. ſez manuum pedum a latorum. Qunto ꝓPter tres ſubſtancias in xp̃o:ſcʒ deitatis:amme.a coꝛꝑis. Secramen tum coꝛpoꝛis xpᷣi pꝛeſiguratũ eſt multipliciter· ſeʒ in oblatione Melchiledech m qua figum habemus foꝛmã exterioe eſt ſa cra⸗ menti. etx pmum effectum ſciliet reſecionem. Ibi enim pꝛeceſſit ſigura ſpũalis reſeionis in pane et vmo. In euchariſtia veꝛo eſt rfecho ſpũahs in re: Item in manna vbi figumtur effectus graue. Jem in agno paſeah quo fi gurabatur hberatio a ſeruii tute egipdiaca. Iteʒ noſter agnus eſt ſignũ liberationis a dya bolo. geez in diuerſis ſacrifidis de quibo habet᷑ in Leuitito. qui bus ſigu rabat᷑ oblatio paſſionis xp̃iVbi ſuit hoſtia quo ad re oonciliationem· a vidima quo ad ſatiſfadionẽ pꝛo peccatẽ nr̃is E&t holocauſtum quo ad toaus oospis fui lelionez. In oblacse maine de qua legitur Judituz Oer quam ſignabatur in quo deheret ſieni oblatio a ſuꝑ quẽ · qꝛ in fide hieſu xp̃i qui ꝑ petraʒ deſignatur· In virga ionathe melliea. vbi figurat᷑ quis offer⸗ re debeat · qꝛ Jonathas· PBer fauũ aũt mellis deſig nat᷑ deuocio offeren tis. igura ſengmnis xpi fuit vmũ.ad deſig nandũ refe Rionem. Vnde m cantidis eanticoꝝ · Introduxit me rex in celiã ſuam Item aqua ad deſignandam ablutionem. vñ Mdi aquã Reneem Fum languis ad deſlignandum redemptionẽ · ad eb. Bme ſanguinis effuſione non ſit remiſſio. De in aa. (Capitulum. xii. ts · Primo quia ſicut iaʒ pꝛedictũ eſt tam an legem GB dig nitate euchariſtie et mirabilibus Ignitas a excllencia huius ſacmenti a pparet in mul * „ M Liber q; in lege fuit pꝛehguratum. Secundo quia a pꝛophetis pꝛenũ⸗ datum· Pſal . Panem angeloꝝ: manducauit homo. Preterituz ponit pꝛo futuꝛo ꝓphali ertitudine. Tercio qꝛ a xpᷣo inſtitutũ et hoe dupliciter. ſcz verbo et ſacto · verbo vt prz in Joh· ca · 6. Egd inq; t ſum panis vuus qui de celo deſtendi. Facto veꝛo ut ait᷑ m at. ca· 26. Accipite et comedite hoc em ẽ coꝛpus meũ Quarto qꝛ ab apłis obſeruatũ:i. Coꝝ.ii· Cõuemẽtibo vobis in vnũ. Quinto qꝛ a ſũmis pon tiſfieibo ſolennizatũ qui oꝛdina⸗ uerunt tm̃ ad oꝛationes a locuʒ et tꝑus et veſtimentũ et vaſa duerſa · que omĩa ſunt ad de coꝛez huius ſacramenti . Maxima dig nitas apparet in hot ſaeramento · qꝛ cũ xpᷣus cõſtet ex tri bo ſubſtandis· deitate. anima. et toꝛpe· Ipſa quidez deitas excellit omnia põ · Magnus dñs et laudabilis mimis. Item anima eiꝰ pꝛeœllit omn es ammas cũ ſit plena gra a virtute a.pfectiſſima m affecdnua a gitatiua- Item cozpus pꝛecellit omnia coꝛꝑa qð de ſacuficato coꝛꝑe ſuit ſũptũ beatiſſime vᷣginis a deitati vnitũ Ergo m xpᷣo nobiliſſimũ in elo a nobiliſſimũ ĩ terra vnita ſũt Munbilia multa ſunt in hoc ſacramẽto.Primũ eſt ꝙ ẽ coꝛpus xp̃ᷣi m tanta quantitate ſicut fuit in erue a ſicut iam eſt in elo; nec tñ excedit termios illius foꝛme · Gcðm ꝙ ſunt ibi aceden da ſine ſubiecto · Ierauz ꝙ; panis ita ↄuertitur in coꝛpus xp̃i qꝙ tñ non ſit materia coꝛꝑis xp̃i · nec etiam ãmhhilatur. Quartũ qꝙ coꝛpus non augetur ex multaꝝ hoſtiarũ ↄſecratione nec mi nuitur ex hoſtiaʒ ſumptione. Quintũ ꝙ idem coꝛpus numeꝛo in pluribus locis eſt a ſub omnibo hoſtijs dſetraus Sextũ eſt ꝙ; qñ diuiditur hoſtia non diuiditur coꝛpus xp̃i. ̊ ſub quahbet videtur oculis coꝛpus xp̃i nõ tangit᷑ nec videtur. Sed hec tan tummodo circa ſpecies ſunt · Octauum q ſtatim cũ delinũt iſte ſoꝛme tunc etiaʒ ibi deſinit eſſe coꝛpus et ſanguis xp̃i. Nonum ꝙ cũ ibi nõ ſit panis vel vinũ tñ accedencia habent eundẽ effe ctum. vt pꝛins ſcʒ ſaciare inebꝛiare a hmõi Nota ꝙ; deo duenit elle vbiq; ſimpliciter a ꝓprie · Creature duenit eſſe in vno loco tm.coꝛpus xpᷣi medio modo ſe hzʒ Cũ em̃ ſit treatura nõ debet equari creatdꝛi in hoc ꝙ; ſit vbiq; Cuz veꝛo ſit vnitũ deitate de bet in hoc excllere alia coꝛpa: vt ſimul a ſemel in lous plurib⸗ pPo ſſit eſſe ſub iſto vieʒ ſacramento In ſacramento euchariſtie quidam eſt hᷣm natura. vt hoc ꝙ ibi ſunt accedentia in loco de terminato · quidam eſt ibi ſupꝛa naturã ſed nõ ſuꝑ intellectũ vt ꝙ ibi ſunt acedencia ſine lubiecto Am dam eſt ibi etiam ſuper pte totus eſt xpᷣus. Septimũ ꝙ qñ tenetur hoſtia in manibo et e effectu euchariſtie. Gextus naturam a intellect. vt ꝙ ibi xp̃us eſt tantus quantus fuit in cruce Mec tñ excdit termmos illius parue foꝛme . De mirabil tranſubſtanciatõe nota ꝙ triplex eſt mutatio. Vna eſt artiſteia lis. vt qndo fit vitrum de cineribus: Alia eſt naturalis et hee duplex eſt ſcʒ acci dentalis et ſubſtantialis . Reidentalis eſt vt qn idem ſubieckũ manet ſub diuerſis accidentibus ſibi inmeem ſucedentibus.Subſtandahs eſt vt qñ eadẽ materia manet ſub diuerſis ſoꝛmis ſubſtancialibo· ſicut ptzʒ in tranſmutacõe elemẽ ꝛum in muiœm. Tercia mutatio eſt ſuꝑnatumlis: vt qñ nee materia nec ſubiectum manet · ſed tm̃ acedentia ſine ſubiecto: et talis mutatio eſt m tanſubſtaaatione· In rerum mutanõe poteſt cõ ſiderari triplex difficultas. Vei ex parte termini a quo Vel ex parte diſtancie termmoum adinniem · Primo modo treatio eſt mirabilioꝛ mutationibus omnibus:. quia eſt de non ente ſimplieiteꝛ. Secundo modo oonuerſio panis in coꝛ pus chri ſti eſt mirabilioꝛ ommibo.qꝛ eſt in ens adtu pᷣus exiſtẽs. Tertio modo mearnatio eſt mirabilio qᷓcunq; mutacõe · qꝛ ibi eſt vnio in fine di ſtantiũ · Ray diſtmguit qᷓdꝛuplite mutatõ ezʒ ſubalem Prima eſt ab ente im ens et hec diatur generatio. Secunda eſt ab ent in nõ ens vt coꝛruptõ. Tercia ab ent in ens qð modo non eſt ˖ ſed iam erit. vt eſt pꝛodudtio. Quarta eſt ab enæ in ens iam exiſtens et tals eſt zuerſio panis im cozpus xp̃i:· Dec mu tatio non habet ſimilitudinẽ in natura · ſed eſt alrationi quaſi vtraria· qꝛ hit mutatur vna ſubſtanca in aliam et manẽt acce denca . SHed in alemacone econuerſo eſt. qꝛ ibi mutant᷑ aceden da et manent in eadem ſubſtancia ſicut patet in coꝛꝑalibus qm de albo ſit nigruʒ · a in ſpũalibus qñ de inſto fit impius.vel de ignoeante ſit eiens· Mota ꝙ hec pꝛepoſitio de. multipliciter ſu mitur · Añq; notat cauſam· vt cũ dici᷑ xpᷣus ↄæptus eſt de ſpũ ſancto.Qñq; materiã vt cũ diat᷑· xpᷣus natus eſt de vᷣgine · qnq; ydemptitatẽ ſube vt cũ dicit᷑ · Gilius natus de pr̃e.Qnq; traſub ſtanciationẽ ſiue ðuerſionẽ vt cũ dic᷑ coꝛpus xp̃i fieri de pane Auandoq; oꝛdinẽ · vt cũ diatur creaturã eſſe de nihilo. (Capit. xiii. Igne ſuſcipiẽtes coepus xp̃ᷣi bonũ mł tiplex ↄſequũt᷑ Primũ eſt xpᷣi cmemoꝛatio Cath.26. Doc facite in meã ↄmemoæꝛatõez ſcʒ mee dilecois liberatiõis immi ta tiomis: Aeem interioꝛ viuifieatio qꝛ nõnunq; per virtutẽ ſatra menti hnius fit de attrito ↄtritus Gn. Lignũ vite ↄmeſtũ vita pꝛeſtabat: ſic per graciq illum inam purgam̃ ꝑficimur reſiam Liber vinificamur · Et bene ieddit vita per cibum. ꝑ quã a moꝛs in⸗ traunit. Coeꝑis xp̃i miſtiei incoꝛꝑatio · Vnde dickũ eſt ab Rug. Mec tu me mutabis me in te· iu mutabe ris in me. Iſtud non intelligit᷑ de vnione eoꝛꝑis miſtiti de nouo fauenda. ſed de au⸗ gmentanda. non em vmt diſił ia- Item ſpũalis refedio. põ· In loto paſcue ibi me collocamt. Deus em nõ tm̃ inſtituit ſacram tum qð nos in e gr̃e generaret vt baptiſmũ.Vel qð gemtos rohboꝛaret vt ↄfirmatio VPerum etiam ꝙ roboꝛatos enutriet ut euehariſtiam. ꝓter qð hec tria lacramenta dentur ommbo qui ad ſidem accedũt. Icẽ deuotõis augmentatio/PsS. Impiguaſti m oleo caput meũ · Nutrimentũ em̃ ꝙ hic dat᷑ nobis quantuzʒ ad eſſe gratuitũ in tribus attendit᷑· ſcʒ m ↄſeruatõe deuocõnis ad deũ et dilectiõis ad ꝓximũ.et di lectiõis mtra noſmetipſos Item fomitis mitigatio Pſał. Suꝑ aquã reſectõ is educãt me. qꝛ ſicut aqua refrigent. ſic et iſtud ſacramentum a feru oꝛe ton tupiſcẽcie · Gracie collatio. Exo.Deſcendente manna deſcende⸗ bat pariter et ros. Item virtutũ roboꝛatio · Põ. Coꝛ panis ho⸗ mĩs tonfirmet· Item peccatoꝝ: remiſſio. qꝛ ꝑ iſtũ cbum ſemper fit reꝑatio deꝑditi · Vnde qꝛ diatur in oꝛatione dñita. Panem nr̃m.quot.da .no·ho · ſtatim ſequit᷑ Et dimitte nobis debᷣinr̃a Iſtud intelligit᷑ de venialibus a nõ de moetalibo·qꝛ ſicut alimẽ⸗ tum naturale ꝓdeſt vuenti a nõ moetuo. ſimiliter alimentum ſpũale· Item contra dyaboluz armatio.p̃s. Paraſti in ↄſpectu meo menſã aduᷣ · eos &ι- Item ſpei eleuatio. ÆA½pls . Qũo cũ illo omnia nobis danauit. Item amoꝝ excitano· Bernhar · Diſce xpᷣiane quantũ debeas diligere xp̃m qͥ dedit nobis carnẽ ſuam in cibum. ſanguinẽ in potum· aiam m pꝛetiũ aquã lateris in la uatrum Itm ſidei ↄmendatio quia in hot ſatramento eleuam ſupta natutam e ſupꝛa ſenſum a ſuper mtellectũ. Apls · Capti⸗ uantes omnem intellectü in obſequium xp̃i. Item angelica con uiuatio pp · Panẽ angeloꝛũ mãducauit homo· Itẽ eleſtis regni collatio Johis.6. Qui mãdueat carnẽ meã a bibit meũ ſangui nem habet vitam eternam . Spũalis delectatio ˖ Gap · Panẽ de celo pſtitiſti eis· Item intellectus illummatio·.ſ. Re ·14· Guſta⸗ uit io nathas de melle a illummati ſũt oculi eius De effectu eu chariſtie dieit Bern . Coꝛpus xp̃i eſt egrotis medieina · ꝑegri nantibus dieta. Vebiles ðfoꝛtatvalentes deleckat· languoreʒ ſanat · ſanitatẽ ſeruat ſit homo manſuetioꝛ ad coꝛrepti onezʒ pad tientios ad labo: em. ardentioꝛ adð amoæẽ · Sagati oꝛ ad cautelaʒ ad obedienciã peonio?. ad gr̃arumadionẽ deuotioꝛ · Situt rite l zin⸗ iug. non ean⸗ n ran mos et ue dqu nnz dem ſo⸗ ſte Hextus cõmumieantibo multa bona Puemunt vt dick toꝛpus xp̃i ſumẽtibo multa mala oæurrunt· Nulhus em̃ opus plact deo niſi ipſe placat ipſius ꝗIndigna nãq; ↄmumo pctis hoĩem illaqueat. damnationẽ ꝓparat. ꝓximũ ſcandiliʒat· men tem excœcat · temptatõem ſubiũgit · Deum irritat. vitã tpalem bꝛemat · gratuit ſpoliat. De his oĩbo ꝑ ædinẽ d̃ iñs. Fiat inqt menſa eoꝝ toꝛã ipſis in laqueũ· ecce pꝛimũ. Et in retribu tion es. ece ſcᷣm. Et in ſcandalis. ecce tereiuʒ · Dbſcurent᷑ oculi eoꝝ ne videãt · ecce quartũ. Et doꝛſuz eoꝝ ſemꝑ ineurua· ecce qntũ. Effunde ſuꝑ eos irã tuã ec& ſextũ · iat hitatio eoꝝ de⸗ ſerta. ecc ſeptimũ · et in hibitacuł eoꝝꝛ nõ ſit qͥ inhiĩtat·ece· S· e ſumeuntibus euchariſtiaʒ et modo ſu mendi. (Capitulum. xuii. Dꝛpus xpi qtuoꝛ modis ſumit᷑ · Quidã acelpiũt ſpũa liter tĩ: vt acepiũt rẽ ſaẽmenti grᷣam a nõ ip̃ᷣm ſacmẽtũ tcoꝛꝑis xpᷣi · de H mõ ſu mẽdi diẽ Aug · Crede a maducaſti u coꝛꝑi xpi miſtioo inooꝛꝑatꝰ es· Quidã ſaẽmẽtalit tm̃. vt cõ municantes ſm motali · Quidaz ſpũaliter et ſacramen⸗ talicer · vt qui rem et ſacramentũ acapiũt · ſicut qͥ ſunt muni⸗ cantes in gra- Quidaʒ nec ſpũaliter nec ſacramentaliter · vt qui nec rem nec ſacramentuz accpiũt. Primi nõ manducãtes man cant. Secundi manducãtes nõ manducãt· Terai maiducandes manducant-Quarti nõ manductantes nõ manducant· Cirea cõ munionez ↄmittit᷑ peceatũ tribo modis. Primo cũ quis ſtatuto tpe ↄmunionẽ dimittit. Joh · 6. Niſi maducaueritis carnẽ filii hoĩs. Scᷣo cũ quis ſuo tꝑe ↄmunicans male actedit. XAοσ.1 Coꝛ. 1. Qui aũt ſumit indigne indiaũ ſibi mandutat a bibit Teroõ cũ poſt »munionẽ a pctis ſe nõ cuſtodit a iſte mł tiplex malũ incurrit. Primo qꝛ xpᷣm quẽ ignominioſe ſuſcepit· a ſe ex pellit. Et terte turpiꝰ eict᷑ q; nõ admittit᷑ hoſpes. Beðo qꝛ tal quodammodo ſimilitudinẽ inde gerit· ꝗudas em poſtq; c xpᷣo tenamt ißm tradidit. Sic a abſolon frẽm ſuũ ⸗ο vumũ inuita uit a poſt octidit · vt habet· 2. Re:iʒ. Teròo qꝛ oedinẽ hone⸗ ſtatis ꝓꝑuertit· Venturo em̃ reuerentiã exhibet pñti nullã. Pñ ſimilis ẽ illis qui cũ ramis oliuazꝛ. a cũ tlamoee xpᷣo octurrer̃t et ip̃ᷣm poſtmodũ cruaſixerũt. Quali᷑ ad mumionẽ acedendũ ſit diſcẽ polſumꝰ in eſu agni paſcalis: Comedebãt em̃ eũ indei accinctis renibo calcdiatis pedibo batulos habentes in manibus cũ lacucis aggreſti bo a feſtinãter· ſic habet Exo·iz · Per pmũ ſignat᷑ puritas caſtitatis· Lucœ. 12. Sint lubi vri p̃ench. ꝑ Keðᷣm a eſt. ſc indigne Tiber affectus deuotõis Canti. Quã pulcra es in calciamẽtis filla pn⸗ cipis · Per teꝛcũ. memoꝛia dnic paſſionis Geñ. 33· In batulo meo tranſiui ioꝛdaneʒ iſtũ. Per quartũ amaritudo ↄtritionis: Plał. Cibamt nos pane latri · Per quintũ ꝓmtitudo bone vo⸗ luntatis a oꝑatioms ꝓPron · Vidiſti hoĩem veloœm in ope ſuo coꝛam regibo ſtabit . Itẽ quales eſſe debeant municates oſten⸗ ditur in veſtibo ſacdotalibo. Requirunt᷑ em iſta. Judiaũ diſene tonis. mũdida eaſtitatis· moetificatio carmis. cſtancia foꝛtitu⸗ ti inis ꝑſeuerantia lõganimita tis/ꝑſedio caritatis. Pꝛimuz no⸗ tatur in ſuꝑ hum emli. Scðm m alba Teraũ in anctura. Quar tim in fanone · Quintũ in ſtola. Sextũ m caſula. Coepus xpi ſu mitur velatũ accedentibus multiplid ratione· Primo ꝓpter me ritum quantũ ad bonos.qꝛ bᷣm Eregoꝛi Fideð nõ hz meritũ cui humana mtio pᷣbet expimentũ & Scðᷣo ꝓpter mdignitatez quantũ ad malos. Exemplũ.ij. Re.6· de bethſamitẽ qui peuſſi ſunt qñ archam dñi vidert · Ierdeo ꝓpter imbeclllitatẽ quantũ ad omnes· Mon em poſſemus videre claritatem coꝛꝑis xp̃i ſcizʒ gleriſicati. Exemplum de Moyſe in cuius fadem non poterant ſilii iſrahel intendere qñ reſpleduit · Quarto ꝓpter vitandũ hoꝛ⸗ rorem crudeliratis, Si xp̃i carnẽ dentibo attreckaremꝰ. Tres ſũt cauſe quare laycis nõ dat᷑ iſtud ſacramentũ ſub duplia ſpece. Prima eſt ꝙ poſſent credere ꝙ totus xp̃us nõ eſſet ſub vtraq; ſpecie · Secuda ꝓpter peri eulũ qꝛ de fauli poſſet effundi ſanguis Tercia vt veritas reſponderet vmbꝛe · quia in lege mhil habe⸗ bant etiam offerentes de libamine. Oe abſtinencia a cõmunione (Capit xv. aliqui ſine culpa moꝛtali · Sed ꝓpter ſatrameti reuerẽ tieam ſicut qui ſenciũt ſe minus mðos mente vel carne· vel etiam indeuotos Et iſti bene faaũt dũmodo pñ̃t ſine ahoʒ ſcand alo a iuſte ſuꝑſedere · Vnde vbi nõ inſtat neœſſitas conſu lendũ eſt talbo vt de dmumiõe expectent quouſq; parati et de uoti at tircũſpedn ac edere poſſint.· Nulla tñ necſſitas debet cõ pellere vt aliqͥs in petccato moetali ſtienter ↄmunicet. Pecatuz ſaeit indignũ cõmumione tribo modis. Kut in habitu qñ quis accedit nõ ↄtritus de pecato p̃terito et intõfeſſus· Aut in actu vt qñ immutat foꝛmaʒ ſacramenti.a irreuerenter ip̃m tractat- Kut in ꝓpolito vt qñ hʒ voluntatʒ pecandi m ſutuzo⸗Poteſt etiã ꝓpter reuerenaã ſacramena ex ↄeluſo fieri a Smumone tri pliuter Primo ꝓpter reuerenciã ſacmenti exterieris. ſic excludit Bſtinent quidã a ↄmunione ꝓpter culpam ꝓpriam·. a nt etan ſicer amf malt etate vnce oſsc dina fell Tie 5 len y.f ſon gul ſnd end qun euk dſ dan due W n noͤ etiͤ lere der ten S. 15 — — — — — — oIe .e — — Gextus p lutio et immuũditia coꝛꝑis · Secundo ꝓpter reuerenciam rei contente ſubfoꝛmis· ſic excludit deſectus iudicii a rõms in puùis et amẽti b. Terceio ꝓpter rei ſigmſieate a. vmitatẽ coꝛꝑis miſtici ſic excludit vmculũ mẽdich vel ſuſpẽſiõis ve exocõmuicatõis eti am miuſte Bic igit᷑ ꝓ ſola reuerẽda ſine omni culpa exchudunt᷑ multi a c mumione· Doc pmo patet in pùis. qui tñ ſi ſunt ꝓpe etatem adultã ſcʒ.io· annoꝝ vel: iz. aQ appent in eis ligna reue rencie a diſt recõ is poſſunt ſumere alias nõ. Idem patet in furi⸗ oſis qui excludunt᷑ ſine culpa·qui tñ ↄmunicare pnñt qñ habẽt dilada intearalla Item cũ qnis habet lutoſas manus licz hoc fit ſine culpa cũ ꝓ ſola reuerencia nõ debet tangere coꝛpus xp̃i. Tria genen hoĩm excludebant᷑ in lege ab elu agmi · ſcz in eir cu ciſi qui ſignant eos qui accedunt ad ↄmunionem irreuerenter 2 Reg. 6. legit᷑ ꝙ ꝑcuſſus eſt oza qui tetigit archam dñi. Itez alienigene hi ſignant inſideles. de taliũ ðmunione drẽ in Gen 37. Fera peſſima deuoꝛauit ſiliũ meũ ioſeph Item immundi qui ſignant hñtes moetale pecatũ . De his ait ꝓha: MWundami qu fertis vaſa dñi.. De his tribo nota verſus. Indigne ſumis ſi nõ ſumis reu erent· Vel nõ cat holiæ vel habens moꝛtale ſci⸗ enter · Qui nõ ↄmunicant ſuo tꝑe multa mala incurrũt. ꝓorimo quia multiplia vtilitate pumant᷑· De quo habes ſupꝛa ĩ effectu eukariſtie. Si em̃ raab ſaluata eſt qꝛ ſuſcepit nũdos dñi.Mul⸗ to ſoꝛ tins qi ip̃m xp̃m ſuſcepit · Scðo quia cõſtitutionẽ ecclie tranſgredit᷑· Statuit em̃ ecleſia ꝙ qui nõ ↄmunicat in paſcha vinens ab ingreſſu eccleſie ar œatur. a moꝛiẽs eccleſiaſtica ca⸗ reat ſepultura Terdo qꝛ maledicuonẽ mcurrit. Eccliaſtes · ve ſoli qꝛ oeciderit nõ habet ſubleuantẽ ſe · Sed bñ ſolus ẽ qui xp̃m nõ habet. Quarto qꝛ vices deo nõ rependit XRug . Verecundũ eſt iln hoſpicium denegare qui ſolet omnem pulſantem admit⸗ tere Quinto quia vires ſpũales perdit · Quilibet em qui eſt ſine moꝛtale peccato eſt membꝛum coꝛꝑis miſtici embeum aubez debet ſuſtentan ahmentd coꝛpoꝛis. Chriſtici veri . RKlio quin ef⸗ ti etur aridum · ſi ut et me mbꝛum coꝛpoꝛeũ ad quodð nõ trãſ⸗ mittitur coꝛpozalis abi nutrimenum. (Oe officio miſſe. Eapitulum. xvi. Ropꝛietates plunmas habet miſſa. Pꝛimo quia cele bꝛatur a ieiunis · Secundo quia tm in eccleſia a ſuper alcare.niſi pꝛopter cauſam qñq; ſiat ſubtentorio.vł in ahquo loco honeſto· Tertio quia opoꝛtz olebꝛantem eſſe ſacr dotem. Auarto quia opoꝛtet eundez indutum eſſe ſacris veſtib⸗ Liber Quinto quia tmmodo fit in die et nõ in node niſi in natinitate diñ Sexto qꝛ ſemꝑ œlebꝛatur acenſo lumme. etiã ſi mille ſoles lncerent ſuꝑ terram · Septimo quia ibi ſonant verba dinma er angelica a humana. Diuma quidem qñ dict vel cantat Dater noſter. Et legunk verba dñi in euangelio. Nngelica vero qn cantatur. Gloꝛia in extelſis:· DHumana aüũt ſicut ſunt in colicdis aliis hmõi · Octauo quia andiuntur ibi tria nobihoea ydeo⸗ mata que mundus habet. ſeʒ hebꝛaicu vt ibi ſabaoth a oſanna Item gretuz vt cũ dict᷑ kyrieeleyſon. Item latinum vt in aliis que ſunt ibi.· Nono quia miſſa ſuo modo tam plena eſt miſte⸗ riis· ſicut mare guttisſicut ſol athomis· ſicut firmamẽtũ ſtellis et ſicut eelum empyrreum angelis · Decimo quia laterdos in ſo lenmibus eccleſiis habent in miſſa ſua plures miniſtros. ſcihiœt. dyaconum.ſubdyatonum.atoltos. In pꝛeſenda tante maieſta tis · Vn decimo qꝛ angelis exiſtentibus ſuffieit in pꝛeſen tia tãte maieſtatis eſſe ſcolares Duodeamo quia ibi ẽ deus deli dHterre Offiaum miſſe moꝛaliter eſt ita Introitus ſignat inchoationez boni · G aũt introitus duplicatur ſignat ꝙ; m noſtra mœptio⸗ ne debemus declinare a malo et ſaere bonum. Ryrieeleylon ꝙ nouem vicibus variatur ſignat muo cationeʒ miſericoꝛdie dei · qua nouem modis indigemus · Primo tribus modis quantũ ad remiſſionẽ pecatoꝛum que ppetrauimus eoꝛde oee et opere Setundo tribns modis quantũ ad grade collationem ſcʒ ſidei. ſpei et caritatis· Iereio tribus modis quantũ ad gloiſicacõezʒ qua gaudebimus ſupꝛa nos in deo· a intra nos de nobis· a iu⸗ xta nos in ꝓximo- Gloꝛia in excellis ſignat graciarũ adionem Collecta deuotam ſignat oationem. Epiſtola a Euangelium ſignant noue a veteris legis obſeruatione;. Graduale aà All'a notant vite adiue a contemplatiue perſedionem. Offertoꝛium tribulati ſpũs ſacriſicium. Secreta ſignat ſtatum vie · Prefaao ſtatum patrie. Sanctus Banckus Hancus ſignat exulationez angelioꝛum pꝛeſentiũ. Canon tranſitum membꝛoꝛuʒ in coꝛpus xp̃i miſtitum. Pater noſter notat filiation em per gram. RXKgnꝰ? dei libera tioneʒ per gram diumam.Tripheatur aũt agnus dei vt libe remur a pꝛeteritis malis pnñtibus a futuris Complenda bom operis ſignat conſumationem. Cirea quedã alia que ſunt in miſſa: Mota ſignificadonẽ allegoricam. Intelligimꝰ em̃ per altare crucem. per calicem ſepulcrum per patenã lapidem ſuper poſitum·per coꝛꝑale ſyndonẽ i quã coꝛ pus xpᷣi fuit muolutũ Mota ꝙ licqʒ omnes miſſe ſint eque bone quantũ ad opus ope i⸗ — — — Gextus ratum cũ in omnibus ſit idem xp̃ᷣus multum tñ differunt quã⸗ tum ad opus operans. Vnde melius eſt audire miſſam bom ſa cerdotis q; mal· ſicut in menſa coꝛpoꝛali eundẽ abũ iocundius accipimus a mundo miniſtro q; immundo. Mota ꝙ; ꝑiculoſum eſt ſi elebꝛet eecutiens. vel manus habens tremulas aut cadu tum moebum. aut delyras. aut nimis ydeota. Vnde talibus in iungendum eſt ꝙ abſtinant a miſſa. Preterea qñ ahquis bis ce lebꝛaturus eſt ſicut ſacerdos nõ debet ſumere ablucõez in miſſa pꝛioi Alioquin ad ſecundam miſſam nõ accederet leimnus· e negligencus in miſſa(Capi. xvii Iper negligẽdiã euenerit ꝙ ꝑlecho canone:nec vinũ neet aqua neꝑiat᷑ in calice.ſtatim debet infundi vtrũq;. et ſacerdos iterabit dſecrationem ab illo loto- Simili modo et pſiaet vſq; in finẽ ita tñ vt dimittat duas cruces que fieri ſingulariter ſuꝑ hoſtiam conſueuerũt· Vnde melius poteſt die ꝙ aliam hoſtiam ſumat. et canonẽ a pneipio inapiat· O ſi de ſimplici vmno vel aqua fuerit aſecratio ſfacta vmũ rveputabit᷑· peo ſactramento ſed aqua non. Si quid eaderit de ſangume ſuꝑ coꝛꝑale.vel ſuꝑ pallam altaris.vel ſuꝑ albam.vel caliœʒ pars illa recemdatur· a in lod reliquiazꝝꝛ ſeru etur. pꝛius tñ extraha tur ſaeramentũ quantũ poterit a ſumatur. Deinde abluatur ⸗ illa ablutio iterũ ſumatur· Si veꝛo ſuꝑ terram lapið vel lignũ cecident lingendus vel extergendus vel radedus eſt locus ille. et puluis ille in loco ſacro reſeruetur · Poero ſi in ip̃m ſanguimẽ muſca vel aranea cciderit vel tale aliquid qð vix ſine vomitu. vel ꝑitulo moꝛtis ſumi poteſt ꝑfundatur et lauetur quantd pt᷑ caucius m caliœm. a hanc ablutionem ſumat ſacerdos· Sed mu ſca ſiue aranea ſuꝑ piſcinam cremetur & ſi de coꝛpoꝛe xp̃i ſuꝑ pallam altaris æaderit. vel ſuꝑ aliud veſtimentũ non intidat᷑: ſed vmo abluatur a a miſtro ſumatur· Si infirmus coꝛpus dñi reijuat ſuſcipiatur pꝛout diligentius poteſt et ſumamr · e ſacramento penitencie¶Capi. xvii Enitencia eſt vt ait Rmbꝛo.Preterita mala plangere plangenda iteꝝ nõ ↄmittere Item gregꝰ Penten eſt ante adta pecata flere et iteruʒ flenda non ↄmittẽ reaà pꝛedictas diffimeoes nota ꝙ queda; diffinitiones dant᷑ ꝑ eſſenaam· vt homo eſt ammal rõnalis. Quedaʒ ꝑ cauſam vr dies eſt ſol luens. Diffinitio aũt penitentie data eſt ꝑ eauſam nõ ꝑ eſſentiam. Veruntñ penitentia diffinit ꝑ dupliem actum Vnũ qui eſt reſpectu p̃teriti · ſciz ᷣterita mala plangere. Alterũ reſpedtu futuri; ſcihcet plangenda nõ ↄmittere· et pᷣmus actus eſt in re vel in ꝓpoſito · Pemitentia duplex eſt · Auedam inerioꝛ tm.a hot de iure naturali. Quedã extenioꝛ que ſit ad arbitrium bominis. Pꝛima nõ eſt ſacramentũ ꝓprie. Secunda veꝛo ſacra⸗ mentũ eſt. Mon em̃ penitencia ꝑ ſe ſuſcepta diat᷑ ꝓprie ſacramẽ tum eccleſie cũ tahs etiã an baptiſmũ fieri poſſit · Sʒ penitentia miũcta ꝑ miſtros ecclelſie ſarramentũ eſt. Notandũ q; ꝙ lugere p pct̃is ꝓpꝛijs eſt actus penitencie · Sed lugere ꝓp mahs alterius vᷣtutis eſt a miſcvie. Lugere veꝛo ꝓ bonis eternis eſt actus ter dus btititudinis. de qua die᷑ Math. 5. Beati qii lugent. De duratoe penitencie ſciendũ ꝙ exterioẽ nõ oꝑtet eſſe Petuam. ſed arca mnten oꝛẽ diſtinguit᷑ eſt em pnĩa intioꝛ ᷣm habitũ · et h dʒ e ꝓpetua. Alia eſt ſm actũ et hãt nõ oꝑtet eẽ petuã Semꝑ em̃ tenet᷑ ad interi oẽ pnĩam qua vellet nõ pecaſſe: et vult de teteꝛo nõ pecare . Sed ad exteriozẽ nõ ſemꝑ tenet᷑ peniteneã Pꝛeterea alius eſt doloꝛ rõnalis qui ẽ pecati deteſtatio: Rlius eſt ſenſibihs qui eſt palſſio Et pꝛimus ſemper doloꝛ debet eſſe in penitenda⸗ Heeundus non eſt de neceſſitate. Item qmuis homo nunquã ſit certus de peccati remiſſione · tñ ꝓpter hoc non oꝑtet eſſe penitentiã exvrioꝛẽ petuam: quia non exigitur in talibus certi tudo ſciẽcie. Sed ſufficit eertitudo coniecture ꝓbabilis vt ẽ qñ ſecit homo pꝛobabiliter quod fuit ex parte ſua delendo con⸗ fitendo ſatiſfadendo cauendo · Cum in omni ſatramento noue le gis ſit alia materia viſibilis elementi que ſit ſignũ a cauſa gre DODpoꝛtet etiaʒ; in ſatramento eccleſie.ſcʒ penitende ita eſſe · Sed tunc materia ſenſibilis large acipinir pꝛo omm re. ſiue ies illa ſit exterioꝛ ſubſtantia · ſiue adio humana Vnde m hot m peni⸗ centia put eſt ſacramentũ ſunt res a verba Perba quippe ſunt m ↄſeſſione et abſolutioue Res aũt eſt ip̃a ratio humana.Rd mtelligendũ iſta plemus. nora ꝙ ſicut in mediams coꝛꝑalibus Quedam conſiſtunt in ſola paſſione turati vt eſt ſectio vuln eris Quedam veꝛo in acnone emſd · vt eſt exercitatio toꝛꝑis · Itẽ in ſacmẽtis quedam ↄſiſtunt in paſſione eius qui ſandiſicat᷑ et nõ m adione mſi ꝑ accdens. vt baptiſmus cõſirmatio euchariſtia extrema vndio oꝛdo· Quedã ↄſiſtunt eſſencialiter in actu ipſius qui ſandificat᷑ vt alia duo ſatramenta ſcʒ pnĩa et matrimoniuzʒ In peimis ergo que ſine adu noſtro oꝑantur requirit᷑ exterio- materia que lgnat et cauſat rem ſacramenti. In aliis veꝛo ipſe actus noſter eſt pꝛ:o materia ſenſibili. Ex pꝛediqis patere poteſt ꝙ quoddã eſt hic ſacramentũ tm̃ vt actus penitentis exterioꝛ·. ing 1o pe⸗ Quoddam eſt res tin vt re mſſio peccatozum: Quoddam res et ſacramentum vt conteino mtærioꝛ: Capit ulum: xix St penitentia quedam vera Rug. Pemtẽtia vera eſt penitenda nõ admittere. a ↄmiſſa deſtere. Quedam eſt falſa. Yſidorus· Orriſioꝛ eſt a nõ penitẽs qꝗͥ adhuc agit quod penituit· Quedam eſt coacta: Põ. Conuerſus ſum in erũ pna mea dum conſigit᷑ ſpina. Quedã eſt ſera Kug. ſi tunc pe⸗ nites qñ peccare nõ po tes peccata te dimiſerũt non tu illa Que dam eſt miqua Mathᷣ· Judas penitẽtia ductus laqueò ſe ſuſpẽ dit ˖ Auedam eſt deſpenata Sapiens . Per angu ſtia ſpiri tus ge mentes intra ſe ſapienciã agentes· Quedam ſancka et meritoria Berñ. O ſelix penitentiũ hnmilitas · O bona ſpes conſitentiũ &; facle vmceis mumabilem q;ato tremendũ indi ceem cõuertis in pijſſimum patrem Penitencia debet eſſe amara Hiere · 6· Plan⸗ ctum vnigeniti fac tibi · Poluntana Aug. Cum gaudio debet facere immoetalis futurus quetunq; facret pꝛo differenda moꝛte moeiturus. Perfecta Augꝰ. Mulla peniten cia eſt ſera dũmodo eſt vera · Kecelerata. Eccleſiaſtici. S. Ne tardas ↄuerti ad dñm Mierom. Nauieule herenti m ſalo ſunez potius pꝛecide q; ſolue ortis DHieroni. Per ealeatum perge pr̃em. PBerſeuemãs Cañt. ani pedes meos qũo *&ι Item iter ſpuͦale debet eſſe cũ chriſto. ſemꝑ victuro nõ cũ laʒaro moerituro Penitẽcia debet eſſe pꝛrom pta et nõ diu dilata.Primo qꝛ diu expectamur. Vnde Yla · 5. Expectaui vt faeret vuas et ſecit labꝛuſtas. Secundo quia ad magna vocamur Geñn . is. Ego eꝛomer ces tua magna nimis- Teraio ne ab etermis nupdis excludamur ſicut fatuis factũ eſt virginibus que diffenebant pꝛeparare ſe Math·2 s. Quar to ne ab hoſtibus impediamur. ſicut filii iſrael a pharaone ne egre⸗ direntur de egypto ˖ vt habet in Exo: Quinto qma relinquen Peccatum etiam penis compellimur Grego. Contempnendus eſſet hic mundus etiam ſi rebus pꝛoſperis abundaret ac cũ tot aduerſitatibus ammum pulſat cum tot calamitates ingeminat quið aliud q; vt non ametur clamat. Sexto ne blandis ſedu⸗ camur ſicut auis per fiſtulam aucupis. et ſicut piſcis per eſtam in hamo. et ſieut vꝛſus per mel. Septimo ne moete pꝛeueniam Gregoꝛ iis · Nihil eertius moete et mhil imoœrtius hoꝛa moꝛtis. Octauo ne conſuetudine teneamur ſitut ar boꝛ defadile nõ enel litur cum bene radicatur:Diere. Si poteſt ethiops mutare pel⸗ lem ſuam et vos & agendũ penitentiq; mouent quatuoz de quibo Wernñ⸗Nimis duz: eſt coꝛ quod nõ emolliunt beneſ tia: ne c terrent ſupphia nec alheaũt pꝛomiſſa. nec caſtigant fla gella. Impedimenta penitende ſunt het puſillanimitas aggre diendi. Tales ſunt ſic vmbꝛaticus equus qui a trunco vel vm bꝛa terretur pudoꝛ conſitendi. ſed ſieut dict Aug . Verecundia conſeſſionis magna pars eſt ſatiſfſadionis. Doꝛroꝛ ſatiſfatiendi Contra hoc apłus. & in pꝛeſenti momentaneũ et leue tribula tionis eſt eternum gloꝛie pondus in nobis operatur. Delecka tio peccandi Gregoriꝰ· Tempoꝛale eſt quod delect at. eternum veꝛo quod cruduat. Spes diu vinendi . Sed dñs diat ꝙꝙ ſecuris iam ad radicem ar boꝛis poſita eſt · Deſperacõ graciã obtinẽdi Contra dicit᷑. Ezechiel.i S. Quacũq; hoꝛa peccatoꝛ ingemuerit ommũ pecatoꝝꝛ & Timor reeadmandi Aug. Qñ ccidi erexit me. qñ ſteti teniit me. qñ iui duxit me. ita loquitur de domĩo. Exemplum dehnquendi. BGed ſtultus eſt qui videt ahqueʒz ca⸗ dentem ſi non ſit in eodem loto cautioꝛ:Conſuetudo peccandi: ſic balaã ↄſuetis mõſtris nõ curauit ꝙ aſina lo quebat᷑ Nui.2⁊2 Conſidentia de dei miſericoꝛ dia ipſum qñ penituerit reapiendi led hoc eſt peccare in ſpem Gregꝰ?. Miſericoꝛdiam dei debemus ern beſcere inſticdam eius nolumus ſoꝛmidare. De effe ctu pPenmitencte Capitulum Xx. Er pemtenciã ſoluit homo a pecatis: reſtitui᷑ ecleſie recotciliatur xp̃o:donis ſpſalibus ditatur de filio dya boli ſilius dei effict᷑ paradiſus aꝑitur. hec eſt que an gelos letiſicat impiuz iuſtiſicat-amiſſa bona reuocat· penã eter nam vitat· Iem pemtenda eſt ſcᷣa tabula poſt naufragiujʒ ad quã peccatoꝛ potvſt recurrere q;din eſt ĩ ſtatu pñtis vite qncũq; et quoaẽſcũq; diuumã clemẽciã voluerit iploꝛare. Duplex em̃ ẽ naufragiũ ſcʒ peccati oiginalis a pecati actualis. Sed de pᷣmo liberemur per tabulã baptiſmi que virtutẽ et efficadiaʒ acepit tabulã a tabula crucis xp̃i · De ſcðᷣo aũt liberamur ꝑ pnĩq; quã diuina clemenda puidit hommi.qꝛ peo peccatd actuali nõ põt iteꝝ baptizari Mota ergo ꝙ a reatu pecc ati liberamur ꝑ gram a ſequelis aũt pecatoꝶ per pemtentã et per partes peniten eie R miſera vero ꝑ gloꝛiam Mota qualiter oꝑa mertiſicata reuini ſcant · qꝛ liet veruʒ ſit ꝙ a pꝛiuatione ad habitũ non fit regreſ ſus in vita naturali.non tñ veꝝ eſt in vita moꝛali · Nam a pei⸗ uatione ad habituzʒ ooluntarius eſt egreſſus. ſcʒ a moꝛte tulpe ad vitam graue. Pade notandñn ꝙ ſitut peccata actualia tran leunt adu e remaent reatu ita bona oꝑa t᷑nſeunt acu a rema — ⏑, =—, ꝗ” Berxrtees tth nent merito. Scom aſt ꝙ manent dicunt᷑ viniſicari et mertiſfſ⸗ eari. Bona igit᷑ oꝑa q;diu ↄ-iuncta radici merendi dicunt vmd yn Aß aut ab illa ſepantur dieunt mori qñ reuertunt᷑ dieunt᷑ viui ſicari. qꝛ re deunt ad ſtatum ſue oꝛigimis ſcʒ caritatis. quia va lent ad moieꝛem radicationem caritatis. — ey a. xxi — =ęπ ☛ =. ——ʒ f art ibus penitẽcie in cõmuni(C Krtes pemtẽde integrales ſũt tres. ſeʒ ↄtritio· ↄfeſſio et ſatiſfadtio ·. Guis em̃ tõplementũ peccati poſſit eſſe in actu coꝛdis ſohus. vel coꝛdis a oeis ſimul vel trium “ nmul. tñ ad perfecnonẽ penitende exigit᷑ hoꝛũ triũ ag gregatio uint . liet ad eſſe ſimplex ſufficiat ↄtritio in aceu a& ↄſeſſio a ſauſfactio t m poſito Mon em exigit in his que habent eſſe ſucceſſiuũ q; . partes integrales ſint ſimul· ſed exigit᷑ m toto ꝙ habz elſe per ⸗ manens: O aũt tres ſint ꝑtes penitendie ſic oſtendit᷑· Penichcia di: em̃ eſt quoddã ſponta neũ iudiciũ in quo ↄtritio eſt quaſi que ℳ E dam dtatio· vbi ſequ᷑ rei apud iudim ſpontanea confeſſio. di Deinde ſequitur emende per indi em impoſite ſolitio · Sed m s hoc differt iudicium fſoꝛi a inditio poli · quia ibi cofeſſus m iure Idem natur hit abſoluit᷑.· Xha ſufficiencia iſtaʒ partium quia er iſta cirent᷑ per contrariũ ſcʒ vt pecato? culpam ammo deteſtet verbo acuſet a ſacto pumiet· Iteʒ ꝑ peccatũ offendit homo deũ eccleſiam a ſeipſum. ſed ꝑ cõtritionẽ reconceiliat᷑ homo deo; per gꝓfeſſionem eccleſie:p ſauſfadnonẽ ſibi. Item ille tres partes pe mitencie tres ſt᷑ diete quibo itur in terra ꝓmiſſiõis de quibo exo. Ibimꝰ viã triũ dieꝝ It ille tres ꝑtes viuificãt mostłer tres moe 4 tuos qͥs dñs ſuſcitauit:qꝛ ꝑ ↄtritiouẽ ſuſcitat᷑ puella m domo· u Horta. p ſatiſfactõem lazgarus de ſepulcro c4 Oe contritione Capitulum: xxn: Ontritio eſt do loꝛ vohinta rie aſſumptus ꝓ peccatẽ cũ ꝓPoſito ↄfitendi a ſatiſfadẽdi. Hec diffimtõ magiſtra n lis eſt· et ponit᷑ ibi dolo: ꝓ genere vo lũtarie aſſumptꝰ 1 Pomtur ad differenciã dolozis naturalis qui nõ eſt mentrius , p peccatꝭ ponit᷑ pꝛo materia doloꝝ ad dꝛãm doloꝛũ inuidie qi ⸗ eſt de bono alieno. Sit g diffinit ↄtritio put eſt aqus virtins ad alias partes addatur4 ideo pomt᷑ cũ ꝓPoſito ↄſitendi et ſa ſiſfauendi Nota ꝙ; toꝛ didtur durum qñ diuine niſpiratione ſe Kangenti nõ cdit ſed obuiat in affec u peti demeando⸗ Fragi Liber veꝛo dicitur qñ indpit a ꝓpoſito petcandi reſpikere- lit non dum totaliter duertatur. Conteri aũt diat᷑ qn voluntas ꝑfecte ab effectu peccati reſint. An contricione duplex eſt doloꝛ· Pnus eſt vo lun atis qui nõ eſt aliud qᷓ; peccati diſplincia. Klius eſt ſenſibilis . Primus eſt de eſſenqa ↄtritionis. a de hoc doloꝛe in⸗ telligit illud Hiere. 6. Luctuzʒ vnigenniti ſat tibi. qꝛ homo debet ex rõne magis velle nunqᷓ; peceaſſe q; vnigenitũ viuere Scðus vero doloꝛ nõ requirit᷑ de ðtritionis neœſſitate · ſed de eius pfecti one · qꝛ talis do oꝛ nõ eſt in nr̃a po teſtate · Nota ꝙ cõtritio põt tm̃ intendi ꝙ nõ ſolum culpa ſed tota pena dimittitur. Doc at᷑ pPoteſt ſien dupliater · Vno modo ex ꝑte caritatis que diſplieen eiam peccati cauſat qð ſit patet · qꝛ contingit tm̃ intendi carita⸗ tem in actu ꝙ; oogtitio inde ſequẽs merebitur abſolutionez ab omni pena. Klio modo fit illud ex parte doloꝛis ſenlibilis quã voluntas in contritione excitat. qnia em ille doloꝛ pena quedã eſt tantum poteſt intendi ꝙ ſufficit ad deletionem eulpe à pene Difſferentia eſt mter attritionem et contritionem lſicut inter in⸗ foꝛ me a ſoem atũ hm qð dict᷑ de ſide jnſoꝛmi a ſoꝛmata · Vtz⸗ aũt attritio fiat contritio diſtinguendum eſtquia ↄtritio dict᷑ cũ grada tritio · hoc aũt poteſt eſſe dupli ater. Vno me do ꝑ con cmitandiam. quia gratia aſſotiatur motui exiſtenti in anima et illũ inſoemat q̃ nuis non eliaat · Alio modo ꝑ cauſam ira motus a gratia elicatur. Primo modo attritio fit contritio.qꝛ ackus ille ſimplex manens m anima ſoꝛmatur adueniente gra ſRicut eoloꝛ adueniente lueæ. Scðo modo impoſſibile eſt ꝙ attri⸗ tio ſiat c tritio · Si queri᷑ qmdiu quis de pecatd dolene debeat Ruñdeo ꝙ ſitut dictMugo de ſancto victoꝛe · Deus qñ abſol⸗ ut hommem a vinculo peccati ligat eũ vmculo ppetue deteſta⸗ honis· Sed deteſtatio peccati petua duplex eſ Rouedam eſt in habitu ad quã homo ſemꝑ tenetur eti poſt ꝑfectam pecati re miſſionem de qua diat Rugꝰ.loquens de penitenæ · Semꝑ in qtut doleat a de doloꝛe gaudeat a non ſemper doluiſſe doleat. AKlia eſt deteſtatio etiã im actu ad hanc nõ tenetur homo ſemꝑ Baiendũ ꝙ; damnati et beati et hi qui ſunt in purgatoꝛio non habent ꝛtritionẽ ꝓprie huius hec eſt ratio· qꝛ in ↄtritione ꝓprie ſumpta tria ſunt.ſcʒ Gracia doloꝛ a effectus meriti ſatiſfact en In beaus aũt non eſt doloꝛ. In damnatis veꝛ non eſt gada. Et hi qiu ſunt in purgatdꝛio non merentur. = We confeſſione (Capitulum. xxin. „ — — — 27% — ☛☚ S - Gextus S Oaſeſſio eſt vt ait Augꝗ· per quẽ moꝛbus latens ſpe venie aperit᷑. Dec eſt confeſſio ſacramentalis. que eſt pars penitencie que couementer deſcribitur et per ma teriam que eſt peccatum. et ꝑ actum qui eſt aꝑire a ꝑ fineʒ qui eſt ſpes venie. Duplex eſt confeſſio. Quedam eſt mentalis que fit deo· a het eſt de iure naturah. Quedam eſt wocalis que ſit ho mini et hec non eſt de iure naturah. Igitur ante mearnationezʒ xp̃i ſuffidebat conſelſio mentahs. quia deus nondũ erat homo ſed poſtq; factus eſt homo debet ↄfeſſio fieri hmimi vicario xp̃i In hoc em̃ ꝙ miniſtris ſarr amentoꝛum dedit poteſtatem ligan⸗ di et ſomendi imſinuaut confeſſionẽ eis tanq; indiubus debere fieri. Sic ergo chriſtus confeſſionem inſtituit tacite· ſed apoſtoli pꝛomulgau erunt expꝛeſſe: Quamuis igitur in contritone di⸗ mittatur pecatum tamẽ conſeſſio vocalis eſt neœſſaria vel iure quando habetur opoꝛtunitas vel in pꝛopoſito.quando eam ar ticu lus neœſſitatis excludit et non contemptus religionis. Et iſta neceſſitas confitendi poſt contritionem non eſt m tali caſu. pꝛopter neœſſitatẽ remedij cũ pecatuz iazʒ dimiſſum ſit· ſed pꝛo pter obligatonem pꝛeœpti &- Confeſſio enim et ſatiſfadio ne⸗ leſſaria eſt non ſolum ꝓpter retonaliationem m indicio dei. ſed euam in iudido eccleſie. Quas circumſtancias teneamur confi⸗ teri. Mota ꝙ urcũſtanciaꝝ quedã ſũt trahentes in ahud genus leceacl. di coire cũ muliere ↄ»ingata et has tenet᷑ homo Onfiteri uedã ſunt agrauaes in eadẽ ſpecie · a haꝑ quedã ſũt agra uantes nõ notabiliter ſicut ſcienaa et hmõi has nõ tenet᷑ quis ↄñiteri.qꝛ ſunt ſieut venialia pcta.Quedã ſunt agrauantes no⸗ tabihter et has m quoſdazoꝑtet ↄſfiteri. Non em̃ ſuffiat illi q oentũ marcas de alieno habuit diere · Egd accepi alienuʒ cum hot poſſet veriſieari ſi acepiſſet tm̃ vnum denariũ .· Scðm alios ↄmunius ſed nõ tutius opmantes nõ oꝑtet⸗Que aũt ſunt circũ ſtancie agrauantes pecatũ notant᷑ in his verſibus: Xgrauat oꝛdo lotus moꝛa cauſa ſcienda tꝑs : Lucta pulilla modus culpe genus a ſtatus altus · Conditio numerus etas a ſcãdala ſexus Guis peccata alicuius nota ſint ſacrdoti· tamẽ opꝑtet ea ↄſiteri. q non ſunt ei nota vt iudici Gdiu poſſit aliquis differre ↄſeſ⸗ ſionem due opimones Quidam em̃ dicunt gPacrate: Enentt fiteri ſtatim habita opoꝛtumitate ſuffidienti. Alii dieunt ðmu⸗ mus ꝙ eũ confelſio ſit inter œpta affirmatiua nõ obligat. niſ Peo lodo et tꝑe. Ecleſia aũt determinanit in decretali ꝙ homo 2ſiteatur ſemel m anno.qꝛ ſemel in anno habet qmliber de ne M eſitate municare: In quatuoꝛ tñ caſibus tenct᷑ quis ante hot tꝑus oonfiteri · Vnus rõne ſacramen ti. qꝛ vult cmumicare vel clebꝛare. Klius eſt rõne ꝑieuli vt ſi in ꝑiculo moetis quis eſſzʒ Teraus eſt rõne ↄſcienae · vt ſi diear ſibi ↄſciencia ꝙ ſtatim te neatur ↄſiteri.Quartꝰ rõne dubii vt ſi nõ ſperat ſibi illo anno piam ↄſeſſoeis occurrere quã nõ hʒ· vel ſi habet caſuʒ de quo ſolus papa habet abſoluere · et modo habet copiã pem tencarii dñi pape. Si querit᷑ vtrum ↄfeſſio facta in motali valeat.dicen dum c ꝛfeſſio eſt n remediũ a in pꝛeœptũ. In quantũ eſt in re mediũ nõ valet in moꝛtali ſuſcepta · tñ abſoluit᷑ homo a p̃eepto ſicut etiã ſicte baptiſmũ ſuſcipientes.· Vtrum aũt ↄfelſſio ſit ite⸗ randa· Motandũ eſt ꝙ regulariter nullus tenet᷑ ↄfeſſioneʒ ſemel bona ſide ſacam amplius iterare· Sunt aũt quatuoꝛ caſus qui bus teenetur quis confeſſionem iterare · quoꝛum duo ſunt ꝓpter tonfeſſoꝛem et duo pꝛopter confſiten teʒ Pemus eſt · ſi confeſſoꝛr deſiat clauis potentie eo ꝙ non habet auckoꝛitatem ab illo pec catd abſoluere Becundus ſi deficit m eo clauis ſcienee: quia ne ſeit diſcernere vtꝝ hot peccatum ſit moꝛtale vel veniale. Ter⸗ aus ſi conſitens dimidi aut conſfeſſion em. Opoꝛtet enim vn ſiat confeſſio omnium que habentur in memoꝛia. Si wꝛo aliqᷓ exciderunt a memoꝛia non ideo reputari de bet confeſſio dimi⸗ diata Quartus· ſi contem pſit ſeu neglexit et oblitus eſt ſatiſſa dionum. Ham ſi ſciret et implere vellet non opoꝛteret confeſ⸗ ſionẽ iterare · Zi vero aliquis cadit in pecatuzʒ poſtq; bona fide ſeat ↄfeſſionem queſtio eſt· vtrum teneatur confeſſionem pꝛius facam iterum itorare et eſt opinio ↄmunioꝛ ꝙ non in ſpetie ſed m genere. lieet aliter quidem dicant · Mota ꝙ confeſſio facta per nuncium vel per epłam liet ſit quoddam opus bonum et me ritdꝛium· tñ inquantũ eſt pars ſacramenti nõ poteſt ſic fieri·qꝛ determmatam habet materiam ſcʒ3 actum ſermonis quo conſci⸗ enda homims mam ſeſtari conſuemt. Vnde ſine neœſſitate non licet aliter confiteri· In necſſitate veꝛo poteſt defectus per actuʒ Eequiualentem impien . 5 (Re qualit ate ⁊ effectu ↄfeſſiõi Ca.xxiiii Valis debet eſſe conſeſſio notatur in his verſibo. Sit ſimplex humilis ↄfeſſio pum ſidelis · Vera frequens nuda diſcreta hbẽs verecuda. Integra ſecreta lacrima ilis accelerata. oetis et accuſans.a ſit par ere ꝑata· Ad młta alet confeſſio · morte libemt.quia ſicut confeſſus in ſoꝛo con tentioſo damnatur · ſic in ſpñali lberamr. Deum hom ini mani —— — — — — — — ‚ N⸗ — — — —,,2— — — — —— — — w⏑ —— Boexrtüuiiuf« feſtat Kugꝰ. Si nollem tonfiteri non me tibi abſconderem ſed te mihi · Pulnem mentis ſanat Dierouiꝰ. Hulnus non mtelle⸗ ſtum tardius ſanatur. PBaradiſum aperit Rugu. O bꝛeue ver bum pecaui quod poꝛtas aperit paradiſi · Exem plum m latro ne dextro· Luœ. 23. Peccatum tegit. Vnde quedam gloſa. Si homo detegit deus tegit · Ammam diuinam emo llit · gloſa ſuꝑ illud. Delitum meũ cognitum tibi fea . Si homo agnoſcit deꝰ ignoſcit · Rnimuz iotundat Põ. In voc exultatiomis et cõſeſſi onis· ſonus opulãtis· ꝗntœſſoꝛes mulitiplicat: Sacerdotes em oant pꝛo ſuis confeſſis· Conſcientiam mundat Rugu. Conſi⸗ tendo fit homo de ſedo puleer · edus dyaboli rumpit · Bicut cũ aliquis ſecretum alterius detgit. Deo coniungit · Rug · Quid ꝓpius auribo tuis q; coe ↄfitens et vita que ex ſide eſt: ꝗn viaz ſalutis dirigit Prõu · Aui abſcondit ſcelera ſua non dirigetur. ergo econuerſo peccatum delet · Ps. Dixi cõſiteboꝛ aduerſum me miu ſti.meam. Satiſfadionem ſuꝓplet. Gloſa ſuper CMath. Jube mur confiteri peccata vt erubeſcentiam pauamur ꝓ pena Malum peecauet · Exemplum de dente putredo qui extrahituꝛ ne ahi putreſcant. Eui debeat fieri confeſſio¶ Capitulux xxv 5 Entaliter teneas ꝙ ↄfeſſio debet fieri ſacer doti habẽti claues que ſunt ſciencia diſcernendia ptãs ligãadi a lolnendi. Sd endũ aũt ꝙ; ſicit batiſmus eſt ſacramen tum necſſitatis ita penitencia· Vñ ſicut baptiſmus duplic hz miniſtz · vnũ cui baptizʒare ↄpetit ex officdo. ſcʒ ſacerdotẽ aliuz cui ↄmittitur diſpenſatio baptiſmi rõne necſſitatis. Ita et mi⸗ niſter penitende duplex eſt. Vnus cui ↄfeſſio fit ex offio ſicut eſt ſacer dos · Alius aũt eſt qui audiendo ↄfeſſionẽ vice ſu plere Poteſt la eerdotis in necſſitate. vt eſt laycus · Dicũt tñ aliqui q; tũ deeſt copia ſacerdotis nõ oꝑtet layco ↄſit eri.ſed ſufficit ſoli deo · Auãuis omnes lac erdotes claues habeant non tñ omẽs Poſſunt ligare et ſoluere. ſieut ex ↄmunicati · ſuſpenſi et heredic dampnat · Mon aũt eſt hoc ꝓprer defectuz odinis ſed qꝛ non habent materiam · ſeʒ ſubditos qui auferunt᷑ eis cũ exoõmunicã nir Poſſunt tñ tales baptizʒare: qꝛ hot eſt ſarramentũ neceſſi⸗ tatis..Poſſunt q; tales euehariſtiam ſeerare · qꝛ hoc ſubſtãcia liter ad heret oꝛdim · Ligare aũt et ſoluere adheret acadẽtalirer dimi Dicendum etia; ꝙ nulbis pot eſt abſoluene ↄfitentẽ niſi ſacerdos ꝓprius. ſed ꝓPrius ſacdos diut᷑ ſex modis. Pꝛimo ipſe paſtoæ eceleſie: ſedo ꝑ deꝛ᷑mmatõem ſuꝑioꝛis vt vicarii Tertie 5 Liber per pꝛiuilegiũ quibuſdã mdultum. vt ſũt fratres pꝛedicacoꝛes Dmmoes quarto ꝑ lienciam ꝓpni ſaterdotis non tn lieendaan tuꝛ niſi diſcreti ho neſti et noti · Auinto ꝓpeer neceſſitatem . qꝛ in ſtante moꝛtis artitulo quilibet ſacerdos poteſt abſoluè. Et pere mi abſoluunt᷑ ab illis apud ques ſunt. Ergo ꝓpter deſectuz ui ſacerdotis qñ ſeʒ eſt ydeota vel pꝛoditoꝛ ↄfeſſiomis. vel ſolet fſitentes mulieres peari. Junc em ſi non inuenit ahquem qui auctoꝛ itatẽ habeat effitit᷑ ei ſaærdos ꝓprius non quihbet. ſed di ſeretus et qui eſt notus vel ex oedine vel ex perſona. e ſigilo confeſſionis ¶apitulum: xxxi RXque gerunt᷑ exvrius in ſacramentis ſunt ſigna rez doti ſe ſubiicit ſignũ ẽ mrioꝛis qua quis ſubiicit᷑ deo Deus aũt pecatũ ilhus qui ſe ſibi ſubiicit per penitenuã regit. Vñ opoꝛtet de neceſſitate ſatramẽti ꝙ ſacerdos cõſeſſionẽ celet · Sũt a alie huius cellationis vtilitates. qꝛ per hoc hoĩes magis ad ↄfeſſionẽ attrahunt᷑. Simplicdius peceata ↄfitẽtur · Sacerdo s etiam nõ ſolum debet œlare peccatũ quod in confeſſione redpit H̊ etiã illa ommia ꝑ que polſſet peccatoꝛ vel peccatũ depꝛehendi Poteſt aũt penitens faœre vt illud ꝙ ſacerdos ꝓpter confeſſionẽ ſibi ſadtam ſciebat vt deus.ſciat etiam vt hõ- Et hoc ſacit dum henciat eum ad dicendũ. a ideo ſi dicat nõ frangit ſigillũ con- ſeſſionis. Si aũt querituꝛ vtrum id quod ſcit ſacerdos per ton⸗ feſſionem et ſeit alio modo poſſit reuelare. ſuꝑ hoc diuerſe ſunt opiniones ſed hec eſt verioꝛ ꝙ ſiue ſacerdos ſciat illud peccatuʒ ante ↄfeſſionez ſibi facam Ruaoſt non tenetur elare quantũ ad illud quod ſcit vt homo · Mota ꝙ iſte modus diendi dito tibi m cõſeſſione non claudit tale dickum ſigillum confſeſſionis qma non ſerua tur ibi ſoꝛma conſeſſioms. ODe ſat iſfactione: (Capitulum: xxvii. cut m bello reſtituta amiada non ſtatim remittit᷑ de itũ dampm illati ita poſt remiſſionẽ culpe in ↄtritio ne remanet debitũ pene ſatſfactoꝛie. Iniungit at᷑ ſac⸗ dos quedaʒ ad ſatiſfactioms fundamentũ ſicuut abſtinere a ptto a reſtituere ablata. Quedã miungit ad ſatiſfacio nis expedicõeʒ vt eſt vitare conſoꝛcia maloꝝ· Quedã miungit ad ſubſtanaaʒ ſatiſfactionis · vt ieiunare vigilare dare elemoſinã peregrinari et hmõi opera penalia· Quedam iniungit ad perſectione a ſecu ritatem ſatiſfactionis· vt ſunt opera ſupeꝛ erogationis. Satiſfa⸗ dio debet culpe reſpondere in tribo · ſcz in numero · Pã. auabo oꝝ que interius ↄtingunt Et ideo ↄfeſſio qᷓ̃ quis ſac ᷓ;— h — — 5 l 3 et u di — — ⏑ — — — ð e ſingulis ꝑtibus ſatiſfactẽis Gextus per ſingulos noctes lecum meum lacri meis ſtra me. figabo. In pondere Ruguꝰ. Libenter debet fcere immoꝛtalis futurus quecumq; faœret pꝛo differenda morte moriturus. In menſura Gregoꝰ. Tãto tẽpore debet in pemtẽtia eſſe quãto fuit ĩ culpa atria mꝗrunt᷑ in penitencia m duenientiã nõ m necſſitatẽ cꝓtibus eus in communi (Capi.xxvin Ktiſfadtionis quedam partes ſũt pemepales. ſcʒ oõ lieinniũ elemoſina Quedam vero ſunt ſetundarie que ad has reducunt᷑: ut vigilie ꝑegrinacõis a diſcipline Dioendum igitur ꝙ opera omma carnem affligentia redueun⸗ tur ad iemniugʒ · Omnia vero opera ſpũ aha ad oꝛationem Om nia autem opera miſericoꝛdie ad elemoſinam. Suffitientia par tium pꝛina palium poteſt accipi reſpedtu termini a quo eſt mo⸗ tus ſatiſfadnonis: quia per ieiunium reuocamur a contupiſcen⸗ uia carnis· per elemoſi iam a concupiſcentia oculoꝛum.per oꝛa tionem a ſuperbia vite. RKlio modo ſumitur ſuffidentia er iſta parte termini ad quem. quia per ieiunium bene odinat᷑ homo in ſeipo · ꝑ elemoſinã ad ꝓximũ·ꝑ oõnẽ aðd deũ. Tercio ſumit᷑ het ſuſficie tia ex parte materie de qua fit ſatiſfadtio. qꝛ ꝑ elemo ſinã de bonis exterioꝛis ſubſtãtie ſfit ſatiſfactio. ꝑ ieiuniũ ð bonis toꝛꝑis· ꝑ oꝛatione de bonis mẽtis· Quarta ſumit᷑ hec ſuffiaẽtia. ex parte modoꝝ ſatiſfaciendi. git em̃ ſatiſfactio tribus modis. vel ꝑ punitionem · vel ᷣm redemptionẽ· vel per ſupplicationem Primũ faumus ieiunando . Scðm elemoſinas dando. Ter eium oꝛando. Quinto ſumitur hec ſuffiaendia ex parte effectus. Per ſatiſfadnonẽ em tria magna bona nobis pueniũt. ſcʒ impetra⸗ no grade · remiſſio pene:expurgatio reliquiarũ culpe · Ad pꝛi⸗ mum videt᷑ valere elemoſina ꝓpter multipli cationez inter elſlo rum Ad ſecundum ieiunium ad tercium oꝛzatio. Elemoſina duplidter põt accipi · Kut intẽtione ſub⸗ leuandi neceſſitatẽ ꝓximi · et ſic eſt opus miſericoꝛdie Ant mtenooe recompen ſandi ꝓ debito offenſe diumne et ſie eſt opus iuſtide Vnde pꝛimo modo pertinet ad meritum vite Zecũdo modo ad meritũ dimiſſionis pene quia elemoſina ſic data eſt ꝓprie ſatiſfactoꝛia· De ieiunio quoq; ſciendum ꝙ in carne duo ſunt · Vnum eſt natum que debet ſuſtentari. Xalhud eſt vicaum qð debet domari · Jeiuniñn ergo quod natumz bᷣuat et viceum domat. bonum eſt et ſatſfactoꝛiumaliud veꝛo non. Li Omtio duplieiter habet fieri · Rut pꝛo impetratione bondeum et ſie eſt pars contemplationis. Rut pꝛo amotione maloaum: et ſic pꝛopꝛie pars ſatiſfadiomis · e iuſtificacione impii (Capitulum xxx Vſtificatio eſt motus ab inſtanda ad iuſticiã In iuiſti ſficacone impij quatuse reqniruntur. ſcʒ motus hbeĩi Abitni · et ðtritio. et mſuſio grade et remiſſio culpe; hoꝛum pꝛima duo ſu it ex parte ſuſcipientis . Klia veꝛo duo ex parte agentis.Predicka quatuo ſunt ſimul tem poꝛe. non na⸗ tura. Prioꝛitas autem et poſtenceitas que! bᷣm oꝛdiem natuie eſt redutitur aliquo modo ad oꝛdmẽ cauſe a cauſati. Inter iſta videtur hie d cauſalitatis elſe· Cauſaliter enim motus libeñ. a bitrii pꝛioꝛ eſt alis tnbus quia requiri tur conſenſus voluta⸗ tis m huiuſmodi mutalione. Holuntas autem et libe rum ar⸗ bitrium ſumuntur hic pꝛio eodemę· Pꝛopterea: motus iſte⸗ a ppellatur motus liben arbitnii. Iſte quoq; motus liberi aꝛ bitrii que conſentit deo. vt pꝛimo motoꝛi vocatur motus fidei gmda habet aliquid Ignitionis et aliquid affedionis ſictut fides imus ergo ꝙ; motus hberi arbitrii. ſiue motus fidei m deuz caulaliter eſt pꝛioꝛ q; motus quo de peccato quis ↄteritur · quia ſicut mn generatione peccati pꝛioꝛ eſt zuerſio q; auerſie 10. cũ dueꝛ ſio cauſet auerſionem · Ita in eius deſtructione peioꝛ eſt duerſio a Ru ꝑ libe? arbitriũ q auſio a creatura ꝑ t ritionẽ de peto Quod em pꝛimũ eſt in ↄpoſitione vlti mũ eſt in reſolutone. Iſti veꝛò duo motus ſcʒ liberi arbitrii et ↄtritiomis ſunt pꝛioꝛes q; gratia infunditur ꝗꝛ ſunt pamtoꝛia cauſa vt gra detur. Quã⸗ uis em deus ſine vlla Para tione poſſet impiũ inſtiſicare tamen reqnirit pꝛeparatio ex ꝑꝑ noſtra· qm ſidit requint pꝛłpara tio: ex parte matenie in naturãlh mutatione ad reapiendũ ſoꝛmam ita in mutatione vohintaria. hot nõ eſt ex impotẽtia agentis ſeð ſuſcipientis. Klia eſt ratio quia in iuſtifi eatione pectatoꝛis ſit intro dudio vmus ſoꝛme et expulſio dtrarie. Ideo reqnirun tur piedicka duo· ſciʒ motus liberi arbitrii diſponẽs ad gradie ſuſceptionẽ· et vtritio i. diſceſſus a peccato diſponens ad culpe expulſionẽ. Gradia veꝛo pꝛuis infundit᷑ q; culpa remittat᷑ quia per gr am culpa remitritur. ſicut intro duckõe Sime poꝛ eſt na⸗ turaliter ſoꝛma que expellit ex parte agentis q; illa que expel⸗ lenda eſt remoueri poſſit᷑: Qualit᷑ aũt iuſtificatie fiat mn inſtanii vel lu cceſſiue nota diſtmdionẽ⸗Poteſte em̃ iuſti fitatio duphat: accipi. ſiut et generatio. Ono modo vt dicat motũ ad iuſiũã tt klk EwEwE ife Perxtaus tum termino eiuſoem . et ſic ſit ſuceœſſiue· vt qñ ſucœdit ſuccelſt ua pteparatio· Alio modo poteſt acupi vt dicat ſolũmo do mu⸗ tationem ſine motu.hot modo fit iuſtſficatio in inſtanti.et hoe triplici ratione. Prima quia ſit virtute mſimita a ſimplia imme diate· SBecunda eſt quia fit in ſubſtanaia ſimplici ſciliz in mente Verda quia ipſa ſoꝛma.tam que expellitur ſcʒ culpa tam que introduatur.ſcʒ graua ſimplex eſt omnio · Ad illud quod ait Auguꝰ.ꝙ maius eſt iuſtificare im pium q; creare elum et ter rã Dieendum ꝙ maius eſt quantũ ad id quod melius eſt. ſed nõ quo ad modum ſadendi. Quamuis in iuſtiſicatione impii fit re ſiſtentia foꝛmahs ſciliz contranum.nõ tñ eſt ibi riſiſtenda effe⸗ diua quo aliqid reſiſtat agenti. ſceʒ deo cuius virtuti nihil reſ ſtere poteſt · In uiſti ſeatione impii aliquid eſt ex parte dei. et aliqud ex parte peccatdꝛis: a aliquid ex ꝑte eccleſie. Ex parte dei ſunt duo ſcʒ miſcða qua reatũ mdulget a iuſti dqa qua emẽ dam aliquãtuluʒz exigit.vel h̊ vel in purgatoꝛio.hoc ſignat᷑ ꝑ dueos diſcipulos quos miſit dñs in omnẽ locum quo erat ipie venturus. tunc quidem coꝛpaliter · nunc aũt per gratiã ſpũali⸗ lier. Ex parte etiam peccatoꝛis ſũt duo.ſcʒ doloꝛ a amoꝛ· a hec ſunt due mole quibo peccatum conteritur · que ᷣm legem non debont in pignoee obligari dyabolo. Ex ꝑte eccle ſie ſimiliter ſt duo. Primũ eſt meritũ a pꝛecipue xp̃i cuius meritũ eſt inhauſi bile. enam ahoꝛum ſanctozum qui ſecrrunt opem multa ſuper eꝛogatioms· que omnia ſub poteſtate clauium ſunt poſita· vt quid minuꝭ in vno membꝛo ectlehie muenitur in alio recompẽ ſetur. Vnde ſi aliquis non eſt membꝛum eccleſie non influit in ipſum mentum pꝛedictum. Gecunduz eſt indulgentia quã dat ectleſia per papam a epiſcopos. tñ vt ipſa mðulgentia tm va leat quantũ pꝛomittitur exigit᷑ auctoꝛitas et cauſa ſcʒ ↄmunis vtilitas ex parte dantis. Exigitur etiam ſides ſormata et obo⸗ Dientia. H eſt abſolnat illud ꝓpter quod dat᷑ ex ꝑte recipientis· De penitencia venmahum. Capitu.xxxi. „ Enitencia eſt remedium inſtitutum ad expianduz pec catum que debetur pena ſenlibilis que tũ debeat᷑ pee cato non ſolũ moꝛtaliſed ꝗ vemali · patet ꝙ penicẽcia emedium contra vtrũq; Tamen penitenda non eſt ſimplici ter de venialiabus ſed etiã de moꝛtalibus. qꝛ pemitẽdha mtrodu cta eſt ad reconaliandnm amicitiam ꝙ;; peccatũ moztale tolut. Lict ergo penitentia nõ ſit de venialibus. ſimp liauter tñ erit ꝑ acudeg:⸗ et hot trib modis. Pꝛimo rõne dubii. vt qn credunt᷑ Liber eſſe moꝛtalia. Secundo ralione ſtatuti vt eſt qñũ; homo qui cn e⸗ tut᷑ confiteri ſemel m anno non habet mſi vmaha. Terceio rõne peri oih vt qñ venialis delectatio ad hec perducta eſt ꝙ niſi ho⸗ mo ſe aùtat ab ea trahit immoetale· De remiſſione peœati veni alis ſciendũ ꝙ in duobus caſibo nõ remittit᷑· Primus eſt ſi talis habeat moetale peccatũ.quo miã ſine moꝛtali peceato nunq; di⸗ uiditur veniale · Liet econtra poſſit fieri·ſcʒ q; metale dimit⸗ tatur ſine veniali· Cum em̃ moetale peceatum tollat caritatem que vmuerlſa delicta operit· conſtat ꝙ exiſtenti in peccatd moꝛ tali nullum vemale remittitur. Setundus eſt qñ voluntas fixa manet in affectu alituius pcti venialis determmati: qm̃ idem il ind dolli nõ poteſt. a hoc multiplici rõne· Orima eſt qꝛ om̃e pet tatum remiſſiõe indiget quo ad duo:lcʒ quo ad culpam a quo ad penam. ſed nõ poteſt eſſe remiſſio ſceᷣa ſiue pꝛimaqꝛ quam⸗ vmi homo culpam habet debitoꝛ eſt pene. Culpa aũt in deoꝛdi natione vohintatis ↄſiſtit · Vnde volũtas ſic manẽs reoꝛdinari non poteſt alioquin duo o ꝓpeſita ſimul eſſent in eodez Rlia ẽ ratio quia manente cauſa non poteſt tolli effeckus. Sed volun⸗ tas inoꝛdinata ad aliquid eſt cauſa peccati vxenialis Vnde ma⸗ nente voluntate fixa in illo nõ remittitur ip̃ᷣm peccatũ veniale Sdienduz etiam eſt ꝙ vnũ peccatum vemale poteſt remitti ſine alteꝛo quia peccatũ moꝛtale qð maioꝛis ẽ adherẽtie poteſt ſine vemali: Klia ratio eſt qꝛ pctm moꝛtale ita deo diſplicz ꝙ fant etiam ipm peccantẽ diſpliee deo . ſed veniale qmuis deo diſpli ceat tuʒ inoꝛdmatũ ſit. non tñ ſacit ipᷣm peccantẽ deo diſpicere· quia nõ pꝛiuatur gratia ſed obnubilat᷑ in quantũ eius pceſſus impeditur ad exterioꝛa. à ꝓpter hoe vnuz vemiale nõ im pedir quin aliud vemitti poſſit · Tertia tatio eſt qꝛ vemalia nõ habẽt dnexionem ad mmmcem nec ex parte auerſionis: qꝛ nõ auertũt a ſũmo bono· net ex parte ↄuerſionis Ideo vnũ remitti pt᷑ ſine alio· Mon veæꝛo ſic eſt de moꝛtalibus. vbi vnũ nõ dimittit᷑ ſine alio quia moꝛtalia onexionẽ habent ad inuiveʒz ex ꝑte auerſio nis. quodhbet em moꝛtale auertit a deo lit nõ habeant dne⸗ xionem ex parte cuerſionis. non poteſt tñ vnum remitti ſine alis Ex pꝛedidtis collige ꝙ aliter ſe hñt ad inuicem venialia· et ali moꝛtalia. a alit᷑ moꝛtalia ad veĩalia. Moꝛtalia em̃ ſic ſe ha bẽt ꝙ vnũ ñ dimittit᷑ ſine alio veiaha ſit ſe hñt ad ĩuicẽ ꝙ vnũ dimittit᷑ ſine alio. moꝛtalia at᷑ ſit ſe hũt ad veialia ꝙ remitti pt moꝛtale ſine veĩiah. h̊ nõ veiali ſine moꝛtah cuiꝰ duplex ẽ rõ pᷣ ma ẽ qꝛ moꝛtale a veĩale ſe hñt ſiẽ hitus a diſpoſicõ h ſublato — — — 5— 1—U ð;IS - — — —, ſ⏑ er Z Sextus habitu põt manere diſpoſitio· et non econuerſo · Secũda ntio eſt· quia moꝛtale o ꝓponit᷑ caritati Peniale aũt feruoꝛi eius· ſed ſublata caritate tollitur et feruoꝛ eius:et non etonue:ſo. Per ꝗd dimittat᷑ peccatu veniale. xxii ND peccati vemalis remiſſionẽ nõ exigit᷑ nouus carita tis habitus· ſed ſufficit nouꝰ motus· quia pecatũ ve male nõ tollebat btutis hĩtuʒ h̊ ipedebat ip̃uis accũ Nota ꝙ peccatũ veniale nõ dimittit᷑ ſine ↄtritione. Cuius hee eſt ratio · qꝛ quãdiu manet voluntas in aliquo veniali nunqm dimttit . Sed voluntate auertere ab eo ꝗqð quus pꝛius volebat eſt diſplioere ei quod voluit. Talis aũt diſphcecia doloꝛ dtritio nis dicit · Sed ſciendũ ꝙ dtritio poteſt acupi triplict᷑. vel in ha bitu vel in actu.vel medio modo. Contritio in habitu nõ ſuffi cit ad peccati venialis dimiſſionez· quia tunc quicunq; haberet penitende virtutis habitũ non poſſet habere veniale peccatuʒ et ſic veniale petᷣm nõ poſſet eſſe cũ gratia· Cõtritio in actu nõ ſemꝑ requirit᷑ qꝛ ſequeret᷑ ꝙ pet̃m qð q̃s in me moꝛia nõ habet remitti nõ poſſet · ꝓpter hoc requirit᷑ ↄtritio me dio modo · ſcz vt pcĩm diſpliteat actualiter· vel explicite vel implicite · Dico autẽ implieite qꝛ talis actꝰ ſufficit. qꝛ diſpliæret explicite pctẽm veni ale ſi cogmitio fer ret᷑ ad illud. Notandũ etiã ꝙ tam feruens pt eſſe motus caritatis in deũ ꝙ oĩa veniaha peceata ↄſumit etiaz ſine actuali oogitatione ipſoꝝ · qꝛ qñ quis feru enter fert᷑ in deũ diſplicet ei ome qð a deo retardat · et ita liet explitite de pecca⸗ to veniali nõ cogitet. tñ in illo motu cõtinet᷑ implieite diſplicen da peccati venialis vel vmꝰ vel oĩm · Scendñ etiã ꝙ in dtricõe de venialibo nõ exigit᷑ ꝓpoſitũ nõ peccandi venialit᷑ · ſic in cõtri tione immoꝛtali exigebat᷑.ſed ſuffiat ꝙ diſphœat ei etia pcetm pꝛeteritũ · et infirmitas qua ad pctĩm veniale inclinat᷑· quis ab eo omĩo immuis eſſe nõ poſſit · ita tñ ꝙ voluntas non maneat ſixa in vno veniali.qꝛ illud ſit reuntũ nõ dimittet᷑ in otritione gnali net ſpedali· Duius aũt ſentencie het ẽ ratio:.qꝛ ptẽa moꝛ talia ſunt in ptãte nr̃a vt vitent᷑ nõ ſolũ ſingula. ſed etiã omĩa Hemale weꝛo et ſi ſingula vitari poſſint · non tñ omnia qð ex inſirmitate nature otingit· Multa ſunt ꝑ que tollunt᷑ peccata venialia que ꝑ tria ↄpꝛehendunt᷑.Primo ſitut omĩa que gr̃am cõferunt vt ſatramenta ectleſie Scðo illa quibo impedimenta feruoꝛis a gr̃e tollunt᷑ ſicut eſt aqua bñdicta que vᷣtutẽ mimiti nepꝛimit · et epãlis bñdidtio· Leruo exeritiuʒ hũilitatis ex ꝑte Liber nt̃ᷣa:ſitut eſt tonſio pectoꝛis· or̃o dñicalis· elemoſina·ieiumũ a hmõi. Ratio hoꝝ eſt.qꝛ eũ venialia dimittant᷑ ꝑferuoꝛẽ carita⸗ tis qui implidite· vl expheite ↄtinet omma illa que nata ſũt de ſe ſe uoem caritatis exatare dicunt᷑ peccata venialia dimittere- Talia veꝛo ſũt omnia que p̃dicta ſunt. Vñ cũ hᷣm qntitatẽ fer⸗ udeis ſit quãtitas remiſſionis ptzʒ ꝙ; ꝓut ꝑ iſta tria pnumerata maioꝛ vel minoꝛ exutat᷑ feruoꝛ qͥ vel ĩphieite vł explicite ↄtritõeʒ 2ꝛtinet plura vel pautioꝛa venialia dimittunt᷑. nõ tñ ſꝑ omnia De extrema vnctione (Capit ulum xxxiii Ediatoꝛ dei et hoim nõ ſolũ vocat᷑ heſus inquan tũ habet ſaluare . etiã xp̃s inquantũ hʒ vnctõis gram in alios diffundere. Unbus em̃ vicibo unctus fuit da nid Primo in modo pr̃is ſui in ſignum regni futuri hee ſignat vndtionẽ in baptiſmo·. Scðo mn ebꝛon ſuꝑ mdaʒ a poſtea młta bella habuit· Det ſignat vnctionẽ in ↄſirmatione. Tercio itxꝝ m ebꝛon ſuꝑ omnem iſrahel. poſt hãc in pacœ ſeg nauit. Dec ſi⸗ gnat vndchonẽ in extremis. De ſubſtancia huius ſarramẽti ſunt quinq; · Primũ eſt ꝙ vndionẽ fadiens ſit ſacr dos Scðm eſt m⸗ centio: Tertiũ materia ſeʒ oleum in irmeꝝ. Quartũ ſoꝛma ver boꝛum ſcʒ hec ꝑ iſtam ſanctã vndhonẽ &. quã ſoꝛmã debet dicẽ mungens· Quintũ eſt loctus inungendus quia ſit ad oculos ad aures ad nares· In hot ſacramẽto foꝛma verboꝝ eſt depcatiua qꝛ illud ſaeramentũ videt᷑ valere quaſi ꝑ modũ ſuffra gii. Dat᷑ em̃ ad effedum quẽ homo ꝑ opera ꝓpria poſſet ↄſequi niſi inſir mitas impeduet · Vnde notandũ ꝙ in aliquo ſacramẽ to foꝛma verboꝛꝛ eſt in ſola orone ſieut hit· Dixit em̃ Jacobo. Inducant peeſpiteros et oꝛent ſuꝑ eum · In quibuſda; ſacramentis ↄſiſtir m ſola enundiatione· ſicut patet in baptiſmo. XKit em̃ dñs.· Ba ptiſantes eos nõ fadens de oꝛ'õne mentionẽ In alio ſacramẽto ſic dicũt quidã ↄſiſtit ſoꝛma in oꝛõne et enũtiatione vt in ſacra mento penitencie Conſueuefr̃t em ↄſeſſoꝛes pꝛimo oꝛare dicetes KXKbſolutionẽ a remiſſionẽ e · Poſtea dieũt. Abſoluo te a pctis Cũ em̃ offendat deus et ecclia m peto ↄtra pᷣmũ merito fit oꝛõ et ↄtra ſcdᷣm abſohitio. Iſtud ſacramentũ nõ datur niſi adultis qui peccata venialia vident᷑ habere ↄtra que in ſtitutũ eſt · et ſic datur aliis ꝙ; infirmis in ꝑiculo moetis ↄſtitutis. Sanis em nõ da tur d ſurſum erigant. Si ſepe quis ad moetẽ infirmat᷑.ſepe pt᷑ inungi- htz in vna inſfirmitate nõ debz q́s bis inungi niſi eadẽ infirmitas ud ſaeramentũ quia habent aliud remediũ para tũ ſtcʒ pemitenciã. nec debet dari niſi poſtulantibo. qui deuotionẽ ſuaʒ; — —¶, — — — — , = — — — — ⸗ —— — — ☛☛ ☛n — — — — — — — ——— — — rrirrrrrrrre etb Gextus vltra annum ptrahatur. Ita ꝙ in vno anno ꝓpter vnam infir mitatem nequaq; bis inungatur - Effectus huius ſacramenti ẽ multiplex · Pꝛ imus eſt ſanitas duplex· vna pᷣncipalis ſcʒ libema tio ab inſirmitate ſpũali que ðↄtrahit᷑ ꝑ venialia.quibus amma debils effict ad exſe quendũ actum gre vl gloꝛie · Kla eſt ſani tas ſecũdaria que eſt quaſi effectus a ſig nũ pꝛioꝛis ſanitatis ſcʒ ſanitas coꝛꝑalhs· a hot veꝝ eſt qñ ſanitas toꝛꝑalis expedit ſani tati ſpũali Tunc em̃ iſtuð ſacramentũ cauſat vtrunq; ĩ ſuſcipi entibo digne. Interdũ em̃ vtilis eſt ſanitas toꝛꝑals · ſcʒ ad me ritum gloꝛie tuamulandũ.Valet etiã ad deuotioneʒ extitandũ ad velotioꝛeʒ tranſitũ ad celũ· In hot ſatramento ſic in eteris tria ſunt · Vnum eſt ſacram entum tm̃ · ſecʒ vndio exterioe · Kliud eſt res tm̃.ſcʒ effectus duphcis ſanitatis vt dictum eſt· Terciũ eſt ſacramentum et res · ſcʒ quedam vndio ſpiritualis in terioꝛ id eſt mentis interioꝛ iocunditas et ſolatium. (De ſacramento oꝛdinis. (Capi.xxxiiii. (Aand ſacramenta de quibus dickũ eſt pertinent ad ſta tum perſone · ſed duo de quibus dicendum eſt pertinẽt ad communẽ ſtatum eccleſie·quia oꝛdo pertinet ad ge nerationem ſpiri tualem · Watrimonium vero pertinet ad ge⸗ rationem carnalem. Dꝛdinem pꝛecedet pꝛimo tonſura.quia in omni tranſitu de ſtatu ad ſtatum ↄuenienter interponit᷑ aliqua diſpoſitio media · Vnde in tranſitu a ſtatu layeoꝛuzʒ ad ſtatum miniſtroꝛum dei ↄuenienter pꝛima tonſura interponitur · Fit eẽ in hat tonſura aliquoꝛum capilloꝛum reſedio in modum cozꝛo⸗ ne. quia in miniſterium illius aſſumitur cui ſer uire regnare eſt· Eſt itaq; duplex ſignum diſtincnuum in oedinatis.ſcʒ exterius tonſura et interius caracter · Adeſſe aũt oꝛdinis tonſura nõ pꝛe exigitur ſed ad bene eſſe·quia diſpoſitio cgruitatis eſt in ipſa tonſura ad oꝛdinem er nõ necſſitatis. Dugs de ſancdo victoꝛe oꝛdmem ſit deſcribit. Vꝛdo eſt ſignatulum quodda in quo po teſtas ſpũahs traditur oꝛdinato et officium· Dic nota ꝙ ſicut ĩ naturalibus dedit deus ſuperiora toꝛꝑa in regimen inferioꝛum ſic et in ſpũalibus quoſdam poſuit ſuꝑiores a quoſdaz inſerio res vt ill poteſtatem habeant ſuꝑ iſtos ſicut ſunt clerici qui pꝛe ſunt in ſpũalibus et pꝛmcipes ac iudics ſeculares qui pꝛeſunt in temꝑpalibus · De ſubſtancia hinus ſacramẽti ſunt ſex · Pꝛimũ eſt poteſtas ordinantis.quia opoꝛtet ꝙ ſit ep̃us· Scðm eſt ma teria. ſeʒ vndtio in ſacerdo tibus et tactus illoꝝ qᷓ tangenda ſũt Teranm eſt ſoꝛma verboꝛꝝ · Quartum eſt ſexus viril. qꝛ mulier sõ Liber non red pit caracterem oꝛdinis · Auntum eſt intentio . Sextum ẽ ꝙ oꝛdimandus ſit baptizatus· Baptiſmus enim eſt ianua oim ſatramentoꝛum. Quoddam eſt hic ſatramentum tm. vt viſibi le quo poteſtas tradi videtur. Quoddam eſt res tantum.ſcilicʒ gratia que confertur· Quoddam eſt res et ſacramentum.vt ca racker · Septem ſunt oꝛdines · Pꝛimus eſt hoſtiariatus.ſcdᷣus le⸗ ſtoꝛatus. tereius exoꝛtiſtatus: quartus atolitatus: quintus ſub dyaconatus.ſextus dyaconatus · ſeptimꝰ p̃ſbiteratus qͥ ẽ oĩm oꝛdinum ꝑfecuſſimus a terminus alioꝝ. Rlu em̃ ſunt quaſi ſex gradus quibo ad thronum deſcenditur ſalomonis. Rctus ho⸗ ſtiarioꝛum eſt locum cuſtodire confectionis ſacramentoꝝ ab hyſ qui immundi determmati ſunt . ſcz ab excommunicatis· Nckus lectoꝛ eſt ꝓphedas legere · Actus exoꝛiiſtarũ eſt arere demões er coniurationem ne dominent᷑ in ooꝛpoꝛe nondum bapaſato Uctus acolitoz eſt delignare lumen euãgelii in coꝛpali himine AKctus ſubdy aconoꝛum eſt oblationes accipere ab offerentibuſ et eas offeꝛre dyatono· Legere aũt epłam nõ eſt actus eoꝛum peinapalis ſed ↄueniens. Actus dyaconoꝶ eſt oꝛdinare hoſti⸗ as in altari · Pꝛedicare aũt vel legere euangeliũ eſt actus conſe quens. Actus pꝛeſbiteroꝛũ eſt conſecrare toꝛpus et ſangumem chriſti et hic eſt actus pꝛincipahs. Klius eſt ↄſequẽs · ſcʒ ligare et ſoluere · Per qu em actum pꝛeparatur toꝛpus miſticuz vt ſit aptum at ydoneum ad ꝑcœptionẽ coꝛꝑis xp̃i veri. In qualibet oꝛdine impꝛimiturcaracter.ſed qñ fiat hoc nunt dicendum eſt Doſtiariie quidẽ impꝛimit᷑ qñ datur eis clauis ligandi et diat᷑ eis. Sic agite tanq; rõnem deo reddituri pꝛo rebus que cũ cla⸗ uibus iſtis recludunt᷑· Lectoribus camcter imprimitur cũ ep̃us Pꝛrigit eis libꝛũ cũ debita ſoꝛma verboꝝ:. Exoꝛtiſtis imprimi tur cũ datur eis liber exoꝛciſmoꝝ cum foꝛma verboꝝ. RKoolits imprimit᷑ in verbis que dit ep̃us cum dat acolitis candelabzz Subdyaconis impꝛimitur qñ epiſco pus cũ forma verboꝝꝛ dat calcʒ vacuũ a tera vaſa quoꝝꝶ vſus eſt in confectionẽ eucha riſtie. Oyatonis a pꝛeſbiteris impꝛimitur qñ ep̃us imponit ma nus capiti cũ verbis ad hot ↄſti tutis.Pꝛedictos oꝛdines xpᷣus ex ertuit. Hoſtiariatuim qñ vendentes et ementes eiecit de tem⸗ plo. Ledtoratum exercuit cum in medio ſeniorum libeũ Yfaie aperiens legit. Exoruſtatum qñ demomiacos ſanauit. Acolita tum qñ dixit · Ego ſum lux mũdi. Sudyatonatum qñ lntheo ſe pꝛecinxit a pedes diſcipuloꝝ lauit · Dyaconatum qñ in cena HSiſtipulis coꝛpus et ſanguinẽ ſuum miniſtrauit et doꝛmientes ——— — — = — — – = — —, — — Gextus apłos excitauit. Pꝛeſbiteratum qñ ſe in ara crueis obtulit a qñ in ena panem a vinum in coꝛpus a ſanguinem mutauit. We qualitate oꝛdinandoꝛum (Capi. xxxv Valitas oꝛdinandoꝝz conſiſtit in duobus ſcʒ in fauediſ C vitandis. Fadienda ſunt hec. Sit in moribus pudicꝰ 43 d. ca· . In habitu honeſtus2zi. q · ꝗ ꝑ totum · Cibo potu temꝑatus. Ext᷑ de vita a honeſtate cleritoꝝ · R crapula Competenter quãms non eminenter lrãtus. Extna de eleckiõe Cum nobis · Manſuetus et modeſtus. 4l · d · c · I. · 2 per totuzʒ Tonſu ram deſerant clericalem. Extra de vita a honeſtate cleri⸗ coꝛum· Clerieus. Doſpitalis.iS·q:i· Qm̃ Doctoꝛ in pꝛedicatõe 4 d. c. 1· Coꝛrectoꝛ viciorum ꝑ virgam diſcipline ˖ 80· d . ca · 2 Exemplum prebeat bone vite · 3· q· 2. S. Poꝛro in ſinem. Bone fame · Fo · di · c.· I. Relidentiam fadat in eccleſia ſua vel beneſicio Extra de cle · non reliden. per totum · vmtũ ſufficiat benefieaum ha bens curam anmazz. Extra de pre: de multa. Bonus ſir gu bernatoꝛ familie. 48. diſti · Ne ceſſe · Dec ſũt clerids vitanda ſcz DOmne crimen moꝛtalis culpe. Extra de tẽtoꝛibo oꝛdi · ex tenore Non litigioſus · 46· d. c. S. Ecce a.c. ſequenti . Non cupidꝰ · ꝗα. di/ c · I· Non luſoꝛ. Extra de vi . a ho · cle. Cleriti Nõ negoua toꝛ Ext na de cle · vel mo.per totum.Nõ exereœat venatiões clamo roſas. Ex tra de cle. Vena per totumNon ſit mtõtinẽs.nec mu lienbo cohabitet · Extra de cle · ob ·˖ a nobis · NMõ ſitin tõmeſſati⸗ onibus 2a fabulis · 44· D. c. i· Mon interſit ſpectatulis inhoneſtis Exrra de. vi. a ho · cle · Cũ decoꝛ. Nõ immiſceat ſe negociis ſe⸗ cularibo · Ext᷑ ne cle.vel mo· Joculatoꝛibo a hyſtrionibus non debet intẽ dere · Ext de vi · àa ho · Clerici. Tabernas debent vitaẽ niſi in itin ere · Ex de vi. aQ ho . Cle. Poeas non debent negkgere Extna de cele · miſſe:ca·i. Juſtum iudidum non debent vendere · I.q:i:· Eeleſiaſtica ſatram enta non cum packo ſed gratis date. Extra de ſymo · Suam et quaſi per totum. Mon ſit excõmunica tus vel ſuſpenſus aut irregularis Extra de ſñia.excõmu · Cum illoeum MNMon apoſtata. Extra de apoſta · Cum. vltimo . Mõ lit ſymoinacus in oꝛdine vel beneſicio.i·q.i:a extra ð ſym.quaſi rtotum.Mon ſolenniter penitens· S0. di · penitens e ipſa oꝛoinatione (Capitulum. xxvi. Nte oe dinis ſu ſceptionem ſe quilibet ꝑ confeſſionẽ pꝛe paret. 24· d. c. vltimo · Inpeccatd moetali nõ acte dat Extra de tꝑibo oꝛdinis · Ad aures · Pꝛimam tonſuram non negligat. Mullus eꝛdimet᷑ ni exammatio pꝛecedet. 24· D. Liber per totum non acipiantur ſimul minoꝛes oꝛdine s cũ ſubdya onatu.net etiam duo ſacri oꝛdines ſimul ſed grad atim. Extra de tꝑibus · Lrãs Mec per lſaltũ acipiat qs oꝛdines · 52. d. c. I. Nec ab alieno epiſcopo ſed a ſuo.⁊2· d .· Perledtis. Ne c contra epᷣi pꝛohibitionem nec ſine titulo. Extra de vita a ho. Cũ bᷣm apłm: Neq; furtiue. Extra de eo qui fur.oꝛ· c..et vltimo Miſ ſam in qua oꝛdinatur totaliter audiat. TLangat omma que ſũt alangenda vnuſquiſq; in ſuſceptione ſui oꝛdmis·22· d. Perle QNdis. Mõ acedat niſi lientiatus à pñ̃tatus. Extra de ſcrutĩo.c Vnido. Jeiunus a iemno redpit oꝛdines. Extra de tꝑiby oꝛdi⸗ Lrãs. Mon reiipiant᷑ oꝛdmes nect ↄſerantur miſi tꝑibo ab eccle lſia inſtitutis. Extma de temꝑpibus oꝛdi. ca·1. a .· 3. Wulta ſunt ꝗ impediunt pꝛ'omouendum etiam ſine culpa liœt non ſine cau ſa · Mon em debet pꝛomoueri ignotus. Extra de peregrimis ca · 2Z. Bigamus. 26. 8. cunchs. Meophitus. 48. d. AQuomaz Coꝛꝑe vieiatus 16. q.:· Legi De illegitimo thoro natus Ex de filiis pꝛeſbiteroz c. I. Geruꝰ. Extra de ſeruis ñ oꝛ. c. I. 4.· 2 Obligatus ad ratiouma. qnq; repellitur ab oꝛdinibus. Ex p̃⸗ didtis patet dignitas clericalis. quia oꝛdin es non conferu ntur a quohbet nec cuilibet. nec in quolibet loto.nec quolibet tem⸗ Pꝛe. neq; qualibet die. ſed tempoꝛe miſſe . We ſacramento matrimonii (Ca xxx vi . Ktrimonium eſt legittima coniunctio maris er ſemme D indiuniduam vite conſuetudmem retinens. Watrimo⸗ nium per ſponſalia miciatur. Per ↄſenſum am moꝛum expꝛeſſum Per verba de pñ̃ti ratificatur. Per carnalem topu lam conſũmatur a ꝑfiuatur. Ad het aũt intelligen duz nota ꝙ; duplex eſt perſedio · Pꝛima eſt meſſe ſimpliater. Se cunda vero meſſe completo ſicut patet in puero in quo eſt perſedi o quã tũ ad eſſe hommis ſimplidier · ſed non eſt m eo perſectio quantuʒ ad eſſe ↄpletum pᷣm quantitatẽ a oꝑationem hommis. Eodem modo dicendum eſt de mat imomo m quo duplerx eſt perfectio Pꝛima eſt que fadit matrimo mũ ſeʒ cõſenſus animoꝝ ꝑ verba de pꝛeſenti expꝛeſſus. Et ad hant non exigit᷑ opula carnalis: Seða eſt perfectio que matrimomiũ conſũmat· et ad hanc exi⸗ gitur eopula carnalis.Wonũ matrimonii triplex eſt· ſeʒ ſide s vt neuter alieno thoꝛo matulet᷑·pꝛoles vt ad cultum dei nutri atur. Sacramentũ vt nõ diſſoluatur heet em̃ ecleſia ꝓpter im pedimenta matrimomi poſſit diuoecia facere · nũq; tñ po teſt nec debet matrimoniũ quod legiteime celebꝛatũ ẽ diſſo mere. Auia MU — — — — — — tur · quia ꝑ viros geneoloya texitur. Te ſtis caſtitatis ipſius · Quarta ne infamaretur⸗ ſi generaret non habens virum. Quinta ne velut incõtinens damnaretur quia H Gextus quos deus ↄuinxit homo non poteſt quãtecunq; auctoꝛitat ſit ſeperare. ſoluitur tñ matrimomũ per moꝛtem. Ocienduz aut ꝙ; duplex eſt ciunctio in matrimomio. a duplex eſt moꝛe coꝛpꝑis coꝛreſpondens illi · Eſt em coniunctio ſpũalis per ↄſenſum am⸗ moꝛum que ſoluitur ꝑ moꝛtem ſpũalem hora qua homo moꝛi tur mundo ꝑ religionis ingreſſum. Klia eſt coniunctio carnaliſ tõmixtionem ſexuũ que ſoluitur ꝑ moꝛtem coꝛꝑalem · Cauſa matrimomi quadeuplex eſt ſeʒ effiaens vt ↄſenſus animoꝝ ꝑ verba de pꝛeſenti expꝛeſſus. Materialis vt ipſe ꝑſone legittime Foꝛmalis vt benedictio et annuali ſubarratio aQ hmõi maliſ cauſa duplex eſt vna pꝛinapalis ſitut eſt pꝛolis per eatio a foꝛ⸗ nicationis vitatio· quia matrimomum nõ ſolũ eſt in officũ ſed etiam in remediũ. Inſtitu tum aũt fuit pꝛimo ſolum in officinm Klia eſt ſecundaria et illa multiplex eſt Vnde verſus. Hoſtes concihat a eo diſcernit᷑ heres. Bis ligat alma notat ius t᷑nffert auget amoꝛem. Quadꝛuplex diſtinguitur matrimomũ. Pꝛimũ eſt earnale inter virum et mulierem. Sc ðᷣm moꝛale inter deũ animam in ecleſia militanti per grãm · Terciũ allegdꝛitũ inter xp̃m a eleſiam· Quartũ anagdicũ inter deum àQ ammam in ec cleſia triumphante per gloꝛie coniunctionẽ . Poteſt quis ace⸗ dere ad vxoꝛẽ quatuoꝛ detauſis · ſcʒ cauſa pꝛohs· cauſa red dendi debitum · cauſa vitande intontinentie · Iſtis tribus modis non eſt peccatum · Quartd poteſt caulſa fieri explende libidmis · et h modo peccatũ eſt · vel meetale vel veniale lm ꝙ libido eſt moꝛ⸗ talis vel vemalis · Fit aũt peccatum quinq; modis in tõ iugali toitu · Vnde verſus. Quinq; modis peccat vxoꝛe maritus abu tens. Lemꝑe mẽte loco tõditione modo.Nlota ꝙ vxo dimiſſa pꝛopter foꝛnicationem retonuliatur viro multis modis. Vnde verſus · Vlcio mechatur retinetur retonaliatur. Abſens pꝛo⸗ ſtituit ius fraus reuocant mulierẽ · Tria ſunt oꝛnamenta ſpõſe Knnulus in digito. monile in pectoꝛe · coꝛona in capite · Pꝛimũ ſigni ſicat oꝑis puritatem. quia in manu eſt opus. Setundum affectus ſinceritatem. quia m pectoxe eſt affectus · Aeraum con templationis claritatem. quia in capite perſpicacitas intellectus Beata virgo multis decauſis fuit deſponſata viro · Pꝛimo vt delig naret ipſa beata virgo eccleſiam deſpenſatam xp̃o que ſi⸗ militer virgo eſt. Secunda vt per ſoſ oꝛigo eius oſtendere Lercia vt ioſeph eſſet te Liber de tribbu erat ſacerdotali· a tales conburebant᷑ · Alie aũt adul tere lapida bantur. Sexto vt virgo viri ſolatio ſuſtentaretur. Septimo vt partus dyabolo claretur · Dctauo ne indei xyp̃m tanq; illegitimũ iuſte perſequi viderentur · Nono ne legi que dommendat matrimonium contrarian dñs videretur. Nota ꝙ; 12 lunt impedimenta matnimomi. Vnde veꝛſus. Erroꝛ condi⸗ tid votum cognatio crimen. Cultus diſparitas ius eꝛdo hga⸗ men honeſtas. Si ſis aſtinis ſi ſoꝛte toire ne quibis. DMec ſotian⸗ da vetant connubia iuncka retractant & (Explicit lber ſextus. Encipit pꝛologꝗus ſeptimi libi. Inale iudiaũ quedam ſunt antecedencia quedaz qualſi contomitanda a quedam ſequentia. Xnrecedencia indi aum ſunt tria. ſeʒ pena purga toꝛia q eccleſie fuffragia at perſecutio antichriſti. Contomitandi inditiũ ſunt duo viczʒ Conflagratio mundi a reſuꝛ redio coꝛpoꝛum. Conſequentia iu digaum duo ſunt ſcʒ pena infernalis a gloꝛia celeſtis⸗De quib⸗ per oꝛdinem dicendum eſt. Z — Uncipiunt tytuli capituioꝝ ſeptimilibꝛi E purgatoꝛio.ca· .· De reſuꝛedione genereli · ca. 5. De acerbitate purga De indictio extremo. ca· 16. toꝛii· Capitulu. 2z. De indicantibus. capi. 17. De ſuffragüs eccleſie. ca z. De indicandis. Capitulũ. /8. Quoꝝ ſuffragia peoſint· ca· 4 De innouatione mundi ta. 19 Ht rum indulgentie defunchis De penis inſermi. cap· zo. valeant ˖ Capitulum. y. De diuerſitate penarũ. ca. zt. De aduentu antichriſti · ca · 5 De gloꝛia celeſti. Capi ·22· De mala vita antichriſti . c· ?. De dotibus in cõmuni · ca. 23½ De quatuoꝛ modis quibo de De dotibo aie in gnali. e.·24· apiet- Capitulum. 8. De eildem in ſpeciah. ca.25. De ſequadbus antichriſti · c. 9 De dotibus coꝛpoꝛis in gene De gog et magog. ca· o.,. ali. Capitulum 26 De helya a enoch.capi.iſ. De eiſdem m ſpedali. ea·22. De duracoe hꝰ ꝑſecucõis.c· z De aureolis in genere. ca· 28. De moꝛte antichriſti · ca · 3. De aureolis in ſpecie ca · 29· De ↄflagꝗ ratõe mũdi.ca·J· Enũůatio celeſtiũ gaudioꝛzꝛ · · 30 — — Geptuanus ẽ purgatoꝛio: ( Capitulum. Pꝛimum Vrgatoꝛius igms coꝛꝑalis eſt per quem timmmodo ſpũs iuſtoꝛum qui in hac vita non impleuerũt pem na am. nec ſati ffactionẽ condignam affliguntur. DHy qui ſunt in purgatdꝛio ſpem habent euaſionis quia ſeiunt ſe nõ eſſe in inferno a tñ pꝛopter pen arum magni⸗ tudinem hot aliqn non aduertunt. MWul ſunt ra tiones quaè opoꝛtet eſſe purgatoꝛium. Pꝛima ratio eſt · quia hm Ruguſti⸗ num tria lunt genera hommum · Audam enim ſunt valde mali quibus non pꝛoſunt eccleſie fuffragia. Quidam valde boni qui bus non ſunt neceſſaria· Quidã non valde mali net valde boni ſciliet qui habent vemalia. Et hys debe tur pena purgatoꝛia. Secunda eſt quia ſicut ſumma bonitas non patiatur ꝙ bonum remaneat irremuneratũ.ita ſũma iuſti da nõ pattur ꝙ malum remaneat impumtũ . Tertia eſt qꝛ diume lucis tanta eſt digni tas qꝙ eam ſoli mũdi coꝛdis oculi eer nere pñt · Vnde o poꝛtet ꝙ quiſq; veniat ad mundiciã baptiſmalẽ antec; ðſpeckui dñi reß⸗ ſentetur. Quarta eſt qꝛ culpa eſt offenſiua maieſtatis duime. et damnoſa eccleſie et defoꝛmatiua in nobis ymagims diuine. S3 offenſa requirit punitionẽ a damnũ reqrit ſatiſfadionẽ a defoꝛ matio expurgatõez : ꝓpter h ncte ẽ ꝙ peto pena ł hic ł alibi re ſpondeat pumtiua. Quinta eſt qꝛ ↄtraria ↄtrariis curantur. ſed peccatũ oꝛitur ex delectione a libidme. vñ deleri habet ꝑ penã Sexta eſt qꝛ nulli debet negligendia ſuffragari. ſed ſi talis non pumiret᷑ in futuro videretur in futuro co modũ expoꝛ tari de ne⸗ gligencia pemitentie dilate. Septima eſt qꝛ iuſtũ eſt ꝙ ſpũs qiꝝ oontempto ſũmo bono ſe ſubiecit infimo·-peccato ſubiiciat᷑.poſt ea inferioꝛiboipenis · Nota ꝙ anime poſtq; ſuffidenter in igne fuerint purgate ſtatim euolant ad gloꝛiã:et hoc ptz młtiplii᷑ ratione. Pꝛima qꝛ poſt purgatione nulla remanet m aia dilſi militudo ad gloꝛiã. Vñ merito iln debet iũgi. Scðo qꝛ ianua celi ſempꝑ illis eſt aperta qui obſtaculũ nullu hnñt. Tercio qꝛ ne ceſſe eſt illos ſpũs m quibo eſt caritas ſurſum eleuãs a mhil re⸗ tar dans ad gloꝛiam eleuari· Quarto qꝛ cũ deus ſit pꝛonioꝛ ad miſerendum q; ad puniendũ merito debet purgatos diungere gloꝛie · quos purgandos ſubiecit pene. Quinto quia nõ punit deus bis mnidißm. Vnde cum iſte ſufficienter ſatiſfecerit in penis igniũ nõ debet amphus pumii in dilatione pᷣmioꝝ. Sexto qꝛ poſt purgationem nondt talis eſſe in purgatorio nec ĩ lym bo quia nõ eſt de numero illorũ pueroꝝ · nec in infſerno · qꝛ nõ hẽ Liber moꝛtale peccatũ · ergo opoꝛtet eũ eſſe in elo.qꝛ poſt moꝛteʒ nõ ſunt aha reœptatula animaꝝ · Septimo qꝛ efficatioꝛ ẽ caritas qᷓ; miqᷣtas · ſed iniquitas ſtatim ducit ad ſuppli uũ ergo caritas ſta tim duct ad pꝛemiũ · Octauo qꝛ ceſſante impedimeto coꝛꝑa gꝙ⸗ uia feruntur deoꝛrſum leuia ſurſũ ſic ſpũs maloꝝ remotd car⸗ nis on ere ferunt᷑ ſtatim ad lotũ ſupplicioꝰꝝ ꝓpter pecati graui⸗ tatem. Gpũs vero bonoꝝ ſi nõ ſit impedimentũ ahcuius culpe vel pe ne debite ſtaum feruntur ad locum pꝛemioꝛum. We acerbitate purgatoꝛi (Ca.ii Mpurgatoꝛio duplex pena eſt. Vna eſt pena damm de carencia dine viſionis Klia pena ſenſus de affliciõ e ignis a qñtũ ad vtrũq; mĩma pena pugatdꝛii maioꝛ ẽ maxĩa pena mundi Iſtud patet de pena dammni quia affectus deſiderat ſummum bonum poſt hant vitam ab amimabus ſancus inten ſioꝛ eſt q; aliquis effectus rei tꝑahs. In vita iſta maxim e cum im tempus habendi aduenerit. Ideo carencia eius moleſtius tolleratur. Iſtud quoq; patet verum eſſe de pena ſenſus qꝛ tum doloꝛ nõ ſit eſſendaliter ipſa leſio.ſed leſioms ſenſus tantoma⸗ gis dolet amnima quantomagis ſentit ſenſitiuum aliqð · ꝗdeo ab igne in ipſam age ntẽ maxime leditur a affligitur · Mota cauſa aterbitatis pena purgatoꝛii hec eſt. quia cũ deus plus querat emendam q penam pluus ponderat m pemuengde virtute bone voluntatis quã penam afflidhonis · Vnde p lus ponderat deus modicam penam voluntariam m pꝛeſenti q; multam non ita vo luntariam in futuro ſitut phlis valet modicum auri ꝙq; multum plumbi· Vñ opoꝛtet vt illud quod deſiut in voluntad ibi ſup⸗ pleatur in acerbitate · De igne qui purgat ammas ẽ loqui du pliciter. Vel quantũ ad id quod pꝛimo affligit ſit eſt coꝛporeꝰ Vel quantũ ad illud quod ꝓxime affligit et im mediate ſic eſt coꝛporeus. Pꝛimo modo diatur ignis nature. Secundo modo dict᷑ ignis limilitudinarie· ſicut diatur leo verus et leo pickuſ Vtrunq; tangit Gregdꝛius qñ diat in eo ardent dum ardoꝛeʒ vident Alle aũt ignis coꝛporeus duphaiter poteſt conſiderari. Primo vt eſt inſtrumentum nature·.a ſic agere poteſt in coꝛpuſ non in animam. Secundo ꝓut eſt inſtrumentum diuine iuſti⸗ tie.ſic agit jn animam impꝛimendo illi ſpedem ſuam per quam affligitur qꝛ violenter ſpedie illa infoꝛmatur · Sicut eniz anima hm oꝛdinem nature vmtur coꝛpori vt inſtituat vitã ſic merito ym oꝛdinem iuſtidie vnitur igmi a quo ſuſcipiat penam. Nota ꝙdemones non pumiunt ainmas m purgatoꝛio· ſed illuc eas / Geptimus addutunt · vel euam aſſiſtunt vt cm uniter diet᷑. Ex pꝛemiſſiõe tñ dei demones in hac vita qñq; bonos affligũt. Cuius hec eſt ntio ˖ qꝛ in pnñti durat pugna mieꝛ hoĩem et demonẽ qui habz in eo ptãtem exer cicii· ſed poſt hanc vitam nõ ſic. vñ a aer iſte cahginoſus ẽ aſſignatus demombo magis WPt᷑ temptãdi officiũ q; ꝓP ſuppliciũ· De lodis penalibo qͥt ſint a vbi ſint.·q̃re ſuß li. quar o in capitulo · De deſcenſu xp̃i ad mfirmos. Sciendũ tñ de loco purgationis ꝙ duplidt᷑ aſſignat᷑· aut m legẽ cõmunẽ et ſie eſt m vno loco ſcʒ in parte mferm urca lymbum patrum Kut ſm diſpenſationem ſpecialem. ſic purgant᷑ anime aliqñ ĩ lodis diuerſis in quibus pecauerũt. hoc fit aũt ꝓpter aliquam ſuã releuationẽ ꝓpter ſuffragia eoꝝ quibo a pparent ĩ illis loc vel etiã ꝓpter aliquã viuenciũ ediſicationẽ.ꝗ gins aũt ille plus vel minus cruciat. m ꝙ quis plus vel minus de cremabili ſecũ tulit · Opo:tet em pꝛriuſq; dei fanes videatur q; lignum ſenum ſtipula:imaiozꝛa mmora amediocria veniaha ꝑ crematione to taliter conſumant᷑ · Predicka vero pene diuerſitas nõ eſt ex din ſitate ignis agentis ſed ſubi edi pauentis· ſicut ſub eodem ſole vnus plus eſtuat alter minus. vt diat Griegꝰ. Neceſſe eſt autẽ vt ait Rugu ·ꝙ tm̃ vrat doloꝛ quantũ heſerat amoꝛ. Tant eĩ quiſq; equetu diu aus quanto affectus eius venialibus ad⸗ he rebat ſoꝛcius .⸗ . uffragiis eccleſie (Capitulm uii ſicut ꝑtinet ad ſeueritatem diuine iuſſiie bonos ꝗpter venialia in purgatoꝛio puniri ita ꝑtinet ad bomtatem diuine miſeriooꝛdie eoſdẽ ꝑ ſuffragia releuari· Proſunt er go ſuffragia deſundtis nõ ad meritũ vite eterne · ſed av abſo⸗ lutionem pene· Et hoc vel ad penaꝝ mitigationẽ vel ad celeri⸗ oꝛem penarum hbe rationẽ · Sunt aũt quatuoꝛ mõi generales ſuffragioꝝ ad quos omnes alie educunt᷑· ſcʒ oꝛatio ieiunium. elemoſina. a ſacramentũ altaris quoꝝ numerus ſic acipitur. Am̃ deſundi poſſunt abſolui a pena duobus modis ſcʒ ꝑ viam gratie · vel ꝑ viam iuſticie. Per viam gr̃e duplater fit· Primo per intereſſionẽ publicam capitis que eſt in oblacõe ſacramẽti altaris · Scðo per ſmnterœſſionẽ quaſi pꝛiuatam mem bꝛoꝝ ſcilicz Per oꝛati ones iuſtoꝛum. Smiliter ꝑ viam iuſtide duplidter ſit Pꝛeimo ꝑ modũ redemptioms pene. ſſcʒ ĩ elemo ſinaꝝ lar gicõe Secundo modo ꝑ modum ſolutionis pene . ſcz in iemmioꝛ affli⸗ dtione. Si aũt quentur qñ intipiat valere defuncto illud quod peo ſe ſieri mandauit. Dicendũ eſt ꝙ opus operans meritum Liber ackoꝛis ſtatim conſequitur moetuus de bonis que pꝛecœpit pꝛo anima ſua fieri.ſed non ↄpus operatum-fructum ip̃ ius operis quouſq; opera ſiunt.quia pꝛimum valet ex merito abſoluto. ſed lecundum. ex merito condinonali; ¶ Quoꝝ ſuffragia ꝓſint a quibꝰ (Capi iui „ O hoct ꝙ valeant ſuffragia requirit᷑ aliquid ex parte ſa clentis: a aliquid ex parte mortui reci pien tis-Ex par⸗ te facientis requritur ꝙ ſit in earitate a ꝙ intentionem ſuq; dirigat ad illos quibus vult vt opera ſua pꝛoſint· Diſtin guendum tñ eſt hic ꝙ fuffragia per malum pñj t fieri du pliciter Hel vt per auctoꝛem a ſic non pꝛoſunt niſi ſoꝛte per ac idens. ſcʒ in quantũ ꝑ elemoſinas mali homis excitantur bom paupeſ ad oꝛandũu ꝓ deſundis · Vel vt ꝑ miniſtrũ · a hoc dupliciter. Pr q uia faat ea vt miniſter publicus dei et ecleſie. ſicut qn ſacer⸗ dos malue celebrat miſſa vel agit exequias moꝛtuoꝝ a talia ſemꝑ pſunt quia malida miniſtri nõ nocœt operi boni auctoeis ſicut ptzʒ in dno iuſto dante elemoſinã. per malũ ſeruũ. Si vero faat ea vt mmiſter pꝛiu ie perſone exiſt etis tñ in caritate ſiue deſunch ſiue alterius et taha ſemꝑ ꝓſunt qꝛ liet opus iſtud ſit moꝛtuũ quo ad miniſtrũ· nõ tñ quo ad auctoꝛẽ · Bed ſi malus mimiſter fatit anqua de mandatd eius qui nõ eſt in caritate non ꝓſunt · Kliquid etiã exigit᷑ ex pare reupientis. Ad hot ꝙ luf⸗ fragia ꝓſunt illi · Pꝛimũ eſt ꝙ ipſe ſit m can tate· Vnde non va lent hys qui ſunt in inferno. qꝛ ſunt a toꝛꝑe xp̃i miſtico ſeꝑau- Vnde nulla ſpũalis influentia puenit ad eosſicut nec influen cia co?ozalhs valet membꝛis a cꝛꝑe ſeꝑatis. Gcðm eſt indi⸗ gentia · Vnde non valet beatis quia nõ ſunt adhuc in via ſed in termmo. nec poſſunt ad altioꝛa conſcendere ſed poaus econ⸗ uerſo illoꝝ ſuffragia pꝛoſunt nobis · Vtrunq; ẽ in hys qui ſũt in purgatdꝛio ſeʒ caritas à indigentia · Vnde ſlic homo poteſt ſatiſfacere pꝛo alio vimente qui per ſe non valet ita poteſt etiam pꝛo defuncto · Mota ꝙ ſuffragia defunctis pꝛoſunt ?m magis a mimus ꝓ d iuerſitate meritoꝛum m moetuis · vel ꝓ caritate viuo rum. qu magis ſolicitantur peo ali qui bo qꝙ; pꝛo ahis. Illa emzʒ ſuffragia que ſpedialiter fiunt pꝛo aliqui bus plus valent illis qꝙ; abis liæt etiam aliis aliquo modo o municentur. Buffragia vero que cõmuniter fiunt pꝛo defunctis qmuis ommbo pꝛo mo dulo ſuo pꝛoſint· Allis tñ amplius qui dum elſent in ſtatu vie magis mermerunt vt ſibi pꝛodeſſet· Guis autem vt dickum elt ſuffragia non pꝛoſint hys qu ſunt in elo.nec illis in inferno⸗ Geptimus tamen aliquo moðdo pꝛoſunt etiam illis. Vnde notandum qp ſuffragia valent ills qui ſunt in purgatdꝛio per modum pur gationmis:valent ſaluatis in celo per modum oo niuncdtionis. qꝛ multiplieatio ſaluandoꝛum augmentat gloꝛiam acidentalem Valent damnatis in inſerno per modum diuiſioms.quia quã toplures ſaluantur per meritum ecteſie· tanto paucioꝛes dam nabuntur· Et ita minoe erit pena ꝑ ſubtradionem conſoꝛci il⸗ loꝛum. Valent etiam ipſis facientibus per modum meriti. G pꝛo paruulis moꝛtuis delebꝛantur miſſe defunctoꝛ um. DHoc nõ fit pꝛopter eoꝛum indigenti am eum ſtatim euolent ad celum h po gratiarumadti one- Vtrum indulgentie valeant pꝛo defun rtis. ¶ Capitulum. quintun pales indulgentie pꝛoſunt defundus in purgatoꝛio. t patet qꝛ crux datur alipñ pꝛo duabus vel quatuoz vel deem animabus. In eœlelia em̃ eſt thezaurus meri zum tam xp̃i quaʒ; perfectoꝝ de quo ſolus papa qui claues habet huuis theſauri ꝓ necœſſitatibus ecleſie poułſt acipere et diſpenſare · Alii aũt ſitut epiſcopi non habent in hys poteſtatẽ generlem ſed limitatam a nõ mſi ꝑ ſummi pontiſfius diſpen⸗ lationem. Dicendũ ergð ꝙ papa ꝓpꝛie nõ abſobiit defundos a pena ſed quaſi ꝓ eis ſo luit ð cõmuni theʒauro eccie ſitut alit liberat credi toꝛ debito: em dũ a debito eũ abſoluit à ahr ami cus debitoꝛis dum ꝓ eo debitũ ſoluit · ſed viuentes vtroq; mõ abſoluit papa· Illig aũt quubo dant᷑ indulgencie non pñjt eas vlterius dare.nec viuis nee deſundis. a h duplia rõne · Pꝛimo q? indulgentia nõ eſt donũ collatiuũ gratie ſed pꝛiuatiuũ pene Pꝛiuatio aũt cũ mqil ſit aliis tõmunicari nõ poteſt. Scdðᷣo quia dare indulgencã auckoꝛitatis a iuriſdidioms eſt q; ñ habent layci eo ꝙ indugencias reeipiũt · Vnde nõ poſſunt im pende re defunctis indulgendiam ꝑ auctoritatem. ſed lolũmodo bomi ope tis ſui ſuffragium ꝑ caritatem. Papa vero vtrumq; poteſt. e aduentu antichꝛiſti (Lapitulm ri Mtequã veniat dñs ad iuditium tegni romani fiet derfe ctio. Nam ſicut diet glo. ſuꝑ ap'm Pꝛius erit diſceſſio Iab vtroq; imꝑio qua impleta aderit antixp̃us · Dit ex paren tũ ſemmibo ↄcepietur.ſed poſt conceptum deſcendet ſpuſ malignus in vterũ matris cuius virtute et oꝑpatione demtceps puer naſccetiir a aletur ac adoleſcet ꝓpter ꝙ Rlius p̃dicanoms diat᷑· Maſcet᷑ at᷑ in babilonia de tribu dan. ſicut dicit g loſa ſup apłm. Poſt hoc veniet in hieruſalẽ e eircu ii dit ſe dieens indeis ſe elſe xp̃ᷣm illis ꝓmiſſum · Vnde plebs iudaica ſpecdialiter adhe⸗ rebit illi. ſicut diat Paymo ſuper Apocali pſim· Donec Heha et Enoch pꝛedicantibus qui ex illis ſaluandi fuerint ad cebriſtũ ruertantur. Angelus bonus pꝛimo deputabitur ad cuſtodiaʒ antichriſto · Sed quando ita obſtinabitur in peccato dieet ſe eſſe deum . et extoilit ſe ſupꝛa omne ꝙ dicitur deus aut colitur. ſitut dieit apoſtolus. Junc pꝛimo deſeret eum angelus ex toto nec habebit eum poſtea ad pꝛomononẽ. ſed ad accuſatio nem. e mala uita antichꝛiſti (Capitulum. vii Ntixp̃us erit huxurioſus a in ↄcupiſcenais ſemmarum vt dicit Daniel ˖ I. In aperto tñ per ypocriſiz ſimula brit ſanchtatem vt faeilius deapere poſſit · Coꝛ aũt ſuuzʒ per ſuperbiam magnifſieabit· Et ſicut diatur Damel. S. Cõtma pꝛmapem pnapum conſurgetcontra deum. vt diat glo · ſuꝑ Daniel ·? In tantam eleuabit᷑ ſuꝑbiam. vt leges et eremomi . (e mutare conetur · vel etam curſus tempoꝝ· Tante q; pꝛeſum ptioms erit ꝙ nõ putabit ſe a deo puniendũ ꝓpter hoc ꝙ indi aum differtur Pz Auferunt᷑ iudida tua a fadie eius. Erit etia blaſphemus. ſicut dic᷑ in poc. 13 vñ Damel⸗8. Sermonem contra excelſum loquetur· Ao maioꝛem aũt dei ↄtumeliam ᷣ ciet ymaginem ſuam adoꝛari : a omnes ſuo caractere ſignari in manu dextra.et in frontibus ſuis ſicut habe᷑ Rpoc.i3· Confite bitur em ſe filium dei verum.et filiũ hommis. ita vt in templo dei ſedeat tanq; ipſe ſit deus:a ſe fatiet adoꝛari. IJudei nãq; tem⸗ plum qð romani deſtruxerant reedi ſicabunt · Affirmabit etiaz nullum ante ſe fuiſſe chriſtianum. ſed omnes antichriſtos fuiſſe Ditctt in gloſa ad Theb. ⁊· O ſicut in xpᷣo omnis plenitudo di ninitatis habitauit ita in antixp̃ᷣo omnis plenitudo miquitatiſ uia in ipſo erit taput omnium maloꝝ ſcʒ; dyaboni1is. e q̃tuoꝛ modis quibꝰ decipiet Ca vii Erito comꝑatur antixp̃ᷣs in Geneſi · Ceraſti qui eſt ſer⸗ vrens coꝛnutus·quia quatuoꝛ toꝛnibo armabitur · ſez ealbda ꝑſuaſione:miraculoꝝ oꝑatione:donorum largi tione⸗ toꝛmentoꝝ exhibitione. Pꝛimus ergo modus ſubuer⸗ tendi hominis erit callida ꝑſuaſio · Pꝛedicabit em legem nouã pꝛauaʒ eſſe a legem xpᷣi pꝛopoſſe deſtruet.Pꝛedicatoꝛes quoq; ſui diſtru erent per vmiuerſas mundi partes Impedient nihil ommus apoſtoli antichriſti ne ſcriptura ?m veritatẽ exponatur Geptimus a catholitis doſtoeibus vel a ſidelibus audiatur· Ipſi autem bo nos ſe ſimulabunt:et tamen mala ſuadebunt· Secundus mo⸗ dus lubuer cendi erit per falſa miracula· Qma per artem magi⸗ cam faciet illa. Vnde gloſa ſuꝑ RXοcaalipb. 13 Wagica arte ſa ciet ſtatuã loqui · et fu ura pꝛedicare · Faciet etiaʒ ſicut dictur Rpoealipb· tredecimo. Ignem de celo ad teꝛraz deſcendere Glo ſa‚i.mahgnum ſpiritum ſadet ſuꝑ ſuos deſcendere vt loquatur variis linguis. Spũs em̃ malignꝰ deſcendet in eos in ðſpectu hominum ſicut ſpũſſanctus deſcendat in apoſtolos chriſti · Vñ ſe mehoꝛes iactabunt eſſe apoſtolos xp̃i:·qui ſpmſanctum acce perunt in contlaui· Item ꝑ artem magicam ſimilabit ſe moꝛtuũ a ſeretur a demonibo in aera quali aſcenderit in celum et ſic pu tabitur a motuis reſuꝛrexiſſe· qui pꝛus moꝛtuus ꝑ triduũ pu⸗ tabatur et tunc mirabuntur populi· a adorabunt eũ atq; lan dabunt ˖ Eceleſia vero tune non fadet mimcula. De hoc modo decipiendi dict in p̃s. Inſidiat᷑ m abſcondita quaſi leo in ſpe⸗ lunca ſuaglo. Recte antixp̃ᷣus Patr leomi exñti in ſpelunca quia in eo vis et dolus ogatur· Vis em̃ ꝑ leonem.dolus vero P ſpeluncam intelligitur Gre diat · Penſemus que erit huane mentis illa temptatio qñ ipſiꝰ martir a coꝛpus toemẽtis ſubi icit· et tñ to: toꝛ ante oculos eius miratula faut· Situt em anti xp̃us finget ſe a moꝛtuis reſurgere. ita q; ſe finget ad celũ aſcen dere KApoc;. 13- et plaga moꝛtis eius curata ẽ glo. Rrte magica aſcendet anaxp̃us in aera ſerentes eũ demom bo· gaciet q; ar bo res lubit flere q areſcere mare turbari. naturas mdiuerſas fi⸗ guras mutari.MWoꝛtuos etiq; in conſpectu oim ſuſcitabit. Teꝛ ei dedpiet ꝑ munera. Ipſe nãq; antixp̃ᷣus inueniet thezʒauros abſeonditos ꝑ quos ad ſequendũ ſe melinabit plurimos. Dita bit ei diuites huius ſeculi. à tunt eoꝝ ſalſam felicitatẽ ad detci⸗ piendũ alios oſtentabit- Quarto ↄpellat ꝑ minas et toꝛmẽta quos aliter vm cere non poterit. Tanta vero ſitut ait dñs tunc erit tribulatio vt m eꝛroꝛ em ducant᷑ ſi fieri poteſt etiam electi· Et hoc innuitur in Rpoc. vbi dicit᷑ · Pedes eius ſimiles aurical o ſicut in cammo ardenti· per pedes vltima xpᷣi membra.ꝑ ca⸗ minũ vero tribulatio vehemens deſignat᷑ · Exhibebit em cũcta que in pꝛecedentibus m artiriibo ſũt impleta genera toꝛmẽtoꝝ Sed in ülis regiombus tunc fideles ſunt vehementius vexãdi vbi dñs fuit craaſixus. Et ſicut diet Haymo ſuꝑ Apo ca Illa temptatio nõ ꝑ partes ſed ſimul totũ exammabit mundũ. Sol nentur em̃ demones qui modo ſüt ligati. nec pñt nocre qntũ Liber vellent. Fidelis illo tꝑe nõ pꝛedicabũt· qꝛ tanq; ex to municati habebunt᷑ boni. nec vender eis· nec emetur ab eis qui cquã ni ſi habeant caracterem ſignum ah qð ad lrãm vt adherenteſſibi co gnoſcant᷑ a alii interficiant᷑. Aut no men beſtiei. cõ ſeſſionem oꝛis · Rut meri tum nominis eius:i multiplicationem operum. vt habetur in Aꝙcalipſhi; Sicut autem antechri ſtus cr udelioꝛ erit omnibus perſecutoꝛibus ita ſandti tunc tempoꝛis foꝛtioꝛes erunt omnibus retro martiribus· ſequacibus antichꝛiſti Cap. ix. . Redichs quatuoꝛ mo dis antichriſtus ſibi multos at⸗ trahet · Vnde RAρο. 12. Cauda eius trahebat terciam partem ſtellarum celi: a miſit eos in teꝛraz · Trahet aũt malos per munera: bonos per toꝛmenta.ſimpliœs per pꝛedica tionem a miratula. qui em iuſti a ſandi credebant᷑ adherebunt illi pꝛ?o ſuo arbitrio volũtatis. Dabe bit igitur ſeeum magos a maleficos reges q; a pꝛiinſpes. vñ · Apoca. 13. Vidi de mari be ſtiam aſcendentem. Gloſa antichriſtum habentẽ capita ſeptem id eſt piinepes vmiuerſos a cꝛnua decem eos qui impugnãr decalogum ·˖ Nota igit᷑ ꝙ antithriſtus peimo veniet in benigmi⸗ tate a miratuleoꝛum opetatione · a tunc a indeis ſuſcipiatur qui ei ſpecialiter adherebunt. Ad quoꝝ conuerſioneʒ venit enoch * helyas. Et tunc antixp̃ᷣus in apertam ꝑſecutionẽ ↄſurget.· De gog et magog (Capitulum x O Egog et magog dicunt quidam ꝙꝙ lunt dedem tribus vltra montes caſpios claulſe · tñ ita ꝙ bene poſſent ex. ire ſi permitterentur· ſed nõ permittunt᷑ a regina ama zonum ſub cuius regno a ditione vinunt. Das dieunt indei in fine ſetuli exituras a venturas in hieruſalem et cũ ſuo meſſya eccleſiam deſtructuras· Alii dicunt ꝙ per gog et magog incelli gitur exeratus antichriſti qui in fine ſeculi veniet ecleſiam ex pugnare · Per gog m glolam illi per quos latenter dyaboluſ perſequitur fideles. Per magog autez illi per quos aperte vel idez qui pꝛius teimpoꝛ e anuchriſti occulte:et poſtmodum apeꝛte eccleſiã per ſequitur · m Ruguſti. gog reſertur ad gentes. ma⸗ gog ad dyabolũ qꝛ gogꝗ occultato interpᷣtat᷑· magog detedio· Be HNelia et Enoch (Capitulum xi Nter ocultum aduentum antichriſti qui eſt per natim tatem a maniſeſtum eius aduentũ qui eſt per pꝛedicati onem a apertam perſecutionẽ venient helyas a enoch et duertent vt dict Malechie vltimo coꝛda patrum in filios Glela ad inſtradtionem poſteroꝶ de ſide ſanatoris in quem a ipfi rediderunt. Et coꝛda Rliozum ad patres eoꝛum Gloſa. qe ſuſtipient ſdem quã ilh habuerunt. Vnde indei et xp̃iani peri tunt religione in xpᷣm conſentient. De eoꝛum pꝛedicatione. et ſanda donuerſatione diat KApocah1 Dabo duobus teſtibus meis ˖ z helye et enoch er pꝛophetabunt vpꝛedicabunt dieb⸗ mille ducentis Exaginta lex. Glola nenbo annis ſicut ipſe xp̃us Ppꝛedicanit. Kmici laeris vpeedicantes vemitenciam àa ex emplũ oſtenden es Dy lunt due oliuenſpuitulancto vncti. duo can delabea vdantes blumen aliis Tandem antixpus oceidet eos in hierulalem et tadbunt tospora eezum in plateis tribus diebuſ et tribus noctibo a dimidio. quia nullus audebit coꝛpora eoꝛ ſepelire pꝛopter metum antichriſti. Ociſoꝛes aũt eorum valde leiti erunt peopter moꝛtem eorum. Poſt dies tres et dimidium relurgent et ocrilores eorum audient vodem talem⸗Melya et Ensch alcendite hue. a aſeendent in orlum in nube⸗Kntichriſt? vere quindeem dies regnabit poſt moꝛtem illo rum. . (Be vurat ione huius pſecutionis Ca xii: Egnabit antichriſtus ſient diat gloſa ſuper Rpocali. tribus annis et dimidium vnde Daniehs. 12. Jurauit angelus per vnientem ineternum. quia in tempus· ſcz vmus anm a tempora ſez duorum annoz a dimidium tempo⸗ nadimidii anm. Gloſa Dot ſpacio dici tur durata deſolatio: ſub antichriſto· Miſi aũt vt dititin; Chatheo abbreuiati fuiſſent dies illi: non fieret ſama omnis caro. Gregorius. Quia em̃ a ſu Ebos nos a& infirmes aſpiut deus qs fingulariter malos itulit mileri oꝛditer breuiatos ditir ; Et gloſa ſuper. MWatheum diat Dec tribulatio q̊nto ceteris grauioꝛ· tãto breuitate moderatioꝛ· Ge moꝛte antichꝛiſtt (Eapi xiii [agrs ſua dñs ocidet antichriſtum licut dicit gloſa. ſuper Apoca. ſiue per ſe ſiue per Mhichaelem . Derider aũt in monte oliuen in papillone a in ſolio ſuo in loto ille area quem dñs aſcendit- Interſecto antichriſto non ſtatim veniet dñs ad indiaum. ſed bᷣm gloſam ſuper · Danielem conce dentur ˖ 45. dies ad refrigerium ſandtoꝛum a ad penitendã ſub uerſoꝛum. Quantum autem ſit ſpacum inter illos. 45. à finem mundi nemo ſeit ˖ Miniſtri vero antichriſti poſt moꝛtem illius gaudebunt ducentes vxores a ditentes. Licet pem eps noſter moꝛtuꝰ ſit tũ habemus pacẽ a ſeturitatem.a cum talia dixenint Liber vepentinus eis ſuperueniet interitus · Judei voro tunt ↄuertent᷑ ad ſidem · et ſancta ecleſia vſq; ad fiunem mundi padſſicata ↄqe fſcit· quia ex tunt fraudulentiã dyaboli penitus deſiciet. e conflagratione mundi (Capi. xiii. EEnis pꝛecedet faciem iuditis permaximus · quia vᷣtute diumna non ſolũ ignis qui eſt in ſpem ſua. ſed etiã oẽs ignes et qm in teꝛra et qu ſuper teꝛram ſunt ↄcurrent ad mundi conflagrationem. Iſte auteʒ ignis habebit officium quatuoꝛ ignium ſtilicꝭʒignis infernalis repꝛo bos puniendo. et ignis purgatoꝛii bones a venialibus purgando:. a ignis teꝛre⸗ ſtris vegetabilia a ſenſibilia donſumendo et omnium hommum coꝛpoꝛa incnerando· et ignis elementaris elemẽta ſubtiliando et ad innouationem diſponendo. Per illum igitur ignem ita teꝛre ſuperſidens exuretur · ꝙ figura huius mundi peribit ſicut et oum factum fuit per diluuium. Et pꝛimum dei iudiaum me⸗ rito fuit per aquam contra ardoꝛem luxurie que tunc viguit. Vltimum vero iundicium erit per ignem contra teporem tarita⸗ tis que tunc quaſi ſeneſcente mundo frigeſcit· Ignis iſtiꝰ adtio erit ſucceſſiua · Dabebit eniz · inieium medium. a finem · Dꝛimo nanq; indicis aduentum peruenit et quaſi ſimul fiet per illum ignem purgatio iuſtoꝛum· et punitio maloꝝ. et coꝛporum in cineratio tum conſumptione teꝛre naſcencium. ſictut dictum eſt· Quo fſacto ſtatim erit reſuꝛrectio eorum coꝛporum cum aduentu indicis ad indicumet tunc in flãmabitur totus mundus per circuituʒ· Terminato vero iudidio tota caliditas illiꝰ ignis exe quitur ſentendam iudicis. Inuoluet em pe catoꝛes et trahet in iſernum. et ita patet ꝙ ignis ille aduentum inditis pꝛecdet. et concomitabitur et ſequetur · Poſt pꝛedicta fiet mundi imno⸗ uatio. Sed inter purgationem et innouationem multiplex eſt differentia. Pꝛima qma purgatio erit penalium qualitatum ð tradtio· Sed innouatio erit pulcrioris foꝛme inductio. Secundo quia purgauo eſt elementoꝝ ab impuritate quã habet ex com mixtione mutatio. Innouatio vero eſt eeloꝛum a ſtatu veteri in ſtatum nouum tommutatio· Et hot per ceſſationezꝭ a motu.In celis em pꝛopter impermixtionem nulla impuritas eſt · ſed tm̃ imperſectio motus. Vnde non erit in eis purgatie per ignem ſed ceſſatio a motu. Sit aũt purgabuntur elementa ꝙ pꝛ ecide tur ab igne vis concupiſcibilis. Ab aere obſcunitas · ARb aq ua gQlauahs frigiditas.Rteꝛra vero grauitas et opaditas · — — . — — ð Septimus ẽ reſuxrectione generali 4 Capit ulux xv Eus ſicut eſt potentiſſimus in conſtitutione naturarum ita eſt clementiſſimus in collatione gratiarum a inſtiſ ſimus in tribulati one ſtipendioꝛum · Quõ igitur homo meruit vel demeruit in anima ſimul a coꝛpoꝛe pumet᷑ · vel pꝛe⸗ miabitur in vtroq;· Vnde in eiſdez opoꝛtet ißm relurgene Ad vocem aũt tube relurgent moꝛtui ſicut dict apłus. Dupliater aũt intelligit᷑ illa vox · Nlam bᷣm quoſdam vox tube eſt imperiũ chriſti reſurgere imperantis. ᷣm alios vox tube eſt maiſeſta xpᷣi apparitio. Vnde Gregoꝛius. ubam ſonare mihil eſt aliud qm mundo indicem filium dei demonſtrare· Reſurgent igit omes nulla in eis exiſtente differentia quantum ad oꝛdniem temꝑis· ſed magis quantum ad oedinem dignitatis. Nam mali reſur⸗ gent deſoꝛmies a paſſibiles· in bonis aũt natura ſeruabitur a vieia detrahentur. Omnes vero tam boni q; mali reſurgent in⸗ tegri coꝛpore debita ſtatuta m etatem plemtudinis chriſti. Re ſuꝛrecho igitur tria coꝛriget in natura ſcʒ defectum ſicut in pue ris et mutilatis ſiue m diminuta natura membꝛoꝛum. Guper fluum ſciliez vnguium eriminum a hmõi. Eerorem ſicut in mo⸗ ſtruoſitate membꝛoeum. Reſurgent quoq; coꝛpora eadem nu⸗ mero que pꝛus erant exeodem puluere in quem relacta fuerãt ita ꝙ in quaſcunq; auras vł ſimus puluis ille diſperſus fuerat ad eandem animam redeat que ipſam pꝛimitus vt viueret: et creſceret animauit. nec ſolum reſurgent coꝛpora quantum ad membra pꝛincipalia· ſed etiam ſaluis capillis a eteris membriſ que fadunt ad decoꝛem. Reſurgent eim homines quantum ad eſſe a quantum ad integrum eſſe.a quantum ad decoꝛum eſſe Et reſurgent vnumquodq; toꝛpus in optimo ſuo eſſe a pᷣmo Duplex eſt moes· amme per culpam. et coꝛporis per penam. is reſpondet duplex reſu: rectio. ſcʒ anime per gratiam. a coꝛ Poꝛis per gloriam.et ſitut in pꝛrimis parentibus moꝛs culpe in tulit moetem pene. ita reſuꝛrectio anime per gratiam· cauſabit reſuꝛrectionem coꝛporis per gloriam. In reſuꝛrectione coꝛpoꝛũ oontuerent quatuoꝛ cauſe. ſeʒ effi iens id eſt ipſe deus: materia lis ſqʒ pulueres. foꝛmalis ſcʒ coniunctio anime a toꝛporis. fina lis ſcʒ vt recipiat vnuſquſq; pꝛout geſſit in coꝛpore ſiue bonũ liue malum Kelurgent tunc homines velociter · integraliter ſo cialiter et eternaliter. Erit illa reſuꝛrectio iuſta quantuʒ ad deũ perſecta quantum ad reſurgentes· et miraculoſa quantum ad ipſam reſurrectionnen. Liber We Judicio extremo. (Lapitulum xvi Oſt reſuꝛrection em ſtatim erit iudicium . Ipſum vero iĩiu diclum pꝛecedet trina ctatio. Pꝛima fuit per ꝓphetas · Vnde Pꝛouer. r⸗. Mocaui aεäuiſtis. Becunda per chri m a apoſtolos a p̃dicatoꝛes Luœ· ꝗ. Miſit ſeruos ſuos hora cxne *. Tercia erit per vltimam vocem tu be. et hec citatio erit peremptoꝛia m Richardũ triplex erit iundidum. Pꝛimum eſt vrnſoꝛ me hot eſt indicium pꝛeſentis eæleſie que nõ iudieat nii’i de ſola qualitate retributionum et in genere tantuz ſcʒ ꝙ bona bonis et mala malis redd ant.· Et hoc in genere tantũ ſecundũ numerum et quantitatem retributonum neſcit. Secundu ent multiſoꝛme ſcz ꝙ quilibet experietur ĩ moꝛte acipiendo ſentẽci am de ommbe boms vel malis que geſſit. Sed nõ oĩa bona vel mala ſtatim reupit quia redpit in anima tantum a non in co⸗⸗ poꝛe. Terclum dicit᷑ omm foꝛme ſcʒ vltimum iudidum quanto ſcʒz numerum et quantitatem redipiet quiſq; bona vel mala in coꝛpe et in aĩa· VPltimum indicium erit hoꝛribile ex omni parte gma ſupꝛa erit index ſtrennuus ſubtꝰ patens infernus intus co ſciencia remoꝛdens extra mundus ardens. a dextris peta acu⸗ ſanda a ſiniſtris demonia teꝛrencia. Circa illos bom angeli in m fernum ꝓpellentes Ibidem oẽs ſandi ſentendam indics a pbã tes et omnes mali cum bonis peccata damnandoꝝ cognoſcen tes. De qualitate iudidi nota ꝙ erit hoꝛribile · Luc/21. Virtu tes œloz mouebuntur. Intollerabile . Job. QAuis mihi tribuat vt in infer no ꝓtegas me et abſcondas me donec ꝑtranſeat fu⸗ roꝛ tuꝰ &ι. Ineuitabile. Apoſtolus. . Coꝛintheoꝝ. 5. Dẽs noſ opoꝛtet maniſeſtari ante tribunal chriſti „τα Inopmabile Kpls 2z Coeintheoꝛ. 5 Dies domini ſitut ſur ĩ nocte ita veniet K&. In exoꝛabile. Pꝛouer; Qui obturat aures ſuas ne audiat vocem paupis clamabit et ip̃e non exaudiet᷑ &. Erubeſcibile · Rpls Quem fructum habuiſtis tunce in illis in quibus nũe embeſcitis Pꝛedicka vero eru beſcenaa erit in duobus · Pꝛimo in veniendo ad indicium quia mali cum habeant coꝛpora ponderoſa opoꝛ⸗ cet eos illuc poꝛtari ab angelis· ſicut abacuc poꝛtatus fuit ad lacum leonum in babilomam · Setundo in ſtando coꝛam indice qui a pecata eoꝛum erunt omnibus manifeſta · Vnde illud reue la bo pudenda tua et in facie tua et oſtendam populis nudita⸗ tem tuã. Locus inditii erit in valle oſaphat. Et hoc multipliei ratio ne · Pꝛimo quia locus iuditii debet eſſe cdommunis · ſed ihe mſalem et teꝛ ra adia eens videtur eſſe oommums cum ſit quaſi Septaemus locus medius teꝛre habitabilis. SBecundo quia debet eſſe publi cus ſed locus pꝛedictus eſt ſamoſiſſimꝰ pꝛopter opera noſtre re demptionis que ibi geſta ſunt. Tereio competit lo cus ille rati one negdcii· qiua tractandum eſt ibi opus miſericoꝛdie et iuſti die · Wons autem oliueti qui eſt apud vallem illam. deſignat miſeritoꝛdiam. Joſaphat autem qð niter pꝛetatur iudicium de ſignat iuſticiam. WVe Judicantibus. Capitulum xvi. On ſolum ſcðᷣm poteſtatem dminam. ſed etia; in foꝛma humana xp̃s indicabit. quia iuriſdicione odinaria iu dicabit vt deus cum tota trinitate ſed iuriſdictionis de legata iudicabit vt homo .· Vnde notanduz ꝙ; quinqʒ; ſũt mõi indicandi · Pꝛimus modus eſt pꝛime auctoitatis quo iudica⸗ bit tota trimtas: Secundus eſt ſubauctori tatis quo indicabit chriſtus vt homo. Tercius eſt aſſeſſoꝛie dignitatis quo indica bunt apki et perſecn viri qui cum iudic emmenius relidebunt et tameꝙ; melius ſeientes leges et oonſuetudines regni dei qui bus totaliter implendis et ſciendis opera dederunt Quartus eſt aꝓpbationis quo iudicabũt ſanci et angeli. Qumtus modꝰ iudicandi eſt culpam iudicandoz manifeſtare. ſic etiq; mali iu⸗ dieabunt. In indicando xp̃s habuit oꝓpoſitos actus vnum ſcz aduue et alium paſſme. Pꝛimus namq; eſt infirmitatis a alius teſtatis. In Pꝛimo nãq; aduentu xpᷣs vemt ad indicandum paſſiue. in ſcᷣo venit ad indicandũ actiue Pꝛopter hoc in pᷣmo aduentu venit in ſoꝛma infirma in ſcðo apꝓparebit ĩ foꝛma g lo rioſa. Dinc eſt ꝙ xp̃m indido videbunt iuſti tam in natura di⸗ uinitatis q;ᷓ humanitatis. malis aũt nullo modo foꝛma diui na videri poterit. et hoe duplic rõne Pꝛimo ꝗpter defectum di ſpoſitionis in ip̃o vidente · quia natura ſiue gratia non ſuff icit ad dei viſionem. Scðo ꝓpter demeritũ deleckacois que eſt in vi ſione diuinitatis · quia videre deum bm Johem vita eterna eſt Johis · i7· que non poteſt cõmunicare repꝛobis · Ex pꝛedictiſ pa tet ꝙ ṽs appebit · blandis caſtis ſicut Gregdꝛius diat et terri bilis miuſtis qð pꝛefiguratum eſt in columna nubis in die. Et ignis in nocte Exodi · 13 Videbunt enim mali hu manitatem chriſti vt timeant et non dininitatem ne gaudeant. boni autez vtrãq; naturam chriſti videbũt. Stig mata quoq; criſtus mon⸗ ſtrabit et inſignia paſſionis ſcʒ crueem clauos . Sedebit quoq; chriſtus ſupra in loco eminentioei cum ſanctis. mali vero ſubtuſ in teꝛra qᷓ;ᷓ dilexerunt et merito tũc chriſtus indicum exercebit Liber tum quia noſcit merita ſinguloeum cũ ipſe ſit in quo ſunt om⸗ nes theſauni ſapiencie et ſciencie abſconditi · Ium quia non eſt reus de aliquo eoꝛum ſuper quibus iudicabit · NMõ em̃ ſect pec catum nec muentus eſt dolus in oe eius vt habetur.i· petri.2 Et hee duo pꝛecipue decent indicem · We Judicandis Capit uli. xviii L Rdines quatuoꝛ erunt in udicio. Quidam em̃ iundica buntur et damnabuntur vt quoꝝ merita damnabi⸗ lia permixta ſunt aliquibus bonis ſicut illoꝛum qui ha buerunt ſidem ſine operibus· Auidam indicabuntur et ſalꝛa⸗ buntur vt quoꝛum merita bona per mixta ſũt aliquibus mahs venialibus. Quidam autem non iudicabuutur et damnabun⸗ tur vt quoꝛum mala merita omnino impermixta fſũt bonis vt qui caruerunt ſundamento ſidei · Quidam non iudicabuntur hz indicabunt et ſaluabuntur· vt quoꝛũ merita bona impermix⸗ ta ſunt malis ſicut perfecoꝛũ pauperum chnſti de qubo Mat. 19· Vos qui ſecuti eſtis me ſedebitis ſuper ſedeʒ iudicantes duo deam tribus iſrahel τι De pꝛedictis quatuoz oꝛdinibo nota ꝙ; om nes homines iudicabuntur iundidio retributionis. ſed nõ in dicio diſceptionis · Infideles enim quia non fuerunt aues cini tatis dei tanq; hoſtes ſine vlla meri toꝛum diſcuſſione et audi⸗ enda danmabunturFides vero mali tanquam eius cum me⸗ ritoꝛum diſcuſſione et audiencia peemientur · Iſti autem non ideo iudicabuntur vt merita eoꝛũ de nouo diſcncantur an bo na vel mala ſint·ſed vt bonoꝛum pꝛemia vel pꝛemientia omm bus manifeſtentur· et vt area malos iunſta appareat ſentencia damnationis. Due ſentendie ſerentur in iudicio. Pna pꝛo bo⸗ nis.alia contra malos· Sentenda bonoꝛum ↄunet ſepteʒ clau ſulas de quibus habetur · ath· 2 5Pꝛima eſt amabilis voca tio ibi · Venite. SZecunda eſt diuma benedickio · Abi · Benedicki Tertia paterna dilectio · ibi. Patris mei. Quarta remuneratio nis retributio ibi. Pꝛedipite · Qunta regm aſſignatio ibi. Reg⸗ num. Sexta gloꝛie peeparatio ibi quod vobis paratũ eſt Sep tima eterna pꝛedeſtinatio · ibi · Ab oꝛigine mundi · ꝗgtem ſenten cia contra malos continet ſex clauſulas de quibus etiam habet᷑ Mah.⁊5· Pꝛima a deo ſeperationem cuz dicitur · Ite. Scðᷣa ma ledictionem. ibi. Waledicti Tercia incarcratioms incluſionez ibi · In · Auarta pene acerbitatem · ibi · Ignem. QAumta liberatio nis deſperationem · ibi · Eternum · Zexta demonum aſſociationẽ ibi· Qui paratus eſt dyabolo et angelis eius. a Z MU Geptumus e innouatione mundi (Capitulum. xix Erminato voro inditio ſtatim erit innouano mundi ᷓ non cõplebitur q;diu peœatoꝛ eſt in mundon· quouſq; de retrudatur in infſernum. Sicut em̃ ille maximus igms elementa purgabit tum habeat virtutem expulſiuam foꝛme 7 extrin ſiœ . ſit mundum innouabit cum ha beat virtutem ſubtin⸗ tatiuam· CMundum autem innouari id eſt pulchri oꝛem foꝛmaʒ induere debere. oſtendit multiplia ratiõe · Pꝛimo qꝛ ſieut dig⸗ num fuit vt elementa purgarent᷑ pꝛo eo ꝙ inſecta erant ꝓpter pectatum hominis.ita dignum erit vt mundus in nouetur ꝓp ter gloꝛiſicationem hommis·. Secundo vt creature remũerarent᷑ pꝛo laboꝛe quo hommi ſerui erunt. Tercio vt totus mundꝰ ꝓ ut eſt poſſibile oonfoꝛmet᷑ hommi gloificats· Quarto quia mũ dus factus eſt vt homo nunc per ſpeculum creature deum cog noſcat quem in ſua natuna videre non poterat · Vnde in futuro opoꝛtet ſpeculũ melios ari et purgari vt in pulchritudine crea⸗ turaꝝz amplius reſultet ſpecies creatoꝛis. Doc aũt non erit ad necſſitatem quaſi deus alit᷑ videri non poſſit ſicut modo ſed ad io cunditatem vt videlicet delectationi mteleldtuałl viſionie ad datur deleckatio viſionis ſenlibilis. Dꝛbes celeſtes et ſidera ꝓ ter impermixtionem nullam habent i mpuritatem ſicut habent elementa · ſed tantũmodo motus imper ſedtio nem. et ideo inno uabuntur ſed non purgabuntur. Innouatio em̃ in illis duo re quirit ſcʒ motus œſſationem a claritatem ſplendoꝛis amplioe? qñ ſtabit ſol in oꝛiente et luna in occidente ſicut creati ſunt · Hu ius didi het eſt ratio q: coꝛꝑa ſuꝑioꝛa facta ſunt ad vſum homi nis duphciter. Vno mo do ꝓpter neceſſitatem coꝛꝑis ſcʒ ad ſta⸗ tum generatienis a toꝛrupcõis a deo ceſſate illo eſſſabit motꝰ Klio modo ꝓpter delectacoez in pulchritudme creete a ꝓpt᷑ cog mcõez dei in ills. et ideo bux eoꝝ non oſſabit ſed augebitur. Circa elemẽta nota ꝙ; teꝛra erit ſicut criſtallꝰ et planabit᷑ Rer erit clarioꝛ nec habebit impꝛeſſiones q̃s hr᷑ mõ·qꝛ ñ erunt nu bes net venti nec pluuie nec ros nec grando nec nix nec toni⸗ trua nec fulgura · Ignis etiã aQ aqua fient purioꝛes a manebũt nõ ſolũ ſᷣm ſubſt anuã ſed etiã ᷣm ſuas qualitates quas qui dẽ habebüt quãtũ ad habitũ ̊ nõ quãtũ ad vſũ quia tum in hyſ duobo elementis magis vigeant qualitates adtue. ſcʒ frigidi⸗ tas in aqua a caliditas in igne magis ſunt gnacõis a corrup tdtois pnapiũ a talis effectꝰ ipoꝝ no erit amplius et ꝓpter hoe dicuntur interire. Vel ideo 'm alios dicũtur hec duo elementa — in tori e quꝛa tũc dñs intercidet in ilhs teſte baſiho ſuper. Pſab. ox dñi intereidentis ſfammam ignis ita ꝙ calidum vſtiuum et frigidum gladale tendet inferius Perſpituum auteæʒ in aqua et lux in igne manebunt qua de omnibus elementis ig nobi⸗ le tendet deoꝛſum ſicut groſſum teꝛreumet opaeum a tenebꝛo ſum ac huiuſmodi. Patet igitur ꝙ lum a teꝛra tranſi bũt quã tum ad ſoꝛmã ſed nõ quantũ ad ſubſtanciã · Patz ec ex pdickiſ terminari tranſmutationem elementdꝛum a generationem ami mahum et plantarum. quia rtauſe iſtoꝛuʒ æſſabunt propter iſta dieunt elemẽta interire nõ quantũ ad ſubſtanciã ſed quantũ ad actionem et paſſionem. Coꝛpora vero eleſtia habita quiete et lumine clarioꝛi dicuntur remunerari· Verum tamẽ illa que ſic dickum eſt interiut ſaluantur im homme qui ſi mili tudinem hi (ũ o mni genere creaturarũ · et ꝓpter hoc in hommis mnouatiõe et gloꝛificatione poſſunt did omma innouari et remunerair· e penis inferni (Capitulmn. xxr Ncut patet diuma potendia in creando. ſapi entia m qu bernanto. et clementia in reꝑando. ſic patebit eius u ſtiaa in puniendo. Dignum em̃ eſt vt non emaneat decus peccati ſine decoꝛe iuſticie · Liœt aũt peccatũ ſit tranſitorſi umtñ pena erit perpetua multiplia ratione · Pꝛima ratio eſt. quia homo pecauit in ſuo eternoideo punietur in eterno dei iundido. Secundo quia materia igmis infer nalis eterna eſt ſcilicz peccati macule. ideo et pena Terdo. quia peccatum eſt contra illum qui eſt infinitus. Vnde et pena debet eſſe mſimta. nõ qui dam acerbitate. ſed duratione· Quarta quia homo per pecati peremit in ſe bonum per quod poſſet vinere meternum Quinta qꝛ mala volũ tas repꝛo boꝛum eterna eſt. Vellent em̃ in peccatu ſi poſſent ineternum delectari ideo perpetuo ſeu eternaliter dez bent puniri. Sexta quia in infinitum erat rationalis cum pꝛepo nit finitum mſim tom iudicando· ſimiliter concupiſcibilis m ap⸗ petendo. a iraſcibils ĩ adherendo . vnde a pena erit inſimta Bep tima qumia damnatus de pecato perpetrato nunq; habebit ve⸗ ram penitenaam Ideo deus nunq; mutabit puninonis ſenean ciam. Octaua qꝛ pecatũ a vita perpetua ſeꝑat ſeʒ a deo · Jdeo moꝛtem ꝓpetuam peccatoꝛ incuꝛrit. Poſt rõnes inducantur ex⸗ empla eadem materia · Vide mus em ꝙ emptio momentanea dat ius poſſidendi petuũ · Item vulneratio momentanea moꝛ tem induat Petuã. Item caſus in foueam et temꝑalis· deten oti Vero perpetua. Item cnimen leſe maieſtatis temꝑale eſt ſeruitꝰ Beptimus vero perpetua· Item plaga temꝑalis eſt liuioꝛ vero ppetuus. Am in peccato eſt delectauo cũ contemptu merito pꝛecipitatur peccatoz in lotum infinitũ a deſpectum ac maxime a ſtatu glie elonga tum ſcz in infernum. vbi a deſpectis rebus pumatur ſcz a ſeto ribus coꝛporum mundanoꝛum. qꝛ in innonatione mundi quicquid eſt ignobile in mundo ad locum penarum confluet. et ibi hoꝛrorem carcris multiplicabit. , , WWe dinerſit ate penarum Capituluz. xxi 1. Vm in damnatis ſit diuerſitas peccatoꝛum.erit etiam diuerſitas penaꝝ. Vñ cũ in peccato ſit auerſio a crea⸗ Dꝛe. a nuerſio ad bonum cõmutabile a deoꝛdinauo vluntatis contra dictamẽ recte rõnis merito pena variabitur PPter iſta. Vnde pꝛopter auerſionẽ fit carentia viſionis dei ſed ꝓWPter oonuerſionẽ ſit pena materialis ĩcendii- ꝓpter inoꝛdĩati onem aũt rõnis a woluntatis erit pena vniuerſi. que cõſiſtit in afflictione varia a acerba atq; eterna-Igms infernalis nõ om nes equaliter cruuabit.qm ab eodem igne alii plus alii minꝰ toꝛ quebuntur.ſᷣm quod plus vel minus peceauerũt. Sicut ab eodem igne aliter vritur palea. aliter et aliter lignum. Quãuiſ aũt ig nis ille ſit oꝛ poꝛ eus.nec poſſit agere in ſpũm ip̃m cale ſauendo. agit tñ in ipſum vt inſtrumentũ diuine iuſtice ipſum ledendo · a ille doloꝛ eſt maximus. tum pꝛopter potentciã diuime manus illu ignem mouentis. tum ꝓpter ſenſibil tatẽ pacientie tum ꝓpter immediationẽ ↄiundioms. Inſernus eſt locus tene⸗ bꝛoſus cũ ſit locus triſtide · Lumen auc lict ſit delect abile. tñ lumen ingerit triſtiaam per accidens. ſcʒ in quantũ oſtendit ali quid triſte qm in mſerno erit aliquid obſcuri luminis quo dam nati videre pñt vñ doleant · non vnde letent᷑ · Repꝛobi vident vſq; ad diem indicii gloriq; beatoꝝ in vniuerſali. ſed nõ in pti culari.qꝛ vident eos in magna gloꝛia ſed ñ m quali.De huiuſ moddi vero viſione nõ letantur ſed triſtant᷑ tuʒ ꝓpter innidiã aliene felicitatis. tum ꝓpter carentiam ꝓpꝛie beatitu dinis. Poſt iudiaum vero ad penas ꝓpꝛias ita deſiectetur eozꝛ ↄſidemtio. gliam ſanctoꝛum nõ cogitabunt. vel houpſum eis ſubtra⸗ hetur in penam eoꝛum cũ videbuntur huit gloꝛioſo conſpectui indig ni reputari. In damnatis vero erit fletus ſpirituals . ſcʒ dolox interioꝛ · et non fletus coꝛporalis qui eſt tũ reſolutione la crimarum. quia œſſante motu cœh nulla iam erit generatio vel 1 to: ruptio.tum erunt ibi etiam illa que coꝛporaliter nunc ſunt in fletu. ſcʒ compꝛeſſio cerebri a defoꝛmatio ſaciei a huinſmodi — Vermis quem dommus cõminatur in euangelio nequaq; ma terialis erit · qma nullum ammal pꝛeter hommem remanebit · Erit aũt ibi vermis conſcientie rodens ammam et non coꝛpus In loco ſũmo ſola eſt letida.In loo infimo ſola triſticia In me dio . in mundo hec ſunt modo permixta · Poſt diem iundiai tm̃⸗ modo tria lota erunt inhabitata. ſcʒ infernue. eelum aO lymbus Quot ſunt loca penalia· require ſupra libꝛo quarto de ceſcenſu chriſti ad inſeros. Octo genera penarum in lege eſſe conſcripſit Auliusſcʒ damnum.vintula · verbera.talionem ·ignomimiam exilium. moꝛtẽ · ſernitutem · Mec omnia pñt penis infernalibus adaptari. Pꝛimum patet qꝛ damnati amiſerunt deum a omnia bona tam gre q; gloꝛie · non ſolũ in re · ſed etiam in ſpe. YPlaie. Non manebit teſta ad haurienduũ pauxilluzʒ aque de ſouea ſcz diumne miſericoꝛdie igniculus de im cendio ſez caritatis · qꝛ bm NHieremiam. mita eſt eſtas conſũ nata eſt meſſis · De ſecundo Mathei. ⁊2z· Ligatis manibo aO pedibus &ε De tercio Pꝛouer · Mallei ꝑcutientes impioꝛum ooꝛda. Iſtud non intelligit᷑ ð mal leis materialibus· ſed de diuerſitate penarum quibo impij mal leantur · De quaro Aοâ²0. 18-Quantu gloꝛiſicauit ſe et in deli dis fuit ti date ei de toꝛmentis. De quinto Dieremie · Facies combuſte vultus eoꝝ· ymo tam ignommioſuʒ erit coꝛpuſ pec catoꝛis ꝙ anima reſumens ipſum ſtupebit qñ illud videbit . et ”UDd vellet habere tale ſicut fuit qñ dimidium erat cõm eſtũ a vermi bus. De ſexto MWath. 2z· Pꝛoiicite eum in tenebras exterioꝛes De ſeptimo Gregoꝛius. IJbi moes ſemꝑ viuit· a hoc ſicut diaẽ im Apoca·. Erit moes ſcdᷣaDe octauo Trenoꝝ.i· Pꝛincps pꝛo nintiarum facta eſt ſub tributo · Mota ꝙ damnati ſub tributo penaꝝ ſemꝑ ſeruient. a tñ nunq; ꝑſoluent·. Ex pꝛedidtis colhge ꝙ erit ibi Caloꝛ ignis · ſtridoꝛ frigoris.tenebre. fumus. lacrime mterioꝛes aſpectus demonũ· clamoꝛ. impꝛoperiũ Kriditas ſitis ſe cꝛ ſulphuris.vermis ↄſcientie:vincula. carcr. timoz· dol oe. . pudoꝛ.muidia. rantoꝛ· triſtida.carẽtia viſiõis dei. Ablatio ſpei oĩs ſalutis. Ipſũ etiã eſſe ꝙ oĩs creatura appetit pena eſt eiſ qꝛ qrent moetẽ a nõ inuenient. .bi erit ſicut ait Dyoniſiꝰ ꝓterua hantalie. demens concupiſcentia · et furoꝛ iraſcibilis. . Ee celeſti gioꝛia ¶ Capituluʒ xxii (Nke tanto perſectius eſt qñ tomagis ↄiungitur eſ ſen di pꝛimntipio · Homo aũt qui per fectum eſſe expectat duphlicem habet finem vltimũ · Vnum extrinſetum qu eſt beatitudo creata que nos in patria beatificat foꝛmaliter aliũ — — — — ð Beptimus habet finem intrinſecum. qu eſt beatitudo increata que nos be atiſficat effectiue . ſcilcet ipſum deum · Prima beattudo ſciliz cre ata eſt tanquam fims quo quieſcitur. Secunda vero ſeilieet in creata tanq; ſinis in quo qiueſcitur. Anho modo indicabũt phi loſophi de beatitudme.ſed male · Dicebant enim ſtoyei beatitu dinem in virtute animi conſiſtere · Perypatetici autem in cog⸗ nitione veritatis. Seð epycuri in coluptate. et etera. Mos autẽ diamus duplioem beatitudinem ſicut pꝛius dictum eſt. Deus re munerat ſuos ſᷣm merita · Apoſtolus· Vnuſquiſq; meroedez ac cipiet pᷣm ſuum laboꝛem et ꝓpter merita JohanmsI · Gratiam ꝓ gratia Wath·28. ite et vos in vmeã. Et ſupra merita. Lu.⸗ Vnde menſurã bonam. qa ↄfertam et cogitatã et ſupereffluentẽ dabunt in ſinum veſtDim. H Ds ĩ patria e ſt illud quod immediate a pꝛimo amimã deo diungit. vt eſt.: viſio . dileckio . cõ pꝛehenſio. Sunt em quedam dona patiie. ſicut eſt ſapientia a intellectꝰ que hicet aiam deo diungant. non tñ ſine habitu medio:a p⸗ ter hoc nõ ditunt᷑ dotes ſed amme pꝛemiationes. Dotes auteʒ nõ appellant᷑ dona quehbet que dantur aĩie in introductione;ʒ ſui að glo?lam. ſed dona pꝛeupua per que ad actũ vite ghlioſe diſpomit᷑ ſitut a in pꝛeſenti non appellatur ꝓprie dos quodcũq; donum datũ ſponſe in ſua traductione. ſed donum pꝛeapuũ de quo ſuſtentan debeat· Dotes ſunt duplices quedam eniz ſunt a ꝑte aĩe quibo deo tãq; pncipio vite ſue ſine habitu modio tõ uungit᷑ a ꝑ quas traducit᷑ in amplexus ſponſi indiſſolubiles a fruibiles · Quedam vero dotes ſunt ex parte coꝛꝑis quibo ip̃ᷣm ooꝛ pus ſubiicitur anime tanq; pᷣncipio vite ſue. ne per ip̃m ani ma ab actu gloꝛie retardetur. Notandum euq ꝙ dotes anime ſunt de pꝛimo ſubſtanuali. Dotes aũt coꝛzpoꝛis de pꝛemio acce dentali . Chriſtus dotes non habet qꝛ ſponſus eſt · Dos aũt poſ ſeſſio ſponſe eſt que vſum euiſdem habet poſt moꝛtem viri ſui · Similiter ne c angeli dicuntur habere dotes. qꝛ cum in nupciis tonſenſus ſit ammoeum· a vnio naturarum. Secundum nõ eſt m angehs liet pꝛimũ habeant ˖ vnde et angeli nõ poſſunt dic ſponſe ergo nec dotes habebunt ꝓpꝛie · Sponſis carnali bo dan tur tria· ſcʒ dos donatio ꝓpt nupaas:a paraſernalia. Dos at eſt donatio facta ſponſe ex parte patris. et hoc ad vſum ſponſi pꝛopter onera matrimonii ſed ad poſſeſſionem ſponſe. In dini nis aũt deus pr̃ dat ſponſe dotem ad polſidendum. ſed ſponſo 1 chriſto ad gloeiam et honoꝛem et non ad vſum quia bonoꝛuz noſtroꝛum non eget · Donatio autẽ peopter nuptias eſt que a ſponſo datur ſponle· et hoc erit ni futuro gaudium ꝙ habebit amma in vilſione xßi hominis· Paraſernalia ẽ quodh pꝛeter dotem ſicut ſunt munera que ſibi dant᷑ ab amias a hmõi Iſtud erir in patria ꝑ gaudiũ ꝙ habebitur de ſocetate beatdrũ et de congratulatione felictatis eozum. — — De dotibus anime in generali (Ca. xxiui Otes anime ſunt tres.ſcʒ.cognitio· dilectio imheſio ſiue tentio. que a quibuſdam appellatur cõpꝛehenſio· a qin buſdam etiam fruitio .Harum dotùm numefus multi⸗ pliciter acipitur · Pꝛimo ex parte virtutum theo logicaꝝ. quia coognitio ſucedet ſidei . Dilectio vero ſiue inheſio ca ritati · cõpꝛe henſio autẽ ſpei. Acipitur alio modo ex ꝑte poten daꝝ anime Cognitio nanq; pt᷑ appꝛopꝛiari intelligentie. Di lectio volũtati compeehenſio memoꝛie. Æpꝛopꝛiant᷑ etiam a quibuſda; tnib⸗ aliis potenciis.ſeʒ rõnabili. traſcibili:.a c cupiſcibili · ſed iſtud de ceo ntupiſcicih a iraſcibih et ſenſitiua nõ poteſt intelligi · qꝛ deus non eſt obiectũ potentie ſenſitiue ſed intellectiue · Poſſunt etiaʒ peedicte dotes accipi 'm tria que tribo ꝑſonis apꝛopriant᷑. Ita vt cõpeehen ſio reſpiciat potenciã pr̃is.cognitio vero ſapiencã ſilii et dilectio bonitacẽ ſpũſſancti. Cirta iſtas dotes nõ ꝙ cogni tio ponit rei in ſe pꝛeſentiq;. compꝛehenſio ponit rei contingen⸗ tiam. dilectio ꝓponit amantis ad rem amatam colligentiam. Be euvem in ſpeciali Capitulum. xxv Rima dos amme eſt cognitio qua diuina eſſentia vi⸗ debitur ab ommbo tota ſed ñ totalit · ſcz put 6 inſinita PHidebit᷑ tñ eſſentia dina lympidius ab vno qᷓ; ab alio Et iſte defectus erit ex ꝑte videntis · et nõ viſi · qꝛ idez erit viſ Beatitudo nanq; ꝛſiſtit in perſecta oꝑatione potencie altiſſime ſeʒ intellectine· a arca obiectum altiſſimũ ſeʒ deum Ex ꝑte eego obiecti cũ ſit vnum ſimpliciſſimũ nulla pĩ᷑ eſſe diuerſitas ſeðd ex pte potencie · Nam inquantũ vna potendi magis erit perſecta inmine gloꝛie quã altera tanto ꝑfectius operabit᷑ cirea vnum æ& idem ſubiectũ ſitut idem ſol diuerſimode a diuer ſis aſpiat᷑. vel eadem litera a diuerſis legentibo hm ꝙ oculus magis vel minꝰ⸗ eſt diſpoſitusad videndum . Tribus modis cognoſcit᷑ alquiðd ſcz ꝙ eſt. vel ſicut eſt. vel quid eſt. Pꝛimo modo tognoſcit᷑ deuz in via etiã a malis· Scðᷣo modo videbit᷑ ſin patria a bonis · PDñn Je.· Siles ei erimus qm̃ videbimus eũ ſicut eſt -ſuã maieſtatez 3 ſponſa ☛ è — Seprtimuus bonitatem claritatem. Tertio modo.nec a bonis videbitur neè a malis. nec in via:nec in pr̃ia.qꝛ finitũ nunq; capit in finitum ſed tm ſecunde modo dickũ eſt. Videbimus deũ in ſe . et deum in nobis · àQ nos in deo · aà deũ in creaturis: a creaturas ĩ deo. Cog noſcere aũt deũ in ſua eſſentia eſt viſio meridiana. Cognoſcere vero creaturas in v̈bo viſio matutina. Sʒ ↄgnoſcè crea turas in ſe hoc eſt in ꝓpꝛio genere a ppellat᷑ viſio veſpertina· Videbit em̃ vnuſquiſq; cogitacõ es alterius: ꝓut vult ipſe cogitans ma niſeſtare · vñ Grego · Vniuſcuiuſq; mentẽ ab oculis alterius toꝛ⸗ pulentia nõ abſcondet. Videbũt itaq; iuſti deum vt gaudeant Videbũt gloꝛiã ſanctoꝝ vt guſtent. Videbunt q; penas repꝛo boꝛum vt de periculoꝝ euaſione grãs agant· Rd ſeiendũ qua liter deus videatur ſine medio. Mota ꝙ triplex eſt medium · ſcʒ deſerens obnubilans a diſponens. Sine medio igit᷑ differene⸗ videbitur deus . qꝛ dei viſio nõ eſt ꝑ diſtanciam ſed ꝑ pꝛeſenuã tũ ipſe deus eſſencaliter ſit vbiq; · Videbitur etiam ſine medio obnubilante . q: tolletur ſpeculũ et enigma que am bo ſunt in via · Cum em̃ viſus noſter in pñti non poſſit ꝓpter debilitatem in tam excllenti uc ſigi neœſſe eſt habere ſpeculum mediũ ſez treature · Quia vero in fimta ẽ diſtantia inter ſpetulũ a rem vila Ppter hoc obſcure reludet ibi ſimilitudo. Vñ · I. Coꝝ·13· videmꝰ in enigmaterobſcure · Vdebitur q; ſine medio ſimulari · qma deus cognoſcetur a ſeipſo a nõ per aliq abſtractã ſimilitudinẽ alias creatura eſſet terminus et deus nò eſſet vere finis ommũ NMon aũt videbit᷑ deus ſine medio diſponente qð eſt gratia et gloꝛia · Oꝑtet em̃ ꝓpoꝛtionẽ eſſe inter viſibile et viſuz. Dec aũt diſpoſitio eſt ex ꝑte videntis a nõ rii viſe. Sciendũ ꝙ mitiplex eſt mediũ. ꝛimũ eſt mediũ peccati. Yſaie. Pecata vr̃a diuiſe funt inter vos et deũ nẽm iſtud ẽ mediũ impioʒꝝ · Sc ðm eſt me Dium creature Apꝰ. Inuiſibilia dei creatura mũdi ꝑ ea qᷓ facta ſunt· Intellecta ſpidunt᷑ hoc mediũ ẽ phoꝝ. Terciũ mediũ ẽ nigure Kplłs . i. Coꝛz. 10⸗Dmia in figura ↄtingebãt ilus · Iſtuð fuit mediũ pr̃iarchaꝝ ꝓphetarum· Quar tũ eſt mediũ ſcripture Põ.Declaratio ſermomũ tuoꝝ illum mat·et intellectũ dat par· uulis hoc eſt mediũ theologoꝝ · Auintũ eſt mediũ ſidei po/z Eſto ſidelis vſq; ad moꝛtem. hot eſt medium ſideliũ quo tanqꝙ; in enigmate vident deũ Scða dos anime eſt dilectio . Sed inter dilectionẽ virtutem et dileckionem dotẽ duplex eſt differenna Vna eſt ſm habitum.quia virtus eſt id ꝓprie quod tranſit de ſtatu gracie in ſtatũ g loꝛie. Dos aũt eſt qð ſupꝛa merita datu Liber intraductione ſponſe · Alia eſt differentia penes obiectum· quia liee obiectũ vtrobiq; ſit deus. non tñ bᷣm ꝙ deus .· ſed erit obie ctum vir tu tis dilectionis in quantũ eſt ſũma bonitas. Obiectũ aũt do tis diledtionis inquantũ eſt vnibilis in vnũ ſpũm. Mota ꝙ ſides et ſpes hm rem euacuabuntu r in patria. Caritas vero nec hm rem. nec ſm actum euacuabitur · Sed ſolummodo bᷣm modum . quia imper ſectio ipſius tolletur . Diat etiam Rugꝰ. ÿ ſdei ſuckedet ſpes qᷓ; videbimus. Spei vero lucedet beatitu⸗ do 2 q; puenturi ſumus. Sed caritati nihil ſuccedet. qꝛ potius augebitur. Tercia dos anime eſt ↄpꝛehenſio que elſt tentio viſi vel amati. vel eſt tentio veri et bom pꝛimi. Et iſtud verum ẽ ut compꝛehendere lſumitur peo attingere et nõ circumplecti di⸗ ninam immenſitatem. — ẽ dotibus coꝛpis in generali (Ca xxvi Maqueq; pars perſectius habet eſſe in ſue totd qᷓ; ꝑ ſe. Vnde ſicut anima nunc a toꝛpoꝛe coꝛru ptibili 4 ata Nperleckins habet eſſe ꝙᷓ ei conuncka lit in fſuturo recon iundta toꝛ pori intoꝛru ptibih ꝑfectius hʒ eſſe q; modo ſeparata maxime cũ non impediatur. tunt a toꝛpoꝛe Reut modo qui po tius de gloꝛiſicatione doꝛꝑis habeat tũe gaudinz ſpeceale. Do tes coꝛꝑpis ſunt quatuoæ· quoꝛum numerus ſic habetur. Mam ad hoe ꝙ coꝛpus perſecte ſubiedtũ ſit amime: nec eam impediat in operibus gloꝛie · uatuo requiruntur.quoꝝ duo ꝑtinẽt ad ſen ſum · duo ad motũ. Quo ad ſenſũ duo requirunt᷑· Vnum vt ſit fatile reœptibile ſpecieꝝ ſenſibiliũ ad quod diſponit claritaſ Alterum vt nõ ſit reptibile paſſionũ ignobiliũ ad quod di⸗ ſponit impaſſibilitas. Quo ad motum etiam duo requiruntuꝛ Vnum eſt vt per oontramiam inclinationem nõ reſiſtat ſuo mo toꝛi ad quod diſponit agilitas. Aliud eſt vt coꝛpon per que mouetur nõ reſiſtant ei ad quod diſponit ſubtilitas. Klia ſuffi cientia talis quia in homine quadꝛuplex eſt compoſitio · Pꝛima eſt qualitatũ cõtrariarũ.Hec compoſitio tunc erit perfecta qñ qualitates ita equantur vt nulla pugnet tontra aliam. et hoc ſadet impaſſibilitas. Secunda eſt compoſitio materie cũ foꝛma Hec aũt tõpoſitio erit perſeda qñ materia tota vinat᷑ a fſoꝛma Penes hant imperſectionẽ ſumitur ſubtilitas. Tercia eſt com⸗ polito toꝛpoꝛis oꝛganici cũ anima· Perſectio iſtius compoſitio nis eſt ꝙ omnia oꝛgana ſine impedimento ſunt mobilia ab aĩa penes hanc perſedtionẽ ſumitur agilitas · Quarta eſt cõpoſitio coꝛporis tũ ſpiritibus lutidis quibùs mouet᷑ coꝛpus ab anima –— R—R—— — „ Geptimus et huic poſitioni ſᷣm ꝑſectum ſtatũ reſpondet claritas: Tet eio ſumitur numerus pꝛedictoꝛum m ꝓprietates que ſunt in ele⸗ mentis.Mam penas aque tranſparentiã ſumit᷑ claricas. penes terre ſoliditatem ſumitur impaſſibilitas. penes ſubtilitatẽ ignis ſumitur ſubtilitas Penes mobilitatem aeris agilitas: Quart- ſumuntur iſte dotes ?m quatuo defectus quos haber coꝛpus humanum a quatu elementis de quibo componitur · Daber em̃ corpus humanum ab ig ne caliditatem. a inde nigredmem R terra groſſiciẽ. Ab qere paſſibilitatem · Ab aqua frigiditateʒ inde tarditatenn . ſed inſt a tolluntur per quatuoe dotes corpo ris. E)us aſſumpſit quatu dotes oo rꝑis ante paſſionẽ ſuam ſicut dieit Dugo de ſancto victoꝛe. Claritatem in traſfiguratio⸗ ne. Agilitatem qn ambulauit ſupra mare· Subtilitatem in nati nitate.qꝛ ſalua integritate virginali matris natus fuit· Impaſ ſibilitatem. in ena qñ corpus ſuum diſci pulis ad mãducanda dedit. quod intelligitur m actum et non m habituz· quia a⸗ liter derogaretur dminis miraculis. ̃Dð (De eiſoem in ſpeciali Capit ulin. xx vii Rima dos coꝛporis eſt claritas. Sed nota ꝙ dr aliqd tlarum dupliciter Kut qma peruium ſicut diet vitrũ clarum. Aut quia lucidum ſitut diceit᷑ ſtella clara· Coꝛ⸗ pus aũt gloꝛificatũ erit peruium a luedum vnde vtroq; modo erunt clara corpora · Duo em̃ ſũt que nunc cauſant obſturita cẽ in hũano torꝑe. Vnum eſt materie impuritas. Klterũ eſt lu⸗ minis pautitas. Tunc vero tolletur vtrunq; ſcihʒ illa impura denſitas a obſcuritas que ex modiatate hlummis ẽ: a ideo erũt toꝛpora clariſſima. Nota ꝙ coꝛpora ſepcies erunt tam clara ſiẽ ſol· quia ditit dñs ſicut habet᷑ Mathi/ 13· Juſti fulgebunt ſicut ſol. Sed teſte yſaia. Erit lux lune ſicut lux ſolis · a lux ſolis ſeptẽ plititer ſicut lux ſeptem dierum. Saendum q; ꝙ corpora ſancto rum non equaliter erunt clara qma melio? amma corpus ha⸗ bebit luadius. Vnde lieet corpus xp̃i ſupra modum excllit cla ritatem alioꝛum. tñ in comꝑatione ſanctorũ poteſt claritas eius aſſimilari claritati ſolis m illud Malachye · Vobis timentibꝰ nomen meũ orietur ſol iuſticie. xp̃us. Sed claritas ſancoꝛum poteſt reſpectu xp̃i comꝑani lumini ſtella;. Vnde apls. 1. Coz 15· Stella a ſtella differt in elari tat. Doc e ꝙ ſandi plus hmmꝰ lucent ?m diãm meritoꝝ.· Claritas vero puerorum qui poſt ba ptiſmũ moriunt᷑.anteq; vemunt ad ãnos diſcretionis comꝑari poteſt hummi lune. qꝛ ſicut luna nõ habet lumen a le led a lole Liber ita iſti nõ habent gloꝛiam ex ꝓpꝛio merito ſed ex merito chriſti Baptiſmus em̃ ex paſſione xpᷣi habet efficaciam. Secunda dos coꝛpoꝛis eſt impaſſibilitas que reſultat ex virtute amme ſuum coꝛ pus potenter ↄtinentis. ita vt a nullo exeriore agente va⸗ leat immutari Pꝛeterea qᷓmuis co Pra ſanctozꝝ ſint com poſita ex contrariis. illa tñ ↄtrarietas erit ad omnimodã equalitatem et concoꝛdiam redacta. Dixerunt aũt quida; ꝙ impaſſibilitas ſanctoꝛum reſultabit ex natura quinti ooꝛporis. ſed hoc non ẽ verum. qꝛ mhil de quintd toꝛpore venit ſn compoſitionẽ mate rialem coꝛpoꝝꝛ inferrioꝛum Differenga eſt inter impaſſibilitatẽ ſanctoꝛꝛ a ade in ſtatu innocericie a pueroꝝ in lym bo. Quia im paſſibilitas ſanctoꝝ erit non poſſe pati.ſed impaſſibilitas ade fuit poſſe non pati.· Impaſſibilitas vero pueroꝝ in lymbo erit mqhil pati · Et hoe nõ eſt ex potencia reſiſten vi leſiom extninſite quã non habebunt.ſed ex oꝛdinatione diuine miſentoꝛdie que non ꝑmittit eis aliquid adhiberi per quod poſſent ledi. Ex 4 patet ꝙ ſi tales pueri poſt reſur redioneʒ in ignem ponerentur lederent᷑ ab eo niſi obſtaret iuſtitia diuma. Secus eſt ð toꝛpori ts Alancais que ſi etiam in infernũ ponerentur nõ ledaren tur. Subtilitas eſt tercia dos que affert groſſiciem coꝛꝑis cau⸗ ſatam ex compoſitone elementaliũ quali tatũ. Mota aũt ꝙ du plex eſt ſubtilitas. Vna ſcʒ ex raritate ꝑtium ſtantium 216 ꝓpin⸗ que: et ex tali ſubtilitate efficitur coꝛpus faule diniſibile et non erit in coꝛporibus gloꝛiſicatis. Klia eſt ex perſecta vickoꝛi a foꝛ me ſuper materiam· a hmõi ſubuilitatis eſt vmre. ſic telum dieit ſubtile · Et hot modo erunt toꝛꝑa nr̃a ſubtilia. Sciendum etiaʒ ꝙ ſitut duo toꝛpoma nõ gloꝛiſicata nõ pñ̃t eſſe ſimul in eodem loc. ſic net duo coꝛꝑa gloriſicata. alioquin ſequeret᷑ incueni ens ſcʒ ꝙ; in vno toꝛpore gloriſficato eſſet potendia agendi in tran di partes alterius coꝛporis. In alia vero eſſet ĩpotencia reſi ſtendi Coꝛpus vero glorioſum poteſt eſſe ſimul in eodẽ loto cũ : ρ non gloꝛiſicato ?m dickum antiquoꝝ quorundã. quoed tñ nec ſides hʒ nec auctoritas et ratio demonſtratiua ↄtradiat Habent tñ aliquið apparentie per ſe . Mam ſicut in coꝛpibuſ nõ gꝗloꝛioſis ip̃a groſſicies impedit ne duo coꝛꝑa in eode loco eæ Poſſint.qꝛ vnum alteri reſiſtit. Ita groſſices iſta per gloꝛie ſub tilitatem tolletur adeo ꝙ coꝛpus non glorioſum non Poſſit re ſiſtere ꝗloꝛioſo ita ꝙ coꝛpꝑa glorioſa penetrabunt alia coꝛꝑa ñ illa dinidendo ſed ſubintrando manende diſtintione dimenlio⸗ num vtniuſq; coꝛꝑis· Qnarta dos coꝛpis eſt agilitas que tanta (De aureolis in generan B8BUeptinns erit ſitut ait Nugꝰ· qꝙ pꝛotinus vbi vult ſpiritus erit a coꝛpuſ PVeruntamen ſitut melioꝛ anima coꝛpus habebit luadius ſic et agilius. ita tñ ꝙ voluntas ſanct oꝛum erit omnino ↄiuncta rõm Vnde voluntas eoꝛum nunq; aꝓpetet qð non debet. ſed volun⸗ tas anime melioeis volet rationabiliter moueri coꝛpus ſuum. cidius ꝙ alterius: et ſpũs mimois gloꝛie non volet corpus ſuũ tam atd moueri ſicut alterius. Vnde patet ꝙ in omibo verifica bitur dictũ auguſtin · ſcz ꝙ vbi volet ſpũs pꝛotinus erit a coꝛ⸗ pus· Queritur quare coꝛꝑa ſint modo tarda et tunc agilia· hec eſt ratio · qua tunc in coꝛpore duplex eſt moꝛoꝛ. ſcʒ natira ele⸗ menti pꝛedom inans que mouet ad determinatum lotum et vo luntas amme que mouet indifferenter ad quemlibet lo cũ Mũc ergo coꝛpora tarda ſunt ex ↄtraria inchnatione nature ad vo⸗ luntatem · quia teꝛra pꝛedominans naturaliter deoꝛſum trahit. In fu turo aũt natura erit totaliter ſubdita voluntati · Vnde et monebitur ρ“;s ad imperium ſpiritus. Capituluz xx vin Preola eſt mentis ſpetiale gaudium vemens ex opere pꝛecellenti a priuilegiato · Scendũ aũt ꝙ ſicut ex gau- dio eſſencialis pꝛemii quod eſt aurea redundat im cor⸗ Pus quide de coꝛ ꝗ eſt gloꝛi corporis. Ita ex gaudis aureole reſultat aliquis decos in coꝛpus vt ſic auo lapꝛmupaliter ſit. in mente ſed per quandam redundanciam fulgeat etiã in carne GStiendum tñ ꝙ; decoꝛ cicatricum qui in martirũ corporibus ap parebunt non poteſt dici eola. quia martires aliqui cicatri ces non habebunt vtpute qui ſunt ſubmerſi vel famis in edia. vel ſqualoꝛe carcens interempti · à iſti tñ habebunt aureolam· — Eribus generibus hommum debetur aureola quod patet muiu uplici ratione · Pꝛimo ex operibus excellentiſſimis triuʒ anime Potendiarum. Excellentiſſimum aũt opus rationalis eſt peedi⸗ catio verita tis. Ex cellentiſſimum opus ↄtupiſcibihs eſt obſer⸗ uatio caſtitatis virginalis· Excellentiſſimum opus iraſcibilis eſt perpeſſo moꝛtis. Vnde patet ꝙ pꝛedicatoꝛibus· virgimbus q martiribo debetur aureola. Secundo patet hoꝛum numerus a ſuſfidentia ex hoſtibus quos per pug nas magnificas vimcimꝰ qui ſunt mũdus.caro.demon· MWartires em vmtunt mundum virgines carnem . pꝛedicatore s dya bo lum · qm non ſolum de ſe ſed etiam de coꝛdibus alioꝛum eum expellunt. Ter cio patz idẽ per victoꝛiam triplicum paſſionum · Sunt em paſſiones imante· illate-et in ooꝛdibus alienis. Sed paſſiones innatas ſuperant UMU Liber virgines illatas vero martires. Illas aũt que ſũt in aliẽis coꝛ dib vmcunt pꝛedica toꝛes. Quarto diſtinguuntur aureole bm ea quibo xpᷣo nobiuſſime confoꝛmamur. SEp us emʒ fſuit docto⸗ bm ꝙ veritatem mundo maniſeſtauit. Fuit q; martir pᷣm ꝙ pꝛo mundo paſſionem ſuſtinuit. uit etiã virgo ſᷣm ꝙ puritatẽ ſer⸗ uauit. Quinto ſumunt᷑ aurole m pꝛef gurnationẽ in teſtamẽto veteri. Tria nanq; habebant aureolas ſicut legitur im Exodo. ſcʒ altare inœnſi. archa ſederis et menſa popo ſitionis · Pꝛima ſignat aureolaʒ martirum quia ceꝑa ſua ſuper altar paſſiõiſ immolauerunt. Secunda ſignat aureolam virginũ .· q uia ſi eut archa ſederis auro ſuit intus a extra detoꝛata. ita gimtas mẽ tem et coꝛpus oꝛnat · Teraa ſig nat aurolam pꝛedica wʒ? . qẽ ſicut menſa ꝓpoſitionis miniſtrant panes doctrine. Kureola di m mutiuũ eſt a dicit᷑ hoc in cmꝑatione ad aunram. Vn notan⸗ dum ꝙ inter auream a auwola a palmã differentia eſt. RKurea em̃ eſt pꝛemium ſubſtanciale quod methaſoꝛiœ diatur cozꝛona Lum ex ꝑte meriti qꝛ non rñdet generi oꝑis ſed radid caritat? tum ex ꝑte pꝛemii qꝛ per hot effidt᷑ homo ꝑtiœps diuinitatis. per ↄſequens regie po eſtaus · Ium euq; rõne ꝑfectionis qð ſigniſicat ſigum arcularis- KXureola vero ẽ pꝛemiũ accrdentale non tñ quodlibet atcidentale ſed quov rndet operi excellenti peiui legiato ſez mariirio virgimtati a pdicat u. Palma eſt premiũ acidentale qð nec radia nec oꝑi debetur ſed volutati · TLale premiũ habuit ſandas martinus· eo ꝙ martiniũũ deſidera uit. liet opus nõ fuerit ſubſetutũ · Vñ canta tur de ipſo. D ſan⸗ diſſima amma quam ſi gladus perſetutoꝛis non abſtulit. tam ẽ pPalmam martinii non amiſit. Dec autem palma nec aurea ne ꝙ aureola debet diet. B De aureolis in ſpecie. Capituluz xxix Vreola pma debetur maruribus in quibo perſecuſſuna victoꝛiaeſt in pugnatione exterioꝛi . Et het pfecnio vi⸗ coꝛie conſidemtur ex duobus ſbeimo ex magmitudine paſſiõis.qꝛ int᷑ oms paſſiões illatas exteriꝰ p̃apue moꝛs tenet locum. Et preterea doloꝛ tactus omnibus alis doloꝛibus p̃emi net · a ideo in hoc gloꝛioſioꝛ victoꝛia eſt · Secundo conſidera tuꝛ gEæx taule hugne que ipſe xpus eſt. Pena emm non faut martiʒ ſed cauſa id eſt moꝛs. Scendum ꝙ m martinio nõ debetur pre⸗ mium bm hoc ab extrioꝛi affligi ur ſed m hoc ꝙ voluntarie fſuſtine tur· quia non meremur miſi per ea que ſunt m nobis. et D N e ea que ſunt extma nos:ſitut non demeremur niſi per ea Beptimus que ſunt intra nos. Quanto autem illud quod quis ſuſtinet oo buntarie diffialius · eſt vo luntati ſuſtinere tanto voluntas que pꝛopter Chriſtum illud ſuſtinet oſtenditur firmius in Chriſto fixa. Et ideo exællencius ei pꝛemium debetur. Kureola ſetun⸗ da debetur virginibus pꝛopter ſingularem victoꝛiam quam carne obtinent. contra quam continue bellum gerit᷑. Quamiul aũt a vidue pugnent ↄtra carnem.perfectius tñ virgines tri⸗ umphant qꝛ nobiliſſimũ genus victoꝛie eſt nunq; hoſti ceſſiſſe⸗ Illis virginibus tantũ modo aureola debet᷑ que ꝓpoſitum ha⸗ buerunt virginitatem perpetuo ↄſeruandi· qmuis hoc ꝓpoſitũ fuerit interruptũ integritate rñ carnis manente dũmodo in fine vite inuenianf̃᷑ ad pꝛimũ ꝓpoſitũ rediiſſe.quia virginitas men tis recuꝑari poteſt ſed non virginitas carms. Si eũᷣt aliqua ſit virgo carne que ſi ꝓpoſitum nõ habuit perpetuo virginitateʒ ſemandi · nõ eſt tñ dubium quin habitura ſit ſpeciale gaudiuz de indoꝛruptione toꝛpoꝛis ſuꝑeſſenciale gaudiũ. Sicut ec inno oentes de hoc gaudebunt ꝙ immunes a pecato fuerunt qᷓmuis pecandi opoꝛtunitatem non habuerint. Mota aliqua poteſt coꝛrumpi carne nec tñ aureolam amittit ſicut illa que violen⸗ ter o ꝓpꝛimitur. Vnde dixit beata lucia. Si in vitam me coꝛru⸗ peris· merces mihi duplicabitur ad coꝛonam quod nõ eſt intel ligendum de aureola duplicata · ſed qui a pꝛemiũ duplex expoꝛ tabit. Vnũ de virginitate cuſtodita et aliud pꝛo iniuria qᷓ; paſſa eſt · Saendum inſuper ꝙ virginibus debetur fructus centeſimꝰ hoc quia cleſtem vitam ducunt que ſigmſicatur per eentum quia numerus ille de leua tranſit ad dextrã · Viduis vero debetẽ fructus ſexage ſimus. qꝛ tales exer cere ſe. debent in oꝑibus miſe ricoꝛdie que ſignificant᷑ per.õo · Coniugatis aũt debet᷑ fructus triœſimus · qꝛ talibus ſufficit implere decalogum trinitatis · Ex ducku em̃ ternarii in denariũ fiunt triginta · Vnde verſus· Cum ſexageſimũ fructum capiant viduati.trieſimus dabit᷑ vxoꝛibo aſſotiatis · Virgine dabit᷑ centeſimꝰ integrita ti · Aureola ter cia eſt pꝛedicatoʒ · qꝛ ꝑfectiſſima victoꝛia obtinet᷑ ðtra dyabo lum qñ aliquis nõ ſolum dyabolo impug nanti œdit ſed etiã eũ de regno ipſius expellit· a non ſolum a ſe ſed etiam ab ahis Mec etiam eſt dieendum vt quidam volebant ꝙ aureola pꝛedicato rum debeatur pꝛelatis tantũm odo quibus compedit ex officio pꝛedicare et docere · ſed quibuſcunq; qui exercent actum iſtum li tite · Pꝛelatis aũt non de betur hec aureola quãuis habeant offi tium pꝛedicandi niſi actu pꝛedicent/qmia aureola non debetur haditui ſed actni pugne. m illud apoſtoli. Mon coꝛonabitur nili qui legittime certauerit · NMotandum quoq; ꝙ pꝛedicare et docere tum ſint actus miſeritoꝛdie inter ſpirituales elemoſina s Enumeratio celeſtium gaudio? Ea xxx ELitimo celoꝛum gaudia ſub epilogo numeremus nõ ꝗ dam ſingula generum ſed genera ſingulorum ˖ Tot ei ſunt gaudia particularia que quilibet habet in ſe vel in aliis ꝙ ea ſohus dei notida cõpeehendit a illi quos ſũma ſapiẽ tia voluerit ea ſcire · Cantum em gaudebit quiſq; de bono alte rius quantũ de bono ꝓpꝛio · quod tñ non eſt intelugendũ de in tenſione gaudii · ſed de numero gaudiorum. Tot igit᷑ et tanta ſunt ibi gaudia ꝙ om̃es ariſmetria huius mundi nõ poſſẽt ea numerate. omnes geometrid nõ poſſent ea menſurare.omnes gramatia dyaletici rethorie nõ poſſent ea ſermomibo explica re qꝛ vt habet; I. Coꝝ· 2. Oculus nẽ vidit nec auris audiuit nec in doꝛ hominis aſcendit que pꝛeparauit deus dingentibus ſe. Gaudebunt igitur ſandi ſupꝛa ſe de dei viſione · infra ſe de celi aharum treaturaꝝ toꝛꝑalium pulcritudine. Intra ſe de coꝛꝑis q anime glorificatione. Extra ſe de angeloꝝ a hominũ aſſocia⸗ tione. Deus omnes ſenſus ſpirituales meffabih deleck atiõe reſi ciet· cũ ipſe obiectum omnis ſenſus ſpũalium ſit futurus· Erit nanq; deus ſpeculum vilui · cythera auditui. mel guſtui. balſa⸗ mum olfſactui. flos tactui. Jbi erit candoꝛ lues eſtiualis· ame m tas vernalis abundantia autumnalis· requies hyemalis · Jbi teſte Xuguſtino. ulget quod nõ capit locus. ſonat quod nõ capit tꝑus· olet quoð nõ ſparget flatus· ſapit qð minnit eda citas- heret quod nõ diuellet ſatietas · Jbi ſicut ait Rug. deus ſine fine videbitur · ſine faſtidio amabitur · ſine fatigatione lau dabitur · IJbi videret᷑ ſtultica ſalomonis ſapientia · Ibi eſſet de foꝛmitas pulcri tudo abſolonis · Ibi eſſet tarditas velocitas aſa helis. Ibi debilitas iudicaret᷑ foꝛtitudo ſamſonis · IJbi eſſet moʒ⸗ talitas longa vita matuſale · ibi pauꝑtas eſſet reg nũ Kuguſti. Jbi pᷣm Kuguſti . mhil obeſt. nihil deeſt. mhil effluit. mihil de ſlu it. nihil eſt extra quod appetatur · mihil intra qð faſtidiatur · Jbi bm Bern. Deus erit rõni plenitudo luas voluntati multitudo pacis.memoꝛie ↄtinuatio eternitatis. Rugꝰ· in liꝰ.de coꝛꝑis a amme miſera vita diatt ˖ O caro illaʒ vita m ampledi debueras vbi vita ſine moꝛte vbi inuentus ſine ſenectute. vbi lux line te⸗ nebꝛis. vbi gaudium ſine triſticeia · vbi pax ſine diſcoꝛdia vbi volũtas ſine miuria. vbi regnũ ſine cmutatõe · Berñ · Werces õ beatus m merita recipiat ſine fine·. Amen. Geptimus ſanctoꝛum tam magna eſt ꝙ non poteſt menſurari·taʒ multa q; nõ pt᷑ mũ erari. tã copioſa ꝙ nõ pt᷑ finiri tam p̃coſa ꝙ nõ pt᷑ eſii mari · Rug. Id qð ꝓmittit deus fide nõ capit᷑ſpe nõ attingit᷑ caritate non compꝛehendit᷑ · deſideria a vota tranſcẽdit · AXcquiri poteſt · eſtimari non poteſt · ꝓbi m RXugu:carmima non deſunt pꝛemia non defidunt.Obi nihil quod amatur deerit· Ibi mhil deſideratur ꝙ non alſit · IAlla beatitudo ſicut ait Auguſtinus. in duobus conſiſtit ſc in neceſſaria pꝛeſentia omnis boni: et in ne ceſſaria abſentia omnis mali. De iſta gleꝛia ſic loquit᷑. Augu. O vita vitalis dulcis a amabilis a ſemꝑ memoꝛialis vbi ſũma ſeturitas: ſecura tranquillitas. tranquilla iotunditas iotunda feliatas. fehx etermtas. eterna beatitudo cui ſine fine viſio atq; laudatio·deus · IObi affluentia diuidarum· influentia deliciarũ· et tonfluentia bonoꝛũ. Deniq; de gaudiis cleſtibus nota vᷣſuſ Mens cognoſcendo dotatur amoꝛe Fruendo. Eſt ſubtile arum tlarum doꝛpus padẽs nil. Coꝛpora ſanctoꝛum ata libera foꝛ tia ſana · Pulchma voluptatis plẽa ſed abſq; pati:Senſus amicitia tontoꝛdia plena poteſtas · Pax ſecura decus et gaudia ſunt ani mabus Gaudia pax requies liber et ſecum iuuentus · Non pec cat ſapiens ſanus d iues redolens laus. Aureolã mar ur doctoꝛ virgoq; meretur. Fructus centenus ſexagenus tricenus- Virgi mbus viduis et coniugibus tribuetur · Ex omnibus pꝛemiſſis oollige quedam gaudia ſolum ſpectare ad anima; quedã ad toꝛpus quedam ad coniunctum: que tamen felici fine quiſquiſ Eit Laus vo. . 7* . . .* . . 4 * — . „ 2 7 α . 2— — . — (Theoloyce veritatis cõpendium. alphabe tico oꝛdine regiſtratum ac ĩ regali opioo vlma per Johãnem zainer impꝛeſſum feli citer incipit. Wſoluere quis poſſit libꝛo.6. caꝰ.⁊S· vltra mediũ. capitulo·is'circa mediim. L Ackio coꝛporalis vel ſpũalis in quem ſineʒ refer ri de bet libro· 5· capitulo· iʒ·verſus finem. Kccidia quid ſit a de filiabus e uis libro· 3. capitulo.iS. a pꝛin cipio vſq; ad medium . Kctidia multa mala facit vbi ſupra a medio eaꝰ.vſq; ad finem Kccidia qñ ſit pctẽᷣm moꝛtale a qñ veniale libro vbi ſupꝛa capi tulo:zz.ceirca medium. Aduentus xp̃i in carnem qualis fuit. a plura alia.de hoc libꝛo 4:capitiilo ꝗ. crca medium. DDduerbiis er non verbis merem libro. 5. ca. 34. circa me dium Kduentum xp̃i pꝛecdet ignis libro.?. caꝰ.iꝗ:a pꝛincepio· Kgilitas gloꝛioſi coꝛporis qualis erit et quare coꝛꝑa humana ſint modo tarda libꝛo:. caꝰ. 22 quaſi ad finenm. RKer quid ſit et de eius imp̃ſſionibus libꝛo.⁊.capitulo· S· circa medium · et capitulo :9· eodem libꝛo per totum. Kmoꝛis conditionis libro. 5. caꝰ.2z4. circa medium. Rmoꝛis diſtinctiones eodem libro. caꝰ. 33 a pꝛincipio. Amoꝛ caritas et diledio differunt vbi ſu quaſi erca medium Knge lus quid ſit Rbꝛo · ⁊. capitulo.ii.a pꝛincipio. Kngelis atinbuuntur quatuor vbi ſupra cirea medium. Angelus in quatuor differt ab anima vbi ſupra. Kngeloꝝ conditiones in cõmum eodem libro . ca. iʒ. per totũ. Angeloz officia 4 ꝓpetates in ſpedali eodẽ li.ca. iz. qſi ꝑ totũ Kngelis quõ aſſimilari debemus vbi ſup̃ circa fineʒ capituli. Angeloꝛꝝ tognitio et ſtatus qualis ſit vbi ſupra a pꝛmũupio. Kngelozꝝs motus qualis ſit eodem libro. caꝰ. i5. pꝰ pneipium. Kngeli boni et mali quibo pᷣſint a an poſſint amittere platões ſuas eodem libro· capitulo.iõ · quaſi per totum. Nngeli quomodo conſirmati ſunt in gratia. et quomodo non habent dotes eodem libro capitulo.i2. per totum. Kngeloz tuſtodia eſt circa nos et eius effectus eodem libro⸗ Acci den cia amme quõ trãſmutent coꝛpus libro.2z. † 25 . S R Balancde Q 20 20 Focus N K J H. G F E 5 ◻ O0 10 VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset . Copyright 4/1999 VxyVMaster Gmbh www.yXyVmaster. com