Gb524_fol-2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Opera, 2 Gerson, Jean N 125 11892389 021 IIIIIIIIIIIIIII U8 Tübingen — —– 222 6 * 4 . . . . . 4 2 1 . . 4 4 . 4 f . . 1 „ . D . . . . 2 . 4 * . . .. RKü . . . —. .7 2. „ : „ *, „ . 7. 4 . 7 4 4 . —. „—— . * . 2 . . . 7 . . 2— . . * „ 4 . „. 4 . „ . . 27 . 1 .A 4 . 2. . . . 7 : . . . . 4 . . . „ . . . ... . „44 . . . .. — .* . . 2. 45 . . . * 7* „ . ——,—ä ʒ „ —.2 — „* —— 2... .. * . 1 — . 6 . . ,. . 1. 7 „ . * 7 .— „ . . . 7 . . . .. — „ . . .* .— . . . — „ . . . . . 4 — /. . . . . * . . . „ 6 . * . . - . „ — . . . . —2 . .- . . „ „ „ . 1 — — , — . „D 7 . — ¹ . 4 . . — . . 5 . * 7 . 7 J. . . . . . . . . . . „ Si . . . . . = . * . . . 5 —⸗ ͤů „ 4 . . „ 4 * . „ . . . — . * . . . * „ . . — 4 17 . . ⸗ „ — . . . —„ . . . — — . . .. . . . 7 . . . . » . -. . . . . . . „ . „X . . — . . »* . —„ „ . . . . 5 . . . 1 . . .„ re⸗ 1 . * . . — „ . 2 S 4 . . » . 3 . . . . . . . . 7 —. — * 4 » —⸗„ . — . . — „ . . 6 . 6 1 ll II N . SS ,, E S E N —, E= — . J en — — — ℳ£☚ D . — S WW SE E J H D RRN . 2 — ⸗= ℳ‿ S De ptãte ligandi atq; ſoluendi 33 Reblutio ſß 2—— M ſcula ad moꝛes accomodata. ituli libꝛoꝛũ ſecũ Ae ptis. in qua locata ſunt pꝛecipue opu Compendium theolo gie 25 W um peccatoꝛũ ? moꝛtalii 32 2 De arte audiendi confeſſiöões. 32 X De confeſſione molliciie 33 A De remedio cõtra recidiuu ̊ C· De ſtatuto cartuſienſiũ ꝙ in moꝛtali cer to confeſſus remittatur 33 E Auiſamentũ pꝛo modo cõfeſſionis in re ligionibo nõ lapſis audiendi 33 De modis excõmunicationũ ⁊ irregula ritatum ⁊ abſolutõis ab eis 33 Notabile de pꝛimis motibus et de con⸗ ſenſn. 33 D De abſolutõe ↄfeſſiõis ſacr̃alis ʒʒ De abſolutõe defuncti carthuß ʒ, B De moderata caſuũ reßuatiöe. ʒ]ʒ R Epiſtola ſuꝑ eodem — 33 uꝑ caſu quoddam de irregu/ laritate 33 C De contemptu clauium et materia excõ/ municationũ et irregularitatũ. ʒʒ Z De coꝛdis induratõne zz 7 De indulgentijs 33 Multarum bꝛeuium etvtilium queſtio/ num reſolutõnes z4 E Decoꝛreptõne pꝛox-imii. 34 T De ꝑuulis ad xpᷣm trabedis 3 4 U De contractibus z5 B De ſymonia ⁶ D0 De ſollicitudine eccłiaſticoꝛũ ʒ6 Q De teſtamento condendo z7 K Epiſtola ſuper teſtamento libꝛoꝛum ſu/ oꝛum z7 + Epiſtola ad carthuſienſem ſuꝑ accelera- tõe ſuffragioꝝ pꝰobitũ oblatoꝝ ʒ7 De an niueriario quod ſibiꝓcurauit in ecclia ſcti pauli in lugquno ʒ37 Teſtamentũ q̃tidianũ ꝑegrini ʒ3. ₰D Teſtamẽtũ ꝑegrini metriecd¶ ¶ʒ7 P Egule mo De cognitione veniali Epiſtola conſolatoꝛia ſuꝑ moꝛte fratris ad fratrem De pꝛeparatõne ad miſſam et pollutide nocturna. ddz̃z„ GG De pollutione diurna Dialogyde celibatu eccłiaſticoꝝ ʒ 8 K Carmẽ ↄtrg pulcritudinẽ coꝛꝑis 38 Contra impᷣugnantes oꝛdinem cartuſii enſem pꝛopter paucitatem miraculoꝛum et nõ confirmatem. 39 De nõ eſu carniũ carthbuuß z9 E De temꝑantia in cibo ⁊ potu ⁊ veſtibtus Pꝛelatoum = Sermo de vita clericoꝝ 40 Sermo ĩ cena dñi pꝛo hũilitate ¶o armen cõtra tumidũ coꝛ 410% 3 “ Sermo de penitentia Ai Bermo de dñio euãgelio 4i = LCarmẽ de volũtaria pauꝑtate i „ Sermo ad eccleſiaſticoꝛum cautelam et eruditionem. 4i 2= Sermo de reſurrectõe xpᷣi 42 KR Sermo in concilio remenſi Bonus pa ſtor:. 42 OQQ₰ De viſitatione pꝛelatoꝛum vel cura cu/ ratoꝛum 43 DW Sermo de quatuoꝛ domibus 1; ᷑'– Sermo de om̃ibus ſanctis Exultabunt ſancti in glorꝛia 44 ₰WD Sermo de omnibus ſanctis Beati qui lugent „5 niam merces veſtra Bermo de omnibus ſa anctis. Lliges Je ſus turbas Sermo in die natiuitatis dñi 1 6 Sermo in dñica ĩ ſeptuageſima 416 7 Sermo de cõceptõe btẽ virgis 47 Sermo de beato Bernard 47 7 Sermo in die ſancti Ludouici franco/ erum regis 48 Carmen optatiuũ vt lilia creſcãat 48 O Sermo de oꝛatõne in concilio conſtan/ tien ſi 492 Sermo de ſpirituſancto 49 B De verbis dñi Venite ad meoẽs ðo A Cauſe pꝛopter quas voluit dimittere cã cellariam di P Recommendatio licentiandoꝛum in de- cretis . I1 Z Tractatus de nobilitate 22 E Epiſtola ad papam martinũ hoieſegis A 2 45 Sermo de omnibus ſancis Erultateg 3 — frrancie repertal lugduni 52 Deconſideratõnibus auas deber babe⸗ re pꝛincepes 52 Dialogus franciꝛ angli. 32 * De Puella olimi in francia equitate in . De emirabili victoꝛia pucllexe 134 e. tes recepte in ducem belli Erplicit tabn ge nemlis eperum huiusſ⸗ cundepartte. p⸗ iũ magi r⸗ obannisde Berſon: ſacrarum litte ramm doctoꝛis schaiſtianiſſimſiaceancal Tabula Generalis vnivar rern ſoerum in circumferen Karhectina lugduno In ecclia ſancti NPauli.et in tabulamuro ro appenſa: lutts grmat ſua. M m vꝛna Johannem⸗ 8Pꝛecelſum meritis / gerſon e co gnomine dictum Pariſius ſacre pꝛofeſſoꝛ theologie Claruit/eccleſie qui cancellarius.anno NMilleno domi centũ quater atq; vigeno Nono / luce perit ſupcros Julij duodena Agnum parua tenet virtutibꝛ * — 2 2 2 * 6 , 2 „ nunc interſ.qð na tura et imitatrix nature ars ſolent. nos ab imperfecto ſumam“ exoꝛdiũ. ra ↄſurgam. Ataq; videre eſt naturã in materiã fauoꝛum colligere.dehinc colle ctam digerere in aliam foꝛmã/⸗ nie ſumpta eſt.demũ in alueolo conſtipant Quid vero ars:nõne ꝓceſſus in ea ſimi lis agnoſat᷑? Pꝛouidet ſibi ĩpꝛimis de materia copioſe.ipᷣam deinceps in par tes diuidet.poꝛxo dat ꝑtibus foꝛmam. pꝛimũ rudem.deinde politioꝛẽ. Poſtre⸗ mo(quod eſt omniũ difficillimũ) ꝑtibo ſparſim poſitis et politis/oꝛdinẽ coſſiga⸗ tionemq; tribuit. per qð tandem operi ſuo / perfectio conſummata donat. Segre emus in hunc modũ partes aliq̃s / ve⸗ lut e ſilua grandi et pꝛediuite/minera ſacrxe ſcripture / quib foꝛmã aliquã ad/ dimꝰ. Noli igitur lectoꝛ(ſi quis foꝛte oc curreris veſpicere.ſi iaceant interea he partes abſq; oꝛdine.ſine vinculis et cal ce.quas dum ſic erunt:reglas aut voctri nas aut ↄſiderationes appellare poteri mus. Foꝛtaſſis dño /ꝓpicio /poterit et eis in poſter / ex decoꝛo oꝛdine/libelli pulcri / tudo donari.Quod ſi datum nõ fuerit mhilominus arbitramur nos nonnihil pꝛofeciſſe / ſi materiã pꝛeꝑauerimꝰalijs ad ea que libuerit fabꝛicanda. aut ſub alio tropo.nõ fruſtra ſudauerimus / ſi ex agro floꝛentiſſimo ſacre ſcripture/ apes cogitationũ noſtrax collegerint.digeſſe rint q; buccellas quaſdã faui mellis/ ad lumen cognitiõis et ad deuotionis dul/ coꝛem.atq; ꝓ medicamẽto deſiderioꝛus infirmoꝑꝝ. quas particlas liceat poſtmo um in alueolo libꝛivni/ decoꝛo artifi / coo ſpecioſius oꝛdinare. ¶ Explicit pꝛologguas. Secũda pars cõplectẽs opera m rit) ad perfectio⸗ Roꝛigeris apib/pꝛimũ ex apꝛicis locis⸗ miro oꝛdinis artificio ꝑtes ſinguloꝛu;. oꝛalia 24 que tibiꝰ NVpeecepit vus / cogita . 1 libet obligatur ſcire ũ G lud abſq; cuius noti⸗ peccatum. aa nõ poteſt euitare ¶ Culpabilis ignoꝛantia iu⸗ ris diuini/non cadit in faciẽtem illud quod in ſe eſt. quoniã ſpũſſanctus/talẽ lominẽ de neceſſarijs ad ſalutem qvixes ſuas ercedunt:docerę immediate vel me diate paratus eſt. Vgnoꝛantia inuin cibilis excuſat / in eis pꝛeſertum que ſũt facti.non aũt craſſa vel ſupina: .que ꝓue mit er negligentia ſciendi ⁊ faciendi qðᷣ in ſe eſt.Dicitux aũt inuineibilis non quin vinci poſſit. aut ꝙ ex ea neceſſe ſit tunc operari.lſed quia opꝑans / ſufficiẽter ſßm caſus euentũ diligentiam appoſuit ſciendi ulud quod neſcit. ¶ Ignoꝛantia iuris hſiani ſufficienter ꝓmulgati/non liberat ſubdit os a pena in foꝛo exterioꝛiꝛ licet frequẽter quo ad veſi excuſet a cul pa quoſdã ignoꝛantes.(¶ Non quuibet tener ſcire de quolibet pctõ moꝛtli an ſit tale.licʒ exxediat iſtud inquirere ⁊ ſcirxe nuxta vniuſcuiuſq; vixes ⁊ ſtatũ.⁊ plus eccleſiaſticos q;; lacos. Et inter eccfia-/ ſticos/pꝛelati ex officio tenent᷑ ꝙ ſint pa ratiomni poſcenti reddere rõnem de ea que in eis eſt fide ⁊ ſꝑę. ¶ Nemo vtens ratione/ diu ab ignoꝛantia pꝛinapioꝛuʒ moꝛaliũ excuſatur.foꝛte eniʒ moꝛulꝗ ad cõſiderandũ apponere fas habʒ.( Om nis doctrina ⁊ om̃e ſtudium / debent de eu rioſitate vana aut noriaculpari:/que nõ oꝛdinanf actu vł habitu.mediate vł un mediate/ad bene moꝛalr᷑ gratuiteq; vi⸗ uendum.¶ Dare ſtudium ſuum rebus inutilibo aut noxijs.vtilioꝛibus ſciẽter omiſſis / curioſitas eſt dãnabilis. ¶ Ati le ⁊ inutile/norium ⁊ innorxiũ/dicuntur in moꝛalibus non abſolute.ſed perreſpe ctum ad nos:cuʒ circũſtantijs fig do⸗ et tempoꝛis / officij atq; ceteroꝛũ ( Om nis obligatio/finaliter reducitur ad di ctamen liberi arbitrij diuini / ſic volẽtis obligare creaturaʒ.quod dictamẽ nobis innoteſcit /vel in lumine fidei vel gratie infuſarũ.vel in lumĩe naturali ſignato ſu per nos. AUnde pꝛactica iudicia S S 5 4 = 5 — Regnle pabemus. aut per lumina ſcientiaꝝ tam diuinarum q; humanarũ:ex duplici lu⸗/ mine pꝛioꝛi emanãtium.aut poſtremo per expientie multiplicis luminoſum wo cumentuʒ.per quod fit.vt virtus q;ᷓ arxs certius oꝑetur ꝓpter qð virtuoſus bene iudicat omnibo. et eſt ſuo iudicio vir⸗ tutis mediũ aſſumẽdum a¶ In princi/ pijs moꝛalibus aſſignandis ſit ꝓceſſus quandoq; a notioꝛibo ⁊ quaſi a poſterio ribus.vt ex his quevidemꝰ in hũana po licia:aſſurgẽdo ad diuinã legem. quan docq; fit econtra a pꝛioꝛi ↄſiderando eaſ leges que nature ſunt notioꝛes qualis eſt lexeterna.¶ Equitas quã nominat phůᷣus Epyleiam/pꝛepond erat iuris ri goꝛi.Eſt aſt eqͥtas/iuſticia penſatis om nibus circũſtantijs ꝑticularibo. dulcoꝛe miſcðie tẽperata. Hoc intellexit qͥ dixit Abſae en leges enpütrr lure regant Et ſapiens. Noli eſſe iuſt nimis.alioqͥn ſumma iuſticia ſuma imiuſticia fit. Om nia mandata dei equuas.id eſt cũ equi⸗ tate penſanda. ¶ Bonarum mennũ eſt / ibi agnoſcere culpam vbi culpa non eſt. agnoſcere mquã non ꝑ aſſenſum firmũ. boc eni ſtultũ ꝑiculoſumq; fieret. ſed ſic vt doleat aut peniteat homo poſtmodũ/⸗ Cgquaſi veraciter in culpa teneref. ¶Nul/⸗ lum eſt peccatũ moꝛtle actuale abſq; cõ ſenſu libero rõms / vero vl interpᷣtatiuo Interpꝛetatiuũ conſenſum tũceſſe dici mus.dum vᷣabuit ratio tempus ſuffici⸗ ens veliberandi ⁊ fugiendi ea / circa que vitanda eſſe peruigil tenebat᷑.qualiter Dicit lex ſoꝛenſis. Qui tacet conſentixe madetir dum videlicet repugnare dele ret. ¶ Conſenſus in actũ ſolum venialr malum /eſt tantümodo vnialis. loquen do de venigli er genere ſuo. vt eſt verbuʒ ocioſum. ¶ Hullum acatu eſt adeo ve niale/ quin ipſuz vel ſibi ſimile fiat moꝛ tale dum placet. cẽ dum cõſenſus ad⸗ dit᷑.ſi tamẽillud veniale erat actus moꝛ talis exgenere ſuo.⁊ exeo ꝙ non fiebat ex cõſenſu libero? perfecto / venialis red/ debatur. ¶ Nullus eſt actus adeo moꝛ talis/quin ipᷣe vel ſibi ſimilis.ſit nõ moꝛ talis dum diſplicet:vl ſi nõ Pebut ſenſu perfecto deliberatoq;. ¶¶Nihil eſt adeo conſilium in lege euagelica. quin in caſu poſſet eſſe obligatoꝛium. Et ita quilibet vtens ratione/ teneturm pᷣpa rationem animi ad quodlibet cõſilium vtputa martyriũ vel dimiſſionẽ omniũ ſuoꝛum et ſimiliũ.ſi et vbi neceſſitas im mineret boc agench. Obligat inſuꝑ qð liberconſilium ꝙ nõ contemnatur/timmn q; non ſit ſalubꝛioꝛ obſeruatio er qᷓ; op poſiti.¶ Nullus ita conſilijs ſeruandis aſtringit / qn ab eo aut poſſit aut debeat in caſu / eoꝛum obſeruatio verbalis quã docq; pꝛetermitti.vt de non habẽdo du as tunicas.de pꝛebendo pallio.tunicam auferenti:⁊ſimilibus. ¶ Omns agẽs contra conſcientiã edificatad gehennã Ael moꝛtaliter.ſi conſcientia ſit fixa.qꝙ; Ulud quod agitur /eſt moꝛtale. Ael ve⸗ nialiter ſolum.quantũ eſt ex parte buiꝰ circunſtantie:queeſt facere contra cõſci entiam. ſi conſcientia iudicet illud eſſe ſolum veniale. ¶ In nullo caſu eſt ali? quis perplexus inter duo peccata/quin ei pateat exitus abſq; nouo peccato Nã ſi iurauerit quiſpiã ſe occiſurum petrum annocentem.et non occidat eum/ipſe nõ peccauit nouiter.ſed iam peccauerat in iurando.Si autem dictet ſibi conſcien tia erronea/ꝙ ers innocens eſt ſta tim occidend ab eo:dimittat hanccon ſcientiam ⁊ liberatus eſt. Si poſtremo incidant duo pꝛecepta incompoſſibilia ex culpa ſua/agat illud quod de ſe mag eſtobligatoꝛiũ.eta nouo pꝑeccato ummu nis exiſtit. ¶ Erponere ſe periculo pec cati moꝛtalis/eſt peccatum moꝛtale Ael ſic. agere incertũ ⁊ dimittere certum in materia moꝛali/eſt peccatuʒ moꝛtale.ſi tale ſit incertũ ꝙ ſit moꝛtale/non ſolum per coniecturas leues/aut ex ſuſpitione mnepida ⁊ ſcrupuloſa/pꝛoueniente exni mio timoꝛe cadẽdi in via vei. Sed intel ligitur. dum tale eſt vehemẽter ?/ ꝓbabi⸗ liter incertuʒ.eque ſicut oppoſitũ vel ma gis.tunc eni illud qð agitur non caxebit moꝛtali culpa. aliter no opoꝛtet. ¶ Con ſilium ſalubꝛe eſt freqᷓnter agere contra ſcrupulos leues trepidos.vitando eoſ ad alioꝛum ludieiũ.quatinus ex conſue tudine/fiat homo robuſtus / ſolid? tran quillꝰ in exercitio ſpirituali.Exepluʒ in mi ſicatoꝛibo et funibularijs.¶ Dans operã rei :llicite/aut ad ſe non ſpectanti non exculat ꝑ ignoꝛtiad / ve pcto lenti 4 — f f . ——r—W- Moꝛales pꝛeſertim quo ad pnam in foꝛo exterio ri de rigoꝛe ſoluendã.ſed apud deum ſeꝑe non imputaf ad nouũ/aut maus petm̃ Sicut interfectio hominis p ebꝛiũ non vtentẽ ratione:nõ habet culpam maio rem qᷓ; fuerit talis ebꝛietas.Sic gliqui dicerent de peccatis dãnatox. ¶ Ambu landũ eſt in virtutũ doctrina / via regia. vt nec ſtrictius fiat dei mandatũ: nec la tius qᷓ; ipſe mãdauerat.q;uis inde ſu⸗ mere poſſint aliqͥ aut malicie velamẽ/li bertatẽ. aut ecõtra ĩ deſpationẽ coꝛruere. Non tñ omib/p om̃i tpꝑe 12 ian dam aſſerimꝰ quãlibʒ vritatẽ (Homo qui tenef repꝛimere illecebꝛam anteqᷓ; ſit moꝛtalis/pꝛimo omiſit repꝛimere et euitare.et hq̊ unputabit᷑ ad culpã moꝛta lem/in pꝛimo inſtanti nõ eſſe gratie.et eſſe peccati moꝛtalis.⁊ añ nunq;ᷓ fuit vex dicere iſte moꝛtalr omittit. eccat ũ vniale mag poſp dici cohibitum i; phi bitum.et eſſe cõtra inſtitutionẽ ſeu mo⸗ nitionem qſi mediũ inter pᷣceptũ ⁊ conſi lium· qᷓ; abſolute ↄtra pꝛeceptũ.cõmu/ nius tñ dicitur eẽ citra aut pᷣter pᷣceptũ et pꝛeter dilectionẽ vei 1 non contra. Om nes pꝛimi motus qͥ apti ſunt in equi rõnem ⁊ ꝑ eã regulari/ſi eam pᷣue nerint/dici pñt pctã.etiam in puulis ⁊ fatuis.qꝛ ſunt pᷣter oꝛdinẽnature pꝛimi tus inſtitute. Lamẽ rectius hoc dicitur de adultis/ rõne vigentib. An eis inſup arca que ratio puigil eſſe vebet. m nis infideliũ vita/peccatũ eſt.ſi et dum ex infidelitate operant᷑.aliter nõ opoꝛtʒ quin poſſint bñ moꝛalr operari.ſicut de fi delibo extra gram/ſentẽtia rectioꝛ tenet Qui minima negligit / paulatim de⸗ cidit. Nam vemale pctm̃è/a ſi nõ perimit e per ſe vitã gre/infirmat tñ opationẽ eius q̃ eſt vita ſecũda.⁊ ad moꝛtẽſi mul tiplicaf diſvonit.retardatq; a pꝛofectu meriti. ⁊ ab acceleratiõe viſiõis vei. In via enim dei nõ ꝓgredi/regredi eſt. JFac interim(ſq; dum es in pctõ moꝛtali)q quid boni potes vt deus illuſtret coꝛ tuũ Nam bonũ op de genere ⁊ moꝛale/ etiã factũ extra charitatem / vtilitatẽ affert multã.ſicut nocet veniale.qm̃ ꝑ tale opꝰ diſponit᷑ homo ad oꝑa virtutũ.⁊ ad faci lius reſurgẽdũ trabit᷑/ſeu pꝑ aduerſa ſeu Ier proſpera iurta qo erpellte noleit de ¶ NHullus actus de genere moꝛisin ha bente vſum rönis / eſt ſimplr indifferẽs. neq; quo ad bonitatem moꝛis:neq; quo ad meritũ vel demeritũ.ſaltẽ boni tẽpa lis. uantũ obligamur ⁊ quotiens⸗ ex diuina autoꝛitate querere ſalutẽ no/ ſtrã eternã tantũ et totiens obligamur bñ operari esgĩa.Etqꝛ nõ pꝛo quoliber momẽto tenemur actualiter tendere ad beatitudinẽ eternã ( cum boc ſit pᷣceptũ affirmatiuũ )idcirco nõ ſemꝑ culpabilr omittimus/dum ertra grãm aliqd opa mur. ¶Solus deus 1 nullꝰalius abſq; eius cõmiſſtone / poteſt directe wer ſe⸗ obligare quẽcunq; hominẽ/etiã ſibi ſub ditum/abſq; eius ↄſenſu lilero/ad act interioꝛes ⁊ð latentes habẽdos.ſolꝰ quip re deus põt de talibus iudicare. alij aũt nõ niſi de eius mãdato ⁊ reuelatiõe.ſed tantũ de extexioꝛibꝰ. Notanter vo dicit directe ⁊ per ſe. ⁊ abſq; cõſenſu libero.qꝛ indirecte et ꝑ accidens: vel ex conſenſu ſubditi /lvc poteſt fieri.dũ videlicet iu⸗ betur actus exterioꝛ.qui non ꝓoteſt fieri niſi ab interioꝛi pꝛocedat. ¶ Hemo abſ q; culpa ſua aut conſenſu ſuo libero/po teſt ve p ſe obligari ad ea que ſibi alias efſent ſicita vel conſilia.Poteſt autẽ loc fieri de peraccidens pꝛo manifeſta vtili tate reipublice. cui eſt pars.vl ex eius rulpa. ſaltem quo ad foꝛum exterius. AAnon rationabile eſt vt nullus ho mo aliqᷣd pꝛecipiat/niſi ilud de quo põt cognoſcere iudicialiter ſ᷑ᷣm modũ ſuum in foꝛo ſuo. Idcirco finis et intentio le⸗ giſſatoꝛis /non cadũt ſub obligatiõe ſub ditoꝛum.ſed tantũmodo opatiões exte rioꝛes pᷣceptoꝛum. Et ita dicens hoꝛas aut ieiunans /in peccato moꝛtali/aut in tentione ſiniſtra.vel abſq; attẽtione/ ab ſoluit ſe a pꝛecepto ecclie.ſed non apud deum! de negligentia! aut ꝑpuerſa inten tione/ſepius excuſatur.¶¶ Pꝛecepta der 7 affirmatiua.quia obligant ad ſemꝑ.ſed non pꝛo ſemꝑ·eoꝝ obligatio eſt ſub qua dam diſiunctione ad hoctempus vl ad illud. et ad hanc ſpeciẽ operationis vel ad ulam. Sicut colere dum latria exte rioꝛi/ non plus de ſe obligat ad hanc ſpe ciem cultus exterioris:⁊ ad hanc diem qᷓ; ad illam. ¶ Ad eruditiõem/atq; cer tificationem fideliũ:et vt conſannis iit 4 24 „ „ in eccleſiaſtica policia cultus diuinꝰ/pꝛe . res. pᷣcones. doctoꝛelq; dDluina/q; diu pꝛelati nõ cogſcunt᷑ abuti ſua ptãte/ſuſopiẽda ẽ reuerenter tanq;ᷓ lex dei. Abuterentfaũt.ſi manifeſte unpo nerent onera nimis grauia cerucib po pulixpᷣiani.vt ſi ad feſt:uãdũ quotidie aut ad ſtatuta qualia engoſthhttorſe paſſim aſtringi quererent.¶ tio pꝛelatoꝑ/q eſt iuris cõmunis q dam relaxatio ſeu mitigatio / locũ habet pꝛeci pue circa ꝑticulares caſus ⁊ pſonas ſin/⸗ gulares. quomã aliqᷓ ſtatuta ſuntpꝛo cõ munitate/q̃ huic pſone ul uli.et in iſto caſu vel illo / non ita ſiẽ ſunt poſita ↄgrue re dinoſcütur. ¶Pen ſic ꝙ abſq; vtilitate reipublice vel eius cui inftigunf:neq; inſtituineq; inſtitu te exequi deberent/a peccãt oppoſitũ faci entes.vel egꝗs cũ hocreſciuerint non tol lentes. omni poſſunt aut debẽt vicia. q̃ abſq; deterioꝛi Eericlone B. erent Qſñi aüt ilud ẽ ⁊ qñ non.diſficile eſt ? ſexe impomibile generaliter diffini⸗/ re. niſi pꝛout crcũſtantijs pticularibus inſpectis/pᷣlati/ſuꝑioꝛes⁊ ſapientes de terminabũt. Exemplũ eſt ee meretrici⸗ bus.et vſuris.⁊ ſimilib.que qñq; ꝑmit tunf.Et ita de concubinaris ſacerdoti bus / pꝛo locg et tpe / ſtaret foꝛte eſle fa cienquz. huncſenſum vel intellectũ.⁊ ſimiles ꝙ; pꝛelati ⁊ pꝛincipꝑes / ſepealiq̃ faciunt.aut permittüt iuſtimime / ob erroꝛẽ ſubdito⸗ rum cõmuneq̃ alias ſi fierent aut ꝑmit Eream culpã eſodem obligarent. Cõmunis mmolvxdientie culpa/qñq; ab ſoluit de ꝑaccidẽs ab obedientia ⁊ à cll pa pꝛo futuro.et ̊ in legibo poſituns.vt iales ſũt.alioqͥn nõ videt in młtis.quo⸗ modo lex lata ⁊ iurata wiſ p non obler lati eccleſiaſticitanq; ſapientes ſtatuti ſunt. perquos expedit illud qð ẽ ſub diſ iunctione ad aliqͥd vnũ certu ⁊ comune chꝛiſtianis limitari.ſic ꝙ dei cultus exte rioꝛ die dñico et ꝑ ceffationẽ ab operibo ſuilibus exoluaf.¶ Eccdleſiaſtici pꝛelati reſpectu pᷣceptoꝝ diujoꝝ et gegule euan gelice / nullo modo cõditoꝛ ẽs ſunt. ſed Ddumtaxat quidã etatgeer eg ſito nterptatio et limitatio vel expoſino pᷣlatoꝝ in lege Diſpenſa ene ſunt reſtringẽde In omni republica tolerari coꝛrigi.neq; extirpariva Comunis erxroꝛ facit ius/ad uationẽ aboleri. ¶ Conſuetudo ẽ opti⸗ ma legũ interpꝛes.ſi de woſitiuis pᷣmo fi at. ¶ um ↄſuetudo ſit altera natura / leges aſſuete/a qſi iam ĩ naturales vᷣle/ nõ debent abſq; maifeſta vtilitate vel ne ceſſitate/vxl tolli vel mutari. Conlen tire cenſendi ſunt ſupioꝛesſaltẽ inter⸗ pᷣtatiue) in abolitione legũ ſuaꝝ woſitiua rum:qñ paſſim eas diu non obſuari ſci re pñt/et nec verb necfacto redamãt. Lex nõ inſtituitur/niſi dũ ꝓmulgat᷑ neq; vigoꝛẽ habet/niſi cum moꝛibo vten tiũ appꝛobat.et hoc ſi ſit lex pure poſitia ad populi regimẽ. Secus de d uina at ꝙᷓ; naturali diceref.ↄtra qᷓs nõ eſt pᷣſeri⸗ ptio.vel aq oppoſitũ ſuetudo.ſʒ tm coꝛ⸗ ruptela. ¶ In om̃i lege qntũcunqʒ poſi tiua bñ inſtituta: aliqͥd eſt de iure natu rali et diuĩo.vt ꝙ expedit homĩes legibo regulari.ꝙ qui woteſtati reſiſtit/ dei oꝛ/ dinatiõi reſiſtit.⁊ ſimiles. ¶ Secernere ius diuinũ ⁊ naturale a poſitiuis.ſic eſt diffiale ita maxie necefſariũ eſt ⁊ vtile in om̃i voctrina moꝛali?⁊ politica. ⁊ ̊ fie ri pfecte nequit/ abſqʒ ſacxa ſapiẽtia.qᷓ legibus eternis innitif᷑ atqʒ fundatur. (Wanpetto pctõꝝ ad inuicẽſᷣm graui⸗ tatez maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ/generaliter ſumi neqͥt. niſi cõparent in genere ſuo.⁊ cete ris paribo.qm̃ ᷣm alias circũſtantias ꝑ ticulares/ le hũt plurimũ vt excedẽtia et exceſſa. ¶ Quantificatio pctõꝑ/a po ſterioriſumit᷑ a pena.licet no ſufficiẽter vſqʒ quaqʒ.⁊a pꝛioꝛi/penes genus obiel cti.⁊ intẽtionẽ finis.⁊ libidinẽ ſeu cona tum voluntat maioꝛẽ vl minoꝛẽ.⁊ cãm motiuã.tempus ⁊ locũ.⁊ penes damna inde ſeqntia/que ꝑeccans pᷣuidebat aut pꝛeuidere tenebat᷑ ¶ Omis actꝰ/cuius finis intentus eſt pctm̃ moꝛtalemoꝛta lis eſt.ſiue intẽdaf actu ſiue hitu.qð ſcit ſi oꝑpans interrogat.cur h̊ facit.⁊ aduer F ranc rñũdebit.ad hunc finẽ feci. ctus qͥ aliũde nõ eſpᷣ moꝛtalis:⁊ fit pter fine; ſolũ venialẽ/ videt eſſe ſoluz venialis:niſi foꝛte pᷣſtituatur finis ille vt vltimus ⁊ quietas.et nõ ſolũ vt inci⸗ dens minus pricipalis/ actu vel hitu: ¶ Non ommis actus pꝑeccati /eſt fruitio geature.vl vſus eius.ſ̊ qñq; eſt abuſus ſolum venialis.qñq; moꝛtalis. Nõ eniʒ owꝛtet / vti omi peo creatura ↄſtuuaẽ Moꝛales finis vltimatus abutentis ea. ¶ Siq s mouef occaſiõaliter ſolũ/ex pctõ moꝛta li/ ad aliquẽ actũ faciendũ: nõ opoꝛtet illũ actũ eſſe pctm̃ moꝛtale.Secus ſi cäö zinedatgi gettter⸗ et moꝛtale de kaum tionis diceref. maliciã Bonitas vo ⁊ malicia moꝛales de genere / ſumunf exobiecto. Sed tora lis bonitas moꝛalis / ſpecialł fendet ex circũſtantijs finis ⁊ alioꝝ ſimł adunat Diligi pöt deus ꝓpter finem mercedis qͥ ipſe eſt.vl /ꝓut li ꝓpter dice ret finẽ ſuboꝛdinatũ ſub vltimo fine.aut ꝓut cãm motiuã minꝰpꝛincinalẽ deno ⸗ taret.als nõ. Similx de euaſione dana i Bonitas naturalis cõſeqͥtur ad ens.et hec nõ habet oppoſitãä —, — Oaaliciam vo / exvni illax circũſtãtia,/ rum carentia ponimꝰreſultare. Ceterũ lonitateʒ gratuitã ⁊ meritoꝛã/gra gra- tum faciẽs oꝑaf. ircunſtantiarum alie ſunt ſolũ cõcomitãtes actũ.⁊ hę nec agddunt nec diminuũt ad pctm̃. Alie di- cuntur infoꝛmÄtes.qꝛ adactus vt moꝛa lis ẽ/integrationẽ ⁊ infoꝛmatõeʒ /exigũ tur ⁊ intrat. ulta exgenere moꝛta lia ſũt/quoꝝ ſimilia pñt effici vna dũ trahũtur extra rõnẽ ſuaʒ. Qucẽadmodũ wlere deliberate de bono alterius / ẽmoꝛ tale delictũ. Si vo h̊ fiatꝓ ʒelo iuſtide boni cõmunis/cui ↄtrariũ eſt tale bonũ⸗ ille woꝛ virtus erit. ¶ Plerũq; multa exgenere bona eſſent/q ex aliq̃ circũſta/ tia puerſa funn mala /1 ſpẽm moꝛalem Hõ omis delileras/ agit er mutantia. deliberatione.ſicẽ necomis ignoꝛans agit ex ignoꝛãtia.aut cõtemnẽs exↄtemptu. Poteſt eni aliqͥs pꝛogredi ĩ actũ pꝛino rum motuũ / du actu deliberat q̃d agẽdũ non tñ ex deliberatõe ager ſeae effreni iõis. Dicit᷑ au/ nõ velilerat. ſiẽ er vᷣtute agit alias bene/ quaſi ſubitolſic ex puerſa aſſuefactione vicioſus q̃ſi repente pᷣcipitatur in culpã Et ita male habituatin vicijs / vt in in rando- ↄcupiſcendo/odiendo/inuidẽdo et ſimilib/ fere demeret otinue. ſiẽ vir tuoſo aſſidue merces creſcit.vt veꝝ ſit jq iuſtus ẽ/ iuſpjficet adhuc. et qui ſoꝛdidꝰ eſt / ſoꝛdeſcat adhuc. ¶Nullũ deſideriũ rei illicite/ factũ tantũmodo ſub ↄditio ne actualitix vel hĩtualiter adhibita.ẽ de perſe moꝛtale vlictũ.de ꝑ accidens tñ⸗ pꝛopter appetitus ſenſualis cõmotionẽ nimia.qᷓ ſcienter dinuttitur inualeſcere ex talis veſiderij ↄtinnanione hibera/ po teſt ipᷣm inter moꝛtalia veputaxi.qꝛ qui amat piculũ/peribit in ilo. agens bñi ſm omẽs circũſtantias / dici xebet dare ſcãdalũ alteri.qntũcũq; ſcan CHullus daliſetur alius. Scandalũ eni eſt dictũ vel factũ minus rectum/pᷣbens alteri oc caſionẽ ruine. Nam in via oĩno recta/ ſi quis ceciderit/non ex ſcandalo vie.ſ ex ea Eiecti neet. daliſat actiue.qͥ aduertẽs autaduertere defectu ꝓueniet. Solus ille ſcan⸗ debens / alios ꝓnioꝛes eſſe ad peccandũ ex mõ ſuo agendi/qͥ ſibi nõ eſt in pcepto nihilominipᷣe opari nõ deſiſtit.ſecus in caſibus bic exduſis. vbi malida ꝓpꝛia ẽ ſcandalũ gratis acceptũ.vbi pᷣterea nõ eſt aduertẽtia nec eſſe debet de ſcandalo alterius.⁊ vbi qͥs ad ilud opandũ tene⸗/ retur. ¶ Ille dicit ex malicia ſua pecca⸗ re et ſcandalũ accipe:nõ exactu alteriꝰ. qui infoꝛmatſufficiẽter de bomtate bu⸗/ iuſmodi act:nihpilomincadit in ruinã vt ſi exvoto religionis emiſſo.ꝑntes pꝰ ſufficientẽ de religionis pfectione infoꝛ mationẽ/ ſe ſcandaliſari ↄq̃rant᷑.ſcãdalũ appetitu/⁊ ex motu pa tem aliquis agere ex aliqua cauſa/quã⸗ do / ſi non eſſet illa cauſa / ipſe ab agen / eſt h nõ iam puſilloꝝ: ſ̊ phariſeoꝝ.acce actu cui non eſt aſtricfus aliunde/ tene do ceſſaret.accipiendo laxge agere pꝛo Kognnere ren.ee: anadl pꝓpoſitis/qñq; ad nullũ obligoꝛ.qñq; ad äü illoꝝ nõ ad aliud.qnq; ad ambo/ſub Ddiſiunctione ſolũ. In quo caſunõ tene⸗ oꝛ ſimplr eligere maius bonũ ſi ſit mihi diffialius.neq; etiã ſi ſit fauli.et habe am rõnabiles cauſas illud dunittendi. et aliud agendi.Exempli gr̃a ad expien ut ad omittere ꝓtendif. dã ꝓpriam libertatẽ Quoniã axs ꝑfecta ritu tur deſiſtere.quando timet aut timere de let ſᷣm velementem coniecturam /ſcan⸗ dalum puſilloꝛum.quouſq; de illo com⸗ peſcendo diligentiam compleuerit. niſi ete hdo communi vtilitate / vnctio ſpi ancti doceat / illudtunc agendu. vr chꝛiſtus fecit in publicatione vritatis ſacramenti. De ſuferbia zvana gloꝛan Npetit gloꝛie ſi eſt de vera Hen 7 ꝓpter deum wirtuoſus eſt. Si de vana / citra deum ⁊ nõ contra deuʒ. vt in bonis foꝛtu ne nature vel gre / wialis eſt. taʒ ergene reqᷓ; ex moꝛe/ſi ſit ad finem bonũ.vt pꝛo euitatiõe infamie.aut pꝛo magno bono ediſicationis aliene.ille apetitꝰ/diſcxe tus ẽ et meritoꝛiꝰ. Si gloꝛia ſit falſa / et te peccato moꝛtali:aut pꝛo fine malo pꝛi cipaliter vltimate /tũr moꝛtalis eſt. ꝛeſumptiolarrogantia. iactantia: et hypocriſis / generaliter prie ſunt ð illis q nõ ↄueniũt homi taliter ſe habẽti ſi illa habere vel credit vl inoꝛdinate ap ptit. pꝛopterea ſemꝑ hñt erroꝛẽ vel ma liciam inuolutã.qñq; venialẽ.⁊ ſexe. moꝛ talem. ſm genus obiecti. iuxta circun ſtantias intẽtionis⁊ finis.atq; ceterox e ſumens de dei muſcdia ꝙ ſaluabi/ tur q̃litercũq; pꝑeccauerit/ ⁊ĩ petõ pſeue rauerit / errat i fide / ſi h iuchcz ꝑ intelle ctũ et ĩ moꝛibo moꝛtalrx / ſi taliter afficit per voluntatẽ abſolutã.qꝛ de ↄditiõöata non opoꝛtet Et ita diſtingui poſſʒ ĩ val/ de multis de intellectu et affectu. qꝛ ſᷣm boc/ꝑeccata variã naturã ſoꝛtiũtur.vt Dicantur vel exrroꝛes.vl mali moꝛes.vel vtrunq;. ¶ Pꝛeſumprio de multis me/ ritis e dens, fallaleſt⸗ temeraria /ſi nõ inſunt. Si autẽ credat ⁊ ſentiar ꝙ ex ſe ſunt pninqpaltx / impia eſt. qntũcũq; leine haberent. O ſi ſing ariter eas ha re quis gloꝛiet/peſtifera eſt atq; pha/ riſaica pᷣſumptio. ¶ Tredere ⁊ ſentire quod ex meritis pᷣcedentibo aliqð bvnũ 8. X aut pᷣmiũ ↄſeq̃tur/nõ eſt pᷣſumptio vel exroꝛ/ſi ad deum tanqᷓ; ad oꝛiginale pꝛiĩ cipium/ actu vel hitu ſolũ referat. Deuſ eni miſeretur/cui miſetur.hoceſt grãm tyrer illa/aliam gratiam largiatur ¶Lelare pctã ſua.nõ eſt ex ſe yrocriſ ſed cautela pꝛudẽs ⁊ debita.Secꝰ ſi fiat hoc ex appetitu laudis falſe. aut alteriꝰ malicie pꝛincipalr.vel ſi ad malũ finem vltimate referaf.Secus etiãſi ꝑ men dacia opꝑep vl ſignoxvel verbop / talis ab ſconſio qratur fieri.quẽadmodũ ſi ad ce lãdũ ꝑeccata ſue luxurie / fingat ſe aliq̃s opere ſigno aut vᷣbo / luxuria maxime de teſtaru et caſtitatẽ aplexan.cuʒ luficere RNegule obligant. pꝛommmio. delxat.vt illã non oñdat. Ita te ſupbia etceteris poſp dici. ¶ Ceꝛeſumptio arro gantia/iactantia/a hyrocriſis. circa bo⸗ na nature aut foꝛtune/min hñt peccati et piculi!.qᷓ; circa bona gre.pᷣſtim gratie gratũ facentis. cũ illa minus cognoſci poſſit ineſſe. ¶ Rertinacia in opiniõibo et actibus ꝓprs/p quã quis nõ eſt ꝑat ſumptio. ⁊ dũ in rectoꝛibus aliox aut apud religioſum c.cũcta turbat ⁊ ꝑdit. ¶ Hon eſt buitus ſed libertas/parere le K gibus.quoniã obligatio ꝑ votũ aut pᷣce ptum ceter paribo auget vᷣtutis ⁊ meri ti rõnem.vtrobiq; eni addit᷑ circunſtan tia bona.in voto/latrie.in pᷣcepto/obe⸗ dientie.¶ Subditi obligãtur obedirxe ſu ferioꝛibus ĩ his dũtaxat:rxeſpectu quoꝝ ſunt ſupioꝛes.⁊ dũ regulas ſue dnatio nis non excedunt. ¶ Nullus act debet ab homie ꝓhilvri ſub pena peccati moꝛta lis alicui inuitoi etiam ſubdito / niſi ad ulũ iam ſit obligatus perlegem diuinaʒ erxplicite vel implicite. virtualr vel ĩ foꝛ ma. Nam ſolus deus ẽ qui habet inpiu, eterne vite et moꝛtis. ¶ Stultum ⁊ in iurioſum pꝛo ſupioꝛib/eſt credere/oẽs inſtitutõies factas qles videmus reſſ- cu ſubditoꝛũ/obligare ad pctm̃ moꝛtle ſed ſunt multe accipiende vt cõmiatio/⸗ nes.multe vt monitiones.multe vt cõſi lia. multa vtqdam decẽtie lvneſtates et fadentes ad finẽ cõſeq̃ndũ.multe vt temꝑalẽ hanc vitam ſolũ regulàtes.et Jurans vel vouẽs in aliᷓ religione vl cõmunitate/adimplere oĩia ad penam Pitr. ſi trãſgrediant ſoluʒ que pꝛo regimiĩe talis religionis aut cõ⸗ munitatis oꝛdinata ſunt aut erũt/nõ ꝑ loc cenſendus eſt eẽ obligatus ſub pena peccati moꝛtalis ad obpuationẽ illoꝛum ad q̃ diuina lex nõ vult taliter obliga⸗ re.qꝛ nec hũana lex taluer obligare in/ tendehat.ſi rectecvt ſupponitur) intẽde bat. ¶ Duplicet deo / infidelis ⁊ ſtulta Infidelis que non ſerua⸗ tur. Stulta que diſcretionis ſale non conditur:Pꝛopterea ſtultum eſt dicere ꝙ de ingrediendo religionem cõſilian⸗ dum nõ ſit.ſed ad pꝛimam inſpirationẽ ingrediendum (Poteſt ſincero ⁊ recto conſilio / religionis ingreſſus diſſuade⸗ Mozales 24 ri. quibuſdam ad tempus. alijs in eter — N — eb—.⸗ — — X tur. CS toꝛitatem ſuperioꝛũ/eſt ipſam vere vel eſtpaner num. Sicde pᷣlature ſuſcep tiõe aut ſta tus vᷣginitatis diceretur. Atramen mo deſtifſimã cautelã in diſſuadẽdo/ſcimꝰ ſam. ¶ Ome vortũ ⁊ iuramen⸗ tum/ad h̊ ꝙobligatoꝛiũ ſit et diſœetuʒ habet cõditiones implicitas.quarũ ali⸗ quas inutile.aliquas vtile eſſet in iurã do ꝑ expꝛeſſum apponere. Ana conditio eſt / que reſeruat ſuperioꝛum autoꝛita⸗ tem. Secunda ꝙ iuramentum non ſit aut vergat in deterioꝛẽ exitum. ſciliq; ad moꝛtale vel veniale peccatum/ nũc aut in poſterum. Tertia ꝙ non ſit in ſalu⸗/ tis diſpendium. hoc eſt in perfectionis umpedimẽtum. vt eſſet vouere nõ intra re religionem.nunq; ſuſcipe pᷣlaturam aut non loqui cum paxẽtibus.⁊ ſimilia. que licet poſſint licite quãdoq; dimitti non tamen paſſim iuramento aut voto yallari. ¶ Quando aliqs nec actu nec habitu/ per verba ſua intedit iurare· nõ eſt reus periurio apud wũ / nec etiã apo lomines ſi ſufficienter hoc conſtiterit. Poteſt tñ de incauto modo loquendi/vel ſcandaliſandi vl afferendi / vel de inten tione fallendi culpari. Hoc facit pꝛo te ligioſis/et qͥbuſdã alijs/qui iurant per btas ſuas:ꝛ per animã canisixriſoꝛie. Etpꝛo burgundis ⁊ aſſuetis iuratoꝛibo pꝛeter omne intentionẽ obligandi ſe iu⸗ ramento ¶ Inſtitutiones humane / nõ vebent tales interpᷣtatiões aſpernari qᷓ les iuramenta etvota / m concoꝛdẽ do ctoꝛum ſententiã recipiunt. etiam duʒ ferrẽtur abſolute.alioquin in laqueum et magnum ſalutis diſpendiũ verteren i contẽnere aliquã rem vt au interpᷣtatiue / nullã/ aut vilem / aut mi⸗/ nus iuſto reputare. Omnis peccãs etiã venialiter contemnit/ quãuis nõ omis talis agat excontemptu.ſicut nec omniſ ſuperbus agit ex ſuperbia. et ita in alijs multis. ¶ Contẽnens autoꝛitatem ſu⸗ perioꝛum / non ex paſſione vel fragilita te/vel exignoꝛantia.ſed ex contẽptu qui palis cauſa aut finis trãſgreſ/ ſionis ſue/reus peccati moꝛtalis exiſtit At dum quis dicit ſuperiori in eo ꝙſu perioꝛ.ego in deſpectũ vſſtri locaga qð inhibetis/alias nõ acturus. ¶ Zid eui tationem peccati nõ ſufficet bene ſenti/ re ⁊ iudicare de agendis. niſi voluntas et affectus tali iudicio con foꝛ men tur . 2 AÄKfficitur enim ſepius voluntas ad ali⸗ qua/ etilla taliter exeq utur/ acſi ſuns mtellectus taliter agendum dictaret. Super hoc/ incõtinentes circa quodli⸗ betvicium tem carnisq; ſpiritus/aper tum dant wocumẽtum. pꝛeſertim in car ne euidentius qᷓ; in ſpiritu.pꝛopter di⸗ ficilem reſflectiöem ſuper actus interio res et atẽtes.Et hec abſconſio /crebꝛo fallit etiam ipſos ſpiritualiter ambula⸗ re volentes. ¶ Ponentes intellectum liberum vt talis eſt. ponerẽt conſeqnter in eo peccatũ pꝛopꝛie. Alij ad negligen⸗ nam aut malicià voluntatis / habent re ferre crimẽ omne ſuum. gligentia vel omiſſio/crim nalr culpabi lis abſq; cõſenſu vero vel interpᷣtatiuo ulla eſt ne comitante vl pꝛeuio.Quid aũt ſit ↄſen ſus interptanu dictu eſt Er ec in ange lis in adam / videf oꝛigo fuiſſeeccati. (Raſſio naturalis vt ira amoꝛ. gaudi/ um. odiũ.inuidia. fames. ſitis delectatõ deſideriũ/a ſimiles./ſi fiant abſq; omm conſenſu/nullum peccatũ ſunt.ſi vo cũ conſenſu: ſed nõ ex còſenſu/inter venia lia deputãtur. Similiter de actibus ra tionis/ tam in poꝛtione ſuperioꝛi. vt eſt blaſp hemia. q; in inferioꝛi æt eſt appeei in pꝛece/ 2 tus vindicte / diceretur. ¶ S pns pꝑenalibus pena ſit addita per mo⸗ dum diſiunctionis ad actum pꝛecepti? ſufficit penam ſoluere dum actus omit/ titur / Si vero ſit impoſita pena. vt ſo⸗ per ſolutionem eius non excuſatur pꝛe cepti tranſgreſſio. ſed bene aliquando compenſatur. ¶ Yudicare alterũ tan qᷓ; malum /ſi fiat ex officij iudicio/et kr. teſtes legitimos /nõ eſt ex ſe malũ.ſed virxtuoſum.etiam ſi perconfefſiöem aut aliter / ſciretur eſſe per iudicẽ innocens nec ꝑ illud pateret effugium. quin ſuo fungeret᷑ officio. ¶ Judicare ꝓpria eſti⸗ 7 matione aliũ ex aptis ſignis exterioꝛib- que nõ pñt bñ fiexi.nõ ẽ ex ſe pctm̃ moꝛ tale.liq qᷓndoq; ſit curioſitas venialis⸗ quandoq; moꝛtalis/ dum lvmo ab alijs melioꝛibo aut debius/nimis impeditur. aut dum per boc mlunerbiam ctigtr⸗ Regule uicarealterĩ leui pᷣſumptiõe/ ſm pᷣſumpꝑtiões exterioꝛes: pᷣptim vehemẽ/ tes /nõ ẽ ex ſe moꝛtale. Sec ſi fixa aſſer tione interioꝛi vel exterioꝛi illð fieret: ĩ magnũ ꝓximi dedec malũ.Hullꝰin vita iudicãdẽtanq; dignꝰ inferno.qm̃ ſpũfſcls Warfalta dcta an ſunt a nobis iudicanda.¶elotipia qᷓ eſt vebemẽs amoꝛ ſuſpiciolus.non ſatis fidẽs de re amata/alie ſuſpitiões mali uole vt dũ aliqͥs ſꝑ putat irrideri fal li.in q̃les qͥdã melacolici.⁊qͥdã exreligi ofis faciliter cadut ſi nõ repꝛimanf.ſed addaturoſenſus liber ſunt vt plurimũ moꝛtalia delicta. gut moꝛtaliũ velictoꝝ vehemẽs cauſa. ¶ Adolatria:qͥ eſt exhi⸗ bitio honox/vere vlinterpᷣtatue aut at tributiue diuini alian ceature aliter ſibi põt competere. Et apoſtaſia qᷓ eſt re ceſſus a vra religiõe.Et murmur cõtra diuinã uidẽtia.Et blaſppemia deo in⸗ digna aſcribẽs. Qſiq; fiuntex ſuppbiaa tellectꝰ/nolẽtis ſe captiuare ĩ obſequiũ fidei.et tũc ibieſt erroꝛ in fide. Aut ſoꝛ lũ fiunt pꝑ depꝛauationẽ affectꝰ et tunc ſunt malicie exſe crimiales.licet ex ar⸗ inſtãtijs dici poſſint qñq; wniales. Sic eſt aliqͥs onoꝛ diumn prie/ alis olũ ꝑ attributõem aut ꝑticipatõeʒ aut analogiꝗ. Ita ſm ̊ vatie ſunt ſpẽs ido latrie/qᷓda ꝓprie/quedã ſolũ analogice dicte. omnes tñ exgenere ſuo moꝛtales exiſtũt.vt ĩ innoœtiõibo vmonum. In aſtrologia ve iudicijs circa ea qᷓ depedẽt pure ex libero arbitrio. In necromãcia et piromacia.⁊ generalr in ſupꝑſtitiõibo omibo pꝛohibitis atq; nefarijs quaruʒ effect / neq; aaage Oullſte rõnabiliter expectari pñt.¶ NHulli faci/⸗ enti quod in ſe eſt (hoc eſt bñ vtenti do⸗ nis dei iã habitis) veſt de in neceſſarijs ellnte ntilgardendalneon randa. ¶ Aolés credere/fantaſias ad oppoſitũ fidei tolerans inuit. ſic in ple Ita de volente penitere ⁊ ceũ diligere⸗ inontigcre impedit/ pꝛo regla di ceremꝰ ¶ Tollat ſuꝑbia a viris deuoſj et abſtrachs.qꝛ ſentire ↄſolatiões ſpũa: les in affectu. nõ eſt ſignũ infallibile caritas inſit.ſicut earum carentia: cari⸗ tatem deeſſe non concludit. Nam aſſue factio etcomplexio / aut diabolica illuſio cauſe ſunt curtales affect qnq; vel inę fſunt vel nõ inſiunt. (A 2 deo debita abſolute.idolũvel vyabolum tranſfigurantẽ ſe ĩ angelũ lu ſeu xpm. a moꝛtali crimune neq;t excuſari. Neq; hic ignoꝛãtia inuincibilis locũ habʒ.ſed pꝛobandi ſunt ſpũs ſi ex deo ſint. Sec ſi ſub ↄditiõe implicita vel Rlcina lee adoꝛatio fierer.vbi pꝛobabilis ↄiectu⸗ ra de ſic agendo cõtingeret.quẽadmodũ loſtiã non ſacratã.lmo lapidem hoſtie ſi miuilé/caſus aliqͥs licite faceret adoꝛare. Pia intentio fadendi ⁊ tenẽdi ſ̃ᷣm in tentionẽ ecd eſie/ ſi nõ ercuſaret mitos ex chꝛiſtiãis ſimplicibo:idolatre cẽſeren tur in adoꝛationibo imaginũ.citius pul creqᷓ;ᷓ turpis. et veteris ; noue.q̃ſi nu- mine aliquo ille magis.qᷓ alie replerẽt: 7. . e inuidia. * 2 – e wloꝛ de alieno bono / vel gaudi talis eſt. eſt diminutio fame alterius occulta. v diffamatio q eſt publica. vł contum ⁊ expꝛobꝛatio q̃ fiunt in facie ei qͥ les bono reipublice vel cõmunitatis alicuiꝰ. aut pꝛo coꝛrectõe fraterna. Sʒ apð im ꝑfectos iſta bñ agere.ſq; alios recte icxe pare.ſicꝛ ſe digne laudaredifficilimũ ẽ. nſq; videre eſt / nõ eſt ifidelis.ſ meret Na per zelũ gque eſt de malo culpꝑe. dicit᷑ er ſe lau⸗ aDabilis:ſʒ ex mõ pꝛoſeqnuii pᷣt fie ti vitupabilis. dũ nec tꝑs neclocũ nec modũ nouit obfuare.pᷣpᷣtim qñ pertina num magis adductiua. q; ſedatiua. oꝛans adoꝛatoe ia que eſt n de malo / er genere ſuo moꝛ talis eſt. quia ↄtra caritatẽ.et pptim ſi woloꝛ ſit de bonis ſpũalibo Sʒ er ðᷣfectu rationis vt in primis motibo/ vel ex malicia cõplexionis melãcolice: aut qꝛ wloꝛ üle trahif᷑ extra genꝰ iuidie/pᷣt non eſſe moꝛtalis: vt dũ dolet aliqͥs ex iuſta cauſa/ et fine bono Dermctiog . melia ſunt ex genere ſuo moꝛtales/ſi damnũ vel dedecus ſit notabile ⁊ ſi non traban turextra pꝛopꝛiam ratiõem. vt ſi fiant ad cautelam alioꝛũ ne ſeducãtur.autp — —— ——— — —— –– r Moꝛales Ira queeſt motus ↄatatad inferen lum vindictã ꝓ malo ſibi vere illato.ſi ſit ſm oꝛdinẽiuv/nõ eſt de ſe vituꝑpabił ſed reducit᷑ ad irã ʒeliæt in iudice vel ꝑ iudicẽ.Secus ſi ex libidine ꝙ rie vindi cte principalr vl ſi miuria nõ ſit wre fa ctgꝗ.ſ ita leuiter ⁊ irrõnabiliter eſtimat ra eſtqñq; naturalis paſſio.vt ĩi me lancolicis ⁊ colericis. Qncq; pꝛimꝰmo/ tus.Qñiq; ſola impatientia.abſq; appe titu vlterioꝛis vindicte. Qñq; refrige⸗/ ratio quedã caritatis erga ꝓximũ.citra odiu. In quil caſibo aut nullũ eſt de ſe/⸗ aut veniale pctm̃ ¶ Ara q̃ eſtappetitꝰ de literatꝰ vindicte ꝓprie.pᷣter aut cõtra iu ris oꝛdinẽ.ex ſe ⁊ vt ſic/eſt moꝛtlis.Pꝛe ſertim notabil detrinẽti. „ Faceclia⸗ „. Cediam dici⸗ Que exgenere ſuoven ialis ẽ qꝛ ↄtrariat᷑ nõ caritati.ſʒ eiuſdẽ feruori Fit ãt moꝛtalis / dũ ꝑ eà aut ex ea/moꝛ tale crimẽ incurrit vt omiſſio eoꝝ q̃ ſũt ce neceſſitate ſalui.aut dveſpatio de diui no auxilio.aut ſuijpſius interfectio. Sola negligentia moꝛtalis ẽ/p quaʒ id qð ſub pᷣcepto cadit omittif.qᷓ;uis cul pabilioꝛ in exercitijs ſpũalibo et hierar chicis vt ĩ miſla.qᷓ; phanis. ¶ Ocium ſanctũ vite ↄtẽplatiu e ſtudioſe/debet homo qntũ ex ſe eſt magis appetere· qᷓ; officia vite actiue pᷣtim cũ obligatõe. imminẽte tñ mãifeſta neceſſitate/ aut upmeieſcepte unabilte accedente dumittẽdũ eſt ociũ ꝓ caritate ꝓximoꝛũ Inhabilis pꝛoꝛſus ad ociũ ↄtẽplatie lalvꝛet ipſe exteri ad ſui alioꝛũq; pꝛofe ctum. Et ſi aliqͥs ad vtrũq; valet / velut ambidexter/magna pꝑfectio ẽ.et mi xtu ram hãci ſtatu ntis indigẽtie/optimã liudicamus: cõſenſu.atq; teneaf.illa ſola interrum pit intẽtionẽ vebitã oꝛõnis.⁊ fact vt pᷣ ceptũ nõ ſufficiẽter adimpleaf᷑.niſi rur ſus iteret᷑ qð ꝑ euagationẽ bãc infectũ eſt. Quod m fieri/aliqñ neq; debet ne⸗ q; expꝑedit.neq; poteſt vt ĩ miſſa. aut duʒ „ boꝛa pᷣterijt. Abi duʒ euagationẽ/q̃ntũ cunq; multa ſit / ex deleratione tenere mus efſe tediũ interni bom. uagatio mẽtis tpeor̃o⸗/ nis ex pᷣcepto debite / ſi fiat ex dellerato 24— nõ volumus / tunc habitualis pꝛimaria et virtualis intentio pᷣhabita oꝛado vr debemẽ / ingiter vna manet. Exẽplũ eſt pegrinatione. ¶ Louerſio coꝛdis ad deũ temꝑe oꝛõnis/q;uis ſit laudabi⸗ lioꝛ ceter paribo/ſi ᷣm verba ⁊ ſenſũ oꝛa tionis fiatl attamẽ iſtud nõ eſt ncitatis qð de illitteratis cõſtat.⁊ in ꝑfecte con tẽplatinis etiã nõ raꝝ eſt. ¶ Ampatien tia lãguida mollicies/a effeminata cõ paſſio / ⁊ mutabilitas ad omnẽ ventum ſunt ex ſe vituꝑabiles ⁊ in culpã moꝛta lem vergunt / duz exinde ea q̃ iuſſa ſunt fieri vel exeqͥ. ſcʒ ⁊ writas vite voctrine atq; diſcipline/ relinquunf ¶ Tedium boni/ ꝓueniẽs ex difficultate opis. aut ex malicia cõplexionis abſq; culpa/plꝰ⸗ in iohane qᷓ; in pxetro / auget meritum er laudẽ iohãnis.ſi et dum in ceteris ipſe cũ petro eqliter opef. ¶ Diſicultas in opere vtutis exaſſuefactiõe vicioꝝ pꝛo ueniẽs / plꝰde p ſe duninuit roeʒ laudis et meriti/q́; augmẽtet. Zamẽ male ha bituatuſ/qm̃ niſi ex maioꝛi conatu/opꝰ ſimile ad bñ habituatũ ꝑſicere nequit: magis inde reddit᷑ incidentaliter cõmẽ dandus. ¶ Puſillanimitas qᷓ quis 3 iu⸗ diciũ ſuperioꝛis ſui pꝛudentioꝛis repu⸗ tat ſe minus iuſto obligari ad aliq̃ faciẽ dum.et pertinaciter refugit officia a ſu⸗ perioꝛe impoſita/ad inobediẽtiam ſuper bam imputatur.quia iudiciũ ſuũ nimis pꝛefert.et innititur pꝛudentie pꝛopꝛie Secus ſi ducatur ꝓpria lege ſpixituſſan⸗ cti / de e debet eſe certus. Secus pꝛe terea ſi ſaat periculum ſuum euidenter de quo fid Wre unwatlatis neuiti Kanm éimmodetata woſeſſio Mů er genere ſuo non videt eſſe moꝛtale vniuerſalr. Sed i moꝛtale tranſit/dũ ex delileratiõe efficaci ⁊ abſo luta/appetũtnx vel qrunt᷑ vl rapiuntur aut retinenf aliẽa:inuitis dñis.q̃licun qꝙᷓ; mõ fiat.clam vel palã.vivl fraude.cõ ſilio vel auxilio. pᷣptim ſi res ſit notabił cetrimenti.Dü appetitu ſuffocãte ra tionẽ/⁊ a dei ſuitio pnitus impediẽte/ etiã licita vel ꝓpria bona/nimia libidine Vl ſolicitudine appetũtur/querunt᷑ ſeu . 7 retinenf.quaſi in eis ſyes totiꝰ auxilij ve lut in vo poneret / moꝛtale ẽ. Quã aua rniae ſpeciẽ aplg ob lvc appellauit idoloꝝ ſeruitutẽ. ¶ Non delxt aliqͥs dici tene/ rerem alienã muito dño / q;uis neſciẽte quando dominꝰ pꝛeſumitur rõnabilr cõ ſenſur ex familiaritate. vel aliunde.dũ ſciuerit. Aut ſi iuxta dictamen recte ra tionis / ita debet ↄſentire. quẽadmoduʒ in extrema neceſſitateaut dũ cũ nota⸗ bili dvetrimẽto reddentis. et cũ modica vtilitate reapiẽtis / alienũ tüc reddere quod danũ ſub pua expectatiõe põt eui tari. Hullus pᷣterea gladiũ arreptũ di/ ceret reddẽdũ in manꝰ dñi dũ furit.q;qᷓ; illũ inſtãtius repeteret.¶ Sub furibus aut ſacrilegis aut raptoꝛibo cõpꝛehendũ tur/quo ad crimis eq̃litatẽ/ quiequid ſit de reſti utione facicda. ipſi aduocati fouẽtes cãm quã credere debent iniuſtã aut per culpã perdentes uiſtã.Et medici infideleg. Etiudices mali. Et pꝛelati qui pᷣficiũt officijs publicis ⁊ beneficijs pꝛeſertim curat illos quos ſcire debẽt eſſe raptoꝛes ⁊ aniaꝝ deſtructoꝛes.lonis ſpꝛetis. Ipſi ꝓꝛſus conſiliarij dnop/ad tallias iniuſtas. Et generalr qui ralia agũt.aut ↄſentiũt agentibo. ¶ Adquixe te medis illicitis/illicitũ eſt plꝰ wl mi⸗ nus/iuxia malici mediox. varie inſup ſßm naturã ↄtractuũ in adqͥrendo. Ita vt qnq; tranſeat res in ver dominin pec⸗ cantis/qñq; nõ. Contract eni qᷓndoq; irritaf diuio iure vll huano. qñiq; pmit titur.yvt infra dicendũ eſt. ¶ Symonia que eſt ſtudioſa volũtas emẽdi aliquod ſpũale vł annerũ ſpũali/ↄſtat ꝙ de gene re ſuoeſt moꝛtal/plus vel min ꝓpꝛie vł inhebꝛle⸗ liuxta natura er qð dicitur ſpuũale.Tẽpalita tes eni ecdleſie/q;uis ei dicate ſüt ꝓpꝛie tñ es nõ exiſtũt nec ſymonie nomẽ. niſ poſitiuo iure reci punt.(¶ In actibo qͥ ſunt ſymomiaciſo/ lo iure ponitiuo.cadit pᷣſcriptio.vt in re⸗ ceptione moderata pꝛo ſigillo. aut litte ra. aut ſuſtentatõe miniſtroꝛũ/in colla⸗ tione oꝛdinũ.in alijs non ita.¶ Faciẽs aliquod opus ſpirituale. et inde merce dem tempalem expectans: aut econtra quaſi vnũ ſit rationabile pꝛeciũ alteriꝰ/ ſymoniacus eſt. aut ieſita coꝛde vel oꝛe vl opere. ¶ Dicuur autem tempꝛale/ ſola volũtate.qꝛ iã nõ dice quicquid poteſt pꝛecio tempali cõpari vt eſt obſequiũ curialium.et ſimilia. Suſtentationẽ ſuã moderatãꝗ in tẽpo ralibus/aliunde nõ habitam / ſi qͥs expe ctat exope ſpirituali/nõ incurrit ex hoc ſymoniacã pꝛauitatẽ.quia dignus ẽope rarius mercede ſua. Caueaf tñ turpis queſtus ⁊ ſcãdaloſus.et intẽtionis ocu lus ↄpᷣuetur incoꝛruptꝰ.vt nõ ibi ſtatua tur principalis finis in mercede tpꝑali. ſed ſubꝛdinatus ad deũ.aut nõ ↄtra veũ VIta de pᷣdicatione /ĩmo de dilectiõe dei ſun oĩa / dici woſ. ⁊ de bñficioꝝ appetitu. lIus 9 Symoniaco ex pacto vel ope / nulluz Q₰ adquirit᷑ in bnficio vel fructibo eiuis quin reſtituere teneaf.ſecus ſi ſteterit ĩ Vmur lereticis puniẽdis diſtingue ¶ De ludo taxilloꝝê/v toꝛneamentis⸗ ve vſuris varijs ⁊ palliatꝭ/ dicũt iuriſta rum plures / ixrritatos ab ecclia illiceſſe contractꝰ. Secus in meretricio.⁊ hiſtrio natu.⁊ ſymonia interioꝛi.in miſſis can⸗ randis.et alijs quibuſdã.vt foꝛte in cle⸗ ricis mercaturas aut medicinã aut ad uocatiã / abſq; diſpenſatiõe exercẽtibo. Beneficiatus iuſto titulo: ſi ſimplr omittat diuinũ ſeruitiũ in omnibo:-non videt adquirxere ius in fructip apð veñ ¶ Bulta ſufficiunt ad hocivt aliquis faciat fructus ſui beneficij/ eſſe ſuos/ in neatur/que animã a peccato moꝛthi nõ literant vtintrare ſubito cert, bvzis a ecdqleſiam.et intẽtione ſolum queſtuoſa et ſimiia. ¶ Si certa bona beneficiatꝰ habeat inſtituta ꝓ paupibo / z illa cõſu mitad alios v ſus· ipſe ad reſtitutionẽ obligaf. Secꝰſi totũ fit cõmiſſum fidei ſue. vbi ⁊ ſi peccet grauiter ſacrilege qñ q;/ abutendo bonis ullis luxurioſetñ re ſtituere nõ tenef. ¶ Siteneat qͥs plura bñficia ex vno ſuꝑioꝛis / in caſibo nõ ex cuſantibo hanc pluralitatẽ/peccare põr vterq;:conferẽs ꝑ indiſcretonẽ. Reci⸗ piens ꝑ ambitionẽ. Nihiulominus occu pans reſtituere ꝑcepta nõ tenet᷑. S; ni ſi peniteat ⁊ ꝓ futuro pᷣuideat / nõ erit er ſalus.¶ QAuantũcunq; multa bñficia aliqͥs teneat autoꝛitate ſuxerioꝛis/illa poſſunt dici vnũ bñficium. ſicut plures tunice in magnis frigoꝛibus vna tũica RK — — — — .. — – f — ſabilẽ aut laudabiłẽ efficere. e poͤt lomo litteratꝰlicentiã in ſua ſcien Moꝛales et hoc vnitate moꝛali.ſi illa oĩa non ſint niſi ad ſufficientẽ decẽtiam ſtatus occu/ pantis.ſecluſo ſcandalo.et impoſſibilita te officiandi ꝑ ſe vl aliũ/nõ exiſtente. ¶ Beneficium datur pterofficium. nõ quidem in dicẽdis hvꝛis ſolum.alioqᷣn duplex officiuʒ/ad duplices hoꝛas obli/ garet. Sed officiũ eſt/quicquid eccleſie et pꝛoximo ꝓdeſt.ſim ꝙ magꝭ bñficiat ẽ magis obligatus. ¶ Si omĩbo circũſtan tijs hincinde penſans· iudicare debeat pꝛelatus vtrnm eſſe ſufficien tioꝛẽ no/ tabiliter ⁊ ſimpliciter/ad hanc curã ob⸗/ ninendam ⁊ det ſcicter inſufficienti/ pec cat moꝛtaliter.quia nõ habet rectũ ocu li.Secus ſi nõ ſit notabilis differẽtia. In collatione beneficij/ pſertim non curati/haberi põt reſpect?ꝰlicite ad obſe quia licita ⁊ hõeſta alicuius.⁊ adgenus et ad ſm /ꝓficiẽdi in fututo.⁊ alia mul ta. duʒ tñ intentio pꝛincipalioꝛ ⁊ finis/⸗ ſit veus. et vtilitas eccleſie.⁊ ſcandalum ¶ Inſufficiens ad obſequium eccdleſie pꝛelſertim de quo non eſt ſꝑes de bꝛeui ꝓfectu quocunq;)ſi ꝓmoueri que rat.peccat moꝛtaliter.⁊ eum pꝛomouẽs ſimiuiter. ſi lvc ſcire tenebat. ¶ In mo ralibus id quod modicũ eſtꝓ. nũllo re⸗ putatur. tamẽ diuiti modicuʒ ẽ qð pau vri nõ parũ Necinſuꝝ modicum dicen dum eſt apud vum. illudqð efficaciter et principaliter inducit aut induci q̃ri⸗ tur ad aliud qᷓ; deberet. Secus ſi patui ſit incitamẽti.et velut occaſionalis ĩ in/ tentione recipiẽtis ⁊ dantis.Scoõm hoc gquantificet᷑ munerũ receptio in iudici aro licet alicui que⸗ bus relatit rere pᷣlaturã.ſic raro cõtingit: vt aliqs pſſit abſq; pᷣſumptiõe iudicare ſe taleʒ qualẽ diẽ apoſtolus opoꝛtere epᷣm eſſe. Tamẽ neceſſitas euidẽs eccleſie.⁊ pꝛo/ babilis cõiectura fidẽ faciens de ſuffici entia ſua:oſſumt apetitũi tale, aur exu ige⸗ tia/qᷓ;ᷓ pꝛelaturã appetere.Scðm itaq; G perfectionẽ in gratuitis / de q̃ no ita licet pᷣſumere.ſic de eruditiõis quali tate. ¶ Dum curatus baptiſare puer ſine pecunia:aut ſepelire moꝛtuũ nollet liceret alicui graue periculũ in moꝛa vi denti.dare pcuniã.nõ vt pꝛeciũ.ſed in 4 cunia tamẽ iret cum curato/nõ in domi nium ⁊ ius.tanq; vere data ſit. ſed in p⸗ atq; vtilita tentione verationẽ ſuam redimendi. pe ditionẽ:deberetq; ipſa reſtitui. Simi le de pꝛelato et iudice damus iudicium in eis que gratis miniſtrare vlerent. Stugium litterar / pꝛeſertim auto⸗ ritate ſuꝑioxs/et ad ꝓficenduʒ pꝛo ſe et alijs in poſterũ:nõ adociñ vel curioſi⸗ tatem ſuſceptũ:excuſare pᷣt pᷣlatũ vel cu ratũ / a reſidentia ꝑſonali pꝛo tempoꝛe vbi de vicario ſufficienti pꝛouiſum eſt. Alioqͥn ſtudere/ eſt ſe mer cenariũ.⁊ lu⸗ pum ouibus exhibere. ¶ Ad vigilias moꝛtuoꝝ/ alia ſuffragia/qᷓ in ecdeſijs fm diſtributões quotidianas inſtituta ſunt / beneficiatus ſtudẽs. aut legitime abſens / nõ tenet . ¶ Hoꝛas canonicas adaptare hoꝛis diei/vt prunam pꝛime: tertiam tertie/ quaͤuis ſingularibo pſo⸗ nis ſit congruũ non t neceſſariũ. Ho ras eni quaſdaʒ pꝛeuenire vl ſubſequi pia intentõe ſeu vtilitate fas ẽ.vt de ſe ro dicere matutinas pꝛo mane ſequẽti ¶ Aſum eccleſie ſue cui ſuus eſt pꝛinci Bali⸗ titulus/ aut quã actualiter inco lit bñficiatus.rxegulariter inſequi debʒ niſi diſpẽſet / vell ſupioꝛis autoꝛitas.vel paupertas.vel pia cõuiuentiũ charitas t Aſura ꝓprie dicta(ꝗqᷓ uri diuio ⁊ naturali ↄtrariaf./⁊ de ſe moꝛta lem culpã habet eſtaliqͥd reciꝑe er pa cto / vltra ſoꝛtẽ. Soꝛtem vo eſtimamꝰ appellatã.ius qð haberf in re / p venditio nẽ/et emptionẽ.aut aliũ modũ.ſm quẽ tranſit dminiũ rei in ementẽ/⁊ fit ſua uia ius vtẽdi pecunia ad tẽpusvel pꝛo ſemꝑ:nõ traſit in aliquẽ/ abſq; eiuſ dominio ꝓpterea ĩ materia pecume/ cõ⸗ modatio ⁊ vndutio coincidũt.⁊ illic ſe⸗ piusvſura collocaf. Abi eni aliquis pꝛo re iam ſua/aliqͥd dare cõpellif. ¶ Reci — piẽs ad vſuxas neceſſitate ↄpulſus / ſub intentiõe dandi illud qð ẽvltra ſoꝛteʒ tanq; ſuum.et ad redimendũ verxatiões ſuas et damna. nõ videtur moꝛtaliter delinquere.quia nec pꝛopꝛie cum vſu rario daͤnabiliter exigente / participat in crimie. Sed nec ꝑ boc ius habʒ vſu rariꝰin dato.obſtante eccleſiſtica auto⸗ rita te.qᷓ receptiõʒ hãc irritat Omis fexe contract v ſurarius exgenexc / pot Regule per piam intentionẽ dantis ⁊ recipieni tranſferri a ſuo genere / in opus pietat. vt ſi cauſa ſuccuxrẽdi principalr indigẽ/ nie ꝓrmi ex vna parte. et pꝛeſeruãdi ſe indemu er altera. petat aliqͥs vltra ſoꝛ/ tem. niſi infra tale tempus ſua ſors ei cetur.ſicꝙ mallet teſte conſcientia / ſuã ſoꝛtem apud ſe manere nuc.ſine illo pꝛe cio.qᷓ; tunc cũ tali pꝛecio eandem reciꝑe re. ob damnũ certum vl pꝛobabile quod ex ſolutiõis dilatiõe ſoꝛtitur.¶ Sicut in recditibo cenſualibo recipiendis p dños cerxtis termis qñq; pꝑena ꝑecumaria im/ ponit᷑ nõ ſoluentibo die affignata:ita po teſt aliqͥs recta intentiõe et ꝓ ſecuritate ſolutiõis / talr ſtatuere in ꝑticulari ↄtra ctu vl ↄceffione ad terminũ.Eſt autem pie intẽtiõis illius ſignũ.ſi mallet credi toꝛ id qð cõceſſum eſt / die ſtatutovl pri⸗ recipꝑe/qᷓ; terminũ elabi vt emendas lu ccaref. Sic de ementibo redditus ſub li/ bertate redimẽdi iudicamꝰ. ¶ Aenditio nes ad terminũ ⁊ ad tempꝰ/carioꝛi pᷣcio Simuilr cõ mutationes in quibo ꝑ dili⸗ gentiã vendẽtis / res i nullo melioꝛatux/⸗ lu tñ certũ luc affert/abſq; piculo dã/ mni/ſunt freqntius pcta moꝛtglia.q;uis nõ ſemp vſura ꝓpꝛie dicta ( In guerris facẽdis ꝗᷓ malis innumeris plene ſũt. nunc ad iſtos innocẽtes/nũcad illos / ſo la vtilitas reipublice eas excuſat a moꝛ tali,que vtilitas eſt vnio ciuiũ cũ prin/ ape ⁊ adinuicẽ.: ↄpuatio patrie.aut eui tano damnipublici notabir peior iG ſit damnũ pticulare ex guerra ꝓueniẽs: ¶ Buerre iniuſte / ſate eſſe tales aut qᷓ tales debent iudicari / nõ excuſant a fur/ ns.ab lvmicidijs et rapinis / qn reſtitu tionẽ/ aut emẽdas fieri neceſſe ſit/ntũ erit poſſibile. ¶ Seruitutes pplor in eis que nõ ſunt ↄtra legem dei? nature/ po terunt ex ſuis vl paty demeritis. vt con ſpir ationibo ⁊ rebelliombo / rönabiliter introduci. vt tallie qdamangariatiões et ſimilia.ſiẽ iudeis poſtulantibus regez Zdñs impoſuiſſe videf.¶ Acceptio pſona rüũ in gubernatiõe reipublice/⁊generalx apud omnẽ iudicẽ ⁊ pꝛinapem de ſe ulici ta eſt.nũc moꝛtalrnũc venialiter.ex cir cũſtantijs ⁊ abiecto.⁊ policie auuſlibet/ maxuinme turbatiua. Non eſt aũt acceptõ ꝑſonaꝝ niſi vbi debitũ eſtꝛ paritas vtxo eſſe ſua. reſtituatur ablatum. boce nium ceſſionẽ/ pꝛo conſtituunt. biq;. Quia in gratijs faciendis.vnum capere.aliud dimittere.non eſt acceptio peſornarum. aut ſi res non ſunt pares. ¶ Retinere tributa ⁊ ſubſidia rõnabi᷑ introducta:peius eſt furto ſimplici ĩ ſub ditis. Et exigere violenter aut frauduj/ lenter ſubſidia indebita a ſubditis per principem / rapina damnata eſt. Quan do autem boc eſt: et quãdo non/ genera li regula tradi nequit. ¶ Outatio mo netarũ poteſt eſſe par aut maius velictũ ex ſe:qᷓ; eſſet in caſu falſam aliquã fabꝛi care.quoniã ſᷣm damnũ reipublice/opꝰ tale quodluxt/ aſſumit moduʒ culꝑ. x ſi pꝛinceps dicat ſe dñm monete eſſe. ſit ergo õ tyrann⸗ diſſipatoꝛ. ¶ Omia ſunt p nalnien quidẽ pprietario iure.nec pꝛo ſe.ſed ꝓ ne ceſſitate reipublice.Et quid mix.cũ ne⸗/ ceſſitas fadit/ꝑſone etiã ſingulari/aliẽa ¶ OO.mla bñnficia ſunt pape tan qᷓ; oꝛdinatoꝛi ſupᷣmo.non tanq; dño aut poſſefſoꝛi.imo nec tanqᷓ; imediato diſpẽ ſatoꝛi.reglariter ⁊ vniuerſali.niſi plato rum inferioꝝ iniqͥtas aut manifeſta ec⸗ dleeſie vtilitas caſibus certis iſtud exige ret. ¶ b vſurarijs ?⁊ raptoꝛibo quos cõ ſtat ex alio iuſto nihil habere. ſtipendia ſeruitioꝝ ſuſciꝑe nõ licet.ſub pena reſti⸗ tutionis faciende.⁊ ꝑticipationis in cri mine. ¶ Ab vſurarijs ⁊ raptoꝛibo quos halere conſtat aliud ab vſuris ⁊ rapiniſ ſuſicienter pꝛo ſuſtẽtatione tot ſeruito rum/vtputa quattuoꝛ ⁊ nõ plurium/o teſt ſexuitoꝛ ſibi neceſſarius vn ex illis quattuoꝛ/ſtipendia obſequi ſui reciꝑe. aliternon. ¶ Non dimittif eecarſ iiß niſi volun/ tas efficax reſtiuendi aſſitdum poſſibi litas et oppoꝛtunitas acceſſerit.⁊ pꝛout lapiens pſertim confeſſoꝛ pᷣlatus/ deter minabit.vt ꝙ veris dominis ſi ſuperſunt aut heredibo ſuis /aut ſi fieri nequeat.qꝛ ferantur ablata. ¶ Nemini de bonis alj⸗ non ſunt aag . ur / in pios vſus re terius ipſo inuito licet ducere ſtatum/ vltra parcam neceſſitatẽ ſui et ſuoꝛum. maxime vbi poſ lawꝛare. aut etiam in caſu mencicre Pꝛopte wwe lonoꝛſj om nali remedio / iura ur aut raptoꝛ / nõ ſoluʒ tenet reſtituere ablata.ſed damna inde ——. —0 — ——— vſum facilioꝛ.et ſimilia. vendendarum/quos qui ſumitur cognoſcere de facili:ſicut nec ab ſcondęẽdi ſunt fallacibus cautelis:ſicnec eos dici neceſſe eſt.pꝛeſertim quo ad foꝛi extrinſeci iudiciũ.et quo ad deum etiam Moꝛales Similiter retentoꝛes teſtamentoꝛũ. aut plus iuſto differentes conm comgleti. nem in grauẽ iacturã animarũ: Hemo de neceſſarijs ſuis ſimpliciter/ tenet᷑ elar / giri/ immo nec de neceſſarijs ſ̃ᷣm ſtatum fuum. ſed nec de ſupꝑfluis ſuis vt ſua ſunt ſub pena peccati moꝛtalis. niſi vbi gra ninis neceſſitas circa alterum ipᷣo pꝛeſume re debente ꝙꝙ alius non ſuccurret/immi⸗ neret. Neceſſitas eni extrema pꝛoximi/pᷣ ferenda eſt ſoli decẽtie pꝛopꝛij ſtatus.q̃n to magis ſuperſfluitati.¶ Scienter di/ mittere ſuperflua ſua/notabiliter conſu/ mi per putrefactõnem aut alias/ potius qᷓ; in vſus pios ipſa largiantur:vixa cul pa moꝛtali aut nunq;/ poteſt excuſari. Theſaurizare de ſe non eſt illicitũ ſed p/ uidum.q;uis ex circunſtantijs poteſt fie-/ ri crimĩale.vt ſi fit ex alieno.aut deſperã/ do de diuino auxilio.aut in grande pꝛeiu dicium reipublice.aut ſi alijs ꝑeuntibus non ſuccurrit. Wendere rem carius q; empta eſt ·ſi notabilis ſit exceſſus in lu/ cro/om̃ibus miſerijs et ꝑiculis et indu/ ſtrijs hincinde compẽſatis:eſt regulari/ ter de ſe malum. et peius ſi pꝛopter indi/ gentiam pꝛoximi hoc fiat Et ſi res vendi ta ex ſua induſtria melioꝛem conditiõem nullam adepta eſt nec in ſe nec extrinſeca etectus rerũ bet ad extra pᷣ/ conſideratiõe.vt quia pꝛopinquioꝛ.⁊ ad ſi pꝛecij quantitas pꝛopoꝛtõnabiliter ad deſectum minuatur. ¶ Damna que ali/ quis non exculpa et negligentia ſua mer cando incurrit/ poteſt vendendo deduce re. Pꝛeſertim ſi damnũ ſit pertinẽs de ſe et quaſi regulariter ad mercaturam.alio/ quin non opoꝛtet.vt ſi venditoꝛum mer ces/ignis foꝛtuitus aſſumpſerit. Secus pꝛeterea vbi ex culpa vel ſponte / aliquis merces defectuoſas ↄduxerit.vt in equis et mulis fieri ſolet.ſed non licet vt vendã tur pꝛo integris.neq; deus irridetur. CcCunm deceptõne vltra medium iuſti pꝛe cij cõtractum initum / leges interimunt. In alijs vero caſibus etiam ſi peccent vẽ dentes res ſuas enoꝛmiter/tamen reſtitu ere nõ tenentur ementibus.quãtum regu lariter occurrit iundicandum. ¶ Aegiti/ me pꝛeſcribens in re pꝛius aliena/ illam necq; quo ad foꝛum exterius neq; quo ad deum reddere cõſtringit᷑. Secus ſi fraus in pꝛeſcribendlo fuit.vt defectus bone fi⸗ dei.que fraus ſi pateat in iudicio exterio/ ri ad reddendum pꝛeſcribens impellitur quãto magis apud deum ſi lateat aut pa teat.¶ Mercatoꝛes earundem rerum / ſi conſpirent adinuicem ꝙ non niſi pꝛo ta/ li pꝛecio notabiliter exceſſiuo merces ſu⸗/ a86 tradent:ipſi quo ad foꝛum exterius ſi H nrier quo ad interiꝰ/ damnãdi ſunt- olutõ decimarum ſacerdotibus/eſt de iure diuino.quatinus inde ſuſtenten/ tur.ſed quotam hanc vel illam aſſignare aut in alios redditus commutare/ poſiti ui iuris exiſtit. n redditibus ad vi/ tam emendis/aut gregibus ouium pꝛe/ ſtandis ad medium lucri.ſic in mercatu/ ris: ſic in ſimilibus regulariter contracti bus qui non penitus ex vno latere clau/ icant/quia videlicet ad vtrumlibet nũc lucrum nunc damnũ imminet/nuncven aenti nunc ementi/nulla videtur eſſe ma 24 licia de genere.ſed circunſtantijs is ve⸗ H ſtiri male poſſe / nullus neſcit. am/ pſoꝛes/pꝛo centum francis reddẽtes cer/ tam quotã in fine anni/ cũ integra pecu/ nia.et ſimiliter mercatoꝛes.difficile eſt ab illicito contractu liberare. niſi bonifica/ uerit hos contractus cauſa pia.quod fie/⸗ ri nonnunq; poſſe non negamus.ſed ſe- curius eſt oppoſitum WAebue ue vſu peioꝛantur:a rebus inſuper quarũ vſus abſq; tranflatiõe dominij fructum affert certum/licitũ eſt pꝛecium locationis adi piſci. ¶ Emptionem decem ſolidoꝛum ad perpetuum ſupꝛa fundum aliquẽ cen tum libꝛarum: aut ſub obligatione toti/ us magne hereditatis/difficile eſſe dicũt aliqui per directum iuſtificare.per indi/ rectum autem / poſſet aliquis totum fun dum vendere pꝛo vilioꝛi pꝛecio. Poſtea ipſum carioꝛi recipere. vſq; ad deductio/ nem illoꝛum decem ſolidoꝛum. Se⸗ quitur de Gula. ſequenti. Aut ſicomeſtio eſt ↄtra pꝛohibitõem vel votum. ſiue hoc ſit ratõne cibi ſeu tempo ris.ſeu loci Aut ſecundo.quando aliqua que fieri pꝛecepta ſunt / ob gulam ſcien/ ter /vere vel interpꝛetatiue/omittũtur vel perpetratur pꝛohibita. Aut tertio deni quando coꝛpus aut ratio notabili detri/ mento /per gulam / ſcienter . ere vel inter pꝛetatiue/pꝛegrauatur. ¶ In moꝛtalib⸗ ille dicitur interpᷣtatiue ſcire aliquid.qua . Kieen cibos/eoꝛum eſus conceditur do / etſi actu ſcire negligat! ſcire tamen de bet / et diſcrimini non ſemet obijcere Vo camus inſuper ſcientiam.non per demõ ſtratõnem.ſed per vehementem ⁊ pꝛoba eiunijs eccleſie vel alteri abſtinentie/ nemo cum notabi liet pꝛecognito grauamine ſui coꝛpoꝛis ⁊ vſus rationis obligatur.ſecluſo ſcanda lo. Nemo tamen leuiter ſibi fingat graua mina ex ieiunij abſtinentia.quoniã ex ip autoꝛes pereunt q́;er gula ¶ Pueri bilem ⁊ cõiecturam. et tes aliunde ſtatum competẽtem. et itine/ rantes autoꝛitate pꝛelati.et alij conſuetu dinem dyoceſis in qua ſunt inſequentes ab eceleſie ieiunijs regulare ius excipit. Aotum carthuſien de non eſu carniũ votum inſuper alioꝛum religioſoꝛum de multis obſeruationibus duris alias lici tis.votum deniq; particulariũ perſona⸗ rum de certis cibis non edendis in eter/ num vt de capite.in certis caſibus neceſ/ ſitatis extreme pꝛobabiliter ſi vota hec te nerentur imminẽtis/ debent immutari. Non enim licet alium contra dei pꝛece- ptum occidereſquanto minus ſeipſum,. ſecludimus tamen in omnibus ſcanda- lum puſiuloꝛum ¶ Seterioꝛ atq; pericu/ loſioꝛ eſt abſtinentia immoderata.qᷓ; vo⸗/ racitas aut ebꝛietas.ſi dicta abſtinentia AVle que eſt appetitus immo⸗/ deratus comedẽdi nõ comple tit ex ſuo genere ꝙ ſit moꝛtalis rianideler tioni inde cõ it autẽ moꝛtalis tripliciter. ſenes et pꝛegnantes et nutrices et infir mi.et pauperes nõ habentes vnde ſemel refici poſſint.et laboꝛantes non haben / vſq; ad turbatoͤnem cerebꝛi ⁊ vſus ratio nis / notabiliter et ſcienter vergat et adduu cat. ¶ Peccata regulariter quanto ſunt ſpiritnalioꝛa/et quanto ſunt ſub maioꝛe ſpecie boni palliata: tanto periculoſioꝛa ſunt et a ſanatione magis diſtant. ¶ Ha bentes impedimentum de nõ ieiunando legitimum.quod non eſt exceptum a iuri bus per expꝛeſſum/ſecurius agunt/quã/ q; non ſit neceſſe/ſi diſpenſatònem pꝛela ti queſiuerint. et ꝙ ſecrete agant id qued agunt. ne alij ſcandaliſent. ¶ Charitas frangere concedit cõmeſtionem alias illi citam.quandoq; pꝛopter hoſpitem.quã doq; pꝛopter infirmi conſolatõnem.quã doq; pꝛopter obſequium pꝛeſtãdum. vt in ſeruitoꝛibus monachoꝛum. et etiim pꝛincipum.pꝛeguſtando.⁊ etiam pꝛegu/ ꝛeceptum de ieiunio eccdleſie/ poteſt aliquando ſeruari/ dum contra deũ moꝛ talis gula cõmittitur. Sic in multis di / cendum eſt. ¶ et generaliter omnis delectatio cibi ⁊ po⸗/ tus/quãdo aliquis tanta libidine come/ dit et bibit/ꝙ poſtponit deum. ſic / vbi etiam dei eroepnijrn vno modo vel alio ſe deberet a ſeviolari:nihilominus a tali de lectatõne non ceſſaret. Secus ſi delecte tur etiam ex conſenſu libero/citra deum. non hoc facturus ſi deus pꝛohiberet. tüc enim vel nullum eſt. vel tantũ veniale de lictũ.Et habet hec regula in multis alijs materijs/ vtilem locum ſuum. bile eſt comedentem ter in die ieiunij ſi⸗ ne cauſa/non eſſe pꝛeuaricatoꝛem pꝛecoeꝝ- pti in tertia comeſtione ſicut in ſecunda. quãq; oppoſitum tenere ſit ſecurius. De comeſtionibus ſpecierũ et ſimilibus conſuetudo teneatur.et delectatõnis ni⸗ mia libidovitetur ¶ Inebꝛiare alium ſci enter vt vſu careat rationis in eius nota/ biledetrimnenti/ peccatu moꝛtale eſt. Brnriam erge ere ſuo moꝛtalẽ dicimus / ſpter bꝛietas tũc moꝛtalis eſt Proba DWUU NNe N do Ii / e d 16 lli ni R n iu 1 do ne bi lde en n ſer o gitur voto caſtitatis. . 2 . . — e f- coꝛruptõnem generatiue virtutis maio) rem q; nutritiue ac minoꝛem eius neceſſi tatem.et quia cõtrariatur huic pꝛecepto. Non mechaberis. et vt per bona matri/ monij/actus iſte queretur excuſari (Cõ ſenſus in delectatõnem luxurie circa ob iectum ſibi pꝛohibitum-eſt moꝛtale pec/ catum.ſiue ſit in cogitatione.ſiue in ver / bis.aut in viſu.aut tactu.aut nutibꝰ.aut operatõne.Quãobꝛem familiaritas ma ſexus aut diuerſe etatig/ꝑiculo pxima eſt ideoq; vitanda eſt. ꝛzauitas peccato rum luxurie ex genere ſic oꝛdinat᷑.ſᷣm gra uius et minus graue.qᷓ;q; ex circunſtan/ ijs poſſit eoꝛum grauitas aliter variari. Beſtialitas cum bꝛutis Sodomia cum eodẽ ſexu.aut invaſe non oꝛdinato Dol licies ſecum. Sacrilegium dicatarſj. In ceſtus parẽtũ.Stupꝛum virginũ.Adul terium ligatoꝛum. FYoꝛnicatio ſolutoꝛũ/ Luxuria generaliter. ¶ Licitum eſt ſuã vim vi repellendo vYxoꝛe/licita eſt cauſa pꝛolis.cauſa reddẽ/ caſtitatem ſi lun h0, ꝛiã vitam defendere di debitum.cauſa pꝛeſeruatõnis ab incõ tinentia obihna Eeſ ſola delectatio ꝗᷓ ritur.infra metas tamẽ vinculi matrimo — circunſtantijs aliunde pꝛobibitis:illud aut nullum aut tantũ veniale peccatũ eſt VArxoꝛatoꝛum alter peccare poteſt moꝛ taliter in matrimonio.ſi cum detrimẽeto notabili pꝛolis concepte aut generande ſcienter fiat.vt temꝑe menſtruoꝝ.ſi extra vas.ſi cum deſiderio abſentis quaſi pᷣſen tis alterius nõ ſui.ſi pꝛincipaliter xcau/ ſa aut ex fine moꝛtaliter noxijs. (acili/ us eſt ſepe ab oꝑe carnali totalis abſtinẽ tia ſicut in virginibus⁊ viduis:qᷓ; mode ſte maritalem copulam exercere.ſicut fe/⸗ bꝛis potu/et ignis ſaarenalun d atta ctu tandem magis ſucceundũtur Quia coꝛpus ſacerdotis ſi vxoꝛaret᷑ eſſet vxoꝛis ſacerdos qui totus eſſe debet domino cõ ſecratus/et expeditus a cura rerum fami liariũ/et ſolutus legibus ciuilibus/⁊ oꝛa tioni iugiter vacare/ratõnabiliter aſtrin/ Oelectatio viri cum * omia ex toto coꝛde:extota ani/ ma. et ex tota virtute. quatum Iligere deum ſuper (calogi. 24 ſufficit viatoꝛi ad ſalutem/eſt taliter affici ad deum / actu vel habitu. ꝙ dei amiciciã / cuiuſtibet alterius rei dile/ ctioni antepenit. Sic ꝙ pꝛo nulla diex ctione ſui vel alterius/charitatem deivel let deſerere/ tranſgreſſionẽ cuiuſcnnq; pꝛecepti diuini.¶ Hemo fm legem tene gna hominũ carnaliũ mutuo.pᷣſertimad nudũ.q̃ntũcunq; ſint eiuſdẽ generis aut tur potius eligere annihilatõnem ſeu dã natõnem eternam.qᷓ; peccare moꝛtaliter. Meutrum quippe olect clig licite.ſtan/ te lege de pꝛecepto h qua neq; annihilatio ſtat neq; damnatõ Prodoſete alicui viatoꝛi iſta queſtiõe imilibus.an citius pateret᷑ eſſe in igne per vnũ diem/q; peccato moꝛtali conſen/ tire?non tenetur circa hoc deliberare ab/ abẽde charitatis.cũ „ ſolute de altera ꝑtium. ſed teneat ſuſpen/ ſum iudicium.conſi Werido fragilitatem ſuam. ⁊ fidendo in diuin nem incidere.aut ſi patiatur/deus faciet cum tentatõne pꝛouentũ:vt poſſit ſuſti/ nere.(¶ Pꝛopoſitis huiuſmodi queſtio/ nibus.quid homo faceret/tentatione foꝛ ti pꝛeſente: Aliud eſt optare et deſiderare illud quod eſt melius/et iudicare illð eſſe icabiline aut minus fugibile altero / ali d eliberare abſolute / ꝙ ipſe ſic faceret! et ſic eligeret. Quoniã pꝛimum eſt pie et fidelis anime.ſecundũ de pᷣſumptione et temeritate culpatur.¶ Jurare per deum quod eſt eum teſtem veritatis adducere/ fit licite imo meritoꝛiei dum veritas ſub⸗ eſt. et reuerentia comitatur.et pia neceſſi/ tas ex humana infirmitate conſurgens/⸗/ impellit. ¶ Jurare in vanum. eſt pꝛope idende a miſericoꝛdia / que vel nõ patietur eum in talem tentatõ deum in falſitate. cuius eſſe teſtis nequit inuocare. Ideo dum exdeliberatõne fit. ſemper eſt moꝛtale. ¶ Exigere iuramen/ ta ab his de quibus vehementioꝛ eſt pꝛe/ ſumptio q; de oppoſito apud exigentes/⸗ ꝙ deierabunt! et ad hoc ex deliberatione inducere: vix aut nunq; caret moꝛtali de licto.niſi foꝛſan quandoq; apud iudices uibus ex officio ſic exigere neceſſe eft eq neceſſe eſt neq; vtile ⁊ ſepe crimino ſum/exigere iuramẽta ab his qui queſtio nantur in iudicio exterioꝛi eccleſiaſtico⸗) vel ciuili/quando pᷣſumi poteſt veheme Regule ter/ꝙ quidam deierabũt. ⁊ quando eoꝛũ iuramento nullatenus ſtatur. ¶ De re penitus occulta/ que ſcʒ nõ poteſt ꝓbari teſtibus duobus/neq; rem publicã ſcan/ daliʒat/nullus in foꝛo exterioꝛi/licite po teſt ab alio inuito iuramentũ extoꝛquere ¶ ODuãuis ſemp/nõ tamẽ pꝑꝛo ſempꝑ/ob/ ligemur colere deum/ nõ ſolum mentali/ ter ſed etiã ſignis exterioꝛibus illa tamen ſigna/pꝛo varietate temꝑis et hominum poſſunt variari.ſicut ſunt oꝛationes ge/ nuſflexiones.thurificationes.pꝛoſtratio/ nes. et pꝛeſentatõnes candelarum. victi/ me.et ſimilia. ¶ Bignis exterioꝛibꝰ/ nũ q; bene colitur deus: quando illa neque⸗ unt fieri bono animo.vel ſcandaliſant ex ſimilitudine ſui ad idolatriam aut aliam inhoneſtate. queadmodũ fit in inſanijs ſtultoꝛũ apud multos.et in iſtis delatio/ nibus baculoꝛũ ꝑ mulieres · ſacris oꝛna mẽtis indutas.et quibuſdam ſimilibus que omnia pꝛelatoꝛuʒ ſolicitudo tenetur abꝛadere. ¶ Obſeruatio ſabbati quo ad circũſtantias tempoꝛis et modi et loci/ꝓ marxima pte relicta eſt determinatõni pꝛe latoꝛum.que cognoſcitur.tum ex eoꝛum inſtitutis.tũ ex conſuetudinibus ꝑ eos legitime toleratis ¶ De operibus ſeruili bus nõ exercẽdis diebus dominicis ⁊ fe/ ſtiuis/ plus et frequẽter determinat con/ ſuetudo loci et ꝑſonarũ a pꝛelatis tolera/ ta/q; alia lex ſcripta. ¶ Conſuetudo exer cẽdi opera ſeruilia/hec ab iſtis / hec ab il/ lis / in diebus feſtiuis/ tũc maxime dicen da eſſet coꝛruptela/quando totaliter a ſer uitio dei ⁊ a cultu feſtoꝛum/⁊ maximeab auditu miſſe/reuocaret.quando pꝛeterea hbec ſernilia/ mag ex cupiditate q; pia ne ceſſitate reipublice/ptractant᷑. ¶ Joci et glie recreatiões coꝛpoꝛales apud vulgus — dDiebus feſtiuis. ;q; ſepius ammixtas ha beant malicias tra dei legem / no tamen directũ eccłiaſticis obuiant inſtitutis. Opera ſeruilia plerumq; fructuoſius fierent ſi non ea pꝛohiberet eccleſia.qᷓ; il/ la que vulgares in feſtis exercent Pꝛopte rea pꝛelatoꝛũ intereſt attendere circa feſti nitatum multitudin?᷑. ne ſit illa ad cumua lum peccati potiusq; ad cultũ dei. ¶ Di ligere pꝛoximũ ſicut ſeipſum /eſt velle ꝓxi mMo ea omnia/que ſ̃m rectam rationẽ ho/ mo vellet ſimiliter pꝛoximũ ſuum velle ſi bi. Hec autẽ ſunt indiſpenſabiliter bona charitatis et gloꝛie ¶ Quia bonis foꝛtu/ ne/⁊ nature/⁊ gratie gratis date/ poſſunt homines abuti in ꝑniciem ſui vel alioꝛũ non quilibet tenet᷑ velle illa cuicunq; ꝓxi mo ſuo.ſed aliquando nõvelle.quia⁊ſᷣm rectam ratõnem / ita deberet homo velle. de ſeipſo. Sic iudex/cum amoꝛe pꝛoxi/ mi/necat ipſum/aut bonis ſpoliat. Sic ingeniũ et ſcientia et diuitie/ poſſunt de/ ſiderari iſti vel illi pꝛoximo nõ adeſſe/dũ nocitura credũtur. ¶ Ante religionis in/ greſium/teneoꝛ pꝛouidere neceſſitati pa/ rentum meoꝛũ extreme / ſi poſſum. dum non aliunde patet eis pꝛouiſio.nec excu/ ſaret me religionis ingreſſus:quin peccẽ intrando. et poſt introitum pꝛofitendo. Si tamen neceſſitas illa nõ ſit extrema⸗ gut patet aliunde pꝛouiſio/non teneoꝛ ꝓ iuuando exire religionẽ iam pꝛofeſſam. Superioꝛibus noſtris qui omnes di ci patres poſſunt/obediendũ eſt de rigo/ re in eis ſolum in quibus ſuꝑioꝛes ſunt. magis autem ei cuius auctoꝛitas potioꝛ eſt. attentis circunſtantijs perſone.tem/ poꝛis/reipublice⁊vtilitatis in iſtis.vt in concernẽtibus rempublicam/ plus obe/ diendum eſt pꝛincipi qᷓ; patri.ſecus in re dowmeſtica. Pꝛopoꝛtionabiliter de mona ccho reſpectu pape ⁊ epiſcopi ⁊ abbatis ⁊ ꝛincipis tempalis/diſtinctio locum ha bet. ¶ Quanto plures dilectionis cauſe concurrũt circa aliquem pꝛoximũ/ vt eſt habitudo pꝛelatiõis et ſubiectõnis adin uicem. bonitatis.⁊ ratio cognatõnis.be/ neficentie.conſoꝛtij.patrie.⁊ ſimiliũ.tan/ to ceteris paribus ille debet plus amari⁊ pꝛeferritamen obligatõ legibus cauta pᷣ cipue ſeruanda eſt. ¶ Ab inimico para/ to totaliter ſatiſfacere de iniuria/ego tene oꝛ ſatiſfactõnem ſuſcipere vel indulgere. tamen verbũ meum / aut ſocietatem ſoli/ tam/aut alia dilectõnis ſigna/poſſum in terdicere.ad mei et ſui cautelam.⁊ non ad rancoꝛem ¶ Inimicum nõ paratum coꝛ rigi/diligo quãtum ſufficit ad ſalutem / ſi ei nolo malum damnatiõis/ neq; damni meo incoꝛrigibili / optare fas habeo / vt taliter ſibi ſit in anima vel in rebus/qua liter ſufficit ad hoc/ꝙ neq; mihi neq; rei/ publicèê iniuſtum damnũ poſſit inferre: heit hlag uc ſinnr aſe d ſta encl iſt int Gaun ſacge Un nt int de, ſe dͤ nisin/ ati Pa/ dum eccu/ npecc flendo. mene/ yy n. ſeodi ng zſong. Ponon olen/ rin jobe/ inre nona tis n ha uſe teſt din be⸗ n/ mar guta ß pon vtene lgere. ſoli⸗ Umin onad mnco enſi gmm imico co?vt lna q;te⸗ fernee⸗ Moꝛales ¶ Nure naturali. vim vi repellere licet. ſic ꝙ impetitus aliqͥs a qlicunq; pſona cuiuſcunq; dignitatis etia papalis: via facti.et nõ habens iuris remediũ.fas ha let iniurianti de facto reſiſtere ſm quali tatem iniurie.ſciliq; quantũ requirxitur et ſufficit contra ſlum/ ad ſui tutamen tum ab hac facti via ( Laſus multieſſe poſſunt in qbus aliquis ſe gerens ꝓ pa/ pa/ et pꝛo tali habit ab ecdeſia/ poterit a ſubdito licite vel occidi vel incarceran vl p modum quẽdã appellatiõis ab eo/ wl ſubtractionis a ſua obedientia vdli nari. niſi foꝛte obſtare monſtrer᷑ cõſtitu tio aliqua/ non humana ſolum. ſed di⸗ uina atq; reuelata. huic naturali iuripᷣ iudicans. ¶ Nunq; pꝛo ſaluatione vite aut cuiuſcunq; rei ſue / licet alicui moꝛtẽ alterius de per ſe / ſcienter / via facti pꝛo curare.et maxime uũlius qui nullam in⸗ fert iniuriã. nq; pꝛo ſaluando vi tam ſuã coꝛpoꝛalẽ/ſunt innoxij via facti a fe perimendi.vt ſi nõ aliter euadere po teſt aliquis ſe perſequẽtem qᷓ; conteren/ do paruulos viam obſidentes / moꝛs po tius eſt erpectanda. ita dũ quis eſt in ex trema famis neceſſitate / nõ debʒ ab alio ſimiliter famelico/panem neceſſarium (Se ſacramentis. M omni ſacra/ mento / ſi deſit intẽtio actualis Al habitualis faciẽdi illud qð chꝛiſtus inſtituit. ⁊ eccleſia intendit / ni/⸗ pil agitur. Similiter ſi foꝛma omittitur aut coꝛrũpitur.et ſi materia debita/aut ſi miniſter idoneus vefueri. ¶Erb pꝛe ciſe ꝙ aliquis ſciſmaticus eſt vel here⸗ ticus / vel pᷣſciſus et excõmũicat/wl de gradatus. nõ redditur impotẽs ad effio⸗ endum wi conferendũ ſacramenta niſi deſit aliunde.vel poteſtas oꝛdinis / vel in tentio dbita / vel materia / vel foꝛma! q; uis exercendo talia in caſibo pꝛohibit;/ grauis delicti reus teneatur. ¶Fiat ſem perquod melius erit de poſſibilibus / duũ arca ſacramentoꝛũ miniſtrationem du bitatio aliqua cõtigerit/aut ſuppleatur caute id quod omiſſum fuerit. ⁊ ſub qua dam conditione / ſi non erat ullud iteran dum, ¶ Terimonialia ſeu figuratiua excuſat. ” 4 hf fvfhfh äl legis antique/ante chꝛiſti paſſionẽ erãt iudeis necefſaria. poſtmodũ pꝛo aliquo tempoꝛe licita ſed inutilia.tandẽ vt nũc obſeruãtibus er ſpem in eis poynentibus moꝛtifera / nec ab eis ſumendũ eſt effi/ cax argumẽtuʒ/ꝙ modo talia / in aliquo caſu agere dexamus ( n caſu dubio whementer / an aliquis ſit vl non ſit ba ptiſatus:vt ſt ſit expoſitus / vel baptiſa tus in nomine chꝛiſti tantum / aut alio tali dubio/ite etur baptiſmus ſub hac conditione.ſi tu es baptiſatus/ ego nõ te baptiſo.et ſi non es baptiſatus / ego te baptiſo- in nomine patris ⁊ filij ⁊ ſpi ntuſſcti / amen. ¶ Baptiſmũ ſanguinis dat martyrium. et flaminis / cõtritio de peccat aut ſatiſfactõ gratuita. Pꝛimus non reiteratur.alter ab obligatione ba ptiſmi fluminis ſi facultas affuerit nõ mentoꝛum notabili. inſtituta et ꝓmul gata ab eccleſia / nec abolita ſunt per nõ vſum. et ſi non ſint de neceſſitate ſacra⸗ mẽti ad faciendũ id quod intendit.ſunt tamen de neceſſitate pꝛecepti / ad obli⸗ gandum ne ſcienter negligenter abſq; rationabili cauſa dimittãtur. ¶ JFoꝛ⸗/ ma in omni ſacramẽto poteſt coꝛrumpi. aut peradditionẽ.aut ꝑ ſubtractionem. qut variationẽ.aut interruptionẽnota bülem.quia modica non inpedit: Sumi liter additio.ſubtractio exvariatio.ſi ne qꝙᷓ; trahant foꝛmꝗ ad ſenſum alium / ne⸗ q; inintelligibiẽ reddant.licʒ indiſcre⸗ te et culpabiliter fiant.ſacramẽtum tñ non annullant. 2 ¶De ſacamento baptiſmi. „ mo ſunt de neceſſitate ſacra⸗ menti.Ouiniſter idoneꝰ a teria que eſt aqua elemẽtaris fiuida.ad differentiam luti et aquarum que ſunt artificiales. Intentio actualis vel habi tualis faciendi qð ecdeſia intendit. An tingendo nõ ſubmergendo exaqua illa baptiſandum.aut eius paxteʒ principa⸗ que ſunt de vcentia ſacra LNEein baptiſ⸗ lem nudam.E t ꝙ aliqualiter cõſentiat ſcilicet actu vel habitu vel in parẽtibus. Dicendo ſimul hac foꝛmã.( Ego bapti/ ſo te in nomine patris et filij et ſpiritui ſcii amen. ¶ Oimſſter idone babnſn tninentur. Sed de neceſſitate ſacramenti regulariter etextra caſum neceſſitatꝭ/ eſt ex eccleſie pꝛecepto ſacerdos.qui p⸗/ mittere habʒ exoꝛciſmos. catheʒiʒatio nem. et alig obſeruare que in libꝛis cõ⸗/ requirxit᷑ ꝙ miniſter ſit viatoꝛ ad exdu dendũ angelos vel demones · qui ſimul Alium a ſe. quia re actualiter el habitualiter quod ec deſia intenditetiã ſi nihil credat de ef⸗ fectu. ¶ Baptilandus idoneus/ eſt qui hlet viatoꝛ nõ baptiſatus.qui cõſentit interpꝛetatiue baptiſari.vel in fide pa⸗ rentum. xl offerentiũ eum. wel eccleſie. ſi nunqᷓ; fuerit capax rationis vt paruuli Si autẽſuerit aliquando capax ratiõis et diſſenſerit continue haptiſari. aut ſi nullo modo cõſentiat / dñ vtitur ratiõe baptiſari non vebet. Secus ſi per ante conſenſerit nec reuocauit.quia pᷣſimit᷑ ab ecdleſia nunc conſenſurus / ſi ratione non careret. ¶ Baptiſandũ non eſtfas confiteri ſacramentalr.aum baptiſmus ſit ianua ſacramẽtoꝛuʒ.⁊ de oꝛiginali cõ tritio actualis/nequaqᷓ; exigit.de actua libus vo ſufficit diſplicentia in genera h/ abſq; obice male voluntatis ꝓponen tis actualiter ſe peccaturũ.quo obice po ſtea ceſſante/ baptiſmus efficaciã ſuam apir⸗ ¶ Bapniſinus dimittit penam ⸗ tulpam ex integro.loquẽdo depena debi ta peccatis / nõ ex ciuili inſtitutione. vt ſunt irregularitates ⁊ moꝛtes pꝛo deli/ ctis certis.loquendo pᷣterea de pena de bita perſe.quia penalitates huius vite debite oꝛiginali per accidens/ manent. 8vt ſitis.fames ⁊c.quoꝛum cauſa eſt pec⸗ õ nõ veniſſent. Si paruuli infidelium baptiſent inui tis parentibus in fide ecceſie/uſli ſunt vere haptiſati.nec debent reddi parenti bus ſi periculũ timeaf. Simiir uli qui metu inducũtur ad interius cõſentien/⸗ dum baptiſmo Quanqᷓ; talia agere/ co munis vſus ecchie non appꝛobet. ¶ Da ptiſmum ſuminis differre licet quan do etvbi nõ apparet ſᷣm veriſimiles con iecturas/pꝛoxima moꝛs.⁊ ſperatur poſſi bilitas ſeu congriutas maioꝛrecupiẽdi in wſterum. quo caſu. etſi ſubito bapti⸗ dendũ mancſ et mutũ. nemo ſeipᷣm baptiſat. Et intẽdens da/ tiſta. ſandus moꝛeret / ſaluus eſ‚ſet. firnatioinls. — Mramentu confirmatiors ach robur inſtitutũ / tenetur quili ltet chꝛiſtianus habens vſuz ra tionis non contẽnere.pᷣſertim umminente periculo cofeſſionis chꝛiſti / coꝛam infidelibus faciende. He ſacrameto eu⸗ Kuchariſtie ſacrm / duplicem hdhꝛabet foꝛmã et materiam/ de Dnſseceſſitate ſacramẽti. Joꝛma conſecrxationis coꝛꝑis chriſti a. Hoc eſt coꝛpus meuz. Er foꝛma ſanguinis. Hic eſt calix ſanguinis mei. aut huic equiualens. quod diciturpꝛo pter grecos. Oateria coꝛpis chꝛiſti / eſt panis de tritico ꝓ maioꝛi parte. Nate- ria ſanguinis vinum de vite / nõ traſſub ſtantatum in aliam ſpẽm.vt in acetũ. ¶ Celebꝛis conſuetudo /et oꝛdinatio ſu⸗ perioꝛuʒ in eis que ad ſolennitatẽ miſſe ergeneraliter omniũ ſacramenroꝛũ ſpe ctant/obligant ad nõ contemnẽdum hbu iuſmoch conſuetudinẽ ⁊ oꝛdinationẽ qᷓs libꝛi ſolẽt habere. obligant pꝛeterea vt negligentia frequens ⁊ craſſa fugiatur. Feacca diligentia ſolita fieri in talibo arca materiam coꝛpoꝛis ſanguinis.ſi per malioã aut negligentiam miniſtri. aliter oblatum fuerit qᷓ; eebeat / vtputa aqua pꝛo vino/ peniteat in omnẽ euen⸗ tum ſacerdos:et ſi reus non ſit.etquod omiſſum eſt / lupplear vel emendet. pſer tumvt integritas in ↄfectõe ⁊ pfectõe ſa cramẽti:ↄſeruerf̃. ¶ Diſcrimẽ noni pec cati moꝛtalis ĩ celebꝛãdo vitatur. ſi poſt diſcuſſionẽ conſcientie / que regulariter in talibus haberi ſolet celebꝛaturus nõ hab eat conſcientiã fixam/aut eque fir⸗ mam:ſicut de oppoſito ꝙ ſit in peccato moꝛtali vel alio legitimo impedimento vt eſt irreglaritas. Er hec vocatur cer⸗ ritudo moꝛalis vel auilis. ꝙ homo ſuffi cainter pꝛobatus eſt. ¶ Exiſtente caſu quo homo poteſt celebꝛarelicite/ a cele bꝛatione licite deſiſtere/laudabilius eſt ceteris patibus celebꝛaxe.tum qꝛopus noczl alu⸗ ſoe leg fun lut ſion ſt hrat or en 4. 0 nt. ſico hemn en leet Ain lent ind ſtis nerg algte dter mnoge ſiane urot htera lan. kun etcan ech hent elch ſneln sad uili Ba 1 . Moꝛales de ſe pꝛiuilegiatũ eſt ⁊ fructuoſum. tum quia a nobilioꝛi vtute pꝛocedit celebꝛa no qᷓ fit ex amoꝛe: qᷓ; omiſſio q ex timo⸗ re generaf. ¶ Laudabilius eſt qᷓ oppoſi tum ceteris paribo/et ceſſante legitino impedumẽto / quotidie celebꝛare.Po lutio nocturna tollens ſufficientẽ deuo tionem / recollectionẽet reuerentiam ad ſacramẽtumeo ꝙ; anima magis inde he les carnalis effecta eſtimpedit a cele bratione q;diu talis carnalitas ⁊ hebetu do regnauerit / niſi caſu neceſſitatis vꝛ⸗ gentevt ſi ſacerdos ſit ynicus/ et miſſa parꝛochialis fuerit celebꝛanda. ¶ 200 mo qui ꝓpter habitus vixtutũ facilem ſui recollectionẽ vel aliunde/ manet de/ uotus ad ſacramentũ et reuerens/po nocturnam pollutionẽ· non videtur per eam umpediri quin celebꝛet die ſequen ti. confeſſione tamẽ in omnẽ euentũ pꝛe cedente. quoniã nulle ſoꝛdes coꝛpoꝛales impediunt niſi pꝛo quantovel ſunt pec cata.vl ſunt in vꝛroꝛem ⁊ ſeandalũ afſi ſtentium / vel deuotionẽ debitam tollüͦt. Vir eni lepꝛoſus et vir menſtrua pati⸗ a celebꝛatione ſecrxeta nõ arcentur In omni adoꝛatione ſacramenti altax/ſu intelligitur conditio iſta vel ſimilis/ ſi conſecratio rite ⁊ vebite ſm inſtitunio nem chꝛiſti fuerit celebꝛata.acperinde⸗ adoꝛans alienus eſt ab idolatria. qᷓ;uis Apparente figura circa ſacramento/ alia a figura ſolita panis ⁊ vini:non co/ uenit ſacramentũ ſumi ſub illa foꝛma/ Aebaunsn nõ conſecrxans / eſſz in culpa cita debʒ adoꝛari ¶Poſitis pluribus o neq; ſine rare implicita vel expli⸗ ſtijs ſuper altare / ſi lacerdos intẽdit ge neraliter omnes conſecrare / ille conſe/ crate erunt. Si tantũſduas exillis quaſ determiate ſignat /ille due ſunt tatum⸗/ modo conſecxate.Si ulas duas intẽtio ſua non determinat / nihl ibi conſecra tur. obſtante confuſione intentiõis.pꝛo pter quꝗ iſta nõ mag qᷓ; illa pᷣt dic cõſe crari. (Regularitervitupabile eſt ? ſe pe criminale/ꝙ ſacerdos a celebꝛatione et cathvlicus babens vſum ratiouis ab „ . euchariſtie ſuſceptione / totaliter abſti/ neat. ¶ Ali pueri ſunt idonei ſuſcipexe euchariſtiam/a ad boc hgari vident᷑ ſe/ mel in anno.qui 'm leges cenſent᷑ habi les ad nubendum. Poteſt quoq; veuotio etatem hanc pᷣuenire ſicut in quibuſda⸗ etatem ſupplet maliqa. ¶ Audirxe miſ⸗ ſam integram / eſt de obſeruatione ſab bati. loc eſt dierum feſtoꝛum pꝛo temꝑe legis euangelice.miſi per impedimentuʒ leg inin a— e tueatur. Lale vo im dimentũ / m oca et tempꝛa ⁊ etates et ↄſuetudines / varie iudicaf. ¶ Ob⸗ ligatum celebrare pꝛo quolibet duoꝛuʒ vnam miſſam /nõ abſoluit vna celebꝛa tio vna quippe miſſa / virtute opis ope rati/exquo finiti valoꝛis eſtnõ tantun dem tollit de pena.nec tantum redimit⸗ 5. quantũ due. ¶ In annierſarijs eccle ſiarũ/et receptione miſſarũ pꝛo vno pꝛe cio ſue ſuſtentatiõis/et in ſimilibus⸗in terpꝛetatio viri ſapiẽtꝭ locũ habet. alio quin non videtur.qu omõ ſex aut ſepteʒ anniuerſaria in ccdeſijs catexdralipus/ licite ſimul eadẽ die iungerẽrur. ¶ Ob annn ad ſubſidia ſpiritualia: tutum eſt dirigere intentionẽ ſuaʒ ad deum. ſic dignet diſpertiri / de valoꝛe ſacramen toꝛum vel ſuoꝛum bxnefactox / qualiter et quãtum videt ſe apud benefactoꝛes eſſe conſtrictum. ¶ Caritatis maioꝛis eſt ſpiritualis elemoſina: q̃ gratꝭ diſtri buit merita ſua ſatiſfactoꝛia/ad liberatõ nem animarũ qᷓ; elomoſina coꝛpoꝛalis. Et quanq; talis non inde minus habi⸗/ turus ſit de pꝛemio effentiali. tardiꝰtñ inde de ꝓpri rcatis ceteris paribus ſatiſfacit. ¶ potentes aliunde viuereobligant ſe ex bonis eccleſiaſticis vel alijs/ad ſatiſfaci⸗ endum pꝛo alienis delictis.cum hoc ce dat in retardationẽ ſatiffaciendi ꝓ pꝛo „ diens videretux vt nulla excõmunicatõ nis ſententia ferretur de facto a iure vel iudice. neq; pꝛo pꝛeſenti neq; ꝓ futuro niſi ꝓ manifeſta cõtumacia:’iqua ſe mon ſtrauit aliquis non paratũ audirxe eccle ſiam. alias qualiter haberer ſicut ethni⸗ cus et publicanus/ſi audixe eccleſiã pa ratus eſt: ¶ Expediens videtur vt nul lus teneretur alium vitare quantũcun q; excommunicatum a iure/ niſi poſtqᷓ; aſuo iudice fuerit denunciat eſſe talis Siquidem in omni caſu alio valetut 25 alluntur plurimũ hi/qui prijs. ⁊ lec ſola radix/impꝛobare benefi cioꝛum pluralitatem ſi ſchrere ¶ Expe D wſſibilis excuſatio T interpᷣtatio eoꝛum que aliquiis cõmitut vnde excõmunica ri dignus eſt/ ꝙ non deleat euitari a par ticulari perſona. Et lvctolleret magnã in pPolitica conuerſatione. confuſionem ¶ Exyediens videt/vt omnes ſenten⸗ tie excõmunicatiõis late ſentetie in iure ſcripto/quarũ vſus nullus eſt. aut plus obeſt q; ꝓſit/ expꝛeſſa reſocatione tam in pꝛouincijs q; in dioceſibo.et in ecchia vniuerſali/ caſarentur. ¶ Expediens videret᷑ inſtitutio aut iam inſtituroꝛum talis interpᷣtatio:vt ſolus excõmunica⸗ tus aut ſup nſus a iudice/⁊ pꝛo tali de⸗ nunciatus/contrahere diceretur irregu laritatem.immiſcendo ſe ſaocramentis. et ꝙ ſolus talis a ptate abſoluedi in fo⸗ ro cõoſcientie/ſroliatus cenſeref. Scru nosenun a ſubditis vix aliter auferi biles. pſertim in materia ſacramẽtalis confeſfionis/lvcaufertet ( Expediens videref.vt nulla ſentent a excòmunica tionis ferretur. niſi ꝑ contumacia facta in rebus pure ſpujalib vt vbi tranſgreſ ſio verget maifeſte in diſſipationẽ fidei ⁊ ſue ſpũalis libertat.Non eni vebet( vt videtur) grauioꝛ eſſe ĩ foꝛo exterioꝛi pu nitio tranſgreffiõis/q; damnũ fuerit i⸗ laum.tmchennii eſt in multis de fectibus/illos vel tolerare/ vel ad bonũ finẽoꝛdinare/q;; per fulminationes ſen tentiarũ ⁊ condénationũ/aut per p̃dica tiones rigoroſas/eos conari funditus extixrpare.vt de euxenijs prima die ani ce capellanig mercennarijs.⁊ ſimilibus Depenitenna. Tning lexr 1 no Mſolũ eccie ↄſtitutio/ obligat ad confeſſionem ſacramẽtalem poſt pecca tum actuale.vt fiat ſemel ante moꝛteʒ. ¶ Hec concurrere ſimul tepe ad iuſtiti catiõem impij. neceſſe eſt./que ſunt. In fuſio caritatis.expulſio culxe. conuerſio liberi arbitrij in deũ.⁊ peccati deteſtatio. ¶ Homo non lemp tenetur immedlate confiteri peccatum.imo nec conteri.ſub pena noui peccati moꝛtlis. dat enim ſpa aum penitentia deus. quale ſcit fragili⸗ tati noſtre ſufficere.⁊ illud quantũ ſit in omibus /genęralis regula diffinire nul la poteſt. ¶ Omiſſio in concernentib ℳ ſus celat. confeſfſionẽ/ ſicut in alijs accibus pꝛece toꝛum .non vocatur omiſſioniſi ſit te pectu actus pꝛincipalisduʒ deleret fie n. et nõ reſpectu circunſtantiarũ.que vel antecedunt /vel comitãtur / vel ſubſequũ tur.alioquin omiſſiones inna omiſſio ne numerarenf infinite mnis con tritio/includit confefſionẽ in actu vel in habitu/autĩ pꝛopoſito vł in voto. Tam verofieri actu /ceſſante impedim̃to alio qnadruplex caſus conſtringit. Pꝛimus inſtitutio eccleſie ſemel ĩ anno. Secun dus ſuſceptio euchariſtie vel celebꝛatõ/ et ſacramentoꝛũ alioꝛum ſuſceptio ᷑ᷣm quoſdam.Tertius periculum moꝛtis ve riſimiliter imminẽtis.Quartus ↄſcien tia ꝙ alias non habebitur oppoꝛtunitas peccata confitendi. ¶ In recoꝛdatione peccati moꝛtalis/ dum miſſa iam puene rit vſq; ad hoc vt cõmode ſine ſcandalo eleri /vel interrumpi nõ valeat.aut dũ ſacerdos alius deeſt ⁊ vꝛget neceſſitas / ſufficit contritio includens pꝛopoſitum confitendi. ¶ Cir t plex eſt differentia. quedã impertinen⸗ tes.quedam minuentes.quedam augẽ⸗ tes.quedam peccatum in aliam ſxæciem tranſmutantes.Et hevltime/nõ ſolum ſunt circunſtantie ſed peccata. ideo ſunt neceſſitate ſub expꝛeffione confiten⸗/ de. Primas nõ expedit dicere. necſecun das regulariter. tertias expꝛimere/ ſepi us vtile eſt. et qñq; ſᷣm quoſdã neceſſe. ¶ Cucũſtantiaxꝝ expꝛeſſio in confeſſio ne talis et talibus verboꝛum circũlocu⸗ tionibus expꝛeſſa ſufficit/per quam con feſſoꝛ de magnitudine peccatoꝛum/eius qui confitetur pꝛo abſolutione et peni⸗ tia diſcrxete conferendis/inſtruatur. Expedit nonnunq; circunſtantias de atticulati.vel inquirere vel dicere.tum ad verecundã humiliationẽ confitentis tum ad eius quietationẽ poſtmodũ ma⸗ gis habendam qꝙ omnia dixerit. tũ quia circũſtantie multe quas eſſe nullas aut vniales arbitrabatur confitens/pecca⸗ ta ſunt moꝛtalia.tũ deniq; ex hocꝙ vna circunſtantia habita/ confeſſoꝛ de alijs coniectu rarguas cõfuens pudoꝛe pꝛeſi ¶ Lognito ſtatu eius qui con fitetur:quàndoq; nocet plurimũ/nimi um ſuꝑ circunſtantiaꝝ particularitate ¶ Lircunſtantiarũ quadru/ enns na/ iquia 1sault leccan yna glis preſt ulcon mim. 1 uiute 4 Moꝛales interrogatio / pꝛeſertim in peccatis carna libus.tum ne confitẽs verecũdia motus quãdoq; mẽtiatur vt pueri ⁊ puelle⁊ hoc in his que non eſſent neceſſaria dici.tum ne ſcandaliſent᷑ ⁊ inſiammẽtur in nomi/ natione peccatoꝛũ pꝛius incognitoꝛum Pꝛopterea diſcretio maxima reqritur et ſemp a generalioꝛibus interrogationibꝰ ad ſpecialioꝛes gradatim ⁊ ſenſim pꝛoce dere ↄueniet.inuocandaq; eſt manꝰ eius quo obſtetricante educit᷑ coluber toꝛtuo/⸗ ſus. ¶ Secretum/cõmiſſum fidei alteri us / celare / eſt de iure naturali. hoc eniz ra tionabiliter quilibet ſibi vellet fieri.⁊ ali/ ter ſocialis cõuictus deꝑiret. Dulto am plius / ſigillum cõfeſſionis / ſecretũ eſſe de bet. ⁊ nullo caſu/ſigno aut verbo reſeran dum ¶ Lonfitẽs debet regulariter in pec catoꝛũ ſuoꝛum explicatione/ celare com/ plices ſuos.niſi dum aliter ↄfiteri nõ po/ teſt.ſicut in inceſtu cum matre vel vnica ſoꝛoꝛe. Aut niſi ſic dicat ⁊ apud talem/ ꝙ; reuelatio debeat pꝛodeſſe non obeſſe/ eis qui detegũtur. Quo caſu nihilominꝰ ma gna cautela reqritur apud confitẽtẽ ⁊ cõ/ feſſoꝛem/ne ʒelo pꝛoficiẽdi indiſcreto fal lantur. ¶ Omia ad confeſſionẽ ꝑtinẽtia vt penitentia iniũcta/ ⁊ interrogatões fa cte/⁊ cetera nõ inducentia ad malũ / ſunt de confeſſiõis ſecreto.Pꝛopter quod pec cant(ſi nõ excuſat eos ignoꝛãtia) illi qui penitẽtias ſuas/et ea que ſacerdos eis di xit/paſſim dicunt.⁊ qui etiã ſuper hoc in quirũt.quoniã talia/ꝑ indirectũ cauſant aliquando irriſionẽ ſacerdotis aut cõfeſ/ ſi culpam. ¶ Qui ſeduxit alios ad pecca tum/tenetur pꝛo poſſe eos poſtmodũ ad viam virtutis reducere.non minus q; de damno temꝑali illato. Sic de infamatio ne.⁊ ſimilibus. Et ad hoc debet cõfeſſoꝛ inducere cõfitentem. ¶ Confeſſus volẽs peccatũ ſuum reuelari ꝑ confeſſoꝛẽ/ſi pe/ tatur debet illud extra confeſſionẽ detege re.Neq; tamen adhuc eſt tutum cõfeſſoꝛi illud onus aſſumere/ſi remediũ poſſit ali ter incõmodis adhiberi ¶ Nullus ſemel rite ſacramentaliterabſolutus ſupervno crimine/poteſt: niſi de conſenſu ſuo libe * ro obligari ad amplius cõfitendum. Si fit oppoſitum in quibuſdã religionibus aut caſibus / inſtitutõnes poſitiue quibꝰ homo ſponte ſe ſubdidit.hoc faciunt. Si confeſſoꝛ pꝛeſumat᷑ veriſimiliter ſoli Del alia ſententia ꝙ re citare aut ſolicitari ad peccata. vtputa ad lubꝛicitatẽ/perſona hoc timens / debz ab illo ſi ſit ſuus curatus petere licentiã alte ri confitendi.qua non obtenta/ poteſt ni hilominus alteri confiteri et abſolui. De ſtatu eoꝛũ qui conteſſi ſunt tutius eſt vt confeſſoꝛ nahil dicat.neq; advituperi/ um ſicut cõſtaãt.neq; ad laudem/ ne inde confeſſi ſuperbiant.ne pꝛeterea ipſi ⁊ alij in hypocriſim ficte confitendi dilabãtur udex cogere volens ad reuelatõnem confeſſiõis/ peccat.⁊ tenet᷑ pꝛeſbiter ſibi nõ reſpondere.aut dicere hoc non eſſe de foꝛo ſuo. ſi opponatur quoniã tacen/ do ⁊ non negãdo/notare videtur ꝙ cõfeſ/ ſus ſit in culpa Reſpondendũ eſt/ꝙ ſacer dos aliter agere nõ poteſt. Ideo nullum ſcandalum/ſuo vicio deputatur. ¶ Pec/ catoꝛi quauis non ſufficienter penitenti (vt quia pꝛopoſitũ habet actuale peccan di in futurum)vtile eſt confiteri et abſti/ nentias certas recipe Cui tamen cõfeſſoꝛ expꝛeſſe iterum et iterũ pꝛoteſtet. ꝙ neq;ʒ abſoluitur neq; poteſt.neq; penitentie ta les aut talis confeſſio/ eundem liberant. quin iterum eadẽ peccata confiteri tenea tur. ¶ Mitis eſt opinio pꝛo peccatoꝛibꝰ dicens / ſufficere ad abſolutõnis ſacramæ talis fructuoſam ſuſceptõem/ꝙ cõfeſſus non habeat actuale pꝛopoſitũ peccandi. hoc enim dicũt eſſe non poneeobiecm. eqritur actuale ꝓ poſitum poſitiuũ nõ peccandi in futuri pꝛobabilioꝛ eſt atq; ſecurioꝛ. irtute clauium ⁊ meriti chꝛiſti/dãtur in quali/ bet confeſſione ſacramẽtali indulgentie. ſed quante/ nouit deus. Fit etiam/vt at / tritio minus ſufficiens fiat in confeſſio/ ne contritõ. ¶ Soli actu confeſſi de pec/ catis ſuis/capaces ſunt indulgentiarum illarum quedãtur vere penitentibus⁊ cõ feſſis. Niſi dicatur ſufficere eſſe in gratia et membꝛũ eccleſie. et ita ly confeſſis ibi / dem ſumit᷑ pꝛo confeſſione in pꝛopoſito vel in voto. ¶ Dies indulgentiarũ/ refe rũtur ad penitentias pꝛo vita hac iniun/ ctas.ſic enim textus ſonat Videtur tamẽ ꝙ iniunctõ generalis que bene fieri ſolet vt om̃ia bona facienda cedant in remiſſ/ onem / pꝛoſit in hoc et ſufficiat.vbi etiam penitentia ſpecialis/ totidem dies quot ſonant indulgentie nequaq; iniũxiſſent. ¶ Indulgentias non recipit ille ui nõ 3 poꝛrigit manus adintrices iuxta conten tum bullarũ.⁊ ita diues melioꝛis condi/ tiõis eſt quo ad aliqua q; religioſus ⁊ mẽ icus. laue ſacramentali nõ notabi/ liter erante in impoſitõne penitentie. cõ feſſus per illã penitentiã ſi fecerit abſolu tIus eſt a pena ⁊ culpa/virtute cõpꝛomiſ⸗ ſionis cuiuſdã liberalis ⁊ orbitrarie dei ⁊ peccatoꝛis in ꝑſonã ſacerdotis. ¶ LZuti/ us eſt cum parua penitẽtia que ſpõte ſu/ ſcipit᷑⁊ veriſimiliter adimplebit/ ducere conſeſſos in purgatoꝛiũ/q; cum magna non implenda pꝛecipitare in infernũ. Renuens penitentiã in hacvita/ſtulte fa cit.nihilominꝰ abſoluẽdus eſt:ſi hoc nõ ex infidelitate qua credit nõ eſſe purgato rium aliud/ hoc faciat.ſed vel pꝛopter te/ neritudinẽ coꝛpoꝛis.aut infirmitatẽ.aut pauꝑtatem.vel aliud ſimile.(Nulli in/⸗ uito iniũgenda eſt penitentia publica ꝓ peccato ſecreto.ſecus de publico. Simi/ liter nullus ꝑ caſtigatõem ſcandaliſandꝰ eſt publice pꝛo peccato occulto.ſecus ꝓp publico.vbi ſi ſcãdaliſetur peccatoꝛ/ſca/ dalum illud nõ imponẽti ſed ſibi qui me ruit imputet᷑ ¶ Diuiſio confeſſiõis ſi ad ypocriſim aut pꝛo nimio pudoꝛe fiat/im pedit virtutem abſolutõnis. Secus vbi qutoꝛitas ſuꝑioꝛis in caſibus reſeruatis ⁊ bona fides ſimpliciũ hoc faciũt ⁊ excu/ ſant.Aut vbi confeſſoꝛ foꝛte pᷣſumeretur ſcandaliſari ex peccato confeſſi? nõ habe retur pꝛo tũc cõfeſſoꝛ alius diſcretus cui abſq;ʒ pꝛobabili ſcandalo/peccata omnia reuelari poſſent.aliqua tamẽ poſſent Vi eat tamen quilibet / q́; rationabiliter cõ H ſcientiã ſcandali ſibi fingat. ¶ Dum ne/ ſcit cõfitens de quibuſdà actibus an fece rit illos.aut qua intentione quomodo fecerit (vt ſepe cõtingit) dicat ſub condi/ tione ſcrupulos ſuos.vt ſic neq; mentiat᷑ neq; abſolutõne defraudet᷑. ¶ Luratꝰ ob/ ligatus parrochiano ſemel in anno dare euchariſtie ſacramentũ/tenet᷑ ei dare ſi pe tat publice quantũcunq; ſciatur nõ peni tere. Niſi cauſa refutatõis fuerit nota. vt pote excõmunicatio publica.vel peccatũ notoꝛium de quibus nõ ſatiſfecit publi/ ce.· Becus pꝛeterea de ſacerdote in ſecre/b to.vel qui nõ tenetur miniſtrare. vel pꝛo tempꝑe quo ad hoc nequaq; obligatur. Joꝛma abſolutõnis ab excõmunicatiõe iſta eſt que debet pꝛimo fieri. Ego abſol/ S no te a ſententia excõicatõnis et reſtituo te ſacramẽtis eccleſie. In nomine patris et filij et ſpirituſſancti. Deinde ſequit᷑ab ſolutio pꝛo peccatis/ ſi in excõmunicatõ ne peccatũ includit᷑ neceſſario cõfitendũ ſacramentalit᷑. Ego abſoluo te a peccatis inis. In nomine patris ⁊ filij ⁊ ſpirituſ-/ ſancti.a me u us eſt/ in iſtis foꝛmis nihil immiſcere ¶ Materia ſufficiens in ſacramento cõfeſſionis/ eſt homo pecca/ toꝛ.Cõtritus de peccatis.ſponte ſubijciẽs ſe ſuo ſacerdoti:que ſubiectio nõ eſt ꝓpꝛie iuriſdictõnis.alioquin papa nulli cõfite retur.ſed eſt volũtaria.que poteſt nibhilo⸗ minus impediri vel artari ꝑ ſuꝑioꝛem vt nõ qlibet peccatoꝛ cuilibet ſacerdoti poſ ſit ſe ſubijcere pꝛo peccato ¶ Epiſcopus nõ minus habet autoꝛitatẽ conſtituendi coadiutoꝛes cõfeſſoꝛes in ſua dvoceſi/ qᷓ; curatus in ſua parrochia. Caueat tamen epiſcopus ꝑturbare ecclłiaſticã hierarchi am/tcollendo directe vel indirecte poteſta ela abſ eulna eor vel cauſa ma/ nifeſta ¶ Confeſſio ficta/reiterari ex inte gro debet 'ᷣm ꝓbabilioꝛẽ opinionem. qᷓ;/ uis durioꝛcẽ.quia nõ habet effectũ ſuum poſtmodũ ceſſante fictiõe ſicut baptiſmꝰ et hociquia penitentia reiterabilis eſt nõ ſic baptiſmus.tum etiã quia nulla abſo/ lutio ſacramentalis fuit.ſed potius noui peccati additio.¶ Non eſt fictioſſi pecca toꝛ dicat omnia quoꝛũ actu recoꝛdat᷑. q;ʒ / uis non omniũ recoꝛdet᷑. ſed eſt fictio dũ ſciẽter celat aliquid aut in ꝓpoſito peccã/ di perſeuerat.aut ſcit ⁊ ſcire debet ꝙ a tali nõ poteſt abſolui.¶ Penitẽtiarũ alia eſt recõcilians qualis fieri nequit niſi in gra tia. Alia eſt ſatiſfaciens vel exoluẽs.qua/ lis fieri poteſt extra gratiã.ſic ꝙ illius ite/ matio neceſſaria nõ exiſtit. Immo ⁊ talis ſolutõ reſpectu quarundã penarũ temꝑa lium debitaꝝ/foꝛte poneret᷑ in inferno Satiſfactõem pꝛopꝛie vt talis eſt opan/ tur ſola opera penalia.que ſcʒ voluntas naturaliter refugit.⁊ hinc penã habet.iu ſte equidẽ.vt peccatũ voluntariũ/inuolũ taria pena redimat᷑ ¶ Per opera ſpiritua lia/qualia ſunt cõtemplatio et amoꝛ dei/⸗ poteſt fieri ſatiffactio.tum quia ãnexa eſt pꝛo ſtatu iſto/fatigatio coꝛꝑis.tum quia cõtra pꝛopꝛiã inclinatõem cõmodi.intel lectus⁊ voluntas abnegat ſe in obſequiũ fidei et charitatis. num pꝛo altero e hof dur pr 1ich fo⸗ lſeralt ltiam fnan igi unſa tern giün voti Rie⸗ marr Ppeccanis ſpinimt⸗ gformis ſciensin 1o peccq⸗ ſubiſcis eſtprie llicofite knibilo, ioꝛem vt oti poſ dſcopro ſtituang Maſ Mume onhi poteſs ama, niimte nen / iſum Pnſn⸗ tno abo⸗ noui pecca tch/ todĩ ecci/ hatali gliaeſt linga s ga/ linsite nllis lemp⸗ o opan⸗ untas beriu nuoli iritta n dei/ nquna linel ſguiu⸗ Aleo . toꝛitate taliter oꝛdinätis. Degnatrimomo Onſenſus mutuꝰ/expꝛeſſus ꝑ verba de pꝛeſenti / quo trãſfert᷑ pꝛo ꝓꝑpetuo coꝛpus viri in po/ teſtatem mulieris ⁊ econtra in eis pꝛopter que cõiunctio talis oꝛdinat cauſat matrimoniũ de iure naturali ⁊ di/ uino.nihulominꝰ limitatur cõſenſus ad certas perſonas.cum certis circũſtantijs Et qcquid aliter fuerit attemptatũ/põt illud inualidare ſuperioꝛis autoꝛitas. Votũ ſolenniſatũ per ſuſceptiõem oꝛdi/ nis vel religiõis/nõ magis ex natura ſua videt᷑ dirimere matrimoniũ iam contra / ctũ/qᷓ; ſimplex.ſed hoc pꝛouenit ex ecclie conſtituto. maxime cũ in illo diſpenſare poſſe papã pꝛobabilis ſit opinio ¶ Da trimonialis coniũctõ vnius mulieris cũ pluribꝰviris/repugnat iuri naturali.nõ econtra.quoniã coꝛpꝰ viri plus valet.p quanto plures fecundare ſufficit. Et ita olim/pluribo licebat fungi vxoꝛib. Pꝛi⸗/ ma tamen in hoc conſentiẽte.cui coꝛpus viri iam ceſſerat in ſuũ ius.Nũc auteʒ ad ſtatum pꝛimeue inſtitutiõis reduxit chꝛi ſtus matrimoniũ vnius cũvna.(¶ Votũ ſimplex caſtitatis/ non dirimit mãtrimo niũ iam contractũ.peccat tamẽ quivouit dum pꝛimo cõtrahendi volũtatem habu it voto contrariã.non autẽ poſtea dũ red dit debitũ.vt eſt cõcoꝛs ſententia iuriſpi/ toꝝ.ſed negant petitionẽ debiti poſſe fie/ ri ſine fractionevoti.Cuiꝰoppoſitũ ex eo videtur verũ.quia votũ nõ cadebat dire/ cte niſi ſuꝑ hoc. ꝙ eſt nũq; contrahere. et non ſuꝑ hoc ꝙ eſt nũq; cõmiſceri carnali ter alteri.Alioquin dum nũc cõmiſcetur. etiam reddendo debituʒ reus efficit᷑ voti fracti.Alioquin pᷣterea eſſet ſoꝛs talis cõ iugij nimis dura. ¶ Religioſus ꝓfeſſus aut ſacerdos/vtentes copula carnali pꝛe ter matrimoniũ/et ſi grauiſſime tranſgre diũtur mandatũ dei/non tamẽ videntur voti fractoꝛes. VUotũ quippe eſt ſolũ pꝛo pꝛie de re alias licita.qualis nõ erit e xtra matrimonialis coniũctio. Iſta cdclaſto, petendi ipſa in deteriꝰ labi poſſʒe ſalia dirimũtur. vel mutuo cõſen Moꝛales poſſe ſatiſfacere/concedit liberalitas dei. dum cauſa ſubeſt. vel ex impotentia illiꝰ pꝛo quo fit ſatiſfactio.vel de mãdato ſuo ⁊ charitate ſatiſfacientis.vel ſuꝑioꝛis au licet apud ſimplicioꝛes videatertranea. tamen apð intelligentes quid nominis voti eſt cara. Votum quippe ſolũ fit de operibo ſuperogatiõis ad que quis alias non tenebat᷑. Sic religioſus pꝛopꝛie lo/ quendo vouet ꝙ nunqᷓ; vxoꝛabit qð an/ tea licebat illa Nulł autem pꝛopꝛie dicit vouere ꝙ; nunq; foꝛnicabit᷑aut adultera/ bit. quia ex pꝛece oc iam oĩs he qui⸗ pto ad hoc iam oĩs ho/ mo obligat᷑.¶ Vir et vxoꝛ/nequeũt abſ/ q; mutuo conſenſu vouere caſtitatem.im mo nec vir tute voueret ſe nunq; petituꝝ debitũ ab vxoꝛe. cũ pꝛopter verecũdiam autoꝛitate ſuperioꝛis. vel ſi altera perſo/ na interim foꝛnicata fuerit.vel per votũ ſolẽniſatũ.ꝑ quod matrimoniũ etiã con/ tractũ.non tamen carnaliter cõſummatũ poſſet infra duos menſes ſolui. ¶ Con/ trahens ficte in foꝛo eccleſie/ quantucun qʒ carnalis copula ſequat/ eadem fictõne remanente non coniũgitur matrimonia/ liter. Compellet᷑ tamen ab eccleſia in fo/ ro exterioꝛi tanq; ſiverũ fuiſſet matrimo/⸗ niũ.Secus in interioꝛi.cuius eſt conſili um vt potius om̃es ſententias eccłie to/ leret/qᷓ; peccato cõſentiat. Poteſt tamen nouo conſenſu adhibita fictũ matrimo/ niũ ſi nil aliud obſtiterit/in veꝝ commu tare. ¶ Perſona inducta ꝑ metũ cadentẽ inconſtantẽ virũ ad conſentiendũ interi us in pꝛolatõne verboꝛũ matrimonialiũ vt quia nõ vult mentiri.poteſt poſtmo/ dum matrimoniũ dirimi tãq; nullũ.ſed de ſeductõne per blanditias non ita. Impedimentũ perpetuũ in altero coniu gum per qð nequeũt ſe mutuo carnaliter ↄgnoſcere/ impedit matrimoniũ iam cõ tractũ ⁊ contrahendũ ⁊ etiã contractũ di rimit/niſi antea ſciat de facto.tũc enĩ oſtẽ dit ꝙ aliũ finem querit.⁊ ita cõtractꝰſtat. ullꝰconiugũ tenetur reddere debitũ in detrimentũ notabile ⁊ certum ſui coꝛ/ poꝛis.vel fetꝰnaſcituri Et ſ̃ᷣm hoc cogno ſcit᷑ quando lepꝛoſis vel pꝛegnantib aut mẽſtruatis aut furioſis aut ypidimiacis et ſimiliba caſibug reddi vel non reddi de bitũ opoꝛteat.¶ Lempus ⁊ locus ſacer/ non vident᷑ excuſare quin alter cõiugum teneatur alteri petenti reddere.pꝛeuia ta/ men quadam amicabili monitõne de nõ exigendo. B 4 Regule Moꝛales EXEtrema vnctio habet ma (ne e Rteriãꝗ ⁊ foꝛmã·in libꝛis ſuis ex/ peꝛeſſam.Et obligat nõ cõtem/⸗ RNere dum finis vite fᷣm pꝛoba/ biles cõiecturas ꝑ in firmitac ecpectatur De extrema vnc De OQue pꝛeterea reiterari poteſt/ſimili can/ ſa rurſus veniente. ¶ Extrema vnctio ri te ſuſcepta/delet yenialia. immo videtur ꝙ abſoluit ab omi culpa.cõiuncta petiti one recipientis.ita ꝙ digne recipiens/eti am ab om̃i pena liberetur. tum virtute ſa cramenti.tum quia petit pie perſeuerant pꝛ0 ſeet iuaſteez. De lacramento oꝛ⸗ RNainis ſacramentũ/ ( ginis plures foꝛmas habet.pluresq; ti verũ. Altera qna datur poteſtas ſuper myſticũ. O ſi fuerit defectus vel dubiũ in aliquo / poteſt illud ſub conditõne caute ſuppleri ¶ Plenitudo iuriſdictõnis / reſi . — ℳ materias.immo⁊ ſacerdotium na datur ſibi poteſtas ſuꝑ coꝛpus chꝛi/ det apud papam ⁊ in alios ᷣm eius deter minatõem diriuat᷑. Attendere tamen de/ bet / ſibi eſſe illam poteſtatẽ non in deſtru ctõnem eceleſie datã ſed eius edificatõem ¶ Si papa diceretẽ dominus omniũ in ſpiritualibus quod conſtat.⁊ in temꝑali bus quod alij negant.nihilominus dota tio eccleſie in iuriſdictõibus ⁊ dominijs pꝛopꝛietarijs temꝑalibus/et exercitiũ in illis/ neq;eſſe de iure naturali neq; eidem repugnare videntur. Nam chꝛiſtus neqʒ exercuit talia dominia.neq; per expꝛeſſuʒ ſucceſſoꝛibus pꝛobibuit.ſed reliquit po⸗/ teſtatẽ/ eoꝛum diſcretioni⸗ Pe varietate poꝛũ et de iſtianoꝛum/ ſic yel ſicerercendi. A an nõ poteſt pꝑuer tere oꝛdi eſie.ſic quin in multis caſibus liceret ei dem reſiſtere ĩ facie ⁊ dicere.cur ita facdis vtpote / in exemptionibus manifeſte no/ ciuis.Et ſi pꝛelatos ⁊ eccłias ſibi ſubdi/ tas onerare ſumptibo intolerabilibus: vl libertatibus penitus ſpoliare/ ↄtenderet tempoꝛũ et deuotione chꝛit inem hierarchicũſvniuerſalis ec/ Einiunt regule moꝛales: . nurf etbe ſenn ſtor ſie lun dusel Incipit compẽc apparet eſſe ſuun Hiſto libel bo Compẽediũ theo. De ar. fidei an — ali —õ rũ comuninʒz ad fi/ dem et doctrinã catholicam ſpectantiũ/ quoꝗ eidem cancellario aſcribiur ſed nõ lo / eſt quedã bꝛeuis ⁊ ſum ceptoꝛum legis.Lertio ſeptem ſacramen toꝛũ eccleſie.Quarto ſeptẽ virtutũ.Quĩ/ to de ſeptem petitiõibus cõtentis in oꝛa/ tione dominica. Sexto de ſeptem donis ſpũſſancti.· Septimo de octo beatitudi/ nibus. Octauo.de vicijs/ tam nature q; voluntatis. de artic — rticulis fidei. Et pꝛimo quid ſi im vnde dicatur. omniu vyt ait caſſianus libꝛo.vi. quicqͥd per vniuerſum diuinoꝛũ volumi num coꝛpus immẽſa diffundit᷑ copia/to tum in ſymbolo colligit᷑/bꝛeuitate ꝑfecta Dicit᷑ autem ſymbolũ a ſyn quod eſt con et bule quod eſt ſententia.quaſi collectio ſententiarũ. Vel vt alij volunt a ſyn qð eſt con ⁊ bolum quod eſt fruſtũ.quaſi fru ſtoꝛum id rnienfre ꝑticularum Secundũ papiam ſymbo fidei collectio. lum eſt collectõ aut pactum ſeu placitum quod fit homini cum deo. HZ B um bꝛeue et Ptile. quarũ materia/ maria.vtilis tamen expo/ ſitio. Pꝛimo de articulis fidei. Secundo decem pᷣ/ credendoꝛũ ad ſa- lutem ſpectantiũ/compẽ?/ dioſa collectio. Quoniã j ſfidei ⁊ vude dicatur. St autẽ articulus f̃m ri Vibi veritas de deo. artãs nos ad creden lus nõ diuidimr. ſed ſtat in eo indiuiſio credibiliũ.Articulus enim de ſe inq;tum articulus.nõ eſt reſolubilis in articulos ſiue in credibilia.peruerſitate tamen he/ reſum inualeſcente/ quedam que cõiun/ gebantur in ſymbolo apoſtoloꝛũ poſtean opoꝛtuit dinidi. Verbi gratia. Dicebãt quidam chꝛiſtũ non verum eſſe hominẽ neq; vere natum. Alij autem dicebant ve re natum. ſed non vere cõceptum de vir/ gine ſed coꝛpus attuliſſe de celo. VUñ ſan cti patres vnum articulũ/in duos diuiſe runt.vt vnus eſſet articulus de concepts ne.alius de vera eius natiuitate.Et con/ ſimiliter in alijs ex alia cauſa diuiſis. Et ita ly indiuiſibilis/in quibuſdam articu lis pꝛiuat actum diuiſionis et poſſibili/ tatem.in quibuſdam pꝛiuat ſolum actũ. ſic ſcilicʒ quia ſunt quidã articuli qui fjm aſſignatiõem apoſtolicam nõ diuidunt᷑. poſſunt tamẽ diuidi. Et ſunt quidam ar ticuli ui neq; diuidũtur neq; diuidi poſ ſent. ¶ Et nota ꝙ in dicta deſcriptõne di citur de deo.cum tamẽ articulus aliquis pꝛima facie videat᷑ eſſe de creatura NUerbi gratia. Carnis reſurrectõnem. Verunta- men omis articulus pꝛincipaliter de deoo eſt. vnde reſpectu articuli immediate ta/ cti/dicit damaſò. Non credimus reſurre ctionem ſuturꝗa.niſi diuinavirtute.ſcilic, cooperante. Vnde et hoc credit fides ca/ tholica.ſcilicʒ pꝛomiſſam reſurrectönem· diuina efficiendã virtute. Et ſic patet iſte arciculꝰ de deo eſt.quia de diuina vir / tute/noſtrã reſurrectõem operante. Ito mogo omnes articulos qui vidẽtur eſ/ſe de creatura.facile cõtingit reduceread di/ uinam virtutẽ.et ita ad deum. ¶ IJtem in dicta deſcriptione dicitur artans nos ad credẽdum.Et tamen voluntas libera eſt nec poteſt cogi vel artari. Sed q;uis in volendo et conſentiendo non poſſit vo/ lũtas cogi/quia quo ad hoc libera eſt pt tamen allici et trabhi in ↄgnoſcẽdo. qm̃ ſi intellectui bñ diſpoſito/infundat ſeveri/ is ipm intellectuz illuminãs: neceſſe eſt veritatẽ ↄgnoſcere.⁊ ꝑ ſeclnks altucre⸗t dum de ſancto victoꝛeiindiui / . m Aicin in dicta deſcri ptione veritas indiuiſibilis.quia articu/ Compendiũ Theologie tunc trahit᷑ ad conſentiendũ agnite veri/ tati. VUnde Augꝰ.Herba trahit ouẽ Hoc modo artat nos articulꝰad credẽdũ Vn/ de qdam artans id eſt trahens tentiã q;; ſapientiã vel bonitatem. qꝛ ope ratio egredita potentia ⁊ maxime virtu/ oſa VUnde Jobã.phmo Omia ꝑ ipſum fa cta ſunt Et in pſal. Om̃ia in ſapientia fe ciſti Ideo appꝛopate attribuit᷑ creare pa tri ſicut ⁊ potentia/cũ tamen pater om̃ia iuiſio ⁊ expoſitõ rticuloꝛũ fidei Et pꝛimopꝛimi. creet ꝑ fili cooꝑante ſpũſancto / qꝛ indi⸗/ R uiſa ſunt opera trinitatis/⁊ tote tres ꝑſo Juidit᷑ autem? diſtinguit᷑ſym ne/vnus ſunt creatoꝛ ¶ Et aduertẽdum bolũ pᷣcipue apoſtoloꝝ in.xij. d — loꝛũ qꝗ contulerüt credenda. qꝛ ipſi hoc ſymbolũ compoſuerũt. Scõm alios vero diuidit᷑ in.xiiij.vt patebit ĩfra ¶ Unus articulꝰet pꝛimꝰattribuit᷑ patri ſᷣm pꝛioꝛẽ modũ.ſex attribuũtur filio.et qnq; ſpirituiſancto ¶ Pꝛimꝰ? autem qui attribuit᷑ patri eſt iſte. Credo in deum pa trem om̃ipotẽtẽ creatoꝛẽ celi ⁊ terre Ubi pꝛimo nota differentiã inter credere deũ. ⁊ credere deo ⁊ credere in deum Quia ſᷣm Aug.credere deo/eſt verbis eiꝰ ſiue ſcptu re ſacre fidem adhibere Credere deum eſt credere deũ eſſe.ſcʒ quia eſt Credere in de um eſt credẽdo deũ fide ⁊ affectõne.ſiue fi deęoꝑante ꝑ dilectõnem / tendere in ipᷣm. Igit᷑expone ſic. Credo in deum ſcilicʒ ſingulariter.qꝛ in vnũ deum. Vnde deu ter̃.vi.Audi iſrael dominꝰdeus tuꝰ deus vnꝰ eſt. ¶ Patrẽ.qð hic ꝑſonalit᷑ tenetur qꝛ ſubiũgit filiũ eius In oꝛatiõe vero do minica tenet᷑ly pater eſſentialiter vbi agi tur de paternitate/ vel adoptõis qua pat articulos.ſᷣm nũeꝝ.xij.apoſto hic ꝙ per hoc ꝙ dicit deũ ſingulariter / de ſtruit erroꝛes àrundam gentiliũ qui fin/ gunt plures eſſe deos qð maniteſtiſſimꝰ eſt erroꝛ/qꝛ illo poſito/clare patet ꝙ nul/ lus eoꝛũ ſit deꝰ Si enĩ plures ſunt /diffe runt inter ſe peraliquid quod habet vnꝰ qð non habet alius Sic nullꝰeoꝛum erit ſummũ bonũ/qꝛ ſic nullłꝰ eoꝛũ habet oĩa bona /⁊ ſic nullꝰ eoꝛũ erit deus/ qꝛ de eſt ſummũ bonũ qð cõtinet omnia bona.ad rhoma.xi ¶ Itẽ per h ꝙ dicit patrem / de ſtruit obſtinatõem iudeoꝝ.qui nõ atten dũt diſtinctõeʒ ꝑſonalẽ pr̃is ⁊ filij ¶ Itẽ per h̊ ꝙ dicit creatoꝛẽ celi ⁊ terre/ deſtruit erroꝛẽ phoꝛũ dicẽtiũ mundũ fuiſſe ab et᷑/ no ⁊ deo coeternũ. ſicut dicit auguſt.ari/ ſtotelẽ poſuiſſe ⁊ platonẽ Item ꝑ illo idẽ deſtruit erroꝛẽ manicheoꝛũ qui dicũt oĩa coꝛꝑalia/creata a deo tenebꝛarũ.¶ Sed ex iſtis oꝛitur dubitatõ.Si enim credere in deũ eſt tendere in eum fide oꝑante per dilectõnem vt dicitur ſupꝛa/cum in pctõ moꝛtali exiſtentes nõ habeant iſtam fidẽ nitate ipſa trinitas eſt pater bonoꝛũ /vel ſic in deũ tendẽtem: videtur ꝙ nõ credãt ſapet creatõnis/qua paternitate tota trinitas in deum/⁊ ita mentiũtur ⁊ peccant quan nnwen pater eſt tam bonoꝝ q́; maloꝛũ.ſᷣm illud do dicũt ſymbolũ.quod graue eſt dicere: Eten Deizteronmi. uquia noͤ ipſe eſt pgt᷑ tuj/ Ad qð dicit᷑ ᷣm q̃ſdaʒ.q ipſe peccatoꝛ di Ue⸗ us q poſſedit te ⁊ fecit ⁊ creauit te Pn⸗ cit credo.⁊c.nõ in pſona ſua ſed in ꝑſona nipotentẽ appꝛopꝛiate.qᷓ;uis enĩ filiꝰ ſit ecclie.Sicut ⁊ illð.lauabo ꝑ ſinglas noe ſache omnipotẽs ⁊ ſpirituſſctũs.omnipotens ces lectũ meũ⁊c.qð niſi in ꝑſona eccleſie ncco tamen qndo ponit᷑ appꝛopate/ attribui que in aliquibo mẽbꝛis per ſingulas no/ ten patri.ſicut ſaꝑpiẽtia filio.⁊ bonitas ſpiri · cces lachꝛymat diceret᷑/eſſet mendaciũ in etynct tuiſancto rentoee celi ⁊ terre.Ad lite -/ oꝛe maloꝝ.immo etiã et multoꝝ iuſtoꝛũ ſuüne rã ſumme nature/quã deſignat noĩe celi / Et ſimilr cum mulier dicit pſal.letatꝰſuʒ unen et infime. quã deſignat noie terre/⁊ ſicex in his que dicta ſunt mihi ⁊c.incongrua lium inde collige creatoꝛem medioꝝ. Poſitis eæt locutõ / niſi in ꝑſona iuſti generaliter funde enim extremis colligũtur media Ael per loqueret᷑ ſiue eccłie. Silr hic in ꝑſona ec li. celum ⁊ terram intelligat᷑ tam ſpũalis q cleſie ðꝛ Credo in deum⁊c.⁊ ſic nõ peccat ncg coꝛpalis creatura ꝑfecte foꝛmata/vt celũ nec mentit᷑ Alij dicũt ꝙ exñs in pctõ moꝛ ine ſit inuiſibilis ⁊ ſpuᷣalis creatura/terra au tali/nõ dicit ꝙ credat in deũ cũ dicit cre/ lge tem omne coꝛpoꝛeũ et viſibile Unde alis doxc.ſed ꝓfitet᷑ articlos fidei.Etẽ ſenſus Ou⸗ ſymbolũ exponens dicit factoꝛẽ celi ⁊ ter Eredo in deũ.i.pfiteoꝛ credẽdo eſſe deũ. gene re/viſibiliũ omniũ ⁊ inuiſibiliũ.Et nota Et ita large ſumit᷑ hic credere Auguſt. ve diei ꝙ creare ſiuecreatoꝛẽ eſſe/potiꝰſonat po/ ro ſupꝛa ſumit magis ſtricte. Sðèð Ptio 00 Cope eyinn, dſum ſ lentiaſe renepa ruß ſindi⸗ s pſo dnm le de fin/ lſim⸗ Pnul/ diſe bern umen betoin ndeeſt ona. mende en⸗ Ge daſrai le H guſtan/ olloͤ. itoi⸗ Deu edere te da npa mfide Credit tquan dicere cnod glasno⸗ gecceſe nlas no⸗ daaun iuſtoru ar ſy vngu eraliter. ſongec öpeccat. gomo: dicite eſenſnoe eſedeͤ glſ,e De articulis fidei Expoſitio ſecundi articuli fidei. Trnckeattrenlns pꝛincipalis et pꝛimus eoꝝqui attribuũtur filio eſt iſte. Et in Ihm xpᷣm fi. ei.⁊c. Et ſupple credo in Jeſum xpᷣm.⁊c. Que duo nomina/frequẽter in nouo te/ ſtamento coniũgunt᷑. Quia vnũ eoꝛũ ſcʒ ieſus expꝛimit eius deitatẽ. interpꝛetatur enĩ ſaluatoꝛ.et inqntum deus ſpecialiter ſaluatoꝛ eſt. Et reliquũ nomen ſcilʒ chꝛi/ ſtus expꝛimit humanitatẽ.quia interpᷣta tur vnctus.et inq;tum homo vnctus eſt pꝛe cõſoꝛtibus ſuis.( Viliũ eius vnicuʒzʒ id eſt naturalẽ nõ adoptiuũ Vnde aliud ſimbolum /determinando dicit. Et ex pa tre natũ.⁊c. Vel vnicũ dicit.quia non eſt vnus filius inq;tum deus.⁊ alius filius inq;tum homo. Sed idem xpᷣs in duab⸗ naturis.ſcʒ deitate ⁊ humanitate.⁊ tribꝰ ſubſtantijs.ſcʒ deitate anima ⁊ carnevni cus eſt filius. VUnde auguſt.in eccłiaſtie dogmatibus HNon duos filios fatemur ſi cut ſeꝑando naturas neſtoꝛius tradit.ſʒ deum ⁊ hominẽ/vnũ filium credimꝰ. ma nentẽ in duabus ſubſtantijs.non tamen cõfuſis naturis.qᷓ;uis enim duas habeat natiuitates.vnam qua naſcit᷑ de matre.⁊?⁊ vnam qua naſcit᷑ex deo patre/ tamen eſt vnicus filius nõ duo filij.Quando ego// in conceptõne ꝑ viam generatõnis pceſ-/ ſia patre/⁊ ſic quadã natiuitate natꝰ ſum in vtero. Secundo natus ſum de matre ex vtero.nec tamen ꝓpter iſtas duas nati/ uitates/ dicẽdus ſum duo filij ſed vnicus Deqtur dñm noſtrũ. VUnde ipſe dicit math. vlti. Data eſt mihi om̃is poteſtas in celo ⁊ in terra.⁊c̃. ¶ Per hoc etiã ꝙ di/ cit Jeſum xpᷣʒ quod interpᷣtatur ſaluatoꝛ et vnctus/deridet᷑ hebetudo iudeoꝛũ qui ſuũ meſſyam id eſt ſaluatoꝛẽ adhucfntu⸗ rum expectant. ¶ Per hoc etiã qꝙ dicit fi⸗ lium vnicũ/deſtruit hereſim ſabelliano/ rum dicentiũ eandẽ pſonam eſſe patrem Tftfiliũ.quod aꝑtiſſimũ apparet mendaci/ um qꝛ ſᷣm decurſum naturalẽ/ opoꝛtet ꝙ inter patrẽ ⁊ filium ꝑſonalis ſit diſtinctõ licet confoꝛmitas ſit nature ⁊ ſimilitudo. Quales etenĩ ſumꝰ nos.tales qͥ a nobis generãtur. Vnde de ipſa diuina filiatiõe dicit᷑ ad rhoma. viij. ccepiſtis ſpm̃ ado ptionis filioꝝ.⁊c̃.Et poſt pauca.Si ãt 4 carnatõem filij dei. filij/ heredes. heredes qu idẽ dei! cohere des autẽ chꝛiſti.Et ad eph̊.i.Pꝛedeſtina uit nos in adoptõnem filioꝛũ per Jeſum chꝛiſtum. Nullus eni ſeipᷣm gignit. VUn/ decum idẽ ſit pater quod ſilius in ſubſtã tia.opoꝛtet ꝙ alteritas ſi pſonaꝝ ¶Per hoc etiã ꝙ dæit᷑ do minũ noſtꝝ/ deſtruit᷑ hereſis arrianoꝝ qui ponũt inequalitatẽ ꝑſonaꝝ. Vnde Joha. x. Ego⁊ pater vnũ ſumus.Etad hebꝛe.i.qui cũ ſit ſplendoꝛ gloꝛie? figura ſubſtãtie eius.Et p̃m atha naſium. Equalis patri ſ'm diuinitatẽꝛc̃. Dicut eni pater dñs eſt omniũ: omipo tens/ita eſt ⁊ filius.Quod expꝛeſſius de/⸗ terminat᷑ in alio ſimbolo vbi dicit᷑tomni potens pater.omnipotẽs filius.quod ta men intelligat᷑ ſᷣm diuinitatem. Quãuis enim humanitati chꝛiſti collata ſit omni ſcientia.nõ tamen om̃ipotentia. ” Expoſitio tertii mwArticuli ficleil. 1 Ertius articulꝰ pꝛincipalis et ſſecũdus eoꝝ qui ꝑtinent ad fi/ lium. qui determinat vtranq= eius natiuitatẽ. ſcʒ in vtero et er vtero Et eſt iſte. Qui concepteſt de ſpirituſancto natus ex Oaria virgine ¶ Dic ergo. qui ſcilʒ xpᷣs/conceptꝰ eſt de ſpũſancto id eſt oꝑatõne ſpirituſſancti.vno etenĩ eodẽq; momento / ſegregata fuit illa caro aſſum/ pta/a reliqua carne virginis/opatiõe ſpi rituſſancti.et animata anima ratõnali.et deitas eis vnita VUnde nõ eſt putandũ ꝙ; ſit conceptꝰ de ſpũ ſanctoſicut pꝛoles de ſemine paterno concipit᷑.qꝛ ſic tranſiſſet ſpũſſanctomino.mutat?q; fuiſſet in car nem.ſic paternũ ſemen tran ſit in carnẽ ꝓ lis/amittens pꝛopꝛiã ſpeciè/qð eſt etiam ſolo cogitatu abhoꝛrendiſſimũ. VUndely de / nõ denotat circũſtantiã cauſe materia lis/ ſed potiꝰ cauſe efficientis Quamuis enim incarnatio filij dei /ſit opꝰtotiꝰ trini tatis/qꝛ qð operat᷑ vna perſona/operant᷑ omnes (eo ꝙ indiuiſa ſunt opera trinita⸗ tis) ipſa tamen gratia/ mediante q̃ natu/ ra hũanavnit᷑ diuine/ eſt donũ appꝛopꝛi tũ ſpuũ‚iſancto/ qꝛ hec gratia appꝛopꝛiate ꝓcedit a caritate ſeu a benignitate dei / qᷓ ſpũiſctõ appꝛopat᷑ Nõ eĩ deꝰ ĩq;tũ potẽs 1 vel ĩq;tũ ſapiẽs.ſʒ inq;tũ bonꝰ⁊ benignꝰ noſtram redemptõem o atus eſt / per in⸗/ Bleitur igitun qut Compendiũ Cheologie conceptus eſt de ſpirituſancto.non natu raliter.ſed oꝑatione ſpirituſſancti ⁊ qua/ ſi fm appꝛopꝛiationẽ cauſe efficiẽtis In uo verbo tangit᷑ natiuitas eius in vtero cilʒz qua natus eſt de patre veniẽs.necta men recedens.De qua Mat/pꝛio Quod in ea natũ eſt / de ſpirituſgdcto eſt Gloſa Natum.i.conceptum.¶ Dicitur poſtea natus ex Maria virgine ſcʒ natiuitate ex vtero.de qua Luce.ij. Et peperit filium ſuum pꝛimogen ir⸗abeiba autem ait · qui ↄceptus eſt deſpirituſancto.i. opatione ſpirituſſancti et nõ oꝑationevi rili/deſtruitur hereſis hebeonitaꝝ.qui aſ ſerunt chꝛiſtum er Haria ⁊ Joſeh nupti ali coitu eſſe conceptũ. ¶ Per hoc etiam quod ſubdit:inatus ex Maria virgine vt ſcilicʒ de vera matre de qua materiãcoꝛ/ poꝛis aſſumpſit/deſtrnit᷑ erroꝛ valentini anoꝛũ dicẽtium de virgine chꝛiſtum ni/ hil coꝛpoꝛis aſſumpſiſſe.ſed per eam qua ſi per fiſtulam tranſiſſe. poſitio quarti articuli fidei. ” VWartus articulus pꝛĩcipalis/ et tertius eoꝛũ qui ꝑtinent ad filium.⁊ quidẽ deſcribit paſſi/ onis eius ſacramẽtum ſᷣm omia que cir/ cunſtant moꝛtem eius. vt eſt flagellatio. crucifixio.ſepultura.⁊ huiuſmodi.eſt iſte * Paſſus ſub pontio ꝑilato:crucifixꝰ.moꝛ tuus ⁊ ſepultus. ¶ Oui ſupple chꝛiſtus⸗ paſſus eſt ſub pulato.i.ſub poteſtate pila/ ti. Pilato dicto pontio ſcilʒ genere.quaſi dicat nõ rhomano. qð foꝛte dicit ꝗꝗ diffe rentiam alicuiꝰalterius pilati. ¶ Zruci/ fixus in quo diſtinguit paſſionem ſuã a paſſione alioꝛũ qui ſuſpendũtur in pati / bulo. Quia ſᷣm vſido.patibulum pꝛope dicitur vbi homo ſuffocat᷑et ſtatim moꝛi tur. Crux vero vbi diu toꝛtus/tandẽ lan guenti moꝛte moꝛit᷑.vbi moꝛs grauioꝛ et pꝛoductioꝛ eſt. Camen multotiens vnũ pꝛo alio ponitur ¶ Seqtur moꝛtuus ve ra moꝛte. ꝑ diſſolutõnem ſcʒ anime a coꝛ poꝛe.diuinitas tamẽ ſemꝑ coniũcta mã/ H ſit vtrobiq;. VUnde auguſt.ſuꝑ Johannẽ Verbũ diuinũ exquo hominẽ id eſt car/ nem et anuma ſuſcepit / nunq; depoſuit. Moꝛs ergo / ad tempus carnẽ et animã ſeꝑauit.neutrũ tamẽ averbo ¶ Et ſepul- tus.non tamẽ vt alij coꝛruptus et incine ratus. Vnde in pſal. NHò dabis fanctum tuũ videre coꝛruptõeʒ ¶ Per hoc autem q; dicit paſſus crucifixus moꝛtuus/oſtẽ/ dit veram carnẽ vtpote ſenſibilem⁊ paſſi bilem habuiſſe. In q̊ eliditur erroꝛ apol/ linariſtarũ.qui dicunt eum ſenſu ⁊ carne ſen ſibili caruiſſe.cum tamẽ veriſſimã car nem habuerit.⁊ optime complexionatã. ⁊ ideo maxime paſſibilem. Nec abſoꝛpta fuit illa paſſio per vnionẽ deitatis.quia in illa vnione(vt dicit damaſ.)fuata fuit vtriuſq; nature pꝛopꝛietas. Naom quod paſſibile/manſit paſſibile ſicut humani/ tas.⁊ quod impaſſibile/ mãſit impaſſibi le ſicut diuinitas Quinimo incõꝑabilit᷑ penam grauioꝛẽ ſuſtinuit.qᷓ; poſſet purꝰ homo ſuſtiere. eo ꝙ pꝛebebat ei illa vnio robur et vires ad ſuſtinẽdam tam amarã paſſionem /in qua purus homo qͥ eiuſdẽ teneritudinis eſſet(vt dicũt)in initio paſ ſionis defeciſſʒ. Deſtruit᷑ in hoc etiam er roꝛ illoꝛũ qui dicũt carnem illã in natu/ ram deitatis tranſiſſe.⁊ ideo impaſſibilẽ fuiſſe. Quos cõfutat hieronimꝰ in epiſto la ad damaſum paopim. Expoſitio quii Articuli fideii. numero.⁊ quartꝰ eoꝛum qͥ ſpe/ ctant ad filiũ ꝑtinet ad redem/ rat ʒacharias.ix.capit.Zu quoq; in ſan/ guine teſtamenti tui/ emiſiſti vinctos tu os de lacu in anireine Deſcegir ad inferna tertia die reſurrexit a moꝛtuis ¶ Deſcẽedit tm̃.ſ.in aĩa deitate vnita.qꝛ coꝛpꝰ ĩ ſepulcro qͥeuit.⁊ deitas vbiq; erat Vñ ſine ea deſcẽdere nõ potuit ad iſferna .i.qd lymbũ:ptẽ.ſ.inferni ſuꝑioꝛẽc.qͥ deti/ nebãt᷑ ſaluãdi.q̊uſq; debitũ pᷣmi ꝑntis/ꝑ moꝛtẽ xp̃ᷣi ſolueret᷑. ꝙ ãt dicit pſal.ᷣeruiſti aĩ am meã ex iferno inferioꝛi.nõ eſt ↄꝛiũ. Dicit᷑ei ibi lvmbo ĩfern inferioꝛ reſpctũ geris caliginoſi in q̃ vt in ſuo ĩferno affli gũt᷑ mõ maligni ſpũs Vñ reſpctũ illiꝰae/ ris q̊ͥ ad ſitũ.limba hoc ẽ ſuꝑioꝛ ꝑs ĩferni ertia die reſurrexita moꝛtuis.vt ꝑ ſynodochen ꝑs ponat᷑p to to.vt videlʒ ꝑs illiꝰdiei ꝑaſceues q̃ moꝛtu us eſt / pꝛo vna die cõputet᷑. ⁊ nox ſẽquẽs ðZꝛ ifernꝰ iferioꝛ. dñice.cuiꝰmane reſurrexit/ꝓ die tertio Uintus articulꝰ pꝛincipalis ĩ Ptionis eoꝛum ſacramentũ qui erant in lymbo inferni cõcluſi ſᷣm ꝙ pꝛophetaue , ller n Gin glal Mes, ete teſurn Alo Ee⸗ en rte matt 7 ptite tfi lelere qt.pa leclp abi ſwe ſonee Tam ſeln cage cuan (Atem 1g,oſte, maßi Npol, ame. macgr nati. drptn quig afnit nnod nani/ bi wiie a laynio namari gauſti nnopaf alamer n nann gſci nepiſo palisi na ſpe/ regem / nant in pbetaue zinſan/ nlost Decedit mouuis evnun nbigenr Aſen geen ionns / eniſti eſt in. neſpai Coaffi iline⸗ gsifemn gunerta onatpſ ginunn orſiges elano De articulis fidei ¶ Per hec autem verba deſtruiturerroꝛ eoꝛum qui negant reſurrectionẽ noſtrã. Negare enĩ noſtram reſurrectiõem / eſt quodamodo negare reſurrectionem xpᷣi Sic enĩ arguit apls pꝛia ad Coꝛinthᷣ.xv Sichꝛiſt reſurrexit/et nos reſurgemꝰ. CLum aũt ad deſtructionẽ conſequentis ſequatur deſtructio antecedentis/ſi nos non reſurgemꝰ neq; chꝛiſtus reſurrerit ¶ Et nota ꝙ m iſtam diſtinctionẽ ar/ ticloꝛum / hec duo diungunf. ſcilz deſcen ſus ad inferos et reſurrectio a moꝛtuis. quia iſte articlus dicit totũ qð chꝛiſtus nobis ꝑ ſuã moꝛtẽ meruit.loc aũteſt re⸗ demptio in ania.q̃ cõpleta ẽꝑ fracturas inferni in deſcẽſu ad ĩferos. et redẽptio in coꝛpe que completa eſt in reſurrectio ne per gloꝛiam coꝛpoꝛis. Rculifdcccll. – Extus arxticulꝰpꝛincipalis ĩ nu nte nos.et eſt iſte.:ſſcendit ad celos ſe detad xterã dei pñis oſwtent. Aſcen/ dit igitur ad celos.ſᷣm hũanit itẽ/vel in qntũ hõ qui vbiq; eſt ſm deitatẽ. Aſcen dit inq; nõ ſtati poſt reſurrectionẽ.ſj woſt quadragita dies:qͥb apparuit ꝑ mitas vices / diſcipulis ſuis.vt fidem eoꝝ rob raxet apparitioni. ꝓbaret gloꝛioſam reſurrectionẽ ſui coꝛpis.qð oculis ſuis aulo ante diſcipulividerant extinctũ. ESeaͤmr ſecetag dexterã dei pris om̃ potent. eſt in eterna btitudine.ad quã dexterã woſitur electos ſuos. vt dicit᷑ math. xv. Et ſtatuet oues qͥdẽa dextris ⁊c. Ael ad dexterã dei pr̃is.i.ĩ iudiciaxia ptãte.qꝛ vt ðꝛ ioh̊.v.Pðr om̃e iudiciũ de dit filio. Et vtrũq; notat cũ diẽſedet.qꝛ ſedere eſt qͥeſcentiũ ⁊ iudicantiũ.q̃ſi di cat. pacificegloꝛiaf.⁊ oĩa quiete ⁊ pacifi ce cũ patre iudicat diſponit.et iſte arti cul'ðſtruit ulã reſim q̃ negat eq̃litatẽ Fmszali, g ſilx ilã q̃ dubitat de aſcen 1 one eius in celũ. et ꝑ ↄſeq̃ns negatno ſtram q cauſa ex ſua.ſic erectio mebꝛox ſequitad erxectionẽ capit.AUñ aug. Ais alcẽdere ad celi.aſcẽdentẽtene.etenim Udedit filio.vt ſq; ille qͥ viuus iudicatꝰeſt rpoſitio ſerti ar mnmero. etqͥntus eoꝝ qͥ ſctant — adfiliii/ ptinet ad apertionem loci kratitudinis.vbiꝓ nobis pꝛecurſoꝛ facexpᷣs aſcendit/pandẽs iter 3 Ppr teip̃m leuari nõ wter:. Si ergo vis aſcendere. mẽbꝝ illius eſto qͥ ſol aſcedit ohᷣ.iij. Nemo aſcendit in celũ niſiqͥ tendit de celo ilius vis qui eſtĩ ceo. Cxpo itio ſeptimi 5 icie al onſ . yKpteamus articulꝰpꝛincipalis in nũero.ſextus vo avl nwes rum/qͥ ſm iſtꝗ aſſignationẽꝑ tinent ad filiũ.eſt we reditu icd qm̃ vt ðꝛ iobã.v. Pri oẽ iudicũ et erinde moꝛtu iudicetviuos ⁊ moꝛtu os.et eſt ille. In le venture iudicare vi⸗ uos ⁊ moꝛtusſ. AInde ſqʒ.id eſtpoſtmodũ Ael inde.i.de celis quos aſcẽdit.ventu⸗ rus ẽſq in die iudicij.iudicare viuos et moꝛtuoſ.Ad lt̃m.quia tũc ⁊ viui ⁊ moꝛ tui repient᷑ iudicãdi.vt inuit apls pꝛia ad theſſa. uij. Et moꝛtui qͥ in xpo ſunt re ſurgẽt primi.deinde nos Küiun i re linqmur fil rapiemur cũ illis in nubibo obuiã xpᷣo in gera ⁊c. Illi tñ viui qͥ repe rient moꝛienf. ſed ſtatim ĩmomento re ſurgẽr. iudiciũ cũ reſuſcitatis recepturi vbinõ putet᷑ ꝑ tractũ ⁊ moꝛã tꝑis ſingu loꝝ examinationẽ fieri.ſʒ vno eodemq; momẽto / et merita ſingulor viſcuriet ⁊ diſcuſſa iudicabit. Añ aug. Nõ eſt ĩ illo rudicio ſinguloꝛũ bvĩm viciſſim opanda diſcuſſio. ſed momẽtaneo diſcuſſu ſimł omnia ſic ⁊ fecit ſic ⁊ iudicabit. Ael ali⸗ ter. Uentureſt iudicare viuos.ſcilʒ vita glatie.et moꝛtuos ſcilicet moꝛte culpe. Abinota. ꝙ aliud ſimboluʒ addit iſta vVaba cum gloꝛia. quia licet chꝛiſtus in foꝛma ſerui / in qua iudicatus eſt ſit ip/ ſe iudicaturus/tamen in foꝛma gloꝛioſa albarehie rin carnc gioꝛificata. AUel cuz gloꝛia id eſt cum ſocietate gloꝛioſa ele/ ctoꝛum ſiml iudicantiũ.quia vt dicitur ſaie.iij.Oominus ad iudiciũ veniet cũ ſemuoꝛibo populi ſui et principibus eius quo patet ꝙ quidà ibi iudicabũt non iudicabunt.vt perfecti qui omia pꝛopterchꝛiſtũ reliq̃runt et ſecuti ſunt eũ qͥ xpᷣi in iudicando aſſeſſoꝛes erunt. alij non iudicabuut ſed uudicabuntur ſcilicet fideles/qui ſᷣm opera ſua reapi⸗ ent iuxta diſcuſſionẽ/de qua haler̃ mat thei.xxv.Eſurxiui et vediſtis mibi mãdu (( Compẽdiũ theologie care ⁊cc̃.oim alijs ibidem taʒ teſpectu ele croꝛum qᷓ; reſpectu repꝛobꝛum expoſitis Audicabuntur enĩ quidam eoꝛũ ad glo/ nam / et quidã eorum ad penam. alij nec iudicabunt nec iudicabũtur.ſceilicet infi. deles. quia iam iudicati ſunt. Ande io bannisii. Quinon credit / iam iudica xpoſitio octaui AUVinq; auté articuli ſequentes Nryrrtinẽt ad ſpiritumſanctum/ ſe dico. quia in octauo articlo in oꝛdine omniũ duodecim articuloꝛuʒ primo vero in oꝛdine iſtoꝛum quineq;/ erxpꝛimitur perſonalitas ſua. eteſt iſte. Credo in ſpiritũſanctum. Et circumlo cutiue loquitur Quando enĩ hecvox ſpi ntuſſanctus/ capitur dictiõaliter/ tunc ſolam tertiam perſonam in trinitate de ſignat.Quando aũt vi oꝛationis tene/ tur / eſſentialiter ſumit.et cõuenit toti trinitatiſq; deo. ¶ Et nota ꝙ ĩ alio ſim/ bolo/ad maioꝛẽ expꝛeſſionem iſtius ar/ ticuli /adduntur plura. ſalicet in ſpũm ſanctũ dominũ et viuificantẽ.qui ex pa tre filioq; ꝓcedit.qui cũ patre⁊ filio ſił adoꝛatur ⁊ congloꝛificaf᷑.qui locutus eſt per ꝓphetas. Et hoc pꝛopter quaſdam he reſes que poſtea pullulauerũt. AImpijfſi mi enim neſtoꝛius ⁊ euthiqus dixerunt ſpiritũſanctũ eſſe ſeruum patris ⁊ filij ⁊ eis olexdire / ſicut virtus quedam aliena ab eſſentia eoxꝝ.nec dare vitã gratie / nec inſpirationẽ.et ideo addituʒ eſt vminũ et viuificantẽ.Et ad equalitatẽ ſignifi⸗ candam appoſitũ eſt /quiex patre filio q; pꝛocedit.qui cũ patre et filio ſil ado/ raiur et cõgloꝛificat. ontanus auteʒ quidã hereticus.et poꝛphirius quidam alius poſt eũ diſcipulis ſuis dixerunt/p płtas nõ diuino ſpiritu/ſed tanq;ᷓ pꝛ-o phanaticos locutos fuiſſe.ſicut loquũ⸗ tur energumini et arrepticij Et vt eoꝛũ excoꝛ excluderetur addiderũt/quilocu tus eſt per ꝓphetas.quia cum ſpirituſctõ . X n I . San n – tam in ſeqᷓ; in dnis ſuis. AIn ſananre locutiſunt ſancti dei hmies. Vnus articlus in oꝛdine pꝛin apali/ et ſecundus eoꝛum qui ſpectãt ad ſpiritumſanctũ. ſᷣm ſcilicq; ꝙ ſignat et vnit genera liter ecd eſiam eſt iſte. Sanctã ecdeſiã catholicam. ¶ Et nota ꝙ illudqð ſequit ſcʒ ſncror cõmunionẽ adiungunt aliqͥ clo. alij vero adiungũt articulo iſti articu j ſequenti.¶Scom pꝛimũ modũ exponit ſic. Credo/ſupple ſanctã eccleſiam catho licam/ſiue militãtem ſiue triumphantẽ eſſe cõmunionem.id eſt cõgregationem vel ſocietatè ſanctoꝝ. Ael ſic. Credo ſan ctam eccleſiam catlvlicam adhuc in ter ris militantẽ. et credo ſanctoꝝ commu nionem.id eſt ſanctoꝛũ ſocietatem in ce lo ſcilicet eſſe.hoc eſt ecclam triũphantẽ quaſi diceretvtranq; eccleſiam credo. Vel credo ſanctã ecdeſiam catholicam loc eſt ſiue militantẽ ſiue triũphantem ⁊credoſanctoꝝ cõmunionẽ.id eſt ſuffra gia ipſius eccleſie que communicamus. UAel cõmunionẽ.i.euchariſtiã eſſe.ſcilʒ in altari/qð negãt albigenſes. ¶ Scom vero eos ò tantũmõ ponũt iſtud ꝓ arti culo ſanctã eccliam catholicã / exponitur ſic.i.ecccriam vniuerſalẽ.Cat vlicon enĩ grece / latine ſignat vniuerſale. et dicit ecdeſia vniuerſałſᷣm boeciũ/ duabus de cauſis.Pꝛima.ſ.q eſt vniuerſalx pᷣdica ta per q̃ttuoꝛ ptes terre. Uñ in pſal. In omnem terram exiuit ſonus eoꝛum. Se cunda cauſa quia articlos babet vniuer ſaliter vros.quibo ſcilicet nullũ falſum poteſt ſubeſſe.. Expoſitio decimi fidei. Etcimus articulꝰ in oꝛdine pꝛĩ cipali ? tertius eoꝛum qui ſpe — ctant ad ſpmſanctũ.ſm fulicet effectũ gre contra petm̃ eſt iſte Pemiſſionẽ pctõòꝝ ſcilicet credo.Et in telligaf generalr de remifnõe pctõꝛum. ſiue que fit in baptiſmo.ſiue q̃ fit extra baptiſmũ:ſicin penitẽtia. Tamẽ aliud ſymblũ nõ videf loqͥ niſi de remiſſione petõꝛum q̃ fit in baptiſmo. Dicit enim confiteoꝛ vnũ baptiſma in remiſionem peccatoꝛũ.ſed hvc quodibi ſxcialx dicir de baptiſmo fuit contra hereticos cer⸗ tos impugnãtes ſacramentũ baptiſmi: punn i vtſal ſondn eninie dieet thlar monen Aſoo Gurn whan c ſaliu nie ſecosr⸗ Neche Wuswr choiſtos nsreſur ſpintüa (qtnisk lan Wntur⸗ glarelx pnsqgoea ſinti⸗ ſteaniu £ 25 Eſterpo ſenſis Credo remifſonẽ tcra titas materialisct numeralis interſti ti in toꝛum fieri.ſupple per de. ſiue in bapti/ tuam pꝛioꝛẽ ⁊ wſterioꝛẽ̃. qꝛ materia eſt tee mo triplia. ſq; fuminis/flaminis et aan eadẽ nüjero ⁊ foꝛma natural.ſq; eneitas a gunis / ſiue poſt baptiſinũ in enitenna ertf foꝛte qo pams fuit materia ꝑedis lteni ¶ Scõm alios autẽ (qui vtſupꝛatictũ ſtatua pꝛioꝛi ifula / erit materia bꝛachij ehuif eſt) iſtud adiungũt cũ artiailo pᷣcedenti n ſtatua poſterioꝛi. Et ſimilr in ꝓpoſito raͤlih vt ſcilicet ſit vnus articulus. eccleſiam ¶ Argumẽtũ autez infallibile ꝙ reſurre tmauo ſanctã catlolicam/ſanctoꝝ cõmunionẽ ccio erit quotidie habemus AUnde dicit wnit remiſſionẽ pꝑeccatox.ſicut inferius lan petrus rauennas Crede te homo in moꝛ naativ dicetur.ſicerrone. Credo eccleſiam ca te poſſe reſurgere:/qui anteq; viueres ni bants tivlicam.id eſt vniuerſalẽ eccleſiã / habẽę hi fuiſti. aut qᷓre dubitas ꝙ reſurgaſ. cũ onem tem modo w habiturã in futuro/ cõmu totum qð in rebus eſt continue ſic reſur bſn monem ſanctoꝛũ.id eſt omnẽ vnionem gat: Sol eni occidit⁊ reſurgit. dies ſe unter vel ſocietatem ſanctoxꝝ.quando ſcilʒ re/ pelitux ⁊ redit.mẽſes anni.fructus.tem Immn gnum militans / veniet ad regnum trũ pus.ſemina cum trãſeunt ipſa moꝛiunf. W phans. Et credo ſupple hanc ↄſecutam aum redeunt ipᷣa ſua moꝛte vireſcũt.Et ens wl conſecuturã remifſionẽ peccatoꝛum tuetiam quotiens wꝛmis ⁊ wꝛmiendo R ſcilicet eeceſiaſtie Ecmen rder euigilas/tecum q̃ſi moꝛeris ⁊ reſurgis. üolicun na opera.qᷓi dicat. Credo xeccatà dimiit GGrnaaoeſitig Aue de eſufn alijs. Ququis enim deus ſe dimittat cimi artiaili fililel. miamns, peccata/nõ tamen dimittit ni ꝑ pſen Aogecimus ⁊ vltimus articu⸗ * eſe ſch tiam ſacramentoꝝ niſi neceſſitas ecelu NlIus in oꝛdine pꝛincipali: ⁊qͥn Gon geret beneficiũ ſacramenti. Pꝛioꝛ tamẽ· tus eoꝛum qui ſpecctant ad ſoi⸗/ udp um modexponédi ↄuemientioꝛ aparet. ntumſancru / eſt de ſpirituſan emmnn . pO itio vudeumiar gocternalt electos miante. et eſtiſte huabls pꝛincipali/a qrtus eoꝛum qui tam. ¶ In h etiã articulo moꝛs ltari enan Iwctant ad ſpiritũſanctuʒeſt vcetur delvre credi repꝛobis futura.q̃ñ Pl. In Weſpiritu inſufflante ſup inter dicat. Credo vitã erernã pᷣmiũ bonoꝛũ ure fectos veneno pꝛinu pentis.de quo pᷣdi⸗ ermortrerena ſitpllan maloy. Hec Ranlret xit eʒechiel eʒehcielxxxvij. Aquattuoꝛ aut vita eterna/oↄſiſtit ĩ ſtola anſe ⁊ coꝝ⸗ inliun Vntis veni ſpũs et inſuffla ſuꝑ interfe- poꝛis. Stola aũt anſe in tribo cõſiſtit ſe 1 ctos iſtos et reuiuiſcant.et eſt iſte. Car in mãifeſta cognitiõe ſumme trinita qᷓ. nis reſurrectiõem.et eſt ſenſus. Crelo ſuccedit fidei Yoł&ᷣ.xvij.Hec ẽ vita eter Cum ſpintũſanctum / per reductionem ſpus na vt cogſcantte ſolũ wx deũ ⁊ quẽ miſis eumm. creati ad coꝛpus/ſacientem ſua virtute ſti ieſum xpᷣm. Itẽ in ꝑfecta erfruitiõe carnis reſurrectionẽ Quod etiã innuit que ſuccedit ſpei. Iteʒ in pfecta eiꝰ dile ncainehig ſal. cum dicit Emitte ſpum tuũ ⁊ aa ctione.qꝛ nõ euacũabit᷑ ſʒ pficiet caritas uunqu ſ⸗ untur ? renouabis faciẽ terre. n ipſius dei. Stola aũt coꝛpoꝛis in q̃ttuoꝛ inſalut quua reſurrectiõe credendũ eſt idem coꝛ etiam ↄſiſtit.ſq; in agilitate.ſubt lirate. crckie pus quod per moꝛtẽ cecidit/ad eundem cdlaritate.in impaſſibilitate. De qbus co ttni ſpiritũ.id eſt ad eandẽ animã redituri dicit ſapiętie.ij. Fulgebunt iuſti ⁊ tanqᷓ; epctärum. ſiue cuiufſibet mẽbꝛi materia ad idẽ mẽe ſcintille in arundineto diſcurrent. Si ift am bꝛum in quo erat redeat vt exponũt ali igiturfulgebunt / ergo habebũt clarita⸗ me Aiud qui/ſiue eadẽ materia tota coꝛꝑis relke tem. Si iuſti / ergo habebunt immoꝛtali teniſſone at ad totũ coꝛpus/ nõ tamen neceſſario tatem ſeu impaſſibilitatẽ. quia ſapie.i. Miitenin materia cuiuſſibet mẽbꝛi ad idẽ mẽbꝛu,ʒ Juſticia perpetua eſt ⁊ imoꝛtlis. Si ſint niſionen ſecðm exemplũ qð ponit aug. Qñ de ſta / lintille/ habebunt ſubtilitatẽ. Si di cil dick ma enea fuſa/fit inaſſa. ter ve enadem ſcurrent/ ergo hebunt agilſtatem. Per gin, ch maſſa fit ſtatua.vbi eſtomimoda iden hunc articulũ deſtruit ꝑereſis wonentiũ bapemnn: ℳ Cõpendiũ theologie veum non curare facta hminũ ⁊ hereſis potentium ammã interire cum coꝛpoꝛe. ¶ Amen Iſte terminus amen / qñch te netur aduerbialr.⁊ ſic interpᷣtat᷑ fidelr. ſm aquilã.et ſonat tantũ ſic ita fiat. Et ponitur deuterono xxvij. Et dicetomiĩs populus amen. Aliquando nominaliter aliquãdo verbalr. vt dari pᷣtexemplum apocalipᷣ.iij. Hoc dicit amen.i.vxitas. NAel amẽ.i.veritatẽannũciãs.Et pᷣt hic ¶ An ſint alia credendayvltra articulos. iiuur / an teneamur aliqᷓ credere que nõ ſunt articuli. ſicut vbi gratia.foꝛnicationẽ eſſe pctm̃ moꝛtale. 8ſinnlia. Dici debʒ ꝙ ſic. Opoꝛtet enim multa credere q̃ nõ ſunt articuli.maxle ea q̃ articulos pcedũt. Credere enĩ deo nõ eſt articulłiſ articulos p̃cedit.et tñ opoꝛtz deo credere.qꝛ antecedit articlos Vñ cum credere veo ſitcedere vᷣbis ei ſiue ſacre ſepture q̃ diẽ foꝛnicationem eſie moꝛtale petm̃. Patet ꝙ q;uis nõ ſit articulꝰ/opoꝛtet illud credere. Et ſicẽqui negaret pꝛicpia alicui art / diceretf here ticꝰ in illa arte. ſicqͥ negarer foꝛnicatõ nem eſſe pctm̃ moꝛtale/vel aliqͥd qð aſſe rit ſacra ſcriptura.qð quidẽarticulos fi dei antecedit.hereticus ĩ fide deberet re⸗ ¶ Ange ſumitur numerus ⁊ diſtinctio articuloꝛumfile.— Bjmey aut ar nInItiticuloꝝ ? diſtincionẽ ſᷣm pᷣta⸗ =Nctũ modũ exponẽdi ſic accipe. CTum eni credere hbalamꝰ ꝙ deus ĩ ſua eſſentia vnꝰ ſimplex / trinſit in pſonis. quibo qͥdeʒ pſonis iuxta ſuas ꝓpꝛietates Pſon ales certe erga nos ⁊ niam ſaluteʒ attribuũturoꝑatiões ꝑticlares/q̃s etiã credere habemꝰlinde inſurgit nũerꝰ⁊ di ſtinctio duodecim articuloꝝ fidei.iuxta duodecim q̃ ſic nobis de ipſis ꝑſonis di uinis credẽda incũbũt.Etqꝛ iuxta ipᷣm modũ exrponencdi / vnñ attribuit᷑ perſone patee: ſex vo pſone filij. qnq; perſone pũſtancti.ideo duodecim articuli fidei afſgnanf. vnus reſpectu bie reſpẽu filij.⁊q̃nq; reſpectuſpũſici. ¶ De vnico articlo attribuit᷑ pſone pat. ¶ Prim⸗ eniʒ articulus qͥ vt tactũ eſt attribuitux parri.exprimit eius pſonalitatẽ ⁊ om̃i⸗ potẽtiam/cum diat Credo in deũ pꝛẽm oĩpotentẽ creatoꝛẽ celi ⁊ terre.et huncar ticulũ poſuit petrus.¶ De pꝛimo ſexar riculoꝝ attributoꝝ ꝑſo ne fülij am⸗ vwroſex articuloꝝ qͥ attribuũtur filio er⸗ primit eius pſona litatẽcum dicit.Et in ieſum xpᷣm filiũ euus vnicũ donunu noſtrum.et hunc poſuit andreas.¶ De ſecũdo ⁊ tertio.(¶ Secũdꝰexprimit vtrã q; eius natiuitatẽ/cum dicẽ. Qui conce ptus eſt ð ſpũſancto natus exmaria vix gine.et buncpoſuit iobãnes euãgeliſta ertius expꝛimit paſſionis ſue ſacrxa mentũ:.cum dicit. Paſſus ſub pontio py lato crucifixus moꝛtuꝰ⁊ ſepultus.⁊ hũc poſuit iacobus maioꝛ. equarto. Quartus expꝛimit eius deſcenſum ad inferos et ↄſeq̃ntẽreſurrectionẽ/cũ diẽ Deſcendit ad inferna tertia die reſur⸗ rexit a moꝛtuis.et huncpoſuit thomas. ¶ De quinto.(¶ Quitus exprimit aſcẽ um ſuũ ad ſuperos etianue celeſtis aper nonem:cum dicit Aſcendit ad celos ſe det ad dexterã dei patris omnixotentis et huncpoſuit iacobo minoꝛ. ¶ De ſexto Sextus expꝛumit eius iudiciariã ptãtẽ: cum dicit. Inde ventur ẽ iudicare viuos et moꝛtuos.et huncpoſuit philipus. ne ſpirituſſancti. ¶ CPꝛim vo qͥnq; arti Degquincq; ede attributis perſo culoꝛum qui attribuit᷑ ſpirituiſctõ expꝛi mit eius ꝑſonalitatemcuʒ dicit Credo in ſmlangumet hunc poſuit bartlvlo ctificatiõem et vnionẽ qua in eo vnitur eccleſia cum dicit Sanctam eccleſiam catholicam ſanctoꝛũ communionem. et ertius expꝛi hunc poſuit matheus. ¶ Ter mit eius remifſionẽ ſiue iuſtificationeʒ pergeneralem remiſſionẽ. cum diẽ. Re miſſionem Kecatozume hunc poſuit mon chananeus. ¶ Quartus expꝛimi eius viuificationẽ pergeneralem reſur rectionem:cũ dicit.Carnis reſuxrectio nẽ.et hũcpoſuit iudas thade.¶ Quin tus et vltimus expꝛimit eternam eius pꝛemiationem:cũ dicit. Aitam eternã et hunc poſuit mathias. At clarius bec patent in figura ſequent. ecundus expꝛimit eius ſan⸗ tymmart dlos Mrnck goͤant nign dibin Ren ant oarnan unrinere Tnoͤgliſs. tholiciiſ or. S ſtidaon Deen mortnoe Vept ſerotoꝛẽ. ubqu Dunitoꝛen M innsetq⸗ Eckite N ſiedeyit mmni oania Anbuitur atiofi⸗ nwüpen eethuncar umnoſerer . r Urfihoer, diat, Et domn mtytra ucnce wravir Agiſta Sluſrr N Ams. Degum. Merſunad cone cidie udie eſur itadcclost⸗ omniwtenas (Delerd uniptiti⸗ iareyiuos lupus. nbutsperſ⸗ iͤnch un mmilcͤerpn diot Cledo fairbartlo initeinsſnn gaineo vmr mumeckeſen vonen 4 entüseta iſtinctin, anm die he bunepſuitſ⸗ userpꝛimit tien teſr teſmmecro 2* (Dequadam alia diſtinctiõe articuloꝛum fidei. Bt ⁊ alia diſtinctõ quoꝛundã . modernoꝝ.q ſymbolũ in qua ttuoꝛdeci diuidũt articulos Di uidũt enim pꝛimũ⁊ tertiũ ⁊ qͥn tum articulos ſupꝛa poſitos/ quẽlibʒ in duos.nonũ vo ⁊ decimũ redigũt in vnũ. ꝓutvidetur oiſtingntſembou nycenum qð cantat᷑ in miſſa.¶ Et ſᷣm hanc diſtin/ ctiõeʒ ponũtur ſeptẽ articuli ꝑtinẽtes ad diuinitatẽ.⁊ alij ſeptẽ ꝑtinẽtes ad hũani latẽ.ſic ſcʒ Nam ſymbolũ aut eſt de deita te.aut de humanitate. ¶De ſeptẽ articulis Si aũt eſt de deitate.tũc pmus articu us eſt vnũ deũ tantũ eſſe. Et eſt iſte. Cre do in deũ. Scõs articulus eſt patrẽ eſſe vnũ deũ creatoꝛẽq; oĩm. Et eſt iſte. Pa/ trẽ omnipotentẽ/creatoꝛẽ celi ⁊ terre. Et vt ſupꝛa tactũ eſt iſti duo articuli ſᷣm aſſi lane dedaiue⸗eizmar bmo. gnatõem pꝛecedentẽ nõ ſunt niſivnꝰarti culus. ¶ Lertius articulꝰeſt. filiũ eiꝰ vni cum eſſe vnũ deũ ſibi equalẽ. Et eſt iſte Et in Jeſum xpᷣm filiũ eiꝰ vnicũ dñm no m. ¶ Quartꝰarticulus eſt ſpiritũſan ctũ eſſevnũ deum abvtroq; pcedentẽ.Et eſt iſte. Credo in ſpiritũſanctũ.¶ Quin tus articulꝰeſt deũ pctã dimittere / his qͥ ſunt in eccleſia et habẽt cõionem eccleſie ⁊ nõ alijs.Et eſt iſte. Sanctã eccłiam ca tholicã ſanctoꝝ cõioneʒ:remiſſionẽ pec catoꝝ. Et ſic vt ſupꝛa tactũ eſt cõiungũt iſti duo articuli iu vnũ ſcʒ nonꝰ⁊ decimꝰ Septimus articulꝰeſt deũ eſſe remu/ neratoꝛẽ bonoꝝ. Et eſt iſte. Aitã eternã. Sub quo etiam cõpꝛehendit᷑ deum eſſe punitoꝛem maloꝛum. tinetibus ad huanitatẽ. ¶ Si auũt ſym olũ ſit de humanitate.tũc articulus pꝛi mus eſt ꝙ xpᷣs cõceptus eſt de ſpũſancto Eteſt iſte. Qui cõceptus eſt de ſpũſctõ. Becũdus articulus eſt filiũ dei natuʒ eſſe de virgine Baria. Et eſt iſte. Natus ex maria virgine.Etvt ſupꝛa tactũ eſt iſti duo articuli ſᷣ̃m aſſignatõem pᷣcedentem ¶ Sertus articulꝰ eſt deũ ſuſcitaturum H moꝛtuos.Et eſt iſte. Carnis reſurrectõeʒ He ſeptẽ articulis nõ ſunt niſivnꝰ articulꝰ ¶ Tertius arti culus eſt filiũ dei eſſe paſſum crucifixum moꝛtuũ ⁊ ſepultũ.Et eſt iſte.Paſſus ſub pontig pilato crucifixꝰmoꝛtuus⁊ ſepul tus uarua articulꝰ? eſt filiũ dei deſcẽ diſſe ad inferos.Et eſt iſte.DOeſcendit ad inferna. ¶ Duitus articulꝰ eſt filiũ dei re ſurrexiſſea moꝛtuis.Et ẽ iſte.Tertia die reſurrexit a moꝛtuis.(¶ Sextus articulꝰ eſt filiũ dei aſcẽdiſſe ad celos ſedereq; ad dexterã patris.Et eſt iſte. Aſcendit ad ce los ſedet ad dexterã dei patris oĩpotẽtis Deptimus articulꝰ eſt filiũ dei iudica turũ bonos ⁊ malos.Et eſt iſte. Inde vẽ turus eſt iudicare viuos ⁊ moꝛtuos. ¶ Eplicit tragatus pꝛimhuius libelli qui eſt de expoſitiõe articuloꝛum fidei VAIrca tracta matim tangẽda ſunt.qͥd eſt pᷣceptum. Qualiter pᷣ/ ecepta diſtinguãtur Expo ſitio pᷣceptoꝛũ.De numero ⁊ ſufficientia pᷣceptoꝝ Qualiter in ipſis pᷣceptis ſeptẽ Qpitalia-ꝓinde alia pctã pꝛohibeãtur cepti ⁊ eius expoſitione. ð Iffinit᷑ autẽ pꝛeceptũ ab aliqͥ/ bus ſic. Pꝛeceptũ eſt imꝑium obligãs ad obſeruatõem rei vł actus imꝑati. Extrabit᷑ radica liter hec diffinitio a diffinitõne pꝛecepti quã dat augu. libꝛo de vᷣginitate dicens. Dicit᷑ in dicta diffinitõne ob ligãs ad obſeruatõem ad dꝛãm cõſilij.qð ꝑ ſe nũ/ id quod conſulit᷑ videat᷑ obligare.vtpote ſi in caſu pꝛeceptũ nõ poſſit umpleri niſi fiat cõſilium.vt ſi nõ poſſim ſuſtẽtare pa rentes.ſ.patrẽ⁊ matrẽ/niſi vendã omnia Se tũ eſt.cui nõ obedire peccatũ eſt. tunc tenerer oĩavendere.Quod quidẽ de ſe cõſiliũ .nec obligat niſi in caſu ꝑ accñs vt exemplificatũ eſt.(¶¶Et ſi obijciatur ꝙ; ſimilr obligat votũ ad bſeruatoema ſic Ancipit tractatus ſcos de dece pᷣceꝑtj legis ⁊ eoꝝ expoſitõe — tum de pᷣcept legis ſum/ He diffinitioe pꝛe ℳ Compendiñ theologie conuenit ei pꝛecepti diffmnitio Reſponde Aliquid vouere eſt tatũ cõſilij/nec quẽqᷓ; obligat/nullus eni contra ſuã voluntatẽ obligat᷑ ad vouendũ/ſed qui vouerit/ ob ligat᷑ neceſſario ad reddẽdum. Et hoc iõ elt quia reddere votũ eſt pꝛecepti/ſed vo/ nerecit conſin. . “ De vgria diſtincti one variaq; aſſignatiõe pꝛeceptoꝛum in cLabulis legis — „ Iſtinctio autẽ ponit᷑ varia p/ — ceptop joſeppneni dicitqna mandata eſſe ſcripta in vna ta bula ⁊ qͥnq; in alia Oꝛig.autẽ ponit quatuoꝛ in vna ⁊ ſex in alia Augu. dgũt ponit tria in vna ⁊ ſeptẽ in alia/vtpo te tria que ꝑtinẽt ad deũ in pᷣma tabula/ ſeptẽ que pertinent ad ꝓximũ in ſecunda Et hũc modum auguſtini/ſeqͥtur cõmu/ nis opinio. Qð enĩ augu.ponit tria eſſe in vna tabula ⁊ ſeptẽ in alia hoc mag di cere videt᷑ pꝛo dignitate qᷓ; ꝓ ſcriptura.eo ꝙ tria ꝑtinẽt ad dilectõeʒ dei ⁊ ſeptem ad dilectõem pꝛoximi. Vnde ſi cõſiderẽtur ipſe tabule ⁊ eaꝝ ſcriptura in ſe ſicut cõſi derant hebꝛei ioſephus:-ſic vtraq; tabu la cõtinebat quinq; mandata ſeu pᷣcepta. Di autẽ conſiderent᷑ ſ̃ᷣm reſpectũ ⁊ relati onẽ eoꝝ ad que dicta mãdata oꝛdinabãt cum tria oꝛdinẽtur ad deũ ⁊ ſeptẽ ad ꝓxi/ mum/poterit tali fine ↄſiderato/ dici tria eſſe in vna ⁊ ſeptẽ in alia. ptoꝛum legis Et pꝛimo pꝛimi. AVinc aũt accedẽdũ eſt ad expo ſlſlitõʒ ſinguloꝝ pᷣceptoꝝ Et cũ lerx pceptoꝝpoſita ſit ꝓpter trãſ RHRgreſſiões cohibẽdas (vt pʒ ad BGBal.iij.(⁊ tripłr tranſgreſſio fiat.ſ.coꝛde oꝛe ⁊ oꝑe.⁊ hoc qͥdem tã quo ad deum. qᷓ; etiã quo ad ꝓximũ:vt ꝑfecta ſit cohibitio trãſgreſſionis.ꝑfecta ponit᷑ lex phibitio/ nis ⁊ ſic mandatoꝛũ ſeu pꝛeceptoꝝ ſubſe qtur iniũctio. Et pꝛimo qᷓ;dtum ad deũ ꝓ hibz pꝛimũ pꝛeceptũ coꝛ ab idolatria.vt deus ſcz diligatur toto coꝛde. Eſt eniʒ de colendo deo. Et colere deũ.vt dicit gloſa eſt ſeſe toto mẽtis affectu illi mancipare. Et eſt iſtud. Non habebis deos alienos coꝛã me. Quaſi dicat Me hẽbis deũ . nõ glienũ.Exponẽsq; qð dixit deos ſubdit oꝛſum imagines que ad literã ſculptilia ſunt/qꝛ Expoſitio pꝛece⸗/ Hon ſacies tibi ſculptile.i.imaginẽ ſcul ptã.quod vocat augꝰ idolũ.neq; ſiłitudi nẽ oim ꝗᷓ in celo ſunt deſup/et que in ter/ ra deoꝛſum.⁊c.que expoſitõ eſt verbi pꝛe cedẽtis Vel ᷣm Oꝛigi.ſculptile ſiue ido/ luũ eſt / qd nõ habet ſimilitudinẽ in natu/ rg ſicut cymera.Similitudo autẽ eſt eoꝝ qᷓ aliquaʒ hñũt in natura ſimilitudinẽ.vt imago homis vel bouis ad veꝝ hominẽ vel adveꝝ bouem/qð videtur per hoc qð ſeq tur que in celo deſuꝑ ⁊ que in terra de S; ex hocvideturꝙ ꝓhibeãtur ſculpũtur.Sed rũdetur ꝙ añ incarnatõ/ nem quãdo data fuit hec lex/ nulla in li/ gno vel ĩ lapide ſculpi potuit incoꝛꝑalis dei imago.qꝛ imago ſpũs/fingi non po/ teſt. Et ꝓpterea ante incarnatiõem repꝛo/ bande erant imagines. Sed qꝛ hoc fieri potuit poſt incarnatiõem filij dei. ꝓpter H ex tũc fieri concedũtur ⁊ ab ipſo quidẽ qͥ legem tulit ⁊ diſpẽſare potuit ſcilicʒ xpᷣo. Vnñ refert damaſ.ꝙ xpᷣs abagaro regi mi ſit in pãno imaginẽ ſuam.eo ꝙ pictoꝛ ab eodẽ rege miſſus:ad depingendũ imagi/ nẽ xpᷣi/ nõ poterat vultũ eius pꝛe clarita/ te intueri.vt eius ſingula lineamentaet membꝛa ꝓpꝛie deſcriberet. Sed qꝛ hec rñ/ ſio/ nihil omnino apð vnũ populũ iude um valeret quoniã noſtras imagines re/ pꝛehendũt.ideo aliter dici poteſt.ꝙ non ſimplicit᷑ pꝛohibẽtur oĩno fieri imagĩes. Vnde beda. Imagines fieri nulla litera diuina vetuit.haꝝ etenĩ aſpectus multũ cõpunctõnis ſolet pᷣſtare cõtuẽtibꝰ.⁊ eis qui lr̃as ignoꝛãt quaſi viuã de xpᷣi paſſio ne exhibẽt recoꝛdatõem Salomon enim inſtinctu vᷣino eas fecit in tẽplo dei.Sed oĩno pꝛohibẽtur fieri ad hũc videlicet fi nem vt adoꝛẽtur ⁊ colãtur. Vnde ſeqtur HNeq; adoꝛes neq; colas ea. Ad adoꝛãdũ igitur⁊ colendũ ꝓhibẽtur imagines fieri Nos aũt nõ adoꝛamus imagines.ſed re fertur honoꝛ ⁊ adoꝛatõ ad imaginatũ.ſcʒ ad deũ vel ad ſanctũ eius cuiꝰeſt imago. vyt dicit augu.lib.iij.de doctrina xpᷣiana. Seq;tur Hõ adoꝛabis neq; coles Int que ſic diſtingue.Non adoꝛabis ſcʒ vene ratõne coꝛpis.vt inclinãdo eis vel genu/ flectendo. Neq; coles ſcʒ affectõne mẽtis Vnge gloſa Alið eſt colere aliõ eſt adoꝛa re. Poteſt quis inuitus vel adulãdo regi bus idolatris/ vel toꝛmẽtis victus/ado — (logne gullat pcoͤſe⸗a lomet guit⸗ Co Deus lcold deusen es aptnd⸗ ſo ſ unken n⸗ M dur gnin gehen. ſepot ope Tmal milia. peo dlennd⸗ ponttil Nuieni Vnde. ſemneäſe poſterdi dicntpri mümid deduec dann declo lepꝛeſe momi⸗ ſulum⸗ ſperie cereroꝛi Cucüun föordit (pnz AIr naineſnl fliendi ne in le⸗ abine . ſine ico⸗/ innatn, teeſten iginé. t hominẽ hocqs tem de beitur ſunte Arnaro/ linli⸗ Wdis WNN Rreno⸗, ehocfiei ſdei erg ſoqgic ſcliczpho. Groregiwi dpicdrab ndiͦ imag⸗ oprechorin/ nenmentaet ugehecm̃/ opnulüiude maginesre⸗ olet,/gnon enimagies⸗ tnulolien ms multu nenb ess echipaſtio omonenm. oda Gel ribcletſ Vudeſoctur Aadoridi nngnnesfa ones. D ſe nugmnanuſh mmarplend, gceles Jt is ſrene as vel genly oöne mas öck en uglicen Gntg De decem pꝛeceptis rare.cum tamẽ ſciat idolũ nihil eſſe. ⁊ ſic nulla mẽtis affectiõe ad idolũ moueri.et p cõſequens nec colere. Colere enĩ eſt to/ to mẽtis affectu? ſtudio mãcipari ¶ Se quit᷑. Ego eniĩ diſcretiue dicit.quaſi dicat Ego nõ alius. Sum dñs/⁊ iõ timẽdus Deus tuꝰ? ⁊ ideo diligedus. Yoꝛtis ʒelo/ tes.i.diligẽs amatoꝛ AUñ deut. v. De? tu⸗ deus emulatoꝛ viſitãs.ſ.puniendo iniqͥ tates patrũ ſcilicʒ non cuſtodiẽtium pꝛe cepta data in filios.i.puniẽs etiã ipᷣos fi/ lios.ſi patres iſta nõ cuſtodierint Puni/ unt᷑ eni qu doq; filij ꝓ peccato pꝛis tem/ EBʒech.xviij. Yilius nõ poꝛtabit iniqui/ tatẽe patris ⁊c.ſcʒ eternalr Vlel viſitas pec cata patrũ in filios etiã eternalix. Non ãt filioꝝ imitãtiũ peccata patꝝ· Aſc; in ter quãdoq; ſolent patres in tertiã ⁊ quartã generatioem viuere. et plerũq; filioꝝ vel nepotũ ſnoꝝ moleſtius ferre cruciatus ; pꝛopos.Eoꝝ qui oderũt me.i. pctõtum ⁊ maloꝝ. Et cõtra facies miam in multa milia.i.in oẽs.Et ponit ibi finitũ nume rũ pꝛo infinito.Diligẽtibus me ⁊ cuſto/ dientibꝰ pꝛecepta mea. Iſte terminus. et ponit᷑ ibi expoſitiue pꝓ id eſt cuſtodiẽtib Dui eni diligit deü/ pꝛecepta eius ſeruat Vnde Johᷣ.xiij Si s diligit me ſermo nẽ meũ ſeruabit ( Se it qu⸗ poſſet dici pꝛimũ pꝛeceptũ.cũ dileciõ dei dicat᷑ pꝛimũ mandatũ: Math.xxij. ed querit᷑ qualr iſtð eſt loquẽs de dilectõe dei)pꝛimũ ⁊ maxi/ mũ mãdatũ. Reſpondet᷑ ꝙ illð mandatũ de dilectõe dei idẽ eſt cũ hoc pꝛio pᷣcepto decalogi. Jubet enim pꝛimũ pꝛeceptum decalogi vnũ deum coli ⁊ nihil ei in amo H re pꝛeferri.⁊ ſic idem eſt.vel equipollet pᷣ mo mãdato.iuxta pꝛeallegatũ.xxij.capi/ tulum Math. Uel poteſt dici ꝙ; dilectio ſpeciale mandatũ nõ eſt.ſed radix⁊ ſtipes ceteroꝛũ.ad quod ſcilʒ cetera mandata re ducũtur. Vnde pꝛimũ mandatũ dicitur nõ oꝛdine ſed dignitate.i.inter cetera pꝛe ccipuũ ⁊ maximũ.cum oĩa compᷣhendat. (Expoſit io ſecundi ꝑiurio.a blaſfemia.a mendatõ ⁊eſt iſtud. Non aſſumes in va lioꝝ imitãtiũ peccata patꝝ.· Aſq; in ter tiam ⁊ quartã generatõem.Hoc dicit. qꝛ LDoc expoſitõem /iſtud ꝑtinet ad quintũ pꝛece ptum ſecundetabule.ſ.ad illud. NHon lo/ quaris ↄtra pꝛoximũ tuũ falſum teſtimo niuʒ.vbi agit᷑ de ꝑiurio: Dic ꝙ iurãs fal/ ſum.dupłr peccat Pꝛimo.ſ.cõtra ꝓrimũ ſuum. euũ decipiendo.⁊ iſto mõ exꝑte ver bi quod oꝛqinatũ eſt ad ꝓximũ.⁊ quo ad hoc cadit ſub dicto quinto mãdato ſeupᷣ cepto ſecũde tabule. Item ſecũdo peccat. inuocando ad cõfirmatõem falſitatis vel deceptiõis/ teſte diuinã vᷣitatẽ.⁊ iſto mõ peccat ĩ deũ · ⁊ quo ad hoc haber ſub iſto ſecũdo inandato ſeu pᷣcepto pme tabule. ſcʒ in iſto loco ¶Hec eni habebit dñs ho minẽ inſontẽ.i.innocentẽ ſcʒ quin apud deũ nocetis penas exoluat.ſ.qui aſſum/ pſerit nomẽ dei fruſtra. Unde deutero.v erit impunit/ qui ſup re vana nomen dei aſſumpſerit AUlel nõ habebit dñs inſontẽ vt haber᷑ eccliaſt.xxiij. Vir multũ iurans replebit inidtate ⁊ non diſcedit a domo eiꝰ plaga ¶ Sed qd dicet᷑de iſtis magna tis ⁊ ſecularibꝰ/qͥ cõſuetudinẽ hñt iuran di.nũqͥd trãſgrediũtur iſtð pꝛeceptũ ſeu mandatũ ⁊ peccãt moꝛtalr: Aliqͥ rñũdent diſtinguẽdo.dicẽtes ꝙ ꝑiuriũ multiplici ter ðꝛ.ſ.indiſcreta iuratio.vtpote quãdo àqs inutiłr iurat verũ. vel qñ ſine de libe/ ratõe iurat.et tũc nõ credunt eſſe moꝛtale peccatũ. Na tunc fit pᷣter pꝛeceptũ.ſed nõ contra pᷣceptũ /niſi foꝛſan nimia eẽt aſſue factio. Alio modo ſumit᷑ ꝑiuriũ. vbi vel quãdo qͥs iurat cũ deliberatõne illud qð iuramẽto nõ eſſet aſſerendũ/imo nec ſim plicit᷑ dicẽdũ ſeu loqᷓndũ.ſed potiꝰoppo/ ſitũ.⁊ tũc credit᷑eſſe moꝛtale peccatũ Alij diſtinguũt dicẽtes/ꝙ; ꝑpiuriũ multipłr ðꝛ Vno modo falſa iuratio.q̃ ſi fiat exigno rantia/adhibita tamẽ pus diligetia debi tanõ eſt peccatũ Sed ſi fiat nõ adhibita diligẽtia debita. peccatũ quidẽ eſt ſed ve/ niale.Si aũt falſa iuratio fiat ſciẽter.vt/ pote cũ mendaciũ iuramẽto cõfirmatur. tũc niſi tantũ iocando fieret.ſemꝑ eſt pec catũ moꝛtale.Alio modo dicit᷑ piurium trãſgreſſio iuramẽti iã facti.qð ſun lici 26 nũ nomen dei tui.ſ.falſevel ſuperflue.vel doloſe ꝑ nomẽ dei iurãdo.vel mẽtiendo. vel ipſum nomẽ blaffemando.vel puerſe de deo ſentiẽdo ¶ Et ſi obijciat᷑ ꝙ fm iſtã “M „* tum ſemꝑ eſt ipſa trſgreſſio moꝛtale pec catũ. Si yero illicitũ.trãſgreſſio illiꝰ nõ eſt peccatũ:ſed illud illicitũ ſciẽter iuraſſe fuit peccatũ.Tertio modo dicit᷑ periuriũn indiſcretũ iuramentũ.qð ponũt(niſi alia Itẽ nomẽ dei patris/eſt filius.qꝛ ißᷣßm patrẽ notificat NHomẽ ergadei invanum aſſumit qui ipᷣm xpᷣm purã creaturam po nit ſeu aſſerit.qꝛ ſic ponit ipᷣm eſſe vnũ vel vanitatẽ Vñ ad rhoma.viij. Nanita ti ſubiecta eſt oĩis creatura. Sed cum xps veritas ſit.vñ Jo.xiiij. Ego ſum via veri tas ⁊ vita.nullatenꝰ poterit eſſe vanitas. ⁊ ſit nec pura creatura.Quid ergo abſur dius q; ilã firmiſſimãveritatẽ ponereva nitatẽ.⁊ illud verbu virtuoſum ſuſtẽtans oĩa vt habet᷑ ad heb.i.ponerevanũꝛ ſuſté tati: ¶ Deniq; tertõ modo nomẽ dei aſ/⸗ ſumit ille in vanũ qͥ nomẽ xpi.vñ ðꝛ xpia nus ꝑ peccatũ vanũ reddit ⁊ moꝛtuũ NHNo men qppe ſuꝑ hoĩes ſcriptũ vt viuant ipi iuxta qð loqtur xpᷣs apocal.iij. Et ſcribä ſup eum nomẽ der mei et nomẽ ciuitatis der mei noue hierlim. que deſcendit de c⸗ ad deñ/ cohibẽs tranſ. greſſt ionẽ . m ope el Memento vt die ſab bati ſancnfices.i.ſanctũ ⁊ feria E li. ¶ Abi nota. ꝙ inq;tũ ſabbatu deſigt quietẽ interioꝛè a pꝛauis affectiõibus/et exterioꝛẽ ab oĩbus ſeruilibꝰ/pᷣter illiꝰdiei determinatõem/ moꝛale eſt hoc pᷣceptũ ?⁊ ſcriptum in coꝛde hũano.ſicut alia deca. logi mandata ſeu pᷣcepta. Natura eni di/ ctat eſſe vacandqũ aliqñ quieti.⁊ oꝛõni.et diuine laudi.Sed qꝛ tali die.ſ.ſabbato.? a talib?rebus groſſioꝛib abſtinere / nõ di ctat cõſcia.ſed ſola exterioꝛ iuſſio diuina q;tum ad hoc fuit cerimoniale hoc mãda tum/⁊ ſoluenduũ.i.ſolui poterat.¶ Circa qʒ eſt aduertendũ.qꝙ in dñica reſurrectõ/ nis dñice/ex ſtatuto eccleſie mutatum eſt ſabbatũ in dnicam / ne videremur iudai/ ſare. Quiig exquo veritas luxit.trãſijt leg- vmbꝛa.⁊ hoc quo ad cerimonialia. Et ſi querat᷑quare alie iuðoꝝfeſtiuitates nõ pᷣcipiebant᷑ in decalogo. Picccetereev⸗ rnum feſtiuitates/ ſuerũt tantũ cerimonia/ m habeas. ceſſando ab omni ope ſeruui Compendiũ theologie les.nec ab oĩbus ſunt obſeruãde. hoc aũt pꝛeceptũ/magis moꝛale eſt q́; cerimoniæa le/iõ in decalogo ad quẽ oẽs tenent᷑ ſemp pꝛecipiendũ erat. Seqͥ turdeute.v. vñ = mit᷑ hocpᷣceptũ. Sex eni diebꝰ facies opa tua.ſeptimo aũt die q̃ eſt dies ſabbati nõ facies in ea quicq; opis.Et ſubdit rem pcepti. Sexeni dieb fecit deꝰ celũ ⁊ terr. vt patʒ Geñ.i.⁊ reqͥ euit die ſeptimo.non quaſi laſſus.Sed ponit᷑ ibi reqeuit p ceſ- ſauit.ſicut ðꝛ apoc.iiij Req em nõ hñt die ac nocte dicẽtia ſanctus ſctũs.⁊c.i.dicere nõ ceſſabãt. Ita ſumit᷑ in dicto paſſu re quieuit ꝓ ceſſauit Nihil enĩ vlterius ſecit nouũ cuinõ fecerit pꝛius materiã vtpo⸗/ te coꝛꝑaliũ:vel ſimilitudinẽ.vtpoteſpiri tualiu. Opatur tñ adhuc quotidie crea ta gubernado. vt Joh. v. Pater meus yſq; modo operat ego operoꝛ ircn qdG dicit augu lib.iij. ſup Gen. Sic req euit vt nouã creaturã vlterius cõderet nullꝗ. nõ yt quę cõdiqerat cõtinere ⁊ gubernare ceſſaret. Et bñdixit diei ſeptimo. qͥ eſt di· es ſabbati. ⁊ pꝛo id eſt ſanctificauit eũ.i. ſanctũ ⁊ celebꝛẽ eum hꝛe voluit.vt ſcilic, dicit᷑ opus charitatis.nec neceſſitat Tnñ patʒ ꝙ poterũt exhiberi eccliaſtica ſacra⸗ mẽta.ſicut eni poterãt circũcidere ſabba ⸗ to. ⁊ nos etiam die dñ ica ſacram̃ta poſſu⸗ mus exhibere.? Ra charttatg tclemo⸗ ſinas.⁊ oꝑa neceſſitatis exercere.vt bibe recomegere. (pꝛecepti. Nquo tria . cepta.Quantũ autẽ ad pxrimũ ponũtur ſeptẽ ſequẽtia.quoꝛũ ynü eſt affirmatiuuũ/⁊ ſex ſunt negatina. Affirmatiuũ autẽ ⁊ quartũ in oꝛdine pꝛincipali. ſed pꝛimũ in his qᷓ re ſpiciũt pꝛoximũ eſt illð.Honoꝛa patrem tuũ ⁊ matrẽ tuam. Per qð mãdatũ natu / ra q coꝛrupta eſt/ad oꝛdinem naturalẽ re uocat᷑ Hec fuit neceſſe hmõi pꝛeceptũ da ri parẽtibus reſpectu ſuoꝝ filioꝝ Creſcẽ te eni virtute in filijs/decreſcit virtꝰ in pa rentibꝰſ̃m naturã.⁊ deficieẽti virtuti/de/ bet iuſte ſubſidiũ. Vñn quia minoꝛat᷑ vir / tus ſeu vigoꝛ in pentibꝰ/⁊ auget᷑ in filijs datur pceptũ vt filij ſubueniãt parẽetibꝰ. Nec fuit neceſſe dare hmoi Reepii. ꝑenti⸗ by de filijs / uis pꝛio ipſi filij luerut im/ — ad deũ tria ponutur ß- C ſgini etin guoin nſaſunt : quanum inboie noropalten Canünal/ uda numtnpa nincrat vi uipnanb⸗ cchtüen/ 1 — ti 4 aiſuaꝑpſona De decem pꝛeceptis potentes. qꝛ natura etiam coꝛrupta ad id cogit.eo ꝙ naturalr ſuccus aſcẽdit a radi cead ramos ⁊ nõ ecõuerſo. Et Criſoſto. Hoc eſt amoꝛ in hõibꝰ/qð eſt humoꝛ in arboꝛibus ¶ Ait ergo. Honoꝛa patrẽ tu um duplici.ſ.honoꝛe.⁊ reuerẽdo.⁊ neceſ-/ ſaria pᷣbendo. Patrẽ tam ſpũalem qᷓ; car/ nalẽ. Intelligit᷑ etiã Rpane deo qͥ potiſ-/ ſime eſt honoꝛãdus. Vñ mal.i.Filiꝰho/ noꝛat patre ⁊ ſeruꝰdñm. Si ergo pr ego ſum vbieſt honoꝛ meꝰ: Et matrẽ tuã car nalẽ.necnõ ⁊ ſpũalem.ſ.eccłiam.Deq̃ ad Gal. iiij. Illa autẽ que ſurſum eſt hirlm/⸗ libera eſt.qᷓ eſt mater nr̃a. Noiĩe etiã patrꝭ ⁊ mjĩ̃is oẽs ꝓximi intelligunt᷑ yt dicit au gul. Añ fm iym oĩa vendẽda ſunt ⁊ dan dap bauhib da p par in extrema neceſſitate.qð ſi nõ fit/ traſgredit iſtud madatũ, Si ergo noĩe patris ⁊ ijr̃is/ oĩs ꝓximus intelligi tur/⁊ nobiliſſimũ inter pꝛoximos ponit ꝓ oibus.ſ.pꝛem ⁊ matre.claꝝ eſt ꝙ üᷣlis pᷣ cipue honoꝛ debet᷑ ⁊ ſubſidiũ Erreßtr mius obſeruet̃adhuc hocpᷣceptũ / ſubiü/ git pꝛemiũ dicẽs.vt ſis logenꝰ ſuꝑ terrã. Haã eccł.iij. Qui honoꝛificat patrẽ ⁊ ma/ tre. vita viuet longioꝛe. Juſtü enſeſt vt qͥ Alteri vita ſuſtetat. vita illius plogetur. Dug terra inqͥt ſcʒ tã moꝛiẽtiũ q; viuen tiũ.eo ꝙ pietas ad oĩa vtilis eſt. pmiſſio/ nẽ hñs vite q nũc eſt ⁊ future.i.ad thiiiij QAintũ autẽ pꝛece Uintũ autẽ pꝛece ¶(pꝛecepti. ptũ pꝛincipale.x ſcoᷣm in oꝛdi ne eoꝝ q̃ reſpiciũt pximũ ⁊ pꝛi „ — mü negatiuũ/eſt iſtõ/ Nõ occi⸗ Aes. Vbi pcipit ꝙ nõ ledat᷑ pꝛoximus in occides igit ſupple hoĩeʒ teipᷣm videli 3.vel aliu⸗ Bupli⸗videllce⸗ aĩa vel coꝛꝑe ¶ Sed ↄtrariũ huic pᷣcepto videt᷑ haberi exo.xxij Et maleficos nõ pa tieris viuere. In quo v̈bo pcipit dñs fie ri occiſionẽ hic vero phibet.vñ cõtrariꝰ ſibijpᷣi yidet᷑ in legiſlatiõe. Sʒ ad hocdi cit᷑ ꝙ gſone pꝛiuate q̃ nullã habet iüuriſdi legi autẽ vel miniſtro iuſticie/pᷣcipit occi dere Exo.xxij. Et ſic nõ eſt cõtrarietas.qꝛ nõ eſt circa idẽ ſeu reſpectu eiuſdẽ. ¶ Sʒ ũquid aliquo modo pꝛiuate ꝑſonę licʒ „ abſq; aſgreſſiõe occidere Aidet ꝙ ſic. ad in in ſui defenſiõe. hoc eĩ iura ꝑmittũt ſcʒ iniuriã ꝓpulſare ⁊ tꝑate vim vi repelle re. Itẽ exoꝛdinecharitatis debeo potius ſubuenire vite ꝓpꝛie.q; vite aliene. Unde volentẽ me ꝑimere/potiꝰ occidere debeo qᷓ; pmittere me occidi: in vna marilla/ pꝛebe ei ⁊ aliã Et iõ dicũt quidã ꝙ nullo mõ licet occidere etiã de/ fendendo/maxie auteviro ꝑfecto.Et hec videt᷑ eſſe opinio anſelmi.NHec ſᷣm eos de beo opinari ꝙ me occiſurꝰ ſit :ſi eũ nõ oc cidero.ſed ꝙ de pꝛeſtabit mihi auxiliũ/ vel euaſionis aut fuge beneficiũ. Alij vo 8 lut/ꝙ in ſua defenſione liceat occidere.eo ꝓlex occidere iubẽdo vel ſaltẽ pmittẽdo/ talem defendentẽ ſe/in dicto caſu iudicẽ cõſtituit in aduerſariuũ. VUñ ipᷣm vice leg interficit. vñ lex pꝛebẽdo autoꝛitatẽ/excu ſat a pctõ. Hoc tñ intellige:ſi neceſſitas ẽ ineuitabilis: qm ſi te ꝑcuſſerit aduerſari⸗/ is ⁊ fugerit vel pcutere deſtiterit / eũ rex⸗/ fieret ad ꝓpulſatõem iniurie.ſed ad vltio/ ad ill math.v. Si qͥs te ꝑcuſſerit invna prũ. ¶ Et nota hic ꝙ homicidiũ multis modis fieri ðꝛ. Fit enim qnq; ſola mẽteꝑ odiũ fraternũ VNñ Joh.epla.i.ca.iij.Qui odit fratrẽ ſuũ homicida eſt Itẽ pꝛauum exemplũ relinqueẽdo. Vt enĩ dicit grego. tot moꝛtibus digni ſunt.q̃t pꝛauitatꝭ exẽ pla teliquerũt. Itẽ lingua ⁊ hoc triplicit vel ſcʒ ↄtra legẽ quen do.Vñ.ij.reg.xij.dicit᷑ dauid variã ꝑcuſ/ ſiſſe gladio qꝛ moꝛti doloſe? iniuſte adiu dicauit. Itẽ mentiẽdo n Sapiẽ.i.Os qð mentit᷑ occidit aĩam. Itẽ cuiq; detra⸗/ hẽdo.vñ dicit bernaro. q; detractoꝛ vno ictu tres anĩas interficit.ſuã.ſ.⁊ illiꝰquẽ ſua detractõe inficit.⁊ illius de quo detra bit.qꝛ ſibi foꝛſan pᷣiudiciũ moꝛtis vel dã ni irrepabilis ſua detractõne parat ⁊ acqͥ rit. Itẽ fit homicidiũ manu qᷓlticũq; ſcilʒ bemptoe extenoꝛi. ſiuep gladii.ſiue per venenũ.ſiueꝑ aliã penã Itẽ fit homicidi um ꝑ ſubtractõem victus. ſcʒ coꝛpis Ei. Amb. Paſce fame moꝛientẽ. ꝙ ſi nõ pa/ ſcis occidis.Siue victus abaacroc äs verbi dei. VUnde Eʒech.iij. Si loquente me ad impiũ.⁊c. Non annũciaueris ei⁊c̃ vt auertat᷑a via ſua impia ⁊c.⁊ ipſe impi us iniqtate ſua moꝛiat᷑ſanguinẽ eius de manu tua reqͥram VUnde verſi hs Exep lu 3 ℳ 6 yidet᷑ eſſe ilð math.v. Di qͥs te pcuſſerit mens.lingua.manue.ſubtractio victus: Coꝛꝑis ⁊ aĩe.dici faciunt homicidam FErtũ pꝛeceptũ in oꝛè/ (cepti dine pꝛincipali.⁊ tertiũ eoꝝ q̃ reſpiciunt pximũ eſt iſtð. Flon maechaberis. Ubi pᷣcipit᷑ vt nõ ledatur pxim'in re ſibi ↄiuncta ꝑ legẽ.ſcʒ in vxoꝛe.Et accipit᷑ hic ſub noĩe mechie/⸗ mis illicitꝰ ↄcubitus/⁊ q cunq; coitꝰfoꝛ nicari.q;uis mechia magis ꝓpꝛie adulte riũ dicat᷑. Mechos eĩ grece/ adulteriũ ðꝛ latine.¶ Etad hanc reduci pᷣt foꝛnicatio ſpiritualis ſicut ydolatria.Deq̃ Jere.iij. Mechata eſt cũ lapide ⁊ ligno ¶ Poteſt etiã ad hanc reduci expoſitio pꝛaua ſacre ſcripture VUñ.ij.ad Coꝛin.ij Non ſumus ſicut plurimi adulterãtes verbũ dei Añ bic nota ꝙ foꝛnicatio eſt moꝛtale peccatũ Videt᷑tamẽ ↄtrariũ eo ꝓactus natural. Actus naturalis nõ eſt pctm̃. Inſuꝑ cuʒ coire ſit neceſſariũ ad ↄſeruatõem ſpeciei ſicut comedere ad ↄſeruatõem indiuidui et in neceſſitate vt fame liceat etiã nõ ſua raꝑe ⁊ comedere.qꝛ tꝑe neceſſitatis om̃ia ſunt cõia.videt᷑ ſimilr ꝙ in feruẽti deſide rio coeũdi/ poſſet s nõ ſuã rapere ⁊ cũ ea coire. Ad quod ðꝛ ꝙ actus foꝛnicatõnis duplr dicit. VUno modo dicit᷑ naturalis eo.ſ.qꝛ naturaliter fit. Alio modo dicitur cõtra naturã.Et iuxta iſtum ſcõᷣm modũ duplr adhuc dicit᷑ contra naturam Vno modo quãdo fit cõtra naturalẽ cõcubitũ qui eſt maris cũ femina.⁊ iſto modo põt dici actus innaturalis.quia ↄtra natura lem cõmixtõem. Alio modo dicit᷑ contra naturã.qꝛ ſcilʒ naturã in ſuis naturalibꝰ vulnerat ⁊ ſpoliat gratuitis.ſcʒ bono gr̃e ⁊ virtutis.Et iſto vltimo modo/oĩs foꝛ⸗/ tũ moꝛtale Coꝛrũpit enim naturalia ⁊ de ſtruit om̃ia gratuita Et qꝛ iſti ſunt effectꝰ moꝛtalis peccati/ꝓpter hoc patʒ foꝛnicati onẽ eſſe petm̃ moꝛtale.Et ſic ptʒ ſolutio argumẽti/qꝛ licet foꝛnicatio ſit actus na lis qꝛ naturã coꝛrũpit Nec ſeqͥtur ꝙ ſit ac tus naturalis qꝛ naturalit᷑ fit. ꝙ pꝛopte/ „ Et intellige ꝙ coitus qui deſe natura lis eſt/poſt ↄtractã ꝑ peccatũ pꝛimi paré tis cõcupiſcentiã / eſt ſicut cibus veneno nõ ſit pctm̃.vbi non debito modo fit iunctus.qͥ qᷓuis de ſ⸗ E naturalis ſit tñ p- pter veneni admixtõem interficit.niſi bñ ficio tyriace/comedenti ſubueniat᷑. Pari modo ⁊ alam cõcupiſcẽtia carnalis inoꝛ dinata interficit:niſi beneficio matrimo/ nij ⁊ honeſtate nuptiarum intercipia? NHNec ẽ ſimile de extrema neceſſitate famis ⁊ deſiderio feruẽti coitus/ qꝛ ſi in neceſſi/ tate famis nõ ſubueniat᷑ ꝑ alienũ eſuriẽ/ ti/pꝑiret indiuiduũ NHon ſic autẽ ꝑiret ſpe cies generis hũani/ſi nõ ſatiſfiat per coi/ tum alicuiꝰcũ aliena. Nam ſaluat᷑ in alijs Etiã ipſe poſſet aliter ſaluare ſcʒ cogno/ ſcendo ſuã pꝛopꝛiã vxoꝛẽ. ¶ Sed quare ponutur duo eepta circa ꝓphibitõnẽ illi citi coitus.ſ.Non mechaberis ⁊ nõ cõcu piſces vxoꝛẽ pꝛoximi tui.cũ vnũ ſub alio poſſit ſubintelligi.Et ſimilit᷑ de iſtis duo bus.Non furtũ facies ⁊ nõ cõcupiſces rẽ pꝛoximi tui. cuʒ oĩs qui furat᷑ rem ꝓximi concupiſcat/⁊ ſic poſſit pꝛimũ contineri ſub ſecũdo.Augu.ſoluit ꝙ in duobꝰ pꝛe/ ceptis.ſ.nõ mechandi ⁊ nõ furãdi/omia opꝑa interdicta ſunt.in alijs aũt duobꝰin terdicit᷑ ia omnis cõcupiſcẽtia.Et quia vtrobiqʒ eſt peccatũ / vtrobiq; eſt madatũ pꝛohibitoꝛiũ. Hec ſimilit᷑ fit phibitio de volũtate occidẽdi ſed tm̃ de actu:qꝛ natu raliter ſunt pꝛoni hoĩes ad velle lururia ri ⁊ ad actũ luxuriandi.Similit᷑ ad volũ tatẽ habendi alienũ ⁊ ad actũ.ſicut ad ra pinã ⁊ ſurtum Et iõ due ſunt ꝓhibitiões ⁊ data duo pᷣcepta ꝓhibitoꝛia.vnũ cohi bens ipᷣam voluntatẽ aliud cohibens ip ſum actũ. Non ſic autẽ eſt in occidere.qꝛ homo naturalit᷑ abhoꝛret tam voluntatẽ occidendi qᷓ́; acũ.Quelibet enĩ creatura ſuã ſpẽm amat ⁊ nititur eã ſeruare nõ de/ ſtuere niſi cu ertra ſe erit p furoꝛẽ ire vel temere concupiſcentie ꝛecepti. poſito ſeptimi pꝛincipali et quartũ in oꝛdine .ꝗquo ſcilicʒ phibet ledi ipſe pꝛo imus / in rebus ſibi nõ ꝑ legem cõiunciꝭ ed foꝛtuitis. ⁊ eſt iſtud. Non furtũ facies ¶ Eſt autẽ furtum ↄtractio rei aliene/ in uito dño/animo lucrãdi Hotater dicit cõtractet. cõtractio quia qs furtũ nõ facit niſi oꝑ que pleniſſime mea eſt / nõ facio ſurtum. eoꝛum que reſpiciũt pꝛoximũ. Oan . miſſin iͤſi ged trnci Nfon tcel gioin cteti niͤin bidini gunel Eene tn off dia ch nod e fpit luden eoſ. pini e ouit/ intelig urpar furnefi⸗ ggllepꝛ hoene nao⸗ ſoci fur Aen Autſup nhit minus feiytn muson coeto iſoͤpꝛe deieng tureſfo oporter 1s hoc toneſin tlun fmlb⸗ indee ſictal auas Nücſurie⸗ keirerſpe Elodd, nnaliis Gcogo, Sn aun ddirne 8 nöc wmüſabelio rdeiſftodi⸗ Gapiſli mhmen mionnm nb⸗ idon n Sns Bckmücncn hbiiN v Ehnna uwli tadra hbindes rü obi lbensip ader. ge olontate iarmun ge node Gneont⸗ Mun inorine inorine Prortmu liyſepo⸗ Tcdundh mmüſtces almne n ar niſope egvui cit etiã animo lucrãdi.qꝛ ſi qͥs ancil Secus aũt ſi qͥs habeat mecũ rem cõem Dicit inuito dño.qꝛ ſi credat dñm per miſſurũ/⁊ ſubſit iuſta cauſa ſic credendi etiã ſi dñs nõ erat cõceſſurus/nõ tenetur furto.Si autẽ nõ ſubſiſtit iuſta cauſa ſic credẽdi/tenet᷑ furto. Ecõtra ſi crederet cõ tractare rem dño ĩuito licet etiã cõtractet dño volẽte.peccat tñ moꝛtalit᷑ ⁊ furtũ fa/ cit.qꝛ in peccatis cõtrahẽdis ⁊ cõmitten e dis/intẽtio pꝛincipaliter attendit᷑ 1. ali enã in meretricẽ rapuerit/ nõ lucri ſed li/ bidinis cauſa/furtũ ꝓpꝛie non facit ſecus autẽ ſi eã rapiat vt vẽdat¶ Et nota ꝙ ex⸗ trema neceſſitate excuſatur fur.qꝛ tꝑetan te neceſſitatis oĩa ſunt cõmunia EE in tellige ꝙꝙ ſub noĩe furti intelligit᷑ phibita om̃is vſurpatio illicita rei aliene animo dico lucrãdi.q̃lis eſt rapina.vſura.nego/ ciatio fraudulenta ⁊ hmõi.¶ Et nota ꝙ; nõ dicit.Hõ facies rapinã/qᷓ; uis rape ſit generalius qᷓ; furari. Nam o iudei qbus hmõi pᷣcepta data ſunt /pnio res ſunt ad furtũ qð eſt occultũ.qᷓ; ad ra/ pinã vbi teſtis adeſt Et ideo occurrendo magis ꝑiculoſo/furtũ in ꝓphibitõe nomi nauit nõ rapinã. Voluit tamẽa ꝑte totũ intelligi.vtpotę ꝑ furtuʒ omnẽ rei aliene vſurpatõem ¶ Per hoc etiã phiberivide tur ne fiant violẽtie ⁊ nimie exactõnes et tallie pꝛincipũ ⁊ militũ in ꝓpłm ſuũ.quia hoc videt᷑rapina eſſe.⁊ ſpecies furti.Pꝛo pter qð ðꝛ Eſa.i. Pꝛicipes tui infideles ſocij furum. Sed circa hocdiſtinguitab aliqbus.qꝛ aut tallie ille fiũt ſuꝑ ſeruos. aut ſuꝑ colonos terre.Si ſuꝑ ſeruos.cũ nihil habeat niſi noĩe dũi ſui.videt᷑ꝙ do minus ſeruũ ſuũ talliare poſſit.⁊ onera/ re q;tumcũq; vult. Poteſt tamen dñs ni/ mis angariãdo ſeruũ ſuũ/ nimis q; exigẽ do et oppꝛimẽdo eũ ita grauiter ſic cõtra iſtð pꝛeceptũ faciẽdo peccare.qꝛ iuſticia dei exigit/vt vnuſquiſq; re ſua debitevta tur.Non tamen vt ſit rapina dicunt.nec opoꝛtet de neceſſitate reſtituere. licet pie/ tas hoc exigat.Si autẽ fiat ſuꝑ colonos terre ſiue inhabitãtes terrã/tũc taxanda eſt illaꝝ talliaꝝ ſeu exactionũ acceptatio ſm laboꝛẽ pꝛincipis vel militis quẽ hñt in defenſione illius terre.quã ipſicoloni ſic talliati inhabitãt.⁊ etiã ſᷣm expenſas quas neceſſe eſt pꝛincipi vel militi facere De decem pꝛeceptis eralius q;t am om̃is q fura⸗ rapit ⁊ non ecõuerſo.QOõ fecit ideo.quia tiendi.⁊vtilitas 26 ⁊ ſi vltra exigãt /rapina eſt. ⁊ ꝑ iſtud pꝛece ptum inbibetur. ([peꝛecepti rpoſitio octani Ctauũ pꝛeceptũ in oꝛdĩe pꝛin ccipali ⁊ quintũ in oꝛdine eoꝛũ que reſpiciũt ꝓximũ quo.ſ.phi bet quis cõtra primũ tranigre di oꝛe.ſ.ferendo falſum teſtimoniũ Et eſt iſtud. Non loqᷓris cõtra pximũ tuum fal ſum teſtimoniũ ¶ In quo ⁊ ꝑiuriũ ⁊ mẽ daciũ ꝓhibent᷑.qꝛ vt dicit aug.lib.de mẽ/ dacio.Om̃e mendaciũ /hoc genere verbi cõplectitur.Quiſquis eni aliqͥd enũciat ꝑhibet teſtimoniũ animo ſuo.vñ ſi men/ titur/ falſum teſtimoniũ animo ſuo ꝑpi / bet ¶ Per hoc autẽ ꝙ hic dicit contra p/ ximũ.vt dicit augu.de queſtionibꝰexodi. nonvidet᷑ pꝛohibere mendaciũ pdeſt alicui ⁊ nihil obeſt ei cui mentit᷑ Eſtargu mentũ ꝙ eſt aliquod genus mendacij qd non eſt moꝛtale peccatũ.illud ſcʒ qð non fit cum libidine decipiendi vel nocendi. Nec enĩ om̃is intentio vel libido fallẽdi. efficit moꝛtale peccatũ. Pꝛedicat᷑enĩ hoc comxpleũ intẽtio fallendi/et de mendacõ ꝑnicioſo ⁊ de mẽdacio iocoſo.⁊ de mẽda cio officioſo.ſed tamẽ ꝑ pꝛius ⁊ ꝑ poſteri us.Et de ſe ſᷣm ſuam pꝛimariã intentõeʒ nõ dicit᷑ niſi de mendacio ꝑnicioſo Et iõ ſolum fᷣm ſe mendaciũ ꝑnicioſum a mul/ tis reputat᷑ eſſe moꝛtale peccatũ.vt videt velle pꝛepoſitinꝰ⁊ magiſter Guilbelmus antiſio4 inzate mmnonitrrmnezen de cretoꝝ ¶ Sunt autẽ ᷣm auguſti. octo ge⸗ nera mendacioꝝ.quoꝝſufficientiã ſicac cipe.Tria enim in genere ſunt mouẽtia ad mendaciũ ſcilʒ nociuitas.libido men iautẽ nociuitas ſit in cauſa hoc eſt ſi quis mentiat᷑vt noceat Alut ergo intendit inferre alicui nocumẽ tum ſpũͥs vt.ſ.ſubuertat᷑ a fidecatholica/⸗ aut a regulis bonoꝝ moꝝ.vt ſunt qui di cuntxpᷣm non incarnatũ.vel luxuriã nõ eſſe peccatũ moꝛtale ⁊ hmõi Et tũc eſt pꝛi- mus modus ſeu pꝛimũ genus mendacij ſcilʒ mẽtiri in doctrina pietatis ⁊ religio- nis.⁊ hoc eſt moꝛtale peccatũ.Aut inten dit nocumẽtũ totius homis.quod ↄtin/ git duplicit.ſ. vel intendẽdo nocere vni/ uerſalit᷑ ⁊ totaliter.⁊ ſᷣm genus qð om̃ib nocet ⁊ nulli ꝓdeſt.vt ꝗ mẽdacit᷑ pſeqtur X 4 Compendiũ theologie hominẽ ad moꝛtẽ Eteſt ſcõs modus ſeu ſcom genus mendacij. Et iſtud eſt peœtm̃ moꝛtale. Aut intendẽdo nocereꝑticulari ter ⁊ ſfᷣm genus qð alicui nocet ⁊ alicuip/ deſt.vt eit mendaciũ mercatoꝝ ⁊ calũnia toꝝ. Et eſt tertiꝰ modus ſeu tertiũ genus mendacij.⁊ iſtud ſimiłr eſt pctm̃ moꝛtale Et vocat᷑ qolibet iſtoꝝ triũ geneꝝ mẽda ciũ ꝑnicioſum ¶ Siautẽ libido mentien di ſit in cauſa.hoc eſt ſi às mentiat᷑ ex ſo/ la libidine/tũc aut mouet᷑ tm̃ ex affectiõe ⁊ intẽtione mentiẽdi:⁊ non ꝓpter alið.Et eſt quartꝰ modus ſeu quartũ genus men/ dacij.qð vocat᷑ mendaciũ libidinoſum.⁊ ponit᷑ moꝛtale pctm̃. Aut mouet᷑ ex¶inten tio ne mouendi auditoꝛẽ ad cõplacentiã vel riſum. Eteſt qntus modus ſeu qntũ enus mẽdacij qð vocat᷑ mendaciũ ioco/ um.qð poniturvt cõius veniale peccatũ ¶ Aut vtilitas aliq̃ eſt in cauſa.hocẽ ſiᷣs mentiat᷑ vt ſibi vel alteri pꝛoſit Et tũc aut vtilitas illa ↄſiſtit in bomis foꝛtune que perdi pñt.vt ſi quis mentiat/ne ꝑ rapto/ res ſuã pecuniã amittat Et eſt ſextus mo- dus ſeu ſextum genus mendacij.Aut illa vtilitas ↄſiſtit in bonis coꝛꝑis.vt cũ qͥs mentit᷑ pꝛo ſaluãdo vitã homĩs.vt ſi ho/ mo querat᷑ pꝛo eũ occidendo aut ad moꝛ/ tem ducendo.⁊ mentiẽdo dicat ſe non vi diſſe vel neſcire vbi ſit. Et eſt ſeptimꝰ mo dus ſeu ſeptimũ genus. Aut illa vtilitas oↄſiſtit in bonis anĩe/que tamẽ ſic ſunt in anima vt quodãmodo etiã habeãt eſſe in coꝛꝑe.vt cum quis mentit᷑ pꝛo ſua aut al terius pudicitia velvirginitate ſeruanda Eteſt octauus modꝰſeu octauũ genꝰ mẽ dacij/ſᷣm debitã aſſignatiõem auguſtini. Et vocat᷑ quodlibet iſtoꝝ triũ vltimoꝛũ geneꝝ mendacium officioſum.⁊ de ſe po⸗/ nütur eſſe peccata yenialia. De triplici genere mendacij. ¶ In ſumma nota ꝓꝙ in gene/ re eſt triplex mendaciũ.ſ.ꝑnicioſum libi dinoſum officioſum. Eꝛimü. ſ pnicio ſum cõtinet ſub ſe tria pꝛima genera ſupᷣ poſita ⁊ declarata.Et eſt ſem er moꝛtale petm̃ ¶ Scom ſcilz libidinoſum cõtinet ſub ſe quartũ genus ſupꝛa poſi itũ ⁊ decla ratũ quod ponit moraleerauinth qð dicit᷑ iocoſum ⁊ ab oĩbus ponit᷑ veniale. Kerni ſof iciol, tinet ſub ſe ſertũ epn imũ ⁊ octauũ genera etiã ſupꝛa poſi/ ta ⁊ declarata. Et eſt ſemꝑ veniale.niſiex acciden poſitio noni et ti efficeretur moꝛtale. nũ ⁊ decimũ mandata in oꝛ decimi pꝛeceptoꝛum legis: dine pꝛincipali/a ſextũ ⁊ ſepti/ mum in oꝛdine eoꝝque reſpici unt ꝓpximũ.eo ꝙ diuerſo modo oꝛdinãtur ̃m oꝛdinẽ textus exodi ⁊ deu/ teronomij ſimul ꝑtractent᷑. in quibus ꝓ/ hibet᷑trãſgreſſio in coꝛde cõcra ꝓximum: Fit autẽ tranſgreſſio in coꝛde dupliciter vigelicet q;tum ad cõcupiſcentiã carnis⸗ cõtra quã ponitur nonũ mandatũ qð eſt Non deſiderabis vxoꝛẽ pximi tui Quod ponit᷑ nonũ pꝛeceptũ ſᷣm magiſtꝝ in lib ſententiaꝝ et ᷣm aug⁊ ſcom libꝝ deutro nomij.licet aliter oꝛdinet᷑ in exodo. Item fit tranſgreſſio contra ꝓximũ in coꝛde q; — tũ ad ↄcupiſcentiã oculoꝝ.cõtra quã po nitur decimũ mandatũ.quod eſt.Nõ cõ/ cupiſces do mũ ꝑpꝛoximi tui.qð ponitur in exodo nonũ ¶ In quibꝰnotandum ꝙ pꝛohibet᷑ ſpeciali mãdato cõcupiſcentia carnis ⁊ concupiſcẽtia oculoꝝ/potiusq; cõcupiſcentia alioꝛum maloꝛũ actuũ.qꝛ iſte due cõcupiſcentie hñt delectatiões ſu as etiã ante opus.⁊ nõ tm̃ coniũctas oꝑi vt dicit auguſt. Et cum hoc etiã habẽt in oꝑe nocumentũ pꝛoximi.qð nõ ſiceſt in cõcupiſcentijs alioꝝ actuũ.Et ideo pꝛo/⸗ pter iſtã turpitudinẽ iſtaꝝ cõcupiſcentia rum / que ſic ſunt ante opus/repꝛimendã data ſunt iſta mandata que pꝛohibẽt coꝛ dis cogitatum. Vel pꝛopter cauſam ſup in fine ſexti mandati aſſignatã. oꝛro — quod ſubdit᷑ Non ſeruũ nõ ancillam.⁊c quod annectit᷑nono mãdato ſcõᷣm oꝛdi/ nem exodi.⁊ decimo ſcʒ de nõ cõcupiſcen do domũ pꝛoximi.ſcom oꝛdinẽ deute.v⸗ ſpecialiter ad decimũ ꝑtinet mandatum. Oꝛdinat᷑ tamẽ cum nono ſcõm dictũ oꝛ/ dinẽ exoð:eo foꝛte ꝙ ea que ibi enumerat ſunt res mobiles ſicut vxoꝛ de qua eſt no num mandatumm. . a ſufficientiã iſtoꝝ decem pᷣcep/ Inde ſumitur nu merus ſen ſufficientia pꝛeceptoꝛũ legis. nc reſtat videre numerum ? toꝛum ſeun mandatoꝝ leg Eir ca qð nota ꝙ ſicut ſupꝛa dictů tler lu tinet ſade rni mpli ſtcot wert nee dict mapelt AAquo⸗ lumpe⸗ unh ltone mpeo erce ſchin licerin roꝛg datum bers. claſed ſonit ande dum⸗ geſ coſ⸗ Rece net n io irſept⸗/ enſpic omodo it den⸗ buop⸗ mum iccter amnis. igdeſt Ood n nden o. Ren ncmngei⸗ nqni po ſt. hoc/ Pöponinur tndumg unuuß iani g mnipſi ins opi ibabetin ſceſt in ieopꝛo/ Hiſcenta mimend bibercoꝛ 8 .(orro nchlam. ſcöm ond cöclpiſeen ne deute. onatumn⸗ ndiano icnumerat gluckno n orü legss⸗ nmne, n ſen . gb ſupni a eſt / lex pꝛeceptoꝝ poſita eſt pꝛopter tranſ greſſionem. Tranſgreſſio autẽ in pꝛimo ſuo genere q́;tum ad materiã pꝛeſentẽ at/ tinet / dupliciter habet fieri ſcʒ directe con trad H eũ.vel directe contra pꝛoximũi. De triplici modo * tranſgreſſionis cõtra deũ.¶ Contra deũ autẽ contingit directe trãſgreſſionẽ fieri tripliciter.ſ.coꝛde oꝛeet oꝑe. Coꝛde autẽ fit contra deũ tranſgreſſio.cum qͥs.ſ.a ðo auertit᷑ ꝑ idolatriã vel hmõi qð ꝑ pꝛimũ pꝛeceptũ ſeu mandatũ pꝛohibet᷑in quo dicit᷑. HNon habebis deos alienos coꝛam me.⁊c̃.Oꝛe fit contra deũ trãſgreſſio per nomen ſcz ſuum mentiẽdo. blaſfemãdo. piurando.⁊c̃. Quod ꝑ ſcõm pꝛeceptum ſeu mandatũ pꝛohibet᷑. in quo dicit᷑. Nõ aſſumes nomẽ dei tui in vanũ ⁊c̃. Opere autẽ fit contra deum trãſgreſſio.quando ſcilicʒ temꝑe debito ⁊ ad dei cultũ pꝛinci/ paliter deputato/fit oꝑatio non licita/vl illi cultui ſeu illi temꝑi nõ cõueniẽs.Qð per tertiũ pꝛeceptũ ſeu mandatũ pꝛohibe tur in quo dicit᷑. Hemẽto vt diem ſabba ti ſanctifices.⁊c̃.¶ Lontra pꝛoximũ con tingit directe tranſgreſſionẽ fieri duplici ter. Vel omiſſione ſcilʒ boni ad quod qͥs erga pꝛoximũ tenetur. Vel illatione ma/ liquod quis ſibi inferre non deberet.Cõ tra pꝛimũ.ſcilicʒ contra omiſſionẽ boni ad quod qͥs erga pꝛoximũ tenet/datur q̃r tum pᷣceptum ſeu mandatũ quod eſt Ho noꝛa patrẽ tuum ⁊ matrẽtuam.⁊c.( Il/ latione vero mali cõtingit int liciter con tra pꝛoximũ trãſgreſſionem fieri.ſ.opere oꝛe ⁊ coꝛde ¶ Opere quidẽ duplicit᷑ AUe ſcilʒ malũ pꝛoximo inferẽdo in ſe ipſo id eſt in ſua pꝛopꝛia ꝑſona.Quod ꝑ quintũ pꝛeceptũ/ſeu mandatũ pꝛohibet᷑ in quo ðꝛ ·Non occides AUel pꝛoximo inferendo in re ſua.Et hoc iterum duplicit᷑. Vel ſci licet in re ſuaſibi ꝑ legem coniũcta vt eſt vxoꝛ.Quod ꝑ ſextum pꝛeceptũ ſeu man datum pꝛohibet᷑ in quo dicit᷑ Nõ mecha beris VUVel in re ſua nõ ſibi ꝑ legemcõiun cta ſed omnino ſeꝑata.qualia ſunt bona foꝛtuita Quod er ſeper npeec⸗Pinj ſeu mandatũ pꝛohibet᷑ in quo dicit᷑. Non fur tum facies ¶ Oꝛe fit cõtra pꝛoximũ trãſ/ greſſio ſibi mentiẽdo.fallendo.decipien do.falſum teſtificando. Quod ꝑ octauũ pꝛeceptũ ſeu mãdatũ pꝛohibet᷑ in quo di — „ pcepto ſeu mãdato pꝛohibet ſupbia Jpᷣa etenim oꝛõni.intimo debito q; cultui cõ citur. Hon loquaris cõtra pꝛoximũ tuus falſum teſtimoniũ ⁊c contra ꝓpximũ trãſgr Loꝛde deniq; fit lo dupliciter. Eel ſcʒ q;tum ad cõcupiſcentiã carnis Cõtra quod datũ eſt nonum pᷣceptum ſeu man datũ.in quo dicit᷑ Non deſiderabis vxo/ rem ꝓximi tui.Ael q;tum ad cõcupiſcen/ tiã oculoꝝ Contra qð datũ eſt decimum ⁊ vltimũ pceptum ſeu mãdatum.in quo dicit᷑. Non concupiſces domũ ꝓximi tui. non ſeruũ non ancillam.?c. Aualiter per decé bpcepta leg ome peccatũ moꝛtale phibet. BVſtremo notandũ eſt qualrin decalogo / fit virtualiter 2 effe⸗ cctiue ois peccati moꝛtalis pꝛo hibitio. Pꝛohibent eni ibi ſe⸗ ptem capitalia pctã. n pmo quippe dibet ſupbia Ipᷣa trariat᷑. VUnde eccłiaſt.x. Initiũ ſuperbie hoĩs apoſtatare a deo ¶ Inuidia autem pꝛohibet᷑in quarto pᷣcepto ſeu mandato. Ibi enimvt a ꝑte totũ intelligat᷑ pᷣcipitux vnicuiq; honoꝛẽ debitũ impẽdere quod facere no ſinit inuidia ¶ Ira autẽ pꝛohi/ betur in quĩto pᷣcepto ſeu mandato. Ibi enim ꝑfecte intelligẽdo pꝛohibet᷑ occiſio ſeu homicidiũ omne q; nocumentũ in ꝑ/ ſona pꝛoximi.ad que inducit ira. ¶Cu,/ xuria vero tam coꝛꝑalis q; mẽtalis pꝛobi bet᷑ in ſexto pᷣcepto ſeu mandato ⁊ in no/ no. Ibi enim pꝛohibet᷑ mechia omnis q; illicitus ↄcubitus.⁊ etiã om̃is illicita caxr nis cõcupiſcẽtia. ¶ Gula ãt que deſeruit luxurie in eiſdẽ duobus pᷣceptis effectua liter pꝛohibetur. Sicut enĩ in natur/nu tritiua deſeruit generatiue.ita ĩ vicijs gu/ la deſeruit luxurie. Ael ſcm alios Bula in pᷣmo mandato pꝛohibetur Buloſi eni vt cõmunius deũ non colũt ſed ventrẽ ſu um. Vndead Philiij. Quoꝝ deus ven⸗ ter eſt. ⁊c. edia vero i in tertio pᷣcepto ſeu mandato prohibetur Ibi enĩ precipi tur debita ſabbati ſanctificatio.qð pro/ prie fit ꝑ ſpũalem animi quietẽ in deum. feruentẽ q; ⁊ diligentẽ laudẽ dei. Cuius contrariũ om̃ino efficit acedia.que in ſe ipſa quietẽ extra deum querẽs /tabeſcit a laude diuina torpet. ¶ Auaricia tam realis ſeu exterior q; etiẽ mentalis probi/ betur in ſeptimo precepto ſeu D D Coumpendiñ theologie ⁊ in decimo. Ibi enim ꝓhibetur furtum omnis q; rei aliene vſurpatio indebitaq; detentio.Et etiã omnis mẽtalis bonoꝛũ ⁊ rerum illicita cõcupiſcentiia. Quodg effectuali/ ter in pꝛimo pꝛecepto ꝓhibet᷑ om̃e pecca/ tum. Poteſt etiã ⁊ aliter dici.qꝛ ſcʒ in pꝛi mo pᷣcepto ſeu mãdato/phibet᷑ nõ tantũ om̃e capitale peccatũ.qͥ netiã om̃e pecca/ tũ moꝛtale.Tunc enim eſt pctm̃ moꝛtale cũ homo plusvel eque aliquã creaturam diligit ſicut deũ. Quod plane in pꝛio pꝛie cepto ſeu mãdato qð eſt devno deo ſuper omia diligẽdo ⁊ colendo ꝓhibet᷑.⁊ ſic ex ↄſequenti om̃e moꝛtale pctm̃ in illo pꝛio pꝛecepto effectualr cenſetur phibitum 7* Aliunus modus p nendi pꝛohibitionẽ ſeptẽ peccatoꝝ moꝛ talium ꝑ decem pꝛecepta leigs. AVUint ⁊ alij aliter imaginantes qui adhuc ampliꝰ ipſa ſeptem peccata capitalia ꝑ dicta deceʒ legis pꝛecepta ſeu mãdata ꝓphi beri cõcipiũt ⁊ ponũt.cõſiderãdo ſcʒ ple- nariã ipſoꝝ pꝛeceptoꝝ ſeu mãdatoꝝ in/ tentionẽ.finẽ ⁊ effectũ.Dicũt enĩ ſuꝑbiã pPhiberi ꝑ pꝛimũ pꝛeceptũ¶ De ꝓhibitõ ne ſupbie ꝑ pꝛimũ ꝑ ſcõᷣm ꝑ tertiũ ꝑ rtũ Etenivt dicũt iuxta quod ſupꝛa tactũ eſt ſuꝑbia facit apoſtatare a deo.ſuꝑbia pꝛo⸗ cliuis eſt ad contẽnendũ blaſphemandũ q; nomẽ dei. Superbia nõ ſe faciliterad dũ.⁊ damniticandũ.¶ De ꝓhibitiõe du plicis luxurie. Der ſecũ pꝛeceptũ nonũ dicũt phiberi duplicẽ luxuriã.actualẽ ſcʒ ⁊ mentalẽ. Quxuria etenĩ ꝓut in nomen tra ſit vicij capitalis/dicit om̃is illicitꝰ et indebitus actualis ↄcubitus. Dicit᷑etiã om̃is illicita ↄcupiſcẽtia carnalis.¶ Be pꝓhibitõe gule.Dicũt gulã ꝓphiberi ꝑ pꝛi/ mũ pᷣceptũ.ꝑ tertiũ.ꝑ ſextũ.p nonum · Per pꝛimũ quidẽ eo reſpectu quo ſupꝛa decla ratũ eſt. Etenĩ guloſi vt cõòius deũ nõ de/ bite colunt ſed ventrẽ ſuũ. Gula reſpectu tertij pᷣcepti nõ faciliter inclinat᷑ ad debi/ te ſanctificandũ ſabbatũ.eꝗ q; ſuppoꝛtã/ dum. q̃ ad dictã ſanctificatõem ſpectant. Per ſextũvero ⁊ nonũ pᷣceptũ eo reſpectu vt ſupꝛa declaratũ eſt pꝛohiberi dicit᷑ lu uria cui deſeruit ¶ De pꝛohibitõne ace/ die.Dicũt acediã pꝛohiberiꝑ tertiũ pꝛe/ ceptũ ꝑ quartũ.ꝑ tertiũ quidẽ eo reſpectu quo ſupꝛa declaratũ eſt. Reſpectu vero q̃r ti pᷣcepti.qꝛ acedia q̃ de ſe negligẽs incu/ ria ⁊ toꝛpẽs eſt.oĩno impeditiua ⁊ oppo ſita videtur debite honoꝛatõis pꝛouiſio nis ⁊ ſuſtentationis ꝑentũ/eoꝝ q; quibꝰ conuenit¶ De ꝓhibitione duplicis aua ricie.Ouplicẽ auariciã.exterioꝛẽ ſcʒ ⁊ mẽ talem dicũt pꝛohiberi ꝑ pꝛimũ pꝛeceptũ ꝑ quartũ ꝑ ſeptimũ ꝑ decimũ.Etenim re ſpectu pꝛimi pꝛecepti auaricia.que iuxta dictũ apli ad eph.v.ꝓpꝛie idoloꝝ ſe nird eſt / deu non debite colit. Reſpectu quarti pꝛecepti maiĩfeſtũ eſt auariciã debite con/ trariari honoꝛationi ſubuentioni ⁊ pꝛo/ debitã ſabbati ſanctificationẽ deuotũ niſioni pentũꝛ alio ꝝ quibꝰ conueni Re cultũ deo exhibendũ diſponit. Supbia ſpectu vero ſcptimi hꝛerepti decimi / ſa⸗ nõ libẽter debitũ patri ⁊ matri acalijs tiſtracta eſt ſupꝛa declaratio oſſent et ſontg bus cõuenit honoꝛẽ impendit epꝛo/ alijs modis alijs q; reſpectibꝰ ⁊ rationib müitr hibitiõe inuidie.Dicũt enĩ vt ſupꝛa inui ipſa ſeptẽ peccata capitalia . dicta decem prier diã pꝛohiberi ꝑ quartũ pꝛeceptũ ꝑ quin/ legis pꝛecepta ⁊ mãdata pꝛobhibita dici ⁊ iſ tũ ꝑ octauũ.Etenim inuidia nõ faciliter aſſignari/iuxta varios conceptus varias ſblt ad debitũ tam patri⁊ matri qᷓᷓ alis qbus q; imaginationes hominũ. Piim ⁊ↄuenit honoꝛẽ impendẽdũ aĩm inclinat D “= Levyi Inuidia ſepe ꝓpximũ aĩo ⁊ interdũverbo GòMU èè blun necat.eius q; moꝛtẽ optat ⁊ in ea exultat . aau. Inuidia libẽt ꝓximo detrahit falſum q; Erplicit ſecundus tracta Geſun de eo teſtimoniũ phibet ¶ De phibitiõe tus huius libelli qᷣ eſt de Cſa⸗ ire. Itẽ dicunt.⁊c ꝑ ſcõᷣm pꝛeceptũ ꝑ qͥn/ expoſitione decem pꝛece2 uisſi tũ ⁊ occauũ.Etenĩ ira facilis eſt ad nomẽ ptoꝝ ſeu mandatoꝝ leg. canſa deiin vanu ſumenduꝛ blaſſemandu Ira Ho icimandarog lagl A pꝛocliuis eſt ad occiſionẽ ſeu leſionẽ pxi/ YUMWd amſa mo in ſua pꝛopa ꝑſona inferẽdũ Ira eti/ . ſfſeeo⸗ am inclinata eſt ad ꝓximũ ybis iniuriã =èè fiſl De ſeptẽ ſacramentis eccleſie. 26 eſe „ 1 . 5 6. 2 8 . – „ 2 lctatus tertius ſacfis ecdeſie ⁊ eoꝝ declaratioe. noui teſtamẽti noti/ ſit ſaccamentũ Qui/ bus de cauſis inſti⸗ tuta ſi unt ſacraſta In quibꝰ conſiſtant An aliqua poſſint iterari.Quot ſunt Et qualẽ ad vicia et ad virtutes cõtrarietatẽ Aamẽto tangendũ eſt aliqnid in ſp . ſi „ olitio b 5 u3mentũ eſt inuiſibilis grẽ/ viſi⸗ bilis foꝛma/imaginẽ ipſius gerẽs⁊ cauſa exñs ¶ Quã ſic intellige. Sacramẽtũ eſt ſoꝛma/nõ intrinſeca quidẽ /vt eſt accidẽs vel foꝛma eſſentialis exterioꝛ.Non intrĩ/ ſeca quidẽ vt eſt foꝛma eſſentialis.ſed exr terioꝛ vt eſt accñs. Viſibilis ſic.ſ.vt ſicut viſus ꝓ quolibet ſenſu / ita viſibile pꝛo qᷓ libet ſenſibili. q̃ſi dicat. Sacramentũ eſt ſenſibile ſignũ vel ſenſibile ſignatũ ſeu fi guratum ¶ Inuiſibilis grẽ.i.grẽ que nõ videt᷑ vel nõ ſentit᷑ ſenſu exterioꝛi.Et hoc dicit ad dꝛãm decoꝛis coꝛꝑis⁊ hmõi.que ſunt grẽ viſibiles. maginẽ gerens.i.ſi/ militudinẽ ipᷣius ſcʒ grẽ. Verbi grã Pꝛo pꝛietas q̃dã naturalis/cõnerxa eſt aq que — in ſacramẽto baptiſmi/grãm repñtat iui ſibilem. vtputa refrigeriũ qð eſt in aq/re/ pñtat refrigeriũ grẽ ab incendio fomitis igneatgeel mafue tenflat Seqhtur ⁊ cauſa exñs ſcilʒ ipᷣius gratie.cõiter ⁊ lax ablutionẽ a macula oꝛiginali. ge ſumendo cauſam. ſic ſcʒ ꝙ illð dicat eẽ cauſa alicuiꝰrei/ſine quo res ipᷣa nõ fit.qᷓ uis ſine eo fieri poſſet.Deꝰeni ꝓpꝛie ⁊ ꝑ ſe cauſa eſt remiſſionis pcti ⁊ coliatõis gr. Quia tñ hoc cõiter nõ facit/niſi ad exñti am ſacrameti vbi ſacramentũ haberi põt ideo dicit᷑ cõiter/ſacramentũ ipſoꝝ cauſa qſi illud ſinequo hec nõ fiũt dioſam ſacramétoꝝ ciã videndũ eſt ſum/ matim in genere. qͥd ciat᷑ de coꝛpe xpᷣi vero/qð eſt ſacramẽetum coꝛpꝑis miſtiei.vt infra dicet᷑qð tñ nõ eſt ſignũ ſenſibile.nec foꝛma viſibilis Dicqꝙ; coꝛpꝰ illud eſt ſenſibile ⁊ foꝛma viſibilis in annero licʒ in ſe nõ ſit.licʒ eni in ſuave ra ⁊ pꝛopa natura nõ ſit viſibile aut ſenſi bile.eſt tñ viſibile ⁊ ſenſibile in foꝛmavel ſpecie panis ãnexi.Añ cũ dicit᷑Sacamæ tũ eſt inuiſibilis grẽviſibilis ſoꝛma.intel lige ſcilicʒ in ſe vel hũs annexum viſibile xel ſenſibile. Dunbus de cauſis ſacramenta. inſtituta ſunt ⁊ oꝛdinẽ habeant.Deinde de quolibet ſa Iſfinitio antem ſaanmentier Nverbis magiſtri in.iiij ſentẽtia Orum elicit᷑ que eſt iſta. Sacra/ ſi obij Ecunduũ magiſtꝝ in.iiij.ſentẽ/ tiaꝝ inſtituta ſunt ſacramenta ppter humiliationẽ ꝓpter erudi tionẽ./ ꝓpter exercitiũ ¶ Pꝛopt hüũiliationẽ videlicʒ vt ꝓpter deũ ſubijcia tur pctõꝛ curãdus creature.qͥ ꝑ auerſiõeʒ crus eſt. Equũ eni eſt vt vbi oꝛit peccatů ibi? moꝛiat. ¶ De eruditione · ꝛopter eruditoem vero/ vtp ipſa erterioꝛa ſacra/⸗ menta/ ad aliq ſpuͦalia cogitida ? conſi⸗/ dera nda erudiamur 7 excitemur. Excita⸗ 7 vident/purgationẽ anie intrinſecã in ſa/⸗ qamẽto fien. Si eni deus aiam curaret nulla exteriꝰ dü purgat᷑ vel an vel pꝰↄpo ſita ſpecie/ nücq; cogitaret rudis homo de aliq interioꝛi purgatione.ſʒ ꝑ bec q exte riofieri videt/inſtruit᷑ ⁊ excitat aq recogi/ tandũ purgationẽ fieri inter? ¶ De exer citio. Pꝛopter exercitiũ vᷣo vt.ſ. h omo in his exerceat᷑ vt picula ocioſitatis deuitet qð non refert᷑ hic ad actũ ſacramẽti.qͥ in pluribůiterari non pᷣt/ſʒ ad actũ greſacra mẽetalis.qͥ freqᷓnter iterãdus eſt.¶ Alius modꝰ UVel pᷣdicta ᷑m qſdã diſtingue.ꝙ.ſ. ſacram̃ta data ſunt clericis in exercitatio nẽ ſiue exercitiũ.Hi eĩ exercitiũ hñt in ip ſa ſcʒ ſacramẽta miniſtrãdo.vt celebꝛãdo penitẽtias iniũgendo.infirmos vngedo ⁊ tã ipᷣos q; ſanos cõicãdo ⁊ alia ſacr̃a ex hibẽdo. In qbꝰſufficieẽter poterũt occu/ pari ta ſacerdotes q; alij clerici/q tenẽtur eoꝝ eſſe miniſtri ⁊ coadiutoꝛes. Sic er/⸗ go data ſunt ipᷣa ſacr̃a clericis in exercira tionẽ.Qaicis autẽ data ſunt in eruditõʒ vt ſupꝛa mõſtratũ eſt. Vtriſq; ãt tã cleri⸗ cis q; laicis data ſunt in humiliatõnem. quia vtriq; ſacr̃a ſuſcipiũt.in qbus pter lia ad ſacra mo ſic ↄtritus deregerer et ex poſt reſuſcitaretipſe tene fumo.⁊ alijs terribilitatibꝰ/ſed n tota in benignitate ⁊ gratia( B ſancto victoꝛe inter ſacr̃a noue legis ⁊ ſa/ cramęta veteris legis ponit triplicẽ dꝛãʒ Compendiũ theologie deum ſe creature ſubijciũt. cui añ immo/ gderate amando ↄtra deũ ſe ſubiecerũt. In quibus conſi ſtunt ſacramenta Onſiſtũt autẽ ſaqramẽta. vt di cteit magiſter in.iiij.ſentẽtiaꝝ in duobꝰ ſcʒ in rebus ⁊ in verbis tꝑ res intellige om̃ia ſenſibi metũ neceſſaria pᷣter verba · vt aquã.oleũ.linitionẽ.panẽ.vinũ.impo ſi tõem manuũ:⁊ cetera hmõi. In ſacr̃o tñ in q̊ neceſſaria ſunt Perverba ãt intellige oiĩa verba neceſſaria ad ſacramentũ.ſiue ſint inuocatõ trinitatis.ſiue alia q̃cunq; verba ad ipᷣm ſacramentũ neceſſaria. Vinde ꝑ aquã ⁊ oleũ que hic q̃ſi cauſa exẽ pli ponit / intellige oes res neceſſarias in oibus ſacramẽtis.Et ꝑ nomẽ trinitatis oĩa verba neceſſaria ad ſacramta ¶ Hoc tamẽ ſcias ꝙ nõ in oĩbus ſacramẽtis eq̃/ liter ſunt hec duo neceſſaria. Põt enĩ ma trimoniũ cõtrahi nutu vel ſigno.q̃ ſucce düt loco verboꝝ vt in mutis. Poteſt etiã vera penitetia/ſine ↄfeſſiõe ⁊ ſatiſfactiõe in aliquo caſu haberi VUerũtamẽ de peni tẽtia dicũt aliq/ ꝙ tota virtus penitẽtie/ poteſt haberi ſine ↄfeſſione ⁊ ſatiſfactiõe ſed nõ ſacr̃m penitẽtie in qᷓntũ ſacramen tũi.qꝛ ſic id eſt inq̃ntũ penitẽtia eſt ſacr̃m cõtrito ↄfeſſio ⁊ ſatiſfactio ad eſſe ſuũ exi nt/vt ꝑtes ſue integrales. Et ſic in ca/ ſu pꝛedctõ habet᷑ yirtus ſacram̃ti/ſed nõ ſacramentũ inegm ſagamentir C ſi ho ine ↄfeſſione ⁊ ſatiſfactõe ↄfeſſionẽ ⁊ ſatiſfactionem. by differ 4. . — U —Rõ ⸗ . nentis ve/ . *„ * ₰ 4 . l — 5 4 3 8 legt * gis/a ſacramẽtis veteris teſta/ mẽtiEt ſᷣm aug.tota differẽtia ta euãgelica ex amoꝛe Et ad litterã datio veteris legis tota fuit in timoꝛe ⁊ igneet noua lex Jugo de ¶ Quot mod Yenotandũ yenit literꝛ in us differãt ſacramẽta noue le eſt timoꝛ ⁊ amoꝛ.qꝛ veteres ſua ſacramẽ/ ta adimplebãt timoꝛe.nos vero ſacramẽ Pꝛima eſt ꝙ noſtra ſacr̃a ſunt immedia/ te ſigna gratie/ſed illa non ſic immediate ſunt ſigna gratie ſicut nr̃a. Scða differẽ/ tia eſt ꝙ noſtra ſacr̃a ſunt ſigna ⁊ cauſe/il la vo ſunt ſigna tm̃. Tertia differẽtia eſt ꝙ ülla ſacrameta veteris legis tm̃ pꝛomit tunt gratiã quã non continẽt/noſtra au/ tem dant gratiã quam continẽt 8Sſacra menta iterentur Ribus autẽ modis dicit᷑ſacra mentiũ iterari ¶ Ano modo ex ꝑte efficietis vrpote conferẽtis SPBPEt ſic ome ſacramẽtũ eſt itera/ bile qm̃ idem epᷣs freq̃nter confirmat /fre quẽter oꝛdĩat / idẽ etiã ſacerdos freq̃nter 1en tiſat/ ↄſecrat coꝛpꝰxpᷣi ⁊ huiuſmodi Alio modo dicit᷑ ſacramentũ iterari re ſpectu ſuſcipietis/vt cũ ab eodẽ idẽ ſacra mentũ non nũero / ſed ſpecie ſuſcipit᷑ Et hec iteratio eſt in buſdã ſacram̃tis/⁊ in qͥbuſdã non Sũt enĩ aliqua ſacramẽta inſtituta in remediũ maloꝝ que freq̃nter pſone accidere ſolet/ in qͥbꝰnon impmi tur caracter ſiẽ penitẽtia ĩ remediũ moꝛta liũ actuũ/⁊ euchariſtia in remediũ venia liũ/⁊ extremavnctio in remediũ vtroꝝq; ⁊ etiã coꝛꝑalis moꝛbiEt hec ſacramenta ſicut mala in quoꝝ remediũ iſtituta ſunt freqnter accidũt/ita frequẽterↄferri ⁊ ite rari pñt Sunt ⁊ alia ſacramẽta in qͥbus impmit᷑ caracter/⁊ hecſacramẽta pꝛopt dignitatẽ caracteris quẽ ſic impꝛimũt qͥ ſemel impᷣſſus indelebilis eſt/iterari non pñ̃t ¶ Lertio modo iterari ð ſacramen tũ ſic/ſcʒ ꝙ eadẽ foꝛma verboꝝ nũero ſu/ peandẽ materiã nũero ad eandẽ ſctĩficã/ dã pꝛoferat᷑ Et iſto modo nullũ ſacramẽ tum iterat᷑/qꝛ ſic verba ſanctifica ſeu ſcti- ficatia viderẽtur inſufficiẽtis efficacie re ſpectu ſctificatiõis illiꝰmaterie/ Oſi obij cias de ectrema vnctione in qᷓ videt᷑ eadẽ foꝛma verboꝝ iterari ſuꝑ eundẽ infirmũ Dicꝙ non iterat illa foꝛma verboꝛũ ſuꝑ eundem infirmũ niſi ſe aliter habentẽ/ et ſic alteratum / hoc eſt niſi alia ei infirmi/ tas numero ſuꝑueniat /vel eiuſdem infir mitatis magna fiat immutatio/⁊ ſic pꝛo . ꝛie non videturſi uꝑ eundem fierr· ſacramenioꝝ fm ſeptẽ vinutes . lgriocg cächon fientn tiec dicktill Cenis tatcan⸗/ N De ſacramento baptiſno 26 01 Etoꝝ ſciẽdũ pꝛopꝛia foꝛma.Quis ſit eiꝰ effectꝰ Ouis S eſt. ſeptẽſunt. ſcʒ baptiſmus min iſter. Que cõditiões accedeẽtiũ ad ba cõfirmatio.euchariſtia.penite ptiſmũ.De patrinis.⁊ qð eſt eoꝝ officii’/ tia extremavnctio. oꝛdo. matti ð rriwſen lſirmo cibo pigetvngit ⁊ oꝛdinat vroꝛ.· IIG 1 1t l 2 imnm DDcnr Que cõuenister ſeptẽ aſſignãtur ̃m ſe- nomine ⁊ ratione „ Iget᷑ autẽ baptiſmus q̃ad no nodis dickſn (Sn modo oteconſring mmitücktimn Nconfimn’ entdofiͤſt Pit hoiuſns Dmnentütanin ibegiil rile iſmnſing tin Pcbefregonn 8ooninhni zimmelin umlüm mulümg ſment iiſtmmtſint rent ie nän inibos min pot cinminin 4 cümannon iinſacemen nucnicſt endiſcifci onullüſgammt mainiaſenſei ninocftagtt me Cſob nänigan⸗ aunde nfmmu umnedauſih erbabent/e luciinfüm,/ unoſi cdaratio ſacroꝝ.· Et mo de baptiſmo teem v̈tutes.vt videlicʒ baptiſmꝰ ſit ſaca ler mentũ fidei. In ipſo enĩ iniciat᷑ ia fides Exqrema vnctõ ſit ſacramentũ ſpei.Qui enĩ inungit᷑ ſperat ſpecialłr de meritis.ec⸗ cleſie⁊ de miſcdia dei. Euchariſtia ſit ſa⸗ cramentũ charitatis. Vñ hilariꝰ.lib.viij de trin itate dicit ſacramentũ eſſe amoꝛis Confirmatõ ſit ſacramentũ foꝛtitudis.q̃ neceſſaria eſtad pugnã ſpualẽad quã dss cõfirmat᷑ Penitẽtia ſit ſacrm iuſticie pꝛo pter ſatiſfactõem.in qua vnicuiq; redde/ re debet.qð ſuũ eſt. Oꝛdo ſit ſaccamẽtum pꝛudęẽtieꝓpter clauẽ ſcietie q̃ confert oꝛdi nato. Matrimoniũ ſit ſacramentũ tan tie. eo ꝙ libido in illo ſacramẽto honeſta te excipit᷑ nuptiaꝝ. ¶ S lia aſſignatõ ꝑ cõ trarietatẽ ad ſeptẽ pctã capitalia. Poteſt „ ⁊ aliter numer? ipſoꝝ ſacramẽtoꝝ accipi fm cõtrarietatẽ quã hñt ad vicia capita/ lia. Videlicʒ baptiſmus ſit cõtra ſupbiäã. eo ꝙ homo ibi ſe maxime humiliet/ↄmu niſſimo elemẽto ſcʒ aque. Euchariſtia coõ tra ĩuidiã que cõtrariat᷑ charitati.⁊ ita eu chariſtie qᷓ eſt ſacramentũ amoꝛis. Cõfir matio cõtra acediã.eo ꝙ homo cõfirmat vt foꝛtis efficiat᷑ in ſpũalibus in qbus de luber eſt acedioſus.Extrema vnctio con tra irã. Ia eni tumere facit.⁊ tumor mi tigatio eſt ab vnctõne.Oꝛdo cõtra auari ciã q; oꝛdinati/deũ eſſe ſuã poꝛtionẽ pꝛo fitent᷑ non aliqð mundanũ. Vñ in ſuſce ptiõe clericatus q oĩm iniciũ eſt oꝛdinũ/⸗ dicit᷑ illð pſal.Dñs ꝑs heredita mee ⁊c. Penitẽtia cõtra gulã.qꝛ inducit abſtinẽ tiã ⁊ carnis maceratiöem. Matrimoniũ cõtra luxuriã vbi turpis voluptas hone ſtate xcipitur nuptiarum. Iſt hecaccedendũ eſt ad ioꝝ ſacramentoꝝ declaratonem. et pꝛimo de baptiſmo. Abi pmo ĩe ⁊ ratõe.Quot modis fit ſeu qtuplex t: Que ſt pria ci matena. Que ſitei⸗ igqendü eſt qd ſit. ic quid ſit men idem eſſe qo lauacꝝ ſic ba ptiſare idẽ eſt qð lauare Lnde gloſa cãti.iiij Baptiſmꝰ? ⁊ laa crũ/ſunt eiuſdẽ rei nomẽ. ſed vnũ latinũe eſt. alte? grecũ. luebat iohes. Aliqñ vero deſignat i5am paſſionẽ ſeu ſuſceptõem lotionis. Cne marci.vij. Relinqntes eni mandatũ dei/ tenetꝭ traditões hoim. baptiſmata vꝛco rũ.⁊ calicũ.i.qbus lauãtur vꝛcei ⁊ caliceos Aliqñ autẽ noĩat ſeu deſignat ablutem ſacramentalẽ.vt cũ ðꝛ baptiſmꝰeſt tinccõ vt in ſubiũcta diffinitõe expꝛimit᷑.¶ Añ baptiſmus ab aug.ſic diffini᷑ Baptiſmꝰ eſt tinctio in aq̃. verbo vite ſetificata. Et intellige tinctionẽ paſſiuã ſcʒ qua intin- git᷑ baptiſatꝰ:ſicut vult magiſter in ſent⸗ tijs ⁊ multi alij Et ſi obijciat᷑ꝙ baptiſmꝰ manet in baptiſato.tinctio autẽ illa ran ſit. qre vt videt᷑ nõ poteſt dici baptiſmꝰ Rñde ꝙ q;uis tinctio illa in ſe trãſire vt ͤ/ deat᷑.manet tñ in ſuo effectu.ſ.in caracte- re quẽ impᷣmit.qui qͥ dem indelibilis eſt. ⁊ ideo nõ oĩno trã ſit illa tictio/cũ in ſu effectu man eat. Et in dicta diffinitõe dũ ðꝛ tinctio ſupple facta in aq/ verbo vite ſctificata.i.in aqᷓ que ꝑ verbũ vite.i.p iuno catioem ſancte trinitatis ſanctificata eſt. Quotupler ſit ba St aüt tiplex ba (ptiſmus ptiſmꝰ/ſcʒ flumis flamis ⁊ ſan guinis ¶ Baptiſm? q dẽ flumi mns eſt ꝗͥ fit in aq/ ᷣm modũ ec/ cleſie confuetũ. Qui omnino aculpa li/ berat.tam ſcilicʒ peccati actualis.ſi ißm inuenerit ſicut in adultꝭ:qᷓ; oꝛiginalis ſi / cut in puulis qui tãtũ oꝛigina lem culpa habent. Liberat etiã a peng debita. In/ ſuper impmit caracteré. ¶ Baptiſmus flaminis eſt cum quis hñs fidem.voles dic ergo baptiſm?; du generalr ſumit᷑ idẽ eſt qꝗo lauacꝝ. Specia liter vero aliqñ ipm deſignat ſacramenti Aliqn autẽ ipam actionẽ.ſ.ipᷣam lotem Anñ dicit᷑ baptiſmꝰ iohis.iablutio qᷓ¶ ab mu Compendiũ theologie baptiſari / caret baptiſmo aque / non qᷣdẽ p negligentiã vel cõtemptũ/ſed ꝓpter im/ potentiã / qꝛ. ſ.habere no poteſt. VUbi de/⸗ fectũ ſupplet gratia ſpũſſancti. Et iſta li⸗ fanguinis eſt vt in martiribꝰ.qui nõ va lentes habere baptiſmũ aque / pꝛopo ſan guine baptiſant᷑ vel potiꝰ merito pᷣcioſiſ ſimi ſanguinis in cruce effuſi. Et hic ſi/ militer liberar a pena ⁊ culpa ¶ Iſti duo imi modi/extenſo nomie dicut᷑ baptiſ * miquia quo ad euacuatõem culpez pe/ nõ impꝛimũt caracterẽ Vñ extat opinio qꝙ; ſicõtingeret aliquẽ taliũ ſic baptiſato rũ reſuſcitari/ teneretur denuo baptiſari aptiſmo aque. Hec tunc diceret᷑ baptiſ⸗ s iterari qꝛ nõ eadẽ ſpecies iteraretur. 7 baptiſmi / eſt ſola aqua· eo vt ddicit magiſter in. iiij. ſententia mM hoc ſacramẽtũ tatũ in aqua lebꝛat᷑. Cuius cauſe ⁊ rões ſunt multeꝛ aſſignani pſt. ¶ ClIna qraqua vim reſti gerandi habet ⁊ abluendi Et ideo ſignat gram abluentẽ culpe macula/⁊ refrigerã tem in cendiũ / qd eſt in eſtu fomitis ⁊ cõ⸗ cupiſcctie.qᷣ duo ſunt pꝛincipales effectꝰ plicis gre/fit in aqua cis gfe / fit i ecũda cauſa ẽ ↄmunitas huiꝰ elemẽti ⁊ facilitas hñdi⸗ uia nullus etiã inopũ ꝓhibet᷑ ab aqua. in còiſſimo elemẽto.vt nullus a ſuſcipiẽ do excuſet᷑. ¶ Certia cauſa eſt ↄmunitas ⁊ facilitas aquã inueniẽdi:quia vbiq; eſt ⁊ in omnipte mũdi inuenit. vbi habitt homies Et hoc iteꝝ competit huic ſacco ſic generalit᷑ neceſſario ¶ Quarta cauſa ẽ natoꝛis fluxit.vbi ſᷣm quoſdã initiũ ſum pſit hoc ſacramentũ ¶ Quinta cauſa eſt qꝛ; ſpũjſctũs viuificãs pꝛimo ſuꝑ aquas ſup aquas ¶ Serxta cꝗ eſt q; ſaluatoꝛ no ſter in riuis ioꝛdanis ſua mundiſſima ac ſanctiſſima carne hoc elemetu tetigit das ei vtutẽ vt ſpiritiſeras aras facere poſſit yt dicit Chꝛyſo. ¶ Ded nũquid in quo/ liber aqueo liceat baptiſare. NHunqͥd pꝛi/ ſit Pꝛopꝛig icramento baptimmimm. Et isᷣo q ſacramentũ neceſſitatis eſt / fit mo in aqua marina que non videt᷑Qqua ſimplex qꝛ habet immixtũ aduſtũ t᷑reſrte ob quã cauſam eſt falſa? Itẽ nũqͥd in bꝛo dio vel ceruiſia vel medone: Itẽ nunqͥd in aqua calida vt in balneo? ¶ Lirca hec ab aliqbus ſic diſtinguitur /quia vel illa ↄmirtio aq/tollit ſpeciẽ ⁊ ꝓꝛietatẽ elemẽ ti/⁊ ipᷣm trahit in aliã ſpẽm aut non Si aüt tollit/ tunc in illa ↄmixtione non po teſt fieri baptiſmus/ſicut nec in medone. nec in ceruiſia.nec in lixiuio ⁊ vꝛina.nẽec in aqua quã alchimiſte faciũt ad mutan da metalla.que vehemẽtiſſimã vim habʒ hurgancll ⁊ diſſoluẽdi.Si autẽ non tol⸗ it ꝓpꝛietates ⁊ ſpẽm aque.qui ipſa aqua remaneat in virtute refrigerãdi ⁊ abluẽdi et non diſſoluẽdi ad modũ aquarũ acuta rum.tũc in illis poteſt fieri baptiſmꝰ.vñ in mari ⁊ in aqᷣs turbidis/ poteſt fieri ba ptiſmus.⁊ etiã in bꝛodio ſi non ſit remo/ tũ ⁊ alteratũ in ſpęcie elementi ꝑ ilud qð coctũ eſt in eo . ¶ Viñ adhuc querit᷑ vtrũ in aqua calida ſicut in balneo poſſit fieri baptiſmus: Conſtat ꝙ ſic. eo ꝙ illa aqua p accidentalẽ caliditatẽ/nõ amiſit ſuã na turalem frigiditatẽqnimo ↄſultius face rent ſacerdotes/vt dicũt aliqui ſi in tem ꝑe frigido facerent aquã pꝛo baptiſando calefieri quia aliquãdo ꝑuuli baptiſandi ageo frigoꝛe aque penetrant᷑ꝙ inde con/ trahũt moꝛtales infirmitates ⁊ moꝛiunt Ded quid ſi alius liquoꝛ admiſceatur aque. vtpote ceruiſia vel vinũ nunqͥd in illa aqua fit baptiſmus. Dicitur ꝙ ſic. ſi aqua MDe foꝛma pꝛeſcri pta ſacramenti baptiſiiiiim. EKEfoꝛma pſcripta huius ſacra/ menti dicendũ eſt quid ſit quo merſiones faciendas. Quo ad quedã pꝛeparatoꝛ ia que de buiusſunt ſo lennitate ſacramenti.· DOVonꝛmna aut verboꝝ talis ẽ Ego bpaptiſo te in nomie patris ⁊ ſi lli ⁊ ſpũſſcti. VUbi nota ꝙ hoc nomẽ ego fᷣm oẽs fere doctoꝛes etiã de/ cretiſtas/n ẽ de nccitate ſacr̃i.⁊ pᷣt omitti ſñ mag culpa.tutiꝰẽ iũ apponere.ſʒ reli in illa ↄmixtõe pᷣdominet᷑ alias nõ. ad verba pꝛoferẽda. Quo adi/ De foꝛma ſacramẽ „ i baptiſmi quo ad vero abat 6 eoc biynſtn gerütin gominit lloten lareti⸗ lieragel ilua non pnsapu⸗ poblcr Culaiut chrwr lerprat mnan (afun r pee Ziuſ moo⸗ tn⸗ Ptiar ſ ſaon fum tid romn höͤfth anoem lurbao lennyt ninepat Noſitoe homniefil cPppoſti ihroni⸗ ſiinpia ſiioyr interpo iuſmnock ſiſina⸗ noſepen ſoinpr tepnien infiem Perum itg Hugnel Vaſ Cötragi Uinitat nrats non Maduſi eniäkinbo Nimi w⸗ Waber ruadd il Preriden; enmnrnon urtonenono. nerinmelone. notmind ner Nüt Amunn linävinden inng qui ilann Piͤditchi aiunn is porrkfinl inonſtrmn nennoneg bucquent ni nebpoſſtfiei ctAngt Moöemüänſrin imoolalnnsbe 1aiguii nn ltwpnſind ulbapnſandi ntgingecon/ S moniut muniſcam vinünundgn onintpnt nnn 1 iubumnsſn Uckquuͤſto⸗ idn Qo ndg Mlol Vet wets Ee onieſb⸗ bi naungbi cftitnnk — tn feſre terpᷣtatur vnctus/ intelli me vbi ꝑ vnius ꝑſone no men intelligi dici 3 De ſacramento baptiſmno verba ſunt de foꝛma quo ad neceſſitatem ageo ꝙ ſi aliquid eoꝝ omittatur non ſiat baptiſmus.¶ Oð autẽ apoſtoli baptiſa nerũt in nomie xp̃i et nõ ecpꝛeſſe inuocã/ do trinitatẽ triplex cà aſſignatur Unaqꝛ illo temꝑe odioſi um erat ulud nomẽ ſalu/ tare.⁊ iõ vt homies vidẽetes ſpũm viſibi/ liter ad eins inuocatõem deſcẽdere/mag illud nomẽ reuererẽtur:cautũ fuit ad tẽ/ pus apud eos donec illud nomẽ ampliꝰ publicaretur ipᷣo ĩuocato baptiſare Alia cauſa fuit ſignificatio noĩs.que ĩplicite expmit trinitatẽ.qꝛ in hoc nolexpᷣs qͥ in/ giturvngẽs pat vnctus filiꝰ.vnctio ſpũſſctũs.Tertia cau ſa fuit reuelatio diuina eis facta.que licet nõ legatur.nõ putatur tamẽ apoſtolos h̊ pꝛeſumpſiſſe niſi ſpirituſſancti inſtinctu ⁊z iuſſione monerẽtur ¶ Sed qͥd ſi modo in ooĩe xpᷣi baptiſaretur Dicũt quidã ma giſtri doctoꝝ/ꝙ nõ debet in nomie xp̃i ba ptiſari.ſi tamẽ baptiſatũ fuerit valet bap tiſmꝰ Ambꝛo. Hugo de ſancto vic. lib. de ſacramẽtis.Et magiſter in li.iij.ſentẽtia rum vidẽtur iqem ſentire.⁊ etiã moderno mnũ aliqui. alic lij quidã licet pauci quos viderim ſentiũt cõtrariũeo ꝙ ſᷣm ipſos nõ fit baptiſmus his diebus niſi ꝑ inuo catiõem trinitatꝭ explicite¶ Sed qd ſi er turbationeanimi vna tantũ ꝑſona noĩa/ retur.vt ſi diceretur ſolũ/baptiſo te in no mine patris. Itẽ quid ſi fiat aliqua trãſ. poſitio aliquaꝝ dictionũ:vt baptiſo te in nomie filij ⁊ patris.⁊c. Item quid ſi fiat appoſitio aliaꝝ dictionum. vt baptiſo te in nomie patris ⁊ beate marie. Itẽ quid ſiin ꝓlatione verboꝝ fiat aliqua interpo ſitio. vtputa baptiſo te in nomie patris ? interponatur. veni huc vel poꝛta ſal⁊ hu iuſmodi.⁊ poſtea dicatur ⁊ filij.⁊c.Quid ſi fiat coꝛrupno verboꝛũ vt baptiſo te in noĩe patra ⁊ filia ⁊ huiuſmodi ¶ Reſpon ſio in pꝛimo caſu hugo de ſancto victoꝛe baptiſatũ dicit. Ait el Vides ergo qualr in fide trinitatꝭ ſolo pr̃e ⁊ filio nücupato plenum fit baptiſmatis ſacramẽtũ.Alij volũt ꝙ nõ ſit baptiſmꝰ ſicut plene vult huguelinꝰin apparatu ſuo ſuꝑ decretales Magiſter etiã albertus idẽ dicit.⁊ plene cõtradicit in libꝛo ſentẽtiarũ in hac ꝑte. trinitatẽ.in quo noĩe apoſtoli baptiſaue mũt ratõne iam dicta.ſ.ꝙ cuiuſlibet iſtoꝝ triũ nominũ ſignificatio implicite expꝛi mit trinitate. ¶ In ſecũdo caſu cũ fit ali⸗ qua trãſpoſitio dictionũ ſᷣm huguelinũ. et ſm aliquos modernoꝝ magiſtroꝝ/qͥ volũt ꝙ ipſe oꝛdoverboꝝ ſit de foꝛma ba ptiſmi nõ eſt baptiſatũ. Alij dicũt ꝙ pec/ cat qui trãſponit.tamẽ ſi nihil aliud faci at niſi trãſpoſitõem / nec intẽdit deridere vel hereſim inducere baptiſatũ eſt.quod ego meli?credo. * tertio caſu.ſ.cũ ali/ quid apponit᷑ diſtinguũt aliqͥ.qꝛ aut ap ponit᷑ aliquid nõ coꝛruptũ.vt ptʒ in exẽ/ plo ſuꝑius poſito vbi addit.⁊ btẽ marie. Et tunc dicũt eſſe peccatũ in appoſitiõe. ſed ꝙ baptiſatũ eſt. Aut apponit᷑ aliquid coꝛruptũ vt ſi dicat᷑.Nõ baptiſo te in no/ mine pꝛis ⁊c. el baptiſo te in nomiĩe pa tris.⁊c.⁊ diaboli.Et tũc dicũt nõ eſſe ba/ ptiſatũ nec aliqͥd fieri. ¶ Et eodẽ modo in quarto caſu cũ fit interpoſitõ aliqua. maxime ſi caſuvl aliqua neceſſitate aliqͥd interponat᷑ qð nõ coꝛrũpit.vt patʒ in di / cto exemplo. Et iſtã opinionẽ videt᷑ ↄfir mare augu. in de vnico baptiſmo lib. vi Alij volũt ꝙ in iſto quarto caſu nõ ſit ba ptiſatũ maxime intpoſito aliquo qð fit pᷣ ter vel cõtra foꝛmã. cõt n vltimo caſu di cit᷑ ꝙ ſi dicãtur coꝛrupte verba ex ignoꝛã tia vel impotẽtia recte ſonãdi.tamẽ nõ in tendat baptiſans hereſim ſeqͥ vel induce re. baptiſatũ eſt. Secus tamẽ eſſet ſi fie⸗ ret coꝛruptio in pncipio dictõnis.qꝛ coꝛ ruptio in pꝛincipio dictõnis variat ⁊ au fert ſignatũ ipᷣius dictõnis: nec ſic eſt dũ coꝛruptio fit in fine. Andeverbi grã Iſte dictõnes ſoꝛtes ſoꝛtis ſoꝛtẽ eandẽ ꝑſonã ſignant ⁊ repᷣſentant.nõ ſic autẽ iſte dicti ones ſoꝛtes ⁊ moꝛtes Et ideo dicũt ꝙ coꝛ ruptio in pncipio dictõnis tollit foꝛmã baptiſmi.nõ autem coꝛruptio in fine. mi quo ad immerſiones — Wmerf. ionẽ hec eſt.vt accipiat᷑ puer er latera.facie eius verſa.capite etiamad ꝛientẽ verſo.⁊ mergat᷑⁊ ſimul mergẽgo dicat᷑ Ego te baptiſo in nomie patꝭ Se cundo capite ad aquilonẽ verſo dicat᷑ et filij. Tertio capite ad auſtrũ verſo/ dicat ⁊ ſpirituſſancti. At ſic pedibus ſemꝑ ver ſus oꝛientẽ tentis foꝛmet᷑ crux xpᷣi in cuiꝰ ꝛma autẽ baptiſmi quoad im/ Compendiũ theologie moꝛte baptiſamur. Hoc tamẽ ſcito ꝙ ſi pꝛima merſiõe omnia verba ꝓſerant᷑ com pletũ eſt ſacramentũ.et ꝑfecte baptiſatũ. ¶ Sed qͥd ſi moꝛiat᷑ puer in pꝛima mer/ ſione patre nomiato. vel in ſecũda patre ⁊ filio nomĩatis:credit᷑ ꝙ baptiſatus ſit plene /quia tũc ſummꝰ ſacerdos ſupplet qð miniſter ſupplere nõ potuit Idem di cit᷑ ſi ſacerdos vel quicũq; baptiſans vna merſione acta vel vna ꝑſona nominata moꝛiat᷑ 2) qͥd ſi fiat merſio nihil di cendo pᷣ turbatõe/ vel ignoꝛãtiavel ſi mu tus ſit qui baptiſat: Dicit᷑ ab oĩbuſꝙ ni hiü tũc fit.cum ipſa trinitas nec explicite vel implicite nomĩet᷑. Sed quid ſi nõ aſſit tantũ de aqua vt infans ex toto mer gi poſſit: Dic ꝙ tũc illud quod eſt pꝛin/ cipalioꝛ ꝑs vtpote caput /vel mergat᷑ vel aqua pfundat᷑. Si enĩ vna extremitatũ/⸗ vtpote manus vel pes immergat᷑dicunt quidã ꝙ nõ baptiſatũ eſt.Aliqui alij de/ cretiſte dicũt.ꝙ ſi aqua in quacũq; parte coꝛpoꝛis cadat baptiſatũ eſt. Et ponunt argumentũ ꝑ ſimile.Sicut ſufficit poſſi/ dere ꝑtem agri ad hoc vt quis totũ poſſi/ dere videat᷑dũ tamẽ eius ſit animi vt to/ tum poſſidere intẽdat. Idem ſentiũt qui dam de his qui nõ totalr egreſſi ſunt vte rum maternũ.videlicet ꝙ ſi pꝛincipalioꝛ ps egreſſa fuerit poterit baptiſari Quod vtrum verũ ſit neſcio.pᷣſertim cũ opoꝛte/ at quelibet naſci ad hoc vt renaſcatur. e Jozma aliquo/ rum que ſunt de ſo lẽnitate baptiſmi. gq ua que ſunt de ſolennitate ba ptiſmi in his conſtat. At pmo cilicʒ catheʒiʒet᷑ baptiſandꝰ ¶ Circa qð multa diuerſimode fiũt fᷣm diuerſas con ſuetudines eccleſiaꝝ.Sed vt frequẽtius pꝛimo exufflat᷑vt virtus demonis exteri oꝛ expellatur ¶ Secũdo ſignũ crucis fit ei in pectoꝛe ⁊ fronte.vt diabolus ſe cog⸗ noſcat pelli ab illo tam in occłto coꝛdis qᷓ; in aꝑto cõteſſionis.¶ Tertio accipiat ſal in oꝛe / vt ſapoꝛ ſapietię pᷣparetur.et fe toꝛ fomitis reſtringat. ¶ Deinge fit lini tio auriũ ⁊ nariũ cũ ſputo/yvt diſcretõem fidei habeat ⁊ grãm queꝑ ſaliuã a capite deſcẽdentẽ ſignat/vt ſcʒ ſenſus eius quo ad doctrinã fidei in auditu/a diſcretio in DHaiꝛma autez que ſeruari debet uinn baptiſmo que cõcernit ali / naribus ſignificata/aꝑianturxpo ¶ De⸗ inde fit inunctio in pectoꝛe.pꝛopt᷑ coꝛ ðo pꝛeꝑandũ/et in ſpatulisvt foꝛtitudinem accipiat ad poꝛtandũ onus dñi (Poſt baptiſmũ autẽ fit inunctio criſmatis in vertice/vt appareat mens imputribilis deo / vel vt ſpiritui xpᷣi ꝑticipando/meri/ to deinceps xpᷣianus appellarex / heres iã regni effectus ¶ Deinde fit veſtitio deve ſte cãdidiſſima/in ſignũ innocẽtie/q̃ acci pit᷑ in baptiſmo ⁊ gloꝛie quã expectat in reſurrectõne ¶ Candẽ cere accẽſus ſibi ponit᷑ in manu/vt ſic luceat vita eius co/ ram hominibꝰ/vt gloꝛificet᷑ par qui in ce lis eſt ¶ Et ſi adeſt epiſcopus confirmet᷑ ¶Et ſiadultꝰ eſt/ dat᷑ ei euchariſtia poſt confirmatõnem „ uis ſit effect' ſa/ gamenti baptiſmmi m Vis aũt ſit effectus baptiſmi liquet ex doctrina magiſtroꝛũ qui ponũt triplicẽ eius effectũ SPPꝛimus effect eſt omnimoda euacuatio culpe oꝛiginalł in ꝑuulis/et tã oꝛiginalis q; actualis in adultis/ pᷣter ex terioꝛẽ penitentiã ¶ Secũdus eſt debili/ tatio fomitꝭ. ¶ Tertius eſt collatio gratie ¶ QLuis ſit igoneus miniſter ſacramenti baptimmi. Iniſter autẽ in hoc ſacramẽto quo ad deũ ⁊ ecclłiaʒ/eſt habẽs oꝛdinẽ ſacerdotalẽ iuriſdictõʒ Rtlaudabilẽ vitã Tꝑe tamẽ ne ceſſitatꝭ ẽvel eſſe põt quilibet nec ſexũ vi rilem nec oꝛdinẽ/nec iuriſdictiõem hñs. nec laudabilẽ vitã imo etiã vetula.Lar/ giſſima etenĩ pietas dei qui neminẽ vult pire/ſicut ad hoc ſacramentũ tam neceſſa riũ/pꝛouidit cõmunẽ materiã que ab oĩ/ bus poteſt haberi⁊ꝛ vbiq; inueniri.ita eti am in caſu neceſſitatis de generali miſtro pꝛouidit/voluitq; vt ipᷣiꝰ neceſſitatis tꝑe quilibet aliũ poſſit baptiſare. VUñ q;nis talis nõ habeat ptãtem ex oꝛdie/ habʒ ta/ men ptãtem ex temꝑe Sea nunqͥd licet aliquẽ in neceſſitate/a ſacerdote ſymonia ce recipere baptiſmũ/maxime cũ aquã ad ſevel ꝑuulũ ſuũ baptiſandũ aliter habere non poſſit niſi eam emat? Item nunqͥd ebꝛ ius qͥ ia amiſit vſum lingue poſſit ba ptiſare? Itẽ nũqͥd hereticꝰ ppCt baptiſare: n (noett lendo. ploresn Ten ſiiocoſe ſet nuna aſufn. buptiine bis h cſerfacen daſunt auteo ſrend lingue tiad ſo noaſſit nulläp⸗ Saan⸗ nem/tm tiſtugi⸗ lertioca mans heretic dohabe ſatinfic dehoc⸗ enserep cti/not beryteyg ſegenent iſtenoin nul tboptſſ Pfincer⸗ ſinennl leteintnl düsmne citnti geſtſi⸗ Ptiſam mmuur, e chten u noqnſnnnsi impumbis Per/ 2 irpetrrodere nmocene iacc Aiechegat in neigtiſts ſdi rvineins ⸗ uähr ann dhusconti lachmnitapot fehr ms bynini nu mugtroi äenscſui tckonminn Mingnnigat⸗ inallas öe Srictectpci ckalunogen gi ⸗ uwcſtanni allaz t habis Nnle uniſciad .Teunin ibanerſcci ſicöends⸗ cüvoda , icui Nominenn mentütamane munniüchethi, inuennin me aniin ͦnanſnsn ptian Cls crod ihii⸗ Geltuniglaa Cnens: tot baptiſare quot põt ſimul mergere e ſacramento baptiſmo Nunqͥd poteſt vnus duos baptiſare di/ cendo.Ego baptiſo vos.⁊c. Et ecõuerſo plures vnũ dicẽdo. Nos baptiſamꝰ?te ⁊c: Item põt ne aliqͥs in vltima neceſſitate ¶ no eſt ali pñs baptiſare ſeip̃m Itẽ qͥd ſi iocoſe vel ioculatoꝛie qͥ gliquẽ bapti/ ſet.nunqͥd baptiſatꝰeſt.¶ Rñdet᷑ in pꝛio caſu ſ̃ᷣm quoſdã.O ſi ſacerdos nõ vult te baptiſare vel ꝓpuulũ niſi des pꝛeciũ/non dabis. ſʒ hoc facies ꝙ ſi ſacerdos pñs nõ eſſet facturus eſſes.eo ꝙ nullo modo faci enda ſunt mala vt eueniãt bo na. Sʒ plu res alij dicũt ꝙ in dicto caſu poſſit ab eo baptiſari.eo ꝙ q̃rens baptiſmũ/ nõ emit gquã nõ emit actũ baptiſmi. ſed tẽꝑe ne/ ceſſitatis pᷣt redimere vexationẽ ſui iuris ⁊ pꝛo ſe ſi ipſe baptiſandꝰeſt/⁊p ꝑuulo ſi quẽ habeat baptiſandũ. Et tũc nõ fiunt mala vt eueniãt bona.nec cõmittit᷑ ſymo nia ex ꝑte querẽtis baptiſmũ.nec etiã cõ/ mittit ſe diſcrimini ꝓ ſalute ſuavel alteri/ us ¶ In ſecũdo caſu ſcilʒ in ebꝛio.aut in tali ebꝛio ſuffocat᷑ om̃ino rõ.aut nõ ſuffo cat᷑.ſed tm̃ patit᷑ impedimẽtũ lingue.Si gutẽ om̃ino ſuffocat᷑ ratio.dicit᷑ꝙ bapti/ ſare nõ poteſt. Si autẽ impedimẽtũ tãtũ lingue patit/habet q; diſcretõem/põt ni/ ti ad foꝛmandũ dictiões cũ ſtudio. Vñ ſi nõ aſſit alius.pᷣt talis baptiſare. Sed ſi nullã poſſet dictõem expmere/ ſecus eẽt. Sed nõ videt᷑ ꝙ ebꝛietas q̃ nõ ligat rats nem/tm̃ impedimentũ pᷣſtet vt cũ diligẽ/ ti ſtudio nõ poſſet expmere verbũ.¶ In tertio caſu.ſ.de heretico ðꝛ ꝙ hereticꝰ ba/ ptiſans in foꝛma heretica nõ baptiſat. ſʒ Peretncsbapeil. ans in foꝛma eccłie.dũmo do habeat intentionẽ baptiſandi bapti/ ſat in fide ecclie.⁊ baptiſatũ eſt.Et ponit de hoc aug. cõtra donatũ hereticũ ↄueni ens exẽplũ.Quia ſicut Jacob ſemẽ bñdi ctũ/nõ tm̃ genuit ꝑ vteꝝ liberaꝝ.ſed etiã pervteꝝ ane a⸗u3 xpᷣs nõ tm̃ ſpũaliter regenerat min iſterio fideliũ/ ſed etiã mi/ niſterio infideliũ.eo ꝙ actus ſuꝰſit nõ ho minis.¶ In quarto caſu ðꝛ ꝙ vnus põt pfundere ꝓ neceſſitate. Dico ꝙ pᷣter nec ſitatẽ nullatenus eſt hoc faciendũ.nec eſt ly te in tali caſu de neceſſitate foꝛme.quia dñs tradens foꝛmã baptiſandi dixit eos. cui tantũ ↄſonat vos quantũ te.Sed ſe/ cus eſt ſi duo baptiſent vnum / dicẽdo ba ptiſamus te.quia ſᷣm huguelinũ in appa vnde nõ eſt baptiſatus ratu ſuo ſuꝑ decret᷑ nõ eſt baptiſatus Sʒ ſi plures ſimul mergant pueꝝ pꝛoferẽtes ſinguli foꝛmam eccleſiaſticã/ego baptiſo te.⁊c.cõfertur baptiſmus. Nec eſt iteratũ ſacramentũ ꝓpter illã verboꝝ iteratiõem ſeu multiplicatõnem vt dicũt.niſi cũ hoc etiã iteraret᷑ ⁊ merſio ſimł. ed eſto ꝙ duo ſint baptiſantes aliquẽ.quoꝝ vnus ſit mãcus ⁊ dicat verba.⁊ alius mutus ⁊ mergat pueꝝ.nũquid eſt baptiſatꝰ Dicit nõ. qꝛ in omni ſacr̃o bñte pꝛeſcriptam foꝛmã/illud qð ſolẽnitatis eſt bñ diuidit ſed illð quod eſt n eceſſitatis nequaq;ᷓ Et ideo qꝛ vtrũq; ſcʒ foꝛmaverboꝝ ⁊ merſio ſunt de neceſſitate ſacr̃i/ diuidi non pñt. Fn quinto ca⸗ ſu ſcʒ vtꝝ aliqͥs poſſit ſeipſum baptiſare. Scõm canones ↄſtat ꝙ nõ.⁊ foꝛte iõ qꝛ ſub hac ſpe poſſit nimis differri baptiſ/ mus.eo ꝙ qñ vellet poſſet ſeipᷣm baptiſa re. Inſuꝑ ſicut cõtra naturã eſt ꝙ quis ſe ipᷣm generet.ita contra ratiõem videt᷑ eſſe ꝙꝙ quis ſeipᷣm poſſit regenerare. Verun/ tamẽ ſi deſideret baptiſmũ.⁊ nõ ſit alius qui ſeipᷣm poſſit baptiſare.ſi in illo ſtatu moꝛeret/ſaluaret᷑ eo ꝙ eſſet baptiſatꝰ ba/ ptiſmo flaminis.qui ſupplet in neceſſita te baptiſmũ fluminis ¶ In vltimo caſu ðꝛ ꝙ ſi iocoſe cũ intentõe tamẽ faciẽdi qð facit eccłia/ſuꝑ nõ baptiſatũ ꝓferatverbo rum foꝛmã/mergẽdo in qquã.ipſo tũc vł ante nõ reclamãte baptiſatꝰ eſt.qꝛ tũc nõ totũ fuit iocoſumvel ioculatoꝛiũ.eo ꝙ; in tentio faciẽdi qð facit eccłia/ ioculatoꝛia nõ fuit. Si autẽ totũ fuit ioculatoꝛiũ vel ipſe reclamaſſet.tũc nihil fieret Et ponũt iuriſꝑiti exemplũ ꝑ ſimile in ſtipulatiõe. Nam cũ ludendo dicũtur hec verba ſpõ/ des.ſpondeo.nõ inducitur obligatio. conditionihaccedentiũ ad baptiſmum. , Vnc dicendũ eſt de cõditioni/ 14 an ankten t an inuiti ¶ Ad pꝛimũ ðꝛ ꝙ fictus ſuſcipit baptiſmi ſacramẽtũ.ſed non rem ſacramẽtivel effectũ.eo ꝙ ponat obicem ſpirituiſancto.⁊ gratie ſacramen tali.Ault enĩ aliquid/quod ſtare nõ põt cum grã ſacr̃ali.ſʒ ceſſante fictõe ſuſe it 26 glitatib' ſeu s 1 pugnantẽ/ in ipſa cõtradictõe pꝑſtiterũt gut nõ Si ſic.tũc doꝛmientes ſi baptiſen tur / nihil recipiũt nec ſacrẽm nec rẽ ſacr̃i⸗ vt pʒ extra de bap.c. Maioꝛes in fi.in an tiqͥ s. Si autẽ nõ apparuerit talis volun/ lutio ſᷣm Hugonẽ de ſancto vict.patrini vocant᷑ qui ꝑuulos ad baptiſmũ offerũt vt regenerent᷑ ad vitã nouã ¶ Et ſcias patrini idonei/nõ pñj eſſe infideles.cum ſuſcipere. Oð veꝝ videt᷑.cũ non habeant obicẽ cõtrarie volũtatis vel diſſenſus.et ad credendũ iſta/ non reꝑiat᷑ in eis vſus liberilarbitrij. Patet ergo ꝙ patrini itap punlis reſpondẽtes nõ mentiũtur. nata Abſoluta eſt.qꝛ illud ſine quo res eẽ nõ poteſt. neceſſariũ dicit᷑. Sic baptiſmꝰ neceſſarius eſt ad ſalutẽ.quia ſine eo non eſt ſalus.niſi cũ neceſſitas excluderʒ ſacra Compendiũ theologie effectum. Quis autẽ dicat᷑ fictus/⁊ quis auſti.maxime tenent᷑ ad duo ſcilʒ monere nin fictus recipiat caracterẽ ⁊ qͥ nõ. Dic in ad virtutes, docere ſymbolũ. ⁊ oꝛoõnem cceſen cexffectu poſt Raymundũ in ſumma ꝙ ille dñicam. Dicit antẽ magiſter Albertus *R ſfictus qui ſe ſimulat velle ſuſciꝑe baptiſ/ patrini ad iſtã diligẽtiã obligant᷑ ſi tamẽ ſrch mũ/⁊ om̃ino ſuſciꝑe nõ intendit.nõ reci/ aliter nõ inſtruãtur ꝑuuli. SDʒ qꝛ ꝑentes n pit ſacramentũ nec rẽ ſacramẽti Sed qui ſunt cõiter in iſtis cira ꝑuulos diligẽtes erteriꝰ ſuſcipiẽs / ſe ſimulat interiꝰ? diſpo/⸗ Credo etiã/⁊ pater nr/cãtant᷑ in eccłia.et 7 . ſitũ cum nõ ſit vel qꝛ nõ credit.vel qꝛ in/ moꝛes pᷣdicant᷑ac in bonis oꝑibꝰ oſtẽdũ o deuotus.i. cũ ꝓpoſito peccãdi accedit vel tur.in mona ꝑte excuſant᷑ modo patrini. lreif contẽnit ſacramentũ id eſt nõ reueret/ille Secus aũt fuit in pmitiua ecckłia. qndo eei nõ ſuſcipit rẽ ſacramẽti.i.grãm.caracterẽ ꝑuuli inter infideles nutriebant᷑ Wan ſe m ſuſcipit. ¶ In ſcoo caſu ſcʒ de doꝛmiẽ q;ʒ patrini in ꝑſona ꝑuuloꝝ reſpondet.2 l tibo diſtinguit. Aut qꝛ ante doꝛmitõnem tm̃ valet cũ ipſi patrini dicunt credo.acſi (ſuügl habebãt voluntatẽ om̃ino cõtrariã ⁊ re· gꝑpuuli met dicerẽt. ſacr̃m fidei ꝑatus ſum or tas eoꝝ.ſed vigilãtes inſtiterint baptiſa/ ſe ð ri.tũc ſi timegt᷑ de ꝑiculo/pũt doꝛmiẽtes . E geraome nto co H baptiſari.¶ Idẽ dicendũ eſt de letargico firmatõnis ⁊ ptinetibus adiſm. ſas ⁊ de amentibj De amentibo tñ diſtinguut· Amateria autẽ ſacramenti cõ musi⸗ aliqui.Aut furia eſt ꝑpetua.aut non. Si , feffirmatõis videndũ ẽ pꝛio Vt Gmit ſicꝓ infantibus habẽdi ſunt.q etſi nũcq; liiſtud ſacrm ſit neceſſariũ ad ſa ſorm voluerint baptiſari.nũq; tamẽ etiã nolu·.llutẽ.Que ſit pꝛopa materia in im erint. qð ſufficit ad baptiſmalẽ caractere boc ſacram̃to Que ſit ꝓpꝛia foꝛma Quis . nmhͤſ impꝛimendũ. Si autẽ furia nõ eſt perpe miniſter. Quis eiꝰ effectus. Quales ad Aumnen tua.vtputa qñ aliquis incidit in furoꝛez confirmatõem accedere debẽt. Et an ali⸗/ lotn/ vł amẽetiã.tũc diſtinguẽdũ eſt.ſicut ſupꝛa quis poſſit ſeipſum repᷣſenitae. (ſetn diſtinctũ eſt de doꝛmientibo.¶ Ad illud ſe α iiAi gautẽquod querit de inuitis diſtinguẽdũ n! geramem cOοι niociſo⸗ eſt. q;ꝛ aut omino ua ſuerũt nolẽtes baprti firmatõnis ſit neceſſariũ ad ſalutem. mmögut ſari vt ꝓ poſſe ſuo reſiſterẽt ⁊ reſiſterẽt e,’ä neevaſtrmario ſir neceſſa Hultino vſu rõis.quod dicoꝓpter amẽtes.⁊ tales riia ad ſaluteʒ dubitari põt.Et tenptin nullo modo recipiũt ſacramentũ.nec vt videtł᷑ꝙ ſic loquendo etiã non ceſitate/ pꝛioꝛes ſunt rebaptiſandi. —„8 gquo ad eſſe bñ inſtitutũ.ſʒ quo (ggiscor C P 9 trims et ad ad eſſe neceſſariũmaxime cũ dicat Hngo WC Pererte er e de ſancto vict. Quid ꝓdeſt ſi ꝑ baptiſmũ quid tenentur. — a lapſu erigeris niſi etiã ꝑ ↄfumatoeʒ ad gumen Oſtremo de patrinis tangen / ſtangũ cõfirmeris E ao diel poren HS dum eſt qͥ ſint. ad quid tenẽétur vno modo loquẽdi ofirmatio neceſſaria ncineplonnonde .eſt. alio modo nõ. Heceſſitas enĩ duplex An excuſent᷑a mẽdacio 0 inuenit᷑quedã abſoluta.⁊ quedã cõditõ teneant᷑ inſtruere ꝑuulũ in fidecatholiia mentũ.Sic etiã penitentia neceſſaria eſt quod nõ poteſt infidelis ¶iẽ nec religi ad ſalutẽ poſt lapſum in moꝛtalẽ culpam cnmen Neare hrer uac binnlarttotg⸗ Et iſto modo cõfirmatio nõ eſt ad ſalutẽ nit generat᷑ talẽ generalẽ ↄparnitate ¶ neceſſaria. Alio modo dicit᷑ neceſſitas cõ ptiſtn quid autẽ patrini teneant᷑.ſcias ꝙ ſ̃ᷣm au itionata.i.Fm qͥd vt ſi homo nõ debeat umn — De ſacramento cõfirmatois 26 noſch DMZ ücnen, debilitari / neceſſe eſt bñ comedere Et iſto terioꝛ ⁊ exterioꝛ. indigemꝰ pꝛimo vt tol/ ſer n modo dici pᷣt ꝙ cõfirmatio / ad ſalutẽ eſt lat᷑ a nobis interioꝛ que eſt verecũdia no diohntſme neceſſaria.Nã ad hoc ꝙ debeat vita ſpiri xia/cõfitendi nomẽ xpᷣi.ꝗ tollit de iure in Gzandenn tualis ⁊ ſalus in baptiſmo adepta/robu/ cõſignatione ⁊ impᷣſſione crucis in fron/ lbodiceng ſte cõtra hoſtes ſpũales cuſtodiri/neceſſe te.in qua cõſcribũt vexillo ſummi ĩpato/ unalf⸗ habet hoc ſacramẽto ↄfirmari ⁊ cõfoꝛta / rnis in quo ipſe de hoſte triũphauit qoẽʒ sonbiofiͤſi ri. Datur eni hoc ſacramentũ ad robur. pudoꝛẽ debet euacuare.⁊ glam ſupindu/ noce dun, Vnge dicit hugo de ſancto victo. illð qð cere multifoꝛmẽ. Exemplũ depoꝛtantibꝰ Betkoi⸗ ſupꝛa allegatũ eſt. Quid pdeſt.⁊c. Nõ q inſignia regis in armis ſuis. Unde dicdtt eankſden ſine cõfirmatione nõ valeret baptiſmus paulꝰ ad gal.vlti. Oihi abſit gloꝛiari ni — ad ſalutẽ.qꝛ hoc falſum eſt. ſed qꝛ frequẽ ſi in cruce dñi noſtri ieſu xpᷣi.Ald abſolu/ mhhongen ter in pugna ſpũali / ex debiitate virtut tionẽ ergo huiꝰverecũdie/ fit in cõfirma/ — ſpüũalis/ accideret etiã facilitas cadeẽdi. et ꝛione/cõſignatio crucis in fronte. vbi lo⸗ ndci Ansſun pꝛoinde dãnatio. niſi eſſet confirmatio. cus eſt verecũdie.⁊ dicit᷑ cõſigno te ſigno —– SW Due ſit 20 Q gqucis ndigemetiã vt tollata nobis diſenſis U⸗ ue iit p- 0P2192 debilitas exterioꝛ.q̃ eſt flexibilitas ſeu in maͤlnti materia in ſacramento cõfirmationis ſtabilitas ad ſtandũ exteriꝰ in cõfeſſione Rcpammiin, lteria autẽ huius ſacramenti noĩs xpᷣi/coꝛã regibo⁊ pꝛincipibus mũdi ommnanm debita eſt criſma.qð ↄficitur ex Ad hoc fit cõfirmatio criſmate ſalutꝭ.qð ne 2 miſamnanch mus in criſmatis cõfectiõe/ liquoꝛi oliue ſcat in pugna.ita ipſa inũctio criſmatis cdöi cõmiſceri.⁊ põtificali bñdictiõe ſolet cõ/ robuſtos ⁊ intrepidos nos efficit ad reſi ſenackcaſ⸗ ſecrari. VUnde alið oleũ q; oleũ oliuaꝝ vt ſtendũ ↄtra pꝛincipes huiꝰ mũdi.hoc eſt Epropamarut cõiter dicit᷑ vel oleũ ⁊ balſamũ nõ cõſecra ↄtra pctã ⁊ ↄtra pꝛincipes tenebꝛaꝝ. hoc Ppruſonull⸗ ta/nõ ſunt. nec eſſe pñt materia huius ſa eſt cõna demones. Etad iſtud robun cõ/ ms Ouules cramẽti. Ree eſt ſimile de baptiſmo. in ferendũ dicit. Cõfirmo te criſmate ſalut Nehi: Et andl quo in neceſſitate põt eſſe materia aqnõ Et notandũ ꝙ q;uis nulla foꝛma ver/ Dü cõſecrata.qꝛ baptiſmn ſacrm eſt neceſſita boꝝ legat᷑ quibs cõfirmabãt apli. ĩmo vt 7,7 tis.⁊ iõ in neceſſitate/ſine moꝛa bñdictio videt᷑ Actu.viij.tm̃ vſi ſunt ꝓ cõfirmatõe ntu c/ nis.cũ foꝛma eccłiaſtica baptiſat᷑. Cõfii impoſitõne manuũ.tñ credũt maioꝛes/⸗ l⸗ matõ autẽ nõ eſt ſacẽm neceſſitatis.eo eos nũq; ſine verbis nec ſi ine materia cri/ mnoſt nereſi multi nõ cõ firmati ſaluant᷑ dũmodo con ſmatis.determĩata/ofirmaſſe e. Cui? argu binnpr⸗E tempt ſacri nõ interueniat Jõ etia in ne mentu eſt qy in lib. de eccliaſt. hierarchia octi non ceſſitate/ oleo nõ conſecrato/ non poteſt beati dionyſij . qui cũ lis fuit/ habetur nene an quis confirmari. expᷣſſum capitulũ de ꝑficiẽdis ⁊ in tẽplo inſtiuum dn ſit f. 1 ſ Sffferedis. vbi loqtur de ſanctificatõe cri/ analhin lit foꝛma immnig ſmas (Put bic multa queri? filr ſolui ſn confirmatõnis. b vt ſupꝛa q̃ſitũ eſt ĩ tractatu de baptimmo. üm MDꝛma eni verboꝝ quib vtun e ſi 1 ſt * nanunn tur ep̃i duplex e Rom qſdaʒ Zuis it mmiter nnofut ẽ talis eſt. Signo te ſigno cruc ſacramenti confirmatonis. iusen uli ⁊cõfirmo te criſmate ſalutistin St autẽ miniſter in hoc ſacco 1 gucdi oit nVgoymine patris.⁊c. Scðm alios talis eſt VſDolus epᷣs.cuius ratõ aſſignat᷑ ſnequoſtoee Firmo teſigno crucis ⁊ criſmate ſalutis ANam rẽ aliquã ſtatuere vel fa/ Sbuytſin in noie patris.⁊c̃. Sed pꝛimꝰ modus geᷣ cere minoꝝ eſt. ſed facta confir guuſneconon neralioꝛ eſt. eo ꝙ generaliꝰ dicant᷑ pꝛioꝛa mareeſt maioꝝ.Et ita baptiſare / oim ſa⸗ zanuumgſun verba in ↄſecratione ¶ Et nota cũ hoc ſa cerdotũ minoꝝ eſt. cõfirmare vero pꝰ ba tunaeſani cramentũ oꝛdinatũ ſit cõtra debilitat? er ptiſmũ/maioꝛũ eſt ſcilz eboꝝ: Inſupꝑ res noriltulpnn foymite ſurgentẽ. q̃ᷓ nõ tota purgat᷑ in ba huiꝰ ſacramẽti/ſ puͦſſanct? eſt. vel grã ei?/ Zeſt adſili. ptiſmo.ſed remanet debilitas ad exerciti collata ad robur cõtra debilitatẽꝛ timidi etnacſi um. ⁊ ſit duplex debilitas in nobis ſcʒ in tatẽ ex fomite pcedentẽ. et iõ Inenite honon oleo oliuaꝝ.⁊ balſamo.ꝑ con/ ſecrationẽ ⁊ ſctificatõem põti/ ¶ Rabanus de naturis reꝝ Balſa / deſignat ipſa inũctio.vt ſicut inũctio per ſubintratõnẽ in ſubſtantiã coꝛꝑis mini ſtrat ei fomentũ hũoꝛis/ ne deſiccet᷑ ⁊ rige Compendiũ theologie quo ad ſignũ ſacram̃tale ab eo qui pleni/ tudinẽ ptãtis ⁊ vigoꝛis habet deſcendat ¶ Si autẽ obijcias.ſi ſolus eps hoc face re poteſt. aut ergo hoc habet ex oꝛdie aut er iuriſdictõe Si exoꝛdine ergo hoceti/ am poterit ſimplex ſacerdos.quia epiſco pus nullũ habet oꝛdinẽ quẽ non habeat ſacerdos ad minꝰᷣm eos qui epatum nõ ponũt eſſe oꝛdinẽ Gi autẽ epᷣs hoc habʒ er iuriſdictõe/ſequit᷑ ꝙ electus cõfirmat? ⸗ gnte cõſecratiõem oimodã habet iuriſdi /- ctõem. ¶ Lu dic ꝙ hoc ſcz ꝙ ſol?eßs po/ teſt ↄfirmare nec ex oꝛdie tm̃ nec ex iuriſ-/ dictõe tm̃ habet.ſed ex vtroq; ſimul Vñ hoc annexũ eſt officio epᷣali/ ſicut cõſecra tio eccłiaꝝ ⁊ oꝛdingtio clericoꝝ.⁊ velatõ virginũ ⁊ hmõi (Sed qd ſi aliqs ehus cõfirmet criſmate/ nondũ baptiſatũ ſiue nondũ xpᷣianum.⁊ fiant om̃ia que exigũ tur ad collatõem huiꝰ ſacramẽti.nunqd ſacramentũ tale eſt iſti nõ baptiſato colla tum: Dicũt fere om̃es p nõ. eo ꝙ bapti/ ſmus ſit ianua ⁊ fundamẽtũ om̃iũ ſacra/ mentoꝝ. Et ſic vbi nõ niſi ꝑ baptiſmum põt ad alia ſacraméeéta iter haberi.ſic nec dQà alia ſacramenta poteſt ſine baptiſmo ſupedificari. Sunt alij qui videntur mo/ Contrario ſentire. äl camenti confirmatioiis. Eniq; effectus huiꝰ ſacramẽti ſupꝛa dicta in ꝑte ptʒ.Scom eni Rabanũ effectus huiꝰ ſacr̃i elſt roboꝛatio ꝑ ſpm̃ſctm̃.vt ſcʒ intrepide pᷣdicet aliquis qð ipſe accepit. Et dicit magiſter in.iiij.ſentẽtiaꝝ ꝙ effe/ ctus eiꝰeſt donatio ſpũſſcti ad robur ſcilʒ coõtra debilitatẽ vel inſtabilitatẽ a fomite pꝓcedẽtẽ ¶ Si quis autẽ obuiauerit dicẽs wꝓidẽ eſt effectus euchariſtie. ſcʒ roboꝛa/ tio ſpũſſcti.qꝛ panis coꝛ hoĩs ↄfirmet.et ita ſuꝑfluit iſtud vel ilud ſacramentũ Dic ꝙ vario mõ eſt robur ⁊ effectus iſtiꝰ ⁊ illlius ſacr̃i.qꝛ effectus cõfirmatiõis eſt per ſe.effectus vero euchariſtie per accñs UVel dic quo ad duo tenemur ſcilʒ ad cre/ dendũ articulos fidei firmit᷑. ⁊ cõfitendũ exterius audaciter.iuxta illud ad Rho.x. Coꝛde credit᷑ ad iuſticiã.oꝛe autẽ ↄfeſſio fit ad ſalute. Et ideo duplici indigemro boꝛatõe. Una que intꝰ nutriat nos ⁊ cõ/ firmet ad credendũ· ⁊ eſt panis vite qͥ coꝛ tecoſte homis cõfirmat. Et alia q̃ cõfoꝛtet ⁊ con firmet nos ad audacius cõfitendũ nomẽ xpᷣi exterius.⁊ hec eſtõfirmatio. Vñ q̃n/ tum ad hũc reſpectũ recte recipit᷑ euchari ſtia interius ⁊ cõfirmatio exterius. De qualitate acce⸗ dentiũ ad ſacramentũ confirmatõnis. E dualitate accedentiũ querit᷑ pꝛimo q etate accedere debent. Itẽ an ileiuni vel pꝛanſi.qꝛ de cõſe.di. v.ðꝛ vt ieiuni veniant cere.vt mundi/donũ ſpũſſcti/ valeãt acci pere. ¶ Ded dic ꝙ vtriuſq; etatis hoies ſcilʒ puerilis ⁊ iuuenilis ſimul accedere pñt.Et melius ac ſecuriꝰ eſt/ꝙ pueri con firment᷑ qꝛ q;uis etas ĩmatura/ tentatio/ nes et foꝛtes motus cõcupiſcẽtie nõ ſen/ tiat/pꝛepant᷑tñ ad pugnã ſpũalem cũ tẽ/ pus tetationis aduenerit.⁊ bonũ ac ſecu rum eſt/ſempꝑ paratũ eſſe.Decretũ autem illud allegatũ/de adultis loqͥtur. qui tenẽ tur ad illa que tangit pꝛopter ſacameti reuerentiã decetvt ie iunus recipiat ⁊ a ieiuno cõferat᷑.ſi tamẽ aliter pꝛopt raritatẽ ⁊ carentiã epᷣoꝛũ fiat non nocet. melieſt eni etiã poſt pꝛandiũ cõfirmari dũ poteſt haberi epᷣs.q; ipſo re cedente ſacramẽti pati dilatõem. ¶ Sed nunqd aliqͥs ad hoc ſacrẽ̃m ſuſcipiẽdum poſſet ſeipᷣm pñtare epo:Dicit᷑ non.qꝛ cõfirmandus debet ſigniſicari ſeu pñtari tanq; nõ habẽes pꝛopꝛiã virtutẽ ad ſtãdũ ſed indigẽs vt ab alio ſtatuat᷑ ſeu ſtabilia tur. ⁊ ideo ab alio eſt pntandus ¶ In fi⸗ ne nota ꝙ cõfirmatus ſᷣm moꝛẽ cõmunẽ ſe debet ꝑ ſeptẽ dies obſeruare a lotione capitis ⁊ frõtis. ꝓpter inunctõem criſma/ tis ⁊ dignitatẽ hui ſacramẽti Inſuperyt dicit hugo de ſancto vict. tato tepe debet cõſirmatus vnctõem cõſeruare in capite vt ſcʒ caput nõ lauet.quãaãto aduẽtus ſpi/ rituſſancti celebꝛat᷑hoc eſt diebꝰ ſeptem. vt aduentũ ſpirituſſancti ad ſe totidẽ die bus agat quot agit vniuerſal eccleſia ad uentũ ſpirituſſancti ſuꝑ aplos ſcʒ in pen mati ex criſmate vt ſupꝛa tactũ eſt.ſancti/ fico Res vero ſacramẽti eſt ipſa gratie ſpi ittualis datio ad robur. contra debilitatẽ pfecte etatis ⁊ moneant᷑ ↄfeſſionẽ pus fa d aliud dicitur oſte ¶ Quid autẽ ſit hic res? qͥd ſacra mentũ: Dic ꝙ ſacramentũ eſt ipſa cõſig⸗ natio que ꝑ manus epi fit in fronte cõfir/ int chort lse nneoſt Aecnn pec ecot 4 & vna lanta fuerit. ſuſpen nnor illavin lensat intniſſn la veno: decegnno kaſente mopeſn petpe mabuc⸗ lübomis lopmane ntmebr cbos cot NN tabeisit Gnme morime 1/ mnur tentmto, nſine iſe⸗ nihülnai⸗ itebonuct — den guiten⸗ AMüuddame wnäddi non ium amnihitr iipotnnui baniczsih ndilnin G cn iichitun 1o Datgnang Sicniiupim Linmmei, ili munin ,unla Gndis i, nmori cömune ſnune lorote uncöenind mit ſcnt tün tihent ſnurncn nimne cctnt en⸗ cissſenncide iuatſlacc wapbs 4 ſpen tbcro⸗ gnic hiſil iſrinfnttof nriclnn⸗ nckhnlit conmndhi n cupet ꝑ eſun De ſacramento euchariſtie ſeu inſtabilitatẽ er fomite pꝛocedentẽ. De ſacramento en chariſtie/ ꝑtinentibus ad ibßm. oꝛpoꝛe xp̃i ſeu de euchariſtia. AUbi pꝛimo tãgẽdum venit tẽ in eo ſit pꝛeciſa foꝛma verboꝝ. Quis eiꝰ effectus. Deinde tangũtur aliqua de vo coꝛpe chꝛiſti. De conditõne recipientiũ. Deconditõne miniſtri. tutonis ſacramenti euchariſtte. Oc ſacramentũ vt plures vo/ gatõis plenã efficaciã a tẽꝑe il lo vſq; nũc.quantã modo hñt (¶ Alij vo/⸗ lunt ꝙ tüc foꝛma verboꝝ perfecte tradita fuerit.ſed ꝙ virtus verboꝝ vſq; ad paſca ſuſpenſa eſt. VUnde ſ̃m eos nõ potuit coꝛ pus xpᷣi confici in illo triduo eo ꝙ verba illa virtutẽ ſuã ex paſſione.ſepultura.la/ teris aptione.⁊ reſurrectõne chꝛiſti/ↄtra xerũt.que om̃ig xepñtant᷑ per ſignacula q̃ in mi nie Sai credo ꝙ; pꝛioꝛ ſenten tia verioꝛ ſit Alioquin ſi xpᷣsvlterius per decẽ annos poſt cenã illã vixiſſet/nõ con feciſſent apoſtoli virtute illoꝝ verboꝛum quod no ceputat᷑ verum Sſignãt᷑ hic plures vtilitates. opeꝛima ⁊ pꝛicipalis.vt ſicut ho mo ꝑ eſum ligni vetiti ꝑdidit vitã. ita re/ lignivite Scda cauſa pxi ma huiceſt.vt hic ſcʒ ſit alid nutrimen/ tũ homĩs ſpũale.ſᷣm illõ pſal.panẽ ange/ loꝝ manducauit homo ¶ Tertia vt vni ant᷑ mẽbꝛa coꝛꝑis xpᷣi ſuo capiti.Hic enĩ cibus conuertit cibantẽ in ſe vnit q; ſibi mẽbꝛa cibatia Vnde aug.in libꝛo cõſfeſſi onũ loquẽs ſub nomie xpᷣi. Non me mu/ tabis in te ſicut cibũ carnis tue ſʒ tu mu/ uarta cauſa eſt. vt au geat᷑ meritũ fidei que in hoc ſacramento maxime meret᷑.quã cauſaʒ tãgit magiſter in.iiij.ſentẽtiaꝝ di.xij. ¶ Quinta eſt ſub/⸗ git Chꝛyſoſt. ſuꝑ ioh. tio charitatis que huius ſacramẽti ſum/ ptione auget᷑.eo ꝙ ſit ſacramentũ amor· eptima diminutö⸗ venialiũ ſicut infra tangee. 1 rtio loco ſe offert tractatꝰ de pus inſtitutõis eius.Que vti/ litas eius. In qua materia celebꝛet᷑. QOue lunt/in die cene plene inſtitu/ tũ fuit/⁊ habuerũt verba conſe que cauſe ſunt quare inſtitutũ ——— hic recipimus ſemetipᷣm.quã cauſam tã/ exta eſt dilata vt dicit hilarius. Alteria huius ſacrameti / no eſt res vna ſed triplerx. ſcilʒ panis triticeus.⁊ vinũ aqua mixtu.qͥ dño offerunt᷑ panis tm vinũ aqua per mixtũ.in ſacrificiũ offerant᷑ AUñ qᷓ;uis nõ legat᷑in euangelioeſtimat᷑ mñ aqua ſimul cũ vino in calice dñi fuiſſe. Un damaſc. Capiens calicẽ ex vino ⁊ aqua/i/ tradidit eis dicẽs.bibite ex hoc om̃es Itẽ de cõſe/ cra. diſ. ij. Adño admoniti et inſtructi ſumꝰ.vt calicẽ dñi cũ aqua mixtũ/ſᷣm ꝙ; z hic plura ſci dñs obtulit /offeramꝰ . re opoꝛtet.An.ſ.pꝛimo deficiente aliquo iſtoꝝ/conficiat᷑. Itẽ an poſſit ↄfici de pa ne ſiliginoſo? Itẽ an de aʒimo tm̃.vel de aliquo modo fermẽtato? Itẽ an ↄfici po terit ſivinũ tam modicũ fuerit.vt om̃ino ſit ab aqua abſoꝛptũ. Itẽ an ſine aq̃ poſ/ ſit quis cõficicere.Et quantũ de aqua in calice fit apponẽdũ. Itẽ an panis trãſeat in carnẽ ⁊ ſanguinẽ ⁊ aiam ⁊ deitatẽ.⁊ ſi/ milit᷑ vinũ in hec etiã om̃ia. Itẽ an aqua trãſeat tm̃ in ſanguinẽ.vel pꝛio trãſeat in vinũ ⁊ deinde illudvinũ in ſanguine Itẽ an in alio liquoꝛe liceret hoc ſacramentũ celebꝛare ¶Rñſiones ¶ d pꝛimũ dicit ſm opinionẽ eoꝝ qui ditũt ꝙ in vltimo inſtãti ꝓlatiõis pꝛĩe clauſule ſcilʒ hoc eſt coꝛpus meũ fit trãſſubſtãtiatio panis in carnẽ xpᷣi.⁊ eſt ibi xpᷣs ꝑfectus ſub ſpecie panis. Deinde ꝓlatis verbis ſuꝑ vinum fit ibi ſanguis xpᷣi ꝑ conuerſio nẽ.⁊ eſt ibi totus xpᷣs. Scoʒ hãc inq; opinionẽ que ꝓbabilioꝛ apud multos habet᷑ dicẽdum eſt ꝙ anteq; aliqͥd dicat᷑ſuꝑvinũ.eſt facta panis trãſſubſtãtiatio in coꝛpus chꝛiſti. Alioquin deciperet᷑ eccłia adoꝛãdo illam hoſtiam in eleuatõne. VUnde q;uis vinũ deeſſet / facta tamẽ eẽt illa traſſi/ nblicia bus xps / ea in carnem ſangui guertendo/cõtulit vim talem vt eſſent materia huius ſacramẽti Vñ alexã der papa de ↄſecra.di.ij. In ſacramento/ rũ oblatõnib que inter miſſaꝝ ſolemnia 26 leuatio ſpei.vt recipiamꝰin celo ſua. que panis in coꝛpus chꝛiſti. Eadem ratione dicunt ꝙ dictis verbis ſuꝑ vinũ etiã ab/ ſente pane/fieret ſanguis chꝛiſti/⁊ totus chꝛiſtus eſſet ſub ſpecie vini. Peccaret ta men moꝛtaliter / qui ſciẽter pᷣtermiſſo al/ tero/cõſecraret.niſi foꝛte ab infidelibus⸗ temꝑe conſecratõnis impediret᷑. Suau/ tem alias.⁊ aliter deſectum alicuiꝰ pꝛedi/ ctoꝛũ:miſſa iã incepta depꝛehẽderet nõ deberet conſecrare· niſi ante ꝓlatõem ver boꝛũ conſecratõnis/ poſſet defectũ caute ſupplere. Si autẽ pane conſecrato/vi ab infidelibus aut alijs/vel infirmitate. vi/ nũ conſecrare impeduret᷑/tũc vnus alius ſacerdos/ad verba ſequẽtia deberet inci/ pere ſcilʒ ad ea que ꝑtinẽt ad conſecratõ/ nem ſanguinis:⁊ ꝑficere. Si vero tãtum deeſſet aqua/ dicitur ꝙ; omittẽs grauiter peccaret ⁊ grauiſſime ſi ſciẽter cõſecraret. conficeret tamẽ. Quãuis enĩ aqua ſit de neceſſitate ſacramenti:nõ tamen adeo eſt de neceſſitate/quin tũc ſine ea fieret ſacra mentũ in ſpecie vini.Cuiꝰ ratõ ex hocha bet᷑. quia ſi aqua vino admiſceat᷑ad hoc ꝙ inde cõficiatur opoꝛtet ita modicã eſſe vt abſoꝛ beat᷑aqua a vino vt totũ ſit vinũ ⁊ tunc indecõficitur. vnde pᷣus trãſit aq̃ᷓ in vinum q; inde cõficiat᷑ Quare ergo ex hoc vino non cõmixto ſicut ex illo mixto cum eiuſdẽ ſpeciei ſint/ confici nõ poſſit non video. Verũtamen decretũ quoddã de conſecra.diſtin.ij.videt᷑ velle cõtrariũ. vbi apparatus dicit/ ꝙ ̃m aliquoꝝ opi/ nionẽ/in pꝛedicto caſu nõ fit conſecratio ¶ In ſecundo caſu.vtꝝ ſcilicʒ de pane ſi liginoſo poſſit confici.dicit᷑ꝙ non. Si/ cut enĩ non poteſt baptiſari niſi in aqua. immo merſione facta in vino ceteris etiã omibus alijs rite ſeruatis.nõ eſt baptiſa tum. Sic pꝛopter inſtitutõem pꝛimariã huius ſacram̃ti / que ſtatuit fieri in pane triticeo/nõ poteſt cõfici de pane alio Sʒ quid ſi tritico fuerit ſiligo admixta. Dic ꝓdumodo maioꝛ ꝑs ſit frumentũ / ſuffi/ cit.Et dico maioꝛẽ ꝑtem in quantitate et virtute. vt ſcilicʒ a frumẽto abſoꝛbeatur quicqͥd eſt ibi de nõ frumento.alioquin nõ eſſet panis triticeus.⁊ ꝑinde in eo cõ/ fici non poſſet.¶ In tertio caſu quando ſcilʒ conficit᷑ de pane fermẽtato ſicut con ficiũt greci.dicunt fere om̃es/ ꝙ non ſine graui peccato ↄficit᷑de fermentato Quia tamen fermẽti admixtio/ſpeciem⁊ virtu/ tem fermenti ſiue panis triticei non de/ ſtruit/dicunt ꝙ ſi conficit de fermentato/ ; cõſecratum eſt.Et ponunt exẽplum de baptiſmo.qui debet fieri in pura aqua.et tamen ᷣm eos ſi aliqͥd de alio liquoꝛead/ miſceat/quod poſſit ab aqua om̃ino ab/ ſoꝛberi. ⁊ ita aliquis baptiſatus fuerit.q; vere baptiſatus eſt.eo ꝙ adhuc remaneat aqua in ſpecie ⁊ virtute ſua. Secundum tamen Huguelinũ in apparatu ſuo.qui de fermentato conficit nihil agit. Pꝛioꝛ tamẽ opinio eſt pꝛobabilioꝛ. ¶ In quar to caſu dicita magnis.ꝙ exquo tam mo/ dicum apponitur de vino/ vt om̃ino ab aqua abſoꝛbeat᷑ cum aqua tũc magis co/ loꝛata dici debeat ⁊ ſit q; vinum/et de aq̃ᷓ confici non poſſit/ꝑ conſequẽs nec de ta li mixtura confici poterit. VUnde ſᷣm iſto/ rum opinionẽ/illi nõ conficiũt qui pan/ num lineũ in vino intinctum/pertotum annũ cõſeruant:⁊ in temꝑe ſacnficij/ par ticulam eius in aqua calicis abluũt.vt le gitur de conſecra.diſtinct.ſecũda.ca.Cũ omne.Opinio quoꝛundã decretiſtarum tenet cõtrarium ſcilʒ ꝙ conficiat᷑ cum vi/ no ab aqua abſoꝛpto. ſicut recitat magi/ ſter Gał in ſumma. ¶ Quoad quintum vero /ſcilʒ an ſine aqua poſſit confici.et quãtum ſit apponendũ de aqua patet ꝑ antedicta reſpõdendo ad pꝛimum / et ad hoc pꝛecedens.ſcilicʒ ꝙ tam modicũ vta vino abſoꝛberi poſſit. ¶ Ad ſextum autẽ in quo querit᷑ an panis trãſeat in carnem ſanguinẽ.animã.et deitatem.⁊ ſimiliter vinum.Dicẽdũ ꝙ totus chꝛiſtus eſt ſub vtraq; ſpecie.ſed tamen tantũ panis trã/ ſit in carnem chꝛiſti ⁊ vinũ in ſanguinem Sed quia totus chꝛiſtus inſeꝑabilis eſt ideo ſub ſpecie panis eſt caro ꝑ conuerſi/ onem et tranſſubſtãtiatõem.⁊ ſanguis et anima ⁊ deitas ꝑ cõcomitãtiam.eo ꝙ ca⸗ ro eius ſine ſanguine anima ⁊ deitate nũ q; ſit.virtute enim verboꝝ eſt pꝛincipali ter ibi caro ⁊ conſequẽter cetera om̃ia xpᷣi Vndechꝛiſtus totus eſt ibi verboꝛũ vir tute.ſed tamen caro pꝛincipaliter ⁊ cetera conſequẽter.Et ſub ſpecie vini tãtum eſt ſanguis chꝛiſti ꝑ conuerſionẽ ⁊ tranſſub ſtantiatõem:reliqua autẽ chꝛiſti om̃ia ꝑ cõcomitantiam. ſeptimũvero quo querit᷑ an aqua tranſeat in ſanguinem y- tantum in vinũ,dupliciter reſpondet᷑ ſᷣm duplicem opinionẽ. Ponit enim quedã 4 niti Cndun diſtich⸗ tinn unaku gin⸗ trunu votb o inmmedt Ohorpt hoonn nüͤſch ſercoßf faho aun nung A nundi hotett hone Man⸗ Pe⸗ fien let/. on. dao⸗ Untout bopee on de ntaro/ lunde gaer regc, mnogb⸗ ent lanent ndum . qui oe quar mo,/ oab co/ deaq RNen WN pan, gtofum ſci per ütytle 1a Marom koned unmag; uintum vnta.et patere Aad lcta umaut rnem ſimiliter seſtſud danis ti⸗ ngoinen godliss e Rconeſd tſanguisc. mcoga/ 1deingend ninui omucn gboꝛu vir terceera itimmcſt imunſin ſſtiomia füveroque oncei,n, gingni R De ſacramẽto euchariſtie. opinio ꝙ aqua non tranſeat in ſanguinẽ chꝛiſti verum.ſed tantũ eſt ibi ad ſignifi/ candum populũ ſᷣm ꝙ dicit᷑ de conſecra. diſti.ij. ca. Cum om̃e. Cum in calice chꝛi ſti aqun vino miſcet᷑chꝛiſto populus ad unat id eſt adunari ſignaturllia opinio cui magis credere poſſum/ponit ꝙ aqua tranſit in ſanguinẽ.ſed hoc cum pus eſta vino abſoꝛpta ⁊ ita verum eſt quodãmo/ do ꝙ aqua nõ tranſit in ſanguinẽ ſcilicet immediate.quia nõ tranſit niſi pꝛius ſit abſoꝛpta a vino ⁊ quaſi facta vinũi. et ſic nõ contradicit pꝛioꝛi opinioni ¶Ad vl/ tümũ ſcilicʒ an de aliquo alio liquoꝛe lice ret conficere. Dic ꝙ nõ.Sed nũquid con fici poſſit in agreſta: Item nũquid de ace to: Ad pꝛimũ iſtoꝛum dic ꝙ nõ.niſi tũc cum viſibiliter in ipſo aſpectu inceꝑit vi num apparere.⁊ guſtus iudicet vinũ eſſe vel vini ſapoꝛem habere.Ad ſecũduʒ iſto rum dicẽdum. ꝙ ſi acetũ fuit de vino.tũc poteſt de eo confici.aliter nõ.quibus ego non credo.eo ꝙ (vt vult philoſophus in metaphiſica ſua)acetũ non eſt vinũ.neqʒ poteſt fieri vinũ.⁊ ideo de aceto nõ poteſt fieri confectõ.ſed de vino acido poteſt.li/ cet nõ ſit tutum de vino acido cõficere p/ pter reuerentiã ſacramẽti.Et ita ſentiunt doctoꝛes theologi. pꝛioꝛi vero conſenti/ unt quidam decretiſte. Due ſit foꝛma pver boꝝ pꝛeciſa in ſacramẽto euchariſtie. Duga autem verboꝝ que pti/ nent ad conſecratõnem heceſt. Hoc eſt coꝛpus meum.⁊ nihil aompmplius. vt volũt fere omnes. N enim additur. Accipite ⁊ comedite ad vſum ꝑtinet ſacramẽti ⁊ nõ ad cõfectõem ⁊ ideo non dicit᷑ eſſe de foꝛma.Hec etiam eſt foꝛma verboꝝ in conſecratõne ſangui nis. Hiceſt calix ſanguinis mei.nouiet eterni teſtam̃ti.myſteriũ fidei.qui pꝛo vo bis et pꝛo multis effundet᷑ in remiſſionẽ peccatoꝛũ. Ande q;uis nõ legant᷑ omnia verba hec ſeriatim in euãgelio credẽdum tamẽ eſt ꝙ illa habeat eccłia ex ſpeciali tra ditione domini.Qðõ patet ex verbis apo/ ſtoli pꝛime ad coꝛin.xi.capᷣ.Ego enĩ acce pi a dño quod ⁊ tradidi vobis qꝛ dñs ⁊c̃. Et quia foꝛma verboꝛũ illoꝛum/vehemẽ ter impꝛeſſa fuit coꝛdibus diſcipuloꝛũ/⁊ in quotidiano vſu / ideo non eſt adeo dili genter ab apoſtolis ſcriptum / ſicut fuita chꝛiſto factum ⁊ dictum.vt videt᷑ velle da maſcenus. ¶ Ded tunc queres an ſolis his verbis poſſit nunc confici.non addi/ tis oꝛatiõibus pꝛecedẽtibꝰ? Item an im mutata in aliquo iſta foꝛma poſſit ꝰbis illis confici coꝛpus chꝛiſti. vtpote ſi ad,/ deret᷑ aliquid vel minueret᷑.vel mutaret᷑. vel coꝛruptiue pꝛonũciaretur: ¶ Ad pꝛi/ mũ dicitur ſ̃ᷣm multos ⁊ magnos/ꝙ poſ/ ſit confici ſolis illis verbis dñi pꝛolatis a ſacerdote.tamen ⁊ cũ apparatu cõueni/ ente.ſᷣm conſtitutõem apoſtoloꝝ ⁊ eccle/ ſie. Lum his ſolis verbis in pꝛimaria in/ ſtitutõne.facta benedictõne hoc ſacramẽ tum cõplete conſecratũ ſit.Quod confir/ mare videt᷑ ſententia alberti in ſuo lib de ſacramentis qui ait. Quomodo poteſt qͥ panis eſt/ coꝛpus chꝛiſti eſſe. Confectide quidẽ verbis⁊ ſermonibus dñi Jeſu. Nlãa per om̃ia alia que dicũtur/laus deo defer tur. Verũtamen grauiſſime peccaret qui galiter faceret. etiã in quacũq; neceſſitate. hoc eſt qui verba pꝛecedẽtia ſciẽteromit/ teret. Eo ꝙ hocſacramentũ nõ eſt ſimpli cis neceſſitatis.vnde ſic nõ poſſʒ eum ne ceſſitas excuſare.Alij eſtimant ꝙ ſine pꝛe cedẽtibꝰque dicũtur in ſecreto miſſe/non. fieret confectõ. Et hoc pꝛopter ſtatutum eccleſt Heimi tamen videt᷑ aliquibꝰve/ rius. ¶ In ſecũdo caſu ſupꝛa poſuo pꝛĩ/ cipali diſtinguit᷑.qꝛ in tali trãſmutatõne vel coꝛruptone verboꝝ / aut intendit᷑ he/ reſis aut non. Si ſic/creditur ꝙ illis ver/ bis nõ cõficiaturvt ſuꝑius eſt dictũ in cõ ſimilide baptiſmo.Si autẽ nõ intẽditur hereſis.adhuc diſtinguitur.qꝛ ant tali ſa cta mutatõe ſeu coꝛruptõe vel additõne⸗ ſtat adhuc ſufficiẽter ſenſus verboꝝ. aut nõ: Si nõ ſtat. crediturꝙ nõ cõficitur. vt ſi dicatur. Hõ eſt hoccoꝛpꝰmeũ. vel hᷣ eſt coꝛpꝰmeũ ſcʒ thome vel hmõi.Sraũt ſenſus v̈boꝝ ſtat. creditur ꝙ ꝓlatis vbis — — qᷓ̃cũq; etiã trãſpoſitõe vel coꝛruptõe/ etiã in quocunq; vulgari fiat/ coficitur ſacrm qm ( vt dicit huguelinꝰ)nõ multũ curan/ dũ eſt de mõ ſᷣmonis/dumõ res ĩtegra ſit Aliq vidẽtur oppoſitũ ſentire.q̊s tm̃ vi/ detmouere ſtatutũ eccłie.ꝙ nec addendo vel minuẽdo nectrãſponẽdo ꝑmittũt ir/⸗ (lſacramenti euchariſtie. ritare. Duis ſit effectus 9 Compendiũ theologie Frectus autẽ huiꝰſacr̃i ponit᷑ duplex m magiſtrũ in ſenten/ cilicz charitatis augmentũ. et infirmitatis hoc eſt venialis peccati di/ minutionẽ. Poſſunt ⁊ alij aſſignari huiꝰ ſacram̃ti effectus iuxta eius ſupꝛa tactas ⁊ declaratas vtilitates. Hos autẽ effectꝰ ſeu vtilitates/ibi recitat.qꝛ iſti ſunt nota bilioꝛes.¶ Ded exquo ponit᷑ valet ad diminutõnẽ venigliũ Queres an e ſum ptio/in aliquo caſu deleat om̃ia venialia Itẽ an in aliquo caſu valeat ad deletiõeʒ peccati moꝛtalis. Itẽ an ſi geleat veniale deleat ei debitas penas: cit᷑ ſm illos qui dicũt. Sine veniali non poſſit hic quis viuere.ꝙ nũq; delet om̃e veniale quin aliqͥd relinquat Sempꝑ enĩ relinquit᷑ in aima minoꝛ amoꝛ dei q; eſſe debeat. Eo ꝙ in via ᷣm Auguſti. nõ im/ pleat᷑ex toto hoc pꝛeceptũ.Diliges dñm deum tuũ ex toto coꝛde tuo ⁊c̃.Et minoꝛ amoꝛ dei/eſt peccatũ veniale ̃m auguſti. S ſcðm ſcilicʒ an deleat moꝛtale pec/ catũ.dicit᷑ p nõ.qꝛ iſtud ſacramentũ non oꝛdinat᷑ còtra moꝛtale peccatũ. Cum enĩi triplex ſit culpa.ſcʒ oꝛiginalis cõtra quã ſpecialr baptiſmus oꝛdinat᷑ ⁊ actualis.q̃ duplexeſt. ſcʒ moꝛtalis cõtra quã ſpecia/ liter oꝛdinat᷑ pen itentia.⁊ venialis cõtra quã oꝛdinat᷑ euchariſtia. Patet ꝙ de ſe tã tum veniale delet ¶ Ad tertiũ dicit ꝙ de/ let veniale.⁊ penã el debitã.hoc tñ intelli ge ſᷣm magis ⁊ minꝰ.ſᷣm ſcʒ ꝙ magis aut minus afficit conficiẽs vel recipłs hoc ſacramentũ ad moꝛtẽt ad paſſionem chꝛi ſti. que in ipt repꝛeſe entãatur. s ꝛpoꝛe chꝛiſt .. S&- “ +i& ipſo coꝛꝑechꝛiſti. Pꝛimo ſcilʒ ſR qualit poſt fractõem factam in ſeciein panis/ totus chꝛiſtus ſit ſub qualibet ꝑticula.qui pꝛius totus fuit ſub tota hoſtia Item an coꝛpchꝛiſti em intret. etſi ſic/qᷓ;diu ibi exiſtat: intelligendũ autẽ qualit᷑ totꝰ chꝛi/ ſtus eſt ſub qualibet ꝑte hoſtie qui pꝛius fuit totus ſub tota hoſtia.datur aliquale exemplüũ de ſpeculo. In ſpeculo enĩ inte/ gro/apparet vnica imago ſcʒ inſpiciẽtis. tijs Scom ipᷣm enĩ duo efficit d pꝛimũ di- ius euchariſtie ſacramento P Icbꝛeuiter tangunt᷑ aliqua de ſi tamẽ ſit ſolus vnusinſpiciẽs. fracto au tem ſpeculo.in qualibet ꝑte fractõnis/ea dem apparebit imago. ſi tamẽ inſpiciẽs eaſdem ꝑticulas inſpiciat. Ita xpᷣs qͥ eſt imago dei patris / ſub hoſtia integra totꝰ eſt. ⁊ poſt fractionẽ hoſtie/imago eadem/ la remanet. ¶ Ad ſcoõm ſcilicʒ vtꝝ in ven trem vadat. Dicit᷑ᷣm quoſdã ꝙ dum eſt in oꝛe adhuc pꝛeſens eſt ſub illis ſpecieb ſed ſtatim cũ glutitur coꝛpus chꝛiſti tran ſit in mentẽ.⁊ ſpecies ille panis ⁊ vini in idemq; qualibet fractionũ ꝑticu ventrẽ. Alij quibus magis credendũ eſt dicunt ꝙ intrat inventrẽ. ⁊ ibi tamdiu re manet q;diu ſpecies ille ſunt incoꝛrupte. ⁊ cum ſpecies deſinũt ibi eſſe panis et vi/ ni/ deſinit etiã ibi eſſe caro ⁊ ſanguis chꝛi ſti. Quod etiã cõtingeret in pixideſi per diutinã conſeruatõem coꝛrũperetur ⁊ pi rent ille ſpecies. NHec obſtat verbũ Augu ſtini ꝙ videtur mouere eosqͥ ſunt in pꝛi/ oꝛe opinione.ſcilʒ ꝙ qdiu eſt in oꝛe/tan/ diu eſt in mẽte.nec datur in ſeceſſum. ſed rapitur in exceſſum. Per hocenĩ non ne/ gat Auguſtinus quin vadat inventrem. ſed negat ꝙ traijciat᷑ in alimentũ coꝛꝑis ꝙ digeratur in ſtomacho.⁊ ꝙ pars tra/ hatur ad epar.et foꝛmetur in ſanguinem quo reſtaurẽtur deperdita coꝛpoꝛis.⁊ ꝑs impurioꝛ in ſeceſſum vadat.ſicut eſt vi/ dere in cibo coꝛpoꝛali. Hoc enim nefas eſſet dicere. immo etiã cum aſſenſione co gitare· conditione recipientium. Vnc de conditõne recipienti/ Et pꝛimo querit᷑ An poſſit ſu miab iüllo qͥ eſt in peccato moꝛ/ tali.Et an debeat hoc ſacramentũ in ali/ quo caſu exiſtenti in peccato moꝛtali da/ ri. Item an exiſtenti in peccato moꝛtali⸗ poſſit loco euchariſtie dari hoſtia nõ cõ/ ſecrata Item an poſſit ſumi ab eo qui no cturna illuſione pollutus eſt. Etan a mæ ſtruata: Item an ab eo qui nocte pꝛecedẽ te cognouit vxoꝛem ſuam: Item an licet cognoſcere vxoꝛem ſuã/die receptonis: Item querit᷑ quare nõ datur euchariſtia pplo ſubvtraq; ſpecie: AMnger in pᷣmo caſu ⁊ ðꝛ ꝙaut aliqͥs ſcit ſe eẽ ĩ pctõ moꝛ tali an nõ.Si ſcit.peccat moꝛtalłr ſum̃do De qualitate ſeu um reſtat aliquid tangendum. erdche ecſ ein ocde teſhen eeſtiin nen ooutln Coniſun nſio⸗ geüput guenpe ootdel lpobbe lcsme i erit redebe⸗ (de ſtenni perhe loꝛesg coſuo pr⸗ wor tauen limi Me u ſutoui achsſ conſcon⸗g iutunee oante conſe⸗ Neraad⸗ ſbinor ſewdin ſacach lnan unpt lunder lalenar hullugt: Nlurqs ſcegmn chan ſaren gunt gr Pulae itntine deberah holeppi Nöfticoan fnronigen Meitſpiges Jatzsieſ Uintegntoc nugoengen, knoniptian Ginren figdunet lloſpegeby chriſtitran gtyini in ardendü eſt dimmdiure tincnmyr. ſepmnesei ſngrocht npindeſe npenntg Ertnisn Gfürian cknaetn lſacſun ſel NKtinone iwanen. menti cnps ef, inminen worst o ſcutelti⸗ nin nets anſioneco eſenn echienti ungenson. Andoſſitſi Decgono⸗ mmiinil vomornnld, Cutonontl hoftunicd labeoghino Eumnan Hoarpnach⸗ Iummlicn jcichariſt dekinnon fipooe⸗ eturſun⸗ De ſacramẽto euchariſtie. nec debet aliquo modo ſumere. Si non ſcit ſe eſſe in peccato moꝛtali/ſit tameiſed poſt ſufficiẽs conſcientie ſue ſcrutinium hoc dep̃hendere nõ põt.⁊ tüc ſumere po teſt. nec peccat ſi ſumat. An ãt debeat exñti in pctõ moꝛtali dari ſi petat Diſtin gue.qꝛ aut ille qͥ petiteſt in moꝛtali pbᷣli co aut in occulto.Si in occło quis illo certiſſime ſciat ſacerdos/ petẽti tamen in publico debet dari. Alioquin peccatũ ſe/ cretũ publicaret.quod fieri nõ debet Si autem petat in ſecreto vetare poteſt ſacer dos ⁊ debet.Si autẽ ſit in peccato moꝛta li publico.tũc publice negare dʒ. vt pub/ licis meretricib.⁊ hiſtrionibo.⁊ huiuſmo di.petẽtibus ⁊ nõ petentib.quibꝰ nega/ re debet. vt plene dicit canon de cõſe.di. ij ¶ De boc autẽ qð ſcdo querit᷑ ſcʒ An exi ſtenti in peccato moꝛtali debeat dari ſim plex hoſtia loco euchariſtie:hHicunt ma/ ioꝛes ꝙ nõ.tum qꝛ hoc nõ videt᷑deus fa/ cto ſuo appꝛobare.immo contrariũ Nam coꝛpus ſuũ dedit iude.quẽ ſciebat eſſe in moꝛtali peccato.tum quia neſcit᷑an viſi/ tauerit eũ dominꝰ.quia neſcit tarda mo/ limina ſpirituſſancti gratia.tum quia ſi/ mulatio talis/eſſet ei cui daretur inutilis Exquo enĩ coꝛpus xpᷣi petit.pereum nõ ſtat quin accipiat.et ſic equaliter peccat. Secus ſi expꝛeſſe peteret ſibi hoſtiã non conſecratã dari.tunc enim ei dare poſſet. ita tamẽ ꝙ illa hoſtia ſeoꝛſum poneret᷑a cõſecratis/ne eccleſia deciperet/ dando ei nõ conſecratã.acſi conſecrata foꝛet. Pꝛo/ pter quã etiam cauſam repꝛobat᷑ cõſcius ſibi moꝛtalis criminis.ſimulãs ſe cõfice/ re vbi nõ conficit. At habet᷑extra de miſ/ ſa. celeb. ca. ab homĩe ¶ Ad tertiũ quo ſcʒ querit. An pollutio nocturna impediat ſumptõem: Reſpõdet᷑ aut quiavenit pol lutio ex ſuꝑfluitate humoꝝ.vłex infirmi tate nature. vel ex illuſiõe diabo lica.⁊ tũc nullus dicit᷑ ibi eſſe reatus culpe/ nec co/ gitur qͥs pꝛopter talem pollutiõem abſti nere a miniſterio altaris.vel a ſumptõne euchariſtie. Et dico notãter nõ cogit᷑ qꝛ cauſa reuerẽtie a tali celebꝛatiõe aut ſum/ ptione abſtinere laudabile eſt Si autem cõtingat dicta pollutio nocturna ex cra/ pula.vel ex aliqua fede delectatõ nis pᷣme ditatõne.tunc ſi poteſt fieri ſine ſcandalo debet abſtinere. niſi neceſſitas cogat. vt/ pote vbi alius qui celebꝛet nõ inuenitur. Magna enĩ reuerentia erhiberi dz ſum/ ptioni.etſi fieri poteſt/multo maioꝛ cõſe crationi. ¶ Ceteꝝ menſtruata nõ eſt arcẽ daa ↄmunione.eo ꝙ paſſio ſit.⁊ pena ſit hoc pati:⁊ nõ culpꝗ. Et pꝛopter penã qͥs arcendus nõ eſt. ¶ Ad aliõ ſequẽs quod eſt quartũ.An ſcilicʒ ab eo qui nocte pꝛe/ cedẽeti cognouit vxoꝛem ſua/ſuſcipi poſ/ ſit euchariſtia: Dicitur ꝙ reddens debitũ pꝛopter fidem thoꝛi et iuſticiã vel etiam exigens pꝛopter bonũ pꝛolis.nõ debet ꝓ hiberi a cõmuniõe.ſed ſuo iudicio eſt cir ca hoc relinquẽdus.An velit ſcilicz abſti nere ex humilitate.vel accipere ex deuotõ ne.Secus autem eſt ſi ex infirmitate car nis hoc exigat.quia iſte monenduseſt ne accipiat.et nõ eſt ſuo iudicio quo ad hoc relinquendus.Si autẽ omnibꝰ modis⸗ ex deuotione ſe ingerat/nõ eſt pꝛohiben/ dus.¶ Hoc etiã ſeruandum eſt reſpectu quinti.ꝙ die ſcilicet communicatõnis / cauſa reuerentie nullo modo reddẽdum eſt debitũ. niſi alter coniugũ inſtanter pe tat. Si etiã aliter reddat.vel etiam ſi pe/ tat peccat quidẽ ſed nõ moꝛtaliter. ¶ Ed vltimum vo ſcilicʒ ſextum quare non da tur populo ſub vtraq; ſpecie: Dicit᷑ꝙ tri plex eſt ratio. Una quia nõ legitur Chꝛi uaſcoꝛpus ſuum ſanguini intinctũ pꝛe buiſſe. Nec eſt contrariũ de iuda cui vide tur dominꝰ intinctum panem poꝛrexiſſe. 27 Ouia ſᷣm Auguſtinũ pꝛius verũ coꝛpus dedit.⁊ poſtea panem vſualem intinctũ. Alia cauſa eſt imminẽs ꝑiculuʒ.quia ſci licet facilius caderet gutta ſanguinis. q; mica hoſtie.quia in hoſtia ꝑtes coherent ſibi.non ſicin ſanguine.TLertia cauſa eſt pꝛecedens ſignum.quia in lege qua in ſa crificijs offerebant liihamina.de libami/ ne nihil habebant offerentes. ſed ſacerdo tes tantũ.licet dealijs haberent. Vt ergo cõgruat veritas ſigno/ non datur popu/ lo euchariſtia cum ſanguine. DHe qualitate ſeu conditione miniſtri ſacrameii. AA timo reſtat dicere de miſtro ſcilicʒ quis poſſet conſecrare. Et ſcias ꝙ habens oꝛdinem'ſa rdotalem ⁊ ſolus talis/pᷣt cõ ſecrare euchariſtiã.⁊ coꝛpus xpᷣi cõficere. Quiimo ⁊ ſi male vie fuerit ⁊ heretic dũ Compendiũ theologie modo foꝛmã eccdeſie teneat.⁊ intẽtõeʒ ha beat cõſecrãdi.cõficere pᷣt coꝛp xpᷣi.q;uis magiſter ĩi ſentẽtijs videatur ſentire ꝛ iũ niſi intelligat de his qui pᷣciſi ab eccleſia nõ obſeruãt ritũ celebꝛãdi ab eccleſia tra“/ ditum.qꝛ tũccõſtat ꝙ nõ conficiũt. Nec obſtat ꝙ ᷣm canones pꝛohibet / ꝙ miſſa gut aliqua ſacr̃a recipiant᷑ ab hereticis.ſi moniacis.ſciſmaticis.foꝛnicarijs.qꝛ per hoc nõ dicit᷑ quin cõficiant vt diri hũg oꝛdinem ſacerdotalẽ cõficere poteſte teſt cõficere. Itẽ an poſt ſumptõem medi Solus ergo ed querit᷑ vtꝝ nõ ieiunus po cinaliũ vel potũ aque Itẽ ſi nõ debito lo co.vtpote in altari nõ conſecrato.vel ſu- terrã vbi nõ eſt altare.yel ſine ſacris veſti bus poſſit celebꝛari pꝛimũ dicẽdũ eſt ꝙ pꝛopter inſtitutõem eccleſie aplice/ peccat moꝛtaliter. qui pꝛãſus celebꝛat.cõ ficit tamẽ/dũmodo intentõnẽ habeat ſer uandi foꝛmã ⁊ debitã materiã Oð autẽ a 7„ * ptionẽ vel etiã potũ aque/nõ eſt celebꝛa/ dum. eo ꝙ om̃is cibꝰ quẽ vſualiter cibũ vocamus:.hoc eſt qͥ trãſit in ventrẽ/ ſi nõ coõuertat᷑ in coꝛpus/frangit ieiuniũ.⁊ im — 2 pedit celebꝛatõem. Inſuꝑ hmõi medici/ nalia in hoc impediũt.qꝛ frequẽter indu cunt abominatiõem. Si tamen iſti de ſe cto cõfecerint.conſecratũ eſt.ſed grauiter eccãt In. iij. articulo ſiue caſu dicit᷑ ꝙ uiuſmodi.ſi tamẽ habẽt intentõem cõ/ ficiendi cõficiũt/ſed moꝛtaliſſime ſcʒ qui in nõ debito loco vel ſine ſacris veſtibus celebꝛat Et ſi poſſʒ inuẽiri/foꝛet degdãdꝰ e ſacrameto pe/ nitentie pninetibus ad ipſum. J oniã de ſacramẽto peniten/ 2 tie ſufficienter in ſumma Ray/ ZW mũdi tractat᷑/que paſſim apð ,fatres habet/ido pauca hic de hoc penitetie ſacramento dicẽda ſunt Et pꝛimo de ipſo ſacramæto in genere aliq̃ dicant᷑. Secundo aliqua de eius ꝑtibus tangãtur. In genere ergo pꝛius vidẽduʒ venit. Quid eſt penitetia Quot ⁊ queeiꝰ ſpecies. Quid in ea ſit ſacrametũ. Et qͥd res Et quis ſit eius effectꝰ. An neceſſe ſit cpfiat in caritate ⁊ volũtarie.Et an quis poſſit pꝛo vno peccato moꝛtali penitere. no penitendo de om̃ibus An penitentiã cõficiat᷑nõ eſt de ſacramẽti eẽntia Ad ſcom dicit᷑ꝙ pꝰ medicinaliũ ſum/ X tia in generali. penitentie ſpecies. pꝛo ſe factam teneat᷑ quis dum dualuerit iterum facere. An penitẽtie hic diminute a cõfeſſoꝛe iniũcte/ſuꝑaddet deus qð de/ eſt in purgatoꝛio.Que ſunt penitẽtie re/ gulares ⁊ canonice Et quare pꝛo peccato moꝛtali tenetquis ad ſeptennẽ peniten/ tiam.An penitetie ſint arbitrarie. Quis ſit miniſter in hoc ſacramento. QDuid eſt peniten/ St autẽ penitetia ſm Ambꝛo⸗ mala pterita plangere ⁊ iterum plangẽda nõ ↄmittere.i.nõ ha Vere ꝓppoſitum iterũ cõmitten/ di.Et nota ꝙ ſᷣm magiſtꝝ in li.iiij.ſentẽ/ tiaꝝ. eſt penitẽtia interioꝛ ſcʒ cõtritio. et exterioꝛ ſq; cõfeſſio⁊ ſatiſfactio. Interioꝛ. vo penitẽtia quodãmodo radicalit᷑ om/ nis penitẽtia eſt. Ipſe enĩ doloꝛ exerit ſe in oꝛeꝑ confeſſionẽ exerit etiã ſe in oꝑe ꝑ ſatiſfactõem Et hec interioꝛ penitẽtia id eſt cõtritio/ habet᷑ ſpecialit᷑ ſm Ambꝛof. gꝗ quiga ipſa pꝛincipaliter eſt pe nitẽtiaꝗ radicabiliterq; omnis penitẽtia. ¶ Quot et que ſint * Iſtinguũtur ãt tres ſpecies pe nitentie. ſcilz ſolẽnis que fit in Ncapite ieiunij cũ illa ſolẽnitate deqᷓ habet᷑ de penitẽtia diſt. v. ca. In capite. Item publica cũ iniungit ſcilʒ alicui pegrinatio per mũdum cũ ba/ culo cubitali.et cum aliqua veſte religio ſa/tali penitẽtie apta. Item pꝛiuata.que quotidie imponit᷑ his qui ſecretiꝰſua cõ fitẽtur peccata.Cetera circa hec/quere in ſummg Raymũdi titu.de penitentijs. WVid aũt in ea ſit res.⁊ quid ſa/ cramẽtũ. Dicitur ꝙ ſicut in ſa cram̃to euchariſtie / ſpecies pa/ nis ⁊ vini ſunt ſacramentũ ge/ ci.ita hic confeſſio⁊ ſatiſfactio/ſunt ſacra mentũ contritõnis ⁊ remiſſionis peccati Vngde virtute contritõnis efficiũt quod figurãt ſcilicʒ remiſſionẽ peccati.Sic er/ go intelligendo patet ꝙ cõtritio diuerſis ulk Anid in peniten tia ſit res et quid ſacramentum ? de eius effectu- mine rei. ſcilʒ coꝛꝑis Chꝛiſti veri ⁊ myſti mmo öͤteht fupaee nnft honnn lnciid ns ntc ucra⸗ ſewla ſcDin duptt mripte bonet Nopteri guis ſion Perſeſe Apoſt Wonen pen banen necn deriuſe eiag mit letiini nhulltent Ndininue delsczde, Pentetere, Moperend ne peniten⸗ rne Qus o⸗ lten fn Anbꝛo. Weriteum meiröhe Cöminen, inlliiiſene⸗ ſcinito Ano. tenon ondtalkon⸗ ilrenit ieinagen Nrpanttänuid kfnraor. Chlg A mspenin⸗ eſin wſpeniope oqe ftin ſolenitate letudiſ. dchiniungit ſcunciban Ueſereigio nmiunrn ne ſndſnc abet neen enlenns enten munteie nstanigſt rglarinſt tie ſpece⸗ cnmentuc ſirenam⸗ cio ſuntſe meconſequendam. En penitentia ꝓ ſe factã/teneat᷑ bõ dũ ↄualuerit iterare. ij.Cui dicti multiplex ponit᷑rõ pꝛeter eã 9 De ſacramẽt reſpectibus / t res eſt. ⁊ ſacramentũ. Res ſcʒ ↄfeſſionis ⁊ ſatiſfactõis que ſunt eius ſacramentũ.Etſacramentũ remiſſionis peccati qᷓ eſt eius res ¶ Ex quo in ꝑte ptʒ quis ſit effectus penitẽtie.ſ.remiſſio pec/ catoꝝ.⁊ cõmutatio pene eterne in tẽꝑalẽ. Et ex conſeqnti collatio vite eterne. Ein quis poſſit de vno pctõ p. itere 2 nopenitẽdobe oĩb⸗ autẽ exiſtẽs in vno moꝛtali pctõ poſſit agere penitẽtiã fru/ ctuoſam de alijs. Pꝛius eſt in/ M qrendũ.Et dic ꝙ nõ. Quia eti am apð hoies remanẽtib in inimicicijs⸗ noõ recipit᷑ ſatiſfactio ledentis. Unde cuzʒ retento vno moꝛtali peccato inimic dei — – fiat peccatoꝛ ⁊ ab eo auerſus/patʒ Fe 4 vno tantũ retento.qꝛ in ilo vno inimica tur dev. Et hoc ſatis clamat aplłs.i.ad co rin.xiij.dicens. Si habuero ꝓphetiã ⁊c. - coꝛpus meũ tradidero ita vt ardeã:chari / tatem autẽ non habuero / nihil mihi pꝛo nit contrariũ/maitfeſte heretica eſt.¶ Si penitentia deſt. VUñ opinio que in.iiij. ar po iuxta hoc q̃ras an opoꝛteat ſit volũtaria ad hoc ꝙ ſatiſfaciat: Dicꝙ ſic. Diſtingue tñ ꝙ aliqͥd dicat᷑volũtariũ duphlr. Aut ꝓpter ſe. vt ſanũ eſſe/eſt volun tariũ ꝓpter ſei.prer ipᷣam ſanitatẽ.qꝛ enĩ bonũ eſt ſanũ eſſe.ideo ſanari volo. Aut pꝛopter aliud ſcʒ pꝛopter bonũ exinde ſe quẽs.ſicut ſecari voluntariũ eſt.non q de ꝓpter ſeſed pꝛopt᷑ ↄſeq̃ntem ſanitatẽ.Sic ad ꝓpoſitũ dico penã que eſt in penitẽtia vpoꝛtere volũtariã eẽ.non qͥdẽ pꝛopt᷑ſe. qꝛ nullꝰpꝛopr ſe.i.pꝛopt᷑ ißam penitẽtiã vel penã/eã vult aut libenter accipit.ſed beneex conſequẽti ſcʒ pꝛopter ſalutẽ ani/ „ Eteꝝ cũ querit᷑ an penitẽtiäs ꝑ alios factã/teneat᷑ qͥs dũ cõua/ luerit iteꝝ facere. Puta egrotꝰ Aliqs dũ adhuc ſanꝰ erat.peni/ tẽtiã cõdignã ſuſcepit a ſacerdote deide de vita ſua deſperãs.ipam amicis ĩponit dq eã ꝑagũt anteq; plene cõualuerit· Que rit᷑ vtrũ iſte poſt ſuã cõualentia/ad peni/ tẽtiã iniunctã ſicꝑ amicos ſuos ꝑactã / te re non pᷣt penitẽtia pꝛo plurib ↄmiſſio to penitẽtie. neat᷑ Rñdet᷑ ꝙ qꝛ pᷣt apud talẽ dubiũ eſſe vtx illi ſui amici/ipſam penitẽtiã excha/ ritate fecerint.que talis nõ ſufficeret. In/ ſuꝑ qꝛ nõ tam efficaciter ſatiſfſacit penitẽ tia ab alijs facta.ſicut illa qᷓ ab ipomet pe nitẽte fit. Jdeo ſecuꝝ eſt ꝙ iſte de ea iterũ ſatiſtaciat.poſtq; fuerit redditus ſanitati Imo ⁊ eã facere tenet᷑.ne incerto ſe diſcri mini cõmittat.Et expedit qͥdẽ.qm̃ ſi pꝛi oꝛ penitẽtia per alios facta ſatiſtecit pꝛo culpa ſecunda/quã ipſe faciet.cedet ei in gugmentum gloꝛiie. in penitentie di/ minute addet de in purgatoꝛio qð deeſt — ½ nein vero articulo q̃ſtiõis ſcz An penitetie diminute infli cte/addet deꝰ qð deeſt in purga toꝛio Dicit magiſter in li.ſentẽ tiaꝝ ꝙ ſic. Ait eni. Si interioꝛ penitẽtia ſcʒ ↄtritio in vindictã pctĩ nõ ſufficit nec exterioꝛ penitẽtia hic implet᷑. Dert mo/ dos ⁊ mẽſuras pctõꝝ nouit:penã ſuffici entẽ addet. Vñn qñ cõdignã penã nõ in/ iũgit ſacerdos vel ſi iniũgit.nõ tñ implet᷑ nõ abſoluit᷑ penitẽs a cõdignavel tota pe na coꝛrũñdente.ſʒ a tãta.ſ.quãtã facit hic. Vnñ de tãta erit abſolutꝰnõ ãt de reſidua. qͥn.ſ.in purgatoꝛio cõpleat Tñ magnitu do cõtritõnis ⁊ feruoꝛ implẽdi qð iniũgi tur/multũ poterit facere ad hoc ꝙ cõdig/ na reputet᷑. Vñ dicit hugo de ſancto vict. libᷣ.ſuo de ſacr̃is. Sepe ꝙ minꝰ foꝛis agi/ tur/efficaciꝰintus oꝑat᷑ In aliqᷣ enĩ opere apparẽtia exterioꝛi/maẽ põt deuotõ tᷣſſe. (Que ſunr pemten/ tie canonice ⁊ quare ꝑpꝛo peccato moꝛtali agi debet penitentia ſeptennalis. Ae aũt penitẽtie canonice ſint ex hocaccipe.ꝙ regularit᷑ ꝑ pec cato moꝛtali debʒ agi ſeptẽnis penitẽtia.vt ðt Canõ.xxxiij.q. quã ponit canõ de Maria.ſ.ſoꝛoꝛe moiſi que iubetexcludi ꝑ ſeptẽ dies extra caſtra idelicʒ pꝛopt᷑ ſeptẽplicẽ grãm ſpũſſcti recupandã quã peccãdo ꝑdidimꝰ Itẽ p/ pter ſeptẽplicẽ cõcurſum peccatoꝝ.quia vno peccato ꝑpetrato/cõcurrũt om̃ia ſe⸗ Preni canntalſa⸗ ſm opinionẽ dicentiũ habito vno habentur omnia. Juxtg ill pꝛo ſexdecim. ſeptemdecim nequicĩe in Jèðð Compendiũ theologie coꝛde eius. Item pꝛopter recupationẽ ſe ptem dotũ.qꝛ ꝑ penitentiã ſeptem dotes recuꝑamus.quattuoꝛ ſcʒ coꝛpoꝛis.⁊ tres anime.De ꝗbus ſupꝛa in fine tractatꝰ de ſymbolo fidei.in declaratõne ſcqʒ duodeci mi articuli. Itẽ pꝛopter recuꝑatiõem ſe/ ptem illoꝝ ex quib cõſtat homo ſcʒ quat tuoꝛ elemẽtoꝝ.quo ad coꝛpus.⁊ triũ vi/ rium ſcʒ rationalis iraſcibilis ⁊ ↄcupiſci bilis quo ad ſpiritũ. Pꝛo enoꝛmitate ta/⸗ men crimis debet quãdoq; maioꝛ penitẽ tia q; ſeptẽnis infligi.Oe qua materia re quirei ſumma Raymũdi ti.de penitẽtia. Witrum ſunt arbitrarie velnon. 4 Arum etiã penitentie arbitra/ trtrrie ſint nec ne.Et qualit᷑ ſic ⁊ q̃ Aliter nõ.Dicit idẽ Raymũdus eodẽ titulo de penitẽtia. Nota „ —.— 7„ plus vel minus.⁊ hocex poteſtate⁊ vi cla uium Et huic opinioni fere omes ↄfeſſo res innitũturAlia ponit ꝙ ita arbitrarie ſunt ꝙ ſacerdotũ eſt indicare de omnib circũſtantijs contigentibꝰ.⁊ tamẽ a cano nibus nõ recedere.id eſt a penitẽtijs/a ca none iniũctis.Conſideratis eni circũſtã/ tijs ſi grauioꝛes fuerint penã canonicam aggrauare poſſunt.Si vero leuioꝛes fue rint /ſic ſcʒ ꝙ factũ diminuãt.tũc de pena cano nica poterunt diminuere Et hec eſt ⸗ „ „ opinio ſecurioꝛ. uis ſit igoneus miniſter in ſacramento penitentie. Iniſter autẽ huius ſacramen/ ti eſt ſacerdos Hã ſolis ſacerdo tibus dedit dñs ptãtem ligãdi ʒſoluendi. Et licet quilibet ſa/ cerdos exvi oꝛdinis/huius ſacramẽti mi niſter ſit.nõ tamẽ cuilibet ſacerdoti indi/ ſtincte ꝑmiſſum eſt iſta ptãte vti:iimo re/ ſpectu aliquoꝝ eſt hmõi ptãs ligata. Vt tangit Raymũdus in ſumma ſua ti de pe nitẽtia di.ij.q̃ eſt de ↄfeſſione.ꝑag.tenet᷑ enitẽs.Et pluribus ꝑagraphis ſequẽti bus vſq; in finẽ dicte ſecude diſtinctiõis Et infra aliq̃literetiã tanget᷑ vbi de ipſa confeſſione agetur. M *Wl tamẽ circa hoc duplex ẽ opinio. VUna po nit ꝙ om̃es penitẽtie arbitrarie ſunt.id ẽ quia in volũtate ſacerdotis eſt/ dare.vel De partibus ſacra menti penitentie in generali. . QAVinc ad ꝑtes penitẽtie attẽdẽ/ „ um eſt ꝙ ſunt tres.ſᷣm triplex pctm̃.coꝛdis.oꝛis.⁊ oꝑis. AVel Fm triplex allectiuuʒ ad pctm̃ cupiſcentiã carnis.cõcupiſcentiã oculoꝝ.⁊ ſuꝑbiã vite. Et ſunt iſte cõtritõ ↄfeſſio ⁊ ſatifactio.Hec eſt triplex dieta: qua deuenit᷑ in celũ.De qua exo.iij. Ibi/ mus viã triũ dieꝝ.⁊c.De pꝛima.ſ.de con tritione tangendũ eſt pꝛio qͥd ſit.An do/ loꝛ minimꝰſufficiat ad hoc ꝙ quis virtu tem habeat cõtritiõis.An opoꝛteat ↄtri/ tionẽ cum tota vita pꝛotendi⸗ Iffinitur autẽ contritio ab ali quibꝰ ſic.Contritio ẽ doloꝛvo luntariꝰ pꝛo peccatis.ſemꝑ in ſe puniens qð dolet admiſiſſe. Oue diffinitio licet generalit᷑ penuentie cõuenire videat᷑tamẽ maxime cõuenit p drer contritionẽ In ↄtritione eni /eſſe ip ſius penitẽtie maxime ſaluat᷑. eo ꝙ opoꝛ/ tet ſemꝑ illã actu cũ penitẽtia eſſe. Alias autẽ partes penitẽtie in caſu ſufficitvt aſ/ ſint fm votũ ⁊ voluntatẽ ¶ Diffinit᷑etiã ⁊ ab alijs ſic. Contritio eſt doloꝛ pꝛo pec catis aſſumptus cũ ꝓpoſito confitẽdi ⁊ ſa tiſfaciendi Quoniã niſi aſſit ꝓpoſitũ con fitendi ⁊ ſatiſſaciẽdi non eſt contritio.ſed potiꝰ attritio nomĩatur. O ſi obijcias ꝙ; in valida ↄtritione deletur culpa ⁊ pena. Vndecũ conſeſſio⁊ ſatiſfactio pene ſint: tam intẽſa poterit eẽ ↄtritio.q; neq; opoꝛ tebit adeſſe confeſſionẽ neq; ſatiſfactionẽ Ad quod dici poteſt ꝙ nemo nouit ſeta/ lem ↄtritionẽ habere q̃ delere poſſitvtrũ/ q;. Vnde vt non ↄmittat ſe qͥs diſcrimi/ ni.opoꝛtet ꝙ qᷓ;uis habeatvalidã ↄtritio nem.habeat nihilomin ꝓpoſitũ ↄfitendi ⁊ ſatiſfaciendi.maxime cũ iſta ſint in pᷣce/ pto eccleſie.⁊ non parere pᷣcepto/trãſgreſ ſio ⁊ peccatũ moꝛtale ſit. Hoc tamẽ ſcito q; ↄtritio ſola in articulo moꝛtisvbi non apparet cui poſſit fieri ↄfeſſio/ſufficit ad ſalutẽ.ſed quoniã incertũ eſtvtrũ tũc con tritio poſſit haberi ſtultum eſt illud tem pus expectare.et tanto ſe diſcrimini reſer . . , E ffcen culp⸗ fitatepr En notu ſtondi Uitiodie winime debitü deerpe romn pornd ſar Contri muurk ſedeb Perm peng. mori ſitdo⸗ lomi lalilery nuobon nolusan insboniü turinmo wſeeſe guuaben Mepꝛol (Geray ramor endns. ambig⸗ fetyel deßgin eythndi ſceger Iumde pexeren hobercot Cndin kanſeci baem deſen⸗ De ſacramento penitentie 22 Iin minim? α. le Eexceſſione cõtritiõis vtrum itinemele de in mimm do 02 8G videlicet opoꝛteat ipᷣam cũ to/ fnni ufficiat a habendũ virtute contritois. NIa vita pꝛotendi/ maxime cum 810gii Ndoloꝛ minim poſſit eſſe co⸗ A medicina nõ ꝓtẽdat᷑ vyltra moꝛ lgeg ef . tritio vel ſufficiat ad deletõem bũ/ dubitari poteſt. Sed dic ꝙ doloꝛ con apiſinni culpe pꝛecipuecũ dicatur TCre tritiõis nõ finitur nec finiri debet in hac mieinn o. ij. Wagna velut marecon / vita. imo ſi icut infinita eſt offenſa in pec/ rhen n. tritio tua. dubitani poteſt. Sed dicũt ma cando. quia in deũ ꝗ eſt infinitus. ita exi „* , giſtri ꝙ minimus doloꝛ ſufficit ad deleti gitur vt doloꝛ de offenſa p modo poſſibi inn onẽ culpe. dumodo infoꝛmatfuerit cha / lli ſit infinitus.vt ſcʒ eternitatẽ ſaltem vi/ irzeen itate. vthote qui exerat a ſe poſitum cõète homis habeat. cum eternitatẽ ſimplici Ando, fitendi ⁊ ſatiſfaciẽdi.quia talis doloꝛ cõ/ ter habere nõ poſſit Eo ꝙ nemo ſit qͥ ſem anisvinn tritio dicit᷑. Eſt ergo talis doloꝛ/cõtritio per viuat.Hoc eſt ſi in eternũ in hac vita Cpannean minima.⁊ hec delet tm̃ culpã ⁊ reatũ ſeu viueret!?in eternũ de pctõ dolere deberet. debitũ pene eterne. Qui ſi maioꝛ fuerit⸗ Inſuꝑ moꝛbus pcti quis euacuatus ſit e delet parte pene tempalis debite. Si ve/ quantũ ad culpa? reatũ/ſemꝑ tamen ma e ro maximꝰfuerit/totam penã ⁊ totam cul net ⁊ manere debet quantũ ad deteſtatõ/ pam delet. Queautẽ talis ſit: neſcio.deꝰ nem in memoꝛiã ꝑpetrati delicti.vt dicit vumtwahal ſcit.Et dicitmagna vel maioꝛ vel maxia Hugo de ſancto Victoꝛe Cum q̃ moꝛbo S contritio ſᷣm ꝙ ad maioꝛẽ doloꝛẽ moue/ pꝛotẽdit᷑ doloꝛ vt eius medicina.qui nõ ns ſpn murEo ꝙ pꝛoni ſumus ad doloꝛẽ mino eſt curãs moꝛbũ pꝛeteritũ.ſed pꝛeſeruãs Aucmiſe. rẽ debito qui nõ liberat a gehenna Et qꝛ a futuro. ¶ De effectu vero cõtritionis. tthannn per maioꝛẽ doloꝛẽ euacuat᷑ culpa/et tora ⁊an in cõtritione deleatur peccatũ ante/ Märmng pena hinc cotritio dicit minoꝛ ⁊ maioꝛ ?ꝓ. qᷓ; deueniat ad cõfeſſionem inuenies in nmnetncſen maxima. ¶ Sʒ nũquid opoꝛtet ꝙ tant? ſi umma Raymũdi titu. de peni.diſtinct.i. lui wgin ſit doloꝛ vel pigentia vt nollet hõ pꝛo to que eſt de cõtritiõe ꝑagra. Seqͥtur quis teruche dis to mũdo vel pꝛovita obſeruãda iteꝝ moꝛ ſiteffectus.Et paragra.qualiter autẽ hoc nen alrg peccate Rlan enieu ſic. cheni ſit intelligendum. (Ditei nus bonũ ſemper debet velle amittere ne 71 PV ſe 94 e mainsamuttu Deus emm inanuuma (Meéſecunda parte dconfitt ius bonũ eſt roto mũco. quitamẽ amitti penitetie ſcʒ de cfeſſione in generali. ſſitpoſion tur in moꝛtali pctõ. Vnde ſi penitẽs ꝓfi Eonfeſſiöe t ſatiſfacrone no ſccmins teat᷑ ſe eſſe in tali ꝓpoſi ito/ amplectẽdus eſt eſt opus multa tãgere eo ꝙ dit⸗ Nſiobicn quia bene validã habet contritõem. Si ſuſe de his tractetur in ſumma ralhntn autẽ pꝛofiteat᷑ſe in ambiguo eſſe / vtrum Baymũdi. Nota tamen qd ſit rreeif⸗ cederet vel ſuſtineret moꝛtẽ anteqᷓ; pecca confeſſio. An ſit neceſſaria ad ſalutẽ. Et noſalt ret moꝛtalit/adhuc fouẽdus eſt nõ abijci an cadat ſub pꝛecepto.Etſub quo. Cui n encns Sufficit en alauonodo lſtind ſacienda eſt. Quantũ differri poſſit Glauſi ambiguũ.Eo ꝙ nullus certꝰeſt vtꝝ celdle ſi fe ſſi nonultetn ret velſuſtinent. Urdieit Auguſt. in iib ie 4— 1t confe 10 npvſim de v̈ginitate. Sed ſi erdeliberata conſci ,ù, in ſpecial. cdiiind entia dicat ſe certũ eſſe ꝙ pꝛius peccaret⸗ IAOfſfinit᷑ autẽ ſic confeſſio.Con limn ; cederet toti mundo.vel moꝛtẽ pateret᷑. Aleſſio eſt legitima coꝛam ſacer/ ſiinfinei Iſtum dicut nõ eſſe cõtritũ. nec vllam re ⸗ dote peccatoꝛũ declaratö. Di/ hürnii cipereremiſſionẽ peccatoꝛũ. Eo qꝙ null cckt᷑in iſta diffinitõne peccato/ oniſe habet cõtritiõem. Hanc tamẽ quãtitatt rum declaratõ. contra illos qui peccata Nenmiſcto contritõis nõ debet coſeſſoꝛ exigere vt co ſua celando vel ea excuſando occultant. Grnsſbihon ram ſecõfiteat᷑ penitens. Sed p ſigna de SDicit᷑ peccatoꝛũ cõtra eos quirecitãt bo ſoſfati⸗ bet eam in ipſo ſupponere. Si ita tamen na ſua in cõteſi ione. vel qui cõfitẽtur per mmin de facto pfiteat/tenendũ eſt quod dixi abnegarione Herratoelſirt no ſte nn gau illuoten WTPRt Ar R ter.nõ ſum homicida ⁊ huiuſmodi.Di/ inn n cotr 1 10 ne opoꝛ citur coꝛã ſacerdote.ſcilʒ qui clauem ha/ teat cũ tota vita pꝛotendi. bet⁊ poteſtatẽ ſoluendi.nõ coꝛã quolibʒ * Compendiũ theologie de populo. Poterit tamen in neceſſitate. vt in ꝑiculo moꝛtis/coꝛam nõ ſacerdote fieri. Legitima dicit quod impoꝛtat om nes cõditõnes que exigũtur ad verã con/ feſſionẽ.quas quere in ſumma Raymun di titu.de pe.diſtinct.ij. que eſt de cõfeſſi/ one ꝑagra. Eani que ſunt neceſſaria ad veram confeſſionem. Ein confeſſio ſit ne —RMR ceſſaria ad ſalutem. opter eos qui dicũt cõfeſſio nem nõ eſſe neceſſariã ad ſalu/ tem / eo ꝙ nõ cadat ſub aliquo pꝛecepto diuino. Vt patet di/ urrendo pᷣcepta decalogiExodi.xx. HNo tandũ eſt ⁊ inuiolabiliter obſeruandũ:q; abſq; vocali cõfeſſione vel ſigno quod lo co vocis ſufficiat.non eſt ſalus.duũmodo cõfeſſoꝛ haberi poſſit. Eo ꝙ dicit Amb. HNon poteſt quis a peccato iuſtificari/ ni ſi peccatũ fuerit cõfeſſus.Et cõcedendũ eſt ꝙ ſub pꝛecepto cadat ſicut om̃e neceſ/ ſariũ ad ſalutẽ ¶ Ded attendendũ eſt ali quid ſub pᷣcepto cadere duplicit᷑ ſcilʒ vel pꝛincipalit᷑ explicite. vel ſecũdario ⁊ ĩpli cite Pꝛimo modo cõfeſſio non cadit ſub p̃cepto.Eo ꝙ nõ inueniat᷑ expꝛeſſe in ali/ quo decẽ mandatoꝝ ſeu pᷣceptoꝛũ Cadit tamen ſecũdario ⁊ implicite ſub pᷣcepto. ⁊ dici poteſt ꝙ ſub illo eenro⸗ Honoꝛa patrẽ tuũ ⁊ matrẽ tuam. Vbi pꝛecipitur Ponor ⁊obediẽtia facienda matri ecclłie. Ouia igitur eccleſia ſtatuit ⁊ pᷣcepit con/ feſſionẽ homini fieri Ex cõſequẽti.in mã dato illo pᷣcipi videtur.vt homiĩ fiat con/ feſſ o.(Abt autẽ confeſſio inſtituta ſitꝛ pꝛecipiatur ab eccłia. Require in ſumma Ravmũdi ti.de peni.diſti:ij.que eſt de cõ feſſione pagra. ui ſitt. ((eeſſio ☚ (Cui ſit faciéda co/ S S. AVUi autẽ facienda ſit confeſſio. in ſumma pᷣdicta Raymũdi di citur.Aerũtamen bꝛeuiter dici Poteſt ꝙ ſoli ꝓpꝛio ſacerdoti eſt facienda.qꝛ ille ſolus habet poteſtatẽ ab ſoluendi ſuos ſubditos.pꝛeterq; in caſi/ bus ſpecialibi.ſcʒ cum dñs papa vel epᷣs in dyoceſi ſua/ dat pꝛopꝛio ſacerdoti ad/ iutoꝛes.ſicut facit cũ trãſfert ptãtem ſuaʒ in penitentiarios ſuos.vel oꝛdinat aliq̊s qui pꝛedicãdo/⁊ exemplũ bone vite dan/ —— do/ moneãt populũ ⁊ eos quos monue/ rint audiant ⁊ abſoluant. Ael cum plebe multa eſt ⁊ nõ ſufficit pꝛopꝛiꝰom̃es audi re.tunc põt epiſcopꝰdare coadiutoꝛes Sunt ⁊ alij caſus.ſcʒ cumſſacerdos licen tiat ſuũ ſubditũ vt alij cõfiteatur.Et cre/ ditur ꝙ teneticẽtiare in ſequẽtibo caſibꝰ ſubditos.Et ſi nõ licẽtiauerit/poteſt ſub ratihabitõne alicuiꝰpeti. Scilʒ cũ quis habet indiſcretũ ſacerdotẽ. Item cũ ꝓba biliter credit ꝙ reuelet confeſſionẽ ſuam· Item cũ quis foꝛnicatus fuerit cum filia ſoꝛoꝛe matre vel cõcubina pꝛopꝛij ſacer/ dotis.pꝛopter qð incurrere credit eꝰ odi um ſi confiteat᷑ ei. Itẽ cum ꝓbabilit᷑ cre/ dit ꝙ velit indiinare animũ cõfitentis ad cõſenſum moꝛtalis peccati. Itẽ cũ quis occltus hereticus depᷣhenditur. Itẽ ſᷣm aliquos cũ pꝛopꝛiã ouem ↄgnouerit In huiuſmodi caſibꝰ peti poteſt licẽtia pꝛo/ pꝛij ſacerdotis.ne cõtemni videat᷑. Et ſi nõ dederit/credit᷑ vel ꝙ maioꝛ adeundus ſit. vel aliquibo illoꝛũ qui a ſuꝑioꝛe ſuovł dño papa potentiã abſoluẽdi acceperũt/ confiteri poſſit. Eo ꝙ fatuitas iudicare/ tur cõmittere ſe diſcrimini.pᷣſertim cum om̃ibus cõtradicentiba poſſim cauere ꝑi culum in coꝛꝑe Et fatuũ eſſet dicere ꝙali quo caſu tenerer ſequi eũ qui me vult pꝛe cipitare in mente. ¶ Sũt ⁊ alij caſus in quibꝰ non opoꝛtet expectare necadire ꝓ/ pꝛiũ ſacerdotẽ. Vt cũ quis peccauerit in parrochia alterius. vbi ratone delicti ef/ ficitur de iuriſdictõne eius in cuiꝰ parro⸗/ chia peccauit. Itẽ cũ quis mutauerit do miciliñ.⁊ in alterius parrochia habitat. Item ſi eſtvagabundꝰ ꝑ terras. Item cũ eſt in articulo moꝛtis. In q̊ caſu ſiue ba/ fiteri ed hic attende ꝙ Raymundꝰ ⁊ alijvalde magni dicũt/q cum ꝓpꝛius ſa cerdos dat ſuo parochiano licentiã / ybi voluerit confitẽdi.opoꝛtet illũ parochia num aliquẽ adire habentẽ generalẽ pote ſtatẽ confeſſiões audiendi. Eo ꝙ ipſep/ pꝛius ſacerdos parochianũ ſuũ licet poſ ſit de confitẽdo alteri licẽtiare. Non po/ teſt tamen illũ alienũ ſacerdotẽ licentiare q talem poſſit confeſſionẽ audire.niſi ac cepta ab oꝛdĩario poteſtate.Et tamẽ nos paſſim videmus/ꝙ plebani aſſumũt ſibi in adiutoꝛiũ multos qui nũq; licentiati fuerunt ab aliquo oꝛdinario. VUnde vult benti ESe ligatas.ſiue ſolutas licet cõ/ eſait aſebit naſnad dataeſt (pitqyn (Autnun ſunthmn giurta uni dlatt⸗ se nmenia mtioon verdi cäcen quod⸗ damg nimiͤ nusn ſeſica loere ſn n ap⸗ t de⸗ lobr ſut⸗ ni mornli eriſti dicitqn woꝛeſe tepe ſchiem dusce osd⸗ clit nimi Wen riine blleti lengi⸗ enoe ſiddum aer ſacer, a düton nentisl ciͦ gus 1. Re n olent n lüͤk ben. ſt Aeundus ninteſuork cceperit s udlene mnan tauhi rali enulepee aaſusin⸗ adirep/ guertin ictiei⸗ nopano/ tnoit do 1 Nena iſun unnslicetco/ n piſi cnni/wi lipavchu nanl pole gihe ülcapof Fon o⸗ Clcentune ure niſin⸗ Ettamen⸗ ſunitt i; iannn Civenit eet ſcribit Magiſter. vi. de trano in ſum / ma ſua de titulis.ꝙ a iure in oꝛdinatõne Ddata eſt eis poteſtas abſoluẽdi.⁊ hanc re cipirquiliber in ſui oꝛdinatõe. Vnde cũ aſſumũtur a plebanis in adiutoꝛiũ/ poſ/ ſunt ſᷣm ipᷣm confeſſiões audire. Nam cũ a iure licentiã habent.nõ egẽt licentia oꝛ dinarioꝝ. ¶ Ceterũ de verbo quodã qð dicit ipſe.vi.de trano ti:de penitentia de gradibus peccatoꝝ.videlicet ꝓꝙ vſus contra natura/execrabiliter fit in mmeretrice.ſed execrabilius in vxroꝛe Dubi tatio oꝛit᷑ apud magnos eo ꝙ ipſe.vi.per verbũ pꝛedictũ videtur velle/ꝙ ille vſus etiã cum vxoꝛe pꝛopꝛia.ſemꝑ moꝛtale ſit quod aliqbus nõ placet.Oicunt enĩ qui dam ꝙpꝛoprt neceſſitatẽ vtpote pꝛopter nimiã pinguedinẽ/vel apoſtema vel vul nus in ventre/dummõ fieret in debitova ſe ſi cognoſceret vir vxoꝛem mõ incõſue- to.excuſabit᷑ vir a peccato.dũmodo cau/ ſa pꝛolis habẽde hoc fieret.Et vocant il/ li vſum cõtra naturã ſolum quãdo qs nõö ea arre coꝛꝑis vtitur que ad generandũ in do bꝛutali cognoſcẽdo.nec neceſſitas ex/ cuſat a toto licet diminuat quãtitatẽ pec cati. Vnde grauiter peccarʒ ⁊ vt creditur motꝛtaliter ſᷣm ipᷣm qͥ ſiccognoſceretè/ nul la exiſtẽte neceſſitate. Magiſter Albertꝰ dicit ꝙ nihil eoꝛũ que facit maritus cum vxoꝛe/ſeruato vaſe debito/eſt ſᷣm ſe moꝛ/ tale peccatũ.ſed poteſt eſſe ſignũ cõcupi- ſcæẽtie moꝛtalis ſcʒ quãdo nõ ſufficit mo/ dus quẽ natura determĩat.ſed habẽt mo dos bꝛutoꝛũ animaliũ. nulla exiſtẽte ne/ ceſſitate. Undeſᷣm ipᷣm quãdo alter eoꝝ nimis pinguis eſt.vel q uãdo cõtingitvẽ trem mulieris apoſtemari vel impꝛegna/⸗ ri.ita ꝙ anteriꝰ non eſt membꝛũ applica/ bile.tũccauſa plis habẽde.vel cauſa red/ dendi debitũ.vel cauſa foꝛnicatõnis vitã de/nõ eſt pꝛohibendũ aliter cõuenire.ni/ ſi dumtaxatvbi nulla pꝛecedẽte neceſſita te.ſed tantũ ex libidine fieret Iſtud tamẽ non expedit populũ ſcire. confeſſio/apud aliquos dubi/ tatur.Oicũut enim aliqui ꝙ cõ tituta eſt ſed alia. Dagiſter Alexaãder de Ales dicit ꝙ peccatvir ſi vxoꝛẽ ſuã mo Vãtum autem differri poſſit feſſio differri poteſt ſine peccatovſq; in tẽ pus determinatũ.Et q; confeſſionẽ face⸗ re nõ ſic eſt pꝛeceptũ ꝙ opoꝛteat quolibʒ tempoꝛe fieri.Sunt q diſtin guũt Quia aut ille qui peccauitê/ nondũ eſt cõtritus ſed manet adhuc in moꝛtali peccato. Et tũc non cõfitere data opoꝛtunitate.ſicut nõ cõuerti.vel non cõteri.eſtei om̃i hoꝛa peccatũ.Sed nõ nouum peccatũ.immo aggrauatõ pꝛioꝛis Eo ꝙ diuturnitas ſit circũſtantia aggrauãs peccatum. Si au tem ille qͥ peccauit iam ↄtritus eſt Dic ꝙ; tenetur cõfiteri aliquãdo.ſed nõ tunc.vł tunc. Et ex pꝛecepto ecclie infra annũ iu xta foꝛmã decretalis. Om̃is vtriuſq;.Oe ſi nõ confitet᷑/peccat moꝛtaliter. pꝛopter inobedientiã factam matris eccłie. Vn/ de illud pꝛeceptũ de conſitẽdo non obli/ gat ſub pena moꝛtal.dũmodo fiat infra tempus ſtatutũ.ſi tamẽ homo ſemꝑ con/ teratur.Sed qͥd ſi ante tempus ſic ad cõ/ fitendũ ſtatutũ/contingat aliquẽ anteq; cõfiteatur ſubito moꝛi.nec habuerit tem pus cõterendi de trãſgreſſiõe diuini pꝛe/ cepti.quo iubet᷑ aliquando cõfeſſionem facere.eo ꝙ ſit moꝛte pꝛeuentus: un damnat᷑ tanq; legis diuine tranſgreſſoꝛ. Eo ꝙ in quo inſtãti pꝛius fuit ſoluendo id eſt potẽs ſoluere confeſſionẽ.quia po/ tuit cõfiteri vel dolere ꝙ nõ fuit cõfeſſus. Deg in vltimo inſtanti iã factus eſt trãſ greſſoꝛ.Hoc tamẽ non intelligat᷑ de eo q ex cauſa confeſſionẽ differt. vt ſcʒ habeat confeſſoꝛẽ diſcretioꝛẽ. vel alia vtili cauſa dumodo diligentiã apponat vt habeat. De tertia par penitentie ſcilicet ſatiſfactõne. E ſatiſfactõne bꝛeuiter dicen/ ꝓ dum eſt. Et pꝛimo qͥd ſit. QOue eius partes. Ein neceſſe ſit ip/ ſam fieri in charitate. Auid ſit ſatiſfactõ inſoecaaiil.. Iffinitur autem ſic ſatiſfactõ/⸗ ſm Bꝛego.a magiſtro in quar to libꝛo ſentẽtiaꝝ. Satiſfacere eſt cauſas peccatoꝛũ excidere.⁊ earũ ſug/ geſtionibus aditũ non indulgere.Et vo cat cauſas peccati/ occaſiones alliciẽtes ad peccandũ. Quarũ quedã pꝛopinque ſunt peccato. Et heſunt in noſtra gtate. Compendiũ theologie vyt eas poſſumꝰ amouere vel excidere Aer bi gratia.Cena ſplendida/cauſa pꝛopin qua eſt luxurie. vt Jerem̃.vi. Saturaui eos⁊ mechati ſunt.Et hãc cauſam ſeu oc caſionem/poſſumus amouere ⁊ excidere Sunt ⁊ alie cauſe ſeu occaſiones pecca/ ti/remotioꝛes.que in noſtra poteſtate nõ ſunt.vtputa oblatio talis cene.vel alicu/ ius rei delectabilis oculis coꝛdis no ſtri. vel ſuggeſtio diabolica de tali ſplendida cena Hõ eſt eni in noſtra ptãte arcere dya bolum. quin talia oculis mẽtis noſtre of ferat. Occaſiones ergo peccatoꝛũ ꝓpinqs debem?excidere quia in noſtra ptaãte ſunt Sed occaſiõibus peccatoꝛũ remotioꝛi/ bus ſi veniãt a ꝑte diaboli.vel carnis vel mũdi/nõ debemus cõſentiẽdo aditũ in / dulgere.eo ꝙ in noſtra ptãte ſit eas nõ re/ cbe Aliter autẽ diffinit᷑ ſic Satiſtactõ damni / vel in iurie illate recõpenſatio ek tiſfactönis. Altiſtactiõis autẽ ponunt᷑ tres ptes.ſcilʒ oꝛatio.elemoſyna.ie uinnniũ.Que generalioꝛa ſunti ſatiſfactõne cuiuſlibet peccati. Cum enĩ quis peccat/delinqͥ t in deum.⁊ cõtra hoc ſpecialiter ſatiſfacit oꝛatõ. Itẽ delinquit in eccłiam hoc eſt in pꝛoximũ.⁊ ↄtra hoc ſpecialit᷑ ſatiſfacit elemoſyna Itẽ delinqt in ſeipᷣm.⁊ contra hoc ſpecialit᷑ facit ieiu nium De quib illud dicit᷑. Bona eſt oꝛa tio cum ieiunio ⁊ elemoſyna-· Uin neceſſe ſit con/ feſſionẽ ⁊ ſatiſfactõem/fieri in caritate Ltimo querit᷑ cauſa bꝛeuitatꝭ de confeſſiõe ⁊ ſatiſfactiõe ſimł 2 vtxꝝ neceſſeſit ꝙ fiat in caritate Et an qui cõfitetur ⁊ ſatiſfacit extra caritatẽ.teneat᷑ iterum cõfiteri.⁊ ite/ rum ſatiſfacere ¶ Et dicunt hic plures vtrũq; debet fieri in caritate Et repeti ſi at extra arieate Diur circavtrũq; diſtin guũt.Et pꝛio de cõfeſſione dicũt ꝙ opoꝛ tet ꝙ fiat in caritate.ex quodã tamen ↄſe/ quẽti.ita ꝙ opoꝛtet ꝙ fiat illud quod ſta tutũ eſt ab eccłia.Et opoꝛtet etiã ꝙ dũ fit qꝙ charitas habeat᷑.quia ſemꝑ ſiue ↄfitea mur ſiue nõ / nos tenemur habere carita/ tem.Et ſic vt tactũ eſt/nos tenemur ex q̊ ſm iugiciũ ⁊ oꝛdinem iuris. dam conſeãnti cofiteri in charitate. Sed Z ſi fiat extra charitatẽ non opoꝛtet (vt di⸗/ cunt)eã repetere.ſed ſolum ſatiſfacereꝛ cõ fiteri ꝙ confitẽdo pꝛius ficti fuerimꝰ id extra charitatẽ.dum tamẽ idem ſit pꝛioꝛ ⁊ poſterioꝛ ↄſeſſoꝛ ⁊ memoꝛiã habeat pec catoꝝ cõfitentis.Alioquin opoꝛteret re/ petere.quia integra debet eſſe cõfeſſio.Et iſti dicti ſui ponũt rõeʒ ꝙ ſcʒ ad hec duo ſcʒ cõfiteri ⁊ charitatẽ habere/tenemur di uiſim Hã pꝛopter ſtatutũ eccłie tenemur coõfiteri ſiue babeamus charitatẽ ſiue nõ Et ſimiliter tenemur habere charitatẽ ſi/ ue cõfiteamur ſiue nõ Et ideo poteſtvnũ ſolui ſine alio. AUt grã exempli. Sitene oꝛ ire ad eccliam.⁊ cũ hoc teneoꝛ tota die eſſe capatus in eccſia Si vado ad eccłia,ʒ ſine capa nõ opoꝛtet me iterato ire ad ec/ cleſiã.ſed ſolum ſatiſfacere deeo ꝙ nõ fui tota die in ecclia capatus Conſimilictin pꝛopoſito. ¶ Be ſatiſfactõe autẽ dicũt ꝙ in ſatiſfactõne duo ſunt cõſideranda.ſcʒ ipſa ſolutio debiti.⁊ ipſe modus ſoluen/ di.ita vt ꝑ datum ſiue factũ fiat ſolutõ de biti.⁊ ꝑ modum ſoluẽdi placeat ſolutio. Si autẽ per aliquẽ fiat extra charitatẽ ſo lutio debiti.puta pene taxate a ſacerdote ſicut ieiunare ꝑ annũ ⁊ huiuſmodi.dicit᷑ ꝙ; de rigoꝛe nõ exigitur ꝙ iterato reddat/ cum charitatẽ ⁊ gratiã adeptꝰ fuerit. Sʒ ſolum ꝙ illud qð defuerit in mõ. ipſe pe/ nitendo ſoluat. Añ qui tenebat᷑ deo iniũ ctam penitentiã facere qð reſpicit debitũ ⁊ cum hoc in charitate ⁊ bñ oꝛdinata vo luntate facere.qð reſpicit modũ ſoluendi debitũ ſoluet ſed nõ modo debito.opoꝛ/⸗ tebit talem cõfiteri ⁊ ſatiſfacere de indebi to modo ſoluendi Et tũc erit debita ſatiſ/ factio. Quia ſcʒ eijcit ſatiſfactũ pus quã/ tum ad debitũ. Nũc vero Bert ſatiſfit eliqua ple/ quantũ ad debitũ modũ. Reliquaple netractãt᷑ in ſumma Rayv.ti.de penitẽtia ꝓpter qð multa cauſa bꝛeuitatis trãſeo De ſacramento ex⸗ freme vnctõnis ⁊ ꝑtinetibus ad ipſum- Equit᷑ aliqua tangere de ſacra mento vltime vnctõnis. Et pᷣ/ mo quid ſit. De eius inſtitutõ ne.Quid ſit eius materia Que foꝛma Quis debitus miniſter. Quis et.ꝰ effectus. Ouid hic res.⁊ quid ſacramen/ tum. Quis ſit ꝑceptibilis huiꝰ ſacram̃ti. ſhint oitn ilfffint murge ponit Pſio i Den bap neyhe Deci⸗ oo tſan ſolipe Auini⸗ Ckolap engodi⸗ Udini hother noini modo aclien ſunſ ſihr, onabe nſba⸗ wolitg (nor MLace ſtdien r d⸗ birole e Hordebiii Ndinande Güſolueni Gto. o00, nedeindchi woninſnh ciͦtocli “ 6deyeniail imsnii⸗ — De ſacra.extreme vnctionis 27 7 loco vnctõnis. Quig ſit extre ma vnctio a quibuſdã. Extre/ mavnccio eſt linitio olei ſancti ficati.facta ad releuatõem vtri uſq; infirmitatis.ſcʒ mentis ⁊ coꝛpꝑis Et ponit᷑ vnctio extrema pꝛo nomine vnico diffiniti.quod qꝛ nõ habemꝰ circũloqui murꝑ duo. Iſte vero termin?linitio qui ponit᷑ in diffinitõne / ſonat in actũ vel in paſſionẽ que eſt in ſuſcipiẽte ipᷣm ſacra. mẽtũ.ſicut cũ dicit᷑ baptiſmꝰ eſt tĩctio ꝛc. Deſignat᷑ tinctio paſſiua.quia intingit baptiſatus. Verũtamẽ ſi quis totum eẽ Ecxtreme vnctõnis vellet diffinire. poſſet ita notificare.Extremavnctio eſt ſacram tum ex vnctõne infirmis ꝑ oleũ ſanctifi/ catũ facta conferẽs infirmis remediũ cõ/ tra peccati reliqas.etſi expedit alleuiatõ/ Nem ferens coꝛpoꝛis infirmitati. De erinſtitutione — Vando autẽ⁊ vbi ſit hoc ſacra 4 mentũ inſtitutũ eſt duplex opi S nio. na dicit ab apoſtolis Marci.vi. Vngebãt oleo multos egro/ tos ⁊ ſanabant᷑ Que gloſa ſic ðt Ab apo ſtolis patet hũc moꝛẽ eſſe traditũ vt ener/ gumini ⁊ alij egroti / certo loco vngãtur oleo / a pontifice conſecrato. Scom hoc ergo dicendũ eſt ꝙ apoſtoli a deo inſpira ti. diuina autoꝛitate ⁊ volũtate inſtituere potuerũt iſtud ſacramentũ.immo ipſe de us in ipſis·licet foꝛſan tũc non vngerent modo ⁊ foꝛma qua nũc ſᷣm oꝛdinatiõem ecclie fit vnctio. Sed foꝛſan ad tempus iſtam foꝛmã ex cauſa nõ ſeruauerũt.ſicut ipfi(vt ſupꝛa tactũ eſt) ad tẽpus ex cauſa ratõnabili foꝛmã baptiſmi mutauerunt. vt ſcʒ baptiſarẽt in nomie chꝛiſti. ¶ Alij volũt ꝙ iſtud ſacramentũ xpᷣs ꝑ ſe inſtitu erit quoniã iuxta pᷣallegatũ capitulũ.vi. Darci. Harrato quõ chꝛiſtus ſuos mi/ ſit diſcipulos ad pꝛedicandũ ſtatim ſeq tur. Et exeũtes pꝛedicabãt vt penitentiã ageret ⁊ demonia multa eijciebãt ⁊ vnge bãt oleo młtos egros ⁊ ſanabãtur.quod nõ credit᷑ ſine inſtitutõe dñi fuiſſe.Nec ſi Et quo ad moꝛbum Et quo ad etatẽ.de Iſfinit᷑ autẽ ſicextre (vnctö hoc ſacramentũ eſſe inſtitutüY/ ue videt᷑confirmari ꝑ gloſam ſupꝑ illud mile eſt de immutatone baptiſmi. qꝛ alid eſt mutare foꝛmã ſacramẽti.⁊ aliud inſti/ tuere totũ ſacramentũ de nouo celebꝛan/ dum. Nam ⁊ foꝛte nũc per eccleſie autoꝛi tatẽ aut aliqua ſibi data inſpiratioem ſi⸗/ cut apoſtoli habuerũt/p onenralie ua ad tempꝰ iuſta de cauſa circa foꝛmaʒ alicuiꝰ ſacramenti. immutari. ſed totũ ſacrm in ſtiguere / null?poſſet vt credit᷑ niſi ſolꝰdeꝰ cramenti extreme vnctönis a Ateria huius ſacramẽti eſt ole murn ſimplerx ab epo benedictuʒ v ſine alterius rei admixtõne Cũ im olen ſignificet nitoꝛem conſcietie Iſuauitatẽ fame.⁊ moꝛiturꝰmaxi me indiget nitoꝛe cõſcientie.⁊ nõ multũ ſuauitate fame/apparet ꝙ moꝛituri ſimR/ Mue ſit materia ſa plici oleo cõueniẽter ꝑungũtur. Hõ criſ-/ mate.quod ↄpoſitũ eſt ex oleo ⁊ balſamo Et quoniãa in exitu conſtitutꝰ.indiget tia ſanãte.nõ tantũ coꝛ ſed etiam alia membꝛa qᷣbus abuſus eſt / indiget nõ tã/ tum vnctõne coꝛdis.ſed etiã alioꝛũ mem bꝛoꝛũ quibo maxime peccauit.vt ſicut tri na merſio in baptiſmo ſignat ſubmerſio nẽ trium peccatoꝛũ que in mũdo regnãt ſcʒ ↄcupiſcentie carnis. cõcupiſcẽtie ocu loꝛum et ſuꝑbie vite. Sic hic multiplex inunctõ ſignat eliminatõeʒ exdiuina mi ſericoꝛdia mebꝛoꝛũ ſinguloum.g . . ius ſacramenti. Efoꝛma autẽ ſciẽdum eſt ꝙ ſi/ cut foꝛma alioꝝ ſacram̃toꝝ cõ 8-— ſiſtit in ſermone ⁊ ope vt bapti ſmus in verbis illis / baptiſo te ⁊c. Et in ope ſcilʒ in merſione baptiſati. Et ſic de alijs ſacramẽtis. Sic huiꝰ ſacramẽti foꝛ ma cõſiſtit in ope ⁊ ſermone. In ope qui deum.in illa ſcʒ ſignatõne mẽbꝛoꝛũ in foꝛ ma crucis. In ſermonevero in platõe ho rum verboꝛũ. Per iſtã ſuauiſſimã vnctõ neʒ/⁊ ſuã pijſſimã miſericoꝛdiã dimittat tibi deus quicqͥd ꝑ viſum peccaſti.Et ſic de ceteris mẽbꝛis Nec iterat᷑ iſta foꝛma ſu eandẽ materiã ꝑ replicatõem verboꝛũ. quia nõ om̃ino ſunt eadẽ verbꝗ vt patet licet in ꝑte eadẽ eſſe videant᷑. ¶ Sed cum multiplex ſit vnctio ⁊ multiplex verboꝛũ pꝛolatõ qꝛ ad ſingula mẽbꝛaſi inc fiũt H 3 Compendiũ theologie vnctiones.⁊ ꝓpꝛiaverba dicũtur Nunàd uenire inter illa plurimã ſimilitudinẽ. a ad inunctiõem oculoꝝ dimittutur eoꝛn gratia ſpũſſancti ad modũ olei lenitia eſft peccata Et ſimilit᷑ ad alias inunctões ali moꝛbi ſpiritualis.letiſicat etiã conſolat oꝛũ membꝛoꝛũ / alia eoꝛũ peccata. vel an ab hac vita exeuntẽ. Uñ in pfe al. Vt exhi⸗/ omia peccata ſimul dimittãtur. Oicit p laret faciẽ in oleo id eſt mẽtem qᷓ facies in om̃es alie ille inunctõnes licet fiãt diuer terioꝛ eſt in oleo exrreme vnctiõis Et pa/ ſis temꝑibus/tamẽ ꝓ eodẽ temꝑeſcʒ pꝛo nis id eſt euchariſtia que inunctis exhi/ vltimo incta rirlats 18 rcoricte in uned betur coꝛ hominis cõfirmet. nis ſacte cẽſent᷑ ſicut in ſimili dictuũ eſt ſu (W£ „— 11 gati pꝛa in cõſecratõe euchariſtie Ham ſic hic S uls ſit erce Pti/ eſt tunc enĩ om̃ia peccata ſimul dimittũ/ bilis huius ſacramenti. tur ſcilicʒ in vltimo inſtanti totius inun VWis aut pceptibilis ſit huius ctõnis ⁊ pꝛolatõnis verboꝛũ pꝛo quo fi/ üQſocram̃ti. Dicit᷑ ꝙ nõ om̃i moꝛ unt om̃es inunctönes. „ B bo veratns ſea all mo bo⸗ 11GG 1 α 1 uUioꝛi in quo tim periculum moꝛtis?¶ nñ A 18 ſit Deb 1t 1 16 qꝛ om̃is egritudo coꝛꝑis creſcendo pᷣt re niſter in ſacramento extreme vnctõnis. ducere holem ad obitũ/in om̃i moꝛbo cG E miniſtro autẽ hoceſt tenen / cepit iĩminere ꝑiculũ moꝛtis / poterit iſtö V . NVgAdum / ꝙ ſolus ſacerdos poteſt ſacramentũ dari. ¶ Sed nũquid ꝑnuli? bpeoc ſacramentũ cõferre. ſolus ignoꝛãtes ⁊ amẽtes pñt inungi.Dicit ꝙ ult Teps hoc oleũ cõſecrare. Quod nõCum eni hoc ſacramẽtñ nõ debeats nüſa patet tũ ex autoꝛitate beati Jacobi quiln rninõ recognoſcẽtib.⁊ nõ poſtulãtib ipʒ lerni ſua canonica capitulo vltimo dicit Infir Lales autẽ ſunt puuli ⁊ ignoꝛãtes.q oſ / ſngli matur aliqs in vobis inducat pᷣbiters no vſum rõis amiſerũt Et furioſi niſi hba tütm ecckie.⁊ oꝛent ſuꝑ eũ.vngentes eũ oleo in buerint dilucida interualla. Dicit ꝙ bu 3 busſ nomie dñi.⁊c̃. Tum quia iſtð ſacramẽétu iuſmodi inungẽdi nõ ſunt. Poſſet enĩ eẽ otu cõſummatiuũ eſt penitetie.Etideo pertri piculũ tam in irreueretia.q; etiã in ĩmun uua. net ad claues ꝗᷓ ſolis ſacerdotibꝰ ↄferunł dicijs ꝗᷓ hmõi hoĩes cõcomitant᷑. Si tñ Phen G 1 ſit e cCt'1 ufnnrioſi habuerit lucida intualla poſſent ĩ denls, S 4 [I ill intualł inũgi ſi imineret ꝑicim moꝛtꝭj. ililuai ugrm/us ſagramenti. H Iecr aute huiꝰſacramenti ᷣm magiſtꝝ in livᷣ.ſentẽtiaꝝ poni tur duplex ſcilʒ ſanatio coꝛpis et ſpũs.vt ſicut homo ex duobus cõſtat/ ſcʒ ex coꝛꝑe ⁊ anima. Ita ſit effectus huiꝰ Elocis autẽ vnctõis eſt varia tio apð diuerſas eccłias. Hoc boc taqmsẽ ſempꝑ tenẽdum eſt ꝙ loca nocäye zqòͥ nq; ſenſuũ pꝛincipałr inũgẽè/ bulcio De loco vnctons ₰ ſacramẽti ſanatio vtriuſq;.ſed pꝛĩcipaliꝰ da ſunt ſicut oculi.aures.nares.pedes et ſacho mẽtis.qꝛ iſte effectꝰ ſemꝑ ſequit᷑ in vere pe manꝰ Quidã ãt addũt pectꝰ⁊ renes.⁊?⁊ wwmwm Auſi⸗ nitentie.Et iſta ſanitas mẽetis/ in duobꝰ brilicũ in qbo delectatõ eſt ven erea licʒz nõö impotr conſiſtit.ſcilʒ in peccatoꝛũ remiſſione. et opoꝛteat ¶ Sed vbi inungẽdi ſunt mu⸗/ Vtin in virtutum ampliatõne. ”YUMWͤ rnaei. Nici ꝙ in loco mutilatiõis.qꝛ lc; erico ( 11 Pinr poenr gy mébꝛo careãt. nõ tñ carẽt potẽtia q ↄplet α nid hic 1 S et actus pcti ab intra.licet nõ ab excra Et iõ6 A1 Aſaamentuſit S vt expiet᷑ pctm̃ cũ mẽbꝝ nõ ſuꝑſit.in lo⸗ Gcus Enicq; vt ſciatꝭ quid ſit hicres co inciſionis vel in loco illi membꝛo ma — duid ſacraméu. Horandi . xuime vicino/inungẽdus et. Fm quoſda/ſacramentũ hic eſft ¶ ſe PpASS ipſe vſus olei. iue conſignatio cum oleo. E E geramento . 02 WR Res autẽ/eſt ipſa gratia ſpũſſcti.·qᷓ dicto dinis ⁊ ꝑtinentibus ad ipᷣmn in generali. Hiider modo efficit ſanatõem mẽtis.⁊ etiã qñũi; f ſacro oꝛdinis pꝛio occurri· hu coꝛꝑis.quando ſcʒ expediẽs fuerit ( SGPe dicendũ.Quid ſit oꝛdo. Quidq mn cundũ alios autẽ/ſacrametũ eſt ipᷣm oleũ ibi pꝛo materia? qͥd pꝛo foꝛma laſu Res aute/gratia ſpũſſcti.⁊c̃. Eſt autẽ i /·BQuot ſunt gradꝰ⁊ ſufficientia . intd . eoꝝ. Quot ſunt de neceſſitate huiꝰ ſacra accipe.Oꝛdinũ vnꝰeſt ſupᷣmus 7 pꝛicipa itenſe meti. Quioꝛdines ſacri.⁊ quare ſic dict lis ſcʒ ſacerdotiũ.Alij ſcdarij ⁊ huic debß⸗/ ſ en (GCO un ſi uietes. Dupᷣmus oꝛdo / duos hʒ act / ſcz niftitn õõä paincipalẽ ꝗ eſt coficere coꝛp xpᷣi. Et ſecũ nistnn Anomodo diffinitnr. Agniũ q eſt pplim pꝛeparevt idonee cõicet maoh ANIffnit aut ſica magiſtro inli · Scvarij aut oꝛdines ⁊ huic ſupmo oꝛ/ ad bꝛo ſententiaꝝ Oꝛdo eſt ſigna dqini defuiẽtes. Aut defuiũt ei qad actũ dclũ quoddã ſacrũ.quo ſpũa ſuũ pꝛincipalẽ aut qad actũ ſuũ ſcõariũ. pen lis poteſtas rradit᷑ oꝛdinato ⁊ officii .te Di ꝗad acrũ ſu pꝛincipalẽ qͥ eſtoficere quidã antiquoꝝ magiſtroꝝ ita diffiniit coꝛpꝰxpi tũc eſt ptas ſuper hoſtias exqb⸗ i Oꝛdo eſt ſacramentũ ſpiritualis poteſta coficit᷑ coꝛpꝰxpᷣi. Et hoc poteſt eẽ dupłr. sſthis tig ad aliqð officiũ in eccłia oꝛdinatum. Quia aut in ↄpatõe q̊ ad pplłm qͥ eas of/ Woſümor (QOW 11 G 1 ſa me ferũt tẽplo.Et ſic eſt oꝛdo ſubdiaconatꝰ. inang Wuig in iagcramen Subglcont eni mtereſt accineboſtias a mnnanki to oꝛdis ſit materia. Et qͥd res ſaamẽti populo reponere in pꝛeſbiterio.vt ipᷣas emhtoßt⸗ Vid autẽ ſit hic pꝛo materia et miniſtrare poſſit diacono vt dicit yſido. ocimorpoc 4 quid ꝓ re ſacramẽeti a qbuſdaʒ Aut eſt ptãs ſuꝑ hoſtias in cõꝑatõeq̃ ad oentit dicit᷑ ꝙ ſicut in baptiſmo / tria ſacerdotẽ.⁊ ſiceſt oꝛdo diaconatꝰ cuiꝰ eſt nis ul: unt Vnũ ſcʒ qð tm̃ eſt ſacramentũ.ſ.aq̃ hoſtias oblatas ponere ſuꝑ altare ⁊ oꝛdi ng Dutg vel tinctio cũ verbo.Et alið qð eſt res tã nare vt eas ibi cõſecret ſacerdos.Si ãt ẽ niern tũ ſcʒ remiſſio peccati.vel collatõ grẽ.Et oꝛdo defuiẽs ſacerdotio q̊ ad actũ ſuũ ſe/ Ntuinbi; tertiũ qð eſt res ⁊ ſacr̃m.ſ.caracter bapti/ cũdariũ ſcilʒ ad pꝛepãdũ populũ /tũc aut nins dd ſmalis.Sic hic eſt aliqͥd qð eſt ſacramẽ·è deuit ei in amouẽdo malũ.aut in oꝛdie monä tũ tm̃.ſcʒ illa ſigna viſibilia cũ verbis.qͥ/ ad bonũ.Si pꝛĩo mõ:ctunc iteꝝ ↄtingit h l dectade bus ſpũalis poteſtas tradi ondit᷑. Vt in duplicit.ſ.aut amouendo malũ qð eſt ab doſei hoſtiarijs traditio clauiũ cũ verbis ad H extra.⁊ ſiceſt oꝛdo hoſtiarioꝝ qrũ officiũ Sanininn ptinetiby. In lectoꝛibo traditio libꝛi po eſt indignos ⁊ viles excludere.ne violent ient Gif phetaꝝ cũ verbis ad hoc inſtitutis Et ſi locũ cõionis fideliũ.aut amouẽdo malũ lpoſen dealijs. Etaliqd qð eſt res tm̃ ſcʒ grã ſp· ag eſtab intra. ? tũceſtoꝛdo exoꝛciſtaꝝ qᷓ ienng rituſſcti infuſa. vel pras ſpũalis ſt ?⁊ ali rũ eſt arcere vim demõis ꝑ adiuratões ne . 1. qͥd qð eſt ſacr̃m ⁊ res ſcʒ caracter qͥ impꝛri impediat ꝑceptiõeʒ ſacr̃oꝛũ.Si ãt oꝛdo 00 mit. ¶ Alij ponũt duo poꝛaeꝓ ſacro ⁊ re. detuit ſacerdotio in oꝛdie ad bonũ. tunc Sckyn ed tũc circa hoc oꝛit᷑ dubiũ cũ dicatk ¶ßpteſſe duplicit᷑· Aut ex ꝑte intellectꝰ⁊ tũc llus Hor ꝙỹ hoc ſacrm ſit aliqð ſacratũ ſignũ exteri eſtoꝛdo lectoꝛũ qru officiũ eſt legereapte et gon us cũ verbis ad hoc oꝛdinatis.Et in qui ⁊ diſticte ad illuĩatõeʒ intellectꝰ Aut exp/⸗ piknäͤß buſdã oꝛdinibo ſicut ĩ ſacerdotio ſit pꝛo teaffectꝰ.⁊ tũceſt oꝛdo ceroferarioꝝ qͥ in war⸗ ͤg ſacr̃o impoſitõ manuũ cũ foꝛma verboꝝ ſignũ ignis ſpũalis accẽdendi in coꝛdib ſes) n An ſi ab yno vᷣba pferant᷑ ⁊ ab alio manꝰ nris cereos ſiqmiferos deferũt Et hi ſunt reneseN imponat᷑ oꝛdo cõferatur.Et patet ꝙ non acoliti Acolitꝰenĩ grece ceroferariꝰ ðꝛ lati ma ſiſi Vt in decreto diſtin. xxiij.ca.quoꝛunda neAlin volũt ꝙ nouẽ ſunt oꝛdines ĩ ec/ ut⸗ clexicoꝛum ⁊ ex textu ⁊ ex gloſa. —- cicſi militeſtcut iopt non rliee an / lnang el, rgt ſinmn „ eloꝝ in eccleſia triũphãte Et ̃ᷣm q̊ſdam ni 10 t ſi unt oꝛdinũ ſlong/eBatus rmrcplepat oſtrtanronos Hametn gradus ⁊ vnde eoꝝ numer ? ſufficientia gradꝰ.qͥ additi ſeptẽ pcedentibo faciũt no igen/ J Vot autẽ ſint oꝛdinũ gradus uẽ.Scõm alios coꝛona eſt pꝛimus oꝛdo torbon dicit magiſter in.iiij.ſentẽtiax ⁊epᷣatus vltimus.⁊ ſic fiũt nouẽ cum ſe/ ꝙ ſunt. vij. ſcz hoſtiariatꝰ. lecto ris exoꝛciſte.acoliti.ſubdiaco/ ptem pᷣnominatis.Sed pꝛioꝛ ſententia 27 lloꝛ eſt in conſpectu modernoꝛum. uot et que ſunt n 0. 9 i diaconi ⁊ pſ biteri QOuoꝝ ẽ cõficere coꝛ ncnni prpus vxp̃i qð eſt excelleẽtiſſimũ officioꝝ hu thaii⸗ manoꝝ.Etiõ ſupꝛa ſacerdotiũ nõ eſt oꝛ/ y de neceſſitate huius ſacramenti nto i do ſuꝑioꝛ.ĩmo necepatꝰ.nec archiepat. Egquitẽ dicere quot ⁊ q̃ ſunt de ne/ en ¶ Duoꝝ nũeʒ ⁊ ſufficientiã ſicpoteris ſſtatehui ſtaameti Et ditqj in Compendiũ theologie ſex pꝛecipue.ſcilʒ ſexus virilis VUnde mu lier nõ eſt ſuſceptibilis oꝛdinis. Itẽ pꝛe/ tũ ceteroꝛũ ſacr̃oꝛũ excepto cõiugio. Vñ ſi aliqͥs nõ baptiſatus oꝛdinaret/nihil re ciperet.vñ opoꝛteret poſt baptiſmũ ſi vel let aliquẽ oꝛdinẽ exequi/qꝙ iteꝝ oꝛdinare tur. repoteltas oꝛdinãtis.qꝛ qui nõ eſt ẽs oꝛdines cõferre nõ poteſt. Itẽ in/ tentio recta.vt ſcilʒ oꝛdinãs intendat fa/ cere qð facit eccleſia.et ſimiliter oꝛdinan dus ſ̃ᷣm quoſdã. Itẽ materia ſeu ſacramẽ tũ vt traditio libꝛi ⁊ ſimiliũ cũ foꝛma ver boꝝ Item temp?ſeu etas ſᷣm aliq̊s qm̃ ſi puulus oꝛdinet᷑ etiã pꝛecedẽtibo alijs gra dibo nihil reciꝑet cũ ſᷣm eos in hoc ſacra/ mento exigat᷑tam intẽtio recipiẽtis oꝛdi nẽ q; ↄlerẽtis. Paruulꝰautẽ qꝛ non habʒ vſum liberi arbitrij nõ habz intẽtionem. Alij volũt ꝙ etas ſit de cõgruitate⁊ nõ de neceſſitate huiꝰſacramẽti Et iõ in pᷣdicto caſu ꝑuulus fᷣm eos recipit caracterẽ nec Em eos eſt reoꝛdinãdus. Frater albertus vult. ꝙ in alijs oꝛdinib/etas ſit de vgrui tate.ſed ꝙ in vltimo oꝛdine qui eſt ſacer · dotiũ/eſt de neceſſitate. Vñ plane vult q oꝛdo ſacerdotij nõ poſſit ꝑuulo conferri. Itẽ ieiuniũ ſᷣm aliqs.eo ꝙ ſᷣm eos pꝛan/ ſus nõ cõferret oꝛdinẽ nec ſuſciꝑet Alij fe re omes volũt cõtrariũ.¶ Multa pᷣterea ſunt de honeſtate ⁊ cõgruitate tam ex ꝑte cõferentiũ oꝛdines q; ex ꝑte temꝑis.que reperies expꝛeſſe in ſumma Ravymũ.libꝛo tertio in pꝛincipio ⁊ conſequẽter. ¶ Qui oꝛdines ſint ſacri ⁊ quare ſacri dicũtur. ſtremo notandũ ꝙ licet oẽs Vpꝛedicti ſeptẽ gradus ſacri ſint Atuoꝛ tñ pꝛimi minoꝛes oꝛdi/ es / nõ dicutur ſacri.ſʒ ſolũ tres maioꝛes ſcʒ oꝛdo ſubdiaconatꝰ. oꝛdo diaconatꝰ.⁊ oꝛdo pᷣſbiteratꝰ.Et hoc ꝓpter dignitatẽ q̃ inducit᷑ miniſtrãtibo in tribꝛ maioꝛiba oꝛ dinib.opoꝛtet enĩ eos vouere cõtinenti/ am vel ſimplicit᷑ vel fᷣm tempꝰ?ꝰ. Simpli/ citer in tota eccleſia occidẽtali.vbi nõ dã tur iſti tres oꝛdines/niſi vouẽtibo ipſo fa cto ꝑpetuã caſtitatẽ. Secundũ tempꝰ.vt in oꝛiẽtali ecclia.vbi qͥ in matrimonio oꝛ dinẽ recipiũt/ in matrimonio ꝑmanent. Sʒ tñ / dũ miniſtrãt/abſtinẽt ab vxoꝛib⸗ Inſuꝑ ill moꝛtuis / alias ducere nõ pñt. cedẽs baptiſmus qui etiã eſt ſfundamenꝰ ingij et pertinentibus ad ipᷣm- E ſacramento cõiugij nõ mul/ ta neceſſe eſt hic dicere eo ꝙ in ſumma Raymũdi libꝛo.iiij.de hoc ſacramẽto ſufficiẽter tractet. Sunt q̃ dam tñ que ibidẽ nõ tangũt᷑de quib hic aliqua bꝛeuit᷑ memoꝛãda ſunt videlicet. An iſtud ſacramentũ ſicut alia ſacramen ta cõferat grãʒ ⁊ efficiat qð figurat.Quis ſit eius effectus An opus cõiugale poſſit fieri ſine pctõ.An debeat reddi debitũ cõ iugale tꝑe impꝛegnatiõis. Itẽ an debeat reddi temꝑe⁊ loco ſe geno Jlem an ſemper debeat reddi cũ petitur. Quid hic ſit ma/ 7 texia ⁊ foꝛma.⁊ qͥd res ⁊ ſacramẽtum. An ſacramentũu cõ⸗ ingijaſere atia Micigt auod ſeumt Reſuppoſito ꝙ matmoniũ viri ⁊ mulieris coniũctio legi/ tima/indiuiduã vite conſuetu inſtitutõis huiꝰſacramẽti:⁊vbi inſtitutũ fuit.⁊ qui pñt cõtrahere ⁊ qui nõ cũ aliqͥ/ bus alijs circa hoc ſacramẽtũ neceſſarijs que expᷣſſe libꝛo quarto ſumme Raymũ. inuenies.nũc querendũ venit an hoc ſa/ cramentũ ſicut alia/cõfert grãm ⁊ efficiat quod figurat. Abi triplex cadit opinio. Worimnaiclt ꝙ nõ cõfert aliquã gratiä ſed cũ alia ſacramẽta ſignificẽt gratiam⁊ ↄferant.iſtud tantũ ſignat gratiã ſed non cõfert.Hec eſt opinio magiſtri in li.ſentẽ tiaꝝ.⁊ pᷣpoſiti antiſyodoꝛi. (Becunda opinio dicit ꝙ cõfert grãm ſcʒ receſſum a pctõ.nõ tñ in oꝛdine ad bonũ.Et dicunt ꝙ gratia illa eſt/ ꝙ virtute huiꝰ ſacramẽti mitigat᷑ ↄcupiſcentia.ne ferueat vltra nu ptiaꝝ honeſtatẽ. Et hec opinio ꝓbabili/ oꝛ videt᷑ ¶ Zertia⁊ ſatis peritoꝛũ opinio eſt ꝙ cõfert grãm etiã in oꝛdine ad bonũ: HNon quidẽ generalit᷑ ſe ad bonũ hoc tm̃. qð debet facere cõiugatus.Et iſtð bonũ eſt vt fideliter coniugi aſſiſtat.oꝑa ſua illi cõmunicet.plem ſuſceptã religioſe nutri at ⁊ huiuſmõi.Et ſᷣm hoc patet ꝙ efficit gratiã quã figurat.ſed non oẽm quã figu rat.ſicut nec opoꝛtet.Figurat quippe cõ/ iunctõem fidelis anime cum chꝛiſto:que ſacramento cõ ginẽ retinẽs.que diffinitio dat fm naturã optime inſtitutã.qꝛ tũc vna? pura fuit. Pꝛetermiſſo etiã tractatu de cã ce u⸗ io. ho pon Eir git n hut ſiu ſita no. tena ſuint fneno ſunich mnntult ſorhe fmnalio autile cohi⸗ eamn explen venial tina ſuean ſnoral G se sc f . . De ſacramento matrimonii 22 nare. maxime quatnoꝛ pꝛimis meſibus. dicheepg lihin nget gan iedegucbhi lurntigclice. luſaenmnen ſaune Ous nugnepoſſit Vardchtic — dnanſchhe iheinn Wmminn. ici Mawe Pnpwnl mücole⸗ Gnumann wkmn migür mimand nguinöcdi ii naeſen mmme Kmni. itanhorſ⸗ Nin teffin dttopinio. Niquigati Nitgine. Taniſſednon ſtminliſenti „(Gecnra ſarurſun⸗ nd. Etninn doini uriogino rrag doſ⸗ ihoenn. Sinbont ranſull igoſeun thffa oen mrqun⸗ nchit 7 — S=S — = = ☛ Ein amplexus ma quidem eſt effectus eius nõ contẽtns qͥ dem ſed ſignificytus. uid ſit er effect prꝛemiſſis igitur habes ꝙ du plex eſt effect?matmonij. Vnꝰ ſcʒ nõ contẽtus ſed tantũ ſigni ficatus.ſcʒ cõiũctio fidelis ani mecum chꝛiſto. Alius cõtentus ⁊ ſignifi catus.gratia ſcilicʒ qua mitigat᷑ fomes.⁊ qua fideliter cõiugi aſſiſtitur. ritalis poſſit fieri ſine pecato. Trum autẽ fieri poſſit ample/ trxus matrimonialis ſine pecca/ o vel meritoꝛie/poſt hec venit dicendũ. Et dicit᷑ ꝙ cauſe quatuoꝛ pꝛeci/ Ene ſunt ꝓpter quas fit cõmixtio cõiuga/ lis. Aut enĩ fit cauſa ſuſcipiende pꝛolis. ⁊ hoc duplicit᷑ lut ſcilicʒ ad cultum diui num ampliandũ.⁊ hec cauſa ſic ↄgnoſcẽ di vxoꝛẽ/ ab omni peccato excuſat ⁊ red/ dit opus meritoꝛiũ.dũmodo iſta intẽtio ante finẽ opis per delectatõem nõ coꝛrũ/ patur.Ael fit cauſa pꝛolis vt ſcilʒ habeat᷑ ſucceſſoꝛ hereditatis ⁊ hec cauſa nõ excu/ ſat a veniali ſed a moꝛtali. Aut fit cã red/ dendi debitũ ⁊ heccauſa excuſat a culpa ⁊ ſᷣm aliquos meret᷑ ſic faciẽs.dum tamẽ iſta intẽtio/ꝑ inoꝛdinatã voluptatẽ ante finem oꝑis nõ ſupplantet᷑. Aut fit cauſa foꝛnicatiõis vitãde et hec cauſa excuſat a moꝛtali.Aut fit cauſa exſaturande libidi nis ⁊ hec cauſa nõ excuſat a moꝛtali. Vel ſm alios in hocvltimo caſu diſtingue. qꝛ aut illa libido cauſa cuius exſaturade fit cõmixtio cõiugalis/ tantũ repᷣſſa erat/q; eam nollet alter cõiugum cũ alio vel alia explere.⁊ tũc dicunt ꝙ adhuc eſt peccatũ veniale.Aut intantũ creuerat illa libido yt indifferẽtervellet quis eã ſiue cum ſua ſiue cum nõ ſua explere Et tunc dicũt eſſe moꝛtale peccatum. Ein tepoꝛe impꝛe/ gnatiõis debeat reddi debitũ coniugale. Etemꝑe impꝛegnatonis dicit᷑ Voptrer periculũ nõ debet in tẽ poꝛe unpꝛegnatiõis vxoꝛ cog/ noſci. Ande ſivir eo temꝑe mo ueatur ad couũ.debet ratõne/talem mo/ tum ꝓpter timoꝛem pᷣdicti periculi / refre⸗ Si tamẽ vir vxoꝛem dicto temꝑe cogno uerit/nõ pꝛopter hoc peccat moꝛtalit᷑ e rum etiã qꝛ mulier illo tẽpe maxime coi/ tum vt frequẽter appetit.ſi ipſa petat⁊ ip ſevir exactus reddat ſic reddens leuiꝰpec cat.exigẽs vo grauiꝰ.vterq; tũ veniali tm co ſacris/ debeat reddi debitũ. E temgꝑe ſacro ſimiliter dicit/ ꝙ temꝑe quadrageſime ⁊ qua/ tuoꝛ tempoꝛũ ⁊ rogationũ/⸗⁊ pᷣ de⸗ cipuarũ ſolennitatu/ nõ debet alter cõiu gum debitũ petere. Si tamen petierit cũ pigentia tamẽ animi ꝙ ſine coniugij vſu elſſe non poſſit/venialiter peccat. Si autẽ alter petierit/reddax.exactu tamẽ iuſticie et fide thoꝛi excuſat᷑a peccato.niſi in his caſibus pꝛeter tempoꝛũ huiuſmodi ſole⸗ nitatem aliquid iuxta diſtinctões ſupꝛa/ poſitas grauius incideret quod peccaiũ aggrauaret ( Degd ſecus eſt de locovtvo lunt aliqui ꝙ ſcilʒ nõ tenẽtur in loco ſa/ cro reddere debitũ ſi aliquis alius locus haberi poſſit.Si autẽ aliꝰ locus nõ poſ/ ſit haberi/vt cõtingit in tempoꝛe guerre⸗ vbi multis noctibꝰ in locis ſacris iacent viri cum vxoꝛib ſuis.tunc ſi alter coniu/ gum ſoluat eractus.habẽs de hoc doloꝛẽ coꝛdis:peccat tantũ venialiter.ĩmo ſi exi gat cum planctu ⁊ pigẽtia qnod ſine vſu cõiugij eſſe nõ poteſt. nõ credũt multi q; peccat moꝛtaliter. ¶ NHec credas ꝙ tũccõ taminet᷑ locus/ ita ꝙ recõciliatiõe indige at.quia cõtaminatio ſacri loci diſtingui/ tur duplicit᷑. Una que pꝛocedit ex incõ/ gruitate operis.quod fit in ipᷣo reſpectu dicti operis in ſe.Et alia que pꝛocedit ex incõgruitate oꝑis non quo ad ſe.ſed quo ad conſecratõem ſeu actum ipſius loci in quo fit. Nam illa que pꝛocedit ex incon/ gruitate reſpectu loci tãtum ⁊ nõ operis in ſe/non cõtaminat locum in tantumꝓ indigeat reconciliatõne. Sed illa vero qͥᷣ pꝛocedit ex incõgruitate ad ſanctificatõ/ nem loci/reſpectu opꝑis in ſe vt eſt in ma/ gnis facinoꝛibus.ſicut in ſtupꝛo adulte/ rio homicidio⁊ huiuſmodiet hec locum cõtaminat in tantũ ꝙ recõciliatõne indi/ get maxime reſpectu aliquoꝛum facinoꝝ vbi ſunt manitfeſta. E S in ſemper debeat iuncta retractãt. Copmpendiũ theologie reddi debitum cõiu tu ſolutõne autẽ debiti cõiuga lis hoc tenẽt aliqui ꝙ om̃i tem poꝛe petenti debitũ eſt redden/ Adũ fm opoꝛtunitatẽ loci. Oð ideo dicit᷑ quia ille actꝰ/verecũdiã qᷓndã habet ſibi annexã Uñ nõ opoꝛtet ꝙ ſolua tur in publico.ſed in om̃i hoꝛa omiq; di/ miſſo negocio.ſi ſcit alterũ eſſe in ꝑiculo ſa cõcupiſcẽtia.tenet᷑ captare ſecretũ cubi le ⁊ debitũ reddere.(Alij diſtinguũt ꝙ ſi cut in pꝛeceptis affirmatiuis ſemꝑ ad ea tenẽtur ſed nõ ꝓ ſemꝑ vt verbi gratia Sẽ ꝑ teneoꝛ honoꝛare paretes meos /ſed nõ Ro ſemp ſed ſolũ pꝛo locoꝛ tempoꝛe Ita gale cum peti⸗ Tr.⸗ * bic vt dicũt quis ad ſemper tenet᷑ reddere debitũ . ſed nõ tenet᷑ pꝛo ſemꝑ.ſed ſolũ cũ opoꝛtunitas loci ⁊ tempꝑis hoc exegerit. t nota duos verſus qui detminant quinq; caſus.in q bus quis poteſt redde re debitum ſine peccato ſed nõ petere. Fe ſta ſacerq; locus ieiunia mẽſtrua partus. Ei petis his peccas reddis qñq; licenter „ „ — quid foꝛma in ſacamento coniugi · id aũt ſit materia ⁊ quid foꝛ — gitime ꝑpſone/ in potentia ↄmi quod multi difficiles ⁊ diuerſi 4 us oc/ currũt hoc ſacramẽtũ matrimonij impe/ dientes qͥ ſufficienter in ſumma Raymũ di determinãtur.quare hic cauſa bꝛeuita tis non expꝛimũtur.ſed ſolũ pꝛo quadaʒ compẽdioſa annotatiõe.ponũtur ſexver ſus ſequẽtes. Eccleſie vetitũ necnõ tem/ pus feriatũ. Impediũt fieri.permittũt fa cta teneri.Erroꝛ.cõditio.votum.cogna. tio.crimen. Cultus diſparitas vis oꝛdo ligamẽ.honeſtas. Si ſis affinis ſi foꝛte coire neq bis.Hec ſociãda vetãt cõnubia Vorꝛma autẽ eſt cõſen ſus ꝑ vᷣ̈ba expᷣſſus.vt accipio te in meãꝛc vel huiuſmodi.Secũdũ alios cõſenſus animoꝛũ eſt materia in ↄiugio.foꝛma au tem eſt debita verboꝛũ ꝓlatoꝛũ foꝛma ſcʒ — Accipio te in meã.⁊c̃. ¶ Sed nunqͥd et iſte cõſenſus debeat ferri ⁊ eſſe ad carnalẽ copulam. Et dicẽ magiſter in libꝛo ſentẽ/ tiarũ ꝙ nõ in carnalẽ copulã nec in cobha mMma. dicitur ꝙ materia ſunt / le / HZ xtõnis ſexuũ exiſtẽtes ¶ Circa bitatõem coꝛpalem ſed in ſocietatẽ cõiu/ galem.quod ſicexponit᷑ hoceſt in carna/ le debitum.nõ in carnalem actũ. ¶ NHec obſtat illud de matrimonio beate virgi/ nis que ſᷣm beatũ Auguſ.ita in matrimo nio cõſenſit/ꝙ niſi aliter deus iuberet.de bitum cõiugale nõ redderet.Ait enim ſic Loõmittens autẽ virginitatẽ ſuam diui/ ne diſpenſatõni/⁊ cõſenſit in carnalẽ co/ pulã nõ illã appetendo ſed diuine inſpi/ rationi in vtroq; ſcilʒ ⁊ virginitate ⁊ cõ/⸗ mixtione obediẽdo.Sedvirginitatẽ quã nondũ vouerat/in deſiderio habuit ⁊ cũ firmo pꝛopoſito.cõmixtionẽ vero illam niſi deus aliter diſponeret in ſufficientia Exhis ſatis patet quid hic ſit ſacram̃ tum ⁊ quid res. Nam ſacramentũ eſt cõ/ ſenſus animoꝛũ ⁊ cõ iunctõ coꝛpoꝝ Res autẽ duplex eſt ſcilʒ vnio chꝛiſti ⁊ eccleſie Item vnio duarum naturarũ in chꝛiſto. Nam ſicut in matrimonio cõiunctio eſt animoꝛũ vnius cum vna ita vnit᷑chꝛiſtꝰ cum eccleſia que vna eſt vt dicit᷑ Cantic. vi.vna eſt colũba mea.⁊c̃. Oe qua etiam vniõe dicit᷑ pꝛime Ad coꝛin.vi.Qui ad heret deo / vnus ſpiritꝰ eſt cum eo. JAtem ſicut in matrimonio eſt cõmixtio diuerſo rum ſexuũ/ita in chꝛiſto eſtvnio duarum diuerſarũ naturaꝝ ſcʒ diuine ⁊ bumane. tius de expoſitiõe ſept ſacramentoꝛum. Ne chin, menma, ng mamino bargde eninſie mdin, / inſpi⸗ 100, Incipit tractatus eiuſdem quartus de ſeptem virtutibus ? E / 2 de earum lig in ſpecia li erit aliquid dicendum. lit 22 qua recte viuit᷑ et q̃ nullꝰ male Notãter tur q̃ nullus male vtit᷑ ad differentiã po/ tentiaꝝ naturaliũ quibꝰ cõtingit ⁊ bene vyti ⁊ male vti.cuiuſmõi ſunt rõnabilitas ⁊ cõcupiſcibilitas.⁊ iraſcibilitas.que p⸗ pꝛie potẽtie dicũturDicit᷑ etiã quã ſolus deus opatur in homiĩe.qð ponit᷑ ad diffe rentiã virtutũ politicaꝝ.que( vtvult phi loſophus in Ethicis) generãtur ex freq̃n ti bene agere.cũ virtutes theologicea ðo infundãtur. Exquo apparet ꝙ pᷣcedens diffinitio eſt ꝓpꝛie virtutis theologice. Sed pꝛout virtus compᷣhendit ta quat/ tuoꝛvirtutes cardinales qᷓ; tres theologi cas ſic poteſt diffiniri. Virtꝰ eſt amoꝛ hba bendi ſe ad om̃ia vt debet᷑. Ande Klug.in libꝛo de moꝛib ecclie. ſingulas diffiniẽs vtutes.in om̃ibus diffinuõnibus ponit amoꝛẽ tanq; genus.⁊ adiungit diuerſos actus quaſi diuerſas differentias. tes ⁊ de earum ſufficientia. De ſeptem virtut NMBunc aliqua tangęeda ſunt de virtutibus Et pꝛio quid ſu virtꝰ in ge- nere. Quot ſunt in nũero. et fficientia. Deinde de ſingu/ Sraute vir em (generli Auguſt. bona qualitas mẽtis. vtit᷑. quã ſolꝰ de in hoĩe opat᷑. otã i᷑ bona qᷓlitas ad dꝛãm mala rũ q̃litatũ cuiuſmõi ſunt pdigalitas aua/ ricia.Addit mẽtis.ad dꝛãm coꝛꝑaliũ qli/ tatũ.quales ſunt albedo nigredo. Et ſub iũgit.qua.ſcilʒ virtute.recte viuit᷑ ad dit ferentiã ſciẽtie que q́;uis ſit bona quali / tas mẽtis.nõ tamẽ neceſſario ea recte vi / bus uitur ſed potiꝰ ea recte intelligit᷑. Etaddi cakf. (Duot ſunt nirtu⸗/ X dicta autẽ diffinitiõe/ extra / hi poteſtnũerus ſeptẽ virtutũ ſcilʒ quatuoꝛ cardinaliũ ⁊ trün theologicaꝝ. Cum eniĩ virtꝰ ſit amoꝛ ha⸗/ bendi ſe ad om̃ia vt debet᷑ aut erit amoꝛ . ⸗ hñdi ſevt debetad creatoꝛẽ.aut ad cettu ram ¶ Si pꝛimo modo tũc vel erit amoꝛ ad creatoꝛẽ vt recognoſcat᷑ ⁊ ſic erit fides que eſt illüinatio metis ad cognoſcendua deum. Aut erit amoꝛ ad creatoꝛẽ vt poſſi Regke pocdublielter e⸗ in futuro.⁊ ſic eſt ſpes.Vel vt quõ hic iã habitus ⁊ tẽtus.⁊ ſic eſt caritas qua qᷣs li cet ꝑ quendã modũ imꝑfectũ habʒ hic de um.Quia qͥ manet in caritate in deo ma/ net ⁊ deus in eo.i. Joh.iiij ¶ Si autẽ ſit amoꝛ hñdi ſe vt debet᷑ ad creaturã.tũcvel ad creaturã que ſub nobis eſtvt caro.⁊ ta lis amoꝛ ſic habedi ſe ad eam vt debet eſt temꝑãtia.Aut ad creaturã que iuxta nos turã que ↄtra nos eſt.⁊ tũc aut illa ccettu ra eſt nobis inſidiãs.⁊ tałl amoꝛ ſic ſe ha/ bendi ad eã vt debet/ eſt pꝛudentia. Anunt ula creatura ẽ nos moleſtãs.⁊ talis amoꝛ ſic ſe hñdi ad eã vt debet᷑ eſt foꝛtitutdo. De tribus virtuti us theologicis. Et pꝛimo de file. I ſpeciali tangẽdũ eſt de vtutibus theologicis Et pꝛĩo de fide. Deq bH no dicendũ q d ſit Quot modis di Que ſit fides infoꝛmis et q foꝛmata. Et vtꝝ vna ſit alia Et an demões habeãt fidẽ Vtꝝ ꝑuuli baptiſati hẽant fidẽ Atꝝ in aliq̃ caſu ſufficiat f uare fidẽ coꝛdeꝛ⁊ dit fiteri oꝛe Vtꝝ fidei poſſit ſubeſſe falſum. An omes teneãtur ad fidem explicitam?⸗ NyOα 1 . . et tamẽ apparuit eis paſſio ſua Sʒ dic alið viderut ⁊ aliud crediderũt q hoiem Ael vt habẽdus omodo diffinitur. Ecundũ aũt apłm ad heb. Fiü⸗ / des eſt reꝝ ſperandaꝝ ſubſtan tia.argumẽtũ non apparenti½ Erdiſini hic fides ꝓut eſt ſundamentũ in edificio ſpũali. Subſiſtit eĩ oĩbꝛ alijs vᷣtutibo ⁊ eas collocat ĩ nobis·i.ſacit aus in nobis collocari Et hãc ſic intellige dik· finitionẽ. YFides eſt ſperãdaꝝ reꝝ ſubſta⸗ tia.i.fides facit modo res ſperatas ſubſi / ſtere in nobis ſpe.q tandẽ ſubſiſtẽt re. Fi des ðᷣꝛ argumentũ.i.oſtenſio vel pmon / ſtratio/nõ apparentiũ rerũ. ¶ Sed nõone apoſtoli crediderunt xpᷣm paſſum:vtiqd. qꝛ in eoꝝ ſymbolo hocꝑ articulo pont᷑. Compendiũ theologie paſſum viderũt ⁊ deũ paſſum crediderũt Deum autẽ paſſum eſſe/eſt articulꝰ fidei ſm Auguſt. NHNon hominẽ illum paſſum eſſe Quia hoc crediderũt indei qui fidem nõ habent cathollci. Secungi autem Aluguſtinũ. vides eſt illumiatio mentis ad videndum deum. ¶̃ Nuot modis fideſ tur pꝛo habitu fidei infoꝛmis Vnñ Jacobi.ij. Yides ſine opi/ brvus. liquãdo accipit᷑ pꝛo habitu fidei foꝛmate. tiꝑ figdem vicerũt regna.Aliqñ pꝛo actu fidei ſpoꝛmate 'm q, dicit Angu. Fices eſt cre⸗ . dere quod nõ vides.Aliqñ pꝛo focilitate credendi. Vnde Math.viij. Nõ inueni tantã fidẽ in iſrael.Aliquando ꝓ obiecto fidei ſcilʒ pꝛo eo qð creditur.cuiuſmodi ſunt articli fidei Unde in ſymbolo atha naſij dicit᷑. Hec eſt fides catholica.qð in/ telligi de articulis ibi poſitis. uid ſit foꝛmata qd ifoꝛmis.⁊vtꝝvna Ages autẽ! odpgtur p dilectõem que ſcilicet Ninfoꝛmat gratia ⁊ caritate. Fi⸗/ traria vtraq; foꝛ mabilitate pꝛiuata qlem hñt exiſtẽtes in pctõ moꝛtali. q̃ nihil ali/ ud eſt q́; pot?tia naturalis aſſentiẽdi veri trũ autẽ fides infoꝛmis fi , ;½ tati vtili. in at ic foꝛmata vel nõ ⁊ an quotiẽs pec/ cat᷑ moꝛtalit/ om̃ino pereat fides foꝛma/ ta.⁊ cũ ad ſtatũ gratie ꝑ penitentiã redit᷑⸗ vtrũ noua fides creat᷑. ¶ MWulti vidẽtur dubitare. Dicũt enĩ aliqui ꝙ fides infoꝛ mis eadẽè eſt in eſſentia cum ſide foꝛmata ſegd differüt ſm intẽſionẽ maioꝛẽ ⁊ mino rem.vt aſſenſus veritati aliq illuſtratõne grarie irradiatus ſit fides ĩfoꝛmis. aſſen/ us autẽ vehemẽs/nmulta illuſtratiõe gra tie illumiatus.ſit fides foꝛmata Et volũt iſti ꝙ fides infoꝛmis hic finiri poſſit.foꝛ/ mata vero nõ. Ee dicũt ꝙ nõ ſunt ea/ dem in ſubſtãtia ſed euacuata ſiue recedẽ te fide foꝛmata/totũ perit Et relinqͥtur tã tum modica qued lux in anima/que nõ ſcit haunine aatü ue dicik fides infoa⸗/ mis ¶ Alij diſtinguüut ꝙ duplicit dicitur nde ad hebꝛeos.xi. Sancti ꝑ des autẽ infoꝛmis eſt huic con fides infoꝛmis. Vno modo p pꝛiuatõeʒ actualem foꝛme debite.Etꝑ hunc modũ dicitur fides infoꝛmis eſſe in pctõꝛibus. quia nõ eſt in eis gratia gratificãs vel ca/ ritas. Alio modo dicit᷑fides infoꝛmis ꝑ pꝛiuatõem poſſibilitatis ad foꝛmã debi/ tam. ⁊ hec fides infoꝛmis eſt in demoni/ bus qͥ nõ habent poſſibilitatẽ ad gratiã. IISe Et pꝛimo modo dicta fides infoꝛmis / ſic Icitur autẽ fides mul (dicat᷑ tipliciter.Aliquãdo enĩ accipi Differt a foꝛmata/q m foꝛmata fieri poſ-/ ſit. ſcz ꝙ illud qð fidei infoꝛmi ſubiacet/ poteſt foꝛmari.Ande materialit᷑ loqᷓndo hec poteſt fieri illa.ſicut cecitas in oculo poteſt fieri viſus ꝑ miraculũ. Sed ſecũ/ do mõ dicta fides infoꝛmis oĩno differt afide foꝛmata ſic ꝙ nullo mõ fieri poteſt foꝛmata.Et illud plus placet aliqᷣͥbus Ex his patet an demones habeãt fidem NHabent enĩ fidẽ infoꝛmẽ vt dicũt ſancti Deld vt dixi multo aliter q; pctõꝛes.quo niã fides infoꝛmis demonũ nõ eſt poſſi/ bilis ad foꝛmã debitã ſicut fides pctõꝛũ in q̃ eſt aliq̃ q;uis modica illuſtratio gra/ cie. In fide vero demonũ nulla ſed tantũ credulitas quedã ex cogitatõne naturali voſſit fieri ſine ali ¶ Rarnnli Ra, alig arii es 1 GB tru paru nli ba/ Auida ꝙ nec fidẽ habeãt.nec ce teras virtutes.eo ꝙ he nõ ↄferũtur eis in baptiſmo ſed tãtũ purgatio ab oꝛiginali peccato.Dicũt tñ ꝙ ſi anima ꝑuuli poſt baptiſmũ ſeparet᷑. in illa ſepatõne illi in/ fundijfidẽ.ceteras q; virtutes ab ipᷣo deo Et ſimiliter cũ adultus efficiat᷑ ſi tamẽ re tineat innocentiã baptiſmalẽ.¶ De hac opinione eſt Hugutõ qui fecit apparatũ ſuper decreta ¶ Alij dicunt ꝑuulis plene fidem ⁊ ceteras virtutes in baptiſmo in/ fundi ſed no vſus earum. Quã opinio/ nem tenet magiſter in libꝛo ſententiaꝝ ⁊ Eſt Hilia opinio inter has alij plures. duas media.que ponit ꝙ paruuli nec ha bent completũ habitũ virtutũ.neq; actũ quia nondũ ſunt capaces virtutis com/ plete vt eſt habitus vel actus. Sed acci⸗ piunt virtutes ad potentiã.que potentia galiquid habʒ de natura habuus.et fit ha bitus cõpletus ſi anima ſeparet᷑ vel cum veniũt ad etatem adultam. id quod qritur vtruʒ ꝑpuuli baptiſati fidẽ habeãt?:Dicunt ſ ſemntn nortali Aiurot ſlute nrch ſuotale Et ſic ritüſan iſtay⸗ koꝛet — 7 no⸗ lowpo ppochi nnii⸗ blierver reqyilua ſnoͤet cſeden ſinſor⸗ e tac oſti aauf hiliee. lognin ies nnſnnt etindeno, mealgni Binſomg ſi mufen ho⸗ Eniſubine ult oinc ang inoanlo i⸗Seiſei nsdino diſſn möfeenipor lcnalibie Ghlriſin endai ſ Sima⸗ ninick poſc Nfiagiti Aubnogn innäri. öne lib ſn. rrmzuol Ni: Diant hein necae miwresin tborigingti Apuulipoſt Nöneil in⸗ 8 dbihoden ciatſitamer gli (Dehn fiat peni puulon nbunivtn/ Cichino⸗ oſnnnan! inioimed mmuiteehe nui naq;gan erunscon, Oede nepotennu . ſchi Net,van ☚ D fficiat coꝛde fuare fidẽ ⁊ oꝛe diffiteri —E .*. us diſcretus dubitat. Ne/ gans enĩ fidẽ oꝛe/quantũcunq; retineat firmiter coꝛde/pꝛecipue reqͥ ſitus/ peccat moꝛtaliter. Coꝛde enĩ vt ait apoſtolꝰ cre/ ditur ad iuſticiã.oꝛe autẽ confeſſio fit ad ſalutẽ. Ande ſine cõfeſſione fidei nõvide tur eſſe ſalus.quãtominꝰcũ negatõne In ſuꝑ talis impugnat fidei veritatẽ agnitã Et ſic videt᷑ quodãmodo peccare in ſpi/ rituſamctil. Unde hec eſt hereſis pᷣſcillia/ niſtaꝝ qui dicũt ꝙ ꝓ vita ſaluãda licet fi/ gẽ oꝛe negare ſi tamẽ vere teneat᷑ in coꝛde Btru falſum poſ- nabire vnum falſum poſ/ ſit ſubeſſe fidei. Hoc eſt vtrum aalſum poſſit credi.vel id quod nõ eſt. puta cum ſacerdos eleuat hoſtiam noõ conſecratã / vtrum ſit vera fides qua a coto populo credit᷑ ibi eſſe vel illud eẽ coꝛ pus chꝛiſti: Et dicitad hoc/ꝙ fidei nun q; poteſt ſubeſſe falſum nec dubiũ.immo nec etiã poteſt quicq; credi.niſi ſit infalli biliter verũ. Vnde in pꝛedicto caſu crede reꝙ illud ſiue illa hoſtia / ſit coꝛpus chꝛi⸗/ ſti/ nõ eſt figes ſed opinio tm̃ que poteſt eſſe de falſo Sed credere ꝙ ſub illa hoſtia ſi in foꝛma debita cõſecrata fuerit/ſit coꝛ⸗ Fns chꝛiſti eſt fides.⁊ hoc ſemꝑ infallibi/ iter eſt verũ. Vnde illa cond itõ ſemꝑ ap Ponnedage ad minꝰſupponẽda eſt.qndo oſtia adoꝛat᷑vel ſumitur. ſcʒ ſi rite cõſe/ crata fuerit. Hoſtia rite conſecrata intfalli biliter eſt coꝛpus chꝛiſitt. eS teneagntt . ad fidem explicite credendam. Eniq; an omes teneãtur ad fi/ dem explicitã.ſcilicʒ ad creden dũ articulos fidei explicite du/ bium eſt apð quoſdã. Dicũt enĩ aliqͥ/ ꝙ; necante aduentũ nec poſt aduentũ chꝛi/ i tenebãtur homies ſcire om̃es articu/ 8s fidei explicite.nec etiã om̃es explicite ccredere niſi in qᷓntũ docti erant a maioꝛi bus. Et illã doctrinã in intellectu capere Utrũ in aliquo ca Trum autẽ in aliquo caſu ſuſ/ ſticiat veram fidẽ coꝛde tenere. 2 pꝛo vita ſaluãda/oꝛenegare. MM .MM eclaratio de file poterãt. Sed tamẽ adhbucilli qui pceſſe runt/minus tenebãtur pꝛoptervmbꝛã qᷓ tunc erat. Iſti autẽ s opter doctri⸗ Ande nũc quili bet quantũcũq; ſimplex qui humanã ha bet diſcretionẽ/ tenet ad minus explici, te ſcire ⁊ credere pꝛimũ articulũ.Et reli- nam ⁊ veritatẽ ecpᷣſſam. quos nullatenus diffiteri.ſed in generali credere qcqd ſancta ⁊ vniuerſalis credit eccleſia. Et tenet᷑ pꝛeter hoc ſe ꝑatũ echi/ bere ad ampliꝰ diſcendũ/cũ doctoꝛem ca tholicũ habuerit Et qm̃ obtuſum ſenſuʒ habent ſimplicioꝛes nõ credo ꝙ teneant ita explicite ſcire ſicut explanat᷑ eis.quia ſufficit ꝙ ipſi accipiãt explanatiõem fᷣm ſuam ptateni intelligẽdi.⁊ nõ ſ̃ᷣm volun/ tatẽ aut facultatẽ explanatoꝛis. Si autẽ pꝛimũ articulũvel plures etiã alios expli cite crederẽt.vni tamẽ ꝑtinaciter cõtradi cerent/beretici iudicarétur. Quia hoc fi eri nõ poſſet/ niſi egreſſi iudiciũ eccleſie/ pueruli hereticoꝝ iam ꝑ doctrinam ꝑuer ſam eſſe incipent. Secus tamẽ eſt de ſapi entioꝛibo qui tenetur explicite om̃es arti culos ſcire.Et maxime pꝛelati aut quicũ q; alij qui ſe fatẽ doctoꝛes.cũ ignoꝛãtia iuris nõ cadat in pꝛincipẽ aut docoꝛem We virtute ſpe eé& malaꝝ rerũ. Quoꝝ ſit ſpem habere. An ipſa ſimul cũ fide euacuabit᷑ Et quig ſuccedit eis. ſic expon e. ſpes ẽ certa qð ðᷣt ꝓpter heſita/ tõem. Nã ſpes vſq;q̃q; abſq; fluctuatiõe heſitatõis ẽ. Expectatõ qð ðt ad dꝛãʒ cõ pᷣhẽſiõis qᷓ erit in patria.vbi nihil expe/ ctabit᷑ſʒ ola pñtialit hẽbunt᷑. Future bti tudis qð dicitad dꝛam tioꝛis fuilis.qͥ eſt expectatõ future miſerie Expectatõ dico ꝓueniẽs ex grã ideſt benignitate dei ↄſi derata Qð eni vꝛ ex benignitate dei ↄſi/ derata/ðꝛ ad dꝛãm deſpatõis qᷓ ſeuerita/ tem tantũ dei cõſiderat Et ex meri pꝛe cedẽtibus.quod dicit ad differentiã pꝛe Equit᷑ aliqᷣd dicere de ſpe Pꝛi/ mo q́d ſit ſpes. An ſpes poſſit Iffinit ãtſic (quõ diffinit. ſpes ab aug. Spes ẽe certa expe ctatõ future btitudis pueniẽs er grã ⁊ meritis pᷣcedẽtib⸗QOuã 27 1 et =g Compendiũ theologie ſumptõnis.que ex dei benignitate tantũ cõſiderata et nõ cum boc ex meritis bea / titudinẽ adipiſci qedit. Et ſic diffinitur hic motus ſpei. ¶ Aliter ſic cõmunitera magiſtris diffinit᷑. Spes eſt audacia mẽ tis de largitate dei cõcepta/ habendi vitã eternam ꝑ bona meritg. (malaxꝝ rex in ſpes poſſit eiſe Hautẽ ſpes poſſit eſſe malarũ rerũ: Dicit magiſter in. iij. ſen⸗/ –mum rexꝝ. ⁊ earum quead eũ ſpe ctant qui earũ ſpem genere videt᷑ quia ꝓ/ pꝛie ſpem habemꝰde bonis noſtris.non de alienis. Vñ ad hoc ꝙ ſit pꝛopꝛie ſpes tria cõcurrere debent. ſcilʒ ꝙ ſit reſpectu boni.⁊ pꝛopꝛij.⁊ futuri. Vnde ſi aliquã/ do legatur. Spes dici maloꝝ ſicut apud poetã Hunc ego ſi potui tm̃ ſperare labo rem Vel etiã bonoꝝ ⁊ cõmuniũ.ſicut ſpe ramus ſalutẽ bonoꝛũ qui ſunt in via.vel etiã boni pñtis.ĩtellige in talibus ſpem non pꝛopꝛie accipi ſed largo modo. — Quoꝛu ſit hab ſpem ſen ſperar. ECEeo autẽ ꝙ querit᷑quoꝛum ſit ſperare ſcʒ an ſit angeloꝝ. An agnimarũ beataꝝ in celo.Et an gatoꝛio ſpem habuer̃t aut habeãt:¶ Di cẽdũ eſt ad tria pꝛioꝛa ꝙ ꝓpꝛie ſumpto no mine ſpei.neq; angeli neq; aĩe beate neq; xpᷣs/ſpem habuerũt.Cuius ratõ eſtquia Apꝛie nõ eſt niſi de ſubſtãtiali beatitudĩe quã nunc hñt angeli ⁊ aĩe beate.eo ꝙ ſto/ la coꝛꝑis nõ ſit ſ̃m doctoꝛes de ſubſtãtia li pᷣmio ipſaꝝ.ſed tm̃ ipſa cõtemplatõ di uinitatis ⁊ humanitatis xpᷣi. Quia vt ha bet᷑ Joh. xvij. Hec eſt vita eterna vt cog⸗ noſcãt te ſolum veyꝝ deũ. quẽ miſiſti ie⸗/ ſum xpᷣm.Et qm̃ xpᷣs beatitudinẽ ſubſtã tialem in via habuit.qꝛ ↄpꝛehẽſoꝛ fuit iõ ſpem ꝗꝓpꝛie nõ habuit.Et ſi aliqñ legatur ipᷣm ſpem habuiſſe.intelligẽdũ eſt de im pꝛopꝛie dicta.ſ.de aliq̃ ſpe de accidentali beatitudie.vtpote de gloꝛificatiõe coꝛpo ris ſui.cuiꝰ nõ eſt ſpes niſi ꝑ poſteriꝰ. vel de ipſo loqᷣtur ſcriptura gratia mẽbꝛoꝛũ. ¶ De patribo aut in lymbo.⁊ de aĩab in purgatoꝛio exñtibus dicit᷑ ꝙ ſpem habu tentiarũ ꝙ ſpes eſt tantũ bona xpᷣs ſpem habuerit Et eti an antiqui pa oꝛdo ſito tres in limbo.vel anie nũc detente in purx erunt ⁊ habẽt aliquãtulũ / ertenſo nomĩe Cum eni ſpes ſit boni futuri expectatio. poteſt eſſe expectatio cũ om̃imoda heſita tione. Et tũc nõ eſt ſpes.vel cũ certitudi/ ne opinionis:⁊ tunc pꝛopꝛie eſt ſpes.qlẽ habent electi in via. Vel poteſt eſſe cũ cer titudine ſcientie ſcʒ ſciant ſe bonũ eter num adepturos.Et ſic minꝰpꝛopꝛie dic tur ſpes.Et ſic iſto modo ſumendi ſpem dicit᷑ ꝙ patres ĩ lymbo ⁊ purgatoꝛio ani/ me ſpem habuerunt ⁊ habent. „ . 4 „ —dA õ * e euacuabũtur ⁊ quid eis ſuccedet· E vltimo quod ponebat᷑ in q; ſtione.ſcilʒ an ſpes ⁊ fides eua cuabũtur Etqd ipſis ſuccedet Dicitur ꝙ vtraq; eunacuabitur Tum enĩ venerit quod ꝑfectũ eſt euacua bitur qð exꝑte eſt.Etideo qꝛ fides? ſpes imꝑfectõem habent/euacuabũt᷑ nec erũt ſanctis in celo ſʒ loco fidei ſuccedet viſio loco autẽ ſpei/ſuccedet amplexꝰ vbi vide bit᷑ guſtabitur q; bonus eſt dominus. Ge vittute carita/ tis ⁊ ꝑtinentibus ad ipſam. Am de charitate aliqͥd dicatur Et pꝛimo qͥd ſit caritas. Que ſint diligenda charitate. Et qͥs ſeruãdus in diligẽdis An oẽs dilectõem inimicoꝛũ. Et iteꝝ teneant᷑ de quodã alio oꝛdine diligendoꝛum. Quig eſt caritas Aritas ſm magiſtꝝ in.· iij. ſen⸗ tentiaꝝ eſt dilectio qua diligi/ tur deus pꝛopter ſe. ⁊ pꝛoximꝰ NVꝛopter deũ vel in deo. Nec hic diffinitur idẽ per ſeipᷣm ſcilʒ charitas per dilectõem.quia dilectio quodãmodo ge/ nus eſt ad charitatẽ.⁊ ea quidẽ cõioꝛ.qᷓ; uis in frequẽti vſu ſcripture/vnũ ꝓ alio aliquotiẽs ponat᷑ ¶ Nlia darurab augu⸗ ſtino in libꝛo de moꝛibꝰ ecclie.Charitas eſt affectõ animi recta/oiungẽs nos deo. ¶ Et ſciendũ ꝙ q̃ntũ ad pꝛioꝛẽ diffinitõ nem/eadẽ eſt dilectio q̃ deus ⁊ pꝛoximus diligit. quia quãdo vnũ pꝛopt alið ama tur/vnico vtrũq; amoꝛe amat. Sicut idẽ eſt amoꝛ quo amat᷑ vinum ⁊ dulcedo vi/ ni Geminata dicit᷑ hec dilectio pꝛopt duo dilecta. ſcʒ deũ ⁊ pꝛoximũ pꝛopter quod dilig ſuker ſo! horet gunt gunet leciben (novint nelorß⸗ Giaut ſitsva Gcane unsdon eo. CO terno/ danci ſuſfci lopor⸗ flipon . Kiranfi e ird usckwnins. CAN0 itgln RcRinr nus Oue Niute iès eis Indis ori⸗Etian ndorun. 1 cno undli⸗ aſe d n indeo⸗flht hzchaniwhe noginoo, uigiciioc ne ni palo n cce⸗ nitas ngeonos del⸗ medifinin 1orprolin nut Scnt n1 Dulcnſ⸗ Nvple De charitate declaratio etiam dicunt᷑ duo mandata de dilectõne. Pꝛimũ de dilectõe dei qð continet tria b ma pᷣcepta ſeu mandata decalogi ꝑtinen tia ad deũ vel q bus oꝛdinamur ad deum Secundũ eſt de dilectõne pximi:otinẽs ſeptẽ alia decalogi pcepta ſeu mandata.qᷓ nos oꝛdinant ad pꝛoximũ.ſicut in ſuꝑio/ ribus declaratũ eſt. ue caritate dili/ genda ſint ⁊ quo oꝛdine. Eterũ vt ſciamꝰ que charltate diligenda ſunt.Attendamꝰ do⸗/ ctrinã auguſti.lib.pꝛĩio de do/⸗ ctrina xpᷣiana. Quatuoꝛ eni ̃ᷣm eum dili genda ſunt. Anũ quod ſupꝛa nos eſt ſcʒ deus. Alterũ quod nos ſumꝰ ſcilʒ anima Tertiũ quod iuxta nos eſt ſcilʒ pꝛoximꝰ. uartũ quod infra nos eſt ſcʒ coꝛpus. De ſecundo autẽ ⁊ quarto nulla pꝛece Pe eeiglia dae ſunt. Quãtũcunq; enĩ pomo excidat a charitate/ ſemꝑ tamẽ illi remanet affectio ad ſeiᷣm ⁊ ad carnem ſu am (¶ Sz quis oꝛdo ſeruãdus eſt in his diligendis. Vtrũ videlicet in aliquo ca/ ſu/extranei pꝛeponẽdi ſint cõſanguine/ is: Item an filij ꝑntibus: Item an vxoꝛ parẽtibꝰ? ¶ In pꝛimo qdem caſu diſtin uunt quidã.quia aut beneficiũ conferẽ lum/ eſt ſpuale aut temꝑale. Si eſt ſpuũa/ le cũ beneficiũ ſpũale ad neminẽ iure con ſanguinitatꝭ deuoluat/ debet extraneus Q.SC melioꝛ pᷣferri cõſanguineo minus bono. Si autẽ ſit temꝑale/puta de bonis acqͥ/ ſitis vel iure hereditario poſſeſſis.DOicũt ꝙ cõſanguineo pariter indigenti etiã mi nus bono/pꝛiꝰ eſt ſubueniendũ q; extra/ neo. Vnde ſi vnus eſt cõſanguineꝰ et al/ ter nõ/⁊ vtriq; dandũ nõ ſufficeret.tunc andũ eſt cõſanguineo. Si vero vtriqʒ ſufficiat. vterq; accipiat. ſed cõſanguine⸗ us poꝛ. ¶ Reſpectuvero ſecũdi ſcilicʒ an filij ꝓponendi ſunt ꝑntibus. ſcilʒ patri et matri.Dicũt plures.ꝙ ꝑnte ⁊ filio in eq/ li neceſſitate cõſtitutis/pꝛius eſt ſubueni/ endũ parẽti qᷓ; filio cuʒ ad hoc nos cogat tam lex nature q; dominicũ pꝛeceptũ Ui di aliquos ſentue cõtrariũ.⁊ aliquos di/ ſtinguere de dilectõne affectuali ⁊ effectu/ ali. Dicendo ꝙdilectiõe affectuali.plus diligendi ſunt parẽtes ꝓpter pᷣſtita beneſi cia.Effectuali vero plus diligẽdi ſunt fi lij.qꝛ vt plurimũ plus indigent.Sed po⸗ ne equalẽ vtro biq; indigentiã.tũc puto plus ſubueniendũ eſſe parentibo ſcuʒ pa- tri ⁊ matri q; filis. ¶ De vxoꝛe autẽ qð erat tertiũ dicit᷑ ꝙ pꝛeferenda eſt ꝑntibus quantũ ad cohabitatõem.nõ quantũ ad dilectõem. Vnde illð Relinqt homo patrem ⁊ matrẽ ſuam. ⁊ adberebit vxoꝛi ſue⁊c̃. Intelligendũ eſt ꝙ magis adherẽ/ dum eſt eis qᷓ; parẽtibus/cohabitatõne. non tamen magis dilectione.eo ꝙ; multa plura beneficia a parentibꝰ echibita ſunt Ein des teneantur ad dilectiõem inimicoꝛum. Edilectõe autẽ inimicoꝛũ/ an teneamur om̃es ad eoꝝdilectõ nemꝛ:⁊ an teneamur eis om̃es oſtẽdere ſigna familiaritatis: Et dicit᷑ ꝙ ſic ſcʒ ꝙ omes tenẽtur inimicos diligere. eo ꝙ ſuꝑ hoc extat pꝛeceptũ diuinũ a thei.v.Ego autẽ dico vobis diligite ini/ micos veſtros.benefacite his qui oderũt vos. Sed hoc quo ad affectũ dilectõnis quo ſimplicit᷑ tenẽtur om̃es inimicos di ligere.quo vo ad ſigna dilectiõis ⁊ ad eſ/ fectũ/nõ tenẽtur omes (vt dicit᷑ inimicũ diligere. niſi viderint eũ neceſſitatẽ patiẽ tem· vel veniã nõ ficte ſeu irriſoꝛie ſed ve/ raciter poſtulantẽ.vñ ſi ſalutat / nõ irriſo rie ſalutãdus eſt Perfecti vo ſaltẽ religio ſi / ad ampliꝰtenẽtur. Pꝛopter ſcãdalum enĩ euitandũ/coꝛã his pᷣcipue qui ſciunt offenſi ſunt/tenẽtur offerre ſignũ dile⸗ ctõis. Nec tamẽ intelligas de tali inimi/ co qui fidẽ xpᷣianã ⁊ fidem catholicã im/ pugnat. quia ſic impugnãti niſi in vlti/ ma neceſſitate nõ eſt ſubueniendum. De quoqã alio oꝛ/ gine diligendoꝛum enn Nſumma nota ᷣm Auguſti.⁊ Amb.⁊ alios epoſitoꝛes ꝙ bᷣ/ no diligẽ eſt de deinde aia wria dein arimnt. deiñ coꝛpꝰ pꝛiũ. et poſtea coꝛp pximi Int pxios ãt pꝛiopyn- teg.ſ.pz ⁊ mr.ſcdᷣo filij.deiñ alij cognati· tx ãtvxoꝛ ſit pᷣferẽda filijs /certũ nõ hẽo.pꝰfilios ⁊ vxoꝛẽ/ domeſtici. ſ. noti de iñ extranei nõ inimici.deiñ inimici (Oe güt iubemur Suigeaeprior ſic noſmetip ſos ſic itelligẽdũ ẽ ꝙ. ſ. eq̃ optãdũ ẽ eis bo nũ et᷑nũ ſicut nob. Hõ eĩ tenemur tꝑalia 1 * Compendiũ theologie equaliter eis vt nobis miniſtrare.ſed no/ bis pꝛimo poſtea autem ipſis. — tibus cardinalibus in generali.· AYAxquit᷑ bꝛeuiter aliquid dicere de virtutib carginalib/ ſcʒ de iuſticia que fm Aug.eſt in ſub ueniendo milſeris.de pꝛudẽtia que eſt in cauẽdis inſidijs.de ſoꝛtitudie que eſt in ꝑferendis moleſtijs.et de tem/ perãtia que eſt in pꝛauis delectatõnibus coercẽdis.De quibꝰpꝛimo dicendũ eſt q̃ re dicant᷑ cardinales ⁊ ciuiles ⁊ politice. Deinge de ſingulis que ſit q̃libet virtus in ſe.Et qͥ ſunt pꝛopꝛij eaꝝ actꝰ tã in via qᷓᷓᷓ; in patria. Poſtremo de oꝛdine earum ad ſeptem vicia capitalia. Nugre dicte Vvirtnu tes dicunt cardinales ciuiles et politice. INcunt autẽ m quoſdã virtu⸗ 4 „ tes cardinales quaſi coꝛdiales e quatuoꝛ vixtu ad differentiã virtutũ coꝛpoꝛa lium.Lardo enĩ ſ̃ᷣm vyſidoꝛum acoꝛde deriuat᷑.qꝛ a coꝛdian grece qð eſt coꝛ latine. Vel vt alij volũt dicũtur cardi nales qꝛ in eis ſicut in cardinibo/oĩs alia virtus maxime ciuilis voluit᷑. Secundũ autẽ phos qui de ipſis tractauerũt dicũ/ tur cardinales/qꝛ in his ſicut in cardine eſt reuolutõ totius vite hũane ſ̃m ſtatuʒ honeſtũ ⁊ ciuilem. ¶ Ciuiles autẽ dicũt quia conſtituũt bonũ ſtatũ vnius cũ al/ tero in oꝛdine ciuiũ.his enĩ virtutib pᷣm Plotinũ phᷣm ⁊ macrobiü.boni viri rei/ publice cõſulunt.vꝛbes tuent paretes ve nerant᷑ pximos amãt¶ Politice autẽ di cunt᷑/eadem decauſa/qꝛ idẽ eſt polis gre ce quod eſt ciuitas latine.⁊ ideo politice dicũtur quaſi ciuiles. 5t autẽ iuſticia ßm Auguſti. VrVirtus tribuẽs vnicuiq; qð ſu/ um eſt. Oue diffinitio cõuenit iuſticie tam fᷣm ſtatũ vie qᷓ; ſᷣm ſtatũ patrle. ¶ lig autẽ diffinitio qᷓ po/ nit ꝙ iuſticia eſt ſubnenire miſeris / coͤue nit iuſticie tm̃ ſm ſtatũ vie. ¶ Ponütur autẽ ſm magiſtꝝ in tertio li:ſentẽtiarum duo eius actus ſcʒ actus eiꝰin patria.qui * ie in ſpeciali. ¶ De virtute iuſti⸗ eſt deo regenti ſubeſſe. ⁊ actus eiꝰ in via qͥ eſt miſeris ſubuenire Hi ſunt actus gene rales ad quos tenẽturom̃es.¶ Sunt ãt T alij actus eius ſpeciales ad quos nõ ita indifferẽter om̃es tenent᷑ qui ſic(quantũ ad pꝛopoſitũ p̃ſens ſi ufficere põt) diſtin/ guũtur. Jam tactũ eſt ꝙ actus generalis iuſticie eſt vnicuiq; tribuere qð ſuum eſt hoc eſt ſuꝑioꝛibparibox inferioꝛibSu pioꝛibns quidẽ pꝛeeminẽtiãt hoc dupli citer. Quia vel generalit᷑ ⁊ ſic dicit᷑ actus eius/ in ferioꝛa potioꝛibo ſubdere.quã po nit Auguſt. de libero arbitrio. lib. ij. Vlel ſpecialit᷑. ⁊ ſic ðꝛ actus eius ſoli deo debß⸗/ uire. De quo Auguſt. vi. lib. ſue muſice. Si autẽ ſit in tribnẽdo qð ſuũ eſt paribo ſic eſt triplex actus eiꝰ Vnꝰ paria ſibimet copulare. de quo augn de libero arbitrio li.i. Alius nullis coeqri/ niſi purificatis animis.Tertiꝰ nullis dñari appetere ni/ ſi nature coꝛꝑali vł beſtiali.de quiba duo bus Augiiin. vi:ſuemuſice.· Si autẽ in tribuẽdo quod ſuũ eſt inferioꝛibo hoc eſt dupliciter. Vel quoad penã ſubleuandã ⁊ ſic eiꝰ act eſt miſeris ſubuenire. fmma giſtxꝝ in.iij.li.ſentetiaꝝ Vel q̊ad culpam coꝛrigendã ⁊ ſiceius actus eſt iniq̃s mo/ ribus coꝛrigere ⁊ punire.Dequo Augu. He nirtute pꝛude- Rugentia ſᷣm magiſtrũ in. iij. auülſentẽtiaꝝ eſt in pꝛecauẽdis in/ OA ſidijs.vñn ſic aptius diffinitur. DPꝛudẽtia eſt virtus reꝝ bona Ivel malaꝝ neutraꝝ q; diſcretio cũ fu/ ga mali et electõe boni.Et dicit᷑ neutrarũ qʒ hoc eſt indifferẽtiũ.que ſcʒ neq; bone necq; male ſunt.quale eſt frangere feſtucã. vel hmõi.Et trahit᷑ diffinitio pñs ex ver bis Aug.li. vbidicit ꝙ pꝛugẽ/ tia eſt bonaꝝ reꝝ⁊ neutraꝝ ſciẽtia ¶Po nũtur autẽ plures pꝛudẽtie actus.Actus eius in patria duplex eſt. VUnꝰ.nullũ bo/ num deo pᷣponere vel eqre.qui ponit᷑ per magiſtꝝ in.iij.li.ſentẽ. Alius ipam cõcu piſcere veritatẽ.de quo Auguſt. in. vi. ſue muſice ¶ Actus pꝛudẽtie vie ponũt᷑ qͥn/ q;ſcʒ pcauere ĩſidias.qui ponũturꝑ ma/ giſtꝝ in.iij.li.ſentẽ. Itẽ mala deuitare. de quo Auguſt.ſuꝑ gen.li.xij.ad litterã tẽ incoꝛruptõem coꝛruptõni pᷣponere. deꝗᷣ mede Voga eco peli⸗ Aliu dequ cere Aue G Pacnbgenei De vn petitioib oꝛõis dominice 22 inn Iuge nibero nrbiltlo lel. Itenlſceine⸗ vävyt patet ꝑ ſingulas iuxta ſupꝛa tacta. hes. r re bonũ a malo.de quo Alugu.deci.deili. ¶ JI1 H“ 1 uaſn rir Item ererna preponen tempali de (OOzdine dictarũ kn ſeun quo Auguſt. in vi.ſue muſice. . Elrtutſad ſeptem vleigenbitalia. z NHNR Vr d A timo dicedũ qualit᷑ p has ſe/ W v (De Virtute foꝛrti g Fendterin ualir han talia expellant. Fides enĩ que uer göſunc Biꝛꝛtitudo autẽeſt in (tudis erpellant. Figes eni que itſnache bppterendis moleſtijs. Undef̃m Dentẽ illumiat expellit ſupbiã htüthredn . N aquoſaã ſicaptius diffinit᷑. Yꝛ que coꝛ excecat. Spes ꝗᷓ gaudio futuroꝝ t ſatinn titudo eſt immobilis animi in coꝛ letificat / expellit irã que pñti miſeria übden nid 4 eraduerſa laboꝝ ⁊ periculoꝝ equa ſuſce mentẽ conturbat. Charitas q̃ gaudet de dioliet, VVYVppptio ¶Cuiꝰ q̃druplerx aſſignat᷑ actus vie ꝓximi pꝛoſpitate/delet inuidiã q̃ eſt odiũ sſide AIVn ůa'firmare animü cõtra pales moleſti ſelicitatis aliene. Yoꝛtitudo p quã in ac/ lbinm as. de qᷓ Eugu. liꝰ nõ aduerſi tus viriles cõſi urgimus expellit acidiã ꝑ Wriſe Auguſt.in.vi.ſue muſice. Ali a ſapiẽter cCliq6 tribuit/elimĩiat auariciã 3 gliena re Wdelenrnnn unn electo / nullis cerroꝛib?nullisq; penis de/ pelli.de quo Augu.de libero arbitrio.li.i tinet ⁊ rapit. Temꝑantia qᷓ exceſſum rep/ mit.expellit gulã que modũ excedit.Pꝛu EnN Alius ꝓ dilecto habẽdo aquerſa colerare entia que ſᷣm augu ſt. incoꝛruptõ em coꝛ ummmmn, de quo Aluguſt.ſuꝑ Geñ.li.xij. ¶ Actus ruptioni pꝛeponit / euacuat luxuriã qua unhnn Parrie duplexeſt. Un) inniſl ime deo ad coꝛrupiturcoꝛpus ⁊ aniim. Mdinir erere.qui ponit᷑ꝑ magiſtꝝ in.iiij.ſentẽ. II “”J”M tunhet Alius nihil moleſte pati qͥ ponit᷑ per Au ¶ Explicit quartus tractatus huiꝰ libel Utätahn Se Dirtute tempe cipit tractatus = nucfnynn unntie in ſpeciali. nclpit tractatus 2 ded Eñmpantia eſti pꝛanis delecta gquintus de ſeptẽ petitiõibs contentis in n tionih coercedis . Diffinit iͤit ꝛatone dommien ? earum expoſitone. Pnge⸗ ſicab Augir in li deliberoar n2 llt P 8 bitrio. Tempantia eſt affectio/ coercens PR ⸗— D aphetitũ ab his reb q turpiter delectant getatu 0 ngfüini Rui actus aſſignant in via. Subtra ſepte petironibdinoꝛa⸗ ncnnidisin here ſeab amoꝛe inferioꝛis pulcritudis. tione dñica cõtinent/aliq; niusdiffnin⸗ de quo Auguſt. in. vi. ſue muſice Itẽ coer Fm oꝛdinẽ huiꝰ libelli po rinusrepbont cere cogitatões pꝛauas dequo in.iij.ſen. ʒ᷑ynüt. ſcz imediate poſt tra- dictnoin te libidinẽ refrenare de quo auguſ.ſu- ccatũ dearticulis fidei.⁊ ante tracratũ de Etdicknanri eñ.xij Itẽ refrenare cupiditates ab his decem pᷣceptis legis. Hic vero qͥnto loco gneſaneybor. que tꝑaliter delectãt.de q̊ͥ augu. de libero poni placuit.ſ.inter tractatũ de ſeptẽ vir/ fenpgrttni⸗ arbitrio. ¶ Actus autẽ patrie eſt nullo re tutibo.⁊ tractatũ de ſeptẽ donis ſpũſſan/ uogfsan ſhectu norio delectar deq in. ij.ſen. Ite cari. en ſe; conſideratõeg in ipſis ſeptẽpe Hinat enli ummaculatũ manere.de quo auguſtinus titõnibeſic in ipſa oꝛatõne dñica cõtẽtis (Gecifectu dict , 6- ptẽ dona ſpũſſancti /pe „Cir m nn = e e fectu Dicta/ aqne tractatũ beiino pilenan venit de Ri rum virtutũ ꝛ an ſint in patria. efficacia modi petendiq deſcribit in pꝛo rgue an te qtuoꝛ virtutes/ hoĩem ad vir hemio dicte oꝛatõnis dñice De diſtinctõ ns in i tutes theologicas hñdas / habilitäͤt ne ⁊ expoſitõne ipſaꝝ petitionũ pticula/ lbne⸗ 58 His nihil vtiliꝰ eſt in vita dĩũmodo ĩfoꝛ riter. De numeroꝛ ſufficiẽtia earũ. Deoꝛ eneponn mment caritate. Lüc eni eq̃ meritoꝛie ſunt dine eaꝝ ad ſeptẽ vicia capitalia. ponünunten vite eterne / ſicut theologice ¶ AUn aut he „ ff — J nudalin virtutes future ſint in patria.dicit magi/ N. j ce 109 C(191 n0 muin ſter in liſentẽ. ꝙ ſicſm aliquos earũ actꝰ peætendi ↄtenti in pꝛohemio dicte dis GIPpoNNNG 38 Compendiũ theologie Ater noſter. Cum hec oꝛõ a ſa⸗ piẽtiſſimo vtpote ab eo qui eſt ſimodo vtpote ab eo qui eſt fons oꝛigo totiꝰveritatis/cõdita ſit. Patz ꝙ nihil ei deeſſe poterit. ſiue quo ad petẽdi modũſiue quo ad ſufficientiã bonoꝛum petẽdoꝝ. Modus autẽ petẽdi efficaciſſi mo deſcribit in tribe pꝛimis vbis petitõ/ nes pcedentibꝰ.qbus ad miſericoꝛdiã fle ctit᷑ animꝰ patris miſericoꝛdiarũ.ideoq; ea his ſeptẽ petitiõibo pꝛemiſit quaſi qð/ dam phemiũ.in quo oñdit oꝛantẽ in c/ ſequẽter petẽdis foꝛe exaudiendũ. ¶ Cũ eni ad ſufficientẽ agentẽ tria cõcurrere de beãt. ſcilicʒ ꝙ ſit ſclens volẽs ⁊ potẽs.in hoc ꝙ dicit pat᷑.oñdit eũ ſcire ⁊ aduertere noſtrã.i.filioꝝ ſuoꝝ indigẽtiã. iuxta illð Math. vi. Scit eni paterveſter qꝛ his oĩ bus indiget. In hoc autẽ ꝙ dicit noſter. oſtendit eũ ſubuenire volentẽ.ſuis enim om̃es boni diligent᷑ ſubueniũt/alioquin boni nõ eſſent. Uñ.i:ad coꝛin.v. Diqͥs autẽ ſuoꝝ ⁊ maxime domeſticoꝝ curã nõ habet / fidẽ negauit. eſt infideli deterioꝛ In boc etiã ꝙ dicit. qͥ es in celis. oſtẽdit ip̃m potẽtem Quiayt habet Macha. iij De celo foꝛtitudo eſt ¶ um igit hisver bis oñderimꝰipᷣm ſcientẽ noſtrã indigen tiã/ ſubuenire potẽtem.neceſſario flecte mus ipᷣm ad miſericoꝛdiã. ¶ Ait ergo pꝛ noſter. Et hic ſtat hoc nomẽpat.eſſentia liter ſiue p eſſentia ⁊ nõ ꝑſonalit᷑ ſiue pꝛo pſona. Dicit᷑enĩ iſto modo de pater oĩm Quod ⁊ adhuc põt tripliciter dici.ſcilic, cõiter.pꝛopꝛie.⁊ magis ꝓpꝛie.Cõiter.per creatõem ⁊ ſic nõ tm pſona patris ſed to/ ta trinitas ðꝛ pat᷑ omium.⁊ nõ tantũ ele/ ctoꝝ ſed etiã ꝑuerſoꝝ Vñ deutroñ.xxxij. Popule ſtulte ⁊ inſipiẽs.nũquid nõ ipſe eſt pater tuꝰqui poſſedit te.fecit te ⁊ crea/ uit te. Pꝛopꝛie autẽ dicit᷑ pater ꝑ adoptõ nem. ⁊ ſic tm dicit᷑ pater bonoꝛũ. Vñn ad Rhoma.viij.Accepiſtis ſpũm adoptõis filioꝝ in quo clamatis abba pꝛ. pꝛopꝛiſſ/ ſime autẽ dicit᷑ pater ꝑ Bencrs em ⁊ ſicꝑ ſona patris tantũ dicit᷑ pat vnigeniti filij ſui.Ouobo pꝛimis modis dicit᷑ pater no ſter tota trinitas.ſed tertio modo nõ dici tur part noſter deꝰ. ſed tantũ filij ſui. Exq̃ patet ꝙ hecoꝛõ nõ dirigitad patxis ꝑſo/ nã tantũ.ſed ad totã trinitatẽ ¶ Beqtur qui es in celis. Non excludit᷑tamẽ ꝑ hoc ipſa ſapiẽtia infinita. ⁊ veraciſſ- quin ſit vbiqʒ. Et q;uis vbiql ſit eſſentia liter potẽtialiter ⁊ pñtialiter.magis tñ in celis dicit᷑ eſſe. qꝛ vbi magis videt᷑ reluce/ re virtus ſua ⁊ opatio / ibi dicit poti eſſe q; alibi Sicut animalicet vbiq; ſit in coꝛ poꝛe.tamen magis dicit᷑ eſſe in coꝛde fᷣm aliquos.vel in capite ſᷣm alios.qꝛ ibi no bilioꝛes apparent oꝑatões ſue.Et hoc eſt quod dicit Auguſt deſpũ ⁊ anima. Si/ cut deus vbiq; totus eſt in toto mũdo et in omi creatura ſua/ſic tota anima in to/ to coꝛꝑe ſuo tanq; in quodã mũdo ſuo ẽ ⁊ in omi eius ꝑte. Intenſius tamẽ in coꝛ de ⁊ cerebꝛo.quẽadmodũ de eſt ⁊ dicitur pꝛecipue eſſe in celo In his autẽ ſepte petitiõibo / om̃e bonũ generi hũano neceſ ſariũ petit᷑. Vt enim dicit gloſa Auguſt. Hihil homini deeſt qð his ſeptẽ petitiõi bus nõ cõtineat᷑ ſiue ad pꝛeſentẽ ſiue ad futurã ptineat vitam. Petit᷑ enĩ in eis ac/ ceſſus om̃is boni.tam creati q; increati. Item receſſus om̃is mali.tam ſcʒ pñtis/ pꝛeteriti / q;ᷓ futuri. vt patebit inferius. De effectu pꝛime EHSEEHEEEE Rima ergo petitio (petitiõis eſt vt cõfirmetur in nobis noti cia ſiue cognitõ veri dei. qᷓ ha/ bet fidẽ oꝛthodoxã· Et B eſt Nuod dicit. Nomen tuũ.i noticia tua vel notamẽ tuũ / ſanctificet᷑.i.cõfirmet᷑ in no/ bis. Sanctũ enĩ idem qð firmũ⁊ ſ- ctĩfica re idem qð confirmare eſt. Scom papiã enĩ dicit᷑ſanctũ a ſancio ſancis quod idẽ eſt qd confirmare Quaſi iĩ diceret firmet in — nobis ꝑ fidẽ verã / noticia tua. vt ſicut tu ſemp in te firmus es.qꝛ eternꝰ⁊ incõmu/ tabilis: ita da ꝙ te firmiter cognoſ. cam?. el nomẽ tuũ ſcʒ paternitatis.quo pẽ noſter diceris.ſanctificet᷑.i.firmet᷑ in no ſcilicʒ vt filij tui ꝑ gratiã ſemꝑ maneamꝰ Ande gloſa.Oꝛamꝰnea ſanctiſicatõe no minis in aliquo diſcrepemꝰ.ne patris no men in filijs/ moꝛibus ⁊ vita offendatur el nomẽ tuũ quod in ſe venerabile ⁊ ſanctũ eſt. ſanctificet᷑ id eſt ſanctũ in no/ bis oſtẽdat᷑.ſic ꝙ ſicut ſanctũ eſt in ſe ita nos ſanctificet. Ande gloſa· Nomen pa/ tris petimus ſanctificari in nobis. nõ vt ipᷣm ſanctius ſit.ſed vt in nobis augmen tum ſue ſanctificatõnis operetur. — Heeffectu ſecude 7 vinotem Phnoen Gnce G enin nüͤcee aohuc Lue Qaue lach alteye nſci⸗ ſpüle nobis. ynare goſa R musyrn quibus crns dkpobſ bigfriner ceincnleſn logg bin le Ethyect Bemim O, nwtonͦcoer ummgint⸗ inichſpe mtninco Nhden nhamiti nmihänon doſgri eni yrtoniſiegs Ntnincht nönen Panſgfirs Ctnimn digſttſni, Womin nmo hunis ris uns mNi Pri Ethk Nicunuren mmeinno⸗ mur ſcfin Boͤnpopli cbdit cufmmckn a Nſiann . hominẽ de terra Et iteꝝ i⸗ terra ⁊ cinis.Quod pꝛopꝛie põt intelligi De vn petitiõiboꝛõis dominice 27 Ecũda petitio eſt qua petitur regnũ ſeu gaudiũ futurum. ſi/ ue etiã ſpeciale dei regimẽ quo ad pᷣſentem ſtatũ cum ait.vd/ ueniat regnũ tuũ.ſcilʒ in nobis. id eſt ad 14 nos veniat. Unde Auguſt. Per hoc deſi deriũ noſtꝝ excitamꝰ vt regnũ ſuũ nobis veniat ⁊ in eo regnare mereamur.Et ſig/ nãter dicit adueniat.i.ad nos vẽiat.quia virtute meritoꝝ noſtroꝛũ ex cõdigno ad ipᷣm ꝑuenire non poſſumꝰ.ſed opoꝛtet vt gratuito ad nos accedat VUndead roma. vi. Bꝛatia deivita eterna Sile ath. iij Penitentiã agite appꝛopinqbit eniĩ reg nũ celoꝝ ¶ Del ſic. regnũ tuũ.i.eccłia tua adhuc in terris militans.De quo regno. Luce.xvij. Ecce regnũ dei intra vos eſt. Adueniat.i.ad aliud regnũ tuũ veniat.ſ. ad eccłliam triũphantẽ Alel adueniat.id ad te veniat.ſcilʒvt te videat ꝑ ſpẽm ſicu nũcvidet ꝑ fidem ¶ Vel regnũ tuũ.id eſt ſpũale vel ſpeciale regnũ tuum/adueniat nobis.vt ſcʒ in nobis ꝑ ſpecialẽ effectum regnare cognoſcaris ⁊ percipiaris VUnde gloſa. Regnũ dei ſemꝑ pꝛeſto eſt.ſed peti mus vt veniat.i.vt manifeſtet hominib⸗ a quibus velut luxa cecis nõ videtur. He effectu tertie . . Ertia petitio eſt (petitionis gqua petimꝰvt cõfoꝛmis fiat vo luntas noſtra/volũtati diuine *nEteſt hec.fiatvoluntas tua ſic in celo ⁊ in terra.Sicut ſupple fit in celo ab electis; Hoc eſt.da vt cõfoꝛmes tibi fi/ amus in terris.ſicut confoꝛmes tibi facti ſunt ſancti in celis. ¶ Vel ᷣm alios Vo/ luntas.i.volitũ tuũ ſcʒ illud qð vis fieri circa nos/qð ſpecialit᷑ eſt iuſtificatio no/ ſtra. Unde ad Theſſa.iiij.Hec eſt enĩ vo luntas dei ſanctificatio noſtra. Fiat id ẽ adimpleat᷑. Non volũtas qͥdẽ in ſe q̃ fieri vis.qꝛ illa eterna eſt.nec in ſe alit᷑ fieri po teſt. ſed fiat ꝑ executoem⁊ effectꝰadhibitõ nem. fieriq; cognoſcat᷑¶ Ael ſic. fiat volũ tas tua in terra.i.in homine qͥ terra ẽ. Añ Beñ.ij Foꝛmauit igit᷑ dñs deus hoĩeʒ de limo terre.Et eccliaſt.xvij.Deus creauit mis homo in homie peccatoꝛe ↄuertendo.ſicut ſup ple fit in celo id eſt in homĩe ſancto iã cõ/ uerſo ⁊ iuſtificato.quaſi dicat:Cõuertãt᷑ mali ⁊ faciãt que tibi placita ſunt. ſcilʒ iu ſta ⁊ bona opꝑa.ſicut faciũt bo ni iã cõuer/ ſi.Que tamẽ intelligẽda ſunt de volitꝭ q̃ pꝛocedũt a volũtate bñplaciti que ſemꝑ bona ſunt.⁊ nõ de his que ꝓcedũt de vo/ luntate ꝑmiſſionis que mala pleꝝ q; fiũt NHec eĩ erit malũ in cuitate quod dũs nõ fecerit Amos.iij. ¶ Expõit᷑ etiã ſic.fiatvo luntas tua in terra.i.iĩ eccłia.ſicut ſupple fit in celo.i.in xpᷣo qui celũ dicit᷑quia ĩ eo deitas celata eſt. Unde Iſa.xlv. Vere tu es deus abſcongitus. ”MM e effectu quarte Varta petitio eſt (petitõnis qua petit᷑ temꝑale ſubſidiũ ad ſuſtentatiõem vite. Et eſt hec· Panem noſtyꝝ quotidianũ da nobis hodie. autẽ hec petitio ꝑtineat dd coꝛpalem neceſſitatẽ ſpecialit᷑ teſtatur Chꝛyſoſt. ſuꝑ Oath. ita inqens. Quia hominibo loqbatur carne indutis⁊ neceſ ſitati nature ſubiectis/docuit ſubſidium peti nature infirmitati. Dicit igit᷑ panẽ noſtꝝ quotidianũ.i.coꝛꝑalem vel vſualẽ id eſt nobis quotidie neceſſariũ Vnea thei.vi.loco quotidianũ habet᷑ ſuperſub ſtãtialem. Ante enĩ peccatũ/fuit panis.i. cibus homĩ ſubſtantialis.ſed poſt pecca tũ.factus eſt ſibi ſupꝑſubſtãtialis.i.neceſ/ ſarius ad hoc vt ſuſtentet᷑ in vigoꝛe. Añ nec ꝑ diem naturalẽ/ſine languoꝛe viriũ poteſt homo eo carere.Et ideo ſubdit᷑ da nobis hodie. Et ponit᷑ hic panis ꝓꝑ om̃i genere ſuſtentamẽti coꝛꝑis.vnde panis dicit a pan qð eſt totũ ᷣm Iſidoꝝ¶ Ex ponit᷑ etiã de pane ſpirituali.ſcilʒ de coꝛ/ poꝛechꝛiſti ſeu de euchariſtia. ſic ſcilʒ pa nem noſtꝝ.chꝛiſtũ ſcilʒ.vel euchariſtiã qͥ veriſſimꝰ panis eſt / ⁊ efficaciſſimꝰ anime cibus Johᷣ.vi. Ego ſum panis viuꝰ qͥ de celo deſcendi.quotidianũ.i.quotidie ne/ ceſſariũ. Da nobis hodie¶ Sʒz nũquid ſm hoc debet qlibet de ecclia quotidie cõ municare.Dic ꝙ tripliciter cõtingit cõi/ care ſcilʒ coꝛpaliter ſeu ſacramẽtaliter tã/ tum.⁊ iſto modo cõicant mali quãdo in peccato moꝛtali ſumũt coꝛpꝰ chꝛiſti. Itẽ ſpiritualiter tantũ ſcilʒ credendo ſacram̃ tum.Credere eni / eſt ſpiritualitmandu/ care fm illud Auguſt. Crede ⁊ manduca ſti . Et iſto modo cõmunicant ngrllie chꝛiſtian debite etatis renec A mi Compendiũ theologie . om̃es boni Item coꝛpaliter ſeu ſacraliter et ſpũaliter.⁊ iſto modo ↄmunicant quo tidie boni ſacerdotes qͥ celebꝛãt. ⁊ alij bo/ ni de eccleſia dũ comunicãt. Oõ quilibet nus ſemel in anno ſcʒz in paſcha S ed 7/ cũ cõpleta refectiõe coꝛpoꝛali vel ſpũal/⸗ habeam?quod in iſta petitiõe petimꝰ. vt uid poſt pꝛandiũ iſtã oꝛoõnẽ iteramus? Eid quod dicit᷑ ꝙ ſenſus hui petitõĩs du plexeſt. ſcʒ vt panis detur ⁊ vt in comedẽ tis nutrimentũ. non autẽ in detrimentu cõuertat᷑ Et ratõne pꝛimi habet locũ hec oꝛatio añ ſuſceptõem cibi. Rone vero ſe/ cundi habetlocũ poſt ſuſceptiõem. De effectu quinte petitiõis oꝛatõnis pꝛeditte. quatuoꝛ igit᷑ pꝛecedẽtibus petitõnib⸗ petit᷑ acceſſus omis boniIn tribus vero ſequẽtibo/ ponit᷑ amotio om̃is mali. In hac igit quinta petitione petimꝰ abſolui a malo pꝛeterito.Et eſt hec Dimitte no/ bis debita noſtra.i.peccata que nos/pe/ ne debitoꝛes conſtituãt. Sicut ⁊ nos di/ mittimꝰ debitoꝛibus noſtris. Quaſi di/ cat. Sic te velis habere ad nos in debita noſtra dimittẽdo.ſicut nos habemꝰ nos erga deb noſtros qbo debita dimit/ cimus.¶Et intelligas ꝙ hec oꝛatio ꝓfer tur in perſona totius eccłie que in bonis ſtat.qui peccãtibus in ſe debita dimittüt Alioquin ſi in ꝑſona ſua intentõem im / putando diceret peccatoꝛ in ſe peccanti- bus nõ dimittẽs.mentiret᷑.ſibimet imp/ cans malũ ſᷣm quod dicit Auguſ. Si nõ dimittig mẽtiris.⁊ ei mentiris quem nõ fallis. ¶ Sed ſm aliqs iſtud in pctõꝛevi detur poſſe ſaluari oꝛãdo iuxta pꝛioꝛem modũ.ꝑ hoc ꝙ ly nos.⁊ ly nobis/ ſuppo/ nãt ꝓ diuerſis.Et hic ſit ſenſus Dimitte nobis infirmis debita noſtra.ſicut? nos boni ⁊ ꝑfecti dimittimꝰ debitoꝛibo noſti ¶ Sed iſtã expoſitõnẽ vt nimis extoꝛtã credo derelinquendã.Expone ſic igitur. Dimitte nobis debita noſtra id eſt pecca ta que nos cõſtituũt debitoꝛes. Vel debi ta noſtra.i.penas nobis pꝛo pᷣdictis pec catis noſtris debitas.cõmutando ſaltem eternas quas peccãdo meruimꝰ / in tem/ ꝑales.ſicut ⁊ nos dimittimꝰid eſt iuſte di mittere debem / debitoꝛibo noſtris. vt ſal tem eos nolimus vel hic vel in futuro ob ligari.cum aliqᷣd ſcilicʒ fecerint quare ob ligare deſierint. vtpote cũ ſatiſfecerint ſi poſſint.vel ſaltem cũ petierint veniam /ſi nõ poſſint. Unde hic nota ꝙ duplicit cõtingit alicui dimittere. Uno modo di mittẽdo rancoꝛẽ.ſic.ſ.ꝙ nec malũ inimi/ ci velis pcurari.nec eius bonũ minui.bñ tamen velis illud qð in tedeliquit aliqua tenꝰ ſatiſfieri. Et ad hoc tenent᷑ om̃es in/ differẽter.quia hoc om̃ino pᷣceptũ eſt ſal/ tem ſub intellectu. Alio modo dimittere contingit.nõ ſolum dimittendo rancoꝛẽ ſed om̃ino ſine ſatiffactiõe iniuriaꝝ / ſine qʒ reſtitutõne rerum.necnõ ſine interuẽ/ tu pᷣcum om̃ia dimittere ac ex puro coꝛ/ de diligere.⁊ ad hoc tenẽtur tantũ pꝑfecti. quiga iſto modo ſolum cõſilium eſt. „ * De effectu lexte . 4 5 4 Kleew Ern petitio eſtre (vetitiõis ſpectu amotõis mali futuri.in quod / varijs tꝑibus / er carnis inci inducas in tentatõem. Quod intelligeꝑ miſſiue.id eſt nõ induci ſinas in tentatõ/ nem.hoc eſt ne ꝑmittas nos ſuccũbere tẽ tationi.Aliud eſt enĩ in tentatõem duci. ⁊ aliud induci In tentatõem enĩ ducitur qui a tentatiõe pulſatſed nõ deijcit᷑. In/ tentatõem vero inducit᷑/qui a tentatione pulſat᷑ eo ꝙ a gratia nõ ſuppoꝛtat᷑ ſed ſi⸗ tur.a tentatõe frangitur ⁊ abſoꝛ bi reli tu 2 ia ergo nõ eſt malũ a tentatõ betur. ne pꝛobatõnis vel etiã ſuggeſtiõis duti. qnimo eſt occaſio exercende virtutis· q beatus vir qui ſuffert tentatiõem Jaco. pꝛimo Non petimus hic vt nõ ducamur in tentatõem. ſed ne inducamur id eſt ne interius inducamur ⁊ ſuccũbamus.Vn de gloſa Hõ pꝛecamur nõ tentari.ſed nec etiã modicũ a tentatõnibus vinci. en/ tatio enĩ neceſſaria eſt ad coꝛonã ¶ Et cu dupler ſit tentatio ſcilʒ pꝛobatiõ is ⁊ ſug/ geſtionis. nõ dicitur deus pꝛopꝛie indu/ cere in tentatiõeʒ ſuggeſtionis. quiavt d citur Jacob. pmo. Ipſe enĩ deus neminẽ tentat. Sed ideo (vt dicit Auguſtinus) ðᷣꝛ aliquẽ inducere in tentatõeʒ.nõ qꝛ ipᷣe inducit.ſed qꝛ aliquãdo induci ꝑmittit vel ſaltem quod inducat᷑non impedit De effectu ſept/ mundi ⁊ demonis tentatõibo/ ere foꝛmidamꝰ. Et ẽ hec.Et ne nos 3 Se latem naläa Stche incon ms E rtg Wal.CG geniſod kodonin Gaſcy Lcaian Gncch nnsch lbifin collati dyplia g pten nenint lenpale enſet leteſen mliee Ee g in malum ainguuro nniien nntpnunſ Nagdic Monoher Lmnli inin, nümmnub ſeunnu aliſichſt wmickſal, Rdnorr mhennens nme ſnn öſneimnmni Xapwoce, Nmni gen lunck. lene anu lümn 1 Sarns SWmrö enos waintlig, usinnani Mirr Mien Mc: iduatur ehct J⸗ Utentarione ontat ſelſt iur obſn Müatennd ſtiöns die⸗ cvinuns⸗ nimn mmcht itamns n y induci.quod intellige petitõne pᷣcedenti De vrn petitiõib'oꝛõis dominice 22 me petitionis ”MVs “ Epelma vlrim⸗ petitio eſt re ſpectu amotõnis mali pᷣſentis ſiue inſtantis. VUnde gloſa oꝛ/ AAinaria ſuꝑ iſto paſſu Mathei i. Sed libera nos a malo. In illam que dũ eſt ſupple tentatõeʒ ne nos finas petitũ eſt. ⁊ ab ea in quã inducti ſum / li bera nos.Et hoceſt qð dicit libera nos a malo.tam ſcʒ viſibili qᷓ; inuiſibili.⁊ tã pe ne q; culpe. Vnde ſimplicit᷑ dicit a malo nihil determinado.dans hoc de om̃i ma/ lo intelligi poſſe ⁊ debere. Vnde ſic intel ligendo petit amotionę om̃is mali inſtã tis. Eſt autẽè quadruplex malũ. Unum oꝛiginale.alið actuale.qð eſt duplex. Nã malũ eſt pena peccatũ conſeq̃ns. Pꝛimũ autem malũ eſt ĩinatũ.duo ſequẽtia ſunt malũ additũ. Quartũ eſt malũ inſflictũ. Et ab omibus his petimꝰ liberari. Dũ in ꝑſona ecclie oꝛantes ⁊ loquendo dici/ mus. Sed libera nos a malo.⁊c. * De numero et ſuf⸗/ ficientia pꝛedictaꝝ petitionũ. Vmerus vero ⁊ ſufficientia pᷣ/ dictaꝝ petitionũ ſicaccipitur. Omne quod ratonabiliter peti poteſt / auͦt eſt collatio boni.aut amotio mali. i eſt collatio boni.aut boni in/ creati ſcʒ dei· aut boni creati.Di eſt colla tio boni increati.hoc poteſt eſſe duplicit Ael ſcʒvt ꝑveram fidẽ confirmet᷑ eius no ticia in noſtro aſpectu.⁊ hoc petitur ibi. Sanctificet᷑ nomen tuũ. Vel vt ſua volũ tas cõfirmet᷑ in noſtro affectu ⁊ hoc petit᷑ ibi.fiat voluntas tua⁊c̃.Si vero petatur collatio boni creati.hoc iterũ poteſt eſſe dupliciter. Vel ſcilʒ vt cõferat᷑ bonũ eter/ aũ vt eſt regnũ celoꝝ. Et hoc petit᷑ibiAd neniat regnũ tuũ. Ael vt cõferat᷑ bonum tempꝑpale ad ſuſtentatõem.Et hoc petitur ibi. Panẽ noſtrũ quotidianũ.¶ Si au/ tem fiat petitio ꝓ amotiõe mali/hoc po/ teſt eſſe tripliciter. Vel ſcilʒ vt amoueat᷑ malũ pꝛeteritũ ſiue in pꝛeterito ↄmiſſum Et hoc petit᷑ ibi. Et dimittè nobis debi/ anoſta Clel perit vramoucar malũ fu⸗/ turũ⸗Et hoc petitur ibi.Et ne nos indu cas in tentatõem. Vel petit᷑ vt amoueat malum pᷣſens ⁊ hoc petit᷑ ibi. Sed libera nos a De oꝛdine ipſarũ petitionũ ꝗd ſeptem vicia capitali. Anc videndũ venit qualit᷑ in his ſeptem petitõibus cohibe/ ri petũtur ſeptẽ capitalia vicia n pꝛia igitur petitiõe cohi betur ſuꝑbia. Dupbi eni nõ ſanctificãt nomẽ dei.ſed nomẽ ſuũ ꝓpꝛiũ.ſᷣm qð di/ cit pſal: Vocauerũt nomina ſua in terris ſuis.¶ In ſecũda petitiõe elidit᷑ inuidia que eſt doloꝛ alieni boni. Vnde nõ deſi/ derat vt pꝛoximo adueniat bonũ ſed po/ tius malũ.⁊ ecõtrario in iſta petitiõe pe⸗ titur cõmune omiũ bonũ ¶ In tertia pe titiõe reſecat᷑ ira.que voluntatẽ dei nõ ſe⸗ quit᷑ ſed pꝛopꝛiũ impetũ.⁊ econtrario in iſta petitõe petit᷑ voluntatẽ dei fieri. Ael aliter ̃m aliquos dici poteſt ꝙ in ſecũda petitõe eliditur ira que bonũ homini nõ patitur euenire Ibi eni aduenire petitur Et tũc in tertia reſecat᷑ inuidia.q̃ ſpecia/ liter ſanctã dei ꝑſequit᷑ volũtatẽ.vt dicit Hyeronimꝰ. Cuius cõtrariũ in dicta pe titiõe oꝛat᷑. Et ſᷣm iſtum f̃ᷣm modũ ponẽ/ di:oꝛdinãtur petitões ad vicia/in ſecun/ da tabula pꝑ aliq̊s circa hec cõfecta. ¶ In quarta autẽ petit iõe expellit᷑ acedia. Jbi enĩi petitur robur tam ſpũale q; coꝛpoꝛa/ le quod cõfert᷑ in pane coꝛpoꝛali ⁊ ſpiritu ali.quod quidẽ euacuat acediam que eſt ignauia ⁊ tedium vite.¶ In quinta peti tione eliditur auaricia que eſt imoderatꝰ amoꝛ congregãdi ⁊ retinenditꝑalia. VUnñ ⁊ debita ſemꝑ exigit nec dimittit. Cuius contrariũ ibi petitur ⁊ offert. ¶ In ſexta petitõnẽè extirpatur gula. ex qua oꝛtũ ha/ buit pꝛimaria homis tentatio.cũ ibi pe/ tatur amotio tentatõis future ¶ In vlti ma petitõe reſecat᷑ luxuria que ſpecialiter ſemp habet ſecũ malũ tam coꝛpis qð ipa debilitat.qꝛ qui foꝛnicat᷑ in coꝛpꝰſuũ pec cat.q; etiã ſpiritus cuiꝰvires eneruat Cũ ibi petat᷑amotio om̃is mali pꝛeſentis Explicit quintus tractatus huius libelli qui eſt de expla⸗ natõe ſeptem petitionũ in oꝛaaꝛ tione dñnica contẽtarum. 5 53 7 ſextus de ſeptẽ donis ſpirituſſancti⁊ eo/ rum declaratione. ſub cõpendio agendũ erit. vtrũ idem ſint qðᷣ te.Et ſi nõ.in quo ab eis differüt. Quod ſunt dona. ⁊ que ſint. Deide de ſingulis mo qualiter per ipſa dona/ exclue ütur ſe na ſpirituſſancti ſint idem quod ſeptem virtutes. Et in quo differ erunt. dona nõ ſunt virtutes. Sed ſitas. ¶ Duidã enim dicunt ꝙ virtutes⸗ finiũtur ꝑ actus ⁊ oꝑpatiões ſuas.Dona tatiõibus.que viã iam habite virtutis ĩ/⸗ tes ſimpliciter ſunt ad agendũ.ſed dona ad magis expedite agendũ. ¶ Sunt alij qui dutinguũt dicẽtes ꝙ in donis illa ꝗᷓ ꝑtinẽt ad affectũ ſunt vᷣtutes. Illa vero qᷓ pertinent ad aſpectũ reꝝ/ſunt ꝓpꝛie dona Et hi ſoluũt facile que ex vtraq; pte obij/ ci poſſunt.ſcʒ ytꝝ ſint virtutes vel non. Et quia opinio media/ innitit᷑ ſententie btĩ Pꝛe a pluribo pꝛobabilioꝛ habetur. . ſpirituſſancti ⁊ que ſint. Aiot ⁊ que dona ſint patet per 4 Fnii rcanirnlarbi tangunt᷑ e dine. Requieſcet ſuꝑ eum.ſcʒ xpᷣm.ſpũs ſapiẽtie ⁊ intellectus.ſpũs conſilij ⁊ foꝛti tudinis.ſpũs ſcientie ⁊ pietatis.⁊ reple/ platiuã ſcʒ ſapia ⁊ intellectꝰ Alia autẽ an ncipit tractatus doedo nis ſpirituſſancti eſt. Abi pꝛimo dicẽduũ ſeptẽ virtutes denola⸗/ donis in ſe aliqua tangẽda erũt. Poſtre/ Boniũu autẽ fere opinio eſt / ꝙ differentiã inter virtutes ⁊ do na aſſignãdo/magna eſt diuer pꝛincipalit᷑ ſunt ad agendũ ⁊ ꝙ ideo diſ/ vero pꝛincipaliter ſunt ad reſiſtendũ ten pugnãt.¶ Alij ſic dicũt ⁊ melius:.ꝙ vᷣtu/ ſunt ipſaꝝ expeditiões virtutũ.⁊ ſic ſunt Quot ſint dona ptẽ dona ſpũſſancti hoc oꝛ/ bit eũ ſpiritus timoꝛis dñi. Duo autẽb/ ma dignioꝛa ſunt que regũt vitã cõtem/ Compendiũ theologie q; ſufficiẽter regũt vitã actinã Et ᷑ᷣm ho ſumit᷑ ab aliquibo numerꝰ⁊ ſufficiẽtia ip ſoꝝ ſeptẽ donoꝝ ſic ſcʒ Nã aut ipſa dona que(vt tactũ eſt) ſunt quedꝗ ipaꝝ expedi tiones ſeu pfectiões virtutũ.ipᷣam virtu/ tem ꝑficiũt reſpectuvite cõtemplatineyel reſpectu vite actiue. Si reſpectuvite con tẽplatiue q̃ circa diuina ⁊ celeſtia verſat. gut ipſam virtutẽ perficiũt per modum cuiuſdã exꝑientie ⁊ guſtus ⁊ hocfit ꝑ do num ſapiẽtie.aut ꝑ modũ cuiuſdã itime inueſtigatõnis ⁊ ſpeculatiõis.⁊ hoc fit ꝑ donü intellectus i reſpectu vite actiue que circa agibiliaverſat᷑. aut ꝑficiũt ipam virtutẽ q;tũ ad receſſum a malo.⁊ hoc fit ꝑ donũ timoꝛis.aut ipᷣam virtutẽ pficiũt q;tum ad oꝑatõem boni.⁊ tunc vel boni ad quod oẽs tenent᷑ ⁊ quod eſt in cõmu/ ni opatõne. Vel boni ad quod nõ om̃es tenent᷑.vt eſt bonũ arduũ Si quantũ ad opatõem boniad quod om̃es tenẽt Hoc cõtingit duplicit. Nam vel donũ in tali opatõe virtutẽ ficit tanq; ißm opus exe quẽs.Et tũc eſt donũ pietatis.veltanc; ipᷣm opus regens ⁊ dirigens.⁊ tũc eſt do/ num ciẽtie. Si quantũ ad opatiõem bo ni ad quod nõ omes tenẽtur. hoc itex cõ tingit duplicit᷑. nam vel donũ in tali ope ratione virtutẽ pficit tanq; opus ipᷣm ar duũ exequẽs.⁊ tũc eſt donũ foꝛtitudinis: Vel taneqᷓ;ᷓ ipᷣm opus arduũ regens ⁊ dirt gens. ⁊ tuc eſt donũ conſi ilij. Mlir p ali/ os ſumit᷑ iſte numer? ſ. ufficiẽtia pᷣdicto/⸗ rum donoꝝ ſᷣm aliq̃s ipſoꝛũ donoꝛũ ra/ tiones. ⁊ hic inſerere/yiſum eſt cauſa bꝛe uitatis nõ exp dire on inſup ꝙ ülð donũ qð in pᷣdicta Iſaie aſſignatoe / vlti⸗ mo loco ponit᷑ſcʒ donũ timoꝛis / eſt pmũ in aſcẽdendo.iuxta illud pſalmiſte. Ini/ tium ſapientie timoꝛ dñi A quo timoꝛis dono / fit qdam ꝑ alia dona gradalis aſcẽ ſus Ne eni timoꝛ cõceptus/gelidus foꝛet aut aridus. ſeqtur donũ pietatis quead oĩa ytilis eſt. Et ne pietas ipſa/nimis re/ muſa aut nimis ꝓdiga autaliquo modo inoꝛdinata eſſet/adiugit ei donũ ſcientie que oꝑa pietatis regat vt diſcrete fiãt. Et neſcientia inualida foꝛet/ addit᷑ ei donũ foꝛtitudinis vtquod gliqᷣs p ſcientiã bñ facere nouit / ꝑ foꝛtitudinẽ exeqͥ facto poſ ſit. Et ne foꝛtitudo pᷣſumptuoſa vel im/ petuoſa eſſet / adiungit ei donũ con ſilij ᷓ regi poſſit opꝰ foꝛtitudinis ⁊ debito mo/ liſueh ſinis nioꝛes Warnfi pnni gritgt Vtebi plie⸗ Glpen deopt ſeyel⸗ men udi linorſ⸗ Aono moi timon plicn niͤel Aume. amo⸗ Nonon eftdo liſtne Grhacft) mamn igücitien ahact mepfcſ mnc bent ckncön⸗ gnöofi⸗ iandi lerie vnüintali nogusare Ne SAicce Ooonöen lo. nweit inale priin nuimdinis: ordin leocli⸗ außdico⸗ dononürn, Ktauſ bre Gniogqi nde nin Gis ekini miſe. connine eleſi oußtte Cnohlenl — üͤſeenn ſontfüth Nekadonn glacnan N ninnht rNhiris do cõpꝛimi.quia ſᷣm Bꝛego: foꝛtitudo ſi ne conſilio pꝛecipitat.Et ne conſiliũ in/ Qdutũ foꝛet.adiungitei donũ intellectq eelt cognitio bonoꝝ ſpũalium/quo cõſili um in ipſa ſpũalia dirigi poſſit. Et vt in tellectus modo debito temꝑetur? oꝛdine tur / datur ei ſapientia que eſt cognitõ per guſtum diuine dulcedinis. Que ſapien / tia a ſapoꝛe non a ſapere dicta eſt. DHe dictis ſeptẽ do Vinc bꝛeuiter de ſingulis do⸗/ Et pꝛio de dono timoꝛis. vbi pꝛiĩo dicet᷑. Quid ſit timoꝛ. De indest aasin A ſpecies. moꝛ m Auguſt. ſuꝑ Johã. amoꝛ fugiẽs quod ei aduerſat᷑. es autẽ timoꝛis ponũtur.vi.E „ „ — timet amittere que mũdi ſunt ⁊ iõ nõ pec cat ſi ea amittat Humanus eſt quo qs ex deliberatiõe tm̃ timet penã ſui coꝛpoꝛis. Naturalis eſt quo qͥs naturałr timʒ moꝛ cẽ ſiue hoꝛribile aliquid añ deliberatiõeʒ rõnis.qͥ timoꝛvicioſus non eſt ſicut duo pꝛioꝛes.Seruilis eſt q̊ quis offendere ti/ met tm̃ ne incurrat penã gehẽne. Iſte ali q̃ntulũ hʒ vtilitatẽ.qꝛ freq̃nter ĩitroducit caritatẽ ſicut ſeta introducit filũ ſutoꝛis vt ꝑhibet Auguſt / Inicialis eſt qͥ q̃ſi du/ plicẽ habet oculũ ſeu reſpectũ.vnũ ad fu gã pene.aliũ ad amoꝛẽ gloꝛie. Seruit ei deo ꝑtim timoꝛe gehẽne. ꝑtim amoꝛe glo rie vel iuſticie. Fllialis ſiue caſtus eſt qͥ ti memꝰ ne xp̃s aĩe noſtre ſpõſus aut tardet aut diſcedat.aut aliq̃tenꝰoffendat᷑.hic eſt timoꝛ ſctũs qͥ ꝑmanet in ſeci ſeculi.qui alio noĩe dicit reuerẽtialis ¶ Duis ãt ti⸗/ moꝝ iſtoꝝ ſit donũ ſpũſſancti ptʒ qꝛ nec timoꝛ mũdanꝰ.nec timoꝛ humanꝰ q ſim/ pliciter mali habent᷑.nec naturalis.qꝛ do nũ /eſt quidẽ diuinit infuſus.nõ innatꝰ. timoꝛ vero naturał innat eſt. Nec fuilis timoꝛ ꝓpꝛie tũ ſumẽdo donũ niſi genera/ De ſeptem donis ſpũſſancti N— nis in ſpeciali.Et pꝛimo dedono tioꝛis. nis in ſe/aliqua tãgenda ſunt. nt eiꝰ ſpẽs.Et q̃ eaꝝ ſit donum Ouid ſit timoꝛ et ic diffinitur. Timoꝛ eſt ſuga animi : ne perdat quod diligit Idẽ in li.de ci.dei.Timoꝛ eſt affectio vel Speci kenim ti/ moꝛ mũdanꝰ.hũanꝰ.naturalis.ſeruilis. inicialis.filialis Cimoꝛ mũdanꝰeſt q̃qᷣs — ä liter ſumeretur.ſicut generalr ðꝛ donũ de olĩbus que dãtura deo.⁊ ſunt ſupꝛa natu gratie. ſicut ⁊ fides infoꝛmis dici poteſt donũ dei. Sʒ inicialis timoꝛ.⁊ caſtꝰ ſinue reuerẽtialis ꝓpꝛie dicũt᷑ donũ ſpũſſancti. Cõcedunt tñ aliq ſimplicit ꝙ timoꝛ ſᷣni/ lis ſit donũ ſpũſſcti.⁊ tñ negãt ꝙ ſił inſit (iũ ſpũſctõ/ꝙ qualit᷑ eſſe poſſit nõ video. De ſecundo dono ʒſpũſſctĩ ſcilʒ dono pietatis. E uit᷑ de dono pximo qui eſt in aſcendendo ſcʒ de dono pie ½Rtatis Vbi pꝛio videndũ qd ſit quot modis dicat᷑⁊ ſ̃m quẽ modũ ſit do num ſpũſſancti.Diffinit᷑ autẽ ſic pietas. ab Aug. Pietas eſt cultus dei quã greci ſup iob. Pietas coõm tulliũ in ft ⸗ ne pꝛimi ſue rhetoꝛice Pietas eſt beniuo lentia in parente. Oagiſtralis vero diffi nitio hec eſt. Pietas eſt ex benigne mẽétis euſebiã vocãt. Itẽ g eſt que docet opꝰmie.S du tautẽ pietas (tur cedine omibus auxiliatrix affectio * . N 1 — ☛ * 7 in genere tur motus affectõis tendens in ei imagi nẽ.ſ.in hoĩeʒ.⁊ G̊ pᷣt eẽ triplicitvel ille mo tus affectõis tẽdit in imaginẽ dei ꝗ eſt ſi büpſi ꝑ ſanguinẽ cõiuncta ⁊ ſic ẽ beniuo lentia in parẽtes ⁊ eſt ſpẽs iuſticie natu/ ralis.OQñq; etiã ðꝛ affectio tendẽs ĩ ima ginẽ dei. i. in hoĩeʒ tãq; miſerijs oppᷣſſuʒ ⁊ ſic pietas eſt q̃ docʒ oꝑa miſericoꝛdie vt dicit Bꝛeg.⁊ ſic potꝰ virt? eſt q; donum. Qñq; etiã eſt affectio tendẽs in imaginẽ dei nõ quidẽ inq;tũ eſt ſanguĩe ↄiũcta vl miſerijs oppᷣſſavt ſic.ſʒ motu qdẽ genera li ſcilʒ inq;tũ eſt imago dei. hoc inq;tu eſt rõnalis creatura.Et tũc ꝓpꝛie dicitur do⸗ num ſpũſſcti qð habilitat ⁊ expeditũ red dit hominẽ ad hñdũ ſe beniuolẽtem ſeu beniuolũ/ad rõnalem creaturã·ſ.ad quẽ libet hoĩem ſiue indigentẽ ſiue non indi gentẽ. Et ſic maxime ei cõuenit iſta diffi⸗ nitio magiſtral pꝛius poſita. Scoõm pꝛi mũ modũ diffinit᷑ ab Auguſti.iuxta ſᷣm modum diffinit a tullio. Scom Srann pietas multis modis. Qñq; mot? ip/ ſius affectõis tendẽs in deũ. et ſic ðꝛ pietas cultus dei.⁊ ſic eſt virtutis qᷓ eſt latria. Qñq; dici 28 Compendiũ theologie modum diffinita Hꝛego. Et ſᷣm qᷓrtum modum diffinita magiſtris quia illo mõ eſt pꝛopꝛie donum ſpirituſſancti. ungi ſcilz de dono ſcientie. Edono autẽ ſcientie duo vidẽ a ſunt ſcʒ quid ſit. Et in quo Differt a dono ſapiẽtie. a ̊ fm Au guſt. diſtare non yidet. Qñ ſcientia pꝛopꝛie donũ eſt ſic diffinit᷑. Sci entia eſt lumen ſpũale/acceptũ a deo:in q vigdẽturratõnes oꝑabilium / ꝑtinẽtiũ ad vitam.pꝓ quas ſancte ⁊ meritoꝛie viuamꝰ ſicut dicit apłlus ad Titum.ij.Abnegan tes omnẽ impietatẽ ⁊ ſecularia deſideria ſobꝛie ⁊ iuſte viuamus in hoc ſeculo. Añ ſicut fides eſt illumiatio quedã ad credi/ bilia.ita donum ſcientie eſt illumĩatio q/ dam ad operabilia. e — cit᷑ autẽ in hoca dono ſapiẽ/ tie differre qm ſapientia eſt co/ gnitio quedã diuina/ ꝑ guſtũ. ſcientia autẽ eſt lumẽ quoddã diuinũ ad oꝑabilia ꝑtinẽtia ad hanc vitã. Vñ ſicut dicit magiſter in li.ſentẽ. Scientia docet bene cõuerſari in medio huiꝰpꝛaue ⁊ per uerſe natõis Et hoc ſatis videtur cõſona re verbis Auguſt.qui dicit ꝙ ſapiẽtia eſt trituſſancti ſcʒ de dono foꝛtitudinis ODſt hec de dono foꝛtitudis duo etiam dicẽda ſuntſcilicʒ quid ſit ⁊ qualiter differt a foꝛtitudine p/ ut foꝛtitudo eſt virtus. differt a foꝛtitudine put eſt virtus. IEcũdum autẽ ꝙ foꝛtitudo eſt 2 donũ ſicnotificat᷑ Yoꝛtitudo ẽ AAAllkkffectio animi q̃ cupiditas ter- tas foꝛmidat᷑ Et videt᷑ hec notificatio ſu mi ex verbis Auguſt. in li.de ſpiritu ani ma⁊? in.v.li.ſue muf.(¶ Differt aũt a foꝛ titudine pꝛout eſtvirtus.licʒ vtraq; ſit cir ca difficile? arduũ. Quoniã foꝛtitudo ꝓ ut eſt virtus / ſuſtinet giculü.qndo ſcʒ ne/ De tertio dono In quo differt do num ſcientie a dono ſapientie. deeternis. Sciẽtia vero de temꝑalibus. ꝗ ſit foꝛtitudo rena depꝛimit᷑.nullaq; aduerſi ceſſe pati vel a bono virtutis cedere.ſicut quãdo q̃ritur fides vel iuſticia.vel liber/ tas patrie vel huiuſmodi. Sed foꝛtitu/ do ꝓut eſt donũ ſe gratis ⁊ ex abũdantiil li ſtatui offert.in quo talia ſepe q̃runt᷑ vt eſt ſtatus Plctials cõſilioꝝ. Si aũt dica tur ꝙ ſᷣm hoc nõ haberẽt donũ foꝛtitudi nis niſi tantũ perfecti.⁊ ꝙ ſic habita vna gratia gratificãte nõ om̃es haberẽturDi co ꝙ nõ eſt vtrũ nec ex pᷣdictis ſe eqᷣtur. qm̃ perfecti iſtud donũ habent in actu.om̃es — vero in caritate exiſtẽtes habent in habi tu. Ande qui impfectus eſt / habet in ha/ bitu. Vñ opus ꝑfectõis facerepᷣt qͥ vult. EEỹDc ſpirituſſancci ſc; de dono cõſilij. ⁊ qͥq ſit. OOUſtremo de dono conſilij duo ſimilit᷑ videnda ſunt ſcʒ qͥd ſit. Et qualiter ſit donũ cũ in chꝛi ſto videat᷑ nõ fuiſſe. in quo ta/ tur autẽ ſica Tullio in rhetoꝛicaſua Cõ ſiliũ eſt/ faciendi vel nõ faciendi vere co/ gitata ratõ.Sed hec diffinitõ nõ videtur cõuenire cõſilio ꝓut eſt donũ/ideo aliqui coꝛrigũt eũ ſic Cõſiliũ eſt faciendivel nõö faciendi vere excogitata ratio.eaꝝ ſcʒ re/ rum in quib⸗ ꝓpter arduitatẽ indiget qͥs adiutoꝛio. Ande cõſiliũ pꝛout hic ſumi/ tur/nõ eſt de dubio ſed de arduo ad quod liquo dic ꝙ iſto mõ vltimo cõſiliũ eſt do num. et quod veriſſime hoc donũ fiet in Go ſicut ⁊ cetera dona fuerũt: ſemꝑ erũt nde conſiliũ ſᷣm ꝙ ponit dubitatõem?⁊ circa eã q̃rit ab alijs certificatiõeʒ nõ fuit in xpᷣo qᷣ certiſſime oĩa nouit qꝛ nec ſic eſt donũ ſpũſſcti. Sʒ cõſiliũ qð eſt lumẽ im/ miſſum a ſpũſcto/ oĩa dubia diſſoluẽs/ indubitãater in aggreſſionẽ arduoꝝ diri/ gẽs/q̃ de ad ſtatũ ꝑfectõis ꝑtinere ꝓpala/ uit/ſic eſt donũ. Et iſto mõ fuit in xjo0o e ſexto dono ſpi ulſancri ſclz intle ue. LCirca quod attende.⁊ pꝛimo q́:d ſit. deiñ q̃lit᷑ differt a ſapia. Diffinit᷑ ãt ſic ab aug.i fᷣmõe qdã ſuo de timoꝛe. Intellectꝰ vocatur q̃ ab oĩ ĩfirmi tate carnali coꝛda mũdãtur.vt pura intẽ tio dirigatur in finẽ ſuũ.ſ.deũ.¶ ¶ Eſt in/ He quinto dono en ſunt ⁊ fuerũt om̃ia dona/¶ Diffini ꝓter difficultatẽ nõ om̃es tenẽtur.Dere quitur de dono intellectus. * lend cog adonol guſur valinc Pimenn tpror teleans lunendl deinoe 10a ſaltareg (Kdov ſices⸗ unſia guisſe Cuditf n Plii guenne nar grcue Lonſ hame nioꝛ Jnel valerſn hautin Gfinin Tabüteni ſehenin .Giaitdn ni ſornind chebinmn baenrdi eſtiarg naanofes der in habi tdadetinde⸗ weßtim. N wonſi,dn⸗ unhhiſi nüciinchi Lingrot, 1Dkni miaſub dnirarc⸗ törigen⸗ oh lncrcs ubeſuni⸗ uoncud mäm der⸗ wäſlüͤckdo Mnifuin inſeheit udahtnimn icnilfif nitg fuſcch göckluniin udiſolnis wbor n umg, nd n. mclens⸗ hedpun fnal iegiſwon woiffn cikt⸗ dona ſpüſſoti eccludũtur ſeptẽ yicia ca⸗ tellectus quoddã lumen ſpũale infuſum ad cognitõem dei in creaturis.Differt ãt a dono ſapistie. qꝛ ſapientia eſt cognitio ꝑ guſtum.Eſt eni quoddã lumẽ ſub quo vel in quo vident᷑ ⁊ guſtant᷑diuina per ex ꝑimentũ Vnde ſapiẽtia pꝛout eſt donũ/ eſt pꝛopꝛie guſtus dei in donis ſuis. In / tellectus autẽ non eſt ꝑ guſtũ ſed potieſt lumen quoddã datũ a deo ad cognitõ dei in creaturis illis in quibo reſultat de us ꝑ gratiã. Ael in illis in quibe habet re ſultare ꝑ gratiã ⁊ gloꝛiã. Vnde intelle elſt donũ quo gratuite cognoſcimdiſpo ſitões celeſtiũ :per eas q; tendimus in de um ſic diſponentem. De ſeptimo dono — ⸗ e . „ „ ⸗ ſpirituſſancti ſapientie.⁊ quid ſit. dum eſt.Et qm̃ ex ſupius dictꝭ notificatõem.Scðm autẽ auguſt. ſic dif/ finit᷑. Sapientia eſt cognitio rerũ diuina rum. ¶ Itẽ ex littera.iij.li.ſententiarum-⸗ Sapientia ad ſolius eterne veritatis cõ templatiõem ⁊ delectatõem pꝑtinet.ipaq; tantũ creatoꝛ cõſpicit᷑ ⁊ ſemꝑ⁊ incõmu tabiliter manet qð deus eſt. Bꝛego. ſic dit finit. Sapiẽtia eſt donũ / ſpe ⁊ certitudĩe eternoꝛũ /mentẽ reficiẽs. Que diffinitio dicit oꝑatõem eius pꝛopꝛiã/ q̃ eſt mẽtem ꝑ guſtum reficere.quod ſonat nomẽeius Dap ientia enĩ a ſapoꝛe dicta eſt. ¶Muo per ſeptem — imo dicendũ eit (pitalia. gqualiter ꝑ ſeptẽ dona excluda/ trtttunr ſeptẽ peccata capitalia. Et Vciendũ eſt ꝙ timoꝛ quia ꝑ euʒ quis ſe depmit/ne ſuꝑ aliũ ſe extollat. cludit ſuꝑbiam q̃ ſuꝑ alios ſe extollit Pi etas que ſibi illatas remittit iniurias.ex pellit irã que vindicari querit. Scientia que mentẽ illumiat.euacuat inuidiã.que mentẽ excecat. Yoꝛtitudo que excellit in arduis.pellit acediã.que toꝛpet in imis. Conſiliũ quod docet pꝛo trãſitoꝛijs ex/ na mercari.remouet auariciã que in terre nis⁊ pꝛo terrenis tantũ querit negociari Intellectus quo vere delectamur in bo⸗ Eniq; de dono ſapiẽtie dicen/⸗ in parte patet qͥd ſit.⁊ qualiter Mſe habet ad donũ ſcietieꝛ ad do num intellectꝰ.idᷣo ſufficit hic ponere eiꝰ — nis ſpſialibus. exdudit gula ꝗᷓ vane ⁊ mi ſere delectat᷑ in carnalib. Sapientia per quã pure delectamur in deo extirpat lu/ xuriam qua quis impudice in ſuo miſe: ro coꝛpoꝛe delectatur. H Explicit tractatus ſe⸗/ xtus huius compedij de ſeptem donis ſpuſſancti. rplanatione- Bnc bꝛeui⸗/ ter reſtat aliquid de octo beatitudinibus dicere Et AQo. ſ. an ipſa virtus. an id quod ꝓmittuùur/vt gratia exepli reſpectu eius quod dicit chꝛiſtꝰ Beati pauꝑes ſpi ritu/quoniã ipſoꝝ eſt regnũ celoꝛum.an beatitudo ſit ipſa pauꝑtas vel ꝓmiſſio re gni.Qualiter ſe habeãt ad dona ⁊ ad vir tutes.Quare vltime beatitudini idẽ pꝛe miũ reddatur ſicut pꝛime.Deinde de q̃li bet beatitudine in ſe quid eſt ⁊ qualiter ⁊ tali contrarietur. cum quo dono cõuenit ⁊ cui vicio capi / õ O Atur AE — titudo an.ſcʒ ipſa virtꝰvel id qo pmittit. Liendũ eſt autẽ ꝙ btitudo du plex eſt ſcʒ vie ⁊ patrie ¶ Bea/ titudo aut vie cõſiſtit in ꝑfecta euacuatõe vniꝰ miſerie.ſ.culpe 7 4 — H — .— — õqᷓ ad eẽntiã.⁊ q̊ ad occaſiões.Añ qꝛ iſte virtutes de qbo infra/euacuãt culpã ⁊ cul pe occaſiões.diſponũtq; ad beatitudinẽ patrie.iõ dici pñt⁊ dicũt btitudines Bea titudo autẽ patrie ↄſiſtit in oimoda eua/ cuatiõe vtriuſq; miſerie.ſ.⁊ culpe ⁊ pene. Et iſto mõ dicũt᷑ ppꝛie btitudies pᷣmia pᷣ/ dictꝭ vtutibo r̃dentia. Siẽ eſt illð.ipoꝝ eſt regnũ celoꝝ Vel illõ ipᷣi ſaturabũt᷑.⁊c. Et ſicvaria rõe ⁊ ↄſideratõe/poteris dice re ꝙ vᷣtutes ille ſunt btitudies.Et ꝙ ſilr p̃mia eis coꝛrñdẽtia beatitudines ſunt Qualiter ſe babe/ ant beatitudines ad dona⁊ ad virtutes. Aaliter autẽ ſe habeant iſte be atitudines ad dona et ad vir/ tutes. hoc ſcito ꝙ fm gloſam Incipit tractatus ſeptimus deocto beatitudinibus 2 earũ pꝛimo quid dicat᷑ beatitu 2 Allen ſingularẽ determinationẽ· Pꝛima igiturvirtus ſeu beati/ Compendiũ theologie ſuꝑ iſto paſſu ath. v. ꝑ virtutes ad do/ na/ et ꝑ dona ad beatitudines ꝑuenitur. Ange virtutes /dicũt iniciũ oꝑatiõis bo ne ⁊ euacuatõem culpe quo ad eſſenniam Dona autẽ dicunt bonũ ⁊ expeditũ pꝛo greſſum.quia donũ/expeditũ reddit actũ virtutis vt expedite oꝑetur Beatitudies autẽ dicunt cõſummatiões ſiue terminũ quatenꝰin via haberi poteſt.ita vt omnẽ culpã euacuet ⁊ omnẽ culpe delectatõem Et bonũ delectabiliter opetur quantũ fa cere poſſibile eſt viatoꝛi.Et ideo dicũtur iſte beatitudies/ virtutes purgati animi tione viatoꝛi poſſibili. 6. uare vltime bea titudini idẽ redditur pꝛemiũ ſicut pꝛime Ltime autẽ beatitudini idem . pꝛemiũ reddit᷑quod ⁊ pꝛiĩe ſed A nõ eadem ratõne.Quia regnũ eloꝝ duo in ſe cõpꝛehendit.ſ. exaltatõem ⁊ abundantiã. In beatitudi/ ne autẽ que pma ponit᷑/que eſt pauꝑtas ſpũs ẽ ſumma reꝝ abdicatio ſiue abiectõ ⁊ ideo ꝓmittit᷑ ei regnum inquantũ dicit abũdantiã. In beatitudine vero que vl/ tima ponit᷑/que eſt ꝑſecutõem pati pꝛop ter iuſticiã.eſt ſumma deiectõ ⁊ ideo pꝛo/ mittit᷑ ei regnũ inquãtũ nominat exalta/ tõem. Vnde q;uis regnũ celoꝝ om̃ibus beatitudinibo debeat᷑iſtis tamẽ ſolum ꝓ mittitur.quia ꝑ quandã appꝛopꝛiatõem magis debetur. De beatitudinib' in ſpeciali.Et cum quo dono cõneniant Et pꝛimo de pꝛima ſi R Ancattendendũ eſt ad aliqua õ tudo eſt paupertas ſpiritus que adaptat᷑ dono timoꝛis.Et expellit ſuꝑbiã cui con trariat᷑ o ꝙ pauꝑtas ſpiritus / vera huili tas ſit Huic beatitudini in pꝛemiũ ꝓmit titur regnũ celoꝛum tas hic dicit abdicatio temꝑaliũ ſᷣm rem ⁊ fm voluntatẽ. Qnuia cũ beatitudies ꝑ fectã dicant ꝑeccati excluſionẽ.tam quo ad peccati eſſentiã q; quo ad peccati occa ſionẽ.cum abdicatio ſolũ ſᷣm voluntatẽ/ nõ ſit euacuatio ꝑfecta occaſionis pecca/ ti.quia eſt alia vtilioꝛ que magis occaſio Quia ſcʒ animã purgant/vltima purga-/ St nota ꝙ paup/ nẽ peccati euacuat·/ſcʒ illa que eſt ̃m rem ⁊ fm voluntatẽ.patet ꝙ illa pꝛimaeſt p/ . lit tram. a mitis eſt quẽ ira vel rancoꝛ nõ afficit. Cui reſpondet in pꝛe mium poſſeſſio terre viuentiũ. SErtia virtus ſeu beatitudo eſt luctus / qui eſt doloꝛ animi ca⸗ ritate ĩfoꝛmatus qͥ facit cogno ſccere miſeriã pꝛopꝛiã ⁊ lacrima bilem pñtis vite ſtatũ ⁊ delectatiõem fu/ ture gloꝛie que ſufficiẽs cauſa luctꝰ ſunt. quẽ doloꝛẽ inducit ſciẽtie donũ Qui eni addit ſcientiã iſtã ſcʒ addit ⁊ doloꝛẽ. Cui pꝛo pᷣmio reſpondet eterna conſolatio in qua abſterget deus omnẽ lacrimã ab ocu lis ſanctoꝝ Et iam nõ erit ampliꝰneq; lu ctus neq; clamoꝛ⁊c̃.Et hec euacuat inui diam que dolet de bono alieno ⁊ letatur de malo· hec autẽ beatitudo ecõuerſo Et q;uis luctꝰ ipſe miſeria quedã videat cõgrue tamẽ beatitudo ꝓpter ſibi annexã dulcedinẽ dicit/eo vt dicit Gꝛego.dulcio res ſunt lacrime penitẽtiũ q; delitie regũ Et Auguſt.li.cõfeſſio Currebãt lacrime ⁊ bene mihi erat cum illis. Vartavirtus ſeu beatitudo eſt eſuries ⁊ ſitis iuſticie/ que do/ no foꝛtitudinis adaptat᷑.q̃ eſt in ſuſtinendis glenlia iuſti⸗ Que expellit tediũ boni hoc eſt Cui rũdet ꝓ pᷣmio ecna ſaturitas De quinta Uinta virtus ſeu beatitudo ẽ miſericoꝛdia.Que appꝛopꝛia 2tur dono cõſilij. qð docet alijs dimittere minoꝛa/vt nobis dimittãt᷑ ma ioꝛa. vel ↄferre terrena vt obtineamꝰ cele ſtia Hec expellit auariciã cuius ꝓpꝛiũ eſt cõgregare ⁊ non remittere vel ↄferre Pꝛe miũ aũt huic btĩtudini rñdẽs eſt cõſecu/ tio miſericoꝛdie (De ſe RW cõgruit dono pietatis ⁊ expel/ Ecunda virtus ſeu beatitudo . eſt mititas ſiue manſuetudo q̃ bot 1llumin numpit⸗ Fornic Pronin 2 ;8— — lyri guiſa zmon pebent Murtn inese ſeu Rerie an upnen d ſan benr minh ungt ae, aun ni. Aubeninct td nni wiictan⸗ utſnen nopnilen u iiugi erdoilui nmlänon nignühe nempöhn bwuzar or enn caue 1guuniniel⸗ nibiamni Biego dalcio⸗ 5ite ed nchithoin iuſicoer Aint 5 ani Güvnhu 1 occulens Qenpene bösdintiii. nbekinhck De octo beatitudinibus „ icia coꝛdis.cui cõ uenit donũ intellectus q eſt cogitatio cele/ ſtium oculoꝛũ coꝛdis mũdans ⁊illuminãs. Hac eliminat᷑ gula que coꝛ/ rumpit ⁊ excecat coꝛ. Ande Oʒee quarto Foꝛnicatio ⁊ vinũ ⁊ ebꝛietas aufert coꝛ. Pꝛemium huic beatitudini reſpondens eſt viſio dei · De ſeptim Eptima virtus ſeu beatitudo eſt pax ſeu eſſe pacificũ. Cui re ſpondet donũ ſapiẽtie ꝗᷓ eſt de/ — lectari in deo qͥ eſt pax noſtra. Hec repellit luxuriã que animũ nõ paci/ ficat ſed vagum reddit ⁊ inſtabilem. Cui coꝛreſpondet pᷣmiũ eſſe filium dei. 4 CLtaua virtus ſeu beatitudo q̃ eſt pati pſecutõnem /ꝓpter iuſti⸗ ciã clarificat ⁊ oſtẽdit quoddã factũ.habens reſpectum ad ſin gula pᷣcedentia.Etꝑ quod om̃es alie bea titudines ab vltima vſq; ad pꝛimã ꝓban tur ſi vere ſunt. VUñ Bꝛeg. Qualis vnuſ/ quiſq; apud ſe lateat illata ↄtumelia pꝛo beat. Et hinc eſt ꝙ beatitudo ipſi facto ꝓ pᷣmio reſpõdẽs qð idem eſt cũ pꝛemio pp/ me beatitudini ꝓmiſſio redire dicit᷑ ad ca put tanq; circulus ꝑficiẽs ⁊ oẽs beatitu/ dines ambiẽs ⁊ compᷣhendẽs.He virtu tes ſeu beatitudines tangũtur Math. v. — F eloꝛum. ⁊c̃. mumerus ſeu ſufficietia beatitudinum- Arum vero beatitudinũ nume mns ⁊ ſufficiẽtia ſᷣm integritatẽ ꝑfectiõis homĩs accipitur.Ad fectiõis autẽ integritatẽ req/ Beati pauperes ſpiritu qm̃ ipſoꝝ ed reg runt tria.ſcilʒ receſſus a malo ꝓpfectus ſeu ꝓgreſſus in bono.⁊ ꝑfectus ſtatꝰ in opti/ mo. Sane reſpectu pꝛimi malũ pꝛocedit aut extumoꝛe ſuꝑbie.aut ex rancoꝛe mali cie.vel ex languoꝛe libidinis ſeu cõcupi/ ſcentie.Contra que tria ſunt ſeu ſumunt᷑ tres pꝛime beatitudines ſcʒ pauꝑtas ſpi/ ritus cõtra malũ tumoꝛis ſuꝑbie.Oiti/ tas cõtra malũ rancoꝛis malicie Luctus cõtra malũ languoꝛis libidinis ſeu cõpi/ Extavirt? ſeu beatitudo eſt mũ 2 4 · viij.⁊ final de vicijs tã nature q; volũtatꝭ finalib aliqua WVngde accipitur 7 ℳo ſcentie. Reſpectu vero ſecũdi ꝓfectus ſeu pꝛogreſſus in bono attedit᷑ circa diuina imitatõem ꝗᷓ eſt duplex ſᷣm duasvias qᷣb⸗ intendi põt ſcʒ miſericoꝛdiã ⁊ veritatem. De quib in pſalmo. VUniuerſe vie domi ni muſericoꝛdia ⁊ veritas.Et ſ̃ᷣm has du/ as vias ſumũtur duealie beatitudines.ſ. reſpectu veritatis/eſuries iuſticie.⁊ reſpe ctu miſericoꝛdie affectꝰ miſericoꝛdie. Re/ ſpectu autẽ tertij ꝑſectus ſtat in optimo attendit᷑ in duobeſcʒ in limpida cognitõ ne ⁊ in tranqlla affectiõe.Et ſᷣm hoc ſu⸗ munt᷑ due alie vltime beatitudines.ſ.re/ ſpectu limpide cognitõnis.müdicia coꝛ/ dis ad deũ videndu. Et reſpectu trandlle affectõnis.pax mẽſis ad deo ꝑfecte fruen dũ. ¶ Etaduerte ꝙ ſicut in enumeratiõe donoꝝ iuxta quod ſupꝛa ĩ tractatu dedo nis declaratũ eſt.eſt oꝛdo q dam artificia lis quo pꝛimo loco ponũtur ⁊ enumerãt᷑ dignioꝛa.ita in enumeratoe beatitudinũ eſt oꝛdo qͥdam naturalis quo dignioꝛes vltimo loco ponũtur. — tus virtutũ cardinaliũ/ pꝛincipa Aliter diſponũt ad exercitiũ vite ac tiue Habitus vero donoꝝ maxime diſpo nũt ad actus vite contẽplatiue Habitus autẽ beatitudinum diſponũt ad perfectõ nem vtroꝛumq;. läl ¶Vinis tractatus pꝛecedẽétis. . ncipit tractatus de vicijs ſummatim tangere cõuenit. Et quia ſunt vicia nature.⁊ vicia volũtatis. tangitur pꝛimo aliqualit᷑ de vicijs natu/ re. Et deindede vicijs voluntatis. . „ waE? N. EE“õsðõä ſficientia vicioꝝ nature. Beia autẽ nature/ quantũ ad pbuiuſmodi cõpendiũ attinet⸗/ ſatis erit enũerare.que ſunt ſe/ ptẽ ſcʒ Extolletia ſeu pᷣſumptio Duricia Israntia imiditas.pᷣcipitatio.hebetu do.ſtulticia.q; nüerꝰſiue ſufficiẽtia lʒ de F ſupꝛadictis colligitur habi/ Compendiũ theologie ſe ſatis clareat.nã repibile nonvidet᷑ viti/ um nature aliõ a pᷣdictis vel qð ſaltẽ ad aliquod pᷣmiſſoꝝ nõ ſit reducibile.ꝑ op/ poſitõem tñ ad ſeptẽ dona ſpũſſancti/ ſu müt aliqui numerũ ⁊ ſufficientiã ipſoꝛũ vicioꝝ nature.Eteni tres anime ſunt vi/ res ſeu potetie.ſ.cõcupiſcibilis iraſcibi/ lis ⁊ rõnalis.q̃ qſi cõtinue in ſuis virtuo ſis actibus ⁊ oꝑatõnibo/ p ipſa vicia que nature ex ſua coꝛruptiõe ĩſunt/varijs mo dis impugnãt᷑ ⁊ impediunt᷑cõtra que cũ ſeptẽ ſint.data ſunt in adiutoꝛiũ ſeptem dona ſpũſſancti q̃ lumina quedã ſiue lux diuinitus inſpirata ⁊ infuſa ad efficaciꝰ tam cõtra ipſa ſeptẽ vicia nature qᷓ; vicia alia volũtatis et tentatões.viã iam habi te virtutis impugnãtes/reſiſtendũ. libe/ xpeditiꝰ ipſos actus virtutũ exe cupiſcibilẽę ¶irca igit᷑ vim ſeu potẽtiã concupiſcibilẽ repiturvitiũ nature retra/ hens a debite cõpatiendo ⁊ ſubueniẽdo ꝓximo.quod vocat᷑ duricia.Cõtra quod diſpoĩt donüu pietatꝭ. ¶ Devicijs nature n iraſcibile ¶ Circa vero vim ſen potentiã iraſcibilẽ/duplex reꝑitur viciũ circavim iraſcibilẽ nature. Unum immoderate retrahẽs ab agẽdis quodvocat᷑ timiditas cõtra qð di ſponit donũ foꝛtitudis.Alið immodera te accedẽs qð vocat᷑ pꝛeſumptio.Contra qð diſponit donũ tioꝛis ¶ De vitijs na ture cõtra vim rõnalẽ ¶( Cotra vim autẽ ſeu potentiã rõnalem/duplex cõtingit vi ciũ nature.ſcʒ vel reſpectu finis.vel reſpʒe ctu eoꝝ que ſunt ad finẽ. Si reſpectu fi/ nis.duplex reꝑitur nature viciũ. Vnum impediẽs ne cognoſcat᷑ qdð vocat᷑ hebetu do.ↄtra quod diſſponit donũ intellectus Alliud retrabes ne animꝰ ad ipᷣm finẽ de/ bite afficiat᷑qð vocat᷑ ſtulticia.ↄtraquod diſponit donü ſapiẽtie. Si reſpectu eoꝛũ que ſunt ad finẽ duplex ſimilit᷑ nature vi ciũ repitur Unũ impedies neſciat᷑qͥ d ad ꝓſecutõem finis expediat quod eſt igno/ rantia cõtra quod diſponit donũ ſciẽtie. Aliud quo qͥs in his que agẽda ſunt ma/ gis ex paſſionis impetu q; exdebita ele/ ctione ducit᷑quod eſt pᷣcipitatio cõtra qd diſponit donũ oſilij. uibo cõtrarien ſeptẽ pꝛincipalibo ſeu capitalibo vicijs vo lũtatis Qõð clarius ex tabula in fine huiꝰ tractatꝰpoſita cõcipi poterit ⁊ perpendi. Be vicijs nature circa vim con tur ipſa nature ¶ Cõtrariat etiã iſta ſepte nature vicia ſingula ſcʒ ſingulis virtuti/ bus.ſingulis oꝛatõnis dñice petitõnib⸗ 2ſi ingulis beatitudinibo ⁊ cõöueniutcum tis ſeu de malo culpe in generali. Evitijs volũtatis id eſt de ma lo culpe ſeu de peccato/oppoꝛ/ tunũ foꝛet ⁊ vtile/ ſpecialẽ ⁊ lõ gum tractatũ ſubiũgere.ſed cũ pluribo notabilibo hec ſint diffuſe expla/ nata/ſufficiet interim ad pñtis cõpendij ꝓceſſum cõtinuandũ / eiusq; cõplemẽtũ ſummati dicere. quid ſit petm̃ in genere. Quotiẽs fit ſiue quot ſunt eiꝰgenera De iñ veniẽt aliq de qlibet genereexplanãda Eccatũ autẽ in genere ſic diffy⸗ nit᷑. Peccatü eſt auerſio ab in/ comutabili bono ad bonũ cõ/ in genere.⁊? quomodo diffiniturx atellige. Peccatu eſt auerſio ſcilz volun tatis.quiaꝓpꝛie ⁊ ꝑ ſetalis auerſio eſt pec catũ.ab incõmutabili bono ſcilicʒ deo.qͥ omnino incõmutabilis eſt. Neceſt auer/ ſio alið qᷓ; diſcõfoꝛmitas volũtatis create Avolũtate diuina.qð eſt in omni peccato vbi aliqͥd vult voluntas creata quod nõ vult deus Seqtur/ad bonũ cõmutabile ſupple cõuerſio ſcʒ ad bonũ creatũ quod cõtinue mutat᷑ vel ſaltẽ mutabileẽ licet peccatũ in ſui diffinitiõe duo conti/ neat ſcʒauerſionẽ ab incõmutabili bono ⁊cõuerſionẽ ad cõmutabile bonũ.eſſen/ tialius tamẽ pctõ eſt/pꝛimũ qᷓ; ſcõᷣm. Si eni fuerit cõuerſio ad creatura / ita tamen ꝓnõ fieret auerſio a creatoꝛe.ſicut cõtin/ git quãdo q amat creaturã ꝓpter deum tantũ.tũc nõ fieret pctm̃ immo in iſto ca ſu meritoꝛie fieret ¶ Cicʒ plures alie ſint diffinitões peccati/nõ tractat᷑ niſi de vna Plures alie a doctoꝛibaſſignãtur pecca ti diffinitiões ſᷣm cauſas efficientẽ.mate rialem.⁊ foꝛmalẽ ipſius peccati. Sed qᷓ; tum ad pñnñ̃tẽ tractatũ attinet/ ſupꝛadicta diffinitio que ᷣm cauſam fingalem pecca/ ti ſumitur/ſufficiat. e duplici diuiſi⸗ one peccati in genere· mutabile. Quã diffinitiõeʒ ſic = uid eſt peccatu 4 ſuffi puncio⸗ ſmntin tate⸗ G cinmae upria auigoffe — ale G hybin nored ſardo⸗ tioꝛ nehab cio vic ptio mus li inca /ſane ſococup⸗ bioctig ieſcete neſici Crnis c(godeſe Guctai⸗ barſtn ſndi ghina ſcenai llican ſcendi. ſauſanſ eccgti ſelſugli noa Peccuci ginedn ſenſun neceſi neceſt ſcund nödeh 1 nfnehu⸗ neſchgg olitn Pbidekdeng en oppor ſpecigler , Duger. ſed diffuſcerplg Schcenii Namn in gen nebemg c nenmſoff Rugtocbin, doric, idihntidſ oſchwn 8Aunſockpe ackun, inse nipecco nuquod no muable ti qno blei Et duocont/ nabaibono bonieſen chſcn⸗ ri'anmen .. ſcntcönin ipeerdeun moiniſod rwaleſnt zniidemna Nimrpecca ntinan . Sch ſupꝛadin gen hah iniß De vitiis nature ⁊ voluntatis 28 Aures etiã a doctoꝛibus aſſi/ gnant᷑ peccati diuiſiões ſ̃m di/ uerſas peccati cauſas⁊ oꝛigies Nuantũ vero ad pñtem tracta u ſufficit / de duab? peccati diuiſiõibus pꝛincipalit tanget. Et pꝛimo deyna que ſumit᷑ ᷣm quandã peccati q̃litatẽ ⁊ quãti tatẽ. Scðo de vng ꝗᷓ ſumit᷑ iuxta peccati cãm mareriale ſe pectu pꝛĩe diuiſiõis tria pꝛicipalia repiunt᷑ genera peccatoꝝ. quia om̃e peccatũ aut eſt oꝛiginale aut ac tuale. Si actuale hoc iteꝝ eſt dupliciter. Quia aut eſt moꝛtale aut veniale. nali⁊ quid eſſf. quod a noſtra vicioſa oꝛigine = trahbimus Et eſt auerſio qᷓdam habitualis a deo qua ala pꝛona effecta ẽ nõ reddere iuſticiã quã debet. Uñ om̃es fere doctoꝛes reſpectu effectus ipᷣius pec/ cati oꝛiginalis cõſonant in ipᷣam auerſio nẽ habitualẽ fm Auguſ. ¶ Hugo de ſan cto victoꝛe dicit ꝙ oꝛiginał culpa/eſt coꝛ ruptio ſeu viciũ quod naſcendo cõtrahi/ mus ꝑ ignoꝛantiã in mẽte ⁊ cõcupiſcen/ tiã in carne ¶ Alijvolũt ꝙ oꝛiginalis cul pa/ ſit neceſſitas cõcupiſcendi cũ debito nõ cõcupiſcendi.Et ponũt exẽplũ de ra/ dio cõtiguato aque.q mouet᷑aqᷓ mota et quieſcẽte qeſeit Et hoc patʒ excõtiguatõ ne ſui cũ aqua.Añ cũ maioꝛ ſit vnio aĩeꝛ carnis/q; in caſu pᷣdicto radij ⁊ aque.cuʒ caro de ſe valde mobilis ſit ad cõcupiſcẽ/ dum:aĩa eoipſo ꝙ tali carni ynita eſt ha/ bet ſtatĩ talem quandã neceſſitatẽ ↄcupi ſcendi.Cum igit᷑ caro ꝑuuli cui infundit gnima/ꝑ peccatũ pᷣmi homĩs ad cõcupi/ ſcendũ ſi mobilis.inerit ipſi anime iam illi carni vnite neceſſitas quedã concupi ſcendi.nec poteſt anima ipſa illã carnem ſeu ſenſualitatẽ cohibere.ſicut aĩa ade añ peccatũ potuiſſet qᷓ habuit ptãtem ſuper ſenſualitatẽ ⁊ etiã libertatẽ cõcupiſcendi vel nõ cõcupiſcendi.(¶ Patet igit ꝙ per peccatũ ⁊ poſt pctm̃ pꝛimi hominis ĩeſt aĩme duplex neceſſitas Ana nõ poſſendi ſenſualitatẽ retinere ſeu cohibere.⁊ alia neceſſitas cõcupiſcendi.Et pꝛĩa eſt q̃dã neceſſitas nõ valendi facere qð debet. et ſecunda eſt quedã neceſſitas faciendi qð nõ debet. Et ita ineſt ei carentia vtriuſq; eccato oꝛigi⸗/ Riginale autẽ peccatũ eſt illo ptis iuſticie/que ſunt declinare a malo et facere bonũ. ¶ Ex quo patet ꝙ pctm̃ oꝛi ginale.⁊ eſt in carne ⁊ eſt in aĩa. ſed in car ne oꝛiginaliter ⁊ materialit᷑ In aia vo foꝛ maliter ⁊ tanq; in ſubiectoSola enĩ aĩa eſt ſuſceptibilis virtutis ⁊ vicij.⁊ tũ ſicut dictũ eſt ex cõ iunctõe ipſiꝰ ad coꝛpꝰ/otra hit vitiũ illðᷣ. ſicut qñ quis cadit in luũ fedat᷑ ⁊ maculat᷑ ¶ Calis autẽ aĩe infectõ nõ tantũ eſt pena ſed eſt etiã culpa.ipᷣave ro culpa q̃ macula eſt deletur ĩ baptimmo Pena autẽ q fomes ſiue peccãdi ꝓnitas gppellat?᷑/remanet poſt baptiſmũ.Sic eĩ in baptiſmo curat᷑ culpa quantũ ad rea/ tum dãnatõnis eterne.ſed nõ quin rema neat ipſa pena quantũ ad motũ ⁊ actum cõcupiſcẽtie.cum qua opoꝛtet nos q;diu viuimꝰpugnare.niſi extinguat᷑ ↄcupiſcẽ tia per ſpecialẽ gratiã.ſicut in beatiſſima virgine in cõceptõe filij dei. ¶ Oꝛigina/ le etiã pctm̃ ſic in hoĩeꝑ baptiſmũ curat᷑/ nihilomin? ab eo qͥ curatus eſt/trãſmit tatur in ꝓlem quã generat.ſicut iude?cir/⸗ cũſciſus generat filiũ cũ pꝛeputio.⁊ gra/ num nudũ ⁊ purũ ſeminatũ/pcreat gra/ num cũ palea. QOð hinc eſt qꝛ hõ non ge nerat filiũ ſᷣm ꝙ in mente curatus eſt ſed ſm quod in carnne. . cati oꝛiginalis f̃m ꝙ oꝑaturad animã⸗ —r. Riginale peccatũ diuerſis ĩ ſa/ cra ſcriptura noĩbus. multipli cibus de cauſis noĩat᷑¶ Secũ/ dum enĩ ꝙ oꝛiginale pctm̃ cõöõ/ ꝑatur ad aĩam/vocat᷑ qñq; infirmitas:qꝛ reddit aiazs ĩpotentẽ ad reſiſtẽdũ motiby. DODiñq; vocat᷑ feditas.qꝛ ꝑ ipᷣam aĩa macu latur. Nocat᷑ qñq; ꝓnitas.ꝓpter ↄtinuam appetitus inclinatõeʒ ad malũ. Vocatur ñq; coꝛruptõ.qꝛ ad nihilũ ducit ⁊ pctm̃ Vorat qñq; vitiũ.qꝛ eſt diminutõ bono rũ naturaliũ. Vocat᷑ qũ q; lãguoꝛ nature qꝛ durat ĩ natura coꝛrupta. ¶ Habzʒ etiã noĩa ſᷣm qð comꝑat᷑ ad coꝛpꝰ. Vocat᷑enĩi qnq; lex carnis.eo ꝙ lege ðina ſit carni i/ flicta Vñ qũq; lex mẽbꝛoꝝ vocat᷑qꝛ mo/ uet oꝛgana ad opatõeʒ cõcupiſcẽtie. Vo cat᷑ qñq; tyrãnꝰ. ꝓpter dñationẽ quaſi vio lentã in ipſa cõcupiſcẽtia Vocat᷑qñq; fo mes.qꝛ ſicut ignis fouet ignẽ.ita ꝑ ipʒ fo uet᷑ in carne pctm̃ ſ̃m act?generatiueꝛ nu tritiue. Vocat᷑qñq; ſtimulꝰcarnis ia Compengiũ theologie ſtimulat carnẽ/ad pꝛimos motus. ani/ mũ ad cõſenſum ¶ Habet quoq; nomia ſm quod cõꝑatur ad actus delectabiles. . — Et ſᷣm hoc vocatur cõcupiſcẽtia que ſo/ nat vitiũ in actu pꝛout eſt in adultis Itẽ cõcupiſcibilitas que ſonat viciũ in potẽ tia pꝛout eſt in ꝑuulis.¶ Habet etiã no/⸗ mDen ᷣm quod compꝑatur ad pꝛimũ hoĩeʒ bn to de diuerſis eius generib ſenu diuiſiõi/ bus. Quinto de quolibz ſeptem peccato in dicta a quo cõtrahitur.⁊ ſic vocatur oꝛiginale. quod eſt carentia debite iuſticie. (De peccato actua li moꝛtali ⁊ circa im in generalioccur NN Irca peccatũ at actua (tibus — ſe moꝛtale aliqua ſuntvidenda Pꝛimo qͥd ſit· Scðo de diuer/ Auiſs eius noibus ſeu appellatõi 8Tertõ de huiꝰ peccati effectibꝰ Quar rum capitaliũ ac eoꝛum filiabus ſeu ſpe/ ciebus/aliquid in ſpeciali declarabitur. 7 QAuid ſit peccatũ * actuale moꝛtale in ſpeali et qũo diffinit᷑. ccatuʒ igitctuale moꝛtale/ ſic diffinitur ßm Auguſt. Pec catũ eſt dictũ vel factũ vel cõcu pitũ/oↄtra legẽ dei.Et ponitur diffinitõe. dictũ pter pctm̃ oꝛis. factũ.ꝓpter pctm̃ oꝑis.ↄcupitũꝓpter pec catũ coꝛdis. ¶ Diffinit᷑ ⁊ aliter ſᷣm eũdẽ Aluguſt. Peccatũ eſt volũtas retinẽdi fa ptela ciendi vel cõſentiẽdi quod iuſticia vetat. ¶ Inſuꝑ ſciendũ ꝙ pctm̃ pꝛopꝛie nõ eſt ſi⸗ bace res aliq̃ ſed defectus ⁊ coꝛru ela ¶ Circa qð tamen aduertendũ ẽ. ꝙ alið eſt peccati actꝰ.aliud eſt peccati habi tus.aliud peccati reatus. Peccati actꝰ ali qͥ eſt.ſed qũ nõ ampliꝰfit.deſinit eẽ etiã ſine grã. Sʒ peccati habitus qͥ ex malis actibo relinqtur / etiaʒ aliqͥd eſt ⁊ remanet interdũ ceſſantibo etiã ipſis actib.ac etiã poſt infuſam grãm peccatiq; remiſſionẽ. Peccativero reatus ſiue macula/fm rem nihil eſt. defoꝛmat tamẽ aiaʒ nõ ꝑ modũ poſitõis ſed ꝑ modũ.pꝛiuatiõis ſicut trũ catio mẽbꝛi ꝑ modũ puatõis coꝛpꝰ defoꝛ mat ⁊ maculat.DOicit etiã Augu. ꝙ ſicut abſtinẽtia nulla ſubſtatia vel res eſt.⁊ tũ ex ea coꝛpꝰlangueſcit.ita pctm̃ nõ eſt aliq ſubſtãtia vel res. ex eo tñ natura minuit᷑: coꝛrũpit᷑ delet᷑ tũ ſemꝑ ꝑ gram CNotan/ cat᷑qñq; culpa.⁊ hoc ꝑpꝛout leſpicic pen⸗ quã meret᷑ ⁊ incurrit. Aocat᷑qũq; o ſatis eri dum p̃terea ꝙ pctm̃.qñq; trãſit actu ⁊ re/ manet reatu.ſicut pctm̃ actuale actu con pleto añ penitẽtiã.Qñq; ecõtra pctm̃ trã ſit reatu X remanet⸗ actu.ſicut in pctõ oꝛi/ ginglis baptiſmũ Qñʒ trãſit pctm̃ actu imbł ⁊ reatu.ſicut petm̃ actuale actu ↄple to ⁊ pꝰpenitentiã.Qñq; pctm̃ remanʒ ac tu? reatu ſiẽ pctm̃ oꝛigiale añ baptiſmũ. de diuerſis nomi⸗ nibus peccatiactual moꝛtalis Juerſis freq̃nter noĩbꝰ pecca/ tũ ipᷣm moꝛtaleꝑ doctoꝛes no/ minat᷑ ſ̃ᷣm diuerſas eius ꝓpꝛie/ tates ⁊ opatões ⁊ effectꝰ. Vocat᷑eni qñq; macla.⁊ hoc iõ qꝛ imaginẽ dei defoꝛmat ⁊ maculat.Vocat᷑ qñq; reatꝰ.qm̃ ad eter/ nã penã obligat.Vocat᷑qñq; pollutio ⁊ hoc qᷓntũ ad ↄtagionẽ ↄtractã.ex terrena delectatõe. Vocat᷑qñq; delictũ ⁊ hoc ᷣm qp eſt receſſus a dignitate grẽ habite. Ao⸗/ . enſa ⁊ hoc eſt qꝛ contra deũ eſt⁊ ↄtra deũ facit. QNocat᷑ qñq; pᷣuaricatio ⁊ hoc inq;tũ mã/ datũ dei reſpicit qð trãſgrediẽdo pᷣuarica tur Vocat᷑ qq; pcmm̃ ꝓut cõuerſio fit ad bonũ ↄmutabile cũ auerſionea bono in cõmutabili. Vocat᷑qñq; ſcel pꝛopt᷑ ma/ gnã iniuriã q̃ peccando deo fit. Cocatur etiã quandoq; nefas ꝓut eſt illicitũ p erſo ne perpetrãti. Aocatur etiã quandoq; cri men pꝛout eſt dignũ accuſatõne ⁊ pena⸗ e diuerſis effe ctibo peccati actualis moꝛtalis Aiuſmodi autẽ peccati/ multi plex ſᷣm doctoꝛes repꝑit᷑ effectꝰ ſed q̃ntũ pñtẽ ↄcernit tractatũ ſati iqs enũerare Anꝰ effecꝰ¶ Et pꝛio naturalia vulnerat.qð ſignat᷑ in illo q iuxta euãgeliũ deſcẽdẽs ꝗb hirłm ĩ hie/ rico incidit nlatrones Alu Intelle ctũ obſcurat in cognitõe vgi.⁊ affectũ te peſcere facit ĩ oꝑe boni.¶ Aliꝰ Bꝛatui tis ſpoliat:ne tñ bonũ aliqð pereat:bona opꝑa q̃ qͥ peccãdo moꝛtificat / alijs iuxta dlſpenſatiõem dei elargient᷑ ſaluãdis. Alliꝰ ¶ KHiam maculat.ad penã eternam obligat.ↄſciam amaricat.coꝛ indurat Alius ¶ HBoĩem quaſi inſenſibilẽreddit Exẽplo canis ſubmergẽdi qͥ lapidẽ ĩ col/ lo ſuo nõ ſentit.donec ab eo in fundũ aqᷣ mwbitur⸗ deo qur⸗ nuhen enl nne Fftinf tummas minegn inpao vebret oncupl iuſnoch Genren facos ſicne Cel demmi fiqn col gen Hoc nem. in 1 hon Gui⸗ lumẽ gbono tüge Nrimao co lcono Gißme umae ſenid⸗ Apn ſpſay deſea peſtt veor lige ie ttori * Oe⸗ i ſͤte⸗ inciſe tandi hligu⸗ itan ngihetul⸗ rhan Kiginefen nin Z mcinnſoftt Cvrubono in pprnn Gft Coanur tlictüpeno iguancochn mrönerpens sefe muann Ehecennin bthkeftl Nenit N i coſ dluinnh tnihe⸗ ⸗ vcle fiin De vitiis nature ⁊ voluntatis 28 trahitur Alius. Animã occidit.quia deo qui yera vita eſtpꝛiuat ¶ Aliꝰ. Ad alia pctã trahit. Añ Bꝛeg. Peccatũ quod penitentiꝗ nõ diluit/ſuo põdere ad ali/ ud trahit ¶ Alius; Gona qᷓ in peccatis fiũt.infructuoſa ⁊ quantũ ad meritũ⁊ q̃n tum ad pꝛemiũ reddit¶ Alius· Ex ho/ mine quendã effectiue infirmũ facit. Nã in pctõꝛe eſt ignis auaricie.fetoꝛ luxurie. tenebꝛe ignoꝛãtie. vermis cõſciẽtie· ſitis concupiſ. E ie. ⁊ demones ꝑ effectũ ⁊ hu/⸗ iuſmodi. ¶ Alius; ¶ Nacuũ hominẽ tã dem relinqͥt.⁊ merito qꝛ mũdo adheren/ tia.ſugũt verba arẽtia. Fallendo decipit ſicut eſca ĩ hamo vel lignũ putridũ de no cte lucens ¶ Alius· Hoiem vere ſtultũ demõſtrat.ſeruiẽdo ſcʒ illi qui ipᷣm toꝛq̃/ ri querit ⁊ tandẽ toꝛqbit Componẽdoq; ⁊ congregando ſupꝛa ſe vnde toꝛqueat᷑et cremet᷑. Ande Augu. li. de ci. dei. NHoc vitiũ adimit integritatẽ.pulcritudi nem.ſalutem.virtutẽ.⁊ quicqͥd boni per vitium detrahi ſeu minni conſueuit. Inquo habet eſſeꝛ oꝛtũe tandũ eſt vlteriꝰ.ꝙ q́;uis peccatũ ipſi bono cõtrariũ ſit. non tamẽ habet eſſe niſi in bono.nec oꝛtũ niſi a bono.quod quidẽ bonũ eſt libeꝝ arbi/ triũ ac voluntas.a qua peccatũ eſt ſicut a pꝛimꝗ oꝛigine ⁊ in q eſt ſicut in ꝓpꝛio ſub lecto Voluntas igit eſt cauſa peccati.cãʒ dico nõ efficientẽ ſed deficientẽ. Nolũtas enĩ ſᷣm ꝙ habet reſpectũ ad ſuũ pꝛincipi - um aꝗqᷣ eſt/ſcʒ ad deũ nõ eſt nata elicere ex ſe niſi bonũ Sed ſ᷑m ꝙ habet reſpectum ad pꝛincipiũ exã eſt.qð eſt oĩno nihil.cũ ipſa volũtas ex nihilo ſit/ſemꝑ tendit ad defectũ. Si ergo velim ſcire vñ malũ cul pe ſit materialit᷑.dicendũ ꝙ ex nihilo Si vero velimꝰſcire vnde fit terminalit᷑. dicẽ dũ ꝙ ex abſen tia debiti modidebite ſpe/ ciei ⁊ debiti oꝛdinis.Sʒ ſi velimꝰſcirevñ ſit oꝛiginaliter.dicendũ ꝙ avolũtate ſiue alibero arbitrio. De pꝛogreſſu pec/ cati. ¶ Mota ꝙ peccatũ iniciatin cogita/ tõne.pcedit ⁊ ceſcit in delectatõne.pficit᷑ in cõſenſu. ¶ Circa ꝓceſſum aũt pcti no/ tandũ eſt ꝙ aliqua ipᷣm pctm̃ antecedũt. aliqua ipᷣm ſubſequũt᷑ aliqua ipᷣm conco mitant᷑. ¶ Item reſpectu pꝛimi.Aliqua eccatum graui tas aliqs bona effci pſ⸗tſiceſtodirdeũ̃ peccatũ antecedunt er pꝑte auerſionis kEt gliqua antecedũt ex parte ↄuerſionis.Ex· parte autẽ auerſionis.i.quãdo quis a bo no incõmutabili quod deꝰ eſt.auerti ⁊ ſe/ pari incipit.antecedũt peccatum. cõtem/ ptus.omiſſio.ingratitudo.inobedientia Ex parte vero cõuerſionis ſcʒ quãdo ho- mo ſe in peccatũ ↄuertit/antecedit pecca tum.cogitatio.libido.concupiſcentia.de lectatio. puerſa intentio.cõſenſus Pecca tum aũt ſubſequũtur.macula id eſt deroꝛ matõ imaginis dei.reatus.⁊ obligatõ ad penam eternã. (Peccatü concomitãtur circumſtãtie que ipᷣm vel aggrauãtvel mi nuunt.⁊ ſunt octo que ex verſu ſequenti notificari poſſunt.vñ verſus. Quis qͥd bi ꝑ quos:quotiens cur quomodo qij. De tribus action depꝛauãtibus. ¶ Per tria etiã pꝛincipa/ liter depꝛauari ſolet actio.etiã illa que eſt de genere bonoꝝ.Quandoq; in ſui pꝛin Alpio.quãdoq; in ſui medio.quãdoq; in ſui fine. ſciliczʒ ꝑ malam intentiõem.ꝑ ne/ gligentiam. ꝑ vanam gloꝛiam. / Aub' cauſis unũ peccatũ dicit maius ¶ Multis etiã cauf eu reſpectib vnũ peccatũ dicit᷑ maiꝰ ſeu altero Videlicet cauſalitate vt pec catũ luciferi. Generalitate vt peccatũ pꝛi mi hoĩs.Defoꝛmitate vt peccatũ iude p/ ditoꝛis. Remiſſionis ſeu venie difficulta — te.ſicut pctm in ſpiritũſanctũ. Pericullo – ſicut pctm̃ ignoꝛanti carnis.Offenſiõe vt pctm̃ idolatrie. Ex⸗ pugnãdi difficultate vt ſuperbia ⁊ vana gloꝛia.Oentis cecitate vt peccatum ire. . 1 105 ern . generibus tandũ eſt etiã ꝙ inter ce õ tera.qnq; repiunt᷑ genera operũ. Nã q̃dã ſunt mala in ſe vt illa qᷓ de ſui natura ſeu in ſuo genere mala ſunt.ſed tñ ꝑ aliquas. circũſtãtias bona fieri poſſunt.vt homi/ cidiũ quod in ſe malũ eſt. ſʒ ꝑ circũſtãtiã aliquã pᷣt effici bonũ.vtputa qñ fit ꝑ de/ bitam iuſticiã. vel ſe legitime defendeẽdo cum moꝛtis piculũ euadi nõ poſſit ⁊ hu/ iuſmodi. Quedã ſunt mala m ſevt illa ſm totũ ſuũ eſſe mala ſunt.nec ꝑ circũſtã 2 cm ignoꝛantie. Inſepabilitate t· peccatũ cupiditatis. Pꝛonitate vt pctm̃ C. ompendiũ theologie xel foꝛnicari ⁊ umõi. Quedã econtrario ſunt bona ĩ ſe vt illa qᷓ de ſui natura ſunt bona er genere. ſed tñ ꝑ aliquas circũſtã/ tias poſſunt fieri mala.Sicut eſt dare ele moſinã quod in ſe bonũ eſt ſed ꝑ circun/ ſtantiã aliquã põt fieri malum.viputa ſi darer p ſola vana hominu lande acqren/ da vel bhmõi. Quedã ſunt bona m ſe.vt illa que ſᷣm totũ ſuũ eſſe bong ſunt nec ꝑ ircũſtãtias aliquas.pũt fieri mala. ſicut eſt diligere deum ex caritate Quedã ſunt indifferẽtia ſcʒ que ſuo eſſe nec bona nec mala ſunt.poſſunt m̃ ſᷣm circũſtãtias bo na vel mala fieri.ſic mouere pedẽ ſine de⸗ liberatõe. vel qũq; ↄmedere qð ßm circũ/ ſtãtiã aliquã bonũ fieri poteſt. vtputa in neceſſitate. coꝛpꝰ ſuũ debite ſuſtentãdi vt efficaciꝰ deo ſeruire poſſit.Et econtrario malũ.vtputa ſi ad ſuꝑfluitatẽ ⁊ er ſola liä/ bidie vel volũtarie pꝛecepta eccleſie trãſ/ grediendo fiat. l tibus ſen diuiſionibus peccau moꝛt⸗ Icet plures peccati moꝛtalis/ dDiluerſis reſpectibus et cnuſis/ poſſent aſſignari diuiſiões ſeu genera. qntũ tamẽ ad pñtis tra ctatus cõpendiũ attinet.quatuoꝛ ſolum modo tãgent᷑. Circa quarũ adhuc ſolam quartã diffuſe inſiſtet᷑. quia ꝑ eius decla⸗/ ratõeʒ alie tres clareꝛ faciliter poterũt itel ligi. ĩmo ipᷣas tres effectualit᷑ cõpꝛehẽdit De peimadimlioe Rima igit dictaꝝ qnatuoꝛ di/ uiſionũ eſt ꝙ peccatox moꝛta/ liũ aliq ſunt carnalia alia ſpũa ● Fcunda diuiſio eſt ꝙ pec (ne catoꝝ moꝛtaliũ aliqua ſunt cõ miſſi alia delicti. Quogd in effe ctu eſt dicere Aliqua cõmittũt᷑ in faciẽdo.alia in omittẽdo. Pꝛima pec/ cata ſunt pᷣuaricatio ſeu trãſgreſſio legis — „ 2 quo ad pᷣcepta negatiua.vtputa Nõ occi/⸗ des nõ mechaberis. Secũda ſunt pᷣuani catio ſeu trãſgreſſio legis quo ad pcepta affirmatiua. ſicut ſunt. Diliges dm deü tuũ extoto coꝛde tuo ⁊c Honoꝛa patrẽ tu 32 tentando. D lia. Larnalia aũt maioꝛis ſunt mie. Spiritualia vo maioꝛis culpe. — c ee um⁊c.Et ſᷣm hãc etiã diuiſionẽ dicit pec catũ moꝛtale eſſe ⁊ fieri contra duas par/ tes iuſticie. Quarum vna eſt. declinatio a malo. Alia eſt facere bonum. De tertia diniſiõe Ertia diniſio eſt O peccatoꝛũ moꝛtaliũ aliqua directe cõmit/ tunt᷑ in deũ alia ĩ pꝛoximũ alia vin ſeipᷣm. Peccatũ autẽ in deũ iteꝝ ſubdiuidit᷑. NHã qndoq; peccat᷑ in pa trẽ quãdoq; in filium.qũq; in ſpm̃ſctm̃. De quibo latioꝛ fiet ſpeculatio infra in fi ne declaratõis qrte diuiſiõis ¶ Peccat᷑ eĩ alio reſpectu in deũ quadruplicit᷑.pꝛimo male de ipſo ꝑ infidelitatẽ ſentiẽdo.ſcõo ipm blaſphemãdo.tertio eiꝰſacramẽta in ſtrando ⁊ tractãdo.q̃rto eum ntane Rurſus deu tentãdo peccat triplicit᷑. Ham tentat᷑vel eiꝰpotẽtia.ſigna ſcʒ ab eo petẽdo. Vel tentat᷑eius iuſticia. p hũanas ſcʒ ꝓbatões.vtputaꝑ candens ferrũ vel duellũ vel ſimilia/ indiciũ e ex/ qrẽdo. Ael tẽtat᷑ ei miſericoꝛdia.ſuã ſ- cili digne mini cet q̃ſi eraminãdo bonitatẽ. ſe ſtultis ꝑi/ culis ↄmittẽdo ¶ In ꝓximũ vero peccat etiã triplicit᷑ vel bona ſua ei indebite au/ ferẽdo. vel bona ꝓpꝛia ſibi in ſua neceſſita te nõ cõicando.vel mala ꝑſuaſiõe aut ma lo exẽplo eũ in pctm̃ trabẽdo ⁊ inducen/ do. ¶ In ſemetipᷣm ãt peccat qs etiã tri/ plici? Viel ſibiipſi neceſſaria ſt ubtrahẽdo vel ſupflua ſumẽdo.vel vltra vires ac de/ bitũ moderamen quippiaʒ aggrediendo- VWarta diuiſio peccati (ne⸗ moꝛtalis ſumit᷑ꝑ ſeptẽ vicia ca pitalia. Que ſunt.ſuꝑbia.inui R gia. ira. acedia: auaricia. gula. luxuria.Et qꝛ vt ſupꝛa tactũ eſt de iſta qr ta diuiſiõe expediẽs eſt diffuſioꝛẽ hic fa⸗ cere declaratoem.tum qꝛ ꝑ eam ſupꝛa di⸗/ cte tres alie diuiſiões clarius intelligi po terũt imo eas effectualit᷑ ↄpꝛehẽdit.tũ qꝛ ꝓpꝛie loq̃ndo in ipſa ⁊ ex ipſa pꝛĩcipal et/ fectus pꝛĩcipalisq; intẽtio huius octaui tractatuli iſtius libelli ↄſiſtit ⁊ dependet. Igeo de ipſis ſeptẽ peccatꝭ capitalibo hic fiet quoddã fpeciale capitulũ.⁊ iuxta di/ uiſionẽ in pꝛincipio hui pꝛincipalis ca- pituli quod eſt de peccato actuali poſitã de his ſcʒ que in eo videnda ſunt· quarta diniſio feſoenn letonr towen degen mont mon fipo ormne mon inpad nes p pecca ſifoꝛn riale. pident ſmcoſ. feliter. ſoage⸗ naqne Vndes⸗ gönöͤft ccdlch⸗ temn ad gir ci terfi mag ie cepo ſino⸗ leſi⸗ fnſa ſooce tle⸗ hialt con Nickher nduenn, iſode Epercnni necöni⸗ onmiͤ ali aute indei NCakinpe nſonſan. iinfainſ (darla Hlatgino nüto ſch⸗ ſomenin to noeun Mitopant unn ſ Wiuftan⸗ Mpandens hcä ndaſäſcli iſeſfunspe nüeoee . nihr lununſiu Nütautma tintuen⸗ tioeniti ſubnahedo⸗ rirsacde⸗ Grdiendo. ni lricnd 1tſooboinn gickdeſfuct fiſcihit⸗ an ſnd sinclg o chitd: niehlch ensocu tcend⸗ ptuihh i⸗riumn acnui aſone. De vitius nature ⁊ voluntatis 28 Eliqua circa mate riam ſeptẽ vicioꝝ cpitaliũ pꝛenotanda 1I NAterum anteq; ad ſpecialẽ ſeu parti cularẽ declaratiõeʒ ipoꝝ ſeptẽ vicio rũ capitaliũ veniat᷑/ aliqua ſunt cir/ ca ipſa aduertenda.¶ Et pꝛimo notãdũ venit ꝙ pctm̃ veniale. ſiue ſit quantũ ad actũ ſiue qntum ad maculã.nullo modo poteſt fieri moꝛtale. ſic ſcʒ ꝙ illud idẽ ſᷣm ſubſtantiã qð pꝛiꝰ fuitveniale/fieret moꝛ tale.Et rõ eſt.quia nulla res poteſt muta reſpẽm ſuã. Peccatũ aũt moꝛtale? venia le ſunt due diuerſe peccati ſpecies. Verũ/ tamen aliquis actus quide ſui natura eſt de genere peccati venialis / bñ poteſt fieri moꝛtalis. Et hoc quatuoꝛ modis ¶ Wi mo modo rõne ↄſcientie qᷓ̃ de illo actu fie ri poteſt. qꝛ quicqͥd fit cõtra cõſcientiam foꝛmatã/edificat ad gehennã.etiã ſi ſit cõ tra conſciam erroneã. Et heceſt rõ.qꝛ cũ in pctõ duo ſint ſcʒ auerſio ⁊ cõuerſio Pe nes pmũ iudicatur q̃litas ſiue grauitas peccati.qm̃ auerſio a deo eſt in pctõ qua/ ſi foꝛmale.⁊ ↄuerſio ad creatura q̃ſi mate riale.Quãuis ergo leuare feſtucã de terra videat᷑ leue vel indifferẽs.ſi tamẽ fiat con tra cõſciam eſt pctm̃.qꝛ tũc in aĩo ſpernit᷑ realiter bonũ ncmurabil ⁊ ita fit auer ſio a creatoꝛe. cdᷣo modo ex cõplacẽ tia que in illo actu poſſit capi ⁊ capetur. Ande Aug.Nullũ pctm̃ adeo veniale eſt qõ nõ fiat moꝛtale dũ placʒ ¶ ertõ mõ exdiſpoſitõe ſeu ꝓcliuitate que exinde cõ trahitur.qꝛ ꝑ frequentẽ lapſum in venia/ lia. diſponit homo ad moꝛtale.Et ſᷣm G̊ intelligit᷑ illud dictũ Hꝛego. Vitaſti gra/ dia vide ne obꝛuaris arena.Hoc autẽ di cit qꝛ ſepe de minimis peccatis dũ freq̃n/ ter fiunt ⁊ ſic quaſi contẽnũt᷑/ venitur ad magna.Sicut de modica ſcintilla ſurgi quãdoq; magnus ignis. MAuaro mo pgreſli. uia quãdo inſurgit veniale/⸗ Inõ phibet᷑ poſſit ꝓgredi vſq; ad moꝛta/ le. Non ꝙ ipᷣm veniale. vt ſupꝛa tactũ eſt in ſua ſubſtãtia fieret moꝛtale.ſed qꝛ ex ip ſo occaſionaliter fieret ꝓgrediendo moꝛ/ tale.vt patet in pꝛimis motiboq inter ve nialia cõputãtur. Sed quãdo delectatio conualeſcit intantũ ꝙ còſenſus accedit⸗ „ am eſt peccatum moꝛtale. Gnde ſumatur nu merꝰ ⁊ ſufficientia ſeptẽ vicioꝝ capitaliũ ꝛa tactũ eſt ſeptẽ ſunt pctã ſeuvi Vcia capitalia.ſcʒ ſuꝑbia.inuidia. ira.acedia.auaricia.gula.luxuria.quoꝛũ ſufficiẽtia ſeu numerꝰpõt colligi.· Nolũ/ tatẽ enĩ hũanã frequẽter cõtingit deoꝛdi/ nari. Aut ergo deoꝛdĩat᷑ qꝛ appetit quod nõ eſt appetendũ.aut deoꝛqinat᷑ qꝛ refu/ git qð nõ eſt refugiendũ. ¶ Si pꝛio mõ. aut appetit qð nõ eſt appetendũ interiꝰ. ⁊ tũc peccat᷑ peccato ſuꝑbie ſeu vane glo/ rie.Aut appetit qð nõ eſt appetendũ ecte riꝰ⁊ tũc peccat᷑ pctõ auaricie.Aut appetit qð nõ eſt appetendũ inferiꝰ quale eſt coꝛ/ poꝛi delectabile Et iſtud iterum eſt in du plici differẽtia. Quia aut illud delectabi le qð ſic inoꝛdiate appetit/ tẽdit ad ↄſer/ uatõem indiuidui.⁊ tũc peccat᷑ pctõ gule ⁊ tũc peccat᷑ pctõ luxurie Aut tẽdit ad cõſeruatiõeʒ ſpeciei vt coitꝰ qñ ſcilʒ volũtas euredSer qðᷣ nõ eſt refugiendũ.Aut illud nõ refugien / dũ refugit ᷣm ꝑuerſum inſtinctũ potetie ratõnalis.⁊ tunc peccat᷑ peccato inuidie. Aut illud refugit ᷣm ꝑuerſum inſtinctuꝝ potẽtie iraſcibilis.⁊ tunc peccat᷑ peccato ire. Aut illud refugit ̃ᷣm ꝑuerſum inſtin/ ctũ potẽtie cõcupiſcibilis.⁊ tũc peccatur peccato acedie. ¶Et ſic patʒ ꝙ qꝛ ſuut q tuoꝛ pꝛincipalia appetibilia in qbus vo luntatẽ humanã deoꝛdinari contingit. ?ꝰ tres ſolũ ſunt vires ſeu potentie aĩie fᷣm q̃ᷓ rum inſtinctum eſt fuga.ideo tãtũmodo ſunt ſeptẽ peccata ſeu vicia capualia. Duplici modo ſe⸗ ptem vicia capitalia ſe oſtendũt:/nunc pa lam: nuncpalliate. Otandũ inſuꝑ ꝙ iſta vicia ſeptẽ Ppublice ſe oſtendut. vt qñ directe iunt. qñ ata ſe ingerũt ⁊ decipiũt VUñ ſuꝑbia qñqʒ ſic ſibi ꝑuadet. Aolo pꝛeeſſe vt poſſim ꝓ deſſe Inuidia ſic ſibi ꝑſuadet:i bona alijs nõ cupio nec opto ne in pſperitate ſucceſ ſuũ nimis extollant᷑. Iravero ſicꝑſuadet Non debeo mala mihi illata tolerare/ ne mihi inferri conſueſcãt.Acedia ſic ſibiꝑ ſuadet.Ad hoc mihi in laboꝛibus parco ne indiſcrete aliquid aggrediẽs defſiciã et indiſcretõis arguar. Auaricia ſ. cſibi per 3 Otandũ inſuꝑ ꝙ vt aliqualit᷑ ſu/ di ſcdoο mõö. ſeu peccata capitalia/qñq; palã ? q; vero ſub qqã ſpecie boni palli Compengiũ theologie ſuadet.mihi multa adhuc cõgregãda ve/ niunt / ne ꝓpter caſus foꝛtuitos qui ſupue nire pñt in inopiã incidã.⁊ ſic furtũ rapi nã vel aliud iniuſtũ ↄmittã. Gula ſic ſibi ꝑſuadet.Coꝛpꝰmeũ cibis ⁊ potibo delica tis nutrio.quatinꝰ in ſanitate cõſeruetur foꝛtiusq; efficiat᷑ vt ſic aptius ſit ⁊ valen tius ad deo ſeruiẽdũ ¶uxuria ſic ſibi per ſuadet.nõ eſt malũ aliqnto tꝑe ad libitũ ↄplacẽtiã viuere/et poſtea foꝛtit᷑ penitere Beptem micig ca/ pitalia ſeptem ferocibo beſtijs cõparãtur. Ditanduũu pᷣterea ꝙ pᷣdicta ſeptẽ vicia ſen pctã capitalia ſeptem tã ferocibo qᷓ; immũdis beſtijs cõparari cõſuen erũt. Supbia eu vana gloꝛia cõꝑat᷑ leoni. ABnatſcli⸗ cö/ —8 parat᷑cani.ira comꝑat᷑lupo.Acedia com pat᷑ aſino. Gula ↄpat᷑ vꝛſo.Quxuria com patur poꝛco.Auaricia cõꝑatur ericio Similit etiã comꝑari cõſueuerũt ſeptem grauibo infirmitatibo. Supbia ſeu vana gloꝛia comꝑatur coꝛpis inflationi. Inui dia compatur lepꝛe. Ira compatur ſren ſi. Acedia compatur lethargie.Auaricia cõpꝑatur hydropiſi. Gula comꝑatur epi⸗ lentie. ¶uxuria comꝑatur febꝛi (Et in/ ſupꝑ notandũ ⁊ bñ ↄſiderandum:qꝙ iſta ſe ptem pctã ſeu vicia capitalia deuota ac frequẽti paſſionis chꝛiſti meditatiõe/cu rant᷑ Nam qͥ debite ea que ipᷣe dominꝰno ſter Jeſus chꝛiſt? in ſua ſacratiſſima paſ/ ſione egit ⁊ ſuſtinuit cõtemplat/ reꝑiet ꝙ; he ſeptẽ moꝛtifere peſtes/ibidẽ mirabilit curant᷑ Eteni ſui ſacri capitis in cruce hu millima inclinatio / curat ſupbiam. Sui ſacri lateris aꝑtio curat inuidiã.Oꝛõ ſua pꝛo inimicis curat iram Poꝛtatio crucis curat acediã.Traditio ſui ſpũs patri.ſui coꝛꝑis cruci.ſue matris diſcipulo.⁊ ſuaꝝ yeſtiũ ſuis crucifixoꝛiba curat auariciam Potatio aceti ⁊ fellis curat gulã.Et ſua flagellatio curat luxuriã ¶ HNotandũ in/ ſuꝑ ꝙ pꝛedictoꝝ peccatoꝝ/vnum ex alio naſcit᷑.quod ſic apparet Superbia enĩ qꝛ omes ſcellere vult ⁊ appetitſtatĩ quãdo Aliquẽ ſibi eqnari videt aut timʒ.in ſe do lere ⁊ ↄturbari incipit.ac exinde ↄtra illũ ad ipᷣm ſuũ bonũ quo ſic eũ ſibi equari ti met/impediendũ ac diminuendũ mouet ⁊ ſic ex ſuꝑbia naſcit᷑inuidia. Inuidꝰ ve/ ro quia defſacili ei cui ſic inuidet iraſcitur et cõtra eũ quaſi toto ſpũ cõmonet᷑iðo ex inuidia naſcit᷑ira. Cum autẽ ſic cõtra ali um cõmotus ⁊ iratus vindictã de illo ap petat/⁊ ſe vindicari querat in quo ſieum deficere cõtingat/in aĩo ſuo cõtabeſcit et contriſtat᷑ideo ex ira naſcit᷑i quedã menta lis triſticia que a doctoꝛiba acedia nuncu patur.Cum vero ſic animo triſtis ⁊ cõta beſcens cõſolatõem ⁊ quandã ſui exalta/ tõem quã in ſeipſo nõ habet / in rebus ex terioꝛibo querat.⁊ quãto plura cõgregare poterit/maioꝛẽ ſe habituꝝ ſperat.ideo ex acedia naſcit᷑ auaricia Auarus autẽ quia bonis temꝑalibus abundat. et ſic ea que ad delectatiõem in cibis ⁊ potib faciunt facilius comꝑare ⁊ ad ſui libitum habere poteſt. ideo ex auaricia naſcit᷑ gula. Gula vero ꝓpter ventris repletõem /variaſq; ci/ boꝛũ ⁊ potuũ delectabiliũ ſpecies quib⸗ retficit/facillime deſpumat in libidinem. ideo ex gula naſcitur luxuria. ¶ Notãdũ inſuꝑ ꝙ plura pꝛedictoꝝ ſeptẽ vicioꝛum ſeu peccatoꝝ capitaliũ dicũtur radices et initia ſeu cauſe alioꝝ diuerſis tamẽ reſpe ctibus ¶ Suꝑbia enĩ pꝛimo dicit᷑radix et initiũ oĩs peccati ꝓpter tres cauſas ſeu ratõnes.Pꝛimo ꝓpter cauſam q̃ in omni peccato inuenit᷑ſcʒ ↄtemptus dei qui eſt quedã cauſa om̃is peccati. Iſte autẽ con temptus eſt auerſio a qeatoꝛe.que in om ni peccato eſt. qꝛ in om̃i peccato/ pꝛepo/ nitur bonũ cõmutabile bono incõmuta/ bili. Iſte contẽptus nõ niſi ex ſuꝑbia p/ cedit.⁊ exea q; maxime.Et ideo dicit᷑ꝙ ſi cut ſine charitate alie virtutes nihil ſunt ita ſine ſuperbia alia vicia nihil ſunt. Ab ſtrabe ſupbiã ⁊ habebis grãm. Quia ſu/ pbis deus reſiſtit. humilibꝰ autẽ dat gra⸗/ tiã. Secundo dicit᷑ ſuꝑbia radix ⁊ initiũ om̃is peccati/quia fuit pꝛimũ peccatoꝛũ Hoc enĩ peccato peccauit pꝛio diabolus in celo ⁊ pꝛimꝰ homo in ꝑadiſo. Tertio dicit᷑ ſupbia radix ⁊ initiũ om̃is peccati/⸗ qꝛ ex ea ᷣm pus ⁊ poſterius hoceſt medi ate vel immediate / naſcũtur alia vicia et peccata.vt aliqualiter ſupꝛa oſtenſum eſt in notabili immediate pꝛecedẽti ¶ Tibi do etiã pꝛout Aluguſti.ponit dicit cauſa om̃is peccati ſed alio reſpectu pꝛopter ſci licʒ inoꝛdinatã delectatòem que ex ipſa li bidie habetur in creatura.que delectatio inoꝛdiate afficit ⁊ attrahit animã et auer tit a ſummo bono Eſt enĩ libidovolũtas inpot inoꝛ ſelb mpoſte le⸗l ſungut ſtolus ſoſpec taſun⸗ dicktal mndel beiine gchon done gire crip ino⸗ hit ino: ytiu gute 1q rige ati. bist inci Am olnall nogen. hocett ingliud ofun e. Gaandi M tor Tinte cune 3 . Glie bügn Gor⸗ diffe nir⸗ gend coſie dnoletſcer iſtinnti aidelon nqnoſn Ncotnbeſetg uedi eneg dinuna nſtiorcotn iflerln, Nüthle loritoe nsmign Hinannn umntasd riswminn umodoinde. moanloſa hnnonm mpdigiet Tuutian nrgnenton ro greho⸗ voincömud ie ſuoba ſendcctgi eronihüſunt & inQuint Naeduhe unrtni riniiunn ironul⸗ = ioasu, ienii innnn fur acct R bet in creatura De vitüs nature ⁊ voluntatis 28 impꝛoba qua mouet᷑ aĩa rõnalis ad hoc ꝙ inoꝛdinate delectet᷑ in creatura. Et ex hac libidine omia alia peccata ſᷣm pꝛius ⁊ poſterius·hoc eſt mediate vel immedia te. alia tũ via ſeu oꝛdine qᷓ; a ſuperbia in/ uptltas etiã ſicut ponit apo ſurgũt ¶ Cupiditas⸗ t apo ſtolus radix dicit᷑ eim maloꝝ.quaſi eodẽ reſpectu iuxta ſuũ eẽ ſicut dicit᷑ libido iux ta ſuũ.Nam ſicut libido vt ſtati dictũ eſt dicit᷑ cauſa om̃is peccati ꝓpter inoꝛdina/ tam delectatõem que ex ipſa libidine ha/ in que delectatio inoꝛdinate afficit ⁊ attrahit aiam ⁊ auertit a ſummo bono.ſic cupiditas in ſuo eſſe dicitur ra/ dix oĩm maloꝝ/ex inoꝛdiato amoꝛe.qui ex ipſa cupiditate habet᷑ad creaturã.qui inoꝛdinatus amoꝛ ſimilit᷑ afficit ⁊ attra/ hit animã ⁊ a ſummo bono auertit.Exq̊ inoꝛdinato amoꝛe om̃ia alia peccata fᷣm pꝛius ⁊ poſteriꝰhoc eſt mediatevel imme diate.alia tamẽvia ſeu oꝛdine q; a ſuꝑbia ⁊ q; a libidine inſurgũt ⁊ oꝛiunt᷑ ¶ Quxu ria etiã ᷣm Caſſianũ dicit᷑ radix oĩs pec/ cati.quia carnales delectatõnes ſunt no bis naturales.⁊ ad naturalia ꝓni ſumꝰet inclinati.ac eis cum difficultate reſiſtimꝰ Attracta igit᷑ ⁊ affecta ꝑ luxuriam aĩa in oĩa alia vicia faciliter ⁊ ſine ↄſideratõeac moderamine.ſᷣm tamẽ pꝛius ⁊ poſterius hoceſt mediate vel immediate ex vno.ſcʒ in aliud ꝓlabitur.alia tamẽ via ⁊ oꝛdine q́; p ſuꝑpbiam⁊ qᷓ; ꝑ libidinẽ ⁊ qᷓ; ꝑ cupidi tatẽ. ¶ Poſſent iſta pfuſius declarari ſed quantũ ad bꝛeuitatẽ huiꝰtractatuli cõue/ nit.ſatis ſint q̃ tacta ſunt.qͥ amplioꝛa vi/ dere voluerit doctoꝛes habeat ſolennes. ⁊ inter ceteros beatũ Thomã ſecunda ſe ibus in ſpeciali.Et pꝛimo differen/ Pital ſpec. tia inter ſuperbiã ⁊ inanem gloꝛiam Stis ſic pꝛenotatis dicẽdũ venit de quolibet pꝛedictoꝝ ſeptẽ vicioꝝ ca/ pitaliũ in ſpecie ſeu in ꝑticulari.Et pꝛimo de ſuꝑbia. Circa quã notandũ eſt ꝙ licet cõiter nõ fiat diſtinctio inter ſupꝑ/ biam⁊ inanẽ gloꝛiã.immo ponat᷑inanis gloꝛia filia ſuꝑbie Gꝛego.tamẽ inter eas differentiã ponit. immo ſuꝑbiã dicit regi nã ⁊ matrẽ omniũ vicioꝛũ.Quod intelli gendũ eſt grego. accepiſſe pꝛout ſuperbia cõſideratur m quandã redundantiã et ꝑticulari put diſtin⸗ cunde.⁊ ſummã de vitijs ⁊ virtutibus. generalitatẽ quam habet in alia peccata inquantũ ſcʒ ex ipſa omnia peccata oꝛiri poſſunt. Et hoc duplici via ſeu ratione. o modo per ſe ⁊ directe inqᷓntum ſcil,ʒ alia peccata oꝛdinãtur ad finẽ ſuperbie ᷓ eſt pꝛopꝛia excellentia ad quã poteſt oꝛdi nari quicqͥd homo indebite ⁊ inoꝛdina / te appetit.Alio modo indirecte? quaſi ꝑ accidens remouẽdo pꝛohibẽs.inquantũ ſcilʒ per ſuꝑbiam homo legẽ diuinã con tẽnit.p quam ꝓhibetura peccãdo ⁊ tranſ gredit᷑ mandata. Intelligit᷑ tamẽ hoc q̃n do illa tranſgreſſio mãdatoꝛũ fieret ex cõ tẽptu. Nam fieri poſſet ex ignoꝛantia vel infirmitate.q; ibi nõ eſſet ſuꝑbia. At igi/ tur ſemper natura ipſoꝛũ vicioꝛũ clarius elnceſcat ꝓcedatur hicopinionẽ greg.in / Büferetia autẽ que cõiter int ſuꝑbiam ⁊ inanẽ gloꝛiã aſſignat᷑ eſt.quia licet in vtraq; ſit uinmoderatꝰ⁊ inoꝛdina tus pꝛopꝛie excellẽtie appetitus/qui ſcilʒ nõ eſt ᷣm rectam ⁊ debitã ratõem/in hoc tamẽ differunt.quia ſuꝑbia excellentiã p pꝛiam inoꝛdinate appetit. Inanis vero gloꝛia excellẽtie ꝓpꝛie manifeſtatiõem.ita ꝙ ſuꝑbia pꝛopꝛie cõſiderat᷑ inquãtum il/ ſequẽdo le inoꝛdinatus ꝓpꝛie excellẽtie appetitus habet᷑ ab intra etiãſi nõ ab extra pgredia/ tur. Inanis gloꝛia trãſit ab extra.qꝛ illaz excellentiã appetit ab extra apparere ⁊ in oꝛe alioꝛum apparere ⁊ manifeſtari. ponitur quaſi regina alioꝛum vicioꝛum. Ncetur ergo pꝛimo de ſuꝑbia. que ſic vt aliqualit᷑tactum eſt. ſm Auguſti. diffinitur. Sup/ bia eſt ꝑpuerſus pꝛopꝛie celfitu/ dinis appetitus.Dicit etiã Auguſt.ꝙ ſu perbia om̃ibus hominibꝰ inuidet ſcilicʒ ſuꝑioꝛibus.quia eis nõ equat᷑. Paribus quia ſibi equãt᷑. Inferioꝛibꝰ ne ſibi equẽ tur. ¶ Dicitetiã fuꝑbia om̃is peccati ra/ dix ⁊ initiũ/ꝓpter tres ratiões ſupꝛa in pe/ nulti.capᷣ.immediate pᷣcedenti tactas. GBꝛego.xxxi.li.moꝛaliũ quatuoꝛ ſpecies ſupbie aſſignat. Pꝛima eſt cũ homo bo/ num qð habet / eſtimat ſea ſeipſo habere Secũda ſpecies eſt cum homo bonũ qð habet / ſibi deſuꝑ datum credit.ſed tamẽ ſe reputat illud ꝓ ſuis meritis accepiſſe. Tertia ſpecies eſt cũ homo iacrat g ha/ uit ab inani gloꝛia? bere bonũ quod non habet.Quarta ſpe cies eſt cum homo deſpectis ce eris awe⸗ tit ſingulariter videri habere bonũ quod habet. ¶ Eteſt aduertendũ ꝙ hic iactan⸗ tia accipitur quantũ ad interioꝛẽ coꝛdis arrogantiam. Quia ſi capetur iactantia qu ãtum ad exterioꝛẽ actum quo quis fal ſo ſe diceret vel laudaret habere bonũ qð nõ habet / magis pꝛopꝛie ꝑtineret ad pec catum inanis gloꝛie ⁊ etiã ad peccaiu me dacij q; ad peccatum ſuꝑbię pꝛout ſumit᷑ bic ⁊ a beato Gꝛegoꝛio. Oſtarum autẽ uatuoꝛ ſpecierũ numerus ⁊ ſufficientia ſic ſumit. Dictum eſt ſupbiam eſſe inoꝛ/ dinatũ pꝛopꝛie excellẽtie appetitũ: Om/ nis autẽ excellentia accedit homini ratõ/ ne alicuius boni quod habet. Honũ au/ tem quod habet homo / tripliciter poteſt cõſiderari. Ano modo ſᷣm ſe.alio modo er parte cauſe qua habet. tertio modo ex parte modi ipᷣm bonum habendi. Reſpe ctu pꝛimi certũ eſt ꝙ quanto bonũ quod quis habet maius eſt:itanto ꝑ hoc maio/ rem excellentiã conſequit᷑. Ex quo cõtin git ꝙ homo cuius appetitus inoꝛdinate vel vltra modũ ſibi conueniẽtem / in ſuã pꝛopꝛiã excellentiã tendit / ſibi in animo ſuo attribuit bonũ quod nõ habʒ vel ma ius q; habet ⁊ tunc eſt tertia ſpecies ſupꝑ/ bie ſupꝛa poſita. que eſt ſcilicʒ cũ quis ia ctat ſe habere bonũ quod non habet. Re/ ſpectu ſecũdi certum eſt ꝙ quãdo homo bonũ quod habet habet erſe eipſo. ipſe er cellentius habet q; ſi haberet ab alio. Et ex binc pꝛoceditꝙ homo cuiꝰ appetitus inoꝛdinate ⁊ vltra modũ debitum et ſibi cõnenientẽ in ſuam pꝛopꝛiã excellẽtiam tendit.i‚llud bonum quod habet ab alio/⸗ eſtimat in ſuo animo ⁊ ſibi attribuit ha⸗ berea ſeipo.Et quia duplicit᷑ aliquis po teſt eſſe cauſa boni ſui. AIno modo effici- enter.alio modo meritoꝛie.ſᷣm hoc ſumũ tur due pꝛime ſpecies ſupꝑbie ſupꝛa poſi / te. Nam ſi homo illud bonũ quod a deo baber / eſtimet ⁊ reputet ſe a ſemetipſo ha bere ⁊ ſic efficienter / tũc eſt pꝛima ſpecies ſuperbie ſupꝛa poſita.Si vero illud bo/ num quod a deo habet / eſtimet ſe ⁊ repu/ tet a deo habere / ſed ſuis meritis.⁊ ſic me ritoꝛie? tunc eſt ſecũda ſpecies. Reſpectu tertij ceriũ eſt ꝙ quãto aliqs bonũ quod habet excellentioꝛi modo q; alij poſſidet tanto ꝑ hoc maioꝛẽ excellentiam conſeqᷣ/ tur. Et hinc eſt ꝙ homo cuius appetitus inoꝛdinate ⁊ vltra modũ debitum ⁊ ſibi conuenientẽ in ſuam pꝛopꝛiã excellenti/ am tedit / illud bonũ quod habet.eſtimat in ſuo animo ⁊ ſibi attribuit excellẽtius habere ꝙ; ceteri.⁊ tunc eſt quarta ſpecies ſuꝑbie ſupꝛa poſita. ſcilicʒ cũquis deſpe/ ctis ceteris appetit ſinoularitervica ha bere bonũ quod habet.¶ Ex quibus a paret clara ſufficientia ſpecierũ ſuperbie per GBꝛego.aſſignata tamen aduer tendum ꝙ m diuerſos doctoꝛes. plures ⁊ alie aſſi inatur ſuperbie ſpecies. Hyero nimus aſſignat ingratitudinẽ ſpeciẽ ſu/ perbie. Auguſt. dicit ꝙ ſe excuſare de pec cato cõmiſſo / ad ſuperbiam pꝑtinet. Etiã pꝛeſumptõ qua quis tendit ad aſſequen dum aliqͥd quod eſt ſupꝛa ſe/ ad ſuperbiã ptinere videtur. Bernardus etiã duode/ cim gradus ponit ſuꝑbie qui ſunt.curio⸗/ ſitas.mentis leuitas.in epta leticia.iactã tia.ſingularitas.arrogantia.pꝛeſumptõ. defenſio peccatoꝝ.ſimulata conſeſſio.re/ bellio.libertas.peccandi conſuetugo. Sed qui debite conſiderat om̃es huiuſ/ modi ſpecies ſeu gradus ad quatuoꝛ ſpe/ cies ꝑ Bꝛego.vt tactum eſt aſſignatas/re duci poſſunt / et ſub eis compᷣhendũtur. Ham pma ingratitudo de qua loqtur pyeronimus / reducit ad pꝛimà ſpeciem quia ingratus ſibi pꝛopꝛie? in effecu tribuere videtur habere a ſemetipo illud bonũ quod ab alio habet/cũ illud recog. noſcere nolit. Excuſatõ de peccatis.deq loqtur Auguſti.pꝛopꝛie ꝑtinet ad tertiã ſpeciẽ quia ſicſe excuſans videtur ſe iacta re habere bonũ quod nõ habet ſcilicʒ bo num innocẽtie. Pꝛeſumptõ autem qua quis tẽdit in id quod ſupꝛa ipᷣm eſt / pꝛo⸗ pꝛie ad guataſhccie ꝑtinʒ. /m quã quis appetit pᷣ alijs ſingularit videri ¶ Puo decim vero gradus ſuperbie quos ponit Bernarð.licet ̃ᷣm quid ⁊ ᷣm modũ acci/ piendi ipſius Bernarð.ad ſuꝑbiam ꝑti/ — neant. nõ om̃es tamen accipiutur fm ip/ ſam pꝛopꝛiã naturã ſeu eſſentiſſi uperbie cni aſſignãtur. Sed ſumũtur aliqui tam — ſm diuerſas hominũ cõditões.qᷓ; ſm cõ/ paratõem ad gradꝰ hominũ qui vel ſunt maioꝛes vel equales vel mioꝛes. fHon ſo lum etiã in dictis duodecim gradibitan⸗ gunt᷑ ſpecies alique ſuꝑbie. ſʒ etiã quedã ip̃am ſuꝑbiam antecedẽtia ⁊ quedã cõſe⸗ ex in effectu at (tentin⸗ cemngr lipoppo d, Ulapon neib codeꝛot frisinte Bernunp Pumiucl flus inea fürange⸗ cntoack noſpeci mnorsy hincine garibyt cund Benes ration ce Lo üſa W o non gli n/ atin Dum nitp purec⸗ tur niie cupten beuobe alise ponit lepe tioct dene neco glien ſtoti⸗ ſin Mb Pym ſom s Cun 3 i tian Snpen binmſti liannllan eucliͤzig nnſpecen quiodeſpe ghidenbe niige niſcpode⸗ menouer cs gn des niſhecieſn landepet Mine Di tuunſennen as ſupewii li do/ iſunan⸗ ian uai drunptd⸗ Oricſiord ſuendo. cͤs rin⸗ Sganuerſ⸗ ſrret qjuentia:¶ Sumũtur etiã pꝛedicti duo/ decim gradꝰ ſupbie a Dernardo aſſigna / ti ip oppoſitũ ad duodecimũ grad humi litatis. quos btũs Benedictus in ſua re/ gula ponit. ¶ Pꝛimꝰ eni gradus bumili tatis ab ipo beato bñdicto aſſignatus eſt coꝛdeꝛ oꝑe ſemꝑ humilitatẽ oſtendere de fixis in terrã aſpectibo Contra quẽ ponit Bernar.pmũ gradũ ſuꝑbie.curioſitatem Ham iuxta quod dicit &dens homis ſui ipᷣius incurioſa.quod ex ꝓpꝛioꝛũ merito/ rũ vana eſtimatõe pꝛocedit.alioꝛũ cõiter curioſa efficit᷑ ⁊ iã vel ad ea que ad ißam nõ ſpectãt immoderate cognoſcenda.vel moꝛes viciaq; alioꝝ inquirẽda ſe traſfert hincinde oclos vagari.capiteq; erecto ac aurib ſuſpenſis incedere incipit.¶ Se/ cundꝰ gradus humilitatis a dicto beato Benedicto aſſignatus eſt.vt pauca ᷣbaꝛ rationabilia qͥs loquat᷑ ⁊ nõ clamoſa vo/ ce.Contra quã ponit Bernar. ſcom gra⸗/ dũ ſupbie.leuitatẽ mentis quã ex gradu pꝛecedẽti oꝛiri ponit. NHã vt dicit animꝰ ominis nulla ſui cura aggrauatus duʒ moꝛes⁊ vicia alioꝝ curioſe circũſpicit in quandã leuitatem ⁊ inſtabilitatẽ tranſit. Nam dũ nũc aliquos ſibi ſuꝑioꝛes aſpi cit iam ſe ſuꝑari dolet: ꝑ inuidiã tabeſcit Dum vero nunc alios ſibi inferioꝛes cer nit/ꝑ quandã vanã excellentiã pueriliter hilareſcit. Nunc pauca ⁊ moꝛdacia loqui tur.nũc multa ⁊ inania.nũcriſu:nunc lu ctu plena ¶( Certius gradꝰhumilitatis a beato benedicto aſſignatꝰ. vt quis nõ ſit facilis aut pꝛomptꝰ in riſum.Coõtra quẽ ponit bernar.tertiũ gradũ ſuꝑbie ineptã leticiã. quam ex duob gradib immedia te pꝛecedẽtibus oꝛiri dicit. Nam dũ ꝑ cu rioſitatẽ ad animi ſeu mẽtis leuitatẽ qs deuenit ⁊ gaudiũ quod ex ſui pꝛeſumptõ ne concepit per triſticiam quã interdũ de alienis bonis ↄtrahit interpolari metuit ſtati ad remediũ falſe conſolatõis confu git.itavt bene ſibi conſcius.vel ſui oblitꝰ vel ab om̃i culpa abſolutus putet᷑. Nunc apparet in fronte hilaritas. nũc in ſignis ſcurrilitas.nũc ad iocũ pꝛonitas.nũc va nitas in inceſſu.nũc facilitas in riſu. Onartus gradus humilitatꝭ a dicto bea to benedicto aſſignatus eſt taciturnitas vſq; ad interrogatõem.Cõtra quẽ ponit bernardus quartũ gradũ ſuperbie Jactã tiam quã ex pꝛecedenti gradu oꝛiri dicit. Nam dũ mente in ineptam leticiã reſolu ta.vanitas creſcereꝛ groſſeſcere inceperit iam neceſſe eſt vt laxato ſinu ab extra erũ pat.querit tunc quiba om̃e quod ſentit ef fundat pᷣuenit interrogante.nõ querenti nia laudat.cõmendat vigilias.ſomnia ꝓ fert ⁊ viſiones.¶ Quintug gradus hũili tatis a beato benedicto aſſignatus eſt te / nere quod habʒ cõis obſeruãtia.Contra quẽ btũs bexnar.quintũ gradum ſuꝑbie ponit ſingularitatẽ quã ex pꝛecedẽti gra du oꝛiri dicit. urpe eteni eſſet ei qui ſe upꝛa ceteros extollit ⁊ iactat / niſi pl' vel aliter q; ceteri/ aliqͥd ſpeciale ageret/quo vltra eos apparere poſſit Lalis plus ſibi de aliquo ꝑticulari bono qð ſe facere eſti mat blanditur.qᷓ; ſi decies plus in cõita te faceret Palloꝛẽ ſuum in vultu⸗/⁊ maciẽ᷑ in manibe.⁊ talia que in ſeipſo videre po teſt / ſpeculatur ad ſua particularia ſtren nuus. ad cõmunia piger. vigilat in lecto. ⁊ doꝛmitat in choꝛo/ et huiuſmodi ¶ Se xtus gradus bumilitꝗatis a dctõ beato be nedicto aſſignatus eſt credere ⁊ pꝛonun ciare ſe om̃ibus vilioꝛem.Cõtra quẽ po nit beruardus ſextũ gradũ ſuperbie.arro gantiã.quam ex pꝛecedeti gradu oꝛiri di/ cit. Nam cũ qͥ talia opa ſic ſingulariter agit.iam apð ſimplicioꝛes eius fama ſeu opinio creſcere incipit qͥ ipſa et opa que vidẽt pꝛobant.qꝛ diſcemere neſciuùt qua intentõne pꝛocedãt.ſicq; dũ miſer ille ab alijs beatiticat apud ſe in erroꝛẽ inducit᷑ Credit enim qð audit.ſed quid intendat nõ attendit.⁊ dum plus de ſeipſo alijs q; ſibi credit.non ſolũ verbo aut operũ oſtẽ tatione pꝛobitatẽ demonſtrat.ſed inter / no etiam ſui coꝛdis affectu ſe alijs ſancti oꝛem credit ⁊ reputat.¶ Septimꝰ gradꝰ hũilitatis ab ipſo beato benedicto aſſig/ natꝰeſt ſe ad om̃ia indignũ inutilem ce dere ⁊ confiteri. Contra quem ponit ber narð.ſeptimũ gradũ ſuperbie.pᷣſumptõ nem quã ex pꝛecedenti gradu oꝛiri dicit⸗ HNam q ſe in animo alios pcellere putat. q̃ modo eẽ poteſt qͥn plus de ſe q; de alijs pꝛeſumatTalis pꝛimꝰ in conuẽtibo reſi det.pꝛimꝰin conſilijs reſpondet. Nonvo catꝰaccedit.non iuſſus ſe intromittit.qᷣc quid ipᷣe fecerit recte factũ.qcqͥd vero nõ fecerit inoꝛdinate factũ reputat.ſi vt op⸗ tat n ꝓmoueat᷑ ſuꝑioꝛẽ ſuũ aur nuigil Jut .. — ———— Compendiũ theologie deceptuʒ iudicat.in minoꝛibus obedire indignat᷑. quia ad maioꝛa ſe reputat ido neum. ¶ Ogauus gradus humilitatis adetõ beato Benedicto aſſignatus eſt cõ feſſio peccatoꝛum. Contra quem ponit Bernarõ.octauũ gradũ ſuꝑbie.defenſio nem pctõꝛũ:.quã ex pꝛecedenti gradu oꝛi/ ri dicit.Eteni qui ſe faciliterad om̃ia in/ gerit/ ĩpoſſibile quaſi eſt quin aliquãdo deficiat. cũ ergo talis a ſuo ſuꝑioꝛe coꝛri / gi ceperit culpã ſuã qꝛ habere nõ putat/ nõ agnoſcit ⁊ tũc in varias pctõꝛum ſuo rum excuſatões ſe ponit.aut enim feciſſe negat.aut feciſſe cõfitetur.ſed ꝙ bñfecit. gaut ſi male ſe feciſſe fateatur.dicit tamẽ ꝙ; nõ multũ male.etſi multũ male/ꝙ nõ ma la intentiõe.etſi iterũ de mala intentõe cõ uincat᷑ alieng ſe dicit ſuaſiõe peccaſſe.Et quomodo tal qͥ apta defendit.magalas ſui coꝛdis cogitatões reuelaret: ¶ Honꝰgra dus humilitatis a dicto beato Benedi/ cto aſſignatꝰ eſt. Pꝛo obediẽtia in duris ⁊ aſperis patientiã amplecti Contra quẽ ponit Bernardus nonũ gradũ ſuperbie. ſimulatã cõfeſſionẽ quã ex pꝛecedẽti gra- du oꝛiri dicit. Nam qui vt tactũ eſt.ſicer grrogantia ⁊ pᷣſumptiõe peccata ſua excu ſant. ſi vt interdũ cõtingere poteſt de ma/ nifeſtioꝛibus culpis arguant᷑ ſcieẽtes ꝙ ſi defenderẽt nõ crederetur eis.ad ſubtilio/ ra ſe cõuertunt argumenta defenſiõis ver ba reſpondedo doloſe cõfeſſionis.Nunc etenĩ vultum demittüt. coꝛpus ꝓſternũt. lacrimas ſibi ſi poſſunt extoꝛquẽt:ſuſpi/ ria ⁊ gemitꝰ emittũt.Sed ſi eis leuis ali/ qua contumelia aut exigua pena inferat᷑. iam ſuã ſimulatõem diſſimulare non va lentes/murmurare frendere iraſci ⁊ cõtur bari incipiũt ¶ Decimꝰ gradus humili/ tatis a dicto beato Bñdicto aſſignat eſt Vt cum obediẽtia quis ſe ſubijciat maio ri. Contra quẽ ponit Bernarð.decimũ gradũ ſuꝑbie.rebellionẽ quã ex pꝛeceden ti gradu oꝛiri dicit.Cum enĩ ſic ſimulate ſuã culpam cõfitens penã ſibi impoſitã impatiẽ ter ſuſtiet ſeq; iã ab alijs notari: ac ſuam falſitatẽ conſpici.⁊ exinde ſuam opinionẽ ⁊ laudem diminui videt.gran/ dem in coꝛde ſuo ſuꝑbo cõfuſionẽ habet valde tũc difficile eſt talẽ huiuſmodivni/ uerſoꝛũ iudicijs tacitũ adqͥeſcere.ſed mox frontoſus impudẽs. ⁊ quaſi deſpatus in rebellionẽ coꝛruit.Et qui pꝛius ſolũ fra/ tres contẽpſerat.iam impudęẽter poten ter inobediẽs etiã cõtemnit magiſtrũ. Vndecimꝰ gradus hũilitatis a dicto be⸗ ato Benedicto aſſignatus eſt. Vt qͥs vo luntatẽ pꝛopꝛiã nõ delectet᷑ implere. Cõ tra quẽ ponit Bernar. vndecimũ gradũ ſuꝑbie libertatẽ peccãdi quã ex pꝛeceden ti gradu oꝛiri dicit. Nam cum ſubditꝰma giſtrũvel ſuꝑioꝛem nõ timere incipit.nec ꝓximos ſeu fratres.aut ſodales habet q̊s veret᷑ in quadã ſecuritate maioꝛiq; liber/ tate ad ſua deſideria implenda ꝓfluit.in ipſisq; adimplendis delectat᷑⁊ quis foꝛ ſuan nõ penitus in pꝛincipio dei foꝛmi/⸗ dine abiecta quaſi vadũ tentans / illicita cum quodã timoꝛe ꝑficiat.poſtmodũ ta/ men pedetẽtim in vicioꝛũ gurgitẽ intrat Duodecimꝰ gradus humilitatis a di/ cto beato Benedicto aſſignatꝰ eſt. vt qͥs deum timeat. ⁊ memoꝛ ſit om̃ium q̃ pꝛe/ cepit. Contra quẽ ponit Bernardꝰ duo/ decimũ gradũ ſuꝑbie.cõſi uetudinẽ peccã di quã ex pꝛecedenti gradu oꝛiri dicit Hã poſtq; terribili dei iudicõ/pꝛima flagicia impunitas ſeqͥtur.tunc ꝑ quandã frequẽ tiã maloꝛũ actuũ/homo in quandã pec/ candi cõſuetudinem trahitur. Ex hincq; carnalibus deſiderijs abſoꝛptus.ratiõis q; actimoꝛis dei oblitus.indifferẽter ſu/ is libitis vtitur. Nec ab illicitis cogitan/ dis ⁊ ꝑagẽdis reſtringitur.ſed quicquid ſibi in coꝛde.in oꝛe.ĩ manu occurrit.ma/ chinat᷑ garrit.⁊ oꝑatur maliuolus quidẽ magniloquꝰ facinoꝛoſus ¶ Iſtoꝛũ duo/ decim graduũ numerus ex hoc accipitur quia homo per ſuperbiã cõmuniter iniu riatur. Vel deo.vel homini cui debet eſſe inferioꝛ.vel homĩ cui debet eſſe par. Sex pꝛimi gradus determinãtur ſ̃ᷣm iniuriã que per ſuperbiã fit homini cui quis de/ bet eſſe par. Quatuoꝛ alij ſequentes gra/ dus determinãtur ſ̃ᷣm iniuriam/que per ſuperbiam fit homini cui quis debet eſſe inferioꝛ. Duo vero vltimi gradus deter/ minãturquantũ ad iniuriam que ꝑ ſuꝑ biam immediate deo fit. Et notãater dicit immediate quia etiã alij gradus redũdãt in deũ.ſed nõ ĩmediate imo mediãte pxi/⸗ mo ¶ Bꝛadus autẽ dicũtur quia a mino ri ad maioꝛ em fit pꝛogreſſus.Etiam pꝛo pter grauedinem peccatoꝛũ que iuxta il los gradus cõmittuntur. Pꝛimus enim gradꝰ malus eſt.ſecũdus peioꝛ.⁊ ſic aſcen cigen .G lengort geſimmus heanb⸗ cuſupio cn deie bicur. finol drinc Mee bento tarſc ſi preſu tuſi dic Nanm tie po direct ſitoyn⸗ ſtiaai peyv?4 Aliaon. iutu mgisan guägmmn ſatame pocriſis. ſckaöen ſchzind Crupe Mcun n tch tinaci Mot ſenten Slſeci Tuunce mere igro adloen hono⸗ moſer cereꝛo tüga⸗ ümmmd llen Onr doſnocin muonginn Ppunlnoe, ſerunt kommumijn WR endfnedeci ummndochi pimagen –— nonuud, enig ms nüs wäathigi lrscgtan⸗ ldqugrid moccum nolusuid orüduo Thocacchpin cömuniterinn nicaidehack ercſeen innn fn in ninlanigG liſapensc niuman ho mignotutſe innernſt ginriti Gonrkürpe ungnun n ſis umnn Cri gue un — Deu ſeptem vitiis capitalibus 28 dendo vſq; ad vltimũ qui reperietur eſſe peſſimus omniũ.Ande iniuria que fit re ſpectu paris eſt minoꝛ. illa que fit reſpe/ ctu ſuꝑioꝛis eſt maioꝛ.ſʒ illa que fit reſpe/ ctu dei eſt maxima pꝛopter quod pꝛedi/ cti gradus taliter oꝛdinantur. cato inanis gloꝛie. Anc dicendũ eſt de inani glo/ ria quã Bꝛego.ponit eſſe pᷣmũ vyiltiũ capitale. Que ſic deſcri⸗ bitur. Inanis gloꝛia eſt inoꝛdinatꝰappe titus laudis.gloꝛie.⁊ honoꝛis Finis enĩ pꝛincipalis inanis gloꝛie eſt manifeſtatõ ꝓpꝛie eccellentie.¶ Ananis gloꝛie ſeptẽ a beato grego.xxxi.li.moꝛał.filie aſſignan/ tur.ſcilʒ inobedientia.iactantia.hypocri ſis.ↄtentio ꝑtinacia.diſcoꝛdia nouitatũ pꝛeſumptio.Quaꝝ numerꝰ ſeu ſufficien tia ſic ſumit᷑ Fᷣinis inanis gloꝛie vt ſupꝛa dictu eſt. eſt manifeſtatio ꝓpꝛie excellẽtie. Ad manifeſtatõem autẽ pꝛopꝛie excellen tie/poteſt quis duplicit᷑ tedere. Uno mõ directe alio mõ indirecte.Si directe aut fit ꝑ verba.aut fit ꝑ facta. Si ꝑ verba tũc eſt iactãtia Si ꝑ facta.Aut illa facta ſunt vera ⁊ aliquã ammiratõem impoꝛtantia alias nulla cõſequeret᷑ gloꝛia.⁊ tũc eſt no/ uitatũ pᷣſumptio. Nam eas ſolent hoĩes magis ammirari.Si autẽ per facta ⁊ ali/ quã ammiratiõem vt dictũ eſt habentia. ſegd tamẽ nõ vera immo ficta.⁊ tũc eſt hy/ pocriſis. Si autẽ tendat homo ad mani feſtatiõem ꝓpꝛie excellentie ſecũdo modo ſcilʒ indirecte.Et hoc poteſt cõtingere qᷓ drupliciter.ſcilʒ vel quantũ ad intellectũ. vel quantũ ad voluntatẽ.vel quantũ ad locutõem.vel quantũ ad factũ· Si pmo modo ſcʒ quantũ ad intellectũ.⁊ tũc eſt.pꝑ tinacia.ꝑ quã ſcʒ homo ad ſuã excellenti/ am oſtẽdendã nimis innitit᷑ ſue pꝛopꝛie ſententie nolens cedere ſententie melioꝛi Si ſecũdo modo ſcilʒ quãtũ ad volũtatẽ ⁊ tunceſt diſcoꝛdia ꝑ quã ſcʒ homo adiſu am excellentiã oſtentandã/nõ vult a pꝛo pꝛia volũtate diſcederevt in alium ſeu in alio cõcoꝛdet.Si tertio modo/ſcʒ quãtũ ad locutõem ⁊ ſic eſt cõtentio.ꝑ qua ſcilʒ homo ad ſuam excellentiã oſtẽtandã:cla/ moſe verbis contra aliũ litigat volẽs vin cere? obtinere Si quarto modo ſcilʒ q̃n tũ ad factũ et ſic eſt inobediẽtia:ꝑ quã ſcʒ De mcio ſeu pec homo ad ſuam excellentiã oſtẽtandã:nõ vult exequi pꝛeceptũ ſuꝑioꝛis/ne exequẽ do videatur in aliquo inferioꝛ. e uicio ſeu pec Ubſequẽter de inuidia tractã/ dum venit. Que ſᷣm Auguſti⸗ eſt doloꝛ ſeu odiũ felicitat alie ne. Scom vero Johã.damaſcenũ. eſt tri ſticia de alienis bonis Et dicit᷑ inuidia a nõ videndo quia ſcilʒ bona alioꝝ videre nõ poteſt ſeu non libenter videt.Et quia betur poteſt quodãmodo ꝑ actũ viſiõis erxterius denotari ſeu ꝑcipi/ ideo ꝓpꝛie di citur inuidia a nõ vidẽdo id eſt no liben ter videndo.Nã ſicut dicit Senec. Quic quid mente fugimꝰ/ ingeſtum oculis vix videmus.Et ideo illa interioꝛ diſplicen/ tem inuidie quinq; ꝑ grego.· aſſignatur fi tia/pꝛopꝛie inuidia dicitur. lie.xxxi.li.moꝛalł.ſcilʒ odiũ.ſuſurratio.de tractio.exultatio in aduerſis flictio in eius pꝛoſperis. ¶ QAuarũ nu/ merus ſeu ſufficiẽtia ſic accipit᷑. In cona ꝛoximi. af/ tu enĩ inuidie.qñ ſcʒ aliquis cõtra alium inuidia in animo motus/ ipam ad effcm ꝑducere nititur/aliqͥd eſt tanq; pꝛincipiũ aliquid tanq; mediũ.aliquid tãq; termi/ nus ſeu finis. Illud autẽ qð eſt tanq; pᷣn cipiũ/eſt vt pꝛimo inuidus apð alios ver bo diminuat gloꝛiã ſeu fama homis.Et hoc poteſt cõtingere duplicit᷑. Ael in oc/ culto.⁊ tunc eſt ſuſurratio.que eſt q ali/ quis malũ occulte de ſuo pꝛoximo dicit. eius famã denigrando.Et iuxta Iſidoꝝ dicitur a ſono locutõnis quia ꝓpꝛie fit in aure ⁊ ſecrete.nõ in facie hominũ. Vel tẽ dit inuidꝰ gloꝛiã alteriꝰ diminuere in ma nifeſto ſeu in aperto.⁊ tũc eſt detractio q̃ eſt qñ aliquis aꝑte malũ de ſuo pꝛoximo dicit.eiuſq; famam denigrat.ledit ⁊ dimi nuit.Et tamen circa iſta duo peccata ad/ uertendũ.quia ſᷣm Thomã ipſa in mate ria conueniũt et etiam in foꝛma ſiue mo/⸗/ do loquendi.quia vtrobiq; malũ de pꝛo/ ximo occulte ðꝛ.Et intellige hic occulte id eſt nõ audiente eo de quo ſic malũ dici tur. Et hinceſt ꝙ pꝛopter iſtam ſimilitu dinẽ vnum pꝛo alio ſepe ſumitur.Diffe/⸗ runt tñ in ſpecie reſpectu finis ad quẽ fer tur intẽtio NHã pncipal intẽtio detractorꝭ eſt famã pꝛoximi denigrare. Uñ illa pꝛeci pue mala de pꝛoximo pfert. ex quib ipſe „7 ꝓximus infamari poſſit vel eius fama di minui. Suſurronis vero intẽtio pꝛinci palis eſt iũllũ / cui ſic inuidet! x mala qᷓ de eo dicit. ab amicitia alioꝝ ſeparare Detra ctoꝛ etiã ꝓpꝛie eſt qui apꝑte ⁊ in facie homi nũ / mala de aliquo loòtur. Suſurro aut ad ꝑtem ⁊ ſecrete ⁊ q̃ſi in aure vt iã tactuʒ eſt Illud autẽ qð eſt tanqᷓ; mediũ /eſt quo inuidus facto ꝑ ſe nec ꝑ aliũ cõmodum⁊ vtilitatẽ ſeu pꝛofectũ alterius ĩpediat ſeu diminugt. Et tũc aut illud facere ⁊ adim/ plere poteſt. Et tũc exinde venit ⁊ oꝛit᷑ ex/ ultatio in aduerſis ꝓximi.aut nõ.et tunc exinde venit ⁊ oꝛitur afflictio in ꝓſperis primi. Illud autẽ qð in inuidia eſt tanc; . termin ſeu finis cõſiſtit in ipſo odio/qG inuidus de ꝑſona cui inuidet habet. NHã ſicut bonũ quod delectat cauſ. ram ⸗ en ſic illud qð contriſtat cauſat odiũ. tamẽ pꝛo clarioꝛi bmiſſor intellectu ad/ nertendũ ollictio in ipis prini du⸗/ pliciter põt cõſiderari. Uno mõ ſm quã dã generalitatẽ qñ ſcʒ de aliqͥs de pſper⸗ alicuiꝰinqntũ habet aliquã gloꝛiã ſeu fa- mã triſtatur. Et tũc afflictio in ꝓſperis ꝓ ximi / nõ eſt filia inuidie Ammo eſt ipa in nidia met.Alio mõ magis pꝑticularit᷑ in/ qᷓntum ſcʒ quis de ꝓſperis pꝛoximi q̃ ipᷣe nitebat᷑ impedire triſtat᷑inqntũ ſcʒ cõtra ſuũ conatũ eueniũt ⁊ tũc eſt ꝓpꝛie filia iui die.Exultatio enĩ in aduerſis ꝓpximi non eſt directe idem qð inuidia. ſed exea ſeqt᷑ ⁊ naſcit᷑ exultatio de malo eiuſdẽ. ¶ Eſt etiã notandũ ꝙ eſt quedã inuidia que in ter grauiſſima peccata ↄputat᷑.ſcʒ inuidẽ tia fraterne gratie.qũ ſcʒ aliquis nõ ſolũ de bono ꝓximi dolet. ſed etiã de ipſo au⸗/ eo ꝙ in ſuis oꝑiby gloꝛificat᷑. Et ideo po/ nitur hmõi inuidia ſpẽs peccati in ſpm̃/ ſanctũ.vt latius infra videbit᷑ vbi de pec/ cato in ſpm̃ſanctũ aget᷑. ¶ Hotandũ etiã ꝙ licet interdũ inuidia ʒelus nominet᷑. et interdũ pꝛo ʒelo accipiat᷑eſt tñ inter ea re alis differentia. Pꝛo quo ſciendũ ꝙ triſti cia de alienis bonis/poteſt quatuoꝛ mo/ dis ſeu cauſis cõtingere. Uno modo qñn aliquis dolet de bono alicuiꝰ inquãtũ ex gmento gratie dei qð ipſe primus habet Et hmõi inuidia ponitur petm̃ ↄtra ſpi ritũſanctũ.Quia ꝑ hmõi inuichla banto quodãmodo videt᷑ ſpũiſancto inuidere. Compendiũ theologie eo timet ſibiipſi vel alijs bonis viris no/ cumẽtũ ꝓuenire.⁊ talis triſticia nõ eſt in / uidia ⁊ põt eſſe fine pctõ Scðo mõ qñ ali quis dolet de bono alterius.nõ inqntũ il le alter illud bonũ habet.ſed ex eo inq̃ntũ ipſe qͥ inuidet ſile bonũ in ſe nõ habʒ.im mo ſibi deeſt ꝓvtendo tamẽ ad bonũ finẽ ⁊ iſta triſticia non eſt inuidia.ſed eſt ꝓpꝛie zelus.⁊ ſi iſte zelus ſit circa bona virtuo/ ſa ſeu honeſta. laudabilis eſt. Juxta illð i.ad Coꝛin.xiiij. Emulamini ſpalia Si aüt ſit de bonis tẽꝑalibus.põt eſſe ⁊ cum ctõ ⁊ ſine pctõ iuxta hominis ſic ʒelãtis intentiõem.¶ Zertio modo qũñ aliqͥ de bonis alterius dolet ſeu triſtatur inqntũ ille cui illð bonũ accidit eſt ipᷣo bono in/ dignꝰ. Et iſta triſticia nõ pᷣt ꝓpꝛie oꝛiri ex bonis vᷣtuoſis ſeu honeſtis. ex quibali/ quis iuſtus ⁊ vᷣtuoſus effici põt.qꝛ iã q̊/ dammodo ſibiipſi repugnaret. Si vero oꝛiatur ⁊ veniat ex bonis temꝑalibus/cũ fFfj doctrinã fidei tꝑalia bona qᷓ idignis pueniũt.ex iuſta dei oꝛdinatõe diſponat᷑ vel ad eoꝝ damnatõem.⁊ hmõi bona tẽ/ palia quaſi nihil ſint in cõꝑatõead bona futuraque ſeruãtur bonis.iõ hmõi triſti cia phibetur. Juxta illud pſal.Noli emu lari in malignãtibo.neq; ʒelaueris facien/ tes iniquitatẽ. Et alibi Pene effuſi ſunt greſſus mei ·qꝛ ʒelguiſuꝑ iniq̊s:· pacẽ pec catoꝝ videns. ¶ Quarto mõ qñ aliquis dolet ſeu triſtat᷑ de bonis alterius.inquã tum ſcʒ ille alter ipᷣm in dictis bonis ex/ cellit ſeu excedit. Et hec triſticia eſt ꝓpꝛie inuidia ⁊ eſt ſemꝑ pꝛaua ⁊ pctm̃.qꝛ dolet de eo de quo gaudendũ eſt.ſcilʒ de bono pꝛoximi.Et ſic pꝛopꝛie accipitur hic. uitio ſeupecca Icendũ inde venit (c to ire Ar deſcri de ira que 'm Augu. ſic deſ bitur. YFra eſt vlciſcendi libido bitur. Ira eſt immoderatus animi mot⸗ cocitatus ad penã ſeu vindictã. Et intel ligitnrhec diffinitio.nõ de ira que pꝛoce dit ſeu deno mĩatur ꝑ zelũ.que eſt quãdo quis cõtra ipſavicia moueturfᷣm oꝛdinẽ rationis ad bonũ finẽ.quia etiã interdũ homo ſibiipſi pꝛopter ſua peccata et vi⸗ cia iraſcitur.ſed intelligitur de ira pꝛoce dit? nomiĩiatur Egü de qua etiã ſolum hic agendũu eſt. ¶Ira eni duplex habzʒ eẽ Scõm vo caſſiodoꝝ ſic deſcri uoo. nſci oto. hecua lunſqt ccogie feplern ſchnm ſculoo Gor Wnr chnicin anig ſi ani lrebinini nſenöbthn Meubontoi. ſnn ct Pnii minibigug ushiletan mmnsſogi⸗ Mocilitsn imünmngni tik obonein Götperornig “ n Oiren mpalbusci wmniidis öe didonit DMröderati chahedübon ugin imn Aungtren ſcacfiſm nigi ronoczliis SaAms is bonib nſicuck 1penn ndor ſchzdebon Ncigiurbi⸗ upect intntli ſutrſe mmamimin mutibi inguenoe e ſeptem pitiis capitalibus 28 ſcilicʒ nature ⁊ moꝛtis. Quo ad eſſe natu re nõ eſt ꝓpꝛie niſi paſſio neag ne cuiꝰ paſſionis ſic pure ſeu abſolute cõſiderate ira nõ eſt peccatũ. immo magis eſt pena. Nuo vero ad eſſe moꝛis ſeu moꝛale/in quantũ illa paſſio deoꝛdinat a debito oꝛ dine rõnis debitoq; fine.tũc dicit ⁊ ipoꝛ tat viciũ ⁊ pctĩ. Nam ira iſto modo nõ dicit purã paſſionẽ.imo quandã actõein qua deoꝛdinat homo ⁊ qntũ ad deũ ⁊ qͥn tum ad ꝓximũ. UVult enĩ a ſe vindictã ex. qrere quã nõ debet niſi a deo vel a iudice cõſtituto expetere.Ael illam vindictã ex/ erceri appetit ↄtra illũ qͥ nõ meruit.velvl tra id quod meruit. vel non ſᷣm legitimũ modũ⁊ oꝛdinẽ.vel nõ ꝓpter debitũ finem ¶ Bꝛeg. xxxi.li.moꝛa.ſex aſſignat ire fili/ gs.qꝗᷓ ſunt rixa.tumoꝛ mẽꝶᷣ.Otumelia. cla moꝛ. indignatio.blaſphemia. ¶ Duarũ numerꝰſeu ſufficietia ſic accipit. Tripli⸗ citer pᷣt ira ↄſiderari.vno mõ fᷣm qð ẽ in coꝛde.ſcõo mõ ꝓut eſt in oꝛe ſeu locutõe. tertio mõ pꝛout eſt in facto ſeu oꝑe Quo ad pꝛimũ modũ ſcʒ inquãtũ ira eſt in coꝛ de naſcuntur duo vicia. Vnũ in reſpectu ad illũ ↄtra quẽ homo iraſcit᷑ qꝛ ſcilʒ eum quodãmodo abhoꝛret⁊ indignũ reputat ät ſibi tale vel tale qͥd fecerit.⁊ tũc eſt indi gnatio.Alið viciũ qð inde naſcit᷑eſt ĩ re/ ſpectu ad ipᷣm hoĩem met q iraſcit᷑ inq̃n/ tum ſcʒ in aĩo ſuo/ diuerſas vidicte vias excogitat.⁊ talibo excogitatiõibo aĩm ſuũ replet.⁊ tũc eſt tumoꝛ mẽtis.Quo vᷣo ad ſcoᷣm modũ ſcʒ inqntum ira oñdit᷑ in oꝛe ſeu locutõne hoc cõtingere pᷣt dupliciter. Vno modo quãdo homo ſuã demõſtrat irã ꝑ verba inoꝛdinata.ↄfuſa alta ⁊ indi/ gnatiua.⁊ tũc eſt clamoꝛ.Alio mõ qñ ſu/ am demöſtrat irã in verba iniurioſa pꝛũ pendo.Et hoc iteꝝ duplicit᷑.HNã vel illð fit in deũ aut ſanctos.Et tũc eſt blaſphe/ mia. Aut fit in ꝓximũ ⁊ tũc eſt ↄtumelia. NAuo ad tertiũ modũ ſcʒ inqntũ ira oñdi tur in oꝑeſcʒ quãdo ꝓcedit vſq; ad factũ ⁊tũc oꝛiunt᷑rixe.ꝑ quas hic intelligũtur ⁊ accipiũtur oĩa nocumẽeta q̃ facta occaſi one rixe primis inferri ſolet. vt ſunt pul/ ſatões ꝑcuſſiões ⁊ hmõi ¶ Et iſupaduer tendũ ꝙ (vt ſupꝛa aliq̃liter tactũ eſt) Ali/ qð viciũ poteſt eſſe filia vnius vicij capi/ talis. et nihilominꝰ interdũ ex alio vicie capitali pcedere ⁊ hoc diuerſis reſpectib⸗ ⁊cõſideratiõibo.ſicut in hoc pñti poſito blaſphemia inq̃ntũ aliqᷣs in eã ex delibe/⸗ rata mente pꝛoꝛupit/ tunc pcedit ex ſup/ c bia homis contra deü ſe erigentis In E cleſiaſ r. guicis ſunhie hors apoſtatare ab eius veneratõe ſeu honoꝛa tione recedere. Inquantũ vero hõ nõ ex deliberata mete. ſed ex quadã cõmotione ſen furoꝛe animi / in blaſphemia Wil it. a deo id e ſic pꝛocedit ex ira ⁊ eſt filia ire. ¶ Siliter tumoꝛ mẽtis nõ accipitur bic pꝛo vana? ſuperba ex cogitatiõe ꝓpꝛ ie excelletie qua qs animũ ſuũ implet.qꝛ tunc idẽ eſſet in effectu quod ſuꝑbia.ſed accipit᷑ hic pꝛo q̊ „ 7„ dam interioꝛi conatu ſiue excogitatõe ho minis / vindictã ex ira appetetis ⁊ in aio excogitãtis Similiter poſſet dici de odio quod ex ira naſci potelt.cum tñ ponat᷑ex inuidia naſci.⁊ eiꝰ filia ſit.ſicut ſupꝛa de/ claratũ eſt capitulo ĩmediate pꝛecedenti. ¶ AUtu aũt teneatur qᷣs iniuriã ſibi factã imimico reqrenti remittere diſtinguendũ eſt. Ex iniuria enĩ tria oꝛiri ſolẽt. Pꝛimũ eſt rancoꝛ in affectu. Scom rãcoꝛis ſig nũ in effectu.Tertiũ eſt actio cõtra iniu / riantẽ. Pꝛimũ tenet᷑ qlibet ſtati remitte/ re.etiã ſi nõ rogetur Scom tenetur quis remittere ſi rogetur.ſ.veniã petẽti.⁊ iuxta ſuã facultatẽ emẽdare ꝑato.ertiũ nõ te netur q;s remittere (Ain aũt ille cui facta eſt iniuria debeat amicitiã qrere. Scien/ qdũ eſt ꝙ duplex eſt debitũ.pꝛimũ eſt neceſ ſitatis ſcòm eſt ꝑfectõis. Quantũ ad pꝛi mũ ſcʒ debitũ neceſſitatis ſine quo ſcʒ nõ eſt ſalus.iniuriatꝰnõ tenetur recõciliatõ/ nem ⁊ amiciciã qᷓrere. Quantũ vero ad ſe cundũ debitũ dicit Chꝛvſoſ. ꝙ talis iniu riatus dʒ reconciliatõem ⁊ amicitiã que/ rere ⁊ hoc maximevt exinde duplicẽ coꝛo nam accipiat. Anã qꝛ iniuriã paſſus eſt. alterã quia pꝛius rogauit ¶ Hotandum poſtremo quo ad hoc capitulũ.ꝙ redde/ re malum pꝛo malo/eſt fragilitatis.redde re malum pꝛo bono eſt peruerſitatis.red dere bonum pꝛo bono eſt eqᷣtatis. redde re bonum pꝛo malo eſt charitatis. Abſequẽter dicẽdum venit de — „ 5 7 De vitüo ſeu pec. acedia. que ſᷣm aliquos ſicde/ ſcribitur. Acedia eſt de virtu/⸗ tũ laudabili exercitio/ vtriuſq; Compendiũ theologie hominis languida deiectio. Aliter ſic de ſcribitur. Acedia eſt diffidentia de pꝛo/ pꝛijs viribus ⁊ dei auxilio quo ad ardua bona implenda. Scõm alios ſit Acedia eſt toꝛpoꝛ mẽtis bona inchoare aut pfice re negligent. ¶ Notandũ aũt ꝙ Aſidoꝛꝰ acediã a triſticia diſtinguit dicẽs triſticiã eſſe inquãtũ homo recedit a bono ad qð tenet᷑ tanq; a graui ⁊ laboꝛioſo. Acediaʒ vero dicit eſſe inqᷓntum homo ab illo bo no diuino ſen ſpũali/ſe cõuertit ad quie/ tẽ indebitã Grego.vero acediã triſticiam noĩat.⁊ vt videt᷑ cõueniẽtius.qꝛ triſticia de ſeſm quã aliqͥs a graui laboꝛioſo oꝑe recedit vel f̃m quã aliquib alijs cauſ tri / ſtatur / nõ eſt viciũ ſpeciale ab alijs diſtin ctũ.Sed tunc ſolũ ſpeciale viciũ dicit⸗ in qntũ homo cõtriſtatde bono diuino ſeu ſpũali.⁊ tũc clarũ eſt ad rõem acedie ꝑti/ nere q̃ ſe ex eo ad q etem indebitã cõuertit inqntum ſcʒ bonũ diuinũ ſeu ſpũale aſꝑ natur Et ſ̃m hec duo noĩa/habetur ꝓpꝛie ratio acedie.qꝛ inqᷓntum eſt auerſio a bo no diuino ex eo ꝙ graue eſtimat᷑ tũc dicit triſticia.ſed inq̃ntum eſt ſpꝛeto ipᷣo bono diuino cõuerſio ad creaturã ſcʒ ad quietẽ indebitã.ex eo qꝛ leuis eſtimat᷑ ⁊ placens rõne hui dicit᷑ cedia Ex quib patetꝙ; B viciũ inq̃ntũ eſt vel dicit᷑triſticia/ oppo/ nit᷑ leticie ſpũali.Sed ꝓut eſt ⁊ vocat᷑ ace dia.opponit᷑ virtuti foꝛtitudinis.q̃ cõſi/ ſtit in arduis aggrediẽdis ⁊ in ſuſtinen/ dis aduerſis.Et denoĩatur acedia ab ace dine.qꝛ ꝑ eam aĩa quandã habʒ acedinẽ quandãq; guſtus ſpũalis indiſpoſitõem de bono diuino ſeu ſpũali difficili. ¶ Sʒ ſm beatũ Gꝛeg xxxi.li.moꝛal.ſex aſſignã tur acedie filie.ſcʒ malicia.rãcoꝛ.puſilla/ nimitas.deſperatio.toꝛpoꝛ circa pᷣcepta. euagatio mẽtis cirea illicita. Quarũ nu merſeu ſufficietia ſic accipi poteſt.Cum enĩ iuxta pᷣm in Ethi.nullus diu abſq;ʒ delectatõe poſſit cũ triſticia manere.⁊ vt tactũ eſt:acedia ſit triſticia de bono diui/ no tãq; de graui ⁊ laboꝛioſo.euenit ace dioſus tendit ⁊ laboꝛat ad hoc ꝙa ſua tri ſticia ſe eximat ⁊ liberet ſeu recedat. Du/ plici autẽ via põt aliquis a triſticia rece/ dere. Vno modoyvt a cõtriſtãtib recedat Scðo modovt ad alia in quibo delectari poſſit traſeat. Sicut ſᷣm eundẽ phᷣm cõi/ ter videt᷑ ꝙ illi homĩes qui nõ pñ in dele ctatõnibus ſpũalibus gaudere.ſe tranſſe munt ad delectatões coꝛpales.Reſpectup mi membꝛi.in receſſu ſeu fuga a cõtriſtã/ tibus.talis ꝓceſſus attẽdit᷑. Nam pꝛimo homo ipſa cõtriſtantia fugit. Scdo int᷑/ dum vltra pꝛogredit᷑ ita vt ipſa que triſti ciꝗ ingerũt impugnet. Reſpectu iteꝝ pꝛi mi iſtoꝝ duoꝝ ſcʒ fuge ↄtriſtantiũ bona ſpũalia de quiba acedia triſtat᷑ſunt vel ip ſe finis ſcʒ deus. vel ea bona q̃ oꝛdinãtur ad ipᷣm finem. Fuga antẽ ipſius finis fit deſperatõem. Eoꝛũ autẽ bonoꝝ q̃ ſunt ad ipᷣm finẽ:ſiquidẽ ſint ardua.vtputa ea que ſubſunt ↄſilijs euãgelicis.fuga fit ꝑ puſillanimitatẽ Si vero nõ ſint ardua iʒ ſolum q̃ ꝑtinẽt ad cõmunẽ iuſticiã.fuga fit ꝑ toꝛpoꝛẽ circa pꝛecepta.¶ Reſpectu ſe cũdi iſtoꝝ duoꝝ duplicit᷑ fit ipſoꝝ bono rum ſpũaliũ impugnatio Onq; eniĩ fitin directe. ↄtraſe ghonie u ad ip̃a bona ſpũalia inducũt ⁊ tunceſt rancoꝛ. Oñq; vero vlteriꝰ ſe extendit directeſcʒ ad ipſa etiã ſpũalia bona que ↄtriſtãt In quoꝛũ deteſtatõem aliqͥs ex ipſa triſticia adduci tur.⁊ tũc eſt ꝓpꝛie malicia. ¶ Reſpectu ſe/ cundi mẽbꝛi pꝛincipalis inq̃ntũ ſcilʒ ali quis ꝓpter triſticiã bonoꝛũ ſpũaliũ ſe ab ipſis bonis ſpũalibus ad delectabilia exr terioꝛa tranſfert/ponitur filia acedie/ eua gatio mẽtis circa illicita. ¶ Eſt tamẽ hic aduertendũ vt clarius pᷣdicta intelligant᷑ ꝙ malicia nõ capitur h̊ in ſua generali ac ceptõne/fſᷣm quã eſt quoddã genꝰomniũ vicioꝝ.ſed capit᷑ pꝛo quadã ꝑticulari ma licia q̃ quis vt tactũ eſt bona ſpũalia im/ pugnat inqntũ ex ipſis ↄtriſtat᷑ Silr rã coꝛ nõ accipit᷑ hic vt ↄmunit accipit᷑ſcilʒ pꝛo odio/ſʒ pꝛo q̃dam animi radicata in dignatõe/qua qͥs ↄtra hoĩes ipᷣm ad bo/ na ſpiritualia inducetes mouet / inquan tum ſcilʒ illa bona ſpiritualia ipſum cõ/ triſtant ¶ Eſtetiam notãdum ꝙ Iſido/ rus aliam differẽtiam quam vt ſupꝛa ta/ ctum eſt ponit ſeu aſſignat inter triſtici/ am ⁊ acediam.Alias etiã ipſius triſticie. ⁊ acedie filias aſſignat. Nam triſticie po nit quatuoꝛ eſſe filias/que ſunt rãcoꝛ.pu ſillanimitas.amaritudo.deſperatio.Ace die vᷣo ſeptẽ ponit eſſe filias q̃ ſunt. ocio ſitas.ſomnolentia.impoꝛtunitas mẽtis. curioſitas. verboſitas.inquietudo.coꝛ/ poꝛis inſtabilitas. Sed iſte filie ſicꝑ Iſi doꝝ aſſignate reducunt᷑ ⁊ in effectu idem ſunt cum illis quas greg.aſſignat. Nam † —R . lerſeen Atgulnti hunen . Sah Onſtunnüben Ntſinei, n orininn pſusfinihf, edonn öin Nmaennen Kicg figft, Winſticii,fn ii trfthorten noigiftn Gcnianiin on⸗ k nan i, ſhhe ne mii Nni Cntcaandac⸗ Oe⸗ sncchei – nsNe arfare n. (Ctmi söcimmigt binſurein noddigg mi uadigunn ſtbonuhilu⸗ s Mmitih muntupti 1mnininmatt 1boivin mnmil inmunlupncn weinng i⸗ gunn ſnug u mmnfi iohuenf. Snm mituepe uim it hanohe nuiſn ⸗ cwunas ens ininntoce iſeflric, ſintfenie De ſeptem vitis capitalibus 23 pꝛius Bꝛego.ponit rancoꝛẽ eſſe filiã ace/ die quã ⁊ triſticiã nomiĩat.et ſic quo ad h̊ Iſidoꝛus cũ eo cõcoꝛdat S urreſbeen amaritudinis.qꝛ eſt ꝓpꝛĩie quidẽ effectus rancoꝛis. Quo vero ad puſillanimitatẽ Iſidoꝛus ſilr cũ Gꝛegin effectu ↄcoꝛdat licet vario mõ Ocioſitas ãt ⁊ ſomnolẽetia q aſſignat Iſidoꝛus filias acedie cõpꝛe hendũt᷑ ⁊ reducũt᷑ad toꝛpoꝛẽ circa pꝛece/ pta.quã aſſignat Gꝛeg.filiã acedie. Nam ocioſus in bono ſpũali pᷣcepta pꝛetermit tit.ſomnolẽtus vᷣo ea negligenter inplet Alie vero quĩq; filie q̃s aſſignat Iſidoꝛꝰ ex acedia oꝛiri ꝑtinẽt ⁊ reducũtur ad eua/ gationẽ mentis circa illicita quam ponit greg.filiã acedie.que quidẽ euagatio ſᷣm qWuod in ipſa arce mẽtis reſidet. volentis ſe impoꝛtune ad diuerſa diffundere voca tur ĩpoꝛtunitas mẽtis.Scõm aũt ꝙ illa euagatio mẽtis ꝑtinet ad vin cognitiuũã vꝛ curioſitas. Inquantũ aũt ſe vagando diffundit ad locutiõem dicit᷑ verboſitas. Inquantũ vero reſpicit vagationem coꝛ poꝛis/ꝑ quã cõiter indicat᷑ vagitas men/ ties hoc cõtingit dupliciter. Vel reſpectu coꝛpoꝛis in eodẽ loco manẽtis.ſed ꝑ va ,/ rios ⁊ inoꝛdinatos membꝛoꝝ motꝰ ſe va ge ⁊ inſtabiliter agentis ⁊ tunc eſt in etu dao coꝛꝑis.UVel reſpectu coꝛꝑis ſeꝑ diuer ſa locavage agitãtis ſeu diſcurreẽtis.⁊ tũc eſt inſtabilitas.licet etiã inſtabilitas poſ ſit fin vagã ⁊ inconſtantẽ mutabilitatẽ ⁊ variatiõem ꝓpoſiti accipi.Et ſicpatet grego.⁊ Iſido.in effectu cõcoꝛdãt tamen ꝓ clarioꝛi dictoꝝ intellectu aduer/ tendũ.q nõ om̃is motus acedie eſt pctm̃ immo frequẽter in viris ſanctis inueniũ tur aliqui impfecti motus acedie. otꝰ eni acedie quãdoc; eſt in ſola ſenſualita/ te pꝛopf repugnantiã carnis ad ſpũm.et tunc eſt ſolũ peccatũ veniale. QOñnc; vᷣoꝑ tingit vſq; ad rõem que cõſentit in fugã⁊ hoꝛroꝛẽ.⁊ deteſtatõnẽ boni diuini.carne omino cõtra ſpm̃ pᷣualente ⁊ tũcacedia ẽ pctm̃ moꝛtale ¶ Eſt etiã aduertendũ ꝙ vbi in ſuꝑioꝛib dictũ eſt acediã eſſe triſti ciã de bono ſpũali.nõ eſt accipiendũ bo/ nũ ſpũale cõmuniter.quia tũc acedia nõ haberet rõem ſpẽalis vicij. cum om̃e vici um net arſpnalevonivlretid ſibi op poſite. Similit᷑ etiã inqᷓntũ acedia refu/ git bonũ ſpũale pꝛout eſt laboꝛioſum vel moleſtũ coꝛꝑi· aut delectatiõis impediti- ectus dum vero elſt quarũlib uũ.nõ diſtinguitur ab alijs vicijs carna/ libus.quibo aliqs quietẽ ⁊ delectatůnem coꝛpis querit.Sed pꝛopꝛie acedia.dum viciũ ſpeciale ponitur.put hic/ eſt triſti/ cia mẽtalis/de bono ſpuali diuino.vel in bonũ diuinũ oꝛdinato.ea ſola rõne/qua in bonũ diuinũ oꝛdinatur.cũ cõſenſu rõ nis in ipſius boni fuga hoꝛroꝛe ⁊ deteſta tiõe.Nam mentẽ homis adeo opoꝛtʒ bo no diuino de neceſſitate inherere. vt non cõtriſtetur fugiat.hoꝛreat.ſeu deteſtet ea ne ſibi pꝛopt᷑ deũ imminẽt faciẽda. De vicio ſen pec/ cato quaricia. Et q̃re vꝛ idqoloꝝ ſeruitus. Vinc trãſeundũ eſt ad declara⸗ Ptionem auaricie q̃ ſic ſᷣm tulliũ deſcribitur Auaricia eſt immo deratus amoꝛ habendi. Secũ Berñ. ſic deſcribitur. Auaricia et reꝝ inſatiabilis ⁊ inhone/ ſta cupido. Auaricia ſecũdũ Apłm dici/ tur idoloꝝ ſeruitus.quia auarus ꝓpꝛie in effectu ⁊ oꝑe exhibet creature ſcʒ pecunie illud qð deberet creatoꝛi.⁊ pᷣcipue fidem ſpem ⁊ dilectõem. Nam ibidẽ tanq; in eo vnde ſibi ſpẽale auxiliũ ꝓuenturũ credit ſuã pꝛincipaliter ſpem ↄſtituit.exinde in ardoꝛẽ dilectõis tranſit.Et in hoc ſpecia liter rephendũtur auari quia reivilſſſime ſcʒ pecunie que deterra venit ⁊ accipitur ⁊ ꝓpꝛie terra eſt.quã natura infimã oꝛdia uit/tantũ amoꝛẽ ſuũ exhibent ⁊ umpẽdũt Et hinc in eccłiaſt.diciturꝙ auaro nibil en E hoc ꝓpter quatuoꝛ cauſas Pꝛimo qꝛ vix eſt ſcelus ſeu vicium ad quod perpetrandũ auaricia nõ inducat. vt ſunt furta.homicidia.pꝛoditiões.ꝑiu/ ria.⁊ cetera huiuſmodi. eſt contra legem nature ſeu humaniatis ecunda qz giſch alteri tenetur quod ſibi vellet Mertio quia eſt cõtra legem vni⸗ uerſalem in omibus rebus exiſtentẽ. per quam ſe dari ⁊ cõmnunicari volũt.ſimmo quodãmodo ↄpellunt.luarivero eas ca ptiuas detinent ne cõmunicari poſſint: uarto eſt contra legẽ diuinã ſcriptam- Vnde QLuc.vi. Eſtote miſericoꝛdes ſic ?⁊ pater veſter miſericoꝛs eſt. ¶ Atrum au/ tein liceat cuiq; theſauros condere. No/ tandum ꝙ dupliciter theſauriſari poteſt. Ano modo exaffectu auaricie.abſq; om ni intentione neceſſitatis ꝓpꝛie vel aliene Compendiũ theologie et hoc modo theſauriſare eſt om̃ibus p/ hibitũ.Alio modo theſauriſari poteſt ex ꝓuidentia.⁊ hoc iteꝝ duplicit. VUno mõ vel cõſideratiõe neceſſitatis.⁊ ſic cõcedit᷑ parentibo ſecularib.ob neceſſitatẽ filioꝝ equcandoꝝ.vel filiaꝝ cõiugio tradendaę/ rũ.nõ tũ duandaꝝ. ſed debito f̃ᷣuato mõ iuxta ſtatũ pſone.Alio mõ ex cõſideratõe publice vtilitatis.vtputa regni defendẽ/ di.vel cultus dei ampliãdi:⁊ ſic cõceſſuʒ elſt regib ⁊ dñis tpalib theſauriſare Per ſonis vero eccliaſticis particularib pꝛo/ pꝛie nũq; theſauriſare licet.nec etiã pecu/ niã tenere/intẽtiõe ſeruãdi. Vñ Ambꝛo. Aux hʒ eccłialnõ vt ſeruet ſed vt eroget. Expdictis patet ꝙ duplex eſt amoꝛ pe cunie tẽꝑaliũ. Unꝰ reſpectu neceſſitatis. Alius reſpectu ſuꝑflui Cõtra pꝛimũ phi bet dñs pᷣfocãtẽ ſolicitudinẽ.Cõtra ſcõʒ ꝓhibet theſauriſatiõem ¶ Auaricie autẽ per Gꝛeg.xxxi.li.moꝛaliũ.ſeptẽ aſſignant filie.q̃ ſunt.pꝛoditio.fraus.fallacia.piu/ riũ.inq etudo.violentia.cõtra miſericoꝛ⸗/ diã obduratio. Quaꝝ numerꝰ ſiue ſuffi cientia ſic ſumi poteſt. Auaricia vt dictũ eſt.eſt ſupfluus amoꝛ hñdi diuitias Iſta ergo ſupfluitas ſen exceſſus/ aut eſt in ip ſas diuitias retinendo. et ex hoc oꝛit᷑ob/ duratio cõtra miſericoꝛdiã.qua ſcilʒ coꝛ homis/ miſericoꝛdia nõ emollit᷑ vtde di/ uitijs ſuisſubueniat miſeris ⁊ indigenti bus. Aut iſte exceſſus ſeu ſuꝑabũdantia eſt in accipiẽdo ſeu in acquirẽdo pecuni/ as.Quod iteꝝ poteſt cõſiderari duplicit᷑ Ael.ſ.inquantũ eſt in affectu vel inqntũ eſt in oꝑe ſeu effectu. Si pꝛĩo mõ ſcʒ q̃n/ tum eſt in affectu.ſic ex auaricia oꝛit᷑ inqͥe tudo.inqntũ ſcilʒ auaricia ingerit hoĩ ni miã ſolicitudinẽ curasq; ſupfluasAua rus enĩ vt dicit᷑ Eccłiaſt.v.nõ implet᷑ pe cunia. Si ſcðo mõ ſcilʒ inq̃ntũ eſt in ope ſeu effectu. ⁊ hoc iteꝝ duplicit᷑ cõtingere poteſt. Ael enĩ in iſta imoderata ⁊ indebi ta acqſitiõe vtit᷑ qͥ vi vel dolo.Sivtatur vi tũceſt violentia. Si vtatur dolo hoc iteꝝ triplicit᷑ fieri pᷣt. Vel enĩ fit ipſe dolꝰ in verbo. Et ſi iquidẽ verbum ſit ſimplex tunc eſt fallacia Si autẽ ipſi verbo adda tur cõfirmatio iuramẽti tũc eſt ꝑiurium. Si autẽ cõmittatur ipᷣe dolus in oꝑe tũc vel erit quantũ ad res.⁊ ſic eſt fraus. Vel erit quantũ ad ꝑſonas.⁊ ſiceſt pditio.vt patet de iuda quiꝑ auariciã ꝓdiditxpᷣm. ritie.que ſunt.mendaciũ.fraus.furtũ.p/ Iſidoꝛus autẽ nouẽ ponit filias aua/ iuriũ.turpis lucri appetitus.falſum teſti moniũ.violentia.inhumanitas.rapaci/ tas.Et ſicapparet ꝙ IAſidoꝛꝰ tres ponit filias auaricie quas etiã Hꝛego.ponit. et ſex de quibe Bꝛego. nullã facit mentõem Sed qui debite cõſiderat iſte ſex filie qs ſicaſſignat Aſidoꝛus.reducũtur ⁊ cõpꝛe/ henduũtur ſub illis quas aſſignat Gꝛego. Nam mendaciũ⁊ falſum teſtimoniũ que pꝛopꝛie nõ differũt abinuicẽ niſi ſicut ge nus⁊ ſpẽs.etenĩ falſum teſtimoniũ nibu aliud eſt q; quedã ſpecificatio mendacij/ cõtinent᷑ ſub fallacia.ſicut ⁊ furtũ queeft quedã ſi Efeiſati fraudis cõtinetur ſub fraude.Appetitus autẽ turpis lucri ꝑti/ net ad inqetudinẽ ⁊ ſub ea cõpꝛehendit᷑ Rapacitas autẽ cum ſit ſpecies violentie ſub violentia cõtinetur. Inhũanitas ve ro idẽ eſt pꝛopꝛie qð induratõ contra mi ſercoꝛdi. ſt etiã notãdũ ꝙ auaricia que ꝓpꝛie eſt immoderata cupido circa di uitias⁊ ſpecialiter pecunie.ex eo quia per pecuniã om̃ia alia habẽtur⁊ recuꝑantur iuxta quod dicitur.pecunie obediũt om/ nia.dupliciter põt ↄſiderari VUno modo circa acceptõem ⁊ acqᷣ inquantũ ſcʒ aliquis pecuniã adqͥrit vl/ tra debitũ aliena ſurripiendo vel indebi/ teretinendo. Et hoc modo opponit᷑ aua ricia iuſticie.llio modo ↄſiderari poteſt pꝛout impoꝛtat immoderãtiam circa ite rioꝛes affectões diuitiaꝝ.puta cum quis nimis amat vel deſiderat diuitias.aut ni mis delectatur in eis.etiã ſi foꝛſan nõ ve/ lit caꝑe aut retinere aliena.Et hoc modo auaricia oppõitur liberalitati que hmõi affectiöes moderatur. Et licetvterq; iſto rum modoꝛũ hic accipitur/ magis ꝓpꝛie tamẽ auaricia ſecũdo mõ accipitur ¶ Et etiã notandũ ꝙ philoſophꝰin Eth.mul ta ponit genera hominũ vicioſoꝝ vicijs ad auariciã ſpectantibo.que ſub filiabus ſupꝛa enũeratis nõ vidẽtur cõpꝛehendi. videlicet.parcos tenaces.łinnibiles.illi berales oꝑatões oꝑantes.de meretricio paſtos.vſurarios.aleatoꝛes.moꝛtuoꝛũ ſpoliatoꝛes.latrones.Sed circa hoc tam pꝛo iam dictis q; pꝛo dicendis eſt aduer/ tendũ ꝙ licet in cõmuni vſu loquẽdi idẽ reputetur aliqð peccatũ eſſe filiã alicuiꝰ alterius vicij ſeu peccati /⁊ eſſe ei ſpeciem ſitiõöem pecuniarũ ttun⸗ peccaiu beeſpe ſeu vic Cenus aaͤfin⸗ lten ulee oꝛCmnia ciure fupf bitofil pueftn N dast öſt oadi⸗a Loſis a gati gele qꝛin bo.ſi Mlab ctge ſuont telumn nniniſfiat E Urkimonütht fanonettd, Carfmniu Nascötinenr e igluein bancinehent eſenrrun n. Phünnipr Aönnn gitigmune mahidocad magngtane Hümmannr Nnecbedüron inin mni Snmi in Cnodohit oRdand rinumanie pmanſ rtuinzsant nüſitorſannör n Cthocne mlimivehni Etlimmng ginn ni nönapi ſbinin niſti nar iflins iinintnd. nsX mencn Armes Nolucl Saupven lrliti De vitio ſen Anc dicendũ eſt (cato gule. De ſeptem vitiis capitalibus 28 eſt tamen magna differẽtia. ita ꝙ alið eſt peccatũ habere filias ⁊ aliud peccatũ ha/ bere ſpecies. Species enĩ alicuiꝰ peccati ſeu vicij capitalis opoꝛtet ſemꝑ ad idem genus vicij ꝑtinere. Filiasvero non.ĩmo ad finẽ alicuiꝰ vicij poſſunt etiã peccata alteriꝰgeneris oꝛdinari ⁊ exeo oꝛiri. Illa autẽ peccata q̃ ſic ex alio oꝛiũtur ⁊ ad ipᷣʒ oꝛdinãtur ſᷣm appetitũ finis.pꝛopꝛie di/ cũtur eiꝰ filie.ſicut gratia exẽpli in mate/ ria pñti. Pꝛoditio ⁊ fallacia ponunt᷑ ⁊ de bito filie auaricia. qꝛ ex ipſa oꝛiunt᷑ pꝛeci pue ſᷣ̃m appetitũ finis vt qñ ſcʒ fit ꝓditio vel fallacia ad pecunias ⁊ diuicias adqͥrẽ das Et tñ ꝓditio ⁊ fallacia ꝑ ſe cõſiderate nõ ſunt pꝛopꝛie ſpecies auaricie nec pꝛo/ pꝛiead genus auaricie ꝑtinẽt.Ad ꝓpoſi/ tũ igit᷑ reuertẽdo / illa que(vt tactũ eſt) po nit ph̊s ſunt magis ſpẽs auaricie quã iũlli beralitatẽ vocat.qᷓ; ſint eiꝰ filie.licet tamẽ aliqui eoꝝ poſſint ad filias ſupꝛa enũera tas reduci.vt ſub ipᷣis effectualit᷑ ↄpꝛehẽ dant᷑.vtputa latrociniũ ſub fraude.parci tas ⁊ tenacitas ſub obduratõe cõtra miſe ricoꝛdiã etiã ſicad auariciã ꝑtinere vidẽt᷑ Poteſt enĩ aliqͥs illiberalis ſeu auarꝰ di/ ci exeo ꝙ deficit in dando. Et ſiquidẽ qꝛ parum dat vocat᷑ parcus.ſi autẽ qꝛ nihil dac.ctũc dicit᷑tenax.ſi aũtqꝛ cũ magna dif ficultate dat.tunc vocat᷑lꝛimibilis quaſi limi venditoꝛ qꝛ.ſcilʒ de paruis/magnã vim facit. ¶ Qñq; etiam dicit᷑ illiberalis vel auarus qꝛ excedit in accipiendo Et q̊ iterũ dupliciter. Ano modo qꝛ turpit᷑ lu/ crat᷑vel ſcʒ vilia ⁊ fuilia oꝑa ꝑ illiberales oꝑatões exercẽdo. Vel qꝛ de aliquib vi/ cioſis actibus lucrat᷑.ſicut de meretricio vel aliquo hmõi. Vel qꝛ lucrat᷑de eo qd gratis deberet cõcedere.ſicutvſurarij Ael qꝛ lucrat᷑ parũ cũ multo laboꝛe. Alio mõ qꝛ iniuſte lucrat᷑ vel de viuis vim inferen do.ſicut latrones.vel moꝛtuos ſpoliãdo vel ab amicis ꝑ deceptõem auferendo ſi/ cut aleatoꝛes Et intellige hec om̃ia iuxta ſupꝛa tacta quãdo.ſcʒ ex imoderato amo re lucri fiunt ſen ꝓcedũt Et ſic pʒ ↄcoꝛdã iꝗ eoꝝq̃ ponit phᷣs cũ illis q̃ ponit greg. de vicio gule. Que ſic ßm Au/ . guſt. deſcribit Bula eſt immo / Q derata cibi auiditas Vel ſic gu C la eſtvoꝛax edacitas.nature finibo nõ con tenta.Et eſt aduertendũ ꝙ gula nõ dicit/ ſeu denoĩat quẽlibet appetitũ edendi vel bibendi ſed ſolũ inoꝛdiatũ. Qui ex eo in oꝛdinatꝰdicit᷑ ꝙ recedit a debito oꝛdine rõnis. Nec viciũ gule in ſubſtãtia ſeu q̃n titate cibi pꝛopꝛie cõſiſtit ſed in cõcupi/ ſcẽtia nõ regulata rõne.Et ideo ſi aliqͥs excedat in quãtitate cibi/nõ pꝛopt᷑ cõcu/ piſcentiã ſed qꝛ illud ſibi neceſſariũ eẽ exi ſtimat/hoc nõ ꝑtinet ad vitiũ gule.ſʒ ad aliquã imꝑiciã.Sed tũc ꝑtinet ad gulã. quãdo aliqͥs ꝓpter cõcupiſcentiã cibi de/ leccabilis/ſciẽter excedit mẽſurã edendo. Et hic accipitur cibꝰetiã pꝛo potu tandũ inſuꝑ ꝙ Bꝛeg.xxx.li.moꝛal.v. eſſe ſpẽs gule aſſignat ſub his vbis. Sciẽdũ eſt. Ais qnq; nos modis viciũ gule ten/ tat.Aliqñ nãq; indigẽtie tẽpoꝛa pᷣuenit. Aliqñ oꝛdinẽ tꝑis ſeqͥtur.ſed cibos lauti oꝛes querit. Aligñ etiã quelibet ſumẽda pꝛeꝑari accuratiꝰexpetit.Aliquãdo autẽ ⁊ qualitati ciboꝝ ⁊ tẽpoꝛi cõgruit.ſed in ipſa quatitate ſumẽdi.mẽſurã refectõnis excedit. HNonnũqᷓ;vero ⁊ abiectiꝰeſt quod deſiderat.⁊ tñ ipᷣo eſtu immenſi deſiderij deterius peccat.Et cõtinent᷑ in hocverſu Pꝛe ꝓpere laute nimis ardent᷑ ſtudioſe Quaꝝ ſpecieꝝ numerꝰ⁊ ſufficiẽtia ſic ſu mi p̃t. Gula yt dictũ eſt impoꝛtat inoꝛdi⸗/ nata cõcupiſcentiã edẽdi ni aũt duo cõſiderant᷑ ſcʒ vel ipſe cibꝰqͥ ſumit᷑.vel i ſa eiꝰ ſumptio. Reſpectu pmi.ſ.ipᷣiꝰ cibi ſumit᷑/triplex pᷣt concupiſcẽtie inoꝛdina/ tio cõtingere.ſcilʒ vel q̃ntũ ad ſubſtantiã cibi.vel qᷓntũ ad qualitatẽ cibi. Vel quã tum ad quantitatẽ cibi. Quantũ ad pꝛi/ mũ cõtingit cõcupiſcẽtie.inoꝛdinatõ qñ ſcʒ querũtur cibi lauti.i.pꝛecioſi. Et tũc eſt ſcdᷣa ſpecies ſupꝛa poſita.denotata ꝑ illud verbum verſus ſupꝛa poſiti.laute. Quantũ ad ſcõm cõtingit concupiſcẽtie deoꝛdinatio quãdo ſcilʒ cibi nimis accu rate ⁊ delitioſe pꝛeꝑant᷑. Et tunc eſt tertia ſpecies ſupꝛa aſſignata. denotata ꝑ illud verbũ.ſtudioſe:verſus pᷣnomĩati.Quan/ tũ ad tertiũ cõtingit ↄcupiſcentie deoꝛdi natio.quando excedit᷑ in nimis cõmedẽ/ do. Et tũceſt quarta ſpecies ſupꝛa aſſig/ nata.denotata ꝑ hoc verbum.nimis. Re ſperti ſecũdi mẽbꝛi pꝛincipalis/ſcilʒ ip/ ius ſumptõnis cibi.poteſt duplicit᷑ con cupiſcẽtie inoꝛdinatio cõtingere.ſ/ eiyei Compendiũ theologie quantũ ad tempus ipius ſumptõnis vel quantũ ad modũ.Quantũ ad pꝛimũ cõ/ tingit cõcupiſcentie inoꝛdinatio.quãdo pꝛeuenit᷑ debitũ tꝑs ſeu debita hoꝛa ↄme dendi. Et tũceſt pᷣma ſpecies ſupꝛa aſſi/ gnata.denotata ꝑ hocverbũ.pꝛe pꝛopere Quantũ ad ſcõm cõtingit ↄcupiſcentie inoꝛdinatõ.ſcʒ qn nõ ſeruat᷑ debitꝰ modꝰ in edẽdo.Et tũc eſt nta ſpecies ſupꝛa aſ ſignata denotata per hoc verbũ. ardẽeter. otandũ inſuꝑ ꝙ Dꝛego.xxxi.li.moꝛa liũ quinq; aſſignat gule filias qᷓ ſunt.ine pta leticia.ſcurrilitas.immũdicia.multi/ loquiũ.hebetudo ſenſns circa intelligen/ tiam. Quaꝝ numerꝰ?ſeu ſufficietia ſic ſu mi põt Gula vt ſupꝛa tactũ eſt ꝓpꝛie cõſi / ſtit circa immoderatã cõcupiſcentiã q̃ eſt in cibis ⁊ potidꝰ.Et ideo illa vicia q̃ ex ĩi/ moderata cõcupiſcẽtia cibi ⁊ potꝰ conſe/ quũtur ſeu oꝛiunt᷑. cõputant᷑ inter filias gule. Ipſa autẽ vicia qᷓ ex imoderata ↄcu piſcẽtia cibi ⁊ potus inſurgũt ſeu oꝛiunt᷑ cõſiderant᷑ duplr. Vel inſurgũt ex ꝑte aĩe vel inſurgũt ex ꝑte coꝛꝑis. Si inſurgunt ex ꝑte aĩe.hoc põt cõtingere q̃dupłxr.ſ.vel pꝛimo qᷓ;tũ ad rõem.cuius acies ex cibi ⁊ potꝰ imoderãtia hebetat᷑ ꝓpter ſcʒ cibotũ ⁊ vini fumoſitates/caput hois ꝑturban/ tes.Et hinc ponit᷑ filia gule ebetudo ſen/ ſus ſeu mentis circa intelligentiã.ſicut ⁊ ecõtrario abſtinẽtia cõfert ad ſapiẽtie ꝑ/ ceptõem. Vel ſcdðᷣo quantũ ad vim appeti tiuã ſeu appetitũ.qͥ ſopito gubernaculo rõnis ꝑ ipᷣam cibi ⁊ potꝰ immoderãtiam multiplicit᷑ deoꝛdinat᷑ ⁊ in varias tranſit diſſolutões.Et hinc ponit᷑ inepta leticia filia gule.ex eo ꝙ oẽs inoꝛdĩiate paſſiões ad leticiã⁊ triſticiã oꝛdinant᷑ vt dicit phᷣs Vel tertõ quantũ ad inoꝛdinatõeʒ diſcre tois circa debitũ modũ ꝓferendi verba.qͥ freq̃ntiſſime ex ĩmoderãtia cibi ⁊ pot?cõ/ tingit Et hinc multiloqum aſſignat᷑ filia gule. Juxta qð dicit Gꝛego.in paſtoꝛali. Niſi gule deditos ĩmoderata loq̃citas co mitaret /diues ille qͥ epulatꝰ qᷓtidie ſpẽdi/ de dicit᷑in lingua grauiꝰnon arderet Alel quarto qntũ ad inoꝛdinatõeʒ diſcrtiõis circa geſtus⁊ actus exterioꝛes Hã ſicut ex imoderãtia cibi ⁊ potus puenit in e ſcretõe deſectus ⁊ inoꝛdinatõ circa debi/ tam ⁊ moderatã ꝓlationẽ verboꝝ.ita ſili ter ꝓuenit in ipᷣa diſcretõne deoꝛdinatio circa exterioꝛes geſtus. Et hinc ponitur ſcurrilitas filia gule qᷓ eſt quedã vana io/ cularitas querẽs hoĩes ad ruſum ⁊ cõpla centiã cõmouere.ex delectu diſcretõis ſeu debite ꝓuiſiõis pꝛouenieẽs.Quantũ aũt reſpectu ſcdᷣi mẽbꝛi pꝛicipalis de vitijs.ſ. q̃ expte coꝛꝑis inſurgũt.certũ eſt ꝙ ex ißa inoꝛdinata ⁊ ĩmoderata cibi ⁊ potꝰcõcu/ piſcentia ⁊ ſumptiõe/freq̃ntiſſime ſequũ tur emiſſiones inhoneſte ſuꝑfluitatũ.Et hinc eſt ꝙ immũdicia ponitur filia gule. Eſt tamẽ aduertendũ ꝙ ſi ex ipſa ſuꝑ/ fluitate cibi ⁊ potus/ cõtingat emiſſio ſu pfluitatũ ꝑ modũ ſeminis naturał. tunc immũdicia licet etiã ad gulam ꝑtinere vi deat᷑/inqᷓntum ſcʒ materiã miniſtrat.ma gis ꝓpꝛie tamẽ ꝑtinet ad pctm̃ libidis ſeu ſuxurie.Si cõtingat emiſſio aliaꝝ ſuper fln itatũ.vt vomitus ⁊ vacuatõnũ fetida gule ꝑtinet.¶ Eſt etiã aduertendũ q; he/ betudo quantũ ad eligibilia/nõ eſt ppꝛie filia gule.ĩmo cõiter in om̃i pctõ inuenit Sʒ hebetudo ſenſus circa ſpeculabilia / maxime etiã ex gula puenit/pꝛopt᷑ rõem iam tactã ſcʒ pꝛopt᷑ fumoſitates caput ꝑ/ turbãtes.⁊ tũc pꝛope eſt filia gule. S . leticia que eſt deactu pctĩ iuxta illð puer/ bioꝝ.ij. capitulo Letãtur cũ malefecerit · ⁊ que pꝛope ex habitu peccãdi ꝓcedit/nõ eſt filia Sule ĩmo ad om̃e peccatũ conſed poteſt. Sed illa leticia ꝗᷓ eſt vaga diſſolu/ ta ⁊ incõpoſita/qð ĩpoꝛtat hoc verbũine pta.maxime oꝛit᷑ex inoꝛdinata ſumptiõe cibi ⁊ potus.⁊ iſto mõ aſſignat᷑ filia gule. Similiter eſt quedã ſcurrilitas qꝗᷓ ex volũ tate ſeu appetitu luxurie ⁊ quedã exappe titu inoꝛdinato lucri ſeu pecunie ꝓcedit. dum ſcʒ querit᷑ ꝑſona ꝑ quandã vanã io/ cularitatẽ/ad riſum ſeu cõplacentiã ꝓmo ueri.vel ad ipᷣam facilius ad actũvenereũ ꝓmouendũ.vel ad aliqͥd cõmodi ab ea cõ ſequendũ.⁊ iſtis modis magis ꝑtinẽtad illa vicia ſcilʒ luxurie ⁊ auaricie. Sed illa ſcurrilitas que ex immoderata cõ cupiſcẽ . tia ⁊ ſumptõe cibi⁊ potus pꝛocedit iuxta modũ ſatꝭſupꝛa declaratũ ẽ ppa filia gule He vitio ſen pec tolururrtcec. — qtur de luxuria que ſic deſcn Nbitur Luxuria eſt ex immũdis deſiderijs veniẽs lubꝛica mẽtꝭ * ⁊carnis pꝛoſtitutio. Scom alios ſicde⸗ bitn lis app ſumap ſacpi hibet/ eſtpau ſchbit cpꝛu tandüe differet msv maniit lolor ca eo tine uuv o. ſc⸗ ni püt pote iſe yehe criby eout (olbilis giepeh⸗ (adele wentii 1te tülur edi s⸗ gent die rn S⸗ tinſi nikfil gcus Gapee ſcetij nikſ müeig ſah⸗ voln lioa leſer minrflingl iſaſpe ſ ⸗ ungteniſſoſt enaruhnde Dunginan Mäminiſhanne anlddan nſiolininn antiri itangetni iummniſ⸗ Kunn mmiönuad ſelchle ineicnnah deckflage de. npciiannii neceit en omnepenni ckne ortatheeni ordinauint aſſgnan⸗ ſumtzien nnercuctich ſupamii⸗ 2 De ſeptem vitis capitalibus 29 ſcribitur uxuria eſt libidinoſe volupta tis/appetitus. Et itelligas hũc libidino ſum appetitũ ꝗñ eſt er cõſenſu ratiõis.ſic ſcz ꝙ ipſa rõ cũ cohibere poſſet.nõ tñ co/ hibet/ꝗqꝛ tũc talis libidinoſus appetitus eſt pctm̃ moꝛtale.Adhuc ſ̃m alios ſic de- ſcribit᷑. LQuxuria eſt coꝛꝑis incõtinentia ex pꝛuritu carnis oꝛiginẽ ↄtrabhẽs ¶No tandũ ꝙ ſicut ſepe ſupꝛadictũ eſt. magna differẽtia eſt ponere aliqð pctm̃ filiã alte rius vicij ⁊ ilud ponere eius ſpẽᷣm. QOð manifeſte apparet in iſto vicio ſeu pecca/ to luxurie. Nã vt clare videbitur iſtud vi ciũ aliqua habet pctã tanq; filias ea ſcʒ q̃ ex eo oꝛiũtur ſᷣm pᷣcipue appetitum finis Licet tñ ſᷣm ꝓpꝛiũ eſſe ad ipᷣm viciũ:nõ ꝑ tineãt.Habet etiã ſpẽg gue ꝓpꝛie ad ipᷣm luxurie viciũ ꝑtinẽt S cto igit᷑ ĩ᷑ᷣm Bꝛe go.xxxi.li.moꝛaliũ aſſignant᷑ filie luxurie ſcʒ Cecitas mẽtis.incõſideratio.incõſtã/ tia.pꝛecipitatõ.amoꝛ ſui.odiũ dei.affectꝰ pñtis ſeculi.hoꝛroꝛ ſeu deſperatio futuri Quaxꝝ numerꝰ ſeu ſufficiẽtia ſic ſumi poteſt. Certũ eſt ꝙ ſ̃m doctrinã phoꝝqñ inferioꝛes anime vires ſeu potẽtiead ſua vehemẽter obiecta afficiũt᷑ ⁊ ſe applicant cõſequẽs eſt ꝙ ſuꝑioꝛes aĩe vires in ſuis actibo impediant᷑ ſeu deoꝛdinant᷑. Maxi me autẽ ꝑ viciũ luxurie/appetitus ↄcupi ſcibilis q eſt vna de inferioꝛiba potentijs gle vehem̃ter afficit᷑ ⁊ intẽdit ſuo obiecto ſcz delectabili venereo. ꝓpter ſuã ſcz vehe/⸗ mentiã delectatõis.Ex quo cõſequẽs eſt ⁊ cõiter cõtingit ꝙ maxime ꝑ cõcupiſcen tiã lururie.rõ ⁊ voluntas ue ſunt ſuꝑio res aie vires/impediũtur Ratiõis autẽ quatuoꝛ ſunt act? in agẽ dis. Pꝛimꝰ quidẽ actꝰ eſt ſimplex intelli-/ gentia q̊ ipſa ratio aliquẽ finẽ appꝛehen/ dit vt bonũ.Et hic actus ꝑ cõcupiſcẽtiaʒ Wurt impeditur. Juxta illud Dañ.xiij. DSpecies decepit te.Et illud. Cõcupiſcẽ tia ſubuertit coꝛ tuũ. Et q̃ntũ ad hoc po nit᷑ filia luxurie cecitas mẽtis. Secũdus actus rõnis eſt cõſiliũ de his q̃ ſunt agen da pꝛopter finẽ.⁊ hic etiã actus ꝑ cõcupi ſcẽtiã luxurie ĩpedit᷑. Et q̃ntũ ad hoc po/ nit᷑ filia luxurie pᷣcipitatio.q̃ pꝛout hic ſu mit᷑impoꝛtat ſubtractiõem cõſilij.q̃ndo ſcʒ homo ex luxurie vehemẽtia ꝑ impetũ voluptatis ſeu paſſiõis.nõ adhibito ↄſi lio ad aliquid agendũ ſubito ⁊ inoꝛdina te fert. Tertiꝰ actus rõis eſt rectũ iudiciũ en deoꝛdinant᷑ de agendis Et hic etiã actus ꝑ cõcupiſcẽ tiã luxurie impedit᷑. Vt de ſenibo luxurio ſis dicit᷑ Dañ.xiij.Auerterũt ſenſum ſuũ vt nõ recoꝛdarẽtur iudicioꝝ iuſtoꝛũ.Et quantũ ad hoc ponit᷑ filia luxurie:incõſi deratio.que put hic ſumit᷑impoꝛtat defe ctũ recti iudicij.qñ ſcʒ homo exluxuriexe hemẽtia.in recte iudicãdo deficit.qꝛ ſcilʒ contẽnit vel negligit attẽdere ea exquibꝰ rectũ iudiciũ ꝓcedit.Quartꝰaũt rõis actꝰ eſt pᷣceptũ qð ipſa ratio facit de aliqͥd agẽ do.Et iſte etiã actus ꝑ cõcupiſcentiã lu/ xurie impedit᷑.inqntum ſcʒ hõ ex impetu ipſiꝰcõcupiſcẽtie impedit᷑ ne exeq̃tur illð qð rõ decernit eẽ faciendũ.Et ſ̃m hoc po nit᷑ filia luxurie incõſtãtia.q̃ pꝛout hic ſu mit᷑ impoꝛtat receſſum a bono/poſito et cepto ꝓpter aliquid qð inoꝛdinate placet qð maxime cauſatvehemẽtia luxurie.per quã homo trahitad repudiãdum qð re/ cte pꝛiꝰacceptauerat.qð ex ſui defectu ve/ nit.qꝛ cũ poſſet illi impulſui luxurie reſi/ ſtere nõ reſiſtit:ceo ſcʒ ꝙ nõ tenet firmit᷑ et cõſtãter ſe in bono concepto.. Ita ꝙ ceci tas mentis eſt defectus circa actum ſim/ plicis intelligentie. ſerſpitatio eſt defe ccus circa actũ conſilij. Incõſideratõ eſt delectus circa actũ iudicij. Incõſtãtia eſt defectus circa actũ pꝛecepti. Qui ſunt q̃ tuoꝛ pncipales actus rõis circa agibilia q maxime ꝑ delectatõem q̃ in actibusve/ nereis eſt.q totã animã abſoꝛbet impedi unt᷑ vt tactũ eſt. ¶ Exparte aũt volunta tis/ duplexeſt actus quẽ ꝑ cõcupiſcentiã luxurie deoꝛdinari cõtingit. eſt appetitus finis.Et q̃ntũ ad huiꝰactꝰ de/ oꝛdinatõnẽ ponit᷑ filia luxurie.amoꝛ ſui Inquantũ ſcʒ homo pꝛovenerea delecta tõe quã inoꝛdinate appetit ⁊ cõcupiſcit/ ſeipſum inoꝛdinate Rlrgkt ea que ad di ctam delectatõem ſeu cõplacentiã ↄferũt ſibi ꝓcurat ⁊ querit. ¶ Etꝑ oppoſitũ re/ ſpectu ipᷣiuſmet actꝰvolũtatis ponitalia filia luxurie.odiũ dei.QOð impoꝛtat quã/ dam dei acſuoꝝ mandatoꝝ in animo di ſplicentiã ⁊ cõtemptũ.inquantũ ſcʒ ipᷣaʒ delectatõem ven ereã ſic còcupitam/ non pꝛohibet ¶ Alius actꝰ voluntatis eſtap petitus eoꝝ que ſunt ad finẽ.Et quantũ ad huius act deoꝛdinationẽ ponit᷑ fllia luxurie.affectus pꝛeſentis ſeculi. Inquã tum ſcʒ homo p ampliꝰ⁊ diutiꝰ/venerea delectatõe ad ſui libitũ fruẽdo⸗ pßͤel ſchm D 2 et ea que in eo ſunt/ inoꝛdinate diligit et in eis ↄplacet. ¶ Et ꝑ oppoſitũ reſpectu iſtiuſmet actꝰ ponit᷑ alia filia luxurie.de/ ſperatio futuri ſeculi. Quia dũ homo vt pꝛefert᷑/nimis delectatõibꝰ carn alibo deti net/nõ curat ad delectatiões ſpũales que ꝓpꝛia ad gaudia futuri ſeculi ꝑtinent ⁊ di ſponũt pꝑueniręimo ess ſaſtidit ⁊ quodã modo deſpat ¶ Eſttũ aduertendũ ꝙ Iſi doꝛus quatuoꝛ ponit ex ipſa luxuria oꝛi/ entia.que ſub pᷣdictis filiab compᷣhendi nõ vident᷑ ſcʒ turpiloqa.verba ſcurrilia. verba ludicra ſtultiloqa. Sʒ qͥ bene cõſi derat pᷣdicta q̃tuoꝛ ſub pᷣcedentibus cõti/ nent᷑. Nã ipſa quatuoꝛ qᷓ ſic ponit Iſido- rus/nõ ſunt niſi quidã inoꝛdinati actus exterioꝛes.⁊ adhuc pᷣcipue ad locutiõem ptinẽtes.que ex ipᷣa vi cõcupiſcẽtie luxu/ rie oꝛiunt᷑. In qua locutõe põt ex vi ipſiꝰ luxurie aliqͥd inoꝛdinatũ eſſe quadrupli citer.vel ꝓpter materiã.vel ex ꝑte cauſe.vl qjuantũ ad finc.vel qntũ ad ſentẽtiã. Si quantũ ad materiã tũc ſunt turpiloquia. Cum enĩi ex abundãtia coꝛdis os loqtur luxurioſus cuiꝰ coꝛ turpib cõcupiſcẽtjs eſt plenũ / de facili in turpia verba pꝛũpit quod ꝓpꝛie ꝑtinet ad incõſideratõem.Ex ꝑte vero cauſe.Cũ(vt dictũ eſt) cõcupiſcẽ tia luxurie maxime incõſideratõem ⁊ pᷣci pitatiõem cauſet.cõſequẽs eſt ꝙ pꝛũpere faciat in verba leuiter ⁊ incõſiderate dctã que ſcurrilia dicunt᷑. Quantũ vero ad fi/ nem.Cũ luxurioſus ex vi ſue cõcupiſcẽ/ tie delectatõem querat.cõſequẽs eſtvt ver ba ſua ad immoderatã delectatõem oꝛdi net ⁊ ſic in verba ludicra ꝓꝛũpat.que pꝛio pꝛie ioculatoꝛia dicunt᷑ad luxuriã maxi / me ꝑtinẽtia.Quod ꝓpꝛie ad amoꝛẽ ſui ꝑ/ tinere vibet᷑. Quãtũvero ad ſententiã ſen grauitatẽ verboꝝ.cũ ↄcupiſcẽtia luxurie incõſideratõem mẽtis quandã cauſet.cõ/ ſequens eſt ꝙ rectũ iudiciũ / debitãq; gra nitatẽ/ in verbis impediat ex q̊ fitvt luxu rioſus in ſtultiloqa pꝛũpat.vtpote vᷣbis ſuis delectatiões quas appetit qbuſcũq; glijs rebus pᷣferẽs ſen pꝛeponẽs ¶ Eſteti am aduertẽdum ꝙ amoꝛ ſui nõ capit᷑ hic ſub quadã ſui generalitate.q̃ntũ ſcʒ ſe ex/ tendit ad quecũq; bona que aliqͥs ſibiip ſi appetit.qꝛ iſto reſpectu amoꝛ ſui nõ eſt filia luxurie.ĩmo cõmune oĩm pctõꝝ pn/ cipiũ.Sed capit᷑ hic quadã ſpeciali acce/ ploe ſen cõſideratõe Inquãtũ ſcilʒ aliqᷣs * * Compendiũ theologie ꝓpter ſuã complacentiã ⁊ delectatõem/in oꝛdinate appetit ⁊ ↄcupiſcit delectabilia carnisvenerea.⁊ tũc eſt pꝛopꝛie filia luxu rie. Siliter incõſtantia inqntũ opponit cõſtantie.put ipᷣa cõſtantia eſt ꝑs foꝛtitu dinis ⁊ circa ardua ⁊ terribilia verſat᷑/nõ eſt filia luxurie. Sed hic ponit᷑ filia luxu/ rie inquantũ opponit᷑ cõſtãtie que habet᷑ in abſtinẽdo a delectatõiba venereis.que ꝓpꝛie ꝑtinet ad continentiã.q̃ poni᷑ pars tꝑantie Et iſto modo incõſtatia ponitur pꝛopꝛie filia luxurie. inqntũ ſcʒ ex ipſius luxurie cõcupiſcẽtia/oꝛit᷑ ⁊ cauſat᷑.⁊ ꝑ eaʒ emollit᷑ coꝛ homĩs ⁊ effeminatũ redditur Et ita dealijs ſupꝛa tactisſuo mõ Quia vt ſupꝛa tactũ eſt nõ refert aliqua vicia ex vno vicio oꝛiri fᷣm appetitũ finis.⁊ eadẽ vicia ad genera alioꝝ vicioꝛum ptinere⸗ ¶S eries vero luxurie cõiter aſſignãt ſeptẽ. ſc 3 ſimplex foꝛnicatio.ſtupꝛũ.adul teriũ.ſacrilegiũ.ĩceſtus.raptus.pctm̃ cõ/ tra naturã Quaꝝ ſpecieꝝ numer? ſeu ſuf ficientia/ſic ſumi põt. Pctm̃ luxurie in h pꝛopꝛie cõ ſiſtit.ꝙ aliqͥs delectatõe vene/ rea vtitur nõ ſ̃ᷣm rectã rõem ⁊ debitũ mo dũ.Quod qͥdẽ cõtingere poteſt duplicit᷑ Vno mõ reſpectu materie in q̃ hmõi de/ lectatio querit᷑ſeu ſumit᷑ putĩ ea eſt deoꝛ/ dinatõ Alio modo reſpectu ipſi materie que licet debita exiſtat.nõ ſeruãtur tñ cir ca eã debite circũſtãtie Et qꝛ circũſtantia de ſe inqᷓntũ ſcʒ circũſtãtia nomẽ dat ſen imponit ſpẽm actui moꝛali.ideo eiꝰ ſpẽs nõ cõiter a circũſtãtijs ĩmo ſumit᷑ ab ob/ iecto.qð eſt materia actus.ideo opoꝛtuit ſpẽs luxurie aſſignari a parte materie ſeu obiecti in habẽdo ſea cizien pectũ ad ipſam materiã vel obiectũ. Circa ipſam aũt ma teriã.in qua exercet᷑ actus venere / poteſt gliquid nõ còuenire recte rõni dupliciter Pꝛimo modo reſpectu pꝛopꝛie eſſe ipſiꝰ materie ſcʒ recipiẽiꝭ.· que pꝛopꝛie in actu venereo ꝓ materia reputat᷑ ⁊ recipitur.in quãtũ ſcʒ ipᷣa materia/repugnãtiã habet ad finẽ debitũ.pꝛopt᷑ quẽ actusvenereus exerceri debet. eo ſcʒ ꝙ eam impedit ge/ neratio pꝛolis.⁊ tũc eſt vna ſpecieꝝ luxu/ rie.ſcʒ pctm̃ ↄtra naturã.quod hic accipi tur ſeu ſumitur ꝓ om̃i actu venereo.exqᷣ nõ poteſt generatio hũana ſequi. Ael in quantũ ipſa materia repugnantiã habet ad debita educatõem directõnem ⁊ ꝓmo tionẽ pꝛolis iam nate.inquãtũ ſcʒ ꝑ eam lnſarihſns kicnſkage minanind Gsſton emligunan tüfnigtan Snwann um ectniſii n mil eni wumgi mnd Nnnio inin wiäne rorfit WeEimiN niact, mKnuete imümci . unomedaſa ideoe hn noſumitinon gigevoponmt nemanntin ſheniaghin maigſanzün Grnnt ul minngi, 1oyee ⸗ / S umnl 7 gunnn nginit ii ſe⸗ De ſeptem viciis capitalibꝰ 29 impedit᷑ debitus oꝛdo educatõis directõ nis ⁊ ꝓmotõis ipſius ꝓlis ſuſcepte.⁊ tũc eſt alia ſpecies luxurie.ſcilʒ ſimplex foꝛni catio Secundo mõ inquantũ ipſa mate ria in q̃ exercet actus venereus poteſt eſſe nõ ↄueniẽs recte ratiõi. NHon quidẽ ex eẽ ſui ſeu de directo.ſed ꝑ quendã indirectũ reſpeciũ eoꝝ que circa ipᷣam materiã fiũt tam in ſeqᷓ; in cõꝑatõe ad alios hoĩes Et hoc iteꝝ pᷣt cõtingere duplicit᷑. Quia aut ꝓ dicto actu venereo cõmittendo⁊ exercẽ do/infert᷑ violẽtia.⁊ tũc eſt alia ſpẽs luxu rie.ſ.raptus.Aut ꝓ dicto actuvenereo cõ mittendo ⁊ exercẽdo nõ infert᷑ violentia. Et hoc iteꝝ ↄtingere pᷣt dupliciter. Pꝛĩo quidẽ mõ ex ꝑte ipᷣiꝰmaterie ſcʒ femiĩe.cui aliqs cõmiſcet᷑qꝛ ſcʒ nõ ſeruat᷑ ei debitꝰ⁊ cõgruꝰhonoꝛ.⁊ tũc eſt alia ſpẽs luxurie.ſ. inceſtus qͥ eſt cõcubitꝰ cũ ↄſanguineavel affine. in quo ipᷣius femiĩe tã reſpectu ſui ſueq; fame ac nomiĩs. q; in reſpectu ſue p geniei honoꝛificentia q;plurimũ leditur ex quo apparet ꝙ grauiꝰ ſit pctm̃ inceſtꝰ qᷓ; pctm̃ ſimplicis foꝛnicatõis. Alio mõ ex ꝑte illiꝰ in cuius ptãte eſt ipᷣa femĩa.Et hoc iteꝝ tripliciter. Ael reſpectu femĩe q̃ eſt in ptãte viri.⁊ tũc eſt alia ſpẽs luxurie ſcʒ adulteriũ/qð cõmittit᷑cũ violatõe ma trimonij. Aut reſpectu femine q̃ eſt in po teſtate patris.⁊ tũc eſt ſtupꝛũ quod ↄmit tit᷑ in defſloꝛãdo ⁊ coꝛrũpendo virginem i cõiter in ptãte patris ↄſiſtit. Aut re/ pectu ſemĩe in ſpeciali.vt ita dicatur dei poteſtate exiſtentis tanq; ſcʒ ſuo cultui et ſeruitio ſpecialiter deputate ⁊ dedicate.⁊ tũc eſt alia ſpecies luxurie ſcʒ ſacrilegium qð teidcn ꝑſona religioſa ⁊ deo ſacra ta. ¶ Et aduertat᷑ hic pꝛo intellectu pᷣmiſ ſoꝛũ ꝙ ſpecies ſupꝛa dicte luxurie magis —* ex parte femine diuerſificari ponũtur.qᷓ; ex ꝑte viri.quia in actu venereo feminaſe habet quaſi patiẽs/⁊ pꝑ modum materie vir autẽ ꝑ modũ agentis.Et vt ſupꝛa ta/ ctum eſt/i/ ſpẽs luxurie nõ pñt cõueniẽter niſi ſᷣm drãm ſeu diuerſitatẽ materie aſſi gnari.Quia diuerſitas materie habʒ an/ nexam diuerſitatẽ foꝛmalẽ obiecti q̃ acci/ pit᷑ ᷣm diuerſos modos repugnantie ad 17 rectam rõ nem debitũq; oꝛdinẽ ⁊ modũqͥ in actiba venereis cõmittũt᷑. ¶ Eſt etiam aduertendũ ꝙ licet in ſupꝛa ſcripta ſpeci/ erũ luxurie aſſignatõe/meretriciũ nõ trã/ ſiens in grauioꝛẽ ſpẽm intelligat ſub ſim plici foꝛnicatõe compᷣhenſum. aliqui ta/ men inter ipſa duo / realem differẽtiã aſſi nãt.dicentes foꝛnicatiõem ſimplicẽ eſſe oluti cum ſoluta quodãmodo ſibiinui/ cem determiĩate aſſociatis ⁊ appꝛopꝛiat. Meretricium vero dupliciter fieri dicũt. Vino modo ꝑ vagã libidinẽ hincinde cũ diuerſis.nũc cũ iſta nũc cũ alia peccãdo. Alio modo cũ publice venali cõcubẽdo- Eſt etiã aduertendũ ꝙ aliqͥ nõ ponũt ſacrilegiũ de ꝑ ſe ꝓpꝛiam ſpẽm luxurie.qꝛ vt dicũt nõ pꝛopꝛie de ſe ꝑtinet ad luxuri am fſᷣm ſeipam. Sed ſolũ poſſet poni eiꝰ ſpecies inqᷓntũ oꝛdinaret᷑ad finẽ ipſius. Ded nec adhuc ponũt tũc ipᷣm ſacrilegi um ſpẽm determinatã luxurie qꝛvt dicũut pᷣt cõcurrere cũ diuerſis aliaꝝ ſpẽrum lu⸗/ xurie ſupꝛa tactarũ vt gratia exempli Si quis abutat᷑ ꝑſona ſibi ſ̃ᷣm ſpiritualẽ co/ gnatõem cõniũcta.cõmittit ſacrilegium p modũ inceſtus ſeu quendã ſpũalem in ceſtũ.Si aũt abutat᷑ deo ſacrata tũc eo re ſpectu ꝙ eſt ſponſa chꝛiſti cõmittit ſacri/ legiũ ꝑ modũ adulterij ſeu quoddã ſpũa/ le adulterium.Eo vero reſpectu ꝙ eſt ſub ſpiritualis patris cura⁊ ptãte cõmittit ſa crilegiũ ꝑ modũ ſtupꝛi ſeu quoddã ſpůa le ſtupꝛũ.Et ſi violentia inferat/cõmitte⸗ tur ſacrilegiũ ꝑ modũ raptus ſeu quidã ſpũalis raptus. qͥ grauiſſime etiã in ſolo conatu ꝑ leges ciuiles punit᷑.Cõmunioꝛ tamẽ vſus ⁊ opinio habet ꝙ ſacrilegium ponit᷑ determinata ſpẽs luxurie ⁊ cõmit⸗ titur vt ſupꝛa declaratũ eſt. ¶ Eſt etiã ad uertendũ ꝙ peccati ↄtra naturã quatuoꝛ cõiter ſpecies ſeu modi aſſignant᷑ Pꝛimꝰ eſt quãdo abſq; omni cõcubitu/ cauſa de lectatiõis veneree/pollutio ꝓcuratur.Et vocatur pꝛopꝛie mollicies.pertinetq; ad peccatũ immũdicie veneree ſeu lubꝛicoſe ecũdus modus eſt ſi fiat ꝑ cõcubitum ad rem nõ eiuſdem ſpeciei.Et vocat᷑ pꝛo/ pꝛie beſtialitas.Tertiꝰmodłꝰeſt ſi fiat cõ/ cubitus ad rem eiuſdẽ ſpeciei ſed non ad debitũ ſexum.vt puta maſculi ad maſcu/ lum vel femine ad feminã.Et vocat᷑ pꝛo-/ pꝛie peccatũ ʒodomiticũ Quartus modꝰ eſt ſi fiat cõcubitus ad rem eiuſdem ſpeci ei ⁊ debiti ſexus.ſed non fiat in debito in ſtrumẽto.vel alias fiat mõſtruoſa q̃dã de Tari ⁊ vilitas in modis ↄcubendi. Eſt etiã aduertendũ ꝙ concubitus cõ iugalis ſ̃ᷣm aliquas circhſtantiag, Potet 3 fieri cum peccato vel moꝛtali vel veniali. Et cõiter dicti ↄcubitus aſſignat᷑ triplex modus ſcʒ licitus fragilis.ipetuoſus Li citus iteꝝ fit triplicit᷑ ſcʒ vel cauſa pꝛolis ſuſcipiẽdead honoꝛẽ dei? cultum Vel cã reddendi debituʒ.dum exigit᷑. Vel cauſa foꝛnicatõis vitande.nõ quidẽ in ſe ſed in cõiuge. Pꝛimꝰ eſt pietatis. ſcõs eſt iuſti/ cie.tertius eſt cautele.Et in his nullũ di/ cit᷑ eſſe peccatũ YFragilis eſt quãdo fit cau ſa delectatõis.Et tuc diſtinguit᷑. Quia ſi amoꝛ illius delectatõnis ſi ita feruẽs ꝙ; pꝛeponat᷑ deo.tunc eſt petm̃ moꝛtale.Si vero nõ pꝛeponat᷑ deo.tũc eſt pctm̃venia le ¶ NHuiuq; modis fit cõcubitꝰimpetuo ſus. ¶ Impetuoſus eſt q ex ſola libidine pꝛoueniẽs metas ratõis ⁊ honeſtatis tra ſcendit.qð fit quinq; modis Pꝛio modo quaſdã mereiricias blãdicias.ad magꝭ exaturandã libidinẽ Secũdo modo quã do fit cõtra naturalẽ modũ Tertio modo quãdo fit temꝑe ꝓhibito vt magnaꝝ ſo/ lennitatũ ecclie et vigiliaꝝ. Quarto mõ gquãdo fit ĩ loco ꝓhibito.vtputa eccleſia vel cimiterio. Quinto modo cum ad pꝛe gnantẽ partui vicinã.vel ad eã que in flu xu menſtruoſo eſt acceditur. (QOuomogo er ſpe⸗ ciebus ⁊ filiab ſeptẽ vicioꝛũ capitalium glia etiam peccata oꝛiantur. tam filiaꝝ q; ſpecieꝝ omniũ ſu ppꝛadictoꝝ ſeptẽvicioꝝ ſeu pec catoꝝ capitaliũ aſſignatiões ⁊ declaratões. Notandũ eſt ꝙ licet cuilibʒ ꝛedictoꝝ vicioꝝ nõ ſint aſſignate niſi fi ie ⁊ ſpecies ſupꝛadicte declarate.qð non aliter fieri debuit.qꝛ vt ſepe ſupꝛa tactũ ẽ nulli vicio capitali debent pcã alia que/ cũq;pꝛo filiab aut ſpecieb aſſignari.niſi illa qᷓ ̃m pꝛecipue appetitũ finis cuiuſli/ betvicij pᷣmarie⁊ magis pꝛincipalit᷑ exeo oꝛiũtur ⁊ deſcendũt.vel que ad ipſiꝰ vicij Sns ⁊ naturã magis imediate ꝑtinent. Sũt tamẽ alia peccata/ ex ipſis ſeptẽ vi cijs capitalibo oꝛiẽtia.⁊ ad genus ſeu na/ turã eoꝝ ꝑtinentia.que tñ nec tanq; filie. nec tanq; ſpecies eoꝝ aſſignãtur.ex eo qꝛ nõ pꝛimarie ⁊ pꝛincipalit᷑ ex eis oꝛiũtur⸗ ⁊ deſcendũt.nec ita immediate ad ea per/ tinẽt/imo magis ꝓpꝛie ex ipſis filiabꝰ vel ſpeciebe ſuis oꝛiũtur ⁊ deſcendũt. Ita ꝙ Eneraliter auteʒ circa pᷣdictas DHe conſolatiõe theologie ꝛopꝛie loquendo/pñt magis dici ramn ſculi oꝛientes⁊ pꝛincipaliboramis ipſoꝝ ſeptem vicioꝛũ capitaliũ.ex quibo iteꝝ ra muſclis qͥ debite exqrere voluerit / repiret virgulas alias ſeu folia iterũ naſcẽtia ſᷣm qualitates pꝑſe onaꝝ circũſtãtiasq; modo/ rum faciẽdi necnõ tempoꝝ ac locoꝝ. Vt gratia exempli.Ex inobediẽtia que poni tur pꝛia filia inanis gloꝛie naſcit᷑ ſeu ꝓce/ dit rebe lio.Ex iactãtia que ponit᷑ alia ip ſius inanis gloꝛie filia. naſcit᷑ ſeu ꝓcedit faſtus ⁊ põpoſitas.tã geſtuũ qᷓ; veſtiũ qᷓ; hmõi plurium Exdiſcoꝛdia qᷓ ponit᷑ alia filia ianis gloꝛie naſcit᷑ ſen ꝓcedit ſciſma ⁊ bellũ.Et iteꝝ ex bello homicidia.muti latões.incarceratões ⁊ hmõi.Ex contu/ melia que ponit᷑ filia ire naſcitur ſeu pce/ dit ſubſannatio.deriſio.maledictio.⁊ ſic de pluribo alijs que ꝓmptũ eſt reꝑire.que omia cognoſcere nõo eſt inutile.ĩmo expe dliens pꝓmaximecurã animarũ hñtibꝰ ac alijs viris litteratis.vt magis pꝑpendereꝛ gttẽdere poſſint ꝓpꝛias radices ⁊ oꝛigies ſinguloꝝ peccatoꝛũ. Et ſic faciliꝰ ⁊ meli/ us tam in reſpectu ſui q; reſpectu eoꝝ q̊s in cõfeſſioniba audiũt/poſſint tentatiõi⸗ bus reſiſtere.radicesq; eaꝝ bᷣncipales ac fomẽta euellere ⁊ diſſipare.Et iſta hicad longũ declarare nõ patit᷑ intenta huiꝰ tra ctatuli compẽdioſa bꝛeuitas Qui vᷣo am plioꝛa ac magis pꝑticularia videre volue/ rit.recurrat vt iã ſupꝛa tactũ eſt.ad ſcdaʒ ſecunde beati Tho.necnõ ad illã ſummã 7 notabilem de vicijs.que a nõnullis ſum ma regig nũcupatur. per via ſen percat capitalia/ eoꝛũq; fl /· ie ⁊ ſpecies/peccata moꝛtalia exiſtun 4 St tamen circa ſupꝛadictã ſe/ ptem peccatoꝝ ſeu vicioꝛũ ca/ pitaliũ declaratõem aduerten/ Nadũ.ꝙ licet ipſa ſeptẽ vicia capi talia cũ ſuis filiab ⁊ ſpecieb ſupꝛa etiam ſpecificatis pꝛo pctis moꝛtalibo aſſignẽt᷑ 2 frequẽtius in naturã ⁊ actũ pctĩ moꝛta/ lis tranſeãt Hon tamẽ ſemꝑ peccata moꝛ talia exiſtunt. ĩmo nonnũq; ſ̃ᷣm aliquas circũſtantias⁊ qlitates ↄmitti poſſunt ꝙ nõ niſi peccata venialia ſunt.Et licet per nõnullos iſtud ample declaratũ ſit.⁊ ſpe cialiter bene.diffuſe.⁊ elegant᷑ ꝑ beatum Tho. ſecida ſecũde ſue ſumme exq mul⸗ einboca diſolen gienün bgeſt huinsd⸗ batſue lbꝛos bus tepi coſcena nlent cpeles Cplicne cicoc inſim (glio⸗ fesſor beztl ſaenai nitregi quorno: (Meſtpo ornalen lepiee Gocen ent ⸗ iciis capitalibꝰ „ mnugsdec Ahrmage ta in hoc octauo tractatulo dictoꝛũ ſum / oꝛũ aut alias ĩcurrere.ſicut ſamuel ſe lau/ acubin pta ſunt. ac etiã bene ⁊ ſuccincte in quo/ dauit pꝛimo regũ. Secũdo ꝓpter vtilita/ olnant dã ſolẽni tractatu.q compẽdium theolo tem aliquã ſpũalem.vt eſſet gloꝛia deivel aningſei . Pie nũcupatur.cuiꝰiniciũ veritatis theo/ edificatio pꝛoximoꝛũ ſicut Paulus ſe cõ iſtinnegne ogie ſublimitas.ad qͥs attenta bꝛeuitate mendauit.Tertio pꝛopt᷑ lucrũ auaricie. doraloce hulus dicti tractatuli rationabilit᷑ venie vel aliquẽ aliũ finẽ ſeu actũ peccati moꝛ/ Rennten bat faciẽda remiſſio Camẽ qꝛ nõ omnes talis ſicut phariʒei qͥ deuoꝛabãt domos gemuſatſenpe⸗ libꝛos hũt/interdũq; nõ facile ab aliqui / viduarũ ſimulantes lõgam oꝛatõem. At gnepon iioi bus repiunt᷑/ ne om̃ino iſtud qð poterit habet᷑ Mathᷣ.xxiij. Quano pꝛopter ali/ ukſaaut cõſciẽtias plurimoꝝ a multipliciboſea cru⸗ guẽ ſinem ſen actum venialis peccati ſi⸗ Krizü; pulis releuare/hic inderermiatũ pᷣterire· cut quãdo quis laudari appetit eo ꝙ va/ niienii⸗ expediẽs viſum eſt accõgruũ hic aliq mõ ne in laudedelectatur. Pꝛimũ eſt pꝛoui/ Panritſefni explicare.⁊ pꝛo maioꝛi parte dicendoꝛũ/⸗ dentie.ſecundũ eſt charitatis.tertium eſt donicciunn iuxta effectũ eoꝛũ quecirca hoc in ſupꝛa/ moꝛtale peccatũ. Et idẽ intelligendũ eſt l dicto cõpendio theologie ponũtur.Età deomni oꝑe ⁊ actu cuius finis qͥ pꝛinci/ naichrine in ſimilivt ſupꝛa dictũ eſt amplioꝛa ⁊ ſp· paaluer intẽditur eſt moꝛtale peccatũ.qr iunitig RI cialioꝛa videre voluerit. ad alios docto/ tum eſtveniale ſi illa delectatõ que in lau mic eſe res ſpecialiter ad ipſam ſecundã ſecunde gehabe/ſit venialis. ¶ Circa ſcõᷣm mo/ . Etde beati Thom̃.recurra. dum ratioe ſcilz opis pꝛopt᷑ qð ipſa laus danul an u G ſi erbi queritur/eſt aduertendũ ꝙ tria ſunt gene immmiflr 2UZ VI 10 1. roperum per quelaus ipſa queri poteft Nnegalhe ſit peccatum moꝛtale. Vel enĩ ſunt oꝑa illicita vel ſunt oꝑa vir galmlii 4 Rocedendo. igit᷑ iuxta oꝛdinẽ tuoſa. Vel ſunt oꝑa indifferentia. Siꝑ Cfriclheni A ceptũ huiꝰtractatuli ſ̃ᷣm quem pꝛima oꝑa ſcʒ illicita queritur laus.tunc nöhemenh 14 inſequẽdo beatũ Bꝛego. fit di/ vana gloꝛia eſt tale peccatũ quale eſt illð it ſurtanni⸗ ſtinctio inter ſuꝑbiam et vanã gloꝛiã.eſt opus illicitum ꝑ quod qritur. NHam ſi i- ga inenlezr ſciendũ ꝙ ſuꝑbia pꝛout accipihic ⁊ po lud opus illicitũ ſit moꝛtale.tũcvana glo n Eiifnnem nit᷑regina ⁊ mater oĩm vicio /cum ſuis ria erit moꝛtalis.Si ſit veniale tunc va2 Vinnnaun quatuoꝛ ſpecieb.quas etiam vt ſupꝛa ta na gloꝛia erit venialis.Si q̃raturlaus ꝑ uunsOulfoam ctũ eſt ponit Bꝛegeſt de ſuo genere pctm̃ ſecunda oꝑa ſcʒ virtuoſa.hoc iterũ poteſt runtaevolne⸗ moꝛtale.qꝛ eſt inoꝛdinatꝰ⁊ ꝑuerſus appe cõtingere dupliciter Quia vel appetitus ick adſca; tit ꝓpꝛie excellẽtie.ſibi indebite attribu/ laudis/adiũgitur ſeu ſuꝑuenit operi vir/ Sadlläſumm ens que nõ hʒ.vel alio mõ ⁊ intẽtione q; tuoſo tãqᷓ; incidens⁊ nõ pꝛincipaliter in .1nönulisſun babeat Que om̃ia tñ intelligẽda ſunt qũñ tentus.ſicut ſepe in cantu ⁊ aliquando ĩ/ ex delibato iudicõ ſeu ↄſenſu rõis pcedũut mo ſoguete⸗ in Heediratone alijs ſan⸗ ctis oꝑibo.Et tunc vana gloꝛia nõ eſt ni/ on ſon ¶ Duando unana glo ſpeceuri; veniale⸗Ael ipſa laus eſtinis Gtlin enünt ra ſit pecccatum moꝛtaſle. pꝛincipalit᷑ intẽtus in oꝑe virtuoſo. ipſi eetlanſut Ana gloꝛia/ er ſno genere eſtye q; actui virtuoſo pᷣ̃ſtitut.ita ꝙ illõ opus naſunntdit Iniale peccatũ. Quia genꝰope virtuoſuʒ opans ibi ↄſtituit finẽ vltimũ ſanani Is ſcʒ moꝛale/ſumit᷑ex obiecto ſui oꝑis.Et ſic eſt vana glła petm̃ moꝛtle en Vanũ ãt ſ̃m ſe nõ eſt obiectũ moꝛtalpe qꝛ tũc iheretur eivt finivltio Circa qð ad nn cati ſed venialis Ande cum vana laus ſit hucaduertẽdũ eſt ꝙ maiẽ pctm̃ſ/glari de ⸗ cun buipcti obiectũ/pʒ ꝙnõ ſy vana gla eſt bonis ſpũalibo q;ᷓ de bonis tꝑalibi. qꝛ bo ſ moꝛtale pctm̃. Sʒ alijs reſpectiboeſt va/ na ſpũalia minꝰhñt motiuũ vanitat⁊va nur inn na gla moꝛtale pctm̃.qð duplr cõtingere nedelectatõis eo ꝙ min appent ab extra miſen ne pᷣt. Ano mõ rõe finis ꝓpter quẽ laus ipſa q; tꝑalia.Si qratur laus ꝑ tcia opa.ſ.in/ innan us appetit᷑ opꝰ naãq; tale eſt. qle eſt illꝰ pter differentia vt eſt hre diuitiasvel veſtes pᷣ nibfniſn qð appetit᷑ Alio mõ rõe oꝑis in ſe in qu cioſaſ.tũc ſi illa oꝑavlteriꝰ nõ pgrediãtur geitheiun laus ipᷣa q̃ritur. ¶ Circa pᷣmũ modũ ad/ in deteri niſi ĩ ſola laudẽ hñdã.vana gla üunt. uct uertendũ eſt ꝙ q̃druplici fine laus appeti no erit niſixẽiale pctm̃.Si ãt talia oꝑavl Nlmmiſin põt. Pꝛĩo ad vitandũ malũ infamie.qd tra ĩ deteriꝰ pgrediãtur de ſeq; oꝛdĩata vt rnilien põt homo ꝑ ſuſpitõem vel detractõeʒ ali ſint occaſio moꝛtal pcti.vtputa . ia ſummee W oꝛnatu meretriceo ad alliciẽdos homĩes animasq; capiẽdas ſe pꝛeꝑat. vel ſint il/ la oꝑa deſe indifferẽtia ex ꝓphibitõe ſuꝑi/ oꝛis effecta illicita vt toꝛneamẽta? hmõi ⁊ tunc vana gloꝛia eſt peccatũ moꝛtale (Quggdo inuidia ſit pectRmMeeranan dono. R alieno.clarũ eſt ꝙ directe cõtrariat᷑ chari/ tati.vt pꝛime ad coꝛin.xiij. Caritati autẽ nihil eſt cõtrariũ quod nõ ſit pctm̃ moꝛ/ tale. ¶ Eſt tamẽ aduertendũ ꝙ interdũ il lud peccatũ quod ex ſuo genere eſt moꝛta le.poteſt ſᷣm aliquas ſui qlitates ſolũ eſſe veniale.Atputa quãdo in ſolo pꝛio mo/ tu cõſiſtit. Vel pꝛopter aliquã alia inten tionẽ extra ſuã rõnem trahitur. rd . Doloꝛ ꝛi00 ſciẽdũ eſt ꝙ quadrupliciter pot de alieno bono/ homini accidere mõ pꝛout eſt pꝛimo pꝛimꝰ motus ex na/ tura pꝛoueniẽs.qͥ interdũ etiã ex ipſiꝰ na ture coꝛruptõe/in aliqbus plus ⁊ frequẽ tius ꝓpuenit Sunt eni aliqui ex ſue coꝛru ptione inoꝛdinate nature/magis ꝓni ad motus iuuidie q; alij.vt in ſimili eſt vide re inter diuerſos canes.Et iſte doloꝛ ſeu motus inuidie nullo modo eſt peccatum qꝛ tales motus pꝛio pꝛimi:.nõ ſunt in po teſtate noſtra.Et ita intelligẽdũ eſt reſpe ctu quoꝛũcũq; alioꝝ vicioꝝ ſeu pctõꝝ de om̃ibus pꝛimo pꝛimis motibꝰ naturali/ bus. vbi tñ delectatio ſeu cõſenſus nõ ſe adiũxerit.qꝛ tunc poſſet in ꝑctm̃ vel ve/ niale vel moꝛtaletrãſire. no eſſe.ſcõᷣo pꝛimꝰ motus.quando ſcʒ fit in ſenſualitate/ſine tamen cõpleta delibe ratiõe.etiã ſi tali doloꝛe ſeu paſſione affi/ citur.quod pꝛopꝛie cõtingit quando ille ſecũdo pꝛimꝰmotus nõ ita cito ab inicio remouet ſicut poſſet.remouet᷑tamẽ ante plenũ cõſenſum.iĩmo quodaãmõ diſplice re incipit Et tũc inuidia nõ eſt niſi venia le peccatũ.Et ita( ꝙ bene ligẽdũ eſt etiã generalit᷑ in om̃ibus alijs vicijs ſen peccatis. Qui autẽ dicant᷑ pꝛi⸗ mo pꝛimi motꝰ ſecũdo pꝛimi motus de clarabit᷑ aliqualit᷑ infra.vbi de peccatove niali aget Wenio põt ille doloꝛ ſeu illa uidia ex ſuo genere eſt peccatum moꝛtale.Cum eni inuidia ꝓut in ſu pioꝛibus dictü eſt / ſit doloꝛ de felici tate ſeu bono alterius.gaudiũq; de malo re. ¶ Secudo mõ poteſt ille doloꝛ ſeu triſticia de bono alie/ aduertat᷑)intel/ Compendiũ theologie pꝛopteraliquã aliã intentõem trahſt᷑ ex/ tra ſuã pꝛopꝛiã rõem.ſuãq; ꝓpꝛiã naturã. vtputa qᷓndo doloꝛ ille ſeu triſticia de ali eno bono / inſurgit alicui ex bona rõe ſeu cauſa.ſicut quãdo aliqͥs de bono ſeu pꝛo paſſio in aĩmo accidere q en mailer ſſpMeritate alterius dolet. vt quia efficit po tens vel alias.qꝛ illud videt in alteriꝰ de/ trimentũ ⁊ pᷣiudiciũ redũdare. vel ſcʒ ani me pꝛopꝛie met illius q illud bonũ habʒ vel reipublice.vel aliquaꝝ bonaꝝ ꝑſona rum q̃ affligi nõ merẽt᷑. Et talis doloꝛ ſeu mo/bonꝰ eſt.nec pctm̃ eſt cᷓ maius bo⸗/ nũ magis ſit appetendũ. ¶ Ouarto mõ põt ille doloꝛ ſeu triſticia de bono alteriꝰ accidere haberi ex certa ſciẽtia ↄſenſuq; deliberato volũtatis.⁊ ſine iuſta ac rõna bili cauſa.Et iſto modo inuidia eſt ſemꝑ peccatũ moꝛtale.(¶ Et ꝑ iſta põt etiã da/ revideri quãdo detractio eſt pctm̃ moꝛta le vel veniale. Nam ſi malũ de aliq̃ dicat ad bonũ finẽ ꝓ impediẽdo ſcʒ ꝙ malũ al/ teri faciat.vel ꝓ ſua coꝛrectõe.vel rõne of ficij qð incũbit.vel ꝑhibẽdo teſtimoniũ veritati.vel hmõi.⁊ tunc detractio nõ eſt pctm̃.dum tamẽ ꝑuerſavolũtas ex delibe rato ꝓpoſito nõ ſe adiũgit.Si vero dic᷑/ malũ de alio ex quadã ſolũ leuitate lojn di.ſicut ſepe cõtingit/ ⁊ malũ quod dicit nõvergat in magnũ damnũ ſeu pᷣiudiciũ illius de q̊ ðꝛ aut ſue fame.⁊ tũc detractio eſt pctm̃ veniale. Poſſet tñ illð dãnũ ſeu piudiciũ tã graue eẽ ꝙ illa leuitas loq̃n/ di non excuſaret:qꝛ vnuſq ſq; maxime in talibus grauibꝰ ⁊ reſpectu alioꝛum debʒ anere cuſtodiam oꝛi ſuo. nado ira ſit pec⸗ catum moꝛtale? quando non. Ra ex ſuo genere ẽ pctm̃ moꝛtale qꝛ inxta ſuꝑiꝰvbi de ira actũ ẽ Ira eſt imoderatꝰ aĩ motꝰ/ↄcitãs ad penã ꝓuocãti inferendã. Hic aũt motꝰↄꝛiat᷑ caritati.q vt hẽt.i.ad Coꝛi.xiij. Nõ irritat᷑.nõ coguat malũ. Ira tñ vt eẽ ſupꝛa aliq̃lit᷑ tactũ ẽ‚młtipli cit᷑ ↄoſiderari pᷣt. Uno mõ ꝓut ipoꝛtat ſeu denoĩat᷑ ꝑ ʒelũ q̊ qs ↄtra vicia mouet᷑ ⁊ ip ſa deteſtat Et hec ira nõ ẽ pctm̃ ſʒ magẽ fectõnis.ĩmo ꝑ iſtũ modũ pᷣt eẽ ſibimet 8 iraſci. Quid enĩ (vt dicit gloſa ſuꝑ il/ lud pſal.Iraſcimĩ⁊ nolite peccare)eſt hõ penitẽſ.niſi ſibiipᷣi iraſcẽs Alio mõ pᷣt ira oſiderari ꝓut dicit ⁊ impoꝛtat qndã erga „Cunonz Ade donogie⸗ ſcitnoſanſig ſneiuſuar in oimnidiaeſte ikapotenic, lockpan non mui xnliſdi inhggnlity e röneof bätokironii. cdemgorͤc wlünserdalbe QOiwod iluiur oi, uo aaf uiuiai nicdenacnio lödinüſen uins loon mapime in liomm dedz . nornnecrivan ckinodenti Nininfmmndi ni ntii rnn. nien hl utiornnſa noneltip añhincge iͤöreeſibinen atgoſeſupl eeeneſli Aliomoßtnn nmnäſtich primü affectus remiſſionẽ. ꝑ quã ſcʒ hõ nerc de malo pximi dolet nec de ei? bono guget. licet eti non doleat de bono. nec gaudeat de malo eius.ſed eſt ei ⁊ erga euʒ indifferens. Et hec ſpecies ire nõ eſt moꝛ tale peccatũ ſed eſt imꝑfectio quedã cari/ tatis Hiſi tñ vbi ꝓximus eſſet in exrrema neceſſitate qꝛ tũc ſub pena peccati moꝛta lis tenetur homo ſibi ſuccurrere ſi poteſt Allio mõ pt ira cõſiderari ꝓut dicit ⁊ im/ tamẽ reali appetitu vindicte. Et tal mo- 4 poꝛtat quãdã impatientiã actualẽ abſq; tus etiã deliberatiuꝰ/eſt ſolũ pctm̃ venia/ le. Quia ſicut pʒ ex ſupꝛadictis ire deſcri ptõibo nõ habʒ cõpletã rõem ire Alio mõ poteſt ira cõſiderari put dicit ⁊ impoꝛtat actualẽ impatiẽtiã/etiã cũ appetitu vin/ Adicte. Et hoc triplicit᷑ cõtingere pᷣt Quã/ docq; enĩ hoc a naturali cõplexione ſeu di ſpoſitõe pcedit ſicut eſt in melãcoliq t in ſenibo. In quibo ̃ᷣm phᷣm cõtinue moue tur natura.pꝛopt᷑ qdð ſemꝑ turbulenti exi ſtunt.Et talis ira nullũ eſt pctm̃. ecum ſit motus naturalis Qnq; etiã eſt hoc ⁊ pꝛo cedit exappetituſubito⁊ nõ ꝑfecte delibe rato.Et talis ira nõ eſt niſi veniale pecca ti.ſicut alij pᷣmi motus. Qñq; ãt eſt hoc pꝓcedit ex volũtate deliberata cõſenſuc; glęcto Et talis ira eſt ſemꝑ pctiñ moꝛtale om̃e pcetm̃ veniale Duado acedia ſit dpctm̃ moꝛtale.⁊ quãdo non Cedia ex ſuo genere eſtveniale um de bono dam feruoꝛis caritatis diminutiõem. in qua feruoꝛis cartariapuninurise oſiſtit Multiplicit p̃t tedi M um de bono ſpũali ↄtingere Ano modo ꝓut eſt ſolꝰmotꝰ naturalis laboꝛẽ abboꝛ rens.⁊ talis motus nullũ eſt ernd⸗ ta motus nõ eſt in noſtra ptãte.Alio n Darel motus appetitus de oꝑe ſpũali la 0 lio modo boꝛioſo cõtriſtati. Et talis motus etiãſi appetitus ille ſit deliberatiuꝰ.nõ eſt niſi peccatũ veniale.qꝛ cõſenſus in illð quod de ſui natura nõ eſt niſi veniale peccatũ⸗ nõ eſt niſi veniale Alio mõ põt iſtð tediũ de bono ſpũali laboꝛioſo tale eẽ/taliterq; lrna motũi naturalẽ motũq; appetit trã ſire.ꝙ ꝑ illð hõ illa adimplere dimittit qꝗᷓ tendo.vel in adqrendo.vel in retinendo. ireadd hoc iteꝝ qnq; modis uopctm̃.Quia ſ̃ᷣm ſuꝑius tactal acedia in effectu nõ eſt niſi tedi ſpũali laboꝛioſo. Hoc ãt de ſe nõ opponitur caritati.ſed ſolũ dicit qnn De ſeptẽ vitüs capitalib ſue ſaluti vel ex vi pcepti vel alias neceſſa ria ſunt.⁊ tunc eſt pctm̃ moꝛtale.Põt ad huc iſtõ tediũ in grauiꝰ trãſire ⁊ tantũ eẽ ꝙexomiſſiõe ipſiꝰboni ſpirituał laboꝛio ſi difficultateq; ipᷣm aggrediẽdi hõ in q̃n dam ſue vite diſplicẽtiã inducitur ⁊ exin de in deſpatõeʒ cadit Et tale tediũ eſt pec catũ moꝛtale.acceditq; ad pctm̃ in ſpiri/ tũſanctum Et adhuc grauiꝰimo grauiſſi mũ ſi ũlð tediũ illaq; diſplicentia vite in tantũ creſcat ⁊ ꝓcedat.qꝙ qs ſibiipſi ma/⸗ nus inijciat ac ſe occidat.nã tũc tal ſimił erit iude qui ſeꝑ deſꝑatõeʒ laqo ſuſpedit E uando auaricia ſit peccatum moꝛtale. Irca auariciã autẽ/q̃ iuxta ſu/ u dicta/eſt imoderatꝰ amoꝛ ñdi.Eſt ↄſiderandũ/ꝙ iſte ĩ/ amoꝛ/cõſiſtere põt.vel in appe ↄtingerepᷣt. Vel enĩ appetũturaliena ap petitu cõpleto⁊ deliberato ac abſoluto.qͥ etiã in actũ ⁊ opꝰſi adeſſet facultas tranſi ret ⁊ ꝓcederet ⁊ tũc eſt moꝛtale pctm̃. Ael appetũtur appetitu ſiłit᷑ ↄpleto.delibera to⁊ abſoluto ülicita.vtputa hõ ſe idignũ bñ̃ ficio aliqᷓ eccłiaſtico vel officio ſentiẽs ⁊ cogᷣſcens.vel ſentire: cognoſcere debẽs illð bñficiũ eccłiaſticũ vel illð officiũ ſciẽ ter appetituq; delibato ⁊ abſoluto appe/ tit.⁊ tũc etiã eſt pctm̃ moꝛtale el appetũ tur pᷣdicta ſcʒ aliena vel illicita. appetitu ec ↄpleto ⁊ delibato.ſʒ nõ tñ puro ⁊ abſo luto.ſʒ ↄditionato.vtputa ſi talia ſine ði offenſa ac iiuria pximi hꝛi poſſent Et tũc vel nullũ ẽpctm̃ vel ẽ veniale.ſiue tałl cõ/⸗ ditio actualit᷑ expᷣſſe addatur ſiue habitu alit᷑ intẽdatur Qð tñ ĩtelligẽdũ ẽ.dũmõ — ſcʒ ꝑ tales appetitſen deſideria/ hõ nõ ſe vane paſcat ac ꝑdat ſeu intermittat facere illð bonũ ad qð aliũde tenetur VUel ñ ge/ neret ĩ coꝛde ſuo aliq̊s malos motꝰ ſeu ha bitꝰ.q̊s qñ voluerit remouere ñ poſſit.qꝛ tũc poſſʒ eẽ moꝛtale pctm̃ Ael appetũtur noõ nccaria? ſuꝑflua.ec q;uis ñ aliena nec de ſui natura illicita.appetitu nimiſ ardẽ ti.⁊ tali ꝙ mẽs ex h̊ q̃dãmõ ſuffocata/ĩpe ditur omnino a cõſideratõe diuinoꝝ.ac coꝝ quead ſuam ſalutẽ ſpectant. Et hec eſt illa pernicioſa cura ſeu ſolicitudo que in euangelio ꝓhibetur eſt pctm̃ moꝛtale Compendiũ theologie Vel appetũtur ſeu deſiderant᷑ nõ neceſſa ria ⁊ ſuꝑflua.nimio appetitu ſed tñ tali q̃ᷓ eſt ĩfra dei amoꝛẽ ⁊ timoꝛc.qꝛ talia ſic ap/ petẽs nec ꝓpterea deo diſplicerevellet.nec etiã impedit᷑ a cõſideratõne eoꝝ q̃ ad ſuã ſalutẽ ꝑtinẽt.⁊ hoceſt niſi pctm̃ veniale. Quinimo poſſit talis amoꝛ ſeu appetitꝰ ita moderat eſſe q; nõ eſſet pctm̃.imo ta/ lem pꝛincipaliter finẽ ⁊ intẽtionẽ habere eſiſet meritoꝛiꝰ ¶ Sivero reſpectu ſecũ di mẽbꝛi pꝛĩcipalis ille ĩimoderatꝰ amoꝛ habendi nõ ſolũ conſiſtat in appetitu ſʒ yltra tran ſeat ſcʒ in acquirẽdo Et hoc ite rum põt cõtingere triplicit᷑. Vel enĩ acqͥ/ runt᷑ res iniuſte ⁊ indebite indifferẽter a quocũq; ⁊ quocũq; modo fieri poteſt. vt p furta.rapinas.iniuſticias.extoꝛſiones aliasq; fraudes ⁊ vias illicitas ⁊ tunc eſt peccatũ moꝛtale. Vel adquirũtur res re/ ſpectu adqrentis ⁊ illiꝰa quo adqͥritur de ſuo eſſe nõ illicite.niſi qꝛ ꝑ artem ſeu offi/ ciũ aut aliud opus illicitũ adqͥrũt᷑.qð de ꝑ ſe etiã ſine adqſitiõe ⁊ lucro eſſet pecca/ tum moꝛtale.vt eſt in meretricibus.in fal ſas mercãtias ſciẽter vendẽtibus.⁊vſura rijs ⁊ hmõi.⁊ tunc eſt pctm̃ moꝛtale. Vel adqrunt᷑ ꝑ atem aut officiũ ſeu opus qdð licet de ſe ſit illicitũ.nõ eſt tũ de per ſe niſi pctm̃ veniale. At eſt in iſtis ioculatoꝛibi. quiꝓ cõplacẽtia pꝛincipũ vel populi ad lucrũ habendũ.ocioſa.iocoſa.⁊ interduzʒ mẽdoſa.ſalua tñ aliqua honeſtate dicũt. vel diuerſas coꝛpoꝝ geſticulatões faciũt ⁊ tũc nõ eſt niſi veniale pctm̃. Niſi tamẽ ꝓpter ſolã talis diſſolutionis delectatõeʒ homo ſe ex toto taliba darʒ/tũc enĩ eẽt pec catũ moꝛtale.Et notãter ðꝛ pꝛopt᷑ ſolã ta lis diſſolutõis delectatõem.qꝛ ſi quis ꝓp ter neceſſitatẽ ſe etiã ex toto talibo daret et applicaret/ſuã ꝑ talia ſuſtentatõem que/ rens.cũ aliã artem ſeu aliũ modũ lucrãdi neſciret vel nõ haberet.nõ eẽt talis in ſta/ tu dãnandoꝝ reputandꝰ.¶ Si vero re/ ſpeccu tertij mẽbꝛi pꝛincipalis amoꝛ ille hñũdi immoderatus cõſiſtat in retinẽdo. hoc iteꝝ poteſt quinq; modis contigere. Vel enĩ ſciẽter ⁊ animo retinẽdi retinent ea que qs reſtituere tenet᷑.vtputa quia cõ tra voluntatẽ eius ad quẽ ſpectat/ detine re ſe ſcit vel credit.⁊ tunc eſt pctm̃ moꝛta/ le.Et intelligit᷑ quis animũ retinendi ha bere/qñ non habʒ ꝓpoſitũ ⁊volũtatẽ reſti tuẽdivel ↄcoꝛdandi tẽpeꝛ loco.licʒ facul⸗/ tas ſibi ſuppetatyel qñ ſibi ſupperet alct retinẽtur illa q̃ ad neceſſitatẽ alicuiꝰꝛ ſuo rũ.ſiue pᷣſciſam ſiue ᷣm ſui ſtatꝰ vel digni tatis vel facti qð iuſte manu tenet ↄgruz tiã ⁊ condecẽtiã faciũt ⁊ ſpectãt.⁊ tũc nul lũ eſt pctm̃. Vel retinẽtur ſuꝑflua ſiue ſit reſpectu neceſſitatis pᷣſciſe retinẽtis.ſiue neceſſitatis congruẽtie ſui ſtatus ⁊ digni tatis.⁊c.vt ſupꝛa tactũ eſt. Et hoc tẽꝑe ex treme neceſſitatis alicuiꝰ deꝗᷓ noticia ha bet᷑.⁊ cui depᷣdictis ſuꝑfluis ſuccurri po/ teſt ⁊ non ſuccurrit᷑.⁊ tũc etiã eſt peccatũ moꝛtale. Quia homini in tali neceſſita/ te conſtituto/tenet᷑ homo ſuccurrere non ſolũ de ſibi ſuperfluis.veꝝetiã de ſibi ne ceſſarijs.reſpectu quidẽ manutenẽtie ſui ſtatus vel dignitatis.⁊c̃. Sʒ non de his que ſimpliciter ⁊ pᷣſciſe p ſua vita neceſſa ria ſunt. Quia in tali caſu homo magite netur pꝛopꝛie ſuevite ſuccurrere q; aliene Vel retinẽtur ſupflua modo ſtati decla/ rato ſupꝛa.declarato etiã extravel citra ex tremã neceſſitatẽ alteri cuiuſcũq;.Sʒ h̊ fit ex quadã inſatiabili cupiditate ⁊ ardo re hñdi Cuiꝰinſatiabilitatis ſeu ardoꝛis ſignũ euidens eſt.qꝙ qͥs res potiꝰpenes ſe putreſcere ⁊ deꝑire dimittit. qᷓ; ꝙ vtiliter alijs liberalit᷑ diſtribuit ⁊ diſpẽſat.⁊ tunc etiã eſt pctm̃ moꝛtale. Vel retinẽturſuꝑ/ flua ex immoderato ſeu inoꝛdinato amo re habendi. Non tñ ita inſatiabili ⁊ ardẽ ti ſicut ſtati ſupꝛa tactũ eſt.ſʒ ſolũ quadã ĩimoderãtia ſeu inoꝛdinatione.q̃ modicũ non tñ in totũ a medio virtutis ſcʒ largi tatis deficit ⁊ declinat.⁊ tunc eſt peccatũ veniale.Niſi tamẽ vt ſupꝛa ſtati dictũ eſt apparerʒ homo in extrema neceſſitate cõ ſtitut? cui ſuccurri poſſʒ ⁊ deberet. ¶ Ex pᷣmiſſis apparet ꝙ auaricia ex ſuo gene/ re eſt pctm̃ moꝛtale.Etiã vt in ſuꝑioꝛib⸗ tactũ eſt.ab aplo idolatrie comꝑat᷑. Non qꝛ ſit de ſpẽ illiꝰpctĩi.cũ non hẽat aliquẽ actũ eiꝰ. ſʒ qꝛ aliqͥd idolatrie ſile facit ſcʒ qreature fuiẽdo potiꝰq; creatoꝛi.vt latiꝰ ſupꝛa ybi de auaricia agũ declaratũ eſt. . EEE . . Hacar moꝛt talez quãdo non. Vla ex ſuo genereẽ pctm̃ vẽia le.qꝛ appetit comedẽdi vel bi/ bẽdi/ex ſua rõe ñ ſubiacʒ dñio in ſupioꝛ ibadicta.eſt imoderatus edendi volũtat Circa tũ iſtogule pctm̃ qð iuxta feaututn ſuntnect nerintak Nad ſicpi ſangt⸗ wp le diy⸗ dclea docin crior Nnünmi uncnõ⸗ laotelis undop lſogd Winun Cta kpee denn jeyh⸗ tonia ntin ( ſoint⸗ lipiit depun Imnn Pehie⸗ nohrn Venigl pode⸗ fn 9.2 degnoncub enick Peccgri „ hoſucaungenoe ſetü deſbine inmnumiti 1.Oznanden Cofurinntnſ bemomgk iummmrzic wbkeiun, Wamman lanſig d anidinrtmt⸗ iunsſangtors wpon hans. möli ipelten mrännti, ndinowoamo nubilirarce 6ſonignadi memodic mursſczlorgt incckpeceni uſtandicick uneceſinnec⸗ dcare. E ncnerſnogene finnſgot neconon or nonhen e ntſletu 6 anni Ni Glnetn ln ſick narepantin 1 eiſubi⸗ lepang ſocaal⸗ m duuct ℳ De ſeptẽ vitiis capitalib cõſiderari. ¶ Ano modo ꝓut eſt ſolũmõ naturalis.ſicut naturaliter hõ comedere ⁊ bibere appetit dũ ſameſcit ⁊ ſitit Et hic appetitus nõ eſt pctm.imo nec etiã dele/ ctatio naturalis que ipᷣm appetitũ in ipᷣa cibi ſumptõe cõſequit᷑ſeun ↄmittit᷑ eſt pec catũ.⁊ hoc inquantũ oꝛdinatur ſupꝛa de fectũ nature còtrariũ.quia hec naturalia ſunt.nec in ptãte noſtra cõſiſtũt.Et ideo nec in talibus eſt meritũ vel demeritum. Vel illi appetitui ſeu deſiderio natura li qui quodãmodo neceſſitatis eſt.ſuꝑad iungit᷑ quidã appetitus delectatõis ⁊ vo luptatis in cibo.⁊ tũc eſt ſolũ pctm̃yenia le. ¶ Et hoc veꝝ eſt niſi ille appetitꝰeden di vltra ꝓgrederetur.ſic ſcʒ ꝙ pꝛopter illa delectatõem ſeu voluptatẽ/que ſic ſibi ſu ꝑadiungitur / fieret ſine q̃cũq; neceſſitate trãſgreſſio pᷣcepti eccłie vel ſuperioꝛis.vt puta ꝙ ſolueretur ieiuniũ ꝑ eccłiam indi ctũ Ael religioſus cõtra phibitõeʒ in ſuo oꝛdine ſub pᷣcepto factã ↄmederet carnes vel hmõi.nam tũc eſſʒ pctm̃ moꝛtale. Et notãter dicitur ſine neceſſitate qꝛ ſi hmõi trãſgreſſiões/ex neceſſitate fierẽt. vtputa nimie ſenectutis vel nimie iuuẽtutis.vel infirmitatꝭ.vel laboꝛis neceſſarij ⁊ hmõi tunc nõ eſſet pctm̃.ĩmo poſſet illa neceſſi tas talis eſſe ꝙ quis hmõi pꝛecepta obſ/ uando peccaret. In talibotamẽ obſeruã/ tijs ad quas hõ execcleſie pᷣceptovel voto vel inunctõe penitẽtie tenetur.⁊ ppterne ceſſitatẽ aliquã eas adiplere nõ pᷣt.bonũ eſt petere licẽtiã a ſuo pᷣlato.vła ſuo cura el niſi ile ap petitus edẽdi eẽt cũ tanta libidinet ardo reꝙ hõ nimio ⁊ fin ali affectu / illi delecta⸗/ tõni cibi inhereret.ita vt pꝛeponerʒ amo ri ⁊ timoꝛi dei.⁊ tũc eſt peccatum moꝛtale to. vel a ſuo confeſſoꝛe. ¶ Sel niſi qñ ille appetitꝰvel illa delecta tio in talẽ ↄſuetudinẽ ducitur/ꝙ facit to/ tã vitã hoĩs talibo delectatiõibo occupari ⁊ deputari Et hic poſſet eẽ pctm̃ moꝛtale Immo ſunt talia ita pctõ moꝛtalivicina ꝙ ebꝛietas ab aplło inter moꝛtalia pecca/ manputamm. lKbaiataatdas eſt petm̃ veniale.vt qñ vltra neceſſitatẽ qͥs accipit ſed hoc eſt ſm mẽſurã imꝑceptibileę. Oñ vero egreditur qͥs a mẽſura ꝑceptibili. q̃ ſcʒ ᷣm rõem bñ oꝛdinatã diſcerni põt Et itus ſen immoderata cibi auiditas ¶ Eſt aduertendũ ꝙ qͥnq; modis poteſt iſte immoderatꝰ appetitus cõtingere ſeu noſa q̃dã circa act 29 hoc in tali mẽſura exq̃ euertitur ſtatꝰ me tis.hocq; effrenata quadã libidine fit. vt ſcilʒ qñ hoc dei amoꝛi⁊z timoꝛi pᷣponitur. Tuic ebꝛietas eſt pctm̃ moꝛtale.Siqͥs ãt aliũ inebꝛiat ita ſcilʒ eũ ad potũ innuãs/ vt intẽdat ſtatũ mentis eiꝰeuertere/⁊ hoc facit in eiꝰ nocumentũ/peccat moꝛtaliter Qulia tũc magis ſibi auſert q; ſi auferret aligð tẽpale. 0 lurxuri en. * 4 Vruria ex ſuo genere eſt p tum moꝛtale. qꝛ eſt cõtra illud peccatum 4* „ rie/que iuxta in ſupioꝛib tacta/ eſt libidi venereoſos voluptatꝭ cõcupiſcẽtia /eſt aduertendũ ꝙ cõcupiſcẽ tia ipa luxurie dupliciter cõtingere ſeu cõ uo genere eſt pecoa pceptũ decalogi. Nõ mechabe/ ris. Circa tamẽ iſtð pctm̃ luvu quia vſum ratõnis ei tollit. ſiderari pot Ano modo pꝛout eſt ſolĩů in coꝛde.Ailio mõ ꝓut etiã ab extra ↄſiſtit in ope ¶ Duantũ ad pꝛimũ modũ põt hoc iteꝝ cõtingere tripliciter Pꝛio mõ ꝓut ip ſa cõcupiſcẽtia inſſolo pꝛio motu ↄſiſtit. ⁊ tũc nõ eſt niſi veniale pctm̃. Pꝛo q iteꝝ ſciendũ eſt.ꝙ differentia eſt inter pꝛimos motus virtutis generatiue.⁊ pꝛios motꝰ virtutis nutritiue.Nã pmus motꝰin vir tute generatiua eſt ſemꝑ pctm̃.nõ autẽ ſie eſt in virtute nutritiua.qm̃ potẽtia cõcu/ piſcibilis nõ tantũ coꝛrupta eſt in virtu/ te nutritiua ſicut in vtute generatiua.Se cũdo mò põt ipᷣa ↄcupiſcẽtia ⁊ſiderariꝓ ut ipᷣʒʒ motũ naturalẽ ſeqͥtur ↄſenſus ĩ de lectatõeʒ licʒ nõ in op?ꝰ⁊ ſic ẽ pctm̃ moꝛta le.Et ĩtelligitur h/ſiue ille ↄſenſus ĩ dele/ ctatõe ſit reſpctũ ſuiipᷣiꝰmet / ſiue ſit reſpe ctu alioꝝ.vtputa qñ hõ cogitãdo(vt iter dũ ↄtĩgere pᷣtad delectatiõʒ quã aliqͥ alij in actuvenereo hñt/delctãtur ĩ ſe.⁊ in illa delectatiõe hñda/ex deliberatiõe ↄſentit. etiãſi foꝛſan ex ſe ñ vellet illũ actũvenereũ exercere.Et notãter ðꝛ ↄſenſus in delctã/ tõem qꝛ ſi delctãtio vt qñq; fit/iſurgeret. ⁊ in illã delectatõʒz hõ ec deliberatõe ñ cõ ſentiret.nõ eẽt tũc niſiveniale pctm̃.Ter tio mõ ipᷣa ↄcupĩa cõſiderari pᷣt put ec ex deliberatõe ↄſentit᷑ in opꝰ⁊ tũc ẽ moꝛtale pctm̃etiãſi ꝓ tũc ũ trãſeat ĩ actũ ab extra ¶ Reſpctũ vo ſcðᷣi mẽbꝛi pᷣncipal ſeʒ p/ nut cõcupĩa luxurie ↄſiſtit ab excra in oꝑe hoc iteꝝ cõtingere pᷣt dupłr. Ano mode Compendiũ theologie pꝛout ipſa cõcupiſcentia trãſit ⁊ pꝛogre/ ditur in actũ venereũ:cõpletũ ⁊ conſum/⸗ matũ.⁊ tunc cõſtat eſſe peccatũ moꝛtale. Alio modo nrour. ipſa cõcupiſcẽtia tran ſit ⁊ pgredit᷑ in aliquos act? diſponentes ad ipᷣm actũ venereũ. vel ipᷣm circũſtãtes ſeu cõcomitantes.Et hoc iteꝝ cõtingere poteſt triplicit᷑.vel enĩ hoc fit ꝑ viſum.vł ꝑ linguã.vel per tactũ. Si pꝛio mõvt qñ ſcʒ ipſa cõcupiſcẽtia ab extra viſu paſcit᷑. vt qñ qͥs animo ⁊ fine cõcupiſcendi mu/ lierẽ/in ipſam ꝓſpicit ⁊ attendit.⁊ tũc eſt peccatũ moꝛtale. Nam illo vt dicit NAug. nõ eſt titillari.ſed plene libidini ↄſentire Juxta illðõ Oath.v. Qui viderit mulie/ rem ad ↄcupiſcẽdũ eã iam mechatꝰ eſt eã in coꝛde ſuo.Et notãter dicit.ad cõcupi/ ſcendũ eam.qm̃ ſi aliquis mulierẽ inſpi/ ceret vt rem pulcrã.⁊ nõ in deterius pce/ deret.tũc puum vel nullũ eſſet pctm̃. vel ſolũ eſſet pctm̃ curioſitatis. Si vero ſe/ cũdo iſtoꝝ triũvltimoꝝ modoꝝ fieret.vt qñ quis mulierẽ ꝓpter libidinẽ pcaretur. vel colloqͥa familiaria ſecũ habet.vel per vyerba adulatoꝛia ⁊ deceptiua/attrahere conat᷑.⁊ tunc eſt peccatũ moꝛtale. Si vᷣo tertio iſtoꝛũ triũ modoꝛũ vltimoꝝ fieret. qnuocd fit ꝑ oſcula amplexꝰ hmõiq; mulie rum cõtrectatiões.Et tũc eſt etiã peccatũ moꝛtale.⁊ tanto grauius q;to magis per talia libido accendit᷑ ppter nimiã appꝛoxi matõem ad ignẽ.Etvocat᷑ ab aplo turpi tudo.Quod tamẽ ita accipi debet. ſi pꝛe/ miſſa er libidine ſeu ꝓpter libidinẽ fiant. Nam tãgere mulierẽ/imo ⁊ oſculari.non libidinis intentõne.ſed ex neceſſitate/ſeu quadã honeſtate vt interdũ fit.nõ eẽt pec catũ.dummodo nihil ſit in intentiõe coꝛ ruptũ ¶ Pꝛemiſſa etiã om̃ia intellige.ni ſi ꝑ ſacramẽtũ matrimonij cũ debita mo/ deratiõe.debitisq; circũſtãtijs.ſupꝛa vbi de peccato luxurie actum eſt ali claratis/excuſarentur. De peccato in ſpi⸗/ ritũſem̃ ⁊ diuerſis ipᷣiꝰ pcti acceptionib⸗ Fpedita igit᷑ iuxta oꝛdinẽ in ltrtractatulo exponendoꝝ decla/ ratiõequarte diuiſiõis peccati Maoaotꝛtalis.que ( vt ſupꝛa tactuʒ eſt)p ſeptẽ vicia capitalia ſumit᷑ ipſoꝝ q; ſeptẽ vicioꝛũ capitaliũ explicata natura. venit nũc aliqliter circa vnã ꝑticulã ter/ — . qualit᷑ de/ tie diniſi ionis peccati moꝛtalis ſupꝛa eti/ am poſite tãngendũ.ſcʒ in ſpiritũſanctũ. irca quod ſciendũ eſt/ꝙ licet omnia eſſentialia.om̃ibus trib ꝑſonis ſanctiſſi me trinitatis equalit᷑ cõueniant cõiter iñ attribuit᷑ſeu appꝛopat᷑ pſone patris po/ tentia.pſone filij ſapiẽtia⁊ ꝑſone ſpũſſan cti bonitas Et ex hinc inſurgit.ꝙ uᷣli qui peccant ex infirmitate que ꝓpꝛie cõtrariat potẽtie/ dicũtur peccare in patrẽ.i.cõtra patrem. Qui enĩ peccãt ex ignoꝛãtia que pꝛopꝛie cõtrariat᷑ ſapiẽtie.dicũtur pecca/ re in filiũ.Qui enĩ peccant ex ꝓpꝛia mali cia que ꝓpꝛie opponit᷑ bonitati/dicũt᷑pec care in ſpm̃ſctm̃ ⁊ eſt ꝓpꝛie peccare ex pꝛo pꝛia malicia.quando voluntas ſcit ⁊ põt alicui malo reſiſtere.⁊ tñ ex ſola malicia il lud eligit. Ex quo clare apparet pctm̃ in ſpm̃ſanctũ grauiꝰ eſſe alijs peccatis.que in patrẽ ⁊ filiũ cõmittunt᷑ cũ maius ſit ⁊ gau peccareerproprig malicia. q; ex in firmitate vel ignoꝛãtia. De qua ipᷣiꝰpctĩ airunlanetn grauitate/latioꝛ fiet ĩfra declaratio.Et quia generalit᷑ oĩa peccata tam in ſuperioꝛibo declarata q; alia.vl ex infirmitate.vel ex ignoꝛãtia.vel ex pꝛopa malicia cõmittũtur.nõ fuit neceſſe ſpecia lem de ipſis qualitatibo peccatoꝝ tracta/ tum facere.niſi ſolũ de illo peccato in ſpi/ ritũſanctũ/quod vltra alia peccata q̃ndã ſpecialitatẽ quandã q; grauitatẽ impoꝛ⸗ tat ¶ Lirca quod pctm̃ p darioꝛi nature eius declaratiõe ⁊ intellectu/⁊ eo ꝑmaxi/ me q; multi frequẽter de ipſo loquũt᷑ qui ꝓpꝛiã eius naturã nõ intelligũt.eſt aduer/ tendũ/ꝙ triplex de iſto peccato in ſpiritũ ( ſanctũ reꝑitur poſitio ſeu acceptio ¶Al qui enĩ vt Hilarius Ambꝛof.Hieroni. ⁊ Chꝛyſoſt.ponũt ⁊ dicũt peccatũ in ſ di, ritũſanctũ eſſe.qñ ad lrãm aliqua blaſfe/ mia cõtra ſpm̃ſanctũ ðꝛ.ſiue ſpũſſanctꝰ accipiat᷑ fᷣm ꝙ eſt nomẽ eſſentiale toti tri/ nitati cõueniẽs.quelibet enĩ ꝑſona ſpũs eſt ⁊ ſanctus.ſiue pꝛout eſt nomẽ ſpeciale vniꝰ in trinitate ꝑſone.Et ſᷣm hãc accep/ tiõem diſtinguit in euangelio Math. xij. Blaſfemia in ſpm̃ſanctũ. ↄtra blaſfemiã in filiũ homĩs.vbi exemplũ de iſta blaſfe mia habet de iudeis que illa qᷓ xp̃s in vir/ tute ſpũſſcti oꝑabat᷑/ attribuebãt pꝛinci/ pi demonioꝝ.⁊ ideo picũtur in ſpm̃ſan/ ctũ blaſphemaſſe.¶ Auguſti.⁊ aliqui eũ ſequentes dicũt ⁊ ponũt peccatũ in ſpm̃ inciſef czalics in⸗ eninguſe inſpſhſane gidicunt ((dlii vnoſolhei untib minomnßß nenpaor pamtinſo ickecig urde ſerſrdh itatt 1 loaiu ſaufnti olum upone Aannfel iſcei ſcmmod ſererinot npcßsg initc ulneinpec ſu rdnegt Cinpronig epthemſe fuht Cire Gkacnenen amgicge naßipn eMoring eriplne⸗ incdinan heimot entard ſonſenn ſeer gerppen Centert ſeldas tihuaren (glidoc ſunttimn inhoien cgticee tigaſeſe Molerd re inpankicin Kaighoritgn. anpri nil animdiäi Meepaame ,n Pwlunggſartſi imagſouunglen nmm wi — noſet uniiuc u degußſi Winrluinfuſtt anittinenn mnötinn inniey Hiinunſiſn nme lnunnſt mnqli Alni npon nminann tbnag/ Pooboanütgi licirctoene, noinſoid – iberani nhl⸗ ela ſueüſne in ai n annun fn hicncce⸗ lo aß iambuſeni güdeit iſt lucthoin buedit inrin ſc n 6 uſti Moe mani nßn De pctõ in ſpiritũſanctũ ſanctũ eſſe finalem impenitentiã.quãdo ſcʒ aliqͥs in peccato moꝛtali vſq; ad moꝛ/ tem incluſiue ꝑſeuerat.qꝛ vt dicunt talis in ſpm̃ſanctũ blaſphemare videt᷑qð qui dã dicunt nõ ſolũ verbo oꝛis fieri poſſe. ſed etiã verbo coꝛdis ⁊ verbo operis NHec vno ſolũ.ĩimo multis ⁊ multotiẽs.Et di⸗ cuntꝙ verbũ ſic acceptũ dicit᷑ eẽ blaſphe mia ↄtra ſpmſanctũ.qꝛ eſt ↄtra remiſſio/ nem pctõꝝ q̃ fit ꝑ ſpm̃ſctm̃ qͥ eſt charitas patris ⁊ filij. ¶ Alij ⁊ tertij ponũt ⁊ dicũt pctm̃ in ſpm̃ſctm̃ eẽ.qñ excerta malicia. id eſt ex ipſa deliberata electõe mali pecca tur.qð ex ĩpꝛoba volũtate liberi arbitrij ꝓcedit.qꝛ vt tactũ eſt peccat᷑ tũc cõtra bo/ uitatẽ que attribuit᷑ ⁊ appꝛopat᷑ ſpiritui/ ſctõ r in ꝓpoſito pñti ſᷣm cõem vſum loquẽdi ⁊ ponendi accipit᷑ iſto tertio mõ ſen ſᷣm iſtã tertiã acceptõem.Quia capiẽ do iuxta pꝛimã acceptõem ſeu pmũ mo/ dũ ponẽdi.magis ꝓpꝛie eſt pctm̃ ſpeciale ad infidelitatẽ ꝑtinẽs q̃ opponit᷑ↄfeſſio/ ni fidei. Juxta vero ſcdᷣam acceptiõeʒ ſeu — 5 ſcõm modũ ponẽdi.pᷣt ad omia vicia ꝑti nere ⁊ in om̃i genere pcti contingere.etiã in pctis a pꝛincipio ex infirmitate vel ex ignoꝛãtia cõmiſſis.ĩmo pᷣt cõtingere ho/ minẽ in peccato moꝛtali moꝛivel ex inccu ria.vel negligẽtia penitẽdi.vel ſubito.vł ex impꝛouiſo.Et ideo iuxta hãc tertiam acceptõem ſeu ipᷣm tertiũ modũ ponendi er icduclaranade ipſo pags in ſpmiſan ctũ ¶ Circa qð iteꝝ ꝓ veracioꝛi intellctũ eſt aduertendũ ꝙ nõ om̃e pctm̃ qð ex cer ta malicia cõmittit᷑/ðꝛ eſſe petm in ſpm̃/ ſanctũ.put hic ⁊ cõiter accipit. Duplicit᷑ enĩ ↄtingerepᷣt aliquẽ ex certa malicia.i. ex ipſa electõne mali peccare. VUno mõ ex inclinatõe habitus vicioſi ſeu aſſuefactõ ne.ĩmo ſᷣm aliquã circũſtati ex ꝓpꝛia ſci / entia ⁊ deliberatõne ꝙ tñ nõ peccaret᷑ in ſpm̃ſctm̃.ĩmo illð ( vt tactũ eſt) in q̃libet genere peccati cõ tingere pᷣt.Alio mõ põt S ex ꝓpꝛia malicia peccare ex eo ſcʒ ꝙ ipe ſcienter ⁊ ꝑ cõtemptũ abijcit ⁊ remoueta ſe illud qð in eo poterat electõem ſeu con tinuatõem pctĩ impedire Et cũ oĩa q̃ pec cati electõem ſeu cõtinuatõeʒ ĩpedire poſ ſunt ⁊ impediũt/ ſint ꝓpꝛie effectꝰ ſpũſſctĩ in hoĩe.ideo ille qͥ vt tactũ eſt ipſa ſic pec/ cati electõem ſeu cõtinuatõem impedien tia a ſe ſciẽter ⁊ per cõtemptũ abijcit ⁊ re/ mouet .dicit᷑ ex pꝛia malicia ⁊ in ſpm̃ſan palis ſci poſito etiã ſᷣm cõem acceptõem ex pꝛopa malicia peccare ꝓut adhuc inferiꝰlatiꝰde/ cdlarabit᷑. ¶ Huiꝰ autẽ pct in ſpm̃ſanctũ fm Auguſti.⁊ cõem acceptõem ponũt᷑ eẽ ſec ſpes.ſ.deſuatio.pſumptio.ĩpenitetia. obſtinatio.impugnatio veritatis agnite inuidæetia fraterne gratie. Quaꝝ nũerus ſeu ſufficiẽtia ſic ſumit᷑ Pctm̃ in ſpm̃ſan ctũ ꝓut(iuxta ſupꝛa tacta)hic.⁊ cõiter ac/ cipit/fit ⁊ cõmittit᷑ ꝑ remotionẽ ſeu cõtẽ/ ptũ eoꝝ ꝑ qᷓ̃ homo ab electiõe pctĩ ſeu cõ tinuatiõe qð idem eſt in effectu/pᷣt impe/ diri. Illa autẽ que ſic hoĩem ab electõone peccati impedire ſeu ratrahere pñt pꝛoce dũt ſeu oꝛiunt᷑ vel ex ꝑte diuini iudicij.vł ex ꝑtè donoꝝ dei.vel ex ꝑte ipſi pctĩ met. In iudicio autẽ diuino duo inſunt ſcilʒ iuſticia ⁊ miſericoꝛdia. Reſpectu miſeri-/ coꝛdie ex qua cõſurgere hʒ ſpes excõſide/ rfgtiõe ſcʒ diuine miſericoꝛdie peccata re/ mittẽtis ⁊ bona pꝛemiãtꝭ.Qui hãc ſpem que hoĩem ab electõe peccati retrahere et impedire habz a ſeꝑ cõtemptũ remouet ⁊ abijcit nõ ſperãs ſcʒ deũ pctã debite peni tenti remitterevelle.peccat ꝑ pꝛimã ſpẽm pcti in ſpm̃ſctm̃ qᷓ eſt deſpatio. Reſpectu vero iuſticie ex q̃ cõſurgere debʒz timoꝛ ex ↄſideratiõe ſcʒ diuine iuſticie recte ⁊ rigi/ de pctã punietis. Qui hunctimoꝛẽ qͥ me rito hominẽ ab electõe ⁊ cõtinuatõe pctĩ impedire ⁊ retrahere hʒ.a ſe ꝑ cõtemptũ remouet ⁊ abijcit ſperãs ſcilʒ ſeu pᷣſumẽs gloꝛiã ſem piternã ſine meritis vel etiã ſi ne penitetia adipiſci.peccat ꝑ ſcõam ſpe/ ciẽ peccati in ſpinſctm̃ q̃ eſt pᷣſumptõ Et intelligant᷑ hec ſane iuxta declaratõeʒ ſta/ tim tactã: HNam petm̃ deſpatiõis ⁊ pᷣſum/ ptõis ꝓut hic ſumit᷑ / nõ cõſiſtit in hoc q; q dei miſericoꝛdiã vel iuſticiã nõ credat qꝛ tũc non ꝑtinet ad pctm̃ in ſpm̃ſctm̃ p ut hic ſumit᷑ſʒ potiꝰptineret ad pcti in fidelitatis. Sʒ cõſiſtit in hoc ꝙ ipſa dei miſericoꝛdia vel iuſticia cõtemnit᷑ ſeu vi/ lipẽdit᷑.¶ Reſpectu ãt ſcdᷣi mẽbꝛi pꝛinci/ ſcilz donoꝝ dei qb hõ a peccato re trahit᷑ ipſa duo pꝛincipalit᷑ unt. Pꝛimũ eſt agnitio veritatꝭ fidei qᷓ maxime hoĩeʒ habet ab electõe pctĩ retrahere ſeu ĩpedi/ re.quã qͥ a ſe ſcient᷑ ⁊ . ↄtemptũ abijcit ve ritatẽ.ſ.agnitã ĩpugnãdovt licentiꝰpecca re valeat.peccat ꝑ qͥntã ſpẽm pctĩ in ſpm̃ ſctm̃ q̃ eſt ipugnatio veritatꝭ nonite o 29 ctũ peccare. Et ita ꝓpꝛie accipit᷑ in bocp/ Compendiũ theologie donũ dei ab electione pctĩ impediẽs ſeu retrahẽs/eſt auxiliũ interioꝛis grẽ diuini tus collate.cõtra quã ponit᷑ ſexta ſpecies peccati in ſpm̃ſanctũ.ſcʒ inuidẽtia frater ne gratie.du ſcʒ aliquis nõ ſolũ ꝑſone fra tris ſeu ꝓximi iuidet.qnimo inuidet eti/ am gratie dei creſcenti ⁊ apparẽti in mũ/ do. ¶ Reſpectu vero tertij mẽbꝛi pꝛicipa lis.i.pcti in ſe dno ſunt pꝛincipalit᷑ qᷓ ho/ minẽ a peccando impedire ſeu retrahere poſſunt ⁊ debẽt. Pꝛimũ eſt inoꝛdinatio. turpitudo ac vilitas actus pctĩ in ſe. Cu ius debita cõſideratio/ſolet in homĩe pe/ nitentiã inducere de pctõ cõmiſſo. Et cõ tra hoc homo peccat ꝑ tertiã ſpẽʒ peii in ſpm̃ſanctũ ſcʒ ꝑ impenitẽtiã. Scðm eſt ꝑpuitas ⁊ bꝛeuitas boni ſeu delectationis quã aliqs in pctõ querit ⁊ inuenit. Cuiꝰ ↄoſideratio inducere ſolet hominẽ ad hoc ꝙ eius volũtas in pctõ nõ firmet᷑.Et cõ⸗ tra hoc peccat homo ꝑ quartã ſpẽm pcti in ſpm̃ſctm̃ ſcʒ ꝑ obſtinatõem. Et intelli gankt iſta duo ſane. nõ eni hic ſumit᷑ impe nitẽtia pꝛout dicit ꝑſeuerãtiã in peccato moꝛtali vſq; ad moꝛtẽ incluſiue.qꝛ iã nõ i. eſſet ſpeciale pctm̃.ſed q̃dã pcti circũſtan tia que eet ⁊ cõtingere poſſet in q̃libʒ pec cato vt aliqualit᷑ ſupꝛa in ſcõᷣa acceptõne pctĩ in ſpm̃ſctm̃ tactũ eſt. Sʒ accipit᷑ hic impenitẽtia ſᷣm ꝙ impoꝛtat ꝓpoſitũ non penitedi ⁊ eſt ꝓpꝛie reſpectu pᷣteritoꝝ Si militer obſtinatio nõ capit᷑ hic p ꝑſeuerã tia ſeu cõtinuatõne in pctõ.ſed qn homo ſuũ ꝓpoſitũ in hoc firmat ꝙ vult peccato inherere. ⁊ eſt ꝓpꝛie reſpectu futuroꝝ. Ju/ xta illð Hieremie.viij. Nullus eſt qͥ agat penitẽtiã.i.agere velit ſuꝑ pctõ ſuo dicẽs ſui natura/hʒ meritũ nõ remiſſiõis.mere quid feci qᷓntũ ad pꝛimũ Oẽs ↄuerſi ſunt ad curſum q̃ſi equus impetu vadẽs ad p lium qᷓnt ad ſcõᷣm. 1 dũ ꝙ Bernardus in li.de pꝛeceptoꝛ diſpẽ ſatoõne ponit.ꝙ nolle obedire/eſt reſiſtere ſpũiſctõ Gloſa etiã oꝛdinaria leuitici.vij Riéſimulate penitẽtia/eſt blaſphemia ſpũ ſt etiã aduerten / cc Sciſma etiã recte ↄtra ſpm̃ſctnm omitti videt᷑. nãq; ꝑ eũ eccłia vni᷑. QOue tria non vident᷑ ſub ſex ſpẽba pctĩ in ſpm̃ ſcm̃ ſupꝛa declaratis compᷣhendi.Sʒ qͥ bene cõſiderat pꝛedicta tria ſub ipſis ſ pe ciebus effectualit᷑ continẽtur ⁊ compᷣhen dũtur.⁊ ad ipſa reduci poſſunt. Vtputa nolle obedire ꝑtinet ⁊ reducitad obſtina tõem · Silatio penitẽtie ꝑtinet ⁊ reducit ad ĩpenitẽtiã ⁊ ſub ea cõtinet᷑ Sciſma ꝑ tinet⁊? reducit᷑ ad inuidentiã fraterne gra tiep quam gratiã membꝛa ecdeſie vniũt OQuare irremiſſibi⸗ le. ¶ Eſt eẽ notandũ ꝙ pctm̃ in ſpm̃ſctm̃ dici? coiter irremiſſibile iuxta illud vbũ xpᷣi Qui peccauerit in ſ pmſctm.nõ remit tet᷑ ei in hoc ſeculo.neq; in ſuturo Qðõ ſic pt intelligi Et ſm oẽs tres acceptões pec ati in ſpmſctm̃ ſupꝛa poſitas Juxta enĩ ſcðam acceptõeʒ q̃ eſt Aug.claꝝ ẽ ꝙ fina⸗/ lis ipenitẽtia quã ponit pctm̃ ĩ ſpm̃ſan/ ctũ realit᷑ eſt irremiſſibił.qꝛ nullo mõ re/ mittit᷑. Quũo eniĩ remitteret᷑ pctm̃ moꝛtale in q̊ vſq; ad moꝛtẽ ꝑſeuerat: Nõ enĩ hici hac vita cũ de eo nulla penitẽtia habitaꝛ facta ſit.nec etiã in vita futura.vbi nullꝰ loc? eſt miſericoꝛdie.ſed pure iuſticie.vbi ægtiã ꝗs meritoꝛie penitere nõ pᷣt. Scom Iꝗt alias duas acceptões ſcʒ pᷣmã ⁊ ttiã di cit᷑ etiã pctm̃ ĩ ſmſctm̃ irremiſſibile.Nõ qꝛ nullo mõ remittit᷑.ſed qntũ eſt de ſe et turq; ꝙ nõ remittat᷑ Et hocdupłr. Vno mõ qntũ ad penam Alio mõ q̃ntũ ad cul pã. uãtũ ei ad penã certũ eſt. ꝙ qͥ ex ig noꝛãtia vel infirmitate peccat minoꝛẽ pe nã meret᷑ maioꝛẽq; q̊dãmõ excuſatõeʒ hʒ vñ eiꝰpena minui debeat.qqͥ ex certa ma licia peccat. At grã exepli.ad ꝓpoſitũ ᷣbi xpᷣi ſupꝛa iuxta pᷣmã acceptõeʒ pcti in ſpi rituſctm allegati Judeidq blaſphemabãt in xpᷣm tãqᷓ; filiũ hoĩs/vocãdo eũ voꝛacẽ yvini potatoꝛẽ ⁊ pbᷣlicanoꝝ amatoꝛc.ma ioꝛẽ excuſatõeʒ hr̃e poterãt ꝓpter ĩfirmita tẽ carnis quã in ipᷣo xpᷣo aſpiciebãt. ⁊ ſic minoꝛẽ circa hoc penã merebãt/ iõ dicti ſunt a xpᷣo blaſphemaſſe in filiũ qð remii/ ſibile ẽ. Sʒ qñ ipᷣaʒz diuinitatẽ q etiã erat in xpᷣo blaſphemabãt.curatõʒ.ſ.ifirmita/ tũ.eiectões demonioꝝ.illũiatões cecoꝝ. ⁊ alioꝝ oꝑa miraculoꝝ que ſunt pꝛopꝛie opa diuinitatꝭ.⁊ nõ niſi ꝑ ſpm̃ſcim̃ fieri poterant.attribuẽdo diabolo.nullã excu ſatõʒ hẽbãt vñ pena eoꝝ minui mereret᷑⸗ Et iõ tũc dicti ſunt a xpo blaſphemaſſe ĩ ſpm̃ſanctũ.QOð peccatũ ñ fuit ad lrãʒ eis remiſſum.neq; in hoc ſeculo neq; in futu ro.imo ſᷣm expoſitõeʒ Criſoſ.ꝓ illo pctõ penãꝗ paſſi ſunt ⁊ i pᷣti vita ꝑ Romanos ⁊ in futura vita apð ĩferos. Quãtũ ãt ad culpã ðꝛ peccatũ ĩ ſpiritũſanctũ inemiſ/ omnep LTto diſpoſin haßin lponate kigere ſunpts lleiuen iin förn Binfunund G H sacchiin doſitas I ie = Nhafiſhfin SSe dl ollo gtipafinn ueneßiigf⸗ lupcntkbin n uumn pbin⸗ ahmriſicefi =2— = mumrnii, On shhinittin. mmmiſbirß asinüͤchhete inimiüsner Obocrn Noniinitl nichgian uurnimi nüanliigh, Ginamm poltifbi bcgalintpi Nuipherait Cotüponnci vmmmti n peeifrnin hoccir tſt nardit öden buſliicnn inieniqeniet mnßſinmu. üioescr⸗ cprſt nte ſhnñ fan aunnliamn ninu nace, hhthhenſt i diſpoſitõez Zeiã ad remi De pctõ veniali ⁊ vnde dicatur 29 ſibile ex ipſa diſpoſitõe remittẽdi Sicut enĩ aliqͥs moꝛbo coꝛꝑalis ſᷣm ſui naturaʒ incurabił ðꝛ.qũñ in ſe hʒ illð ꝑ qð tollunt᷑ ea ex q be moꝛbo curari pᷣt.vtputa qꝛ tollit virtutẽ nature vel inducit faſtidiũ cibi et melicine.licet deꝰ ſua gratia et miraculo poſlſet illuʒ moꝛbũ curare. ita ſuo mõ iſte moꝛb ſpũalis qͥ pctm̃ in ſpm̃ſctm̃ ðꝛ im ſuã naturã incurabilis⁊ irremiſſibilis di cit᷑ ex eo ſcʒ ꝙ de ſui natura excludit⁊ abij cit ab homine illa ꝑ q̃ fit peccatoꝝ remiſ-/ ſio Non tñ ꝓpter hoc intelligẽda eſt oino vðbcluſa via ſanatõis ⁊ remiſſiõis.ſᷣm oĩpo tẽtiã ⁊ miſericoꝛdiã dei.ꝑ quã aliqũ tſltes Ilſſi miracloſe ſpũalit᷑ ſanãt᷑.licʒ raro ⁊ dif ficult᷑. De nullo etenĩ q;diu durat hec vi äG ta deſꝑandũ ẽ.ↄſiderata.ſ.oĩpotẽtia ⁊ mi ſericoꝛdia dei. Szʒ ↄſiderata natura ⁊ cõ/ ditiõe pctã.aliqͥ filij diffidẽtie dicũtvt hẽ/ tur ꝑ apłm ad eph.v (¶ Süt alij alio mõ iſtã irremiſſibilitatẽ pctĩ in ſpm̃ſctm̃ ex/ pronẽtes.ſʒ effectualit᷑ iuxta ea ꝗᷓ ſupꝛa no iata ſunt. Notãt eĩ ꝙ hoc nomẽ irremiſſi bile triplicit᷑ ſumi pᷣt. Uno mõ negatiue ſcʒ ꝙ nullo mõ remitti pᷣt. Et iſto mõ pec catũ angeli ⁊ dãnatoꝝ irremiſſibile dicũt Alio mõ pᷣuatiue qð ſcʒ ex ſe cõgruẽtiam nõ hz ꝙ remitti debeat. licʒ ex congruẽtia diuine bonitat remitti poſſit Et hoc mõ omne pctm̃ moꝛtale irremiſſibile dicunt Tertio mõ Ziat er ſe ivoꝛtat⸗ ĩcluddit li „ 32iã ad onẽ. Et Bimõ pctm̃ in ſpm̃ſctm̃ irremiſſibile dicunt.qꝛ ĩpoꝛtat exſe ⁊ includit diſpoſitõeʒ ↄꝛian tẽ grẽ remittẽti pctm̃ꝑ deſpatõʒ ſcz vel p⸗ ſumptõeʒ aut alias e ſpẽs Et iuxta iſtũ modũ ponẽdi capiũt etiã nler ſen ſ uffi⸗ cientia ſex ſpecieꝝ pct in ſpm̃ſctm̃ ſupꝛa enũerataꝝ.hoc ſcʒ mõ. In remiſſiõe eĩ vt Dicuũt tria currere hñt videlicʒ.ipᷣe remit tẽs.ille cui remittit᷑ ⁊ diſpoſitõ remittẽdi in eo cui remittit᷑. In ipᷣo remittente duo ſunt.ſ.mĩa ⁊ iuſticia Cõtra pmũ q̊ꝝ pec/ cat᷑ꝑ deſpatõeʒ.ð ſcðᷣm ꝑ pᷣſumptiõeʒ In eo cui remittit᷑ duo eẽ ↄuenit ſcilʒ doloꝛẽ de 2miſſo.⁊ ꝓpoſitũ vlteritꝰde nõ ↄmittẽ do.Coõtra pmũ q̊ꝝ peccat᷑ ꝑ obſtinatõeʒ. Eõtra ſcõʒ pꝑ finalẽ ipenitẽtiã Diſpoſitõ dvo remittẽdi ĩ eo cui remittitduplexẽ.ſ. cognitio veri.⁊ amoꝛ boni Cõtra pmũ q̊ rũ peccat᷑ ipugnatõʒ veritatꝭ agnite Cõ tra ſcom p inuidẽtiã fraterne grẽ. Et acci pit᷑ hic finał ipenitẽtia put ĩ ſuꝑioꝛiba de ſiõis pctĩ ſupꝛ gingalis.⁊ pcti actualis moꝛtalis. Nunc claratũ ẽ.nõ quidẽ put ĩpoꝛtat ↄtinuatõ nẽ in pctõ vſq; in finẽ.nã ſic in libʒ pec/ cato moꝛtali ↄtingere pᷣt.ſʒ negatiue.put Sdicit ſen ĩpoꝛtat ꝓpoſitũ nõ penitendi t iſto mõ ẽ ſpẽs pcti in ſpm̃ſctm̃ ¶ Bꝛe uiter vt iã tactũ eſt iſte vltimꝰmodꝰponẽ di in effectu reincidit ĩ ea q̃ ſuꝑiꝰ dicta et declarata ſunt. Sed iõ hic inſeri placuit vt legentes cape poſſint qð eis magis ſe Jebierplaccbitt. De peccato actua/ li vẽiali.Et circa ipʒ in generali occurrẽ Xpedita igit/iuxta ĩice cibe. ptũ huiꝰ octaui tractatꝰpñtꝭ li/ belli oꝛdinẽ/ declaratõe duoꝛũ pꝛincipaliũ mẽbꝛoꝝ pꝛie diui upꝛa tacte ⁊ poſite ſcʒ pctĩ oꝛi de alio tertõ mẽbꝛo pꝛicipali eiuſdẽ diui ſionis ſve ero acruali renia ali vicẽ da veniũt.Et pꝛio qͥd ſit ⁊ vñ dicat᷑. Se⸗/ cũdo de diuerſ eiꝰnoĩbo ſeu appellatõiby. TLertio de jcis ipſiꝰpeccati effectibi. nid ſit peccatuzʒ veniale.et vnde dicatur. Eccatũ veniale ᷣm Zuget licet penã mereat᷑.nõ tñ hoĩem Dyvſq; ad reatũ ꝑpetue moꝛt gra nat ſeu obligat. ſʒ facile indulget᷑. (Pꝛo q̊ad maioꝛẽ declaratõeʒ ſciẽdũ eſt ꝙ licet diffinitõ Aug. in ſupioꝛibo pctõ moꝛtali attributa.ſ.qð eſt dictũ vel factũ vel ↄcu/ Biüä ʒ legẽ dei ſeu legẽ eternã.pctõ actua i li in generali ſeu tãq; generi/ ab aliqbylat tribuat᷑.⁊ ſic ſ̃m eos poſſet etiã pctõ veni ali ſ̃m tñ maius ⁊ minꝰ ↄpetere ſeu ↄuẽi- re: Scoʒ tñ btũʒ Tho.pꝛĩa ſcdᷣe ſue ſum me. illa diffinitio ſic ſupꝛa pctõ moꝛtali attributa mag ꝓpꝛie ipſi pctõ moꝛtali cõ uenit. Nã in eo eſt ꝑfecta rõ pcti.quã pꝛo ptꝛie dicta diffinitio ĩpoꝛtat. Nã vt ðᷣt idẽ doctoꝛ ꝙ petm̃veniale dicat᷑ pctm̃.hoc ſo lũ eſt ſ̃m iꝑfectã rõem pcti.ĩmo in oꝛdĩe ac reſpectu ad pctm̃ moꝛtalepᷣt eo mõ pec catũ veniale dici pctm̃ ſicut accũs ĩ oꝛdi/ neac reſpectu ad ſubam ðꝛ ens· i. ſm ĩpfe ctã rõ em entis Pctm̃ enĩ veniale ex ſe nõ fit ſeu ↄmittitõ legẽ.Nã hõ inqntũ veni gliter peccãs/ñ facit ꝙ lex phibʒ.nec pᷣter mittit illð ad qð lex ex pᷣcepto obligat.qꝛ iã non peccaret venialiter ſed moꝛtaliter. J 2 — — Sed ſfacit pᷣter legẽ.qꝛ.ſ.non obſᷣuat mo dũ rationis quẽ lex intẽdit.Et ideo vt di cit idẽ btũs Lho.diuiſio pcti in moꝛtale ⁊ veniale.non eſt diuiſio generis in ſpẽs. que eq̃liter rationẽ ipſiꝰ generis ꝑticipẽt ſʒ ſolũ eſt diuiſio analogi in ſpẽs.ſ.ratio/ nẽ generis ſ̃ᷣm pus ⁊ poſteriꝰ ꝑticipãtes. ¶ ' Pꝛo quo adhuc notãdũi ꝙ duplexẽ re gula huanevolutatis VUna ꝓpinq ꝗᷓ eſt ip ſa hnana rõ. Alia eſt pꝛia regula ſcʒ lex et᷑/ na ꝗq eſt qſt rõ dei. Et ꝑ ↄpatiõeʒ ad iſtas regulas ſumit᷑?⁊ attẽditrectitudo volũta,⸗/ tis.⁊ oĩs ↄmẽſuratio cuiuſcũq; actꝰ.que talis dʒ eſſe.vt volũtas nõ declinet a ſuis extremis.ſ.a deo pꝛicipio ⁊ a deo fine. At videlʒ oĩia a deo ſe habere cognoſcat et in deũuũ oia referat.aqᷓ rectitudie ⁊ cõmẽſura /3· tõe ſi diuertat/incõmẽſurata ?⁊ deoꝛdina/ ta erit. Et ex hoc hʒ act?hũan? ꝙ ſit bonꝰ vel malꝰ.ex eo ſcʒ ꝙ debitã hʒ cmenſura tionẽ.vel ea caret.Et q̃ntopłꝰ recedit le actꝰa debita cõmẽſuratõe:tãqto efficit᷑ pe- ioꝛ ⁊ deterioꝛ.Et hinc(vt tactũ eſt ſumit rõ pcti moꝛtalis ⁊ pctĩ venialſᷣm ſcilʒ di uerſitatẽ inoꝛdinatõis q cõplet rõem pec cati.Duplex eĩ eſt inoꝛdiatio. Ana ꝑ ſub trractõem pꝛĩcipij ⁊ finis oꝛdis ſcʒ dei Et hec inoꝛdinatio facit pctĩ moꝛtale.qñ.ſ. Ania ꝑ pctm̃ deoꝛdinat᷑ vſq; ad auerſionẽ ab vltimo fine. ꝗͥ etiã pꝛincipiũ oꝛdis eſt. ⁊ cui ꝑ caritatẽ vniri debemꝰ Alia inoꝛdi natio eſt.q̃ ſaluato ipſo pꝛicipio ⁊ fine oꝛ dinis: fit inoꝛdinatio ſolũ circa ea q ſunt circa ipᷣm pꝛincipiũ ⁊ finẽ Et hec inoꝛdi / natio facit ſolũ pctm̃ veniale.qꝛ tũc ania non deoꝛdinat᷑p pctm̃ vſq; ad auerſion- ab vltimo fine. qvt iã dictu eſt etiã ipʒ pn cipiũ ipſiꝰoꝛdĩs eſt.Et dat ipᷣe btũs tho. exm̃ de inoꝛdinatõe cõplexiõis q̃ ↄtingit in aliqᷓ aimali.Nã ſi illa inoꝛdinatio ꝓce dat vſq; deſtructõ eʒ vitalis pꝛicipij.tunc ſeqtur moꝛs. Si vero ſaluo pꝛicipio vi/ tali/ſit ſolũ quedã inoꝛdingtio hũoꝝ tũc ſolũ quedã eſt egritudo Baaa⸗ petm̃ veniale a venia.ex quo inſurgit ꝙ aliqͥ ra tionẽ huiꝰimponẽtes dicunt. triplici ↄſi geratõe ſeu reſpectu/ aliqð pctm̃ dici ve/ niale.ſ.ex euẽtu ex cã.ex genere. Ex euẽtu quidẽ qꝛ realit᷑ veniã ↄſecutũ eſt Et hinc eſt qð dicit Ambᷣ.ꝙ om̃e pctm̃ intelligen do etiã de moꝛtali/pꝑ penitẽtiã fit veniale SDz iſta cõſideratio ſeu acceptio pcti ve/ nialis larga ẽ.nec ꝓpoſito cepto bů ↄueni — Copmpendiũñ theologite ens. Ex cã vero.qꝛ illõ pctm̃ licet foꝛſan ex ſuo eſſe moꝛtale exiſtat.hʒ tñ in ſe ſeu ĩ/ poꝛtat aliqͥd vñ veniã conſeòqͥ poſſit.non quidẽ ex ſe ſunpᷣłr ſʒ ex q̃dã cã indirecta: Nuig ſcʒ hʒ in ſe ſeu ĩpoꝛtat aliqͥd/ſuam culpã dminuẽs.vt ſunt pctã qͥ infirmita jſe vel ignoꝛãtia cõmittunt᷑ reſpectu eoꝛũ qᷓ cõm ittunt᷑ex ꝓpꝛia malicia. Et iſta ad/ huc cõſideratio ſeu acceptio non cõgruit nr̃o ꝓpoſito.Ex genere at.qꝛ illð pctm̃ de ſe nõ tollit oꝛdinẽ ad vltimũ finẽ.⁊ ſic nõöõ meret᷑ penã eternã. Sʒ qꝛ aliquã inoꝛdi/ nationẽ⁊ obliqͥtatẽ a recta regula ĩpoꝛtat meret᷑ penã ſeꝗ teẽꝑalẽ.vt iã ſatis ſupꝛa ex ¶ Eit fm iſtã acceptõem/ intel ligunt᷑ea que iã hic de pctõ veniali tracta ta ſunt ⁊ tractabũt᷑. Nã f̃ᷣm ipᷣamↄſidera tõem ſeu acceptiõeʒ/diſtinguit᷑ ⁊ diuidit paorm veniale 5 pcim moꝛtale. dũ coõit di · cit᷑ꝙ pctõꝝ actualiũ/alið eſt moꝛtale ali / ud veniale. Que differẽtia ſeu diſtinectio inter ꝓcim̃ moꝛtale ⁊veniale/ſumit᷑exob lecto ſeu exꝑte obiecti.Cũ enĩvt iã ſupia aliqliter tactũ eſt.volũtas peccãtis fertur in alqð qð ſᷣm ſe repugnat caritati que ẽ pꝛincipiũ vite ſpũalis.⁊ ꝑ quã homo oꝛ dinatad vltimũ finẽ ſcʒ deũ. tũc illõ pec. cte.vtputa ) eius ꝓpꝛiã dilectõʒ ⁊ honoꝛẽ yt ſunt infidelitas. heref.blaſphemia et hmõi. Siue ſit ð deum indirecte. vtputa cõtra dilectiõeʒ pximi.quã vult ⁊ pᷣcepit. ſicut homicidiũ adulteriũ.⁊ ſiłia.Cũ ve/ ro volũtas peccãtis fert᷑ in id qð in ſe con tinet qᷓndã inoꝛdinatõem.que tñ nõ con trariat᷑ dilectioni dei et pximi ſicut ſunt/ yerbũ ocioſum riſus ſuꝑfluꝰ.⁊ alia hmõi tũc illud pctm̃ ex ſuo obiecto ſeu rõne ſui obiecti /nõ hʒ qð ſit moꝛtale ex genere ſʒ ſolũ veniale. Et hoc eſt idẽ in effectu cuʒ illo qð cõiter ðꝛ/ꝙ pctm̃ moꝛtale eſt libi / do ſeu voluptas in creatura ſupꝛa deũ. i. plusq; deo vel eq̃ vt deo.⁊ veniale eſt cõ/ placẽtia ſeuvoluptas in creatura infravł citra deũ.i.ꝙ nõ plus q; deo nec eqᷓ ſicut deo. qꝛ ſcʒ nõ vellet qͥs illi finalr adhere / re.vel pꝛopt᷑ illð deo diſplicere.aut ſcient 3 eiꝰpcepta mãdata q cq; facere..(Sꝛo ãplioꝛi iſuꝑ tã dicẽdoꝝ q; etiã iã dictoꝝꝛ ⁊ ſpẽaliter ſupꝛavbi actũ eſt qñvicia capi talia moꝛtalia ⁊ qñvenialia exiſtãt.decla ratõe.eſt ſciẽdũ.qꝙ qꝛ actꝰmoꝛales/ñ ſolũ catũ ex ſuo obiecto ſeu rone ſui obiecti bz ꝓſit moꝛtale ex genere ſiue ſit deũ dire⸗ O o keehpiſt neobi cuinten cts 9 ſectieet ipſius geoin illoͤn naepen enpli⸗⸗ leadeali deubab pocht (Ricn ſooge ſins⸗ mon⸗ ſitto⸗ nere⸗ triß Pc ligiil lene wor⸗ oe fitnen Vekn morgli giidel mono⸗ Alseri ſupiorit forönee ſitdolo⸗ ceco feco⸗ maget buser coii nalaye liinſn mortli woneae wonlu onined nigap rodeno keape leabe⸗ bem oco üllerſeen üinſelni. Acd icinan Atglic ſunn Giqginfmin krſpean oni 1n. Ktiſtngg, ononcögut hilöpanfde ͦfine tſieno Uiquiinogi⸗ regulaiportat iſng ſahne. Cptöen int Wyeniglinnan mipammoſiden nguikedinidt Nnleücitd, dcknortec⸗ V i.. nnn⸗ Gaintiäfune. pacinsfonr Naanuangnee gnäbono iiücllöee, ſiobiemhz Nie ehonon Phemuct eptputa taßcepit. in Cüve imſecon etmno con ſicurſunt/ Aabmnoi ſeurönenui . De pctõ veniali ⁊ e cognitide 29 recipiũt rõem boni et mali ex obiecto ſeu rõne obiecti.ſed etiã ex aliqua diſpoſitõe ſen intentöne agẽtis! qñq; ↄtingit ꝙ ille actus q alias ex ſuo genere ſcʒ rõe ſui ob/ iecti/eẽt pctm̃veniale.expꝑte diſpoſitiõis ipſius agęetis efficit᷑ moꝛtale. Vel qꝛ ipſe agẽs in illo cõſtituit ſuũ finẽ vltimũ Ael qꝛ illð ad aliqͥd aliud oꝛdiat qð ex ſuo ge nere pctm̃ moꝛtale exiſtit. VUtputa gr̃a ex empli. Si iuxta ſupꝛa tacta/aliqͥs de di/ lectõe alicuiꝰboni ↄmutabilis / quã citra deũ haberet/intãtũ trãſiret.qꝙ illi tali bo/ no cõmutabili/tanq; ibi ſuũ vltimũ finẽ coſtituẽs adhereret. iã illð quod alias ex ſuo genere nõ eſſʒ niſi veniale pctm̃.exip ſius agẽtis diſpoſitiõe ſeu intentõe fieret moꝛtale. UVel in alio exẽplo met ſuꝑiꝰpo/ ſito.vbi qͥs verbũ ocioſum qð de ſuo ge/ nere nõ eſt niſiveniale/oꝛdinaret ad adul teriũ cõmittẽdũ.tũc verbũ ocioſum eſſet pctm̃ moꝛtale.Et ſᷣm hoc ꝓpꝛie hñt intel/ ligi illi quatuoꝛ modi/qͥbus pctm̃ venia le ðꝛ effici moꝛtale.ſupꝛa/vbi de peccato moꝛtali actũ eſt/ſpecificati ex oppoſito contingere p̃t ꝙ ille act?qͥ ali gas ex ſuo genere ſcʒ rõne ſui obiecti eſſet pctm̃ moꝛtale.ex ꝑte ſeu diſpoſitiõe agẽtꝭ fitveniale ꝓpter hocſcʒ ꝙ actꝰeſt ĩpfectus id eſt nõ pfecte a rõe q̃ eſt pꝛimũ actuum ilr etiam moꝛaliũ directiuũ ſeu regulatiuũ pꝛinci/ piũ /deliberatꝰ. Sicut de ſubitis ſeu pꝛi/ mis motibo infidelitatisvel blaſphemieꝛ Alijs exeplificari poſſet. Ael etiã iuxta in ſupꝑioꝛ ib tacta de inuidia. q̃ ex ſuo gene/ re/rõneq; ſui obiecti eſt pctm̃ moꝛtale.cũ ſit doloꝛ ⁊ diſplicẽtia de bono alteriꝰ q re cte cõtrariat᷑ charitati. Si tñ in motu ip fecto ⁊ nõ plenea rõne deliberato ↄſiſtat. manet ſolu pctm veniale. Et ſicde pluri/ bus exẽpliſicari poſſet de qͥb magis ĩ lo/ co iã allegato.vbi qñvicia capitalia.moꝛ taliavelvenialia exiſtãt actũ eſt. ¶ O aũt tã in ſuꝑioꝛibo qᷓ; in ſẽntibo vbi de pctõ moꝛtali ⁊ de pctõ veniali agit᷑ê/ addit᷑ hoc nomẽ actuale.cũ tñ plura ſunt pctã tam moꝛtalia qᷓ;venialia.q̃ in non faciẽdo ſeu omittẽdo conſiſtũt.q̃ cõiter pctã omiſſio nis appellant᷑.rõ pꝛincipalis fuit/ad cla/ riꝰdenotandã dr̃am inter pctm̃ oꝛigina/ le.⁊ pctm̃ nõ oꝛiginale qð cõiter ꝑ actua/ le ab oꝛiginali diſtinguit᷑. qꝛ nõ niſi actu ab extravel ab actu q̊dã interioꝛi volũta/ tis cõmittit᷑ qð nõ ſic eſt in pctõ oꝛigina li.vt ſatꝭ in ſuꝑioꝛib declaratũ eſt. ¶ Lir ca que pctã omiſſiõis qᷓntũ ad pñtẽ mate risꝗ ſpectat/eſt aduertẽdũ ꝙ omiſſio eoꝛũ ſcʒ ad q̃ hõ tenet᷑.quia alias ꝓpꝛie nõ eſſet omiſſio.aliqñ cõtingere põt/ ex ſola inad uertentia ſeu obliuiõe.vtputa gr̃a exepli Ciũ aliquis hoꝛa debita qua tenet᷑ ire ad eccłiam/obliuiſcit᷑ ire.⁊ talis omiſſio nul lũ vel modicũ eſt pctm̃.qꝛ iã extra actũvo luũtatis eſt Adhuc ſi illa obliuio ex aliqua alia cauſavel occaſione.ſiue ꝓpinq̃ ſiuere mota pᷣcedente.circa quã hõ ꝓuidere po/ terat ⁊ debebat/cõtingeret/eſſet maiꝰ pec catũ circa illa/qᷓ; circa ißam omiſſionẽ in ſe.Aliqñ vero cõtingere pᷣt omiſſio ex ali gquibo alijs cauf ſeu occaſionib/q̃ iñ non ſunt in ptãte hoĩs.vtputa in exeplo iam cepto. Si aliqͥs ꝓpter grauẽ infirmitatẽ/ vel alias contra ſuã voluntatẽ detent ſen impeditꝰ/nõ iret ad eccłliam hoꝛaqᷓ tenet᷑ ⁊ tũc ipſa omiſſio nõ hʒ rõem pctiim mo nec ꝓpꝛie in iſto caſu dz dici omiſſio.Ali/ qcũ autẽ cõtingere pᷣt omiſſio ex cau vel occaſionibo.que ſubiacẽt volũtati hoĩs.⁊ tũc omiſſio habet rõem peccati Quia tũc ſem per opoꝛtʒ ꝙ illa cauſa ſeun occaſio in qᷓntũ eſt voluntaria/habeat aliquẽ ad mi nus interioꝛẽ actũ voluntatis.qð poteſt cõtingere ſeu cõſiderari duplxr. Vno mõ qñ ille actꝰ interioꝛ volũtatis directe ſer in ip̃am omiſſionẽ.vtputa in exẽplo iam tacto.Aliqͥs hoꝛa debita qꝗᷓ tenet/ omittit ire ad eccłiam/ſolũ qꝛ vult nõ ire vitãs la boꝛẽ vel hmõi.⁊ tũc talis actus volũtatꝭ ppꝛie ⁊ deꝑ ſe ꝑtinet ad omiſſionẽ Nolun tas eteni cuiuſlibet pcti ꝓpꝛie ⁊ de ꝑ ſe ad illud pctm̃ ꝑtinʒ. eo ꝙ volũtariũ eſt de rõ ne pcti.intatũvt dicat Aug.peccatũ adeo volũtariũ eſſe ꝙ ſi nõ ſit volũtariũ/pctm̃ nõ eſt. Alio modo cõtingere ſeu cõſidera ri pᷣt qñ ſcʒ ille actꝰvalũtatꝭ ñ fert᷑ directe ĩ ipᷣam omiſſionẽ.ſʒ fert᷑ in aliqd alið ꝑ qd ↄtigit omiſſio illiꝰad qð qͥs tenet᷑. Et iſte vocat᷑ actꝰexterioꝛ ⁊ deꝑ accũs. Oõð iterũ duplr conſiderari pᷣt.Quiavel illð in qð ſic fert ipſa volũtas / eſt ipſi omiſſioni cõ iunctũ.vtputa ↄtinuãdo exẽplũ iã ceptũ Aliqͥs omittit ire ad ecdeſiã hoꝛa debita q̃ tenet᷑ quia tũc vult ludere vel bibere. et ludit vel bibit.certũ eſt ꝙ ille actꝰludẽdi vel bibẽdi illa hoꝛa.eſt actus cõiunctꝰilli omiſſioni. Vel illud in qð voluntas fert nõ eſt ipſi omiſſioni ↄiũctũ·ſʒ eſt rede J 5 Compendiũ theologie et remotũ / vtputa Aliquis vult diu vigi lare de ſero ⁊ vigilat/ ex que contingit ꝙ omittit ire ad eccleſiã hoꝛa matutinarũ. certũ eſt ꝙ ipſe actus vigilãdi de ſero/ nõ eſt cõiunct?ipſi omiſſioni. Ex qbo ptʒ ꝙ licet ipa pctã omiſſionis deꝑ ſe et ſimplłr ↄſiderata/ poſſint eſſe abſq; aliquo actu ab extra.reſpectu iñ actuũ tã interioꝝ ip/ ſius volũtatis ⁊ de ꝑ ſe/qᷓ; exterioꝝ ⁊ de ꝑ aæaͥr,rcñs nõ ſunt ſine aliquo actu. Et exin/ de actualia dici pñt. Per iam hic tacta pᷣt quiſq; apud ſe ꝑpẽdere/qñ pctã omiſſio/ nis ſunt moꝛtaliavel venialia.vel grauia vel leuia.ↄſideratis ſcʒ obligatõeqᷓ quis ad aliqͥd faciendũ tenet᷑.et neceſſitate vel vtilitate illius ad qð ſic tenet᷑.et cauſ᷑ ſeu occaſionibe ex quibus omiſſio contingit „ 7 Via vero omne pctm̃ actnale rum motuũ ⁊ quando peccata exiſtant. ſiue moꝛtale ſiue vẽiale / cõiter a pꝛimis motibooꝛtũ habʒ. im mo ipſi pꝛimi motus int᷑ pctã NYyenialia cõputant᷑ In omni eni tentatõe eſt cõiter iſte ſucceſſus.qꝙ pꝛĩo inſurgit pᷣ mus mot.quẽ ſeqͥ᷑ delectatio.⁊ exiñ con ſenſus. Oꝛdo enĩ tentatiõis hic cõiter eſt ꝙ ꝑ tria ſucceſſiue in pctm̃ inducimur.ſ. ſuggeſtiõe. delectatõe. ↄſenſu. ita ꝙ ꝑ ſug geſtionẽ que ſiue ab extra.vt a diabolo ⁊ mũdo.cuiuſmodi tentatio nõ eſt pctm̃ ſʒ materia exercẽdevirtutis.ſiue ab itravta fomite.qͥ nobis ineſt/ꝓcedat:excitat᷑ pꝛi/ mus motꝰ.⁊ ibi tentatio inchoat᷑. ꝑ dele/ ctatõʒ ꝓgredit᷑⁊ ꝑ ↄſenſum ↄſummat᷑.q̃ tñ ↄſummatio ĩtelligat̃de ↄſenſu in actũ nã aliquẽ eſt reꝑire ↄſenſum in delectatõ nẽ / in quo licʒ ↄſiſtat pctm̃.nõ tñ ibi pꝛo pꝛie ðꝛ tẽtatio ↄſummari.vt latiꝰinfra de clarabit᷑ Ideo ꝓ clarioꝛi intellectu tã iam dictoꝝ q; etiã dicendoꝛũ (venit aliqd de ipſis pᷣmis motibo deęlectatõe⁊ ↄſenſu/in generali tãgendũ. ¶ Pꝛo quo ſciendũ ꝙ anima ſenſibilis duplicẽ habet potentiã Vnã appꝛehenſiuã.aliã motiuã.Appꝛe henſiua iteꝝ diuidit᷑ in appꝛehenſiuã de foꝛis.⁊ in appꝛehẽſiuã de intus ſeu ab in tra. ¶ Dires appꝛehẽſiue de foꝛis ſeu ab extra ſunt quinq; ſenſus ꝑticulares ſiue exterioꝛes.ſ.viſus auditus.guſtus.odo/ ratus tactus.Et ſunt vires appꝛehgline paſſiue.qꝛ ſenſatio fit in ipſis (De natura pamo/ enſibo/ ab intra ſuſe bigd 7 nõ ab extra mittendo. Et ſunt ii ſingulariũ.⁊ nõ vniuerſaliũ. Et hñt oẽs vnam oꝛiginẽ/a ſenſu cõi.a quo veluti li nee a centro exeũt.Et ad cauſandũ in eis debitã ſenſificatõem/quatuoꝛ opoꝛtet cõ currere.ſ.obiectũ pñs.mediũ deferens.et diſpoſitũ oꝛganũ cõueniẽs ⁊ ſanũ.⁊ actu alem aie intentõem Et in multis cõöueni unt ⁊ differũt adinuicẽ. q̃ pꝛo materia p/ ſenti noeſt nocſiarii erumae Jelien te appꝛehẽſiue ab intus/ſuntenq; po tẽtie interioꝛes anĩie ſenſibilis.q̃ ſunt ſen autẽ appꝛehẽſiue ab intus/ſuntò ſus cõis.imaginatio.eſtimatio.fantaſia. ⁊ memoꝛia.Et ſunt etiã oẽs iſte qnq; po tẽtie paſſiue.quia ab intꝰſuſcipiẽdo app hendũt ⁊ patiunt᷑ a foꝛmis reꝝ ſingulꝗari um. Et ſunt etiã circa ꝑticłania tm̃ ( Et eſt ſenſus cõ ispotẽtia que oĩm ſenſuum pꝓticulariũ obiecta appꝛehẽdit. Nam alij ſenſus ſimilitudines ſuoꝛuʒ ſenſatoꝝ ad ſenſum cõeʒ reducũt.quo mediãte.de ſin guloꝛum ꝓpꝛietatiba iudicãt ⁊ diſcernũt: Quia ſᷣm iudiciũ ſenſus cõis/appꝛeben dimꝰ nos videre qñ n audire qũ qaudimꝰ.⁊ ſic de alijs ¶ Airtus autẽ ima/ ginatiua/eſt potẽtia appᷣhẽſiua.in q̃ ima ginatõnes reꝝ ſenſibiliũ reſeruant᷑. Iſta virtꝰ plus abſtrahit q; ſenſus.qm̃ ſenſus non accipit foꝛmã rei niſi ipſa re pñte. Imaginatio vero ſoꝛmam rei reſeruat.re etiã ipa abſente Et in h differta ſenſu cõi qꝛ ſenſus cõis indiget pñtia rei exteriorꝭ ſicut ſenſus ꝑticularꝭ.imaginatio vo nõ Iſta virtꝰ vocat᷑ theſaurꝰ foꝛmaꝝ. qm̃ ſiẽ dictũ eſt dictũ eſt foꝛme reꝝ a ꝑticularib⸗ 7 „ ſenſibo recepte in ea retinẽt ⁊ ſeruant᷑. Et de iſtis duab potẽtijs ſufficiãt que dicta ſunt ſummati / ꝓ intellectu dicendoꝝ teti giſſe. Qui amplioꝛa ⁊ etiã de alijs tribus potẽtijs qᷓſierit/ ad philoſophũ recurrat- De vi ſenſibili mo tiua ſpiritualiter. Is ſenſibilis motiua/q̃ndocʒᷣ mouet ſpualr.qnʒ coꝛꝑalrOñ wmouet ſpũalti/ðꝛ appetitiua.qᷓ etiã duplr mouet.i.aut diligedo aut odiẽ do.Juxta q diuidit᷑ in cõcupiſcibilẽ.⁊ in iraſcibilẽ. p q̃s aia appetit bonũ vel iſur / git cõtra malũ. Et exiñ oꝛiunt᷑ qtuoꝛ affe ctõnes.ſ.gaudiũ ſpes doloꝛ.timoꝛ.¶ De ſenſu alitate. Senſualitas etiã eſt vis aie ſenſus / ſolu ꝑpceptibiles rerd/ min enſbii⸗ niscocn differt loſunt Concu veſſant nodel⸗ gogeſ. eſtgzn beutisl ſecalio “ feke ehu lont ſebi ipſt blli ſonſ turi roc oia⸗ giet motin byſen (Rpil kexin lesge Won opnr ſibil agſe hitn mnimg, i⸗ Ottnsz agunnt Cauſancines Auuc opong Cüdeſenne estſinitn nmulniscine, o ngten dnnr. (Dn oſuntengn ſdiis ſntin wiiihg merſtgin dnum 1goinintan Nchäis Anf nnnnr monmürkeſt ocs ncn — npilliſn Piimindin Mhuni isgfilnis gie ut muſencii micnenos nmofoſt⸗ mm affſi innalmt rſoumt fcitanedic ddetncorn dellonttu phi tanm Hl Guuglt L Ppeut/ huu uit u⸗ 1 „, U, anickton ipſis fundãt.vt tpantia qꝗᷓ eſt in ↄcugiſci⸗ ſenſibilis motiua/mouẽs coꝛpꝑalit᷑.diui/ De petõ veniali ⁊T er cognitiõe 29 ſenſibilis motiua.⁊ ad idẽ mouet ad qd vis cõcupiſcibilis ⁊ iraſcibilis.ſʒ ab eis differt. EPrio qꝛ ſp appetit q̃ delectabi/ lia ſunt coꝛpi.⁊ q̃ ei nociua ſunt refugit. Loncupiſcibilis vero ⁊ iraſcibilis/ bene verſant᷑i mouẽt᷑etiã circa bonũvel malũ nõ delectabile nec nociuũ coꝛpi. Secun do qꝛ ſenſualitas/magis coꝛpicõiungit᷑ eſtq; magis ad carnem dep̃ſſa Et ſicut in bꝛutis ita in hoĩe/ſuo ꝓpꝛio motu mouet᷑ nec aliq̃ lege ſtringit᷑quin ſꝑ in appetitu reꝝ ad coꝛpꝰ ꝑtinẽtiũ/moueat᷑ Nobilius tñ eſt in hoĩe q; in bꝛutis qꝛ in hoie ei cõ/ uenit aliq̃liter ſubiectã eſſe ⁊ obediẽtẽ vo NE S er ?* luntati ⁊ rõni. Sed cõcupiſcibilis ⁊ ira/ ſcibilis/ cõiungũut᷑ rõni. ⁊ ꝓut ſunt in ho/ mine rõne frenant᷑ ac regũt᷑ virtutibo q̃ in bili.⁊ foꝛtitudie q̃ eſt in iraſcibili( dit᷑ in virtutẽ naturalẽ.in vitalẽ.in aĩaleʒ Pꝛima ſcʒ naturalis motiua eſt humoꝝ mediãtibo arterijs qᷓ radicãtur in epate. ? hocꝑ ſpm̃ naturalẽ. Scða ſcʒvitalis / eſt motiua pulſuũ mediãtiba arterijs.q̃ radi cant᷑ in coꝛde.⁊ hoc ꝑ ſpm̃ vitalẽ.Tertia ſcilʒ aĩalis eſt motiua mẽbꝛoꝝ mediãtib⸗ neruis.q rradicant᷑ in capite.⁊ hoc ꝑ ſpm̃ aĩalẽ.Et ſᷣm iſtoꝝ diuerſitatẽ vt videt᷑di cit᷑ſpũs naturalis vitalis.⁊ aĩalis.qui tũ vn⁊ idẽ eſt ĩ ſuba.licʒ ſᷣm cõpatõeʒ dicto rum motuũ/diuerſificet in ratione. po/ tentijs anime rationalis. St inſuꝑ ſciendũ ꝙ quãtũ ad pfitem materiã ſpectat ⁊ ſuffi/ Ait yjpotẽtie aĩe rõnalis ſᷣm ph̊ʒ pꝛincipalit ſeu pꝛimaria diuiſiõe diuidũ tur in cognitiuã quã theologi intellectũ vocant.⁊ ĩ motiuã quã theologi affectũ noĩant.Lũc eni potẽtia aĩe/intellectꝰ ðꝛ⸗ qñ eſt appꝛehẽſiua.Et volũtas ðꝛ qñ eſt motiua. ¶ Itẽ ſciendũ ꝙ aia q̃ſdã vires hʒ/ſepatas a coꝛꝑe.⁊ ſ̃m qͥs nõ innititur coꝛpꝑi.licʒ eis vtat᷑ vtẽte coꝛpe.vt ſuntvel/ le ⁊ intelligere. Quaſdã vero hʒ inſeꝑabi les a coꝛꝑe maxime reſpectu hoĩs qᷓntum ad oꝑatõòem.qꝛ ſcʒ aĩa extra coꝛpus / eaꝝ oꝑatõem exercere nõ pᷣtvt ſunt vires ſen⸗ ſibiles de qbeſupꝛa Habz etiã aliqᷓs quo ad ſe dũtaxat vt ſunt rõ.volũtas.libeꝝ ar bitriũ. Aliqᷓs vero hʒ qͥbo coꝛꝑi pꝑmiſcet᷑. vt ſunt vis naturalis.vitalis.⁊ aĩalis.de quibus ſupꝛa tactum eett. Wis motiue ani me rationalis diuiditur. Tinſuper ſciendũ.qꝙ; vis moti ua aie rõ nalis/diuidit᷑ ꝑ imꝑa ciuã/in conſiliatricẽ/ in affecti uã/⁊ in cõſiliatricẽ ⁊ affectiuã ſił. Pꝛima eſt libeꝝ arbitriũ ⁊ ſinderiſis.ſcda eſt rõ. tertia eit volũtas.qrta ðꝛipſe intellectus pꝛacticus. Detribus pꝛimis ſolũ exigit materia pꝛeſens facere mention e libero arbitrio Ihbey arbitriũ ſᷣm Augu. ðꝛ fa ccyltas rõis ⁊ volũtatis. q̃ eligi tur bonũ gratia exũte? malum Inratia deſiſtete. In q̃ diffinitõ ne/ponit᷑ rõ vt cõſiliariꝰ.⁊ volũtas vt im pꝑans. Rõ eni dicit aliqͥd eẽ bonũ vel ma/ lũ.⁊ volũtas facere vel nõ facere ĩꝑat.Ex q̃ etiã diffinitõe ac etiã ipſa liberi arbitrij denoĩiatõe/claꝝ eſt ꝙ libeꝝ arbitriu/ rõeʒ ⁊ volũtatẽ compᷣhẽdit. Arbitriũ eſt ipſiꝰ rõis.libertas ãt eſt ipſi volũtatis. ¶ Eſt tñ circa hoc aduertendũ ꝙ libeꝝ arbitriũ duplicit᷑ conſiderari pᷣt. Bno mõ ſimplr ſm ſe ⁊ ſuã eẽntiã.⁊ tũc libeꝝ arbitriũ/ni hil addit ſupꝛa rõem⁊ voluntatẽ.Et iſto mõ ↄſiderãdo/nõ ꝓpꝛie ſibi cõpeteret dif finitio ſupꝛa poſita.nec ꝓpꝛie tũc deberet dici vis aĩe rõnalis ĩꝑatiua Alio mõ põt cõſiderari ſ̃m qͥd ⁊ ᷣm qᷓndã relatiõem.et tũc aliq̊ mõ addit vltra rõem⁊ voluntatẽ nõ qͥdẽ ꝙ in rõe ⁊ volũtate ponat aliquã nouã q̃litatẽ eſſe.ſʒ ſolũ qᷓndã liberã ⁊ na turale aptitudinẽ ⁊ facultatẽ concurrẽtie rõnis ⁊ volũtatis acaliquẽ actũ:⁊ tũc p/ pꝛie ſibi cõpetit diffinitio pᷣdicta.qꝙ ſcʒ ẽ facultas ſiue ↄſenſus volũtacis ⁊ ronis. Et ĩpoꝛtat ſeu dicit illa facultas/qodam dominiũ ad aliqͥd diſponendũ ⁊ faciẽdũ qð nõ eſt rõis tm̃ nec voluntatis tm̃.niſi aglia cõcomitãte ⁊ cõtradicẽte.Sicut per qðdam exẽplũ.ex cõcurſu virtutis manꝰ ⁊ virtutis oculi/reſultat poteſtas ſcribẽ/ di.ad qð tñ altera ipaꝝ virtutũ ꝑ ſe nõ ſuf ficeret. Sic ex cõcurſu rõis ⁊ volũtat/ re ſultat q̃dã libertas/ ſiue quoddã dñium ad aliqͥd diſponẽdũ ⁊ faciẽdũ.ad qð alte/ ra ipaꝝ ꝑ ſe nõ ſufficeret. Et iſtud pꝛope dicitur libeꝝ arbitriũ.⁊ tune wo⸗ vis 4† 4* 6 motiua aĩe rationalis impatiua (eſt ſinderiſi quid — Ingeriſis / eſt vis motiua ſeu potẽtia naturalis aĩe rational/⸗ que ſp nata eſt figi in ſuꝑioꝛi/ bus/naturalit mouẽs ⁊ ſtimu lans ad bonũ ⁊ abhoꝛrẽs malũ.⁊ in iſtis nunqß eſt erras. nec ᷣm ſinderiſim eſt pec care Et dicũt aliq ſinderiſim eẽ ↄſciaʒ vet conſcie iudiciũ.Et dicit᷑ etiã vis imꝑati/ qꝛ ſꝑ de ſe ĩpat ⁊ inclinat ad bonũ. MDerone quid eſt Altio dicit᷑ ipſavis motiua aĩe rõnalis ↄſuliatrix⁊ diſcernit cõ — ferẽdo int᷑ bonũ ⁊ malũ.⁊ inter QQ bonũ ⁊ meliꝰ.cõꝑando ſcʒvnũ ad alten Et ð ſimul cognitiua ⁊ motiua Cũ eni iundicat aliqͥd eẽ bonũ vel malũ ⁊ ibi ſiſtit. tũc dicit cognitiua. Si vero vl/ teriꝰpcedat iudicãdo aliqͥd bonũ vt ſcxꝝrfi gt.vł malũvt euitet᷑/tũc ðᷣꝛ eẽ motina Si vero adhuc ampliꝰpcedat ⁊ nõ ſolũ iudi cat aliqͥd eẽ bonũ vt fiat.ſʒ cũ hoc etiã il/ lud fieri appetat. tũc iã trãſit in libeꝝ ar/ bitriũ/qdð cõpꝛehedit rõem⁊ volũtatẽ.vt ſupꝛa dictũ eſt. ¶ Becvis aĩe.ſ.q rõ dinidi tur in ꝑtẽ ſuꝑioꝛẽ ⁊ in ꝑtẽ inferioꝛẽ Pars ſuꝑioꝛ/cõiter rõ ſuꝑioꝛ noĩat᷑.Et ꝑs infe rioꝛ rõ inſerioꝛ.Et licʒ iſte due ꝑtes idem ſint in re ⁊ eẽntia.diuerſificant᷑ iñ ſᷣm rõʒ ſuaꝝ oꝑationũ ſen officioꝝ ac etiã ſuarũ diſpoſitionũ. ſicut diceret᷑ de eodẽ oculo nüc ſurſum nũc deoꝛſuʒ aſpiciẽte. Suꝑi oꝛ eni ꝑs rõis ſeu ſupioꝛ rõ diuinis ⁊ eter nis intẽdit.inferioꝛ vero de trãſitoꝛijs iu dicat ⁊ ea diſponit. Itẽ ſuꝑioꝛ ꝑs rõis in nitit᷑ ⁊ rõcinat᷑ ꝑ leges ſeu ꝑ rões diuinas ⁊ eternas.vtputa hoc eſt faciẽdũvel nõ fa ciẽdũ qꝛ; e beſpi vel ꝓphibet. Nec hʒ mo tũ circa res trãſi ucl toꝛias ⁊ tꝑales / niſi inqn tũ ad eas p modũ ↄſilij rões eternas ⁊ di ninas deducit. Inferioꝛvero ꝑs innitit: rõcinat᷑ ꝑ leges ⁊ rõnes hũanas. vpola tale qͥd faciendũ eſt vel nõ faciẽdũ.qꝛ h neſtü vel inhoneſtũ eſt. Ael qꝛ rei publi / ce expeditvel nõ expedit. Itẽ ſuꝑioꝛ ꝑs re git ⁊ hinc vocat᷑ ſuꝑioꝛ inferioꝛ vero regi tun ⁊ hinc vocat᷑ inferioꝛ. Suꝑ ꝑs ↄpat᷑ hoĩ ade.⁊ ſibi cõiter attribuitoſenſus.qꝛ Dü rõ ad ſuꝑioꝛa ↄuertit᷑/purgat᷑ ⁊ illũia/ tur.dũq; rões ecnas cõſpicit/in bono foꝛ hoc vel illð/ðꝛ deliberatiua.Et ſm iudi/ ciũ rõis ꝑ quã dirigit᷑ pᷣGt ad malũ indiari — Compendiũ theologie tificat᷑ ⁊vigoꝛat᷑ Inferioꝛ vᷣo ps oↄpat mu lieri eue.qꝛ dũ rõ ad hec ĩferioꝛa ↄuertit/⸗ ⁊ circa res coꝛꝑales verſat᷑.iã ꝑ ſenſualira tẽ cui ↄiũcta eſt/ molliri incipit ⁊ ſepe ab eis allicit᷑ ⁊ trahit᷑. Nidet enim ſibi ſ. po mũ poꝛrigi.i.illecebꝛã/q̃ eſt carnalis con centia ⁊ delectatio/ vicinam habet. quadam eius diuiſione. Oluntas ðᷣꝛ vis affectiua mo/ tiua.iĩmo int᷑ motiuas pᷣcipna. ci ſit generalis motrix oĩm vi/ riũ.Cũ enĩ intellectꝰ appᷣhendit aliqͥd vt bonũ / vel vt ↄueniẽs.volũtas viriboaffi xis ipſis oꝛganis ſenſuũ/ imꝑat. ſicuteſt viſui ad videndu.auditui ad audiẽdũ.et ſic de alijs ſenſibo Silr in motu localivo lũtas imꝑat vᷣtuti aiali motiue mẽbꝛoꝝ. 2 vᷣtuti q̃ eſt in neruis.⁊ ita mouet ad am bulãdũ ⁊ curredũ ⁊ hmõi ſilia ( Int po tẽtias aĩe nulla eſt liberioꝛ.qꝛ nec obliga tur oꝛgano.nec cogit᷑ obiecto ꝓpter qð di cit Aug ꝙ nibil adeo in nr̃a ptãate eſt / ſiẽ volũtas.Et diuidit᷑ in voluntatẽ natura lé ⁊ in deliberatiuã Pꝛĩa ſcʒ naturalis di rigit᷑ ꝑ ſinderiſim. Scda vero.ſ.delibera tiua dirigit᷑ ꝑ rõem.Et ſunt idẽ in eẽntia ſeddifferũt in modo appetẽdi ſeu volẽdi Naturalis eĩſe inclinat ⁊ inſtigat ad bo/ nũ honeſtũ.⁊ remurmurat õ malũ.qꝛ cuʒ ꝑ ſindereſim dirigat᷑immutabilr appeti tus eiꝰad btitudinẽ inclinat᷑ Seipaa tiua vo pꝰrõis deliberatõeʒ /aliqñ adhe/ ret bono aliqñ malo.⁊ ꝓut anperi facere Et ᷣm iudi⸗ qꝛ ſepe ↄtigit rõeʒ in deliberado defſicere 7 Ein pꝛimi mot ſint Sts ſic pſuppoſitis vidẽdũ nunc occurrit de ipſis pᷣmis motiboan. ſ. ſint pctãꝛ que.Qõ in effectu eſt q̃re re.an in ſenſualitate poſſit eſſe pctm̃cuʒ ipſa ſenſualitas hmõi motuũ pꝛĩcipiũ ſit — ⁊ ſubiectũ.Circa qðvarij ſunt modi dicz di.ſed qᷓntũ ad hũc tractatũ ſufficit/tãget᷑ cõioꝛ Pꝛo cuiꝰdeclaratõe eſt adhuc vltra ſupiꝰ notata ſciẽdũ.ꝙ ſenſualitas in hoc ꝓpoſito duplłr ↄſiderari pᷣt. Ano mõ in ſe et ſimpłr. ⁊ iſto mõ ſenſualitas in furiof ⁊ inſantib ſicut ⁊ in alijs hoĩboeẽ ðꝛ.im/ De voluntate et noiton chſup⸗ iton pmößt ctine⸗ dilio74 nmoben/ oꝛolnar foez vid inan ſasen Cri goae rte⸗/ fͤbi tacti han ſt n ni tti ● . o minn An pꝛimi mot ſint peccata et uue 29 mao iſto mõ ↄſiderzdo / iea vt dicit Aug. oꝛdinabilis Et iſto mõ ſumedo ſic deſcri üitin vtcq; ſupꝛa tactũ eſt) cũ bꝛutis cõicamus. bitur.pꝛimꝰ motus eſt motꝰ ſenſualitatꝭ mnchtrſen Et iſto mõ accipiẽdo/in ſenſualitate nul ſm impulſum fomit.tendẽs ipetuoſead ſeninſciſe lo mõ pt eẽ pctm̃.Alio mõ pᷣt ſenſualitas fruitionem creature delectabilis Nuiuſ/ ſtnngian conſiderari nõ ita ſimplr.ſʒ qdãmõ reſpe modi pmi motꝰ ſenſnalitat/ Ida modo ĩ Mnamebe ctiue / put ſcʒ eſt qdãmõ ad rõem oꝛdina/ nr̃a ptate ſunt.⁊ q̃dãmodo n.Si eni qli lgteee diniſone. moueri/⁊ ſic dãmõ a regula iuſticie de / do deęcliare ⁊ ipedire ne inſurgat. Si aũt Stfininn oꝛdinari:talis ei deoꝛdinatio /hʒ rõʒ pecc oes ſimul conſiderẽtur. ñ ſunt i ptate no nnnzch cati.inqntũ tñ pctm̃ dicit ⁊ ipoꝛtat qndã ſtra.qꝛ licʒ iĩpedire poſſumꝰ ne iſte vel ille Snoniteinͤ rõeʒ vicij Indãq; deoꝛdinatiõeʒ/q pt eſſe inſurgat:non ẽtñ in ptãte nra facere qͥn enitcliir. via ad opꝰphibitũ ⁊ vituꝑio dignũ. Nõ aliqͥs iſurgat.immo du vni obuiare niti⸗ Güngriinff tñ inntũ pctm̃ dic culꝑã.qꝛ actus vicio mur:æx altera ꝑte pᷣt ali motꝰſurrepe.õ inon ſat ſus/ea ſola rõe ðꝛ culpaq̃ eſt a voluntate eni pᷣt eẽ ſimul intetio volũtatꝭ rennẽt ʒ int nlii Et iuxta hũc duplicẽ modũ ↄſiderãdi ve diuerſaĩ actu Vt daripᷣt exẽplũ de nauta W rificat illõ qð a nonnullis dicit. ꝙ eſt al / qui ſingula foꝛamiĩa ſue nauis obſtruere — qs act pꝛius ſenſualitatis ſimplroſide/ pt neꝑ ulla aq intret. Sʒ nõ pᷣtoĩa ſimul tünu n rate/qᷣ nõ eſt ꝓꝛiꝰ actꝰ ſenſualitatis inin obſtruere vt aꝗᷓ nuſch innet. Et ratio eſt ii tũ buana ¶ EHtetiã ſciẽdũ ꝙ vtex ſupꝛa q huinſmodi pmi mot ſenſualitatis ſi/ (r tactis ſatis elici pᷣt/triplex in aia qntũ ad cut ſunt pctã.ita ſunt pena pcti.ſ.oꝛigĩa⸗ mannig hanc materiã ſpectat/reꝑitur eẽ motꝰ ſeu lis.⁊ ideo merito dicũturvenialia.qꝛ hoc dangech appetitꝰ.ſ.naturalis.ſenſitiuus.rõnalis. ipᷣo veniadigna ſunt. ¶ De tertio motu mi ginchſt Mot ãt aĩe put hic accipitur/nihil alis ſeu appetitu ſcilʒ rationali dicetur infra: wunmiun eſt/qᷓ; aĩe incliatio in aliqͥd.⁊ iõ illis anĩe vbi de delctãtione ⁊ ↄſenſu tãgetur ¶ Eſt nodi virib ſeu potẽtijs/qbo incliatio nõ cöune inſuper notãdũ.ꝙ triplexĩ reſpctũ ad ip/ nMMl nit/ñ attribuitur ꝓpꝛie motꝰ Incliatio ẽt ſamvolũtatẽ reperitur dr̃na actuũ.⁊ ĩtel/ Nuincin eſt in appetitu/qͥ mouet ĩ aliq d agẽdũvel lige ſiue intioꝝ ſiue exłioꝝ.vt ecẽ motꝰite lami hñdũ.⁊ iõ act appetitiuax vᷣtutũ. lemõ rioꝛes compᷣhẽdãtur ¶ Aliqͥ ei ſunt ſuper ſirubo⸗ tus ꝓpꝛie vocãtur.ñ ãt actꝰ vᷣtutũ appᷣhen qbo ipᷣ̃a volũtas nullũ hʒ dñiũ.neq; com miga ſiuaꝝ. ¶ Dot?ſeu appetitꝰnaturalis efſft pletũ neq; icompletũ.ĩmo qͥnetiã eos ſin blrappei quẽ ñ imaginatio gignit ſeu cauſat. ſʒ ip gillati conſiderãdo.nullo modo ſunt in ddan 1 qlitatũ naturaliñ diſpoſitio qby natu/ ptãte nr̃a.vt ſunt actꝰqs volũtas ñ ſoluʒ ei ohe⸗ rales aievires/ſuaſ actões exercẽt Occur non ſperat.ſʒ nec ĩpedire aut repᷣmere p̃ᷣt. hennfaene ritq; iſte mot repẽteꝛ q̃ſi ſubito.vt eẽt da xt ſunt pꝛimi motꝰnaturales.de quib ſu Etsmindi/ re exm̃ in repẽtino motu ſeu appetitu ci p.ꝛa.Et ĩ talib nullũ eſt pctm̃.nec veiale. nüͤinci bi. vel alteriꝰdelectabilis. Hic motꝰ ĩ nul nec moꝛtale.Et ratio cẽ.qꝛ nullꝰactꝰ/po/⸗ rivodeſent lo rõni ſubiacet.nec obedit.ſʒ necvolun/ nitur ĩ genere moriſeu moꝛalis.niſi habi OeRe n. bilis ⁊ ab ea ꝑſuaſibilis Et iſto mõ conſi derãdo.qñ ↄtigit ſenſualitatẽ ad illicitũ tas ſuꝑ eo qdᷣcũq; hʒ dominiũcũ natura lis ſit.⁊ ſit extra genꝰmoꝛis ſeu moꝛale.et iõ nec in eo pctm̃ eẽ pᷣt.Et licʒ effectualit bet eoꝝ/ſin gillati ↄſideret᷑. ſicĩ ptãte no/ ſtra ſunt.qꝛ quẽlibet eoꝝ poſſumꝰ pᷣuidẽ ta conſideratione advolũtatẽ qꝗᷓ eſt pꝛinci piũ omniũ actuũ moꝛaliũ.Et hinceſt/; ibi dicitur genꝰ moꝛis incipere.vbi pꝛi/ R in ſenſualitate ſit/pꝛĩo mõ cõſiderata.nõ mo dñiũ volũtat inuenitt r. ¶ Alij unt unthnn) tñ cõiter noĩatur motꝰſenſualitatꝭ.ſʒ mo actin bus voluntas dominiũ quoddã tnckhi tus naturalis exeo qꝛ (xt tactũ ectad na / habet / non quidẽ completũ ⁊ perfectũ ſ iig turaliũ qlitatũ actionẽ conſeqtur Et vo/ incompletũ ⁊ imperfectũ.vt ſunt actusX . nüͤft catur iſte mot ab aliqͥbo pꝛio ðmꝰmotus non per imperiũ ipſius rationis ꝓcedũt. un lirad ¶ Dor ãt ſeu appetit ſenſitiuꝰ eſt / q ex ſed tamẽ poteſt eos voluntas ſi voluerit ino 4 pᷣcedẽti imaginatõeivel pᷣcedẽti motu na impedire et repꝛimere.non quidẽ ne in/ –— turali vomettre. vroratßt iſte mot? ſcðo ſurgant.ſed ne vlterius vſq; ſcilicʒ ad de/ ncnn pmꝰ.qꝛ eſt ille motꝰ/qͥ pꝛio pꝰmotũ natu lectationẽ ⁊ conſenſum pꝛocedant.qua/ liustn . ralẽ / de q̊ ſtati ſupꝛa/ iſurgit ſeu occurrit les ſunt actꝰ qui pꝛecedũt appꝛehẽſionẽ honon/ Et attribuitur iſte motꝰſenſualitati ſcůo rationis.Et iſtoꝝ actuũ dicit᷑ volũtas cã i mõ conſiderate.inq̃ntũ.ſ.hũana ⁊ ad rz nõò qdẽ deꝑ ſe.qꝛ nõ imꝑat.ſed de ꝑ c Compendiũ Cheologie dens.qꝛ non impedit cũ impedire poſſit Et iſto modo dicit᷑ volũtas cauſa pꝛimo rũ motuũ.Et in talibus ſi deoꝛdinatõ cõ tingat.rõem pctĩ habet.nõ qͥdem peccati pfecti ⁊ cõpleti.vt eſt pctm̃ moꝛtale.ſʒ tã/ tum incõpleti ⁊ imꝑfecti q̃le eſt pctm̃ ve/ niale.( Aun ſunt actꝰ in quibe voluntas cõpletuʒ ⁊ plenũ habet dominiũ.vt ſunt actus qͥ ex eiꝰimpꝑio ꝓcedũt.⁊ qͥ non ſolũ appꝛehẽſionc.ſed etiã deliberatõem rõis ſequũt᷑. Et in iſtis cõſiſtũt actus virtutis vel peccati moꝛtalis.niſi ex electõe pꝛoce dat. Electio ãt nõ niſi ex imꝑio volũtat ꝓgredit᷑ Et ideo nõ pᷣt eſſe virtꝰvel pctm̃ moꝛtale.niſi in illis actiboqͥ ex imꝑiovo/ lütatis ꝓcedũt.Et hmõi actuũ dicit᷑olũ tas eẽ cauſa de ꝑ ſe ⁊ ſimptłr.qꝛvt tactũ eſt ipſos impat. Et de iſtis actibo latioꝛ in ſe quẽtibo venit faciẽdus ſermo.Et ſᷣm hãc diſtinctioeʒ ſteligi atcit idebz / du ſcri ptu reꝑitur ꝙ ome perm̃eſt involuntate. nõ eni eſt intelligendũ ꝙ ſit in voluntate tanq; in ſubiecto.ſed tanq; in cauſa vt ta cũ eſt de. ſex ſimpłrvel dep accũs ¶ Ex pꝛecedẽtibo clare liq̃re pᷣt/qñn pᷣmi motus ſeu motus ſenſualitatis pxtã ſunt.⁊ que. Hotus eni ſeu appetit? naturalis/q dicit᷑ pꝛio pꝛimus/nullo mõ eſt pctĩ.qꝛ yt ſatis ſupꝛa declaratũ eſt. volũtas nul/ lũ ſup eũ dominiũ habet. neq; cõpletum neq; incõpletũ.neceſt ĩ ptãte nr̃a ¶ Do tus ſeu appetitus ſenſitiu qͥ ſcõo pᷣmꝰ ðꝛ ⁊ ꝓpꝛie ſenſualitati attribuit᷑ cũ talis mo tus vt tactũ eſt/ ipſa ſenſualitas ſit pꝛĩci/ piũ ⁊ ſubiectũ pctm̃ eſt ſʒ veniale.Pctm̃ quidẽ tũ ꝓpter qndã inoꝛdinatõeʒ quan/ daq; delectatõeʒ annexã qᷓ in eo eſt. tũ qꝛ quodãmõ volũtari eſt.nõ quidẽ ſᷣm ſe.ſʒ qꝛ a volũtate q ſuꝑ eo dominiũ licet incõ pletũ habʒz. ⁊ ꝗᷓ ſp fᷣm iudiciũ rõis moue/ ri debʒ. ipᷣm du pñtit /nõ ſtati repmit Vl — ſcʒ inqntũ pᷣt impediẽdo. vel nõ cõſenti/ re deliberãdo.vel cogitationẽ in aliud di uertendo. Veniale q dẽ.qꝛ illð dominiũ qð ſic ſuꝑ hmõi pꝛimũ ſenſualitatis mo/ tũ ipſa volũtas 33· nõ eſt dominiũ cõple tũ / nec eſt in eiꝰ plenaria ptãte. illo ad qð ſic ille motus ſeu appetitus ſenſualitatis inclinat/a ſe ſtatĩ abijcere et ideo ĩ eo nul la poteſt eſſe rõ pcti moꝛtalis.ſed ſolũve/ nialis. ¶ Aliã rõem quare in ſenſualita/ te mõ quo ſupꝛa cõſiderata/pit eſſe pcim̃. ſed nõ moꝛtale aſſignãt alij.q licet in effe litate ſuntipeccata moꝛtalia eſſe bus om̃ibus liquet ꝙ licet ipᷣe pꝛimꝰmo/ tus ſenſualitatis/non hẽat rationẽ moꝛ/ talis peccati/pᷣt tñ ad pctm̃ moꝛtale ↄcur rere/immo vix ſine eo põt petm̃ moꝛtale ctu in idẽ cũ ſupꝛa tacta redire videat᷑/ad maioꝛẽ tamẽ declaratõem/⁊ qꝛ frequẽter diuerſi intellectus diuerſis rõnibo mouẽ tur / viſa eſt non debere omitti. Et eſt iſta. qꝛ aliterviciat ⁊ deoꝛdinat moꝛtale pecca tũ.⁊ aliter veniale. Moꝛtale enĩ viciat et deoꝛdinat deoꝛdinatõe ꝑfecta⁊ ↄſumma ta/reſpectu finis vltimi.que deoꝛdinatõ conſiſtit in auerſione ab ipſovltimo fine qui eſt deꝰ.ac eius cõtẽptu cũ deliberato conſenſu.que oĩa ſoliꝰſunt rõis.cũ ( vt ſe⸗ pe in ſuꝑioꝛib dictũ eſt)eiꝰſit actꝰhuma/ nos regulare/a in finem vltimũ dirigere Deoꝛdinatio vero peccati venialis/non eſt deoꝛdinatio ꝑfecta⁊ cõſummata ſʒ ſo/ lũ inchoata.nõ enĩ hʒ pcti deoꝛdinatõ in potentia inferioꝛi cõſummari ſed ſolũ in choari ⁊ in potẽtia ſuꝑioꝛi fit cõſumma/ tio. Et hinc eſt ꝙ in rone que eſt potẽtia ſuperioꝛ/ↄſiſtit peccatũ moꝛtale. In ſen/ ſualitatevero qᷓ Aeri inferioꝛ/nõ cõ ſiſtit niſiveniale.¶ Et intelligant᷑ pꝛedi/ cta etiã de bmis motibo/ actuũ ꝓhibitoꝝ quoꝝ ſcʒ delectatio ⁊ cõſenſus/⁊ a foꝛtio ri act exterioꝛ/de ſuo genere ſunt aut eſſe poſſunt pctã moꝛtalia.Nam dealijs/q̊x delectatio cõſenſus⁊ actus/de ſuo genere nõ ſunt nec eſſe pñt niſi pctãvenialia?ri/ diculũ eſſet qᷓrere/⁊ nõ bene ſanũ dicere⁊ ponere/eoꝛũ pꝛimos mot que in ſenſua/ ↄmitti. icʒ aliqͥ alit᷑ dicere auſi ſint /diſti guẽtes circa hoc duo genera pctõꝝ. ſ. ſpi⸗ ritualia/qrũ aliqᷓ vtigere dicũt circa obie ctũ appᷣhẽſuʒ a ſenſualitate/⁊ a talib rõʒ inferioꝛẽ ſine ſenſualitate ñ peccare/ vt er emplificãt ĩ odio felicitatꝭ aliene ĩ ſe Aliqͥ vo ↄtigere dicũt/ñ circa obiectũ a ſenſua litate apphẽſum/⁊ĩ taliba roeʒ ĩferioꝛẽ ſi⸗ ne ſenſualitate peccare poſſe/vt indebita curioſitate ſcie Carnalia ãt ſꝑ dicũt circa obiectũ ſenſualitat cõtigere/⁊ iõ in his⸗ rationẽ ĩferioꝛẽ nũqᷓſine ſenſualitate pec care Sʒ q bñ radicẽ ⁊ oꝛiginẽ cuiuſlibet pcti inueſtigare voluerit: reꝑiet nullũ eẽ pctm̃/i q̊ͥ iiꝰſenſualitatꝭ motꝰñ cõcurrat imo qͥͥn ĩ eo ꝓpinq vel remote ichoet᷑ Oc to ãt cõiter aſſignt rões ſeu cauſe / qre hõ ꝓnioꝛ eſt ⁊ ꝓcliuioꝛ ad malũ q; ad bonũ tendi⸗ nos nose ſu ntgt ſythu uol pror ef Letön e netne ii pori bnön moteni interce n alq üles ncorp lnnſent nofm⸗ inon⸗ ihrce tioni⸗ drchen ſunnunnb ldendinnin mn ſatſoüin Aftcöumne beckpoini tns gnſen minin ho igninet, cübibor ſuon aſono rſuntaucſe mdenlige eſogenor mnenialaf ilnet einſenſua⸗ Era pim mo⸗/ tonemo⸗ naleocr ninmonae üſint difi cipſ icrobi aulivti; pecce Ne neidi hiegi ainiu ezifnineſ⸗ ſerinon hdiatcne * bis⸗ miualenepet miuuſtbi nia nlie⸗ orichoel 01 uCdl, lindn Dee delectatõe Pꝛima cauſa eſt. qꝛ vt dicit ſapiẽs coꝛ Huns d coꝛrũpit/ aggrauat aĩaʒ:eã.ſ.tra ens ad malũ.⁊ nõ ſic erigẽs ad bonũ Scda cã eſt qꝛ vt dicit Augu.plus valet malũ inolitũ q; bonũ inſolitum.qð ſic ex ponipᷣt. Plus valet.i.foꝛtius eſt ad mo/ uendũ ſcʒ⁊ attrahendũ malũ inolitũ id ẽ naturaleꝛ innatũ.q; bonũ inſolitũ.i.non cõſuetũ ¶ ertia cauſa eſt.qꝛ naturalr fa cilius eſt deſcendere qᷓ; aſcendere.imo ma gis trahitvnũ deoꝛſum q; decem ſurſum Quarta cauſa eſt.qꝛ cõiter ea q̃ nos ad malũ incitãt⁊ inducũt.nobis pñtia ſunt Finis vero ⁊ pᷣmiũ virtutꝭ nobis abſens eſt ¶ Quinta cauſa eſt. qꝛ plures circum ſtãtie ad bonũ actũ reqͥrunt/qᷓ; ad malũ.· immo bonũ fit niſi ex cõcurſu oĩm circũ/ ſtantiaꝝ ad illð debitꝗaꝝ.malũ vo cõtin/ git exr defectu vniꝰ. ¶ Berta cauſa eſt. qꝛ cõtinue ad noſtꝝ pꝛincipiũ ſcʒ ad nihilũ tendimꝰ ¶ Septia cauſa eſt. qꝛ fomes qͥ nos ad malũ mouet ⁊ ꝓnos facit ſp ĩtra nos eſt.gloꝛia vero quã q̃rimꝰ extra nos. ctaua cauſa eſt. qꝛ vires anie ad dili genai tꝑalia/ſunt actiue.ad ea vero que unt grẽ ⁊ gloꝛie ſunt quodãmõ materia les ⁊ paſſiue. Virtutes etenĩ ꝑ modũ ad/ quiſitõis haberi nõ pnt.ſed ſolũ ꝑ modũ receptionis.quia malũ ex nobis ipſis et per nos facere poſſumus. Bonũ vero fa/ cere nõ niſi gra dei adiutrice valeamus. e natura delecta tionis ⁊ an ſit pctm̃ ⁊ quod. ⁊? peditis his qᷓ circa pꝛios mo tus ſenſualitatis dicẽda occur Nrebãt .· venit aliqͥd de delectatõ ne tangendũ·an ſcʒ ſit pctm̃ ⁊ qð. Pꝛo q̊ intelligẽdo expediẽs eſt aliq̃s ex multꝭet varijs delectationũ diuiſioniboꝛ ſpẽby. qᷓ ꝓ nõnullos aſſignari ſolẽt q̃ntũ ad pñtẽ materiã ſufficit/ declarare na igitur inter ceteras diuiſio ponit᷑.ꝙ delectatio/ nũ /aliqᷓ ſunt coꝛꝑales ⁊ ſenſitie.alie ſunt ſpũales ſen intellectuales. ¶ Helectatio/ nes coꝛꝑales⁊ ſenſitiue dicunt᷑.q̃ in appe titu ſenſitiuo et de bono ſenſibili ſeu bo/ no ſᷣm ſenſum fiũt Spũales vero ſeu in/ tellectuales ſunt.que in appetitu intelle/ ctiuo⁊ de bono intelligibili ſeubono ᷣm intellectũ cõſiſtũt. Certũ eſt eni / delecta⸗ tionẽ/freqnter appꝛehẽſionẽ rõis ſeqͥ.ap pꝛehẽdentis ſcʒ aliqͥd tanq; bonũ ⁊ cõue nihil app̃hederet/tũc ꝓpꝛie ñ eẽt delect tio / vt eſſet dare exm̃ in infantibo ⁊ in in/ ex hinc(vt tactũ ẽ) ſeqᷣ n ſit peccatũ et quod 29 niẽs.ad quã rõis appꝛehẽſionẽ/nõ ſolũ cõtingit ↄmoueri appetitũ ſenſitiuũ per applicationẽ ad aliquã rem ꝑticularẽ.ve rũ etiã appetitũ ĩtellectiuũ.qͥ pꝛopꝛie ni hil ali eſt q; volũtas.ꝑ applicationẽ ad aliqͥd intelligibile.⁊ ſᷣm hoc in appetitu intellectino eſt delectatio. ſicut ⁊ eẽ pᷣt in appetitu ſenſitiuo. Sed int᷑hmõi iſtoꝛũ appetituũ deleccatões/multũ itereſt. Nã delectatio appetitus ſenſitiui / ſꝑ eſt cum aliq̃ trãſmutatõne coꝛꝑali.⁊ iſto reſpectu ꝓpꝛie debet accipi ⁊ intelligi / dü cõiter ðꝛ delectatio quedã paſſio eſſe.q;uis etiã et de delectatõibus intellectualibo ita intel/ ligi poſſit.ſʒ nõ ita ꝓpꝛie Qð tñ invtriſq delectatõibo intelligẽdũ eſt capiẽdo paſſi onẽ nõ ꝓpꝛie ⁊ ſtricte.put ſcʒ ↄuenit paſ/ ſionibo coꝛruptiuis ⁊ in malũ tendẽtibꝰ. vt egritudies.triſticia.timoꝛ ⁊ hmõiSʒ largeꝛ q̊dãmodo ipꝛopꝛie. put ſcilz dicit q̃ndã coꝛꝑalẽ alteratõeʒ ſeu aĩe affectiõeʒ Delectatõ vero appetit intellectiui/de ſe ſo eſt ſine trãſmutatõe coꝛꝑali.qꝛ ꝓpꝛie ni hil aliud eſt/q; ſimplex motꝰvolũtatis/ſe ad aliqͥd cõplacẽter applicãtis Et hĩc di/ cit Aug.qꝙ cupiditas ⁊ leticia⸗ nihil alið alurn in eis cõſentiẽs q̃ volumꝰ. ꝛime delectatões ſcʒ coꝛpales⁊ ſenſi tiue/ licet a coꝛꝑe ⁊ ſenſu denoĩent᷑ ſunt tñ delectatões totius cõpoſiti. Nã in eis eſt tam coꝛꝑis q; anime delectatio. Coꝛ⸗ pis qͥdẽ ꝓpter appꝛehenſionẽ ſenſus qͥ eſt vyirtus in oꝛgano coꝛꝑeo / ⁊ qui non niſi mediãte oꝛgano coꝛꝑis appꝛehẽdere po/ teſt/ex q̃ appꝛehenſiõe dum (vt tactũ eſt) fit de bono ⁊ conueniẽti ſᷣm ſenſum/ ſeqᷓ tur quedã virtutis appetitiue q es in eo qð amat ſeu optat/ ⁊ hinc creatur illa de/ lectatio coꝛꝑał.Anime vᷣ ta ex eo ꝙ oẽs hmõi vires appetitiue ⁊ appᷣhẽſiue in ea oↄſiſtũt/q; eẽ ꝓpt᷑ appᷣhẽſionẽ ipi? rõis q̃ ſi milit illð idẽ qðᷣ ꝑ ſenſum tãq; ſibi bonũ ⁊ ↄueniẽs apphẽſum eſt/etiã tãq; bonũ⁊ ↄueniẽs toti coꝛꝑi appᷣhendit Si enĩ rõ — t delecta/ ſenſatꝭ/q̃ꝝ licet ſenſus ſuũ obiectũ tanq; ſibi bonũ⁊? ↄueniẽs appᷣhẽdere poſſit/et qdã vᷣtut appetiti ue in eo qð amat⁊ deſiderat/qes·qꝛ tñ in eis ratio nihil appꝛehẽdit nec diiudicat⸗/ ⁊ ſic nec ſedelectari intelligũt aut cogno⸗ ſcunt/ideo pꝛopꝛie delectari non dicũtux tum ſcʒ ab eis imperãtur vel cõſentiũtur . 7 Compendiũ CTheologie Et hoc eſt ĩ effectu qð ꝑ aliquos dicitur. le ſiue coꝛpale debite delectat nõ tñ illic (leupp ꝙ ad ꝓpꝛiã delectatõnem. tria hñt cõcur ſiſtendo. ſe ed delectatõem illa / pure in deũ fooll rere. ſcilicet duo/ quoꝛum eſt coniunctio retlectedo.vt ſiqs(exẽpli gratia in ſcien/ hengit ſeu applicatio delectabilis/vtputa appe tia ſir ibi data delectaret᷑· inquãtũ ſe ꝑ eã in sge tentis/⁊ illiꝰ quod appetitur /et tertiũ eſt deũ.ad laudẽq; ſuã⁊ ſui noĩs exaltatõem urdee hmõi cõiunctiõis ſeu applicatõis cogni pficere poſſeſ peraret. vel ĩ aliq̃ re magna ggedi⸗ tio. Ex quo inſurgit/ꝙ côͤiter dicit delctã pulcra vel admirabili.manuducẽdo ꝑ il/ ſro tionẽ ꝓpꝛie nõ ſine cognitione fieri.necp lud intellectũ ſuũ in ammiratõem ⁊ dile/ o⸗ pꝛie delectatõem eſſe.vt iã exẽplificatum ccionẽ infinite potẽtie.ſapiẽtie ⁊ bonita/ noigtd eſt. Nec mirũ ſi in hmõi delectatiõiba toti tis dei. Juxta illð pſal.Delectaſti me do/ ſnſil us cõpoſiti ſeu totius hoĩs / dicãtur ſen / nmine in factura tua ⁊ in oꝑibo manuũ tu Peutun ſus ⁊ rõ qis diuerſe ſint eoꝝ oꝑatönes arũ exultabo.Et de hmõi delectationib ſtiuod circa idẽ delectari Nã certũ eſt/ꝙ ſicut idẽ nõ eſt hic lõgioꝛ ꝓtrahẽdꝰ ſermo. tum qꝛ polrar poteſt ꝑ ſenſum et ꝑ rõem appꝛehẽdi.ita materiã pñtẽ ppꝛie nõ cõcermunt. niſi in lhrgeſt cõtingere poteſt illud idem ſᷣm ſenſum et q̃ntũ ſpẽm diuerſ⸗ am a carnalibo conſtitu m rõem cõſiderari.⁊ ex hinc puenire.ꝙ ſen / unt. de qbo hic tractãdũ venit.tũ qꝛ hmõi Glare ſus ⁊ ratio circa illð idẽ delectabũt᷑ ſʒ nõ delectatões ſpirituales/nõ ſolũ pctã non bikin fit eodẽ modo. Nã ſenſus in eo in quo de ſunt.ſed meritoꝛie.ĩmo tãte eẽ poſſent ꝙ Moin leetat ſo ldelecrat inqntũ ilnd bohen ad magnã ꝑfectõeʒ hominẽ ducerent. nei it tanq; bonũ ⁊ cõueniẽs.⁊ ſic delectabi ¶ C llea⸗ le in ſenſu.rõ vero in illo eodẽ delectat᷑ fſechd De Carna 1 QL 9 r1I2„ o ſolũ inqntũ illud appꝛehẽdit in rõne bo/ is vero delectatio q̃ ꝓut hic ſumit᷑eta ((er ni vel cõueniẽtis ad regimẽ ⁊ ſuſtentatõ/ ſpũali de qua ſtati tactu eſt diſtinguit/ pᷣt iill nem totius coꝛpoꝛis. Et intelligãtur p iuxta ſupꝛa tacta tã de bono intelligibili 2 (Mci dicta de inferioꝛi pterõis ſeu de inferioꝛi q; de bono ſen ſibili eſſe. duplerx iteꝝ q;tũ ego rõne qꝛ ſuꝑioꝛi ròni/ delectatio nõ attri/ ad hunc tractatum ſufficitreꝑitur. Vna leeai. buit᷑ſed ſolũ cõſenſus in actũ.qͥ delibera naturalis alia volntarg⸗& Katunaliop⸗ dchtereg tionẽ ſeqtur.vt latiꝰinfra tanget᷑ Secun ut avolũtaria diſtinguit᷑⁊ ſtrictecapiẽdo ſtinkeli de vero delectatõnes ſcʒ ſpũales ⁊ intelle (nã large ſumẽdo delectatio etiã volun/ Pliorip ctuales/ſunt delectatões ſolius aĩe qꝛ in taria naturalis dici pᷣt) eſt cũ vnaq̃q; vis ropot eis nulla eſt neceſſaria appᷣhẽſio ſeu opa/ aĩe/in ſuo obiecto qð tãq; ſibi bonũꝛ cõ/⸗ decgrand tio ſenſus.vt facile eſt conſiderare. ueniẽs appꝛehẽdit elecratur rpuen rö manino ₰B 311111177 in cognitòe veri/viſus in coloꝛib/ maxi/⸗ Deleat (De glia dinil lonée Wenzgho Auditꝰin ſonis mediocribo.⁊ M delectatois ¶ Alia diuiſ⸗ io repitur. ꝙ dele ſic dealijs. Et licʒ talis delectatio vix vn lode ctationũ aliq ſunt ſpũales.alie carnales. ; haberi poſſit/qn in ea ſit aliqs concur ſpleci Nec h̊ accipiſpũalitas ⁊ carnalitas ꝓut ſus rõnis ⁊ volũtatis.ĩmovt ſupꝛa tactũ licn, ſtati ſupꝛa.inqntũ ſcʒ ſolã aĩe vel coꝛꝑis eſt nõ ꝓpꝛie alias delectatio dici deberet⸗ inſnoc delectatõem ipoꝛtet.ſed vt capit apoſtolꝰ tamẽ (vt ĩ ſimili ſupius de pꝛio motu in copöhef diſtinctõeʒ faciẽs inter hoĩem ſpũalem ⁊ ſenſualitate dictũ eſt) in ſe cõ ſiderata nul ntmno Qrnalẽ.i.ad Cho. iij.⁊ ĩ pluribaalijs los lã impoꝛtat ſeu reſpicit rationis Peivoli⸗ vput „ tatis oꝑationẽ.immo pꝛopꝛie nihil ali * De delectatiõe ſpi r sdanonemropronaienhi aii uin rituali ¶ Delectatio ſpũalis put hic acci ue quies in aliquo bono ſibi cõuenienti colzdie piteſt. qᷓ eſt in deo creatoꝛe. vel ppter deũ amato ſeu deſideratovt poſſet poni exem i n creatoꝛe q dẽ.qñ ſcʒ homo in eo di plum de delectatione que habetur in cale ahien recte delectat᷑ cõſiderando ſcʒ ⁊ cõtẽplan/ factiõe poſt magnũ frigus vel potu poſt ſeſlieng⸗ go ſuã immẽſitatẽ.maieſtatẽ.⁊ virtutẽ.et vehemẽtem ſitim. Et huiuſmodi delecta Geee bonitatẽ ⁊ hmõi. Juxta illud pſal. Me/ tio ſic cõſiderata/de ſe nec laudabilis nec noſt moꝛ fui dei ⁊ delectatꝰ ſum. Et illð. Dele vituperabilis eſt. Quiavt freqnter ſupꝛa D ctare in dno.⁊ dabit tibi petitões coꝛdis tactũ eſt.ꝙ actus dicũtur virtuoſi vel de to h tui. ¶ Pꝛopter deũ vero. qñ ſcʒ gliqs in fectiui/hoc hñt a rõe ⁊ volũtate.inquan/ müifen gliquo bono alio a deo. ſiue ſit ĩtellectua/ liii ſeird gnitiſeri noſsennian iali nn imröened Metierbonin volemannin 1aeannnnih ſemotme Nanunr ntinn Malivcorſin mutüghri nöſoüipginen firck oſentg mmidncnn. unbicüunta Kditingut Mhoinncligbli pleritepqhi iu. Un mnlop⸗/ muraptite ilan- aqg is ibonürco/ vputa⸗ ar/n dioti mmtio virn Nisconeo Nſupratnant odicldebenn epronoun tcöſcenunn gonis arol oprenihlab muns kppann, ſbicinonnn oſaponicten ebemrncie A pompo imdnien clundsbligne nfeinngſen rrmofttn oütre ingin rdcölnni De delectat ¶ Nolũtaria vero delectatio eſt pꝛopꝛie gque appꝛehẽſionẽ rõnis conſeqͥt Cũ enĩ ratio aliqͥd tanq; bonũ conuenies appꝛe hengdit/cauſat᷑ in ea quidã mot?ſeu appe titus ad ill ſic appꝛehẽſum.quẽ conſe.’,h tur delectatio.q̃ pꝛope nihil aliud eſt niſſ gquedãvolũtatis cõplacẽtia.in eo ꝙ ſic ip ſa rõ appꝛehẽdit.Et hic motꝰſeu appeti / tus rõis/eſt ille mot? ſeu appetit? qͥ rona nis appꝛeheſio/⁊ exhinc ip̃am conſeqns delectatõ / eſt ⁊ fertur circa id qð de ſuo ge nere eſt moꝛtale pctm̃ Et hic mag aduer tenduũvenit.Lũ qꝛ de huiuſmodidelecta noĩat᷑.deqᷓ ſupꝛa vbi de pꝛimis motibus ſenſualitat actũ eſt/fiebat a motu ſeu ap pectitu naturali? a motu ſeu appetitu ſen ſitiuo.diſtinctõ.Et licet hmõi delectatio voluũtaria vt ſtati ſũpꝛa tactũ eſt poſſit eẽ large ſumendo na ural dici.hic t ſolum mõò ↄſiderat᷑ inqntũ a rõne qvolũtatẽ re gulare habet. iuxta qð infra latiꝰdeclara/ bit᷑.imꝑat᷑ aut cõſentit᷑⁊ inq̃ntũ ipavolũ tas in cuiꝰlibertate erat appꝛehẽſionẽ et motũ rõnis ſeqͥ vel nõ ſeqͥ/ ꝓpter qð hmoöi delectatio volũtaria appellat᷑.ad ipᷣaʒ eti/ am mouet? ⁊ inclinat᷑ qꝛ ſub iſta ↄſidera/ tiõe ⁊ non alias venit hic de hmõi delctãa tione.an ſcʒ pctm̃ ſit: qdð inueſtigãdum. Hüc igitur ad ꝓpoſiti cepti declarat — accedẽdo/hmõi rationis app̃hęſio.⁊ exri de delectatio volũtaria conſeqᷓns aut eſt debite regulata debiteq; mẽſurata. vt ſcʒ ſit in rẽ licitã/⁊ q̃ntũ dʒ.⁊ qũo dʒ.vt exẽ/ plificari poſſʒ de delectatione etiã ĩ ſe bo naꝝ oꝑationũ.imo etiã ad mag materiã declarandã / in actu venero. in legitio tũ matrimonio/iꝛ cũ debitis circũſtãtijs.vł delectatione cibi⁊ potꝰ⁊ huiuſmodi.etiã poſt appꝛehẽſionẽ rationis ↄtingẽtibi.⁊ talis delectatio non eſt pctm̃. Hec eĩ poſ/ ſibile eẽt aliquẽ hũanitꝰ.ſine aliq̃ ſenſibi li ⁊ coꝛꝑali delectatione viuere ¶ Aut hu iuſmodi delectatio volũtaria ſic rationis apphẽſionẽ ↄſeq̃ns/non ẽ debite regula ta ⁊ moderata.ĩmo defectiua ⁊ inoꝛdĩata vtputa qꝛ eſt in rẽ illicitã.vel qꝛ debitam mẽſurã aut debitũ modũ excedit. qð exvi cio fomite mouẽte pcedit.ppter qð ꝛvi cioſa dicit᷑ Et hoc ueꝝ ↄtingerepᷣt dupli citer. ¶ Aut eni illa rationis appꝛehẽſio ⁊exhinc delectatio volũtaria ex ipſa con/ ſequens. eſt ⁊ fertur circa aliqͥd qð ex ſuo genere ſolũ eſt pctm̃veniale.⁊ tũc ſiuera/ tio ſuꝑioꝛ vere vel interpᷣtatiue (iuxta qð infra latius declarabitur onſentiat.ſiue non · huiuſmodi delectatio de fe non eſt 2 niſi veniale pctm̃.vt eſſz in verbo ocioſo tur peccatum in ipſa ratione( inqnãtum vel riſu ſuperfluo.⁊ huiuſmodi.Notãter dicitur de ſe. qꝛ ex circuſtatijs poſſetleffici mottale. vtputa pꝛopt᷑ nimia libidinem Aut contẽptũ.autqꝛ cũ intẽtioneĩ aliqð alið qð de ſuo genere eẽt pctm̃ moꝛtale ꝓp ut ſupꝛa ĩ pluribo locis. maxie vbi mẽtio facta eſt qũo pctm̃ veniale poſſit moꝛtale effici.ſatis declaratũ eſt. ¶ Aut illa ratio tione maioꝛ ẽ difficultas/qũo ⁊ qdð pctm̃ ſit. Cũ qꝛ circa eã maioꝛ eſt diuerſitas po ſitionũ doctoꝛũ. qͥ tñ licet in ſuis modis ponẽdi diuerſi videãtur.effectualiter coꝰ incidũt.Eſt igitur circa hoc diſtictio ali/ q̃rũ bñ cõmunis. Quia ſi huiuſmodi de lectatio non eſt moꝛoſa.tunc non eſt nin½ veniale pctm̃.Si vero moꝛoſa fuerit⸗ eſft pctm̃ moꝛtale. Intelligẽtes vt dicunt de mo:a conſenſus in delectationẽ: non de moꝛa tꝑis. Notant ðꝛ in delectatione.ꝛ de conſenſu in actũ / nullü eẽt dubium Sʒ iſtõ latloꝛi indiget declaratione Cqui qꝗꝛ iſte modꝰponẽedi inuerevidetur/eẽ ali — quã delectationẽ moꝛoſam moꝛa tꝑis.q nonẽ moꝛoſa moꝛaconſenſus.De q ti/ an ſit pctm̃ ⁊ qd:ñ ſatis videtur expmere XZũ qꝛ ſic ſimpliciter dicere conſenſnʒ in delectationẽ eẽ pctm̃ moꝛtale.ñ eſtvſq; q qʒ veꝝetenĩ (vt infra videbitur)ẽ conſen ſum in delectationẽ ſub aliq̃ q̃litate rei / re.qð ñ erit niſi pctm̃ velale. Et ideo ꝰ ipa declaratione qᷓntũ ad pñtẽ tractatum ſufficit faciẽda.ẽ aduertẽdũ q; iuxta poſi tionis ſupꝛa dicte effectũ.poſitionẽq; cõ mũioꝛẽ/ huiuſmodi delectatio qᷓ ſ ccira id qð de ſuo genere petm̃ moꝛtale exiſtit eſt ⁊ fertur/ĩ triplici dr̃na reꝑitur Vna q dẽ ñ moꝛoſa.nec moꝛa tꝑis.nec moꝛa cöõo⸗ ſenſus Alia moꝛoſa/moꝛa tpis/ ſed nK mo ra conſenſus Et alia moꝛoſa moꝛa cõſen ſus/ qð tñ intelligendũvenit de conſenſu delibato R inſuꝑ aduertẽdũ ꝙ mu⸗/ nit᷑ ꝑ oẽs doctoꝛes pctm̃ delectationis pᷣ cipue moꝛoſe/ rationi attribuitur ⁊ in ea dicitur eſſe Cũ eni(vt ſepe ſupꝛa dictũ ẽ) ratio ſit directiua hũanoꝛũ actuũ/⁊ non ſolũ exterioꝝ ſed etiã interioꝝ paſſionũ. quotienſcumq; ratio / in illarũ interioꝛũ paſſionũ directione deficit/ merito dici / 4 *W earũ directiua) eſſe ſiqut etiam qñ deficit in directione exterioꝛũ actuum. Cum igi tur(vt etiam ſupꝛa tactum eſt) delectatio ſiit quedã anime paſſio.⁊ ꝑ cõſeq̃ns eiꝰdi ſam roõem ſuꝑioꝛẽ dici poſſit ꝑtinere Tñ rectio ⁊ regulatio/ad eiꝰrõnem ꝑtineat.et ſit circa ipam delectatiõeʒ.nõ poſſzʒ ꝓpꝛie indirectõ contigere/ n ex defectu rõis p cedat.claꝝ eſt oẽm indirectõeʒ q̃ circa de/ lectatõeʒ cõtingit/rõni debere iputari Et hinc dicit᷑ petm̃ delectatõis in rõe eẽ.ĩmo ampliꝰ.cũ delectatio licet ſit in vi appeti/ tiua tãq; in pꝛio ⁊ pximo pꝛicipio. ſit ni/ hilomin? etiã in ròe tãqᷓ; in pꝛicipio mo/ tiuo.habeatq; ipᷣa ratõ (vt iã in effectu ta cctũ eſt)nõ ſolũ directõeʒ circa ſeipam.ſed etiã circa oĩa obiecta inferioꝝ aie viriũ/q̃ ꝑ eã dirigi pñt.cõſeq̃ns eſt/indirectiõeʒ ⁊ irregulatoem q circa delectatõnem cõtin git. cũ nõ niſi rõis cõſenſu vel defectu cõ tingere poſſit.debere ipſi rõi ĩputari ſicq; pcetm̃ delectatõis ĩ ea eſſe 62 maioꝛẽ ſup ꝓpoſiti cepti declaratõʒaduer tendũꝙ licet ꝓpꝛie loqndo/petm̃ delecaa tõis pᷣcipue moꝛ oſe/q̃ (iuxta ſupꝛa tacta) it ipe cõſenſus in delectatiõem / poſſit etiã ad rõem ſuꝑioꝛẽ dici ꝑtinere Tum pᷣ mo qꝛ vt in ſuꝑioꝛib ſatis tactũ eſt / licet ipſa rõ ſupio: ⁊ inferioꝛ m rõnem ſuarũ opationũ ⁊ officioꝝ diuerſificent᷑. ſunt tñ idẽ in re ⁊ eẽntia ⁊ ſic vix poſſibile ſit/rõ/ nem ipᷣam inferioꝛẽ circa aliqdꝛ gr̃a ma/ terie de qᷓ ſermo:circa delectatões cõcurre re.qnetiã ipᷣa rõ ſuꝑioꝛ effectualiter ↄcur rat Tum ſcdo.qꝛ ipᷣa rõ ſupioꝛ/q̃ regulis legis diuinè ⁊ eterne q̃ ſuꝑioꝛ eſt innitit᷑/ regulare hʒ ipᷣam rõnem inferioꝛẽ. q̃ ſolũ regulis legis hũane q̃ inferioꝛ eſt intedit Etiõ vix eſt poſſibile / ip̃am rõem inferi/ oꝛcẽ circa indirectõeʒ delectatõis deficere/ ́n vereſcʒ impando.vel interpᷣtatiue ſcʒ repꝛimere negligẽdo/ipᷣa rõ ſuꝑioꝛ cõſen tire dicat. Tum tertõ qꝛ nihil eſt de q̊ rõ inferioꝛ q̃ vttactũ eſt) regulis legis infe/ rioꝛis intedit/ iudicare poſſit. de q̊ nõ eẽ ipſa rõ ſuꝑioꝛ q̃ regulis legis ſupioꝛis/ſj 7 ad quã leges alie reduci hũt innitit iudi iudicio rois inferioꝛis ſubijcit᷑ ſubditur xtiã iudicio ſuꝑioꝛis ⁊ nõ ecõtra.Et hic t iã tactũ eſt)ipe cõſenſus in delectatõʒ ſi facta inqᷣſi itione circa ißen ꝑ leges diui/ e uerauerit.ad ip ſt inſup ad ꝓpꝛie delectatio ipſa in ipſamq; delectatõ nem cõſenſus/ſolũ rõni inferioꝛi attribu unt᷑. Cõſenſus vero in actũ ſeu actꝰexecu tionẽ/ipſi ſupioꝛi rõni. Et ratio eſt quia rõni ſuꝑioꝛi (vt magis infra declarabit) Apter ſupꝛemitatẽ legis cui innitit/ refua tur iudicium finale ⁊ ſupꝛemũ de eo ꝙ in actibe hüanis vltimũ occurrit. q̃le eſt ipᷣe actꝰſeu ipſius act executio Nã vltra actũ ſeu actus cõplementũ /nõ eſt vlterioꝛ pꝛo greſſus. Ipſivero rõni inferioꝛi que non intendit niſi circa legẽ inſerioꝛẽ cõuenit etiã iudiciũ.ſed non finale.ĩmo ſolũ qdð/ dam pᷣambulũ reſpectu aliquoꝝ qᷓ ad ip/ ſum actũ ſeu ipſiꝰ actꝰ executionẽ oꝛdinã tur.quales ſunt ipᷣa delectatio.⁊ in ipam delectationẽ conſenſus.Et iðᷣo ipſi ratio in inferioꝛi attribuũt᷑ ⁊ non ſuꝑioꝛi Etiã pꝛopꝛie delectatio conſenſus in delecta tionẽ / non ſunt act diuerſi ßm gen? q di uer ſitatẽ potetie exigãt. ſʒ dnt ſolũ ꝑ deli beratũ ⁊ non deliberatũ ſicq; non einco/ ule⸗ vtrũq; rationi inferioꝛi attribui. tĩſuꝑ aduertendũ q; magna reſpctũ terrenoꝝ ſeu hũanoꝝ actuũ/eſt inter mo tus ſuꝑioꝛis rationis ⁊ motꝰ ĩferioꝛis rõ nis inciiars verietne Cepß⸗ ſe hẽſio nãq; inferioꝛis rationis q̃ (vt dictũ eſt) de ſeꝛ ꝑ ſe ipſis actiboꝛ negocijs hüanis diſoon edis ⁊ regulãdis intendit dupliciter ſe hr̃epᷣt.⁊ ſᷣm hoc etiã duplici ter pᷣt ẽ motꝰvolũtatis ſeͥ. Vno modo ſimpliciter ⁊ abſolute Cũ ſcʒ ipᷣa ratio ſu bito aliqͥd app̃hedit.⁊ exiñ ſtati / ſine ali⸗ q diſcuſſione / illð ſicꝑ eã appꝛehẽſuʒ /tã qᷓ; bonũ vel malũ conueniẽs vel nociuũ. delectabilevel non delectabile? huiuſmo di/diiudicat Si igit᷑ talẽ ſubitã rationis app̃hẽſionẽ/ indiſcuſſamq; diiudicatio/ nẽ/volũtas in vnũ vel aliud ſe inclinãdo ſeq̃tur/tũc dicit᷑ volũtas non delibata. et mot? ſeu appetitꝰnon delibatꝰ. Alio mo/ do inqſitiue.cũ ſcʒ ipᷣa ratio poſtq; aliqͥd ſic yt pᷣfert appᷣhẽdit de illo ſic ꝑ eã appꝛe heẽſo/an vt tactũ eſt bonũ vel malũ.con/ ueniẽs vel nociuũ.delectabile vel non de lctãbile exiſtat/ratiocinãdo iueſtigat.tũc ſi talẽ appᷣhenſionẽ ⁊ inueſtigationẽ vo/ luntas ſeq̃t.dicitvolũtas delibata ⁊ mo/ tus ſeu appetitdelibatꝰ¶ Rationẽvero ſuꝑioꝛẽ.qꝛvt etiã ſupꝛa tactũ eſt actibo ip ſis ⁊ negocijs terenis ⁊ hũanis de ſe⁊ 6 ſe non intẽdit.⁊ nũq; in obiecta ĩferioꝛ mgie Parat (urn denick modiy (di ferhe iuſdi rtĩ Nenmgthn ng ddiſ kinmninidi Tconigienn tdm nni, ngieſenhi wniiruimin⸗ äürn ner mickunn otn iinnf nummniſin tyonmnſtn emnhecidi mreſt Dunoh⸗ nlicinmoſn uriin ſreni BammisNwen nendbichuin⸗ igkaiimiünnuns aſinsnindcn önaudeini wücen Nii Pondal Aunn görnni ifi H rxintgaͤßpe weiunii iWntrinnd tialiter actꝰ ipſiꝰ rationis.iuxta qð ſupꝛa De delectatõe an ſit peccatũ et quod 29 gnime viriũ queꝑ ipᷣam etiã dirigi habet fert᷑. niſi ſolũ inqntũ de ipſ rões diuinas ⁊exnas cõſulit.qð claꝝ eſt fieri nõ poſſe:i niſi ꝑ modũ inueſtigatõis⁊ deliberatõis nũq; reſpectu ipoꝝ actuũ ⁊ negocioꝝ ter renoꝝ ⁊ hũanoꝛũ/ſeq tur motꝰ aliqͥs niſi delibat. Et notãt᷑ ↄ hic dũ de ipᷣa rõe ſu Eioꝛi fit mẽtõ / reſpectu obiectoꝝ ĩferioꝝ aiĩe viriũ/ac negocioꝝ terrenoꝝ ⁊ hũano rũ Hã reſpectu ſui ꝓpꝛij obiecti/aliqñ bñ hʒ ſubitũ⁊ inoꝛdiatũ motũ.qð nõ eſt pñ tis ſpeclłatõis declarare ¶ Quig etiã ſepe qð in ſuꝑioꝛibo dictũ eſt.in ſubſequẽtib⸗ foꝛſan repeti cõtinget/rõem ipᷣam ad ali/ qͥd moueri ⁊ ſe applicare vel ↄſentire/qdö tñ ꝓpꝛiũ videt᷑ eẽ volũtatis.eſt aduerten/⸗ dũ.ꝙ cũ ipſa rõ(vt ſupꝛa tactũ ẽ) ſit virtꝰ non ſolũ cognitiua.⁊ ſicdelibatiua.verũ etiã motiua.imꝑare eſt eiꝰactꝰ.non tñ ab ſolute. ſz pſuppoſuo actu ipſi Pvolũtat;ꝭ ꝑ modũ cuiuſdã motionis.Hec ei cũ iuxta ſuꝑius tacta diuidit᷑ ratio in ſupioꝛẽ poꝛ tionẽ ⁊ inferioꝛẽ.accipit᷑ratio put diſtin/ guit᷑õᷣ volũtatẽ.ſʒ ꝓ tota ꝑte ale intellecti ua.q̃ intellectũ ⁊ volũtatẽ ↄpᷣhendit. Im mo ampliꝰ. iſti duo actꝰ.ſxrationis ⁊ vo lũta (qð bñ notãdũ eſt) ſeiuicẽ pᷣuenire ac ſuꝑ ſe inuicẽ ferri pñt.freq̃nt᷑q; pᷣueni/ unt⁊ ferũtur.Aliqñ etenĩ ipſa ratio dexvo ledo ratiocinatur? deliberat.⁊ ipᷣa etiãvo lũtas / aliqñ de ratiocinãdo volitionẽ hʒ ſeu ratiocinarivult.Aliqñ etiã contingit motũ volũtatꝭ a motu rationis pᷣueniri ⁊ moueri.⁊ tũc motꝰille volũtatis/ðꝛ motꝰ rationał.⁊ econuerſo etiã motũ rationis a motu volũtatꝭ pueniri ⁊ moueri Et tũc motille rationis/ðꝛ motꝰvolũtariꝰ Jdᷣo q; ãt ſic in iſtis caſibo dicũtur ſeu appellã tur iſti motꝰ.qꝛ ſꝑvirtꝰ poꝛis actꝰ ſeu mo ?e»v remanet ĩ actu ſeu motu ſeq̃nti.Et fim hoc in ratione inuenitur peccatũ. vel put eiꝰ defect' eſt volũtariꝰ.vel put act?ei? eſt volũtatꝭ Impare tñ eſt eſſen tactũ ẽ Duplir ãt huiuſmodi iĩꝑandi actũ ipᷣa ratõ exercerepᷣt ⁊ ſolet. Ano modo ab ſolute ꝑ modũ cuiuſdã intimationis ſeu denũciationis.⁊ q̃ſi perverbũ indicatiui mogdi.vtputa tale qͥd faciedũ eſt vel ñ fa⸗ ciẽdũ.bonũ eſt tale qͥd facere vel non face re⁊ huiuſmodi.Alio modo per modũ cu iuſdã motionis ſeu incitationis.et q̃ſi p verbũ ĩꝑatiui modi.vtputa fac hoc vel ũ fac hoc. Et licet vt iã in ſupioꝛib aliqlit tactũ eſt ipſa ratio ĩ ip actibo hũanis ſeu paſſionibo interioꝛiba ꝑ huiuſmodi mo/ dũ directionis.intiationis vel incitatio/ nis /ſit ipans ⁊ pmũ mouẽs. ipᷣa tñ volũ tas ad exercitiũ ⁊ executionẽ actꝰ/eſt p/ mũ moués in viriba aĩe: ¶ Ex ſic pCᷣnota/ toꝝ ſeu pꝛeſuppoſitoꝝ effectu/colligi Pt: ꝙ circa huiuſmodi delectationũ debus hic agitur q.ſ.circa illð ſunt qdð ex ſuo ge/ nere peccatũ moꝛtale exiſtit directionẽ ip ſa ratio interdũ ſupioꝛ.iterdũ inferioꝛ.et ↄſecutiue ad eꝗ ipſa volũtas ſeu volũtatꝭ motꝰ.ſex modis ſeu ſub ſex q̃litatibo hr̃e pᷣt. Ano modo vt abijcies ſeu recuſans. Alio modo vtpᷣceps vel ſubita.Alio mo do vt repᷣmẽs. Alio modovt inaduertẽs Alio modo vt negligens.Etalio modo/ vt erxpᷣſſe ↄſentiẽs Qui ſex modi ſeu ſex q̃ litates/applicari pñt:ĩmo effectuali coꝛ reſpondęet/tã pꝛincipali diſtinctioni tri/ mẽbꝛi ſuperius ad hoc ꝓpoſitũ poſite.qᷓ; etiã aliquibo poſitionib ⁊ diſtinctionib bñ ↄmuniba nonnulloꝝ doctoꝛũ in hac materia loquentiũ Exqͥrũ oĩm adinuicẽ applicatione ⁊ declaratione.ſufficiẽs q̃n tum ad pnteʒ tractatũ ſpectat/ reſultabit ipſius materie declaratio ⁊ intellectus Hũc igiturad ꝓpoſitũcuʒ ſenſualitas/il lecebꝛa.i.carnali ⁊ voluptuoſa delectatio ne/rationẽ inferioꝛẽ tangere ⁊ pulſare in cipit.ſeu(qdð idẽ eſt)illecebꝛa in appetitu ſenſitiuo vel put interdũ iuxta qð in ſu/ pioꝛib monſtratũ eſt ↄtingerepᷣt.in ap/ „ 7 belitu intellect iuo inſurgere incipit. Bi abüciens ſen recuſans. S tratio ipᷣa ĩferioꝛ/ſtati ouiuſmodi ſic inſurgẽtẽ illecebꝛã ſeu car nalẽ ⁊ voluptuoſam delectationẽ ꝑcipit ⁊ agnoſcit/eã ex conſiderationet applica tione ad legẽ ſeu regulã humanã.vtputa qð eſt ↄtra virtutẽ moꝛalẽ.⁊ ſic vicioſav inhoneſta.vel huiumodi oĩnoa ſe abij/ cit ⁊ repellit.vel foꝛſan vtraq; ratio ↄcur/ reter ſcʒ inferioꝛ ex ipſa (vt ſtati tactũ eſt) conſideratione⁊ applicatione ad legẽ ſeu regulã hũanã.⁊ ratio ſuꝑioꝛ ex conſidera tione⁊ applicatione ad legẽꝛ regulã diui nã ⁊ eternaʒ.qð concurreterfieri pᷣt/oĩno abijciũt ⁊ repellũt.Et tũc in vtroq; iſtoꝝ duoꝛum caſuũ / dicitur ratio/ pꝛio ſex mo doꝝ ſupꝛa tactoꝛũ ſeu ſub pꝛia qualitate Compendiũ theologie ſe habere.ſcilicʒ vt abijciens ſen recuſans Qui modus ſeu qualitas ſe habendi.cõ/⸗ muniꝰ ipſi rationi inferioꝛi attribuit᷑. qꝛ iſtud cõius ipſa ratio inferioꝛ exſeipſa fa cit.Et tũc nullũ eſt in rõne peccatũ. Im/ mo nec tũc ꝓpꝛie dici debet delectatio.ſed potius quedã delectatõis oblatio.⁊ que/ dã paſſio ſeu pena peccati oꝛiginalis Et ſi pctm̃ aliqð exiſtat.hoc ſolũ eſt in pmo motu ſenſualitatis.de quo ſatis in ſupe/ rigꝛibus actum ⁊ declaratũ eſt. ☛ — r Pꝛeceps uel u ⸗ Wn Nr EG NaEte was tEREE bita ¶ Aut hmoi ſic inſurgẽtis illecebꝛe ſeu carnalis⁊ voluptuoſe delectatiõis ap pehẽſionẽ ſeqᷣtur quidã pꝛeceps? ſubit⸗ ⁊ ante quãcunq; pᷣhabitam deliberatõeʒ ſon ius rõnis inferioꝛis in ipᷣam illecebꝛã e rõnis pꝛopt᷑ viciũ fomitis coꝛruptiõei/ꝓ neniẽs:quo caſu ꝓpꝛie ſurreptio fieri dici tur ⁊ appellat᷑. Et tũc ratio/dicit᷑ ſecundo ſex modoꝛũ ſupꝛa tactoꝝ ſeu ſub ſecunda qualitate ſe habere.ſcʒ vt pꝛeceps vel ſu/ bita.qui modus ſen qlitas ſe habedi ( vt clarũ eſt)ſoli ratõi inferioꝛi attribuẽdꝰeſt Coꝛrũdetq;iſte modus ſeu iſta qualitas pꝛio mẽbꝛe pꝛincipalis diſtinctõnis tri/ mẽebꝛis ſuꝑius ad hoc pꝛopoſitũ poſite. WHam talis illecebꝛa ſeu carnalis delecta/ tio /ſic in ſe ⁊ ᷣm ſe conſiderata/eſt nõ mo roſa.nec moꝛa temꝑis.nec moꝛa ↄſenſus Eſtq; tunc peccatũ ſolũ veniale ¶ O aũt pꝛimo talis illecebꝛa ſeu carnalis delecta tio ſit nõ moꝛoſa moꝛatempis/apparet⸗ pꝛopter ſubitam⁊ pꝛecipitẽ ⁊ ſicminimã pꝛedicti cõſenſus ipſius rõnis inferioꝛis duratõeʒ in eã. Nã ſi circa eã / ratõ ipſa in ferioꝛ vltra pꝛedictũ ſuũ ſubitũ ⁊ pᷣcipitẽ cõſenſum. vel ipſa foꝛſan rõ ſuꝑioꝛ aliter ſe haberet. vtputa vel magis immoꝛãdo/ vel expᷣſſius cõſentiendo.iam tũc/ ex iſto modo ſeu iſta ſcoa qualitate recederet/et Qàad aliquẽ alioꝝ quatuoꝛ modoꝝ ſeu alia rum quatuoꝛ qualitatũ trãſiret᷑.vt ſtatim infra declarabit᷑. Et ideo hic notater ad/ ditũ eſt.ſic in ſe ⁊ ſᷣm ſe ↄſiderata ¶ O eti am talis illecebꝛa ſeu carnalis delectatio ſit nõ moꝛoſa moꝛa cõſenſus (capiẽdo tñ ↄſenſuʒ ꝓut iuxta duas diſtinctões ſuꝑiꝰ in hac materia poſitas.⁊ maxie iuxta pꝛi mã capit᷑ ⁊ capi debet.cum ðꝛ conſenſus in delectatõem pctm̃ moꝛtale eſſe.ſcʒ pꝛo u carnalẽ delectatöem ↄſenſus. ex ipſiꝰ cõſenſu deliberato apparet / reſpectu etiã vtriuſq; rõis t pꝛio reſpectu inferio/ ris.pꝛopt᷑ talis ſui cõſenſus ſubititatẽet pꝛecipitatiõeʒ.quibo ipſa rõ inferioꝛ.a re currẽdo ad pꝛopꝛiũ ſuũ actũ qui eſt deli/ berare ⁊ rõcinari. et ſic a debite in ſe circa talem ſic inſurgentẽ illecebꝛã ſeu carnalẽ delectatõem deliberãdo legesq; ⁊ regulas humanas bus innitit᷑ cõſulendo/impe ditur. Et ſic pꝛopꝛie cõſentireſaltẽ delibe rate cõſentire/dici nõ debet. Immoꝙ ta lis ſubitus motꝰ ſeu talis qualitas ſe ha bendi ipſius rõis inferioꝛis/ ↄſenſus di/ catur ⁊ appellet᷑ hoc eſt valde impꝛopꝛie ⁊ imꝑfecte.⁊ valde large.Sed ideo ita di catur.qꝛ cum ipſa rõ ( vt ſepe tactũ eſt) ſit virtus cognitiua⁊ ſit deliberatiua.vix eſt poſſibile/ipᷣam rõem inferioꝛẽ ſic circa ta lem illecebꝛã ſeu carnalẽ delectatõem q̃n tũcunq; ſubito ⁊ pᷣcipitãter cõmoueri et ſeapplicare. quin aliqualit vt adhuc ma gis infra declarabitur Diiudicet.pꝛopter ipᷣam diiudicatõem quodãmodo cõſenti re dicat᷑.licet impꝛope ⁊ imꝑfecte.vt ſupᷣ declaratũ eſt.Et pꝛopter iſtud dum vt pp/ fertur in ſuꝑioꝛiba de ↄſenſu in delectatõ nẽ. pꝓut bic intelligit᷑ peccatũ moꝛtale eſſe notãter ⁊ expᷣſſe ad differentiã iſtiꝰ ſubiti ⁊pcipitis rõnis inferioꝛis ↄſenſug.addi tum eſt illud verbũ deliberato ð etiã ſecũdo talis illecebꝛa ſeu carnalis delecta tio / non moꝛoſa fit moꝛa cõſenſus / reſpe ctu ipᷣius rõnis ſuꝑioꝛis ptʒ.qꝛ cum ipᷣa ratio inferioꝛ/ꝑ ea que iã dicta ſunt:dica tur a recurrẽdo ad ſuũ ꝓpꝛiũ actũ qui eſt deliberare⁊ rõcinari.⁊ ſit a debite in ſe cir c talem ſic inſurgẽtẽ illecebꝛã ſeu carna lem delectatiõem deliberãdo.legesq; ⁊ re gulas humanas quiba innitit᷑ cõſulendo P talem ſui dicti cõſenſus ſubititatẽ ⁊ pᷣci pitatõem impedita.a foꝛtioꝛi ⁊ ꝑ ampliꝰ Arecurrẽdo ad iudiciũ rõnis ſuꝑioꝛis im pedita.dici ⁊ reputari debet.⁊ ex cõſeq̃n ti etiã ipᷣa ratio ſuꝑioꝛ q̃ ab inferioꝛi ratõ ne cõſulta non fuit ſimiliter debite circa talem ſic inſurgentẽ illecebꝛã ſeu carnalẽ delectatõem deliberãdi.ad legesq; ⁊ regu las eternas quib ĩnititur ⁊ que altioꝛes ſunt /recurrendi tempus ⁊ occaſionẽ ſeu motiuũ nõ habuiſſe dici ⁊ reputari debet Et ſic ipᷣa ratõ ſuꝑioꝛ/nullo modo necve re nec interpᷣtatiue cõſentiens dici ẽ rpn tari debet. “ ſe Zuth volup ſpam ſan e ſelcea npun cymt numnin ſehube luoſe endos usſe inc gübe (⸗ ſoeh llia⸗ lebꝛ ſam fonen foſar putſ bernt dici⸗ ſcin⸗ ſoe potoh Mmentn prorrg onſen poſet Ntisrön tenller limtep⸗ Dng fneco⸗ gumtt punc⸗ nititß⸗ nis eg llpalic⸗ lamnene ete el Poctipſ ſugiorn eſſecz mogori Slonkgi in inun anquict cbieinſein briſenant cqzreglin ilencoinn tieſaltedatb⸗ . Innon Sgalingen Nis oſanſod⸗ Weingane Bedilcind tſcengicſt Abentuarit woriſccfan⸗ eAemien limcinonena ultlrocbnen dimengontn Ninddocdſend ingſee nſoß riſtuddumnß, niu indcean mnomecſe nniiſ ſbn Anſis o w(CMoani nalsdelec cnſue reſhe „cunn is caſant.dict aougvicſt ſdehieinſect chi ſvan Golegescz mmirttcöſuene⸗ ſubintmitſe utcnitpenl Pnsſgictonn che a hei zwpinnmiman lirdhitond atriſaanm altnagich nant nans vmaſoriſ Gtrpmande mionolhñn mminsdiͤnnh — f Eõ tiens De delectatione an ſit peccatũ ʒ0 ipᷣamq; rõem inferioꝛẽ pulſare/⁊ iam foꝛ ſan attrahere incipientẽ / ratio ſuꝑioꝛ ex ſel ex conſideratõe legis ſeu regule eterne/⸗ vtputa pᷣcepti diuini vel offenſe dei /ſtatĩ repmit.⁊ tunc dicit᷑ ratõ/ tertio ſex modo rum ſupꝛa tactoꝝ ſeu ſub tertia qualitate ſe habere. ſcz vt rebmens.qͥ modus ſeu q̃ litas ſe hñdi/ipſi ſoli rõi ſuꝑioꝛi attribu/ endus eſt. Coꝛreſpondetq; etiã iſte mo/ dus ſeu iſta q̃litas/pꝛimo mẽbꝛo ipſius pꝛincipalis diſtinctiõis trimẽbꝛis ſuꝑiꝰ ad hoc ꝓpoſitũ poſite.Nam tũc talis ille/ cebꝛa ſeu carnalis delectatõ/ nõ eſt moꝛo ſa.nec moꝛa tꝑis.nec moꝛa cõſenſus.Eſt etiã ſolũ pctm veniale ¶ ONX aũt talis ille/ cebꝛa ſeu carnalis delectãtio/nõ ſit moꝛo ſa moꝛa tpis.patʒ de ſe exdictis.qꝛ ſtatĩ a rõne ſuꝑioꝛe repꝛimiᷣ ¶ O aũt nõ ſit mo roſa moꝛa ↄſenſus/capiẽdo tñ cõſenſum ꝓut ſtati ſupꝛa tactũ eſt.ꝓ cõſenſu ſcʒ deli berato.⁊ qͥ in hac materia moꝛtale pctm̃ dicit᷑ patet qꝛ licet rõ ipſa inferioꝛ/a tali ſic inſurgente illecebꝛa ſeu carnali delctã tione pulſata fuerit.⁊ foꝛſan vt cõtingere poteſt/eã quodãmodo acceptauerit⁊ reti nuerit.nec reſiſtere de ſe.ſe diſpoſuerit Et ꝓpterea quidã imꝑfeciꝰ et indeliberatꝰ eiꝰ conſenſus interueniſſe dici põt/ꝓpter qðᷣ pctm̃ eſt veniale.attñ qꝛ regulationi ſuꝑi oꝛis rõnis ſic(vt tactũ eſttalem inſurgẽ/ tem illecebꝛã ſeu carnalem delectatõeʒ ſta tim repꝛimẽtis ilico obedit.ſeq; ab ea re/ gulari ꝑmittit.nõ dicit᷑ pꝛopꝛie ⁊ delibe/ rate conſentire. Etenĩ ratio inferioꝛ int᷑/ dum ſtati ⁊ immediate nõ recurrẽdo ſcilʒ ꝓtunc ad leges ⁊ regulas hũanas qb in/ nitit/pᷣt a legibo ſeu regulis diuinis ⁊ eter nis regulari ⁊ cõuerti.Quia ⁊ ſi eis pꝛin/ cipalit᷑ ⁊ vt regulãs nõ intẽdat.ꝑ directũ tamen ⁊ vt ᷣm eas regulata intendere po teſt ⁊ ſepe intendit. ſe cõſen/ E tiens (Aut bmöi ſic inſurgetẽ illecebꝛã ſeu carnalẽ ⁊ voluptuoſam delectatiõem poſt ipſiꝰrõnis appꝛehẽſionẽ/ ipſa ratio ſuꝑioꝛ nõ ſolũ nõ repꝛimit.ĩmo in eã ex/ pꝛeſſe cõſentit.Et tũc dicit᷑ratio vltĩo ſex modoꝛũ ſupꝛa tactoꝛũ ſeu ſub vltima q̃li (WBt repꝛimens Aut hbuiuſmodi illecebꝛãſen carnalem ⁊ voluptuoſam delectatõem ſic inſurgentẽ tate ſe habere. ſcilʒ vt expꝛeſſe ↄſentiens. Qui modus ſeu qlitas ſe hñdi/vtriq; ra tioni diuerſis tñ reſpectibo vt ex ſtatim ſe quentibo apparebit attribuendus eſt In quantũ eteni exinde cauſat᷑ peccatũ moꝛ/ tale.imputari ⁊ attribni debet rõni ſupꝑi/ oꝛi. JInquantũ vero iuxta materiã pñtem cõſen ſus in delectatõem dicit᷑debet ratõ ni inferioꝛi attribui Coꝛreſpondetq; iſte b modus ſeu iſta qualitas tertio mẽbꝛo ip ſius pꝛicipalis diſtinctiõis trimẽbꝛis ſu pius ad hoc pꝛopoſitũ poſite Hã tunc ta lis illecebꝛa ſeu carnalis delectatio/quan tumcũq; modicũ teneat/ſicq; foꝛſan non moꝛoſa ſit moꝛa teꝑis/ eſt moꝛoſa moꝛa conſenſus.Eſtq; tũc pctm̃ moꝛtale etiãſi deſit plena voluntas ꝑficiendi actũ.ĩmo vbi foꝛſan expꝛeſſa volũtas nõ pꝑficiendi adeſſet. Maxime ſi feratur ille cõſenſus/⸗ in ipᷣam illecebꝛã ſeu carnalem delectatõ/ nem/tamq; in rem aut oꝑatõem ſeu actũ ſuꝑ quo vel circa quem / illa illecebꝛa ſeu carnalis delectatio ſic inſurgit ⁊ verſat᷑.⁊ qui talis illecebꝛe ſeu carnalis delectatio nis eſſet pꝛincipale obiectũ.iuxta qð mo dicũ infra/magis declarabit᷑ Nã tũc pꝛi/ mo eſtverus ⁊ expᷣſſus rõnis ſupioꝛis in ipᷣam illecebꝛã ſeu carnalẽ delectatõeʒ cõ ſenſus qui ſemꝑ in talibus delectatõnibꝰ que circa ea ſunt. q̃ ex ſuo genere moꝛta/ lia exiſtũt.iuxta tamẽ moditficatõem ſtati tactã eſt pctmi moꝛtale.Nã ſemꝑ in talib ⁊ circa talia.delectatio moꝛoſa.moꝛa ta/ lis cõſenſus tale pctm̃ eſt q̃lis eẽt ipᷣe rea/ lis actus.Quia tunc ratio ſuperioꝛ ſic ex pꝛeſſe in talem illecebꝛã ſeu carnalem de/ lectatõem q̃ eſt in creatura ↄſentiẽdo/ſeg vera delectatõeque eſt in deo circa quã ſo lum intẽdere deberet ſciẽter auertit qð ſi/ ne contẽptu facere nõ poteſt.cuũ nunq; ex pꝛeſſe(vt in ſuꝑioꝛiba mõſtratũ eſt) in ali quid circa tales res carnalz terrenas con ſentire poſſit.ↄſentireq; dicatur / niſi deli berata. Deliberata ãt facere nõ poteſt.qͥn leges ⁊ regulas diuinas ⁊ et᷑nas quibo in nitit / conſuleret vel cõſulere omiſerit ⁊ ne glexerit. Et ſicverevel interpᷣtatiue contẽ pſerit.Et etiam tũc in talem illecebꝛã ſeu carnalẽ delectatiõem ipſius rõis inferio/ ris conſenſus expᷣſſus.quia in talibo car/ nalibo ⁊ terrenis ę ipᷣaʒ rdem inferioꝛẽ ap pꝛehẽſis.⁊ circa qͥ ſe applicat nunq; ratõ ſuꝑioꝛ q̃ vt ſupꝛa dictũ ẽ de ſe ⁊ ex ſe en 2 6* Copmpendi talia nõ intendit pꝛopꝛie cõſentire dicit. nec cõſentire pᷣt:niſi ipᷣa etiã rõne inferio/⸗ ri realiter deliberata ⁊ cõſentiente. Sed bene econtra cõtingere poteſt. Immo p/ pꝛie loquendo talis expᷣſſus ipſiꝰrõis ſu/ pioꝛis in talẽ illecebꝛa ſeu carnalem dele/ ctationẽ ↄſenſus/mhil aliud eſt/q; ꝙ ip/ ſa rõ ſuꝑioꝛ/dictã rõem inferioꝛẽ i hmoi illecebꝛã ſeu carnalẽ delectatõem delecta/ ri ac ipam ab ea nõ repꝛimere ſeu retrabe re.ac cũ ea in tali delectatõe cõcurrere ve/ re ⁊ expꝛeſſe deliberata ↄſentiat.Et hinc eſt ꝙ licet interdũ ꝓut iam in ſuꝑioꝛibota ctũ eſt/ipſa ratio ſuperioꝛ in illecebꝛã ſeu curnalẽ delectatõem vere ⁊ expꝛeſſe ſeu in rerptatiue cõſentiat.tũcq; talis illecebꝛe⸗ ſeu carnalis delectatõis/qᷓ tũc vere/moꝛa conſenſus moꝛoſa eſt moꝛoſaq; dicit᷑ pec catũ poſſit ad ipam rõem ſuꝑioꝛẽ dici ꝑp/ tinere.quia tñ ipᷣa ſuꝑioꝛ nõ pꝛopꝛie ex ſe nec ad ſe hoc facit.illudq; etiã nõ niſi ipᷣa ſimiliter rõne interioꝛi deliberata ⁊ cõſen tiente pꝛopꝛie facere poſſit.hinc eſt ꝙ pec catũ moꝛoſe delectatõis/cõiter ⁊ ꝓpꝛie di/ citad rõneʒs inferioꝛẽ ꝑtinere.ꝓut ample in ſuꝑioꝛibo declaratũ eſt. Et hic eſt talis pꝛopꝛius ⁊ deliberatꝰ cõſenſus.de quali tam iuxta ſepe dictas duas diſtinctiões ĩ ſupꝑioꝛiby poſitas.q; etiã cõiter intelligit du dicikconſenſus in delectatõem. pecca tum moꝛtale eſſe. Gt negligens Aut huiuſmodi ſictnſurdentẽ illecebꝛ ſen carnalem ⁊ voluptuoſam delectatõezʒ poſt ipᷣius rõis appꝛehẽſionẽ/ ipſa rõ ſu/ pioꝛ nõ repꝛimit.ſed nõ etiã expᷣſſe in eaʒ conſentit.Et reſpectu iſtiꝰcaſus põt ſerõ duplici modo ſeu ſub duplici qlitate hfe Vno modo ſeu ſub vna q̃litate qua talẽ illecebꝛã ſeu carnalẽ delectatõem quã ſic ratõ ſuꝑioꝛ nec repꝛimit.nec etiã in eã ex pꝛeſſe cõſentit/rõ inferioꝛ poſt ſufficien/ tem deliberatõem debitãq; aĩaduerſionẽ piculi ⁊ peccati qð exinde ĩminet ⁊ incũ/ bit/retinet ⁊ circa eã immoꝛat᷑.nec eã ipſa ratio ſuꝑioꝛ ex diuine ⁊ eterne legis ⁊ re⸗/ gule conſideratõne eſt diligẽs repꝛimere. Et tũc dicit᷑ratio quĩto ſex modoꝝſupꝛa tactoꝝ ſeu ſub quĩta q̃litate ſe habere.ſcJ vt negligẽs.Qui modus ſeu q̃litas ſe ha bendi/licet q́;plurimũ ⁊ pꝛĩcipaliꝰ (vt ex ſtatim ſequẽtibus apparebit)rõis inferi/ — oꝛis in eo ðſenſus occurrat et opet᷑ attri/ buendus eſt ſuꝑioꝛi rõni.qꝛ ꝑ iſtũ modũ ſen ꝑ iſtã qualitatẽ ſe hñdi rõis ſuꝑioꝛis/⸗/ cauſat᷑pctm̃ moꝛtale.qð alias nõ eẽt Coꝛ reſpondetq; etiã iſte modꝰ ſeu iſta q̃litas tertio mẽbꝛo pꝛincipalis diſtinctiõis tri mẽbꝛis ſuꝑius ad hoc ꝓpoſitũ poſite Nã tunc talis illecebꝛa ſeu carnalis delectatõ quantũcũq; modicũ foꝛſan vt ĩ ſimili ſu/ pꝛa dictũ eſt teneatur ſicq; nõ moꝛoſa ſit moꝛa tempis/eſt moꝛoſa moꝛa cõſenſus. Eſtq; tunc (vt iã dictũ eſt) pctm̃ moꝛtale etiã ſi deſit plena volũtas ꝑficiendi actũ. immo ꝓut ſupꝛa in ſimili dictum eſt.vbi foꝛſan expᷣſſa volũtas nõ ꝑficiẽdi adeſſet. maxime ſi vt ibi etiã dictũ eſt/talis reten/ tio ipᷣius illecebꝛe ſeu carnalis delectatõ/ nis in ipᷣa rõe inferioꝛi/ꝛ negligẽtia repꝛi mendi in ipᷣa rõne ſuꝑioꝛi/eſſet tãq; in rẽ aut oꝑatõnem ſeu actũ/ſuꝑ quo vel circa quẽ ipſa illecebꝛa ſeu carnalis delectatio inſurgit ⁊ verſat᷑.⁊ talis illecebꝛe ſeu car/ nalis delectatois eſſet pꝛincipale obiectũ iuxta qð modicũ infra magis declarabit. Lunc enĩeſt vtriuſq; rõnis in talẽ illece bꝛã ſen carnalẽ delectatõem ↄſenſus ſcilʒ expꝛeſſus ipᷣius rõis inferioꝛis.qð patet de ſe er dictis / ipſius etiã rõis ſuꝑioꝛis.li cet nõ verus et expᷣſſus.interpᷣtatiuꝰ tñ et eqͥualens.attẽta tali deliberatõe ꝑiculiq; ⁊ peccati aduertẽtia ſeu animaduerſione qꝛ qͥ aduiſatus ⁊ deliberatꝰphibere põt⁊ nõ ꝓhibet/cõſentire videt᷑. Qni quidẽ cõ ſenſus interpᷣtatiuus ⁊ eͥualens ipſiꝰra/ tionis ſuꝑioꝛis/quãdo eſt circa ea vel ſu/ p eis que de ſuo genere peccata moꝛtalia exiſtunt/eſt ſemꝑ peccatũ moꝛtaleqꝛ lic tũc nõ ſit expᷣſſus dei cõtemptus: factiuꝰ. ſeu actiuus⁊ poſitiuꝰ.eſt tamẽ interpᷣtati uns.ꝑmiſſiuus.⁊ equalens.pꝑmittens ſcʒ poſt talẽ ſufficientẽ deliberatõem. talẽ qʒ aduertentiã ſeu animaduerſionẽ piculi⁊ peccati.⁊c.teneri a rone inferioꝛi/illa que ſtatim reſpui aut rebᷣmi debuerãt.Etenĩ ratio ſuꝑioꝛ/quotiẽs nõ dirigit ſeu cohi/ bet aliquẽ actũ.vel aliquã paſſionẽ inte/ rioꝛeʒ alicuiꝰpeccati moꝛtalis.⁊ hoc poſt ſufficientẽ deliberatõem ⁊ aduertẽtiã ta/ lis ꝑiculi/talisq; peccati quod ſic immi/ net⁊ incũbit.ſiue tũc de lege ſeu regula di uina ⁊ eterna actu cogitet ſiue nõ ðꝛ con/ ſentire ⁊ contẽnere. Sʒ diuerſimode Nã cũ de ipſa lege ſeu regula diuina et eterna 4 dei⸗ o ge int n nrctgei, nſiimi alttsſizing dalagritiln dcſe ii diſincnin Poſtioſteßi mnglissdctan kaniſimtlie ctömoroſ Amoracöſenits ickhannorn usgfiengigei nddicunctet Nögficititec aüͤckt illsn Larmnaldeenn gigieſcliziniP iͦ up otan montls Nen lapinhlechwi mungedunmht. Gründ ünile nrimn ioc, itnius gn inioiinali aummmn ie irnit lig mimunnone parpan⸗ Ouigitic rlantiſin dckaranraſ etamn wornla minanatll mgnn inn cnmeinehen Gnens ninng Nibe ien le nuunſini nentrun u De delectatione an ſit peccatũ ʒo actu cogitat. tuncvere ⁊ realiter cõtemme re ðꝛ.vereq; ⁊ realiter contẽnit. Cum vo de ipᷣa lege ſeu regula diuina⁊ eterna actu nõ cogitat.quia hoc nõ niſi ex ſua negli/ gẽtia ⁊ omiſſione puenire poteſt.cũ de ea in tali caſu cogitare deberet. ꝑ omiſſionẽ ⁊ negligẽtiam contẽnere cũ talis omiſſio ⁊ negligentia in ipſa rõe ſuꝑioꝛi poſt ſuf/ ficientẽ deliberatõem /nullo mõ / ſine vᷣo ⁊ effectuali contẽptu. licet interpᷣtatiuo/⸗ eſſe ⁊ cõtingere poſſit. ⁊ hic etiã effectiue ⁊ interpᷣtatiueeſt talis cõſenſus de q̃li tã iuxta ſepe dictas duas diſtinctiões in ſu/ ꝑioꝛibo poſitas.qᷓ; etiã cõiter intelligitur dum dicitur cõſenſus in delectatõem pec catum moꝛtale eſſe. Bti inaduertens Alio modo ſub alia q̃litate reſpectu iſtiꝰ met caſus ſtatim tactiipᷣt ſerõ habere.q; ſcilʒ hmõi ſic inſurgentẽ illecebꝛã ſeu car nalem delectatõem/quã ſic poſt ipᷣius rõ nis appꝛehẽſionẽ/ipᷣa rõ ſuꝑioꝛ nec reb/ mit nec etiã in eã expᷣſſe conſentit/ipſa rõ inferioꝛ retineat.⁊ circa eam immoꝛet᷑ ſʒ hoc fit ante ſufficientẽ deliberatõeʒ. debi tamq; aduertentiã ſeu aladuerſionẽ ꝑicu li ⁊ peccati.qð exinde ĩminet ⁊ incũbit.ĩ/ mo ꝙ ſic dictã illecebꝛã ſeu carnalẽ dele/ ctatõem ipſa ratio inferioꝛ retineat ⁊ cir/ ca eã immoꝛet᷑facit quaſi ſuſpẽſa ⁊ nõ bñ aduertẽs.nec debite/ad ſuũ pꝛopꝛiũ actũ q̃ eſt deliberari ⁊ rõcinari/ recurrens.ſeq; eleuãdo leges ſeu regulas hũanas quib⸗ innitit᷑ conſulens.vel ſi foꝛſan ad dictum ſuũ ꝓpꝛiũ actũ recurrerit.ſeq; leuando le ges ſeu regulas hũanas cõſuluerit/nõ tñ plene naturã ⁊ grauedinẽ ipſius Bicul 7 eccati ex ſe cognoſcit⁊ aduertit.Etenim uod ꝓ iſtius materie intellectu bene cõ ſiderandũ eſt)ratio ipᷣa inferioꝛ/bene po/ teſt circa talem illecebꝛã ſeu carnalẽ dele/ ccatõem:ſicut ⁊ circa alias interioꝛis ani mepaſſiones/quãdoq; verſari⁊ immoꝛa ri. conſiderãdo⁊ rõcinãdo in ſe/q; tale q d accõmodũ eſt vel cõueniẽs coꝛꝑi vel hu/ iuſmodi. Oe ipſa reſpectu talis illecebꝛe ſeu carnalis delectatiõis aut alteriꝰ interi oꝛis anime paſſionis/nõ recurret ad ſuũ pꝛopꝛiũ actũ qͥ eſt deliberare ⁊ ratiocina/ ri.Nec ſe eleuabit/conſiderãdo ⁊ attẽden AQo circa ꝑiculum ⁊ peccatũ. qð in ſic ille- cebꝛe ſeu carnaliter delectãdo.ac circa ta- lem illecebꝛã ſeu carnalem delectatõnem vel aliquam aliã interioꝛem anime paſſi/ onem imoꝛando/imminet ⁊ incũbit Vel ſi foꝛſan ad dictũ ſuũ pꝛopꝛiũ actum re currat/ſeq; circa dictum giculum ſeu pec catum cõſiderando ⁊ attendendo eleuet. non tamen ex ſe naturã ⁊ grauedinẽ ipſiꝰ piculi ⁊ peccati plene cognoſcet ⁊ aduer/ tet. Et tunc in iſto ſcilʒ caſu dicitur ratio quarto ſex modoꝝ ſupꝛa tactoꝛũ ſeu ſub quarta qualitate ſe habere ſcʒ vt inaduer tens. Qui modꝰ ſeu qualitas ſe habendi ipſi ſoli rõni inferioꝛi vt ex ſtati ſubſeq̃n/ tibus apparere poterit attribuendus eſt. Loꝛreſpondetq; iſte modꝰ ſeu iſta q̃litas ſcðᷣo membꝛo pꝛincipalis diſtinctõis tri membꝛis ſuꝑ hoc ad ꝓpoſitũ poſite Nam tũc talis illecebꝛa ſeu carnalis delectatio/ dicit᷑ moꝛoſa moꝛa tꝑis.⁊ nõ moꝛoſa mo ra cõſenſus.Eſtq; tunc ſolũ veniale pec/ catum. ¶ &ο enĩ moꝛoſa ſit moꝛa tꝑis pʒ de ſe: ex dictis ⁊ ex natura caſus qui poni tur ſcʒ ꝓpter immoꝛatiõem ipſiꝰrõnis in/ ferioꝛis circa eã Nam ſi ipſa ratõ inferioꝛ circa ip̃am nõ immoꝛaret᷑.ſed eã ex ſe ſola aut cõcurrent᷑ cum rõne ſuꝑioꝛi/ſtatĩ a ſe abijceret.iam ipᷣa ratio/ ſe nõ iſto quarto modo ſeu ſub iſta quarta qlitate.ſed pꝛĩo modo ſeu ſubipꝛima q̃litate ſupꝛa poſita (vt ſatis ibi declaratũ eſt)ſe haberet. Vel ſi a rtõne ſuꝑioꝛe ſola talis illecebꝛa vel carnalis delectatio/ſtatim repmeret᷑ iam ipſa ratio ſe nõ iſto etiã quarto modo ſeu ſub iſta quarta qualitate.ſed tertio modo ſeu ſub tertia qᷓlitate ſupꝛa etiã poſitꝭ (vt etiã ibi ſatis declaratũ eſt)ſe heret. 3 ꝙ talis illecebꝛa ſeu carnalis delectatõ ſit nõ moꝛoſa moꝛa conſenſus:capiendo tñ cõſenſum ꝓut ſepe ſupꝛa tactũ eſt in hac materia capi.dum ſcʒ ponit᷑ cõſenſus in delectatõem/ peccatũ moꝛtale eſſe Hoc ſa tis etiã reſpectu vtriuſq; ratõis patz ex iã ſtatim dictis.⁊ etiã ꝑ aliqua eoꝛũ que in ſupioꝛibꝰ/in declaratiõe ſecũdi modi ſeu ſecũde qualitatis ſe habẽdi ipᷣius ratiõis tacta ſunt.¶ NHam pꝛio / reſpectu ipᷣiꝰ in⸗/ ferioꝛis ratiõis.licet ꝑ talem eiuſdẽ in di/ clam illecebꝛã ſeu carnalem delectatõem immoꝛatiõem videat᷑ ⁊ dici poſſit quidãa eius impꝛopꝛiꝰ⁊ impfectus in ipᷣam ille/ cebꝛã ⁊ cetera interuenire conſenſus pꝛo pter quẽ eſt peccatũ veniale.nõ tamen de bet talis cõſenſus pꝛopꝛius perectus ac 2 deliberat? dici aut reputari.qꝛ vt ex iam dictis apparet/añ ſufficientẽ deliberatõ/ nem debuãq; ꝑiculi ⁊ pcti aduertẽtiã ſeu aĩaduerſionẽ.⁊ ſic anteq; (vt iam dictũ ẽ) ipſa ratio inferioꝛ ad ſuũ ꝓpꝛiũ actũ q eſt deliberari ⁊ rõcinari debue recurreret/ le gesq; ſeu reglas hanas quibo innitit cᷣ ſulerʒ. vel foꝛſan anteq; naturã ⁊ granedi nẽ ipᷣius ꝑiculi ⁊ pcti plene cognoſceret ⁊ aduerteret.talis eiꝰ imoꝛatio talisqʒ ĩpꝛo pꝛius ⁊ ipfectus ↄſenſus cõtigit.qᷓ oĩa tñ dictã ipᷣius rõnis inferioꝛis immoꝛatõeʒ dictũq; impꝛopꝛiũ ⁊ impſectũ pꝛecedere debuiſſent.⁊ om̃ino neceſſaria ſunt añq;ᷓ talis eius imoꝛatio talisq; cõſenſus dici poſſit diciq; debeat verus ⁊ ꝑfec eſſe.e inde pctm̃ moꝛtale ↄtingere poſſe ¶ Nec etiã in iſto caſu reſpectu ipſiꝰ ſuꝑioꝛis rõ nis debet talis illecebꝛa ſeu delectatõ mo roſa/ moꝛa conſenſus reputari. Onia vt ſepe in ſimili ſupꝛa tactũ eſt. ex ̊ ipᷣa ratõ in ferioꝛ ꝙ ſic circa talem illecebꝛã ſeu car alem delectatõem immoꝛet / facit qſi ſu/ ſpenſa ⁊ nõ bñ aduertẽs nec debite añ ta/ lem immoꝛatõem ad ſuũ pꝛopꝛiũ actum qͥ eſt deliberari raniocinari.recurrẽs ſeq; piculũ ſen peccatũ quod iminebat ⁊ incũ bebat conſiderãdo ⁊ attendẽdo.leges q; ſeu regulas humanas qbus innitit᷑ cõſu lendo eleuãs a minoꝛi dʒ dici ad iudiciũ ſuꝑioꝛis rõnis que altioꝛ ⁊ ſublimioꝛ eſt eam ſcilʒ cõſulendo recurriſſe ⁊ ſe eleuaſſe Et ſic nõ mirũ ſi ipᷣa rõ ſuꝑioꝛ/que de ſe ?⁊ ꝑ ſe circa tales actus carnales ⁊ terrenos nõ intendit/ nec ſe ſp ex ſeipᷣa circa eas le/ ges ſeu regulas diuinas ⁊ eternas cõſulẽ do applicat.q̃ſi ſuſpẽſa ⁊ nõ bñ aduertẽs ⁊ ſic indeliberata ⁊ ꝑ conſequẽs nec vere nec interpᷣtatiue cõſentiẽs debʒ in hoc ca ſu dici⁊ reputari.Etiãvt iã tactũ eſt natu ra iſtius qrti modi ſeu iſtius q̃rte q̃litatis ſe habẽdi rõnis/vt videre claꝝ eſt / hoc de ſehabet ⁊ impoꝛtat.cũ expᷣſſe unpoꝛtet rõ nem inſerioꝛẽ circa talem illecebꝛã ſeu car nalem delectatõeʒ ante ſufficientẽ delibe ratõem debitãq; aduertentiã ſeu aĩaduer ſionẽ ꝑiculi ⁊ peccati quod exinde immi/ net ⁊ incũbit/immoꝛatã eſſe. Nã ſi pone/ ret᷑ ia rõ inferioꝛ ſic poſt ſufficientẽ deli/ beratõnem.debitãq; aduertentiã ꝑiculi ⁊ peccati ĩmoꝛata fuiſſe.iã vt in ſimili ſtati tactũ eſt nõ iſte q̃rtus modꝰſeu iſta q̃rta qᷓ litas ſe habendi ipᷣius rõis eſſet.ſed vnus ndiũ theologie duoꝝ modoꝛũ ſeu qualitatũ immediate explicatoꝝ.ſcʒ vel ſextus vel qntus: ¶ Et intelligant᷑ hec oĩa hic ſtatĩ ſupꝛa pᷣdicto rum ſex modoꝛũ ſeu ſex qualitatũ ſe circa delectationẽ habẽdi ipᷣius rõnis tractata pꝛincipaliter de conſenſu in delectatõem cogitatois.i.q; habet᷑cogitãdo. Nã talis conſt enſus (vt ſepe ſupꝛa tactũ eſt)pꝛinci/ paliter ad rõem inferioꝛeʒ ꝑtinet ſicut ad ipᷣam pꝑtinet cogitare.i.actꝰipſe cogitatöõ/⸗ nis.⁊ etiã ad ipᷣm qð eſt cogitare vel non cogitare inqntũ accipit᷑ vt ad illã actõem oꝛdinat᷑. Quod notãter ðꝛ.Nã eſt quẽdã aliũ cõſenſum in delectatõem reꝑire.ſ.in delectatiõeʒ actus ſen oꝑis.maximedũ il le actus ſeu illõ opus eſt in fieri.q conſen ſus in talẽ delectatiõem ſicut ⁊ ipᷣe cõſen /⸗ ſens in illum actũ ſeu opꝰ/ad ſolã rõnem ſuꝑioꝛem ſpectat ⁊ non ad inferioꝛem. — delectatiõem ſit ſemp peccatum.⁊ quod. tione ſex modoꝛũ ſeu ſex qᷣlita/ tũ/ſe circa delectatõem habẽdi ip̃ius rõnis/ſepe de cõſenſu in delectatõʒ facta eſt mentio/interdũq; tactũ qũo con ſenſus etiã verus⁊ deliberatus.⁊ etiã ipſi us rõnis ſuꝑioꝛis in delectatiõem / nõ ſꝑ eſt pctm̃ moꝛtale. Pꝛo huiꝰnecnõ aliquo rememoꝛãda ⁊ aduertẽda veniũt ꝛi/ rũ ex pꝛecedetib maioꝛi declaratõe. ue⸗ mũ ꝙ oĩs delectatio habʒ aliqd pꝛopꝛiũ 7 pꝛincipale obiectũ /circa qð fert᷑ ⁊verſat Nec eni aliter vt darũ eſt poſſit delectatõ cauſari ⁊ haberi.ſi nõ circea aliqͥd pꝛinci/ paliter ferret᷑ ⁊ verſaret᷑ ¶ Dcoõm qð etiã iuxta dictũ phᷣi/om̃is delectatõ ſiue ſit in appetitu ſenſitiuo.ſiue in appetitu intel/ lectiuo.ſiue(vt modicũ ſupꝛa tactũ eſt)ſit in cogitatõe ſolũ.ſiue in actu ſeu executõ ne actus/aliquã oꝑatõeʒ cõſequit᷑. Etenĩ (vt in ſuꝑioꝛib declaratũ eſt) omis dele/ ctatio/ex triũ concurſu cauſari hʒ⁊ cauſa tur.ſcʒ ex boni ⁊ conueniẽs ꝑ vim appeti tiuam adeptõe.⁊ ad eã applicatione.pꝛo ut ſcʒ tale bonũ ⁊ cõueniens / ſentit vel q/ litercũq; ꝑcipitur.que duo ſunt.ſcʒ ipᷣm bonũ ⁊ conueniẽs qð ſic ſentit᷑ ⁊ ꝑcipit᷑⁊ iõ̃ᷣa vis appetitiua que ſic illud ſentit? ap petit ⁊ tertij.ſcʒ cognitõis talis adeptõis ⁊ applicatõnis.Nüc igit᷑ ad pꝛopoſtuum Bitru coſenſus in Via in ſuꝑius tractatis ⁊ ſpẽta liter modicũ ſupꝛa/i in dedlara/ in winnt S vulimiten Andclegnſen ico inl lnieſt pinc nnetſtanret Gihſecogitri⸗ onevel non nac lliaden Rrſüͤck niti Mdentepireſen smaumedil ſtinfinccone nſant iecſen 0) ſcliſifn Niu. ſenſisn usgnst iſupe nNer laütu rqin Manien Mhin Güirannn iui n, mtmißſ annicn löſ⸗ 1 emödiago ni wenit (dey⸗ ids ohenn ad vent Kpoltdtennd ar Mönen, (Sancden güfueſtn Nn nnninei aimnmic eunmuauni „ e ℳ ſic verſat᷑. ve Btrũ cõſenſus in delec. ſi clarum eſt iſtud fieri nõ poſſe.qͥn pꝛimo: (vt iam tactum eſt )ibi ſit aliqð pꝛopꝛiũ ⁊ pꝛincipale obiectũ ſcʒ illud bonũ ⁊ cõue/ niens qð ſic adipiſcit᷑ ⁊ applicat᷑.qͥnetiãͤ ſcðo ibi ſit aliqua opꝑatio ſcʒ tã illa ipᷣius boni ⁊ conueniẽtis adeptio ⁊ applicatio que ſine aliqua oꝑatiõe fieri nõ poteſt.qᷓ etiã ipᷣius actualis talis adeptõis⁊ appli catõis cognitio qᷓ etiã quedã opatio eſt.ĩ/ mo ipſa pꝛopꝛia oꝑatio ec de ſe qddã bo nũ ⁊ conueniẽs eſt. Exẽpli gratia. Dele/ ctat᷑ aliquis in viſione alicuiꝰ rei pulcre. vel in guſtu alicuiꝰrei ſapide ſeu ſapoꝛo/ ſe.vel in rememoꝛatiõe alicuiꝰmagni ho/ noꝛis habiti.vel aliqua ſimili cogitatiõe clarũ eſt in tali delectatiõe tria cõcurrere. ſcʒ Pꝛimo ip̃am rem que ſic delectabilit᷑ videturvel guſtatvel rememoꝛat᷑vel cogi tatur.⁊ illa eſt illius delectatiõis pꝛopꝛiũ ⁊ pꝛicipale obiectũ. Scðdo ipᷣam vim ap petitiuã.que ꝑ quandã oꝑatiõemvtputa talem viſionẽ. guſtationẽ rememoꝛatõeʒ vel cogitatõnem / illã rem tanq; ſuũ obie ctum cõplacent᷑ adipiſcit᷑ ⁊ ſibi applica/ tum habʒ ⁊ in eo quietat᷑.Et tertio cogni tionẽ illius adeptõis ⁊ applicatõnis.qᷓ ſi nõ interueniret nulla ꝓpꝛie eſſet delectatõ vt ſatis in ſuꝑioꝛibꝰ exẽplificatũ eſt de in/ fantibo ⁊ inſenſatis.Ex quibo iterũ videri poteſt.quõ delectatio q̃libet/põt ad duo compari ſeu referri.vel ſcʒ ad illð pꝛopꝛi/ um⁊? erncipal obiectũ circa qð vel in q̊ ad illã opatõem quã ſic cõſe uit᷑ ¶ ertiũ aduertendũ. ꝙ etiã ipſe cõ enſus in delectatõem/qui multũ ampliꝰ q; ipſa ſola delectatio ponit: impoꝛtat.qͥ q; (xt in ſuꝑioꝛibus pluries tactũ eſt) ipᷣi rationi ſemꝑ attribuit conſeqᷣt᷑ etiã ſi int ueniat/quandã aliã ipᷣius rõnis oꝑatõeʒ ſcʒ quandã diiudicatõem ſeu rõcinatõeʒ PHec enĩ (vt claꝝ eſt)ratio ipſa in delecta/ tionẽ aliquã cõſentire poſſet.niſi pᷣus eiꝰ appꝛehẽſionẽ de ea quodãmodo diiudi/ caret ſeu röcinaret᷑. Iſta aũt diiudicatio ſeu rõcinatio/nõ eſt aliud niſi quidã ipſi us ratõnis actꝰinterioꝛ in mente exiſtẽs⸗ qui ꝓpꝛie fieri nõ poteſt niſi per modũ cu iuſdã cogitatõis ſeu meditatiõis.que in hoc poſito pꝛo eodẽ accipiũtur⁊ reputã tur. Et hinc eſt ꝙ; talis ipius rõnis diiu⸗/ dicatio ſeu rõcinatio/valde frequẽter ⁊ q̃ ſi cõiter cogitatio dicit᷑ ⁊ appellat᷑iĩmo vt modicũ ſupꝛa tactũ eſt / quãdo conſenſus ) in delectatõem pꝛincipaliter rõni inferio ri attribuit᷑intelligẽdum eſt de delectatõ ne que eſt in cogitatõe ⁊ nõ de illa q̃ ineſt actu ſen actus executõe ( Quartü aduer tendũ ꝙ quãdoq; cõtingere poteſt/ꝙ ali/ qua oꝑatio erit metipᷣm pꝛopꝛiũ ⁊ pꝛinci pale delectatõis obiectũ. ſicut poſſet eſſe aliq alia res ab extra:.qꝛ foꝛſan illa opera tio (vt iam tactũ eſt)accipiet᷑ a rõne vt bo nũ ⁊ finis in aliquo aliqͥs delectãdo reqͥe ſcat.iuxta exemplũ iam poſitũ.cogitabit aliquis de aliq̃ magna complacẽtia quã alias habuerit/vel in viſione alicuius rei pulcre.vel in guſtatiõe alicuius rei ſapi/ de vel hmõi.⁊ in iſta cogitatiõe ſeu reme moꝛatoe delectabit᷑ certũꝛ clarũ eſt ꝙ iſta delectatio habet pꝛo ſuo pꝛopꝛio pꝛinci/ pali obiecto/illã opatõem que ſic cogitat᷑ ⁊ rememoꝛat᷑ſcʒ V. viſionẽ vel llam gu ſtatõemvel hmõi(¶ Quintũ aduertendũ ꝙ ampliꝰ cõtingerè poteſt ſcilʒ ꝙ illamet ꝓpꝛia oꝑatio quã deſacto ipſa delectatio conſequet/erit pꝛopꝛiũ ⁊ pꝛincipale illiꝰ inet delectatõis obiectũ.ſcilicʒvis anime appetitiua cuiꝰ eſt pꝛopꝛie delectari in il/ lam opꝑatõem ſicut in quoddã ſibi bonũ ⁊ cõueniẽs complacedo reflectet᷑. Ut gra tia exempli iuxta caſum / iam ſupꝛa tactũ Cogitabit aliquis rememoꝛando de aliqᷓ magna complacẽtia quã alias in aliqua re vel in aliqua oꝑatõe habuerit.⁊ in iſta cogitatõne ſeu rememoꝛatõne delectabit᷑ nõ quidẽ ꝙ illam delectatõem quã ſic ha bebat reſlectat in illã rem ſeu in illã oꝑa/ tionem de qᷓ ſic cogitabat. ſed in ipam p/ pꝛiã met cogitatõem quã ſic habebit.: vt/ puta quia delectabit᷑ ex eo ſolum ꝙ ſic co gitat.vel quod ſic rememoꝛat᷑.certũ ⁊ cla/ rum eſt/ ꝙ in iſto caſu/ iſta delectatio ha/ bet pꝛo ſuo pꝛopꝛio ⁊ pꝛincipali obiecto ipammet cogitatõem circa quã verſatur. Enu igit᷑ pꝛedicia ad pꝛopoſitũ appli/ cando.Lriplex reꝑitur cuiuſlibet delecta tionis/pꝛopꝛiũ⁊ pꝛincipale obiectũ Aut enim delectatõ ſic aliquã(vt ſemꝑ fieri iã tactum eſt)opationẽ ſequens Et vt fᷣmo aliquod ꝑticulare exemplũ ⁊ ꝙ iuxta ſu pꝛa tacta cõmunius contigit/ clarius p/ cedat/ponatur.iuxta caſum iã pluries ſu perius actũ.ꝙ aliquã cogitatõem conſe quat᷑. ¶ Aut igitur talis delectatio habʒ pꝛo ſuo pꝛopꝛio ⁊ pꝛincipali obiecto / ali quã rem ab extra que tunc foꝛſan oetar tpecca z0 Aut habet pꝛo ſuo pꝛopꝛio ⁊ pꝛincipali obiecto/aliquã aliã oꝑatiõeʒ quaſi rem qᷓ cogitat᷑. Aut habʒ pꝛo ſuo pꝛopꝛio⁊ pꝛin cipali obiecto ipammet cogitatiõeʒ circa quã actualiterverſat᷑ ¶ Si pꝛimo modo ꝙ ſcʒ delectatõ illa ſic cogitatůem aliquã conſequẽs pꝛo ſuo pꝛopꝛio et pꝛincipali obiecto habeat rem aliquã ab extra q co/ gitatur /ſic ſcʒ/ꝙ licet talis delectatio cir/ ca illam cogitationẽverſef᷑. non tamen ex pꝛincipali ipᷣius cogitatiõis intuitu.nec in ſola reſtexione ad eam.ſed pꝛicipali in tuitu/pꝛincipaliq; reflexione/in ipam rẽ que ſic cogitat᷑. Et tunc quãdo talis dele/ ctatio ⁊ etiã conſenſus in actum peccatũ ſit ⁊ quale/ſatis exeis que modicuũ ſupꝛa circa naturã ipᷣius delectatõnis tractata ſunt/perpẽdi poteſt cõſiderando ſcilʒ( vt ibi tactum eſt)an talis delectatio ſit natu ralis.an volũtaria.⁊ an ſit circa rem licitã cogitat᷑.ſic ſcilʒ ꝙ q;uis vt iam ſtatim ta/ ctum eſt / talis delectatio circa talem cogi tationẽ verſetur.nõ tamen ex pꝛincipali ipᷣius cogitatõis intuitu.nec in ſola refle/ xione ad eam/ſed pꝛicipali intuitu pꝛici/ paliq; reflexione in ipam aliam oꝑatöem que ſic cogitat᷑. Et tunc ſi talis oꝑatio ſic cogitata que eſt ꝓpꝛiũ et pꝛincipale obie/ ctum illius delectatiõis /ſit de ſe pctm̃ve/ niale.tunc cõſenſus etiã verus ⁊ delibera tus in talem delectatõem que ſic circa ta/ lem delectatiõem verſatur nõ erit niſi ve/ niale peccatũ. Si autẽ illa oꝑatio ſic co⸗ gitata que eſt ꝓpꝛium ⁊ pꝛicipale obiectũ illius delectatõis/ſit peccatũ moꝛtale.tũc etiã conſenſus verus ⁊ deliberatus in de/ lectatõem que ſic circa talem cogitatõem yerſatur/etiã ſi tunc iuxta quod modicũ ſupꝛa declaratũ eſt nõ aſſit voluntas deli berata perficiendi actũ ſi facultas adeſſet erit peccatũ moꝛtale.quia ꝙ homo in co/ gitatione talis oꝑatõnis pꝛincipali eius intuitu/ pꝛincipaliq; reflexione in eã de/ lectet᷑/non cõtingit niſi ex eo ꝙ eius affe⸗/ ctus ſeu appetitus eſt in illã oꝑatõem ſic Compendiũ theologie . cogitatã inclinatus.Et ideo etiã ꝙ in ta/ lem delectatõem cõſentiat/nihil aliud eſt qᷓ; ꝙ ipſe ex deliberatiõe eligat ſeu in boc conſentiat:ꝙ affectus ſuus ſeu appetitꝰ in ilam oꝑatõem ſic cogitatã inclinatus ꝑmaneat ⁊ perſiſtat. Nullus enĩ delectat niſi in eo ꝙ ſuo affecini ſeu appetitui eſt confoꝛme. autẽ aliquis ex deliberatõ/ ne eligat ſeu conſentiat ꝙ affectus ſuꝰ ſeu appetitus his que peccata moꝛtalia ſunt confoꝛmet/ eſt peccatũ moꝛtale.Et ideo talis cõſenſus in talem delectatiõem que circa cogitatõem oꝑatiõis peccati moꝛta lis tali reſpectu verſatur/eſt peccatũ moꝛ tale.¶ Divero tertio modo.qꝙ ſcilicʒ illa delectatio pꝛo ſuo pꝛopꝛio ⁊ pꝛicipali ob iecto / habeat ipammet cogitatiõem circa quã actualiterverſat᷑.ſic ſcʒ ꝙ ipſa delecta tio circa talem cogitatõnem feratur in ſe pꝛincipaliq; ipſius cogitatõnis intuitu aut illicitam.⁊ an ſit moderata aut imo derata.⁊ an talis cõſenſus ſit verus ⁊ ex pꝛeſſus.aut interpᷣtatiuus ⁊ equiualẽs et an ſit ipᷣius rationis ſuꝑioꝛis vel ſolũ in/ ferioꝛig. ⁊ hmõi que ibi diffuſe explicata ſunt.¶ Si vero ſecũdo modo.ꝙ ſcʒ illa delectatio ꝓ ſuo pꝛopꝛio ⁊ pꝛincipali ob iecto habeat aliquã aliam oꝑatiõem que pꝛincipaliq; reſlexione in eam.vtputa iu xta ſupꝛa tacta.ꝙ quis in talem cogitatõ nem ex eo ſolum ꝙ ſic cogitat delectetur. Et tũc quia talis cogitatõ etiã ſi verſetur circa rem aut oꝑpationem que de ſe pecca⸗ tum moꝛtale exiſtat:nõ eſt tamẽ deſepec catũ moꝛtale.immo velveniale tantũ Ctt puta.cum aliquisvt interdũ cõtingit/va ne ⁊ inutiliter cogitat.vel om̃ino ſine pec cato.vtputa cum aliquis vtiliter.ſicut p pꝛedicando vel diſputando de tali re vel opatione cogitat.ideo conſenſus etiãõ ve rus ⁊ deliberatus in talem delectatiõem/ nõ eſt peccatum moꝛtale.ſed ſolum iuxta quod iam tactũ eſt.vel veniale tantũ vel nullum Quia ꝙ homo etiã ex deliberatõ ne ſuum affectũ ſeu appetituʒ in his que de ſe peccata nõ ſunt.vel nõ niſi venialia eligat vel conſentiat eſſe inclinatũ.nõ po teſt eſſe peccatũ moꝛtale de ſe.niſi alie cir/ cumſtantie concurrerent.quia cogitatio quecunq; ſit in ſeipᷣam ſolum reflexa niſi alia vt iam tactũ eſt cõcurrerẽt/ nunq; de ſe et fm ſe eſt peccatũ moꝛtale.¶ Et quia iſtud nõnullis poſſet aliqualit᷑ intricatũ ſeu obſcurum videri.Ad clarioꝛem intel ligẽtiam exemplificãt doctoꝛes reſpectu duoꝛum vltimoꝛũ mẽbꝛoꝛũ iſtius diſtin ctionis hic immediate ſi upꝛa poſite de co gitatione foꝛnicatõnis. Etenĩ vt dicunt cogitans de operatõne ſeu actu foꝛnicati onis.ſic cogitando/ duobus pꝛincipali - ter reſpectibus delectari poteſt Aut enim pint idet nboe Mai inmns dckenit ntnicſt bant/ ſuſen ſaſut Lideo m que wont u mor ligil elobd emara delecn rinſe intnitv utaiu gtat auur. erſetur. pecch/ eſeper er H poc 9H vel eH em/ na ſe gato 8 gne nialia nöpo gleci/ gino auniſ nide gg ricatü intel ſpechu diſtin edeco dicunt mican pdli⸗ Ntenim HNWtrũ cõſenſus in actũ ſit peccatũ ſic cogitando / in ipſa ſua cogitatõne de/ lectabitur in reſpectu ⁊ reſtexione ad ip/ ſum actũ ſeu ipᷣam operatõem foꝛnicatõ/ nis.quam ſic cogitat.ſic ſcilʒ ꝙ pꝛincipa li intuitu talis operatõnis foꝛnicatõnis. pꝛincipali q; reſlexione in eam in tali co/ gitatõne delectatur Aut ſic cogitando in ipſa cogitatõne delectatur / ſolo reſpectu ſolaq; reflexione in ip̃am ſuam cogitatio nẽmet.ex eo ſolum ſcilicʒ delectatus q ſic cogitat. Si pꝛimo modo:tunc cõſenſus deliberatus in talem delectatõem que ſic ſuꝑ tali cogitatone foꝛnicatõis verſatur⸗ etiam ſi deſit voluntas deliberata ꝑficien di actum / eſt peccatũ moꝛtale.quia talis conſenſus iuxta quod ſtatim ſupꝛa decla ratum eſt/ nihi tione quis eligat ſeu conſentiat ꝙ affect⸗ ſuus/ ſeu appetitus ꝑmaneat et perſiſtat inclinatus in foꝛnicatiõem.quod eſt pec catum moꝛtale.cum foꝛnicatio de ſe pec/ catum moꝛtale exiſtat. Ex deliberatione etenim(vt ſepe ſupꝛa tactũ eſt) eligere ſeu cõſentire/qꝙ affectus ſuus ſeu appetitus manent ⁊ ꝑſiſtat inclinatus in aliquid. eu cõfoꝛmetur alicui quod deſe peccatũ moꝛtale exiſtit.eſt peccatũ moꝛtale.Si ſe cundo modo delectet᷑. cum talis cogitatõ de ſe ⁊ fm ſe non ſit peccatũ moꝛtale.im/ mo / vt ſupꝛa tactum eſt poſſit vtiliter vt ptꝛo pꝛedicãdo vel diſputando de foꝛnica tione baberi.ſic nec etiam conſenſus deli beratus in talem delectatõem/erit pecca/ tum moꝛtale.ſedveniale tantũ.vel foꝛſan nullũ.quia vt etiam ſepe ſupꝛa tactũ eſt/ ex deliberatõne eligere ſeu cõſentire affe/⸗ ctum ſuũ ſeu appetitũ eſſe inclinatum in aliquod / ſeu confoꝛme alicui.quod de ſe et fᷣm ſe peccatũ moꝛtale nõ exiſtat.nõ eſt etiam moꝛtale peccatũ. ipᷣius rationis ſupꝛa poſitoꝛũ / notanter addita eſt illa clauſula.maximeſi feratur ille conſenſus in ipᷣam illecebꝛã ſeu carna lem delectatõem/tanq; in rem aut opera/ tionẽ / ſeu actum ſup quo vel circa quem ipſa illecebꝛa ſeu carnalis delectatõ ſic in ſurgit ⁊ verſatur.et qui talis illecebꝛe ſeu carnalis delectatiõis eſſet pꝛincipale ob/ iectum vt eſt ibi videre.Et intelligantur ſemꝑ in om̃ibus pꝛemiſſis iuxra quod la te in modicum ſupꝛa tactis declaratũ eſt. laliud eſt q; ꝙ ex delibera⸗/ . gale peccatũ. ¶ Et pꝛopter iſta in dedlaratõne vltimi ſex modoꝛũ ſeu ſex qualitatũ ſe circa delectatöõnem habendi conſenſus verus et deliberatus eſſe. quã⸗ do ſcilicʒ ratio ſuperioꝛ in huiuſmodi de lectatõnibus expꝛeſſe conſentiendo con/ currit. vel eas poſt ſufficiẽtem deliberatõ nem debitãq; aduertẽtiã ſeu animaduer- ſionẽ periculi et peccati quod inde immi net ⁊ incumbit repꝛimere negligit. ¶ Et hec quo ad ea que circa materiã delectatõ nis et conſenſus in eam. an ſcilʒ ⁊ quan/ do:et qualia peccata exiſtant/ex dictis do ctoꝛum quantũ ad hunc tractatum ſpe/ ctare et ſufficere viſum eſt/ recolligi et eli ci potuerunt. e conſenſu in QCiia vero pꝛout in ſuperioꝛib. ₰ NVvbi de hac pꝛeſenti materia ſci — n actum peccati/tractari incepit/ actum licet de natura pꝛimoꝛũ moto/ unm delectatõnis et conſenſus eſt. licet iam pꝛoxime mõſtratũ eſt poſſit circa conſenſum deliberatũ in delectatõ/⸗ nem peccatũ moꝛtale foꝛmaliter inſurge/ re et contingere. Immo cõmunius iuxta poſitas/inſurgat⁊ contingat.nõ pꝛopter ea tamen in tali conſenſu in delectation ageo eſt completa tentatõ/ quin vlteriuns tamen modificationes modicum ſupla ꝛgredi poſſit ſcilic;vſq; ad im conſen um in actum exterioꝛẽ.immo in ipſo ſo lo conſenſu in actum exterioꝛẽ dicat᷑ ten/ tatio ſuppleri.vltraq; pꝛogredi non polſ- ſe. cum non videatur quid vltra conſen)y/ ſum in actum exterioꝛẽ ipſa tentatio ope rari poſſet. pꝛopter iſtud ⁊ etiam ſeruan/ do oꝛdinem pꝛediſpoſitũ/ poſt expoſitio nem ⁊ declaratõnem nature et qualitatis ipᷣoꝛum pꝛimoꝛũ motuũ/ipᷣiusq; delecta tionis.venit aliqualit᷑ de natura et quali tate ipᷣius conſenſus in actum tractandi et declarandum. ¶ Circa quod pꝛimo re memoꝛandũ venit.ꝙ iam modicũ ſupa ſcʒ de ipſa delectatõe ⁊ de conſenſu in eã. cui ꝑti rõnis attribuant᷑ tractatũ eſt alij liter tãgi incepit.ſcʒ ꝙ conſenſus in actũ ſeu actus executõem/ſemꝑ rõni ſuperioꝛi attribuitur.ſᷣm tamẽ ꝙ in ipſa ratõne vo lũtas includitur.pꝛopter quod iuxta ſu perius tacta conſenſus ille voluntariꝰ di citur. Et cauſa eſt.quia iam ibi etiam ali qualiter aꝑiri incepit.Cum enĩ cõſenſus in aliqͥd / de ſe impoꝛtet vel pꝛeſi D 0 Compendiũ Theologie quoddã iudiciũ de eo in quod ſic cõſenti tur.nec enĩ aliter cõſenſus pꝛopꝛie in ali/ uid fieri poſſet.niſi ꝑ pꝛiꝰde illo in quo ic conſentit/eiusq; qualitate ⁊ natura q̃ dammõ iudicatũ eſſet. ⁊ in omni iudicio (quod bene conſiderandũ venit) vltima ſentẽtia ad ſupꝛemũ auditoꝛiũ ſeu iudica toꝛiũ ſpectet ⁊ ꝑtineat.cum inſuꝑ(vt etiiã ſepe ſupꝛa tactũ eſt)omniũ negocioꝝ ſeu oꝑationum humanaꝝ iudiciũ/ ad rõem ſiue ſuꝑioꝛem ſiue ĩferioꝛẽ ſpectet.fſᷣm ta/ men reſpectũ ad duplicẽ regulã ſᷣm u; ime omnes oꝑationes humane (vt ſepiſſin etiã dictũ eſt)yregulari habent.ſcilʒ vel re/ gulam legis humane que ſumit᷑ ex rebus crea quas naturaliter homo cognoſcit: cui regule ratio inferioꝛ innitit᷑ vel regu/ lam legis diuine que ſumit᷑ ex rebus eter/ nis ⁊ increatis ad quas homo ſpirituali ter inclinat᷑.cui regule/ ratio ſuꝑioꝛ inni/ titur.⁊ ita ſit ꝙ; igt. a regula legis diuine. ſit ſuꝑioꝛ.immo ſupꝛema/⁊ ꝑ cõſequens ſupꝛemũ auditoꝛiũ ⁊ iudicatoꝛiũ.vltima q; ſentẽtia ad illã ꝑtem rationis ꝑtineat. que ſic ipſi regule legis diuine que ſupꝛe ma eſt innitit᷑.que eſt ꝑs ſuꝑioꝛ ſeu rõ ſu/ pioꝛ.Eum pᷣterea de plurib ſeinuicẽ con ſequẽtibꝰoccurrit iudicandũ / finale iudi ciũ finalis q; ſententia ſit de illo quod in tali conſecutõe ſeu cõcurſu eſt vltimũ vl/ timoq; occurrit. Et ĩ negocijs humanis vltimũ quod ſequit᷑ ⁊ occurrit/ſit ipſe rea lis actus ſen ipᷣius actꝰ executio.Et ꝑ cõ/ ſequens iudiciũ de ipſo actu/ſeu actipſi us executõe ſit iudiciũ finale ſententiaq; finalis/⁊ ſic ad ſupꝛemũ auditoꝛiũ ſeu iu dicatoꝛiũ ꝑtinens:ſeqͥtur manifeſte ꝙ ad ipᷣam rõnem ſuperioꝛem ad quã ſic(vt ta ctum eſt)iudiciũ ſupꝛemũ finalisq; ſentẽ tia negocioꝝ ſeu opatõnũ humanaꝝ ſpe ctant iudiciũ de ipſo actu ſeu ipſius actꝰ executõne ſpectat ⁊ ꝑtinet.⁊ ꝑ conſequẽs etiam cõſenſusin ipᷣm actũ ſeu ipᷣius actꝰ executionẽ quando interuenit.cum non niſi vt tactũ eſt poſt iudiciũ ſupꝛemũ ac finale / de ipſo actu habitũ / intuenire poſ ſit.Ex quo iterũ ſequit᷑ ꝙ (vt etiã in ſuꝑi⸗/ oꝛibus ſepe eſt tactũ)qtienſcũq; talis ip/ ſius ratõnis ſuꝑioꝛis cõſenſus.ſiue verꝰ ⁊ expꝛeſſus.ſiue equiualẽs ⁊ interpᷣtatiuꝰ in actuʒ aliquẽ qui ex ſuo genere vel aliq̃ circumſtãtia peccatũ moꝛtale exiſtis. ĩter/ uenit. talis cõſenſus eſt peccatũ moꝛtale. Quia ſempꝑ talis ipᷣius rationis ſupioꝛis in talem actũ peccati conſenſus/etiã ſi iꝰ ſe realis actus iuxta tamen modificatio/ nẽ modicũ infra tangendã/nõ pꝛocederʒ ſeu ſubſequeret/eſt tale peccatũ quale eẽt ipſe realis actus Et ratio iã quodãmodo in ſuꝑioꝛibus tacta eſt.ex pꝛemiſſisq; ſu/ mi põt. ¶ gu⸗ pꝛimo reſpectu conſenſus. veri ⁊ expꝛeſſi ipᷣius rationis ſuperioꝛis. Nam ipſa ratio ſuꝑioꝛ ad quã /vt ſic ſta/ tim tactũ eſt/ talis cõſenſus in huiuſmo/ di actů qui de ſe ex ſuoq; genere vel exali/ qua circũſtantia peccatũ moꝛtale eſt per/ tinet.nullo modo in dictũverũ⁊ expᷣſſum conſenſum inclinari poſſet/quin pᷣus de ipſo actu eiusq; natura ⁊ qualitate deli/ berauerit ⁊ iudicauerit alias vt ſupꝛa ta/ ctum eſt nõ eſſet verus⁊ expꝛeſſus conſen ſus.Deliberare autẽ ⁊ iudicare maxie cir ca tales actus humanos nõ poteſt.niſi re gulam legis diuine ⁊ eterne cui ſic in niti tur/conſulat. Conſulta autẽ regula legis diuine ⁊ eterne/in talem actũ qui ſic de ſe exſuoq; genere vel excircũſtantia aliqua peccatũ moꝛtale exiſtit/conſentire nõ po teſt.quin ipᷣam regulã ⁊ legẽ diuinã ⁊ eter nam/actu ⁊ realiter contenat ⁊ ſpernat.ſe q; ab ea totaliter ⁊ fᷣm habitum auertat. Actu autẽ ⁊ realiter/regulam legis diui/ neꝛ eterne contẽnere? ſpernere /leq; ab ea totaliter ⁊ ſᷣm habitũ auertere non poteſt quin peccatũ moꝛtale exiſtat. Seqtur er/ go pꝛedicta ſimul adaptãdo ⁊ applicãdo ꝙ ipſa ratio ſuꝑioꝛ in talẽ actum peccati moꝛtalis vere ⁊ expᷣſſe ↄſentire non pᷣt/qͥn pctm̃ moꝛtale exiſtat ¶ Reſpectu vᷣo con ſenſus ipius rõnis ſupioꝛis eͥualentis ? interpᷣtatiui hoc idẽ patzʒ.qꝛ talis actꝰqui ſic de ſe/ex ſuoqʒ generevel aliqua circum ſtantia/peccatũ moꝛtale exiſtit.cũ de ipſo ſupꝛemũ ⁊ finale iudiciũ vt ſepe ſupꝛa ta ctum eſt ad ipᷣam rõem ſuperioꝛẽ ſpectet ⁊ ꝑtineat.committi non poteſt.nec in rea lem executionẽ deduci.qͥn ipſa ratio ſuꝑi oꝛ/negligens fuerit ipᷣm ipedire.volũta/ tẽq; reſpectu illiꝰregulare⁊ rebmere.⁊ per conſeq̃ns/quin eti regulã legis diuineꝛ eterne actu ⁊ realiter ſi tũc de ea actu cogi tabat. vel per modũ cuiuſdã inexcuſabi/ lis obmiſſionis et negligentie.ſi tunc de ea non cogitabat.cum in tali actu cogiij tare debuiſſet. contempſerit et ſpꝛeuerit⸗ ac ſe ab ea totaliter. et ſ. ecunduʒz habitum n Aetteri ninuſ. fmac lungef gnoi diſenti clthp ſiointet bainol giloav⸗a eluet leuction tusnoe loreqen cccd⸗ daa popoſt ſuong Nnp⸗ fniſan nge aa ſtrn ſeuin cti 7 tone Mi ſeer i cpan odin laſunt Keli (pꝛorn hacy, Mace plicin ideſt nibile lis i⸗ ſimis finna teiſtit. tawwen teſcen Griif ſuic (quiaf gaii ſion (ſlum ſis 10 Ndinote lliggſt benoeg. ſeſt, Wuſmno, clerali ceſtpen öſum mpnsde ltgtedel⸗ ſupran gconten nariecir Gntire cinnei Uhlegis ſcdeſe 1dliqu re nöpo nitanr mak enr. diui⸗ oben okeſt nrer/ cido centi tn vocon entis Ncbni crcum deipſo ſuorat ſpectet cinrer oſugl rolüta⸗ nenper dininel aucog ccuſabi tunce nucogi nenent abitun diſſentit. ¶ Ad. ͦdicit Aug.de trinitate. Non poteſt pctm̃ effi/ WVBtrũ cõſenſus auerterit Et ex hinc dicit beatus Thom̃. pꝛima ſecũde ſue ſumme.ꝙ rõ ſuꝑioꝛ/in ipᷣm actũ peccati conſentire dicit/ non ſo lum qꝛ ſᷣm rões eternas ſemꝑ moueat ad agendũ. ſe qꝛ fm rõnes eternas nõ Ad ꝓpoſitũ etiam iſtoꝝ dicit cacit᷑ ꝑpetrandũ mẽte decerni.niſi illa mẽ tis intẽtio penes quã ſumma ptãs ⁊ mẽ/ 2 bꝛa in opus mouẽdi vel ab oꝑe cohiben di(loquẽs de ratiõe ſuꝑioꝛiꝓut etiã volũ tatẽ iuxta quod iã dictũ eſt includit) ma/ le actioni cedat vel ſeruiat. Pꝛout hec la/ tius modicũ ſupꝛa.⁊ ſpecialit᷑ in declara tione quinti ſex modoꝝ ſeu ſex qualitatũ ſe circa delectatõem habẽdi ipᷣius ratiõis declarata ſunt. Que ibi tacta/ pñt ad hoc pꝛopoſitũ/reſpectu cõſenſus ipſius rõis ſuꝑioꝛis in ipᷣm actü applicari Et adhuc ꝑampliꝰ⁊ efficaciꝰ.cum nõ tãta culpa ipi rõni ſuꝑioꝛi imputari habeat. nec facilit tam graue peccatũ in ſurgat/dũ ipſa vere ⁊ expꝛeſſe aut equiualenter ⁊ interpᷣtatine in delectatõem que in ſola cogitatõe cõſi ſtit ⁊ verſat᷑ conſentit.ſicut qũvere ⁊ expᷣſ/ ſe aut eqͥualenter ⁊ interpᷣtatiue in ipſum actũ peccati cõſentit ipſiꝰ q; actus execu/ tionẽ. Mo tant᷑ in pᷣmiſſis vbi reſpectu ↄſenſus ipᷣius rõis ſuꝑioꝛis / in id qð de ſe ex ſuoq; genere vel aliqua circũſtantia eſt pctm̃ moꝛtale.de auerſionea regula le gis diuine ⁊ eterne / facta eſt mẽtio.addi/ ta ſunt iſta verba.totalit᷑ ⁊ ſᷣm habitum. Eteniĩ auertia regula legis diuine ⁊ et᷑ne (pꝛout iam in ſuꝑioꝛibus vbi pᷣcipue de hac pñti materia nature peccati venialis tractari incepit aliq̃liter declaratũ eſt) du pliciter cõtingere põt ¶ UWel ſcʒ totaliter id eſt ſm habitũ.qui ꝓpꝛie in hoc ꝓpoſito nihil aliud eſt/q́; quedã inoꝛdinatio mẽ/ tis ⁊ intentõis diſpoſitio/ ponẽs ſeu con ſtituẽs alterũ finẽ.Oð fit ⁊ cõtingit in oĩ actu qui deſe ſuoqʒ genere aut aliqͥ circũ/ ſtantia / hʒ et impoꝛtat/ qð pctm̃ moꝛtale exiſtat. licet foꝛſan p tunc talis inoꝛdina ta mentis et intentõis diſpoſitio/ non at tenderet᷑ neqʒ occurreret. Et ex hinc etiã Cvxt iã ſatis declaratũ eſt conſenſus rõnis ſuꝑioꝛis in talẽ actum/eſt moꝛtale pctm̃. quia ſine tali auerſise/non poteſt in talẽ actũ interuenire ¶ Del cõtingit tal auer ſio/ nõ totaliter.i.nõ m habitũ ſʒ in actu olum. ip illo actu à fit ſeu exercet reſpe⸗ in actũ ſit peccatũ ctu cuieſt bñ aliqlis a regula ipᷣius diui/ ne et eterne legis inoꝛdinatio.ſʒ non tãta nec talis metis et intentionis indiſpoſi/ tio/qꝙ aliũ finem ponat ſeu conſtituat Et ſic eſt et cõtingit in om̃i actu/ qui de ſe ex ſuoqʒ genere ſeu aliq̃ circũſtantia/nõ ha/ bet ſeu ipoꝛtat qð pctm̃ moꝛtale exiſtat. ſed ſolũ veniale. Na ſi illud vſqʒ adeo ꝓ/ cederet/ ꝙ illa auerſio iuxta qð expoſituʒ eſt / eſſet totalis et fm habitũ. aliũqʒ finẽ ponens ⁊ conſtituẽs.ſtatim a natura pec c(ati venialis excederet et in naturam pcti moꝛtalis trãſiret.vt ibi ſatis expoſitũ eſt et exẽplificatũ. Et ex hinc ſimili conſen / ſus rationis ſuꝑioꝛis in talẽ actũ/qͥ ſic de ſeex ſuoqʒ genere aut aliqua circũſtantia non habet ꝙ ſit pctm̃ moꝛtale.ſed ſolũve niale.nõ erit etiã niſi pctm̃ veniale.qꝛ ſi/ ne illa torali et ſᷣm habitũ auerſioneet cũ ſola quadã inoꝛdinacione poreſt in talez actũ interuenire.vt ſatis ex dictis cõcipe eſt ¶ Et intelligant᷑ pᷣmiſſa ꝙ ſcʒ ↄſenſus rationis ſuꝑioꝛis in actũ qui de ſe ex ſuo qʒ genere aut aliqua circumſtantia pctm̃ mottale exiſtit/eſt pctm̃ moꝛtale. Etiã ſi (vt iã ſupꝛa tactũ eſt) actus ille in quẽ ſic ipſa ratio ſuꝑioꝛ conſentit/realitab extra nõ ſubſeqꝗret᷑ ſeu adipleret᷑. Si t̃ h̊ non exꝑte ipᷣiꝰrationis ſuꝑiorꝭ ipᷣiꝰqʒ volũta/ tis.vtpote ſe pꝰ dictũ conſenſum iã ſic in iluũ actũ ſeu illiꝰactꝰexecutionẽ pᷣſtitũ am pliꝰaduiſantis et imutãtis.ſed ꝓpter defe ctũ poſſibilitatꝭ facultatꝭ vel alicuiꝰ alteri us oppoꝛtunitatis aut circũſtãtie/ conti geret. Nã licet tũc/realr et effectu/tal actꝰ non ſubſequeret᷑ adimpleretur.ꝓpoſito tamen et affectu/quantũ ad incurſuʒ pec cati moꝛtal/ſubſecutꝰðꝛ et adimpletꝰ Et hinc co mmũiter ðꝛ ꝙ volũtas ꝓ facto re/ putat᷑. Juxtaqʒ iſtud ꝓpꝛie intelligendũ venit illð dictü xpᷣi Wath. v. Om̃is qui — — . viderit mulierẽ ad concupiſcẽdũ eã/iam mechatꝰ ẽ eã in coꝛde ſuo ¶ Exoibo ſic ſu piꝰcirca hãcpñtẽ materiã/nature et q̃lita tis pꝛimoꝝ motuũ.delectationis et con/ ſenſus in actũ pcti tractatꝭ/ ea quodãmo do epilogando habetur qũo pꝛimꝰ motꝰ pꝛimo pꝛimus ipſius ſenſualitatis q na/ turalis dicitur/ nullũ peccatũ eſt. Scoo vero pꝛimusmotus eiuſdẽ/qui ex fomi/ te pꝛocedit/peccatum veniale exiſtit. De lectatio autem ſiue moꝛoſa ſiue non mo/ roſa:- moꝛa tempoꝛis. Dum tamen non Compendiũ CTheologie ſit moꝛoſa moꝛa conſenſus/ p rõem ſcilz ſuꝑioꝛem vere ⁊ realiter/aut interpᷣtatiue ⁊ effectualiter deliberati.quod contingit in ſecundo tertio ⁊ quarto ſex modoꝛum ſeu ſex qualitatũ ſe circa delectatiõöem ha bendi ipſius ratiõis ſuꝑioꝛis ſuꝑius de/ claratis etiã ſi dicta delectatõ ſit ⁊ feratur circa ea que de ſe ex ſuoq; generevel ex ali qua circũſtãtia/peccata moꝛtalia exiſtũt. eſt ſolum peccatũ veniale.Delectatiove/ ro moꝛoſa moꝛa cõſenſus/per ratõem ſcʒ ſupꝑpioꝛem vere ⁊ expꝛeſſe aut interpᷣtatiue et effectualiter deliberati qð contingit in quinto ⁊ vltimo pᷣdictoꝛum ſex modoꝛũ ſeu ſex qualitatũ ſe habẽdi ipᷣius rõis.⁊c. Necnõ etiã conſenſus in actũ.quãdo ta/ men ( vt ſepe ſupꝛa tactũ eſt)ſunt ⁊ ferunt ſuꝑ his que de ſeex ſuoq; genere aut exali qua circũſtantia peccata moꝛtalia exiſtũt ſunt etiã pecceata moꝛtalia (Et ad iſtud pꝛopoſitũ/per modũ exempli applicant doctoꝛes licet diuerſimode/tentatõnem que fuit in pmis parẽtibus.Ex quoꝝ di ctis/ poteſt ſenſualitas ipſa/ ſerpenti cõ/ parari.Ratõ vero inferioꝛ vt iam in ſuꝑi oꝛibus tactũ eſt/mulieri eue.Et ratõ ſu/ pioꝛ viro ade. ¶ ZEum igit᷑ in ipſa pꝛimo motu.ſecũdo tamen pꝛimo/ipᷣius ſenſua litatis illecebꝛa inſurgit.quod nõ niſi ex fomitis coꝛruptiõe ꝓuenit.⁊ quaſi cũ ſer pẽs/comeſtionẽ pomi eue ſuggeſſit.ideo qʒ; tuncꝑeccatũ ſolum veniale eſt ⁊ leuiſſi mũ.¶ In delectatõevero nõ moꝛoſa mo racõſenſus/qui ſcʒ ↄſenſus ſit ꝑ rõem ſu pioꝛem vere ⁊ expꝛeſſe aut interpꝛetatiue ⁊ effectualiter deliberatus. quãtũcumq; iſta dicta delectatio ſit foꝛſan moꝛoſa mo ra temꝑis/quantũcũq; etiã ipſa rõ inferi oꝛ iuxta pꝛedictos ſcõm tertiũ ⁊ quartuʒ tiat.tunc mulier ſex modoꝛũ ſeu ſex q̃litatũ ſe hñdi.⁊c̃.vel circa talẽ delectatõem/nõ bene aduertat. vel ſalito ane unpꝛonꝛie etiã in eã cõſen t er ſine viro / ioq; ignoꝛan te/cõmedere dicit᷑. Jdeoq; tũc ſolum pec catũ veniale eſt.qꝛ ꝙ in delectatõe pecca/ tum moꝛtale interueniat/a conſenſu viri ſcz ratõis ſuꝑioꝛis.vero ⁊ expᷣſſo aut int᷑/ pꝛetatiuo ⁊ effectuali ⁊ nõ alias pꝛocedit In delectatõe vero moꝛoſa moꝛa ↄſen ſus interpᷣtatiui ⁊ effectualis.quãdo ſcilʒ ratio ipſa ſupioꝛ inra aulnis fer modo-/ e rũ pꝛedictoꝛũ ſeu ſex qualitatũ ſe habẽdi ipᷣius ratõis⁊c.talẽ delectationẽ reymera negligit.tũc mulier ſola/ſed tamẽ viro ſci ente comedit.⁊ tũc licet vir non ↄmedat- pꝛopter illũ tamẽ eius ↄſenſum interpᷣta/ tiuũ ⁊ effectualẽ/peccatũ moꝛtale efficit᷑ etiã ſi(vt ſepe dictũ eſt)deſit volũtas pꝑfi/ ciendi actũ.⁊c̃. Quia mulier bñ poteſt ſi/ neviro ↄmedere.moꝛtaliter autẽ ſineviri ↄſenſuvero ⁊ expꝛeſſo/aut interpᷣtatiuo⁊ effectuali/non poteſt peccare. ¶ In dele/ ctatione vero moꝛoſa/moꝛa ↄſenſus veri ⁊ expᷣſſi.quando ſcilʒ ratio ipᷣa ſuꝑioꝛ/ in xta vltimũ ſex modoꝝ pꝛedictoꝛũ ſeu ſex qualitatũ ſe habendi ipſius rationis.⁊c̃. vere ⁊ expꝛeſſe conſentit.tunc vir non ſo/ lum conſentit.ſed ſicut ⁊ mulier comedit ⁊ etiã ſi deſit voluntas ꝑficiendi actũ.⁊c̃. eſt peccatũ ⁊ grauius qᷓ; in caſu pꝛecedẽti Bꝛauius etenĩ eſt in talem illicitam dele ctationẽ vere ⁊ expꝛeſſe conſentire.qᷓ; nõ repꝛimẽdo/interpꝛetatiue ⁊ effectualiter ↄſenſum pꝛebere. ¶ In conſenſu vero in actum peccati ſeu ipſius actus executio/ nem /qui(vt late ſupꝛa declaratũ eſt) ſoli rationi ſuꝑioꝛi attribuitur:eſt ac ſivir nõ ſolũ ſicut ⁊ mulier ↄmederet.ſʒ qdammo do ac ſi iuberet ⁊ pᷣciperet.⁊ tũc etiã ſi iu/ xta ſuꝑius tacta/talis actus realiter ab ex tra non ꝓcederet ⁊ ſeq̃reti/eſt pctm̃ moꝛta/ le. Et adhuc grauiꝰq; in caſibepᷣœdẽtibo inqntu ſcllz (ot ilʒ (xt etiã ſupꝛa monſtratũ eſt) grauiꝰeſt ĩ actũ pcti ſeu ipſiꝰactꝰ executio nem q; in ſolã eiꝰdelectationẽ ↄſentire Vel alit᷑ dici poſſʒ ꝙ ſcilʒ in delectatione moꝛoſa moꝛa ↄſenſus veri ⁊ expᷣſſi ipius rõis ſuꝑioꝛis de q̃ ſtati ſupꝛa vir ñ ↄme/ dit ſicut mulier.ſʒ ſolũ ↄmeſtioni młienꝭ opſentit ſicut ſupꝛa dictũ ẽ fieri ĩ delctãtio ne moꝛoſa moꝛa ↄſenſus inte prariuler effectual eiuſdẽ rõis ſuꝑioꝛis Eſtq; ꝓpter hmõi ↄſenſuʒ veꝝ⁊ expᷣſſuʒ/pctm̃ moꝛta le.ſʒ guiꝰvt iã tactũ ẽ qᷓ; ĩ tali ↄſenſu int᷑ pᷣtatiuo ⁊ effectuali.inqntũ.ſ.grauiꝰẽ ve/ re ⁊ expᷣſſe in aliqð malũ pↄſentire qᷓ; inter pᷣtatiue? effectualr. Sʒ ĩ ↄſenſu ipius rõ nis ſuꝑiorꝭ in actũ pcti ſeu in ipᷣiꝰactꝰexe cutionẽ.etiãſivt ſtati dictũ ẽ talis actꝰ rea lit᷑ ab extra ñ ꝓcederet ⁊ ſeq̃ret᷑. virñ ſolũ ↄſentit ſʒ ſicuta młier ↄmedit.⁊ tũcẽ ten tatio de ſe ᷑ſummata⁊ ꝑfecta Et ĩtelligãt he exẽplificatões iuxta ſupius declarata. qñ.ſ.hmõi delectatões/cõſenſusq; ĩ actũ ſunt ⁊ ferunt᷑ ſuper his que de ſe ex ſuoq; genere aut ex aliqua circũſtantia peccata nonl ml Mröt weſt nropo bellitr nt.. inſun Plunn Galo⸗ bei meyitc Romnetgt hintoyt, ne Altn p npotctſi neſttenii Sne ndele ſnſtore ſupior in ai ſeuſe nionisti Nrpon ſo krconodt diagii. n etelei can dee nne n Kemglite ſureroin eanto⸗, tͦeſoli cſipirnö cCamno cni ſilu⸗ erab mon Ninby tüeſt) ccutio tire atione ſiißins ne⸗ nimkes dauatio Ptatiniet Naon annon ſeſn it nde nrihinte⸗ uißiust zuhcheee lisackttn virß ſol atücenmn Etitelt declunnn ſochianl eſeerſuß nuean * . FIm 2 He tribus ad gra/ uitatem peccati conferetibus. ia vero iam recẽter/⁊ etiã tn De intentiõe ac fine actionis moꝛtalia exiſtũt. ¶ Et hec quo ad talem materiam nature pꝛimoꝛũ motuum dele ctatiõis ⁊ conſenſus in actũ.oꝛdinisq; ⁊ ꝓgreſſus tentatõnis.inquantũ de eis ad ꝛopoſitũ huiꝰoctaui tractatus iſtius li beut tractandũ occurrebat/ dicta ſuffici/ ant. Qui latioꝛa videre voluerit habʒ vt in ſuꝑioꝛibo in ſimili tactũ eſt / doctoꝛes plurimos.tam magiſtrũ in.ij.ſentẽtiarũ qᷓ; alios ſuꝑ dicto paſſu tractãtes.qᷓ; etiã btũʒz Tho.pmaꝛ⁊ ſcdᷣa ſcðe ꝑ ſue ſumme ſuꝑioꝛib maxime in declaratõ ne nature ⁊ qualitatis peccati oꝛtalis/dictũ ⁊ mõſtratũ eſt.qũo nõnũ qᷓ; actꝰ aliqͥs qͥ de ſui foꝛſan natura ex ſuo qʒ genere peccatũ nõ eſſet/vel foꝛſanveni gle ſolũ/ex intẽtionis coꝛruptiõe/vel rõe remoꝛ ſus conſciẽtie ſeu aliqua alia circũ ſtãtia/poteſt pctm̃ moꝛtale effici. Eapꝛo pter⁊ etiã ad clarioꝛẽ ſemꝑ cognitionẽ di ſtinctõnis ſeu nature peccati venialis a pctõ moꝛtali/circa cuius declaratiõem pᷣ ſens pꝛincipalit᷑ materiaverſat᷑.viſum eſt expediens de his tribo hic ſummatim ali qua pſtringere.De intentõeac fine actio nis ſeu oꝑatõis.De eſſe ſui natura ⁊ qua litate conſciẽtie.De natura q̃litate ac nu mero circũſtantiarrum. tentioe ac fi neactionis ſeu operatõnis. AIrca pꝛimũ eſt aduertendũ q; intentio in generali ꝓput hic et Dicit᷑ eni intentio qſi in illud tentio Nã intentio ſemꝑ reſpicit aliqͥd vt finẽ ̃ᷣm.ſ. ꝙ ül eſt terminꝰvolũtatis.Ex quo clare apparet ꝙ intẽtio de ſe impoꝛtat ⁊ deno/ tat quandã diſtantiã illiꝰ quod ſic inten/ dit᷑.Et ideo quãdovolũtas fert᷑ ⁊ intẽdit imediate in aliqͥd eciã ſi illõ ſit finis vlti/ mus quẽ tũc ſibi cõſtituit.termin?q; ipſi us volũtatis q̃ p tũc habet᷑. non dicit᷑ ta mẽ ꝓpꝛie eſſe intẽtio.ſed qñ affectꝰſeu vo/⸗/ luntas in aliqͥd tãq; finẽ vltimũ quẽ ſibi tũc conſtituit.vel tãq; ad illũ finẽ oꝛdia/ in materia moꝛali.ſ.virtutis ? peccati ſumitur ſic deſcribit. Intẽtio eſt actus voluntatis in aliquẽ finẽ tendẽtis. ꝑ aliquid vel aliqᷓ ad illu finem oꝛdinata tũ fert ⁊ tendit.nõ immediate ſed mediã/ tibus alijs ꝑ qᷓ in illud in qð ſic fert᷑ ⁊ ten dit nitit ꝑpuenire tũc pꝛopꝛie eſt intentio. Vt gratia alicuiꝰexẽpli fert᷑ ⁊ tendit pꝛin cipaliter affectus alicuiꝰſeu volũtas ĩ ſu/ am finalẽ ſalutẽ.⁊ pꝛopter ipᷣam facilius aſſequedam intẽdit coꝛpus ſuũ domare ⁊ ſpuũi ſubijcere vt hoc cõgruentiꝰ⁊ cum ſanioꝛi cõſilio⁊ auxilio facere poſſit/intẽ dit religionẽ aliquã intrare.⁊ ꝓ hoc faciẽ do ad aliquẽ locũ talis religiõis ire. Iſte talis reſpectu ſalutis ſue q eſt vltimus fi nis/quẽ tũc ſibi cõſtituit.reſpectu etiam domatiõ is ſui coꝛꝑis ac ingreſſus religi onis.qͥ ſunt fines medij ad illũ ſcʒ finẽ vl timũ oꝛdinati/dicit᷑ ppꝛie habere intẽtõʒ. Reſpectu vero additõis talis loci illiꝰre/ ligionis.licʒ ſit quedã volũtatis diſpoſi/ tio.nõ tamẽ pꝛopꝛie dicit᷑ eẽ intẽtõ ¶ Ex pꝛecedẽti intẽtiõis in generali deſcriptio ne clare ⁊ facilit᷑ elici Pr⸗netenibtis iMien tionis recte.ꝑ additionẽ ſcilʒ iſtoꝝ verbo rum debitũ ⁊ debito modo.Et etiã inten tionis ꝑuerſe ſeu coꝛrupte.per additionẽ oppoſitoꝝ ſeu ↄtrarioꝝ vꝰboꝝ ſcʒ indebi tum ⁊ indebito modo Sic tñ ꝙ in deſcri ptione intẽtionis recte illa duo vᷣba ſcilʒ debitũ ⁊ debito modo cõiũctim accipian tur.cũ ipſa duo ad hoc ꝙ intẽtio ſit recta neceſſario hẽant cõcurrere. In deſcriptõ ne vero intentõnis ꝑpuerſeſeu coꝛrupte⸗ illa duo verba oppoſita ſcilicʒ indebitũꝛ indebito modo/accipiãtur diuiſim cum alterum eoꝛum ad hocꝙ intentio ꝑuerſa vel coꝛrupta exiſtat p ſe ſufficiat Etenim (vt ſepe dictũ eſt) plura neceſſe eſt ad vir/ tutem cõcurrere q; ad viciũ immo ꝑ defe ctum vnius eoꝛũ que neceſſario adyvirtu tem reqruntur /tranſitur in vitiũ ¶ Du per qbus quantũ ad intelligẽtiam natu re⁊ effectus intentiõis reſpectu eoꝛum q̃ iam in hoc octauo tractatulo huiꝰ libel/ li circa materiã peccati moꝛtalis ⁊ pecca ti venialis tractata ſunt ⁊ tractabunt᷑ ſpe ctare ⁊ ſufficere videtur.ſubijciuntur hic aliqua regule notabiles. la eſt. Ex fine pꝛincipaliter intento id eſt reſpectu finis vltimi/qui pꝛicipaliterin aliquo actu intenditur.actus ille attendi conſiderari.et iudicari habet.ad hoc ſci/ licʒz ꝙ dicatur ⁊ iudicetur bonus vel ma/ lus:meritoꝛius vel demeritoꝛius. Juxta quod intelligi? applicari pᷣt dictũ chꝛiſti ꝛima regu 530 ð cCompendiũ CTheologie Mathei.vi. Si fuerit oculus tuus ſim/ plex totũ coꝛpus tuũ lucidũ erit. AUbi iu/ xta Auguſt.per oculũ ſignificat᷑ intentio Et ĩitelligitur hec regula de his maxime actibus/qui alias ex ſeipſis ſunt indiffe/ rentes.i.qui de ſuo ꝓpꝛio eſſe/ꝗpꝛiaq; na/ tura/ſine cõcurſu alterius cauſe ſeu alte/ rius circũſtantie/ nõ habent ꝙ ſint boni vel mali Vt gratia exempli leuare feſtucã de terra.vel mouere manũ. Nam ſi tales actus de ꝓpꝛio ſuo eſſe pꝛopꝛiaq; natura hbaberẽt ꝙ eſſent boni vel mali aliter eſſet dicendũ.vt dare ꝑ regulas ſequẽtes vide ri poterit ¶ Scda regula. Actus de ſeip/ ſo malus/ex fine bono pꝛincipalit᷑ inten to nõ efficit᷑bonus. Vt gratia exẽpli.yFu rari vel depꝛedari.q ſunt actus de ſe mali etiãſi ea pꝛincipaliter intẽtione ad hũcq; peinelpallfer finem fiant.vt exinde in dei ponoꝛe fiat elemoſina.nõ pꝛopt᷑ hoc bo/ ni efficiũtur.¶ ¶ertia regula ⁊ oppoſita Actus de ſeipſo bonꝰ exfine malo pꝛĩci/ paliter intẽto/efficiturmalꝰ. Vt grã exẽ/ pli. De elemoſina vel oꝛõne vel pᷣdicatõe que pꝛincipaluer pꝛopter vanã gloꝛiam. mundanã.vel pꝛopter lucruũ tpale haben qũ.⁊ adipiſcendũ vel hmõi fieret Et ratõ diuerſitat iſtaꝝ duaꝝ regularũ ex deſcriA ptõe intẽtionis recte ⁊ intẽtionis ꝑpuerſe ſeu coꝛrupte ſupꝛa poſitis alijsq; etiã ibi dem dictis clare apparet.Quia ad inten/ tionẽ rectã/ duo reqrunt᷑ ſcʒ ꝙ tendentia volütatis ſit in finẽ debitũ. ⁊ ꝙ ſit per me qia ad illũ finẽ debito modo oꝛdiata.Ad intentõem vero puerſam ſeu coꝛruptam ſufficit defectus vel malicia in vno iſtoꝝ ſcʒvel ꝙ finis pꝛincipaliter intẽtus ſit de ſe malus.vt potuit tertia regula. Vel q; media ꝑ que ad illuʒ finẽ tenditſint de ſe mala vt ponit ſca regula.¶ Quarta re/ gula. Vna ⁊ eadẽ pꝛincipalis intẽtio fi/ nalis.i.in aliquẽ finem pꝛincipaliter ten dens.plures actus ſe inuicẽ conſequẽtes etiã diuerſimode ⁊ diſtanter abinuicẽ fa/ ctos/poteſt in bonũ ⁊ ad meritũ.vel ĩ ma lum ⁊ demeritũ infoꝛmare.At grã exepli Reſpectu intentiõis recte intendit aliqͥs vnũ ſolidũ pꝛo deo in elemoſinã / ꝑ duo/ decim ſibiinuicẽ ſuccedentes dies elargi/ ri.⁊ dare ſicſcilʒ ꝙ qualibet die dabitvnũ denariũ. Si a caſu contingat iſtũ hoĩem datõnẽ aliquoꝝ iſtoꝝ denarioꝝ p aliqͥb iſtoꝝ duodecim dieꝝ obliuiſci ⁊ itermit⸗/ tere. ⁊ in alios dies reꝑare ⁊ facere. dona-/ tio iſta / nihlomin? ſic in alijs dieb facta pꝛopter pꝛimã pꝛincipalẽ intentõeʒ erit meritoꝛia.de intentõne vero peruerſa/ſa cilius eſt dare exemplũ cũ facilius cõtin/ gere poſſit ¶ OQuita regula vFinẽ ſub fine ſeu intentiõeʒ ſub intẽtione/põt quis ad meritũ vel demeritũ ſeu meritoꝛie aut de/ meritoꝛie qð idem eſt/ponere cõſentire ⁊ habere.dictos q; fines ſeu intentõnes / ſic ſibiinuicẽ ſuboꝛdinatos/pᷣt vna ⁊ eadem ꝛincipalis ⁊ finalis intẽtio/in bonũvel maluz meritũvel demeritũ infoꝛmare. Vt gratia exẽpli.Reſpectu pꝛincipalis ⁊ finalis intentõis recte.intendit aliqͥs ire ad foꝝ ad hũc finẽ/ ꝙ ibi emat medicias. ipſas autẽ medicinas ad hunc finẽ emit/⸗ vt ab aliqua infirmitate curet᷑. Ad hũcve ro finem ab illa infirmitate curari deſide rat.vt aptius ⁊ melius deo ſeruiat Clarũ ⁊ certũ eſt/i&ꝙ in iſto caſu/om̃es iſte pᷣcedẽ tes voluntates ⁊ intentiões:que ſic circa iſtos diuerſos fines ferũtur ⁊ tẽdunt:per illã pꝛincipalẽ ⁊ finalẽ intentiõem/aptiꝰ ⁊ melius deo ſeruiẽdi.in bonũ ⁊ ad meri/ tum infoꝛmant᷑. ⁊ pꝛoptereã/bone ⁊ me/ ritoꝛie exiſtũt.immo in tali caſu qũ ſcʒvo luntas in aliquos fines ſeu intetiões ſic ſibiinuicẽ ad aliquẽ pꝛincipalẽ ⁊ vltimũ finẽ ſuboꝛdinatos pꝛincipaliter pꝛopter ipᷣm pꝛincipalem ⁊ vltimũ finẽ fert᷑ ⁊ ten/ git. licet illi fines ſeu intentiones/ plures ſint ⁊ diuerſi.nõ tamen pꝛopꝛie debet di ci nec pꝛopꝛie eſt niſi vnꝰet idem ipᷣiꝰvo/ lũtatis motus Et intelligũtur hec in iſta regula dicta.etiã ſi tẽꝑe realis executõnis ſeu adimpletõis illoꝝ actuũ ſuꝑ quibus ſic dicte pꝛecedẽtes volũtates ſeu inten/ tionis ferũtur ⁊ tendũt:illa pꝛincipalis ⁊ finalis intentio non realiter ⁊ de facto in mente haberet᷑ Atputa quia ꝓ tunc/ vel nõ occurreret vel non attenderet᷑. ſufficit enĩ ꝙ pᷣceſſerit ⁊ in hahitu habeat᷑ Vtver bi gratia in exẽplo ſtatĩ poſito detur ꝙ il le talis qui ſicab aliqua infirmitate cura ri deſiderat/vt aptius ⁊ melius deo fuiat tẽꝑe quo emit medicinas ad hoc vt a di/ cta ſua infirmitate curari poſſit.?ẽ teme quo pꝛedictis medicinis ad dictã ſuã cu/ rationẽ emendis ad foꝛũvadit/⁊ ullã pꝛi/ cipalem ⁊ finalem intentõeʒ aptius⁊ me lius deo ſeruiendi nõ realiterꝛ defacto in mente habeat.qꝛ tũc foꝛſan vt dictum eſt gptius llond fopeine ſeucor- pecec Intel Piinci umg terdie müfi 1ſue ſuint nenia niser ſicp⸗ ſom ſnten ſcyu Lode⸗ e ſaufine alibeci teriatea iuteng Mincip ſing im Pene⸗ heni⸗ pal ſeipſe polem neoſe lrſepp Coci⸗ Ienea huneft luun⸗ ſani vulte ui⸗ letugg ge dong⸗ mſͤgzet denaſf lus in/ neſtibfne ötqnisn giegude Pſentren nönesſi atengen == lbonüre umar. ncipalt alcsie Nrehting Pfineeni Abior miſte nnhi ſteicati Eſcare tante en d zudmen/ ner ne⸗ iſw licsſ ni opter ten⸗/ lures ber di vo⸗ iniſa önis gaidus ninten/ cipalisn ehcoin unvl e ſuffat 1tUrwer douril iatecun deofuia vt ady lenge täſuin, iläpe⸗ ptinotne Deſaclonn dicunch De intentiõe ac fine actõis vel non ſibi occurrit vel non attendit.ni / hilominꝰ? tamen / cũ per pꝛius eã habue/ rit/⁊ adhuc in habitu (vt pᷣſupponit᷑)ha beat.illa pꝛincipalis ⁊ finalis intẽtio/ap tius ⁊ melius deo ſeruiẽdi/iſtos act emẽ di medicinas ⁊ eundi ad foꝝ.ſeu volũta/ tates⁊ intentões que ſuꝑ ipſis ferunt᷑ in/ foꝛmabit ⁊ bonos et meritoꝛios efficiet. ac ſi tũc illã pꝛincipalẽ ⁊ finalẽ.intẽſius. aptius.⁊ melius deo ſeruiedi in mẽte rea/ liter ⁊ de facto habuiſſet. ¶ Reſpectu ve/ ro pꝛincipalis ⁊ finalis intentõis ꝑuerſe ſeu coꝛrupte/facilius (vt ſtatim in regula pꝛecedæeti tactũ eſt Dari poteſt exẽplũ. Intelligant᷑ etiaʒ pꝛedicta reſpectu tamẽ pꝛincipalis⁊ finalis intentõis recte/actu umq; bonoꝝ ⁊ meritoꝛioꝝ.dum tamẽ in ter dictos actus ſeu fines / ſic ſibi ad vlti/ mũ finẽ pꝛincipalit᷑ intẽtũ ſuboꝛdiatos. ⁊ ſuꝑ quiba hmõi pꝛecedẽtes voluntates ſeu intẽtiones ſic ferunt᷑ ⁊ tendũt.nõ int᷑/ ueniat ſeu intendat᷑ aliquis actus ſeu fi/ nis ex ſeipſo ſuaq; ꝓpꝛia natura/ illi fini ſic pꝛincipaliter intẽto quoad meritũ dif foꝛmis ⁊ oppoſitus.⁊ qui voluntatẽ ſeu⸗ intentõem que ſuꝑ ipᷣm fert᷑ ⁊ tendit poſ-/ ſet ꝑuertere ſeu coꝛrũpere.Pꝛo quo aꝑti/ us declarãdo/ponit᷑ ſexta regula. e/ xta regula.Quotienſcũq; int᷑ plures actꝰ ſeu fines ſibiinuicẽ ad aliquẽ finẽvltimũ —— alias ex ſeipᷣo bonũ ⁊ meritoꝛiũ inarpe en liter intentũ ſuboꝛdiatos interuenit/⸗ intendit᷑ aliquis actꝰ ſeu finis illi fini ſic pꝛincipaliter intẽto ex ſeipſo ſuaq; ꝓpꝛia natura quoad meritũ diffoꝛmis ⁊ oppo/ ſitus.volũtatemq; ſeu intentõem que ſu/ ꝑ ipᷣm fertur ⁊ tendit ꝑuertens ⁊ coꝛrum/ pens/talis actus ſeu finis mediꝰ ſic inter ueniens.nõ infoꝛmat᷑ ad meritũ ꝑ illãpn cipaleʒ intẽtionẽ illius finisvltimi ſic de ſeipſo meritoꝛij.quin potiꝰ ipᷣam pꝛinci/ palem ⁊ finalẽ intẽtionẽ om̃esq; alios fi/ nes ſeu intentõnes pꝛecedẽtes.etiã alias ex ſeipſis bonos ⁊ meritoꝛios defoꝛmat⁊ quodãmodo deherarge erbi gratia. Intendit aliqͥs ire ad aliquã domũ et ad Hunc finẽ in illã domũ vult ire/vt ibideʒ luxuriet᷑.ad hũc autẽ finẽ luxuriari vult/ yt ſanioꝛ indeefficiat᷑.ad hũc vero finem vult ſanioꝛ effici/vt aptius⁊ meliꝰdeo ſer uiat. Iſte finis vltimus pꝛincipaliter in tẽtus aptius ⁊ meliꝰ deo ſeruiẽdi.qui ali ꝗs ex ſeipſo bonus eſt⁊ meritoꝛius/illam voluntatẽ ſeu intentionẽ que ſic ſuꝑ illũ actum luxuriãdi fert᷑ ⁊ tendit/⁊ a minoꝛi illũ actum ſi a caſu cõmitteret᷑ cũ ex ſeiſo ſuaq; natura ſit illi vltimo fini ſicpꝛinci/ paliter intẽto quo ad meritũ/diffoꝛmis⁊ oppoſitus ad pᷣdictam volũtatẽ ſeu intẽ/ tionẽ que ſic ſuꝑ eũ fert᷑ ⁊ tendit.ꝑuertẽs ⁊ coꝛrumpẽs.nullo modo ad meritum re foꝛmare poteſt.qin potiꝰ illa ꝑuerſa ⁊ coꝛ/ rupta volũtas ⁊ intẽtio/ipᷣam vltimam ⁊ pꝛincipalẽ intentõeʒ ac om̃es alios fines ⁊ intentões pꝛocedẽtes/ defoꝛmat ⁊ quo/ dãmodo depꝛauat ꝑampliusq; ac graui/ us faceret actus ſi a caſu cõmitteret᷑ ¶ Et ratio hoꝛũ eſt.quia vna volũtas ſeu intẽ/ tio ex ſeipᷣa peruerſa ſeu coꝛrupta.plures voluntates ſeu intẽtiones alias ex ſeipſ bonas depꝛauare poteſt/ ſed nõ econtra. Vna eteni bona voluntas ſeu intentio/⸗/ nõ poteſt plures ex ſeipſis malas/ bonas efficere.immo nec plures bone etiã ſein/ uicem conſequẽtes/vnã ex ſeipᷣa malã bo nam efficere poſſunt.Quia vt in ſupioꝛi bus ſepe dictũ eſt.ad bonitatẽ⁊ rectitudi nem alicuiꝰvoluntatis ſeu intentõis plu ra neceſſe habent ↄcurrere.qᷓ; ad eius ma liciã ſeu coꝛruptõem.immo ad eius ma/ liciã ſeu coꝛruptiõem ſufficit defect? vniꝰ eoꝛũ quead bonitatẽ ⁊ rectitudinẽ cõſti/ tuendã neceſſario reqͥrunt᷑. ¶ Intelligat etiã ea que ſic ſtati ſupꝛa:tam de actuũ in terioꝛũ ipſiꝰvoluntatis.qᷓ; etiã actuũ exte rioꝝ exinde cõſequẽtiũ ꝑ pꝛincipalẽ ⁊ fi/ nalem intentiõeʒ quoad meritũvel deme ritũ.infoꝛmatõe dicta ſunt.qñ hmõi pn/ cipalis ⁊ finalis intẽtio.tales actus inte/ rioꝛes volũtatis/⁊ a foꝛtioꝛi ipſos actus exterioꝛes ſi exinde conſequan? pꝛecedit vel cõcomitat᷑ Nam ſi huiuſmõi pꝛinci/ palis ⁊ finalis intẽtio tales ſubſeq̃ᷓ reł᷑ aliterveniret dicendũ ¶ Etenĩvt iam ſtatim innui viſum eſt. triplici quãtũ ad hbanc materiã cõcernit poteſt ipſa inten/ tio.ſiue de recta/ſiue de ꝑuerſa⁊ coꝛrupta accipi velit/reſpectu ſupꝛa dictoꝝ actuũ. tam ſcʒ interioꝝ ipſius volũtatis qᷓ; exte Hon inde cõſequentiũ/cõſideratiõe com pꝛehẽdi. Vno modo vt eos pᷣcedẽs.alio modo vt eos ccomitans.alio mõ vt eos ſubſequẽs.¶ De intentiõe autem/pꝛedi ctos actus pꝛecedẽte.quomõ ⁊ q̃ndo eos quoad meritũ ⁊ demeritũ infoꝛmare ha/ beat ⁊ ĩfoꝛmet.ſatis in ſuꝑioꝛib⸗ tractatuũ — 530 Compendiũ theologie ⁊ declaratũ eſt ¶ De intentõe vero / hmõi actus cõcomitãte/hoc idẽ ſcʒ quõ ⁊ quã/ do eos infoꝛmare habeat⁊ infoꝛmet.ex ſu pꝓius etiã tractatis clare elici et cõcipi po/ teſt. Etenĩ ſi intẽtio tales actus pꝛecedẽs ipſos quo ad meritũ ⁊ demeritũ iuxta ta/ men modificatõnes ⁊ declaratiões ſupꝛa etiã tactas infoꝛmare poteſt ⁊ qũq; infoꝛ met.hoc idẽ nõ dubiũ/iuxta eaſdẽ tamen modificatões facere poterit⁊ valebit iniẽ tio ipᷣog actus realiter ⁊ de facto cõcomi⸗/b tans ¶ Ouo vero ad intentiõeʒ tales inie rioꝛes volũtatis actus.ac etiã exterioꝛes exinde ꝓueniẽtes ſubſequentẽ ſeu ſuꝑ ac cedentẽ/aduertenda ſunt qᷓ ſequũtur. Et pꝛimo quantũ ipᷣos acius interioꝛes vo/ luntatis in ſe ⁊ abſolute cõſideratos con cernit/ꝙ intentõ/ hmõi interioꝛis actus volũtatis/ſubſequens ſeu ſuꝑaccedens / nullo modo ex ſeipſa poteſt eos q̊ ad me. ritum vel demeritũ infoꝛmare.i.meritoꝛi os vel demeritoꝛios efficere/niſi quatinꝰ illi actus interioꝛes volũtatis/cũ illa ſub/ ſequẽti ſeu ſuꝑaccedẽeti intentõe reiterarẽ tur. Vt gratia alicuiꝰ exẽpli ad clarioꝛem ſemꝑ intellectũ.vt aliquis vult ⁊ in mẽte diſponit ire de roma in hirlm. ⁊ ꝓ hoc ſi⸗/ bi equũ ⁊ alia neceſſaria pꝛeparat.nõ qui dẽ pꝛo tũc nec ꝑ pꝑpꝛius relatòe ſeu reflexio ne quacũq; habita in deũ.ſʒ foꝛſan ( vt in terdum cõtingit) ſola cauſa ſocietatis vel alia.vult poſtmodũ iſte dictã ſuamvolſᷣ/ tatem ſeu pꝛopoſitũ qð ſic habuit / in de/ um referre.vt ſci t pꝛopoſuũ⁊ volun tatẽ quã ſic de eundo in hierlm ſimplicit᷑ habuit. habuerit intentõem deo ſeruien/ di ⁊ complacẽdi.Iſta intentio ſic ſibi ſu/ ꝑueniens:nullo modo põt ex ſeipᷣa illum actũ interioꝛẽ voluntatis ſeu illud ꝓpoſi/ tum quod ſicꝑ pꝛiꝰde eundo in hirim ha buit / ifoꝛmare. ſic ſcʒ ꝙeius bonitas ſeu meritũ/ex iſta ſubſequẽti ⁊ ſuperaccedẽti intẽtione dependere poſſit.niſi iterũ illũ interioꝛẽ actũ voluntatis ſeu ꝓpoſitũ /cuzʒ iſta intentiõe ſubſequẽti/ille homo reite/ raret.ſic ſcʒ ꝙ illã voluntatẽ et ꝓpoſitũ qð ſic de eũdo in hirlm ſimplxr habuit /reha/ beret intentiõe deo ſeruiẽdi⁊ complacẽdi 3 ſi faceret/et a caſu in dicto ſuo ꝓpoſito ine ſua culpa impediret/iſte acius volun tatis ſic cũ iſta intẽtione ſubſequẽte reite ratus meritoꝛiꝰeſſet.vbi pꝛioꝛ ⁊ pᷣcedens nõ fuiſſet Et rõ clara eſt.qꝛ iam ille interi oꝛ actus voluntatis ſeu illnd pꝛopoſitũ/ ſic iſtam intentõcʒ ſubſequentẽ pꝛecedẽs tꝑe quo iſta intẽtio accedit /eſt quaſi in fa ctum eẽ̃.⁊ quodãmodo in pᷣterito ⁊ nõ eẽ juare n iſi reiteraret᷑/nullo modo videt᷑ ꝑ ubſequentẽ intentionẽ inſoꝛmari poſſe. Nuo veo ad ipſos actꝰexterioꝛes.ex ip ſcʒ intcrioꝛibo actibus voluntatis pꝛoue nientes.hmõi actꝰ /ſub duplici ſpecie / du pliciq; qualitate quantũ ad hãc materia ꝑtinet/cõſideratõni occurrũt. Sũt etenĩ aliqui reſpectu pꝛime ſpeciei.ſimplices in ſe.i.qui de ſua natura etiã ſi quẽdã ſuc ceſſum habeãt.nõ tamẽ ex pluribꝛ: diuer ſis alijs actibo de ſe cõpletis vel longo tra ctu temꝑis ſubſiſtere ſeu conſtare habẽt. vt grotia exempli. Darevnam elemoſinã celebꝛare vnã miſſam.et hmõi. Alij vero ſunt ⁊ ſecũde ſpeciei.cõpoſiti in ſe.i.qͥ de ſui natura expluribo ⁊ diuerſis alijs acti/ brvus de ſe cõpletis.vel ex longo ⁊ in diuer ſa temꝑa tractu ſubſiſtere ⁊ cõſtare habẽt vt gratia exepli.Diu in religione viuere. in longã pegrinatõem ire.⁊ bmõi (Rur ſus poſſunt pꝛedictaꝝ duaꝝ ſpeciex actꝰ ſub duab diuerſis q̃litatib (vt taciũ eſt) cõſiderari Vel ſcʒ put ſunt in factũ eſſe.i. ꝓpfecti ⁊ cõpleti. Vel pꝛout ſunt adhuc in fieri.i.iam incepti⁊ nondũ ꝑfecti ſeu com pleti. De quiba magis ꝑ exẽpla ſubinſer/ ta liqre poterit. ¶ Pꝛemiſſa igitur ad ꝓ/ poſitũ applicãdo dici poteſt. ꝙ actꝰ pme qualitatis ſcʒ ꝗ ſunt in factũ eſſe.i.ꝑfecti⁊ cõpleti/cuiuſcũq; pꝛedictarũ ſpecieꝝ exi/ ſtant. ſiue ſcʒ ſimplices ſiue cõpoſiti.intẽ tio ſubſequẽs ſeu ſuꝑaccedẽs.nullo mo/ do poteſt ex ſeip̃a quoad meritũ vel deme ritũ infoꝛmare. Nec taliũ actuũ bonitas ſeu malicia ex dicta ſubſequẽti ſeu ſuꝑac/ cedenti intẽtione depẽdere. Ratio clara eſt. qꝛ tales actus cũ ꝑfecti ⁊ cõpleti et ſic trãſacti ſunt.nõ ſunt amplius in eſſe.qð autẽ ampliꝰin eẽ nõ exiſtitmõ poteſt am/ plius per aliud ſubſequẽs infoꝛmari.nec ab eo quoquo mõ dependere. Nec etiã iu xta modicũ ſuꝑius tacta/poſſet acius in/ terioꝛ voluntatis/reſpectu taliũ actuũ ex terioꝛũ ſic tranſactoꝝ.cum illa ſubſequẽ/⸗ ti ſeu poſt accedẽti intentõe reiterari. At gratia exẽpli.et pꝛĩo de actu ſnblic. De dit aliquis cuidã indigẽti vnũ floꝛenum nihil tuc nec ꝑ ante/reſpeetu iſtius datio nis de deo cogitãs.ſʒ qꝛ foꝛſan ille ĩidigẽs ind ſosee lunſ. tum ſeuſun pote lust ſnciat Puent loine ehe lisch fione nlin bin nect lueri Meto feſen inten ſcc into hi⸗ ſe n ſch lam lerd lenta lopd gmnop tllion Prout runt Pote ind bit bsi cii glii getn ue oo. ſeho⸗ Men bige talig poſt poſti Mecedig luſtintn ſ nicke hanoſe. egerns ſpecie dn (mareri Hütereri ſinplices gneäſuc hrdiner longon ne habe. cenoſini Aren nſeiqde Aliooc⸗/ mndiver ne habet neyinet . i catrac⸗ ncice) Ghucuu nſer⸗ aap/ vpmme dkeenn ſpen, ſtl int Mowo / lademe bonitas euſupae no dnt noprone 0 De intentiõe ac fine vicinꝰſuus erat vel alias ſibi gratus. Di ſuꝑaccedat iſtivel ſubſequat᷑ intentõ ꝙ il lum floꝛenũ voluerit ded ſſe ob dei reuerẽ tiam ⁊ honoꝛẽ/ iſta intẽtio ſic ſubſeques ſeu ſupaccedẽs/nullo mõ quoad merituz poteſt ex ſeipᷣa illũ actũ ſcʒ illã dationẽ il/ lius floꝛeni infoꝛmare.ꝙ ſcʒ eã meritoꝛiã faciat.qꝛ iã illa datio añ acceſſum iſtiꝰſu/ ꝑuenietis intentõis:trãſijt.nec eſt ampli us ineſſe ſicut necp̃t intoꝛmari.Nec etiã reſpectu eius poſſet act) interioꝛ volũta / tis cũ iſta ſubſequẽti ⁊ ſuꝑueniẽti inten/ tione reiterari. De actu vero cõpoſito ſi/ militer exẽplificari pᷣt de illo qͥ de deo ni/ hil tũc.nec ꝑ antea reſpectu huiꝰcogitãäs. nec tũc quicq; in deũ deſlectẽs ſeu referẽs iuerit de roma in hirlin. Si eni talis/cõ pleto dicto ſuo viagio / velit illud in deun referre intẽtõneq; dei honoꝛis feciſſe.iſta intentio ſupueniẽs/nullo mõ pᷣt illũ actũ ſic cõpletũ ſcʒ illud viagiũ quoad meritũ infoꝛmare. Nec etiã poſſet actus interioꝛ ipᷣius volũtatis reſpectu eius cũ illa ſub ſequẽti⁊ ſuꝑaccedẽti intentõe reiterari iu xta quod ſatis declaratũ eſt. ¶ Actus xꝰo ſcðᷣe qualitatis qͥ ſcʒ ſunt adhuc in fieri.i. iam incepti ⁊ nõdũ completi.qð ſic notã ter dicit᷑. Etenĩ ſi nondũ incepti eſſent.in tentio tunc ſuꝑueniẽs nõ poſſet reſpectu coꝝ dici ſubſequẽs.ſeu poſt accedes.ſi eti am opleti eſſent iã ſupꝛa declaratũ eſt.qd talis intentio oꝑaretur. Hmõi igit᷑ actus pꝛout in ſeipf in ſuoq; eſſe totali conſide rant / intentio ſubſequẽs ſeu ſuꝑaccedẽs poteſt ex ſeipſa qad meritũ vel demerituʒ ſ̃m qͥd infoꝛmare.⁊ ſᷣm qͥd etiã nõ ĩfoꝛma bit. Secũdũ qͥd enĩ nõ infoꝛmabit.qꝛ.ſ. ꝑs illius actſi ſit actus de ſe ſimplex.oẽs etiã alij ſingulares act? exrquib vna cum alijs ille totalis act?ſubſiſtit ⁊ cõſtat ſi ſit actus cõpoſitqͥ dictã intentõeʒ ſic ſubſe quentẽ⁊ ſuꝑaccedentẽ pꝛeceſſerint.nullo modo qͥad meritũvel demeritũ poterunt ab ea infoꝛmari Scõm qͥd autẽ infoꝛma re poterit.qꝛ illũ totalẽ actũ in ſe.necnon Ptem de eo reſtantẽ ſi ſit actus ſimplex.ac oẽs etiãalios ſingulares actꝰex qͥ b ille to talis actus ſubſiſtit⁊ cõſtat ſi ſitactꝰcom poſitus/illã ſuꝑaccedentẽ ⁊ ſuꝑuenientẽ intẽtionẽ ſubſequẽtes/meritoꝛios vel de meritoꝛios efficeret Vt grã exẽpli.⁊pꝛio de actib ſimplicibi. Vuit aliqͥs ⁊ diſpo/ nit celebꝛare miſſam.tũc nec ꝑantea reſpe ctu huius celebꝛatõis conſideratõem ſeu relatiõem in deũ habens. ſedvel foꝛſan ꝓ pudoꝛe vitando.vel alia cauſa. Celebꝛat iſte vſq; ad epylam. poſtmodũ vanitatem ſuam cõſiderans/compũgitur ⁊ intento/ nem ſuã reſpectu huius celebꝛatõis in de um referre incipit.ſic ſcʒ ꝙ intẽtiõe hono ris ⁊ reuerẽtie dei celebꝛare vult. Iſta in/ tentio ſuꝑueniẽs ⁊ ſuꝑaccedẽs:iſtũ actũ ſimplicẽ qui eſt adhuc in fieri/ſᷣm qͥd in/ foꝛmabit.qꝛ ſcʒ ipʒ in ſe necnõ partẽ que de eo poſt ülã intentõez ſupuenientẽ agẽ da reſtabat.ac etiã omnes alios ſingula/ res actus ex quiboipſe totalis actus ſub/ ſiſtit ⁊ cõſtat. meritoꝛios efficiet. ⁊ maxi/ me.qꝛ etiã reſpectu eoꝝ/actus ĩterioꝛvo/ luntatis cũ illa ſuꝑaccedẽtiſintentiõe rei/ teraturꝰ eſt. ſ̃ᷣm quid etiã iſta intetio iſtũ celebꝛatiõis miſſe actũ nõ infoꝛmabit.qꝛ ptem que de eo añ acceſſuʒ dicte ſupueni / entis intentiõis acta erat ſcʒ oĩa an eplaʒ dicta.nullo mõ ĩfoꝛmabit.nec meritoꝛia efficiet.qꝛ iam nõ ſunt in ſe nec etiã reſpe ctu eoꝝ poteſt actus interioꝛ ipiusvolũ/ tatis cũ illa ſuꝑuenieti ⁊ accedẽti intentõ ne reiterari De actibus vᷣo cõpoſitis põt ſimilit᷑ exẽplificari.⁊ pꝛimo de actu còpo ſito/qad longũ ⁊ ad diuerſa temꝑa tractũ ſeu ſucceſſum.iuxta exẽplũ iam ſuꝑiꝰ po/ ſitum.de illo qͥ cauſa ſocietatisvel aliava dit de roma in hirlm.pactaq; q̃rta⁊ qͥnta pte itineris/ mutat intentioem ⁊ ꝓpoſitũ ⁊ in deum reflectit.iſta intẽtio ſic ſuꝑacce dens ⁊ ſuꝑueniẽs / iſtũ totalẽ actum quo ad qͥd infoꝛmabit.ſcʒ quo ad totalẽ actũ in ſe.⁊ quoad oĩa que de eo poſt acceſſum dicte intentiõis agenda reſtabãt.vtputa reliquũ itineris.laboꝛes ꝑicula⁊ expẽſas auas amodo ſuſtinebit ⁊ faciet.q̊s meri/ toꝛios efficiet. Quoad qͥd etiã non infoꝛ mabit.qꝛ ſcʒ illã ꝑtem itineris ante facti. laboꝛesq; picula⁊ expenſas ꝑ pꝛius habi tos⁊ factos/ nullo modo pᷣt exſe merito- rios efficere vt iã ſtatim de celebꝛãte mui/ ſam declaratũ eſt. Poteſt etiã ſp ad maio rem declaratiõem / de actu ex diuerſis ſin/ gularib actibo cõpoſito /ſimilit᷑. exeplifi⸗ cari de paupꝑe.qͥ ſola cauſa victus lautio/ ris hũda/i/vel alia nõ de ſe meritoꝛia.ĩtrat religionẽ.⁊ ibi ſub tali intẽtõe aliquãdiu vtputa quatuoꝛ aut quinq; annis viuit. pluresq; actꝰ? ad regulã ꝑtinẽtes/nõ mu/ tata pꝛia cã ſeu pꝛio ꝓpoſito ſui igen u; Compendiũ theologie facit ⁊ exequit᷑. Cognoſcit iſte defectũ ſu/ um.cõpunctuſq;/ꝓpoſitũ ⁊ intẽtionẽ ſuã mutat.om̃iaq; in deũ reſerre incipit.⁊ in/ tentõe deo ſeruiendi ⁊ ad regulã ſuã amo do in dicta religiõe vult viuere. Iſta ſub ſequẽs ſuꝑaccedẽsq; intentõ / iſtũ actum viuendi in religiõe ſᷣm quid infoꝛmabit. quia ſcʒ quo ad ipᷣm actũ in ſeac etiã om/ nes alios ſingulares actus.qui poſt illaʒ ſupaccedentẽ intentõem fient.qꝛ eos me/ ritoꝛios.⁊ iſtum vere religioſum qͥ pꝛius nõ erat/efficiet. OQuo ad quid etiã non in foꝛmabit.quia oẽs alios ſingulares actꝰ pꝛecedẽtes.meritoꝛios efficere nõ poteſt. NHNec etiã reſpectu eoꝝ.cum tranſacti ſint poteſt actus interioꝛ volũtatis cum iſta ſuꝑaccedeti intentõe reiterari. Et ad iſtõ ꝓpoſitü reſpectu ſcʒ ſnor actuũ qui ſic in fieri exiſtũt ⁊ intentõis ſuꝑaccedentis/ſa tis pertinerevidet᷑ illud beati Gꝛegoꝛij in omelia. Reſtat vt quiſq; ille eſt qͥ ad ſuꝑ/ nam patriã tẽdit/nequaq; ſe a vicijs pꝛo mundi huius honeſtate cõtineat. Qui⁊ ſi quedã aliqndo bona pꝛo honeſtate in/ choat/in eius intẽtione nõ debet pꝑmane re.nec ꝓ bono ope/pꝛeſentis hui mundi gloꝛiã qᷓrere.ſed totã ſpem in redẽptoꝛis ſui aduentu cõſtituat.⁊c.Ecce mentio de bonis inchoatis/⁊ de mutatõe intentio/ nis⁊c.(¶ Et ꝓut in ſuꝑioꝛibexemplifica tum eſt de inſoꝛmatõne ipᷣoꝛũ actuũ quo ad meritũ.ſimili modo exemplificari faci le eſt de eoꝝ infoꝛmatõe quo ad demeritũ cũ eadem quo ad hocratõ exiſtat. ¶ Re/ ſolutio finalis eſt iſta.ꝙ intẽtio actus/tã interioꝛes ipᷣius volũtatis / qᷓ; exterioꝛes ex ipᷣis pꝛocedẽtes / qui realiter ⁊ trãſacti ſunt.ſubſequẽs ſeu ſuperaccedens/nullo modo poteſt ex ſeipſa eos quo ad meritũ vel demeritũ ĩfoꝛmare.O vero dicat᷑ actꝰ interioꝛ volũtatis cum intentõe ſubſeq̃n ti ſeu ſuꝑaccedẽeti reiterari.⁊c. Jam ꝓpꝛie loquẽdo illa reiteratio eſſet nouꝰvolunta tis actus.⁊ ſic reſpectu eius poſſet ⁊ debe ret dici intentõ ↄcomitãs ⁊ nõ ſubſeq̃ns SDed iſta ꝓ mediocrib ⁊ ſimplicibo/et q̊ magis conſcientiarũ ſcrupuli cognoſci ⁊ quietari valeãt vt ſepe tactum eſt / ita late ſpecificari ⁊ ꝑ exempla declarari libuit Notandũ inſuꝑ ⁊ poteſt ponivt ſeptima um finaliter referat᷑. Actõvero ſpũalis vt pꝛedicatio oꝛatõ ⁊ hmõi.nullo modo po teſt meritoꝛie ad finẽ temꝑalem referri.eti am ſi illõ temꝑale finaliter in deũ referat᷑. Et hoc eſt in effectu qð dicit. Aug.Debe mus mãducarevt euãgeliſemꝰ.nõ autem euãgeliſare vt mãducemꝰ.¶ Aduertẽdũ Peclore⸗ q etiã ꝑ modũ cuiuſdã reguleet ec ꝓ octaua poni poteſt.Octaua regula ꝙ ſi in aliquibo actib ſeu actionibus/ad diuenſos fines ſibiinuicẽ ſuboꝛdinatos tendentibꝰ/pꝛimꝰvel medius finis ſeu ꝓ pinqᷣoꝛ intẽtus ponat᷑ ſeu cõſtituatur ali quod tepale. oꝛdo talis eſt ꝑuerſus.atq; hmõiſic ad iſtos fines oꝛdinari demeri/ toꝛij· Bene tamẽ etiã meritoꝛie licitũ eſt/ duos fines in aliquo actu cõſtituere ⁊ in/ tendere.vnũ ſcilʒ temꝑalem.⁊ aliũ cternũ Dũmodo illud quod eſt eternũ /ſit pꝛinci/⸗ palis ⁊ vltimus finis intẽtus.⁊ nõ econ/ tra. Vt gratia exẽpli de iſtis duoba mem/ bꝛis. Optabit aliqs ſufficiẽs ⁊ idoneꝰ ſʒ indigens / beneficiũ eccleſiaſticũ.vt ſcʒ ha beat vndevitã ſuam ſuſtẽtaret.⁊vt etiam maioꝛẽ habeat occaſionẽ et facultatẽ deo debite ſeruiendi.Hic ſunt duo fines lici/ te intenti. vnus tẽꝑalis.⁊ alius eternus. Siigit᷑ iuxta pꝛimũ membꝛũ huiꝰnota ,/ vilis ſeu regule/finis pᷣmꝰ ſeu ꝓpioꝛ ſit ip ſum dei ſeruitiũ debite facere.⁊ finisvlti/ mus ⁊ pꝛicipalis ſit ſuſtentatõemvite ha bere.tũc oꝛdo eſt puerſus ⁊ actus ad hos fines oꝛdinati de ſe quo ad ſalutẽ eternaʒ adquirendã /demeritoꝛij. Si vero cõtra/ rio modo pꝛocedat intẽtio.ſic ſcʒ ꝙ finis pꝛimus ſeuꝓpinqͥꝛ ſit ſuſtentatõem vite habere.et finis vltimus ac pꝛiĩcipalis / ſit ipᷣm dei ſeruitiũ facere.tũc oꝛdo eſt rect et bonus. actusq; ad hos fines debite oꝛdi nati quo ꝗd ſalutẽ eternã adquirẽdã me/ ritoꝛij. Et hecq̊ ad materia intẽtionis ac finis actiõis ⁊ oꝑatiõis qᷓntũ huic tra ctatui cõgruere viſum eſt / dicta ſufficiãt. e eſſe natura et ualitate conſcientie. qualitatẽ conſciẽtie.eſt pꝛimo —— ciendũ.ꝙ cõſcientia put ꝓpꝛie Kas vocabuli de ſe ſatis connotat/duo di regula.Septima regula ꝙ actõ coꝛꝑalis cit ⁊ impoꝛtat Pꝛimo dicit ⁊ impoꝛtat poteſt etiã meritoꝛie ad aliquẽ finẽ tꝑalẽ referri.dũmodo finis ille temꝑalis.in de/ ſciẽtiam. et ſᷣm hoc conſciẽtia dici poteſt qdã habitꝰ naturalis.nõ ſolũ cognitiuꝰ. o vero ad eſſe ſeu naturaʒz ad ſii nna iton n M im U nist. gene flsp olh ſcei fang ſceß ſaſe dor an A mnan noꝛ deſa hoꝛl lgtoe Eens⸗ enrae Abo eſtfn ſaye liaſe lit. etme ſunp ilor ltſene. ugdee 1öauten neneti fegbleen regeh bu,g gingtoo nisſeup Uaturcli tigag letickt meerin⸗ lüeni tpꝛincei hoaon/ Gones Nh ſed etiã motiuus. Mouet enĩ et inclinat animã ad bonũ ꝓſequendũ.⁊ malũ fugi/ endum.Et iſto modo inquantüũ ſcʒ ſcien tiã dicit ⁊ impoꝛtat /habet ſevt ſuꝑius.cõ iungiturq; ipſi pꝛimo habitui naturali/ ſuꝑioꝛiq; lumini ratõis quod ſyndereſis dicit᷑. ita ꝙ pꝛopter hoc aliqui.vt hieroni musꝛ alij ipam ſindereſim pꝛout in ſupi oꝛibus tactũ eſt/ conſcientiã ſeu conſcien tie iudiciũ dicere voluerint.Et tũc cõſciẽ tia de ſe ſemp recta eſt.nã tũc circavniuer Amalbilin ſicut ipſa ſindereſis verſat᷑ Secuũdo vero dicit ⁊ impoꝛtat cõſciẽ/ tia ⁊ magis ꝓpꝛie.quandã acceptõem ſeu acceptatõem ex parte ratõis.Eteni cõſci/ entia ꝓpꝛie loquendo nihil aliud eſt q; ap plicatio quedã ſeu oꝛdinatõ ſciẽtie ad ali quẽ actũ.ſcientia aũt in rõne eſt.qð ſatis denotat hec pꝛepoſitio cum. dicit᷑ enĩ con ſciẽtia quaſi cũ alio ſciẽtia.Et tũcconſci/ entia ꝓpꝛie loquẽdo mag eſt actus qᷓ; ha⸗ bitus ſeu potẽtia. Iſtoq; modo ſe habet vt inferius.magisq; coniũgitur rõni ſim plici.imo tunc dicit᷑quoddã dictamẽ rõ/ nis.Et hoc modo nõ ſemp de ſe eſt recta. immo freq̃nter erroꝛẽ recipit.quia tũc cũ ſcz ſic ipſi rõni ſimplici coniũgit᷑ habʒ cir ca ꝑticularia ⁊ ꝑ modũ cuiuſdã cognitio nis ſeu inquiſitõnis verſari.in quibo fre/ quent erroꝛ ⁊ errare cõtingit. ue cla/ rius ꝑ exemplũ nonnulloꝛũ doctoꝛũ cõci pi poſſunt.Foꝛmãt enĩ quendã quaſi cõ ſciẽtie ſilogiſmũ.Cuius ſyndereſis maio rem ꝓponit quaſi generalẽ ⁊ vniuerſalem ſic. Nullũ malũ eſt faciendũ.Cui cõſcien tia ſe iuxta pꝛimã ſui impoꝛtatiõeʒ ſeu cõ notatõem / ipſi ſyndereſi cõiungẽs ſine q̃ cunq; difficultate aſſentit.nec tunc errat Quia circa hmõi maioꝛẽ.ñ eſt erroꝛ. Yoꝛ mat deinde ratõ ſub iſta maioꝛe vnã mi/ noꝛẽ/ad aliquẽ caſum ſeu factũ ꝑticulare deſcendẽdo.ſic Et hoc eſt malũ.Cui mi/ noꝛi ſi conſciẽtia ſe iuxta ſcõᷣam ſui ipoꝛ⸗/ tatõem ſeu connotatiõeʒ ipſi ratõi cõiun gens aſſentiat,poteſt errare ⁊ poteſt non errare. Infert demũ conſciẽtia ex iſtis du abus pᷣmiſſis cõcluſionẽ ſic Ergo hocnõ eſt faciẽdũ.Que cõcluſio ſimiliter erit fal ſa vel vera.pꝛout ſcʒ ipſa ratio ⁊ conſcien tia ſe illi coniũgens in illa minoꝛe erraue rit. ¶ Oetiã conſciẽtia ꝓut magis ꝓpꝛie et magis cõiter ſumit᷑ ſqʒ; dum magis rõi ſimp lici coniũgit/dicat quandã applica De eſſe et natura cõſcientie tionẽ ſeu oꝛdinationẽ ſcientie ad aliqͥd. ſicq; magis actum quendã q; habitũ ſeu potentiã impoꝛtet.patʒ ex his que ipſi cõ ſcientie attribuũtur.ſcʒ teſtificari.accuſa re.remoꝛdere.repꝛehendere.excuſare.in/ ſtigare.ſtimulare.remurmurare.incitare: ligare. retrahere. Que om̃ia (vt clarũ eſt) conſequũtur quandã actualẽ applicatõò/ nem alicuius cognitiõis ſeu ſciẽtie ad ea que agunt᷑. Que quidẽ applicatõ triplici ter habz fieri ſm diuerſitatẽ triũ tempoꝝ vigelicet pꝛeteriti pꝛeſentis⁊ futuri Uno eteni modo ⁊ reſpectu pꝛeteriti tempoꝛis habet dicta applicatio fieri.dum ſcʒ reco gnoſcit᷑ aliquid factũ vel nõ factũ eſſe. Et ſ̃m hoc conſciẽtia de hoc ꝙ ſibivel in ma lo cõmiſſo vel in bono omiſſo aut econ/ uerſo cõſcia eſt ↄtra mentẽ. teſtificat᷑ eãq; yel accuſat.remoꝛdet.⁊ repᷣhendit vel eti/ am excuſat. Alio modo reſpectu pᷣſentis tempis habet dicta applicatio fieri.dum ſcʒ aliquid faciẽdũ imminet vel occurrit Et ſᷣm hoccõſcientia pꝓut de illo in bonũ vel malũ.ſm iudiciũ rõnis ꝑ applicatio/ nem ſciẽtie ſeu cognitõis ad illò iudican tis ſibi conſcia eſt mentem ipſam facere vel nõ facere.inſtigat ⁊ ſtimulat ⁊ recalci/ trat.Alio modo ⁊ reſi pectu futuri tempis habet dicta applicatio fieri dũ ſcʒ conſci/ entia ad aliqua in futurũ facienda vel nõ facienda ꝓut ſibide eis ſᷣm iudiciũ rõnis p applicatõnem ſcietie ſeun cognitiõis ad illa iudicãtis.conſcia eſt mentem ipſam iüiüncitat ⁊ ligat vel re/ trahit. ¶ Plures a diuerſis doctoꝛibd aſ⸗ ſignant᷑ ↄſciẽtie deſcriptões VUna a Johᷣ. damaſceno. ꝙ cõſcientia eſt lex intellectꝰ noſtri.Alia a baſilio.q; conſcientia eſt rõ nale iudicatoꝛiũ.Alia ꝙ eſt cognitõ ſui/ ipᷣius.Alia ꝙ conſciẽtia eſt habitus men tis.boni ⁊ mali diſcretiuꝰ.Alia ꝙ conſci/ entia eſt credulitas intentiõis ad aliquid faciendũ vel nõ faciendũ.animi delibera tione firmata. Ex iſtis cõſcientie diffini/ tionibo ſeu diſtinctõib. que in effectu bñ reſoluẽdo in idẽ coincidũt.colligi põt q; Oſcientia reſpicitꝛ cõcernit / tam facta faciẽda.immo om̃ia temꝑa reſpicit.vt ſa/ tis declaratum eſt. De conſcientia in/ iſcreta. ¶ Motare ſolent aliqʒ. conſciẽtiã nimis largã/ etiã nimis ſtrictã cauẽdaʒ 3 £. + Compendiũ theologie foꝛe aliquas rõnes aſſignãtes Vnam ſcz quia cõſciẽtia nimis larga generat pᷣſum ptionẽ. Nimis vero ſtricta deſpatonem. Aliã quia cõſcientia nimis larga frequẽ/ ter illud qð eſt malũ dicit bonũ Nimisve ro ſtricta ecõtrario ſepe damnat ſaluãdũ. Quod nõ pꝛout verba iacẽt de ſe ſic ſim pliciter accipiendũ eſt.ſed ꝑ quãdã deno/ tatõem.⁊ maxime in indifferẽtib.que ſcʒ vt ſepe tactũ eſt/nõ habent ex ſe ſuo; ge⸗ nere ꝙ ſint bonavel mala.meritoꝛiavl de meritoꝛia.Eteni cõſcientia larga/cõiter? de plurib que freqntiſſime occurrüt nul/ lum remoꝛſum habz. ⁊ ſic plura ſepe facit que ſic faciendo nõ peccat. In quibotũ ſi remoꝛſuʒ haberet/peccaret Exindeq; plu ra peccata euitat q alias incurreret ⁊ com mitteret. Conſciẽtia vero nimis ſtricta/ ecõtrario cõmuniꝰ et quaſi de om̃ibus et frequẽtiſſime ſine cauſa remoꝛſum habet ⁊ dubitat Et cũ plurima neceſſario facere habeat.plurima facit.que ſic cũ remoꝛſu faciendo peccat.in qbus tũ ſi remoꝛſum nõ haberet/nõ peccaret. Exindeq; plura peccata incurrit ⁊ cõmittit.q̃ alias nec in curreret nec cõmitteret ¶ Circa quod ac etiã circa plurima tã iam dictoꝝ q; dicen J₰ doꝝ bene notãdũ ⁊ aduertendũ venit. aliud eſt cõſcientia.aliud timoꝛ cõſciẽtie. Oð in effectu eſt dicere. ꝙꝙ; magna eſt dif/ ferentia inter habere de aliq̊.ſeu facere cõ ſcientiã ⁊ intelligat᷑ foꝛmatã.⁊ hre ſolum timoꝛẽ conſcie.quẽ aliq⁊ bene cõiter ſcru pulũ conſcie vocãt.Conſcia etenĩ ꝓut iã dictũ eſt ſcʒ foꝛmata eſt qñ finalit᷑.i.poſt diſcuſſionẽ ⁊ deliberatõem/ex diffinitiua ſentẽtia rõis iudicat᷑ ⁊ firmat᷑ aliqͥd eẽ fa/ ciendũ aut pſequẽdũ.vel nõ faciẽdũ aut vitandũ Et cõtra talem cõſcientiã foꝛma tam facere/ietiã ſi erronea ſit.ſic ſcilʒ ꝙ rõ in ſic diſcutiendo deliberãdo ac diffiniẽ/ do errauerit/eſt pctm̃. ¶ Cimoꝛ vero cõ/ ſcien tieſeu ſcrupulꝰeſt.qñ nõ ſic finaliter id eſt poſt diſcuſſionẽ ⁊ deliberatiõem ex diffinitiua ſentẽtia iudicatur.⁊ firmat᷑ ali quid eſſe faciendũ aut ꝓſequendũ.vel nõ faciendũ aut vitandũ.ſed mens inter du bia vacillat.neſciẽs quid ſit meliꝰ.nec ad quid potiꝰteneat᷑ Non tũ quoquo modo vellet omittere quicqͥd ſciret eſſe placituʒ diuine volũtati. Et cõtra iſtũ timoꝛẽ ſeu ſcrupulũ ↄſcientie facere/ nõ ſemꝑ eſt pec catũlicet periculoſus valde ſit.⁊ quantũ fieri poteſt abijciendus ⁊ extinguendus. Cauſe iſtoꝛũ inferiꝰſubiũgent᷑. ¶ Pꝛo q̊ ſciendũ ꝙ inter cetera que ſuꝑ pñti mate/ ria cõſcientie ꝑ doctoꝛes tractant᷑.due ſo/ lent licet diuerſimode foꝛmari ⁊ detmina ri queſtiones Ex quarũ determinatõe/tã ſtatim dicta/qᷓ; adhuc inferiꝰin hac eadeʒ materia dicenda:q; etiã plura alia que in hoc tractatu circa materiã pctõꝛũ moꝛta/ lis ⁊ venial tractata ſunt/⁊ adhuc foꝛſan tractabũtur.clarius intelligi poterũt. Pꝛima igit᷑ queſtio ſic tractari ſolita eſt. tꝝ cõſcia errãs obliget. Scoo vtrum conſciẽtia errans/excuſet Circa pꝛtimã iſtarũ duarum queſtionũ * õ pꝛima ſcðe ſue ſumme eſt idẽ in effectu ꝙ querere.vtrũ volũtas a rõne errãte diſcoꝛ dans/ſit mala? peccet. Cõfoꝛmit᷑ ad aliqᷓ ſupꝛa tactoꝝ/triplicẽ diſtinxerũt nõnulli actuũ qualitatẽ.videlicʒ ꝙ aliqͥ ſunt de ſe ex ſuoq;ʒ genere ſeu natura/boniAlij ſunt de ſe ex ſuoq; genere ſeu natura mali. Alij ſunt indifferẽtes ſcʒ qui deſe ex ſuoq; ge/ nere ſeu natura nõ habẽt ꝙ ſint boni vel mali.vt leuare feſtucã de terra vel mouere manuũ.¶ Bicũtergo in effectu. ꝙ reſpe/ ctu actuũ duaꝝ pmaꝝ qualitatũ / ſi ratio vel cõſcientia de ipſis iudicet ⁊ dictet ᷣm verũ eoꝝ eſſe.ſuãq; pꝛopꝛiã natura ipu ta qꝛ aliquid qð de ſe ex ſuoq; genere ſeu natura bonũ eſt ratõ iudicet vt bonum.⁊ exinde ↄſcientia dictat hominẽ teneri ad illud faciendũ.vel aliqd qð de ſe ex ſuoq; genere ſeu natura malũ eſt ratõ iudicatvt malũ.⁊ exinde conſciẽtia illud dictat eſſe ꝓhibitũ ⁊ ſic nõ faciendũ.Nullꝰeſt ibi er roꝛ imo rectũ iudiciũ. Eadẽ eteni rõnepᷣ cipiũtur bona? ꝓhibent᷑ mala.Sed ſi rõ vel cõſcientia de pᷣdictis actib iudicet et dictet cõtraveꝝ eoꝝ eſſe.ſuãq; ꝓpꝛiã natu ram/vtputa qꝛ aliqð deſeex ſuoq; genere ſeu natura bonũ eſt:rõ iudicatvt malum et exinde cõſcientia illð dictat eſſe phibi⸗/ tum/⁊ ſic fugiẽdũ.vel aliqͥd de ſe ex ſuoq; genere ſeu natura malũ rõ iudicat vt bo/ nũ.⁊ exinde cõſcientia dictat hoĩem tene/ ri ad illud faciendũ.tunc ibi eſt manifeſtꝰ erroꝛ.talisq; rõ ⁊ cõſcientia dicit᷑errans. Et eodẽ modo reſpectu actuũ tertie q̃lita tis.ſi rõ vel conſcia de eis dictet ⁊ iudicet Btru lcz coſciẽtia Concra pocn fatura almna eiae ſclen eritch tanria dicht iraa⸗ deleer ſente banco lcligg rrorin eſtma nn ſudic age ſarue gene nadu ſce 1 di (r⸗ “ vYal atu peno for. len Moen lh ſcn⸗ genere kunk (lrciſt Ctumn P ⸗ Lidtt e De eſſe et natura cõſcientie contra veꝝ eoꝛũ eſſe ſuamq; ꝓpꝛiã naturä vtputa/ qꝛ aliqd de ſe ex ſuoq; genere ſeu natura eſt indifferens.ratõ iudicet bonũ vel malũ·⁊ exinde cõſciẽtia dictet hoĩʒ te neri ad illud faciendũvel ꝓhibitũ⁊ ſic nõ faciendũ. Eſt etiã ibi erroꝛ.ſed nõ tãtus. eritq; talis ratio ſeu cõſciẽtia exrãs.ſʒ nõ tantũ ſicut in caſu pᷣcedẽti. ¶ Juxta que dicũt inſuꝑ pꝛedicti ꝙ ratio vel cõſciẽtia circa actus tertie qualitatis errans. ſcʒ q de ſe ex ſuoq; genere ſeu natura ſunt indif ferentes.ſiue ſit in pᷣcipiendo ſiue in ꝓhi bendo obligat.ita ꝙ voluntas a tali rõne taliq; cõſcientia ſic errãte diſcoꝛdãs.i.cõ/ trariũ illius qð ſic iudicãt ⁊ dictãt faciẽs eſt mala ⁊ peccat.Sed ratio vel cõſciẽtia circa actus duaꝝ pꝛimaꝝ q̃litatũ errans iudicãdo ſcʒ⁊ dictãdo ea que de ſe ex ſuo/ q genere ſeu natura bona ſunt vel neceſ/ ſaria ad ſalutẽ mala eſſe ⁊ ſic phibita⁊ fu/ gienda.vl ea que de ſe ex ſuoqʒ generè ſeu natura mala ſunt bona eſſe ⁊ ſic ex debito facienda nõ obligat.Vñ in talibꝛvolun/ tas a tali rõne taliq; cõſcientia ſicerrante diſcoꝛdans. contrariũq;ʒ illiꝰ qð ſic iudi/ cat⁊ dictat faciens.nõ eſt mala nec peccat Et ratio pᷣt eſſe.quia nullo mõ videri pᷣt/ ꝙ aliqͥs ad id qꝗð de ſe ex ſuoq; genere ſeu natura malũ eſt/poſſit et maxime ad hoc ꝑ erroꝛẽ ratiõis ⁊ cõſcientie teneri ſeu ob ligari.cuʒ illud potius exſeipſo ꝓhibitũ vigeat᷑ Ergo eũ ad tale qͥd quis obligatꝰ nõ exiſtat.iĩmo ecõtrario videat᷑ ab illo p/ hibitus / videt ꝙ illud nõ faciendo nulla rõne peccare poſſʒ.ĩmo potius mereatur Similiter nec ab eo qð de ſe ex ſuoq; ge/ nere ſeu natura bonũ eſt. poſſet qͥs ⁊ ma/ xime adhuc ꝑ erroꝛẽ rõis ⁊ cõſcietie vt ta⸗ ctũ eſt pꝛohiberi.cũ potius ex ſeipſo faciẽ dum videatur.Ergo cũ a tali pꝛohibitus nõ exiſtat.ĩmo potiꝰad illud videat᷑ obli/ gatus. videt᷑ ꝙ illud faciendo nulla rõne peccare poſſit.ĩmo potiꝰmereat᷑.Non ſic gutẽ eſt in indifferẽtibꝰ que de ſeex ſuoq; genere ſeu natura nec bona nec mala exi/ ſtunt Et ideo faciliꝰex aliqua occaſiõe ſeu circũſtantia.vtputa ex iudicio rõnis ⁊ di ctamine cõſciẽtie poſſunt bona vel mala effici.⁊ exinde ad talia qͥ teneri ⁊ obliga⸗ an eis ꝓhiberi.vt ſatis declaratũ eſt ed iſtã poſitionẽ iſtũq; modũ dicen di ꝑtim appꝛobat ⁊ ꝑtim impugnat bea⸗ tus Tho.li.ſupꝛa notato. Inqntũ enim ponit ꝙ ratio vel cõſcientia circa actus de ſe ſuoq; genere ſeu natura indifferẽtes er/ rans/obligat volũtasqʒ a tali rõne taliqʒ conſciẽtia ſic errãte diſcoꝛdans mala eſt ⁊ peccat/eam appꝛobat.Sed inqntũvero ponit ꝙ ratiovel cõſcietia/ circa actus de ſe ex ſuoqʒ genere ſeu natura bonos łma los errãs nõ obligat/necvolũtas a tali rõ ne taliqʒ cõſcientia ſic errãte diſcoꝛdans mala eſt ⁊ peccat/ipᷣam impugnat.mon/ ſtrans ꝙ idẽ eſt dicendũ de rõnevel cõſci/ entia circa actus de ſe ex ſuoqʒ genere ſeu natura bonos vel malos errãte ſcʒ ꝙ obli gat.⁊ ꝙ volũtas a tali ratõne taliqʒ cõſci entia ſic errante diſcoꝛdãs.mala eſt ⁊ pec ct. Sicut dicit᷑ de illa que circa act de ſe ſuodz genere ſeu natura ĩidifferetes errat· t cauſam hui ex ſequẽtibo.effectuali ter aſſignat. Certũ eſt eni ꝙ pꝛopꝛiũ obie ctum volũtatis ⁊ a quo ac ſ̃m quod ipſiꝰ volütatis bonitas ⁊ malicia dependet et accipi debet/eſt illud quod ſibi a ratione obijcit᷑ ſeu ſupponit᷑ Non qͥdem ſᷣm q il lud ex ſeipſo de ſuiqʒ natura eſt. ſed ſᷣm il lam qualitatẽ in bonitate vel malicia ᷣm quam ab ipᷣa ratõne appꝛehendit᷑ ⁊ ißivo luntati obijcit᷑ ſeu ꝓponit᷑ Etenĩ(vt freq̃n tius ſupꝛa dictũ eſt) ratio volũtatẽ moue/ re habet ⁊ mouet ſm ſui obiecti appꝛebẽ ſionẽꝛ ſᷣm illud qð appꝛehẽdit.Certũ eſt inſuꝑ(vt iam modicũ ſupꝛa ſatis declara tũ eſt) ꝙ ratio.etiã quod bene notandũẽ. credendo foꝛſan ſe debitevolũtati diuine ↄfoꝛmare.licet tamẽ tũc erret.pᷣt qnq; ali/ quod obiectum appꝛehẽdereꝛ voluntati obijcere ſeu pꝛoponereſ̃m aliã qualitatẽ quã illud de ſe ex ſuoqʒ genere ſeu natuta nõ habet.ſicꝙ nõ ſolum cõtingere poteſt in actib de ſe ex ſuoqʒ genere ſen natura indifferẽtibo.ſed etiã ⁊ eodẽ modo in caſi bus qͥ de ſe ex ſuoqʒ genere ⁊ natura ſunt boni ⁊ mali. Claꝝ eſt enĩ ꝙ eodẽ mõ po/ teſt ratio aliqͥd quod de ſe ex ſuoqʒ gene/ re ſeu natura bonũ eſt appꝛehẽdere.ac vo luntati obicere ſeu ꝓponere vt malum et econtra ſicut illud quod de ſeex ſuoqʒ ge- nere ſeu natura indifferes eſt poteſt vt bo nuñm vel malũ appꝛehẽedere.ac vt tale vo luntati obijcere ſeu ꝓponere. Cũ ergo pꝛe dicta magis ad ꝓpoſitũ applicando ⁊ gra alicuius exẽpli/ratio aliqͥd quod de ſe ex ſuoqʒ genere ſeu natura bonũ eſt appꝛe/ hendit vt malũ/⁊ ſicut malũ.⁊ ꝑ eqᷓns — ⸗ — Compendiũ theologie dictante conſciẽtia fugiẽdum ipſi volun tati obijcit ſeu pꝛoponit. iã illud efficit᷑ ⁊ eſt pꝛopꝛiũ obiectu ipᷣius voluntatis Hõ quidẽ ſub ratõne boni ⁊ tanq; bonum qᷓ; uis de ſe exſuiq; natura bonũ exiſtat.qꝛ nõ eſt vt tale ab ipſa rõne appꝛehẽſum et vt tale ipſi voluntati obiectũ ſeu pꝛopo/ ſitũ.ſed ſub rõe mali ⁊ tanq; malũ de per accidens. et ſic fugiendũ.qꝛ vt tale eſt ab ipſa ratõne appꝛehẽſum.⁊ vt tale dictãte etiã conſcia ipſi volũtati obiectũ ſeu ꝓpo ſitum. ic ergovt videt᷑ in iſto caſu ꝓp pꝛiũ obiectũ volũtatis eſt malũ ⁊ fugien/ dum.q;uis vt tactũ eſt in illõ vt tale appᷣ/ hendẽedo ac vt tale ipſi volũtati obijcien/ do ſeu ꝓponẽdo-ipſa ratio ipᷣiusq; cõſcie dictamẽ errauerit. Si nũc ergo ipᷣa volũ tas tali rõi taliq; conſciẽtie dictamini q;/ uie errãti cõtradicẽdo in tale ſuũ obiectũ feratur ⁊ ſe applicet.certũ eſt ꝙ fert᷑ ⁊ ſe ap plicat in obiectũ malũ ⁊ dictate conſcien tia fugiendũ.⁊ ꝑ cõſequẽs eſt mala ⁊ pec/ cat.cũ volũtarie ferri ⁊ ſe applicari in ma lum ⁊ fugiendũ:ſit pctm̃. Nec inſpicit᷑ ꝙ vt ſepe dictũ eſt.illud in qð ſic ipſavolun tas fert᷑ ſit de ſe ex ſuoq; genere ſeu natura bonũ. Quia vt in tale ipᷣa voluntas non fert᷑ nec ferri poteſt in ipᷣm.qꝛ vt talenon eſt ſuum ꝓpꝛiũ obiectũ.⁊ ꝑ cõſequẽs etiaʒ nec ab eo vt a tali pᷣt aut debet ipᷣiusvolũ tatis bonitas dependere ⁊ attendi.Cũ iu xta ſupꝛa tacta ipius voluntatis bonitas vel malicia/a ſuiꝓpꝛij obiecti:ñ quidẽve ra eẽntia ſeu natura ſed qlitate ſub q̃ a rõ ne ſiue recta ſiue errãte appꝛehẽdit᷑.ipᷣiq; voluntati obijcit᷑ eu ꝓponit᷑ depẽdere ha beat ⁊ attẽdi.Et ſiłr hic eadẽ rõnedici pᷣt de illo quod de ſe.ex ſuoq; genere ſeu na/ tura malũ eſt.ſi rõ illud vt bonũ appᷣhen/ dat ⁊ vt bonũ ⁊ ꝑ conſequẽs ipᷣa dictante cõſcientia debitũ ⁊ faciendũ ipſivolũtati obijciat ſeu ꝓponat.Nã illud pꝛopꝛiũ ip ſius volũtatis obiectũ/ nõ quidẽ ſub rõe mali ⁊ tanq; malũ qᷓ;uis de ſe ſuiq; natu/ ra malũ exiſtat.qꝛ nõ eſt vt tale ab ipſa rõ ne appꝛehẽſum.necvt tale ipſi voluntati obiectũ ſeu ꝓpoſitũ. Sed ſub rõne boni ⁊ tanq; bonũ de ꝑ accidẽs.⁊ ꝑ cõſequens debitũ ⁊ faciendũ.qꝛ vt tale eſt ab ipᷣa rõe appꝛehẽſum.⁊ vt tale dictãte etiã conſciẽ tia ipᷣi volũtati obiectũ ſeu pꝛopoſitũ Et ideo ſi volũtas tali rõni taliq; cõſcientie dictamini cõtradicẽdo/ tale ſuũ obiectũ facere ⁊ adimplere recuſet.clarũ eſt ꝙ bo/ nũ ⁊ dictante cõſciẽtia debitũ ⁊ faciendũ recuſat.qꝛ vt tale eſt ſuũ pꝛopꝛiũ obiectũ ⁊ ſic eſt mala ⁊ peccat.qꝛ volũtarie quod debitũ ⁊ faciendũ eſt.recuſareö/pctm̃ eſt Et ſi in caſiba pᷣdictis opponẽdo diceret᷑ ꝙ volũtas ſic tali rõni taliq; cõſciẽtie di/ ctamini erranti contradicẽdo bñ mouet᷑. qꝛ fert ⁊ ſe applicat in bonũ ⁊ aufugit ma lum ⁊ ſic ũ eſt mala nec peccat.ĩmo bona elt ⁊ bñ facit.patet clare reſponſio ex ſtatĩ dictis. NHon eni ſequit᷑ ſi volũtas in illud quod de ſe ex ſuoq; genere ſeu natura bo/ nũ eſt ferat᷑ ⁊ ſe applicet.vel illð qð de ſe ex ſuoq; genere ſeu natura malũ eſt aufugi/ at. ꝙ ꝓpterea bñ faciat ⁊ bona ſit.niſi ulõ faciat ſub debita qualitate ac debito mõ. ſ̃ eſe en i in ulð qðᷣ bonũ eſtferat᷑ ⁊ ſe ap/ faciat ſub rõne mali ⁊ tanq; malũ.nõ eni quoad deũ ſeu quo ad meritũ vel demeri tũ inſpicit᷑tm̃ illud qð fit.ſed ſub qua q̃ᷣli tate ⁊ quo mõ ſeu animo illud fit. CHũuc ad ꝓpoſitũ in caſibo ſupꝛa dictis.licʒ enĩ vt ibi ſatis deductũ eſt volũtas quo ad pᷣ mũ caſum ferat᷑ ⁊ ſe applicet in illð qð de ſe ex ſuoq; genere ſeu natura bonũ eſt.nõ tñ hoc facit rõne boni ⁊ tanq; in bonũ qꝛ vt tale nõ eſt ſuũ ꝓpꝛiũ obiectũ nec ſibivt tale a rõe ppoſitũ.ſed fert᷑ ⁊ ſe applicat in illð ſub rõne mali ⁊ tanq; malu. Quia vt tale eſt ſuuʒ ꝓpꝛiũ obiectũ ſibiq; vt talea rõne ppoſuũ ⁊c̃.Et ſic licet in bonũ ferat ⁊ ſe applicet/nõ tñ facit ſub illa bona q̃li/ tate nec bono mõ ſeu aĩo.ſed ſub mala q/ litate ⁊ malo mõ maloq; aĩo.⁊ ideo talis volũtas nõ eſt bona nec bñ facit.ſed ẽ ma la ⁊ male facit ⁊ peccat.Et idẽ de ſcðᷣo ca⸗ ſu reſpectu illius qð deſe ex ſuoq; genere ſeu natura malũ eſt.ſed a rõne errãte appᷣ hendit᷑ ipſiq; volũtati obijcit᷑Qeu ꝓponit vt bonũ. Nã licet tũc volũtas aufugiat il lud qð de ſe e ſuoq;genere ſeu natura ma lũ eſt.nõ tñ illð facit ſub rõne mali ⁊ tãq; malũ qꝛ vt tale ñ eſt ſuũ pꝛopꝛiũ obiectũ nec ſibi vt tale a rõne ꝓpoſitũ.ſed illð au fugit ſub rõe boni ⁊ tanq; bonũ.qꝛ vt ta/ le eſt ſuũ pꝛopꝛiũ obiectũ.ſibiq; vt tale ab ipᷣa rõne pꝛopoſitũ.⁊c.vt ſatis ibi dedu/ ctũ eſt.Et ideo talisvolũtas nõ eſt bona nec bene facit ſed mala ⁊ male facit ⁊ pec/ carAa pꝛopoſitũ pꝛedictoꝝ duoꝛum t hoc faciat ſub rõne boni ⁊ tanq; in bonũ.vel ſi illðᷣ qdᷣ malũ eſt aufugiat hoc ſuü ſunge vonid uß. bonu hocb obiſa garlan ſc Hlon ſche⸗ löſen tn wul ſau (en n tebo⸗ Mcendi. bieni equod nck lodient ſiezed nmoret fugrm nobont verſtni inilud munabo⸗, ödeſee tufig niii chltom. nirſegp⸗ unqhin girwe inoͤeni litich iobiean ſd ilͤan N nae ibi des⸗ oeſt boni ſict1 duan De natura et qualitate cõſciẽtie caſuũ pꝛo clarioꝛi eoꝝ ĩtellectu/ poſſunt iuxta effectũ dictoꝝ ipius beati Thome ꝛimũ ecẽplũ reſpe/ ctu pꝛimi caſus.credere in xpᷣm eſt per ſe poni duo exẽpla. bonũ ⁊ neceſſariſi ad ſalutẽ.ſed volũtas ĩ hoc bonũ nõ fert:niſi ſᷣm quod ſibi a rõe obijcitur ⁊ pꝛoponit᷑. Si ergo ipſivolun tati aratione errãte pꝛopo nat᷑ vt malum ⁊ ſic dictante cõſcientia nõ faciendũ.⁊ ni hilominus ipᷣa voluntas tali rationi ta/ liqʒ cõſcientie dictamini cõtradicẽdo.in illð ferat᷑ ⁊ ſe applicec.clarũ eſt ꝙ in illud feret᷑ ⁊ ſeapplicabit ſub rõne mali ⁊ tan; malũ ⁊ nõ faciendum.Non qꝛ de ſe ſuiqʒ natura malũ ſit.⁊c.ſed eſt malũ⁊c̃.de ꝑ ac cidens ex tali ſcʒ apꝛehẽſione rationis q̃ vt malũ⁊c.illud appꝛehẽdit.⁊ vt malum ipſi volũtati pponit.Et ſic talis volũtas de ſe erit mala ⁊ peccabit qꝛ voluntarie in malũ ⁊c̃.ferri ⁊ ſe applicare malũ eſt pecca tum. Et ad hoc pꝛopoſitũ dicit philoſo/ phus.vij.eth.qꝙ per ſe loquẽdo ille incon tinẽs eſt qui nõ ſequit᷑ rationẽ rectam ſed de ꝑ accidens Ille eciã incõtinens eſt qui nõ ſequit᷑ rõem falſam.i.erroneã.¶ De⸗/ cunduũ exemplũ reſpectu ſecũdi caſus.foꝛ nicari de ſe ex ſuoqʒ genere ſeu natura.eſt quoddã malũ.ſed volũtas in iſtud malũ nõ fertur niſi ſᷣm ꝙ ſibia ratiõe obijcitur ⁊ pꝛoponit᷑. Si ergo a caſu ipivoluntati a rõne errante pꝛoponat᷑ vt bonũ ⁊ neceſ⸗ ſariũ ad ſalutẽ ⁊ ſic dictante cõſcientia vt debitũ ⁊ neceſſario faciendũ.⁊ nihilomi/ nus ipᷣavoluntas tali rationi taliqʒ con/ ſciẽtie dictamini cõtradicendo illud au/ fugiat facereqʒ recuſat.claꝝ eſt illð au/ fugiet ⁊ facere recuſabit ſub ratõne boni et neceſſarij ad ſalutem.⁊c.et tanq; bonũ et neceſſariũ ad ſalutem.nõ quia de ſe ſui q; natura bonũ ſit et neceſſariũ.⁊c.ſed eſt bonũ et neceſſariũ.⁊c.de ꝑ accidens ex ta li:ſcʒ appꝛehẽſione ratõis.que vt bonũ ⁊ neceſſariũ. ⁊c.ipᷣivolũtati ponit Et ſic ta lis voluntas de ſe erit mala ⁊ peccabit.qꝛ voluntarie bonũ ⁊ neceſſariũ ad ſalutem aufugere et recuſare facere.malũ et pecca⸗ tum eſt. Non tamẽ (vt omnia ſane intelli gant᷑ innui credat᷑ꝑ pꝛedicta.q volũtas in caſu iſtius vltimi exempli / tali rarõni taliqʒ rõnis dictamini ſic errãti ſe cõfoꝛ/ mando /bñ faceret.ſed ſolũ ꝙ etiã cõtradi cendo male facit et peccat.quod qu fieri poſſit inferius latius declarabit᷑ on/ cludit igitfinaliteret ſim pliciter ipſe bea tus Thom. poſt multa hincinde ꝑ eum allegata.qꝙ omnis volũtas a ratione ſiue recta ſiue errãte diſcoꝛdãs / ſit in illis ſeu circa illa que de ſeex ſuoqʒ genere ſeu na/ tura indifferentia ſunt/ſiue in his et cir/ ca ea que de ſe ex ſuoqʒ genere ſeu natura bona vel malg exiſtunt:ſemꝑ mala eſt et peccat.Ex qiubyet per que ſatis effectua/ liter ad pꝛimã duarum pꝛincipaliũ que/ ſtionũ ſupꝛa foꝛmatarũ ꝑ affirmatinã re/ ſpõdere videtur.qꝙ ſcilʒ còſcientia errans obligat.Quod tamẽ reſpectn voluntatis a ratõne et conſciẽtia errante ſeu erronea diſcoꝛdãtis ſic intelligendũ eſt.qꝙ licet ta/ lisvoluntas ſempꝑ deſe ſit mala et peccet. non pꝛopterea tamen vt ſtatim al:iquali/ ter tactũ eſt/ſequit᷑ꝙ quotienſcũqʒ tali ra tioui et conſcientie ſic erranti concoꝛdat ipſavoluntas bona ſit et bene faciat.Eſt etenĩ dare caſum in quo voluntas ratio/ ni et conſciẽtie erranti ſeu erronee diſcoꝛ/ dando et cõtra id quod dictaret faciendo eſſet mala et peccaret. Et nibilominꝰ eti/ am cũ eis concoꝛdado et faciendo quod dictarent mala eſſet et peccatum cõmit/ teret. Vtputa quando ratio et cõſcientia ?t eſt in vltimo exemplo ſtatim ſupꝛa po ſito errando dictarent aliquid quod eſſet cõtra deũ eiuſqʒ legem et pᷣcepta.Diſcoꝛ/ dando vero facit còtra dictamen ratõnis et cõſcientie in quo eſt ſemꝑ:ſaltẽ interpᷣ/ tatiue dei cõtemptus. Et hic eſt pꝛopꝛie caſus in quo cadit ꝑplexitas.⁊ exinde eti am dũ ad dictam pꝛimã queſtionẽ ſupꝛa poſitã reſpondendo dicit᷑ꝙ ↄſcientia eti am errãs ſemꝑ obligat.nõ eſt intelligen/ dũ ꝙ ſemꝑ ſimpliciter obliget ad faciẽdũ ⁊ ſubſequendũ illð quod ipſa dictat.ſed ſub diſiũctiõe ad faciendũ.ſ.et ſequendũ illud qð ipſa dictatvel ad ſe deponendũ. vt darius inferiusex dicẽdis paterepo/ rerit. ¶ Pꝛo quo clariꝰintelligẽdo.et qꝛ materia iſta frequenter occurru/nec clare ab om̃ibus ꝓut bene expediret intelligit᷑ vtile viſum eſt poſitionẽ circa hoc domi ni bonauẽtura quã ad dictã pꝛimã q̃ſt.o nem effectualiter.licet ſub alijs termin:is rñdẽdo ponit hic applicare. Yoꝛmat enĩ queſtionẽ ſic Vtrum teneamur ad omne id quod ↄſciẽtia dictat eſſe neceſſaniũ ad ſalutẽ. Et ſub pᷣdicto titulo q̃ſtionis foꝛ/ mat etiã tres alias q̃ſtic es q̃ſiſi u tir. Coõpendiũ Theologie quas ꝑ idem quaſi mediũ ſoluit.Et ſunt he in effectu. VUtꝝ om̃is cõſcientia liget. ⁊ vtrũ liget ad omne quod dictat. Vtrũ homo ſit ꝑplexus quãdo conſcientia ſibi vnũ dictat ⁊ lex diuina dictat cõtrarium Cui ſit magis obtempanduʒ.vel conſciĩe dictamini.vel pᷣcepto pᷣlati.cũ ſibiinuicẽ obuiãt ⁊ cõtrariant᷑.¶ Circa q̃rum q̃tu/ oꝛ queſtionũ diſſolutõem.ponit dictamẽ ↄſcle/triplici reſpectu ad tria genera actu um ↄſiderari poſſe.ſatis ad ꝓpoſitũ diſtin ctõis ſupꝛa poſite.licet ſub alijs ꝰbis.Et intelligat᷑ vt ponit de dictamine cõſcien/ tie ꝑ modũ pꝛeceptõisvel ꝓhibitiõis nõ ꝓ modũ conſilij ſiue ꝑſuaſionis.quod p/ pꝛie eſt dicere ꝙ intelligendũ eſt de cõſciẽ tia foꝛmata ⁊ non de ſolo timoꝛe ſeu fcru pulo cõſcientie.ꝗquoꝝ ſatis ſupꝛa notata eſt differẽtia. ¶ Aliqñ etenĩ cõſcia dictat ea qᷓ ſunt ſᷣm legẽ dei.aliqũ dictaten que ſunt cõtra legẽ dei.aliqñ dictat ea qᷓ ſunt pᷣter legẽ dei ¶ Quãdo aũt conſcia dictat que ſunt ſm legẽ dei.ipſa ſimpłr ligat ad faciendũ illð qð ipᷣa dictat.ĩmo cũ in iſto caſu homo iã ad ea q̃ ſic conſcia dictat ſit p legẽ diuinã ligatus ⁊ obligatus:. cõſcia g ſic illi legi ↄcoꝛdat/nõ ſolũ ligat imo et ligatum oſtendit.ita ꝙ in effectu duo liga mina cõcurrunt. Et talis cõſciẽtia nullo mõ eſt deponẽda ſeu abijciẽda.ĩmo toto effectu ſequẽda. ¶ Oñ vero cõſcia dictat ea que ſunt ↄtra legẽ dei / ipᷣa etiã conſcia ſimpliciter ligat ⁊ obligat nõ quidẽ ad fa ciendũ qð ipſa dictat ſed ad deponendũ. Quia cũ talis ↄſcia erronea erroꝛe repu⸗ gnaãte legi diuine q;diu ipᷣa manet/ponit ⁊ tenet hoieʒ extra ſtatũ ſalutis.⁊ ideo ne ceſſe eſt eã deponere. qꝛ ſiue tüc hõ faciat quod ipᷣa conſcia dictat ſiue eius oppoſi tũ.peccat moꝛtalit᷑. YFaciẽdo etenĩ in iſto caſu quod ipᷣa cõſciẽtia dictat·/facit cõtra legẽ dei.qð clarũ eſt peccatũ moꝛtale eſſe. Faciendo vero oppoſitũ illiꝰqð ipſa con ſciẽtia dictat adhuc peccat moꝛtalit᷑. non rõne quidẽ oꝑis qð tũc facit.ſed qꝛ malo modo facit.acit enĩ in contẽptũ dei.qꝛ licet illð qð tũc facit de ſe ñ diſpliceat deo facit tñ acſi diſpliceret deo cũ faciat illud quod ſua cõſcia ſibi deo diſplicere dictat. Sic ergo facit qð deo diſplicere credit.ſfa ciendo qt qð deo diſplicere credit/ deũ cõ tẽnit.qꝛ deꝰ nõ tm̃ attendit qͥd hõ faciat. ſed q̊ animo faciat.⁊ ſic moꝛtaliter peccat — tem iactarẽt ⁊ cõgtuerent. 0. conſcia dictat ea qᷓ̃ ſunt pꝛet legẽ dei /ipſa cõſciĩa ligat ⁊ obligat.ſʒ nõ ſimpłr immo ¶ Et bñ circa tã hic q;ᷓ in ſupioꝛib dicta 7 fractata aduertat᷑q; quotieſcũqʒ fit mẽ tio ꝙ volũtas a rõne ꝓponẽte ⁊ dictãte ea que ſunt ↄtra legẽ ſeu pꝛeceptũ dei diſcoꝛ dans mala eſt ⁊ peccat/intelligat᷑ put ⁊ in telligendũ eſt. qñ nõ clare ⁊ euidẽt cogno ſcit᷑ vtrũ illa q̃ ſic ipᷣa ratõ ꝓponit ⁊ dictat ſint cõtra legẽ ſeu pꝛeceptũ dei.ĩmo intel / ligi debzvbi talia ꝗᷓ ſic ipſa rõ ꝓponit ⁊ di ctat/credũtur eſſe ſ̃m legem ⁊ pᷣceptũ dei. Nã ſi care ↄgnoſceret᷑ ꝙ rõ humana pꝛo poneret ⁊ dictaret aliqͥd ↄtra legẽ ſeu pꝛe/ ceptũ dei talẽ rõeʒ nullus teneret᷑ ſeqͥ nec tunc rõ eẽt totalit errãs.ſʒ potiꝰ q̃ſi mali/ cioſe ages ⁊ coꝛrupta.SDed qũ rõ errans aliqd qð eſt ↄtra legẽ ⁊ pᷣceptũ deiꝓponit 1 dictat vt dei ceptuͦ oc ſue legi cõfoꝛme. tũc eſt vere errãs Et tunc dictamẽ talis rõ nis contenere.eſt idẽ ꝙ dei pᷣceptũ contẽ/ nere ſaltẽ interpᷣtatiue vt ſatis ſupꝛa de/ claratũ eſt. Item dũ in ſuꝑioꝛibus fit fre/ quẽter mẽtio de eis q̃ de ſe ex ſuoqʒ gene/ reſeu natura bonavel mala ſunt.⁊ de eis q̃ ſub rõne boni ⁊ mali appꝛehẽdunt/in/ telligat᷑ſp de bonis vel malis ſᷣm legẽ ⁊ ceptũ dei Vtputa qꝛ de ſevel ex aliq̃ᷓ circũ ſtantia talia ſunt vel vt talia appꝛehẽdũ᷑/ tur. Quia alias nec virtutes nec peccata⸗ ⁊ per conſequẽs nec merita nec demerita ent. Et ſicnõ pꝛopꝛiead neria pᷣſen Quãdo aũt ſm quid ⁊ ſub quadã diſiunctiõe ſeu alx᷑/ natiua. Scõðm qͥd enim ligat ⁊ obligat. qꝛ q́;diu manet/ſub diſiunctiõe ſeu qua/ dã alternatiua ligat ⁊ obligat.qꝛ ligat et obligat ad faciendũ qð ipſa dictat vel ad ſe deponendũ Ita ꝙ homo in iſto caſu te net᷑ talem conſciam deponere. vel adim/ plere.qð ipſa dictat. Atpote ſi cõſcientia dictat qð neceſſariũ eſt ad ſalutẽ leuare fe ſtucam de terra vel nõ poꝛtare capucium in eccleſia opoꝛtet vel iſtã conſcientiã de/ ponere vel q;diu manet feſtucaʒ de terra leuare aut capuciũ in eccleſia nõ poꝛtare. Et ratio huius eſt. quia cũ talia ſint pᷣter legem dei.nullus ad ea faciendavel nõ fa cienda de eoꝛum natura obligatur.ſed cũ circa ea accedit dictamẽ conſcie/ iã hõ ex tali dictamine obligat᷑ ad ea facienda vel nõ facienda.cũ pus nõ obligaret᷑qꝛ ↄtra dictamen conſciẽtie facere.eſt pctm Cum =ͤ wur nanent (rioge gglecor laeſt ſoſaci ſunt ſerin inciff üͤcen honan c(uru boe aſeft ſennn nece leen E. (it. tonen wusl v gon o n t. Go ſdaa o. honet Uete ſionie tli loans Pore Rn git deiy gum ſb⸗n Cntn inbis nl büici veoe lege doye en conſ. ſt dic ſt n’ tiren ldiſn duren kcogo dian ointel itr di tüde. napo eupꝛe⸗ ſeͤnee inuli denans ponit ne. nlis lconti⸗ Ng de⸗ ſiſe⸗ hene⸗ dees int in/ lerß i lili/ m nir ſen it ſa mo dl/ t. qoa et NA a (alute De natura et qualitate cõſcietie 5 „ igitur qdin manet tale cõſciẽtie dictamẽ maneat talis obligatio.opoꝛtet eã neceſ/ ſario adimplere.alias eſſet pctm̃. Oñũ vᷣo tale conſcie dictamẽ depoſitũ eſt/tũc ſub/ lata eſt illa obligatõ q̃ ad talia faciẽdũ vel nõ faciendũ obligabat.Et tunc illa talia ſunt vt pus de ſui natura erant ſcʒ indif/ ferẽtia.et tũc ea facere vel nõ facere ſiliter indifferẽs eſt.⁊ ſic nõ eſt aliquod pctm̃ Nüc ergo iuxta effectũ dictoꝝ ipᷣius dñi bonauẽture pᷣdicta ad ſolucionẽ iöarum quatuoꝛ queſtionũ ꝑ modũ cuiuſdã epi/ logi applicãdo.reſpectu pꝛie ⁊ pꝛicipalis queſtiõis/patet ex pᷣdictis/ꝙ nõ ſemꝑ te/ nemur ad om̃e id quod ↄſcietia dictat eẽ neceſſar iũ ad ſalutẽ.⁊ tamẽ q;diu manet peccamꝰſi nõ facimꝰ illð qð cõſcia dictat Ergo nõ tenemur facere illud qð ipſa di ctat. Quia(vt expᷣmiſſis patʒ)illã obliga tionem alio mõ euadere ſeu tollere poſſu mus ſcʒ talẽ conſciaʒ deponẽdo pe ctu vero ſcdᷣe queſtionis patet ex pꝛedictꝭ ꝙ omnis conſcia ligat.ſed nõ ſemꝑ ligat ad omne quod dictat. In eis eni q̃ dictat ſm legẽvel pᷣter legẽipſa vt iã dictũ eſt li/ gat ad id qð dictat.in pꝛimis qͥdẽ ſimpłr in ſecũdis vero ſub diſiuctione ſcilz ad id qð dictat vel ad ſe deponẽdũ. In eisvero q̃ dictat ↄtra legẽ dei/ipſa ligat ſed uullo modo ad e que dictat.ſed ſimpłrad de/ ponẽdũ. ſpectu ãt tertie queſtionis patet ex pᷣmiſſis ꝙ licʒ hõ in caſu dicte q/ ſtionis poſſit dici ꝑplexus ad tꝑs q;diu ſcʒ talis conſcia ſibi manet.ſimpłr tamẽ loquẽdo nõ eſt nec debet dici ꝑplexus.qꝛ poteſt ĩmo tenet᷑ talem cõſciam dehonore ꝑ aliquẽ modoꝝ ĩſra tactoꝝ.¶ Reſpectu vero quarte queſtiõis patet ex pᷣmiſſis q; qñ pꝛelatus pꝛecipit ea que ſunt ſᷣm legẽ deivel pᷣter legẽ dei.magis eſt ſibi obediẽ dum q; dictamini ↄſcitie.ĩmo in his ca ſibꝰ talis conſciẽtia que tali pcepto pᷣlati contrariat᷑ ſimpliciter eſt deponẽda.qꝛ iã in his caſibo cõtra pᷣceptũ pᷣlati facereeẽt cõtra legẽ dei facere.De pꝛimis nõ eſt du biũ cũ tunc ̃m legẽ dei pcipiat.De ſcðᷣis vero que ſcʒ ſunt pᷣter legẽ dei /hoc idẽ pa tet.qꝛ pꝛeceptũ pꝛelati iã ea que ſic pꝛeter legẽ dei erãt/facit m legẽ dei eſſe. Quan/⸗ do vero pᷣlatus pcipit ea que ſunt cõtra le * gem dei / magis eſt obediendũ dictamini conſcie q; pᷣlato qꝛ in hoc caſn manitfeſtũ eſt ꝙↄtrariũ illius qð pᷣlatus pcipit.ſ. il⸗ lud qꝗð tuncↄſciætia dictat / eſt 'm legem dei. Et ſic iuxta ſupꝛa tacta/ad illð facien dũ ſunt q̃ſi duo ligamina.i.ligamẽ legis dei ⁊ ligamẽ cõſcientie Ex ꝑtevero pᷣcepti pᷣlati nullũ eſt in hoc caſu ligamẽ.qꝛ ſim/ pliciter nõ obligat.q⁊ ↄtra legẽ dei pꝛeci/ pit Et intelligat᷑ hoc iuxta modicũ ſupꝛa tacta de dictamine conſcie foꝛmate. q̃ ſcʒ clare ⁊ euidẽter cognoſcit vel finaliter in animo iudicat ⁊ firmat/tale pᷣceptũ pᷣlati eſſe cõtra legẽ dei.quia ſi ſolũ eſſet timoꝛ vel ſœupulus cõſciẽtie.neceſſe eẽt aliter ⁊ magis pꝑ pꝛius ↄſulere ⁊ diſcutere. anteqᷓ; tale pꝛeceptũ pᷣlati contẽneret ( CTriplex autẽ modus conſciam deponẽedi repitur ꝛimꝰeſt ex ſeipſo.p foꝛtẽ ſcʒ ⁊ feruen tẽ meditatiõem ⁊ diſcuſſionẽ caſus incũ bentis. ac rationũ circa ipᷣm occurrentiũ. diligensq; ſtudiũ opinionũ ac ſententia rũ doctoꝝ. Et hoc qñ homo noticiã leg diuine lumẽq; ſcientie ex ſeipſo habʒ. Scõus modus eſt ꝑ diſcretũ ⁊ diligentẽ inqͥ ſitionẽ ⁊ inueſtigationẽ a lrãtis ⁊ pi⸗ tis/ipᷣius legis diuine Et maxime eis s qs peritioꝛes ⁊ magis pꝛobate vite/ iudi cio ſuo cõ mode repꝑire poterit Et interdãũ iuxta grauedinẽ caſus/vehemẽtiãq; mo/ tus ſeu dictaminis ipᷣius conſciẽtie/ plu/ res ac frequẽter.⁊ hoc quãdo homo de ſe neſcit de dicta ſua conſcientia caſuq; ſibi incũbente/iudicare.vtputa qꝛ noticiã le/ gis diuine non hʒ. In his duobo modis neceſſaria om̃ino eſt hũiliatio ſpũs.ac q/ dã ſui intellectꝰ captiuatio.vt.ſ.pie velit credere ⁊ ↄſentire obedireq; eis q̃ per ſe le git.vel ab alijs audit. Juxta dictum apłi Captiuantes oẽm intellectũ in obſeqᷣum xpᷣi. Hoc eſt dicere ꝙ qͥlibet in credendis plꝰdz ↄſentire fidei q́; ſibi.⁊ in agedis plꝰ credere alijs q; ſibi Werti⸗ modꝰ eſt per ↄuerſionẽ mẽtis⁊ recurſum ad deũ.eiꝰqʒ conſiliũ.ꝑ humilẽ ⁊ deuotam ac freq̃nteʒ oꝛõem.vbi ⁊ quãdo deeſt ↄſiliũ humanũ Juxta illud ſacre ſcripture.Cum ignoꝛa mus qͥd agere debeamus/hoc ſolũ habe/ mus reſidui vt oculos noſtros dirigamꝰ ad te.qᷓ;uis et hic modus non debeat ab alijs duobus pꝛecedẽtibus deeſſe. immo cum eis concurrere.¶ Qui autè alio mo do/ vt frequenter apud plures contingit conſcientiam ſuam deponit/magna peri ricula et plus qᷓm plures foꝛſan credant/⸗ incurrit. Luncqʒ / non eſt pꝛopꝛie con/ 0 A pientioꝛib ſe credere velit. ¶ ſingularitas.qñ ſcʒ hõ ſuũ ꝓpꝛiũ ſenſum Cõpendiũ Theologie ſcientie depoſitio.ſed contẽptus grauis⸗ ⁊ ſuꝑba pᷣſumptio. Beatꝰ enĩ homo qͥ ſp eſt pauidus in eis ſcʒ q̃ ad ſalutẽ ꝑtinent Ex iſtis trib modis cũ nõnullis ſuꝑi/ us tractatoꝝ/poſſunt notari octo ex qbꝰ cauſe Enenin ſolet ipᷣius conſciẽtie er roꝛ.¶ Pꝛimũ eſt ignoꝛãtia.qñ ſcʒ qͥs ne/ ſcit qͥd ſibi eligendũ vel declinandũ ſit Secũdũ eſt negligẽtia.cũ quis ſcʒ negli git ↄſciẽtiã ſuã diſcutere.vel ſi pꝰ diſcuſſi onem ſe expedire neſciat:negligit tũc ab alijs qrere ¶ Certiũ ẽ ſuꝑbia. qñ ſcʒ s nõ humiliat intellectũ ſuũ vt melioꝛibo ⁊ ſa/ uartũ eſt ſeqᷓns/ nõvult ſe alijs ↄfoꝛmare.nec ſeqͥ vi as cões bonoꝝ.õ qð li.nũeroꝝ ſcribitur. Exxtrema caſtroꝝↄſumpſit ignis ¶ Quĩ tũ eſt affectio inoꝛdinata.q̃ ſepe inclinat ↄſciaʒ ad id qð hõ tũc appetit.⁊ ſic faceã a ſua rectitudine deuiare Juxta dicũ Se nece Perit ome iudiciũ/cũ res trãſierit in affectü. extũ eſt puſillanimitas.pꝛo pter quã.ſ.qͥs freqᷓnter timʒ ea ꝗ ſfm rectũ iudiciũ rõis timẽda nõ ſunt ptimũ eſt pplexitas.qñ.ſ.hõ ſe inter duo peccata poſiũ eſſe credit ⁊ vtrũq; declinare qͥn.ſ. in vnũ incidat iudicat ĩpoſſibile. Sʒ ad vey (vt ex ſupꝛa tactis ſatis patet) ꝑplexi tas pꝛopꝛie loquẽdo nihil eſt ſimpir. ſed fm qͥd.tamẽ põt eſſealiqͥs ꝑplexus.ſᷣm.ſ. conſciaʒ erroneã.ſed ſtati vt etiã ſupꝛa ta ctũ eſt/eã deponẽdo pᷣt liberari.¶ Octa/ uũ eſt hũilitas.coꝛdisq; puritas VUñ Bꝛe go. Bonay mentiũ eſt ibi culpas agno/ ſcere vbi culpa nõ eſt.eꝙ ſunt mala ⁊ repᷣhenſibilia.⁊ erroꝛ ex eis p ueniẽs valde piculoſus. Octauũ vo lau/ dabile eſt.erroꝛq; ex eo ꝓueniẽs/piꝰ⁊ me/ ritoꝛiꝰ. imo nec erroꝛ pꝛopꝛie dici dʒ. ſed quedã humilis ſuoꝝ defectuũ ſueq; fragi litatis recognitio.dũ tamẽ nõ ſit nimius ¶ Reſpectu ſecunde duarum queſtionũ pꝛincipaliũ qua ſcilʒ queritur. (Wtrum conſcieétia errans ſen eroneg excuſet. q iuxta eũdẽ beatũ Thomã vt de pꝛia qſtione pꝛicipa li in ſimili dictũ eſt. eſt idẽ in effectu ꝙ q/ rere.vtꝝ volũtas rõi errãti ſeu erronee cõ coꝛdãs /ſit bona:veniũt iuxta intentõem i⸗ beati Chome ↄſiderãdaq̃ ſequunt᷑ Pꝛimo(vt freqnter in ſuꝑioꝛibi dictũ deptem prima eſt) bonũ ⁊ malũ in moꝛalibo⁊ magis cla/ re ad pꝛopoſitũ ceptũ loqndo / q̊ ad meri tũ ⁊ demeritũ/oↄſiſtit in actu inq̃ntum eſt volũtarius.ita ꝙ bonitas vel malicia ali cuiꝰactꝰ/ab ipᷣa volũtate ſeuvolũtatis im perio depẽdet.qꝛ ſi actus eẽt inuolũtari⸗ nec meritoꝛiꝰnec demeritoꝛiꝰeſſet Et hĩc eſt illud ſepe allegatũ beati Aug.ꝙ omne pctm̃ volũtariũ eſt adeo. ꝙ ſi voluntariũ nõ eſſet pctm̃ nõ eẽt ¶ Aduertendũ eſt in ſuꝑ ꝙ quoad ꝓpoſitũ/pñs ignoꝛãtia ſub duplici q̃litate inuenit᷑. Una eſt q̃ cauſat inuolũtariũ.i.q dũ cõtingit ſeu occurrit⸗ reddit ſeu efficit actũ innuolũtariũ.⁊ hoc pꝛopꝛie indirecte.qꝛ ſcʒ pꝛiuat hoĩeʒ a co gnitiõe q pexigit᷑ ad hoc ꝙ aliqᷣd volũtari um exiſtat Alia eſt ignoꝛãtia qᷓ nõ cauſat inuoluntariũ.i.que dũ ↄtingit ſeu occur rit/nõ pꝛopterea actũ inuolũtariũ reddit ſeu efficit.q inferius magis declarabunt᷑. Ex qb duobꝰ clare ſeqtur ꝙ illa ignoꝛan tia que dũ ↄtingit ſeu occurrit reddit ſeu efficit actũ inuoluntariũ.tollit a tali actu oẽm rõem boni ⁊ mali moꝛalis/meriti q; ⁊ demeriti. Illavero q̃ dũ occurrit nõ red dit ſeu efficit actũ inuolũtariũ.dictã rõeʒ boni⁊ mali meritiq; ⁊ demeriti nõ tollit. Pzʒ ex pᷣdictis ꝙ vt iã ſtati dictũ eſt/tal rõ boni ⁊ mali meritiq; ⁊ demeriti/a volũta te depẽdet ¶ Eſt pᷣterea ꝓ pᷣdictoꝝ ⁊ aliq⸗ rũ ſubſeq̃ntiũ ĩtellectu notãdũ ꝙ ignoꝛã/⸗ tia triplici mõ ſeu ſub triplici reſpectu ſe pᷣt ad actũ volũtatis hr̃e VUno mõ antece/ denter Alio mõ gcomianr. A alio mõ cõſequẽter Antecedẽter ãt ſe hʒ ignoꝛãtia ad actũ volũtatis/qũñ nõ eſt volita/ſeu vt ita dicat᷑ volũtaria.⁊ tamẽ eſt cauſa volen di aliqͥd qð alias homo nõvellet ſcʒ ſi ta/ lis ignoꝛãtia nõ eſſet vtputa qñ hõ igno rat aliquã circũſtantiã actꝰ quã ſcire non tenebat᷑/⁊ ex hoc aliquid agit quod nõ fa ceret ſi illam circũſtantiam ſciret. At po/ nit ipſe beatus Thomas exemplũ de ulo qui diligẽtia de hincinde circumſpicien/ do adhibita/ignoꝛãs aliquem trãſire per viam/pꝛoijcit ſagittam/qua traãſeuntẽ in terfecit In iſto enim caſu / iſta ignoꝛãtia iſtius circũſtantie/ſcʒ trãſitus iſtius ho/ minis non eſtvolita necvolũtaria/qꝛ iſte pꝛoijciẽs ſagittã bene voluiſſet trãſitum illiꝰhominis ſcireä/⁊ tamẽ eſt cauſavolen/ di quia alias iſte homo nõ voluiſſet ſcilʒ pꝛoijciendi illã ſagittã/quã alias nõ ꝓie — Bg homin⸗ fenneti ſcantec niitid luntan teraute fatis ctüͤſane noritun wi nolcon loqic cbeef morer caloce cideee noe r.c clione (Gine gie oecl beci ali ud ſuef ſtali (ogy. nuncfae enead lloinck Cpot Nu ine guan oꝛ⸗ lii Core ſer⸗ fitſns ci mni diſken gohr uäne Mmnnett iggi ſinen olütg⸗ labtli conne Munnriͤ üekin anaſub ticauſe occurrit/ riürho⸗ Hoiezge apoliten nöcdiſee ſuocan nümuart nbunt. igonan aditſen lUnnligan mentig thöed ſcrie otolit. Pl rolüta ali, B nori/ n ſe hntece, liomo noriti ſent Kayolen iſczſitn fhoͤigo jſenenon noct Gpo⸗ plidello nſpicien/ niſneper ſeuntein ignoꝛiti ſtiusho rugeie iſttun uſnoen niſein i nope De natura et qualitate cõſcietie ciſſet.ſi ſcʒ illã circũſtantiã tranſitus illiꝰ hominis ſciuiſſʒ.Et ita de multis alijs qᷓ frequetiſſime occurrũt.Et hec ignoꝛãtia ſicantecedẽs ſimpliciter cauſat inuolun/ tariũ.i.dũ contingit ⁊ occurrit actũ inuo luntariũ reddit ſeu efficit. ¶ Cõcomitã/ ter autẽ ſe habet ignoꝛãtia ad actũ volun tatis/quãdo eſt de eomet qð agitur.qð ſi etiã ſciret᷑/nihilominꝰ ageret᷑. ita ꝙ ipᷣa ig noꝛãtia nõ inducit ad volendũ vt illð fi/ at.ſed ſolũ cum tali facto cõcurrit.ita ꝙ ſi mul cõtingit illud eſſe factũ.⁊ eſſe ignoꝛa tum. Vt iuxta exemplũ beati Tho. de il⸗/ lo qui q̃rit hoſtẽ occidere.⁊ animo ſuo oc cidere firmauit:cõtingit ꝙ caſu vel in ne moꝛe vel alias iſtum hoſtẽ ſagitta vel lan cea occidit.ſed duʒ eum occidit.credit oc cidere ceruũ. In iſto enĩ caſu iſta ignoꝛã⸗ tia ꝙ tunc hoſtis ille ibi eſſet ⁊ ꝙ tũc occi dat.cõcurrit cũ ipſo facto ſcʒ cum ipſa oc ciſione.ita ꝙ ſimul cõtingit illũ hoſtẽ oc cidi ⁊ occidi ignoꝛari.nec ipᷣa ignoꝛantia ſcʒ ille hoſtis tũc ibi eſſet/ induxit iſtuʒ occiſoꝛẽ ad eũ occidendũ.qꝛ ita beneeuzʒ occidiſſʒ.ſi ibi tũc eũ eſſe ſciuiſſet ſicut oc cidit quãdo ignoꝛabat Et talis ignoꝛan tcia dum cõtingit ſeu occurrit non reddit ſeu efficit actũ inuolũtariũ.quia nõ cau/ ſat aliqͥd quod ſit repngnãs volũtati.i.p quod voltas ſi ſciret impediretacere qð tunc facit.vt ſatis eſt conſiderare in exem plo ſtatim poſito. Sed talis ignoꝛãtia ſi bene aduertat᷑ bñ cauſat ſeu efficit actũ ꝓ illo inſtati quo fit nõ voluntariũſic ſc’ʒ pꝛo illo inſtãti quo ſic voluntas nõ ha beat actualiter volitionẽ illũ actũ facien/ di vt etiã patet in dicto exeplo ſtatĩ poſi/ to. Clarũ eſt enĩ ꝙ ille occiſoꝛ ꝓſlla boꝛa qua illũ hoſtẽ ſica caſu occidit/ nõ habe/ at actualit voluntatẽ eũ occidẽdi.qꝛ tune ibi eũ eẽ ignoꝛabat.ĩmo ceruũ ibi eẽ ⁊ cer uũ occidere credebat fec ſeqtur ꝙ ſi talia ignoꝛantia reddat ſeu efficiatactũ nõ vo lũtariũ.qꝙpᷣterea eũ reddat inuolũtarium Hasgna eteni int᷑ iſta duo eſtdr̃na. Red dere etenĩ ſeu efficere actũ nõ volũtariũ/ẽ facere qð volũtas ꝓ inſtãti quo illeactus it / nõ habeat actualẽ volitionẽ eũ faciẽ/ di: Reddere vero ſeu efficere actũ inuolũ/ tariũ eſt facereꝙ voluntas actualẽ ſeu ha bitualẽ volitionẽ habeat illũ actũ nõ ꝑfi/ ciẽdi.q valde int᷑ſedifferũt Oagna erenĩ differẽtia eſt inter non velle facere. et velle nõ facere.Pꝛimũ pᷣdictoꝛũ vt iã tactũ eſt bene cauſat ſeu efficit ignoꝛantia ↄcomi ns. de qᷓ . Sed ſcom nõ cauſat nec efficit.Et ratio eſt.qꝛ idẽ nõ põt eodẽ inſtãti eſſe actualiter volitũ ⁊ ignoꝛatũ.ſʒ bñ pᷣt eodẽ inſtanti eſſe habitualit᷑ ſeu ði/ Loöſequẽt᷑ autẽ ſe habʒ ignoꝛãtia ad volũtatẽ.inqn/ tũ ipſa ignoꝛãtia eſt volita ſeu volũtaria. Oð duobo modis cõtingerepᷣt. Uno mõ tans.de q̃ nũc agit᷑. S ſpoſitiue volitũ ⁊ ignoꝛatũ directe.Alio mõ indirecte.Directe q̃ndo actus volũtatis fert᷑ in ißam ignoꝛãtiã.ſi cut cũ aliqͥs vult ignoꝛare.vt excuſatiõeʒ peccati habeat.vel vt a peccãdo nõ retra/ hat᷑. Juxta illð iob.xxij. Scientiã viarũ tuarũ nolumꝰ. Et hec dicit᷑ ignoꝛãtia af/ fectata. Ind irecte vero iteꝝ duplicit᷑ con tingere koteſt no mõ cũ aliqͥs actu nõ iderare debet ⁊ pᷣt. Et hec dicit᷑ ignoꝛãtia male electõis.vel ex paſſi⸗ one aliqua.vel ex malo habitu pueniẽs. Alio modo cũ aliqͥs noticiã quã de aliqͥè/ bus deberet habere nõ curat adquirere.⁊ Fm hunc modũ ignoꝛãtia vniuerſaliũ in ris que qͥ;s ſcire tenet/volũtaria dicit᷑ q̃ſi ꝑ negligentiã ꝓueniẽs.Cũ enĩ nõ niſip/ pter negl ntiã habeat᷑. voluntarie habe üc igit᷑ pdicta ad ꝓpoſitũ ſo/ lutionis pᷣdicte ſcðᷣe queſtiõis pncipalis iuxta intentõem eiuſdẽ beati Thomeap irõ vel conſcia/ erret erro/ re volũtario.qͥ ſcʒ nõ cauſat inuolũtariũ. ↄſiderat qð cõ ri vid plicãdo.(¶ S vtpuita quia ꝓuenit ex ignoꝛãtia.vłↄco mitãte.q ſcilʒ cũ actu cõcurrit necad ipᷣm ꝑficiendũ inducit.vel cõſequete q̃ ſcʒ vo/ lita ſeu voluntarie eſt. vel directe ꝓpter ne gligentiã vtputa ꝛ eſt erroꝛ ſeun ignoꝛan cia circa id qð qͥs ſcire tenet᷑ vel ↄſiderare dz⁊ pᷣt.tũc talis erroꝛ rõis vel ↄſcie/ nõ ex cuſat quin voluntas tali rõni vel ↄſciẽtie ſicerrãti ↄcoꝛdãs ſit mala roꝛ qͥ cauſat inuolũtariũ vtputa ex igran tia anñcedẽte.q ex igrãtia alicꝰcircũſtantie abſq; oĩ negligẽtia cauſat᷑ pueniẽs.tũc ta lis erroꝛ rõis vel ↄſcie/volũtatẽ.tali röni vel ↄſcie ſic errãti ↄcoꝛdãtẽ excuſat.vt nõ ſit mala.vtputa grã alicꝰexẽpli Juxta eũ/⸗ dẽ btũm Tho.ſi rõ ⁊ ↄſcia alicuiꝰadeo er rent ꝙ ſibi dictẽt ꝙ poſſit ad vxoꝛẽ alicu/ ius accedere.volũtas tali rõi ⁊ ↄſcie ſic er rãti ↄcoꝛdãs/mala eſt nec excuſat/eo ꝙ er roꝛ ille puenit ex ignoꝛãtia legis dei.quã ſcire tenet᷑ vel inqͥrere Si aũt ratio ⁊ con/ zi ãt ſit er/ 1 — Cõpendiũ theo. DPe natura ſcientia pᷣdicti hominis in hocerrent/ꝙ aliquã mulierẽ quã loco ſue vxoꝛis deno cte ſubmiſſam ignoꝛat/ credat eſſe vxoꝛẽ? ſuã.⁊ illa muliere debitũ repoſcẽte/ velit eã cognoſcere/excuſat᷑ volũtas eiꝰ vt non ſit mala. Quia erroꝛ iſte ex ignoꝛãtia ali / cuius circũſtantie pꝛouenit:q̃ inuolun/ tariũ cauſat.⁊ ſic excuſat ¶ Poſſunt alia multa exempla cõcipi ⁊ ad ꝓpoſuũ appli // cari.immo freq̃nter occurrũt caſus diuer ſi in hac materia ¶ Pꝛo amplioꝛi adhuc tam pᷣdictoꝝ/q; materie in ſe declaratiõe expediẽs viſum eſt determinationẽ triuz queſtionũ.quas ſuꝑ ſcõᷣo ſententiaꝝ tra ctat dñs petrus de tharẽthaſia/oꝛdinis p dicatoꝝ/olim Innocẽtiꝰ papa.v. hic iu/ xta effectũ dictoꝛũ ſuoꝛũ bꝛeuiter ſubne⸗ ctere. Pꝛima queſtio eſt. VUtrũ ignoꝛan/ tia ſit peccatũ: Vtrũ ignoꝛantia excuſat pctm̃? Que ignoꝛantia excuſat pctm̃jᷣa;· Circa pꝛimã queſtionẽê/ notandũ pꝛimo Fm eũ venit/ꝙ cũ culpa ſit defectus volui⸗ tarius/eius reiq̃ debet ineſſe/ ipᷣa ignoꝛã tia inquantũ caret volũtario caret culpa ſed inquãtũ habet de volũtario/ habzʒ de culpa ¶ Lũ inſuꝑ vt etiã dicit pꝛiuatões ꝓ habitus cognoſci habeãt.vtputa iuxta pꝛopoſitũ ceptũ loquẽdo.ignoꝛãtia ꝑ ſci entiã.aduertendũ venit ꝙ triplex quãtũ ad materiã pñtem ſpectare videt᷑ reꝑi᷑ſci entia. Vna eſt imꝑtinẽtiũ ad ſalutẽ.Alia vtiliũ ad ſalutẽ.Alia neceſſarioꝛũ ad ſalu tem. Imptinentiũ ad ſalutẽ. vt ſcire geo⸗ metriã vel ariſmetricam vel hmõi Vtiliũ ad ſalutẽ.vt ſcire eplas pauli.actꝰapłoꝛũ ⁊ hmõi Heceſſarioꝛũ ad ſalutẽ.vt ſcire xij articulos fidei.decẽ pꝛecepta legis.ſeptẽ eccata moꝛtalia ⁊ hmõi.Et intelligant becen ſtatus⁊ gradꝰpſonaꝝ.qꝛ aliqͥd eſt neceſſariũ ad ſalutẽ ſcire reſpectu vnius/⸗/ quod ſolũ eſſet vtile reſpectu alterius Ali quid etiã eſt neceſſariũ vni ad ſalutẽ ſcire explicite.quod ſufficeret alteri ſcire impli cite.⁊ ſimiliter de pluribs¶ Reſpectu qᷣꝝ pꝑ oppoſitũ triplex.etiã repitur ignoꝛãtia ſcʒ imꝑtinentiũ ad ſalutẽ.vtiliũ ad ſalutẽ ⁊ neceſſarioꝝ ad ſalutẽ Pꝛima ſiue ſit vo luntaria ſiue inuolũtaria nõ eſt peccatũ. Scva ſiue etiã volũtaria fuerit ſiue inuo lũtaria.nõ eſt de ſe pctm̃.licet homo eam contẽnendo peccare poſſet.Tertia vᷣo ig noꝛãtia ſcʒ neceſſarioꝝ ad ſalutẽ.iteꝝ tri plexreꝑitur Vna ſcʒ om̃ino inuolũtaria Alia om̃ino voluntaria.Et alia ꝑptimyo luntaria.ꝑtim inuoluntaria. Pꝛima ẽ in eis qui ſcire nõ poſſunt.vt ſunt infantes pueri ⁊ hmõi.⁊ hec nõ eſt in culpa.⁊ ꝑ cõ ſequens nec pctm̃ ſed ſolũ eſt quedã pena inquantũ ſcʒ ignoꝛãtia:ſcientie carẽtiam ⁊ ſic quandã imꝑfectõem dicit. Scda eſt in eis qui ſcire poſſunt.ſed nolunt.Et ſic ignoꝛantiã velle habere vident᷑ ⁊ affecta- re.Et hec pꝛopꝛie nõ dicit᷑ pena cũ ſitvo- lita.ſed eſt culpa ⁊ pctm̃.nõ rõe qͥ dem igę/ noꝛantie in ſe. Ignoꝛare etenĩ de ſe nullũ pctm̃ eſt.ſed rõne ꝑuerſe volũtatis igno/ rãdi ea q̃ qͥs ſcire tenet᷑ ⁊ q̃ ſibi neceſſaria ſunt ad ſalutem Hec enĩ malũ actũ culpe velleê/ſolũmodo pctm̃ eſt.ſʒ etiã velle ma lum pene oꝛdinãtis ad culpã. q̃lis eſt ig/ noꝛantia eoꝝ que ſciri debẽt.eſt peccatũ. Zertia ignoꝛantia eſt in eis qͥ ſcire pñtet bene vellẽt /ſed ſcire negligũt.Et hec par tim eſt pena ꝑtim culpa ⁊ pctm̃. Pena qͥ dem inqntũ ſcʒ talis ignoꝛãtia que vt ta/ ctũ eſt quandã imꝑfectõem dicit.nõ eſt p pꝛie volita.immo quodãmodo diſplices Lulpa vero ⁊ pctm̃ inq̃ntũ ex defectu ho minis.ſua ſcʒ negligẽtia venit ꝙ ipſe ſciẽ tiam eoꝝ que ſcire tenet᷑: que ſibi neceſſa ria ſunt ad ſalutẽ/nõ habet cũ haberepoſ ſet.⁊ ſic quodãmodo volũtarie hãc igno/ rantiã habere videtur.nõ quidẽvolũtate efficiente vt in pᷣcedẽti.ſed volũtate omit tente q̃ licet nõ ꝓpꝛis ⁊ vere.effectualit᷑ tñ ⁊ interpᷣtatiue volũtas eſt. Et ex his ꝑatʒ ſolutio pꝛedicte pꝛime queſtiõis. e⸗/ cunda vero pꝛedictarũ trium queſtionũ/ eiſdẽ qſi medijs ſ̃ᷣm pᷣfatũ doctoꝛẽ diſſol/ uit̃ Crcapponi enĩ pꝛio illud iã ſepe ſupꝛa tactũ.q ſcilʒ oẽ pctm̃ inq̃ntũ eſtvo lũtariũ intãtũ eſt pctmi Exq̊ infert ꝙ illð qð diminuit de voluntario diminuit de pctõ.Deinde illã triplicẽ drnaʒ ignoꝛan tie in determiatõne qſtiõis pᷣcedẽtis poſi ta/effectualit᷑ reſumit dicẽdo.x pꝛĩia ig/ noꝛãtia oĩno inuolũtaria q̃ dicit᷑ inuinci bilis qꝛ vinci nõ pᷣt.vt q̃ eſt in pueris ⁊ a natura inſenſatis a toto.i.totalit᷑ excuſat petm̃ ¶ Scda v̈ ignoꝛãtia ſcʒ oino vo/ lũtaria/ qꝗᷓ dicit᷑ ignoꝛãtia affectata nullo mõ excuſat pctm.quia vt ꝑ magiſtꝝ ſen/⸗ tentiaꝝ dicitur. Et ſi talis ignoꝛantia ex cuſet inquantũ ignoꝛantia eſt.aggrauat tamẽ inquantũ eſt affectata. AUñ tantum aggrauat quantũ excuſat.Et circa hanc ngein hen nch Qrean Scic ne Eſc aiſido⸗ genig ſenuli io/ ſinin ailoe Nlemn⸗ loctig thaani. rpiter thrpnr ſenq neytt nöcktp diſplcis anho eſi uaſi pof. o/ jnnte mit t tñ̃ ba K ſonu/ dihob⸗ ſͤſehe fückro ncpls nnunde groran tbpoi vinig nnincl cris10 ccuſat inoro⸗ Canulo⸗ ſtſn antie Cun tantu Abu ignoꝛantiã qꝛ de ipſa frequẽterverbũ oc/ currit/aduertat᷑.qꝛ nulla ignoꝛantia de ſe eſt ſimplicit᷑ affectata. Eteni om̃es hoĩes iuxta phm / naturaliter ſcire deſiderãt.ſed eſt bene aliqᷓ ignoꝛãtia deꝑ accidens affe ctata.inquantũ ſcʒ ſciẽtia ei oppoſita cre read aliqͥd quod ipſe nõ vult ⁊ qð ſibi di ſplicet. tia vero ignoꝛãtia ſcʒ ꝑtim voluũtaria ⁊ ꝑtim inuolũtaria.qꝛ ſcʒ vt ſa tis ſupꝛa tactũ eſt avolũtate omittẽte.nõ autẽ a volũtate efficiẽte ſeu appꝛo bãte p cedit.excuſat a tãto.ſed nõ a toto.i.nõ to/ taliter excuſat pctm̃.ſed bñ grauitatẽ pec cati diminnit. Ita ꝙ peccatũ ꝑ taleʒ igno rantiã cõmiſſum / nõ eſt de ſe ita graue / ſi cut eſſet ſi talis ignoꝛãtia nõ haberet᷑. Et intelligar boc deignoꝛ aia queꝑ aliquez modũ dat cãm ipſi peccato.ſic ſcʒ ꝙ ſi ip ſa nõ eſſet/peccatũ illud nõ cõmitteretur yel nõ eodẽ mõ cõmitteret᷑. Nam eſt alia quedã ſpecies ignoꝛãtie om̃e generaliter pctm̃ cõcomitans de qua nihil ad pnñs ꝓp poſitũ. ¶ Lirca vero tertiã ⁊ vltimã pꝛe/ dictaꝝ triũ queſtionũ ſic diſtinguẽdo di / cit pꝛefatus doctoꝛ.ꝙ duplex eſt ignoꝛan Gati ⸗ noꝛantia facti dupliciter cõtingere pot Aut ſcʒ adhibita diligentia. ⁊ hecexcuſat a toto.quod exponat᷑ vt ſupꝛa.Et exẽpli ficat de cõcubitu iacob cũ lya pꝛimogeni ta filia laban.quẽ concubitũ talis igno/ rãtia excuſauit.Aut talis ignoꝛãtia facti contin git nõ adhibita debita diligentia. ⁊T hec excuſata tanto.ſed nõ a toto.quod etiãvt ſupꝛa exponat᷑.⁊ exemplificat de fa cto lamech dũ occidit caym. cũ tamẽ ferã putaret occidere.Qõð factũ talis ignoꝛan tia nõ excuſauit a toto ſed bñ a tãto ¶ g noꝛatia autẽ iuris vt iam aliq̃liter in ſu/ pioꝛibus declaratũ eſt /ſub duplici quali tate reꝑitur.vna vincibilis.alia inuinci/⸗ bilis. AUincibilis quã ſcilicʒ vt etiã ſupꝛa erpoſitũ eſt qs vĩcere poteſt. iterũ dupler reꝑitur. VUna affectata.qñ ſcilʒ iuxta etiã ſuperius notata aliquis ea q̃ iuris ſunt q̃ ſcire tenet᷑ ⁊ ſcire poteſt·/ſcire nõ vult.ĩmo illam eoꝛũ ignoꝛantiã quodãmodo ne a peccato retrahat᷑ ſe habere cõplacʒ Et hec 7 tolneca tanto.Alia dicit᷑ ſimplex.cũ.ſ.iu xta etiã ſuꝑiꝰnotata aliqͥs ea q̃ iuris ſunt que ſcire tenet / bñ ſcire vellet. ſ⸗ 3 cum ſcire Una nãaq; inci vſum rõis oĩno li uedã eſt facti quedã eſt iuris g cogno ignoꝛãtia in nullo ſe eccuſat.nec ſcilʒ ato 5 Qualitate et numero circũſtatiarũ poſſit negligit. Et he ienoꝛ tia excuſat a tanto ſed nõ a toto tanto ſed no a toto ¶HIgnoꝛãtia vo in/ uincibilis ſub duplici erxcuſat. ⁊ a tanto. a toto. vt infantibb. a iez ie. acre natura inſenſatis. Incidẽs ve o iteꝝ du ditur debere hominẽ mouere ſen inducoe duplici etiã qᷓlitate repit. Vna innata.alia incidens Innata oino 7 cuſat a toto.alias nõ. dit ſine culpa. Alia o in cigdit ex culpa. Pꝛimg q̃ ſqʒ ſine culpa in / cidit. vt qñ gra exẽpli homo dãdo opim rei licite/efficit᷑ ſurioſus.⁊ hec qñ totalit ligat ſeu impedit rõem ſeu vſum rõis ex/ H De ſecũda vero in⸗· cidẽti ſcʒ ec culpa.vt qn hõ pꝛeſtitit cGm ſue ignoꝛãtie/duplex eſt opinio. VUna eſt que ponit ꝙ ſi talis ignoꝛãtia rõnem ſen 7 ſus vt dicit minꝰ peccat.q; ſi furioſus nõ bñ a tãto. eſſet. peccat tamẽ. Pꝛima opinio ꝓbabili e niderur. Naopter dubiũ tamẽ /talibyſi ſanetur debet ßᷣm canones penitẽtia iniũ — gi ¶ Et hec qᷓntũ ad naturã ſeu qualitatt onſcientie dicta ſufficiaan. tura qualita & mero circũſtantiaz —2 — tã moꝛtal qᷓ; venial.ñ modice ↄferthmõi circũſtãtiaꝝ naturã cogſcere diligẽtq; dũ caſus occurrũt ↄſiderare ac debite attẽde re Et hincẽ ꝙ cõit᷑ ꝑ doctoꝛes tres aſſigẽn tur cauſe pᷣncipales ꝓpt᷑ q hmõi circũſtã tiaꝝ ↄſideratõ/ñ ſolũ ad ſciaʒ moꝛalẽ.ſed ex xalde pᷣncipalr ad ſciaʒ theologicã ꝑtinʒ q̃lis nõ dubiũ eſt ſcia regimis iſtructõis⁊ directiõis aiaꝝ maxie in foꝛo pñiali.q̃ vt ðᷣt Hꝛeg.i paſtoꝛali Ars ẽ artiũ.ſcia ſclaꝝ ¶Pꝛia ca eſt qꝛ hmõi ſcia theolo gica cõ ſiderare hʒ ac hũanos.ᷣm ꝙ per eos hõ ad btĩtudinẽ ſalutẽq; etnã oꝛdiat᷑. Oẽ ãt qð ad aliquẽ finẽ oꝛdiat᷑ opoꝛtʒeẽ illi fini ꝓoꝛtionatũ.Actus ãt hũani finiꝓpoꝛtio nant᷑ fm quãdã cõmenſuratõem que fit gat ſeu impedit.tũc pec Cii furioſus qᷣ p ſuã cuſpa incidit in ſi⸗ riã. ex vi illiꝰfurie occidit hoim. talis eni nãõ peccat:qꝛ vt anial bꝛutũ in ſolo impſe tu mouet? nõ roõne. Alia eſtopinio qᷓ po nc de natura ? qlitate ?⁊ nüe⸗, ro circũſtãtiaꝝ aliq dicẽda ve/ niũt Eteni vt ſuꝑiꝰtactũ eſt ad ãdrnaʒ nature ⁊ q̃litatꝭ pctõꝝ Compendiũ Theologie per debitas circũſtantias rationabiliter ergo ad pꝛedictã ſcientiã theologicã ꝑti/ net.ipſarũ circũſtantiaꝝ conſideratio. Secũda cauſa eſt.quia ipſa etiã ſcientia theologica cõſiderare habet actus huma nos.ſᷣm quod inuenit᷑ in eis bonũ ⁊ ma/ lum.meliꝰ⁊ peius.Hec aũt in ipᷣis actib. humanis frequẽtiſſime ex circũſtãtijs re/ periunt᷑ſᷣm ꝙ ipᷣas circũſtantiasvt infra declarabit᷑ diuerſificant᷑.ratõnabilit᷑ ergo ipſarũ circũſtantiarũ conſideratio ad hu iuſmodi theologicã ſcientiã ꝑtinere dici tur et = cauſa quia ipᷣa eti am ſciẽtia theologica cõſiderat actus hu/ manos ſᷣm qð ſunt meritoꝛij vel demeri/ toꝛij.quod q dem cõuenit actibb hũanis ad quod reqritur ꝙ ſintvolũtarij.Actus autẽ humani frequẽtiſſime iudicari hñt voluntarij vel inuolũtarij ſᷣm cognitiõeʒ xel ignoꝛatiam circũſtantiarũ. Rationa⸗/ biliter igitur circumſtãtiarũ cognitio ad huiuſmõi ſcientiã cheologicã ꝑtinere di / citur ⁊ ꝑtinet.¶ Ad declaratõem igit᷑ ma terie ꝑticularius deſcendẽdo. circũſtãtia ſic deſcribit᷑. ꝓꝙeſt accidẽs actus humani Et intelligat᷑ iſta deſcriptio nõ de accidẽ ti quod ineſt rei vt ſua ꝗlitas.ſicut albũ dicit᷑ accidens rei albe.ſed intelligat᷑ acci dens quaſi cũ alio ſiml in eodẽ ſubiecto cõcurrens⁊ exiſtẽs.extra tamẽ ſubſtantiã ipᷣius cum quo ſic cõcurrit ⁊ exiſtit. Sic eni circũſtantia dicit᷑ accidẽs actus hũa/ ni.quia cũ actu humano ſimul in eodem ſubiecto cõcurrit ⁊ exiſtere poteſt. Eſt ta/ men extra ſubſtantiã ipᷣius actus huma/ ni neceſt de eins ſubſtãtia. Quod ſat no men de ſe impoꝛtat ⁊ cõnotat. Dicit᷑ eniʒ circũſtantia quaſi circũ aliquid ſtans. Lircũſtãtie autẽ ſᷣm quas vt ſupꝛa tactũ eſt: actꝰpmõi iudicari habẽt boni vel ma li / melioꝛes vel peioꝛes / meritoꝛijvl deme ritoꝛij.⁊c̃. ⁊ ꝑ conſequẽs ad beatitudinẽ ſalutẽq; eternã oꝛdinati aſſignant᷑ a tul/ lio in ſua rhetoꝛica ſeptẽ.que cõtinent᷑ in iſto verſu Quis.quid.vbi.quibo auxilijs cur.quomõ.quãdo.Etenĩ iuxta quod ip ſe tulliꝰdixit. In actibo humanis ad eoꝛũ bonitatẽ ſeu maliciã debite dinoſcẽdã pᷣ/ dicta conſiderãda veniũt. ſcilʒ quis eſt qͥ fecerit.quid eſt quod fecerit.vbi ſecerit.qᷣ bus auxilijs:inſtrumẽtisvel medijs fece/ rit.quare fecerit.quõ fecerit.quãdo fecerit Philoſophus autẽ in tertio ethicoꝛũ ad/ dit octauã circũſtantiã ſcʒ circa qͥd Sed tullius eã ſub illa circũſtantia quid:/ↄpꝛe hendit. Hic tamen ipᷣarum circũſtantia/ rum fiet declaratio ſᷣm numerũ ⁊ poſitio nẽ philoſophi. umer autẽ ſeu ſuffi ciẽtia iſtarũ circũſtantiaꝝ ſic ſumi poteſt Circũſtantia enĩ vt iam dictũ eſt dicit᷑ q̃ ſi extra ſubſtantiã actus exiſtẽs.ſed tamẽ ipᷣm actũ aliquo mõ attingens.Triplici autẽ modo ſeu reſpectu poteſt circũſtan/ tia actũ ipᷣm humanũ attigere. Vno mõ inquantũ attingit ipᷣm actũ in ſe.Scðo modo inquantũu attingit cãm ipᷣius actꝰ Tertio modo inquantũ attingit effectũ ipᷣius actus.Reſpectu pꝛimi modi dupli citer poteſt ipᷣa circũſtãtia ipᷣm actum ĩ ſe attingere.vel ꝑ modũ ſcʒ cuiuſdam mẽſu re ſeu cõmenſuratõis ⁊ ſic erũt circũſtãtie reſpiciẽtes ſen cõcernẽtes locũ⁊ tempꝰ.q̃ denotant᷑ ꝑ hec duoverba in pꝛedictover ſu poſita.ſcʒvbi.⁊ quãdo.vel ꝑ modũ q̃li tatis ipᷣius actus.⁊ ſic erit circũſtantia re ſpiciẽs ſeu cõcernẽs modũ agendi quo.ſ. actus ipſe factus eſt.q̃ denotat᷑ ꝑ hoc ver bũ qũo.Reſpectu vero ſecũdi modi / ſcilʒ reſpectu cauſe ipᷣius actus.cum oĩm actu um ⁊ affectuũ humanoꝝ q̃tuoꝛ ſunt cau⸗ ſe pꝛincipales.ſcʒ efficiẽs.materialis.foꝛ malis.⁊ finalis.quadruplex circa iſtas q̃ tuoꝛ cauſas accipit᷑ ſeu occurrit differen⸗ tia ſeu qualitas circũſtantiarũ.Circa enĩ cauſam efficientẽ/alias accipit᷑ ſeu occur rit circũſtantia ipᷣius agẽtis que denotat᷑ per hoc verbũ quis Circa cãm materialẽ accipit᷑ ſeu occurrit circũſtantia circa ob/ iectuʒ que denotat᷑ ꝑ hoc verbũ quod ad dit ph̊s.ſcʒ circa quid. Circa cãm foꝛma lem accipit᷑ ſeu occurrit circũſtantia circa cauſam coagẽtem ſeu cooꝑantem ſeu cõ/ cunetex. que notat᷑ꝑ hoc verbũ quibo au xilijs. Et intellige vt iam taciũ eſt.vel in ſtrumẽtis.⁊c.vel hmõi que faciũt ad foꝛ mam actꝰ. Circa cauſam finalẽ accipitur ſeu occurrit circũſtantia circa pꝛopoſitũ ⁊ intentõnẽ agẽtis que denotat᷑ꝑ hocver bum. cur.i.pꝛopter quid qua de cauſa⁊c̃. Reſpectu vero tertij modi.ſcʒ reſpectu ef fectus ipſiꝰ actus accipit᷑ ſeu occurrit cir cumſtãtia.circa illud quod extali actu cõ tigit ⁊ ſecutũ eſt. que denotat᷑ꝑ hocverbũ quid. ¶ Be igitur ſunt circũſtantie ex qͥ; bus vt pluries tactũ eſt.actus hũani qad bonitatem vel maliciã:meritũvel demeri 14 numtbi ntqvin ables ocniuet rot⸗ ſppen (isd l tel pſun ſot gligc lopece gui⸗ 1 ing uih fic gdolte hum parbn gete guuin e (lh- ( 34 nichre ſtnt, 1hoſto mporet t dicf ſeatns Tlich ſccüſtun, on Sc Ping act Acfeni Nidu uniſe amneſ nütii tenp' angon nociiqli untune Kiggot. 4 Rbocren d/ſch oinaan / ſj nn geni ccar notat trialt caob! godad ſor Ntiacira nſanch guipen et valin fitad ſor vopoſitß Nboene auſ⸗ cpeguc ccuntan Niacng⸗ hogett tmnneut bünien cem dere. “ De numero circũſtantiarũ tum⁊c̃.iudicari habent nec plures reperi ent᷑ quin ꝗd aliquã pꝛemiſſarũ ſint reduüt// cbke E ad maioꝛẽ inſtructõeʒ medi ocriũ et ſimpliciũ quiba.vt ſupius tacti eſt nõ tanta ſciẽtia vel libꝛoꝛum facultas ſuppetit/expediens iudicatũ eſt de pꝛedi ctis circumſtãtijs aliqualiter exemplifica ri.vt exinde in ſimilia facilius mannduci poſſint.et ſeruando oꝛdinẽ verſus ſupꝛa poſiti. ¶ Reſpectu igit᷑ pꝛimi verbi ſcilzʒ quis.certũ eſt ꝙ ceteris alijs paribo grauu us peccat ſacerdos q;ᷓ ſimplex clericus. et grauius clericus q; lex laicus.⁊ gra/ uinus vir q́; femina CK quid.certũ eſt ꝙ ceteris alijs paribus ho/ micidiũ eſt grauius peccatum q; furtũ. ? adulteriũ q ſimplex foꝛnicatio ¶ Reſp. / ctu tertij.ſcʒ vbi.Certũ eſt ꝙ ceteris alis paribus furtũ vel ꝑcuſſio.vel foꝛnicatio que fieret in eccleſiavel alio loco ſacro. eſft grauius peccatũ q;ᷓ ſi fieret extra eccleſiãꝛ in loco nõ ſacro. ¶ Reſpectu quarti ſciʒ quibo auxilijs inſtrumẽtis vel medijs.⁊c. certũ eſt ꝙ domũ ad pꝛedandũ intrare ꝑ falſam clauẽ.vel ſeram aperire per inſtrtu menta ſubtilia.vel ꝑ ſuboꝛdinatõnem fa muli aut ancille ceter alijs paribe/ eſt gra uius peccatũ qᷓ; a caſu inuentã apertã vel perfoꝛamẽ muri nõ obſtructũ intrare. Reſpectu quiti ſcʒ cur ſeu pꝛopter qͥd.cer tum eſt ꝙ latitare in nemoꝛe vel alio loco ſuſpecto.ſeu cõducere ſocietatẽ aliquã in tentõne aliquem vel aliquos occidẽdi ce teris alijs paribus eſt grauiꝰpeccatũ q; 5 dicta facere intentõne ſola depꝛedãdi. Reſpectu ſexti ſcilicʒ qũo.certũ eſt ꝙ cete/ ris dlijs paribus grauius eſt peccatũ ho/ minẽ ex ꝓpoſito deliberato ⁊ per inſidias q́; ſubito motu ſubitoq; incurſu occidere Et grauius ceteris alijs pariboveneno in ꝙ;; gladio aperte inuadẽdo occi⸗ tum eſt/ ſancto paſche.vel alio ſolẽni ceteris alijs ſpectu vero octaue circũſtantie eſpectu ſeptimi.ſcʒ quãdo.cer/ ꝙ domũ pꝛo depꝛedãdo de nocte intrare. ceteris alijs paribus eſt grauius peccatũ qᷓ; de die intrare.Et foꝛnicari die õ ſolen ni. ¶ Re philoſophũ addite.ſcʒ circa qͥd¶ Cer,⸗ tiü eſt ꝙ machinamẽta ⁊ deceptões tende reet parare ad inducendã mulierẽ religio ſam vel vxoꝛatã in foꝛnicatõnem ceteris alijs paribus/eſt grauius peccatũ q́; ma9 . . inarlack inducerdi gpam aliã om̃ino ſolutã.ſic de ſimilib ¶ Addunt aliqui vl tra omnes pꝛedictas circũſtantias vnam aliam ſcilʒ Quotiens. Circa quã dupli⸗/ citer dici poteſt. Uno modo ꝙ cũ iuxta pᷣ mum triũ modoꝛũ actũ humanũ attingẽ di ſupꝛa tactoꝛũ/ipſa circũſtantia:quoti/ ens.videat᷑ actum in ſe attingereꝑ modũ cuiuſdã cõmenſurationis tempis.poteſt ratõnabiülit᷑ intelligi et cõpꝛehendi ſub il la circũſtantia:quando. Nec enĩ debite et ſufficieter poteſt ſiue in ↄfeſſione ſiue ali A8:quãtitas ſeu grauitas peccati ꝑ illam circũſtantiã.quando.ꝑquiri ⁊ haberi. vt puta ſcʒ quo temꝑe.qua die:qua hoꝛa⁊c. peccatũ factũ ſit. Quinetiã effectualit᷑ di cti peccati quãtitas ⁊ grauitas ꝑ dictã cir cũſtantiã quotiens ꝑquirat᷑et habeat᷑.vt gratia exempli Contingere poteſt ummo frequeter cõtingit ꝙ homo pluries idem peccatũ.vtputa foꝛnicatõem.vel furtum coõmittet.vnavice temꝑe quadrageſimali et die ſolenni. Et alia vice.alio tempoꝛe. et die nõ ſolenni. Et ſic de ſimilibusval/ de quotidianis. Si igit debiteꝛ ſuffici/ enter ab iſto ꝑquirat᷑ et ſciat᷑ quando tale peccatũ cõmiſerit.ſatis etiã ſciet᷑quotiẽs ipſe ↄmiſerit.Alio modo dicit᷑ꝙ pꝛopꝛie iſta circũſtantia.quotiens / nõ eſt nec di/ ci debet circũſtãtia.quia pꝛopꝛie nec actũ in ſe/neccauſam ipius actus / nec effectũ pſuactu8 reſp icit.ĩmo nec peccatũ in ſequoquo modo aggrauat.ſed ſolum ⁊ p pꝛie quandã reiteratõem peccati plurali/ 1 tatẽ peccatoꝛũ dicit.vt clare apparere po/ teſt ꝑ exemplũ quod de ipᷣa iuxta ſimilitu dinem pcedentiũ circũſtantiarũ poni po teſt. Certum eſt eni ꝙ ceteris alijs paribꝰ grauius eſt peccatũ teraut quat᷑ mulierẽ de foꝛnicatõne vel adulterio ſolicitare.qᷓ; ſemel Et g-. auius ter aut quater inſidias ad aliquẽ occidẽdum tendere ⁊ parare q; ſemel. Sed pꝛopꝛie iſta nõ vnum ⁊ idem peccatũ ſunt.immo plura. 2 pꝛopꝛie que dam reiteratio peccatoꝛũ. Notãter aũt in pꝛemiſſis exemplificatõnibꝰ addita ſunt ilaverba. Ceterꝭ alijs paribus.Nam cir ca caſus pꝛemiſſos et ſimiles/poſſent eti/ am alie circũſtantie contingere ſeu occur rere que de ſe aliter qualitatẽ ⁊ grauedinẽ peccatoꝝ pꝛedictoꝛũ diſponerẽt ⁊ cauſa/ rent. Nam quod bene aduertedũ eſt ex cõ curſu pluriũ circũſtantiaꝝ circa aliquem — —. Compendiũ theologie actum / poteſt maioꝛ eius bonitasvel ma licia.maiusq; meritũ vel demeritũ cauſa ri. Per pꝛedictas etiã exẽplificatões pote rit faciliter diſcretus⁊ intelligẽs de caſib qui ſibivel in ꝓpꝛia ꝑſona vel in perſonis alioꝝ.vtputa in cõfeſſione aut alias con tigere poſſunt diiudicare ⁊ diſcernere Nã vt ſepe in ſuꝑioꝛibus tactũ eſt pꝛo hoc q; etiã clarius dãdo intelligi hic de iparum natura ⁊ qualitate circũſtantiaꝝ pꝛinci/ paliter actũ eſt Ex concurſu alicuius aut aliquaꝝ circũſtantiaꝝ actus qͥ alias de ſe exſuoq; genere ſen natura nõ eſſet niſi ve niale peccatũ/immo foꝛſan actus merito rius.efficit᷑ peccatũ moꝛtale.vt pluries ex emplificatũ eſt de verbo ocioſo.occaſiõe q; ſeu pꝛouocatõe riſus.⁊ de datõe elemo ſine que de ſe ex ſuoq; genere eſt actꝰ meri toꝛius. Quibo ſi addatur⁊ cõcurrat circũ ſtantia illa reſpectu cauſe finalis ſeu intẽ tionis actus de qua ſupꝛa ſuꝑ illoverbo. Cur.Vrputa ꝙ fiant ad ꝓuocãdũ ſeu in ducendũ mulierẽ in foꝛnicatõem / efficiũ tur peccata moꝛtalia.Et ſimiliter de alijs iuxta ſuũ genus ⁊ naturã.¶ Et hec quo ad naturã.qualitatẽ.⁊ numerũ circũſtan tiarum.quãtum huic tractatui cõgruere iudicatum eſt/ dicta ſufficiant. . . He diuerſis nomi nibus peccati actualis ⁊ venialis. Voeo vero ad diuerſitatẽ nomi/ nũ que peccato actuali venia li ꝑ nonnullos ſᷣm diuerſas eius pꝛopꝛietates.oꝑatões ⁊ effectꝰ ſuꝑioꝛibꝰvbi de ipſo peccato veniali agi incepit / dictũ eſt. diffinitionẽ beati Aug. que peccato actuali moꝛtali ſupꝛavbi eti am de ipᷣo peccato moꝛtali tractatũ eſt· ex eo ꝙ in ipſo eſt ꝑfecta ratio peccati attri/ buit / ſolere ꝑ aliquos peccato in generali ⁊ tanq; generi attribui.⁊ ſic quodãmodo fᷣm tamẽ maius ⁊ minꝰ/poſſe ipſo pecca⸗/ to veniali cõpetere ⁊ cõuenire.ita de noi/ bus nominũq; diuerſitate dici poteſt.ꝙ; ſcʒ in ſuperioꝛibus peccato moꝛtali in ſe plura ⁊ diuerſa noĩa attributa ſunt q̃ be/ ne cõmuniter peccato in generali ⁊ tanq; generi attribui ſolent.et ſicquodãmodo ſm tamen maius ⁊ minꝰ/poſſent etiã ipᷣi 96 peccato veniali attribui ⁊ cõuenire ad clarius ſemꝑ naturã ⁊ qualitatẽ pecca moꝛtale. ttribui ſolent /eſt aduertendũ ꝙ ſicut in ti venialis cognoſcendũ recitabũtur hic aliqua noĩa ipſi pctõ veniali attribui ſo/ lita.In quoꝝ aliquiba cũ ipſo pctõ moꝛ tali cõuenit intelligãtur ꝑ pꝛius ⁊ pꝛinci palius ipᷣi peccato moꝛtali cõpetere. cum in eo vt tactũ eſt ꝑfecta ratio peccati cõſi/ ſtat.⁊ ſecũdario ac minꝰ pꝛincipalit.ĩmo ꝓ quandã largam acceptiõeʒ ipſi peccato veniali.cũ ſᷣm beatũ Tho. nõ cõſiſtat in co0 Nleeia ati cti.imo ſolũ quedã imꝑ/ fecta. ¶ Poteſt igit᷑ pꝛimo peccatũ venia le nomĩari.⁊ interdũ ab aliquibo nomĩa/ tur macula.⁊ hoc qꝛ maculat aiam Oð qͥ dẽ iuxta beatũ Tho.intelligat᷑ nõ ꝓpꝛie lo quẽdo ſed ſolũ f̃ᷣm qͥd.inq̃ntũ ſcʒpctm̃ve niale impedit nitoꝛẽ qͥ eſt ex actibe virtu/ tum. Quia nõ diminuit nitoꝛẽ habitua/ lem.nec enĩ habitũ charitatis ⁊ aliaꝝ vir tutũ diminuęre habet. ſicut facit peccatũ oteſt etiã nominari reatus eo qꝙ ad penã obligat.ſed hoc etiãvt iã atim tactũ eſt intelligat᷑largo modo ⁊ q ſi impꝛopꝛie.qꝛ ad penã eternã pᷣciſe non obligat.vt facit pctm̃ moꝛtale.ſed ſolum ſub diſiüctione. Vel ſcʒ ad penã eternam vel ad penã purgatoꝛiã. vel ad penã pñ/ tialiter ſatiſſactoꝛiã Qð capitulo ĩmedia te ſequẽti /vbi de dicti peccati venialis ef fectibo agetur/latiꝰ declarabit᷑. ¶ Poteſt — etiã noĩari pᷣuaricatio inq̃ntũ ſcʒ manda tũ dei reſpicit qð trãſgrediẽdo pᷣuaricat᷑ Sed ſimiliter vt hus ĩtelligat᷑ largo mõ ⁊ quaſi ĩpꝛopꝛie.qm̃ peccatũveniale non facit directe cõtra legem dei⁊ mandatũ.ſʒ bene ðᷣter. vt late in ſuꝑioꝛib expoſitũ eſt oteſt etiã noĩari pctm̃ ꝓut ⁊ de facto noiatur. inq̃ntũ ſcʒ eſt cõuerſio ad bonũ cõmutabile.ſed vt etiã tactũ eſt hoc largo modo ⁊ minus pꝛincipalit᷑. Quia illa cõ uerſio ad bonũ cõmutabile/ nõ eſt cũ to⸗ tali ⁊ habituali auerſiõe a bono incõmu⸗/ tabili.ſicut eſt in pctõ moꝛtali Nã in iſto peccato veniali/neq; plus neq; tãtum di ligit᷑ipᷣm bonũ ↄmutabile ad quod ſic fit cõuerſio/ſicut bonũ incõmutabile a q̊ fit auerſio. vt bene ample⁊ pluries in ſuꝑio ribus declaratũ eſt. ¶ Poteſt etiã nomĩa ri nefas inquãtũ ſcʒ eſt illicitũ ꝑſone ꝑpe/ tranti. Sed vt frequẽter dictũ eſt. hoc eti am eſt largo modo ſumendo⁊ quodãmõ impꝛopꝛie. cato veniali ᷣm diuerſas eius oꝑatões et effectꝰ noĩa attribui. interdũ etiã ꝑ aliqẽs lura alia poſſunt ipᷣi pec e ſſecd neſbi Güfenn (hepre drl Gamenn lwpides Gund amenet Alict cthen gitann Ood⸗ cligi agmni iterci gamic to ſovoꝛ ſiola od guia n nn s ila anee lvrign hryie griode aeni. aligt (ſ in iurt bene dich ſüi, ſupen ſped ſaſ bonno gid tle plic tria adh nial imde Mhiſo⸗ Momoꝛ ihtinei aneanm ann ciſi, haltino ſbann öſlkarin tli in⸗ mürenn homia, n; ſͤmnen Gpamye nbpyin⸗ habing glupn pecri mino mürri nocoti Gclenon ſſolem jaomam enioi/ ginen⸗ alod Port unda magk. ono lenon gati⸗c6 ſuüek deſacho übond vocleg⸗ uiailac ctaün oincön⸗ hiin iumdt ntſe blenaͤfi ginſupio näpom ſonegpe Athhocal gvodiſ unt ihNe ogaltgl miiß nialia ſupedificari ſpũali fundameto nõ quaſi directe ſuꝑ ip̃ᷣmeteni ſuꝑ bonum ⁊ De effectib peccati venialis ʒi attribuũtur. ſeg ſuꝑꝛa dicta ſatis ſit teti/ giſſe ⁊ declaraſſe. Sunt eni ea que mag 13 ꝓpꝛie ſibi Guenire vident᷑ ⁊ cõmuniꝰaſſi gnant᷑. ¶ Peccata venialia intelligi ꝑ li/ gnũ fenũ et ſtipulã aliqui volũt.inter qͥs ſepe pꝛefatus beatus Chom̃.ſuꝑ illo qð i. ad coꝛin.iij.dicit aplsx aliqui ſuꝑ fun damentũ ſpũale edificãt aurum. argentũ lapides pᷣcioſos. Alij vero ſuꝑedificãt li/ gnum.fenũ.⁊ ſtipulã.Et ꝙ ille qᷣ ſuꝑ fun damentũ ſpũale ſic lignũ fenũ⁊ ſtipulam editicat ſaluus erit.ſic tamẽ qnaſi ꝑ igneʒ id eſt patiet᷑ penã ſed non eternã.intelligi iſta tria vltima volũt peccata venialia. Quod tamẽ ſᷣm eũdẽ doctoꝛẽ pꝛopꝛie in telligi habetde ipᷣis peccatis venialibꝰ qᷓ agdmiſcẽt ſe pcurantiboterrena Nam aliq interdũ peccata ven ialia ſe viris ſpũalibꝰ agdmiſcent.ſed qꝛ leuiſſima ſunt/non pur gant᷑ꝑ ignem. ſed frequẽtiſſime ꝑ ipſum feruoꝛẽ charitatis. Lalia igit᷑ peccata ve/ nialia/ſe terrena pcurantibo admiſcentia ideo ꝑ lignũ fenũ ⁊ ſtipulam ſignificãtur quia ſicut pᷣdicta tria in domo cõgregan/ tfur/nec tamẽ ad ſubſtãtiã edificij ꝑtinẽt/ immo cõburi poſſunt.edificio nihilomi/ nus integro remanæete/ita etiã peccata ve nialia multiplicari in hoĩne poſſunt/ma nente ſpũali edificio.Et tuncꝓ iſtis pati tur ignẽ.vel ſcilʒ temꝑalis tribulatõis in hac vita.vel purgatoꝛij ſi ipᷣis nõdũ pur gatis deſ at. ſed tamẽ ſalutẽ cõſequetur dicũtur autẽ hmõi peccata ve ſpirituale.malũ pꝛopꝛie edificari non po teſt ſed ſuper.i.iuxta.ſicut in ſimili ibi in pſal.dicit᷑. Suꝑ flumina babilonis ⁊c.i. iuxta flumina babilonis. Notãter etiã et bene ad ꝓpoſitũ aliquoꝝ infra tangẽdoꝝ dicunt᷑ hmõi venialia peccata ſic ꝑ lignũ fenũ/⁊ ſtipulã ſignificata ſpũali edificio ſuꝑedificari.HNam niſi ſpirituali edificio ſuꝑedificata eſſent.homo talia habẽs nõ eſſet ſaluus ſic q̃ſi ꝑ ignem. Vñ cũ pecca to moꝛtali ⁊ veniali ſimul decedẽs.habet quidẽ lignũ fenũ ⁊ ſtipulã.ſed nõ hʒ ſpi/ rituali fundamẽto ſuꝑedificata. Et ideo talis nõ erit ſaluus ſic q̃ſi ꝑer ignẽ.qꝛ ſim pliciter ſaluus non erit. E tria pꝛedicta tres modos ſeu tres gradus adherẽtie ⁊ grauitatis ipſoꝝ peccatoꝝ ve nialiũ.tresq; modos ſeu gradus purga/ eternevel purgatoꝛie. vel Et impoꝛtant tionis eoꝝ. pꝛopter qð generaliter om̃ia peccata venialia cõplectunt᷑ ⁊ cõcernunt quia nullũ eſt qð nõ ſit alterius pꝛedicto rũ triũ modoꝝ ſeu graduum adherætie et grauitatis. Et ꝙ non ꝑ aliquẽ dictoꝛum trium modoꝝ ſeu graduũ purgatiõis eti am purgetur Aignũ etenĩ quod reſpectu iſtoꝝ triũ diutius in igne manet ſignifi/ cat maioꝛa.Stipula que citiſſime cõbu⸗ rit᷑ minima.Et fenũ quod int᷑ iſta duo ſe q̃ſi mediocriter hʒ.ſignificat mediocia. De diuerſis effe⸗ ctiby peccati actualis venialis. Tures poſſent peccati venia/ is effectus enumerari ꝓut plu iireses exiſtunt. ex q bus tamẽ per octoꝛes cõius aſſignatur qͥ ſequũtur nus quidẽ quia ad pena obligat Non gautẽ vt ſtatim ſupꝛa tactũ eſt ꝙ ad aliquã triũ penarũ ꝓ peccatis affligi ſolitarũ ſcʒ n pniti ſeculo ſa . tiſfactoꝛie pꝛeciſe ⁊ determiate obliget. ſʒ bene ſub diſiunctiõe ad alterã ſcilʒ earũ. Nam de peccato veniali hic.i.in hoc ſecu lo / vel ſatiffactõe hic nõ facta in purgato rio ſi cũ eo peccatũ moꝛtale nõ exiſtat/vel in ĩferno ſi cũ eo etiã peccatũ moꝛtale exi/ ſtat / ſatiſfieri opoꝛtet. Et ſi hic in foꝛo.ſ. ecckłie pũtis homo ſatiſfaciat.leuiter ſatii/ faciet. Si vero in foꝛo purgatoꝛij ſatiſfa cere expectet.grauiter valde puniet᷑ et ſa/ tiſfaciet. Si vero in foꝛo inferni eum ſa/ tiſfacere opoꝛteat.pꝛo ipſo etiam veniali grauiſſime puniet᷑ quia eternalit᷑. Si ta/ men vt tactũ eſt moꝛtale cuʒ ipſo veniali exiſtat.i.ꝙ homo cum ambob deceſſerit Et ad pꝛopoſitũ iſtarũ trium punitionũ ſeu ſatiſfactionũ dari ſolet exemplũ de mẽ ſura vini q̃ in vno foꝛſan loco valebit ſo/ lidũ vnum.ſi ꝓgrediat᷑ vlterius.repietur Irr —— valere ſolidos duos. ſi vero adhuc vlteri oꝛ fiat pꝛogreſſus reꝑietur valere ſolidos tres. Pena tamẽ in inferno pꝛo veniali il lata/incõparabiliter minoꝛ eſt q; ibidem pꝛo moꝛtali illata. Unde dici ſolet q pe/ na in inferno pꝛo moꝛtali illata/ eſt ſieit ſoliditas. Illata vero ibidem pꝛoveniali eſt ſicut ſupficies. In purgatoꝛio autẽ ꝓ veniali illata eſt ſicut linea. In pnti vero ſeculo pꝛo veniali illata eſt ſicut punctus Vnge ſicut iſta quatuoꝛ ſunt adiuicem ipꝛopoꝛcionabilia.ita inter qᷓtuoꝛ penas „ 2 Compendiũ theologie ſupꝛa dicgag unhꝛanoꝛtionabilio eſ dif⸗/ ferẽtia. ¶ Gecũdus effectus peccati ve/⸗ nialis eſt ꝙ animã maculat.Qð ſic iuxta quod ſtati ſupꝛa tractauimꝰintelligat᷑. q; ſcʒ nitoꝛẽ illũ aie qui ex actibus caritatis ⁊ virtutũ naſcitur ſeu pcedit reſpectu illi us in quo incidit impedit. Et ſic per in/ directũ maculã quandãa in anima indu/ cit. Pꝛout iuxta aliquos doctoꝛes poteſt exẽplũ poni de imagine picta.que aliq̃n/ do denigrari poteſt intantũ vt nullo mo do videri poſſit Aliquãdo vero ſic ſolum obſcurat᷑ vtvideri quidẽ poſſit ſed nõ ple ne diſe ern. aopter quã ſimilitudinẽ di cit beatus Bꝛego.qꝙ pcim̃ veniale obſcu/ rat.moꝛtalevero obtenebꝛat Reſpectu ãt iſtius madle dici ſolet ꝙ in ſaluãdis/om/ ne peccatũ veniale in pñti vita a gratia fi nali.i.que in finẽ habetur:alias ſaluandi nõ eſſent.delet᷑.⁊ hoc ſ̃m aliquos quantũ ad culpã.ſed non quantũ ad penꝗ.immo pena illa in purgatoꝛio ſoluet᷑ ¶ Delet ãt gratia finalis ſcʒ que in moꝛte habet᷑ pec- catũ veniale in ipſa diſſolutõne aĩe? coꝛ/ poꝛis.q;uis etiã foꝛſan nõ ſit ad illõ mo/ tus contritiõis pꝛo tũc directus.⁊ hoc ex virtute cõplexionis ⁊ ſui ſtatus.Et ſᷣm G̊ intelligit᷑ verbũ Auguſt. q dicit. ꝙ in pur gatoꝛio poteſt eſſe abſolutio a pena ⁊ nõ ꝗ culpa.quod etiã ſimilit᷑ ab aliqbus do/ ccoꝛibus dici ſolitũ eſt. Sʒ modo cõiter tenet᷑ cum peccatũ veniale ab hinc defera tur a multis quod etiã quãtũ ad culpam in purgatoꝛio purgari poſſit Unde po nẽdo illð quod dominꝰ de quibuſdã pec catis dixit ꝙ nõ remittunt᷑ nec hic nec in futuro dicit Bꝛego.ꝙ venialia dimittent᷑ quantũ ad penã tunc expoſitio ſua in et⸗ fectu nulla eſſet. Nam etiã moꝛtalia quã/ tum ad penam q; pꝛo eis ſoluta nõ eſt ibi dem purgãtur. Ideo clarũ eſt ꝙ Bꝛego. intelligere voluit ꝙ venialia in purgato/ rio quo etiã ad culpã purgẽetur. Keni us effectus peccati venialis eſt ꝙ feruoꝛẽ charitatis minuit.ſicut videt᷑ de aqua in ignem pꝛoiecta/wq licet ignẽ nõ extiguat feruoꝛẽ tamen illius minuit ⁊ temꝑat. Ouartus effectus pcti venialis eſt ꝙ po tentias anime/ in bonis laxat. ſicut ꝑ exẽ plum quãdo imponit᷑ onus ſuper equũ/ efficitur reddit᷑ minus mptus et expe/ ditus ad ambulandũ Butnreſfernuo in futuro Quod ſi intelligat᷑ ꝙ remittent peccati venialis eſt.qd retardata gloꝛia. Nam cũ homo decedit ⁊ poſſzʒ ſi in eo nõ eẽnt venialia/ ſtatim ad celũ euolare poſt moꝛtẽ/pꝛopter ipᷣavenialia cogetur ad tẽ pus in purgatoꝛio expectare.Nunq; enĩ facies dei ab aliquovidebit᷑ donec ſoluat minimũ etiã peccatoꝛũvenialium q̃dran tem.Opoꝛtet enĩ quẽlibet ita mundũ an te introitũ paradiſi eſſe.ſicut fuit in inno centia baptiſmali. ¶ Gextus affectꝰ pec cati venialis eſt ꝙ bona gloꝛie celeſtisſdi minuit.Non qͥdem illa que iã debẽtur et ne iã homo ibi habetłꝑ meritũ repoſita. ed illa que deberẽtur ſi venialia nõ fie rent. Nam illo medio temꝑe quo peccata venialia fiũt poſſent aliqua bona fieri.qᷓ cum nõ fiant de tanto ipᷣa gloꝛia cẽſetur⸗ effectualiterq; eſt diminuta. Pꝛopter eti am illoꝝ venialiũ perpetrationẽe/opoꝛ tet oꝑa quedã bona ad ſolutõem et purgatõ nem bmõi venialiũ facere ⁊ cõnertere per que valde accreſcere potuiſſet⁊ accreſcere debuiſſet cumulus pᷣmij eterni ¶ Septi ſuꝑioꝛibus vbi de ſeptẽ peccatis moꝛtali bus tractari ĩcepit/late expoſiti ſunt.vbi mõſtratũ eſt ꝙ actus qui de ſe ex ſuiq; na tura eſt ſolum de genere peccativenialis: poteſt vel ex cõſcientie remoꝛſu vel ex cõ/ placentiavel ex pꝛocliuitate.vel ex pgreſ/ ſu.peccatũ moꝛtale effici. ¶ Hoc autẽ eti am ſingulariter aduertẽdũ eſt. ꝙ ſicut ad remiſſionẽ peccati moꝛtalis exigit᷑ deſer/ tio actus peccãdi cum volũtate firmoq; pꝛopoſito in poſterum abſtinẽdi.ſic ſimi liter peccatũ veniale in pñti vita non di/ mittit / niſi etiã actu et pꝛopoſito deſerat᷑ r hec quoad totalẽ materiã nature qᷓ litatꝭ ⁊ effectus peccati actualis venialis/⸗ ac circa eam occurrẽtium/quantũ hunc pꝛeſentẽ iſtius libelli octauũ tractatũ cõ/ cernere iudicatũ eſt/dicta ſufficiant. tima diuiſione peccati in genere ſeu tac generis que ſumit᷑ ᷣm ipᷣius peccati cau/ ſam materialem. De ſecunda et vl, me diniſionis peccati in gene/⸗ re ſeu tanq; generis.que ſcilicx ꝗ peccati qualitatẽ ⁊ qᷓntitatẽ nus effect'peccati venialis eſt/ qꝛ venia/ lig ſepe ſunt occaſio moꝛtaliũ peccatoꝛi. Et hoc inter alios quatuoꝛ modos.qͥ in Xpeditis his que reſpectu pꝛi/ Punc ima anche daa iene H (ot ſallol Cuſet ſaar kopeccann nafen niaceſenn topwei niopore npurgn nmnerer uelee S Owin peccnori. wosgin gmonti ntri Higzna niolis: erc/ pheh ute en icnted ſde/ frmoq; Kicſimi znon di ſodeſel inaune grehiglss, muühenc vutic/ un. ⸗ ean in ng gneſelg ntmn De peccatis coꝛdis oꝛis ⁊ operis ʒi ſumebat᷑ et ſumpta eſt dicẽda occurrebãt NHunc de ſecũda ⁊ quo ad hũc tractatum vltima ipᷣius peccati etiam in genere ſeu tanq;generis diuiſione.que ſcʒ ſᷣm ipᷣius peccati cauſam materialẽ ſumit᷑/aliq etiã dicenda veniũt. Nec bic accipiẽda venit ipſa cauſa materialis pꝛopꝛie vt in rebꝰ coꝛꝑalibus ſeu materialibus fieri poſſet. ſed ſolum ꝓ quãdam ſimilitudinẽ vt hic cauſa materialis dicatur illud in quo ſit ſeu cauſatur ipᷣm peccatum. Mꝛoſecutio ⁊ de Juiiſio igitur eſt iſta ꝙ peccato rum alia ſunt coꝛdis.alia oꝛis ſunt cogitatõnis. aliqua locutõnis. ali/ qua operatönis. dis ſeu cogitatönis. p Eccata cogitatõnis ſeu coꝛdis ſunt hec Cogitatio.delectatio. coõſenſus.deſideriũ mali.volũ/ 8O ꝑuerſa.infidelitas.ſuꝑſtitio.indeuo/ tio.pᷣſumptõ.deſpatio.timoꝛ male humi lians.amoꝛ male accendẽs.pꝛudẽtia car⸗ nis.ſuſpitio.inuidia.ira.odiuʒ.timoꝛ ſer uilis.exultatõ in aduerſis pꝛoximi.doloꝛ de eius pꝛoſperis.cõtẽptus pauperum contẽptus peccatoꝛũ.ꝑſonarum acceptõ pfidia.affectus carnalis parentũ.inepta leticia.ſeculi triſticia.impatientia.auari/ cia.ſolicitudo temꝑalium.ſuperbia.ꝑple H immiſericoꝛdia. xitas.obſtinatio.malicia.tediũ boni.ace dia.inconſtantia.penitetia penitẽtie.do/ loꝛ ꝙ amplius nõ eſt male factũ.hypocri ſis.amoꝛ inoꝛdinatus placendi.timoꝛ di ſplicendi.verecundia de bono oꝑe.amoꝛ pꝛiuatus.ſenſus ſingularis.ambitio di/ gnitatum. vana gloꝛia de bonis nature/⸗ vel foꝛtune vel gratie. verecundia de pau pibus amicis.contẽptus ammonitionũ . 4 De peccatis oꝛis ſen locutioniis Ecata oꝛis ſeu locutõis ſunt hec. Crebꝛa iuratio.piurium. vlaſphemia.nomẽ domini irre uerẽter aſſumere. veritatẽ impugnare. de um de aura iudicare.cõtra deu murmura e EEEEEEESõ” au quoꝝ pꝛecedes diuiſio ſu⸗ ſen locutionẽ/vel opꝰ ſeu oꝑatõʒ ptinent re. irreuerẽter hoꝛas dicere. detractio. adu latio.mendaciũ.vituperium.maledictio infamatio.cõtentio.cõuiuatõ.impugna tio veritatis agnite.impugnatio charita tis fraterne.ſeminatõ diſcoꝛdie.pꝛoditio falſum teſtimoniũ.mala conſilia.deriſio cõtradictio obediẽtie.inuertere facta bo/ na.in eccleſijs placitare.ad iram hominẽ pꝛouocare.repᷣhendere in alio quod ipſe facit.vaniloquiũ.multiloquiũ. ſtultiloqͥ um. verba ocioſa.vel ſuꝑflua. vel curioſa pꝛoferre.iactantia.verboꝛũ politio.pecca toꝛum defenſio.clamoꝛ.riſus.cachinnus turpiloquiũ.lenociniũ.cantilenas ſecula res cantare.in cantu diuino magis ſtude re vocem frãgere q; deuote pſallere. mur/ murare. verba ſecularia pꝛoferre. in iniu/ ſta cauſa aduocare.malum ↄmendare. ris ſeu operatonis. ccata aute operis ſeu oꝑatio nis ſunt hec BGula.luxuria.eb/ etas.ſacrilegium.ſymonia.ſoꝛ/ Hlegia. violatio dierũ ſolenniu. indigne 2Zmunicare. votoꝛũ fractio: apoſtaſia diſ⸗ ſolutio in officio diuino.ſcãdaliſare ſub exemplo malo.pꝛoximũ coꝛrumꝑe.lede/ re hominẽ. vel in rebꝰ vel in ꝑſona vel in fama.furtum.rapina.vſura.deceptio.lu/⸗ dus.venditio iuſticie.exactõnes indebi/ te. ac telonea iniuſta. aſcultare mala.io/ culatoꝛib dare. neceſſaria ſibi ſubtrahe/ re.ſuꝑflua ſumere.vltravires quippiã ag gredi.conſuetudo peccãdi.recidiuatio.ſi mulatio.tenere officiũ ad qð non ſuffieit vel quod ſine pctõ nõ agit᷑choꝛeiſare.no uitates iuenire. maioꝛibus rebellare. mi/ noꝛes oppᷣmere.delinqreviſu.auditu.ol/ factutactu.guſtu.lucta.oſculis.muneri/⸗ bus.nutibo.mãdatis.ſcripturis.circũſtã tias aggrauãtes ad mittere.que ſunt tem pus.locus.modus.numerꝰ.pſona moꝛa. ſcientia.etas.ſeipᷣm ad peccãdum cogere ſeu inducere. “ De peccatis omiſi s Eccata omiſſionis ᷓ (ſiõis etiã vt faciliter debite ↄſiderã/ ti apparere poteſt/ad tria reſpe k/vel ſcʒ ad coꝛ ſeu cogitatõem/ vel os 3 6⁶ Oypuſcnlũ Tripertitum ſunt hec ¶ De deo nõ cogitare. ip̃ᷣm nõ ti merevel nõ amare.grãs ſibi de beneficijs nõ agere/opa que fiũt/ ad ipᷣm nõ referre. de peccat ſicut deberet nõ dolere ad gra/ tiã recipiendã nõ ſe pꝛeꝑare.gratia acce/ pta nõ vti nec eam cõſeruare/ ad inſpira/ tione diuinã nõ ſe cõuertere.voluntatem ſuam/volũtati diuine nõ confoꝛmare.ad oꝛões dicendas nõ attendere.oꝛones de/ bitas omittere/ ea ad que q́s vel voto vel pꝛecepto vel officio tenet᷑ negligere cõio⸗ nem ⁊ cõfeſſionẽ ſemel in anno nõ expe/ tere.parẽtes nõ honoꝛare.ſeipſum nõ co/ gnoſcere ⁊ repꝛehedere.cõſcientiã ſuã ne/ gligere. ecclias ⁊ pꝛedicatões fugere. ten⸗ tatõnibo nõ reſiſtere.penitẽtias miuctas negligent᷑ facere.ea q̃ ſtatim faciẽda ſu diſferre.bonis ꝓximi nõ cõgaudere.⁊ ma lis eius nõ cõdolere.iniurias nõ remitte re.fidẽ ꝓpximo nõ ſeruare.⁊ bñficijs eiꝰnõ coꝛreſpondere.delinqntes nõ coꝛripere. litem nõ ſedare.ignoꝛãtes nõ inſtruere af flictos nõ conſolari.ammonitiõibus nõ acquieſcere. Pauca ⁊ foꝛſan nulla alia re periri poſſe credutur peccata. que nõ ſub pꝛedictis effectualiter comp̃hendãturet includãtur.vel ad ea reducibilia ſint. Viando autẽ peccata pꝛedicta moꝛtalia vel ſolũ venialia exi/ ſtant/facile eſt ex ſupius tracta tis cognoſcere examinãdo ſcilʒ di ⁊ cõmittendi:intẽtionẽq; ſeu finẽ pꝛo/ pter quẽ funt.ac remoꝛſum cõſciẽtie.qͥ de ipſis habet᷑.cum alijs circũſtãtijs circa ea occurrẽetibo.dequibo late ſuꝑius actũ eſt. ¶ Et hec quo ad ſecundã ⁊ vltimã ipᷣius peccati in genere ſeu tanq; generꝭ diuiſio nem dicta ſufficiant. ¶Quare mi hoccõpendio pꝛecipue in octauo tracta/ u/ late ⁊ plane dicta ſint ⁊ expoſita. DVDituiſſent nonnulla in hocli⸗ bello ⁊ pꝛecipue in octauo ⁊ vl timo tractatu in materia ſcilicʒ peccatoꝛũ tractata bꝛeuiꝰet cõ/ peẽdioſius dici. ſʒvt freqᷓnter in ſuꝑioꝛib tactũ eſt/libellꝰ iſte nõ ſciẽtificis.libꝛoſq; * facilit pcurare valẽtibo cõpoſitus eſt.ſed opuſculo triꝑtito plebib publicando nobiles ei i ſiti exaruit. Hec ſcia nõ alia accipieda eſt quã cognitio legis dei ⁊ ſuoꝝ mãdatoꝝ⸗ ad ſalutẽ ↄſeq̃ndã nccaria/ſiue pficiens. de q̃ itidẽ ſcia veꝝ eſt ilð apłicũignoꝛãs ſit apud ſe.ſit apud aliũ/modos ea faxic/ mediocribo ⁊ cõioꝛibus.ac eis qbus non facilit᷑ libꝛori copia ſuppetit Quib expe diẽs ⁊ ſoꝛſan neceſſe fuit ea que hic dicta ſunt/⁊ maxime circa difficiles materias/ reiteratões ⁊ latas repetitiões.nec non materialia qᷓdam exepla q̃ſi palpãdo ⁊ ꝑp uãdã manuductõnẽ dare intelligi Alio nns facile foꝛſan fuiſſʒ pluribus cõpꝛe hendere. Sicq; pꝛedicta apð eos nullũ Wemiſſio. afferre potuiſſent. luerit / vel clarius de pꝛemiſſis materijs infoꝛmari / habeat fre Aquẽter allegatos doctoꝛes bea tum Chomã ⁊ alios in ſuꝑioꝛibus nota tos.Et pꝛecipue in eoꝛũ libꝛis ⁊ tractati/ bus ſuꝑius etiam deſignatis. – Explicit compendiũ theologie. 7 Reniſſio ad docto Vi tñ ãplioꝛa videre vo (res Epiſtola domini is de Berſon ad quendã epᷣm ſuꝑ Enuerende in xpᷣo pr.ac dñe metuende.ↄqrit᷑ dñs ꝑ ꝓphe tã vſaiã Pꝛopterea inqͥt du/ cteſt ppls meꝰ in captiuita/ tẽ.qꝛ nõ habuerunt ſciam.⁊ erierũt fame ⁊ młtitudo eiꝰ ignoꝛabit᷑.nã cũ q̃libet alia ignoꝛãtia pᷣt ſtare ſal? Er qm̃ multi ſunt ex ſimplici bo/qb nõ pꝛedicat᷑verbũ/aut non talit pᷣ dicat᷑ꝙ ad pᷣfatã ſciam deueniãt.agẽte vel ignoꝛãtia vel negligẽtia pᷣdicãtiũ.cõ/ modũ foꝛe exiſtiaui ſivelut in tabula q̃dã tenoꝛẽ nr̃e legis? ſuoꝝ pᷣceptoꝝ remẽoꝛa tõnẽ ſentẽtioſo ↄpẽdio depingerẽ.autve lut ĩ bꝛeui ſpeclo cernẽtibꝛobicerẽ.q̃tinꝰ ipſi herent curati minꝰ iſtructi aliqð ſoli/ dũ/⁊ aptũ qð ĩ toto vel ꝑꝑtes dieb dñicqꝭ ⁊ feſtiuis legere poſſent ſuis plebibo vt ſci rẽt ⁊ intelligerẽt ad qͥd ⁊ ꝓpterqd ⁊ aq̊ fa te ſunt.qͥd inſuꝑ credere.qd agere⁊ qͥd ob mittere diuina lege tenẽtꝛ quẽag modũa pctò reſurgere. Et foꝛſan ſile opꝰattẽtatũ ęſt iã a ꝑitioꝛib.⁊ ſalubꝛioꝛi bꝛeuitate cõ poſitũ.O ſi ita eſt certe nõ inuideo Tatũ mõ reuerẽde pr̃ dignet᷑ aĩmaduertere vĩa paſtoꝛal ſolicitudo.ſiue iſto mõ ſiue alio fiat.ꝙ ſingul dieb dñicis ⁊ feſtiuis dinie leg tenoꝛ.ꝑ veſtrã dioceſim vbilibʒ pub licet᷑. ne ꝑ ignoꝛantiã eiꝰ plebs vꝛa ꝑeat ⁊ ducat᷑ in captiuitatẽ pcti.Nepᷣterea a ſpe culatoꝛe qͥ non denũciauerit interitũ vel gladiũ/ſanguis reqrat᷑ ſʒ liberet᷑ denũcia tõne tali/⁊ rebelles ſoli in ſuo ſanguie de ꝑeant ¶ Mittit ãt mea deuotõ opuſchm pꝛefatũ.qð ſi dignũ ad hoc putet/poterit veſtra liberal caritas cũ pauco ſcriptoꝛũ laboꝛe ⁊ leuib expẽſis bñ expoſitꝭ facere illð mitiplicari/ ⁊ coꝛrectũ ad ſinglłos cu ratoꝝ veſtroꝝ deſtinari cũ edicto de pub licandovt tactũ eſt in abſentia ſermonũ⁊ PBengit dei eos adiuuerit exponẽdo Beniq; ſi qͥd addẽdũ aut reſcindendũ qut coꝛrigẽdũ eẽ dictauerit vr̃a pꝛudens dñatio iure ſuo id facere fas hebit. Scio m ꝙ pꝰmultã a me/ ⁊ multis alijs ꝑitioꝛi boexaĩatõʒ nihil depᷣhendi qð vident᷑ poſ ſe a beniuolo interpte ſalua fidei ⁊ moꝛũ puritate ſuſtieri Er adijci lõge ãplioꝛa potuerãt ſed bꝛeuitas moderne amica de ſidie ſectata eſt. ¶ Bñ valere ſcptũ pariſi Dpuſculum triper teſſione et de ane moꝛiendi.· q; ʒelatoꝛ pſpeꝝ ad virtu/ c tes vicijs depul ingemẽ ltũ¶ Dalubꝛe duxi ſeqns opuſculũ triꝑtitü de pᷣce/ Ptis. de )feſſiöe. de ſciẽtia moꝛtis / bꝛeuitate q̃ potij tradere.q̃tuoꝛ pᷣ ſertim chꝛiſtianoꝝ generibo pfutuꝝ. Pꝛi mo ſacerdotibus⁊ curatis illiteratis atq; ſimpliciboq ↄfeſſiões audire dñt. Scðo indoctis qͥ buſcũq; ꝑſonis ſecularibo aut religiot/ qᷓ eccleſie ſolitis fmonibo aut pᷣ/ dicatõibeꝓ diuinoꝝ pᷣceptoꝝ noticia/in tereſſe nõ pñt. Tertio pueris ⁊ iuuenibꝰ qͥ a rudimẽtis infantie circa fidei nr̃e ge oẽm pꝑfectõem hñs/in tribus pſonis di ſtinctis/que ſunt pater ⁊ filius ⁊ ſpũſſan 7 neralẽ tenoꝛẽ et pncipali dñt erudiri Quarto ꝑſonis domos deivl hoſpitalia loca freqntãtibo ⁊ infirmoꝝ ſo licitudinẽ gerẽtibi¶ Qnocirca ad hꝰdo/ ctrine publicatõʒ/qdruplexꝑſonaꝝ ſtatꝰ De pꝛeceptis titum eiuſdẽ de pꝛecept decalogi: Decõ HHiiſtianitati / ſu? q̃liſcũͤ/ ipſe deus a pũcta pꝛimitꝰ dz vigilare. pꝛio pᷣlati qs inferioꝝ cimato rũ regimẽ de ꝓpinq̊ ↄcernit/qͥb inſuꝑ cu ratoꝝ ignoꝛãtia craſſa diuĩe leg: inſuffi ciẽs eruditio ſimpliè populi ĩputabit᷑ in petm̃. Scðo ꝑntes ꝓ filijs apud ſcolarũ rectoꝛes inſtare deberẽt. Tertio domoꝝ dei ⁊ locoꝝ hoſpitalium gubernatoꝛes ⁊ magiſtri In qrto generalit᷑qͥ in vᷣbis aut factis ⁊ alijs ſignis/alios ad peccãdũ in/ duxerũt.qͥ q; ex officio alios docere debue rãt/⁊ id agere negligũt Hi nãq; ſumptibꝰ ſuis ⁊ diligẽtijs/ꝑ huiꝰaut ſimilis doctri ne publicatiõʒ dũt alioꝝ coꝛrectõʒ pcura re.hoc enĩ agere/penitẽetia qdã.hoc ẽ ſa⸗ tiſfactõ.hoc opꝰmiſericoꝛdie/deo accepti us q; elemoſina coꝛpalis ¶ Agãt igit pꝛe noĩati ꝙ doctria hꝰ libꝛi inſcribat᷑ tabelł affigat᷑ totavel per ꝑtes.in locis cõibo. vt pote in parrochialibo eccleſijs. in ſcholis in hoſpitalibo. in locis religioſis. ¶ De/ niq; expediens videret᷑ vt ſuꝑ hoc fieret a pꝛincipãtibo edictũ/aut ꝙ ab eccleſie pᷣla tis indulgẽtie ↄferrẽtur Auctoꝛ vero ſe ip ſum exonerat apðõ te xpᷣianitatẽ ſanctiſſ⸗ mã.agat qlibet qui in teꝛ de te gloꝛiat᷑ qᷣ bonũ eſſe cognouerit. ¶ Bloꝛia ſit altiſſi mo deo. in cuiꝰ noĩe/pñs aggredioꝛ opꝰ. ad ſalutẽ fideliũ aĩiaꝝ oꝛdinatũ/ad erudi/⸗ tionẽ pꝛecipue rudis ⁊ idiote populi⁊ eo rũ quiba conſuetis eccleſie fmonibo ⁊ pᷣdi cationibo minꝰ inteſſe aut infoꝛmari ↄce/ dit᷑ In quo veluti tabella qᷓdã? cõpendio bꝛeui/tenoꝛẽ fidei xpᷣiane/lucide poterũt inſpicere/⁊ dᷣina pᷣcepta ꝓhibitõnesq; vt exhis qͥd agere qͥd ve fugere debeãt/poſ/ ſint diſtinctius agnoſcere ¶ Lotinet aut ppñs tractatulus capitula. xviij. qrũ qdᷣli/ — bet in duas vel tres vel qtuoꝛ ꝑticulas cõ uenienter ſubgiuidi poſſet. Pꝛeimũ capitulum iffinnat mundij adeo fuiſſe creatü Et vnus ſit trinus. Cur eti aut ad quem finẽ/ homo creat? ſit. N Irmiſſime credendũ eſt ⁊ nul/ latenus dubitãdum/ꝙ; ſolum nus eſt deus / omnipotẽs.om̃ia ſciens⸗ ctus Qui mũdũ creauit/⁊ creatũ regit et gubᷣnat ſoe ſua liberrimavolũtate ⁊ dig/ nãtiſſima bonitate Spẽali aũt puidẽtia hũuanã gubernat ⁊ dirigit creaturã/dans D4 viris ⁊ mulieribus aĩas immoꝛtales cre/ ans eas temꝑaliter tũc cũ eas coꝛꝑibꝰ in/ fundit ⁊ ad imaginẽ ſimilitudinẽ ſuam foꝛmans eas.vt creatus hõ/ ſuũ cõditoꝛẽ deum cognoſcat diligat/veneret᷑ ⁊ eiꝰ pᷣce ptis in hac moꝛtalivita obediẽs/ꝑ opera bona ⁊ meritoꝛia/vitã tandẽ immoꝛtalẽ beatitudinis plena/in aia? coꝛpe ꝑpetuo ↄſequat᷑⁊ ita ſit bonigangelie ſociatus⁊ in loco maloꝛũ angeloꝛũ ſiue demonum ſubſtitutus Qui demones ꝓpter petm̃ in has inferioꝛes ꝑtes terre coꝛruerũt/ dãna Tripertitũ tionis ſententia ſuſtinẽtes Cum qbꝰeti / am iuſtiſſime danabunt᷑ hoĩes iniq/ diui nis pᷣceptis inobediẽtes/⁊ moꝛe beſtiali quaſi nõ haberent animã rationale/ ſuis voluptatibus ſeruientes WE E — moꝛũ penti eſli cca 7 multiplicem incurriſſe miſeria eeeuam/qui ad tã nobilẽ finẽ cõ/ ſequẽde beatitudis creati fuerãt/ clauſiſ/ ſe padiſi ianuã ⁊ beatitudis introitũ/to/ ti ſue poſteritati generis hũani Qm̃ per peccatũ inobedietie/ donũ iuſticie oꝛigi/ nalis quadã hereditaria poſſeſſiõe pꝛo ſe et ſuis poſteris acceptũ a deo / ipſi pdito/ res pꝑdiderũt Quo dono gratuito oꝛigia lis iuſticie cõſeruato/ nos omes a culpa immũes fuiſſemꝰ ab om̃i miſeria fſamis ⁊ ſitis aut infirmitatis abſoluti ⁊ ab alia qualibet penalitate liberi/adeo ꝙ omnis alia coꝛpalis creatura nobis pacifice ſub iecta fuiſſet/ ⁊ tandẽ abſq; moꝛtis pena/ in ꝑadiſum fuiſſem trãſlati Hocautẽ do no ꝑ peccatũ pꝛimoꝝ ꝑentũ vt pᷣmiſſum eſt perdito/nos moꝛiedi neceſſitatẽ ⁊vni uerſam quã patimur penã atq; miſeriam incurrimꝰ/ quia naſcimur in pctõ oꝛigi/ nali/ſcʒ in pꝛedicte oꝛiginalis iuſticie ca rentia cõtra qð pctm/tanq; remediũ effi/ Car a xpᷣo inſtitutũ eſt baptiſmi ſacecm Cernum capitulũ declarat qlitera deo redempti fuerimꝰqs Etiã ſit general tenoꝛ xpᷣiane fidei ⁊ ccedẽe doꝛum a ſingulis o Mnipotes dñs ac pijſſimus pa/ Aℳ ter/ no lens humanũ genus tot tantis ſubiectũ miſerijs in eternũ pire et a regno ꝑadiſi in ꝑpetuũ exulare/ↄcurrẽ te iuſticia ſimul ⁊ miſericoꝛdia/his reme dium decreuit adhibere Voluit ſiquidẽ idem pijſſimꝰ pater vnigenitũ filiũ ſuum abſq; coꝛruptõe carnẽ ſumere ⁊ hoĩem fie ri intra intemerate virginis Marie ĩma/ culatũvterũ antaq; ⁊ tãmirabilisvnio facta eſt duarũ naturaꝝ diuine? humane in vna pſona filij dei/vt vere deus homo diceret᷑ ⁊ homo deus Ipſe eſt ißs xp̃s ſal/ uatoꝛ noſter ꝑiter et redẽptoꝛ Qui antea quidẽ a patriarchis ⁊ pphetis denũciatꝰ nouiſſime in fine tꝑm/in hac vltima mũ di etate/cõceptus ⁊ natus/a paſtoꝛibꝰ eſt cognitus/ a tribus regibus oꝛiẽtis ado/ um/ mã ſuſtinuit pa ratus / a ſimeone ſene et alijs q; pluribus pꝛedicatus/⁊ a beato Johanne baptiſta digito demoͤſtratus Ide de? dñs noſter JIys xpᷣs/circiter annoꝝ triũ ſpacio/legẽ diuinã xpᷣianaq; religionẽ pꝛedicauit et docuit/eam innũerabilibo miraculis con firmando/quã ⁊ in ſcripturis q̃tuoꝛ euã gelioꝝ nobis ꝑ ſuos miniſtros exhibitã obſeruandã reliquit Oꝛdinauit inſuꝑ ſe ptem ſacram̃ta eccliaſtica/ q̃ ſunt baptiſ/ mus/cõfirmatio/oꝛdo/euchariſtia/ peni tentia/matrimoniũ/vnctio extrema Ipᷣe poſtremovt nos redimeret⁊ ſaluaret/ſub pontio pilato / ſr nppliti crucis/acerbiſſi ãſuſt aſſionẽ ⁊ moꝛtẽ.ſepultꝰ de inde/⁊ tertia die reſurgẽs/ ſpacio dien xl diſcipulis ſuis veritatẽ ſue reſurrectõnis declaras/frequẽter apparuit/⁊ tãdem vi/ dentibꝰ apoſtolis celos aſcẽdẽs / ſedet ad patris dexterã in excelſis.vẽturus eſt po ſtremo idem dei filius Jheſus chꝛiſtꝰ in fine mundi ꝑ ignem finiendi et in meli/ us immutandi.iudex generalis hominũ cũctoꝛum in anima et coꝛpoꝛe reſuſcitan doꝛum /redditurus ſingulis pꝛemia me/ ritoꝛũ/bonis ſiquidẽ celeſte regnum ꝑen nis beirudinie vecaronpega⸗ pena/ le ſuppliciũ ignis eterni lis tenoꝛ oꝛthodoxe fidei xpᷣiane/quã fir/ Ziceſt genera miter credere tenet᷑ catholicus qlibet ra/ tione vtens abſq; curioſitate / pure atq; ſincerit ſine falſitate/ꝛ certitudinalit᷑ reie cca dubietate/ nolẽs plus ſape qᷓ; opoꝛ/ tet/ſʒ occurrẽtib difficultatũ dubijs / hũi lit᷑ ſe ſummittat credulitas ſimpliciũ in/ temerate fidei ſctẽ matris eccłie/ ſapiẽtũ platoꝝ⁊ doctoꝝ ac oĩm ſctõꝛũ ⁊ ſanctaꝝ ꝛe ſ ſ Alint pde ſgem ſaſnat Amnag hibitie gene liteton ſneneg ſoſel gund e lablit quide cunto nun eefela ice r i⸗ . ipſi mug lüm erdon boein Gabil blere gucq; n hotin ſenn dechl lepta igl gonis geni⸗ ſerad bctho chriſin tinnen 8howind eſlaten eri nH Punen opena oenen anäfi gibettu pareanh mnalileree echoho⸗ Ahioi ppncu⸗ oſy ,ſucc De moꝛtcdimicguerut. ¶ Lotra hac ſidem illibatã/grauiſſime peccãt heretici ſciſmatici.idolatre.ſoꝛtilegi.incãtatoꝛes. ⁊ magici.ceteriq; artibus a lege diuina ꝓ hibitis vtẽtes.aut demonũ inuocatoꝛes. ⁊ generaliter qͥ articulos fidei noſtre/tota liter aut in parte/palã vel occulte deridẽt Illi pᷣterea qͥ nõ credũt deũ om̃ia iuſtiſſi/ me regere ſua liberrimavolũtate.ſed poti us aſſerentes omia naturevel foꝛtunevel fato ſubijci. Pꝛeterea maloꝛũ quẽadmo/ dum bonoꝛũ finalem ſaluatõem affirmã tes. Illi deniq; qui noſtroꝛũ actuũ impu tabilitatẽ ad meritũvel demeritũ negant qui dei pᷣdeſtinatõemvel repꝛobatõeʒ di⸗/ cunt opeꝝ noſtroꝛũ tollere libertatẽ. Ho rum ſimiles cõtra fidem oꝛthodoxã ſunt ctu ſupbo humiliare ſe deo recuſante. aut er falſa phia vel potius melãcolia fanta/⸗ ſtica. aut demũ ex voluptnoſa carnalitate rõis indiciũ ⁊ affect pietatẽ ſubuertente. um manifeſtat qd deus nobis obſeman dũ pꝛecepit enumerãs.x p̃cepta decalogi — 59/ Vigitur(vt in ſupioꝛibus a⸗ bitü eſt) deus optimus atq; iu ſtiſſimus nos homiĩes vltra ſu exc lẽter cõdiderit ad imaginẽ ſuam. ſcʒ dans memoꝛig intellectũ atq; voluntatẽ vt cognoſcameũ ſerniamus ⁊ amemus. Miſericoꝛdiſſime pᷣterea redemerit. paſ- ſionẽ ꝓ nobis talem perſerendo q̃lem nec ipſi p delictis noſtris ſufferre vellemꝰ p/ fecto iuſtiſſimũ eſt / vt ipᷣi deo fidelit᷑ ̃uia mus canq; ſubiecti ſupꝛemo dño. ſicut ſi lij naturales patni legitimo. et velut ſerui ex dominio peccati.carcere.moꝛteq; redẽ Pti/ ſaluatoꝛi liberaliſſimo Attento ꝙ no bis eius pᷣcepta ſeruantib/⸗ gloꝛia inexco gitabilis ab eodẽ pꝛomittit᷑ trãſ greſſoꝛi/ bus vero / ineſtimabilia toꝛmẽta reſeruãt᷑ Cognoſcens nih ilominꝰipſe pijſſimꝰpa ter noſtrã fragilitatẽt exiguã potentiã ne quaq; requirita nobis omne ſeruitiũ qð Em iuſticie rigoꝛẽ exigere poſſet. dedit n potius certũ numeꝝ pᷣcep toꝝ/quoꝝ ob/ ſeruatio ſibi ſufficies eſſet. que etiã legis decalogo cõtinent Quapꝛ opter/ad herß cepta ſcienda ⁊ intelligẽda tenet quilibet er tota mentetua. ? er tota vtu te tua.Hoc eſt non voles ſciẽter rem quã/ pꝛaq;irrõnales creaturas adeo pꝛeceptis decalogi qui in teſtimoniũ huius inuiolate fidei vſq; ad moꝛtẽ dimicauerũt. * p ſe vel aliũ diligentiã apponere pꝛo con/ ſeruatõne vite ſpiritualis/quãtũ pꝛo vite coꝛpalis ſuſtentatiõe poneret.⁊ eo maio ſem quo imoꝛtalis anima/eſt coꝛpe pᷣſt⸗ tioꝛ.ſine quoꝝ noticia/nullus poteſt cõ/ ueniẽter peccata vitare aut ab eis reſurge re ⁊ quoꝝ ignoꝛãtia exdeſidia pueniens nõ excuſat ſed accuſat ⁊ condenat. Sũt autẽ hec decem pꝛecepta his metris com pꝛehenſa. nũ crede deũ.nec iures ane ꝑ ipſum. Sabbata ſanctifices ⁊ venera/ repatres Non ſis occiſoꝛ fur.mechꝰ. teſtꝭ „ iniꝗu. Viciniq; thoꝛũ resq; caueto ſuas elt de explanatoe amoꝛẽ perdas eptũ cõu nieter ab hoĩe ſeruat᷑ nõ aliter/ſi legẽ dei ⁊ alia pᷣcepta/oꝑibo impleat. Quiſqᷣs enĩ moꝛtalit peccat pᷣceptũ hoc infringit. qꝛ cumq; aaaciedenn pꝛopter qð dei volũtatẽ ſuã/diuine Wlütatloppoſuũp cipiẽti/anteponit Specialra utẽ ↄtra hoc pᷣceptũ agũt hoĩes ingrati ↄtra diui/ na iudicia ⁊ oꝛdinatões aut regimẽ erga ſe vel alias creaturas murmurates. q̃i nõ eſſet de oĩno iuſtꝰ bonꝰatq; miſericoꝛs ⁊ totus amabilis atq; deſiderabilis ¶ Jli itẽ q in foueã deſpatiois ſeipſos pᷣcipitãt ꝑ impatiẽtiã E lli pᷣterea qͥ vꝛgete infir mitate aut neceſſitate aliq ſoꝛtilegos ↄſu lunt ⁊ diuinatoꝛes.vtẽtes pomis inſcri/ ptis. aut bꝛeuibo cartulis ſiue cedulł collo ſuſpẽ.aut caracteribo.⁊ alijs qbuſlibʒ va nis credulitatibi.qᷓi de ipᷣe nõ eẽtvſq; q̃q; bonꝰ potẽs⁊ ſapiẽs ad eis ſuccurrẽdũ qn lü ſit eoꝝ nccitatib expediẽs Faciat igit hõ in nccitate aſtitut qntũ pᷣt.pcurãs re mediũ naturali iduſtria. nõ tẽptãdo deũ qð graue pctm̃ ẽ.aut noua miracula expe cctãado deſiderãdoq; Reliquũ vo qð nain re vires excedat/deo plena fide ↄmittat.⁊ indubitat᷑ deus qͥ noſcit oĩa.qq; optimꝰ eſt. illð qd optimũ eſt ↄmodiſſimũq; fue rit hoĩ ↄferet.ſepe eqͥdem ĩfirmitas paup tas aut alia qᷓuis tribulatio/ eſt homĩb vtilioꝛ q; nimia ꝓſpitas ꝗᷓ faciliter abuti mur. Scit nãq; pr qͥq filio pſit.magr qͥd diſcipulo cõueniat.⁊ medicus patiẽti de Rimum pꝛeceptuũ eſt. Diliges dñm deũ tuũ ex toto coꝛde tuo ocautẽ pꝛeceptũ cõue ½ —, remedio cõpetenti nouit melius puidere ¶ CPeccant inſuꝑ cõtra pꝛeceptũ hoc illi qui mundano quodã timoꝛe irriſoꝝ aut oblocutoꝝ verba foꝛmidãtes/ diuinis pᷣ ceptis obedire verẽtur. Quapꝛopter etiã grauiſſime peccãt hmõi irriſoꝛes.pſonas diuino ſeruitio deditas in ſtatu religiõis virginitatis aut viduitaᷣ.cõſtitutas aut ſtudio theologie deputatas/gꝗffectiõe car nalia bono opꝑe retrabẽtes ¶ Boc rurſus pꝛecepto nobis pꝛecipit᷑ honoꝛ⁊ reueren tia ſanctis exhiberi.ſpecialit᷑ pgini Ha⸗/ rie.⁊ bono angelo cuſtodi noſtrovt nihil turpe / ipſo videtè ⁊ pñte faciamus quod pñtibus homibus agere recuſaremus.qꝙ deniq; ſanctoꝛũ reliquias loca ſancta et beatoꝝ imagines debem venerari.nõ ꝓ ipſis.ſed qꝛ videndo eas/ honoꝛẽ impen dimꝰ rebus repniatis ꝑ eas.iuxta ritum ſancte matris eccleſie.alioqͥn peccatũ ido latrie cõmittit/imaginẽ ſᷣm ſe adoꝛando credendo ip̃am imaginẽ pulcrã ſiue tur/ pem/nouã aut veterẽ/plus aliquid habe re virtutis ⁊ quicq; numis includere vel diuinitat ¶ Duic pꝛecepto plurimũ cõ/ trariatur nimiꝰ honoꝛ/dñis temꝑpalibus aut magnatib/adulatõne ſiue malo aliqᷓ fine echibitus. Omnis etiã ſimulatõ vel ipocriſis ad inanẽ hominũ gloꝛiã aut fal lacem deceptõem oꝛdinata. Immodera/ tus itẽ amoꝛ pentũ erga filios.⁊ generali ter auri ⁊ argeti aut alicuius creature.ſic homo ibi ſiſtat. et in eis confidentiam ponat. Hon enim hec om̃ia ab infernali moꝛte nos poterũt liberare ſolus quippe deus / eſt verus ⁊ fidelis amicus.qui in ex te honoꝛari debet:adoꝛari et diligi Capitulum ſextum 4 eſt de ſecundo pꝛeceptt. Ecundũ pꝛeceptũ eſt non iura biers ꝑ nomẽ dei tui in vanum⁊ lſine cauſa.¶ Lontra pꝛeceptũ boc pꝛincipalit᷑ agũt qui ſciẽter quod fal ſum eſt vel falſum eſſe credũt/iurant:ꝑiu rium cõmittendo. UValde nanq; hoc gra ue peccatũ eſt. cum deus aſſumat᷑ tanq; te ſtis falſitatis. ⁊ qui artificioſe iurat falſuʒ artificioſe deierat.quãqᷓ; enĩ pꝛo loco ⁊ tẽ pe cõuenieter veritas poſſit ſubticeri/nõ ti Peccant etiã grauiter cõcra pꝛeceptũ hoc qui turpia faciunt iuramenta. deum blaſphemãtes.⁊ aias ſuas iurãdo demo/ et ſanctis/inhoneſte loquũtur. Cõtra omnes ſic ꝑiuros et blaſphemos/ſtatute nibus deuouẽtes. quiq; de huanitate xpi gs ſunt leges punitiue.tam a terrenis pꝛici⸗ pibus qᷓ; a pꝛelatis eccłiaſticis.vñ dolen dum eſt bꝛonter negligerlam pſe o*τ ad 0 quos penas exequi ꝑtinet/non ſoꝛtiuũtur effectu. ¶ Multũ vero diligẽter q; pᷣmiſ/ ſa deberẽt attẽdere hi qui cauſa lucri defa cili iurãt.quẽadmodũ mercatoꝛes ⁊ mer⸗/ catrices. Illi etiam oui abſoꝛpti paſſiõe gqut ebꝛietate in ludis frequeter inhone/ ſtis ſiue pꝛohibitis/vt eſt taxilloꝝ ludus enoꝛ miter iurãt. ⁊ generaliter quicũq; ꝑ. nerſa cõſuetudine aut inclinatiõe pᷣuenti iuramentũ emittũt. In taliba quippe ſe/ les aliqui peioꝛes ſunt in hoc ſ Eud aut iudeis⁊ minus deũ honoꝛãtes (¶ Ad hoc autẽ genus peccati pꝑiurij ſcʒ /reducit᷑ votoꝝ fractio.federis ⁊ ſolutio fidei mr̃i ⸗ monialis Et generaliter infidelitas.q¶ in glterins pᷣiudiciũ ſecretũ illiꝰrenelat᷑. ſiue pofeſſionẽ ipᷣius ſiue alio mõ ſecreto co/ gnitũ.lege nanq; diuina ⁊ naturali/ ſecre tum teneri debet qð in ſecreto acceptũ eſt niſi alia via fuerit ſibi detectũ ¶ Poſtre/ mo cõtra pꝛeceptũ hoc reductiue peccãt. q̊ vouent aut ꝓmittũt ea q ſunt de ſe illici ta. ꝙ ſi pꝛomiſſa talia/opere compleant. grauius inde et damnabilius peccant trema neceſſitate/opem pᷣſtare poteſt. ywn — ⁊ ſuꝑ omia confidẽter cũ coꝛdis ſincerita de tertio pꝛeceotto. Ertiũ pᷣceptũ ẽ. Tu obſᷣuabis dies dñico⁊ feſtiuos ab eccia mo qͥdẽ.vt qͥlibʒ xpᷣianꝰillo die dñico vel feſtiuo/legitio ĩpedimẽto ceſſante/miſſaʒ audire teneat᷑ ¶ Scdovt aͤlibz / eo die ab ſtineat ab oĩ laboꝛe.aut mercatiõe.⁊ alio 4 q̃uis laboꝛioſo oꝑe.Fſᷣm ritũ⁊ ↄſuetudinẽ atrie quã inhabitat. quã ↄſuetudinẽ/pᷣ latꝰſpũalis loci illiꝰcogſcens/nõ ꝓhibet⸗ ꝙ ſi apð aliquẽ ſuꝑ tali ↄſuetudie fᷣuãda aut alijs caſib/dubietas occurrat/ↄſulat ille ſupioꝛes ⁊ pitos.ne per amplã nimis aut ſtrictã cõſciam/in pctm̃ cadat ¶ Ter tio accipienda eſt hec obſeruatõ vt vnuſ/ autven eratõ młtiplicit᷑ accipiẽda ẽᷣPꝛi lſo Niunat⸗ eieis. oläptu ſngliaua honist bettonc crinoep oneuvt! neaun lunpote imminen ciipn ſactaeni dienp cſiqn tetigi quirt median dponpt ſtnernt gotig ſapat cola 1on nis bilis obſtĩ colt nni merpt cüno cobie ſe ga Ml⸗ nade sd lalia Cnt⸗ diuin cli ſoum cliſt Timor lege lehen obfnzs iſſei oel eniſez deeab alio moine gine/ Nhibe⸗ efhid to E, 4C Nrnn quiſq; illo die/ pꝛopꝛiã vitãꝛ conſcientiã diſcutiat.de cõmiſſis crimibo.a deo veniã petens. Recognoſcere debz tũc xpianus multiplicia beneficia ſibi a deo pᷣſtita.nõ in aliquo murmurãdo aut ſibi guerrã de bonis ſuis faciẽdo:ſed grãs referẽdo.De bet tunc audiri verbũ diuinũ ⁊ ſpũal do/ ctrina: pacifice atq; reuerẽter/ abſq; irriſi one aut impedimẽto quocũq;. Heditet pꝛeterea quilibʒ ⁊ coꝛã oculis coꝛdis q̃n/ tum poteſt cõſtituat moꝛtẽ ſibi de pinq̊ imminentẽ.infernũ atq; ꝑadiſum.moꝛtẽ etiã pꝛioꝝ hoĩm qui in hac vita pᷣfuerũt. facta etiã memoꝛabilia ſanctoꝝ ⁊ ſctãrũ. Dicat pater nr̃. Aue maria. Credo.⁊ ali/⸗ as ſi quas didicerit oꝛões deuotas Peni tẽtias iniũctas ſibi/diligẽter ꝑficiat. Re/ quirat inſuꝑ diuinũ auxiliũ interceſſiõe mediante ſanctoꝝ⁊ ſanctaꝝa quibovelut pauꝑ ⁊ mendicus elemoſinã ſpũalem po ſtulet.nũc ad vnũ.nũcad aliũ ſe e cõuertẽs quouſq; bonũ aliquod ſpũale.in ſaceum ſue pauꝑtatis cõgeſſerit. Pꝛeterea doceat quiſq; curãꝗ alioꝛũ habens/filios aut fili as ⁊ alios ſeruitoꝛes / dieb ſolẽnibeꝛ feſti uis / ſimilia facere.hoꝝ eĩ omiſſio/ culpa bilis eſt defectus. obſtãtibus/licite poteſt homo dieb dñi/ cis ⁊ feſtiuis/aliquã reqeatõem ⁊ ſpacia/ mentũ vel ludũ honeſtũ cauſa ſolacij aſſu mere/plusq; alio temꝑe.dũmodo/ ꝑ pec/ catũ moꝛtale nõ offendat᷑ deus comeden do bibendo coꝛiſando aut aliũ ludũ exer cendo.Quãqᷓ; frequentiſſime in talib lu dis/grauia peccata cõmittant᷑ quẽadmo dũ.pꝑiuria.rixe.diſſenſiones.deſideria car nalia.oꝑa:verba⁊ carmina luxurioſa.cõ/ tra deum ⁊ equitatẽ iuſticie.adeo.vt ſepi/ us die dominico minꝰmalũ eſſet arare qᷓ talia ꝑpetrare ¶ Cõtra pꝛeceptũ hoc pec cant grauiter impediẽtes pᷣdicatõem aut diuinũ ſeruitiũ verbis aut factis intra ec cleſiã aut extra ¶ Quiq; circa euchariſtie ſacramẽtũ/irreuerẽtes ſunt. aut erga alia eccłiaſtica ſacram̃ta.ſicut baptiſmi.⁊ ma trimonij celebꝛatõem quidã ſunt irriden tes.⁊ ſacramẽta cõfirmatiõis et vnctiõis extreme / ſuſcipe cõtemnetes ¶ Teteꝝ cõ/ rra idem pᷣceptũ /valde grauit᷑ delinquũt „ hiq in certis ſolennitatib anni / irreuerẽ cias multas ⁊ abominabiles ꝑpetrant Il li etiã qui talia faciẽtibus dant cõſenſuʒ illli pꝛeſertim qui exofficio poſſent: debe De pꝛeceptis decalogi ꝛedictis tamẽ non renttalia impedire. nec excuſari poſſunt / ſſerit nãq; veridicũ puerbi ludi pᷣtextu. um ·Hõ patit᷑ ludum.fama.fides.oculus zi de quarto loqͥtur pꝛecepto. h) Onoꝛa ꝑentes tuos. eſt quar / tum pceptũ. ¶ Hoc aũt accipi ecenqdũ eſt non tm̃ de ꝑentibo car nalibo.ſed et de pᷣlatis eccłiaſticis.⁊ cura/ tis noſtris.qui nos in chꝛiſto regenera/ uerũt.⁊ generaliter de alijs ꝓpoſitis et ſu/ ꝑioꝛibus.magiſtris ſcilʒ benefactoꝛibo.⁊ terrenis pꝛincipibo.Conſimilitetiam de moꝛtuis⁊ defunctis intelligendũ eſt quo ad hoc ꝙ p ipſis deum rogare tenemur. Cotra pꝛeceptũ hoc grauit᷑ peccãt hi. qui ſine cauſa rõnabili/ſuis ſuꝑioꝛibus quibuſcũq;/detrahũt.aut maledicunt. et eos ꝓdunt. vel moꝛtẽ eis optant.quẽad/ modũ mali filij/ꝑentũ moꝛtẽ freqnter de ſiderant vt eoꝝ hereditatẽ poſſideant. Tranſgrediũ etiꝗ libertatũ eccłieviolatoꝛes.q libertas ecclie cõceſſa eſt.nõ tã fauoꝛe miniſtroꝛũ eccłie.q̃ntũ intuitu diuini honoꝛis.non enĩ ꝓpter maliciã aliq̊ꝝ miniſtroꝝ eccłie/ debet a quoq; fideli xpiano ſtatus pᷣlati/ cus aut eccleſiaſticus diffamari aut ledi. nec ꝑditvirtutem ſuã baptiſmꝰaut miſſa it etiã pᷣceptũ hoc.qui contẽ nũt pᷣcepta ſancte matris ecclie. veluti ex/ cõicatõis ſententiã ꝑuipendẽtes.Et ieiu nig indicta ab eccleſia/ſine cauſa rõnabi li ſoluẽtes.cum tñ ea obpuare poſſent /ſi ne ſuicoꝛꝑis notabili grauamie. Sicuti — celebꝛata ſiue alið ſacr̃m/ępter maliciam miſtroꝛũ ¶ Cenet᷑pᷣterea hoc pᷣcepto lai/ cus fidelis q;q; aliqui eccleſie miſtri ma/ li ſint debitũ reddere.miſſam audire.de/ cimas ⁊ oblatõnes ⁊ alia iura reddere/oꝛ dinata ꝓ ſuſtentatõe eccłie mĩſtroxqͥ va cãdo diuino fuitio/toti reipublice ſerui/ unt.plimis alioꝝ hominũ/ꝓpter tꝑales⁊ neceſſarias occupatões / ab hoc miſterio pᷣpeditis.qͥ ſic eccłie debitũ reddit liber ⁊ imunis deo nõ hoibꝰ?ſeruit. ¶ Poꝛro p/ ceptũ hoc infringũt qͥ leuit᷑ nimis ⁊ inſi/ piẽter/redarguũt terrenos peinc bes ſuꝑ titutõibo 2 ſta⸗/ eoꝝ actibo publicis ſiueꝰ . tutis.nõ attẽdẽtes ſepiꝰeoꝝ onera⁊ ſarci nas graues / qs ſubditꝰ ꝓpls nõ pᷣt nec dʒ cogſcere.q ꝓpter nec eos de facili iudicare dz · multa potiꝰ examini diuino reuãtes Hypuſculũ Cripertitũ rum rationẽ reddituri. ¶ Deniq; ſoluũt hoc pꝛeceptũ qui nolũt ſupioꝛum ſuoꝛũ gut ſapientioꝛũ adquieſcere cõſilijs:pꝛo/ pꝛijs iudicijs innitẽtes. Pꝛouenit quip/ pe graue peccatũ hoc/ex inobediẽtia ⁊ de dignãti ſuꝑbia.in erroꝛẽ ⁊ deceptõem ho minẽ inducẽs Cõtingit nanq; ſepius vt aliquis homo taliter deceptus ſuꝑbia/tã te ſe reputet ſanctitatis/vt humano cõſi/ lio nõ indigere ſe credat. Fit pꝛoinde vt deceptus homo ille/pꝛopter auſteram ni mis ⁊ indiſcretã abſtinentiã/quã bonam eſſe credit/capitꝭ furiã aut aliã infirmita/ tẽ incurabilẽ/malo fine ꝑiturꝰ / incurrat. de quinto pꝛecepto. Vintũ pꝛeceptũ eſt. Non occi des hominẽ.¶ Et eſt intelligẽ dum nõ eſt interficiẽdus ho mo / autoꝛitate pꝛopꝛiavel ꝑticulari et ꝑ viam facti.pᷣtermiſſa via inſticie ⁊ equita tis. ¶ Hoc pᷣcepto diſtricte phibet᷑ omne ꝑuerſum odium.et deſideriũ vindicte ſeu mottis aliene.malũ item cõſilium.et ini/ quus ↄſenſus.in alterius nocumentũ.le ſionẽ.vel moꝛtẽ.O ſi ꝑſona leſa/ eccleſia/ ſtica fuerit aut in ſtatu clericali cõſtituta grau ius eſt peccatum.⁊ incurrũt eo facto ſic agentes et cõſentientes/excõicationis ſententiã.¶ Lontra pꝛeceptũ hoc/graui ter delinquũt hi/qui odiovel rancoꝛepn cipaliter moti/ aut intuitu vindicte aut glieni grauaminis potius q; zelo iuſticie inſtigati/pꝛoximos ſuos ꝑ placitatõnes ⁊ pꝛoceſſus aut iudicia publica/mlłtipli/⸗ acciter vexant:etiã quod ſuũ eſt requirẽtes Poteſt nihilomin?ꝰhomo quod ſuum eſt in iudicio publico repetere.⁊ oꝛdine iur ſeruato/emendã rationabilẽ ſue damniti coꝛam quo ſunt ipſi Pikege actuũ ſuo catiõis reqͥrere/abſq; hoc ꝙ odiendo pio ximũ moꝛtalit᷑ peccet.q;; ſepe/ pꝛo pace pꝛopꝛia ⁊ trandllitate/⁊ attenta pximi in digentia/ eligibilius eſſet omnẽ emendã abſq; lite publica remitti. Vulgo nanq; dicit. In dengrio litis / nõ eſt obulꝰ amo/ Hultũ vero is qui ledit aliũ / debʒ altengere / gex⸗ ciſione ſiue leſione quacũq; / cõtingit in/ terdũ leſum cum ſuis herediba depauꝑa/ ri. in quo caſu ledẽs quẽadmodũ fur aut latro/ad omniũ bonoꝛũ ꝑditoꝛũ reſtitu/ — ere/ꝙ ex alterius mutilatiõe vel oc tionẽ tenet. ¶ Pꝛeterea contra pꝛeceptũ hoc grauiter peccãt/qui q̃quo modo im/ pediũt ex cõmixtioneviri ⁊ mulieris/fetũ naſci.aut aboꝛtiuũ pꝛocurãt:ſen ꝑcuſſio ne violentavteri.aut nimia ingluuie.aut pꝛopter anguſtiamveſtimentoꝛũ ad laſci uiã oꝛdinatã.aut aliã quamcũq; negligẽ tem fetus cuſtodiã. Ox ſi fetus iã erat ani/ matus / grauius peccatũ eſt tunc enĩ vere homicidiũ ꝑpetrat᷑. ¶ Inſuꝑ cõtra pꝛece ptum hoc ſpecialit᷑ peccant inuidi.detra/ ctoꝛes.odio pleni ⁊ iracũdi.tũc pꝛecipue cum inter affines ⁊ alios guerras aut di/ ſcoꝛdias implacabiles excitãt.exquibus mala płima oꝛiunt᷑ adeovt is qui litẽ mo uit / eam cum vellet nõ ſciret autvaleret ſe dare.vnde ⁊ apud deum dang;. inde pꝛo ueniẽtium/reus cõſtituit. ¶ Occurrit de niq; cõtra pᷣceptum hoc dãnabilis ⁊ hoꝛ/ renda cõſuetudo in aliq bus obſeruata p uincijs.qua /ꝓvnius delicto / tota ipius ꝓ genies in moꝛtẽ ⁊ ꝑſecutiõem ꝑquirit᷑ Hoc tãdem pꝛecepto interdicit᷑ om̃e du/ ellum moꝛtale. aut toꝛneamẽtum. quibꝰ moꝛtis veriſimiliter imminet periculum gapitulũ decimũ de ſexto loqtur pꝛecepto. tum facies Et eſt furtumvella/ trocinium rẽ alienã rapere ſiue retinere. alio cuius eſt / ignoꝛãte. ſic g ipi occognoſcẽti diſpliceret. oc pꝛece/ pto diſtricte phibetur om̃is iniuſta mer/ catio. Cultura quelibʒ terre aut laboꝛ in fidelis:⁊ fallax qdᷣlibʒ aut mẽdoſum arti/ ſicium. Fictus etiã diete laboꝛ. Et rerum venalium inutilium quõlibet pꝛo vtilibo venditõ.ſiue venditoꝛ earum eas emen/ do deceptus fuerit ſiue nõ. Non enĩ quia re. ¶ Pꝛohibet᷑ item hoc pᷣcepto oĩs vſu⸗ Piobioctte poſſum alium decipe/ 9 ra.falſa aduocatõ aut patrocinatio.placi tatioq; vel lis/nõ rite aſſumpta.fraudulẽ ta ꝓcuratõ aut iniuſtum iudicium Et ge neraliter om̃is deceptõ maniſeſta aut fal ſo coloꝛe velata qua qͥ alteri dĩõnum fa/ cit qð ſibi nollet fieri ¶ Aggrauat autem pctm̃ hoc/furtivł latrocinij/ex circunſtã/ tijs loci ⁊ temꝑis ꝑſone.⁊ ſimilib.quẽad modunm ſi rẽ ſacra/in loco ſacro.aut tem/ pe oꝛatõni deputato/qͥs auferat. Si etiã perſona damnificata pauꝑ fuerit. et in ſe Extum bceprumeſt. non. fur/ medel ſnul Utione fico Nezen Naogſ ſenc gnorer. Tclnol rinig, ſgnonta. fllinsi Fer gdarde cöͤmar hocpre quuale ſnnoꝛ Conſic cteon ſa Lum auiſ hoen ion Mlt. niin mdei⸗ ltoen fui gtino⸗ ſaceder mesig fumant tomdor nendo⸗ Dronn Celiter ſebon luthed nobg⸗ lo Ou nuie acautio incicin Autſoin runm moce⸗ multi Peopn denoſt n tufi S Ulran üollch WES gerargn, eniren Dnopeen idenn Mecipne W aurd⸗ Cgbubie ullttͤo lent pülen umen lorthw⸗/ ſnmp nĩhsp guiit. kochede⸗ n oi niimn ⸗ elo⸗ eſine Gii Nrece Awer/ orin umarti Arenm nortlir gscnen neniqri mn deahe voiofſn nophcl angula un tge tantft inumf nakanten cunt intin vem ,Oin ga De pꝛeceptis decalogi vel ſuo ſtatu aut in ſuis hereqibꝰ ex hoc graue detrimentũ patiat᷑. ¶ Requirit᷑ au tem ad pꝑſone ſic aliũ damnificãtis abſo/ lutionẽ/vt ablata? damna/ex integro/dã nificato reſtituat.fſᷣm iudicium boni viri qucẽadmodũ citius et cõmodius poterit. uod ſi facultas nõ ſit omia reddere.ſal tem qð poterit reſtituat.etſi dãnificatus ignoꝛet/ablata nihilominꝰ in pios vſus ⁊ elemoſinas diſtribuat/tᷣm indiciũ ſupe rioꝛis.i Hoc etiã pꝛecepto ꝓhibet᷑ ois ſymonia.que eſt ſacroꝛũ venalitas. Plu/ ralitas item beneficioꝛũ abſq; ratõnabili cauſa.Et foꝛmatio velvſus falſe monete. Item rem aliquam ad certos termios ad credẽtiã/plus iuſtovendere. Et om̃is cõtractus illicitus.¶Pꝛeterea pꝛohibet᷑ hoc pꝛecepto om̃is detractio⁊ diffamatõ qua alterius fama bona/om̃i argento p/ ſtantioꝛ alteri iniuſte tollit᷑. Debet equi/ dem ſic diffamãs/alteri famã ablatã reſti tuere quantũ poteſt.ꝓpublice quãdoq; ve ritatẽ confitẽdo.⁊ ſe male feciſſe aſſerẽdo. Et multo magis.ſi cõitatem.aut totũ ali quẽ ſtatũ /iniuſte diffamauerit.¶ Inſuꝑ hoc pꝛeceptũ infringũt qui a ſubditis ſu isvltra iuris equitatẽꝛ reipublice neceſſi tatẽ/tempalia bonaviolẽter diripiũt.qui etiã iniuſtas leges aut pᷣcepta condũt/cõ tra deũ ⁊ eccłiam.qui in eo facto excõmu/ nicatõem incurrũt ¶ Amplius hoc trãſ/ grediunt᷑ pꝛeceptũ adultere mulieres?:il/ legitimos filios ad legitimoꝝ hereditatẽ ſuccedere faciẽtes/queq; viroꝝ ſuoꝝ bo/ na/eis ignoꝛãtibus ſumptuoſe nimis cõ ſumunt.Conſimilit᷑ delinquũt filij ꝑen/ tum bong eis neſciẽtibꝰ/ inutiliter expo/ nendo. Seruitoꝛes etiã ⁊ diſpenſatoꝛes dñnoꝛum ſuoꝛũ aut magiſtroꝛũ bona infi deliter miniſtrãdo. Ecclłliaſtici viri/ eccle ſie bona/luxurioſe aut pompatice.qut ea in theſauros cumulãdo. Illi item qͥ t᷑ᷣmi/ nos agroꝛũ dilatãt/pꝛoximos defraudã/ do. Qui tributa iuſte inſtituta/ſoluere re nuũt.Et hi quibo cõmiſſa eſt teſtamẽtoꝝ executio.elemoſinas ⁊ cetera legata in p/ iudicium defunctoꝛũ implere differẽtes. aut ſoluere recuſantes. Plurimi ſunt ho/ rum modoꝛũ ſimiles.qͥ ex pꝛecedẽtibꝰim moderatis ſumptibo pꝛoueniũt.cũ quis multipliciter vltra redditus et pꝛouẽtus pꝛopꝛios/ſumptuoſum gerit ſtatũ.ſum⸗⸗ ptuoſus nãq; ſtatus/ſumptuoſas reqͥrit erpenſas ¶ Poſtremo ↄtra pꝛeceptũ hoc grauiſſime peccãt.hi qui pecunia aut pꝛe᷑ ce violenta/pentes ꝓpinquos aut ſeruito res/pꝛincipalit᷑ intuitu ſeruicij/ eccłie bo na occupare ꝓcurant. cũ pꝛeſerti eccleſia/ ſtica bñficia dignis ⁊ ſufficiẽtibus debe/ ant᷑.⁊ pure non ſymoniace cõferri debeãt Alioquin in bũficio nullũ ius acquirit. nec a crimine libereẽ pᷣt quouſq; bñficiũ ſimplicit᷑ reſignet ſymoniace pmotus⁊c. Capitulũ vndeci/ mũ Septimũ continet pꝛecepi. NcEptimũ pꝛeceptũ eſt. Nõ me/ chaberis nec luxurioſus eris. ¶ Hoc pcepto inhibet ſub pe na peccati moꝛtalis.om̃is ſoci etas ⁊ carnalis cõmixtio viri et mulieris — excepta matrimonij lege Huius nãq; op poſitũ aſſerere/eſt erroꝛ cõtra fidẽ (Sꝛo hibet᷑etiã pꝛecepto hoc/tam in matrimo nialiter cõiunctis q; in ſolutis.oĩs luxu/ rioſus attactus mẽbꝛoꝝ genitaliũ:q̃ non ſeruat᷑ naturalis oꝛdo induuus a natura. vel nõ rite copulant᷑ ꝑtes ad generatõem a natura deputate.Et tanto peccatũ hoc grauiꝰ eſt. quãto a naturali oꝛdĩe lõgius recedit.ſiue inter ꝑſonas ſolutas.ſiue(qð crimen aggrauat) ↄiunctas matrimonia liter Siue fuerit huiuſcemõi attactus in ſe vel in alia ꝑſona.aut reſpectu beſtie in altera ſpecie.pꝑ turpiſſimã et illicitã com/ placentiã ↄſummatus.Si deniq; ſpecia liter attactus ipſe innaturalis/pueniat a fediſſima viliſſimaq; delectatõe que mol licies vel pollutio dicit᷑. Si quis autẽ in his vel aliqͥbo hoꝝ culpabilis eſt. ſufficiẽ ter intelligere poteſti/ qͥd iſti modi genera les loquẽdi ſignificẽt.nec eĩ ꝑticularius extra ↄfeſſionẽ eſt abominabilis hec ĩmũ dicia explicãda.ne caſte aures pure ⁊ ino centes hoꝛũ pꝛius ignotoꝝ noticiã adq ut etiã caſus iſti rant ⁊ ſcandaliſent᷑ enoꝛmiũ cõtra naturã peccatoꝝ.pꝛelatis maioꝛibus.ep̃ᷣis ſcilʒ ⁊ ſuis penitẽtiarjs ad abſoluendũ reſeruati.quoꝝaliqͥ ſᷣm le ges ignis pena plectũtur.Nec pᷣt aliquis qdᷣcunq; bona aut elemoſinas opetur/in eternũ ſaluari/ſi pudoꝛe motus/hecpec/ cata reticeat.vel adeo celet vt nõ poſſit cõ feſſoꝛ peccati ſpẽm diſtinctius ꝑpendere. Peccati nãq; ꝑpetratõ/debuit maioꝛẽ pudoꝛẽ inferre q; ei tenelatlo pꝛeſe⸗ in Opuſculũ Cripertitum confeſſione¶ Incidit autẽ homo in hoꝛ rendũ peccatũ hoc varijs decauf.Aliq̃n do quidẽ ex ſola malicia alteriꝰ impellen tis.ſicut iuuenes aliqͥ ꝑuerſi/alios inno/ centes frequẽter decipiũt. Aliquando ex nimio ocio Frequẽter ex ſumptõe nimia potus aut cibi:ipotuũ pꝛeſerti aut c hoꝝ exceſſiue nimis ſuꝑcalefactiuoꝝ ¶C Se/ pe ex inhoneſtis verbis.aut aſpectibo ra/ dicatis aut fixis. Qñq; ex diuturna cogi tatõne circa carnalẽ actum/vel cõmixtio/ nẽ viri ⁊ mulieris.aut inoꝛdinato appe titu carnalis cõmixtiõis cũ talivel tali ꝑ/ ſona. Interdũ etiã ex ꝑuerſa doctrina pa rentũ.ſeruitoꝝ aut ancillaꝝ.ſinue qð ma/ gnũ facinus eſt magiſtroꝝ.cũ quibo iuue nis aliquis conuerſat᷑ aut nurri el po ſtremo ex ſola peccãtis malicia ¶ Ceterũ pꝛopter deteſtandũ peccatũ hoc olim mũ dus cõſumptus eſt vniuerſali diluuio.et quinq; ciuitates ſodomeꝛ gomoꝛre/igne celeſti ſuccẽſe.vt habitatoꝛes earum.vini deſcenderẽt in inſernũ Pꝛopter idẽ pecca tũ hoc/quod diuinã exclamatvindictam veniũt ſepius fames.guerre.peſtes.moꝛ/ talitates.inundatões aquaꝝ.ꝓditiones regnoꝝ.⁊ alie multiplices clades ꝓut ſcri pture teſtãtur. ¶ Pꝛincipale vero ⁊ effi/ cax cõtra peccatũ hoc ⁊ generaliter aduer ſus luxuriã remediũ.eſt ſobꝛietas victus maloꝛũ vitare cõſoꝛtia ⁊ ociũ.malas⁊ no xias cogitatões ſtatim repellere ne figant in coꝛde.ex toto conatu pᷣces ad deũ. vir/ ginem Mariã. ſanctos ſanctasq; dirige re.cogitatõnes ſuas alioꝛſum diuertere: interdũ coꝛpalem penã libẽter aſſumere. quẽadmodũ quidã ꝑitus linguã ꝓpꝛiam moꝛdens ⁊ tentatõem alloquẽs ſpuendo dicebat. phy. p Pypbx. hoꝛrenda immun dicia.⁊ tu nequiſſime demõ auſus es mi/ bi hanc illuſionẽ pñtare. (Suinadeni q; peccati luxurie/plurime ſunt alie ſpẽs ſm varios hominũ ſtatus.quẽadmodũ carnalis ↄmixtio affiniũ.ꝑentũ.aut alio rum.religioſaꝝ. Itẽ ꝑſonarũ.viduarum aut virginũ cõſtupꝛatõ.⁊ quãdoq; raptꝰ violentus.ex quibo infinite clades oꝛiun tur.vt ꝙ ꝑſona aliqua in via ꝑditiõis cõ ſtituit᷑. aut ꝑpetuam incurrit infamiã.vlł ſeipᷣam occidet.aut infantẽ ex ſtupꝛo na/ tum cõtinuo nõ baptiſatũ iugulabit.aut deniq; totꝰ vnus ſtat? aut cõmunitas in/ famiã aut ruinam patiet.¶ D entim? po magiſtrat. ſtremo huiꝰ peccati in ſomno fantaſias? illuſiones.tũc tamen eſt peccati ꝑiculum cum qͥs anteavel poſt in vigilia.ĩ noctur na fantaſia vel pollutõne delectatur. Capitulũ dnodeci mü de octauo canit pꝛecepto: ſum teſtimoniũ dices. ¶ Hoc pᷣ cepto/ omne mendaciũ pꝛohi/⸗ bet᷑ illud quod in alteriꝰ ꝑniciem cõmitti tur. ſi iuramentũ intuenerit/ grauius eccat.quia ꝑiurus eſt Nunq; eni/pꝛo ſa ute etiã hominis coꝛpꝑalivel ſpũali/debz quis ꝑiuriũ cõmittere.ſiue coꝛã iudice ſi ue ſeoꝛſum. Periuriũ vero qð qͥs in iudi cio publico cõmittit/eſt caſus epᷣo ad ſol/ uendũ reſeruatus Wögrapectryrh hoc grauiter peccãt/qui in cõfeſſione/ mẽda/ citer peccatũ celant.aut aliũ inique accu/ ſant ¶ Inſuꝑ cõtra pꝛeceptũ hoc agũt/qͥ delectabiliter nimis/adinuentis nouita/ tibo aut alioꝛũ diffamatiõibus / aures cre dulas pᷣbent.occaſionẽ inde peccati aſſu mẽtes.aſſerentes nimia leuitate de pꝛoxi mis mala ¶ Zelotopi pꝛeterea vel ſuſpi/ cioſi/pꝛoximos ⁊ actus eoꝛũ/male⁊ ſini/ ſtre iudicantes aut interpᷣtantes.adeo vt ex huiuſmõi credulitate falſa/iniuſta bel lavel lites ſepius mouean᷑. vitulũ decimu/ 2 tertiũ:nonũ ambit pꝛeceptũ n) Onũ pꝛeceptũ eſt Non ↄcupi ℳ ſces vxoꝛẽ pꝛoximi tui.⁊ conſi militer nec femina virũ cõcupi Hoc pꝛecepto diſtricte phibet᷑ om nis motus vel geſtus exterioꝛ malꝰ.quo trahitur aliꝰvel ſolicitat᷑ ad peccatũ luxu/ rie.ſiue ꝑ internũcium.ſiue ꝑ miſſionẽ lit terarũ.ſiue ꝑ minas violentas.ſiue etiã ꝑ munera.per pꝓmiſſiones.ꝑ mendacia.aut fictas adulatiões.aut in ſuꝑfluo veſtimẽ toꝝ oꝛnatu.inoꝛdinato aſpectu vel inceſ ſu.verbis turpib.aut deniq;attaciu quo libet luxurioſo.ſicut frequẽter ↄtingit in amplexibe⁊ oſculis. ciendũ eſt nãq; ꝙ om̃is cõcup iſcentia carnalis cõmixtõ nis pᷣter matrimoniale vinculũ.etiã ſolo volũtatis conſenſu plenarie ꝑpetrata/eſt moꝛtale peccatũ.vbi carnalis copula mi nimeſi nrelrur Ladem va eſt hec regula is ↄpleta volũtas ſiue bona Ctauum pꝛeceptũ eſt. Non fal no multerl Mioe (eruli pcis ligene Aeralt ytſin „ ſocjetne ſopeen pihnot wieni ſennnch Nfd⸗ logge feligooſe ſtſiint ſuthe Oui laal leroe r MV thep⸗ Aho niſ lant mneſin Ulon elhocnr hnn. 7 . — leyr⸗ Pnt Moc; üoh 1cöminr Couins ni Roſ Gee —2 zinlic ſoinisi Hoadſoh Cptüboe ne nit⸗ lenau⸗ gi, nobicr, moce n aln depori aſuſpi⸗ lerſini Mo M ſ Nußt coſi Gcnp dckom W. avo⸗ chlum⸗ ſiorelit ineenig Maut Nekime nllinceſ auquo ingit in cſtnig coͤmic ctiiſoo mnatne opnlum eereo⸗ ſebon⸗ . .. luntas pꝛo facto reputat᷑. ¶ In quo pec/ D cati genere/peccare pᷣt ꝑſona matrimoni / gliter alteri copulata/quẽadmodũ et ſolu ta.vt ſi mulier/alteriug q;viri ſui carnalẽ ſocietatẽ cõcupiſcat. ¶ C . ſus plenarius ⁊ deliberat? quo qͥs in tur/ pihus ⁊ carnaliba cogitatõibo delectatur. vbi etiã deeſt voluntas: actũ exterioꝛẽ ꝑ/ petrandi.ſᷣm plures doctoꝛes eſt moꝛtale pctm̃. ¶ Patet igit ex pᷣmiſſis q oẽs am/ plexus oſcula ⁊ conſiles attactus.pꝛinci⸗/ palit ex luxurioſis cogitatõib pus enũe ratis ꝓcedentes:ſunt grauia delicta.tan toq; grauioꝛa ſi ꝑſone fuerit affines.aut religioſe. vel eiuſdẽ ſexus.⁊ qð enoꝛmius elſt. ſi in talibo attactibovel oſculis/talis ñ ſeruet᷑ honeſtas.qualis in publico ſerua/ ret᷑. Quaobꝛẽ ſiquis in pᷣmiſſis attactib vellet alteri vim inferre.deberet aliꝰ exad uerſo quẽadmodũ ꝓ vite coꝛꝑalis tuitio ne viriliter reſiſtere.ſiue verbis ſiue factꝭ. aut validis clamoꝛibo.aut deniq; factum tale/ꝑſonis ipᷣm in hoc iuuare valẽtibo et ad hoc aſtrictis/ reuelando. Alioqͥn talis qquiſquis ille eſt/non ſinceriter ſuam dili git c(aſtitatem et honoꝛem. —— quartü decimũ declarat pꝛeceptum. tEcimũ pꝛeceptũ eſt. Hon con cupiſces rem ꝓximi tui. Hoc ẽ alterius cuiuſcũq; ¶ Et intelli git᷑ hec cõcupiſcẽtia pꝛohiberi quẽadmodũ ſupꝛa vt in ſexto pcepto de furto ⁊ latrocinio explicatũ eſt Pꝛohibet᷑ enĩ hec cõcupiſcẽtia ⁊volũtas mala.cum malavolũtas (vt paulo añ dictũ eſt) p fa/ cto reputat᷑.Cali nanq; cupiditate cadit frequẽter homo in inuidiã·⁊ in ĩpatienti am ſui ſtatus? dei blaſphemiã.apð ſe nõ 7 recte cagiean, bona tempꝑalia ſe iuſtius meruiſſe.q;talis ſuusvicinꝰ.ꝙ idcirco de us iniuſtus eſt.⁊ ſibi nõ niſi fruſtra ⁊ ina niter ſeruiendũ eſt. qꝙ ſi incõmodũ aliqð aut dam nũ alteri cõtigerit /ſtultus ille le⸗/ tat᷑ ⁊ gaudet aſſerens/ ꝓſuis demeritig et occulta malicia/hoc eidẽ accidere. ¶ Cõ tra pꝛeceptũ hoc reductiue peccãt/operũ miſericoꝛdieitam coꝛꝑaliũ q; ſpũaliũ ſeu elemoſinarũ / retentoꝛes veluti/ pauꝑib⸗ indigentibo cũ facultas adeſt.⁊ occurrẽte cuidẽte neceſſitate/nõ ſubueniẽtes.⁊ ſpe/ Omis etiã cõſen ne veritate aian coſciarum atq; feditatẽ/ poſſumus diſtincte conſpi/ cere. His mediantibus/cognoſcit homo vite ſue decurſum.qualiter diuina pꝛece/ tis.que ſunt ſupbis ihmidia fa-ansriel cialiter pentes pꝛopꝛios.quos pudẽduʒ eeſt mendicare.aut deſeruiẽtes eſurire aut egere / omittetes ¶onſimilit᷑ peccantqͥ ſeruitoꝝ ſuoꝝ/ſalariũ vel lucrũ iuſtũ/iiu ſte retinẽt.qui elemoſinaꝝ pᷣtextu. aut fũ/ dationis eccliarũ/ occupãt inique alioꝝ bona. dicetes ꝓpꝛietarios nimis diuites eſſe ⁊ eiſdẽ abuti.nec eis ꝓpterea reſtituen da foꝛe.Condęẽnat eos nãq; appꝛobata pauli regula/ affirmans nõ eſſe facienda mala vt inde bona eueniãt.Nec quoquo modo ꝑ peccatũ offendedus eſt deus.eiꝰ tranſgrediendo pꝛeceptũ/qualecunq; bo num inde pꝛouenire contigerit. (Capitulũ decimũ/ quintũ oſtendit qualit᷑ in his decẽ pꝛece/ ptis velut in mundo quodã ſpeculo.faci Ees donſciax noſtraꝝ/ debeminſpicere. Ec igit᷑ ſunt decẽ legis diuine pꝛecepta/ſuꝑius enarrata in qͥ bus quaſi ſpeculo quodã poli to terſo ⁊ mũdo/ religiõis xpᷣia ꝑlegere.⁊ totius vite noſtre ac 2 —— pta ſeruauerit.qᷓntũq; deuiauerit.quibꝰ modis ſ̃m varias peccatoꝝ ſpecies deuʒ offenderit.qualis deniq; peccatoꝝ cõfeſ- ſio habenda ſit.Oe ſi pꝛedictoꝝ aliqua a quoqᷓ; nõ plene intelligant᷑. conſulat ſuꝑ his ſapientes/ potiſſime autẽ deuotos vi ros Omis nanq; ꝑpſona poſtq; ad annos diſcretõis puenerit/ſi cõſenſuvoluntario plenario ⁊ deliberato hoꝛum alicui pꝛece ptoꝝ/ꝑ ↄtemptũ inobediens erxtiterit.di lectiõi dei/amoꝛẽ creature pꝛeponẽdo.ex tra ſalutis ſtatum efficit᷑. ⁊ in dãnatõnis periculo ſtatuit᷑ nec gratũ aliquid deo di gnum beatitudie oꝑatur. Quanq; ſi ten/ tationẽ grauẽ aut diuturnã ire ſiue luxu/ rievel alterius peccati quis incidat.ſi ip/ ſa tentatõ homini diſpliceat.aut eidẽ ho mo reſiſtat. vel nõ plene ⁊ deliberate con ſentiat! moꝛtaliter nõ pecceti immo ſepe nullo modo peccat/ſed magnũ erga deũ pꝛemiũ meretur tentatõniviriliter reſiſtẽ do¶ Hic iam ꝓſpicere clarũ eſt/ quibus vijs ⁊ modis decem hec pꝛecepta infrin/ gant᷑.ſeptem moꝛtalibo ⁊ capitalib pecca 2 rumq; noſtraꝝ pulcritudinẽ 4 gula.luxuria.⁊ acedia.Quinq; item exte/ rioꝛũ ſenſuum miniſterio.qui ſunt viſus auditus.olfactus.guſtus.⁊ tactꝰ. Sicq; quiſquis in his decẽ pꝛeceptis ſpeculivi te.ſe diligẽter intuer. recte ſe cõſpicit. ve/ re ſe cognoſcitſeq; paruipẽdit.⁊ his obe diens diſcrete ſapit. ſextum explicat qualiter triplicẽ veritatẽ oꝛe vel coꝛde confitendo. a ſtatu peccati moꝛtalis ad ſtatum gratie reſurgimus. e Ciens niſollomin? noſt ſ tricoꝛdiſſimꝰpater deus.⁊ cog/ noſcens noſtrã fragilitatẽ per maximãꝗ. 1 ad malũ pꝛonitatẽ. multiplicibo vijs moꝛtali vita durãte ꝑa tiſſimus eſt nobis delicta remittere ⁊ gra tiam cõferre/ſi duntaxat veracit᷑ ⁊ ex coꝛ/ de ſibi tres ſubſcptas veritates poꝛriga/ mus (¶Pꝛima veritas eſt. Domine ſicvyl ſic contra veſtrã bonitatẽ peccaui.quod ecunda ve ker miſe nerãdus? colendus.quodq; mandatum veſtrũ tranſgreſſus ſum. ritas eſt.Domine bonũ habeo pꝛopoſi / tum ⁊ deſideriũ.veſtro iuunamĩe median/ te.mihi in futurũ pꝛecauẽdi ne incidã in peccatũ.⁊ occaſiões peccatoꝛũ iuxta poſ/ ſibilitatẽ viriũ/ euitandi. ¶ Tertia veri⸗/ tas eſt. Domine bonũ habeo volutatem/ peccatoꝛũ meoꝛũ cõfeſſionẽ integraliter faciendi/pꝛo loco ⁊ tempe/ſ̃ᷣm veſtrum ⁊ ſancte matris eccleſie mãdatũ ⁊ pꝛeceptũ ¶ Has veritates quiſquis qualicũq; lo⸗ co ⁊ teimꝑe ſinceriter nõ ficte aut menda/ citer/ex coꝛde pꝛonũciauerit/ſecurus exi/ ſtat ſe in ſalutis ⁊ gratie ſtatu cõſiſtere. et vitam eternã mereri.qᷓ;uis om̃ia enarra/ ta pꝛius crimina/cõmiſiſſet Si etiam ta lis abſq; alia confeſſione cõtinuo decede ret in abſentia ſacerdotis/doꝛmiẽdo aut alio quouis modo/ moꝛte ſubita pᷣuentꝰ idem finaliter ſaluaret᷑. acerbiſſima pur/ gatoꝛij pena mediante.¶ Exq notandũ et ſalubꝛe conſiliũ elicitur.vt xpᷣianusiqͥ/ libet / ſingulis dieb bis aut ſemel / ſero et in mane aut ſaltẽ feſtiuis diebus/ redeat ad coꝛ ſuũ conſcientiã examinãs.an tres pꝛemiſſas ver itates ꝓferre valeat cuʒ coꝛ “ dis ſinceritate. ſicq; itra ſtatum ſalutis ſe eſſe cõfidat.Quod ſi eas pura mente fate 4* Opuſculũ Cripertitum ri nonvalet / obſtante volũtate peccãdi.j actualiter delectat᷑/aut iniquo pꝛopoſito quo quis occaſiones peccatoꝛũ vitare re nuit/quẽadmodũ illi qui peccatis carna libus imerſi reſurgere nolunt:aut vſuras ſuas aut iniuſtas mercatões et lucra cõti nuñt. vel iniuſte retinent alienũ Quiq al terius odio ⁊ vindicte deſiderio flagran/ tes / in nocendi ꝓpoſito ꝑſeuerant. certiſſi me ſciant hi ⁊ cõſimiles/nõ epᷣm aut pa/ pam/tales abſoluere poſſe. Quãq; talib⸗ ſalutare conſiliũ detur /vt ꝑ ſeipᷣos vel ali os / bona que poterint oꝑentur.oꝛãdo vł elemoſynas dando.quo deꝰeoꝛũ coꝛda il luminet/⁊ ad bonum dirigat ⁊ cõuertat. ullũ eſtenim bonũ adeo exiguũ qð nõ tandẽ deus eterna vel temꝑali mercede re muneret. Multoq; meliꝰ eſt temꝑale bo/ numæz minimũ/q; om̃ino nullũ pꝛiomere ri. Saluberrimũ eſt etiã laudabilẽ con/ ſuetudinẽ illeſam ſeruare. ne eã ſemel diſ/ ſoluendo/ nunq; in eternũ foꝛte reſumat. mihi diſplicet.ratõne cuius ⁊ penitentii car ago quia vos offendi.qui totus eſtis vey/ ¶ . ſeptimũ oſtendit qs ſit cõfeſſionis modꝰ bꝛeue documẽétum dar circa hoc ynum bꝛene docu NVotienſcñq; accedit homo ad dã (hoc eſt de neceſſitate ſemel in anno / circa ſolennitatẽ pa/ ſchalem. aut cũ moꝛtis imminet ꝑiculũ/ aut in ſacramentoꝛũ ſuſceptõe.Ad freqn tioꝛẽ enim cõfeſſionẽ/regulariter nõ tene mur. q;q“ ſepius cõfiteri / multũ ꝓdeſt ad augmentũ gratie.⁊ diſtinctioꝛẽ cognitio nẽ.⁊ explicatõem peccatoꝛũ)debet pꝛeme ditari cõfeſſurus/quid aut in quo deliq̃/ rit.cum examie diligenti conſciam diſcu/ tiens.ac ſi magnũ inde temꝑale bonũ re/ Portaret. Accuſet ſe poſtmoduʒ peccatoꝛ bp humiliter/nõ irriſoꝛie.veraciter nõ ficte. vituꝑando ſe nõ laudando. pure recteat q ſinceriter. Yacta imꝑtinentia dimittẽ/ do.diſcrete inſuꝑ vt nõ reuelent᷑ hi quos cõſoꝛtes ⁊ ſocios habuit in peccato. De his enĩ tõfeſſoꝛ inquires/ grauiter etiam peccaret.niſi foꝛſan ſodales hmõi/ cauſa petendi conſilij ad eoꝛũ pellendã violen/ tiam / cõfitens detegeret. aut foꝛtaſſis ad explicandã peccati ſpeciẽ/ neceſſitas eos maniteſtari poſceret.vt ſi quis cũ ſola ſo roꝛe carnaliter cõmixtus fuerit.in quo ca ſu querẽdus eſſet cõfeſſoꝛ ꝑſonam in cõ⸗ Lapitulũ decimu/ confeſſionẽ peccatoꝛũ explanã oonte onnſt Contiten potiten limort gligvod ti ue ifun 1doum gcaro hiapen iig inp ſufene iunai cotingi (ſeſor iltatede ſcſtost oblit)pe (d ſinc waie ſal p amnn iie llhlor nſin poſegei ſellttnen Wiusglt ficgeſi ernen manie apprt Abſtine eytvol linoge calaan (mnolam icicioy aſuntn drilz Mopoſto nere re rpſungs lunnit iuz oſagen⸗ nt nſt maut pe iinelih Hosvdgti nidoſ ücnll nichen. ngi gz inaater hnnten Uinner Cblicn iagd Nunnt. ner Ew imini Murſenel itnte a thicli/ Afredn anötene S ecog Dl ſcpodai, ſamdin Mebvi⸗ zun ii ent ni Gthices ti nõ credũt/nec obediũt/quouſq; ſuh li foꝛmidet᷑. ¶ Hoc vero pꝛo regula certa ⁊ documento ſalubꝛi teneat᷑ vt nunq; ꝓ peccato ſecreto vel occulto/penitẽtia pu/ blica penitẽtibus iniũgatur.nec penuen tia imponat᷑ê/ quam nequeãt aut nolint iunctã ſibi penitentiã faciliter reuelare.qᷓ cõtingit interdũ/ peccatü ſuũ pꝛodi.aut Hon debet rurſus cõfitens in cõfeſſoꝛis dicta aut interrogata nimia le niltate detegere. Hec enĩ om̃ia ſecrete con feſſiõis integritatẽ concernũt.niſi (quod abſit) pecegtoꝛ penitentẽ ad malũ aliqð hoꝛtaret᷑ terea vtile ⁊ efficax reme qiũ/diligẽtius retinendũ ab his qͥ puer/ ſa inclinatõne vel cõſuetudine/incidunt in aliquod enoꝛme peccatũ.a quo nõ de/ facili retrahũtur.ꝙ ſcilʒ ſeipſos apen az aliquã pecuniariã/vel aliã/ vſq; ad certũ tempꝰ pꝛefixũ/cum certo ratõnis mode/ catũ incidere cõtigerit. Dicũt nanq; ſepi us inſipientes aliq/ſe a peccato ire. luxu/ rie.piurij.etſi qð eſt ſimile/ abſtinere non poſſie.qui tamẽ hocipſo ſalubꝛi remedio velut mendaces facillime cõfutãtur.cum vnius albi vel fraci/in emẽda cuiuflibet trãſgreſſionis eis inflicta pena.ipſos a ꝑ petratõne iniuſti oꝑis retraheret. VUnde manifeſte cõuincitur eos diuini pꝛecepti et ppꝛie ſalutis intuitu/ a cõſuetis vicif5 abſtinere poſſe. niſi fictã ⁊ ꝑpuerſam habe/ rent voluntatẽ.⁊ tales velut fatui/verita/ li cia luant.⁊ delictoꝛũ ſuoꝛũ ſeram ⁊ infru/ cluoſam penitentiã agant Fitq; iuſto dei iudicio vt qui penitere de cõmiſſis cum poſſunt nõ volunt: cum velint nequeãt. Capitulũ decimu/ oerauũ cocludit no eſſe queq ab alio ad Peccati i impellendu. ſed ad bonum poti⸗/ us operandun. p Oſtremo quicqͥd agat hõ in p ſona ſua.ſupᷣme caueat/alium ad male agendũ ſolicitare.aut De peeceptis decalogi feſſione detectã ignoꝛans. ¶ Super caſi brvus autẽ ad abſoluendũ epiſcopo refua ties qaut ſuꝑioꝛi.remittat ſacerdos ĩferioꝛ⸗/ confitentẽ ad pꝛelatũ vel ſupioꝛem/eum potẽtem abſoluere. Niſi foꝛſitan cõfiten/· ti moꝛtꝭ piculum immineret: aut magnũ aliquod ſcandalũ et hoc oboꝛiri/vel pec, cati reuelatõem ſequi cõiectura pꝛobabi verbis aut factis.exẽplis vel conſilijs ali quid agere / qõ de ſe ſit occaſio ruine pec/ cati.ſpecialit᷑ coꝛã inuenibo aut perſonis innocentibj. ¶ Hoc enĩ pꝛopꝛiũ eſt ſin/ gulare q; demonũ officiũ.queadmodum bonoꝛũ angeloꝛü intereſt ecialit homi nes inducere ad bonũ. ¶ im eſt etiã frequẽter accidere. ꝙ; homines alioꝛ omptum eſt „ ad malũ impuilſoꝛes / vix aut nunq; deli⸗/ ctiſui cõdignam penitentiã aſſecurãtem perficiat.quia nequeũt eos coꝛrigere ad bonũ/quos deceperũt.iam foꝛte damna/ ti ſunt.vindictam a deo poſtulates. eter/ tes. Sicuti ex oppoſito iã ſaluati alioꝛũ doctrinis ⁊ factis aut opera diligeti(qua nullũ deo opus ad ſacrificiũ acceptiꝰ eſſe poteſt. et ad peccata delendũ validius) ꝓ ſuis adiutoꝛib pꝛeces indeficiẽter effun/ qunt. , etiã pꝛopterea fideliũ qͥs. iuxta cognitõis ⁊ virtutis a deo ſibi con/ ceſſaru facultate/ monitõnibus et exem/ plis alium ad bene agendũ incitare. pat᷑ filiii.doctoꝛ diſcipulu.= ſapiens inſtruat pace ⁊ vnanimi ĩuicẽ charitate.quo poſt moꝛtẽ coꝛpis huius pennis beatitudis/⸗ ꝑpticipes ſimus:quã nobis ↄcedat deus. vnus eſſentialiter. ⁊ ꝑſonaliter trinus. q eſt benedictus in ſecula ſeculoꝛũ amẽ.⁊c̃. ecunda pars bun opuſculi. Be confeſſione. Wilquis a moꝛ te peccati ad ſalutis ⁊ gratie ſtatũ nes ad viram eternãvtiles ſint? merito⸗ gnoſcat. dolens de cõmiſſis. atq; ponat auxiliante deo a peccato moꝛtali ſibi pᷣca uere ⁊ abſtinere in futurũ. Firmũ pᷣterea ac ſincerũ ꝓpoſitum habeat / cõpetentibꝰ loco ⁊ tẽꝑe peccata ſua ſaltẽ moꝛtalia di/ ſtincte ⁊ integraliter cõfiteri cõmodius fiat/ pꝛius qᷓ; cõfitens crimia ſua reuelaturus accedat/ipſe circa ea ma/ tura moꝛoſaq; diligentia pᷣmeditari tene uod vt tur.quaſi magnũ aliqð emolimentũ tem ꝑale inde repoꝛtare ſe crederet. vt cõplete magis ipſa cõfeſſoꝛi ſuo ac lucidius exp/ mat ! Aia vero plurimi ſi unplieig i volet reſurgere.qoq; vt actus ſui ⁊ intẽtõ 2 Opuſculũ CTripertitum negligentiã aut ignoꝛantiã nõ excuſantẽ ſed potius accuſantẽ/modos⁊ ſpecies ne ſciunt peccatoꝛũ/pᷣſens confecta eſt tabu la.quam inſpiciẽtes cõfeſſuri/cogitatiõe pꝛeuia inſtructi ſufficiẽter ad ſalutẽ pote runt ſua pctã cognoſceré. memoꝛiterꝙ; te nere. ⁊ cõfeſſoꝛibo vtiliter reſerare. Ero cedit antẽ tabula hec/ſᷣm numerũ ⁊ oꝛdi nem / peccatoꝝ moꝛtaliũ. que ſunt. ſuper benldt r dednemnoc/ gula ¶ Lõfeſſurꝰ ergo/tuam pᷣmitus cõè/⸗ icientiã examinãs interrogate. ð vanam tui laudẽet (pbie. Ipꝛiã excellẽtiã qᷓſiuiſti aut op/ taſti. Pꝛopt᷑ bona foꝛtuita⁊ ca duca.diuitias ſcʒ auꝝ⁊ argẽtũ terrenasq; poſſeſſiões.Aut ꝓpter natura/ lia bona ſcʒ coꝛꝑis pulcritudinẽ.foꝛtitu/ dinẽ.iuuentutẽ.⁊ ſilia. Seu etiã rõe gra/ tuitoꝝ donoꝛũ.ſicut eſt dei cognitõvel af fectus deuotio i alios contẽepſiſti ꝓp ter alicui?hoꝝ bonoꝝ pᷣcedentiũ defectũ ¶ Si aliqua opꝑa feciſtii vt inde munda nã laudẽ acciperes. vel vt alij te melioꝛẽ qᷓ ipſe ſis/reputarẽet/⁊ multo magis ſih̊ feciſti pᷣtextu ipocriſis ficte.qᷓ; vt alijs eẽs exempꝑlar in bonũ.vel eos a malo retrabe res ¶ Di nimiũ ꝑtinacit᷑ inniſus es opi nioni pꝛopꝛie vel credulitati.alterius cõ ſiliũ ↄtemnãdo.ſpẽaliter in materia fidei ⁊ xpᷣiane religionis.ex hac eni radice/pul lulant hereſes ſoꝛtilegia ⁊ falſe credulita/ tes. ¶ Sip iactantiã aut inanem gloꝛiã opa bona recitaſti.vel te alijs pñtibus in cuipaſti / xt ob boc humilis ⁊ deuot cre/ ereris i gloꝛiatus es coꝛde aut oꝛe de malo.vt quod aliũ defraudaſti.vel ei ĩ iuriam intuliſti.quodq; ꝑ te ⁊ tuos ↄpli ces/ad male agendũ potes exiſtis. i ſuꝑioꝛibus tuis / ĩobediẽs extitiſti.⁊ eos ↄtempſiſti.pᷣcipue carnales parẽtes ⁊ ſpi rituales. ¶ Di intra cõſeſſionẽ mentit⸗ es.peccatũ tuũ aut eius ſpeciẽ mundano pudoꝛe celãdo.talis enĩ confeſſio/ inutil eſt.ſed ⁊ nonũ crimẽ incurris: (Si pec/ catoꝝ tuoꝛũ excuſatiões q̃ſiuiſti.aut mi/ nuiſti/culpã tuꝗm ſocijs aut cõplicibus imponẽdo. ¶ Si teꝑ inobedientiã ⁊ cõ temptũ excõicari permiſiſti, qaut leuiter ni mis excõicatis ꝑticipaſti ¶ Sii indicio publico vel alibi ob pudoꝛẽ veritatis re/ ,„ IIt. Cit uelande/ꝑiuriũ cõmiſiſti ¶ Sia bonis opꝑibus autverbis abſtinuiſti/ꝓpter oblo quentiũ qnoꝛundã fatuoꝝtimoꝛẽ ¶ Si indignãdo cõtempſiſti pctõꝛes/pauꝑes ignoꝛãtes.impotẽtes aut infirmos.eos pᷣcipue quitibi genere ꝓpinqui ſunt. aut ſi eoſdẽ irriſiſti ¶ Si ſignis aut verbig/⸗ contẽpſiſti eos qͥ ſtudent deuotiõi i pꝛeſumptõe motus/aggreſſus es ardua/ ſcientiã tuam aut potentiã excedẽtia.aut tuo ſtatui vel ſtudio indecentia. Cnca peccatũ In E1. dẽ alterius incomo (uidie do letatus es. cũ ei infoꝛtuniũ aliquod contigerit. aut ſi diffa matõem ſeu ꝑſecutõeʒ incurre ¶ Dide bonis alterius doluiſti. qꝛ bene famatus / bon? / pulcer / ſapiens / elo ens Venorus den religioſus/exiſtat i malũ alteri pꝛeoptaſti.vel bonam fa mã ipᷣius minoꝛaſti verbis iniquis deeo publice vel ſecrete manifeſte aut fraudu/ lenter ꝓlatis.eius verba ⁊ oꝑa/ ſiniſtre iu dicando.aut in peioꝛẽ ꝑtem frequẽter in 1pꝛetando. Circa peccatũ Are iu cũ cõſenſu/ iram cõtra p ximũ tenuiſti/cũ deſiderio vin dicte vel appetitu nocendi ꝑ te vVvvel ꝑ aliũ verbis / aut factis. i iravel odio cõtra quẽcunq; cõtume/ lias ꝓtuliſti.aut in rebꝛ nocumentũ pᷣbui ſti. vel irriſiſti Si eũ pcuſſiſti. vulneraſti occidiſti Et enndne nge Wier us ſa cerdos aut clericus extiterit ¶ Si a leſis a tevel iniuriã paſſis /veniã petere renui/ ſti cũ S⸗ tibi foꝛent.aut in nul lo ſubiecti ¶ Si arma inuaſiua ad nocẽ dũ tuliſti. ¶ Si alteri moꝛtẽ ſiue leſionẽ illicite minat?ꝰ es etiã appoſito iuramẽto⸗ Si ſecretũ alienũ reuelaſti. Si humi liter a teveniã petẽtib/indulgentiã dene gaſti. ¶ Si motus ira / iuraſti neqter yel ꝑiuriũ cõmiſiſti:aut ſi deũ blaſphemaſti. ludũ aleaꝝ aut aliũ exercẽdo ¶ Siodio vel rãcoꝛe potiꝰq; iuſticie ʒelo/placitatio nibovel litib/aliũveraſti Slalten ma ledixiſti pꝛeſertim ꝑentibus aut ꝓpinqs. Circa peccatum Augricie · lcſaa pnener ditoln hifuße Udontn pſſtian ahnoe ſtasme nas moc⸗ ppetn gliopt luaipi trllo S dorean ſi trleg buere naso mnab/ llaag. qnci⸗ vurürt Si⸗ olan (liove Cüine Ci ul i⸗ e⸗ de⸗ gca n. gru⸗ itbonts Nrodlo NGi Shunhes men ſunt t Uryobig nöiS Ggandn genin ant no d dinfonmni autſoſ czinan Chalufi peg/ roſü nunsde tußmnew Nuſuibri frrär ncömp ovn ndipte is. ctumnd⸗ entüßbei wulneracti mnies Sid Naortend tantnni Aiunuer. liulin. ſnimin Obom ridene nchent Mon Bn Gmuphn⸗ E bi fuire ↄtẽnis.¶ D . vel ꝑntũ/laute nimis invſus ꝓpꝛios ſum pſi ar erenntor fᷣuitoꝛũ iuſtũ lu Aalio ↄtraxiſti.aduertat᷑ modꝰ. ¶ S Si ludis ꝓphibi vt ẽE nes illo qð eſt ſuũ ¶ Si furtũ rei ſacre aut ecclłiaſticevel alteri us cuiuſcũq;/intra eccleſiã vel ocũ ſacratũ cõmiſiſti ¶ Si cõtra deü in/ grat indignaris ꝙ nõ tibi ſicut ⁊ ceteris ꝓuenerint diuitie.nec advotũ ꝓſpe ſucce dũt oĩa.ſi ob hoc ĩmemoꝛ dei bñficioꝝ ſi ĩcõia bona dñoꝛũ crũ/nõ eiſdẽ tribuiſti ¶ Si falſas ⁊ iniu/ ſtas mercaturas exercuiſti. ⁊ modũ iqui/ ras ¶ Si falſo? mẽdaci artificiovſus es Si ſymoniã in tevel ĩ alio modũ qꝗrere ꝑpetraſti ¶ Si ↄmutatõe vſi uraracumn i fine lucri ꝑiurꝰfuiſti tax n⸗ ludꝰ/auaricia motꝰte ĩmiſcuiſti. C S i fe ſtiuis dieb ſpe lucri/manualẽ la boꝛẽ gut mercatõeʒ ꝑ te vel aliũ fieri ↄſen ſiſti ¶ Si ↄmiſſa tibi in teſtam̃to vel ali ter legata vel elemoſinas / pficere ⁊ diſtri/ buere neglexiſti ¶ Si oꝑa mie ⁊ elemoſy nas occurrẽte neceſſitate.oblatões ⁊ deci mas / pficere aut ſoluere ↄtẽpſiſti. ¶ Si fi cta adulatõe vel intẽtõe/ pecunias extoꝛ/ qndi aliũ decepiſti aut etiã irriſiſti ¶ Si ꝑntũvl mariti bona eis inſcijs abſtuliſti ¶ S pens rlcna poſſeſſiões / iutili terↄoſumpfſiſti i alieni dãni/cã vł oc caſio volũtarie ⁊ gaudẽter exti tiſti /vt lu⸗/ crũ indevel ↄmodũ repoꝛtares/ vt exẽpli gra ſi int᷑ duos rixã moues/ vt exeoꝝ mu tua lite autverberevel occiſiõe/emẽdã iu/ diciariã aut procinij lucꝝ feras i fa mẽ aut peſtilẽtiã optas/vt ꝑ eã diterꝭ.aut de ꝑntũ moꝛte gaudes/ vt ſuã hereditatẽ accipias aut ſi periuraſ.aut aliũ ad periu randũ ipellis/vendẽdo ⁊ emẽdo iin artificio cũq;/iutiles adiuẽis nouitates vt ditatus abũdes MM ¶ Cuca peccatũ ace⸗/ V miſſam ⁊ hoꝛas vel ali (die — ud diuinũ officiũ ſeu fuitium omiſiſti dre ad q̃ᷓ dicẽda tenebaris i in feſtis ſpẽa liter ab eccłia obuari pᷣceptis aut alias/⸗ P triſticiã negligentiã vanitatẽ aut ociũ/⸗ eccłiaſticũ officiũ pᷣdicatões ⁊ ſermones audire ↄtẽpſiſti S iↄceſſum tps/ dieb⸗ pᷣſertim feſtiuis in ybis aut factꝭ ociob/i Peconfeſſione J glio neſciẽte vel nolente reti alterius erat. ⁊ expmat᷑ modꝰ.( S utilit᷑ ↄſumpſiſti / aut ecckiaſticũ officiũu/ e arrul turbaſti¶ Si idẽ pᷣſtitũ tpᷣs/exceſſiue doꝛmiẽdo ĩ lecto tuo demo ſermõib garrul turbaſti rãdo vel alit/ male occupaſti ¶ Siꝑ ne/ ligentiã aut incuria/ſctãs hr̃e meditatio nes moꝛtꝭ iudicioꝝ⁊ bũficioꝝ dei erga te ¶ Sio bñfactoꝛib tuis/ vi uis ⁊ defunct/pᷣces fundere neglexiſii. Si cõmiſſoꝝ tuo regimĩ ⁊ cure/ nõ recte ſolicit?extitiſti.Si negligẽter de pctis cõ tritus es aut ↄfeſſus.vel añ ↄfeſſionẽ cir- ca pctã tua pᷣmeditatiõeʒ hr̃e noluiſti. Si pctõꝝ tuoꝝ bl r Anir⸗ pe⸗ iqᷓlibzvo tavel ꝓmiſſa infringẽdo trãſgreſſus es/ ⸗ Eidenicgerprog ec cleſie fuiſti trãſgreſſoꝛvt ſi publicã eucha riſtie ſumptõʒ vel alioꝝ ſacr̃oꝝ ſuſcepto,z ptermiſiſti. nitẽtiã/minꝰdebite ꝑfeciſti attendat᷑modꝰ diſtuliſti ¶ Si nõ recte ipᷣa ſacra recepiſti vt ſi nõ pᷣmiſſa debita integrali cõfeſſiõe. —– L60 f ymoꝛoſas cogitatões (xurie circa carnalẽ actũ/cũ ↄplacen/ „ ignis aliqͥ b / motuʒ carnis excitaſti. nec eidẽ ſufficiẽter reſtitiſti . ſiõ n ug ſti. aut qð deteriꝰẽ/eaſdẽ p/ curaſti. do exteriꝰopꝰſi poſſes vel auderes ꝑficere Si attactũ aliquẽ inhoneſtũ.vel pꝛuri/ tũ in mẽbꝛis pudẽdis exercuiſti / ex q̊ car nalis delectatõ ſecuta ſit.⁊ modus diligẽ ter aduertat᷑ ( Si taliũ pctõꝝ/erga alios cã vel ruine occaſio fueris.vbis.oſculis. amplexib aut alijs ſignis.vel foꝛte pictu ris ⁊ figuratõib inhoneſtis u i doꝛmi endo/hãc carnalẽ delectatõʒ vel pollutõʒ incurriſti. Si cũ alia ꝑſona carnalẽ ↄmi xtionẽ incidiſti.Et attẽdat᷑ cuiꝰgradꝰvel conditõis foꝛet ꝑſona.aut vxoꝛata alteri autvirgo. ſi genere ꝓpinq̃̊.⁊ in q̊ gradu ſi ſctimonialis religioſa.aut in ſacris oꝛdĩ/ bus cõſtituta.ſi tibi cõſenſit aut eiviolen tiã intuliſti.ſi deniq; eiuſdẽ tecũ ſexꝰ aut iluxu rie peccatũ oꝑe cõſummaſti alio oꝛdie qᷓ; natura dictauerit ¶ Si mrimonij legiti/ mã honeſtatẽ nõ obfuaſti.rõe opꝑis in ſe. vel circũſtantiarũ.que mag in Sleoe . 4 tia ⁊ delectatoę nociua/ in coꝛ/ ge tenuiſti ¶ Si cogitatõibus talibo carnalibo vel aſpectibo autverb aut 4 Si h? pcti occa . Dip tales tẽtatões vel motus in luxurioſum ↄſenſum cecidiſti.affectã/ decõmuni Opuſculũ Cripertitum certis ſunt interrogationibo cognoſcẽde qᷓ; verbis vel ſcripturis âbuſlibʒ/in pub lico reſerande. i dieb feſtiuis mino ribus aut minus ſolẽnibus/talia pecca/ ta ppetraſti.aut foꝛſan in ſacratis loò. Siaboꝛtiuũ pꝛocreaſti.aut fetũ exvtero naſci impediſti.aut ob ſtricturãveſtimen toꝛũ:aut ꝑ agitatõem coꝛꝑis immodera/ tam vel choꝛeis vel alijs pluribo iuſitatio/ ribus modis ¶ Didiſſolutis ⁊ inhone/ ſtis aſpectib ⁊ choꝛeis aut geſtibus incõ poſitis/vel innata pulcritudie/ aut fuco mendaciter coloꝛata/vel deniq; veſtimẽ/ tis ſupꝑfſluis/alios ad malũ allicerevolui/ ſti aut te ↄcupiſti ab eiſdẽ affectari ( Di tibi mr̃imonialr conicte perſone/carna lis copule debitũ/infirmitate aut alio le/⸗ gitimo impedimẽto ceſſante/denegaſti Cucga Peccat . er nari mãdata/trãſgreſſus es.ceſ ſante infirmitate.impotetia vł — aliarönabili cnufn Bierni mia cibivel potus ſumptiõe/ ebꝛietatem luxuriã anſeauer aut coꝛꝑis infirmi/ tatẽ incurriſti ¶ Si ob eandẽ cãm / ſtudi um laboꝛẽ mercationẽ vel aliud opus ad quod agendũ tenebaris / omiſiſti. Si ꝑ nimios ſumptus in potib ⁊ cibis / te vel tuos heredes/indigere aut mendicare co egiſti¶ Si deniq; nimis auide/ aut abũ danter/cibũ ſumpſiſti. vel delicata fercu/ la curioſe ꝑpetraſti.aut hoꝛã comedẽdi pᷣ ueniſti. ſic ꝙ ex hoc pᷣceptũ aliqð dei vel ecclie ſolueret᷑ vel graude aliqð coꝛpꝑis in cõmodũ ſequeret᷑. ¶Per hec aũt omia q̃ de ſeptẽ pctis moꝛtalib iã explicata ſunt poteſt homo ↄgnoſcere quibo modis qͥn qʒ;; ſenſuũ exterioꝝ miniſterio/ cõtra decẽ leg pᷣcepta.cõtra miſericoꝛdie oꝑa.⁊ duo decim noſtre fidei articulos / deliq̃rit. vt nõ ſit opus/ hec poſterioꝛa poꝛibo adde/ re.niſi quis ennmeratis pꝛioꝛibo ſpecia/ lioꝛa ⁊ ꝑticulafioꝛa adiũgere voluerit. — = B plenariũ autem pꝛecedenti/ 4um intellectũ/ vt agnoſcat qua liter rite ſit faciẽda cõfeſſio no/ Nanda ſunt aliqua (Pꝛimo qꝙ luni regula eſt/⁊ eccleſie pcepto/te netur qlibet ad minus ſemel in anno cir/ ca paſcha/peccata ſua ↄfiteri. cum etiam euchariſtia aut aliud ſacramæetũ ſuſcipere — 4 ? „* intendit.tunc etiãcum moꝛtis imminet piculum.Cum pᷣterea ipſe qui pctõꝛẽ ab ſoluere poteſt/ adeſt.cuiꝰ pᷣſentia nũq; in poſterũ haberi foꝛmidat᷑.qᷓ;uis ſepius cõ fiteri pꝛoſit.qᷓter videlicʒ annuati.velmẽ ſibus ſingulis.aut quolibet ſolenni feſto iuxia pſone facultatẽ ſtatũ ¶ Secundo ꝙ cõſeſſio in loco patenti vel publico fie/ ri debet.ne occaſione ſecreti loci ⁊ pᷣtextu denotõnis.impellat diabolꝰad malas co gitatõnes.⁊ iniqua verba vel oꝑa.nunq; etiã confeſſoꝛ cõfitẽtis vultũ aſpiciat. Tertio ꝙ multa ſunt crimina/ a quibus peccatoꝛẽ ſacerdos ſimplex abſoluere nõ poteſt.niſi penitẽtiarius fuerit.aut a pᷣla/ to ſupꝑioꝛi ptãtem acceꝑit. Quẽadmodũ ſoꝛtilegiũ.quod aliqũ ꝑ abuſum ſacrarũ reꝝ cõmittit᷑. aut exalijs rebus friuole cã querit᷑ que nõ eſt cauſa intẽti effectꝰ.q ꝑ res ſacras cõmittit᷑. ſacrilegiũ qð eſt fur/ tum rei ſacre vel intra locũ ſacrũ Percuſ/ ſio violenta ſacerdotis vel clerici. Simo nia.Hereſis.ceteraq; crimia quibo eo fa⸗ cto excõicatõis ſententiã incurrũt delin/ qᷓntes.homicidiũ.ꝑcuſſio patris aut ma tris.piuriũ in iudicio publico cõmiſſum adulteriũ ſignãter notoꝛiũ.mulieꝝ raptꝰ violentus.defloꝛatio virginũ. cõſtupꝛa/ tio ſanctimonialiũ.⁊ inceſtus cũ conſan guineis intra quartũ gradum:votoꝝ fra ctio.oppꝛeſſio puuloꝝ infantiũ ob negli gentẽ cuſtodiã.peccatũ item turpiſſimũ et abominabile quod cõtra naturã dicit᷑ ſiue in pꝛopꝛia ꝑſona ꝑ molliciẽ ꝑpetra/ tũ ſit.ſiue in alio cõmiſſum qui eiuſdẽ ſe/ rus exiſtit.vel in ꝑſona alterius ſexꝰſi fiat in alijs mẽbꝛis q; natura ad generatõem deputauerit. vel ſi deniq;in alia ſpecie ad miſſum ſit.Talia nanq; crimĩa grauioꝛa ſunt q; ſit eſus earniũ in ſacroſancto die veneris.vnde et de eis tenet᷑ peccatoꝛ ex/ pꝛeſſe cõfiteri/ ſub pena eterne damnatio nis ¶ Duarto ꝙ ꝑſona cõſfitens/debz ha berevoluntariũ ꝓpoſitũ om̃ia pctã ſua iu xta vires integraliter explicãdi.⁊ ad int/ rogata veritatẽ ſine mendacio reſpõdere nec ad ſui excuſatõem quicqͥd celare. Itẽ celare etiã debet pctm̃ alterius.niſi foꝛtaſ ſis aliter/ſuũ peccatũ reuelare non poſſit vel niſi ꝑſonam talẽ ad ſuũ cõmodũ ſpi/ rituale cõſeſſoꝛi detegeret abſq; pᷣiudicio cuiuſcũq;. O ſi pꝛelatus ſuꝑioꝛ vel peni/ tentiariꝰ nõ ſingula pctã còfitentis inte/ ſtcſi hoteſt gius fnin ense⸗ ulto⸗ beret⸗ van ſios ( ce. ll⸗ len c(ri the ſnpal gen Aen⸗ leylte feeteon Palin abe i ui nxi terin tun: uſa leyes llogn Arbe Neyn hene kode lafn Git dillge mminer e Miczin Oing pane Gmniſcho Decundo blicoſt⸗ aptern mmnlgse ununi hic. abidas naeti tamaßln Nianoci unſoni fikei co ar niſcan aO gipegir mmi n momene Nöniſun Nun iſinm iontn. fA bnegi piſimiᷓ fidact⸗ Ppera, s ſchſfat nentöen Aſpecien ugenind ſncode daltor donmmano 1rl Miſuin udint,/ chder ne J niſiſnu nonhoſi Boͦaa rlſ moꝛtaliũ a ſe cõmiſſoꝝ nõ reminiſcatur. graliter ſed ſolos caſus refuatos audire voluerit reſeruet pctõꝛ alia delicta mino-/ ri ſacerdoti poteſtatẽ ſuꝑ his habẽdi con fitenda ¶ Quinto ꝙ nullus iniunctã pe nitentiã reciꝑe debʒ / niſi quã pꝑficere vo/ luerit.quã et celare tenet᷑ vna cũ alijs a cõ feſſoꝛe platis / aut interrogatz niſi foꝛſan quod abſit idẽ cõfeſſoꝛ confitentẽ verbhis aliquibo ad malum inducerevellet ¶ Se xto ꝙ ſi grande quid alicui reſtituẽdũ ſit. ⁊ is ignoꝛet᷑ cui debet reſtitui.vel etiam ſi votoꝛũ cõmutatio aut relaxatio facienda/ ſit.cõſulatur pꝛelatꝰ ſupioꝛvel alius hoꝝ poteſtatẽ habẽs/non tm̃ ſacerdos ĩferioꝛ eptimo ꝙ ſuꝑ pctis in generali ſu/ ꝑius muneratis/ſi caſus ſpeciales occurx rant/vel numer delictoꝝ.tenet᷑ hoc cõfi/ tens explicare.tũc pꝛeſertim quãdo ꝑticu laritas caſusvel numerus/ſpecialem ha/ beret annexã maliciam moꝛtalẽ.vt cũq s decem francos abſtulit pauꝑi /vxoꝛẽ ⁊ fi- lios habẽti/vel in loco ſacro grauius pec catũ eſt q; furtũ pꝛeciſe in generali cõmi/ ſiſſe.Et parifoꝛmiter in alijs caſibus/pti cularitas expmatur. put confitẽs memi/ nerit ᷣm beneplacitũ cõfeſſoꝛis. omiſſis circũſtãtijs aliigad peccati grauitatẽ im/ ptinentiby. ctauo ꝙ ſi ꝑſona cõfitẽs in peccãdi ꝓpoſito ꝑſeuerat/ vel de nouo peccatũ iterare diſpoſuit.aut ꝙ ablatum alteri/ſᷣm facultatẽ ſuam nõ vult dimitte re vel reſtituere.aut ꝙ a carnali pctõ luxu rie recuſat abſtinere.vel ꝙ nocẽdi iniquũ poſitũ retinet.nullus hanc ꝑſonã a pec/ catis confeſſis poteſt aut debʒ abſoluere. quãq; tali ꝑſone ſalubꝛiter cõſulat᷑ vt bo/ na q̃ poterit interĩ ꝑficiat quatinꝰ eã deꝰ in viam rectꝗ dignet᷑ illuſtrare. ¶ Hono notetr᷑ ꝙ pctm̃ quodlibet tãto peius ac de terius eſt.quãto plurib intulit nocume/ tum Pꝛopterea ſiquis fuerit alteriꝰruine cauſa ⁊ occaſio.vt innocẽtes pᷣſertim iu/ uenes aut puellas ſuo cõſilio.hoꝛtatu vł alio quouis modo ſolicitãdo ad peccatũ asgat huiꝰ rei diſtrictã penitẽtiã.⁊ pcuret deceptoꝛũ a ſe coꝛrectõem.aut emẽdatio/⸗ nem.totis viribo pꝛocurãdo⁊ ꝑ ſe ⁊ alios 7 eos ad viã veritatis ⁊ ſanã doctrinã redu cendo. In hoc eni cõſiſtit poꝛtio ĩcipa lis ſue ſatiſfactõis ⁊ penitentie. ¶ Decio ꝓ ſiquis poſt cõſcientie ſue ecaminatõeʒ diligentẽ. ipᷣe peccatoꝝ quoꝛundã etiam tunc p ſolam generalẽ conteſſionẽ de ip/ ſis abſq; alia ſpeciali ſaluabit᷑ ſi tamẽ ea pꝛius oblita/poſtmodũ ad memoꝛiã re/ dierint / ea ſ pecialiter certis temꝑe ⁊ loco cõfiteri tenet᷑. Qua in re ꝑiculoſum eſt cõ ☚ ſoꝛ intẽdit et poteſt abſoluere/⸗ cõfitentẽ Ego abſoluo te a pec tantumodo.dicat᷑ſic. Ego abſoluo te ab οιaione tua. In noie patris ⁊ filij et ſpũſſcti.Amẽ. Etſi cũ hoc fiat abſolutio de peccato ꝓpter quod lata eſt excõicatio/ vel de alijs/addatur foꝛma pꝛioꝛ Additõ nes quedã alie conditõnales aut inuolu te/ tutius dimittũtur. opuſculi de ſcientia moꝛtis. Jveraces fidelesq; amici cu/⸗ iuſpiã egroti/curam diligentiꝰ ggant/ pꝛo ipſius vita coꝛpali fragili et defectibili conſeruãda.exigunt a nobis multo foꝛtius deus ⁊ charitas ꝓ ſalute ſua ſpirituali ſolicitudinem gerere ſpecialem. In hac enim extrema moꝛtis neceſſitate/fidelis pꝛobatamicus Quip pe nullum eſt opus miſericoꝛdie maius ſiue cõmodoſius.quod et tanti apud de/ um meriti et amplioꝛis frequẽter eſtima tur/quẽadmodum ꝑſone noſtri ſaluato/⸗ ris Jeſu chꝛiſti ſi in terris nobiſcũ dege/⸗ ret/impenſum ſeruitium coꝛꝑale. Quam obꝛem cura fuit pꝛeſenti ſcripto cõpone re bꝛeuem quẽdam exhoꝛtatöõnis modũn habendũ circa eos qui ſunt in moꝛtis ar ticulo cõſtituti.valẽtem etiã generaliter om̃ibus cactholicis ad artem ⁊ noticiam bene moꝛiendi cõquirendam. ¶ Conti net autẽ hoc opuſculum bꝛeue/quatuoꝛ particulas. ſcilicʒ echoꝛtatõnes.interro gatõnes.oꝛgtõnes.et obſeruatönes ——— hoꝛtatiões. Pꝛiuma eſt. 2— C(((ꝛima pars cõtinet q̃tuoꝛ ex Mice dilecte aut dilecta.ↄſidera miſſoꝛũ a ſe delictoꝛũ moꝛtaliũ /per negli gentiꝗ atq; deſidiã immemoꝛẽ fleri. Oꝛma abſolutois ſufficiens 2 reqͥ ſita pꝛo pctõ de quibo ↄfeſ/ atis tuis In noie patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſian cti.Amẽ. Etſi cõfeſſio fiat de excõicatiõe pars huius nos oes ſpᷣiectos eẽ potẽti Mani S Opuſculũ Cripertitũ dei ⁊ ipinsvolũtati.oẽs nos cuiuſcunqʒ conditõnis aut ſtatus/ regesê/pꝛincipes⸗ diuites/⁊ paupes / moꝛtis tributũ ſolue/ re neceſſe eſt/ venimꝰin mũdũ ꝑegrinoꝝ moꝛe.vt ex eo trãſeamꝰ.nõ vt mãſionẽ in eo ſtabiliamꝰ.qnpotius vt hic bene ⁊ me ritoꝛieviuẽtes ⁊ deo ſeruiẽtes/hoꝛribiles inferni penas euitemꝰ.⁊ gloꝛiã eternã ha beamꝰ ¶ Recognoſce diligent᷑ cũ gratia/ rũactõne/a deo tibi cõceſſa bñficia.ꝙ ti/ bi etiã in hac extrema hoꝛa/ſui cognitio/ nẽ dederit.nec te moꝛte ſubita pꝛeoccupa uerit.grãs ꝓ his⁊ alijs innumeris donis nũc eidẽ reſer?ad ſuã ifinitã miſericoꝛdi am cõfugiens.⁊ de cõmiſſig a te crimibꝰ veniã humiliter poſcens equibo penã ferre meruiſti.vñ ⁊ huiꝰ ifir mitatis.⁊ moꝛtis penas patiẽter tolerare debes: rogans deũ vt pñtis doloꝛis/ acer bitas/remiſſionẽ oꝑet᷑ pctõꝝ.⁊ purgato/ rij hoꝛribilis cruciatꝰ/in hanc afflictõem tuam/pꝑ ſuã miſericoꝛdiã cõmutet᷑. Tole/ rabiliꝰeſt nãq; hic pñtialiter qᷓ; in futuro punirix ſi ſic coꝛde cõtrito/patiẽs penã neceſſariã tanq; voluntariã feres/2 oẽm penã⁊ culpã remittet deus.certuſq; ꝑadi ſum introibis.Alioqͥn ꝑ impatietiã/e:er nꝗ penã ⁊ dãnationẽ incurres. ¶ Super om̃ia in hac extrema hoꝛa cõſtitutus/me ditare circa tuã ſpũalem ſalutcẽ.nunq;enĩ foꝛtaſſis in futuꝝ huiꝰmeditatõis occur ret oppoꝛtunitas.oẽm aliã ſolicitudinẽ/ ⁊ rerũ terrenarũ curã relinque. qͥs relinqͥ neceſſe eſt q̃ etiam nec ab inferni pᷣcipitio coꝛruentẽ eriꝑe valent. Plena fide te deo cõmitte.⁊ ei q oĩpotens bonꝰ⁊ ſapies eſt te ⁊ tua? tuoꝛũ regenda pᷣbe.Oẽm pᷣterea cogitatum tuũ in eum dirige. aſtantes ſo lummodo ⁊ ſuꝑſtites rogans.vt pꝛo ſalu tetua deũ pꝛecibus exoꝛent. ſe 53 interrogatoöneg. ne reſpectu dei ⁊ dñi noſtri te/ ſu xpi/tanq; ve us fidelis et obediẽs ſctẽ matris eccłie filius: Rñdeat volo he⸗ tis a deo veniã pctõꝛũ tuoꝛũ/ cõmiſſoꝛũ ⁊ omiſſioꝛũ.q cõtra eiuſdẽ amoꝛẽ.maieſta tẽ.atq; bonitatẽ feciſti. Nec eũ put debe/ bas honoꝛaſti? Rndeat peco. Habes ena HDum Dolce olicite co/ Necte aut dilecia Tis tu moꝛi 2 v iuere in ſoliditate fidei xpia ne ſincerũ ꝓpoſitũ ⁊ explicitã voluntatjè/ vitã tuã in meliꝰcõmutare atq; coꝛrigere ſi vita comes ſupꝑfuerit? Rogas etiã deũè/⸗ vt tibi grãm pᷣſtet hoc ꝓpoſuũ cõtinuãdi verãq; cõtritionẽ hñdi?¶Es tu cõſcius tibiipſi/alicuiꝰpcti moꝛtalvel criminis/ de quo nõ ſis cõfeſſus.Optas ne etiã coꝛ tuũ illumiari/ad oblitoꝛũ criminũ ſique ſint/habenqꝗ noticiã. etſi tu libẽter cõòtfi/ tereris ea ¶ Uis ablata ꝑ te / reſtitui inte graliter/quãtũ ad id teneris/ iuxta tuarũ facultatũ valoꝛẽ.etiã vſq; ad oim bonoꝛũ tuoꝛum ceſſionẽ ⁊ renũciatõeʒ.vbi alias ſatiſfactio fieri nõ valeret.⁊ coꝛã deo⁊ ho minibo veniã iniurie petis? ¶ Indulges ex coꝛde oĩba qͥ tibi nocumẽtũ intulerũt/ ob veneratiõem ⁊ amoꝛẽ dñi noſtri Jeſu xp̃i a quo ⁊ veniã ſperas. Petis ſimiliter indulgeri tibi ⁊ remitti ab his q̊s verbis aut factis leſiſti? Ad has oẽs pᷣmiſſas in/ terrogatões/affirmatiue rñdeat:volo. Certi . heꝛeues miſtrat oꝛatõnes. NNRimo dicat infirmus er coꝛde deum raa⸗ ſe Pena meꝰ pijſſi nme pater. miſerere mei. Deꝰ me s pijſſime pater. In manus tuas com/ mendo ſpiritũ meũ. Pater miſericoꝛdia/ rum/miſericoꝛdiã fac huic pauꝑcule cre/ ature tue Adiuua me nũc etiam in hacvl tima neceſſitate. Succurre dñe iam ani/ me egenti et deſolate.vt non a malignis ſpiritibꝰcaptiuet᷑.et a canibus infernali/ bus deuoꝛet. ¶ Dulciſſime Jeſu ob ho⸗ noꝛem ⁊ virtutẽ tue benedictiſſime paſſi onis/iube me recipi intra numerũ electo rum tuoꝛũ.Saluatoꝛ meus ⁊ redemptoꝛ meus.reddo metotũ tibi/nõ me renuas⸗ ad te venio: nõ me repellas. Domine ꝑa diſuʒ tuũ poſtulo.nõ obvaloꝛẽ meoꝝme ritoꝛũ ſed in virtute ⁊ efficacia tue bene/ dictiſſime paſſionis ꝑ quã me miſerũ re/ d mere voluiſti? mihi paradiſum pꝛecio tui ſanguinis emere dignatus es.ipſum mihi conferre feſtina.pꝛopter quem nec iueę diuitie/ aut potentia minuet᷑. nec ip/ ſe paradiſus anguſtioꝛ aut minoꝛ inue/ nietur ( Salutet poſtmodũ beatiſſimaʒ virginem Wariam dicens. Reginoa celo rũ.mater miſericoꝛdie.còſugiũ peccato/ rü reconcilia mevnigenito filio iuo:.eius articula lanen Pob Aucen jrh ibe choe gven ſont cuſtos un musert Oo⸗ feinte ſilitu ceſith pun ingat nee. nngee ani dei/ Gnici uciſins oinng heenic ninüſigne bätercöß Kiiignte nn tnari mbonori Wialas nidende Gan Uimnulein lnoſri t mi ſinlir gesfore ömiſſce⸗ lenn Nünes nce Bne iſ nidene w/ nundia⸗ let inhacgl un and malignis infornali Goddo⸗ ſmepiſ mei een 1ntenpnn öwrerenug Domepe ninepne Cuuebene⸗ nenien re ſungeo 1 gipſon napen teh net ech minortpw⸗ jtenrſin ſegnuen hgiipan, ilolmct dementiã p me indigno pctoꝛe interpel/ la.vt ob amoꝛẽ tui/ mea remittat crimia / ꝑducens in gloꝛiã ſuã. ¶ Angelos dehic pꝛecibo inuitet inq ens. Opũs celoꝝ/an geli beatiſſimi/aſſiſtite q̃ſo mihi migrãti ex hoc ſeculo ⁊ potẽter eripite me ab oĩb aduerſarioꝝ inſidijs.⁊ aiam meã in vim ↄſoꝛtiũ aſſumiteę Lu pᷣcipue angele bone cuſtos meus oſt hec inqrat᷑ ab infir/ mo/cui ſanctoꝝ vel ſanctax/magis deuo tus extiterit/ vt illi pꝛecẽ offerat dicendo. O gloꝛioſiſſime ſancte vel ſancta/ ſinglła rẽ in te dũ viuerẽ/ſpem ⁊ ↄfidentiã repo/ ſui/ſuccurre nũc mihi in hoc extremo ne ceſſitatis articulo laboꝛãti.nũc anxioꝛ ſu pꝛa modũ tempus nũc inſtat ⁊ hoꝛa·iam in adiutoꝛium meũ intende. en ☛☚ dam obſeruatões edocet.vt ſciat᷑ qlis pꝛe aaegictoꝝ vſus habedus ſit· Ipatiens / nondũ euchariſtiã gut extremã vnctionẽ ſuſceꝑit. interroget᷑ an eadẽ ſacr̃a deuo⸗/ te patus ẽ reciꝑe i etiã ſuꝑ ĩterroga/ tiõib pᷣmiſſis/ veriſilr appareãt rñſiões patiẽtis nõvſq;q̃q; ſufficiẽtes exiſtere.re terit.vel ꝑ mĩſtratõʒ ſacr̃oꝝ ↄfeſſiõis.eu/ chariſtie.aut extreme vnctõis.vel eidem maiſfeſtãdo ꝑiculũ qð incurrit/ nõ plene ſatiſfaciẽdo petitõibo/ſuꝑ fide ſua ⁊ ſalu/ quã verꝰ⁊ fidelis xpᷣianꝰ ¶ Attẽdat᷑ ſi ĩfir mipſe/ excõ icatõis vinculo aſtrictꝰtenea tur.⁊ ꝓpterea ſummittat ſe totis viriba oꝛ diatõi ſctẽ mr̃is ecclie vt abſoluat᷑¶ Si moꝛiturꝰplixũ tꝑis ſpaciũ.ad ſuã recolle ctiõʒ hẽat.nec moꝛte feſtina pᷣueniat/legẽ te conſcie platis Moneat᷑ . t decedat tan 0 de foꝛẽt coꝛã eo ab aſtãtib/hiſtoꝛie ⁊ oꝛõ nes deuote.in qbe ſanus ⁊ viuẽs ãpliꝰde lectabat᷑.vel recenſenda eẽnt ðina pᷣcepta vt ꝓfundiꝰmeditet᷑ ſiqͥd aduerſus ea ne/⸗ gligẽter oblitũ deliqrit. vel ſilis coꝛã eo ĩ ſtructio retice᷑ Si patiẽs vſum loq̃n/ di ꝑdiderit hʒ tũ ſana⁊ integrã noticiam ad interrogatões ſibi factas vel oꝛões co rã eo recitatas/ſigno aliq̃ exterioꝛi vel ſo lo coꝛdis aſenſu rũdeat.hoc eĩ ſufficit ad ſalutẽ. uitekinkinmo /mago crucifixi vel alteriſcti quẽ ſanus⁊ incolumis/ſpe cialitervenerabat᷑ (S„ nõ oĩa pᷣmiſſa di ci bꝛeuitas ſinat/pᷣponẽde ſunt oꝛoes.il/ (Quarta pars quaſ mediũ apponat᷑ q;tũ id cõmodiꝰfieri po/ De arte moꝛiendi la Pſertima ue ſaluatoꝛi noſtro Jeſu xpᷣo dirigit᷑ Criullatenus aut minime ſi fieri poſſit/moꝛiẽti amici carnales.vxoꝛ/ libe ri/vel diuitie/ad memoꝛiã reducant᷑.niſi inq;tũ id exigit patietis/ ſpũalis ſanitas et dũ alias cõueaiẽter omitti neqͥt.Hõ detur infirmo nimia ſpes coꝛꝑalis ſalutꝭ conſeqᷓnde.ingerat᷑ potius eidẽ/ pꝛia mo nitio ſuꝑius explicata.Sepe nãq; ꝑvnã talẽ inanẽ ⁊ falſlam cõſolatõem/ ⁊ incertã ſanitatis coꝛꝑee confidẽtiãa/ certã ĩcurrit hõ dãnatõnẽ Quinimo hoꝛtãdus eſt pa tiens vt ꝑ cõtritõem.⁊ ↄfeſſionẽ/ aĩe ſani tatẽ pꝛocuretiœ ⁊ ad ſalutem coꝛpoꝛis(ſi ſibi fuerit expediẽs)valereę poterit.⁊ inde ſecurioꝛ atq; qetioꝛ erit ¶ Duia vero fre⸗ qᷓnter coꝛꝑalis infirmitas/ ex aĩie languo re oꝛtũ hʒ/papa ꝑ expᷣſſam decretalẽ cuili bet medico coꝛꝑis/diſtricte pᷣcipit.ne cui q; egroto/coꝛpoꝛeã ↄferat medicinã pꝛiꝰ qᷓ; de ſpũalis medici cõfeſſoꝛis ſcʒ reqͥ ſi/ tione/eundẽ monuerit Hinc expediẽsvi deret᷑. vt in q buſlibet paupeꝝ hoſpitali⸗/ bus/ vel domibo dei / ſtatuto firmaret. ne dqs ibidẽ eger ſuſcipi poſſet/ qͥ nõ pꝛio in greſſus die/cõfeſſionẽ faceret/vel idoneo acerdoti ad hocipᷣm deputato/ꝑatus cõ fiteri ſe cõtinuo pñtaret.ſicut ĩ domo dei pariſius/laudabiliter obſeruatur. Opuſculum trigtitum finit. tem de differẽtia peccatoꝝ venialiũ? moꝛ talium/edidit Idem xpᷣianiſſimꝰdoctoꝛ. dñs Johãnes de gerſon/ pꝛo quarundã ꝑſonaꝝ laicaꝝ ſimpliciũ eruditõe/ in idi omate ꝓpꝛio ſcʒ lingua gallica. Sʒ ꝓ alio rum eruditiõe/alius quidã / ipᷣm tranſtu lit a gallico in kttinum.g H i. ¶ Declaratio generalis quid eſt pec/ catum moꝛtale aut veniale. ij ¶ Duomodo in om̃ibus peccatis re/ pire poteſt peccatũ tantũmodo veniale. itj uãdo vana gloꝛia/ eſt petm̃ moꝛ tale aut veniale. (niale iiij ¶ Oñ ſupbia eſt pctm̃ moꝛtale aut ve v ¶ Onñ iudicare/eſt pctm̃.⁊ quale. uen Incipiũt Rubꝛice RO vi Oñ ↄtẽptꝰ ſupioꝝ/eſt pctm̃.⁊ q̃le N inuidia eſt pctm̃.⁊ quale. yiij Ou ira eſt pctm. ? quale. ix Du acedia eſt pctm̃.⁊ quale. x ODñ auaricia eſt pctm̃ ⁊ quale. rxi Du gula eſt petm̃ ? quale. xij Onñ luxuria eſt peccatũ ⁊ quale. xiij De mentiendno. xiij De iurandgdgdo. xv Decoꝛrectõne fraterna. xvi Quando cõtra conſciam facere/ eſt peccatũ moꝛtale.?⁊ quando non. xvij Quõ de dnob mal/minꝰẽ eligẽdua xviij Quando ignoꝛãtia eſt peccatum xir Deofeſſione/plura documenta. xx Depctis que fiũt in mercantijs. xxi De bona credulitate fidei noſtre xxij De excõmunicationibus. xxiij Quando vitari debet ſacerdos de audienda eius miſſa ⁊ quando non xxiiij Quale malũ facitveniale peccatũ xxv. Exemplũ generale declarãs quid in tracta/ õ eſt peccatũ moꝛtale aut veniale. Pꝛolog' in um ſequentem. “ VUi bene ↄſiderat bonita tem dei erga nos.cauſam habet magnifice regratiã di ⁊ laudandi deũ. Cum eĩ de iuſticie rigoꝛe/ debe/ remus ſeruire ei quotidie melioꝛi modo quo poſſemꝰ ſine ceſſatiõe nihilominꝰ? noſtre cõpaties fragilitati cõ tentari voluit certum dare nobis numeꝝ mandatoꝛu. ꝛ in certo tempe Que ſicom plemus / grati eius habeam? ⁊ ſufficit ei ⁊ adquirimꝰpadiſum. Melius tñ facien tes/amplius⁊ magnificẽtius remunerat Heceſſitas eſt igit᷑ cire mandata obligã/ tia ⁊ que nõ.Alias eni vel traſgrediemur ea ꝑ ignoꝛãtiã vel in cuſtodiedo ea/hẽbi/ mus magnã nimis de trãſgreſſione dubi tatõem.⁊ dubitabimꝰvbi dubuandũ nõ erat.p quod ꝑderemꝰtotã conſcie tranqͥl/ litatẽ/putando nõ pctm/eſſe pctm̃.⁊ ecõ/ tra de pctõ qð nõ eet pctm̃. Et q́;uis ne/ ſcirem in oĩb caſib dare regulã ſpẽalem qñ vnꝰactus petm̃ fuerit moꝛtale? qũ nõ in dari pñt aliq documẽta in generali/ꝑ q̃ indicari meliꝰpõt de factis ſpecialibus Pꝛopter qð ſtudui ſcribere vobis ↄſide/ ratioes aliquas bꝛeues/ad ſciedũ quãdo ognitõe pctõꝛum peccat᷑ moꝛtalit.⁊ qñ nõ.in pluribo caſib⸗ In oibo enĩ caſib ad longiu eas tradere/⸗ graue eẽt aut impoſſibile. Immo hoc qð vobis ſcribã/plene nõ intelligetis ſicẽ cre do/ꝓpter ſuam bꝛeuitate/niſi abentis 4 vobis declaret. Volo ergo vt de his que no intelligetis / diligẽter inquiratis: (Coſig Declarario generalis quid eſt peccatum — mortale antveniale. Nter alia mãdata dei/aliq̃ ſunt que facere debem ſub pena ꝑdendi grãzʒ ſuam:incurrẽdiq; ppetuã moꝛtẽ Et ⁊int hoiĩes ſocietatẽ. ſicuti eſt amare deũ om̃i tepe ⁊ loco ⁊ nõ odire eũ.Sicuti eſt nõ occidere ꝓximũ ſuũ innocentẽ.⁊ non guferre ei ſua violent᷑. Alia pᷣcepta vel cõ/ ſtitutões ⁊ oꝛdinatões ſunt/q̃ nõ obligãt nos.niſi ad penã tꝑalẽ.qꝛ trãſgredi ea nõ diſſipat ſubiectõem deo a nobis debitã / nec ſocietatẽ quã tenemur hẽe ad hoĩnes CLoõtra pꝛia facere pᷣcepta/pctm̃ moꝛtaleẽ ⁊otra alias oꝛdinatões/pctm̃ eſt veniale NQuẽadmodũ videdᷣ ꝙ rex aliq̃ pcipit ſub pena moꝛtqꝭ aut capitꝭ.⁊ aliq̃ ſub pena te/ pali.vtpote argeti.vel canceris. ag tẽpus oĩbo pctis / eſt innenire petm̃ veniale tm̃- Tigñ! bterit pᷣceptũ ex delibe/ a ra ſo. aliqñ nõ ſic.ſʒ ꝑ ignoꝛantiã Yexpꝛio motu abſq; pleno cõ ſenſu.Et ĩ hoc caſu/ñ eſt aliqð ita ſtrictũ mãdatũ/qͥn aliqñ trãſgredi poſſit nõ pec cado moꝛtaliter/p eo ꝙ ↄſenſus eſt id qðᷣ pncipalit facit petm̃ Hinc apparet ꝙ nõ noĩant᷑ ſeptẽ petã moꝛtalia.ſ.ſupbia/ iui/ dia/ira/auaricia/acedia/luxuria/gula/ iõ ꝙ oĩs ſuꝑbia aut om̃is ira ⁊ ſic de alijs⸗ ſit peccatũ moꝛtale.immo ſepe eſt venia/ le/ſicut ſtatim dicam. vana gla eſt petm̃ veniale aut moꝛtale Anag gla de ſe nõ eſt niſi pctm̃ ve/ vy niale.qꝛ opus aliqð ſieſt vanum 6 eſt ꝓpt᷑ hoc moꝛtale. Sʒ vana gla/pctm̃ ẽ moꝛtale ꝓpt᷑ vnã dnaꝝ cãꝝſ. pꝛopter finẽ pꝛopt᷑ quẽ vana querit᷑ glo/ ria:aut pꝛopter materiã aut opus.in quo iderato pꝛima la/q̃ debitã deo cõſeruãt ſubiectõʒ ¶ Conlid.II Qnuoò in tõe ⁊ certa ſcia ⁊ ↄſenſu expᷣſ/ onſi. III Quado ton/ Contig ſurel n. alcſ⸗ catioe ſunſe ocht mah. an, okai⸗ neſace hocin ſemun ſua fa oſlio no an hab Alꝛda⸗ nloet Ouuno healicg ligſicap iab, mſea upt⸗ d Saci⸗ leck Tinu c⸗ Lina tpet giͤhh Myine opusd ”õ Benialium glin 5 bin querit᷑ vana gloꝛia. ¶ Ouantũ ad pꝛi mũ eſt m ſe bonũ.ſjʒ oꝛdinatio puerſa eſt? ed mã cãm eſt ſciendũ/qꝙ queri poteſt gloꝛia reuerſa. Si ãt glła ſurripit in dicto viuo⸗ Nlic⸗ pꝛo altera quatuoꝛ cauſarũ Pꝛimo ad ſo oꝑe/nõ q̃ſi pꝛĩcipalis finis aut pꝛinci/ denig vitandã infamiã falſam.vt ſi diceretur ꝙ palis cã ad faciendũ idẽ opꝰ/nõ eſt pcmßf Nhue ego ſum latro.bene poſſum cõtrariũ aſſe moꝛtale.Nihilominꝰ cõſiliũ bonũ eſt au ts rere/⁊ velle ꝙ ſciat ꝙ ego ſum alius q;uis ferendi eã ⁊ expellẽdi q̃ntũ põt.ad finem un hoc fieri nõ poſſit ſine laudatõe mei. Et ꝙ totũ puriꝰfiat ⁊ ad vitandũ ꝑiculũ po AI ſic nõ eſt pctm̃.ſolũmodo nõ habeat᷑ intẽ nẽdi pꝛincipalẽ intentõeʒ in illa laudatõ becanm tio coꝛrupta ſiue admixta.ſicut facillime ne.Ampliꝰetiã caueri debʒ iſtð in ſpũali contigit. Immo quãdoq; tenemur q̃rere bus bonis q; tꝑalibus/ip tãto ꝙ pᷣcioſio/ füntane ſen velle ita laudari ⁊ eſt pꝛudetia ⁊ iuſti/ ra ſunt. ¶ Poſtremo opus bonũ pᷣt eẽ in dennigi; cia. ¶ Scdo laus ſen gla queni poteſt / p differẽs.hoc eſt dictũ ꝙ de ſe nec bonũ eſt imane aliq̃ ſpũali ꝓfecto ad gloꝛiã dei ⁊ ad ediſi nec malũ vt eſt hre tunicã nouã.diuitias ſubieei; catiõeʒ ꝓximi.ſicut ſctũs paulus ſemeti aut pulcritudinẽ. Et in his reb hr̃e glo/ tangredel ſum laudauit.Et qui bñ ſcit hoc/tꝑe ⁊ lo riã/de ſe nõ eſt moꝛtale pctm̃.Et dico no Jianic co cõuenientibo facere/ſine alia intentiße tcãter de ſe.qꝛ alia pñt eẽ ꝑicula que caueri Mrir on mala admixta/magnũ eſt meritũ.nõ aũut debẽt. vt ſcʒ ſi mulier quedã ſcit/ꝙꝑ tuni RHõ pctm̃. Ti difficile eſt ꝙ hoĩes ꝗͥ nõ ſunt cas ſuas/ dat alijs occaſionẽ peccãdi.aut nöci ꝑfectiꝛ in hũilitate fundati:ſciant hoc be p ſuũ pulcrũ ſermonẽ.autꝑ nimis oñdẽYẽ eäienns ne facere/ ſpẽaliter in publico Yacilius fit do ſuã pulcritudinẽ.aut ꝑ bñ choꝛiſare/⸗ R hoc in ſecreto inter amicos in colloqͥo / q ipſa tenet᷑ dimittere. OQñqʒ eccłia phibet eloie ſe mutuo diligũt deuote acpure. et bona talia oꝑa ſicut toꝛneamẽta.aut choꝛeas.i menet ſua facta reuelãt inuicẽ.qñq; p habendo certo tẽꝑe ⁊ loco. Non dico ego cauẽdam “ ↄſilio aut ad dandã conſolatòem ¶ Ter oẽm occaſionẽꝑ quã alius peccare poſſ,- neih tio querit᷑ talis gloꝛia/ ꝗpter auariciãõ ve q fieri nõ poteſt. ſed nihil fieri debet ad Ppomt⸗ ꝙ habeat᷑ maioꝛ licẽtia / vel via/ malefaciẽ bhunc finẽ qð pꝑ ſtultã placentiã aut fatnũ gind di ⁊ decipiẽdi.⁊ ſi iceſt petm̃ moꝛtale qꝛ fi deſideriũ aut aliter/alius peccet. Etſi ſci- NS nis eſt pctm̃ moꝛtale.Siltr eſt ꝑ ommßia tur ꝓ certo/ꝙ dat᷑ c alteri ita peccãdi/ca/ 0 Quarto vana gla querit᷑ ⁊ ludatio/p fi ueri debet ßm poſſe MOulier enĩ nõ tenet Uech. negliq̊ qui nõ eſt niſi veniale pctm̃.ſicu⸗ neq; dʒ / defoꝛmare ⁊ defigurare ſe aut ve/ e ti qũ captat᷑ aliqᷓ leuis placeẽtia/ in laude ſtire de ſacco/aut nunq; ire płꝰad ecciam: edelbe, alicui. et hoc eſt pctm̃veniale.niſi alinicd quãq; ſciat ꝙ aliqͥ ſtulti /ſtulte eã cõcupi- nſnecß, malũ ſe admiſceat. Hoc dico ꝓpter illum / ſcũt.iñ ſicut dictũ ẽ/diſplicere ei dʒ ¶ Per Nantd ,qui ꝓ tꝑe illo/oꝛdinare deberet laudẽ ſuã hec q̃ dicta ſunt pᷣt ſciri qñ ipocrit aut ia/ SDenoo c⁊xtregratiari deo vel ad aliũ pfectũ ꝗad qu? cctãtia/ſunt pctã moꝛtalia aut nõ Quã aſtin tenet᷑ p tũc. ⁊ ipſe hoc omittit ecũ tü eſt de inobediẽtia aut de iudicãdo aliũ dltnoͤe da cã ꝓpter quã vana gla eẽt pctm̃ moꝛta ſpeciales faciã cõſideratões.Et de cõtem sekidhs le / eſt pter op? vel materiã/ ꝑ quã vana qᷓ ptu ⁊ dedignatõne ⁊ ſuꝑbia que habetur ennt V riu vorg fit 5. trib modis.Quia erga denm. ſicut lucifer Du⸗ T. . pbig in⸗ Yel opus eſt malũ de ſe ⁊ pctm̃ moꝛtale.⁊ I ſi TITIT mnau ibi nõ eſt dubiũ quin q̃rere glaʒ peſſimũ (Conſi. IIII 202 10 * 1ſeriß eſt hotm̃ moꝛtale. ſicuti qrere glam de oc ſupbia eſt moꝛtale pctm̃ aut veniale ectn cidẽdo ꝓbũ hoĩem.de igne ĩpoſito.dera VUobia erga deũ / hfi pᷣt ꝑ hoc/ piẽdo feminas bonas/expꝛobꝛare alteri. ꝙ putat᷑ bꝛi gra quã qͥs nõ hʒ. ico yelvindicãdo ſe iniuſte de altero. ¶ Aut aut ꝑ h̊ ꝙ qͥs putat eã/aut vult 61 0a opus de ſe bonũ eſt. vt eſt facere elemoſy/ hfe de ſeipᷣo.iſ.ꝑ ſuã ſapiaʒ. qut Imctne nas / ieiunare/oꝛare Et ibi attẽdere opoꝛ /foꝛtitudinẽ. aut pulcritudinẽ Aut p hᷣ ꝙ jihenmne tet quo vana q̃rit᷑ gla. Vel ſcʒ ꝓ fine pꝛici putateã bñ meruiſſe erga deũ.qi de? ita te ſctnunmn pali. hocẽ pcrimn moꝛtale.qꝛ ſᷣm rectã rõ heat᷑ facere.⁊ ꝙ alit faciẽdo/ĩiuſte faceret. Gnnn nem/ op bonũ nõ dʒ oꝛdinari in pei opꝰ Autꝑ h̊ ꝙ qͥs putat? vult hr̃e grãʒ a deo pei, B ſicut in finẽ pꝛincipalẽ.quẽadmodũ pec qᷓiꝓ ſe ſolo ⁊ de hᷣ ipſe ſuꝑbit.ſic peccauit entgn catu moꝛtale ſᷣm doctoꝛes eſt/ſiqͥs pdiceet phariſeꝰq reddebat grãs deo de bonis ſu bnſ⸗ ꝓ victu hñdo pꝛincipalr.⁊ tũ vnũ ⁊ alt is.qð bñ factũ e.ſʒ ĩ hoc ipfe deficiebat le. * * De cognitõe pctõꝛum ga udebat ꝙ alij nõ habebãt illa vt publi canus. Et hoc ſignũ erat ꝙ putabat clare ꝙbona ſua eſſent de ſe. non aũt de deo ſo lummõ Alias enĩ nõ ſe plus gloꝛificaſſet q; ſi bona illa fuiſſent in alio. ¶ In trib⸗ vyltimis caſibo ſuꝑbia ſemꝑ eſt pctm̃ moꝛ tale/ ſi aſſit deliberatio ⁊ plenus conſen / ſus.quẽadmodũ ſemꝑ intelligo qᷓndo de peccato moꝛtali loquoꝛ ⁊ ante ⁊ poſt. In pꝛimo caſu/eſt pᷣſumptio que pᷣt eſſe pec/ catũ veniale ſolũ. Solũ dico quãdo ipſa ↄtingit ꝑ ignoꝛantiã.aut ipᷣm putare nõ eſt certũ neq; affirmatũ.Exempli gratia. Aliquis poteſt cogitare ꝙ ↄfeſſus ſit. aut bene penituerit. qꝛ ſciliq; ad hoc ſatis bo nas hʒ apparẽtias:quãq; foꝛte nõ ſit ita. Eſt itaq; ſecurius/ nõ ſe ſimplr aſſecura/ re in talibus quin ſemꝑ habeat᷑ ratõnabi lis timoꝛ diuinoꝝ iudicioꝝ ⁊ hũane fra/ gilitatis. Et in hoc peccauit ſanctꝰ petrꝰ qui tenebat ꝙ moꝛeret᷑ pꝛo xpᷣo ieſu ⁊ plu res alij ↄfoꝛmiter:qui putãt ꝙ cõtra ten/ tationes/mirabilia facerẽt ¶ Eſt etiã be/ ne conſiderandũ ⁊ aduertendum / in hoc peccato ⁊ in alijs/ ſcʒ aliquãdo recte iu dicat᷑ ⁊ dicitur ꝙ om̃ia habeant᷑ a deo ⁊ ſi ne ipſo nihil valeret.⁊ tamẽ totũ fit in cõ trariũ.pꝛo eo volũtas nõ eſt iudicio rõ nis cõfoꝛmis.Et dici poteſt talib/ ꝙ ip/ ſi ſeipſos ꝓpꝛio oꝛe cõdemnãt.Si enĩ di cit ꝙ totũ habes a deo.cur gloꝛiaris tu et deſpicis aliũ acſi de teipſo haberes Hoc apꝑte videmꝰin luxuria.q; homo iudicat⁊ bene ſcit/ꝙ talis res eſt peccatũ ⁊ tamẽ fa cit. Nitendũ eſt itaq; ꝙ rõ ⁊ volũtas/ ſem ſint ↄcoꝛdes in bono.⁊ totũ ꝓſperabit᷑. Conſiderato quin ta. Quando iudicare aliũ eſt pctm̃ ⁊ q̃le. Uicare aliũ / venit de ſupbia. Poteſt ãt hoc iudiciũ fieri de oꝑibus alteriꝰ.vel de ipſamet ꝑſona. Et hoc fit duobmodis. no modo ꝑ certitudinẽ.altero ꝑ pᷣſum ptionẽ leuem ſolũmodo ⁊ ſuſpitiõem. iuſte damnandũ.peccatũ eſt moꝛtale cõ/ tra bonitatẽ ſpũſſancti.qꝛ in vno momẽ r/ſpũſſctũs pᷣt hoĩem facere bonũ. ſicut paulo fecit Warie magð.⁊ multis alijs ⁊ p̃ht homo eadẽ hoꝛa penitere Eſtq; ſtultũ Tq iniuſtũ iudicare de hoc qð neſcit᷑qð ci/ tius iudicari debʒ ad bonũ qᷓ ad malum ¶ Oudicari de oꝑib/ pᷣt eſſe qñ oꝑade ſe Duãdo conteptus ſu mangdato ſolũmõ ꝓ eo ꝙ ipſi hoc pᷣceperũt.qꝛ ibi ꝓ pꝛie eſt cõtemptus. Aut quãdo nõ repu/ tant᷑.nec fit vis de pꝛeceptis eoꝝ. acſi ip/ ſi hocnõ Bcepiſen. 1 hoc nõ obeditur NONDuãdo tamẽ trãſgreſſi randũ ·ſpecialiter inter reli Judicare aliũ firmit᷑ eſſe malũ erga deũ ⁊· ipſis ſunt talia ꝙ qcunq; mõ ipſa nõ pñt by fieri.nec ꝑ bonã intentõʒ nec alio mõ Et ibi pᷣt bñ ꝓ certo iudicari ꝙ ſunt mala ⁊ ꝙ alter malefecit. Si oꝑa ſunt indiffe rentia.vel talia ꝙ pñt bene ⁊ pñt male fie ri.iudicare p certo ꝙ mala ſint. niſi aliter ꝗppareat/eſt peccatũ moꝛtale.qꝛ tamcito ñ fieri poterat bene. In hoc tamẽ ca/ immo citius iudicari Fndoctt malũ ſu ⁊ in alijs /haberi pñt ſine moꝛtali pctõ alique ſuſpitiões ⁊ iundicia leuia.quanq bonü ſit eas cauere Et caueri debet bene ne in tali caſu quis malũ loquat / aut dif/ famet alium/ꝑ tales leues pſumptões. et ſpecialit᷑ in affirmãdo eas plus iuſto.aut cõtra bonũ alterius. Sicuti ad faciendũ moꝛi hoĩem.Ouenit certiſſimũ habere iu diciũ.⁊ ſimilit᷑ in exulando ſiue relegãdo extra patriã hoĩem. vel in auferendo ſibi bonã ſuã famã notabilit᷑. In ꝑuo tamen dãͤno nõ eſt tale piculũ. coõm ea que hic ⁊ pꝛiꝰ antea dicta ſunt/ſciri pᷣt qñ ha/ bere dedignatiõem de pꝛoximo/eſt pctm̃ moꝛtale aut no ⁊ etiã ꝑ ea que dicẽt de in nigdia ⁊ ira ¶ Et ſciendũ ꝙ iudicare ſuos ſuperioꝛes.multo peius eſt/qᷓ; de alijs is ſupioꝝ eſt pctm̃ꝛ q̃le Vntemptꝰſeu deſpect ſupꝑio ⁊ ꝑ hoc non obedur/ eſt ſpẽale qñ excerta ſciẽtia fit trãſgreſſio v ſuoꝝ ſupioꝛũ/pꝛincipaliterꝛ 7 raſgreſſio fit mandotoꝝ a ſuꝑioꝛibus datoꝝ/pꝛo aliqua fragilitate aut pꝛo alia cauſa:nõ eſt hoc nominãdũ peccatũ ꝑ contẽptũ.Et hoc valde cõſide lit ligioſos. ⁊ gene raliter erga om̃ia pꝛecepta facta ꝑ hoĩes: nõ p deum ſine medio. Sepe enĩ tranſ/ gredi oꝛdinatiões eoꝛum ⁊ regulas/non eſt peccatum moꝛtale Et dicere aliter / eẽt nimis durum.Sed tamẽ quando contẽ ptus accedit qualis dictus eſt / non erit excuſatio moꝛtalis peccati. ¶ Hoc in lo/ co ſcire debetis/ ꝙ non tenemur obedi/ re ſuperioꝛibus noſtris / niſi in caſibus in quibus / ipſi ſunt nobis ſuperioꝛes. petm̃ ſupbie.Et eſt ſ moꝛtale kns Ein Cumt faliter. porett doloꝛhn domnü goinode itervol N eltmor deglten Ouia⸗ cuena chehu⸗ nüyen noa clitheelo gödn Nfunen ecſane ngdde fomite Uopem nopft Nond hungl tiffe, twlefe Hliälte umnen, lömali lameca⸗ lipa guni; halbene adi⸗ nniede inſo an lonnei hoborin elpich Mbſbi onnen mage frcin ockpen⸗ Näden naarſus eali ieſio ipaltent iip onorep r iſp bohecir nandove uflin Gonmil is lt nohis Laimnc Ns non ini uncocone Alronct er⸗ annrotei⸗ inaibi ſpon⸗ 4 Conli AIma. Qñ innidia eſt peccatũ ⁊ quale⸗ HBenialium ⁊ moꝛtaliũ et in qᷣbus dei oꝛdinatõe aut noſtra volũ tate/nos eis ſummiſimꝰ. Quia ſi es me us pᷣciperet ingredi religionẽ.ego niſivel lem nõ facerẽ.niſi publicũ feciſſem pctm̃ ꝑ qð hoc meruiſſem. Similit᷑ dico de ab batibns.De dñis tꝑalibo.De pr̃e ⁊ mfe. gerato ſepti 2 4 E= Nuidia de ſe eſt peccatũ moꝛtale quia cõ no ? gandet de malo. dũ eſt ꝙ inuidia aliqñ ſurgit ex motione naturali.quẽadmodũ aliqͥ ex natura ſua coꝛrupta.ſunt inuidi.ſicut videmꝰ int᷑ ca 7 tus inuidie nõ eſt peccatũ.qꝛ nõ eſt in no ſtra ptãte.Et ſiliter dico de ĩbus moti/ bus q̊s a natura habemꝰ. Et hoc intelli/⸗ gendũ eſt qñ conſenſus nõ iungi᷑Se cundo inuidia ſubꝛepit ꝑ deliberatiöem quandã.nõ tamen ꝑfectã nec plenam ſeu cõpletã Et hec appellat᷑ pꝛimꝰmotus.qñ nõ aufert᷑ qcito qͥs facere poſſet.quanq; auferat᷑ anteq; habeat᷑ plenus cõſenſus ⁊ incipit diſplicere.⁊ hec nõ eſt niſi veniale pctm̃ Et ſimiliter eſt in om̃i peccato gene raliter. ertio doloꝛ de bono alterius poteſt cõtingere ſine innidia.videlicʒ qñ doloꝛ hmõi iõ eſt.qꝛ tale bonũ euenit ad damnũ alterius bone ꝑſone.aut populi qui nõ demeruit.vt ſi malus hõ.habeat Poſren grandẽ:ꝑ quam mala faciat/põt r triſticia p eo ꝙ talẽ habet ptãtem. ¶ Quarto doloꝛ ille de bono alteriꝰ acci dit ex volũtate deliberata ⁊ certa ſcientia ſine cã bona.⁊ hec eſt ſemꝑ pctm̃ moꝛtale ſPer hoc bñ poſſumꝰ ſcire qñ detractõ eſt moꝛtale pctm̃ aut nõ Detractõeʒ dico de altero male dicereꝑ odiũvel inuidiam OQuia maledicere de alio.p fine bono/ad cauendũ ne faciat malũ.aut ꝓ eius coꝛre/ ctõe.aut cã officij facere vel dare teſtimo/ niũ veritati.nõ el petm ſi alia mala volũ tas nõ admiſceat᷑. Etſi hoc fit ſolũ pꝛo fa cilitate loq̃ndi.ſicut ſepe ↄtingit.⁊ malũ qð ð/nõ cedit ad magnũ dãnũ alterius/K vel fame ipſiꝰ/pctm̃ eſtveniale.Sʒ tamẽ dãanũ poſſet eſſe tale/ꝙ facilitas loq̃ndi ñ excuſaret.Quia cauẽda eſt leuitas dicẽdi qñ ad damnũ grãde alterius cedit.Lõ foꝛmiter videre poſſumꝰqñ deridere alte/ rũ aut maledicere.pctm̃ eit moꝛtale.autñ . . traria eſt charitati.qꝛ de bono dolet alie/ mẽ cõſideran nes.Et ſimilit de alijs vicijs Et talis mo ſm malũ qð inde venit ⁊ intentõem faci/ entis/⁊ irã quã alter inde ſuſcipit.aut po teſt reciꝑe veriſimiliter aut ratõnabiliter Conſideratio octa ua Quando ira eſt peccatũ ⁊ quale. ira eſt deſideriũ vindicte ⁊ male vo/ ium. Tunc ſicut in pᷣhabitis ita et hic de bonã cãm ⁊ ad bonũ finẽ.qð fit/qñ quis iraſcitur ꝓptervicia/nõ qutẽ cõtraꝑſonã. Et ſic etiã iraſci debemꝰ cõtra ꝓpꝛia vicia ⁊ cõtra aliena quilibʒ iuxta ſe ⁊ ᷣm ſtatũ ſuum.ſicuti iudices q debent punire ma los de ſuis malefactis.Et qlibet tẽꝑe ⁊ lo co debet ſe opponere aduerſus mala q̃ vi/ det fieri/ſiue ꝑ pꝛeces ſiue ꝑ bonas exhoꝛ tatõnes.aut ꝑ ſies modos. non eſt niſi ꝑua aut nulla affectõ amoꝛis erga aliũ.vti qñ nõ deſiderat᷑ ei nec bonũ nec malũ /t eſt hic defectus aut diminutõ charitatis. Nec eſt pctm̃ moꝛtale niſi qñ ꝓrximꝰ videt᷑ ĩ extrema nccitate.qꝛ tũc ad iuuadẽ ſub pena moꝛtal pcti ſi fieri põt Mz ira nõ accidit niſi ex ↄplexiõe na turali/ſic hoĩes antiqͥ ⁊ melancolici/ſunt de ſua natura iracũdi/i⁊ ira talnõ ẽ pctm̃ ra qñq; venit ꝑ ſubitũ motũ⁊ ipfectã deliberatõʒ⁊ nõ eſt niſiveniale pctm Sʒ ſi venit ꝑ ↄſenſiõʒ ꝑfectã/petm̃ erit moꝛ/ tale ihilomin?ira nõ dicit qñʒ deſide riũ vidicte/ſʒ eſt q̃dã impatietia de facto alteriꝰ/adſq; hoc ꝙ deſideret ei malũ.hoc nõ eſt ꝓpꝛie ira/necẽ moꝛtale pctm̃/ſiĩpa tiẽtia nõ ſit talis ꝙ ex toto ſĩpediat rõeʒ et oꝑatõeʒ alioꝝ bonoꝝ ¶ Vlteriꝰↄſiderã/ dũ eſt.ꝙ bñ pᷣt deſiderari ꝙ malefactũ al/ teriꝰpuniat᷑ ꝑ iuſticiã ⁊ ꝑ iudices ad H̊ oꝛ dinatos/⁊ ad finẽ ꝙ qͥs gaudeat iureſuo et hoc nõ eſt peccatũ/tm̃ ſe nõ admiſceat malavolũtas/hoc eſt ꝙ nõ plus deſidere tur damnũ alteriꝰ/q; recupare iura ſua Et ſᷣm hocꝙ dictũ eſt/iudicari pᷣt/qñ mi narivelvilipẽdere alterũ ꝑ iram:eſt pctm̃ moꝛtale/ aut non/ f̃m ſcʒ ꝙ; ꝑ talia facta⸗ recipit᷑ vindicta/⁊ nocet᷑ pꝛoximo ¶ Eti⸗/ am quo modo maledicere alteri ꝑ delibe/ ratõem impꝛecando et optando ei malũ grande/ eſt peccatum. Et quo modo etiã blaſphemare / deſpicere / ac denegare de⸗ um / et ſanctos et ſlanctas eius / cauſa ire — * Ra de ſe eſt moꝛtale peccatum.quia lendi alteri/ quod eſt charitati ↄtra ʒↄſiderari/q; qũq; ira accidit per ra aliqũ De cognitõe pctõꝛum ſue/ eſt blaſphemia ⁊ villanũ moꝛtale pec catũ.ſi ꝑſona tunc ſcit aut ſcire debet hoc quod dicit ⁊ facit. De iuramentis dicet᷑ in ſequentibus. acedia eſt peccatumet quale. Cedia exſe nõ eſt moꝛtale pec/ catũ.quia nõ dicit niſi tedium J minutio feruoꝛis charitat. Si tediũ hoc eſt de bono ſpũali laboꝛio ſo/ tũc eſt naturale. Natura eni refugit la/ boꝛẽ.⁊ hoc nõ eſt peccatũ.quia motꝰ iſte nõ eſt in noſtra poteſtate.Etſi cõſentit᷑ ta li motui/adhuc nõ eſt niſi veniale pctm̃. Pꝛo generali quippe regula tene ꝙ ↄſen ſus ad id quod ſolũmodo eſt veniale pec catũ.nõ eſt niſi veniale peccatũ.¶ Sed ſi tediũ eſt tale ꝙ ꝑ ipᷣm omittit᷑ fieri hoc. ad quod qͥs tenet᷑ꝑ pꝛeceptũ:clarũ eſt ut ſi tediũ eſt ibi eſt moꝛtale peccatũ tale ꝙ; diſpliceat etiã viuere.ac per hoc ca dat quis in deſperatõem ſicut faciũt hi qᷓ ſeipos occidũt.peccatũ eſt moꝛtale ¶ Pe nes hoc conſiderari põt quãdo acedia di cendi hoꝛas/⁊ audiẽdi miſſam/ pctm̃ eſt moꝛtale aut nõ.Quia ſiquis tenet᷑ dicere aliquid ꝑ pꝛeceptũ aut ꝑ votũ/ꝛ ꝑ acediã omittit/peccatũ eſt moꝛtale. Si tñ pars dimittit᷑ vel omittit᷑ parua.vel ſi fiant ali/ qui leues defectus/ꝑ hoc ꝙ nõ bñ atten/ dit᷑t non opoꝛtet dicere ꝙ ſemꝑ ſit moꝛta le peccatũ Et q;nis bonũ ſit attendere.ta men ſiqᷣs de certo ꝓpoſito non impeditſe ab attendẽdo:faciẽdo aliquid qð totalit᷑ auferat intentõem /ſiue hoc fiat ꝑ cogita/ tõem/ſiueꝑ opus:nõ opoꝛtet reincipere. nec eſt moꝛtale peccatũ q;uis alio cogite tur. Sed ſi ꝑ certã deliberatõem in dicen do hoꝛas/ qͥs ꝑcipit ſe impediri ab atten tiõe/⁊ ita vult remanere. ita ſe impediri⸗ cogitur reincipe.quia ſicſoluẽdo nõ qͥta/ tur quis.qppe quia tollit᷑ bonũ pꝛopoſi/ tum qð npeincipio habebat ad ſeruien dum deo ¶ Eſtq; ſciendũ ꝙ; quelibet ꝑſo na xpᷣiana/de ratõnabili etate / debz audi re miſſam dñicis diebus ⁊ feſtis pꝛeceptꝭ niſi habeat excuſatõem ratõnabilem. vᷣm oꝛdinatiõem et conſuetudinẽ patrie.vbi ipſa eſt ⁊ quam pᷣlati volunt ⁊ oꝛdinant/ ſufferüt vel permittüt Duado boni ſpuͦalis.ſicq; nõ eſt niſidi delſiderãt᷑res nõ neceſſarie ⁊ ſup quaricia eſt peccatũ ⁊ quale. Varicia eſt inoꝛdinatus appe titus habẽdi aliqͥd. Et fit hoc AANgquãdoq; in retinendo.q̃ndoq; in adꝗrendo.quãdoq; in deſiderãdo. ¶ Aliquid deſiderat᷑ quinq; modis Pꝛimo bonũ alterius.⁊ taliter ꝙ; auferre tur ſi fieri poſſʒ.⁊ ibi eſt pctmi moꝛtaleqꝛ eſt furtũ cogitatõis ¶ Becũ do deſidera tur aliqð illicitũ.ꝑ certam ſciam ⁊ delibe ratõem ↄpletã.vtiſcʒ aliquis nõ dignus deſiderat pꝛepoſiturã.aut eſſe iudex.de q̃ ſentit aut ſentire debet ꝙ; ad hoc eſt indi/ gnus.⁊ ibi eſt moꝛtale peccatũ ¶ Zertio poteſt appeti bonũ alteriꝰ vel res nõ lici⸗ Conſi. xX Quando ta/ꝑ voluntatẽ nõ abſolutã.ſed ſub cõdi tione expᷣſſavel intellecta.vt dicendo:vel lem hocvel hoc/ſi poſſem habere abſq; of fenſione dei/ aut ſine damno alteriꝰ. vel ſi eſſem dignus Et hic nõ eſt peccatũvel eſt veniale peccatũ. Nec opoꝛtet ꝙ ſemꝑ co/ gitet᷑ conditio.ſufficit ꝙ ſubintelligatur Eſt etiã intelligendũ ꝙ; ꝑ tales optatões aut deſideria/non omittat᷑ fieri hocꝙ qͥs facere tenet᷑ de bonis alibi.⁊ ne generent in coꝛde mali motus.q poſtea auferri nõ poſſint.ſicut cõtingit in iſto peccato aua ricie.⁊ plus in peccato luxurie.qꝛ ĩ talilxca ſu poteſt eſſe moꝛtale peccatũ Blurts uitates ꝑ deſideriũ nimis ardens.⁊ tale ꝙ mens impedit᷑ totaliterad cogitãdũ de ꝓpꝛia ſa lute. ⁊ ibi eſt cupido vel ſolicitudo peſſi/ ma/q eſt in euangelio ꝓhibita.⁊ eſt pctm̃ moꝛtale. ¶ Duinto deſiderat᷑ ꝑ amoꝛem nimis magnũ nec tamẽ talem ꝙ qͥsvellet offendere vel omittere ad cogitandũ dep ꝛia ſalute ⁊ ibi ẽ pctm̃veniale.Et poteſt amoꝛ ſic eſſe temꝑatus/qꝙ nõ erit peccatũ immo meritũ ſᷣm bonũ finem intentũ lugricia in adq rendo eſt multis mo/ is ¶Adqritur enĩ aliquãdo ꝑ iniuſtici as ⁊ fraudes ⁊ vias illicitas ⁊ ibi eſt pec/ catũ moꝛtale.qᷓndo ars qua adqritur / eſt peccatũ moꝛtale.ſicuti in ꝑiurando.aut tranſgrediẽdo mandata dei. ſicuti eſt de ſtultis mulierculis.vti eſt de vſurarijs.et falſis mercatoꝛibo q mentiũtur.⁊ iurant ſuas merces alias eſſe q; ſint.vti in ludis pꝛohibitis Queadmodũ etiã qũ omitti fieri debitũ dieb dñiq de audiẽdo miſſã/⸗ ſcunt tine ncd utp Ariſn bi ſe iul ttoꝛe⸗ cnct ſarum dume Unto doii ſebue audae (Atin lyſi ſlit en Mct ſeſch lunt fe coni ip ſuun trere 1aleer Mben CdU pol dig tur. ſup ſem ino: deſi pote⸗ wol kfuce föͤnen hlide ſoͤoee (llor glign dehie tem: advi piti Pecca De cognitione peccatoꝛũ 52 qu pꝛo mercãdo. niſi aliud excuſet.vti eẽ po us in piculo moꝛtis/nec videt᷑ qũo ei ſuc mnupe teſt in aliq bus caſib. ¶ Adqhritur aliqñ currat᷑ ꝑ aliũ.Tunc eni tenet᷑ quis occur/ Ufto⸗ ꝑ media que nõ ſunt niſi venialia pecca/ mrere ſub pena peccati moꝛtal/⸗ ſi facere po toihtog ta.vt ꝑ verba ocioſa ⁊ iocoſa ⁊ mendacia teſt ſine ꝑiculo tali in quo alter eſt/ quod daico. ad riſum dominos ꝓuocãtia.et poteſtee nominat᷑ extreme neceſſitalis. ods ibi ſepius veniale dũtaxat peccatũ. Etſi 4Z Anuſi Aop, ti NV 5 Tponſer. aliqui facerẽt ſicut fiſtulatoꝛes aut iocu/ äs IIO. XI nornieg latoꝛes aut ſicut qui ſimilia exercẽt/ad lu Quando gula eſt peccatũ et quale. odeſigern crandũ vite neceſſaria quia aliã artẽ non AUla eſt deſ ideriũ aut appetitꝰ ntdelbde ſciunt:nõ auderem dicere ꝗ' eſſent extra deoꝛdinatus.in manducando ndignus ſtatum ſalutis. Quia domini/ad auferẽ Et eſt de ſe veniale ( Et pᷣCᷣteue nr d⸗ dum eoꝛũ melancolias que eis ſuxynen mnire quinq; modis. Aliqñ ap/ oectind⸗ unt occaſiõe magni oneris quod poꝛtãt petitus eſt ſolũ ex natura.quãdo natura/ fiCenon capiũt inde ſolaciũ⁊ deductõem in talib liter deſiderat᷑ manducare ⁊ bibere.qñ fa⸗ Arnolc, rebue ⁊ aliquãdo etiã ppłs ¶ Hic poſſet mes aut ſitis habet.et in hoc nõ eſt pctĩ ſtſibci audacter ſermo fieri de mercãtijs qñ pec· nec in delectatõe que naturaliteſt in ma/ hencunt cat᷑ in eis: quãdo nõ⁊ de modis cõmittẽ Ido. quia hoc non eſt in noſtra ptãẽte äl di vſuras.ſed cauſa bʒeuitatis trãſeo ila ¶ Dcdo vltra deſideriũ hoc/iungit᷑ qñʒ lenci ſaciliter/ad pnñs (Anaricia eſt in retdeſigeriũ voluntariũ ⁊ placentia in dele/ H nendo.qꝛ ſi retinetalienũ ſciẽter ⁊ conta ccatõne.⁊ ibi eſt pecatũ veniale ¶ Zertõ l placitũ eius cui res illa eſt. taliter ꝙ ſi ip quãdo fit tranſgreſſio alicuiꝰ mandatoꝝ intign ſe ſciret / non ſibi placeret / ⁊ nõ habet vo / deivel eccleſie. ſicut ieiunioꝝ ſtatutoꝝ/ꝑ — luntas reſtituenditꝑe ⁊ loco. Sed ſi re gulam ſine cauſa rationabili.Oñ tñ pſo/ nhts talis eſt? iſtiuſmodi hoĩs/ certã habeo na grãditer ſe grauaret in ieiunãado ſcʒyel confidentiã ꝙ ille cui res eſt / nõ haberet ¶ ꝓpter ei ſenectuteẽ / vel infirmitatẽ/ aut ni en diſplicentiã ꝙego haberẽ. ⁊ me cum illa miã iuuẽtutẽ aut pꝛopter laboꝛẽ q̃ eſt ei leni iuuarẽ. Vel ꝙad pnñs nõ habeo cõmodi vtilis⁊ neceſſariꝰ vel qꝛ nõ habʒvñ paſca Mg tatẽ reſtituendi ſine aggrauatoõne magna tur vna vice. aut qꝛ babet infantẽ quem unt T alter de hocnõ damnificat᷑ granditer. et lactat ⁊ nutrit. In caſibo iſtis ⁊ ſimilibus Murto habeo volũtatẽ reſtituendi tꝑe ⁊ loco ibi nõ tenet᷑ ꝑſona ieiunare. ĩmo peccaret ali knitues nÿõ eſt in retinendo petm̃ moꝛtale. ¶ Se quddo ſi ieiunaret.quia aliqñ auarzna ecymens cundo retineri poteſt id qð neceſſariũ eſt turã ſuã ⁊ cõplexionẽ nimis:¶ Quarto egiaſ pꝛo ſe ⁊ pꝛo ſuis ſᷣm ꝙ reqͥrit᷑ad ſtatum ꝰ quãdo tale placitũ habet in manducãdo do heſi dignitatẽ ⁊ alia que iuſte exercent᷑ ⁊ habẽ ꝙ pꝛeponit᷑ diuino amoꝛi.hoc eſt dictuʒ ackpon tur. ⁊ bic nõ eſt peccatũ. ¶ Tertio retinek potiꝰ fieret trãſgreſſio mandatoꝛũ dei⸗/ narnoren ſuꝑflua ⁊ que nihil pꝛoficiũt ad neceſſiia q; ꝙ abſtinereta manducãdo.⁊ ibi ẽ pec/ ncerclt tem ⁊ ad ſtatũ hoiĩs / ⁊ ibi ſepe eſt peccatũ catũ moꝛtale. ſicut ſi aliquis pꝛopter ſuũ Gtmnolde⸗ moꝛtale ⁊ ſpecialit᷑ qnãdo hoc fit ꝑ ards guloſum mãducare.vult raꝑe alienũ.aut 1e Etpor deſideriũ hñdivel adqͥredi/qð ſatiari nõ nõ vult ire ad eccleſiã quãdo ad hoc tene Hantparti poteſt. Et huiꝰ ſignũ eſt ꝙ plus eligi᷑ tur aut qñ ſcienter omittit facere aliquod imcnni ſes putreſcat⁊ vaſtet/qᷓ; ꝙ tradatad vſu, mãadatoꝝ dei/ pter nimiã ſuã replettõem nulns no⸗/ ⁊ fructũ Sed tamẽ amoꝛ retinendi talia aut inebꝛiatõnem¶ Et hic ſcit᷑ qñ ebꝛie⸗ vpininfia nõ neceſſaria poteſt eẽ ita ꝑuus.ꝙ nõ erit tas eſt pctm̃ ⁊ q nõ. Quia ſi qͥs cadit in bicet pe⸗ niſi peccatũ veniale. Et ſpecialiter ſi ic ebꝛietatẽ foꝛtuitu.ꝑ potatiõeʒ maioꝛẽ qᷓ; enmun ct nõ occurrat vel cõpareat pauꝑ q ſit in ꝑ᷑ ſit rationale/vel foꝛtius vinũ q; putauit. mmdo. an culo moꝛtis / niſi ei ſuccurrat᷑.qꝛ tũc tener peccatũ eſt veniale. Si autẽ pſona bene ſantict d aliquis iuuare pximũ tam de ſupfluis pcipit ⁊ vidit ⁊ ſcit malũ quod accidit ex ſurmmnsst de his que ſunt neceſſaria ad ſtatũ.nõ au inebꝛiatõne:⁊ nihilominꝰ ꝑ guloſitatem nrürn tem de his que ſunt neceſſaria ſimplicir inebꝛiat ſeſcieter / ipſe peccat moꝛtaliter. ntimnlets ad victũ. quia melius debeo meamareeet Et ſimiliter facit ille qͥ aliũ ꝑ maliciã ine lcfonint yitã meã q; alteriꝰ Et ibi data eſt genera bꝛiat.aut ꝓ inebꝛiati malo ſcʒvel ad deci- lonii regula/qñ dari debʒ elemoſina ſub pena piendũvel ad infamãdũ ¶ Eſtq; conſide peccati moꝛtalis.tũc ſcʒ/quãdo videt᷑ ali rãdum ſi ꝑſona tenet᷑ ꝑvotũ aut ꝑ Fn⸗ niale / nõ eſt niſi veniale pcim̃. ¶ Lertio poteſt haben cõſenſus dapus carnale⸗ emꝑ peccatũ ale uarto aliqñ nõ ſolũ tenetur mala volutas in coꝛde.imo etiã nutrit iꝰ ſa a foꝛis in videndo⁊ loqndo vel tangen do ſe vel aliã ꝑſonam. ⁊ ibi ſp eſt moꝛtale petm̃.ſicutivolũtas ex qua ſeqt opus.eſt pctm̃ moꝛtale Ecce videtis quot peccata moꝛtalia fiũt ſepe / quãdo tenet᷑ mala vo luntas:⁊ ſpecialit᷑ in choꝛeis ⁊ in alijs io/ cunditatib ſeculi. Alit᷑ dicẽdũ foꝛet ſwi nõ habeat᷑ mala volũtas ab intus.qꝛ videre pulcritudinẽ mulierꝭ/fieri poteſt ſine pecc cato:vel ꝙ nõ erit niſi pctm̃ curioſitatis. Debet etiã cauere ꝑſona.feĩiam dico/oñ De cognitioe peccatoꝛũ rale pꝛeceptũ ecdeſie.aut ꝑ penitentiã/ ie iunare.et accidit ſibi vnũ aliqð de ſupꝛa memoꝛatis impedimẽtis/ ꝑ que grauare tur / bonũ eſt ꝙ petat conſuiũ de non leiu nando a ſuo pᷣlato.vel ad minꝰ a ſuo cura to.aut ↄfeſſoꝛe.ſi cõpetenter fieri põt ⁊ re uria eſt peccatũ et quale. WVirxuria de ſe eſt cõtra madatũ I dei.Et fit multis modis Quia aliqndo nõ eſt niſi in pꝛio mo niale. qꝛ con oꝑe luxurie qð eſſet petm̃ moꝛtale.⁊ ibie pctm̃ moꝛtale.Et ſur accidit in alijs pec/ catis.vti aliqs poſiet tantũ delectari ĩ co/ gitado quo ſuꝰ inimicus haberet magnũ liter poſito ꝙ hoc maleficiũ nõ vellet face re ſuo inimico.Sil perſona pᷣt cogitare de delectatõne quã habet illi q peccant ꝑ luxuriã ⁊ in hoc habere bñplacitũ ꝑ deli beratõem pꝑfectã/ꝙ peccabit moꝛtalit᷑ po ſito ꝙ nolit tale op?facere. Alið eſſet ſi qs acciꝑet delectatõem in his q̃ de ſe nõ ſunt niſi veniale pctm̃.qꝛ ↄſenſus in pm̃ve enio rmm matrhonii albieit det cauſam peccãdi alteri ꝑ viſum.aut trã ſitũ ſuũaut ſermonẽc᷑.aut tactũ.qꝛ ibi eẽt pctm̃.poſito ꝙ nõ vellet peccare carnalit quia etiã caueri dñt ꝑicula que eueniũt ꝑ malos motus/q inde exurgũt.¶ Quito cogitari pᷣt de pctõ carnis ad cõfitendum vel ad cauendũ.vel ſolũ ꝑ cõditionẽ.dicẽ do ſi nõ eſſet ↄtra mãdatũ dei/talis res fi Entiri ad dànum magni alte / tiri per iocũ aut advtilitatẽ ſuã dvel alterius/ſine damno altertiꝰ eſt peim veniale. ¶ Et ſeiendũ ꝙ bñ põt tu cogitatõis.⁊ ibi eſt ꝑm̃ ve lale. Ette 4 a veritas ſine mẽdacio et ſine onſenſus nõ eſt pfect/ ¶ DC p̃t haberi cõſenſus ad delectatõeʒ qᷓ eſt in 1 . P õo „ eret aut talis.⁊ ibi ſepe nõ eſt pctm̃.vel ſi eſt niſi veniale. Sʒ tñ ꝙ caueat᷑ malꝰ con ſenſus ↄtra mãdatũ dei.⁊ ꝙ talis cogita/ tio nõ inflãmet ſe nimis De hoc pctò ſcri pſi diffuſius alibi in vno tractatulo no/ minato ſpeculũ animne ℳ—. —– endacio ⁊ quale peccatum eſft. ri/eſt peccatũ moꝛtal celari ali ſicnt faciũt qͥ inſidias aptat — . De iuridoꝛ quando eſt moꝛtale. moꝛtale. ſiue ĩ reb ſerijs. ſiue in iocis Sʒ ſi ꝑ inaduertẽtiã ant facilitatẽ loqndi pe/ ierat/ pt eſſe veniale pctm̃.quãq; mala cõo Ibi vides q; grãde malũ eſt aſſueſcere ſe iurationibo. Et accipit᷑iuramẽtũ ad intẽ tionẽ eiꝰcui fit. ⁊ fn vſum cõem intelligẽ di qꝛ qͥ arte iurat falſum.arte periurat.Et qᷓntũ ad iuramẽtũ de futuris / ꝑſona ſtati ꝑiurat tũc cũ hʒvolũtatẽ firma/noõ implẽ di. vel quia nõ complet de faco. Conſideratio xx De coꝛrectõne fraterna. lis pcti/coꝛrigere bonis ſermo nõ. Sʒ ſi eſtimat᷑ ꝙ nihil ꝓficiat᷑.⁊ ꝙ foꝛ⸗ te peius ſaceret vel ꝑſeqret vel odiret᷑ is q talẽ inſtrueret.tũc nõ tenemur ꝓximũ coꝛ rigere.niſi ſimꝰiudices.vel pblica officia pctõ. Sʒ tñ om̃e mendaciũ / eſt malum ? el⸗erabuſns loole oꝛdinata ẽ ad oc manifeſtandũ qð eſt in coꝛde.⁊ pꝛici paliter ꝓpter hoc.qꝛ ſi daret᷑licẽtia mẽtiè/ di ſine pctõ/deſtrueret᷑ tota fiducia ſocie/ tatis qꝗᷓ eſt inter hoĩes.qꝛ neſciret᷑ qñ veri/ tas diceret ⁊ qñ nõ exqͥ mẽtiri poſſet lici te in aliq̊ caſu.Quãtũ ad oꝑa bñ põt fieri aliqd ad aliã intẽtõeʒq; ad eã ad quã acci piũt vidẽtes:ad celãdũ ſe in certis caſibb. rare falſum ſciẽter. in oĩ caſu eſt pcmſũ̃ Os tenemur ſub pena moꝛta- nib yel aliter / noſtrũ primum qñ ſcit᷑ ꝙ maleſacit.⁊ certũ tenet ꝙ ꝑ illaʒ coꝛrectõeʒ qᷓ ei fiet ipſe ſe cõtinebit.⁊ alit᷑ ioaabe cqre ſcentn ludci dunae etue luracs aqhe eifax npofela dipitfn igegie noih. nnlac⸗ i tüdinte nnnlie 1 oretr 1 nuim HBWenialiũ er moꝛtaliũ habentes.qꝛ eſto ꝙ malefactoꝛ iraſcatur. aut nõ.ipᷣe eſt puniẽdus.nniſi eſſet ꝙ foꝛſi etiã hoc qũ puplica ſunt peccata bet cõſcientiã de aliq̃ᷓ ꝙ ſit pec/ cũq; res illa ſit nõ mala Sʒ tales falſe cõ ter quaſdã faciles dubitatõnes que habẽ tur ⁊ qs nõ eſt facile auferre qũʒ/nõ opoꝛ tan pꝛopter hoc/ maius malũ adueniret reipublice et bono cõmuni.Et intelligit᷑ Oôſideratio XxyI Oñ facere cõtra cõſcientiam / eſt peccatũ — Vecunq; ꝑſona que firmã ba catũ moꝛtale.⁊ in illa cõſciẽtia oc facit/peccat moꝛtaliter/quantũ/⸗ ſcientie ſepe refutari debent.et auferri ad iudiciũ magis ſapientiũ. Et eſt intelligẽ dum quod ↄꝛ/ de cõſcientia firma. qꝛ ꝓp / tet ꝙ hoc qð dictũ eſt/habeat locũ.exq̊ͥ ha bet᷑ foꝛtioꝛ conſcientia ad contrarium. Colideratio xVII b malis / min? eſt eligedum. NVotienſcũq; p ſuũ factũ aliqs cadit in tales laqueos/ ꝙ effu/ gere nõ poteſt abſq; peccando. Nciat id qð deſeeſt peius. Qnẽadmodũ ſiqͥs iuraſſet occidere aliũ.ipſe debʒ nõ te nere ſuũ iuramentũ.⁊ nõ occidere alium. Et ſimiliter dico de om̃ibus iuratöibus et de om̃ibo minis.pmiſſionib ⁊ votis ꝑ que peius fieret ea ſeruando qᷓ; omittẽdo pꝛopter ſuꝑuenientes caſus foꝛtuitos.vł quia facte ſunt ſtulte ⁊ impꝛouide. Oſiderato xVIII Quãdo ignoꝛãtia eſt peccatũ ⁊ quomõ. Gnoꝛãtia accidere pᷣt/ aut ꝑ negligentiã non volendi apponere laboꝛẽ ad ſciendũ id qð debet ſciri.aut ad finẽ ꝙ liberiꝰpec/ cet᷑ ⁊ iocundiꝰ. Et iſte ignoꝛãtie nõ excu/ ſant pctm̃.ĩmo aliqñ grauiꝰefficiũt.Alia ignoꝛantia qñ qͥs fecit ſuã diligentiã ſᷣm ſtatũ ſuũ ⁊ ſuũ intellectũ ad ſciendum id qð ſciẽdũ erat/⁊ tñ nõ ſcit totũ hoc qð ex pediuit ſciri ad ſuũ ſtatũ.Et talis ignoꝛã tia/excuſat ex toto pctm̃.ſicut ignoꝛantia facti. Si aliqͥs putaret mãducare piſces in ſexta feria/⁊ dant᷑ ei carnes in ſimilitu/ dine piſciũ.talis mãducãdo nõ peccat.ni ſi aliter ſciat Et ſir in pluribo caſibus.qꝛ tũc debet omittere ⁊ cauere/ne — ignoꝛãtia de ſe nunq; eſt peccatũ.ſʒ negli gentia ⁊ ↄtẽptſciẽdi/facit peccatũ. . Deconfeſſione multa document. DVs tenemur ofiteri poſtqᷓ pec cauimꝰmoꝛtaliter/tantũmõ in Lonſideratio XIXX 52 aſibus que ſequũt᷑. Videlicet ynag vice in paſchate ppter oꝛdi natõem eccleſie. Scðo quãdo recipi de/ bet ſacramentũ euchariſtie.⁊ ̃ᷣm quoſdãa omia ſacramẽta.baptiſmo excepto.Ter⸗ tio quãdo quis eſt in periculo moꝛtꝭ fᷣm veriſimilẽ cõiecturã ⁊ humanã dubitatõ nẽ.ſicuti in ꝑiculo grauis ĩfirmitat.aut belli aut maris Quarto qñ habet᷑ↄſeſſoꝛ qui abſoluere põt de peccatis.⁊ putat᷑ſi/ ue credit᷑ꝙ nunq; habebit᷑.niſi foꝛte nũc. vt accidere pᷣt in caſiba pꝛelatis reſeruatꝭ. Quinto qñ firmã hʒ qͥs conſciaʒ quã nõ deponit ꝙ debet cõfiteri. Et eſt hoc intel ligendũ qñ haberi põt pꝛeſbyter talis qͥ poſſit abſoluere.⁊ qui nõ ſit qui cõfeſſio/ — nẽ reuelet. nec hoꝛtet᷑ confitẽtẽ ſibi ad ma lum faciendũ.Quia in tali caſu fieri debʒ acſi nõ haberet᷑ tal ſacerdos.etiã ſi eẽt ipᷣe ꝓꝛius curatus.Et q;uis materia iſta de confeſſiõe ſit bene vtilis ad diu tractãdũ: tamẽ ego bꝛeuit᷑ trãſeo/ dicẽdo de ea que ſequũtur ( Pꝛiĩo de pctõveniali nemo te net᷑ confiteri:qᷓ;uis ſit bñ factũ ⁊ ꝑfectio. Et ſimilr dico de circũſtantijs ⁊ cõditiõi bus/q de ſe nõ ſunt pctã moꝛtalia Itẽ celari dðʒ pctm̃ alteri in confeſſione/ſicut confitẽs vellet ꝙ celaret᷑ ſuũ pctm̃⁊ nõ de bet obediri cõfeſſoꝛi qͥ hoc vellet inqͥrere. ⁊ ſpẽaliter ſi nõ ſciret᷑ bñ ꝙ cõfeſſoꝛ vellet pꝛoficere alteri ⁊ nullo modo nocere. ſiẽ fit qñq; ad trahendũ alium a ſuo pctõ ſin gulariter extra confeſſionẽ.niſi foꝛte ĩ ca⸗/ ſu quo ꝓpꝛiũ petm̃ dici nõ poſſet pᷣſbitero cuicũq;/ſine accuſando Itẽ qͥ nõ hʒ cõ tritionẽ.hoc eſt ꝓpoſitũ ⁊ deſideriũ abſti⸗/ nẽdia pctõ.talis nõ abſoluit᷑ ⁊ debet po/ ſtea integre cõfiteri.⁊ etiã de iſta fictiõe.ſe ſimulaſſe ſcʒ quaſi habuerit bonã contri tionẽ.Et ſᷣm aliq̊s ſufficit ꝙ nõ habeat᷑p ſens volũtas peccãdi Tre bonü eſt bꝛe⸗ uem facere cõfeſſionẽ· ſine faciẽdo longũ ꝓceſſum ⁊ ſine dicẽdo longã qſi fabulam BDufficit ꝙ cõfeſſoꝛ ſufficiẽter intelligat hoc ꝙ cõfitẽs fecit.et ꝙ omittat᷑ id qd ad grauitatẽ pcti non ꝑtinet. Et pel hia ſepe confitẽtur.aduiſare debent hoc deqᷓ hñnt ſpẽaliter oonſciaʒ ⁊ hoc ipᷣm dicere et reſiduũ ĩ generali ⁊ bꝛeuiter.niſi foꝛte ali ter fieret/ad hñdum conſ.liũ au conſola tionẽ ¶ Itẽ contĩgit ; aliqs ignoꝛat de aliqͥbo factis Vtxꝝ faciatvel non. nec etiã ſcit vtrum moꝛtaliter peccet aut non. et in tali caſu / poteſt confiteri ſub conditõe dicendo. Ego dubito de tali facto aut de mõ facti ⁊ de intentoe.pꝛo qnto ego pec/ caui ego ↄfiteoꝛ.qꝛ in cõfeſſione mentiri nemo debet. nec aff rmare hoc deq eſt du biũ.Lñ bonũ eſt ⁊ ſecuꝝ de talib penite re/ac ſi quis certeſſet. Ee ſiqᷣs ſentit ſe p frequẽter cõfiteri ꝙ minoꝛẽ ex hoc habe at deuoiõem/occaſiõe conſuetudis/ talis debet abſtinere ad aliqð tꝑs.Et ſiliter di co de recipiendo ſacramẽta coꝛpoꝛis dñi noſtri Jeſu xpᷣi Sʒ qᷣ ſe ſentit ꝓficere ex h magis ⁊ magis/⁊ habere maioꝛẽ cõſcien tie pacẽ/põt omi die confiteri ⁊ omni die cõicare ¶ Itẽ nemo pᷣſumere debz ꝙ poſ ſit aut ſciat ſe ponere in ſtatũ talẽ ꝑ diligẽ tiam cõfeſſionũ/quin ſꝑ inueniat de pul/ uere deſectuũ venialiũ.qꝛ in ipſamet con feſſione peccat᷑ venialit᷑. Itaq; in vacuuʒ talis fatigaret ſe q nimis vellet de talibꝰ delſectibus confiteri/⁊ circa eos ĩmoꝛari. Duia etiã qͥtat᷑ hõ multis alijs modis q; per confeſſionẽ.vti eſt dicere pater noſter aut ꝑcutere pectus ſum. ð Depctis que fiũt in mercantijs. Amercantijs caueri debẽt alique condi/ tões ſpecialit᷑. Videlicet ꝙ nihil iuretab aliq/niſi qð tenerevelit.⁊ niſi teneatur.qꝛ aliter ꝑiurat᷑ ⁊ peccat moꝛtalit᷑ qui ſcient facit.Et eſt hocdura res ꝓ noſtris merca toꝛib de frãcia ¶ Itẽ ꝙ vitet᷑ mẽdaciũ (et ſpecialit᷑ ad damnũ alteriꝰ)in laudãdo ſu as merces multo pluſq; iudicent᷑ eſſe lau/ dãde. Itẽ ſi in mercibo ſiue venalibo ſunt magni defeci? qͥ ſciri non poſſunt aut ꝑci pi/ſiue recipiẽdo ſiue tangẽdo/ nõ debẽt celari.nec vendi debẽt acſi pᷣdictos defe/ ctus nõ haberẽt. Aliter enĩ fieret deceptõ alterius / grãdis ⁊ aliter q; qs rõnabiliter vellet ꝙ ſibi fieret. ¶ Niẽ ꝗ pꝛo mercãtijs ſuis qͥs non ꝑdat ſeruitiũ dei ad qð tenet per pꝛeceptũ dei aut ecclie.⁊ ſpẽaliter ſ̃ᷣm patrie ↄſuetudinẽ in q̃ eſt.⁊ quã pᷣlati ſci/ unt ⁊ ſuſtinent. ¶ Itẽ ꝙ cuſtodiat bona onſideratio xX De cognitiõe peccatoꝛũ fides ᷣm ꝙ merces conſtiterit ⁊ pꝛo q̃nto vẽdi poſſint.ſaluo ſufficiẽti lucro ſᷣm la/ boꝛes factos ⁊ ᷣm tẽpus qð currit.Et ꝙ; ꝓpter ſimplicitatẽ alteriꝰaut bonã fidem/ nõ fiat ei peius ¶ Jtẽ ꝙ nõ vendat᷑ cariꝰ ad credulitatẽ q; ad argetũ. Hiſi foꝛte ha bereẽ damnũ magnũ in nõ habendo argẽ tum. Et in caſu iſto ⁊ in om̃ib ſimilibus debet homo ſuã examiare conſciaʒ.Quia ſi iudicat ꝙ plus diligeret ſuam pecuniã vel etiã minoꝛẽ.qᷓ; expectare ⁊ plus habe re/ꝓpter damnũ qð recipiet.ego teneo/ꝙ rõnabiliter põt vendere carius/ſᷣm dam/ nũ quod ſcit aut intelligit ſe habiturum Pꝛopter qð in multis caſiboſciri poteſt/⸗ quando erga deũ fit vſura ⁊ quando nõ. quia intentio eſt que facit pctm̃ erga deũ quicqͥd ſit de iudicio ad bomleg ſnover rea ſiquis carius vendat ad credulitatẽ ſi ue expectantiã/⁊ ꝓpter hãc cauſam / nõ vel let ſtatim ſolui/vſura eſt ¶ Item ad cauẽ dũ ꝑiunatões⁊ mendacia ⁊ alia pctã/ego conſulo.ſeruari conſuetudinẽ quoꝛundã bonoꝝ ⁊ fideliũ mercatoꝝ hoc eſt.nõ ſu/ pferre ſuas merces.ſʒ eas vendere advnũ verbũ.Etquãdo videbit᷑ hec cõſuetudo/⸗ citius⁊ bꝛeuius emet᷑.⁊ fiet placitum deo Coſig 4 . Vilibet homo q habet rõnẽ et diſcretönem / debet ꝑ expᷣſſum credere articulos noſtre fidei.⁊ vveritates qᷓ ei cõiter pᷣdicant᷑ et annüciantur. tam ꝑvſum ſctẽ eccleſie.vti eſt in colendo feſta Bartcrorcsapprob tos ⁊ ꝑ ſuũ curaiũ. eſ olus deus in trib ꝑſonis. qui om̃ia crea uit.⁊ qͥ habʒ iuſtũ ⁊ ſapiẽs regimẽ totius mũdi. Et cõfoꝛmiter de alijs articulis et veritatibus.Nec debẽt ſanplices hoines magnas facere inq ſitões de talibo verita/ tibus.ſed eas credere humiliter. qꝛ peſſi/ ma ſuꝑbia eſt nõ velle intellectũ ſuũ ſum mittere ad credendũ ⁊ ſe inclinãdũ / in id quod deus pᷣcepit ¶ Cõtra hoc faciũt illi qͥ murmurãt de hoc ꝙ deus facitvni ⁊ nõ alteri. acſi ſit iniuſtus.aut neſciat qͥd faci at. ¶ Contra hoc faciũt ſoꝛtilegi ⁊ ſoꝛtile De bona figei noſtre credulitate. ge Etſi eueniat ꝙ inimicus tibi afferatvł mittat tibi fantaſias ⁊ cogitatões contra aliquas veritates fidei.et tu ſentis ꝙ eas repellere nõ potes.nõ repuies ⁊ cotemne icuti eſt ꝙ eſt vnus blppe ſponio⸗ ſandad Alnse⸗ 1as dan ſinllit futei? undin Snts iencl ptudo Nan oct age⸗ Mrh ſente fon obe⸗ nien ane ſeie hab⸗ lleſi⸗ deben ſbip⸗ lleſia⸗ lorio tnoia loeſin guibue Diofeea ſerno B wto hru U lien egkar⸗ iſonebe nconrg milbus .Oui peunii luhabe inedig ndemn Minumm umport nhni. Gei oopr llineſi mnöe unce guorun nöſ ragrni ſavoo/ nd n C oſideratio XXII pꝛo cõ Benialiũ et moꝛtaliũ eas.tantũ cura ꝙ bonũ habeas deſideriũ et voluntatẽ credendi id quod credendcu eſt ⁊ fm ꝙ teneris.Et iſta bona volũtas reputat᷑ tibi pꝛo facto.et erit tibi merito/ ria. Nec hoc dico quin etiã rogare debe/ as deu/ ꝙ libereris de tali tentatõe. Et eti am habere cõſilia ſapientũ. Quanq; fre quẽter nõ ſit aliud conſiliũ/qᷓ; qð dixi.ſi/ cuti alia vice planiſcripſi de tentatõnibꝰ blaſphemie Et ſicut fuit dictũ ſancto An thonio qui aliquãdo poſuerat ſead pen / ſanda diuina iudicia:quõ vnus eſt bonꝰ alius eſt malus.quo tot ⁊ tanta eſt quãti/ tas dãnandoꝝ reſpectu ſaluandoꝛũ. Et ſimiliter de alijs iudicijs dei.Et tũc dictũ fuit ei Anthoni anthoni de te cogita.⁊ de um dimitte cõuenire cum ſuis creaturis. Satis enĩ ſapiens bonꝰ⁊ potens eſt/ad faciendũ id qð faciẽdũ eſt.etiã abſq; hoc tu doceas eũ.aut introeas ſecreta eius. „ BVelibet pſona/ que ſciẽterſe ꝑ ſolutioe.ipſa peccat moꝛtaliter peniteat ⁊ confiteat᷑⁊ habeat ſuã abſolu tionẽ ad minꝰa deo. Quod tũc fit.qñ qͥs ab eccleſia excõicatus eſt.nec poteſt cõue nienter apponere remediũ ad habẽdã ſu/ am abſolutõem.ita ſtatim.⁊ inclamat mi ſericoꝛdiam a deo.Et tũc nõ eſt expulſus habendi ꝑtem ſuã de bonis que fiũt in ec cleſia ſancta generaliter.qnq; adhuc non debeat intrare ad officiũ diuinũ.nec alia ſibi pꝛohibita facere.quouſq; ſuam ab ec cleſia habeat abſe bluroem. r deber vi⸗ tari om̃is homo excõicatus ab eccleſia qͥ eſt noĩatim excõicatus ⁊ denũciatus.⁊ ꝑ boc ſcitur ꝙ; ipᷣe eſt excõicatus.excepto in quibuſdam caſibo. vti ſeruitoꝛ pᷣt ſeruire dño ſuo excõicato.vti etiã poteſt eis fieri ſermo ꝓ coꝛrectõne eoꝛũ. yti in caſu extre me neceſſitatis.⁊ ſic de ꝗlijs caſib. (Coſideratõ xxIII O —R—= ſa eius audiatur. Quod malũ facit peccatũ venia l&Qãuis peccatũ venia (venit. Sicuti ei dicebat fac bñ et bene babebis õicatõe et de remedio eus De exc mittit excõicare/ ⁊ nõ apponit emptu ſui pᷣlati.⁊ cũ hoc ꝑdit bo/ na que fiũt in ſancta eccłia / qð eſt pditio hoꝛribilis.Et eſt hoc intelligendũ vſqʒqᷓ Itari nõ debz ſacerdos in ſuis v miſſis ant alijs officijs niſi ſit excõicatus ꝑ ſuũ nomẽ ⁊ talis denũüciatus Alias quantũcũq; ſit peccatoꝛ ⁊ tenẽs concubinas / aut alia faciens mala/quia exquo pꝛelati ſuperio res in eccleſia dei/hec ſuſtinentö/ nemote/ . . . net᷑ tales vitare. Etſi ſunt aliq̃ iura q̃ vi ⸗/ dent᷑ dicere eos vitandos/illa ſicvt pᷣmiſ/ ſum eſt intelligenda ſunt.Aut defecerũt? nõ tenent/ꝑ nõ vſum.⁊ ad peius cauẽdũ cõtra ſuos curatos/pꝛopꝛia auctoꝛitate. alibi argius ſcripli⸗ (Conſideratio 24 acit peccatũ veniale ⁊ vnde N E le nõ auferat gram dei tñ p ipᷣʒ fieri poſſent.⁊ grandia merita que lucrari poſſent. cruitur citius in pcta moꝛtalia. Et vere bonus filius/ non ſolum cauere amẽ hic nihil affirmo ⁊ excauſa. De H vyeniüt plura magna damna. Apꝛopter quod cauendũ eſt ? ab ſitinendũ ab eo m poſſe. Quia ꝑ ipᷣm ad quirit᷑ pena.⁊ ꝑdunt᷑ plura bona alia que debet patrẽ ſuum pꝛodẽdo vel tradendo offendere/ vnde pdat amoꝛ?ẽ patr. ſed eti am cuſtodit ſe ⁊ abſtinet ſe facere quicqͥd non eſt ad placitũ patris. Quãuis itaq; in pluribo caſibo vti dictũ eſt / poſſet aligð malum fieri abſq; moꝛtali pctõ vel abſq; pctõ aliquo qꝛ ſcʒ adbonã intentiõem.et pꝛopter bonũ finẽ fit.ſicut dixi in deſide/ rando laudẽ mundanã aut devolendo al teri malũ temꝑale.nihilominꝰbonꝰ ſeruꝰ dei.plurimũ immo plus dubitat et timet decipi ⁊ defectũ cõmittere in talibo caſib⸗ q; in illis que clare ⁊ inanifeſte ſunt mala ⁊ que bene fieri nõ pñt.Scit enĩ inimicꝰ ꝙ bonus dei ſeruus nüũq; cõmitteret ali/ s ſciret/ aut qð in aperto clareret quod qð ſciret / aut qð in aperto clat eſſe malũ.et ideo conat᷑ cooꝑire malũ ſub vmbꝛa ſimilitudine boni. Hoꝛtatenim qu qrere falſam laudẽ ſubvmbꝛavitan di infamiã vel pꝛoficiendi alteri.Et inde veniũt male iactantie.⁊vane excuſatões. CLConſfoꝛmiter in coꝛrigendo aliũ vel inqͥ rendo.vel deſiderãdo malũ alterius ſicut tetigi ſuꝑius. ¶ Ecce in cõcluſione vide tis ꝙ nihil eſt ſecuritatis in hac vita.que nõ eſt niſi tentatio Pꝛopierea huin de 3 De cognitioe peccatoꝛũ bemus nos in timoꝛe tꝑato cum ſpe.ſub dei noſtri boni patris gubernamĩe? expe ctare ꝙ ſemꝑ erimꝰin tentatõe vſq; advl/ timã moꝛtis hoꝛã.ſicut affirmat ſctã ſcri ptura.Et ſanctꝰ Antoniꝰhoc dicit.⁊ nos videmꝰad oculũ q̊libet die.Et hec eſt ſuf/ ficiẽs cauſa tenẽdi nos qtidie ĩ cuſtodia noſtri.in vero timoꝛe ⁊ hũilitate.ſicutca ptiui ſuã ſentẽtiã qualibet expectãtes ho ra ⁊ nõ ſciũt qualis futura ſit.vel qualis ſit. in iudicio domini ſui. eſt pecca 4 tũ moꝛtale aut veniale. D melius intelligendũ omneʒ ſupꝛa dictã materiã/ accipiam exẽplũvni regine.⁊ deũ regi ali cui/ſpõſo eius.⁊ inimicũ traditoꝛi regis. ⁊ tentatões ad ſilłitudinẽ nücioꝝ. (Ko⸗ no ergo ꝙ regina frãcie ſit cũ rege in came ra ſua ſicut eius ſpõſa ⁊ amica ſingularis veniet aliqͥs gartio aut famulꝰnũciꝰ miſ/ ſus ab regis inimico/ ad loquendũ regie ad inducendũ ⁊ inclinandũ eã vt dimit/ tat regẽ ⁊ ſe donet inimico eius. Sit pꝛo exẽplo rex anglie.Regĩa pᷣt ſex modis aut ſtatib ſe hahere erga nücũ qͥ querit eã de honeſtare (Pꝛin?itat?ẽ talis.ꝙ nec ve⸗ lit nec dignet recipe talẽ Bnnciäi e req;/ rit dehonoꝛare nec audire vᷣba eiꝰ.nec re/ cipere ipiꝰdona.ĩmo faciat turpẽ.malũ et durũ vultũ ⁊ expellat eũ foꝛis domũ ſuaʒ turpiter. Vah de te. ⁊ vah de tuo dño. fu ge hinc fuge.in mala hoꝛa veneris.Et q; regina ſtati reuertat᷑ ad regẽ ſuũ ſponſum ⁊ dicat magnã turpitudinẽ⁊ iniuriã quã ſuus inimicꝰreqͥ ſierit ad faciendũ⁊ petat ab eo vindictã⁊ de tãto teneat ſe regina ꝓ pius ad regẽ ⁊ firmiꝰin eius amoꝛe.ſp re/ qͥrẽdo adiutoꝛiũ eiꝰ cõtra taleg infideles nũcios qͥs nec videre dignat᷑ ¶ Scõs ſta tus ppᷣt eſſe ꝙ regina nõ reſutabit ſtati au/ dire talẽ nunciũ qͥ foꝛte appoꝛtat ei dona ria ex ꝑte hoſtis regis aut aliq̃s placẽtias habebit. tñ diſplicet eidẽ regine ꝙvenit. pᷣdiligeret ꝙ nõ fierẽt ſibi tales pñtatões ſeu dona.nec dicerẽt᷑ tales nüciatiões.Et nõ recipit eas ex toto.imo conat᷑tandẽ et nunciũ refutare. ¶ Tertiſtat eſt ꝙ regia libent᷑ videbit talia xenia ⁊ dona ⁊ audiet verba nũcij qͥ eã ſolicitat ad inhoneſta et aĩam noſtrã/ comꝑando eã per ad dimittendũ ſuũ ſponſum regẽ. ⁊ ↄſen — — tire ſuo hoſti.q;q; nõ vellet aſſentire detõ nuncio in hoc qð ille ab ipᷣa petit.nec ire de facto ad hoſtẽ regis.ſed tñ bene placet ei ꝙ talia verba ſint ſibi dicta.⁊ tenet col/ loquiũ ſuũ intra camerã in pñtia reg cũ dicto nũcio.Nec curat ipᷣa de recurrendo ad regẽ/ ad petendũ adiutoꝛiũ ſuũ.cõtra tales infideles ſuaſiones. Duanus eſt quãdo regina ꝑ verba conſentit et facit ⁊ conat᷑ ad hoc ꝙ faciat voluntatẽ regis an glie ⁊ recipit dona ⁊ bonũ facit vultu nũ/ cio eius ⁊ ex hoc incipit ex toto dimittere ſpõſum ſuũ regẽ francie ⁊ dat ſeipſam ho ſti eius ¶ Duintꝰ? ſtatus eſt qñ regina uõ eſt contẽta ſolũ cõcoꝛdaſſe ad id qð ab ea rex anglie petit ⁊ recepiſſe ſuũ nunciũ cũ vonovultu.ſed etiã ꝑgit ipᷣm q̃ſitũ ſpõte/ ꝓpter odiũ quod iã cõcepit cõtra ſuũ ſpõ/ ſum.⁊ malũ amoꝛẽc.⁊ ſtultũ.quẽ hʒ ad ho ſtem. Oue etiã nitit᷑ facere eius volũtatẽꝛ vltronea reqͥrit eũ.ſicut gartia effronsvel effrenis ⁊ ſtulta feia expoſita ¶ Sext? ſta tus eſt qñ regina taliter eſt fixa ⁊ traducta in talem ſtatuũ ſicut iã dixi ꝙ ꝑ quãcũq; rẽ queei dici poſſit aut fieri/ ipſa tamen nõ vult inde abſtrahi nec ꝑcuſſiõibo nec blã dimetis factꝭ ſibia ſuo ſpõſo nec ꝑ durici as ꝗᷓſcunq; rex anglie ei faciat in ſuo ſerui tio.nec ꝓverecũdia.nec minis.nec ꝓ qua cũq; re qᷓ ſibi poſſet accidere.ĩmo eſt obſti nata nter iſtos ſex ſtatus/pꝛimꝰeſt bonusꝛ⁊ virtuoſus ⁊ laude plenꝰ.cuſtodi ens fidẽ regine ⁊ fidelitatẽ ⁊ amoꝛẽ eius⁊ pꝓ hoc magis diligit regẽꝛ diligit᷑ ab eo In ſcðo / regina cuſtodit fidelitatẽ ſuã er ga dñm ſuũ / ſed in hoc deficit:ꝙ nõ pellit foꝛas ita ſtatim. ita dure nec ita turpit᷑ pᷣ dictũ nunciũ qui eã q̃rit ad dehonoꝛatõʒ ſicut ipſa deberet. ⁊ ĩ hoc eſt ſepe pctm̃ve/ niale ¶ In tertio ſtatu / regina peccat gra uiter cõtra dñm ſuũ.qm̃ in eiꝰpñtia/ipſa libẽter audit verba aduerſarioꝝ eiꝰ.⁊ eo/ rum accipit munera ⁊ recipit malas pla/ centias.q;q; non velit abſcedere de facco cõſentiẽdo ad hñdũ ſocietatẽ ad eos.Et in hoc ſepe eſt moꝛtale peccatũ ⁊ ꝑdit gra tiã dñi ſui.Quia nõ dʒ ipᷣa bñplacitũ ac/ cipe niſi in ipᷣo.nec ſe ponerę ad ꝑiculum hñdi cõſenſum ad opus ¶ In trib alijs ſtatibo / ſo ꝑdit regina grãm dñi ſui ⁊ peiꝰ in qnto q; in q̃rto ſtatu.⁊ peiꝰ in ſexto qᷓ; in qnto.Quia in tali caſu/regina ẽ incoꝛ igbiiͤ 4o. 6 enſcre aten quelb “ nfapa doſi autolc liun ſere toſen redeo nec ire eplace netcol⸗ gc nnndo i. Cö Annust aſiain ſegian lan, dminee haanbe negmnan, gobe nnri ſtüſpot⸗/ nuſyo/ ihzagho ine onsr Sek imncnan nicigre men NNerli nu oſani pqug kobtti indeſt cuſtodi Keins! aden eſäc nöhalt turit; honornto; Donnne peccge fu ehte⸗ nmlasple rede co ipci ſplactuc⸗ Apicun nnhi⸗ Fiſuitſe, inſem gmii 4* rigibilis ⁊ occidẽdavel ardẽda ſine reme/ dio. ¶ Per hoc exẽplũ/ſi volumꝰbene penſare/poſſumus meliꝰvidere in quali/ bet tentatõe qñ ꝑdimogrãm dei ꝑ moꝛta/ le pctm̃ ⁊ qñ nõ. ¶ Scire enĩ debem quelibʒ tentatõ/ nunciꝰẽ inimici inferna lis / nos reqrit ad ei ↄſentiendũ ⁊ vt aia nf̃a ꝑdat ⁊ rupat fidelitatẽ ſuã quã deo 2 dño ſuo dʒ ⁊ ſpõſo. Et ſᷣm ꝙ aĩma reſiſtit aut plꝰaut minꝰ/ m hoc ipᷣa cuſtodit me liꝰaut peiꝰfidelitatẽ ⁊ grãm amici ſui. Et ↄſideret᷑ diligẽter iſte modꝰin q̃libʒ pctõ. hñdi ſe.aut reſiſtere ſcʒ.aut ↄſentire.⁊ in/ ueniet᷑ quilibs iſtoꝝ ſex ſtatuũ eſſe poſſibi lis ¶ Sciatis etiã ꝙ tertiꝰſtat! eſt diffici⸗ lioꝛ ad bñ ↄgnoſcẽdũ.ꝓ eo ꝙ eſt inter du/⸗ os ſtatꝰ.qꝝ vnꝰeſt pctm̃ moꝛtale. ſcʒ q̃rtꝰ ⁊ alter nõ ¶ Et eſt ſciendũ ꝙ qñ aliqd eſt pꝓhibitũ ſub pena pct moꝛtal/⁊ aliqͥs G̊ᷣ nõ vult facere ꝑ exteriꝰopꝰ/⁊ nihilominꝰ pꝑfectũ cõſenſum hʒ in coꝛde/qvellet tale opꝰfacere ſi tꝑs pateret᷑ ⁊ loc aut ñ obeſſʒ verecũdia/talis peccat moꝛtalr. O ſi non habet talẽ ↄſenſum ꝑfectũ.⁊ nihilominꝰ libent᷑ rememoꝛat᷑ diu in cogitãdo tale fa ctũ qð eſt ꝓhibitũ.⁊ accipit cõplacẽtiam magnã ⁊ inoꝛdinatã. bereeren⸗ moꝛtalr ſiʒ tñ nõ ita grauit᷑ ſicut añ. Si ãt opꝰ aut factũ tale ſit/qð nõ ſit phibitũ ſub pena moꝛtalis pcti/generalit᷑quẽadmodũ mu to ſuo qͥ ẽt abſens.⁊ acciꝑet ↄplacẽtiã in mẽoꝛia ſocietatis eius.aut ſicuti aliqͥs co gitare poſſʒ ad cibũ quẽ mãducaturꝰẽ in pꝛãdio ⁊ hr̃e complacentiã ſine tali pctõ moꝛtali.Quia cõplacẽtia aut delectatio/⸗ nõ eſt pctm̃/ niſi ĩ hoc qð eſt ꝓhibitũ aut qoͤde ſe trahit ad ꝓhibita ¶ Vlteriꝰcõſi/ lera in exẽplo pus poſuo / quõ regia deſi derare pᷣt ↄtinue eẽ in amoꝛe reg dñi ſui. Et iõ ipᷣa odit oĩa ſuo amoꝛi pꝛia Aut ip ſa nõ diligit eũ.ĩmo magitimet penãz irã reg;.⁊ vellet ꝙ nõ eẽt pñs aut moꝛtuꝰ.ad finẽ ꝙ alibi poſſet q̃rere cõplacita ſua n pꝛio ſtatu ſunt boni/qͥ amãt deũ ꝓpter ſu/ am bonitatẽ.ſicut boni filij ſuũ preʒ. In ſcðo ſtatu ſunt illi qͥ ſolumodo ꝓ timoꝛe damnatiõis abſtinent a malefaciendo.et vellent deum nõ habere poteſtatẽ aut vo luntatẽ eos puniendi etiã contra ſua mã data facientes. Explicit tractatus pꝛecedens. De arte audiendi confeſſone ʒ dearte mudiendi confeſſiones. Tractat einſdem e gquã aſſueſactõ gignit/ certiꝰq; ars oꝑet᷑/nõ ni/ hil t ꝓdeſt artis tradi tio/ apõ eos à nõdũ ꝑ/ eeecti ſunt in vᷣtute. Hoc in arte qlibet ꝑſpieuũ eſt.Et qm̃ ars arti um eſt regimẽ alaꝝ/pᷣſerti in confeſſiõib⸗ audiẽdis. Studui qſdã generales ↄſide ratiões tradere bꝛeuit᷑ ⁊ diſticte.q̃s eẽ ꝓfi/ cuas/exꝑientia doctrice cognoui. Indu/ xit hoc agere me non mediocriter/ꝙ pau cos hactenꝰ? repperi qͥ ꝑfecte vnq; ⁊ itegre cõfeſſi fuerũt.cauſa exiſtẽte in multis vel negligentia vel ignoꝛãtia confeſſoꝛũuũ. Rima cõſideratio. Pꝛouideat pꝓ Nante ofia ↄfeſſoꝛ purꝰ eſſe qui purgãdis aĩmabus inuigilat. Spem ãz lui laboꝛis⁊ pficien di circa alios/nõ in ꝓpꝛia ſed diuinavirtu tereponat. Meminerit iugiter. qm̃ neq; qͥ plantat neq; qͥ rigat eſt aliqͥd. ſʒ qͥ incre mentũ dat xpᷣs.Et ꝙ niſi ſpũſſctũs coꝛdi aſſit audiẽtis/in vanũ laboꝛat lingua lo/ quẽtis vel cõfeſſionẽ audiẽtis. Oꝛet igit crebꝛo(pꝛout ſapiens de coꝛꝑali medico conſulit) quatinꝰdirigat᷑ opꝰſuũ a deo vt eiuſdem virtute roꝛet᷑et creſcat. ECe ſideratio II llocet ſe cõfeſſoꝛ in arce ſeu ſpecula rõ nis abſtrahẽs ſemetipᷣm qᷓntum potuerit ab homie exterioꝛi tam in ſe q; in alijs.vt ſpũ ambulet ⁊ nõ carne.ne foꝛte illectꝰfoꝛ mis coꝛpoꝝ/fiat ipſe laqueus ꝑditiõis ſi biipſi.totus in aiarum ꝑſpiciẽda quali/ tate ſpũaliter inuigilet.nõ attendens di⸗ ſcretõem ſexuũ vel foꝛmaꝝ Alioquin qͥd ei ꝓderit ſi vniuerſum mundũ lucret᷑.ani me vero ſue detrimentũ patiat᷑. (Conſideratio II Compleat erga quẽlibʒ ſibi ↄfitẽtẽ: ſoli/ citi ↄfeſſoꝛis officiũ.nihil pᷣcipitãt᷑ aut in ſolo trãſcurſu ꝑuolãſ.ſʒ moꝛoſitate ꝑuigi li/ oĩa plene exaĩians diiudicãsq; mẽoꝛie q̊ʒ ↄfitẽtis q̃ dicẽda ĩponenda ve fuerint ea diligẽti repetitõne reponens infigat. Quippe eligibiliꝰeſt paucos nud Hei uarte ſiue ſcientia plete q; młtos impꝑfecte cũ conſciaꝝ ſcru/ pulis nõ tam expedire qᷓ; impeditos ple/ rũq; relinquere Imitet᷑ in hoc deũ cuius ꝑfecta ſunt oꝑa. Mallem nãq; ſi curatus eſſem/ multoꝝ differre vↄfeſſiões poſt pa/ ſcha/ etiã vbi quidã nõ redirent/ qᷓ; ꝙ ce/ cos cecus ſeducerẽ.dum ꝓvere abſolutis ipſi non recte abſoluti ſe gererent. 1 recolẽs illð Gꝛatis accepiſtis gratis date Nihil ad mũdanã oſtentet gloꝛiã Paupi bẽeq̃ ſicut diuitibo ſe tradat ⁊ offerat.tur/ pib ⁊ pulcris.indoctisvt doctis.niſi ſoꝛ te pꝛo qᷓnto maioꝛ inde fructus honoꝛq; dei ſparet᷑ſeͥ. Pꝛoderit ſupꝛa modũ hec ſinceritas recte itentõis vt velut magnes aliqͥs ſpualis/ferrea etiã populi coꝛdavir tuoſius ad fe tabat. Conſigeragtio Expeditvt cõfeſſoꝛ zelans aĩas/obtineat aßplato/ſubditoꝝ ſuã in caſibo reſeruatis ptãtẽ ſeu relaxatiõem/pᷣcipue niſi ſint ca/ ſus pbᷣlici ⁊ ſcãdaloſi.Reꝑiunt᷑ itaq; pau ciſſimi qͥ nõ inciderunt in aliquẽ taliũ ca ſuũ qui epᷣo reſeruãt. Sciẽtes vo ipſi cõ/ feſſi ſeipos nõ debere remitti deiceps ad alteꝝ/ magis ſe ꝓnos ꝓmptosq; reddũt. nã vni confeſſionẽ ſuã libentiꝰ⁊ citiꝰdete gũt. Cõfeſſoꝛ etiã ſiliter eos pᷣſumit libe/ rius introgare de ſingul.pleniꝰq̃ʒ ſanare ſimul⁊ ſemel ipᷣos abſoluẽdo cõfidit:. tanq; medicꝰdoctiſſimꝰ ſpũaliũ egritudi nũ. Pꝛeterea qualr hoĩes diuerſoꝝ ſtatu um⁊ varioꝝ officioꝝ peccare pñt/ nulla/ tenꝰignoꝛet.Et quanq; ad hec cognoſcẽ da / facti ſunt tractatuli.attũ aliqᷓ ſunt q̃ nõ tuto ↄmittũt᷑ſcripto aut vᷣbo pbᷣlico/⸗ ꝓpter euitãdũ qrundã ſcãdalũ.ſʒ ea ſecre/ te diſcãt ipſi qꝝ inteſt hoc nõ neſcire. ſic medicos/ moꝛboꝝ varietates ↄuenit nõ ignoꝛare.Aliter nẽpe q̊ pacto ſibi ↄfeſſos pꝛudẽter ac diligẽter interrogabit inſtru etq; ↄfeſſoꝛ:ad ſuoꝝ rememoratõʒ crimi nũ.hoc maxie eſt in pctis carnis extra oꝛ dinarij 89.qᷓlia exꝑtũ ẽ vix vnq; dici ĩ ↄfeſſi Conſideratio IIII Oſtendat cõfeſſoꝛ oꝑibꝰ in cõfeſſis nihil qᷓ̃rere pᷣter ſalutẽ aĩaꝝ ſuaꝝ ⁊ ſolutõʒ libe rã a laqueis pctõꝝ.vt nihil agat ad q̃ſtũ. Conſideratioſexta Sciat cõfeſſoꝛ oĩa pctõꝝ genera ⁊ ſpes⸗ one a culpabilibo ĩ eis.niſi cautiſſiã arte pmoneant᷑.interrogẽt᷑ capiãturq;. Et cer te neceſſe ẽ vt ↄfeſſoꝛ hẽat artẽ hãc obſte tricãdi ſpũalẽ:ad educẽdũ colubꝝtalẽ pe ſtifeꝝ toꝛtuoſum ⁊ virulentũ ab aĩa ipᷣiꝰ. aut ipſa ſine dubio piclitabit᷑ ⁊ vt crebꝛiꝰ eterne moꝛie NHec reputo audiẽdos ĩ hac re eos qᷣ nihil interrogadũ aut inqrendũ eẽ dicũt a ↄfeſſis.pᷣſerti cũ hocipᷣm velint reqͥrãtq; ↄfeſſiAlioqͥn nõ ſatis ↄſulit᷑ ve/ recundie ignoꝛãtie ⁊ fragilitati peccãtiũ. nec impletur illud ſcripture. Alter alteri/ onera poꝛtare ⁊ ſimilia. Coiecturet cõfeſſoꝛ poſt interrogatõnes quaſdã pᷣambulas ſuꝑ etate.ſtatu.cõditõ ne. ſtudio. vel officio cõfeſſi Utx ipevere cundꝰſit?⁊ nimio pudoꝛe detent tales pᷣ ceteris ꝑſuadẽdũ eſt pꝛimitꝰ⁊ figẽ dũ in aĩo:quẽadmodum confeſſio ſecre/ tiſſima ẽ ⁊ om̃iſciẽti deo magis qᷓ; hoĩ fit nõ ad reuelandũ aut accuſandũ qri pctã ſua.ſʒ ad euitãdũ ⁊ abſoluẽdum⁊ ꝑpetue quittandũ. Mallẽ confeſſoꝛẽ moꝛi qᷓ ali qd dicẽdoꝝ detegere. Tollat igit᷑ oẽm ta lẽ ſuſpitõem. Nec refoꝛmidet ꝙ ꝓpter di⸗/ cẽda/ confeſſoꝛ ſit eos poſtmodũ habitu rus odio.aut cõtempturꝰ accuſaturꝰ.im/ mo teneri eos diliget ſicut filios chariſſi mos.⁊ qͥ ſue fidei ſe totos cõmiſerunt. onſideratio vIII Taboꝛet cofeſſoꝛ pᷣſertĩ erga iuuenes⁊ p/ uulos hr̃e cõfeſſioõeʒ eoꝝ generalẽ. qꝛ vix aut nũqᷓ; ĩtegre cõfitẽt᷑.niſi foꝛte pᷣdocti a tali cõfeſſoꝛe qlẽ deſcribimꝰ. qnetiã illud eẽt vtile apð grãdeuos rurales et ſimpli/ ces ⁊ feias. Oy ſi nõ pñtleuiter iduci ad hᷣ poterft ab eis fieri iĩterrogatões tles Atrũ facta ẽ tibi conſcia de taliba pctis⁊ de tali etate ⁊ de ſocietatib talibs Et ſ̃ᷣm rñſiões na fuerit tal cõfeſſio.Et ſi nõ/tũc nitat᷑eã pficereꝛ confitentẽ ad hoc inducat. Conſideratio IX pꝛecauent ſummope confeſſoꝛ / ne ſit au ſterus ab initio triſtis? rigidus.moxeni ꝑ huiuſmodi clanditur os obſtiati pctõ ris. Pꝛimo ſit affabilis locutio.etiam ſi aliquãdo ita res exigat ſuꝑ peccatis.quo n md Pu .qꝛ foꝛte puer eſtvel feĩa vel exilis cõplexiõis Apð Ke ecole iis pe ſoneco ſehhn liusdie in Mant linterp Sn lenp' rolüt ſus ſie leplene Udleme iſeſoꝛ Ghpela ene Kere iian wen lhen chaa⸗ Auent Apn Nictis Pbont ed pueſe conſn nübe ſtio no q̃ ggere nitae ae Eo gt co⸗ gliter n hin chſt Me Gäy⸗ hiem 6 Sicr hüche, blihe ban ., Naend bloeibr lnqrenci Dm pelint Nſolikve⸗ Kelle mgrtönes nncilii Ein ngefoe nisAp mmorfſc ftſooſen⸗ eiͤeift lüqipei noriga Nun , ſabiun rtim, chmii unt. nesrg Ne N chcoci milu a ſinpl fcta) lolni frdenli nmſöcs orſipe jcnigtei Ct. veſtan Audiendi confeſnon uſq; familiaritas quedam cõtracta ſit. de hinc oſtendat quãte iniquitatis eſt ⁊ ipo criſis peſſime/quicq; velle celare in cõſeſ/ ſione coꝛam deo⁊ quẽadmodũ hoc agere eſt ſeipᷣm turpiter fallere. Eſſe quoq; me/ lius dicat /ſi nõ confeſſus abſcederevelit. Nuerat ſacerdos a confitẽtib. nonne ve lint expurgari penitus ab oĩ ſuo crimie. Etꝙ niſi hoc velint fas hñt recedẽdi ne tempꝰ incaſſum ĩmo noxie detineãt. SDi volüt dñt igit᷑ iuuare ſe.⁊ hoc meliꝰ⁊ cele/ rius fieri neqͥt q; ſi ad interrogata verita / tẽ plenã rñderint. Si vero depꝛehẽdunt᷑ velle mẽtiri ⁊ celare(vt ſepe fit) diſcretũ cõfeſſoꝛẽ arguant᷑ vehemẽter ⁊ acriter.et cõpellantur veniã ſtatim qrere ſuꝑ hmõi mendacio Oð poſtq; fecerit: rurſus blan de ⁊ leniter moneant᷑ nihil deinceps men tiri aut celare.Si vero bis aut ter rurſus mentiti fuerint / poterũt remitti ⁊ differri vſq; ad tꝑs alteꝝ.iniũgendo vt meli ſibi ꝓuideant Sepe fit vt in altera cõfeſſione libentiꝰaperiant om̃ia.dum putãt men/ v7 dacia pꝛioꝛa magis imputanda eis ad in 7 aduertentiã q;ᷓ in maliciam. Applaudat cõfeſſoꝛ dicẽtibo veritatẽ ſup Conſigeratio xI delictis ſuis qᷓntomagis enoꝛmiſſima et abominãda videbunt᷑.Collaudent᷑ de ve ritate.de religiõe.de timoꝛe dei.de zelo p/ pꝛie ſalutis de cõfidẽtia ad ſacerdotem et conſimilib.Et ꝙ audacter ꝑgant ad alia nil heſitãtes.Fit aliqũ non inutilis que/ ſtio / ſi fuerint alias de talib confeſſi Etſi nõ.q̃liter inde ãpliꝰ letari dñt ⁊ deo gr̃as ggere qͥ talẽ eis tribuit volũtatẽ ⁊ opoꝛtu nitatẽ. Cõuenit q̊ʒ vt ꝑ ↄfeſſoꝛẽ gras pñ E ſt tialr agere moneãt᷑ pꝰmodũ tẽdat ad alia IJnhentſeſſoꝛ ne ↄfeſſi.crimĩa detegant alioꝝ.noĩando eos vel ſignis certꝭ notifi cãdo.niſi foꝛte pctã talia ſint/q̃ nullo mõ aliter poſſunt aꝑiri.vt ſi ſoꝛoꝛẽ vnicã/fra ter male cognouerit.autvir vxoꝛẽ. Nõ ſit pᷣterea curioſus in inqͥrẽdo pticulares cir cũſtãtias pctõꝝ/q̃ nõ multũ augẽt vłva/ riãt grauitatẽ in eis.qm̃ naſceret᷑inde ali qñ vel tentatio ꝑiculoſa vel turpitudo ni onlideratio xX Conſiderati mia aut ſuſpitio retardatiua ↄfitẽdi. Ni/⸗ hilominꝰvtile iudicamꝰ p ſerenatõe cõſci entiaꝝ illoꝝ qͥ cõfitent᷑ (qꝛ foꝛte poſtmo/ dum grauioꝛibo vꝛgerent᷑ ſtimulis quaſi nõ bñ⁊ integre pctã ſua confeſſi fuiſſent) vt plenius explicent om̃ia q́;dtum ⁊ q̊uſq; iudicauerit confeſſoꝛ expedire Arguat ⁊ repꝛehẽdat acriter ipſe cõfeſſoꝛ pctã enoꝛmnia/ poſtq; iſta plene cognoue rit ⁊ oñdat qnta punitõe pctõꝛ dignꝰeſt. Attũ cauẽdũ eſt ne rurſus pctõꝛ ↄfugere poſſit ad negãdũ iã ↄfeſſa.ſic pluries fie/ ri reꝑtũ eſt etiã pꝰ ↄfeſſionẽ cõpletã pᷣus. Igcirco habeat certiſſiã explicatio pctõ/ ruũ.Deniq; qcqd in cõfeſſiõe dixerit ſacer dos /ſit ipᷣeſꝑ in fine mãſuetus atq; beni/ gnus infundẽs oleũ cõſolatõis ⁊ paſſio/ nis ⁊ bone ſpei.Põt inſuper aliqñ dicere cõſeſſoꝛ.ex q talia⁊ talia ↄfeſſus es q̃ ſunt grauiſſima. noli deinceps celare aliquid. ſeq omnia dic. vt te ſimul expedias. Pꝛocedat ↄfeſſoꝛ in inqͥſitõe pctõꝝ⁊ ſpe cialłr pct carnał(qð a multᷣcũ ſumma dit ficultate vix pᷣt extoꝛq̃ri) Pꝛĩo pedetẽti ⁊ a generalioꝛib incipiat⁊ qᷓ nullã aut pau cã vident᷑ includere culpã.qꝛ ſi pctõꝛvult mẽtiri aut fugere/ ſepe depᷣhẽdit᷑ ꝑ talia qᷓ naturaliter accidũt oĩb.aut rariſtime re/ ꝑit᷑ oppoſitũ/q̃lia ſi ſtati neget.ↄſtat eũ ti mere dicere grãdioꝛa.Hoc mõ noui plu/ res fuiſſe depᷣhẽſos / qͥ iterrogati negabãt ſe vnq; paſſos mẽbꝛi pudẽdi calefactõeʒ vel pꝛuritũ vel erectõʒ qualẽcũq;.vel ten tatõʒ vel cogitatõʒ malã de q̃cũq; mulie/ rẽ. Et dũ̃ cõuicti fuerũt de hoc mẽdacio⸗ q̃rebat᷑ nõne illð erat turpe ſic admittere: qd agebas tu?⁊ ſepe rũdebãt illõ qð q̃re/ bat᷑ credẽtes ex mõ loqndi ↄfeſſoꝛis ꝙ il/ lud nõ imputaret᷑ ad culpã ſʒ ad laudem. miles Fuiſtiynia toe cogutſti te / iſo⸗ cietatibo famuloꝝ aut ſocioꝝ⁊ ſpealiterĩ lectoꝛſi ſic.audiſtivncq; malu (vt ſepe fit) loqͥ ſibi de ĩpudicitia ⁊ mlieribo: ſi ſic.lodᷣ baritu ſilr⁊ ſi mala deſiderabas:ſi ſicxtꝝ voluerit vnq; alter ꝙ tãgeres eũ ihoneſte vel ipſe te.Si ſic.fiat pꝛoceſſus vlterioꝛ⸗ . . „* ADK De arte ſiue ſcientia ſub velamie tali / intelligat an cõmiſſg fuerit ibidẽ mollicies ſiue pollutio.Et h pctm̃/bñ cõmittit᷑ etiã ante pubertatis ã nos Immo ⁊ ſemper imputat᷑ in vigilia. lutione nõ exiſtente. dum cõpleta tranſit delectatio.etiam pol ſi pᷣſcita aut pꝛeſciat᷑.aut ꝙ nõ reputat᷑ ita auia. Nec aſpiciant᷑ fixe vultꝰↄfitentiũ ed diuertat cõfeſſoꝛ vultũ q̃ſi nõ curans aut fere narrãs fabulã.dicẽdo ſicEgo bñ video tu feciſti ſic ⁊ ſic. conſeq̃nt᷑ dic ergo totũ in noĩe dñi.ego tibi indulgeo ſi non glias feceris.⁊ ſi diceres oĩa mala mundi nõ inde peius haberes.dic ergo audact. Immo et queri poterit ſi velit cõfitẽs vt ſuꝑ oĩbus diligẽter interroget. ⁊ ſi ſic ſub inferat᷑ ꝙ ergo dicat in omibus veritatẽ. Conſidergtio i7 Accidit aliqñ licet rariſſimũ ſit apud cir cũſpectũ ⁊ pꝛouidũ cõfeſſoꝛẽ/ ꝙ aꝑiũtur quedã ſpẽs pctõꝝ carnaliũ aut q̃dã circũ ſtantie viles/quaꝝ pctõꝛ nõ eſt cõſci aut culpabilis.Et hinc foꝛte ſcãdaliſabit᷑ vel docebit deinceps agere ſilia. licet p certo nõ videamꝰiſtud ita eẽ timendũ.quẽad/ modũ aliqui tradũt.ꝙ pꝛopter hoc debe/ at omitti diligẽs inqſitio peccatoꝝ Vti⸗ nã mala a pueris ⁊ alijs/ tam diligent cõ fiterent᷑ qᷓ; ſciunt᷑ ⁊ agunt᷑ ab eis Nec inqͥ renda eſſe indicamꝰqſi neſciãt.ſʒ qꝛ foꝛte⸗ ea nõ tã grauia eſſe credũt q̃nta ſunt apð deũ.aut ꝙ aliter nolũt manitfeſtare ea. At tamẽ in hoccaſu debet cũ ſumma deteſta tõe pctm̃ tale dãnare.quaſi nõ caderet eti am in hoĩeʒ tale aliqͥd agere. Sʒ ꝙ illud dicebat᷑ ad exꝑiendũ diſcretiõem pctõꝛũ. an ſciat diſtinguere int ea q̃ feciſſet ⁊ non feciſſet. Sũt enĩ qͥdã male rñdentes affir matiue ad omia que cõfeſſoꝛ interrogat. (Conſigeratio 18 rgat confeſſoꝛ vt dixim? a generalioꝛi hb'ad ſpecialioꝛa a minꝰ turp ib ad turpi oꝛa.⁊ hoc qſia cauſis generalioꝛiboad ef fectus eaꝝ ſpẽales. Vt habito ꝙ aliqͥs co onſideratio xVI & Poterit ↄfeſſoꝛ dũ inhoneſte loquendũ erit dicere. Amice nõ cures ſi loqr turpit qm̃ opoꝛtet om̃ia in cõfeſſione dicere.lõ⸗ ge aliter dicerẽ aut certe ſuerẽ extra cõfeſſi onẽ.Et dicant᷑ talia ſatis conſtãter ⁊ qua natꝰfuerit ſe aut aliũ ſociũ luxurioſe attre ctare/ querat᷑ q;diu.⁊ qᷓ; ſepe.⁊ cũ q̊t acci / dit.⁊ q̃nto tꝑe in totavita Etſi aliq erant ex ſuo genere ⁊ finalr in q̃ ꝑte coꝛꝑis com pleta eſt libido ſuavel alterius Demũ ad gqlterã hmõi peccati ſpẽm peioꝛẽ ſucceſſi/ poterit inqſitio ꝑtranſire. de his qᷓ pꝛia facie minꝰhoꝛrent.qꝛ minꝰ inſolita ſunt. Poſtmodũ querat᷑de coba bitatõe mulieꝝ Et pꝛĩo ſi vnqᷓ; in etate.v vel. vi.annoꝝ vel eo circa/iacuerũt cũ an cillis ſicut mos eſt pueroꝝ: Et ſic cõfoꝛ miter inqrat᷑ ad pᷣdicta.⁊ certe repientur hoꝛrenda. Conſequẽter inqͥrantur nõ ſo lũ de ancillis ſed de genere ꝓximioꝛi.ad qᷓ lia nõ deſcẽditur niſi q̃ſi ſubito ⁊ a latere. dicẽdo ſine mrcaroe vnlt O bonevideo ib et talibo. Et ſi ſic qꝛ tu ſiłr feciſti cũ ta (vt heu ſepe fit) huſq;ᷓ de articuletur ali/ qd ampliꝰfiat pꝛactica ↄſideratõis vnde cime pᷣcedẽtis de collaudãdo pctõꝛẽ dum pctm̃ apuit. Poſtmodũ ſuadeatur ꝓ bo/ no ſuo dicere circũſtantias om̃s in ꝑticu lari.ſicut de ancillis pᷣdixit.oñdẽdo ꝙ pu doꝛ ille/ad magnũ meritũ ſibi cedet.futu rãq; oꝑabitur cõſciĩe tranqͥllitatẽ/ ex quo nunq; alteri deinceps reuelare ↄpelletur Eſtimo ãt. ꝙ feĩs/⸗ cõuerſo oꝛdie faciẽde ſunt introgatões.pꝛiꝰ ſeʒ de cohabitatõe mutua ſecum Poſtmodũ cũvirꝭ aut ꝑun lis.aut adoleſcentibus.ſed experientiam totalem non habeo. (Conſideratio xX Rephẽdet foꝛtealiqᷣs audaciã bã ccõfeſſo ris qͥ talia pᷣſumit aꝑire/ q̃ vix credibilia ſunt ⁊ fere icogitabilia/niſi ab exptis aut aliũde doctis Sẽtiat aliꝰqð voluerit ego coꝛã deo teſtoꝛ me plures talib remedijs induxiſſe ad confeſſionẽ.qͥ fatebãtur nũ/ q; etiã ĩ articulo moꝛtis fuiſſe talia dictu ros cuicũq; Qaudabãt tñ deũ totis viſce rib gratias agetes ꝙ ita ſe aguerãt. Qui dam et pauciſſimi/retroire volebant ali/ quãdo ſed tandẽ redierũt.fatentes illuſi⸗ onẽ eẽ demonis qͥ claundere os ſemel aper tũ rurſus ſatagebat.aliquãdo iã confeſſi ꝓpter omiſſionẽ huiuſmodi iterrogatõis Coõgruit ꝓut exꝑtus ſum/ ꝑuuli? ado/ leſcẽtes maſculi pꝛi interrogent᷑ mõ dctõ de cohabitatiõe ſocioꝝ ⁊ famuloꝝ tanq;ᷓ socn owi atn Cie tenpe wün nine Pron nbol Egh ſeme. Dsen 8denigl Niſtcec,, XIX nliracdo⸗ ſtnöde nm Nrewir Ntrutt Snneney weitcin Eſuinn enpencr nar noſ⸗ nict Ude. dondie iſe. falenra oo moe öidun mrpbo/ onan ogor ger utu lu ron lerar e ide nabitaroe aurpun gorienim W raaßt Abecptun o hrenet? Ncbimnrn eunundian ionorie ai O Ochamd hnnsſin gſenelur üc mngls (Coſic Aludiendi confeſſionẽ Judicabit aliqͥs ſe talia vrſua ad cõfuedũ inducti/aptũ mihife⸗ ſt iudiciũ/q; neceſſaria ſit huiuſmodi Jue neſcire vel nolle inqͥrere.qꝛ foꝛte eſtvt chyrurgic?timidus ⁊ inexꝑtus palleſcens aut ſpaſmũ patiẽs in aſpeciu fedoꝝ diroꝝꝙ; vulnerũ. Fate/ boꝛ cautelã eẽ neceſſariã⁊ nõ leuit᷑ debere fieri deſcẽſum ad talia abominanda niſi cõfeſſata pꝛecedẽetia/videant᷑ velut infer/ re talẽ cõduſionẽ. ſiqͥs neſciat vti caau tela tali/dimittat ↄſulo ne ⁊ ſibi noceat pctõꝛẽ ſi ſemel negauerit neq; depᷣhenſus fuerit/ſcandaliſet ⁊ vix in futurũ cõouinci queat Qualevero debeatvniuerſale reme diũ tradi apð oẽs.nondũ ſcio.qm̃ pᷣdica tões generales/nõ ſufficere ſatꝭ puto. In hac tñ interi ſum ſentẽtia/ ꝙ tales caſus ſecreti/ꝓ ꝑuulis xiiijannoꝛũ ⁊ infraet ꝓ mulierib/neq̃q; reuari deberẽt Alioqn nõvideo quin multi ex hoc defectu ↄfeſſi onis integre/ ꝑditi ſunt. Ad nullos vero amplius q;ᷓ ad pᷣlatos ſpectat remediũ eti am dãanatio ſi claudãt regnũ celoꝝ.aut ꝑ negligentia aut ꝑ bmõtnigidioꝛé obſer⸗/ uatõem occultoꝛum. roꝛ oꝛdinaret quaſineniferiart, in mntibo ⁊ circa tales.E confeſſiões paruuloꝛũ iuue Pꝛouideret tñ quõ caute ⁊ circumſpecte ambularet qͥ talis eẽt /ne culpabiles ſedu cẽtes hmõi ꝑuulos.ꝑſeq̃rent᷑ eũ directevł indirecte ꝑ malicias exqſitas ⁊ foꝛte con fingẽdas ꝑ ꝑuulos.quãqᷓ; ſecuritas maxi ma.· circa hoc eẽt puritas cõſciẽtie ⁊ int⸗ tiõis Et ꝙ neq; vᷣbo neq; ſigno aliqͥ/qũo libet reuelaret q dicerẽt᷑.⁊ ad nõ reuelädu vijs oĩb induceret.neq; daret penitentii ꝑ quã poſſent ꝑuuli de qcũq; notari apð eos circa qs cõuerſant᷑. Deniq; circa boc meliꝰvidet/hr̃e plures ↄfeſſoꝛes minꝰdi⸗ ſcretos in penitẽtis iniũgẽdis/iqᷓ; refui6l6 do caſus mkos diſcretis paucis ⁊ ad hoc Aideret ſaltẽ expediens q in qlibet cura notabili/ curatus ſi diſcretus eſſʒ / aut ali us loco ſui vicarius/aut alius vice adiu/ er inſnner olllgss uuatre HZ enũ / quocũq; tempe vellent ⁊ ſibivacarẽt.euocãdo nüuc vnũ nunc aliũ.quia pꝛouecte etatis bo mines ad hoc foꝛte non poſſent induci. — hominẽ ducere pudoꝛe cogente.ne talibꝰ paucis confiteãtur in eternũ.ſicut tolera / bilius eſt ſumere penitentiã in purgato/ rio/ qᷓ; vt infinita patiantur in inferno. hz. vel q⸗ tenet centa pꝛicipia ex ia ofeſſatis / tale peem̃ ↄmiſerit aut alijs modis Quo caſu vł remittat pctõꝛẽ ꝓ auiſando ſe vt dictũ eſt. vel ſi abſoluat/pᷣdicat ſepiꝰiteꝝ ⁊ iterũ vpſi celet aliqͥd/ↄfeſſio ſua ⁊ abſolutõ pe/ nitus inualida eſt ⁊ irriſoꝛia Dici deniq; poterit vt ſi mallet alteri cõfiteri: ꝑgat in noĩe dñi.tãtũmodo fiat integra cò feſſio ſua. Sufficit hoc.nec aliud exqͥrit᷑ aut re deat ſivelit alias cum ꝓniſiõe melioꝛi. (Conſiq etat Perat leſſoral ctõꝛe ſi pponit ãpliꝰab/ ſtinere cum auxilio dei deinceps a pctis. Itẽ ſi caret odio cõtra aliũ Itẽ ſi vult rea liter dũ poterit alienũ reſtituere. Rem ſi occaſiones certas peccatoꝝ vitare ꝓponit vt cõcubinatũ ⁊ vſuras.⁊ ſimilia. Si ali qð iſtoꝝ defuerit/nõ valet abſolutio: ne tradi debʒ ſi hoc pctõꝛ nõ velit facere.· Suadeat᷑ tamẽ ſibi agere interim bona que poterit.vt deus illũinet coꝛ ipiꝰ Jde dicim de reuocatõe ſeductoꝝ malↄſil militer Conſideratic onſiqeratio 25 Remanet aliqñ in ſacerdoteſcrupulꝰ ſap Pſeſſione pctoꝛis ꝙ.ſ.nõ dixerit oiĩa ⁊ hoc ſcit aliũde qᷓ; ꝑ ↄfeſſionẽ.vel qꝛ ⁊ moꝛiba ꝑ eũ ⁊ de diffamatꝭ iniuſte ⁊ ſili / benõ reqrendo tamẽ vltra illud qdveriſi fieri poteſt ꝗd talia reparanda. — — — niũ gat ↄfeſſoꝛ penitentiã nõ aliã q; teꝝ pᷣt aliqñ dare penitẽtiã de nõ peccan do talivel tali crimine ꝑ certũ tꝑs futurũ ſub pena aliq̃ vel pecuniaria vel coꝛꝑali efficaciter ſoluenda.aut ſub debito rede/ undi ad confeſſionẽ infra biduũ pꝰ ꝑpe/ tratõem delicti aut aliqð hmõiCõömone at᷑tamẽ ipſe cõfeſſus ne penitẽtiã hanc-v aliã quãlibet acceptet:ſi nõ eã pꝛoponat ſe firmiter impleturũ.Agnouerit enim ſe in purgatoꝛio q; in hoc mundo grauiuus omnia ſoliturũ.Ceterum de celando pe- nitentiã ſuam ⁊ ea que in cõfeſſione acta ↄſenſu pctõꝛis ⁊ de qua ſperet impletõeʒ HMiſi foꝛte pctã eẽnt publica ⁊ ſcãdaloſa. — 0 O dictaq; fuerint. et de non reſpondendo ea curioſe interrogantibo moneat᷑. ¶ Deni/ qꝙᷓ; reliqua multa tradi potuerãt quoꝛum nõnulla iam cõſcripſi.ꝑtim latino eloqo ꝑtim in gallico in varijs tractatulis.Et alij doctoꝛes longe amplioꝛa vtilioꝛaq;. At vero hec interim pꝛo ſui bꝛeuitate ne faſtidio ſint/ſufficiant Et quia ſiquis ad opus hoc ſaluberrimũ bona fide pꝛoceſ/ ſerit / ille plus exercendo et oꝛando ꝙ; le gendo erudietur atq; pꝛoficiet. ¶ Yinit. doctoꝛis de confeſſione molliciei. Bidam mnagiſter in theo/ logia pariſius per exꝑientiam multã ⁊ ſtudiũ diligens/ cũ auxilio dei pia ſedulitate inuoca o comꝑit hec que mũ efficacia eſſe⸗/ id extrahendũ a coꝛdiba confitentiũ pꝛe/ ſe enũ/ſaniem abhoĩabilẽ pecca/ ti illius deteſtabilis/qð dicit᷑ mollicies⸗ꝛ conſequẽter illaʒ que contra nature iura tranſit in ꝑſonam alterã.quia niſi cõfeſ/ ſoꝛ ſit ſolers ⁊ circũſpectus circa inquiſi/ tionẽ huiuſmodi pctõꝝ/vix aut raro po/ terit extrahere ab oꝛe infectoꝛũ talibus vi cijs.vt illa ſponte fateant᷑. ¶ Lectoꝛ autẽ obſcenitatem materie ac verboꝛũ / excu/ ſatã habegt / ob neceſſitatẽ docendoꝝ re/ mediop Igiturpoſt aliqua colloqᷣa de alijs materijs autvicijs/ familiariteracaf fabiliter / nõ auſtere facta/ deſcendat gra⸗ datim ⁊ quaſi ab obliquo cõſfeſſoꝛ ad in/ uiſitionẽ huiuſmodi pctĩ ſic dicẽdo. VDMice recoꝛdarꝭ ꝙ vnq; in pue ricia tua circa vaut/xijannos/ tua virga vel membꝛũ pudẽedi Nfuerit erecta. Si dicit ꝙ nõ ſta⸗ Vtim conuincit᷑ mendacij.⁊ ꝙ vult fingere ⁊ timet capi.quia cõſtat hoc omnib pue ris nõ viciatis coꝛꝑe/dũ calefacti ſunt in lecto vel alias ſepe cõtingere. JIdcirco ma gis ac magis aperte debet vꝛgeri vt dicat veritatẽ. Itẽ confeſſoꝛſi ille ſit inuenis pᷣ/ cipue. Amice.Nũquid iſtò erat indecẽs: AQuid ergo faciebas vt nõ erigeret᷑: Et di * tur hoc vultu tranqllo / vt appareat q illð qð qrit/ nõ ſit inhoneſtũ. vel ſilendũ ſʒ q̃ſi remediũ ↄtra pᷣfatã erectõis pᷣtẽſam inboneſtatẽ Sinolit rñdere plane/petat᷑ ↄñr.Amice nũqͥd palpabas aut fricabas om̃ino dicat ꝙ nunq; tenuit in ſtatu tali vel fricuit/non poteſtvltra pꝛogredi /niſi ammirãdo ⁊ dicendo/ꝙ nõ eſt credibile/ hoꝛtãdo ꝙ ſit memoꝛ ſ. alutis ſue / ꝙ eſt co ram deo /et ꝙ eſt grauiſſimũ in confeſſiõe mentiri.⁊ ſimilia. Si vero dicat ꝙ tenu⸗ it ⁊ fricuit Amice bene cedo/ſed ꝑ q;tum ſpacium:ꝑ hoꝛam vel dimidiã: et vtrum tamdin ꝙ virga nõ plus erigeret/⁊ pꝛofe ręatr hoc quaſi ↄfeſſoꝛ nõ reputaret hoc in ſolitum vel peccatũ. Si reſpondeat cõſi tens ꝙ ita fecit/tüc habetur intentũ/ꝙ ta lis veraciter cõmiſit petm̃ molliciei/etiaʒ ſi ꝓpter etatẽ nõ fuerit ſubſecuta pollutio quoniã ibi eſt complementũ delectatiõis illecebꝛoſe et foꝛſitan ꝑdidit virginitatẽ ſalteʒ ai/1 magis pꝑdidit:q; ſi pꝛo illa eta te iuiſſet ad mulieres Foꝛte tamẽ pꝛoba/ biliter dici poteſt. O ꝑ penitentia virgi/ nitas reꝑatur in nõ polluta/ſicut de men tali coꝛruptõne/que fit in coſenſu intrin ſeco eſſe dicimꝰ/dum coꝛꝑalis defloꝛatio ſeu pollutio nõ eſt ſubſecuta. ¶ Iſtis igi tur habitis / debet tũc vehemẽter increpa reet deteſtari viciũ illud/oſtendi qualr dicat audacter alia/quoniã iſtud eſt peſſi mum. Quo facto poterũt haberi faciliter alie circũſtantie. Et ſi in dimiſſione virge poſt confricatõnem/aliqͥs humoꝛ exibat vcl ſi fricuerit virgã alterius ſocij fui.aut ſi aliquis fricuerit ſuam/et conſequenter deſcendẽdo ad ſpecięs magis ſpẽales pec cati ʒodamitici. ris/ aut feminis/ qꝛ ꝑ exꝑientiã crebꝛã / re perit multos adultos infectos fuiſſe tali vicio qui nũqᷓ; confeſſi ſunt ꝑ pꝛius Ali/ qui ex pudoꝛe pꝛimo ⁊ poſtmodũ exobli uione.Aliqui ſemꝑ ex pudoꝛe/ ita etiã vt dicerent ſe habuiſſe pꝛopoſitũ nunq; cõ/⸗ fitendi. Aliqui qꝛ nunq;(vt dicebant)ta lia fuerant ab eis a cõſeſſoꝛiboſuis indqſi⸗ ta. . rſng apeer eientiar plurimas conſulebat idem magiſter / vt ſeruata bo⸗/ neſtate? modeſtia/que poſſet ſeruari/pue ri monerent᷑.Nüũca gentib/nũc a męgris damitici. ¶ Conſiderabat p̃teren idem magilſter / vt ſimiles intenogatiões paucis variatis/fierent etiã pꝛouectis vi en gofuis, oo adammt. Honitſ ſes ſe nl ſotaat volunt ſes Cl papenn eiſinig gamtin la agert pature⸗ neo vel fOuia Gniti/ fumen cent ſAem ſven Proin valzo lisno ruocn ubil. ninod⸗ Geng/ e cioderel Nnecp dollae ecdin Obend ſaſo⸗ fe / hii gular geſine Guangl p puena lunene lunene quisit ſeinds⸗ cgren fenda hebat⸗ upolune Anmni hyngnin ſoien uuniſnont inmm hinnin tund Neig ringepa Ciguatt Sckpeſi niſcher ſoneige mor cobn 44 Neccatoꝛũ molliciei maxime ad pꝑtem/et quaſi ex indirecto ne vnq; ſe fricarentvel palparent in puden/ dis ſuis/aſſerendo grauitatem pctiz quo modo ꝑ talia poſſent virginitatẽ pdere⸗ et damnari ꝑpetuo. Multos quippe co/ gnouit ſeꝑ ignoꝛantiã excuſantes/dicen⸗ tes ſe nunq audiuiſſe vel ſciuiſſe/ꝙ ta/ lis tactus eſſet pctĩ/exquo nõ habebãt voluntatẽ cognoſcendi carnaliter mulie res. Valent inſuꝑ iſta ad aliõ/quoniã pꝰ perpetratõem pcti/ citius cõfiterẽt ſicut⁊ de mulierum copula cõfiterẽt᷑ etiã verecũ diſſimi pueri. ¶ Demum videbat᷑eidem magiſtro/nõ adeo timendũ eſſe illudꝙ dam timuerũt / ne ſeʒ pueri docerent᷑ ma/ la agere. Videmus enĩ ꝙ ex coꝛruptõne nature/pueri etiã triennes vel quinquẽè/ nes.vehementer ſunt inclinati talia age/ re/quia ſentiũt ibi quẽdã pꝛuritum inco gnitũ/ dum ſtat erectio/ arbitrantq; lici/ tum eſſe/ꝙ ſe fricent ibi.⁊ ſe palpent ⁊ tra ctent / ſicut in alijs locis dũ pꝛurit ineſt ſaltem non aduertunt.Quo fit vt excon/ ſuetudine creſcat cũ etate delectatio. Ac ꝛoinde labunt᷑ in ꝓpꝛie dictam molliciẽ vel zodomã/exactu tali qui pꝛimitus ab eis nõ putabat᷑ illicitus. ¶ Poſtremo nõ reuocabat in dubiũ ipᷣe magiſter quin to⸗ lerabilius eſſet aliquos foꝛſan ex tali do/ ctrina doceri ad male agendũ de per acci/ dens/qᷓ; ita paſſim damnabilit᷑ viciũ ino lere/⁊ abſq; confeſſiõis neceſſario reme/ dio derelinquere. ¶ Pꝛeterea cõſulebat vt nec ꝑ iocũ nec aliter/ pueri aut puelle oſcularent᷑/ aut nuda manu tractarentur nec diu figerẽtur oculi in eoꝝ decoꝛe.⁊ lo⸗ quendo cũ eis dicerent᷑ verba ſalubꝛia ca⸗ ſta ſobꝛia? modeſta/nec reciꝑentur ſolita- rie/ niſi foꝛſan in ſacro loco in viſu om/ niũ.⁊ bꝛeuiter hic ab om̃i ſpecie mala ſin- gulariter abſtinendũ. Sũt enim qſi ꝑue ſtipule ꝑ quas nõnunq; diabolus gran/ dẽ ſuſcitat in lammatõeʒ: cRuis ab initio quandoq; nõ apparet Ceterũ ſibi plaͤ- cebat plurimũ cõſuetudo patrie illiꝰ.vbi pueri cubant ſoli.Abhoꝛrebot inſuper iuuenes dolicapaceſ pueri aut puelle aut iuuenes cũ ſenioꝛibus/ q́;tumcũq; ꝓpin/ quis in genere eodẽ lecto vterẽtur.aut q; ſe inde per ludum vel alias in nudo ꝑtra ctarent.cognoſcebat enĩ que ex talib hoꝛ renda facinoꝛa pꝛodierãt. ¶ Candẽ mo/ nebat cõfeſſos ſibi ſuꝑ hac feda(de neceſ⸗/ ſitate tamẽ ad remediendũ tractãda)ma/ teria de aliq bus ¶ Pꝛimo ꝓꝙ ſi aliquẽ ſo⸗ cioꝛum ſuoꝛum cognoſcerẽt nunc vel in poſterũ tali vicio infectũ/ repꝛehẽderent eum ſecrete vt deſiſteret ⁊ cofiteret/oſten/ dẽdo pcti turpitudinẽ ⁊ deteſtatõeʒ/ex di ctis confeſſoꝛũ vel alijs/⁊ ex legibo publi⸗/ cis/que penã ignis infligũt/⁊ exhoꝛren/ da fulminatiõe qnq; ciuitatum ⁊ ſilibus Becundo vt ſobꝛie vineret/ abſtinen lo a ſpeciebo/⁊ vino foꝛti ⁊ multo ⁊ alijs inflãmatiuis advenerẽ.⁊ ſuꝑ om̃ia caue/ rent a ſocietatibꝰ puer/vbi colloòa pꝛa/ mitõne Item dicebat ꝓ ſummo remedio occurrendũ eſſe pꝛincipio tentatiõis/ᷣm oĩim ſanctoꝛũ doctrinã quottidie exꝑtã ⁊ ꝑ ſimilitudinẽ de inflammatõe materia li. ¶ Ad hoc agendũ dicebat expedire cer tas oꝛatõnes quaſdam puas/quaſdã ma⸗ gnas.memoꝛiter habere.que ſtatim dice/ rẽt᷑ ꝑcutiẽdo pectꝰvel leſionẽ etiã coꝛpꝑalẽ glicui inferendo/vel aq̃ frigida ſe ſpergen⸗ do.vel ſurgendo a lecto.⁊ ſimilia. Sole/ bat inducere exempla ſanctoꝝ.vt benedi cti Anthonij bernardi ſancti thome.⁊ ali oꝛum patrũ/que cõmemoꝛare longũ eſt. Illa tamen in pꝛomptu ſcire magnã ha/ bet vtilitatem ¶ Inter alia ſibi placebat multũ id qð agebat quidã iuuenis in pp/ mo temptatõis occurſu quaſi enĩvideret facialiter dyabolũ ſpuebat in terra/dicen do ꝓfy pfy miſer dãnate demõ.ꝙ ego tibi conſentia/q; ſic offendam deũ meũ ⁊ pa/ trem meu/ꝛ de templo ſuo faciã ſterquili niũ fediſſimũ/abſit abſit/abi hinc in ma⸗ lam hoꝛã.et ſimilia. Quandoq; pꝛeterea ad animã ſuaʒ.quãdoq; ad coꝛpus.quã⸗ doq; ad angelũ.nũc ad deum/nũc ad ali/ quẽ ſanctoꝛũ/collocutiõem ⁊ querelã rei tali cõgruam medicantẽ pꝛoferebat.aut animo reuoluebat (Oꝛatõnes ⁊ comen/ date ad hoc cũ magna fide ⁊ conatu ⁊ hu militate ⁊ ꝓfunda recognitõe pꝛopꝛie fra gilitatis/ſunt hee dicende.aut ſiles Coꝛ mundum crea in me deus. Vre igne ſan ctiſpiritus Sancta virgo virginũ oꝛa p me.Ad ſanctos alios ⁊ ſanctas Exurgat deus ⁊ diſſipent᷑ inimici eius. Saluum me fac de quoniã intrauer̃t aque vſq; ad animã meã. Bena, locum pᷣcipuũ in peccato hoc habet antidotũ illð quod in alia ſcedula explicatũ eſt/ de unponedo 7 De remedio ſcilz ſaltem ad grauẽ penã in caſu recidi/ uatõis/ ibidẽ videat᷑/ vel aliter exoꝛetur ille a quo ſolo homo habet vt ſit cõtinẽs qui et donum hoc negare neſcit / fideliter oꝛantibo/qꝙ ta cõtumelioſum nature hu/ mane/p nobis ab eodẽ aſſumptefacinus dignetur radicitus extirpare/ qui eſt be- nedictus in ſeculꝗ ſeculoꝛũ.Amen. ((ᷣCinit. Cractat . 1 pꝛiũ ars quelibet / vt facilio ri ↄpendio ad finẽ ducatop debet / ſi animaꝝregimie/quod eſt ars artiũ/exꝑti in ea/facilioꝛa ſciunt⁊ dant re media ↄtra moꝛbosvicioꝝ/pᷣſertim in fo ro conſciẽtie. Vbi maxime locũ habʒ illa xpᷣi ſoꝛmidabilis ſententia. Si cecus ce co ducatũ pꝛebeat/ ambo infoueã cadũt acuit dco ſcriptis mandare/ bꝛeuẽ ſe habendi foꝛmã/quam quidã magiſter in theologia pariſien/fide moꝛibus⁊ do/ ctrina pꝛobatus obſeruabat/⁊ obſeruare conſulebat pꝛecipue ↄtra recidiuũ in pec cato vel pctis/ad que conſeſſus ſe nimis ſentit inclinatũ.¶ Depteritꝭ itaq; dabat ſatis tolerabilẽ penitentiã/ attentis moꝛi bus⁊ etate confitẽtis/⁊ nõ niſi de conſen ſu ſuo / vt eſſe ſine camiſiavno die in ebdo⸗ mada/ꝑ annum vel tres abſtinere aut vti cilicio ⁊ ſimilia. Itẽ ꝙ pꝛima vice cõfeſſi onis alicuipeccati inueterati ſeu deteſta bilis ob recoꝛdatõem facte gratie q; vitiũ illlõ detectũ erat aꝑtum ⁊ ſanatũ/iniunge bat. vt toto tꝑe vite ſue ↄfeſſus diceret q̃li bet die pr nr᷑/⁊ aue maria.ſemel in mane/⸗ ⁊ ſemel in ſero.Aut miſerere mei deꝰ. Ael ſimile aliqðᷣ. Et ĩ iſtis ſi cadebat obliuio aut impedimentũ legitimũ.benevolebat yt alio die poſſet fieri ſile vel equiualens Sed ad ꝓuidendũ futuro caſui ⁊ recidi⸗/ uo in moꝛbũ pcti/qͥ ſemꝑ eſt deterioꝛ/ma⸗ ioꝛẽ operã dabat ⁊ ſtudioſius ĩuigilabat ſic agẽdo Vt ſimul etiã depᷣteritis penitẽ tiã daret. inqntü reſiſtere pctõ ↄſueto / pe nalitatꝭ multũ hʒ ⁊ meriti niügebat igit nõ ꝑpetuo ſed ad tꝑs certũ.longiꝰaut bꝛe dijs ↄtra recidiuũ peccati m exercitinʒ ⁊ doctrinã eiuſdem magiſtri Johannis de tatũ Ammirari pᷣterea nemo ub/pmvoluntatẽꝛ diſpoſitõem cõfitẽtis idẽ confitẽs ꝓ qualibetvice q̃ incideret tale pctm̃ qð volebat ex toto ſanarealid de ſubſequẽtibo adimpleret.vel om̃ia.ſᷣm tres ſatiſtactõis ꝑtes. Pꝛĩo ꝙ in caſu illo teneret᷑ vno die ſequẽeti/infra tres dies in pane ⁊ aq̃ ieiunare. Scda diceret certum pſalmoꝝ numeꝝ Tertio ſi foꝛet ſui iuris daret in ecclłiam certũ iocale.aut alið bñ carũ ſibi aut ſummã pecunie.ſᷣm q̃litatẽ diuitiaꝝ ſuaꝝ.infra tres dies Quarto in fra illð triũ dieꝝ ſpacium /teneret᷑ cõfiteri Quinto nõnunq; addebat ꝙ ſiqͥs vehe/ mẽter tẽptaret᷑ facere pctm̃ tale ⁊ oĩno de/ liberaret intra ſe ſic agere.nihilominꝰ an tea teneret᷑ dicere ſub iuramẽto ſeptẽ pſal mos. aut flectere genua pluries añ imagi nẽ cruciſixi.aut beatevirgis.aut alicuius ſctõx.pꝛiꝰqᷓ; opus illo nefariũ ꝑpetraret. Sic enĩ foꝛſitan miſerebit deꝰ. ⁊ oꝛando ſic/vel hũiliãdo ſe/ſaciet in tẽptatõe dñũs pꝓuentũ.et mitigabit maris fluctus ſuſci/ tatos ¶ Comptum eſt remedia hec/cum adiutoꝛio diuine gratie.eſſe efficaciſſima tam in foꝛo penitentie q; extra.ſi velit hõ bona fide/⁊ nõ illuſoꝛie/cõuerti a via ſua mala ⁊ ſaluari.Sic etenĩ fieri videmꝰĩ ſo ro exterioꝛi publico. vt penecerte taxent ad rebelles ↄpeſcẽdũ. Sic dñe. ſic in cha mo ⁊ freno maxillas eoꝝ ↄſtringe/q non appꝛoximãt ad te.⁊ ↄpelle intrare ſi voca re paꝝeſt. Sic quẽadmodũ Naſo ait Vt valeas aio multa ferenda tuo.¶ Taãmve coꝛpꝰredimas/ferrũ patieris 2 ſn ro vtilitatis penitetie talis/reddebat a p oꝛi idẽ magiſter. Qm̃ inqͥt m Ariſt. ⁊ ex/ pientiã Incõtinens añ tẽptatõeʒ bñ deli berat ⁊ eligit.ſed adueniẽte ⁊ vꝛgẽte tepta tiõe/vincit labit᷑: ſuccũbit Turbat᷑ ppe indiciũ rõnis.⁊ obnubilat᷑ ꝓptertracitum motũq; ſenſitiui appetitꝰ.itavt nõ poſſet hr̃e cogitatõeʒ de deo⁊ honeſtate ꝑfectã⁊ integrãa ſolidã.quẽadmodũ ſiqͥs ſomno lentia q̃dã/ſero pꝛemat᷑ ¶ Eſtpᷣterea ſalu berrimũ vt ꝑ aliqð terribile pñs/aut qua ſi pñs/ipſe terreat.⁊ quaſi ſopitus ſuſcite tur viuiſicet᷑q; ad nõ cõſentiendũ tẽptatõ ni. Neq; enĩ aliqͥs eſt tã acri tẽptatòi pul ſatus. in carne vel aliter / quin ex toto vel magna pte deſiſteret ab impletõe tẽptatõ nis ſue/ſi ꝓ certo crederet ꝙ in coꝛꝑevł in mẽbꝛis vel bonis/graue damnũ ſtati eẽt incurſurus. Vigilaret ſiquidẽ tunc ratõ mnte utib ſopau ſelordie Genſi un⸗ reban made Iun conſſu Gisfrc ſncenon 5 ſff mugit. les qin ſenti geſti quope pterdei inaba eninön⸗ feiken edc⸗ iede⸗ is⸗ Gin Cſſti/ ſtn pꝛin ſoone gebitin Cnſent Morſim Cbickt tiatrn vultot pulon ligion⸗ dicebe oimrel ſiſicoi Nron ter ſurcht bipoſc Genefe miit ſaciete vigere teriton eſtiryrt bacee ar gli ofinen ut glööhe fmlins Mugroin grtkcöften lüsrebe letöinode blanipen nſclifil nccß inng lini ugpenan, Menanco Ghtnbedie uans ſiic gubeon ftocddong nirath ana nuſu rnidnſ mment nce edon feſivocs ſoaitt 8V ſin Nna Britaer odüdei gartihn Undatie omudunt mninie ctmepkait iſipbn fieſi gisgutguu ginsſuſcet maitipenh ſtol⸗ nertotoft ubelihni neneit müfniͦ Genens intra ſe.⁊ foꝛti voce clamaret. qͥd cogitas quid tibi vis.quoꝛſum tẽdis. Nunquid vis ꝓ quadã leui temptatõe aut delectatõ ne ſoꝛdida/ que ſubito in penã ⁊ faſtidiũ cõuerſa erit/hoc vel illud ſubire detrimẽ/ tum. Hõ tibi ſic expedit Int᷑ hec aut ſilia verba /reſilire incipiet a cogitatõne mali gna ⁊ auertet paulatim oculos rõis ab ea Fiet quoq; iſtõ cũ adiutoꝛio rõis/⸗⁊ cum confeſſione pctõꝝ vel alijs cõgruis reme dijs/ vt ceſſet illud miſerabile tẽptatõnis incendiũ.qꝛ ⁊ ceſſabit cogitatuũ ſoꝛdido/ rũ ſufflatio. ¶ Deinceps reſpõdebat idẽ magiſter ad duas obiectões fieri poſſibi/ les.qm̃ timoꝛ ille ſeruilis/ videt᷑ euacuare meritũ reſiſtendi ꝑccõ.Et illic pᷣterea.trãſ greſſiõis piculũ We pꝛio dicebat.qꝙ ex/ quo pena iſta/vltro impoſita erat.⁊ pꝛo/ pter deũ/ex illa radice pꝛimaria bona ger minabat pullulabatq; meritũ. Quãuis enĩ nõ ita ſincera atq; laudabił ſit hmõi reſiſtentia ⁊ ceſſatio a pctõ in caſu pᷣdicto quẽadmodũ eſt in virtuoſo/qui pᷣciſe ꝓp/ ter deũ pctã deſerit/ nihilominꝰ reſiſtẽtia talis / bona eſt ⁊ ſaltẽ inductiua virtutis. Sicut de timoꝛe ſeruili/ reſpectu timor⸗ caſti/doctoꝛes determinãt.Quãq; ibi nõ ſit timoꝛ tantũmõ ſeruilis.ſed in ſua radi cepꝛimaria/filialis ⁊ caſtus. Reſultat in ſuꝑ meritũ ex appꝛobatõe ſeqnti.dũ gau/ debit incõtinens trãſacta temptatiõe nõ conſenſiſſe pctõ. Demum qualx ibi eetti moꝛ ſimplicit᷑ ſeruilis.cũ poſſet cõfeſſus ab iſta liberari pena nõ impledo peniten tiã.attamẽ implet.qꝛ deo ⁊ ſacerdoti ſuo/⸗ vult obediẽs eſſe.Et hic ſumipᷣt/grata et pulcra ↄſideratio ꝓ ſponte vouẽtiby ac re ligionem intrãtib⸗ 0 alterã obiectiõʒ dicebat ſilr fieri p oſſe ad impꝛobatõönem oĩm religionũ.omniũq; votoꝝ ſalubꝛiũ. ſi ſic oĩs penitẽtie ſuſceptõ/ piculoſa eẽt. Sic ⁊ deꝰ⁊ ſuꝑioꝛes in ſuis pᷣceptis ⁊ le/ gibus culparẽt Euitat᷑ etiã piculũ ſuffici enter ꝑ hocꝙ nõ niſi cõſenſu habito con feſſi/⁊ ad tꝑs nõ ꝑpetuo/tales penitentie ſine obligatöes imponut᷑. Sinue igit᷑ fiat p ts iſta tranſgreſſio/aut ſi diabolo ꝑur gente fieret /pene ſolui pñt et ita hõ a no/ ua trãſgreſſiõe liber erit.iĩmo ⁊ opꝰ bonũ faciet.ꝙ ſi tranſacto tꝑe ſtatuto/remediũ videret᷑ inefficax aut in deteriꝰvertat᷑ po/ terit omitti. Si vo ſit vtile ſicut ſperadũ eſt/ rurſus valebit iterari.Deniq;.⁊ ſi ſalu 55 bꝛe antidotũ / ob egrotãtis inobedientiã peſtifeꝝ fiat.medicꝰculpa caret ¶ Sub⸗/ inde pᷣdictꝰmagiſter alið adijciebat docu mẽetũ. Itaq; ſi videbat pueros aut alios ſimplices/ min? cogitare pᷣcepta dei. et ex hoc liberiꝰpeccare.reddebat eos magẽ ti/ midos ⁊ cautos cõtra pctm̃/pꝑ ꝓmiſſiões expᷣſſas in manibo ſuis factas/ de cauẽdo deinceps de tali vel tali pctõ.ꝑ hoc eni p/ miſſionẽ in baptiſmo factã de obſeruatõ ne legis xpᷣi/tanq; abolitã a memoꝛiga/vel trãſgreſſam/renouabat.⁊ ꝑ modũ cniuſ-/ dã recognitõnis/iteꝝ pꝓmittedo repabat. Sic moyſes ⁊ Joſueè/reſpectu filioꝝ iſra el Sic plerũq; hoĩes poſt pꝛimam confe deratõeʒ/fedus antiquũ retractãt ⁊ ineũt Heq; arbitret᷑ aliqͥs ꝓmiſſi onetaſenz ba⸗ tere diſcrimini aut fractõeʒ eiꝰ eſſecaſum ſpecialiterreſuatũ/qm̃ nullũ ibi votũ eſt cũ nõ niſi reſpectu illoꝝ q̃ alias eẽnt lici/ ta ⁊ ꝗbo confites implicite vel explicite p miſſionẽ talẽ facit aut renouat ſcʒ ꝙ ↄtra dei pᷣcepta decetero moꝛtalr nõ peccabit. Erit atiñ tranſgreſſio de ꝑ accidẽs deteri oꝛ/qꝛ ⁊ cognitio diuini pᷣcepti iã ſibi effe cta eſt lucidioꝛ ¶ Rurſus idẽ magiſter pp/ nidebat diligenter / ne cõfeſſus ſuꝰ/eẽt de inceps occaſio pmarie coꝛruptõis alioꝛũ pᷣſertim iuuenũ.⁊ q; ſibi ſufficeret damna tio ꝑditioq; ꝓpꝛia/ ſpecialit᷑ in pctĩs gra/ uioꝛib ⁊ abominandis.imo nec noĩan/ dis palam. Ne pias aures polluãt occur/ rebat/diligenter ꝓuidendo.vijs oĩbꝰ. cõ/ minatiõe penarũ ⁊ obligatõe/ne ↄfeſſus trãſiret in deterioꝛẽ ſpẽm/ ex ſocietate ſeu cõicatõe puerſa/⁊ explicabat qũq; pticu/ lariꝰſicut clam ⁊ ſecrete fieri pᷣt/dum vide bat opoꝛtunũ. Malebat eni ↄfeſſum ſuũ dimittere / ⁊ tolerare in ſua libertate q̃ ad pctã aliqᷓ minꝰgrauia. quã ita eũdẽ vꝛge/ re ab om̃i ꝑte/vt ad deterioꝛa laberet᷑ Oñ autẽ ⁊ q̃liter illud fiendũ eſt.magis doce/ bit virtus ⁊ ars ⁊ vnctio ſancti ſpũs ⁊ cir cunſtantiaꝝ oĩm ꝑticulariũ conſideratõ ; ſcriptis aut verbis poſſit edoceri. oſtremo dabat cõſiliũ idẽ magiſter / vt Ifitetes nõ refugerẽt/ſʒ ꝓ dono maxio re putaret/hr̃e ꝑitos cõſeſſoꝛes/moꝛibꝛ ſci entia ⁊ lõgo expim̃to ꝓbatos qͥ qrerẽt nõ queſtũ ꝓpꝛium/ſʒ ſincero coꝛde ſalutẽ aĩa rũ/⁊ iteꝝ ꝓ cõgruis remedijs õ ſingulavi cia.laudauit plimũ/ſummaã ſcʒ de vicijs: vᷣtutibo. laudabat deniq; ꝓ bo nigefecri/ 2 bus generãdis / libenter cõuerſari cũ virʒ bonis ⁊ deuotis.qꝛ vox diuina eſt.Cum ſancto ſctũs erꝭ. Eoꝝ itaq; colloòᷣa/ ſunt ignita vehemẽter/⁊ ſtimulãtia advirtutẽ 3 ſanctoꝝ patꝝ vitc ⁊ exẽpla frequẽ/ ter ⁊ attẽte lecta.vehemẽter ꝓficiũt/adin/ ſundendũ coꝛdiba nr̃is diuini amoꝛis af fectũ/ vt deũ in oibo ⁊ ſuꝑ oĩa diligeẽtes ꝓ/⸗ miſſiões ſuas qᷓ omne deſideriũ ſuperant ſequamur. Amen inis. Rel erea ille circũſtãtie qᷓ habẽt᷑ ꝑ hũc verſum / inqrede ſunt in cõfeſſiõe a cõfeſſoꝛe.Quis/qd/ yvbi / q bo auxilijs/cur/qũo/ qñ. Per qͥs intelligit᷑ an ſit iuuenis vel ſenex/⸗ clericus aut laycus.ſolutus aut ligatus. ſer d an ſit res ſacravel nõ. Per vbi an it in loco ſacro vel nõ.publicovel puato Per qͥb auxilijs an cũ pugno baclo aut gladio. Per cur/ q̃ intentõe an rõne vidi/ cte inferede vel iniurie repellede Perqũo an pcuſſerit aliquem foꝛtiter/vel remiſſe. Per qñ intelligi an in q̃drageſima aut ĩ Alio tpe ſancto/vel aliter Tempus.locus mod.numerxus. moꝛa.ſciẽtia.etꝗas. ſuꝑ queſtiõe ſibi facta ꝑ vicariũ domcar thuſie/ de ſtatuto oꝛdis eiuſdẽ ꝙ cõmiſſi ad cofeſſiones audiendas/ nõ abſoluãta moꝛtali certo.ſed remittãt ↄfitentẽ ad ſu/ perioꝛem ſuum. õ , Vnkeſſio ſacramæetalis.fun dat᷑ ꝑ illo Qocunq; ligauer ſuꝑ ſu errãc. ¶ Cõſfeſſio ſacralis ſic deſtitui põt ab hoĩe puro Als papa poſ/ ſet nõ opligari ad confeſſionẽ ſacramẽta/ lem ¶ Cõfeſſio ſacr̃alis/nõ obligat adve nialiũ cõfeſſionẽ deꝑ ſe ⁊ de neceſſitate ſa lutis.qꝛ nõ tollũt caritatẽ.⁊ iõ ſine ↄfeſſi one taliũ / ſtat ſalus. ¶ Cofeſſio ſacralis/⸗ nõ dz extẽdi ꝑ hoĩes puros.vt aliqs pec/ catavenialia cõfiteat᷑ niſi velit Seqͤt erx pᷣ cedentibo Immo nec dñt fieri reuatiões niſi in grauibo culpis Põt ãt dici grauis culpa q tranſit in opꝰ cũ conſenſu.⁊ deli/ beatac glecta aut cn grul ſcãdalo alioꝝ KCoſeſſio ſacr̃alis nõ obligat deꝑ ſe. vt hõ bis cõfiteat᷑ idẽ pctm̃ etià moꝛtale. ni ſiꝰↄpfitẽs velit Rõ qꝛ lex diuina nõ obligat niſi ſemel ↄfiteri.⁊ hocꝑ ſe.⁊ niſi velit hõ — — 10 ein —RNMN n in ſolo iure diuino ⁊ euãgelico nõ potuit inſtitui niſi a ſolo deo: ſic non De modo cõfeſſionis carthu. onfeſſio ſacramẽtal nõ dʒ coartari ꝑ reſeruatões/caſuũ pᷣſertim occultoꝝ/con tra vel pter legẽ euãgelice libertatis.ſʒ dã dus eſt locꝰtimoꝛi altiſſimi. Alioqͥn time atur illa phariſeoꝝ culpatõ Alligãt one/ ra grauia⁊ ipoꝛtabilia hũeris hoim.digi to it ſuo nolutea mouere.fit rurſuſ aliqñ vyr ꝗ nimis emũget eliciat ſanguinẽ ⁊ fiat cã fctõis ¶ Cofeſſio ſacramẽtalis / tali et tatoclaudi dʒ ſigillo ſecreti/vt nec verbo nec ſigno/quõlibet reuelet᷑/aut reuelari p babuit᷑ eſtimet᷑. Facit ad hoc expᷣſſa deter/ minatio eccleſie.cũ naturali rõe ¶ Cofeſ ſio ſacramęetalis de pctis occultis / raro et cautiſſime debet remitti ad ſuꝑioꝛes/ hñ/⸗ tes iuriſdictõem coercitiuã in publicis q̃ᷓ les ſunt abbates ⁊ pꝛioꝛes in religiõibus qꝛ facilis oꝛit᷑ ſuſpitio apð coꝛrectos pu/ blice.ꝙ occulta ↄfeſſio pereos facta ledat᷑ Ded etiã debent inſtrui ↄfeſſi.ꝙ ↄfeſſio ſecreta de publicis/nõ liberat eos.qͥn poſ ſinꝑ aut debeãt ppᷣlice punitõi ſubiacere. ¶ Coõteſſio ſacrametalis/põt qñq; rona/ blliter ⁊ fructuoſe dimitti de venialibo.pᷣt etiã aliqñ fieri fructuoſe. Qualiter hoc ?= quãdo.docere dʒvnctio ſpũſſcti/cũ oſilio xpᷣiane pꝛudł᷑tie. ¶ Lõſeſſio ſacramẽtat põt aliqñ repeti fructuoſe de moꝛtalibi iã coſfeſſis.ſed obligatio pluries illa cõfiten di põt reddi vicioſa:qꝛ nimis oneroſa. Coõſfeſſio ſacramẽtalis pᷣt ſepe fieri ſub cõ ditõe.tã ꝓpter ignoꝛãtiã facti.qꝛ neſcit ſe/ pe hõ quid ⁊ q̃liter fecit.q; ppter ignoꝛan tiã iuris.qꝛ neqͥt in ꝑpluribo a venialibus moꝛtale diſcerni. ¶ Confteſſio ſacramtal facta ſub cõditiõe modis tactis aut alias legitime põt habere ſeu reciꝑe abſolutõeʒ abſolutã/ſub hac foꝛma.Ego abſoluo te in noie patris ⁊ filij⁊ ſpũſſcti Que foꝛma ſufficiẽs eſt ⁊ ſecura.cũ intẽtõe debita cõ/ feſſoꝛis ad abſolutionẽ de peccatꝭ.imo ⁊ excõicatiõ ib.in foꝛo conſcie¶ Necopoꝛ tet imo ſepe nõ expedit/multiplicare ſer/ monẽ abſolutionis. Vt dicẽdo ſi ⁊ inq̃n tũ poſſum.⁊ dicẽdo decontritis peccatᷣ oblitis. ⁊ de talivel tali excõicatõe.ſi ⁊ in/ quãtũ indiges.cũ ſiłibus.q̃ addita plus officiũt ſepe vel ꝑturbant/q; ꝓficiant vel ſerenent. Suꝑ hoc notet᷑ hec doctrina Abbſolutio ſacramẽtalis poteſt delere pec cata que nondũ erant contrita.ſed ſolum mõ attrita. Rurſus oblita pctã nõ delent virtute abſolutionis ſacramẽtalis.quin beo. i henop Mennt Momit mndi Gtagt ſracut urdec 6 hutn ſonst e(Ci ltsfnot ngicreg di npoblcs; rligöes Pegos , Gln lant .gnfeſ wsinpol iſcbigcer. igſiczröne⸗ lſpit lliehoct ſici e nmint notnih Ucifemn Abſolaroe oWwolnor Oefpmn bedebin Dope uln 1s ecn immn Nfacnt 1aſagenn ini inlo get ad impoſſibile ¶ Eſt igita fru ſtra cum ðꝛ de oblitis. Sumiliter ců dici tur de contritis põt eſſe noxia Similiter ⁊ male expꝛimit᷑ ſi ⁊ inqntũ poſſum et de fficit eĩ ꝙ intentio ſit bene regu 3 ad extremũ quã noxia ſit obli uio peccatoꝝ.qꝛ nõ delent᷑ virtute confeſ De ſtatuto carthuſienſiũ bomo poſtmodũ teneat᷑ illa cõfiteri dum redeant ad memoꝛiã.ſed ſi non redeũt· ni hilominꝰhomo ſaluabit᷑ ſi fecerit ſufficiẽ tem diligentiã recoꝛdãdi.cũ deꝰ non obli beo. ſionis ſacramentalis.ac ꝑinde virtus cla uiũ que remittit magnã partẽ penaꝝ de/ bitaꝝ.ad huiuſmodi peccatoꝝ deletionẽ nõ ſic efficacit᷑ applicat᷑.put fit circa pec/ cnc ⁊ expᷣſſe ſunt . a. G uc de eo em ad queſtionẽ ſibi factã ꝑ vicarium carthuſie ſuꝑ ſtatuto carthuſ/ deabſolu/ tione a pctõ moꝛtali ⁊ de cõſuetudine oꝛ/ dinis.ſuꝑ hoc Rñdit.ſub coꝛrectõe⁊ cum ſeruatio ſit cõueniẽs.nec conſona euãge/ lice libertati.qꝛ nõ tenemur cõfiteri de ve nialib Et q̊ ad moꝛtalia diſtinguẽda/nõ eſt dabilis regula generalis ⁊ infallibilis per humanã ſapiẽtiã. Pꝛopterea calis re/ ſeruatio nõ eſt niſi laqueꝰaiaꝝ.pᷣſertim ti moꝛataꝝ Poteſt tñ fieri reſeruatio de cer tis moꝛtalibo manitfeſtis.⁊ que trãſeũt in opus exterius.qꝛ de cogitatõib/noxium eſt aut inutile reſeruatòʒ adhibere e⸗ idẽ ad quendã carthuſieñ ſic ſcribit Rece pi ꝙ in conſtitutõnibo veſtris nõ dicit᷑ ꝙᷓ oĩs moꝛtalis culpa ſit maioꝛi rẽuata in foꝛo confeſſiõis.ſed ꝙ grauis culpa.Et certe tolerabilis ⁊ ſalubꝛis eſt hec cõſtitu tio. ſi bene fuerit declaratũ qualis culpa debeat merito grauis reputari. Et ita ſal uatur honoꝛ patꝝ conſtituentiũ Et nibi lomin? euitatur onus ipoꝛtabile ſuꝑ cer/ uices peccantiũ.Qualis autẽ fieri debeꝛat aut poſſit interpᷣtatõ qͥd eſt grauis culpa puto notatũ fuiſſe ↄpetet᷑ in vltimis ſcri/ ptis licet incultis dño Oſunaldo rñden do tali queſtioni.Si de ſolis venialibus Vrantah oluere commiſſi a pꝛioꝛe. ¶ Item nota ꝙ nullus tenet᷑ cõfiteri pec catavenialia lege diuina.niſi ſit ad ̊ ſpe cialiter obligatus ꝑ votũ vel ꝑticulare ſta tutũ.quale nõ debet leuiter fieri. Et qũq; Eſt igi additio fru ligioniby non lapſis audiendi· ſic app ðä magis expediret ceſſare a confeſſiõe taliũ q; nimiã incurrere ſolicitudinẽæ.que impediret aliqñq; fructus cõfeſſionis uaret. Alioqͥn etiã cõfeſſione facta/opoꝛ⸗/ 55 ionis iu teret ſepe iterũ ↄfiteri. ⁊ ſic deinceps ſine termino. atrento qð vix facimꝰaliqͥd vbi nõ poſſumꝰ rationabiliterfoꝛmidare de (Seqmiturauiſammẽ tum eiuſdem per modu cõfeſſionis inne — Ncut erped iẽs eſſe ſuaſi pꝛo 2 2 pꝛibus carthuß et celeſtinis vyt eoꝛũ ſupioꝛes haberenta Qdi in foꝛo penitetiali licẽtiã. aret mihi ꝙ cõ feſſoꝛes oꝛdinati ꝑ ſingulos conuẽtus habeãt magna ⁊ am — plam ptãtẽ abſoluẽdi nedũ de venialibꝰ ſolis qꝛ talis eſſet irratõnabilis ? itolera⸗ bilis reſtrictio · ſed etiã de moꝛtalibo pſer B tim occultis.nõ ꝙ; abſoluerẽt de qcumq; moꝛtali.OQñ autẽ deberẽt remittere ad ſu pioꝛẽ ⁊ q nõ relinqret᷑ arbitrio cõfeſſorꝭ iuxta qualitatẽ cõfitẽtis. Attento pꝛimo vconſultiꝰ eſt penitẽtẽ mittere in purga⸗/ toꝛiũ cum ꝑua penitẽtia.qᷓ; eũ magna nõ implendavel foꝛte nõ alias cõfitendo de/ trudere in infernũ.Rurſus attento.ꝙ; nõ obſtantib tot decretis ſuꝑ penitẽtüs in/ iungẽdis cõioꝛ eſt doctoꝝ ſentẽtia ꝙ oẽs „ . penitetie in foꝛo ſacramẽtali ſunt arbitra rie intelligendo de pctis occultis Ceteꝝ pꝛo manifeſtis regule ⁊ diſcipline in reli/ gionibo oꝛdinate poſſunt rõnabilit᷑ exigi ⁊ ab inuitis.Et hic habet locũ ꝙ dicit᷑ in terroꝛẽ alioꝝ.⁊ ne facilitas venie incenti/ uũ tribuat delinquẽdi.⁊ nullo modo de occultis que penitus non confiteret᷑ niſi vellet. licet in hoc ſe dãnaret. ſed tam hoꝛ rendo diſcrimini nõ occaſio pᷣſtãda.cum tam miſera ve ve ve ſit ⁊ totiens exꝑta fra gilitas humane conditionis. ¶ Vinit. (Diſtincno magi n ſtral ⁊ bꝛeuis eiuſdẽ de modis excõicatio nũ ⁊ irreglaritatũ ⁊ abſolutiois ab eiſdẽ. Xcoõicatõnum tot ſunt genera —w— cunt᷑ in egularitates qᷓ dicũt im ., Zicationialla ſtnacumalm⸗ pedim̃ta ad cõicatões legitis alia ciuilis. Naturalis eſthec vita coꝛpa/ lis.cui moꝛs oppoſita poteſt dici excõica tio. Ciuilis eſt multiplex. Quedã fſm le/ ges ſpectãtes ad cõicatõnẽ tpalem pñtis vite. de qua ſpecrat ad dños legiſtas Alia eſt eccłiaſtica m canones⁊ inſtituta.que ſpectant ad aĩam/in oꝛdine ad vitã etnã. Ecliaſtica cõicatõ de qua magis adꝓ poſitũ ſi gecrat cöderatduob. Ino mõ Aad deũ.Alio modo ad ꝓximũ ¶Cõicato ad deũ.eſt ſtatꝰſen vita grẽ gratũ faciẽtis. cui opponit᷑ generalłr oĩs excõicatio qᷓ cõ trahit᷑ ex moꝛtali pctõ.ſicꝙ nequeat talis excõicatus erxercere legitimos actꝰ/ pᷣſertiĩ ſacramẽtales ſine pctõ ¶Cõicatõ ad ꝓxi mũ ſeu publica:tractat᷑ ⁊ intendit᷑ ꝑ cano niſtas , loquũt᷑ de excõicatõe ⁊ irregla/ ritate. ¶ Eſt ãt excõicatio ſeu irregulari/ tas/ſub duplici dr̃na.Quedã eſt oino ſi / ne peccato.quedã ex pctõ exñtevel pᷣſum/ pto Exẽplũ pꝛimi ſicut bigamia.ſicut iu diciũ latũ in cauſa ſanguinis ex officio.ſi Cut ſeruitꝰ.ſicut lepꝛa.vel mutilatõ.vel of ficiũ vile.⁊ ſilia.que diſtrahũt ⁊ impedi/ unt ab exercitio diuinaꝝ miniſtrationũ. necnõ ⁊ ab oꝛdinũ ſuſceptione repellunt Exremplũ ſecũdi ſicut excõicatio late ſen/⸗ tentie ab hoĩe vel a iure.ꝓpter cõtumaciã verã vel piamvrr A muniſſima. q̃ ſubdiuidit᷑ in varias ſpẽs velut innũerabiles.Lñ in generali.OQue dã eſt reſeruata pape.ſieut etiã inegulari tas que cõtrahit᷑ex hmõiexcõicatiõe.dũ quis ſe miſcet in diuinis excõicatꝰ.recipi endo vel exercẽdo ſciẽter ⁊ a ꝓpoſito ¶ Al tera eſt irregularitas que nõ ua reſeruat᷑ ſed eam tollere pᷣt ſacerdos ſimplex. ſicut in excõicatõe minoꝛi/que ſuſpẽdit hoĩeʒ acelebꝛatõe.quẽadmodũ fit ſiquis ꝑtici/ pauerit ſciẽter cũ excõicatis.nõ tñ in cri/ mine.ſed ex quadã verecũda pietate.⁊ in caſibo nõ conceſſis ¶ Laſus ãt ꝑticlłlares huiuſmodi ſuſpenſionũ ⁊ irregularitatũ querẽdi ſunt a iuriſtis ⁊ ab inſtitutis reli gionũ ſeu cõmunitatũ.qꝛ cõſurgũt ex ſo/ la conſtitutõe poſitiua.⁊ aliqñ ſine crimi ne. licet nõ ſine Eralgedl condẽnabił eſt contẽptus ¶ Pꝛoinde q̃lis dʒ eſſe foꝛ ma abſolutõis ſuꝑ excõicatõibo ⁊ irregla ritatibus in foꝛo exterioꝛi ⁊ publico.ſciat a iuriſtis.qm̃ in foꝛo conſcie/nõ reqͥritur certa foꝛma.nec de neceſſitate ſacramenti. nec de neceſſitate pᷣcepti. Sed ſufficit di Et hec eſt acceptõ cõ De excõicatde ⁊ er abſolutiõe cere vt ſupꝛa.Ego abſoluo te in noĩe pa/ tris ⁊ fiij⁊ ſpũſſcti Amen.cũ intentõe ab ſolutài.Expedit autẽ vt hec intẽtio ſit la tiſſima.que ferat᷑ſuper om̃i caſu in q̊ po/ teſt ↄteſſoꝛ abſoluere tã de ſententijs quã de petis. Et ita ſufficit hec foꝛma p oĩbꝰ ſine multiplicatõeverboꝝ. cramentaltr cõfiteri vt ꝙ verberauerit cle/⸗ ricũ.⁊c. Non eni fit publice ſacramẽtali cõfeſſio ad quã obligat ius diuinũ Erx quibo oĩb colligi põt/ꝙ multa a pieriſq; addunt fruſtra in abſolutõne ſacramẽta/ li.ad abſolutõnem penitus nihil facien/ tia. In hoc enĩ ꝙ confeſſoꝛ qͥlibet cũ intẽ tione acmali vel habituali dicit ego te ab ſoluo In noie pa.⁊ fi.⁊ ſpũſſan.om̃ia cõ/ pꝛehendit ſcʒ autoꝛitate mihi cõmiſſavel tiplicatdeverbe ddeq;' ab ſolutus in foꝛo exterioꝛi de excõicatiõibꝰ tenet᷑ nihilominꝰ cauſas excõicationũ ſa/ qua fungoꝛ.hancenĩ conditionẽ pſuppo nit ipſa abſolutio. Itẽ a pctĩs tuis mihi confeſſis ſuꝑflue addit᷑.quoniã de nõ cõ/ feſſis nõ abſoluit. Itẽ et reſtituo te vnita ti ſancte eccłie ⁊ ſacramẽtis eius. S 4 i enĩ abſolutus eſt. ex ſe qꝛ fidelis eſt/iã reſtitu/ tus eſt. Cetere conditõnes patent ſupꝛa. ¶ Weꝝ vt ſupꝛa tactũ eſt ſi qͥ fuerita iu re.vel ab hoĩe ſuſpẽſus aut maioꝛi excõi⸗/ vatiõe innodatꝰ ſeu irregularitate irretitꝰ notoꝛia aut cõtumaci aut certe illa q ſedi apklice eſt reuata.⁊c.in taliũ caſuũ abſo/ lutiõe pᷣſcriptꝰeſt modus videlʒ in ſacris canonibo vt eo mõ nodũ religent᷑ q̊ quis fuerat alligatus.Et hec abſolutio ſimpli cis ſacerdotis tranſcẽdit ptãtem ſaltẽ ex iure poſuiuo. Silreodẽ iure eius ptãti ablati ſunt caſus epales aut alioꝝ ſuꝑio/ rum. Silr ⁊ in inſtitutõib religionũ p/ ter artioꝛẽ ſui ſtatus cuſtodiam que pctã ſeu caſus ſoli pꝛelato reſeruãtur q́;uis de per ſe qnbet ſacerdos ab eiſdem poſſet ab ſoluere dnmodo vltra ſuꝗm poteſtatẽ pᷣn cipalẽ non excederet. ¶ Patet quoqʒ q; multa ⁊ in ipſa abſolutõe ſuꝑioꝛũ caſuũ criminũ excòicationũ irregularitatũ.⁊c- ab ip pᷣlatis adijciãt᷑ ſuꝑflua et nihil ad abſolutõem ſpectantia. Nã etiã in talibꝰ ſufficit ad cõem foꝛmã addere ſolũmodo clauſulã vel clauſulas a iure inſtitutas. bus irretitenodet᷑ ſeu a nodis abſoluat᷑. vt dicẽdo autoꝛitate ſummi põtificis vel grẽ aut pꝛiuilegij cõceſſi vel dati.⁊c.Ego te abſoluo a tali excõicatione irreglarita/ nibüfron Abaaint tert⸗ mmontuc ⸗ öniſand. mmißſchyo nönbi kinorernin ns Jiei cküüſckin⸗ nthure Püm Clani,/ nmmn“ luiſcti ſidbho/ inſen us tofinpli nſilig euns Nan lionſgo⸗ nigenip, unchn innöe⸗ nii ngho, gicſi anbli tüinuic nſtinot entde liſͤ innnt nnin ſen N De foana abſolutio te interdicto ſuſpenſione quã tali vel tali ſentẽtia incidiſti:⁊c.ſicut cõgruit ⁊ auto ritas conceſſa aut virtus grẽ aplice ſeu pᷣ/ nilegij ſe extenderit. ¶ DOð autẽ addit᷑ in qᷓ;tũ gratũ in conſpctũ diuĩe maieſtatꝭ fu erit⁊c.nihil facit ad rem. Me miunctione pe Ed de iniũctione pe (nitetie. nitẽtie diuerſe ſunt opiniones ſolutõem vel poſt abſolutõem iniũgẽda ſit penitẽtia q̃ confeſſionis in/ diuidua comes eſt ad hoceni cõſeſſio fit quo vulnꝰinflictũ detegat᷑.ad hoc penitẽ tia iniũgit᷑ vt vulneri detecto ſalutare re/ mediũ adhibeat᷑. Et licʒ incerte ſint pui/ dentie noſtre nec q̃ͥ lance diuino iudicio noſtre ponderẽt᷑ offenſe. iñ abundãti mi ſericoꝛdia ac pietate ipſiꝰhoc conceſſum eſt fidelibi.vt ſacramto confeſſionis ac re medio penitẽtie etiã minꝰ ſufficiẽtis iam ſaltẽ a moꝛtꝭ eterne ſit ereptus ſupplicio qui fuerat dãnãdus etiã ſi ob modice pe/ nitentie iniũctiõeʒ longius ſit cruciãdus quib tamẽ cruciatibs etiã młtiplex reme/ diũ ſue ſponſealiunde puidit chꝛiſtꝰ cuiꝰ pꝛopꝛiũ eſt miſereri ⁊ cuiꝰ miſericoꝛdie ñ eſt numerꝰ ¶ Be illo aũt an ante vel poſt abſolutõeʒ iniũgenda ſit penitẽtia nil vi det᷑ obeſſe homĩ ſimplici ⁊ cõtrito ſeu do lenti coꝛde ad conſeſſionẽ veniẽti ⁊ ad ſa tiſfactõeʒ pato n ipᷣa autẽ iniũctione penitẽtie ſilr occurrit rehenſio ſuꝑ mul tiplicatõeyboꝝ.penitẽtie in nullo ſuffra gantiũ. Sicut enĩ confitẽs cauere dʒ ne aliqd immiſceat qð tantũ ſacram̃tũ excu ſatõe indebita.vᷣboſitate ĩpoꝛtuna.oñta/ tione falſa:ſilatione fraudulẽta ac ceteris qbuſſibet m alis violet fructũq; eiꝰ tollat ita nõ minus ipſe cõfeſſoꝛ locũ dei tenẽs atq; eius gerens vices ſacramẽto ↄſeſſio nis reuerẽtiã exhibeat.⁊ eius vᷣba ſtatera ſctã ſint põderata ne ⁊ ipᷣe in tali loco ad/ ducat quicq; qð eũ vᷣboꝝ ſubtilitate nec nõ mltiplicatõe aut ĩſolita foꝛma ꝓlatio/ nis poſſit oñtare mag ceteris ↄfeſſoꝛib idoneũ intelligentẽ doctioꝛẽ ſanctioꝛẽq; his eĩ ac ſiłibꝛↄditionib pleriſq; p nefas ↄfeſſoꝛiboñ ſolũ fama ⁊ fauoꝛa lĩigua ſed etiam a manu creſcit pecunia.⁊ cathedra moiſi quam dñs laudauit. iſtis atq; aljs modis vertit᷑ in cathedras numularioꝝ ſuas rões adducẽtes.an añ ab/ S 5 % et colũbas vendentiũ.q̃s idẽ ipᷣe euertit ⁊ de teplo eiecit. Pꝰ ſimplicẽ igit᷑ confeſſio nem⁊ verãvt pᷣſupponit᷑v᷑ ſimplex etiã fiat abſolutio aut cũ timoꝛe ⁊ magna cautela ad ſuꝑioꝛes ſi opoꝛtet remiſſio iuxta ſu/ pius dicta.demũ pꝰabſolutionẽ vel ante. (qð ad pñs nolum det᷑iare/eo ꝙ ñ obſtet huic ſacr̃o) ſimplerx etiã fiat pñie nũctio. qð ſeqͥt multũ ↄcoꝛdat cũ dictj dñi Joh. — Se. erſon ita ꝙ videt᷑ etiã ab ipſo poſitum „ Ota foꝛma abſolutionis a pec Ego abſoluo te. Sʒ ſatis ↄue⸗/ V„ñniẽter pᷣmittit᷑ autoꝛitate eccłlie a q̃ ↄfeſſoꝛ accipit ptãtẽ abſoluedi in ſu/ ſceptione oꝛdis Sed quia illa ptãs eſt re tenta in mann ſuꝑioꝛis niſi committat᷑. ideo ð: ⁊ oꝛdis.Et ſi loco huiꝰclauſulep/ mittat᷑ autoꝛitate q̃ fungar/ñ eſt vis Jdẽ? eni valet ¶ Deniq; nota ꝙ ſatis ↄueniẽt apponit᷑ in foꝛma ſupꝛa dicta/a pctis tu is.ad denotãdũ de qͥ fiat abſolutio vel de qbo ¶ Ce vero dicat᷑ a pctis tuis ⁊ a circũ/ ãtijs eoꝝ hoc ſcõm/totalr eſt ſuꝑfluum Quia aut circũſtãtia eſt pctm̃ autñ. Di ſic iã dictũ eſt a pctis tuis. Siñ. non ca/ dit ſub abſolutione Itẽ dicat de con/ tritis.ꝑiculoſum eſt⁊ pᷣt eſſedãnoſum.qꝛ nedũ contrita ſʒ etiã attrita ar pñt ꝑ ab ſolutionẽ deleri/ꝑ grãm poſt aduenientẽ At melius poſt declarabit᷑. Hoc autẽ qð eſt contritũ/ om̃ino excluderet attrita.ſi/ cut albũ nigrum.⁊c. Deniq; hoc eſt inij/ cere ſcrupulũ deſperationis pꝛeſertim in moꝛtis articulo exiſtẽtibus. Nulli enim conſtare poteſt ſivere de peccatis contera tur Cum igit᷑ audit ſe abſolui a contritis incipiet dubitare ⁊ vacillare ſuper ſua ab ſolutione.maxime cum inimicus in moꝛ tis articulo toto poſſe inſiſtat ad deijcien dum hoĩem a ſua ſpe ⁊ fiducia ⁊ ſepe do/ loꝛ coꝛꝑis eſt vehemens.ita ꝙ homo nul lam deuotionis gratiã ſeu contritionem atteſtantem ſentire poſſit.ſicut et etiam in ſanitate homis ſepe ſine culpa ſua pꝛo pter multas rationes aufertur gratia de/ uotionis. Lollitur igitur per hoc / fidu/ cia/ vel minuitur.et datur occaſio ruine ſeu deſperationi. Et ſi enim vere ita ſit ꝙ; abſq; contritione peccata/non delean/ tur.tamẽ homo ſepe veraciter conderune 4 n catis ſufficiens ⁊ neceſſaria eſt. ₰ Glind notabile De abſolutione vel in ipſa abſolutõne cõtritio virtute ſa/ cramenti infundit᷑ ⁊ hoc hominẽ vt pꝛe/ dixi latet.⁊ cũ audit a contritis/ capit oc/ caſionem muſitandi ⁊ dubitandi.⁊ ꝑ cõ/ ſequens ꝑiclitandiꝛc. ¶ O ſi dicat᷑ de ob litis.ſimiliter eſt ſuꝑfluũ.quia nõ poteſt confitẽs de pctis oblitis abſolute abſol/ ui.qͥn ec teneat᷑ cõfiteri ſi ĩ futurꝭ recoꝛdet᷑ NMec valet dicere qᷓ libẽter cõfitereris ſi ue que velles cõfiteri ſi eoꝝ haberes mẽo riam.qꝛ ſtaret ꝙ; cõfitens vellet qũ cõfite ret᷑ ⁊ nõ vellet qũ recoꝛdabit᷑. Aut foꝛtevo luntatẽ hʒ bonã in generali de cõfitendo oĩa que occurrũt/quã nõ haberet de con/ fitendo ſi in ſpeali aliq̃ occurrerent.ſicut manitfeſtũ eſt et declarari poſſet ꝑ ſylogiſ/ mũ incontinetis extra paſſionẽ exiſtẽtis. Et hoc diffuſe declarari põt temꝑe ſuoꝛc ¶ Itẽ male expꝛimit᷑ſi ⁊ inqntũ poſſum et debeo.qꝛ ſi non p̃t/nõ debet ſe in gerere ad audiẽdũ Et ſi foꝛte occurrit caſus ſibi Ingeinen ebsremiraread ſupioꝛẽ Szz ſufficit ꝙ intetio cõfeſſoꝛis ſit bñ reglata Pec eſt idẽ dicere.ſi ⁊ inq̃ntũ poſſum? di cere.Autoꝛitate mihi ↄmiſſa.qꝛ pmꝰ mo dus loꝗqndi/eſt dubitatinꝰ⁊ ꝑ ↄns ꝑicło/ ſus.vt iã ſtati ſupꝛa dictũ ẽ. ſcõs aũt aſſer tiuꝰ Et dʒ intelligi autoꝛitate.i.ꝑ autoꝛi/ S Hota ua gticlagn noiepaz ſier . tatẽ e addit᷑ ad denot uũ ga deo ẽ qð abſoluit. Del rolg lacfa fiũt in vᷣtute fidei trini/ tatis ⁊ paſſiõis Jeſu xpᷣi dñi nr̃i Necẽ(vt thomas diẽ in tertia pꝑte ſumme) de ſuba Abſolutõis.ſʒ relinqͥt arbitrio ſacerdotis. q cũ ſitvt inſtralr ↄcurrẽs⁊c.ſiue vt mini ſter abſoluat.ↄuenienter apponit illð qð ptinz ad pꝛimã autoꝛitatẽ dei ſcʒ vt dicat Egõò te abſoluo in noĩe pa.⁊c. Quia tñ q nõ ẽ determĩatũ ex vᷣbis xpᷣi Oðcũq; liga ueris ſuꝑ terrãꝛc̃.ſicut in baptiſmo/talis appoſitio ibi.⁊ non in baptiſmo relinqͥt arbitrio ſacerdotis. PaE dẽ vt videt᷑ de pᷣmis motibo ⁊ conſenſu . ODitandũ ꝙ ſunt motꝰpꝛio pꝛi/ n v mi.Et ſunt motꝰ ſcᷣo pmi.Et ſunt motꝰᷣ cõſiſtũt in cõſenſu MHor ꝰpꝛſo pꝛimi ſunt tres ĩ quibs nõ eſt aliqð petm̃ moꝛtale vlvenia le.qꝛ nõ attingũt volũtatẽ nec vt libera ẽ nec vt natura.Pꝛimꝰẽ titillatio in carne ſiue ſuggeſtio facta.excitãs ad libidinem Scs ẽ delectatõ ĩ appetitu ſenſitiuo tiä tũ cirea illð qð caro ſuggerit Tertiꝰẽ deſi deriũ ĩpꝛouiſum ꝓſeq̃ndi illð in opus Motus autẽ ſcdo pꝛimi ſunt illi qͥ attin gũtvoluntatẽ vt natura eſt nõ vt eſt arbi / trio libera ſeu libatiua.Et ſunt tres Pꝛi/ mꝰẽ motus delectatõis in volutate.ↄdele ctãdo appetitui ſenſitiuo Scðs eſt ↄſen ſus ſubitꝰvolũtatis in delectatõʒ.Tertiꝰ eſt ↄſenſus ſubitꝰ ſeu deſideriũ pſequẽdi in op?ꝰ In his eſt tm̃ pctm̃ veniale Ita ꝙ; in pꝛio gradu eſt pꝛincipiũ pctĩ venialis In ſcdðo mediũ In tertio limes ſeu termi nꝰ. ¶ Iſti ſunt coſenſus ĩ qb cadit pctm̃ moꝛtale de pctõ ſaltẽ qð cadit ſub ꝓhibi/ tõe. Pꝛimꝰeſt cõſenſus interpᷣtatiuꝰin de lectatõʒ.q fit.q ex delectatiõe volũtatis/⸗ intantũ abſoꝛbet᷑ rõ /vt nõ poſſit intẽde/ re iudicio.⁊ volũtas negligit mouererõʒ Ad iudicandũ ⁊ ꝑmittit tꝑs trãſi ire poſ⸗ ſit deliberare. Scos ẽ cõſenſus verꝰi lectatõʒ.habito etiã iudicio rõis in oppo ſitũ certo. Tertiꝰẽ cõſenſus in opꝰ:verꝰet deliberatꝰ.etiã ſi opꝰ nunq; ſeq̃tur.qð qͥ‚ dẽeꝑ ſeeſt pctm̃ moꝛtale. Iñ ait ſaluatoꝛ: Quividerit mulierẽ ad cõcupiſcendũ eã. eam in coꝛde ſuo. tim mechatus el ſuꝑ abſolutõe confeſſionis ſacramẽtalis H]gꝗyRatia tibi⁊ pax.frat chariſſi me.. Ped pꝛio.ſi apð aliquẽ dDoctoꝛẽ reꝑiat᷑ foꝛma auten/ AIica abſolutõis ſac am̃talis Ruñ deo ꝙ ſic.Et de hoc vi⸗ deat umma cofeſſoꝝ. vel bertelina ſuꝑ B verbo abſolutio pᷣma q̃ſtiõe. Vtꝝ foꝛma abſolutõis debeat fieri ſub mõ indicatio Et fm illa q reꝑiunt᷑ ibidẽ patebit ſatis rñſio Ad illð quod ſcðdo petis.ſcʒ q̃ ſit foꝛ ma ſufficiens? ¶ Deiñ ad tertiũ qð q̃ris vñũ tot varietates in foꝛma iſta abſolutio nis: Reſpõdeo/ ꝙ ex ignoꝛãtia vel negli/ gẽtia ſufficiẽter inqͥrendi q̃ agenda ſunt circa ſacram̃ta Sʒ cur plus inqͥs circam iſtã foꝛmã qᷓ; circa alias: Ratio vna eſt qꝛ glie foꝛme / dicũtur publice ⁊ inueniũtur ſcripte ſicq; leguntur. Hic autẽ occulte ⁊ abſq; libꝛis ⁊ arbitris fit negociũ. Põt et alia rõ dari qꝛ act? cõfeſſionis ⁊ abſolutõ nis/eſt quidã actꝰ iudicialis.vbividetur ſufficere ꝙ ſacerdos iudex/explicet ſentẽ/ tiã ſuam qbuſcunq; verbis.dum tamen nono ſange lſignis nincon glope bänbi . an ſdeeg ebiol nmaico Deine ſolaes biom citiu opoꝛ⸗ ecitt ſecl hocod al min Gin ton A cot. Vli or⸗ nlu⸗ mo ſcoel neſe fon (ſq we⸗ de n int aadgitio diſtrahes. Confeſſionis ſacramẽtalis 33 intendat abſolnere. ſicut dicimꝰ in matri monio ꝙↄſenſus interioꝛ amboꝝ.ſigni ficatꝰ exteriꝰ qualibuſcũq; verbis. immo ⁊ ſignis.ſicut ĩ muto.ſufficit ad matrimo niũ contrahendũ.(¶ Deniq; p ſolutione alioꝝ qᷓſitoꝝ ⁊ declarationepᷣmiſſoꝝ/ſcri bã tibi modũ q̃vtoꝛ in hmõi abſolutioni bꝰ Eiñ ſi nibil dubitat de excõicatione Aracta/Dico pꝛio ꝑ modũ impᷣcationis q deↄgruo pᷣmittit᷑. Dñs noſter Ihds xpᷣs te abſoluat.vel parcat tibi deꝰ.vel dũ mo ra maioꝛ eſt Miſereat᷑tui ompᷣs deus. ⁊c̃. Deinde ſubiũgo cũ intẽtione ĩterioꝛi ab ſoluẽdi/qᷓntũ poſſum⁊ ſᷣm autoꝛitatẽ mi bi ↄmiſſam Et dico Ego te abſoluo a pec catꝶ tuis In noĩe pa.⁊ fi.⁊ſ.ſ. nec he nec iſtð adiectiuũ oĩbus.nec iſtð oblitis necillo vtritis Inmo pt nocereſi ponik boc adiectiuũ ↄtritis.cũ virtus ſacramẽ/ talis abſolutionis valeat ſuꝑ pctã ſolum attrita.licʒ nondũ ↄtrita Et iia ẽ additio qͥdãmodo diſtrahbẽs qᷓ pſupponit contri tionẽ pceſſiſſe q̃ non ſꝑ preqrit᷑ vt diciũ ẽ tẽ nec opoꝛtet addere q̃ntũ poſſum⁊ adbuc minꝰiſtð inqᷓntũ debeo.qꝛ ſepe ſa/ cerdos non tenet᷑ aut dʒ abſoluere.⁊ ita ẽ lditio diſtrah (Ite necopoꝛtet ad/ dere autoꝛitate mihi commiſſa ⁊c.oĩa enĩ talia ſufficient᷑ fiũt ⁊ valẽt ꝑ intẽtionẽ in terioꝛẽ quã hʒ ſacerdos vel habuit in vo/ læẽdo abd me ſacram̃toꝝ dñt eẽ abſolute? nõ condi tionales Etſi opponat᷑ꝙ in havrit mo öꝛ gqñũq; Si tu non es baptiſatꝰe.t. oluere Uñ ꝓ regula teneat᷑ ꝙ foꝛ/ deo ꝙ illa conditio non ſe tenʒ nec tenere dz ex pte foꝛme ſʒ ſolũ referẽda ẽ ad expli/ cationẽ intẽtionis quã hʒ ſacerdos.quã intẽtionẽ ideo explicat ne putet᷑ velle ba/ ptiſare pueꝝ iã baptiſatũ.⁊ ita facere iiu⸗ riã ſacramto. Uñ apð deñ ſufficeret inten tio interioꝛ ſine tali explicatione.niſi qiꝛ ſic ecclia voluit fieri cã dicta. Sile eẽt in dubio qð aliqͥs hẽet de hoſtia poſita añ eũ dũ celebꝛat ⁊ neſcit plane ſi conſecrata ſit iã vel non. vtputa qꝛ neſcit ſi ꝓtulerit ſufficient yba⁊c. Tũcſi neceſſaria ſit ſecu ritas ãplioꝛ /ſufficiet ꝙ homo cũ intẽtio/ ne iſta ꝙ non itẽdit conſecrare iſtã hoſti/ am ſi ſit conſecrata.dicat vᷣba conſecratio nis.q;uis tał repetitio non ſit paſſim fa/ ciẽda.nec eẽt in h aſſueſcẽdũ ¶ Addat᷑ ꝙ⁊Cↄ pᷣdicta foꝛma abſolutionis ſacram̃talł ſuf ec opoꝛtet alið addere.nec iſtð pnomẽ alijs ficit in qcunq; abſolutione p pctis ſiuefi at confeſſio pꝰvnã abſolutionẽ iã datã ſi ue non Nec opoꝛtet dicere Abſolno te ab iſto peccatoꝛ ſʒſufficit ſicut pꝛiꝰDeniq; tuti obfuat᷑ bꝛeuis ⁊ ſuccincta foꝛma ab ſoluẽdi pᷣdicta. qᷓ; dũ fiũt tot additiones ꝗ vel ſunt ſupfſlue vel qʒ diſtrahẽtes aut H ipeditiue municatione Rndet᷑ꝙ in foꝛo pbᷣlico nõ ſacramętali/nulla certa foꝛma reqͥrit᷑ ſuf⸗ ficit ꝙ ille qͥ hʒ ptãtẽ iudiciariã.ſignificet eteꝝ qad obſolutõʒ deexcõ intẽtionẽ ſuã q̃ vult talẽ abſolutũ eſſe. Poꝛro q̊ ad ſacram̃talẽ abſolutionẽ qvl/ ficiunt pᷣciſa foꝛma non ita reqᷣrit᷑ ſicut in teriꝰ reqͥrit/ꝛ circa cuiꝰomiſſionẽ młti de/ alijs ſacramtis Vñ iſta foꝛma ſufficit cãũ intẽetione interioꝛi ſicut pꝛiꝰ explicabat᷑ Ego abſoluo te ab excõicatione vel excõi cationibo ⁊c.Et pᷣt addi.licʒ non ſit neceſ ſariũ iſtðᷣ. Et reſtituo te ſacram̃tis eccłie ⁊ oꝛõib diuinis In noĩe pa.⁊ fi.⁊ ſ.ſ. Veꝝ q̃ ad minoꝛẽ excõicationẽ q̃ ↄhit᷑ex pticipatione cũ excõicatis ſufficit eadem ſoꝛma Sʒ qad excõicationẽ largo noĩe dictã q Zhit᷑ ex libet peccato moꝛtali qd ſenar holema deo. puto q; non reqnitſpe cial foꝛmula ſʒ ſufficit alia q̃ dicta eſt pꝛo pctis ¶ Empliꝰvo q̊ad irreglaritates cõ tractas celebꝛãdo ĩ excõicatòe vel alio ta/ li modo / ſicut hẽt᷑ in ↄſtitutionibadecre/ taliũ.foꝛma ñ eſt certa⁊ pᷣciſe reqͥ ſita. cum ſit qdã act iudicial mag q̃damõ q; oꝛdi/ nis Hehilomiꝰ pᷣt ↄgrue ſic dici ſicut etiã pñiarioꝝ vſus hʒ Ego abſoluo te ab irre glaritatevel irreglaritatibo ſi ſint plures: ⁊ reſtituo te ſacram̃ꝭecclie.⁊ diſpẽſo tecũ Et h̊ ponũt ꝓ futuro tpe vt hõ legitĩe poſ ſit celebꝛare vlvti ſacram̃tꝭ Deniq; addit᷑ Wde ad id In noie pa.⁊ fi.⁊ ſ.ſ.Amẽ.¶¶ Cãd qð inquiiis ſi ſit expediẽs in iniũc tione penitentie dicere. Omnia bona qᷓ facies/ ſint tibiꝓ generali penitẽtia Rñdeo ꝙ ſic qꝛ pꝑ hũc modũ/oĩa talia bona.habent vi ſatiſfactoꝛiam.licet non tantundẽ ſicut ſi ſpecialiter iniũgerent᷑ ⁊ fierent. ⁊ hoc pꝛo pter obligatõem maioꝛẽ ⁊ obedientiã in/ de ſequentẽ. Sed nõ eſſet ſecuꝝ ſpeciali/ ter iniũgere talia ⁊ talia om̃ia ſic debere ſi eri.pꝛopter periculũ tranſgreſſionis⁊ cul pe ſeu inobediẽtie inde cõ ior enoꝛ quel mi⸗ de qᷓ fit ſupius metio in ſumma contfeſſo/ Pe abſolutione nũ libꝛo.iij.ti.xxxiiij.q.xci.ſᷣm quottatõʒ libꝛi mei ſic ſe habet:quia poſt cõfeſſiõeʒ cõtr iti pectoꝛis.regulariter dʒ ſubſeqͥ ab/ ſolutio ſacerdotis:qᷓro an foꝛma abſolu tionis in ſacrameto penitentie/ debz dici ſub mõ indicatiuo. Rñdeo ſᷣm albertũ in ſcriptis ſi nbeiii ſenteen⸗ oſtin. ren Di cenqu qo ppter ſacri certitudinẽ. edg pcedit depcatio hoceſt de bñ̃ eſſe ſacram ti ⁊ nõ deeſſe. VUn conueniẽter ðꝛ. dñs te abſoluat⁊ ego aucte qᷓ̃ fũgoꝛ abſoluò te a ctis tuis in nomie pa.⁊ fi.⁊ ſ.i.amen Et ãc foꝛmã expoſuit magiſter iohanes de verʒiaco in ſcolis in lectiõibo ſuis.Tho/ mas etiã ĩ vltia ꝑte ſumme ſue.q.lxxxiiij. ar.iij.ↄcoꝛdat cũ hoc.dicit enim ꝙ de foꝛ ma ſubſtãtie eſt / ego te abſoluo.ſed pᷣmit tit᷑ oꝛõ miſereat᷑tui ompᷣs deꝰ⁊c ne effectꝰ ſacr̃i impediat᷑ex ꝑte penitẽtis Itẽ qꝛ ſa/ cerdos nõ ꝓpꝛia autoꝛitate abſoluit ſʒ q̃i miniſter ↄueniẽter aliqͥd apponit᷑/ ego te abſoluo in noĩe pris ⁊ fi.⁊ ſ.ſ.amẽ Vel ꝑ vᷣtutẽ paſſiõis xpi Vel aucte dei / ſicut dy oniſi exponit.iij.ca.celeſtis hiera.Quia tñ hoc nõ eſt determinatũ ex vᷣbis xpᷣi ſic in baptiſmo talis appoſitio relinqtin ar bitrio ſacerdotis ¶ Seqᷣt᷑ alia q̃ſtio/vtꝝ reqͥri᷑ ipoſitio manuũ ſacerdotꝭ in ſacra/ mẽto penitẽtie Rñdeo f̃ᷣm tho.vbi ſupꝛa ar.iiijdom ꝙ nõ qꝛ hoc ſacr̃m nõ oꝛdiat ad Eünatanerecleni grẽ / ſʒ ad re miſſiõz pctõꝝ Mag etiã in hoc ſacr̃o cõ peterʒ crucis ſigtio/q́; man ĩpoſitio In ſignũ ꝙ ꝑ ſignü crucis xpi/ remittũt᷑ pctã — / 1nð eſt de nccitate ſacri hec ibi. hõ abſolutꝰa pena⁊ a culpa.fᷣm foꝛmã ſo litã cõferri in articulo moꝛtꝭ moꝛies in il lo ſtatu / euolet ſtati ad celũ. Rñdeo ꝙ a ra dice vidẽda eẽt hic tota materia de indul gęætijs/ ad plene reſpõdẽdu. Pꝛo qᷓvideãt doctoꝛes in.iiij.ſniaꝝ.⁊ alie ſumme.dico tñ q;tũ ſpectat ad pñs/ꝙ abſolutõ illa ſo let dari de pctis cõtrit ⁊ cõfeſſis Si ergo pctã ſint q̃ nõ ſunt ſacr̃alr cõfeſſa.ſic ſunt pctã oblita nõ opoꝛtet ꝙ de illis ſᷣm foꝛ⸗/ mã abſolutõis det᷑ indulgẽtia.Ex q̃ pʒ q; tũ expedit nõ dari obliuiõi pctm̃ ſʒ illa ex pᷣſſe cõfiteri hĩta copia ſacerdotᷣ.ptʒvltra ꝙ in abſolutõe ſacramtali nõ opoꝛtet di cere abſoluo tea pctis oblitis Vleꝝ eſt tñ ꝓꝙqꝛ de non obligat ad ipoſſibile ſi pctã hoꝛa moꝛtis VUnde oblita nõ veniãt ĩ mẽoꝛiã. facta diligẽtia ſufficiẽti/ ⁊ hõ cõterit᷑ in generalide illis tũc hõ ſaluabit᷑ ſic tũ q̃ſi ꝑ ignẽ Secꝰaũt eſt dicũt iuriſte / de abſolutoe de excõicatõ nibe/etiã de oblitis/qꝛ nõ opoꝛtʒ ab illis iteꝝ abſolui dũ hñs ptãtẽ generalẽ vt pa pavel legatꝰ⁊c. abſoluit generalr ab oibꝰ ſentẽtijs/qð ẽ tutũ petere ⁊ habere. ¶ Ad datur ad pᷣmiſſa/ ꝙ ptãs pᷣlatoꝝ in dãdo indulgẽtias nõ eſt niſi quedã e diſpẽ ſais do; ecẽ rõnalis ⁊ ad edificatõʒ ⁊ iõ ſi dent ſine cã ratõnali has vel illas ĩidul/ getias vtpote ꝓ ſolo intuitu fauoꝛis hũa ni/vel alio tali mõ nõ opoꝛtet ꝙ indulgẽ tie tm̃ valeãt q;tũ ſonãt Pꝛopterea fatue ſunt ⁊ ſuꝑſtitioſe q̃dã ititulatões de ĩdul/ gẽtijs.xx.mũile ãnoꝝ vel tali mõ qͥ dixerit quĩq; pater noſter/añ talẽ imaginẽ⁊c̃.Et eẽt ꝑ pᷣlatos ꝓuidẽdũ.qꝛ cedit hoc in con temptũ⁊ irriſionẽ indulgẽtiaꝝ nec conti net veritatẽ. Vñ plena indulgẽtiavix ſo/ lebat dari/ꝓ paſſagio terreſctẽ. Conſtat tñ ꝙ factũ ꝓ q̊ ſunt indulgẽtie/mag pui/ legiatũ eſt/qᷓ; alið ceterꝭ ꝑibo.¶ Addatur pᷣterea⸗/ꝙ foꝛma dãdi indulgẽtias ſepeva ria ẽ.quʒ enĩ dat᷑ ſub cer conditõibovt ſi ſint confeſſiæ contriti/ ⁊ ſidederit manꝰ adiutrices.qũʒ dat᷑ exũtib in grã.vel ĩfra męẽſeʒz hũerit grãz/itaq; tũc dũ habẽt gra tiã recipiũt grãm ſine alio actu confeſſio nis.vel ſacramtalis abſolutionis VUnde dare indulgẽtias non ẽ ꝓpꝛie abſoluere a pctis/iʒ ẽ de penitẽtia debita relaxare vel in toto vel in pte.Et ita pʒ ꝙ non reqͥri/ certa foꝛma vboꝝ/ſicut ĩ ſacram̃to ſʒ ſuf ficit explicare ̃ᷣm intentionẽ pape dãtis. ꝓd Vtx abſe moꝛtis ſemel in vua poſſit dari illi qͥ non eſt tũc moꝛiturꝰ Reſpondeo circa hoc ne/ ceſſariũ eſt cognoſcereqͥd ⁊ qũo papa in/ tẽdit dãdoĩdulgẽtiaſ iuxta illð ꝙ vltio ad debat in ſolutõe alteri dubitatiõis. qꝛ ſi intẽdit ꝙ ſolũmodo veleãt indulgẽtie p illo qͥ moꝛitur eſt⁊ pꝛo hoꝛa qᷓeſt moꝛitu rus/tunc quantũcumq; det᷑ indulgentia a ſacerdote/ illa nõ habet effectũ niſi pꝛo e? ſi ille poſtmodũ mo riat᷑ in peccato moꝛtali effectus indulge/ tie impedit᷑. Si autẽ moꝛiatur in gratia foꝛte tũc pꝛima indulgetia ſoꝛtiet᷑ effectũ antur tali tales indulgentiie. iſiſa Catis nuenna gament npiſtin piens! cit ven in alten hoͤen lii l lencon nins nen indato alm liam muo ſ intento tonẽſi izcbhol⸗ Ptiobe glindnt⸗ Nüͤck glgan elli Dechit iicatö Gbilis Mine lo, ere. indien tiodſſe Nozt lesin⸗ mmishin ginddige mußine deſcl dirt gnii ocincn MAoi irſo⸗ Coſknr Wdu n pbepenn ltöbtſ nit mn bergn oſio Unde Nere4 gede recrit woßſol edatis pmial⸗ iliqnon nubwene N tio nigfſ ugeney tmorin Aulceneu günti⸗ fmptin D wriNN, nictchi * to tã ab excõicatõibo qᷓ; a pctis.do tibi ple nã indulgentiã de pctis tuis.babẽdo vt etiã ſi ſacerdos defuerit dans iſtas indu gentias. Addit᷑ foꝛte quia neſcit᷑ hic ſatis intentio papeconferẽtis. Unde q́;uis ſa cramentũ ectreme vnctõis.nõ debeat da⸗ riniſi in articulo moꝛtis tamẽ ſi ille ſuſci piens nõ moꝛiat᷑ pꝛo tunc nibilominus erit vere inunctus ſacramentalr.⁊ tamen in alteravice articuli moꝛtis poterit ĩun/ gi.nõ enim dicit᷑ articulꝰ moꝛtis.qꝛ ꝑ illũ yel in illo hõ moꝛiatur ſed qꝛ ᷣm ꝓbabi / lem coniecturã humanã / nõ eſt in dubio moꝛtis/⁊ ita nõ opoꝛtz expectare hoꝛam extremi ſuſpirij. Eſt igit᷑ů tutum cõſilium in datõne hmõi indulgentiaꝝ a pena a culpa pꝛo articulo moꝛtis/ꝙ in qlibet ta li articulo pꝛout expꝛeſſum eſt/petat ĩfir/ mus ſibi dari indulgẽtiã talem ſᷣm pape intentõem ⁊ ꝙ conferẽs ſic dirigat inten/ tionẽ ſuam.⁊ dicat verbis quib valet pꝰ qᷓ; abſoluerit eũ ſacramentalłr.modo debi dictũ eſt. intentõnem ad grãma papa ex/ Blterius ad illud queſiſti ſi verſus ille: dirupiſti dñevin cula mea.⁊c.dictus ſemel vel ter in moꝛte habeat efficaciã qualẽ quidã ponũt ⁊ im ponũt Auguſ.dixiſſe Reſpõdeo ꝓ regula circa talia que ſunt innũerabilia ꝙ; nũqᷓ; attribuenda eſt aliqua virtus ſuꝑnatura lis / talibꝰ rebus quibuſcũq;. niſi hoc tra/ bi poſſit exſcriptura ſacra. vel reuelatõ ne Diuina ⁊ oppoſitũ credere/ habet quãdã ſpeciẽ ſuꝑſtitutõis/plus vel minꝰ.ſ̃m na turam opꝑpis vel aſſertiõis.Nõ opoꝛtet tũ ꝓꝙ ſemꝑ ſit pctm̃ moꝛtale/ ĩmo habet ſepe excuſatõem licet apud ſimplices ⁊ piosq nõ ponũt ſpem in talibs niſi ex virtute di uina/ quã reputãt deũ talib reb ididiſſe ac ꝑinde ſubleuant ſpem ſuã.⁊ ymagina tionẽ habent foꝛtioꝛem.qᷓ;uis inſtruendi eſſent crebꝛius.tam ꝑ ſermones qᷓ; aliũide vt ſpem ſuã potiꝰ figerent in auxilio de / ⁊ ſctõꝝĩmediate.qᷓ; talia adinuẽta q̃reret Nihilominꝰↄdeſcẽdẽdũ ẽ qñʒ fragilitati ⁊ debili deuotõi hoĩm.⁊ pauce fideiiqͥ ne queũt ſic ferri in deũ ĩmediate. Et ex boc pñtexcuſari nouenarie q̃ fiũt cũ cert ob5 uatijs qs credũt ſimplices eẽ neceſſaris 2 c alio alioqn nihil valeret qᷣcqͥd agerẽt. vt ſi ſolüu eent octo dies vel ſi xi. eẽnt. ſilr ſi det pꝛeſſam / ſiue explicet᷑ ſiue nõ illa intentẽõ bit in hoc nũc in illð. S occurrit ſit inſolita? egeat grãdi⁊ foꝛti at tentiõe nec poſſit trahi ad failiarẽ cogita/ tõeʒ ⁊ facilẽ.niſi cũ diut᷑na meditatõe tũc in hoc caſu videt᷑ tutiꝰ?⁊ ↄſultiꝰ cogitatõʒ illã differre. vſq; pꝰtꝑs fuicij.qñ fᷣuitiũ ẽ cramẽtalis cCãdela longitudĩs illiꝰq offert ꝙ płpdeſt cᷓÿr¼ longioꝛ/⁊ ita de ſiliba innũ eris.Hõ eſt igit᷑ qlibet talis obuãtia condẽnanda.⁊ extrahẽda tãq; impia/ ſʒ potiꝰ ſtudẽdum eſt vt illõ ꝙ fit: fiat intentõe pia ad deũ.⁊ ſub ſpe auxilij ſui/ab ipſo ⁊ nõ altero qᷣli/ bet ↄſeq̃ndi.Sic piepᷣt dici.vᷣſus poꝛ et ſilia nõ de aſſertiõe certa/q; hẽat vim hu/ iuſmodi.ſʒ qꝛ deuotio diceẽtis hoc meret aduiuãte gratia dei.⁊ ſpes interim ſua vi goꝛoſius eleuatur. d alind cum que rit᷑.ſi qͥs ſacerdos abſoluat aliquẽ bona fide.credẽs hr̃e ptãtẽ abſoluedi illũ.qͥ tñ in vᷣitate nõ hʒ ptãtẽ debeat pꝰmodũ face re cõſciaʒ illi quẽ putauit abſoluere.Et ſi ſic qͥd ageret ſi iãẽ moꝛtuꝰextiterit.Rñdeo ꝙ tał nõ eſt abſolutꝰ ſacr̃alit᷑.ſaluabit᷑ tñ ex qͥ bona fide ꝓceſſit ⁊ ↄtrit? eſt/niſi poſt modũ dum venerit ad noticiã ſuãveritas ↄtẽpſit cõfiteri Sacerdos ãt tenet᷑ ſibi fa cere cõſciam dũ reſciuerit ⁊ hocſipmode poſſit fieri alias nõ· nec opoꝛtʒ ꝙ ſi nõ fe cerit alteri conſciam de hoc qꝛ no ↄmode pᷣt aut potuit. ſit in ꝑiclo dãnatõis/ↄfite ri tñ de ignoꝛãtia neſiſti ſi: erit Gilind queſi — i ſi di cẽdo officiũ diuinũ occurrat cogitatõ de uota circa alið qᷓ; ſonãt vᷣba ſᷣuicij/ſit vti⸗ liꝰ iſeqͥ cogitatõʒ illãvel ↄtinuare.q; redu cere ſe infra terminos ⁊ limites fuicij Rñ det᷑ꝙ talis.aut ẽ exercitatꝰ iã circa illã co/ gitatoʒ. ita ꝙ traſit apð eũ in ↄtẽplatõem i. ꝙ facilłr ⁊ abſq; ipedim̃to pᷣt ẽᷣm illã ſe/⸗ ip̃m eleuare. ⁊ fm illã videre.velut in lnĩe claro ⁊ ipturbato. ⁊ ita poterit talis incõ tẽplatõe ſemet exercere etiã tẽꝑeſuicij.qꝛ cũ oĩ facilitateꝛ abſq; ĩpedimẽto reuerſio nis ad ea cogitãda q dicũt in fuitio.trãſi i vo cogitatio q̃ impoſitum ſub diffinito. Et ſᷣm hoc vi/ det᷑ ĩtelligi illð dictũ Bti berñ.ĩvna omel ſuꝑ cãtica vbivetat?:ne qͥ cq; alið tẽꝑe ſer/ uicij cogitet᷑.etiã ſi ſalubꝛe aliqͥd occurre rit.⁊c.¶ Placuit impꝛecatio lr̃is tuis in ſerta qua petis.vt oẽs nos dein ſua pace cuſtodiat/⁊a turbatõe mundi ⁊ hominũ in abſcondito faciei ſue miſericoꝛdit᷑ ab Icõdat. Eſt accomoda pñti tempeſtati 3 minat ingentes hoꝛrendasq; belloꝛũ p q; ciuiliũ opiniones/a ſacie quoꝝ/nõ eſt refugium tutius ⁊ melius/ q; ad deum re currendo/ꝑ patientiã et humiliatõez ma gnam HNam in qualicũq; angulo mundi qualis ſecuritas/qualis ve pax ſperabit᷑. diſpoſui manere ſtabiluer ĩ loco meo pa/ riſius.⁊ illic pꝛeſtolari /que domini volũ tas de me fiat/nam locoꝛũ mutatio qd p/ ficeret nõ ſatis inuenio.Expectam autẽ pꝛebendã amplioꝛẽ et facilioꝛẽ ac vberio rem in eccleſia illa magna:non pꝑiſieñn ſed us ſic/alius vero ſic.iuxta vocantis dei⸗ varios et imꝑſcrutabiles modos. YFaciat igitur quuibet ꝑ bona oꝑa/vocatõem ſu am certã ne ab expectatoe noſtra/nos cõ⸗ fundat deus Qu noĩatim frater carſſime hoc egeris/auxiliante gratia dei que iugi ter tecum fit/ fructu afferre faciat in pa/ tientia/in qua ſola poſſidemꝰ animas no ſtras Lege. xlv. capi. hieremie pꝛophete de verbo dñi ad baruch. Et bñ vale me/ moꝛ mei/in oꝛatõibus tuis Nec pacem qᷓ ſieris extra/ſed aſſidue tecũ habita ⁊ libe/ ro animi conteptu/rumoꝛes fuge.non ſo lum ne incepias nouus autoꝛ haberi ſed ne te gratis impleãt ⁊ vexent Dñnm inuo ca/⁊ nõ trepidabis timoꝛe. vbi nõ erat ti moꝛ. Aut ſi timendũ eſt/illũ time qui po teſt coꝛpus ⁊ animã ꝑdere/in gehennã ig nis. Ammodo dũ dubitatões huiuſmo/ di moꝛales pullauerit animũu tuu/ vel tu oꝛum.recurre diligenter ad ſummã q; ha bes ſcilʒ bertelinã/quia illic reꝑies rñſio nes fere de om̃ibus talibus.aut ſaltem in quirendo ꝓficies/exercens ingeniũ.⁊ no ua quottidie addiſcens/ vetera pꝛofundi us in memoꝛia radicabis.Eas vero ſolu tõnes q̃̊s nõ inueneęris remanda⁊ ſatis fa cere curabimus ¶ Eplicit epla magiſtri Yohannis Berſon. miſſa fri ſuo celeſti/ ſufficiẽs ⁊ ſecura abſoluẽdi in cõfeſſiõib⸗ vbi nõ habet᷑ ſcrupulus aliqͥs de excõmu nicatõne aliqua vel irregularitate poſtea q; pꝛemiſſa eſt cõgrua aliqua impꝛecatio vät Parcat tibi deus. vel miſereat᷑. ⁊c. vel ſimilis/ẽ iſta. Ego abſoluo te a peccatis guis. In nomine patris ⁊ filij et ſpirituſ/ ¶ Ex pꝛedictis apparet q; foꝛma ſancti.amen. Nec opoꝛtet alia addere.im mo tutiꝰ eſt dimittere/quia talia vel ſunt ſupuacua⁊ nugatoꝛia/vel diſtrahentia 2 plus nocumenti quã ſecuritatis ⁊ vtilita tis afferentia. Vbi autẽ dubitat᷑ veriſimi liter aut certitudinalr ſcitde excõmunica tõne vel irregularitate/foꝛma habet᷑ in ſu pioꝛibus.nec fingat aliquis nimis leuit ſcrupulos in materia conſciẽtie/ ſed exp/ toꝛum ⁊ ſapientũ conſilio vtat᷑.alias nuũ/ q; ad ſolidã aliquã deuotõeʒ pueniet. ⁊c̃. ¶ Due ſequũtur in pꝛedicta littera non habent / ſed cognoſcens ego ꝙ ad capitu/ lum.xlv.hieremie de baruch me remitte/ ret legendũ.manifeſtare neſcietib curaui Sciẽdũ igitur ꝙ baruch qui ſcriba erat: pꝛeuidens nimiã calamitatè que oppꝛeſ ſura erat iudeos de hierlm in qua ipe tũc erat quando nabuchodonoſoꝛ rex babi/ lonis/oppugnauit eã/ nimens plurimũ inuolii ↄmuni ceteroꝝ clade/cepit intra ſeipᷣm queruloſ planctibo cõtriſtari. quẽ dñs pie ⁊ paternaliter redargues ꝙ i tãta hominũ multitudine in captiuitatẽ ad/ ducenda/ipſe ſibi requiẽ ⁊ gaudia quere ret/pꝛedixit ipᷣʒ baruch/ multa cũ ceteris paſſurũ coꝛꝑaliter/ ſed nõ ſine grandi et dulciſſima coſolatiõe.ſeruatuꝝ ſe animã eiꝰ/ quocũq; ꝑgeret cõpꝛomiſit. ꝙ quidẽ illi ſufficere debuit. Vnde ſic Fabe indi cto capitulo.xlv.hieremie.verbũ ꝙ locu/ tus eſt Jeremias pꝛopheta ad baruch/fi liũ nerie/ cũ ſcripſiſſet verba hec in libꝛo ex oꝛe Jeremie anno Cx. Joachim / filij io ſie reg Juda dicẽs. hec dicit dñs de rex iſrael ad te baruch / dixiſti ve miſero mihi quoniã addidit dñs doloꝛẽ doloꝛi meo/ laboꝛaui cum gemitu meo ⁊ requiẽ non inueni.Hec dicit dominꝰ ſic dices ad eũ. ecce quos ego edificaui deſtruo/⁊ q̊s plã/ taui ego euello/⁊ vniuerſam terrã hanc.⁊ tu queris tibi gaudia.noli querere.qꝛ ec/ ceego adducã malũ ſuꝑ omnẽ carnem.di cit dominꝰ⁊ dabo tibi animã tuam in ſa/ lutem/in omnibo locis ad quẽcunq; per/ rexeris.Hec ibi. Suꝑ quoverbo ait glo/ ſa oꝛdinaria in hũc moduũ. Rudis adhuc tolerantia paſſionũ quas exꝑturus erat baruch expauit captiuitatis calamitate/⸗ que tꝑe ioachim imminebat. Vndecon/ querit᷑ doloꝛẽ additum doloꝛi ſuo/ cui re ſpõſum eſt a deo / ꝙ ſupflue quereret ſibi — pacẽ cũ totus ppls ſub faſce tribulatõnũ plnni cinm imce Niditin Nunnitd Augague Gcicdes legmnete emmni gguic and gloan⸗ nchſ. inlidro 8 i io 1de e ſaomibl Nonweo enid ſon donech oſtcoi mibun anned/ inen,N unitis inche fogugo/ Monohec uns eit Alomitnt Vndrcot iſvo it Centſi Gbunin De abſolutõe defũcti carthu. laboꝛaret. Signat autẽ eos qui pꝛeſſura tribulationũ vel ꝑſecutionũ.quibo in pñ ti eccleſia grauat᷑ puſillanimitate titubãt querentes conſolatõem que ſolũ in futu/ ro plene pꝛomittit᷑. VUñ vos autẽ cõtriſta bimiĩ.ſed triſticia veſtra:vertet᷑ in gaudiũ Hec ibi Igit᷑ hoc exẽplo eruditi/rogemꝰ in ſpiritu hũilitatis ⁊ animo contrito ohb nixius patrẽ miſericoꝛdiaꝝ/dñm noſtrũ vt ſi pꝛopter delicta noſtra q̃ penas acer/ biſſimas demeruerũt flagellari nos decre uerit ſaltẽ miſericoꝛditer coꝛripiat/ cõſer uans animas noſtras/ab om̃i murmura tionis ⁊ impatientie piculo.quatenꝰin p ſenti caſtigati ſalubꝛiter ⁊ nõ moꝛtificati digni ſ. mus qui in eterna beatitudie cũ ſanctis om̃ibus cõſolemur. Amen. HW „ = tionẽ cart iuridicialis in foꝛo eccleſie. Quedã ſatiſ/ factoꝛia.Quedã depꝛecatoꝛia. Coltat deſunctus nõ poteſt abſolui ſacramen taliter ſicut nec poteſt confiteri quoniã a moꝛtuo perit conteſſio ⁊ ad hoc poteſt re/ duci ülud dictũ petri quodcũq; ligauerꝭ⸗ ſuꝑ terrã⁊c.nõ dicit ſub terra. Rurſus qꝛ ſi defunctus ſit in gloꝛia/ nõ indiget. Si ſit damnatus nõ elk capax / ſi ſit in purga toꝛio ipſe alrſaluabit᷑. ¶ Conſtat pᷣterea defunctus ſi fuerit excõicatus in foꝛo eccleſie vel exterioꝛi⁊ penituerit poteſt ab ſolui/⁊ quo ad coꝛpus ⁊ quo ad animam ſicui frequẽter pꝛacticat᷑. Et in hoc caſu/ poteſt officians dicere abſolno te. non in pꝛimo/nec in ſequẽtibus expedit (Aon H ſtat rurſus/q; ꝑ modũ ſatiſfactõis/poteſt deſunctus exiſtẽs in purgatoꝛio recipere abſolutõem a pena ſua multiplici᷑ CUno modo dum ꝑticklaris ꝑſona applicat me⸗/ ritum ſue ſatiſſactõis pꝛo defun cio: Alio modo dum hoc facit vna cõgregatio pti ⸗ cularis vel caput congregatiõis. Tertio modo ſi papa velit cõmunicare de theſau ro eccleſie/ꝑ modũ indulgentie/quoniã e abſolutone de Equit᷑ reſponſio ad interroga bunienſiu aliquoꝛuʒz Ad videndũ ſi defunctus poſ/ Wdſit abſolui ſicut dicit᷑ fieri apð carthuſieñ/dũ inhumatio celebꝛat᷑ Nota ni poteſt diſtinctio magiſtrał ꝙ quadru/ plex poteſt intelligi abſolutio QOuedã eſt ſacramentalis in foꝛo conſciẽtie. Quedã ditoꝛes conſentirẽt. ¶ Rurt id/ di ꝙ ex indulto apoſtolico.intelligat᷑fieri largitio q̃dã indulgentiaꝝ.ꝑ quas abſol iſto modo poteſtas pape ⁊ claues eccleſie poſſunt ſe extendere ad defunctos in pur gatoꝛio/ſaltem indirecte cnius declaratõ poſſet longius extendi/ſed hicomittitur Fundamentũ datur in articulo ſimboli ſanctoꝝ ↄmunionẽ In quo fundatur va loꝛ ſuffragioꝛũ pꝛo defunctis factoꝛũ per viuos Wonſtardenuh ꝓpꝑ modũ depᷣ/ cationis ⁊ impetratõis poteſt defunctus exiſtens in purgatoꝛio frequẽter abſolui iuxta doctrinã cõem omniũ doctoꝛum/2 vn iuerſalem ritũ eccleſie/que p defunctis inſtituit oꝛatões atq; ſuffragia. Et iñ eſt illa oꝛatio cũ ſimilib/abſolue q ſumꝰ do/ miĩe Juxta quẽ modũ abſolutõis / fiüt in eecleſia quoridie abſolutiones generales fiteoꝛ dicit᷑:abſolutõem⁊ꝛc̃. tionẽ iuxta tertiũ membꝛũ. dicatiui modi/ vt dicendo ego te abſol/ uoꝛc. Poteſt hic loquedi modus/ pie in/ 6.Et iſto mõ nlla eſt difficultas in pꝛedicta obſeruatõ nexarihuſieñ. vel alioꝛũ qui dicũtur ab/ ſoluere defunctos /ſi non vtatur niſi ver⸗/ bis depꝛecatoꝛijs.Quia vel intenduũt im petrare abſolutõem deſuncri ꝑ depꝛecatõ nem vel etiã ꝑ ſatiſfactionũ ſuaꝝ applica iũ Bi vero fi at abſolutio ꝑ verbũ pᷣſentis temꝑis⁊ in/ telligi vel interpᷣtari/tanq; ſit depꝛecato⸗ rius.aut ꝙ fiat iuxta ſcõm membꝛũ diſtĩi ctiõis abſolutio quedã iundicialis de ex coõicationibus/ſi q̃ foꝛſitan cõtracte ſunt p tranſgreſſionẽ ſtatutoꝛũ religionis vel glio modo. Qui conſonat quod inqͥrita circunſtãtibus dũ coꝛpus debzʒ in huma/ ri /vultis q abſoluat᷑. Sicut etiam apud ſeculares quãdoq; nõ humaret᷑ coꝛpus⸗/ niſi epiſcopus vel curgtus mãdaret ⁊ cre Rurſus poſſet ad/ uat᷑ defunctus a pena/ qua ligatus eſt in purgatoꝛio.Sed hoc indiget maioꝛi de claratõne/quia nec certũ eſt de tali pꝛiui legio vel indulto ſeu de foꝛma eius.Etq̃ cauſa mouiſſet papã ad cõcedendũ tales indulgentias carthuſienſibo plusq; aliis q;uis auſterias religionis videretur eſſe cauſa rationabilis talis indulti.¶ Et pꝰ ſcripturã pꝛemiſſoꝛũ / datũ eſt intelligi qg pꝛioꝛ magnus/⁊ cõſequenter alij/ſungũ/ tur autoꝛitate legati pape circa ſuos.Et iſtã ↄceſſionẽ iudico rõnalem/p kolledis De caſuũ moderata reſeruatõe ſcrupulis / aui plures inſurgunt apud ti/ moꝛatos in dei ſeruitio quã alias. Et vt afflictis ꝓ timoꝛe dei ſua pꝛoſit afflictio. Vngde licet defuncti nõ ſint habiles face re ea que cõmuniter inſtituũtur pꝛo pce/ ptione ind ulgentiarum / vt ꝙ cõtribuant leiunent oꝛent.poteſt tamen papalis au/ 7„ +☛☚ roꝛitas concedere vt ſi earũ ſuis viui ta lia faciant pꝛo quibus dant᷑indulgentie pꝛoſint ipſis. init Buper abſoluen * dipoteſtate ⁊ qualiter expediat fieri reſer natoõnem peccatozum. ALorꝛꝛificate deũ qͥ dedit poteſta de poteſtate ſanatõis moꝛboꝝ peſtes peccatoꝛũ in mente.Hec auiẽ po/ teſtas clauiũ que circa coꝛpus chꝛiſti mi / ſticũ cum membꝛis ſuis que ſunt fideles exercet᷑ reſidet in ſua plenitudine et fonte apud papã / de hinc ad pꝛelatos maioꝛes vſq; ad minoꝛes q̊s curatos appellamus deriuat᷑ oꝛdine Jerarchico/diuinitus nõ bumanitus inſtituto ad edificatiõem ec/ cleſie/ ⁊ ſalutem populoꝛũ / quã chꝛiſtus expediens iudicauit.Et quoniã expedit viam penitẽtie ꝑ daues ecclłiaſticas nec nimis aperiripꝛo cõtemptu/ nec impꝛo/ be coartare ſine fructu. VUidendum eſt pᷣ/ cipue de poteſtate curatoꝛũ que quotidie pꝛacticatqualiter ſit ⁊ qualiter nõ limitã da iuxta qualitates tempoꝛũ ⁊ locoꝛũ et multiplicatõnem tranſgreſſionũ/⁊ poſſi bilitatẽ remedioꝛũ.Qua ſuper re/placeat attendere pꝛopoſitões.nõ declaratõnes⸗ qͥ ſequũtur.¶ Om̃is caſus qui nõ inue/ „ „ nitur a curatis remotꝰ/ cenſendus eſt eis conceſſus in foꝛo conſciẽtie reſpectu ſub/⸗ ditoꝛum ¶ Om̃is caſus cuius reſeruatõ ad ſuꝑioꝛem / vel nõ deceret vel nõ expedi ret/curatis eſt relinquęduſsj/ O m̃tis caſus pure ſecretus/ nec ſcandali/ ſans pꝛoximũ relinquẽdus videt᷑ eſſe cu/ ratis.pꝛeſertim vbi nõ eſt ſpes maioꝛis ĩ/ mo deterioꝛis effectus / vt quia peccatoꝛ nunqᷓ; iret ad pꝛelatũ.nec foꝛte noto cui/ q; (pꝛout ſepe fit) auderet cõfiteri. Omis caſus excõmunicatiõis late ſentẽ tieꝑ hominẽ/⁊ nominatiĩ in hanc vel illã tem talem hoĩbo. Math. l4. a in coꝛpe/tamen pꝛincipaliꝰ intelligiturꝑ miſteriũ / de poteſtate clauium / ſoluentiũ pſonã publice poteſt a curatis rationabi aſus excõmunicatio⸗/ liter reſeruari. nũ etiam late ſententie ꝑ iura vel hominẽz ⁊ hoc ſub quadam generalitate nulla per ſona nominata vident᷑ poſſe concedi cu/ ratis vt abſoluãt/cum iniũcta ſatiffactõ/ ne facienda/quãtum iura permittunt.et qes reipuplite⸗ cum cleri pꝛiuilegio pa/ ti poteſt. ¶ Laſus carnaliũ lapſuum pꝛe ſertim in ſexu muliebꝛi ac puerili / qui ſe/ creti ſunt.vident᷑ curatis dimittendi /ſub terroꝛe futuri iudicij/ cõmixtione bꝛuto/ rum excepta.ſi nõ deſperatio timeatur in remittendo. ¶ Caſus votoꝛum cõmuni um ⁊ ſepe ſtultoꝝ cum abſolutõne de pꝛe teritis ⁊ cõmutatione pꝛo futuris viden/ tur curatis relinquendi/maxime ſi ſint ſe creti⁊ ſi palam inutiles nlhepa, aut mo dicum fructuoſi/poſſuntenĩ pꝛelati talia cõmittere ratõne poteſtatis ſue ſuꝑioꝛis et ciuił que in oĩ voto ciuili ſupponitur non excepta ſed incluſa.?ꝛc. Caſus reſtitutõnũ incerta u ac modicipᷣ ci/ poſſunt curatis dimitti /ſecus ĩ cetis ſecus in magnis pꝛecijs /ſecus in defrau/ dationibus notoꝛijs ⁊ ſcandoloſis vtvſu ris.¶ Caſus hereſum occultarum⁊ men talium. Caſus ſimiliter blaſphemiarũ le ui motu ire pꝛolatarũ Caſus ꝑiurioꝛum quotidianoꝛũ non iudicialiũ· Caſus ſoꝛ tilegioꝛũ ſine hoꝛroꝛe acleſione pꝛoximo rum ac ſacramẽtoꝝ abuſione.Caſus ſa/ crilegij parui. Caſus offenſionis paren/ tum ſine leſionis enoꝛmitate poſſunt cu/ ratis dimitti. ¶ Caſus aboꝛſuũ vel invẽ tre.vel extra quiveniũt omnino pꝛeter in tentõnem parentum / dimittend ſunt an ratis/maxime ſi ſunt ſecreti / nec pꝛoxios ſcandaliʒant Aonig pꝛo talibus nullo modo danda eſt penitentia grauis/ pᷣſer⸗/ tim publica.Que non pia ſed crudel vbi loquimur eſt cenſenda.nec excuſat ſed ac cuſat hoc loco dicere ꝙ datur ad terroꝛeʒ alioꝛum. ¶ Laſus habentes in decretig patrum / ſuas penitentias limitatas/ noõ ſunt pꝛopterea ſicſemper / ymmo nec fre/ quenter obſeruanda ꝑ curatos in abſolu tione conferenda quãdo ſecreti ſunt. Se cus de publicis / opoꝛtet certe vt penuen tie ſint pꝛo circũſtantijs arbitrarie.Tuti us q̊ʒ dimittere penitentẽ ire in purgato/ riũ cũ parua penitẽtia / quã hic implere vult qᷓ; cuʒz magna non implenda ducere muuntrel pinien nipani Cin⸗ ocfi nlnin Mhlcip Aſn lripere dumm ton ſeſtten murr ſorran eſt vpitea eſſe vis tenp u boꝛn berpote lemen ardo⸗ mipo⸗ noto⸗ ſſime⸗ isnd licuch ndis tliin Ven iote liun ſuſit⸗ ſtefti ſctgiin cz reeent. ſeoen lecni 6 de umuin ſupero in infern abien memoꝛiale guilhel/ mi pariſienf. ¶ Laſus enoꝛmes publici ⁊ ſcãdaloſi tam eccleſie toti qᷓ; pximis lo/ cis et vicinis / poſſunt vtiq; maioꝛibus pꝛelatꝭ reſeruari/quos caſus facile erit cõ gnaſci per curatos. . diri per eos aut eoꝛum vicarios⁊ abſolui dum tamen pe nitentes bona fide pꝛopo teſtatem.ymmo qꝙ libenter omnia cõfite/ rentur / vni et eidem ſiſimul idem confeſ⸗ eſt vnitas confeſſiõis ex bona fide/ q́;nis eſſe videatur diuerſitas in confeſſoꝛibus tij.i422. ſub coꝛrectöne. ( Finit. Incipit epiſtola eiuſdem ſun noderatõne caſuum reſerua 4 Ontificali di/ VI gnitati/ſuus qualiſcunq; ʒela/ toꝛ:clauibus benevti. Paſtoꝛa is autoꝛitas / in caſibus reſeruãdis quo ad foꝛum conſcientie / ſicut et alia queli/ bet poteſtas/data eſt pꝛelatis in edificati onem eccleſie / non in deſtructiöem. ſicut dicit apoſtolus ⁊ in fauoꝛem populli xpi/ ani.pꝛo ſalute non pꝛo Auanüi drt ſimili cõmodo conſequendo. ſtricta quoꝛundã caſuum/ pꝛeſerti in gra uioꝛibus et occultꝭ ſpeciebus peccati car nalis / retrahit innumeros a confeſſione talium peccatoꝛiũi.ſicut ſunt pueri et puel le/⁊ mulieres verecundiſſime/et rurales talium peccatozũ quantumcũq; confeſ⸗ ſoꝛ ſit ſolicitus huilis moꝛoſus et diſcre⸗ tus. O ſi remittatur ad pꝛelatum vel pe/ nitentiariũ de longinquo vel in publico refugiunt et hoꝛrent Expertumq; eſt mil leſies/q; non vadunt. ſed nec ducenti nec trecenti.immo nec mille penitẽtiarij ſuf⸗ ſicerent aliquando in vna dioceſi ad ta/ les caſus plene audiendos/abſoluendos q;. Deniq; quid ꝓdeſt et certe obeſt plu/ rimum / addere verecundiã onera grauia ſuper onera.⁊ difficultatem cõfitendi ta/ aſus reſeruati pꝛelatis / poſſunt au/ tiſſime perplures expertos in cõfeſſioni/ bus audiendis rempoꝛe iſto/ꝙ; reſeruatẽö ſe eru 9 t0 Ca ſi iũ lia peccata ſuper difficultatem. que tanta eſtvtvixcredi poſſet: Et hoc pꝛecipue q̃n do peccatũ ſecretum eſt. et tale ꝙ auctoꝛ/ perpetue celabit ipſum ſi velit. vt nec epi ſcopus nec alius/inde punitiõem vel no ticiam inueniat.Si diceres.talis ſi non reuelabit damnabitur. fatemur quidem. ſed obuiandũ eſſet huic damnationi mo — dis om̃ibus potiusq; addenda ſit occa/ ſio. nunqͥd requirit᷑ ſanguis locus id eſt damnatio ab ülis qui occaſionem dege/ runt pꝛecipne pꝛelatis maioꝛibus: Sic certeet ipſi ſatiſfacient/pꝛo iſtovſq; advl timũ quadrante/ euntes in eandem dam natiõem. cum ſint pꝛelati ad ſaluandum gregem domini poſiti ⁊ paſcendũ nõ oc/ cidendum aut ſcandalizandũ Expertum eſt itaq;/ ; hicterroꝛ reſeruationis / nul/ * „ los aut pᷣauciſſimos cohibet ſic peccare. innumeros autẽ ſic retrahit con fiteri p/ mo timentes notari a maritis cum tales confeſſoꝛes adeant.qui cum ʒelotipi ſint rent occaſionem vnge ſurgerent iurgia li tera que peioꝛa ꝓcurqrẽt mala.vtinã nõ ſepius moꝛteʒ. Secũdo quia ſepius a ta libus confeſſoꝛibus exactionãtur in dan do pecuniam cer. aut ſimilia. vel iniun/ gunt᷑ penitẽtie publice.vnde iterum a ſu ia maritis notarẽtur. vnde quoq; incide/ rent ꝑicula.Tertio ꝙ verecundenõ aude rent conſiteri magno pꝛelato aut famoſo doctoꝛi ſicut bñ alijs.ſaluo illo ꝙ ſit bo/ nus et idoneus. Et plures cauſas retra/ hentes. quis ab erpientia colligere poteſt Dimiliter ⁊ in viris cauſe tales aliquali ter eſtimãde ſunt ⁊ ſimiles.pꝛecipue ſi ali quis incidiſſet caſum epiſcopalem idcir co quia nocuiſſet epiſcopo.aut eccłie ſue qumodo iſte induceretur ad cõfitenduʒ epiſcopo.aut ſuo cognitovicario Aut foꝛ te quis conſiderãs queſtũ pecunialẽ foꝛe apud confeſſoꝛes tales/ vt fit cõmüniter vnde ſcandaliʒatus ſe a cõfeſſione retra/ hit.⁊ mille talia que inuũeros retrahũt a confeſſione. Et hoc intelligendũ de pec/ catis occultis. Secus eſt in peccatis pu⸗ blicis quibuſcũq; Talia ſola ᷣm quoſdã doctoꝛes / olim iura condita reſeruabant Ad qᷣd Nimirũ vt taxaret᷑ pena FPuis O2 De poteſtate ligãdi ⁊ ſolnẽdi ct publica per ſuperioꝛes talibus.in exł᷑ͤł plum ⁊ terroꝛẽ alioꝛũ. Sed in occultis / ceſſat hec ratõ.quoniã pꝛo talibus nulla pen itentia iniũgenda eſt quã nolit confi tens recipere. Quoniã iuxta memoꝛabi / le dictum Builhelmi pariſieñ ſalubꝛius eſt confeſſum cum pauca leuiſſima peni/ tentia acceptata relinquere in manau dei puniendũ in purgatoꝛio:q; cum magna 6 plenda detrudere ipſum in infer Pꝛouideat igitur deinceps ſoli/ citudo tua pia et pontifical dignitas NHo li daudere regnum dei.caue onera grauia ceruicibus debilibus et caſuris alligare.· Quãobꝛẽ a talium caſuum occultoꝛũ re ſeruatõne.qui pꝛochdoloꝛ vix veniũtad ↄfeſſoꝛes quoſcũq; licet celeberrimi ſint ¶ Poſtremo ſi non plaet caſus omneo occultos.quia de publicis nõ loquimur relinquere paſſim cuilibet confeſſoꝛi/vt pꝛo omni etate confitentiũꝛc.ſaltem hoc expedire videtur.pꝛimo ꝙ; nullus caſus iudicaret᷑ eſſe reſeruqatus quo ad confiten tes minoꝛes.ſcʒ qui non compleuerũt de cimũquartum annum:qꝛ non habent ꝑ/ fectum vſum ratõnis.nec faciliter reſiſtũt temptatõnibus ſuis.vel malicijs alienis nec leuiter audent coꝛam ꝑſonis autenti / cis⁊ extraneis comparere.quantominus nõ audent de tam pudendis confiteir. Conſulendũ eſt inſuper verecundie etii⸗ parentũ ſi crebꝛo vel publicevel de longi quo ad penitentiarios mitterent᷑ ¶ Eter pedit deniq; faciliter ⁊ cito relinquere po nõ adim teſtatẽ ſuꝑ occultis caſibus curatis ⁊ oꝛ/ dinarijs et generaliter omnibo qui bona fide voluerint⁊ ſciuerint pꝛoficere anima bus.nõ ad queſtum vel ſubuerſionẽ. im/ mo tales diligenter inquirendi eſſent. et inducendi ⁊ rogandi/ad laudem dei ⁊ ſa/ lutem populi cõòfeſſoꝛes ⁊ pꝛedicatoꝛes condeſcenſionẽ bonitatis.in hoc temꝑe peſſimo. quando nimis expimur heuil⸗ lud Genef᷑. Coꝛruꝑat omnis caro viam ſuam.Hinc hoꝛrendũ eſt vbiq; flagitio⸗/ rum nauſfragiũ.in quo ſaluat arca penitẽ tie.cuius arce introitum / ideo plus expe dit ampliare/qᷓ; nimia artitudo ſua/pꝛo-/ hibeat eos qui ad ingrediendũ allici. im mo iuxta parabolam euãgelicã quaſi cöo/ pelli debuerunt. Expediret inſuper in ſpeciali/dum pax vniuerſalis habebitur domino pꝛopicio/ꝙ quilibet de quacũq; 5„ dialo magiſhji reſpondentisterplanadaema peoteſtas 20 W mito noſtr rationalis incipit a ſenſu.ſic impoſitio dictum eſt Petro. obedientia fuerit / habeat licentiã gener lem ⁊ expꝛeſſam/ꝙ poſſit abſolui nedum iuridiceſed ſacramentaliter a quocũq; di ſcreto ſacerdote.ſuper omnibus in omni euẽtu qui peccauit circa materiã hanc cõö tendentiũ de papatu Dirigat om̃ia deus 2. . 244 „ ⸗ ri Johannis de gerſon de 7 7. poteſtate li ded eder 6 it poteſtatẽ Querit᷑ vnde dicatur hec Sicut ↄgnitõ noſtra nominũ ſumpta eſt a rebus exterioꝛibus Dicit᷑autem aliquis ligatus coꝛpoꝛalit᷑ quando non poteſt exercere cõuenientes operatõnes in toto vel in parte.vt ligatꝰ pedes et manus/ non poteſt operari ma nualiter nec ambulare Dicit᷑ utem ſolui dum tollütur vincula.et reddit᷑ſue liber/ tati qua poſſit libere vti mẽbꝛis ſuis Cra ctum eſt inde nomen ligatõnis ad ſpiri / talia.⁊ ſimiliter nomen ſolutionis vel ab ſolutõnisvt dicatanima rationalis liga a.· quãdo non poteſt vti libere legitimis actibus cõueniẽtibus ſue conduõòi. SGic dicit᷑ ſomnus ligare ſenſuales aut intelle ctuales operationes/quas vigilia ſoluit. Sed magis ad inquiſitiõem tuam ſupe rioꝛ iudex ita dicitur ꝑ ſentententiã ſuaz iudicialem penalẽ/ligare ſubditum/duʒ tollit ab eo liberam facultatem aliquid cii ulliter exercendi. Abſoluit vero dum fa- cultatem hmõi reſtituit. ¶ OH Placet quod pꝛotinus ad compendiũ dicis SHÜz dio ſi poteſtas pꝛedicta ligandi ⁊ ſolnẽdgi ſunt claues eccleſie.vel claues de quibus Ettibi dabo claues e DODuãuis differétia multiplex aſſignari poſſit.accipiũtur ta⸗// mmen aliquando ſynonime ꝑ doctoꝛes iu⸗ ta pꝛefatã tranſſumptõnem. Nam ſicut gni celoꝛum. gligentia. ſed vt mihi videtur dialogus eſt diſcipulidubitantis et ſciſcitantis. et ſoluendi/ pꝛicipaliter petro Nſimul omibus apoſtolis ? uretue inpeint ingenoe nonam laſin nataace tiigit fnphil Mingel ſsddd⸗ fapede wwse drr. looſe⸗ (küln Duran ſenteneͤ ſbipig Ghnnne Pinser! (Mchi 6obt ien un fraſcc guten lugie gehen Flie⸗ ͤdun eo⸗ (tio. Mdicte lee Crc lgllſen pap 6TI ſpirt.. Ad güänis i Die nt intele ligſoli. manſe niſu⸗ Ae⸗ 9dunt⸗ in pꝛimis quid eſt ſententia ¶ Gentetia in genere m phicam nominũ impoſitio 7 mod eiltennad grammatica les immo metaphiſicales/ðꝛ eſſe determi ni conduſio pꝛe cõſiliata ꝑ plures in iu daoEt cõuenit ſynonime cum iudicio qðᷣ fert᷑ poſt conſiliũ.iuxta verbũ xpi/ponen De ptãte ligandi ⁊ ſoluẽdi clauis materialis aperit et claudit. ſic ſpi ritualis ſuo modo. Sed quia vis bꝛeui/ ari ſermonẽ/ neq; de clauibus huiuſmoõi pfectũ habere tractatũ :neceſſe eſt pꝛopter alia que de poteſtate eccliaſtica latius ha bes tractata. Coartabit᷑ hic etiam nũc ſer mo de poteſtate ligandi et ſoluendi iudi// cialiter/ꝑ ſententias latas/ab homievela entẽtia iure/iudiciali ſeu iuridica Et deſ nem. ⁊ modos ſi „- nata⸗ ratione. Em philoſophũ Vnde cõſiliũ eſt queſtio vel inquiſitõ reſolutoꝛia ſuper medijs ap tia vero eſt determinata acceptio alterius ꝑtis / que in diſceptatõe vel conſilio verſa batur. ¶ Et hoc aliquãdo facit homo ſo lus ſecum ſuꝑ pꝛopꝛijs agibilibus Inde eſt illud apud Job Sententiã labia mea puram loquẽtur.Et apud comicum.ſtat ſententia. Et in pꝛouerbijs. Sapientioꝛ ſibi piger videt᷑ ſeptem viris loquẽtibus ſententias. cum multis ſimilibus Unde pius et rei noſtre vicinius / ſentẽtia dicit res in iudicã tis gradus / inter penas / ire debitas. Qui „7 7 iraſcit᷑ fratri ſuo inquit reus erit conſilio qui autẽ dixerit fratri ſuo racha.reus erit iudicio.qui autem dixerit fatue:reus erit graue ꝙ pena vertatur adhuc in conſilio q8 dun determinato ſubiacet iudicio.de inde omniũ grauiſſimũ ꝙ iudicij fiat exe cutio. Et eſt ſententia ſic accepta/decrerũ vel dictamẽ vel iudiciũ ſupioꝛispꝑ quod vult legitime ſubditũ ſuum per penam li gariyela pena liberari pꝛopter deum De tali ſententia? iudicio iubet dominus in Exroð. Hec in iudicio/plurimoꝛũ acquie ſces ſententie vt avero deuies. Et in Ec/ ceſiaſte. Quia nõ pꝛofert᷑ cito contra ma * los ſentetia.filij bominũ abſq; vllo timo re perpetrãt mala.Et in euangelio Joh. cceptatio alterius ꝑtis cõtradictio Et deriuatur a ſentio tis.quia ſentẽ/ a ſentit.nec peptinet niſi advtentes n WBitfert. futem a conſilio ſicut concluſio ab inquiſitõne.iij. Ethicoꝛum iudicia Nolite indicare ſm faciem ſed iuſtum iun ium iudicare. ¶ DDe iudicio et iu dicium iudicare.¶ D De . ſticia repletur ipſa ſacra ſcriptura.ac ꝑin 6 — de poteſt vberius agnoſci quid ſit iudicc alis ſententia.⁊ quẽadmodum ſententia idem eſt cum iudicio. Sententia autem duplex eſt quedam ligans vel obligans. alia ſoluens vel abſoluens. laret inſuꝑ quomodo ſententia ferri debet legitime. id eſt cõfoꝛmiter ad legem pꝛeſertim diui nam. Et ꝙ in obſcuris aut dubijs pꝛeui⸗/ um ſit conſiliũ Etvt pꝛe oculis deus ſem per habeatur tanq; finis omnis finis. Ded oꝛitur queſtio cõſequenter ſi quili bet iudex qui poteſt ferre ſententiã iudici ſoluentẽ ¶ Poteſtas de qua loqui mur nõ eſt poteſtas ſolius oꝛdinis q; re/ ſpicit coꝛpus xpᷣi veꝝ.⁊ que dicit᷑ equalis apud omnes qui ꝑ caracterẽ ſacerdotalẽ habent ptãtem cõſecrandi verũ coꝛpꝰxpᷣi non plus papa q; ſacerdos infimus Hec vero poteſtas iudicialis ſeu iuriſdiciõis in eccleſia/reſpicit coꝛpus chꝛiſti miſticũ Lui poteſtatis plenitudo reſidet penes ſummũ pontiticẽ et eſt in ipſo tota/pote/ ſtatiue. Ceteris vero per ꝑtes deriuat᷑ iu⸗ xta determinatõem legitimã/iſtius fonta lis et pꝛime poteſtatis.⁊ hoc ne confuſio ſit in eccleſiaſtica policia.ſed ſit figurata ad exemplar ciuitatis hirlm tanq; deſcen poteſt eadẽ autoꝛitate ferre dens ab ea ᷣm apoc. Joh̊.Dicendum eſt Wirur varur aliquibo poteſtas ligandi dicialiter in multis caſibus⁊ ipſis pꝛo hibet᷑ abſoluendifacultas ¶ Satis animaduerto caſus multos. Sʒ nunqͥd poteſt papa cõcedere facultatem alicui ſa cerdoti.ſit ille vohannes ꝙ ꝑſonã aliquã ſingularẽ vtputa martinũ/abſoluere poſ ſit ab omibus ſententijs tam a iure q; emie AVUliiq; poteſt ¶ banc generalez / poſſit martinus abſolui generaliter ab omni vinculo ſentẽtie pe/ nalis late tam a iure qᷓ; ab homine.Et vt compẽdioſius inquirã.poterit ne marti/ nus abſolui ab irregularitate quã contra xit/quia celebꝛauit excõicatus: ¶ O&α⁊ Vigdet᷑ pꝛima facie ꝙ ſic.niſi certitudinẽ aliquis oñderit repugnantẽ.cum bñfici/ um pꝛincipis ſit latiſſime interpꝛetandũ pene vero reſtringẽde.Et vt manifeſtius fiat iſtud qð dicimus / loq̃mur interi de ſententia iudiciali lata ad hoĩe. Et pona mꝰ ꝙ martinꝰdelatus fuerit ſuo iudici/ce lebꝛaſſe miſſam. ipſo ſtante excõicato.ac pinde ferat in eũ ſententiã ꝙ eſt irregula⸗ ris:et ad celebꝛandũ deinceps inhabilis D¶ Aaſus iſte quotidianus eſſe poteſt. M¶icem nüuc interrogantis accipio Poterit ne martin?taliter ab hoĩs ſenten tia ligatus abſolui ꝑ Joheʒ ſacerdotem: D¶um ligare ⁊ ſoluere ſint coꝛrelati/ na adinuicẽ ſi martinꝰpotuit ab boiĩs ſen tentia ligari vinculo irregularitatis.quõ nõ poterit ab hoĩs ſententia ꝑ papã ſolui vel abſolui.quẽadmodũ poſſzʒ de excõica tionis ſentẽtia ab hoĩe lata taliter libera/ e ntocnn darinpostaret oocegioralis ample facultatis ꝙq; ab omibus ſentẽtijs tam a iure q; ab hoie latis/ poſſit Johes abſoluere martinũ ¶ DScis neqͥd „ in oppoſitũ poſſit er iuribus introduci?: D¶Accep tquon dã dicere/ ꝙ irregulari/ tas nõ cadat ſub foꝛma abſolutõnis / ſed ſub foꝛ ma diſpenſatõnis. qm̃ irregular⸗ tas non ſemꝑ indiget abſolutõe.cũ abſq; ctõ contrahat᷑ aliqñ.ſed iunc diſpeſatio cũ habet / ſi gratia tali fiat. ¶ Æι Ro eſt vſq; quaq; abſurdũ illud qð iſti dicũt Nihilominꝰ opoꝛtet theologos ſimul cũ canoniſtis cõuenire in acceptiõibo iſtoꝛũ terminoꝝ ligare⁊ ſoluere.Et ſcire qd di/ cat᷑ ſentẽtia a iure.qͥd ab hoie lata.a q dat facultatẽ abſoluendi dñs papa in conceſ ſione qᷓ dicta eſt Cũ vero ſicut pᷣdixiſti ab ſolutio referat᷑ ad ligatõnem / cõceſſio lo/ quẽs de abſolutione a ſentetijs iuris aut hoĩs / intelligi debet de ſentẽtijs penalib⸗ atq; ligantibo.Et hoc iã notauimꝰ. ſed re cepimꝰ cõſtringẽdo ſermonẽ de ſentẽtiſs a iure vel ab hole latis. ꝙ ſunt ſentẽtie pe nales inflictevel late pꝛopter culpã veraz vel pꝛeſumptã.pꝛopꝛiã vel alienã pꝛopt ſentẽtias penales.qᷓ quãdoq; ferunt ſine culpa illiꝰin quẽ ferunt᷑.ſed nõ ſine cauſa Quod dicit᷑ptʒ in excõicatis pꝛopt obe/ dientiã deo ⁊ pꝛopꝛie conſciętie faciendã vbi latet eccłiam veritas. ret ꝙ in hac deſcriptõe ſenten tollat vinculũ. Nam qd eſt abſolutio niſi a vinculo liberatio: ſiue talis abſolutõ fi at ꝑ nomẽ diſpenſatõis ſentẽtie ſiue ꝑ ali ud nomẽ equiuales.vt ꝑ habilitatẽ ſeuꝑ uili vel meritoꝛia iſti dicut . cripto tiaꝝ/ cõſen tire debeat canoniſta Lalib?enĩ ſentẽtiis ligati/ indigent abſolutõe que ſoluat ſeu reſtitutõem ad pꝛioꝛẽ ſtatũ.¶ ¶WÆ. Di/ cet foꝛtaſſis canoniſta ꝙ inter liberatiõeʒ a vinculo irregularitatis ꝑ diſpenſatiõeʒ ⁊ inter liberatòem ꝑ abſolutõem hoc int eſtquia abſolutio reponit ſolumodo ho minẽ in ſtatu ſalutis eterne tollẽdo qͥcqͥd obeſt cõſecutiõi ſalutis eterneê/quẽadmo dũ fit in articulo moꝛtis dum penitet hõ. etiãſi nullum poſſet habere ſacerdotẽ Di ſpenſatio autẽ reſtituit ad ea que ſunt di/ uinitatis ad bñ eſſe in vita moꝛali vel ci/ vel meritoꝛia ¶% Bequereturer hac interpᷣtatione/ꝙ; martinꝰabſolutꝰ ab om̃ibus ſentẽtijs tam ab homiĩe qᷓ; a iure nõ abſolueret᷑ in caſu pꝛenoĩato / ab irre⸗ gularitate ſentẽtialiter inflicta ꝑ hominẽ immo a ſentẽtia interdicti vel qualiſcũq; excõicatõnis:ſic ꝙ poſſet libere ſuſcipere poſtmodũ coꝛpus xp̃i.cuʒ nõ ſit de neceſ ſitate ſalutis.immo nec vti ſacramẽtovn. ctõis extreme.nec tenere beneficiũ eccleſi/ aſticũ. necaudire miſſas ĩ eccleſia.nec pꝰ moꝛtẽ habere ſepulturã ſacrã Patz hec ſe quela.qm̃ talia nõ ſunt de neceſſitate ſa/ lutis abſolute facienda.Eſt tamẽ vſus ec cleſiaſticꝰ in oppoſuũ.maxime de ligatis ꝑ ſentẽtias excõicatõis.dum enĩ abſoluũ 9 ſuſcite. ſed miſſam celebꝛare vt pꝛi⁊ be neficijs gaudere eccliaſticis. Cur non ita tur/libere pñt poſtmodũ nedũ cop Ppi fieret/ſia ſententijs irregularitatis a iur hoĩe latis/abſoluant᷑ caſu nfoꝝꝛ Foꝛtiter inſtas. attento ꝙ in abſo/ lutiõe iuridica/nõ eſt neceſſaria certa foꝛ⸗ vel ab! ma verboꝝ/quẽadmodũ dicim de abſo/ lutõe ſacramẽtali a pctis. Huc accedit abſolutio iundicialis a vinculo penaꝝ/pᷣt fieri eirca abſentẽ vel circa nõ petentẽ.im mo in inuitũ ſm multos feret᷑ ſeu relaxa / itur bit. dum ſentẽtia penalis plus inue nocere ſ lbir reipublice / pdeſſeſ Sʒ occurrit ad hoc dictũ/ abſurdi „ —⸗ tera ꝙ melioꝛis eſſet conditõnis ſentẽtia penalis a iure vel ab hoĩe lata ꝓpter pecca tũ illius qͥ ligatur/qᷓ; ſi abſq; peccato pꝛo pꝛio / vinculu aliquod vtputa irregulari / tatis contraheret. Quid enĩ eſt iregulanri tas niſi quoddã impeditiuũ vinculũ/ ne ſit aliquis idone ad aliquod opus legiti mũ vtputa ad officiandũ eccleſie.ſicut ex· cõicatio ligat ⁊ religat a ſacramentoꝝ p⸗ ceptõne /ſi ſit minoꝛ:⁊ aciuili cõicatoe ſi ſit maioꝛ. Acta in caſu pᷣmiſſo/martinus tas al logäf 1. 8 alpep ſolutus gauusl⸗ eſlitat giligen cllpal potert turu⸗ ybiſin geleg poltor homie honic olod hobi vni regt poſit. ss⸗ hota ſioſc⸗ ccdi⸗ vino win tor len⸗ debern N g bege⸗ nlabe. toid ſuntd, livelc, Reura Nur'ed tain im D gnalſaig uiper denae minn. iacei⸗ ten nnd nirſec⸗ Alos icbchi pi mithe la giure abſo, naſe eadlon ain ſt mentein. Anc nnepuu. intluss mnpac opro⸗ neglan, Hani ne gueſege ſeſiuc pemnpl ccni unmis c culpa pꝛopꝛia excõicatus abſoluit etab / ſolutus poterit exercere ſicut pꝛ ius tales actus legitimos qui nõ ſunt om̃es de ne culpa ſu ceſſitate ſalutis/nõ ſic autẽ porerit abſol/ ni ligatus vinculo irregularitatis/ abſq; AUideſi quedam talia poteris inuenire/in quibofauoꝛabiliꝰagi tur quo ad aliqua cũ peccãtibus.quatinꝰ vbi ſuꝑabundauit delictũ ibi ſupabun/ det ⁊ gratia.Exemplũ ſumit᷑ ſamiliare p/ poſito noſtro Itaqʒ ſivir infidelis pꝛius homicida baptiſet᷑ſoluit᷑ nedum a culpa homicidij ſed ab irregularitatis etiã vin/ culo conſequẽte homicidiũ. vbi ſi duas habuiſſet vxoꝛes legitimas ſucceſſiue vel 7 vnã nõ virginc. baptiſmꝰ nõ tolleret hoc irregularitatis ligamentũ. Foꝛte ſic in p/ poſũuo ſi martinꝰ? abſoluit᷑ ab omiba pec/⸗ — cgtis cõfeſſis.⁊ cũ hoc ab omibus ſenten tijs tam a iure q; ab hoie latis. Veniretq̃ᷓ ſi ꝑ ſeq̃lam abſolutõ irregularitatis ſicut excõicatiõis ex qua ſumpſit occaſionalit vinculũ irregularitatis dum ligatus ſe di uinis immiſcuit. Non autẽ eſt cõcubina tio vel conſecutio talis/ in irregularitate que nõ tam cõtracta eſt ex ſentẽtia pęnali ;ᷓ ex cõſtitutõne legis aut ſtatntie d2 Habent iſta pbabilitatẽ.ſed nõ enacuãt totã difficultatẽ noſtre dubitatõis ſpẽali ter qͥ ad inueſtigatiõeʒ deſcriptõis ſeu qd nois ſententie pᷣſertim a iure late.Ecce re cipiamꝰ duas cõſtitutões iuris que dicũ tur decretavl decretales.vna dicet ſic Si quis ſuadẽte diabolo/manꝰ miſeritviolẽ tas in clericũ /ſit excõicatus ipſo facto.al⸗/ terg cõſtitutio dicit. Si qͥs celebꝛauerit excõicatus / ſit irregularis ipſo facco¶ terminos ſciẽtie ſuꝑioꝛis.qͥ ſunt ſimplici os termios quãdo ſurgit ambiguitas/ad oꝛes. Siceni metaphiſica / reſoluit kmi/ ilaq; ꝑ papã/ de cui oꝛ ad oẽs ſcias.eti ralem ⁊ ad ius omne/ canonicũ et ciuile. debet reſolutiovel ĩterpᷣtatio ſumi ꝑ theo logia/ pᷣſertim in his q̃ ſalutẽ reſpicii nos oĩm ſcientiaꝝ iũctis logica grãmati ca ⁊ rhetoꝛica.Cũ igit᷑ theologia ſit ſi upi/ ã ad metaphiſicã natu D¶ Perſpicuũ eſt etigʒ mihi in exeẽplis inductis modo ꝑ te¶ ορ Pꝛiuüegiat? de cui? ptãte pꝛincipalr eſt ſermo pᷣſens/iure dicit᷑ abſolutꝰ ab aliq̃ le ge generalr pꝛius ipᷣm ligãte.ſilr ⁊ diſpẽ/ conce eſpodi iam ꝙ q̃libet ſciẽtia/termios ſuos hʒ. ſed inferioꝛ ſcia debʒ reſoluere ſu ¶ Dmis ſentetia tam a iure qᷓ lata/cõtinet᷑ ſub duplici differẽtia. Quia quedã eſt ſolius dei.quedã creaturerõna lis ſub deo. ⁊ hocvel a beatꝭ ſicut ſunt an/ deratio ſiue ſit ipſiꝰ totalis ablatio. Rur/ ſus ille qui habilitatur/ abſoluit ab inha bilitationis vel irregularitatis vinculo. Rurſus dũ infamis reſtituit᷑ ad famã:ab ſoluit. Hoc vidit illa innioꝛ Sara dum oꝛauit. Obſecro dñe a vinculo impꝛope⸗/ rij abſoluas me Quid pꝛeterea de ſeruitu tenunqͥd nõ eſt vinculũ magnũnunq d eſt liberatio grandis abſolutõ vinculli ſer uitutis: Seruitutis inquã vel que pen/ ſat vel que eſſet ſi nõ eſſet iudex cõcedens libertaté VUnde papa diſpeſans cũ irregu lari/ poſſet ita dicere. Soluo tevel abſol/ uo te a vinculo irregularitatis vel ab irre gularitate. Et ita de qualibet alia iun pe na.ſub penali ſententia a iure lata vel ho mine. D Sugeſſe nihil video circa ſſione in Wartino factã ꝙ abſolui poſſit ab om̃ibus ſentẽtijs tam a iure qᷓ; ab homine latis autoꝛitate ſummi ponti ficis / quin ſentẽtia irregularitatis cadat ſub hac conceſſiõe.que cõceſſio veraciter eſt quedã abſolutio. Martcinꝰ eni pus li/ gabat ne poſſet ab alio q; a ſummo põti⸗ fice abſolui:nunc vero poteſt abſolui aqͥ eſt vinculũ ab eo ſentẽtiaꝝ ybi reſeruant tales caſus ſoli pape. t . .* ðò henclio⸗ voſitões octo ſequẽtes ad eluci/ dationẽ pꝛemi ſlon. „ „ 9„ te vel immediate.appꝛobatiue vel pꝑmiſſi ue. Repꝑitur inde dictũ de deo ꝙ ſentẽtia 7 eius fuit hecvel illa. Dixit expꝛeſſe BGBꝛeg. ; deus mutat ſentẽtiã nõ cõciliſ.cuiꝰver biuintellect? alibi qrendeſt. ¶ Gecunda ab homie geli. vel de viatoꝛibo ſicut ſunt pꝛincipes et pᷣlati. vnde dicit᷑ de Nabuchodonoſoꝛ pegreſſa eſt ſentẽtia ab eo / vt interlicerẽt omnes pꝛicipes babilonis. Sũt inſup cõcoꝛdantie tales mite. ¶ertia ¶ DHis ſentẽtia tam a iure q; ab hoĩe lata / dici pt 4 ccipe ſub com —4 De reſolutone ſuper q iudicialis.⁊ hoc vel in foꝛo conſciẽtie in/⸗ terioꝛis.vel in foꝛo coercẽtie iuſticie exte rioꝛis. Dicit᷑ enĩ ſentẽtia iudicial is. i cõ duſio ſeu determinatio iudicij.¶ Quar/ ta ¶ Omnis ſentẽtia iudicialis humana dici pᷣt ciuilis vel ecclłiaſtica.⁊ hoc ̃ᷣm di/ uerſos fines ꝓximos ⁊ pꝛicipaliter inten tos.qꝛ ſentẽtia ciuilis/ reſpicitvitã pñteʒ ꝓ ſuo cõuictu traquillo.eccliaſtica vero/ vitam futurã.¶ Ouinta Wis ſentẽtia iudicial eccleſiaſtica/fundat᷑ in verbo xpᷣi dicẽtis ad petꝝ ⁊ aplos. Quecũq; ligaue ris ſuꝑ terrã. vbi pꝛiꝰ immediate funda uerat ptãtem excõicatõnis iudiciarie di / cens. ſi eccłiam nꝗ audierit ſit tibi ſic ethnic? ⁊ publicãꝰ¶ Dexta ¶ Dis ſentẽ tia iudicialis eccliaſtica/ſufficieter expli// cat᷑ ꝑ hec duo verba ligare ⁊ ſoluere.vten⸗⸗ do terminis iſtis nõ ad litterã ſicut ligan tur boues ⁊ aſini.ſed ſᷣm trãſſumptõnem coꝛꝑaliũ ad ſpũalia.ita ꝙ ſentẽtia iudici/ alis ecchiaſtica deſcribi põt ꝙ eſt ſentẽtia ligans vel abſoluęs in oꝛdine ad finẽ feli citatis eterne ¶ Septima ¶ Ois ſenten tia iudicialis eccleſiaſticavel a iure vel ab hoĩe lata/ dũ cõceditur vt poſſit abſolui / p̃ᷣſupponit ꝙ ipſa ligauerit vno vinculo penalivel plurimis. ¶ Ocraua (¶ Omis ſentẽtia iudicialis eccłiaſtica diuerſ noĩ/ bus pt explicari vel ferri ꝓ arbitrio iudi/ cis pᷣſertim ſupᷣmi qͥ eſt papa Dicut dicẽ do dũ ligare vult Volumtalẽ eſſe ligatũ vel excõicatũ quo ad om̃s actꝰ legitimos ciuiles vel eccłiaſticos. Nolumꝰ talẽ eſſe irregularẽ. inhabilẽ. infamẽ. ⁊ ita detali / bus penaꝝ vinculis.Aut dũ vult ſoluere dicendo. Diſpenſamꝰ cũ tali.habilitamꝰ talem.reſtituimꝰ talẽ fame ſue.cõcedimꝰ tali vt ꝓmoueri poſſit ad oꝛdines nõ ha/ bitos vel in habitis miniſtrare.Et ita de mille loquẽdi modis qͥ finaliter reſoluũt᷑ in hec duo vᷣba ligare ⁊ ſoluere ¶ Suꝑ⸗/⸗ eſt ex iſtis ↄcludere ꝙ interpᷣtatio doctri nalis theologoꝝ/fauet cõceſſioni pᷣdicte ꝙ dũ papa cöͤcedit martino vt habeat fa / cultatẽ eligendi confeſſoꝛẽ qͥ poſſit eũ ab ſoluere ab om̃ibus peccatis de quibꝰcon fitebit᷑/⁊ ab ſentẽtijs tã a iure qᷓ; ab hoĩne latis: cõpꝛehendit᷑ in hac abſolutõnis fa cultate irregularitas ↄtractavel a iurevel ab homine.qꝛ nõ cõtrahit᷑ niſi ꝑ ſentẽtiã ab hoie vel a iure latã.alioquin darẽt᷑ ſen tentie tã excõicatõis q; interdicti a quib nõ poſſet/pꝛedictꝰmartinꝰ abſolui vᷣtute coõceſſionis ſue. ſi ſic.petit᷑ regula gene ralis.que caſus in quiba⁊ in quib nõ fie ri valeat abſolutio/determinet Finit Sequitur ab eodẽ domino cancellario facta reſolutio ſuper caſu ſubſequenti circa irregularitaten Aligdam habẽs cultellũ par/ uũ in vagina alteriꝰmaioꝛis repoſitũ.eduxit eũ nõ dolo/ da eſt inde cõ tracta irregularitas in tenẽ? tecultellũ ¶ Rñdet᷑ ꝑ aliquas cõſideratõ nes TRiimacoſideratto Kon ideran dü eſt pꝛimo ꝓ diſſolutõe caſus / ꝙ in tali bus ſepe alr iudicat iuriſta.alit᷑theologꝰ qꝛ pꝛimꝰmagis inſpicit foꝝ cõtentioſuʒ ⁊ extrinſecũ.ſed theologꝰ magis attendit a intrinſecũ quo ad de’n foꝝ cõſci C . õſiderandũ eſt cõſeqnterq⸗ hoc duplex foꝝ/accipit ſuã diſtinctõʒ ſᷣm qꝙactꝰ moꝛalis habet cõſiderari duplr.B eſt diccre m materiã vel m foꝛmã actus moꝛalis Materia actꝰ moꝛalis dicit᷑ ipſe actꝰde gen ere cũ circũſtãtijs ſuis genera⸗ lib.nõ habito reſpectu ad finẽ vel intẽtõ nẽ agentis.foꝛma vero eſt ipſa intẽtio ſi/ nis ¶ Tertia ( Lonſiderãdum vlter g materia actuũ moꝛaliũ / attendit᷑ in tripli ci differẽtia: ã quidã ſunt act de genere ſuo ſimplir mali.qui ſcilʒ cõfeſtim noĩati/ induduũt ſecũ maliciã ſicut dicit phs.vt ſunt furtũ.foꝛnicatio.hoĩcidiũ.Alij ſunt actde genere ſimplr boni. vt dare elemo⸗/ ſinã.honoꝛareparẽtes.Tertij ſunt indit ferẽtes de ſuo genere. vt leuare feſtuca. ſfri/ care barbã.⁊ ſuniles ¶ Quarta Lonſi⸗/ 7 derãdũ rurſus ꝙ iſtoꝝ tripliciũ actuũ pri mi ſic ſehñt ꝙ nõ ſunt ſuſceptibileſ bone foꝛ me moꝛalis.ſicut materia indiſpoſita in naturalib nõ eſt ſuſceptiua foꝛme na/ turalis ⁊ vite.ita ꝙ ꝓpter nullã bonã intẽ/ tionẽ poſſunt tales act?boni effici.ſecun divero actꝰ / poſſunt fieri mali q;uis ſunt in genere ſuo boni.dũ accedit intẽtio per ſe neqʒ ad vſum illicitũ.quẽ ecultellũ dũ vnus ſocioꝝ vel⸗ Alet acciꝑe ⁊ ipſe reniteret᷑. Contigit vt illa yhoꝛa ⁊ loco/quidã retroꝛſum appꝛopin / quaret/⁊ impigeret in illũ paruũ cultellũ vt oculus ſuus ↄfigeret᷑ taliter ꝙ cecatus fuiſſe dicit᷑ tandẽ oculꝰille.Querit᷑ ſi dicẽ cedente reſoltan letbeni Ppudden Umenn * Gon tone Uertie Nopi Crus lſidice⸗ intene dauö ſidam Gintul theolog hmnoſt ndit dei iung nin 05 NS kpee ere gte io ii naich nwi egent nnoun/ Aiſunt redeno/ tiui f/ onſi cüpe bore iſpoſi we hnäinte ciſee Gisſn inoe 7 Caſu circa irregularitatem nerſa. ſilr ⁊ tertij ¶ QOuinta ¶ Conſiderã dũ eſt conſequẽter ex iſtis /quõ poſſit eſſe variũ iudiciũ ſuꝑ eodẽ caſu/ inter iuriſtiũ ⁊ theologũ.qꝛ iuriſta ↄſiderat factũ in ſe⁊ circũſtãtias exterioꝛes/ de qbopᷣt iudicia/ liter apparere.⁊ apud eũ tenet iſta regula ꝙ idẽ eſt de his q̃ nõ ſunt ⁊ q̃ nõ apparẽt Conſtat ãt ꝙ intẽtio faciẽtis quã hʒ inte rius in coꝛde nõ cognoſcit᷑in ſe / niſi foꝛte pꝑ q̃dã ſigna ſeu ↄiecturas extriſecas.theo logautẽ incuet᷑ coꝛ in fſoꝛo cõſcie. in ̊ cre dit᷑ confitẽti tꝗ pꝛo ſe q; cõtra ſe coꝛã deo. exta õſiderandũ deinceps ap⸗/ plicãdo ad ꝓpoſitũ noſtꝝ etiã oĩa ſilłia.q; iuriſta cõſiderãs actũ moꝛalẽ cũ circũſtã tijs extrinſecis de qb pᷣt iudicialr cõſtare fert ↄfoꝛmit᷑ iudiciũ ad illas iuxta dicta. Cõtingit aũt freq̃nter ꝙ talis actꝰ ſic cõſi deratꝰ/ſit de ſcdᷣo vel tertio genere.q ſcilʒ pᷣt ex intentõe fieri vel bonꝰvel malꝰ.Exẽ plũ in ppoſito. tenere cultellüũ / de ſe nõ eſt pe nõ eſt de ſe malũ malũ.ſi nrlire is velircultedi reci⸗ rſus ꝙ aliqͥs acceſ ſerit retro vel ꝓpe non eſt de ſe malũ. Et ex iſtis ſeqͥ ꝙ leſio oculi q̃ ſecuta eſt/non eſt de ſe moꝛalr mala.ĩmo ſtaret ꝙ ſicut pꝛe/ cedentes actus ſeu circũſtantie. ita et iſte reſultans/facti fuerũt cum magna carita⸗ te ⁊ beninolentia ex intẽtione boni finis. apud deũ.qᷓ;uis de illa intentõe non apb/ pareat apud mundũ.ĩmo ſoꝛte magis de oppoſito. ¶ Beptima ¶ Lonſiderãduʒ inſuꝑ pꝛo maioꝛi elucidatõe.qꝙ ſicut apð phos naturales / diſtiguit duplex genus cauſaꝝ.ita⁊ apð moꝛales Nã quedã ſunt cauſe ꝑ ſe alie per accidens. Cauſe ꝑ ſe di cũtur ad quas nat eſt ſequi naturaliter ? cõiter talis effectus. Sed cauſe dicuntur ꝑ accidens ad quas nõ eſt oꝛdinatꝰvel na tus ſequi talis effectus.aut ſi ſequat᷑ hoc eſt extra ſemꝑ ⁊ frequẽter ⁊ pᷣter intentõeʒ agentis ſicut dicit᷑ ſcõᷣo phiſicoꝝ.et indu cita Boetio de cõſolatõe phie deſcriben do caſum ⁊ foꝛtunã Bataua Cöoſide randũ iuxta hoc in caſu noſtro ꝙ talis le/ ſio vel execatio oculi/nõ eſt de ꝑ ſe nata ſe q et vyt in plurib/a talib cauf.ideo dicit fuiſſe mere caſualis ſeu foꝛtuita ⁊ pꝛet᷑ in tentõem agẽtis et de ꝑ accidẽs.ideo de ſe nõ eſt imputãdus talis effectus agẽti/ q̊ ad deũ ⁊ cõſcie foꝛũ.ſaltem q̃ntũ ad pecca ꝗuod nõ eſt niſi voluntariũ ¶ Nona. õſiderãdũ nihilominꝰ. ꝙ iuriſta cöõo⸗/⸗ tentioſe ages / nec credes intẽtioni/argu⸗/ et ex circũſtantijs ꝙ intentio fuit peruer⸗ ſa ⁊ damnanda. per aliquas coniecturas Vng eſt ſi talis dabat operã rei illicite Al tera ſi hoſtis erat pſone leſe. Altera ſi non appoſuit ſufficiẽtẽ cautelam neperſona illa lederet. ſed poterat ſatis aduertere q; ex actu ſuo ſequeret᷑ talis effectus. Sed ſi omnes iſte cõiecture et ſimiles ceſſent in veritate/nec fuerunt in intẽtione nec eſſe debuerũt. theolo gus ſtabit iudicio con/ ſcientie apud deum. ¶ Decima ¶ Conſi derandum eſt exemplũ in ſimilibus Ec/⸗ ce ꝙ Jacob cognouit Lyam que nõ erat vxoꝛ ſua.et tamen excuſatur a peccato.q; uis poſſet videri ꝙ dabat operã rei illici/ te ſine appoſitõe ſufficiẽtis cautele.Qua re? Quia certe potuiſſet attuliſſe lumen dicet aliquis et inſpexiſſe lectum.et ita ſci uiſſet ꝙ lya nõ erat Rachel.ac perinde vi/ deretur ignoꝛantia non inuincibilis eſſe quia vtiq; poterat vinci modo tacto vel ſimili. ¶ VUndecima. ¶ Conſiderãädum eſt igit᷑ pꝛo intellectu huius quod eſt da/ re operam rei illicite.⁊ huius quod eſt ha bere ignoꝛantiã inuincibilẽ.ꝙ iſta iudi/ canda ſunt ex cauſis ꝑ ſe nõ a cauſis ꝑ ac/ cidens. Vnde in exemplo pᷣmiſſo Jacob dicit habuiſſe ignoꝛantiam facti inuinci bilem non quia nõ poſſet vinci etiam ꝑ induſtriam humanã.ſed quia fecit ſuffi/ cienter illa que in talibus ſunt conſueta obſeruari.⁊ ad que tenebat᷑ ſᷣm moꝛalem certitudinẽ.ĩmo videt᷑ ꝙ peccaſſet⁊ inue/ recũde egiſſet afferẽdo lumẽ.fuiſſetq; me/ rito de zelotipiavel nimia ſuſpitõe culpã dus. Rurſus q;uis ille cõcubi cũ lya eẽt res de ſe illicita.tũ Jacob nõ dicit᷑ dediſſe operã rei illicite.qꝛ putabat ex erroꝛe facti illã eſſe rachel. Sic medicus aliquis aut alius ſi ex pietate vellet inſpicere oculum alicuius ꝓ extrahẽda ſpina ⁊ a caſu aliqͥs pelleret medicũvel leſuʒ / ſic ꝙ ſpina plus infigeret/⁊ inde cecitas ſequeret᷑ talis me dicus nec peccare nec irregular eſſe quo quo modo diceret᷑.pꝛeſertim in foꝛo con/ ſcientie.alioquin ſequerẽtur quotidie ir/ regularitas infinite.ſi ex qualibet cauſa per accidens/deberet aliquis irregularis iudicari.¶ Duodecima. ¶ Zonſideran dum eſt vigilanter ſuperſimilibus caſi/ bus ex eadem radice pꝛoueniẽtibꝰ.ꝑ quã radicem debẽt iudicari ſᷣm artẽveꝛã.non Q 3 HDe caſu quodã vtiliter reſoluto m cuiuſſibet fantaſiã PꝓPonamꝰcoꝛã ocu lis bellũ aliquod moꝛtiferũ licitũ tñ. vbi mille hoĩes trucidãt᷑ Attendamꝰſiml. q̃t ⁊ quanti ſuntviri eccleſiaſtici.quoꝝ actõ nes potuerunt dici cauſe per accidens ta lis cedis.alter dedit conſiliũ q; patria de/ ſenderet᷑ vi armata. alter pꝛedicauit ⁊ hoꝛ tatus eſt milites virur agere.alter pecuni as aut cibos miniſtrauit aut foꝛſan arma deglit. talia ſine numero potuerunt fierin etiã ꝑ eccleſiaſticos.abſe; quibo auxilia/ toꝛibo vel hoꝛtãtib/ foꝛte bellũ nõ fuiſſet. Decimatertia ¶ Lonſiderandũ igitur ꝙ hec conſeq̃ntia nõ valet Iſte fuit cauſa ꝑ accidẽs moꝛtis vel mutilatõis alicuiꝰ ho min is. ergo ipſe eſt homicida vel irregla ris. Similiter fieret applicatio ad mate/ riã excõicationũ pꝛo tollẽdis mulcoꝛum melius ſeꝑatim poterit declarari ¶ Deci ſcrupulis in ꝑticipatõne vel cõſilio. maquarta (¶ Loncludẽdo ſub coꝛrectiõe melius ſentientiũ videt᷑ ꝙ ex pᷣdicto caſu ſic cõſiderato/nõ eſt dicenda irreglaritas fuiſſe cõtracta neq; petm̃ ↄmiſſuʒ ¶ ¶o rollariũ pꝛo regula. Elici tandẽ poteſt ex p̃emiſſis ꝑ modũ regule.qꝙ irreglaritas cõ trahit᷑ ex homicidio vel mutilatioe ⁊ non aliter/qñ occidens vel mutilãs/fecit actũ ex quo nata eſt de ꝑ ſevel vt cõiter ſeu pꝛo babiliter ſeqͥ moꝛs hominis ſeu mutila/ tio.fiue talis actus ſit licitus/put in iudi cibus ⁊ belligerãtibaꝓ republica. ſiue ſit illicitus de genere vel ex intentiõe VNidet᷑ eni q iſta notificatio ſit ſufficiẽs tã apð theologũ q; apð iuriſtã. Niſi foꝛte iuriſta aliqͥs ponat aliquã hmõi irregularitateʒ fundatã a legiſlatoꝛe/ pꝛopter ſolũ terro/ rem incutiendũ homibo. ⁊ nõ rõe delicti. nec ratõe miſterij.quo caſu talis difficul/ ter poterit diſtinguere caſus aliquos ge/ neraliter. p qs diceret ↄtrahi imegularita tem ex homicidio.⁊ ꝑ alios oĩno ſiles vel grauioꝛes non cõtrabi. ¶ Finit —e EEê“ê õ cre ⁊ vtiliter reſolutus ꝑ Joh. de gerſon. AlUigaã ſcholaris pariſieñ au ſarij litteraꝝ apłlicarũ vel de cccoicati. Scholari iſti pariſi us exiſtẽti allata eſt de curia romanavna pter iſtam conſtitutiõem dictus ſcholan· incurrerit ſententiã excõicationis ⁊ con/ iuerat ex fama volãte ꝙ fal gratig expectatiua in qua erat incoꝛrectõ in oꝛthographiavnius vocabulivbi pꝛo littera e ponebat᷑ littera o. Scholar; iſte erat ſcrupuloſus.⁊ timebat coꝛrigere vo cabulũ illud ꝓpter cen ſurã apoſtolicã. ni/ hilominꝰ?coꝛrexitipſum ſolũmodo diſcõ tinuando litterã o.⁊ faciendo de ipſa e ꝑ leuem tractũ caniꝑuli.⁊ erat coꝛrectio im perceptibilis. ¶ Poſtea ſcholaris iſte ad cautelã ⁊ pꝛo pacificatõe ſcrupuli/conſeſ ſus eſt cuidã idoneo ſacerdoti. qui ſacer/ dos dixit ſibi ꝙ talis coꝛrectõ nõ erat fal ſatio littere apoſtolice ſed emendatio Exj quo tempꝑe ſcholaris iſte fuit ſatis pacifi/ catus in ſua conſciẽtia ¶ Candẽ labenti bus aliquibus temꝑibus ſcholarꝭ iſte p/ motus eſt ad ſacerdotiũ/et celebꝛauit fere per triennium.nullũ faciens ſcrupulũ de iſta materia/donec ſtudendo ſummã con feſſoꝝ inuenit ibi que ſequũtur Hoſtieñ. li.v. R. xx.de crimine falſi ꝑa.ij. qualiter ſub ꝑa.poꝛro ſed hodie. Hodie inqͥt pꝛe/ ceptum eſt ꝙ litteris domini pape nec in magno necĩ modico audeat quis manũ imponere.etiam vnicã litterã vel punctũ vnicum coꝛrigendo.exceptis officialib quib hoc cõmiſſum eſt.alioquin manũ gpponens excanone lato in curia ipſo fa cto ſententiã excõmunicatõis incurrit. q̃ nõ poteſt ꝑ ꝗliquẽ citra ſedẽ apoſtolicam Baaozonteraue krarn pꝛo ſequẽter irregularitatẽ immiſcendo ſe di uinis? De iſta queſtiõe quidã ad pauca alpicientes. vel nimis ruditer ſentientes dixerũt pꝛimo ſuper hoc verbo.manũ ap ponere.deinde ſuꝑ h vbo coꝛrigẽdo Su pioꝛes tamen litterati quibeſt epilꝛexa moꝛaliter cõmiſſa indicialiter vel doctri/ naliter/necnõ theologi/ pᷣſertim licentia/ ti. ⁊ in foꝛo conſcientie habentes gnomi/ cam.hoc eſt virtutem ſuperioꝛem interpᷣ/ tatiuam ſecundum leges diuinas et eter⸗ nas.dicerent iudicio meo ꝙ hec verba de bent intelligi pꝛout includunt in ſua ra/⸗ tiõe ſeu ſignificatõe foꝛmali defoꝛmitatẽ ⁊ maliciã.hoc eſt ꝙ talis appoſitõ vel coꝛ rectio facta ſit ex maliciavel cõtẽptu Alio quin cadũt puni litterales?⁊ rudes in incõ ueniẽtia ⁊ abſurditates plimas vt ꝙ reci piens bullam apoſtolicam ⁊ manu con/ trectans ⁊ eam ſcholaribus ſuis exhibẽs amptl ließen th/n Cronet ghocft, pi⸗ dediun cedtad ſescon ginoxe ſen h itagean ceeo⸗ ſiinc niſiag gutem reydi nmo⸗ Cinonn pobit tiean Ein⸗ qpen dien tioſu inift pe tme⸗ ſoqn lnpe nde os N Cont noͤe cöſt mi eral guil ifntne Ain 8 heein imnpotr necipr Pabe Pqnlien einathre Meſcen gnonni Wporai ofimnith⸗ n nmi nibt unn Gcnn nüpro 1con/ loledi 8pnocn tientes manüap S tehhen Adoan nlcr ogeon,/ minap⸗ wertter/ rſobade nſuun ornitze c tihudi Esinü g unuc oghb⸗ “ De materia excõica.⁊irregula. eam punctuans ꝓ exemplari incurreret hãc ſententiã/⁊ ita de ſimil ibo incõueniẽ tibꝰ/ que parmenides nunqᷓ; vidit iuxta verbũ alioꝛũ. VUnde ſicut in excõmuni/ catone percutientiũ clericos ſupponitur ꝙ hoc fiat ſuadẽte diabolo/⁊ ſicut in apo calipſi ⁊ in ſymbolo nyceno.⁊ ĩ dioniſio de diuinis noibus. dum ponit᷑ ꝙ nihil li ceat addere vel diminuere/dicũt expoſito res concoꝛditer / intelligẽdũ eſſe ꝙ hecad ditio vel diminutio nõ fiat ad coꝛruptio nem pꝛincipalis intellectus ſpũſſancti. ita accipiendũ eſt in pꝛopoſito. Addẽdo ꝙ excõmunicatõ nullo mõ ferri poteſt ni ſi in cõtumacẽ. Nullus autẽ eſt cõrumax niſi agat ex contemptu dei ⁊ eccleſie. Hic autem cõtemptus nõ fit niſi a ſciente ve/ re vel interpᷣtatiue.⁊ qui dũ ſcit nõ eſt pa/ ratus audire eccleſiam. Doctoꝛes theolo gi nominati doctoꝛ ſubtilis in quarto re pꝛobãt ex hac radice tantã multiplicatõ/ nem excõmunicationũ/pꝛeſertiĩ late ſentẽ tie.attendẽtes ꝙ poteſtas eccliaſtica data eſt in edificatiõem nõ in deſtructõem ⁊ la queũ inextricabilem animaꝝ.Quis enĩ diceret ꝙ aliquis pꝛelatus ex motu capi⸗ tis ſui ferens excõmunicationẽ derebus indifferentibo/ vel etiam bonis de genere vt ꝙ leuans feſtucã vel dans hoĩ elemoſi nam.excõicatiõeʒ incurreret ipſo facto.to lerandus eſſet ⁊ audiendus:? Sic in ꝓpo/ ſito.quia pꝛoꝛſus ĩdifferẽs eſt tenere bul/ lam pape.bene vel maleſcilʒ ad reuerenti am bene. vel ad contemptum male ſic ad alios fines bonos vel indifferentes. bene vel indifferenter Attento deniq; ꝙ nõ eſt contemptus verusvel interpᷣtatiuus vbi nõ eſt obligatio ſciendi/pꝛout euenit in cõſtitutõibus pure poſitiuis apud maxi mã hominũ multitudinẽvbi ignoꝛantia excuſat/pꝛeſertim apud deum.Alioquin quilibz elſʒ obligatus eſſe ſummꝰ iuriſta immo plus qᷓ; ſummus qui ſciret omnes ↄſtitutões ſummoꝝ põtificũ ⁊ alioꝝ ſcri eas ⁊ non ſcriptas Poſſent et expediret bec inconuenientia latius deduci contra imponẽtes iugum graue hominibus qd nec ipſi digito mouere volunt.neceoꝛuʒ patres et filij ferre potuerunt Hoc vnum ad pꝛeſens queſitũ dico ꝙ circunſtantiiss attentis non eſt habendus ſcrupulus.tã q; de excõmunicatõne late ſententie. que deinceps pꝛobibere debeat a celebꝛatõne ti — õ miſſarum ⁊ ſimiliũ. Nihilominus quia abundãs cautela nõ nocet /ſi diſereta nõ fatua ſit/habeat ſcrupuloſus taleʒ animi pꝛeꝑatõnem qꝙ; vbi etiam aliter aut ſecu/ rius agendum ſibi monſtraret᷑ pꝛoponit — 5 Atem ab eodẽ do⸗/ 2 mino cancellario circa materiã excõmu/ nu et irregularitatum. cc. Pꝛeima conlideratio. ntemptus ecdauium eccliaſticaꝝ/ cauſat ter/excõmunicatõis vel irre/ gularitatis derrimentũ Sic enim ſolent ↄmuniter domini iuriſte dicere ꝙ irregu laritas contrahit᷑/ dum aliquis excõmu/ nicatus/ſe immiſcet ſacris: in cõtemptuʒ clauiũ. YFundatur autẽ hec conſideratio pꝛ incipaliter ex illa lege cuãgelica Mat. xviij. Si peccauerit in te fraer tuus.⁊c. Sequitur. Dic eccleſie. Si eccleſiã non audierit: ſit tibi ſicut ethnicus ⁊ publica nus. ¶ Becunda ( Lontemptus claui um/poteſt interuenire multiplicit᷑ in ali/ quo. VUno modo directe ⁊ cauſalit᷑⁊ hoc pꝛopꝛie dicit᷑ fieri ex cõtemptu quãdo ſcʒ cõtemptus eſt cauſa actionis/pꝛincipa/ lis.ita ꝙ nõ fieret actio niſi eſſet ad con/ temptũ clauiũ.quẽadmodũ ſi quis dicat epiſcopo excõmunicanti.Ego in deſpe / ctum veſtri/et veſtri pꝛecepti nibil agam illius quod iubetis.Alio modo fitcontẽ ptus implicite.quia videlicet eſt contu/ max in obedientia.qᷓ;uis non ex inobedi entia vel pꝛopter nõ obedire.ſed pꝛ Fex J aliquid aliud delectabile vel vtile / aliͤs peccat contra pꝛelati iuſſionẽ Tertio mo do dicitur cõtemptus interpꝛetatiue.om nis voluntaria trãſgreſſio cuiuſcunq; p/ cepti.et iſto modo reꝑitur cõtemptus in omni peccato pꝛeſertim moꝛtali.directe vel ina irecte.vere vel interpᷣtatiue¶ er ontemptus pꝛimo modo/ronabi liter demere eccõmunicatiõeʒ⁊ conſeq̃n ter irregularitatẽ. Similit ⁊ ſecũdus dũ iungit᷑ contumacia.Sed terti? cõtemptꝰ nõ ſempꝑ eſt eccõmunicatiõis eccleſie/nee cõſequenter irregularitatis/ demeritoꝛi.· Dicit᷑ eccleſie notanter.quia omnis pecc cans moꝛtalr/ẽ a deo ⁊ apð deũ excõicat * De materia excõicationn ſed non ſemꝑ ꝑ ecdeſiaſticam ſanctionẽ. 25 atnd, neuero modoꝛũ pꝛedictoꝛũ dicendus eſt interuenire/ con tra pꝛeceptũ aliquod pꝛelati/quãdo ma/ Quarta nifeſte ⁊ notoꝛie pꝛelatꝰ abutit᷑ in huiuſ⸗ modi pꝛecepto/clauiũ poteſtate.⁊ hoc dũ ſcit ⁊ cognoſcit ille qui nõ obedit.nec ali unde generat in ſevel in alijs ſcandaloſuʒ contemptũ clauiũ.Quoniã in hoc/calis nõ eſt inobediẽs clauiũ poteſtati ſed exrro neo clauiũ abuſui ¶ Quinta ¶ Contem ptus clauium/ magis inuenit᷑ quo ad cul pam / in pꝛelato taliter vt pᷣmittitur abu/ tente ſua poteſtate.qᷓ; in nõ obediẽte.ſi cõ ꝑatio recipiat᷑abuſiua.Eſt igit᷑ quãdoq; meritoꝛiũ/⁊ honoꝛificatiuũ eccleſie pote ſtatis / ꝙ tali pꝛelato in faciẽ reſiſtat cum appoſitõne inculpate tutele.quemadmo dum reſtitit paulus petro ꝙ (Contep tus clauium quandoq; poſſz inueniri in vno qui.nõ pareret ſententie ſui pꝛelati⸗ vbi ⁊ quando alius in eadẽ ſententia nõ obediens/ nullo modo contemptus eſſet reus pꝛeſertim apud deum. Cuius ratio eſt.quo niã vnus reputat ſententiã iuſtã. aut quomodolibet obediendũ illi.alius vero non ſed ſcit certitudinaliter aut pꝛo babilitate ſufficienti/ſuum pꝛelatũ male yti/in pꝛeindiciũ clauiũ ⁊ in deſtructõeʒ eccleſie.¶ AContẽptꝰ clauiũ/debet in ueſtigari ex poteſtate legitima ⁊ vſu legiti mo poteſtatis illius.qui pꝛecipiẽdo excõ municat vel irregularitatem cõminatur. Alioquin pꝛelati poſſent inducere qualẽ cumq;ʒ vellent ſuper alios ſeruitutẽ. ſi ſu/⸗ is ſententijs iniquis et erroneis/ ſemper eſſet obediendum. Et ita patet:q; hoc cõ/ mune dictum / ſententia pꝛelati vel iudi/ cis etiam iniuſta timenda eſt.indiget glo ſa Alioquin nõ eſt generaliter verum.ſi ti menda dicatur quia eſt ſuſtinenda nec re pellenda.immo in caſu hati illam / eſſʒ aſi nina patientia et timoꝛ lepoꝛinus⁊ fatu/⸗ us. Octaua. ¶ Contemptus clauium plus habet periculi/erga ꝑſonam ſummi pontificis. q erga inferioꝛes/Quoniam ab abuſibus inferioꝛibus patet recurſus ad papam per appellationis ſubſidium. Et ſi dicat᷑ꝙ ita poteſt a papa fieri appel latio ad cõcilium generale.Dixerũt olim ante concilium generale piſanum ⁊ con/ ſtan.ꝙ hoc nullo modo licebat. ⁊ allegãt „. iura ſua pꝛo ſe valde(ſicut eis videtur)ex puſill tia. ¶ Duogecima ¶onteptus cla dicendus eſt magis foueri qᷓ tolli/dũ de/ bentes abuſui clauium reſiſtere/ dinidun pꝛeſſa. Sed conſtanter nũc aſſeriturq eſt hereſis damnata per conſtitutõem ex· pꝛeſſiſſimã et pꝛacticatam in cõſilio pꝛe dicto conſtantiẽ.pꝛout alibi diffuſius eſt oſtenſum Reſpondet᷑ igitur aliter.ꝙnon pꝛo leuibus cauſis vbietiam liceret/po⸗/ teſt aut debet pꝛo appellatõnibus pꝛoſe/ quendis paſſim conciliũ celebꝛari / ſicut babetur recurſus ad papam. ¶ Nona Contemptus clauiũ non incurret᷑ in multis caſibus quibꝰ pape mandato nõ obediret᷑. Dum ſcilicet abutit᷑enoꝛmiſſi me ⁊ ſcandaloſiſſime/poteſtateſua:in de/ ſtructõnem non in edificatõnem.ſicut ta men dicit apoſtolꝰ ideo poteſtatem datã eſſe. Exemplũ ſi papa vellet theſauros ec cleſiarũ diripere aut hereditates vſurpa⸗ re.aut in ſeruitutem abiectam/clerum cũ ſuis bonis redigere.et iuribus ſuis ſpo/ liare ſine cauſa. Quis diceret iſta debere tolerari? Quis non cenſeret poſſe dici pa pe.cur ita facis: Quis non aſſentię/in fa cie ſibi reſiſttdum? ¶ Decima Contẽ⸗ ptus clauium / etiam non ſemper innent tur apud illos/qui nedum nõ obediunt ſententijs excõmunicatõnum pꝛomulga tis per papamvel ſuos ſed etiã non eſt iu dicanda eſſe apud illos / qui per poteſta⸗/ tem ſecularem/aduerſus tales pꝛetenſas ſententias tueri ſe pꝛocurãt Lex enim na turalis dictat vt poſſit vis vi repelli.Cõ ſtat autem qꝙ tales excõmunicatõnes nõ debent dici ius ſed vis et violentia.con/ tra quam fas habʒ libervel homo vel ani mus ſe tueri. ¶ Lindecima. (Contem/ ptus clauium et cõſequẽter excõmunica/ tio vel irregularitas / nõ incurritur/dum in pꝛemiſſis caſibus dicit aliquis iuriſta vel theologus iuxta conſcientiã ſuam q; hmõi ſententie/nõ ſunt timende vel tenẽ de.⁊ hoc pꝛeſertim ſi obſeruet᷑ infſoꝛmatõ ſeu cautela debita/ne ſequat᷑ ſcandalũ pun ſilloꝛum.qui eſtimant papã eſſe vnũ deũ qui habet poteſtatẽ omnẽ in celo ⁊ in ter ra. Veruntamẽ expellenda eſt taliũ ſtulti cia/per infoꝛmatõnes idoneas.qui ſino lint adquieſcere. ipſi iam ſunt iudicandi de ſcandalo non dato ſed accepto.hoceſt de ſcandalo phariſeoꝝ et ex malicia.non oꝛum ⁊ ex ſimplicitatevel ignoꝛan/ uodecima ¶ Lonteptus clauiũ itin fien ferinn lierg cuni bide dile lig⸗ 4) De indulgentius tur inter ſe ⁊ impediunt ſe. vel ꝑ ſtulticiã vel per ignauiam.ne cõmuniconſenſu/fi at ambulatio in domo domini.dũ alij fa uent abuſibus. alij tollere volunt. Veri / tas eſt ꝙ omnis via fauoꝛabilis ⁊ humi/ lis tentãda eſt cum ſummo pontifice/ dũ male infoꝛmatus/ fert per ſe vel ſuos / in⸗ ſi nibil pꝛofert humilis ſedulitas:arripi enda eſt virił⁊ anĩoſa libertas. ¶ Fin . coꝛdis induratine nouiſſimo. Duricies iſta / qᷓ modo cauſetur.⁊ quid eſt il/ us neminẽ deſerit niſi pꝛius deſeraturp auer ſionẽ ab eo per peccatũ. Sed deſer / tione facta/cadit homo in ꝓfundũ et con temnit. Contemnẽti vero/ deus non dat gratiã ſed reſiſtit. ac pinde non emollitiu coꝛ/nec liqueſcit ad gratie ſuſceptionem. Tandem pena damnatiõis infligitur. et obduratio cõfirmatur. Cauſa igitur obt durationis eſt Noluntas auertens.⁊ hec at Culpa pmerens ⁊ heccõfirmat. Deus Vecũq; alligaueritis ſuper quecũq; ſolueritis ſuꝑ terrã .xryiij. Collata eſt autẽ pote/ ”MMU as hec hic pꝛomiſſa/dũ poſt reſurrectio nem xpᷣs apparens diſcipuł ſuis inſuffla uit in eos ⁊ dixit. Accipite ſpm̃ſctm̃ quo rũ remiſeritis pctã remittunt᷑ eis.⁊ quoꝝ retinueritis retẽta ſunt Joh̊.xx. Specia liter autẽ ⁊ excellent data eſt iſta poteſtas cdlauiũ eccleſie pmiſſa pꝛius Petro ibiCi bi dabo claues regni celoꝛum Math. v.K. Dũ poſt reſurrectiõem ter interrogat?ꝰ de dilectõe/ dixit xpᷣs ſibi ter rũdenti ꝙ eũ di ligeret.paſce agnos meos.paſee oues me as. Fundauerat autẽ xpᷣs poteſtatẽ alligã Atem ab eodem Dꝛ durum male habebit in Alud apoſtoli / deus cui? vult NWmileret / et quem vult indu/ terrã/ erüt ligata⁊ in celis Et di iuridice ꝑ ercõicatõem dum dixerat. ſi eccliam nõ audierit.⁊c̃. YFundat᷑ denic ſupꝑ pꝛemiſſis/poteſtas om̃is/indulgẽéti as conferendi.Supꝑ quibo qꝛ varij voarie tradiderũt. Placuit ſequentes annotnrrer pauculas conſideratões ¶ „7 cunda ¶ Poteſtas clauiũ iudicial ⁊ pub u⸗ es ¶Pꝛimaconſnß deratio Poteſtas clauiũ ecclie/ iudiciaoa lis ⁊ foꝛinſeca/ nõ extendit ſe ſimplici/et directe/ad remiſſionẽ culpe. Ratio qꝛ r0onr quirit᷑ ſacramẽtalis cõfeſſio abſolutio· nõ fit in publico ⁊ iudiciali foꝛo. ¶Ge⸗ lica/ nõ extendit ſe pꝛincipaliter ⁊ directe ad diminutõem pene/niſi illiꝰ quã infli· xit aut infligere potuit/cuiuſmoi ſuntpe ne excõicationũ.⁊ quarũcunq; irregulaarz tatũ.inhabilitationũ circa legitimos acd tus eccleſiaſticos aut ciuiles. Ratio lauuo dgd partẽ que excipit ? affirmat.quia cuii“ꝰ eſt condere huieſt deſtruere vel interpꝛee rgumen tum a cõtrario ſenſu deductũ ¶ erti. NPoteſtas clauiũ eccleſie ſuꝑ indulgen tijs cõcedẽdis/ modis quib cõſueuit vwi eccliavel eccleſie pᷣlati/a ſummovſq; deoꝛ ſumê/x anotaoem dier annon gaeſup — tari. Sed negatiua patet ꝑ idẽ ꝗ ponit neceſſario remiſſionẽvel indulgen tiã in foꝛo ſecreto cõſcientie ſeu ↄfeſſiis ſacramẽtalis.de facto vel in voto ſeuxpol ſito.⁊ ſepius in facto.iuxta tenoꝛẽ bullo rum quib inſerit᷑ hecclauſula.vere peni / tentcib⁊ cõfeſſis.niſi collatoꝛ indulgenti arũ/intendat ſatis eſſe ꝙ homo ſit in cai tate contritꝰſcʒ cum ꝓpoſito tꝑe ⁊ loco cõ feſſionẽ ſacere actualem Eſſet autẽ iſta fa auuroabilioꝛ interpᷣtatio ſine confeſſiõe qᷣli libet Muarta.: ¶ Poteſtas clauiũ eccile ſie/ſacramentalis⁊ in foꝛo cõſcientie/emi nnentioꝛ eſt vtilioꝛ⁊ eligibilioꝛ in collatõe indulgentiarũ q́; poteſtas ſola iudicialis Ratio patet ex pꝛecedẽtibus.qm̃ ſine cõ/ feſſione ſacramentali de facto vel in voto ſeu pꝛoſito/ nulli dies indulgentiarumvl a pena vel a culpa ſoꝛtiuntur effectum Huinta. Bolus papa ſupꝛemus xpᷣs cum patre ⁊ ſpũſancto/ poteit dare plena ria autoꝛitate indulgentiã omnimodã a pena ⁊ culpa.quã dum cõfert/ dat innu/ . „ „ ęs. Ratio quia vel abſoluit et quitat to/ tam penam debitam peccato moꝛtali. ſi⸗ ne ſit oꝛiginale ſiue actuale Et hec quidd· eſt infinita extenſiue atq; duratiue Autſſi⸗· A mutat chꝛiſtus penam illam debitã moꝛ tali eternam / in tẽpoꝛalẽ. patet adhucꝙ huiuſmodi remiſſ io ſe extendit ad infini tos dies indulgentiaꝝ/ſi tales dicere poſ ſumus dies infinitos vel eternos. Juxta illud Dieg eternos in mente habu. Sexta ¶ Solus papa chꝛiſtus / gratis? abſq; merito alio q; ſuo/facit huiuſmodi cõmũutatõem pene perpetue in penam tẽ poꝛalem vel in plenam abſolutöõnem Ra tio quia ſitalis remiſſio fieret er merito il lius cui remittitö/ ipſa non eſſet iam pure gratuita.ſed quodammodo debitavel ex boc intelligi nerito condigni ¶ Deptima Solus papa chꝛiſtus / in iuſtil ne impij pꝛius natura infundit gratiam q; remittat culpam Pꝛius inſuper dimit tit reatũ pene eterne ꝑ ifuſionẽ huiuſmo/⸗ di gratie/ꝙ; homo mereat᷑a peœato reſur gere/ vel ab hoc reatu liber eſſe Quo circa nõ ſatis aduertebant qui dicebãt pꝛimũ actum cõtritionis poſt peccatũ/eſſe plus incõpabiliter meritoꝛiũ/ qᷓ; aliquẽ poſte/ rius elicitũ. Yundantes ſe in hoce cõtri/ tio mierebat᷑ liberatiõem a pena eterna. et conſecutõem vite eterne.nõ ita conſequẽ iam facta erat. iuſmodi remiſſionẽ.qꝛ Solus pa/ pa chꝛiſtus poteſt illam tot die; ⁊ anno/ fum millemiliu imaulgenrii cocedere/ lis poſita repitur in diuerſis conceſſioni bus ſummoꝝ pontificũ vel alion/ſubva ris tempoꝛibus locis et cauſis. Elt foꝛte talis enoꝛmitas conceſſionis ab aliqͥbus ritatẽ a chꝛiſto fundatã.⁊ in euang ex ipio explicatã. Pꝛeſupponit id tem ⁊ adumpletõem conditiõis appoſite in indulgentijs.vt ꝙ ſit ver? contritus et confeſſus.⁊ faciat hec aut iſta ⁊c. Pꝛeſup ponit tertio cauſam conceſſionis ſeu di/ ſtributõnis huiuſmodi indulgentiaꝝ le gitimã. claue ſcʒ eccleſie nõ errante. neq; chꝛiſto repꝛobante.vbi nõ certa ⁊ euidẽs noticia requirit᷑ſed eſtimatio bone fidei et pꝛobabilis cõiectura.quẽadmodũ in diſtributõne theſauri materialis.de fiſco regio vel eccleſiaſtico/papa vel rex vel ali us diſtributoꝛ attenderet. ¶ Decima. ¶ Indulgentiaꝝ conceſſio per tot milia ntiarũ conc ficatio/ moſis aut aliter male motis/ cõfica De indulgentiis nedum dierũ ſed ⁊ annoꝛũ / videtur diffi/ culter ſaluabilis poſt remiſſionem eterne pene ⁊ cõmutatõnem in tempalem. Con ſtat enim ꝙ nec homo ſingularis in hac vita poteſt aut debʒ ad tot annos obliga ri penitentiam agere.cum non victurus ſit per milleſimã partem tot annoꝛũ.⁊ ne mo ad impoſſibile obligatur. Conſtat pᷣ/ terea ꝙ dum müdus finem habebit / ceſſa . õ dies pe narum ſuarum.: m ſuarum. VIndecima (Indul/ gentiarum cõceſſio non extendit ſe ad pe nas ex coꝛruptõne nature contractas per peccatũ oꝛiginale.Certum eſt enim ꝙ pa pa non abloluit a ſiti.a fame. ab infirmi tatibus.et a moꝛte. Extendit igitur ſe hu iuſmodi abſolutio ad penas ſupꝛadictas ctõnis iudicio pꝛo peccatis actualibus/⸗ vel hic vel in purgatoꝛio.quoniam in in ferno nulla eſt redemptio.¶ Vtrum ve/ ro claues eccleſie/ſe poſſint extendere nõ ſolum ſuper terrã ſed ſub terra in purga/ toꝛio/maxime quo ad remiſſionem pene aut venialis culpe autexcõmunicatõnis pꝛius late dum viueret reus nuncexiſtẽs in purgatoꝛiolſunt opiniones advtran/ q́; partem pꝛobabiles. Et fauoꝛabileęeſt dicere ꝙ ſic. ſaltem ꝑ indirectum.pꝛopter communionẽ in charitate. ¶Sed neqʒ . debet aliquis ſic inniti indulgentijs con ceſſis in totovel in partea pena ⁊ a culpa quin ſtudioſius ſit ſatiſfacere per ſe et ali os hic in vita. ¶uodecima (Indul / gentiarum conceſſio/non eſt puipenden da ſeu contẽnenda.ſed amplectenda de/ uote in fide ſpe ⁊ charitate domini noſtri Zeſu chꝛiſti qui poteſtatẽ talem clauium eccleſiaſticarum dedit hominibus.Con ſtat enim ꝙ fructuoſioꝛ eſt et acceptabili/⸗ oꝛ deo et hominibus operatõ.talibus in nitens indulgentijs/q; altera: et hoc cete ris paribus/non innitẽs. ¶ Conſilium eſt igitur ſolum ⁊ ſanum ꝙ abſq; curioſa diſcuſſione de pꝛeciſavel euidenti ⁊ certa quãtificatione ſeu menſuratõe huiuſmo di indulgentiarum ſtudeat homo pius/ tales adquirere ſᷣm qualitatem ſue voca⸗/ tionis. Pondus autem valoꝛis illi relin quere/ qui omnia facit et fecitö/ in nume⸗ ro.pondere et menſura.· . „„ Poſtremo cõcedentes indulgentias/ta liter/⁊ ĩ intentõe ⁊ in verbis vel ĩ ſcriptis ntodemni loDomin gvogin nodo Wodi aconn ſaeiun Dig ſun gu heteth pentinda inbac⸗ obtincbit bitacen glapag Cogtiti Miins? miume augnnen perit di inbeey contlng lenſidei mioomon nitheep igtpon inacnefe bllsrie (tus ſittn ſanmol lierſean nentii:. rdick, gaene nL inhae. ddi foms haye vnſ, hircf nenn ſeup anshe himg zin Uturſchu Nciag loſonſtn wulbus/ uminin hnnde migen 4 W imnnn mimins bo Cepehl ,albronn ubvelee nſtinn ganſt nircena holnſmo nopius ſierocn gilliteln innune, liſoyns De indulgentus ſuas conceſſiones moderentur. vt nec di nine iuſticie cum miſericoꝛdia derogetur nec ſcandalũ maxime puſilloꝝ pꝛebeatur vel ne facilis conceſſio maioꝛis indulgẽ/⸗ tie pꝛo minimis vel exiguis cauſis/ pari at in arduis et legitimis pꝛo eccleſia vel republica negotijs detrimentũ. ¶ Deci/ ma tertia ¶ Di quis petit pꝛo ſe ⁊ ꝑſeue/ ranter et pie.hoc eſt ad ſalutem et ex cari / tate efficax eſt eius oꝛatio. Patet boc exre gula magiſtrali que fundatur ſuper hoc verbo chꝛiſti Si quid petieritis patrem in nomine meo dabit vobis. ¶ Decima * *„ 9 am pena purgatoꝛij longe grauioꝛ eſt et minus habens / immo nihil habens de / merito. Deducit᷑ad hoc/petitio pſal.no/ tans de triplici foꝛo iudiciali ſeu puniti/ uo.Domine ne in furoꝛe tuo arguas me. qqꝓuo ad infernũ vbi regnat hoꝛrendaꝗ etq̊ dãmodo furioſa iuſticia pꝛopter effectũ⸗ non ob iudicantis affectum. Neq; in ira tua coꝛripias me.quo ad purgatoꝛiũ vbi ſedet iuſticia quodãmodo rigoꝛoſa ⁊ ira ta Miſerere mei domine quoniã infirm pñtem vitam vbi ſceptrum tenet ⁊ t ¶Decimaquinta ¶ Si quis petit in *„ obtinebit vtiq; et moꝛiens ſtatim euola/ bit ad celum. Sequitur ex pꝛecedẽtibus quia vel per martiriũvel aljs modis deo cognitis/purgabitur in hac vita et longe mitius q; in altera puniretur.ſimul ⁊ pꝛe mium eſſentiale/ augmentari. in hac vita ſed in purgatoꝛio/poteſt hoc contingere culpabiliter pꝛopter debilita tem fidei de penis purgatoꝛij.aut quia ni mis amat delicias et honoꝛes vite pꝛeſen tis.vel aſperitates exhoꝛret. Si vero ve/⸗ niat hec petitio/ex conſideratõne fragili/ tatis pꝛopꝛie / et debilitate ſue patientie in aduerſis/ne ſuccumbat ⁊ peccet.tolera bilis videtur eſſe timoꝛ iſte licet imperfe/ ctus ſit ⁊ non om̃ino excuſabilis qꝛ quo dammodo diffidit de deo ꝙ nõ tolerabi/ liter ſerum ageler neq; ꝙ daret debitã pa⸗ tientiã: ¶ Colligitur autem ex hac conſi quana. ¶ Si quis petit indulgentiam peccatoꝛum fieri ſibi in hac vita potius qᷓ; in purgatoꝛio /rite petit et pie.quoni/ num gratie dulcis miſericoꝛ tit indulgentiam peccatoꝛũ ſuoꝛum ſi eni in hac vita excaritate et pſeueranter/ er patientiã merebitur ugmentari. ¶ Decimaſexta. ¶ Biqͥs petit dilatiõem ſatiſfactiõis ſue fieri non deratione quadruplici/ ratio moꝛalis et theologica. Cur viri ſanctiſſimi / tot fla/ gellis atterũtur in hac vita.quia conſfidẽ tes in dei miſericoꝛdia /ꝙ faciet eis cum temptatione pꝛouentũ/ petũt hic puniri et non in finem peccata ſcilʒ etiamvenia⸗/ lia differri purganda.quoꝛũ deus petitõ nem exaudiens/cõmutat ſententi et pe/ nam purgatoꝛij in penà tempoꝛalis hu/ ius ecilij/et in an ancstueſtentia is zꝛe mij ſcilʒ cum acceleratõne paradiſi Hinc eſt illud Auguſtini Hicvꝛe.hic ſeca vt in eternũ parcas. Notetur de mauricio im/ peratoꝛe. qui elegit hic puniri et pꝛodito rie occiſſi ect. Sicallquitaltt/vinuneir moꝛiũtur ignominioſe quo ad mũüdum. ſed moꝛs iuſti ſubita/ quam pꝛeceſſit bo/ na vita.non minuit merita ſi moꝛiat᷑ita. ſeopiaegnl ltemere iudicandũ. Certii imum ſignum indulgentie ſalutaris eſt/ bona facere ⁊ mala pati. Lugduni anno i427. Sexta die octobꝛis. conſiderationes eiuſdem pꝛo amplifican/ tione materie ſuper indulgentia peccato rum. ¶ Lonſideratio pꝛeima Ligibilius eſt oꝛare pꝛo viuis qᷓ; pꝛo moꝛtuis.vt liberentura culpa et perſeuerent in gratia. Accipitur autem oꝛatio nomi ge pꝛ0 omni adiutoꝛio ſpiritua li quale intelligit᷑ fieri tribus modis Per amicabilem interceſſionem.per meritoꝛi am actõnem.per recõpenſatoꝛiam ſatiſta ctionem. Patet igitur conſideratio quia moꝛtui ſunt extra terminũ vite.qui ſi ſint in purgatoꝛio vel in celo/non indigent li berari a culpa/maxime a culpa moꝛtali ? ſunt in gratia confirmati.damnatis vero non pꝛodeſſent ¶ Conſideratio ſecũda ¶ Eligibilius eſt oꝛare pꝛo moꝛtuis exi/ ſtẽtibus in purgatoꝛio vt liberentur a pe na/q; pꝛo viuis.Ratio eſt.quia plus in/ digent.quia minus ſe iuuare poſſunt Re compenſabunt pꝛeterea cum eis bene fue rit in gloꝛia quando habebuntvocem in celo. Deniq; non poteſt pꝛo ipſis eſſe ta⸗ lis oꝛatio fruſtra cum ſint in gratia.cum pꝛeterea fiat ex ſua iuſſione vel oꝛdinatõ ne pꝛincipali. Hulti rurſus ita fieri me/ ruerũt dũ erant in via.bona ſua largiẽdo De indulgentiis Et ita de pluribꝰcauſis ſeu motiuis Poꝛ ro amicabilis ĩterceſſio: ſpectat maxime ad ſnctos in gloꝛia qui ſunt extra ſtatũ merndi et ſatiſfaciendi. Sed meritoꝛia actio ꝑtinet ad ſolos viatoꝛes. Recõpen ſatio ſimiliter ſatiſfactoꝛia ſpectat ad eos tam pꝛo viuis chp moꝛtuis qui partici/ pes eſſe poſſunt Expedit demũ/vt om̃is oꝛatio noſtra/eccleſie cõmunioni ſe con/ iungat ¶ Tertia cõſideratõ. ¶ Zligibili us eſt homiĩ viatoꝛi pꝛocurare ſibi iuua/ men ſpirituale in vita ſua vt liberet᷑a cul pa ⁊ pena/q; expectare ꝑ fundatõnes aut alia pia teſtamentoꝛũ legata poſt moꝛtẽ ꝙ talia ſibi fiant. Sequitur ex conſidera tione pꝛedicta.quia poſt moꝛtẽ iſta nõ ꝓ derunt ſibi ad melius niſi ꝙ libereta pe/ na ſi ſit in purgatoꝛio Nunc autẽ dumvi nir,/ſibi pꝛodelſe pon unt ad liberatiõem culpe ⁊ inuentõem gratie.necnõvt in gra tia finaliter ꝑſeueret. Rurſus ex alio quia liberalius ⁊ difficilius eſt dare in vitaſq; relinquere poſt moꝛtẽ diſtribuendum Quarta foe Rciolien ceter⸗ * lo intuitu laute ſuſtentatõis habende/ ſe onerant opꝑibus ſatiſfactoꝛijs ꝓ alienis. Secus ſi exmagna ⁊ ſola charitate pxi⸗ moꝛũ /hoc faciũt.Et dum ſentiũt ſe vtili us ⁊ accommodatius iuxta vocatõem ſu am occupari circa talia opera q; circa pu ras ⁊ altas meditatões ⁊ exceſſus menta/ les:iqui paucoꝛũ ſuntvalde.Aut ſubinde quia ſunt obligati pꝛopter receptõem ſu ſtentationis coꝛꝑalis per fundatoꝛes vel alios / taliter exerceri Collige ergo ꝓin dulgentie peccatoꝛũ/pꝛoueniunt multis modis.Pꝛimo eſt ſatiſfactõ pꝛopꝛia vo/⸗/ luntarie facta. Secundo eſt ſatiſfactio p „ pꝛia in cõfeſſiõe ſuſcepta Certõ ſatiſfaciõ per alium ꝓ ſe perſoluta in coꝛꝑe vł in do nis pᷣſertim cum autoꝛitate cõmutantis Quarto ꝑ indulgentias eccleſie ſeu pꝛela toꝛũ.Quinto ꝑ cõmunicatiõem ſuffragi oꝛum cõmuniũ ſicut in monaſterijs ⁊ ec cleſijs. Sexto ꝑ patientiam in aduerſis cum obſecratõne ꝙ in partem ſue purga tõnis cõuertantur.nam dñs in tribulatd ne peccata dimittit. Septimo peromne paribus agere opus ſatiſtactõis ex char/ opus ex caritate factũ/quãuis pectet ad 6 tate pꝛo viuis aut moꝛtuis/qᷓ; opus ſol; ⁊ↄtemplatõem.ſi iungatun intentõvel oꝛa np meritoꝛie actionis aut amicabilis inter tio/ꝙ valeat ad indulgentiam peccatoꝛũ tͤei ceſſionis. Patet quia ſatiſfactio includit Sicenim dictum eſt de maria magdale nunt tria ſimul et nõ econtra. Juncto ꝙ opus na quia dimiſſa ſunt ei peccata multa.qꝛ aum⸗ meritoꝛiũ ſimul et ſatiſfactoꝛiũ/ nõ minꝰ dilexit multum. Et ad ſeruum. Omne de glon meret᷑ de pꝛemio eſſentiali vel augmento bitum dimiſi tibi quia rogaſti me Ualet redu gratie ex hoc ꝙ eſt ſatiſfactoꝛiũ pꝛo certa octauo vehementer omne opus miſeri/ (ſente liberatione a pena/ qᷓ; ſi nõ eſſet alicuius coꝛditer pximis impeſi um ſecũdum oꝑa D Nten pene deletiuũ.alioqͥn nõ expediret ſatiſfa miſericoꝛdie/tam ſpiritualia qᷓ; coꝛpoꝛa / iten cere ſi in diminutõem gloꝛie( que incom lia/quoꝛũ quelibet ad ſeptenariũ redigü/ ſech ꝑabilit᷑ melioꝛ eſt qᷓ; a pena liberatõ) ver / tur. Sic enim dictũ eſt date? dabitur vo muln teret᷑ Additũ eſt ceteris parib. quoniam bis / dimittite ⁊ dimittetur vobis Poſtre ite opus meritoꝛiũ nõ penaleet ꝑ conſedns mo pietas gratuita dei / ſctöꝛumq; ſuoꝛũ eie nõ ſatiſfactoꝛiũ.vt ſic poſſet fieri cũ maio pꝛeuenit ⁊ cõfert ſepe indulgentiã quale zeſe ri caritate? circunſtãtijs alijs melioꝛanti nullis pꝛecedentibus meritis haberemꝰ 6s bus actõem/ ꝙ liberatio a pena nõ equi imitendo eis/hocſemꝑ ſuppoſito ꝙ ſupᷣ logn naleret augmento gratie in pñti vel glie mus papa dñs noſter Jeſus chꝛiſt? has ſeli in futuro. ¶ Tranſſerent᷑ he conſideratõ indulgentias certificabit ⁊ confirmabit. ſrẽ nes ad omne genus ſufff agioꝝ etiã iloꝝ Qui nos ſempꝑ dirigat ⁊ cõſeruet in opi⸗ doeid gue habẽt efficaciꝗ exvi oꝑis opati /vt in bus mandatoꝛũ ſuoꝛũ Qui cũ deo pa⁊c̃. co D acramẽto miſſe ¶ Concludit᷑ inſupꝑ ex pᷣ .K miſſis ꝙ nõ ſemp eligibilius eſt adqrere indulgentias ꝓ liberatõne a pena vel ſa/ tiſfactõe/q; alijs oꝑibus vacare/dũ pñt fi eri cum maioꝛi charitate Et ita diceretde oꝑibꝰ vite actiue.vt de ieiunijs aut alijs afictõnib penalibus.⁊ tamẽ ſatiſtacto⸗ rijs ¶ Patet iterũ fatuitas illoꝛũ.qui ſo/ EE .— . . . Queſtiões quedaã cũ reſpõſio. Werſiculi ſuper mte Nrria indulgentiarum. Rbitrio papa pꝛopꝛio.ſi clauibus vti poſſit. Cur ſinitvt pena pios cruciet + QCur nõ euacuat loca purgandis animab? tradita: Sed ſeruus eſſe fidelis amat Deſerit ergo fidem male diſpeſans. HNeq; pꝛudens MW daauibus vſus ineſt. Dans capiensq; tremant . a pꝛofectus certe eſt magnus bñ clauibus vvii kenchn HHDDDiuangdo fit hoc ſemp vnctio ſola docet W Y orus in eccleſia theſaurus et vtilis aſſſit nomzun AAAuédat larga manus. pꝛodiga crimen habet Eſtgan⸗ ’ inibus angelicis neq; hic mandare viatorꝛ nßſanfri S Coömendare poteſt oꝛat vt eccleſia oheflid IIImppie peniteas. tunc indulgentia fiet onmunte Infinita tibi pena bꝛeuis ſuperet ſſeſunt SPena tamẽ grauis eſt cautus relenare ſtudebis inſuſfig DDiuicijs ſparſis muneribusq; pis. Aleister SðDD Daans aliquod munus vis indulgẽtia pꝛoſit: mnalueſ⸗ Pogerit. 1 nulla dona deo pereunt nlneſng eSPaucula ſunt dona. ſunt de rebus perituris Zinmitus Arccipies celis pꝛemia perpetua. opocone MU ent ¶ Bloſula. Carus in eccleſia.Notat᷑ hic mnan tfriplex conditio cõcurrere debẽs in largi/ aN tiõe indulgentiarũ/nõ pꝛodiga.x nõve nie niant incõtemptũ ·ꝙ ſint ad publicũ ꝓfe Uur ctum.ꝙ nõ ſonent turpem queſtũ Vnde Dnnede quo ad ſcᷣam cauſam.pauꝑ ex eadẽ cari/ nelet tate dat ð.ſicut diues dat taletũ lʒ meritũ nniſeri eſſentialis pꝛemij ſit equale in ambobus um oe nõ tamen opoꝛtet hoc de pꝛemio acciden nhon tIali remiſſionis pene debite peccato.⁊ in liz hoc poteſt eſſe cõditio diuitis melioꝛ iu/⸗ Mdir xta ulð :redemptio anime viri pꝛopꝛie di soſr nitie. Fundat᷑ etiam poſitio ꝙ actus exte/ ncgi. rioꝛes poſſunt addere ſuꝑ meritũ interiꝰ mtig ⁊ eſſentiale meritũ accidetale multis mo/ 8ebenn dis ⁊ cauſis hic omiſſis Uidetur modus vſngſi loquendi in foꝛma abſolutionis cautus chikb⸗ eſſe licet nõ multumclarus du additur in uncmmebi. fine q;tum claues eccleſie ſe extendunt. et mnenol hoc iðo foꝛte dicitur pʒopter tres cauſas iope⸗ modo dictas. CFinit — RE gem cancellarij pariſieñ. ad q/ ich familiatem moras. ¶ Duarum pꝛima mumm. eſt iſta. An male loqui de alijs in eoꝛum abſentia /ſit ſemper peccatũ: Quaʒ deter / On ſa eiu, nec debet hoc facere de alijs aut con ſtiones quatuoꝛ ſibiꝑ quenda minat per tres cõcluſiones ¶ Secunda queſtio ſi quis ficte cõfiteatur. An iteruʒ teneatur de omibus confiteri?:Hanc de- terminat per diſtinctõnem de quadrupli ci fictõne. ¶ Lertia.ſi habeatur ſuſpitio de illo qui cõfitetur et nõ ſufficienter di/ ſcuſſerit cõſcientiã ſuam. An talis poſſit abſolui nulla inquiſitõe ſibi facta de pec catis vnde ſuſpitio habetur?: Quam ſol-⸗ uit ſimiliter per diſtinctõnem. ¶ Duar/ ta queſtio de altaribus fractis de cingu/ lis ſacerdotum non benedictis et de caſu lis reſarcitis⁊ ſic de ſimilibus VUtrum ſit peccatum cum talibus et in talibus miſ- ſam celebꝛare: Ad quam reſpondet ꝑ au / toꝛ itates. ..lłMe Pꝛima queſtio 2 D Verituran male loqui dealijs „ in eoꝛum abſentia ſit ſemp pec catum: vellet q; poc de ſe aut ſibi fieret tra alios.conſequẽtia tenet per illam ge/ neralem regulam diuini iuris et humani Quod tibi nõ yis fieri alteri non ſeceris. Sed in oppoſitum arguitur.quia ſi ſic tunc fere totus mundus eſſet in periculo damnatõis ꝑpetue etiã multi religioſoʒ Queſtiones quedam Nam cõitercum homines cõueniunt de clinant facilime ad loquendũ de abſenti/ bus/et vtinã tam cito de eoꝛum bonis ſi/ cut pꝛochdoloꝛ de eoꝛũ malis. Nonnũq; tamen aliqui loquũtur de mala vita poli ciam regẽtiũ et alioꝛum ſeculariũ vt aiũt intentiòe non mala. ¶ Po reſponſione itaq; Sciendũ.qꝙ actio moꝛalis libera/ accipit vel vituperiũ vel laudem ⁊ pecca⸗ tum/ex ſuis circunſtantijs.et ſpecialit᷑ ex circunſtãtia finis. Inquirendũ eſt igitur ad quẽ finẽ dicit᷑malum de abſentibꝰ. Et occurrũt ſex fines generales. Quandoq; hoc fit ad deſtructõem pꝛeſentiũ ⁊ id au⸗ dientiũ. vt caueant ſimilia facere. Oñſq fit ad pũtium cautelã.ne ſcʒ ex ignoꝛãtia decipiant᷑ꝑ malam alioꝝ ſocietatẽ quos ꝛeſumũt bonos ¶ Dñq; etiã fit ad vtili tatem abſentiũ vt videlicet pꝛeſentes eis referant pꝛo ipſoꝛũ coꝛrectione⁊ emenda tione. Quandoq; fit ex quadã compaſſi / one amicabili.vt ſcilicʒ ſeipſum⁊? audien tes referens pꝛouocet ad oꝛandũ inſtan/ tius pꝛo alioꝛũ peccatis ⁊ eoꝛũ cõuerſiõe Quandoq; etiã fit ex ſola curioſitate ⁊ af/ ſueta loquacitate ⁊ quadã libidine loqn di de alijs Quãdoq; autẽ fit ex odio vel in uidia ac pꝛo diminutione fame aliene et exanimi indignatione. „* cluſio. eſſe non ſolum licitũ /imo ⁊ meritoꝛiũ/re ferre mala abſentiũ.dummodo tũ non in tendebat᷑ pꝛincipaliter alius finis qᷓ; ali/ gquis pꝛenotatoꝛũ quatuoꝛ. Et ſi nõ mi/ ſceat᷑ alia intentio fermẽetata et ſibiipᷣi mẽ tiens. Atq; dũ bene puideat᷑ ne ſint falſa que dicũt᷑. Aut in malo vltra qᷓ; in ſe ſunt per referentem ampliata. Aut foꝛſan ſini ſtre interpꝛetata. Ac etiam ꝙ nõ plus no ceat talis locutio abſentibus⁊ eoꝛũ fame q́; pꝛoſit pñtibus et eoꝛum edificationi. Quoniã pꝛo ꝑuo bono cõſequẽdo nõ eſt magnũ malum cõmittenhdd „ 4 cða concluſio ſecundã concluſion? tiſfaciẽdũ pꝛopꝛie loquacitati ⁊ libidini loquendi de alijs / qui eſt quintus modꝰ ſeu finis inter pꝛedictos/etiam ſi ſit pꝛo⸗ ſols deductõne temꝑis⁊ quaſi pꝛo ſolatõ Bit erga pꝛima co bꝛimis quatuoꝛ modis poteſt Bubinngam' etia Male loqui etiã de abſentibo ad ſolũ ſa/ vtſſic tempus ſine tedio tranſeat/vix aut nunq; excuſat᷑ a peccato ⁊ ſepius trãſit in moꝛtale peccatũ. Tale enĩ verbũ nõ ſolũ ocioſum(de quo iuxta terribilẽ veritatis cõminatõem ſumus reddituri ratiõʒ)ſed ⁊ cõiter eſt ꝓgnicioſum ⁊ multipliciter no ciuũ. NHam habem ex tali verbo occaſio⸗ nem⁊ rationẽ magne damnificatõis alio rum '/in ſua fama.Etiã ꝑ hoc cadũt ſepiſ/ ſime tam loquẽtes qᷓ; audientes.vel in in dignatiõem cõtra eos de quibo fuit oblo/ cutio.vel in falſam teſtificatõem pꝛopꝛiã tam coꝛdis q; oꝛis. dum videlicʒ cogita/ tio interioꝛ penſans coꝛã ſe poſita aliena mala. et ſua pꝛopꝛia quãdoq; ſimilia aut maioꝛa/palpans tumet ⁊ inflat᷑ dicendo. Bꝛatias tibiago dñe deus ꝙ nõ ſum ego talis qualis iſte de quo tata mala referut Et ſic miſer cadit in foueam quam fecit ⁊ cum illo euangelico phariſeo falſe iuſto/ fit peccatoꝛe quẽ ipſe iudicat ſi non dete/ rioꝛ.ei tamen ꝓter ſuam ſuꝑbiam ſimilł. quia etiã peccatoꝛ vt alius.etſi alio mõ. Et hoc phariſaicũ viciũ tam in loquẽdo q; in audiendo cõcipit᷑ facilime.⁊ fit ſaltẽ affectu. etiã ſi ratio videat᷑ iudicare aliter. et ig oꝛe manifeſtare minime attemptet. Bi quis autẽ queret ſignũ quõ ſciet· quando ex bono fine loquat᷑ aut malo.de malis ꝓximi? Reſpondet᷑ ꝙ dum loquit aliquis ad bonũ iſtiꝰ cuiꝰ mala cõmemo rat.vtputa vt in ſe ⁊ audientibo pꝛouocet mentẽ ad oꝛandũ pꝛo talis emendatõne/⸗ neceſſariũ eſtvt ſentiat tunc in ſe quandã ad eundẽ de quo fit ſermo compaſſioneʒ piam dulcemq; miſericoꝛdẽ ⁊ caritatiunũu affectũ.Et etiã requiri᷑ vt nõ nimis lon⸗/ gum texat ſermonẽ de tam mala materia ⁊ deſpicabili Sicut pia mater nõ delecta tur in narrãdo longe mala filij ſui.neceti am dicit illa niſi ex neceſſitate.vtputa ipi medico aut illis qui eius ſaluti poterunt pꝛodeſſe ⁊ malũ adiacens auertere. Sic itaq; narrando ſuſpirat alte.triſtatur. do let.⁊ abbꝛeuiat ſermonẽ quantũ pꝛeualet et quantũ videtur ſufficere ad oſtenſionẽ infirmitatis que ſibi tante triſticie cauſa exiſtit. ¶ Ged dũ quis loquit᷑ malum de alijs ex loquacitate/ ſunt ſigna oppoſita. quoniã tunc ſentit indignatõnem animi contra eos de quoꝝ malis loquitur.⁊ cũ quadã amaritudine fellis coꝛrodit⁊ moꝛ det ipſos abſentes ⁊verbis ſuis venenaiꝭ galcare ione biine (udos gliden ebt gliagg nunq 4 hucceſt ſuitrn fularah buseeo⸗s tnſen mittit⸗ era lter Muin Mien N Vn le mint been Nau iſin ſoſoli uun⸗ dnſe Cne aſt do Uelie tobo Monnl cgin nglien nliga hicnn ſuncg Erin mien eut/ dere nſet. ni⸗ loctäh fuſti meltne nenpee⸗ nͤſaen nd logut eno alocet nope/ nandi ſione; Fnarind dislon/ nman deen itun huf en . 4 aut Nonde h encnin. umd NMerne⸗ n Cum earum reſpõſionibus linguaq; ſua ſicut gladius acutus acua/ ta/lacerat ſine miſericoꝛdia.ſine aliq̃ com „ paſſione.nec ponit finẽverbis ſuis. quia ſatiari nequit eius voꝛax inuidia. qͥn licʒ crudas omes carnes et totũ ſanguinẽ eiꝰ quẽ deuoꝛat/quantũ in eo eſt/ abſumpſe rit. Et q;uis cõſcientia ſua ſibi clamet ꝙ talia agendo/neminẽ edificet imo⁊ non⸗/ nunq; audietes ſcandaliſet/ nõ tamẽ ad/ huc ceſſat/quin q̃ntũ eng haertrenenn ſuũ totaliter effundat. ¶ Itẽ ſig fallax.cum ſic loquẽdo malum deabſenti bus /eos coꝛrigere minime curatHocau tem ſciri ex eo poteſt.quia pñtibus nõ cõ mittit vt abſentibus caritatiue ea que ip ſe innide refert denücient. immo perſepe poſtq; ad coꝛ reuertit/timet ne id faciant etſi factũ foꝛet/nõ equo animo ſuſtineret nõ quia doleat de alteriꝰiniuria? ſua pꝛo ptꝛia culpa/ſed magis de ſua vilificatõne et detractiõis nota.nollet eni detractoꝛ re putari.q;q eſſe non vitet. ¶ Item ſignũ efficax videtur. vt loquens malũ dealijs interroget coꝛ ſuum coꝛã coꝛdium inſpe ctoꝛe deo cui mẽtiri nõ poteſt. q́;uis poſ⸗/ ſet mẽtiri iniquitas ſibiipſi.et querat an vellet ꝙ aliꝰ ſic loqueret᷑ de ſe coꝛam alijs ea intentõne ea ſoꝛma ⁊ ſic de alijs circũ/ ſtãtijs qualiter ipſe loq tur de alijs.Et ni tẽ ſignũ eſt nõ falloꝛ vt frequẽter reſpõdebit ſibi coꝛ ſuũ ſi mendaciter veritatẽ tamen ſuppꝛimere noluerit/ſe hoc nequaq; velle. Signum ergo mali eſt. Hoc clauo retunditur non nulloꝛũ excuſatio falſa ⁊ friuola/qui cum rum ſuoꝛũ malis/audent ſi ſuper hoc ob iurgent dicere/etiã quandoq; cõſtanter li cct mendaciter/ſe hoc feciſſe nõ mala intẽ tione.neq; animo cuiq; nocendi.⁊ nullo modo ex inuidia.Etſi rurſum interrogã/ tur. An ergo ex ſingulari id egerint dile/ ctione ⁊ amicicia ⁊ ad magnũ ꝓfectũ aut cõmodum abſentiũ ⁊ an ſimilia dilectio) nis et amicicie ſigna velint erga ſe conſi/ millter fieri.laqueis perplexitatis ita ca/ pti ⁊ irretiti ſunt:vtvel manifeſtum con/ tra ſuam cõſcientiã pꝛoferre mendacium vel verbum iniquũ doloſum iniuſte di xiſſe contra pꝛoximũ fateri cogantur. q̃ꝝ valde malum multũq; ꝑiculoſum eſt ho/ mini eſſe pꝛomptũ ad loquendũ malũ de . abſentibus. Etiam ceteris malis que in/ . ciat i ſcilʒ directe ex odio⁊ inuidia ſemꝑ eſt pec de ſequũtur circũſcriptis mens tam loq̃n tis q; audientium impedita melioꝛibus et ſalutaribus poſtmodũ ex hoe.etiam in uita Cum enim poſt fuerit oꝛandũ et deo ſeruiendum/ad mentẽ redeunt placeatvł diſpliceat.cum quadã quaſi violẽtia que pꝛius incaute commiſit vel admiſit eum mala complacentia O quanto cõſultius eſt itaq; loqui de bonis aut de peccatis ⁊ malis pꝛopꝛijs/ qᷓ; ita rodere dente cani/ no alios. Elirdenih ſeruat᷑ menſura q̃n miſceat᷑ men muceat aciũ.⁊ malum augmentat/ ⁊ ad ꝑtem ſemper trahatur deterioꝛem. et pene in nullo excuſetur aut alleuietur / vt ſic fiat ſupꝛa modum peceans peccatum quaſi vnũ aut ſimplex peccatũ non ſuffi/ n ꝑniciem ipſius obloquẽtis. . — ſe „ * catum. Et quando notabiliter lediturꝑ hoc aliena fama.⁊ dum loquens hoc ad/ uertit in ſua cõſcientia/aut aduertere poſ ſet eſt grauius peccatũ ſepiſſime q; furtũ. gut q; foꝛet eſus carniũ in die veneris vel ieiunij eccleſie magni cuiuſcũq; ¶ Salu bꝛe itaq; conſiliũ eſt advitandũ tam grã/ ge ꝑiculuʒ anime.vt homo diſcat ⁊ aſſue ſcat ita honeſte loqui de abſentibꝰ. ſicut loquenũ eſſet ſi ipſi pꝛeſentes eſſent ⁊ ꝑ ſonaliter de ſe ſermonem pꝛolatũ audirẽt ¶ Itemq; vt homo ſemp timoꝛẽ dei ha/ beat pꝛe oculis coꝛdis/qui vtiq; vbiq; eſt pꝛeſens.et in cuius cõſpectu loquit᷑ qui,/ cunq; loq tur. Non ſolum autẽ hoc ſed et coꝛ intuet᷑.⁊ reddet tempe ſuo vnicuiq; iu 1 opera ſua.Oꝛet ergo neceſſe eſt quili/⸗ vt ponat domin? cuſtodiam oꝛi ſuo. ¶ Dea et audientes caueant ſibi neſnt pꝛurientes auribus. vt delectet eos audi re aliena mala. quia iuxta beati DHieroni. detrahentẽ libenter audit ſicut is qui de/ trahit.immo nõnunq; amplioꝛi reatu cõ ſtringitur/pꝛopter pꝛeſtitãà alteri occaſio nem. Si eni ipſe non libenter audiſſet/ foꝛſitan alter tacuiſſet. ¶ Et vt ampliꝰ ptimeſcamus tam ꝑiculoſum linguevici um aduertendũ. cõmuniter ſᷣm docto res comꝑatur nõ ſolum furto ſed ⁊ homi cidio.immo ⁊ pꝛeferũt hac rõne Quia in homicidio occiditur coꝛpus vniumn In He 2 54 . Onueſtiones quedam detractionis vero vicio occidũtur anime plures.quia anima detrahẽtis.anime de tractoꝛemlibẽter audientiũ.⁊ quandoqʒ etiã anima eius cui detrahi᷑ ( Item nõ/ nuũq; facilius ſatiſfit pꝛo homicidio coꝛ/ pali ⁊ furto/qᷓ; hmõi homicidio et furto ſpirituali ſcʒ detractõne. Ratõ quia in il lis quantitas damni eſtimari poteſt.⁊ ſic coꝛreſpondẽs emenda ſubſequi. In iſtis autem neqͥt.cum nõ ſatis conſtare poſſit in quot hominũ coꝛdibus mediate ⁊ im/ mediate detrahẽs bonã opinionẽ⁊ famãa eius cui detraxit occiderit atq; furtiue bo num fame (quod int᷑ om̃ia alia coꝛpoꝛa/ lia ⁊ huiꝰ vite bona multũ eſt pꝛecioſum) ſubtraxerit.vnde et difficulter ſatiſfacere ipſileſo poteſt. cum tamẽ iurta beatum uguſt. peccatũ non dimittit᷑ niſi ablatũ reſtuuatur. Quomodo autẽ reſtituet cuz temq; inter ce ignoꝛet quantũ debet tera peccata iſtud quodamodo eſt inhu/ manius et beſtialius. quia lupinũ.· Dici/ tur nanq; ꝙ niſus niſum non comedat. nec canis canem.nec beſtia aliqua beſtiã ercepta. que (yt aiunt) cum fame pꝛemi ſue ſpeciei.ſed bene alterius. Sola lupa lupum comedere nõ veretur. Sic⁊ detra tanq; lupa rapaciſſima dentibus detra/ ctiõis rodere comedere ⁊ occidere nõ eru beſcit. In hoca lupa differens. illa coe dit carnes recentes.ipſe autẽ quandoq; carnes fetentes ⁊ iam putrefactas.quãdo videlicet non tantũ viuis ſed et dudũ iã moꝛtuis / dentes moꝛdaces / detractoꝛie iam infigit.¶ Oabominandũ malum ? res nõ ſunt ſua factura.nõ quidẽ ᷣm eẽn/ tigam ſed pꝛopter ſingularẽ eoꝛũ maliciã. ¶ Unde ⁊ hac de cauſa Beatus Auguſt. vir ſcientia ⁊ vita vtiq; pꝛeclariſſimꝰ/ad tantũ deteſtabat᷑ hoc viciũ /vt circa men / valde odiendum. Bene ergo ſapiens vo cat detractoꝛes deo odibiles. Cum tame ſcriptum ſit de deo! nihil odiſti eoꝛũ que feciſti In ſignũ magne deteſtatõis haud dubium) peccati detractionis dicideus odire detractoꝛes qui nibil odire ſolet eo ruʒz que fecit. Aut reſtat dicere ꝙ detracto ſam vbi cõmuniter de facili lingue pecca/ tum iuxta beati Gꝛego. de diuite epulo⸗/ ne ſententiã ſe immiſcet hec metra pꝛout in eius legenda reꝑitur /ſcripta haberet. Quiſquis amat dictis abſentũ rodere vi tam. Hanc mẽſam indignã nouerit eè ſi bi. Etvt facto cõpꝛobaret quo ſcripto ſta tuerat.Cum quidã “ copi(pꝛout ibidẽ legitur)ad eius menſa am eſt ꝙ religionum fundatoꝛes/ cõſide rantes multiplex in lingue vicio pendere anime ꝑiculum/ſanxeruũt pꝛouidiſſimep ſummo remedio.iuge pꝛo loco et tempo/ re ſuis ſequacibus ſilentiũ.certas penas in robur ſanxionũ ſuarum cõtra trãſgreſ ſoꝛes adijcientes Et clarum eſt exꝑientia docente ꝙ vbi cenſura hec ſuencij ſeruaf᷑ artius / ihl religio viget laudabilius ⁊ p/ fectius ¶Roꝛro qq; cuſtodia oꝛis cui;ᷓ ſit neceſſaria pꝛopter cauenda mala pᷣta/ ligioſis ⁊ ſacerdotibus chꝛiſti.quoꝝ oꝛa no diabolicis ioculatiõibus ſed diuinis die noctuq; laudibus repleta eſſe debent maxime etiampter illa tremenda ſacro/ ſancta coꝛpoꝛis ⁊ ſanguinis chꝛiſti miſte ria.que ipſoꝛum oꝛa quotidie quaſi tan/ gere habent. ¶ Demum male loqui vo/ lens loqui de alio / debet pꝛimo conſide⸗/ rare ſeipʒ/fragilitatem ſuã.⁊ pꝛopꝛios de fectus.?⁊ quomodo indiget etiã miſericoꝛ dia dei ipſe necadat.ſicut ulle cccidit de q loqui intendit. immo iam ſimiliter ⁊ foꝛ/ te plus grauiter cecidiſſet / niſi diuĩa gra tia ſe pſerualſet. fNemo quippe ſanct aut innocens/ viribus ſuis enſet quoq; ſi ipſe eſſet in ſtatu alioꝛũ vt alij faciũt fa⸗/ cret ⁊ quãdoq; peius. Occaſione pecca di nanq; quevalde multiplex eſt data / dit ficile eſt non peccare.immo ſingulare dei homo qui nõ niſi ſe et linguã ſuam rege/ re habet / ita ſepius deficit occaſione ſe of ferente/ vt cadat tam facile in peccatũ de/ tractionis et cetera mala.nec poteſt eẽ do minus ſuiipᷣius/ quid rogo hic eſtimare pie debebit de ceteris qui nõ ſoluʒ ſe/ ſed z alios multos diuerſoꝝ ⁊ mirabiliũ mo rum habent regere: HNonne ſi quaviſcera pietatis et fraterne charitatis in eo fuerĩt ad rectum dirigunt magis deuote oꝛabit qᷓ detractoꝛie lacerabit Regratiabit᷑ itaq; deo. quia ſe in tuto locauit. et compatiet fratribo (quia omes vnũ habem patrẽ in Heius menſam cepiſſent incau⸗/ te laxare linguã in detractõnem abſentũ/ giebat. Hiſi ceſſarent/ipſe illa metra dele/ re vellet et de menſa recedere.¶ Hinc eti/ aln ontüp 4 peredi feglien Gtab ſubli, oq̃ inſoc Plung nigti. Fiauͤlt dilige auceta grl mani paucl ennt/ ggeon lges datn Mot ſo Gür an bit nnen ſae no mey ſuo ludia wcig er⸗ ene n ſ din ſin lid gis q; ꝙ cõdẽnet᷑. Cum earum reſpõſionibus celis)tam varijs ⁊ multis piculis etiKõ nõ tantũ pꝛo ſe.ſed pꝛo cõi ſalute expoſitis. ¶ Deniq; timeat nibilominus ſibi vſur pare diuinũ iudiciũ.cum nõ vere᷑ udica re alienũ ſeruũ qui dño ſuo ſtat aut cadit. GStabit autẽ potius qm̃ potens eſt wdÜs dabelrreci wecnibeeraſorn fune H 7 viciũ lin gue poterit.pariter et munire.q⁊ diligẽter debet aduertere. ⁊ in effectum de ducere ne foꝛte alias fruſtra ſit qcqͥd boni agit ¶ Aduertat etiã ꝙ licet totũ penehu manũ gen pctõ lingue cõiter periclitetur pauci tñ ſunt qͥ debite inde cõterant᷑ cõfi / teant᷑ ⁊ ſatiſfaciãt.immo reꝑiunt᷑ nõnulli adeo mẽtis oculo ceci/ꝙ detractões adu/ latões calũnias⁊ ceteras manifeſtas oꝛis damnãdas neqͥ cias.nõ reputant apud ſe pꝛo peccatis.qui ſi foꝛent de laicoꝝ nüe/ ro lrãs ignoꝛãtiũ /viderent᷑ vtiq; excuſan di:nũc ãt excuſatõeʒ nullã hñt de peccato quia pꝛochdoloꝛ ⁊ lrãti ⁊ clerici ⁊ qũʒ ha bitu religioſi ſunt. ¶ Limere q̊z deberẽt merito hoĩes.ne ſi abutant᷑ lingue ſue bũ ficio ad deũ laudandũ/⁊ ꝓpꝛiã ſalutẽ ope/ randũ /ſibi cõceſſo/in extrema ſua neceſſi tate videlicet in hoꝛrende moꝛtis hoꝛa/ vſus debitus tam nobilis doni / iuſto dei iudicio eis ſubtrahat᷑/ cum eo ꝑmaxime indigebũt/ad confitendũ peccata ſua/ et ad exponendũ neceſſitates ſuas/⁊ ad cõ/ mendandũ alas ſuas deo ⁊ ſctis ſuis ⁊ eo rũ amicis ⁊c̃. ¶ Longi q; intẽdebamꝰ et foꝛſan duriꝰq; debueramꝰ / de vicio ligue diſſeruimꝰ Sed nemini diſpliceat/nullꝰ ſiniſtre dijudicet.ꝓ cõi bono factũ eſt.co⸗ rã deo lomur. nulli in ↄvtemptũ ¶ Finit Becunda qu AVerit᷑ſi qͥs ficte cõfitent᷑⸗ neat de oib cofiteri? * 9 alia inumera ſunt in ſacris ſcripturis. Et ex dictamine etiiã plura ſunt ſiłia iuris tam diuini q; hua // ni:quibo homo ſe iuuare cõtra tã peſtifeꝝ ſtinctio magiſtralis de fictõne Quia quedã fictio eſt ꝑnicioſe mentiẽs. Quedã doloſe dimidiãs.Quedã patẽter inficiẽs. Quedã inſufficiẽter diſcutiens. ictio triplex pꝛioꝛ impedit ne ↄfeſſio vel pᷣtenſa abſolutio valeat ipſi ſic fingen ti:quin opoꝛteatvel neceſſariũ ſit iteꝝ de oĩbus ſacr̃aliter cõſiteri.Quarta vᷣo fictõ iudiciũ peccatoꝛ ꝑuus/ qui coꝛaʒ deo eſt peccatoꝛ magnus ( Siautẽ hec dimidi — atio fiat abſq; dolo. vtputa iuſta rõne. cũ videlʒ cõfitens hʒ aliqͥs caſus ꝓpter q̊s ex cõicatus eſt.vel qui alias ſuꝑioꝛi ſunt re- ſeruati⁊ ille ſuꝑioꝛveriſilr nõ audirevult alia niſi ea ſola que ſue autoꝛitati reſerua ta ſunt ſpecialiter.vel etiam dũ confitens quantũ in eo eſt ꝑatus eſſet om̃ia confite ri vni ſacerdoti/⁊ idem etiã ꝑatus eſt oĩa audire/ſed nõ eadẽ hoꝛa.Aut etiã dũ con fitens habet aliquod peccatũ de quo pᷣſu mit pꝛobabiliter ꝙ ſi tali ſacerdoti confi/ teret᷑ tale peccatũ/ipſe foꝛſitan inde ſcãda liſaretur ſcʒ ſacerdos.vel in fide.vel ĩ mo/⸗ ribus.vel ideo quia foꝛſan tangit perſo/ nã ſacerdotis ꝓut caſus poterit occurrere poſſibilis.⁊ confitẽs pꝛo tũc non hʒ aliũ gad manũ cui confiteatur integraliter.aut ſi haberet / nõ tamen bñ auderet ꝓpter ſu/ ſpitõnes ſiniſtras cauẽdas/aliũ pꝛo tali vice accedere. Hmõi fictio dimidians.qꝛ non fit doloſe.immo nõnunq; religioſe ⁊ pꝛudenti diſcretiõe/ nõ repꝛobat᷑a docto ribus cõiter.Licet enĩ confeſſoꝛ vices ge rat dei in audiendo cõfeſſiones: nõ tñ ob hoc eſt deus vel angelus. Sed hõ. vũ ni mirũ vt homo põt ſcandalizari ictio tertia que eſt patent᷑ inficiens/fit dum cõ fitens retinet adhuc pꝛopoſitũ actualiter iterũ peccandi nec baberpꝛopoſitinta p̃ht inueniri licet nõ bona/nõ tũ ſicut pꝛio res equalit᷑ mala.vbi licet abſolutio non cõferat grãm nec pctã deleat/ cõfert tamẽę ceſſante fictõe.nec opoꝛtebit de ſic confeſ ſis / iterũ confiteri. ¶ Loͤueniũt in hoc ſa tis doctoꝛes qꝛ ↄmuniter doctoꝛes dicũt ꝙ vnũ peccatũ moꝛtale nõ delet᷑ ſine alio alias nãq; ſeq̃ret᷑ ꝙ grã ſtaret ſimł cũ pec(d cato moꝛtali. Mentiẽs autẽ in confeſſio ne xnicioſe/peccat moꝛtalr. Sec?autem eſt de mendacõ qð ex genere ſuo alias eet ſolũ veniale vt videlicʒ miſcẽdo qᷓndã le uem circüũſtantiã falſamvel excuſatõeʒ fri uolã ¶ Fictõ autẽ ſcðᷣa ſcʒ doloſe dimidi ans.dicit᷑ q̃ tacet ſolũ ad celandũ ſuũ pec⸗ catũ vni certo ſacerdoti:attamẽ ꝓponit B certo alteri confiteri ⁊ hoc facit in fraudẽ integritatis ipſius cõfeſſionis.videlʒ ne vilis reputet᷑ ſi hoc peccatũ tali detegeret cui iam foꝛſan alia plura detexit grauia. reſeruans hoc cuidã alteri qui pꝛioꝛa ne ſcit.vt fallaciter repꝑiatur apud humanuz abſol ien Queſtiones quedam coteſſoꝛis voluntatẽ / iniuſte ablata reſti / tuendi⁊ ſatiſſaciendi alijs pꝛout ſoꝛet ſa/ tiſfaciendũ. Et hec fictio relabit᷑ ⁊ coinci dit in duo mẽbꝛa fictõis pꝛioꝛa. Ratõ qꝛ vel hiceſt celatio pcti moꝛtalis.ſcʒ ſi non cõfitet᷑ hoc pꝛopoſitũ peceandi.vel eſt ꝑ/ nicioſum mẽedaciũ ſcʒ ſi dicit ſe penitere dolere peccaſſe/cũ manifeſte oppoſituʒ oñdant ſigna ſua exquo nõ vult ſatiſface re iuxta ſacerdotis iudicium Et ſic fictio hy'õi/q̃ſi eadẽ eſt cũ pꝛimavel ſcda ¶ Fi/ ctio quarta qᷓ eſt inſufficiẽter diſcutiens⸗ põt ↄtingere multipłr Pꝛimo ignoꝛãdo ſcſcilʒ factũ qꝛ nõ fuit ſufficient᷑ recogitatũ Scðdo ignoꝛãdo ſi factũ ſit pctm̃.ſaltem moꝛtale Tertõ ignoꝛãdo pᷣſuppoſito pꝛi mo ſit pctĩ moꝛtale/ſi ſit taliter ⁊ excõſ ſe confitendũ Quarto ignoꝛãdo ſi diſpli centia peccati ſit pꝛincipaliter in cõfitẽte noõ ratõne culpe ſed ratòne pudoꝛis ⁊ pe⸗/ ne. Quinto ignoꝛando ſi motus in dete/ ſtatiõeʒ peccati/ſit ſatis intenſusvel non ABerxto ignoꝛando ſi ponat᷑obex abſo lutioni/ ꝑ ꝓpoſitũ nõ abſtinendi a pecca/ to ¶ Dis pᷣmiſſis itaq; pᷣſuppoſitis dicẽ dui eſt ad queſtionẽ ꝙ cõfeſſio nõ eſt p/ ter aliquã iſtaꝝ ſex fictionũ quartã fictõ nem q̃ᷓ inſufficiẽter diſcutit reſpicientiũ/ iteranda. Nec etiã eſt iterada ꝓpter fictõeʒ fſcðam/pea ꝑtecũ addit᷑ Si nõ dimidiat dDdoloſe. Sz ſub reſpectib dimidiat ibidẽ fſuupꝑius expᷣſſis Alias vero ⁊ ꝓpter pꝛimã?z PVpter ſcõöam ⁊ ꝓpter tertiã fictõeʒ eſt de ne ceſſitate ſalutis/vt de oĩbus iteꝝ ſacr̃alr cõſiteat᷑/ipſe ſic ficte cõfeſſus. aũt non ſit iteranda cõfeſſio ꝓpter ſcõᷣam fictiõem pꝛo ea ꝑte vbi nõ doloſe dimidiat/necnö ter quartã fictõem/ cũ ſuis ſex ſpecieb?ꝰ uiꝰratio eſt iſta.qꝛ ipſa cõfeſſio /obtinet ⁊ hẽbit efficaciã vel in abſolutõe ſacramẽ tali virtute clauiũ eccleſie. vel poſtmodunꝝ ceſſante fictione hmõi.ſicut fit etiã qñqʒ in baptiſmo.Et ita cõcoꝛdat ſatis ſanctꝰ thomgs / cũ ceteris doctoꝛibb. ¶Finit . Certig queſtio UVerit᷑ ſi habeat᷑ſuſpitõ de illo qui cõfitet/q; nõ ſufficieter di⸗ 4 ulla inqſitiõe facta vñ ſuſpitio babet᷑ ( Rñdet᷑ſi itio añdet᷑ ſub diſtinctöe Aut eni cõfeſſoꝛ nõ eſt curatus.ita ꝙcure officio minime teneat᷑ illum audire. Si ſictunc poteſt querere dilatões vt ambo interim melius deliberẽt. vel ip̃ᷣm ſimplir remitte/⸗ re ad aliũ confeſſoꝛẽ. . Si autẽ cõfeſſoꝛ ipſe ſit curatus/⁊ ꝑ cõſequẽs debitoꝛ an/ diendi hmõi confeſſionẽ/ tunc adhuc eſt diſtinguendũ ſ̃m qualitatẽ ꝑſonaꝝ. Nã ſicõfitens ſit adultus ⁊ diſcretus/ põt fie ri vnũ e duobo.ſcʒ vel vt petat᷑ ab eo ſi ve/ lit moneri ꝑ inquiſitões de ſtatu cõſcien⸗/ tie ſue/libenter ⁊ ſine ſcãdalo etſi tũcapa reat ex rũſione ſua ꝙ nõ fiat ſcõᷣm.dicẽdo videlicʒ ꝙ debet eſſe certꝰ/cõfeſſionẽ ſuaʒ vel abſolutõem nil valere· ſi ſciẽter aliqð peccatũ celauerit.nec eſt intẽtio abſoluen tis niſi ſub haccõditõne tacita vel expᷣſſa ſcʒz. Si tu cõfiteris.⁊ aliqðᷣ pctm̃ tnũ ce/ laueris ſciẽter/ego non abſoluo te.Et tu tius eſt vt hec cõditio teneat᷑ mente tacite q; expꝛimat᷑ oꝛe aperte/in abſolutõis foꝛ/ ma. Si vero pſona cõfitens ſit ſimplex: hyu milis.ita ꝙ ſatis appareat velle liben ter infoꝛmari ſine aliqua turbatõne⁊ re/ calcitratiõe.tunc om̃ino pium eſt/ſaluta re ⁊ meritoꝛiũ /vt cõfeſſoꝛ ipſe talem ĩſtru at. Solũ vt hoc fiat pedetentĩ pꝛudẽterꝛ diſcrete nec dure ſed blande ⁊ dulcit᷑: Nec aduertat᷑ etiamſi ſcãdalũ aliquãdo fame pꝛobꝛie etiã exterius inde videatur oꝛiri poſie. Non eni poſſumꝰ immo nec dẽmꝰ oibus ſcandalis vitãdis occurrere ſemꝑ ſaltem actiuis. ꝓut exempla ſufficiẽtia ha hemus in ſaluatoꝛe noſtro cuius iuis b fecta ſunt oꝑa/nihilominus tamẽ phari/ ſei nõnun in eis ſcandaliʒati ſunt. ¶ Nuarta queſtio Verit᷑ de altarib fractis.de cĩgu⸗ lis ſacerdoti no bndieerdeca ſulis reſarcitis ⁊ ſicde ſilibꝛ. Vtx ſi pctm̃ in⁊ cũ talibs celebꝛare miſſam ſiſio m ſentẽtiã btĩ ambꝛoſij ad Aug. ꝙ in oib taliba qᷓ ſunt iuris pure poſitiui põt teneri conſuetudo patrie ſeu ꝓuincie gut dioceſ in qua hõ cõuerſat᷑: qñn pᷣlatꝰ ĩ/ mediatus ⁊ alij cũ q̊ꝝ ſcitu ꝓbabilr talia fiunt tolerãt hmõi.Eſt enĩ cõſuetudo cir i ff⸗ ca tlia poſitiua/ int᷑pꝛes optia. etiã qͥcqͥd ſcuſſerit cõſciam ſuã. An talis nihilomin? debeat aut poſſit in cõſtitutõibus/etiã redactis in decreta/ libus vel decretis vel etiã ſynodalib aut iuriſꝑitoꝝ deciſionibo inueniat᷑ ¶eges eĩ inſtituũt᷑ cũ pmulgant᷑.⁊ vigoꝛẽ hñt/duʒ moꝛ ib vtẽtiũ appꝛobãtur. Alioquin cõ gdici (pion ſctenti purepea lloe ligo oeis e nes 9 libido ſeſoli ſeap: lsali hoꝛgr! deſpor gliöni ſb loͤpc⸗ ſtöes⸗ 6oc di nno ih “ gli ſon ba n 10 i g. oſicinl incie latd talia dci / eb egese ,, n libido quedã ſpũalis.que nõ deũ pꝛopt um ⁊ offenſiones ⁊ ſcãdalũ.nedũ inſipiẽ niü ſede ſapientiũ. Aduertendũ tamẽ q'ñ facile eſt circa ſingularia ſemꝑ decernere ꝓ regula qᷓi generali.que cõſuetudo debe at dici ſufficiẽter cõpꝛobatavel tolerata ẽ ſuꝑioꝛes/ pᷣſertim vbi nõ habet᷑ ſufficiẽs ſcientia ſeu cognitio quid etiã ſit de iure pure poſitiuo. ¶ Facit p hacrñſione to/ mũ illð qð dicũt doctoꝛes de obligatiõib⸗ religioſoꝝ in ſuis votis ⁊ regulis quẽad modũ de hoc alibi latius tractatum eſt. Bequũtur queſtio nes alie cum reſponſioniba earũ ab eodẽ bitabarnup aligs an de/ lectatio coꝛdial/qreda ſit in fulitio dei / tã pꝛactico q; ſpe culatiuo idet᷑ enĩ talis delectatio eſſe foꝛnicatio ſeu ſe ſolũ querit/ elo amicicie pure gratuite ſed pꝛopt᷑ ſe. Exẽplũ de officiantibo cleri Ls alicui eccleſie.pꝛopter diſtributiones hoꝛarias ſeu quotidianas.Exẽplũ aliud de ſponſa que nõ diligerer ſpoͤſum pꝛopt alið niſi pꝛopt delectatõem oſculoꝝ cum ſilib⸗ ed videtad oppoſitũ. Pꝛimo illõ pſal. delectare in dno.⁊ dabit tibi pe/ titões coꝛdis tui.Rurſum illo phᷣi.delctã tio cõſeruat oꝑantẽ hominẽ in opatõne Et iteꝝ ſignũ adqͥ ſiti hitus.eſt delectatõö in oꝑatiõe.Ceteꝝ deus reddẽs cãm pplo iſrłitico maledictõnũ ſi uaxꝝ dicit ꝙ nõ ſer uieru deo in gaudio coꝛdisq; leticia. Et Alibi. Gaudiũ dñi/foꝛtitudo veſtra Cuiꝰ ſentẽtie confirmatoꝛ fuit antonius dicẽs ꝙ vnica ratio cõuincẽdi inimicũ / eſt leti/ cia ſpũalis Et hecfert adeo in eo viguiſſe vt ab ignoꝛãtibꝰeũ pꝛius in vultu cerne/⸗ ret ¶ Rñſio nihil eſt hoĩ tutũ in hacvita. cũ nec ipſa vel virtutũ(ſicut ðꝛ in pꝛoſa) tuta ſit victoꝛia Itaq; nihil eſt q̃ nõ cõti/ gat abuti. Etſi nõ foꝛmalrſʒ obiectaliter Sũt hec verba theologicis nota Pꝛofe⸗ cco cõſtat ꝙ delectatio in deo ſincera ⁊ a ſta laudabilis eſt ſicut allegatũ eſt. tãtum modo iũgatur hũilitas ⁊ pietas ſine ĩſo/ lentia. Sʒ addebat inqͥrens ꝙ nullaz pᷣt ſenſualẽ vel ſpũalẽ delectationẽ admitte⸗/ re. quin triſticias incomꝑabilr maioꝛes inueniat ſi non in delectatione diuine re Cui ſuis reſponſionibus coꝛdationis ſe iugiter exerceat.⁊ ̊ ſciens guerit in dño ꝑ meditationẽ delectari Re ſpondet᷑ ꝙ h̊ agẽdo de ſepit vias iſtiꝰſpi/ nis ⁊ q̃ſi clauſtro concludit /ne vagari li/ beat extra ſe.cui conſonũ eſt illð de cãticꝭ SDicut liliũ int᷑ ſpinas.q̃ ſunt ibi q̃ſi ſe/ pes ab extra ne diſſipatoꝛ introeat.⁊ ab ĩ tra ne exeat vaga.i.vane acta Itaq; meliꝰ eſt ſibi facere deũ delectationẽ foꝛte minꝰ caſtã q; honeſtũ ſit/qᷓ; mũdi.carnis ⁊ dia/ boli delectationib inherere ferebat.ꝙ faſtidio ſibi ſunt oẽs mũdi cir/ ca ꝓxios occupationes qᷓntũcũq; videãt᷑ ie vel honeſte.quẽadmodũ ſi ſponſa ni/ bi lalið q̃rat niſi ꝙ impetret illð de cãticꝭ initiũ.Oſculet᷑ me oſculo oꝛis ſui Querit itaq; ſolũ amare ⁊ amari. Sʒ mirãdũ eeẽt nimis ſi non has amon delitias coꝛriꝑet aliqñ pius ſponſus flagello nũc interius nũc exteriꝰ.exponẽdo videlʒ eã aliqñ peri culis.ſicut opoꝛtʒ ꝙ nicticoꝛax qᷓntũcũq; . domiciliũ qð eũ ptegat a contradictione aliaꝝ auiũ cuſtodiat/aliqñ veniat in apꝑ/ tũ ꝓ neceſſitate cibi vel pulloꝝ Paſſer ita qʒ; ſolitariꝰin tecto/cogitur ad ĩferioꝛa de ſcẽdere/ſicut moyſes de montꝭ caligie ad pplm rebellantẽ ¶ DHuid igitur finalłr cõ dudẽdũ ẽ.niſi ꝙ ſapia ðinitꝰ inſpirata/ q̃ eſt vnctio docẽs de oĩbo⁊ gr̃a dirigẽs mo Rurſus in re ſeſſoꝛis ⁊ eq tatꝰdei ⁊ qdrige aminadab i.ſpontanei ⁊ currꝰdei qͥ decẽ milib. mul tiplexẽ / ſufficiẽter hoĩeʒ in deo ſpantẽ et de ſalute ſua ſolicitũ/edocebit. Etiãſi tal ſolꝰↄcludatur in cella aut ſi ſolitudinẽ de ſertoꝝ exẽplo marie egiptiace/⁊ pauli pi miheremite/z marie magdalene:cum ſi/ milibus ceteris/ſ. olitarius inhabitet. Explicit hoc opuſculũ de delectatione Arenda in diuino officio ad inſtantiã fra tris ſymonis baſtardi de ſalinis pꝛo tüc Cconuétualis celeſtinoꝝ lugquni Segquũtur alie queſtiones HMeritur quan- go mittiturpctm̃ moꝛtaleĩvoto obedie Rndetur ꝙ maioꝛes pcipiẽtes aliqͥd ſub di ſuis non intẽdũt ligare aias eoꝝ nec debẽt. Et iõ ſi qͥs aliqͥd ſibi iniũctũ a ma „* ioꝛe/ex negligẽtia aut incuria/ nõ ſic adi/ pleret aut diffenet/non pꝛopt᷑ hoc pecca ret moꝛtalr. Secſi hoc ageret excontem ptu Diciturãt qͥs pꝛopꝛie peccare excon temptu:quando facit aliquẽ getff. motns pꝛiĩcipaliter er hoc ꝙ iniunctũ eſt ſibi op Pol itũ. Ac ſi diceret. Quia pꝛecipit᷑ mihi oc.ego in cõtemptũ pꝛecepti faciã illud quaſi ſcʒ vellet oſtendere ſuã falſam liber tatem. hre illam velamen malicie. UIte querit y interrogatõne iunioꝛ debet obtẽꝑare ſuo ſenioꝛi in om̃ibo.niſi maĩfeſte pᷣcipiat cõ/ tra pꝛecepta diuina. Supponit᷑ ꝙ iuni⸗ oꝛ reputet merito ſenioꝛẽ memoꝛẽ ſalutꝭ ſue.⁊ ſufficiẽter aduertat ad id qð facit et habeat recoꝛdatõem illoꝝ que habent in oꝛdine. Gecus vbi deeſſet aliquid iſto rum.quia poſſet humili verbo vel ſigno reduceære ad mẽoꝛiãvel aduentetiã ſeniorꝭ⸗ Aueritur rurſus vtrũ ſit vtilius fratri in cella ſeòenti/ va⸗ care lectioni.q; oꝛonivel meditatoni.aut ecõuerſo. Idem Rñdetur ꝙ nõ ſolũ atten dendu eſt ad illud quod mag pꝛoficit ꝓ pñiti.qᷓ; etiam ad illud qð diſponit ad fu/ turos pꝛofect.Et quia aſſueſcere medi/ tationi foꝛti ⁊ vehemẽeti /plus pficit in fu turũ/ꝓpter habitũ quẽ adqͥrit hõ /vt poſt modũ faciliter meditet᷑.imo etiã cõtẽplet qñ voluerit etiã ſolus etiã in officio.etiã meditatõi.vt nõ ſemꝑ opoꝛteat eũ habe/ tõnes ſolide/ſint libꝛi ſii. us re opoꝛteat ea deflere: Rndet᷑ꝙ null de hoc certus eſſe põt.niſiꝑ reuelatõeʒ.q; ſchtũ eſt. Nemo ſcit an amoꝛe an odio dign ſit Sed qñ quis cõſeſſus eſt ꝓ ſuo poſſe.et dolet de pctis ſuis.⁊ ꝓponit deinceps nõ peccare.iſte credit᷑ eſſe in ſtatu gratie.⁊ de bonitate diuina piecõfidere põt ꝙ ei de⸗ remiſerit pctã ſua.ſaltem q̊ad malũ culpe Et in tali ſtatu exñs/põt accedere ad cõ/ munionẽ ⁊ miſſam celebꝛare.¶ De ſcoõo rñdet᷑. ꝙ quis in religione exiſtẽs ex quo ꝓ modulo ſuo ⁊ poſſe ↄfeſſus eſt pctã ſua que fecit quoꝝ recoꝛdabat᷑.⁊ cõtritus ſa/ tiſfecit ad voluntatẽ eccłie id eſt maioꝛis ſui.qui ſpẽaliter eius curã habʒ.⁊ ꝓponit Ite querit᷑ ytrũ iunioꝛ ambulãs ĩ via aut equitãs cũ ſenioꝛe/ debeat ſibi obtpa re in oibus: Rñndetur ꝙ ſimplr ſine aliq pꝛeceꝑit aliq (Atem queritur vtrũ quis poſſet habere certitudinẽ ꝙ de us remiſerit ei peccata ſua.ſaltem quo ad culpã.etſi nõ habet certitudinæ/q̃nto tꝑe Queſtiones quedam ampliꝰ nõ peccare.tutius eſt vt de cetero nõ reflectat ocłlos ſuos ad peccata ſua ſin gulariter cõſideranda/⁊ maxime carnis. que ei poſſent plus obeſſe qᷓ; pdeſſe.ſʒ cöO/⸗/ fidens de mĩa dei ⁊ bonitate/ ſtudeat ꝓfi / cere de die in diẽ/ aſcendẽdo dexirtute in virtutem.vt tandẽ poſſit videre deũ deo/ rũ in ſyon. Cũ vero ab elationetempta?t tunc ad eius memoꝛiã reaucerept gener liter peccata ſua/nõ diſcurrẽdo ꝑ ſingula vt inde humiliet᷑.⁊ gratias referat creato⸗ ri ſuo.qͥ eripuit eum de tot ac tantis ꝑicu lis.in quib aliqñ extitit.⁊ ꝑmanſiſſʒ.ni/ ſi eum bonitas dei que neminẽ vult ꝑire. ſubleuaſſet ⁊ liberaſſet. Apð patꝝ narra ⸗ tiones / data eſt varia rũſio ab vno patre. mõ vni.mõ alteri.ſᷣm ꝙ ꝓſpexit/ ꝙ iſte ex recoꝛdatõe pᷣteritoꝝ/humiliaret᷑: feruerʒ in amoꝛę.alter nõ ſatis purificatus/tẽta/ ret᷑.⁊ xediret ad carnem alicui pturbato aut occup d ſenioꝛ.⁊ ex ſurreptõe rñ 5inite me, ego nihil faciaz erũtamen ſtatim compũgit rit ei innioꝛ. pꝛo vobis. v dolens. ⁊ adimplet pꝛeceptũt pauloante/ dura ruſione renuerat. Que/ rit inq; an ſicrñ idẽdo moꝛtalr peccet: Rñ cat moꝛtalr.ſʒ ſi ex cõſuetudĩe hẽat ſicrñ/ dere/peccat moꝛtalłr.qꝛ dʒ reſiſtere cõſue/ tudini male. ſʒ exq̊ freqnter recidinat ſic. ſignũ eſt ꝙ tali vicio eſt hituatus.⁊ nõ ca — dat ex ſurreptõe Rñdẽt ĩ ſili doctoꝛes the ologi/ꝙ ſic pꝛia ebꝛietas nõ ẽ pctin moꝛ tale. ita nec ſca/ ſilr nec ttia. nec cẽteſima niſi addatcircũſtãtia in vna ebꝛietatũ ſe/ q̃ntiũ:.q̃ cõuertat eã in pctm̃ moꝛtale.pu/ ta ꝙ nũc aduertit inebꝛiãs ſe ꝑiculũ moꝛ tale qð incidit exebꝛietate: ⁊ tñ deliberat ₰ ſe iebꝛiabit Applicet ad pꝛopoſitũ. clebꝛart pao foto populo indiſicre aut pꝛo ſibi cõiunctis ſpecialiter. Oð ſi pto to populo/quibus plus pꝛoficiat. bi coniuctis aut ceteris: Reſpondeturꝙ; — debet ſufficere caritati celebꝛãtis / ⁊ inqᷣſi tioni/ꝙ bene agat. ſine ſcrupuloſa tali ni mia inquiſitõne/quid plus pꝛoſit hoc vł illud Scit enĩ deus ponderare meritum Oneritur ſi fratri aut occupato in diuerſis toe rüũde ſenioꝛis qö det᷑ p vnavice aut duabo aut trib/nõ pec Strum quis non habens ſpecialẽ miſſam dicendã / debeat ꝛoficiat. aut ſi/ afin mis. Gco/ Npfi⸗ ein üdeo, nprt 8pian ſnn ur, o l h in ꝙ vbi celebꝛans magis eleuat intentoem ſuam caritatiuã in deũ ⁊ pꝛoximũ / illic ce teris pibus plus pꝛoficit Ac ſi diceret/do mine miſerere omium ſicut ſcis et potes. ⁊ ſcis me ⁊ vis oꝛare debere. Deniqʒ pꝛe/⸗ dtnon poceſtegula gencralia auini alt quando plus afficiat TFannnclhaspins duũ oꝛat pꝛo plurib⸗ ↄpᷣhẽedit. e ſi ↄxeritvaloꝛem ad aliq̃s ꝑti beat celebꝛari qͥn oẽs ↄphẽdat. qͥs eccłia culares / hoc debʒ facere non pᷣiudicando huic eccleſie ſtatuto i; in particularibus fantaſijs / circa ho⸗/ 7. Atẽ queritur vtrũ „ in memẽto in miſſa/ ſit tutum facere meo riam ſpecialem pao pluriba pꝛopter cogi tatones que poſt untoꝛirier ſonarnz re 4 ei Reſpondet᷑ conſu coꝛdatone: Ket nſule n tioꝛi/ ꝙ melius eſſet anteq; quis accedat daa altare ꝙ faceret ſuũ memento ſpeciale hoc eſt ꝙ dicat in coꝛde ſuo/ꝙ oꝛare int/ aitpꝛo tali ⁊ pꝛo tali. Et tũc quando erit ſuo memẽto in miſſa/cum his qui cõ/ tinent᷑ in memento miſſalis ſufficit coꝛdi quibus teneoꝛ et decreui oꝛare/⁊ hoꝛum ”MẽRE memento in ſpeciali.Et hoceſt tutũ con / lo die aliquod recenter memoꝛiale p ami cis / ſed haberet ſufficiẽter in habitu / pꝛe/ ſertim vbicelebꝛans eſt in publico/ vbi pꝛobabiliter eſtimat/ꝙ ꝑ tale memẽto de articulatũ/nõ inflãmaretur ad deuotiõeʒ ſpecialem / ſed potius inqͥetaretur/cad re ueritur ptrum de cogitatõnibus vanis aut noxijs qͥ ſu/ perueniüt in canone aut in memento ibi dem reſiſtedum ſit illis: Reſpondetur non debet tunc ſe occupare quis circa il/ las/ſed vltra pꝛocedere Hoc eſt tutiſſimũ et neceſſariũ conſiliũ/etiã vbi cogitatões ridgtetur eſedecomodis rus cxped omo dum oꝛat ꝓp miſſa qui poſſit aut de/ ic eccleſie ſtatuto ¶ Demü ceteris pari bus ſalubꝛius eſt conari ad oꝛationẽ ge/ ꝓꝙ ſic/pꝛeſertim vbi nõ pot le excrahi cõmode / cũ digito comt uinn kangu Ederet extrahi ⁊ qd iñ fie/⸗ glectuͦ talia inueniret in calice: Rñdeo ꝙ tutũ eſt facere cõſciaʒ ⁊ ↄfiteri/a eſt pctii mains aut minſcoz ꝙ negligens debuit um ſuis reſponſionibus ſuum/ oẽm actõnem habeat᷑ pꝛo regula entibus/quia debet eis tunc dicere ſaltez facto / venitis impoꝛtune / nõ habeo nüc bhoꝛam aut locum reſpondendivobis/ex pectate tempꝰaliud dum vacabit Poꝛro quoad cogitatõnes fedas/noxias et blaſ/ femas / ſiue ſit homo in miſſa ſiue alibi. il le potius vincunt᷑ contẽnendo nec reſpõ dendo eis q́; pugnando. Scio quendaʒ qqui ad occurſum taliũ / ſolitus eſt in ani/ mo ſubꝛidere/q̃ſi ſubſannans/nec curãs que inde pꝛotinus euaneſciut. trabere muſcã vel ara auta modi de ſanguine cũ coclea aliquo alio/non conſecrato m vbi nõ poſſe lin Reſpondeo vel cũ patena/aut aliquo tali.¶ aut feſtuca aut pil aut filü aut aliqd tale ret: Rñd guine deret extrabi? qd iñ fie⸗ recz efder e hoſſer exrrahi. ? lauaret bn/ ⁊ lotio ſumeret ſinõ eẽtyenenoſa? muſca ⁊ feſtuca cõbureret᷑ aut ipᷣavel ciuis eiꝰpo na. neret᷑ 2 loco abdito vt in altari vel piſci / hibere maioꝛẽ cautell. nitur yinũ ⁊ aqᷓ in calicẽ ſi „ git) reſiliat gutta vna vel ãp SG pꝰↄſecratõʒ tales utte dici ↄſecrate: 8 nec intẽdat cõiter cõſecrare niſi ill vinũ qð eſt ifundo calicis. Põttñ illa gutta ſu mi añ ablutõʒ ſub intetõe generali / ſi oſe crata ẽ vt ↄſecrata/ſi nõvt nõ ↄſecrata Et cautũ ẽ/vt ſacerdos ſit ſolicitꝰab initio vi gilare circa talia/⁊ circa panẽ ne mice ca/ dãt ab hoſtia? ne tales gutte remaneãt.ſi ãt ſacerdos dũ aduertit añ ↄſecratõʒ tle guttas intẽdit eas ↄſecrare/ipſe ſunt ↄſo/ crate.Silr ſi hẽat in pꝛĩcipio ĩtentõʒ cõ ſecrãdiqᷣcqͥq eſt ↄſecrabile/ tũc totũ cõſe/ qatü eſt. Atx omiſiſſe aliqui in conſecratõne an deat * ĩmiſſiones iſtas fedas ꝑ angelos malos/ t aliquid ta/ caderʒ aut inueniret᷑ in ſanguine/ muſca Ityꝝ grauit peccaret ille ꝑ cui? ne andeo qꝙ ſepe cõtin⸗/ git) reſilis vna vel apliꝰ/ remane ant ab int' int labiũ calid ⁊ undü deant eo ꝙ nõ pꝛeſerti ſi ſacerdos nõ intendit ta ſi qs omittatvl dubitat 54 VUtrum neceſſe eſt accen Queſtiones quedam ſolum reincipe ad id ꝙ omiſit/vel omiſiſ ſe ſe gedit/aut ſi ab inicio debet reinciꝑe et quid de illis qui aſſueſcũt reiteratõem Reſpondet᷑ ꝙ nõ eſt leuiter reiteratio faci enda/⁊ malum eſt cõſueſcere pꝛeſertim in verbis ſacramẽtalibus / nõ debet iteratio fieri/ niſi cõſtet certitudialr ꝙ verba non ſunt dicta. Si autẽ dubitatio ſit pbabil tunc fiat reiteratio ſub conditõe implici/ ta/ſicut fit dum dubitat᷑ de aliquo ſi fue/ rit baptiſatus vt dicatur ſic in coꝛde Ego non intẽdo conſecrare hanc hoſtiam / et tunc dicat verba. c. 2 2 ¶Utrum ſi qui ſine lumie dicnt miſſaz antecq; ſſe iceret lumen in media pte miſſe unerer nunicatio:? Reſpondetur ¶debet facere conſciẽtiam tam ſacerdos —. ᷓ; miniſter.non tamẽ eſt ſentẽtia excomu Et maximea conſecratone yſe incun eret excõmunicatio: * . 4 GELe thoꝛchiã in conſecratõnevel ↄmunicatõ ne populi: Reſpondet᷑ꝙ obſerueturvſus loci⁊ tempis.⁊ ſimilr in dando pacẽe in miſſis que nõ ſunt moꝛtuoꝝ. Non puto tamẽ ꝙ aliqð iſtoꝛũ ſit pꝛeceptũ obligãs. nec omiſſio debet reputari peccatũ moꝛ/ tale. niſi fieret ſcienter ex contemptu / vel cum ſcandalo puſilloum. ¶ Utruz hoſtia ſi ſit in modico macula/ ta/vel ꝑfoꝛata/vel detrũcata ⁊ non rotun uid fiet? Reſpondet᷑ ꝙ ga vt moꝛis eſt/ quid fiet: Reſpondet᷑ talis non debet aſſumi in pꝛincipio/pᷣſer tim vbi neceſſitas nõ vꝛget. et poteſt alia paberi. Sed ſi ſit iam ſumpta ⁊ non p⸗/ teſt alia peti cõſequenter ſine ſcãdalo.di/ mittatur ipſa / et fiat conſcietia poſtmo/ Adum de neglecu. 4 * 6 ſbiſu / niſi is qui iuuat eum/teneat ad cõ fiteoꝛ dicere ⁊ vos fratres vel miſereat ve/ ſtri: Reſpondh. vitem totius popuii. Item q;tum ſpaciũ reqͥritur poſt ꝑce/ ptionẽ ſacramẽti ad digeſtionẽ er / ita ꝙ; ſi ex infirmitate vl alias homo euomerit iam nõ eẽt neceſſe colligere quod euomu it: Reſpondet᷑ ꝙ citius aut tardius fit di geſtio/ſm qualitatẽ cõplexionum. Sed eſt certa regula/q; ſi appareant ſpecies in vomitu / ille debent colligi/⁊ ſumi vel ta/ ; coꝛpus xpᷣi in vaſe mũdo ſeruari /alio/ gquin ſi nullo modo appareant ſpecies/ oꝛdinariã plenariã/ niſi pꝛo quãto ſupi/ oꝛ ſuus ſcʒ papa vel epᷣs inuenit᷑ limitaſſe eaqm/p iura ſcripta vel aliter. Poteſt in ſu per poteſtatẽ ſuam ſubdelegare. uiciſe poſint abſol dere facem ſen ¶Vtrũ ſi quis dicat miſſaʒ / ita ꝙ null⸗ ſic/ quia ille vnus gerit de caſibus cõibus 0 onatur vomitus in piſcinam / vel com / bbas de iure / in abſolnendo ſub⸗/ ditos? Reſpondeo ꝙ habet poteſtatem irum abbas poſſit abloluere nouiti n illi ́ adhuc ſunt in laico habitu eq;; habeant coſenſum deo Puto ꝙ ſic. ſi hab ſpecrant ad iuriſtas. vel ad eos que ſciũt iura poſitiua.⁊ conſuetudines / in religio „ Vimum abbas poteſt delegare ſuã po/ gendo? Keponde ᷓ poteſt delegare qᷣ buſcũc vult / poreſt etia quib delegat d re poteſtatẽ ꝙ eligent ⁊ nominẽt.tot ⁊ ta/ ſt etiã quibo delegat da ritate ſua delegat eas Et hoc ſtat cum illa regula/ꝙ ſubgelegatus ſubdelegare non poteſt/verũ eſt itaq; ſua autoꝛitate. ¶ Utrum vicarius abbatis / in abſolu⸗ / — ndeo ꝙ ſicſi etſimie poreſtate iegbbas⸗ Re ibi cõtulerit / licet ipe di recte ſubdelegare non poſſit· „ ¶ Vitrum pꝛioꝛes ⁊ maxie in illis religi En onibus. que no habent niſi vnũ abbaræ/ . „ pꝛeelſt / habeant poteſta tem ſicut abbate⸗ re ⁊ quib: Reſpo pam. poſſunt tamen ſubdelegare in illis aſibo/q; eis autoꝛitate oꝛdĩaria reliquũt᷑ bus quibuſch ſcilz * Reſpondet᷑ ꝙ nõ ᷣm — iura ſcripta/ ſed conſuetudo inualuit in oppoſitum ſcientibꝰpꝛelatis ⁊ tolerãtibz 2 ita vidẽt᷑ ↄſentire/⁊ dare licentiã Sʒ de religiof ſecꝰ eſt qꝛ nõ pnñt audire ſeclares habent habitũ nouicioꝝ/ vel an/ ꝙ recipiant᷑ p no. vt ſupꝛa: Reſpon/ beant pꝛopoſitum temptãdi oꝛdinem.⁊ religioneʒ ſine frau de. Iſta tamen queſtio ⁊ pꝛecedẽs magis .Etvtrũ poſſint delega ibe: Reſpondeo ꝙ pꝛioꝛes babent poteſtatẽ oꝛdinariã / ſicut curati ꝑꝛochia les. ſed illam poteſtatẽ hñt limitatam ſe/ pe per ſuum abbatem vel epiſcopũvel pa ¶ Utrum ſacerdotes ſeculares eo lure launt ſacerdores voſſunn abiolui abaleſ⸗ ———— cut un nbent nochit nſe palps nilis uüt⸗ iue lun 1 ſine licentia ſuoꝛum maioꝛum:· Aitrũ ſit celandũ quicqd dicit᷑ in con⸗/ ſubuerſionẽ ſed edificatiõem.⁊c. ¶ Atrũ confitens / poſſit dare licentiã cõ feſſoꝛi ſuo.reuelandi quicqͥd qð ab eo an dierat in confeſſioe / ſiue tangat confiten tem/ aut aliũ quempiã.ſiue etiã pꝛo pace aliquoꝛũ adiuicẽ refoꝛmãda/aut pꝛo am monitone alicuiꝰ ſeu coꝛrectõne aut hu⸗ iuſmodi. Reſpondet᷑ œ pꝛopꝛie loquẽdo nõ poteſt dare licentiã / ꝙ coͤfeſſio reuelek Sed poteſt dicere extra confeſſionẽ.⁊ a huc cautela magna ſeruanda eſt in tali re uelatiõe/⁊ expedientius eſt/ ꝙ ipſemet cõ fitẽs dicat ꝙ dicendũ eſt/⁊ pꝛeſertim ſi ſit dicendũ in publico. Rurſus dum tangit peccatũ alterius ſecretũ / confitens nullo modo debet reuelare niſi ad bonũ ipſius ſicut velet ſibifieri. ⁊ dicat tali ⁊ tale / p pꝛodeſſe debeat/non obeſſe. „ el magis ſpuali/confitẽtis aut cõfeſſorꝭ aut alterius pſone ſingulanis/aut pluriũ yel vnius ⁊ totius cõitatis euitando po feſſione ſub ſigillo confeſſionis: Reſpon det᷑ꝙ peccata ⁊ eoꝝ circunſtãtie/⁊ ea ꝑ q poſſet haberi cognitio peccatoꝝ/ſunt de ſigillo cõfeſſionis ⁊ de neceſſitate celẽda Alia etiã ſunt celanda/tanq; ſecreta/ ſi di cant᷑ bona fide/⁊ intentõe/ nec tendũt a ¶Atrũ pꝛo ꝑiculo vel damno temꝑali/ ſit aliquid ſub ſigillo confeſſiõis auditũ reuelari/dato ſaltẽ ꝙ confeſſoꝛ diceret co/ q; nõ ſunt faciẽda malaꝛc Nec ſufficit di HH confeſſione / er quo iam au⸗/ diuit Secus ſi a pꝛincipio diceret ſic. no li mihi confiteri.quia nõ volo tenere ſecre cere poſt auditõem confeſſiõis/ꝙ ↄfeſſoꝛ tum illud quod dixeris. Et tũc iam non eſſet confeſſio ſacramẽetalis / de cuiꝰ ratõe eſt ꝙ ſit ſecreta/ niſi aliter ⁊ aliũde ſciatur Btru ſi quis pec/ cauerit occulte / ſicq tale peccatum tagat vel ſcandaliʒet cõitatem / ſiue peccatu ſit aue ſiue leue Vtxꝝ peccans / teneat ſe ip ſuz pblicare.Et hoc tãgit religioſos: Re ſpondet᷑.ꝙ ſi peccatũ ſit de ſe publicũ. ſi/ cut hic ſupponit᷑ licet perſona ſit occulta fitenti/ ꝙ talia non recipet ſub ſigillo con feſſionis/aut qͥ ſuꝑ hoc ſit faciendũ? Re ſpondet᷑ ꝙ nullo modo etiam p ſaluãdo 0ρ ihb⸗ S vYeritatẽ/ ipſe debet illam dicere tam deſe W qᷓᷓ; dealijs in caſu tali. Et in hoc nõ ꝓdit ſe/ſed obedit legidei/⁊ ſuo ſi uperioꝛi/qui cogũt ſe reuelare Poteſt tamen talis cul- pabilis/pꝛelato ſuo interrogãti in publi co coꝛã alijs ſic dicere/domine/qnod ſcio patus ſum vobis diceread ꝑtẽ. Si auteʒ factum eſſet occultũ de ſe/⁊ pſona aliqua eelſet publice diffamata. vel accuſata ipſa ſimiliter dum interrogatkaſi uperioꝛe tene tur dicere veritatẽ Si autem factũ eſt oc cultum/ perſona nõ ſit diffamata/tunc talis perſona interrogata perſuum ſupi oꝛem/nõ tenetur ſe reuelare/⁊ poteſt dice re/domine/ nõ debetis me ſuper talibus interrogare/ex quo non ſum diffamatus yel accuſatus/vel denüciatus Si autem ſuperioꝛ vꝛgeat eum ꝑ iuramẽtum/⁊ ſub pena excõmunicatõis ipſe non tene»Äqaobe dire/ nec penam timere. Sed ſi pertales euaſiones et reſponſiones/ ipſa perſona veniat in ſuſpitõem ſuꝑioꝛis/vel auden tiũ/ꝙ ipſa aliquid ſciat/hic eſt maioꝛ diſ ficultas.Et plane ſi ſit res cognita in co⸗. feſſione ſolum / dicunt doctoꝛes ꝙ abſqʒ ſcrupulo poteſt dicereet iurare. domine ego nihil ſcio de iſtis. Et hoc ſic intelligi tur/ꝙ nihil ſcit tali modo vel ſcientia.qli modo poteſt ſuperioꝛ et ſolum debet in terrogare. Si autẽ poſſet ſimilit᷑ in alis pure ſecretis ita reſpondere ſine menda/ cio/ego non audeo diffinire. Uideretur kainen alicui par ratio/et par verbi intel ectus M r Atrum in caſu pꝛedicto poſſit pꝛela⸗ cut ad pꝛioꝛem in om̃i caſu Et addo ꝙ ſu perioꝛ in tali inquiſitõe pure ſecretoꝛuum grauiter peccat/⁊ eſſet puniendus.qm̃ ex cedit metas officij ſui.⁊ violat q;tũ in ſe eſt iuriſdictõnem dei/qui ſibi ſoli ſecretas reſeruauit punienna. (Aum ſi quis malicioſe accedat ad latum ſuum/confitens peccatũ ſuum/de quo credit ſe nõ poſſe publice puniri.qꝛ ei ſecrete confeſſus eſt. Si vero ante con feſſionem peccati vel poſt venit ad noti/ ciam pꝛelati tale peccatum per confiten/⸗ tem vel ꝑ alium/poſſit pꝛelatus ipᷣm pec catum reuelare.et publice punire peccan tem.⁊ pꝛecipue ſi publice accuſetur: Re/⸗ ſpondetur / eſic / ſed obſeruet pꝛelatus⸗ nis pꝛecipe. ſi quis ſciuerit accuſet en. uut ſi talis teneaturobedire: Reſpondetur ſi 6 OQueſtiones quedam ne ſcandalum oꝛiatur/⁊ hoc faciet oſten / dendo pꝛius qualr ſcit modo publico vł ante confeſſionẽvel poſt peccatũ cõfeſſuʒ celando tamẽ aliquid ſciat in cõfeſſio/ ne. Immo ſi ꝑ hoc innuat ꝙ pꝛelatus re⸗/ uelet confeſſionẽ / ipſe eſt grauiſſime pu/ niendus ¶ Atrũ ſimaioꝛ ſolus/aut vnꝰ vel duo alij ſoli/ſciant peccatũ alicuiꝰ.an poſſint aut debeãt adducere tale peccatũ ad publicũ iudicium? Reſp õdet᷑ opoꝛtʒ ad minus eſſe duos teſtes/⁊ qui ſciant ex certa cognitõne.nõ ex ſolo auditu/ vel ꝗ ipſe reus cõfeſſus ſit publice/ poteſt etiã in hoc caſu ꝑ iuramenta ⁊ aliter moleſta-/ ri ille qui eſt pnblice diffamat de aliquo facto/velvbi factũ eſt publicũ licet ꝑſona ſit occulta quatenꝰ publiceveritas cogno ſcatur. ¶ Vtrum reuelatoꝛ confeſſionis remittendus ſit ad ſupioꝛem/ ⁊ ad quem et ſi in omi caſu id eſt ſi ſemꝑ. Reſpondet᷑ ; h tutiꝰ eſtvt remittat᷑ ad terroꝛẽ.quoni am peccatũ eſt enoꝛmiſſimũ ⁊ peſſimum ⁊ reputarẽ minꝰ malũ apoſtatare plures a religione pꝛofeſſa/licet nõ ſit talis pena in canonibo ſtatuta/⁊ vix poſſʒ dari pena ſufficiens. Jura tamen inſtituũt/ꝙ talis retrudat᷑ in artũ monaſteriũ.⁊c̃.nõ ꝙ iu/ ra cogant pꝛofiteri religionẽ/ ſed cogunt carcerè pati.vel talem penitentiãꝗq. AUVtrũ ſi quis nõ publice ſed ſingulariter tamen. ⁊ hoc extra confeſſio/ expꝛobꝛado tamen. ⁊ hoc extra confeſſi nem / vel etia in confeſſione/ peccatũ dixe rit in confeſſiõe auditum ſit puniẽdus: et quomodo. Reſpõdet᷑ excaritate ⁊ in confeſſiõe / poteſt ſibi obijcere peccatũ cõ feſſum / ſeruata diſcretione. ſed ſepe nõ ex/ pedit vbi confeſſus ſcandaliʒaret᷑ et male caꝑet/⁊ foꝛte retraheret᷑ a confeſſione ali/ as facienda.Extravero confeſſionẽ nũqᷓ; fiat expꝛobꝛãdo/nec etiã admonendo.ni ſi foꝛte in quodã generali.Et hocadhuc vix poteſt bene fieri Pꝛopterea tutius eſt dimittere/⁊ ſemꝑ oſtendere ꝙ de peccatis cõfeſſis nihil ſciat aut cogitet. Repiatur aliavia monendi q; iſta/⁊ cogitet quilibʒ Wrrumſi nõ fieri / in hac ꝑte R Htrum ſi cofitens obliuiſcat᷑ penitentiã/ debeat iterũ confi/ teri? Reſpondet᷑ ꝙ talis debet confiteri de penitentia oblita.Et quia nũc penitẽtie ſunt arbitrarie/videtur ꝙ nõ opoꝛtet cõ/ fiteri peccata pꝛioꝛa/ licet doctoꝛes antiq in peccatis carnis. & dixerint oppoſitũ.¶ Atrũ ſi quis nõ cõ pleat penitentias ſibi iniunctas ex negli entia 2 toꝛpoꝛevel ex mala volũtate.aut toꝛte quia nimis graues ſunt/ſufficiat ſe iterum ↄfiteri/⁊ nõ iterum facere pꝛimas penitẽtias: Reſpondet᷑ꝙ cõfeſſoꝛ poteſt ſm ſuam diſcretionẽ relaxare.pꝛeſertĩ in penitentijs datis pꝛo peccatis occultis/ nõ ita de publicis.Nec videtur recurren/ dum eſſe de neceſſitate ad pꝛioꝛẽ confeſſo rem aut ſuꝑioꝛem. Et pᷣſertim quãdo ta/ les penitentie date ſunt non ꝑ ſuꝑioꝛem/ ſed ꝑ equalem.alioquin tutũ eſt recurrere ad ſupioꝛem/vel equalem/pꝛo relaxatiõe vel còmutatõe.⁊ hoc quo ad penitentias faciendas. Sed iã de omiſſis puto/ꝙ cõ feſſoꝛ qui habet poteſtatẽ abſoluẽdi/po⸗ teſt ᷣm arbitriũ ſuum/dare nouã peniten tiam/⁊ nõ iniũgere cõpletionẽ illius que ¶ VUtrum expediat ſepe/aut in omiſſa eſt ¶ Ntrume eſ om̃ibus/confiteri eadẽ peccata/ ſcilʒ aut pꝛopter plenioꝛeʒ indulgentiã acquiren dam que ex maioꝛi confuſiõe cauſari po/ teſt/ aut pꝛopter maioꝛẽ humilitatẽ: Re/ quã cauſarũ pꝛedictarũ.aut alia ſimilem vt pꝛopter habendũ conſiliũ.Et caueat᷑ in tali narratõne curioſitas. ⁊ ſpecialiter Atrũ ſi ꝗ trũ ſi quis cõmi 7 9 . rat milia eiuſdẽ generis aut ſpeciei/ que tamẽ nõ inducũt ad alis 2 — ſerit plura peccata ſim pctm̃ graue.i.que nõ habent circũſtanti- E as graues. Vtrum ſufficiat de quolibet genere aut ſpecie generaliter cõfiteri.⁊ nõ in ſpeciali de omibus: Reſpõdet᷑ ꝙ ſuffi cit/ pꝛeſertim ſi dicat᷑ numerus peccatoꝝ dum ſcit᷑ aut duʒ neſcit᷑ explicetur talit q; ↄfeſſoꝛ poſſit ſatis cogitare multitudinẽ peccatoꝛũ / vt dicendo ꝑ vnũ annũ vel ꝑ mẽſem / incidi in tale peccatũ/toties quo tiens tẽtabar.⁊c᷑.quia quo ad qðlibet ſpe ciale deſcendere nõ opoꝛtet.nec ſepe expe dit/pꝛopter audientẽ ⁊ loquentẽ/⁊ tẽpo/ ris amiſſionẽ. ¶ Atrũ ſi plures nõ ſuml ſeg vnus poſt alium / aut duo tm ſimul⸗ vigerit quẽpiam peccare poſſint eum ad publicum iudicium adducere? Reſpõde tur ꝙ ſi duo ſimulviderint idem factũeo dem tempe/⁊ eodẽ loco / poſſunt teſtifica ri vt in publicũ veniat. Secus ſi ſint di⸗ uerſa tempoꝛa⁊ diuerſi actus ſucceſſiue ⁊ vnus vidit poſt alium⁊ nõ ſimul qꝛ tunc nõ ſufficit teſtimoniũ ad cõuincendum. trũ ſi quis nõ cõ ngee 4 fm E * ebꝛats un anuli hoc Mkont Nnas Gnin Cclt/ Cunn, on⸗ licorn oren Aunee auni⸗ lentis io⸗ niten oghe Uuren Mion N pptgli nlan uent ier e c vor ſeq ine l llo ſe G l fi nud ſuet btune on⸗ Nart batoem religionis/ 2 tũc inuenit ſtrab cius aut in aliquo in/ titur / et ſi ¶ Utrum pꝛopter pñ̃tiam heretici ſciſ ⸗ matici vel alterius excõmunicati/ debeat quis ceſſare ab oꝛatõne / vel in miſſa ſiſte re/in quolibet paſſu fuerit/ vel in officio diuino: Reſpde?᷑ ſi talis aſſiſtens ſit no . toꝛie excõmunicatus/et denũciatus et B conſtat illis de choꝛo vel eccłia talis cele⸗ bꝛans debet ceſſare.⁊ ſignificare palã cau ſam ſue ceſſatõnis / niſi excuſet᷑ per timo /- rem cadentẽ inconſtantẽvirũ. Si autem excõmunicatio ſit occulta/ nec fuerit de/ nũciatio facta/ talis nõ debet ceſſare a ce ⸗ lebꝛatõne publica/pꝛeſerti iam inchoata ania nec debet aliñ pꝛopalare. „ aut debilis / aut int in aliquo abilis/thoc benetuc notax/ ꝑmittit ta/ men ſic ꝑ annũ/poſt hoc petit pꝛotfeſſiõʒ et nullu aliud habʒ impedimentũ q; pꝛiꝰ vtrum poſſit repelli: Reſpondet᷑ ꝙ ſic.eti am gratis nõ aſſignata alia ratõne. Item nouitius interrogat? an habeat aliquod impedimentũ ꝓ quo non poſſit pꝛofiteri? Reſpondet ſe nõ habere/⁊ men „ cconſentit᷑ ſue pꝛofeſſioni ĩmo de facto pfitetur/ innenit tamẽ poſtea qꝛ — valeat autnoõ: Reſpondet talis nouiti us ligatus eſt intrare religionẽ iſtam vel aliam Sed de cõnentu maioꝛ eſt difficul tas/ quia pᷣſupponit᷑ ꝙ non cõſenſit niſi ſub conditõe/ ꝙ nouitius nõ haberet ali quod tale impedimentũ / qð expꝛeſſe no/ minat?᷑/⁊ in ſtatutis oꝛdinis ponit᷑ Et ita videt᷑ ꝙ nõ ſtante tali conditõe/cõſenſus nõ tenet. Sũt tamẽ argumenta ad oppo ſitum decõditionibaa ppoſitis matrimo nio q̃ dimitto Conſulerẽ tamẽ/q;talis iiä ꝛofeſſus / exteriꝰ ⁊ diu tolerat/ nõ expel/ er / niſi neceſſitas vꝛgeretꝛ hoc pꝛopter ſcandalũvitandũ/⁊ caritatẽ nutriendam idiſpẽſatoꝛ aut pcuratoꝛ monaſte/ ri/ vel alius cui foꝛte date ſunt pecunie p emẽdo aliqͥd pꝛo cõmuni.aut ꝓ quauis alia cauſa cõitatis/ ipſe emat ꝓ ſe vel pꝛo alio / cultellũ vel graffiũ aut filũ aut acũ/ abſq; licẽtia generali aut ſpeciali aut per miſſu pᷣſidentis.vtrũ talis faciat cõtravo tum pauꝑtat/ ⁊ reputetur ꝓpꝛietariꝰ/pec cauerit q; moꝛtałr tanq; trãſgreſſoꝛ voti. Et ſilr dico ſi dederit vel acceꝑit ab extra 2 7 Cum earum reſpoõſionibus cunq; ſibi iniunctũ a maioꝛe/ꝓpter a impedimentũ ipius officij: Reſpõdet ꝓ reuelatis excuſationibaſuis maioꝛi ſuo ſi idem pſiſtat in ſua volũtate obtẽpet ſibi confidendo de diuino adiutoꝛio.Et hoc etiã habz ex regula/ ſi ĩpoſſibilia iniun gũtur alicui fratri ⁊c Pꝛeſuppoſito tñè/q non habeatur rõnal exiſtiatio de maio⸗ ri/ꝙ ex impitia vel malicia pcipiat illud/ ⁊ ꝙ ill ꝙ iubetur ſit de illis q̃ pꝑtinent ad regulã/⁊ ad q̃ ſe ectendit ptãs maiorꝭlali oquin nõ debet obedire. Dicitur ãt ratio nalis exiſtimatio qñ rationes ꝓbabilio/ res habentur ad ſic credendũ q; ad oppo ſitũ/dummodo non fabꝛicet ſibi tales ra toes/ inoꝛdiata vel idiſciplinata affectio ¶ Duerit quõ itelligat᷑ iſta autoꝛitas be ati thome deaqno / ꝙ conſenſus delecta ⸗ tionis pcti moꝛtalis/ eſt pectim moꝛtale? Reſpondetur ꝙ ſi qͥs tẽtatus fuerit de ali impedimentũ habebat / vtrü talis pfeſſio C pꝛocuratoꝛ/ eſtimat ꝓpbabilr ⁊ rõnabilr/ qꝙ ſuꝑioꝛ ſuus vellet bñ ſi ſciret.ꝙ illa fie/ rent de quibo q̃ritur.Et in hoccaſu nõ vi det᷑ talis pꝛocuratoꝛ ꝓpꝛietariꝰ/vel tranſ/ greſſoꝛ voti. Si aũt credit aut credere de beat pbabilr/⁊ rõnabür/&ꝙ ſi ſupioꝛ talia ſciret / ipſe nõ appbaret ſed diſpliceret ſi/ bi/⁊ hoc diſplicẽtia graui/tũc talis eſt fur et tranſgreſſoꝛ voti. õ quo peccato moꝛtali / ſi delectatur in eo/ delectatione moꝛoſa/a placeat ſibi illa de lectatio/ratõne deliberata.ita ꝙ nonvel⸗ let ꝙ tẽtatio recederʒ.ſʒ ꝙ delctatio duret ampliꝰ.poſito ꝙ non vellet actualr ↄmit tere pctm̃/hoc eſt exercere pctm̃ ſuũ ad ex tra/peccat moꝛtalr Et hec rñſio ꝓbata eſt ⁊ in multis caſib alijs hʒ locũ eadẽ auto toꝛitas Pꝛopterea cautiſſimũ eſt/ ſtatim abigere tales recogitationes opeꝝ carna liũ/tã alioꝝ qᷓ; ſuoꝝ/q;ᷓuis ſit aliqñ in ta/ li recogitatione/viciũ quoddã curioſita/ tis noxie.quã ñ opoꝛtet eẽ pctm̃ moꝛta/ le / potiꝰ q; ſit delectatio carnalis/⁊ hec cu rioſitas/ↄmunis eſt apð quẽlibet ex ſen/ ſib/ vt oculus non ſaturaturviſu.nec au ris auditu⁊c.Et pᷣt magis dici delectatio hmõi ſenſualis qᷓ; carnalis ſeu libidinoſa Eppliciunt queſtiones. to veniali duplici. 54 neis: Reſpondet᷑ꝑ diſtinctõʒ.qꝛ vel talis VWtru quis renuere deb eat officiũ q/⸗ ter alig dö gem de pecca De correctione pꝛoxim TZ DOita qRduplicit᷑ dici poteſt pec n aatüveniale. NHam alið eſt veni ale ſolũ ex genere. ſicutverbum C&[slccioſum. aut mẽdaciũ iocoſuʒ Aliud eſt veniale ex hoc ꝙ non fit cũ deli beratione pꝑfecta.ſed in pꝛimo motuvelqᷓ dã ſurreptione.quẽadmodũ nullũ eſt pec catum adeo moꝛtale: quin per defectum ꝑfecti cõſenſus/poſſit remanere infra me tas ſoliusvenialis Et quo ad iſta pctã ve nialia/veriſſima eſt regula beati Aug. vi/ delzʒ ꝙ nullũ petm̃ venigale eſt adeo/ quin moꝛtale fiat dũ placet. Sed de pmis ve/ nialib nõ opoꝛtʒ. ĩmo ſctũs thomas dat ꝓ regula ꝙ cõſenſus in actũ venialẽ.ſup/ ple de genere /nõ eſt niſivenialis ſicut mẽ ciri iocoſe etiã ex deliberatõe vel frangere ſilentiũ.qð ſolũ impoſitũ eſt ꝑ modũ di/ ſcipline.⁊ delectari in iſtis/nõ eſt niſi ve/ niale. Si autẽ delectatio fundaret᷑ſuper hocqð eſt pctm̃ id eſt ꝙ qͥs delectaret in hoc actu/ſub hac rõe qua ꝓhibet᷑ ⁊ diſpli cet deo / tüc ipſa delectatio pctm̃ moꝛtale eſſet. Sed hec eet diabolica placẽtia. qᷓ/ uis poſſet foꝛte ſine pctõ moꝛtali qͥs in h caſu delectari in hoc ꝙ habet talẽ liberta/ tem ſic agendi neſciente ſuo ſuꝑioꝛe.aut alia tali rat=ne. ¶ Fini. eC RNOꝛreptõ ꝓximi de qua dicitur Mat . xviij Si peccauerit in te frater tuꝰcoꝛripe ipᷣm.⁊c.eſt in Vcepto. Si mñ iſte ſex cõditões cõcurrãt. Pꝛima eſt certa pcti agnitio.qꝛ ex ſola ſuſpitõne nõ debet fieri. Bcda eſt mãſuetudo ĩ coꝛripiẽdo.qꝛ coꝛripiẽs cũ ira magis ꝓuocat ad peius quã coꝛripiat Tertia eſt ꝙ in alio nõ ſit tanta aptitudo ad coꝛripiendũ/qꝛ ſi ipᷣm fratrẽ peccantẽ videãt aliqͥ eque boni ſicut ego vel melio res/⁊ ei foꝛte magis familiares/ vel pᷣlatꝰ ſuus / ꝓbabiliter ſupponere poſſuʒ / ꝙ ali quis iſtoꝝ coꝛripiat ipᷣm.Si autẽ certũ eſſet/ꝙ oẽs negligerẽt eũ coꝛriꝑe tũc tene ret᷑ quantũ ad hanc conditõeʒ/⁊ alijs cõ/ ditioniba cõcurrẽtib. Quarta eſt ſpes p/ — babilis de coꝛrepti coꝛrectõe q̃ ſi nõ ſꝑat᷑ E— ſed peioꝛatio timeret᷑ coꝛrectio fieri nõ dʒ Quinta eſt ꝙ pctm̃ ſit moꝛtale nõ tm̃ ve⸗ niale. Sexta ꝙ non ſit ſpes hñdi maioꝛẽ opoꝛtunitatẽ tꝑis ad coꝛrigendũ ſeu coꝛ ripiendũ.¶ Iſtis ſexↄditõibonõ cõcur rentibo/licet pcepto leget᷑/ non tamẽ ligat ꝗd exquẽdũ.i.coꝛripiẽdũ/ſed põt differre ſine peccato/quſq; he ſimul ↄcurrãt.hoc tamẽ nõ dico de pꝛelato ſed de fratre q p/ ſidentiã nõ habet in illũ qͥ peccauit ¶Et obligatio huius pᷣcepti eſt affirmatiua li gans ſemp / ſed nõ ad ſemꝑ.ſed tm̃ p tẽꝑe neceſſitatis/qð eſt qñ oẽs ille conditiões ſupꝛadicte cõcurrũt. Quare nõ eſt timen dũ hoĩ bone voluntatis de hac trãſgreſſi one / ſi pꝛo ſe habuerit dictas conditiões. ¶ Itẽ ex vi pcepti/ſecreta coꝛrectõ vel ad monitõ.debet pcedere denũciatõnem q̃ti nus ipſa coꝛrectio cadat ſub pᷣcepto / exce ptis his q̃tuoꝛ caſib in qbo nõ eſt necefſa riũ. Pꝛimꝰqñ frater venialiter nõ moꝛta⸗ liter peccat/qꝛ de veniali nõ eſt pᷣceptum Scs qñ coꝛmpiens frem.ex ſua ſecreta coꝛrectõe peioꝛẽ foꝛe foꝛmidat Tertiꝰqũ licet ſit ſpes coꝛrectõis ꝑ ſecretã ammoni tionẽ tñ moꝛa ꝑiculũ habʒ/tũc omiſſa p/ uata coꝛrectõe ſtati denũciari debʒ Quar tus qñ coꝛripiẽs ſine pꝛopꝛia culpa coꝛ⸗ riꝑe nõ valet/qꝛ dicit greg. pfect magna/ numis laus eſt/ꝑpeti exteriꝰfoꝛtit᷑ ⁊ ĩteriꝰ clement᷑. Hã ſunt nõ nulli/ in ipa familia ri cõuerſatõe qͥ coꝛrigi neqᷓunt ſine cuppꝑès coꝛrigentis atq; ideo cũ vel coꝛrigentẽ in quinãt/vel nõ om̃i modo hec agẽtes ag/ grauãt/magna miſterij diſſimulãda diſſi mulatõe tolerãda ¶ Quare ſciendũ ĩ his qᷓ tradidit dũs ſeruãda. Aliqñ eſt pᷣcipue oꝛma tenẽda vt in ſacramẽtis ⁊ in talibo nõ licʒ recedere a ſcriptis verboꝝ foꝛmis qꝛ ĩ ipſis virtꝰſacr̃i conſiſtit. Aliqñ finis intẽtus magis debʒ attendi q; foꝛma ver boꝝ vt cũ dus dixii curato a lepꝛa Mat. vij. vide nemi dixeris ⁊ tñ ille diffamauit eũ.quia magis atceẽdebat ꝓpter qd dixerit — pᷣt ⁊ vult pdeſſe/q; ꝑ ſe.ſecure pᷣt ei indica re.vñ etiã pꝛelato dici pᷣt pctm̃ fratris/nõ pᷣmiſſa monitòe.vel ſecreta coꝛrectõe/ nõ tãq; uudici.ſed tanq; amico peccatis et qͥᷣ ei magis pᷣt ꝓdeſſe q;ᷓ aliꝰ pᷣcipue ꝓpter ca/ ſus pᷣtactos.¶ Itẽ pctm̃ de q̊ frat᷑ peccãs fuit ſecrete coꝛreptus ſeu admonit?zꝛ deꝗ̊ ſe emẽdauit/ pᷣt dici pᷣlato pᷣcipiẽti ꝑ obe/ dientiã. Ita tũ ꝙ ſi denũciãs ſolus pctm toeon q; qͥq dixerit ¶ Bür hic magis debz attẽ di finis coꝛreptõis ſcʒ emendatio peccã/ tis/q́; fſoꝛmaverboꝝ. Si qũ ergo videat᷑ frater peccans ſalubꝛiꝰ coꝛrigi ꝑ aliũ qui ſober it⸗ nnee glcul guik/ alilo coꝛ nod⸗ niso glig⸗ Itfn notia hole⸗ tdel tiua holl⸗ Gent notik Con ſien W lſto ſe⸗ aui⸗ aut pꝛio nee⸗ intu ſon C n line tr thoe td/ E nli phe Giti knne ſſn itiöes velg enq roere ectſe Wort un ſca n moni ſa⸗ Onr ac gnr⸗ in⸗ mniu npe tein ag⸗ diſli his pve liby wis fins gaer D. Waut din chz lope, il ndan noh 4 Cractatus de par⸗ vt fructum poſſ it facere. Fini De parnulis trabẽdis ad chriſtũ 534 nouerat / ſoli plato dicat. Si ãt t alij no / uerãt/nõ coꝛã alijs q; coꝛã illis ipᷣʒ pᷣlato reuelet. ¶ Cauendũ neqͥ aliqͥd ſiniſtrũ alicui de aliq̊ loquat/niſi vłvt ille de qᷣ lo quit᷑/ ab illo cui loq »kſonenget. vel ne ille cui loqͥ tur ei familiaritate iũgat᷑: ab ipſo coꝛrũpat᷑ ¶ Loꝛreptõem aut pᷣdicatiõem nõ dʒ dimittere pᷣlatus ꝓpter ſubſannatõ nem / vbi ſunt aliq boni int᷑ malos.vel qᷓ; uis oẽs ſint mali/ſpes tñ ſit de coꝛrectiõe alias dzʒ tacere/vel pᷣt ad aliũ locũ trãſire/⸗ lelia et „ N. Ontumelia ꝓpꝛie lo (cõuicio alicuiꝰ in hoc ꝙ aliqᷣs ill qð ẽ tra honoꝛẽ alicuiꝰ deducit in noĩe/ðꝛ etiã eẽ in factis.¶ Cõuiciũ autẽ eſt de honoꝛatio alteriꝰ / ꝑ verba maĩfeſta tiua vicioꝝ eiꝰ culpabiliũ vel naturaliũ. e pcto mortali Exccatuũ moꝛtale ſᷣm anguſt⸗ eſt Tictũ vel factũ vel cõcupitũ qð p ſftit p legẽ dei Beneral teptatõ ctatõe cõſenſu. Duggeſtiõe ex mninſeca fit in dicto vel facto hols vel dia⸗ boli. ⁊ hoc oĩ culpa carʒ ⁊ macula/ſi ei nõ cõſentit᷑ Intrinſeca eſt delectatio in pᷣmis motib.⁊ hec maculã hʒ/ſʒ nõ crimen⸗ Conſenſus in delectatõeʒ moꝛtalis pᷣctiĩ ſicut eſt ſoꝛnicatio/eſt moꝛtal Qð ſic ẽ in telligendũ: Na qͥ ſic delectat᷑aut aduertit aut nõ Sinõ / nõ eſt moꝛtale. Si aduer tit aut cito auertit ſe a cogitatione aut nõ Si cito auertit ſe/tunc eſt veniale/ q́;uis iteꝝ⁊ iteꝝ in idẽ redeat. Si ãt nõ auertit ſea cogitatõe tali quã bñ ſcit eẽ mali.tũc aut aduertit ꝑiculũ pcti moꝛtal qð eſt ibi aut nõ. Si nõ adhuc ẽ veniale / licʒ maiꝰ pꝛioꝛe. Si ãt aduertit ꝑiculũ qð eſt ibi/⸗ nec timet / ſed ſcienter ⁊ volũtarie manet in tali cogitatõne ſeu cogitatõis delecta/ tione/tunc peccat moꝛtali᷑. ¶ Finit uuł trahedis ad xpᷣʒʒ eiuſdẽ. m: nolite phibere. taliũ enĩ eſt re/ rũ qui nãdo offeretibo. Sinite inqᷣt puulos ve/ quẽdo ĩpoꝛtat dehonoꝛatõem glioꝝ/et hoc g v̈ba. exteſo tñ fit trib modis ſuggeſtiõe dele/ Jo. de gert. Lancell. pariſien. NInite paruulosvenire ad meꝛ gnũ celoꝝ. Supꝛemꝰlegiflatoꝛ noſter et doctoꝛ xpᷣs/ſufficientẽ pꝛebuit inſtructõ nẽ.tum doctrinis.tũ operibꝛ exẽplis.ad vniuerſalẽ eccleſie decurſum/p ihi ſtatu Srad regulandũ. Ita eni recta fides hʒ tqm̃ poꝛtio eccleſie nõ vilis eſt puero/ rũ ⁊ adoleſcentiũ cetus/noluit idẽ chꝛiſtꝰ ipſos abſq; cõgruis inſtitutõibopᷣtergre/ di quinetia aliquoꝝ tũc pñtiũ ⁊ oĩm per hoc futuroꝝ/minus beniuolã indignati onẽ/ vel inſipientiã rudẽ/vel altã plusq; ſatis erat inflatãq; ſapientiã cõpeſcuit eo ꝓhibebat ſibi ꝑuulos offerri ↄmi/ nire.⁊c̃. Et tanq; ab eo q̃reret᷑ cur hoc ita ſinerẽt. ſubiũxit cauſam pᷣcipuã ⁊ diunina dicẽs. Laliñ enim eſt regnü celoꝝ. Et in Marco ſic habet textus. Diſcipuli autẽ cõminabãtur offeretibe. qð cũvidiſſet/in digne tulit Et ait illis Sinite ꝑuulosve nire ad me ⁊ ne phibueritis eos Seqͥtur Et cõplexans eos.⁊ ĩponẽs manꝰ ſupꝑ il/ los benedicebat eos. Oueè verba ſi cũ ſuo ponderè ſententiaꝝ cõſideremꝰ/ ingentẽ pꝛoꝛſus acerbe moꝛdacisq; iuectiõis ma teriã habebimꝰin eos qͥ puuloꝝ ſalutẽ et acceſſum ad xpᷣm/pꝛepediũt Et ita pꝛofe cto audire digni erũt qui tales ſunt. Sʒ abſit ois amaritudo repꝛehẽſionis.pcul eſto oĩs ſubſtomachatio ꝓteruiens.imi/ temur ꝑuuloꝝ ſunplicitatẽ de ꝑuulis lo/ cuturi:nihil hic contentioſa animoſitate declamemꝰ. Attendamꝰ potiꝰ q;modeſta increpatõe in diſcipulos vſus eſt xpᷣs/ eti am du indigne ferebat. Sinite inqͥt puu los ve.ad me.Contꝑemdeniq; ſermonẽ ꝓ paruulis.nõ magnoꝑe pẽſantes rudia ⁊ vulgata verba ſi opꝰeſt balbutire/moꝛe nutricũ ⁊ matrũ.bleſo oꝛe ſermonẽ cũ p/ uulis dimidiantiũ.dũmodo ſic intelliga tur illð qð dicerevolumꝰ ſatis eſt. TCũ ad animandũ docendũq; ꝑpuulos venire ad xpᷣm. Tũ ad tollendũ viaꝝ ſcãdala magę qᷓ; ad quepiã ſatirica dicacitate acrit᷑ coar guendũ ¶ Sub paucis igit᷑ conſideratõ nibo/quatuoꝛ nũero.oꝛdine lucido diſtin guat᷑ pñs opuſculũ.Pꝛima conſideratio erit de puulis quãta neceſſitate/ cũ ſui et eccleſie vtilitate veniãt ad xᷣm. Secun/ da cõſideratio loquet᷑ de ſcãdaliʒantibꝑꝓ uulos.dũ eos varijs modis nõ ſinũtveni read xpᷣm.Tertia ſubiunget᷑ de laudabili ſtudio eoꝝ qͥ reducũt ꝑuulos ad pian qᷓ pee paruulis ducit ad xpᷣm Quarta ponet᷑apologetica pꝛo baculo mee defenſiõis ⁊ ſimul exphoꝛ· tabit᷑ ꝑuulos ꝑ me indignũ ad xpᷣm veni / e Bubmirotame oĩa/autoꝛitati be- niuole ſuperioꝛis mei in hac ꝑte.Et neq; ſenſum ꝓpꝛiũ/neq; pꝛudentiã neq; iudici um/ pꝛeponã amicoꝝ meoꝝ ſpualiũ con ſilio. vt ſit zelus meꝰhac hũilitate tẽpera / tus.ne vt ſic currẽs incurrã Ubivero iſti mecũ ſenſerint.reliq̃ om̃ia que hoĩes aut carnales aut maliuoli aut ad pauca aſpi / ciẽtes enũciauerint/cõtẽpturꝰ ſum leuit/ ſciens cũ Hiero.ꝙ p infamiã ⁊ bonam fa mam/ ꝑu enitur ad chꝛiſtum. 4 fundat᷑ pꝛio in augmẽto diuine gratie/⸗ 3 tribuit᷑ exercẽtibo ſe ad eã/tãto abũdantiꝰ quãto citiꝰac diutiꝰhocegerint Lbivero maioꝛ eſt gra in aia / magis eſt ipi fotrix nutrix conſeruatrix atq; roboꝛatrix. Ete regione plerũq; fit iuſto dei indicio vt qͥ grãm dei vel neglexeritvel repulerit. abu/ tẽs donis dei ⁊ talẽtis ſummi patriſfami lias in pꝛĩo etatis vigoꝛe dũ fas erat.poſt modũ ad eãveniedi nequaq; recurſus ha beat. Sz abſq; dei gratia qͥs ſaluabit:qs ſubſiſtet: q nõ potius in pᷣceps vel ĩ dã/ nũ ruet: Si tu in puericia cũ deũ nondũ offendiſti/nec pᷣmeris faſce peccatoꝝ/ ne qs (vxt dicis)aſcendere ad virtutes / qd fi⸗/ et dũ hoſtis fueris.dũ grãdiſ criminũ ſar Poꝛro quis neſciat/pꝛimitias floꝛen/ tis etatis ſicut ⁊ in plãtis ⁊ vineis et rebꝰ ceteris.acceptioꝛes exiſtere ac pinde obſe quia ꝑuuloꝝ gratioꝛa eſſe qᷓ; ſenũ debili/ aror au nõ vicia deſerũt ſed a vicijs re/ taliln eui pꝛĩa fugit.ait egregius poeta Amplius ſi cõſuetudis virtꝰattedit᷑. que ab areſtotile(vocẽ expientie pꝛoferẽte)vo cat᷑ altera natura.pſpicuũ erit/ nihil mala cõſuetudine oneroſiꝰamariꝰ atq; deteriꝰ⸗ ⁊ bona cõſuetudine nihil faciliꝰ ſuauius diuini?q;. Pꝛopterea cõſentiũt phi oẽs ⁊ poete cũ theologis/nõ paꝝ referre/iuue/ De ꝑuulis quãta neceſſitate cũ ſui ⁊ ecle iſie vtilitate veniant ad chꝛiſtu. Onüũ eſt viro cũ poꝛtauerit iu gu⸗ ugum illud ĩtellige qð xpᷣs aſſeruit eẽ caſtis moꝛib/plus habere virtut:qñ ꝗ iungit᷑ ? opitulat᷑ ſicut pᷣdiximꝰ gra uinit' inſpirate/ pꝛepotẽs auxiliũ na/ ceruicẽ ſenectutis curuabit ⁊ pᷣmet? uũt᷑ Optima queq; dies miſeris moꝛ nes ſicvel ſic aſſuefieri. Adeo in tener aſ/ ſueſcere multũ eſt. ait virgiliꝰ Hinc iubet Zullius.Optimã foꝛmã viuẽdi eligẽdã eſſe quã iocundã reddet conſuetudo QðO male fers / aſſueſce! feres / ait naſo. Et flac cus Figit equũ docilẽ/ tenera ceruice ma giſter Ire viã quã mõſtrat eques.venati/ cus ex quo.Tꝑe ceruinã pellem latraue/ rit aula Militat in ſiluis catulꝰ nũc adhbi be puro Pectoꝛeverba puer.nũc te melio ribo offer. Quo ſemel eſt imbuta recẽs ſer uabit odoꝛẽ diu teſta ¶ Poſtremo ſi ma⸗/ ximã vim cõſuetudinis/puerſe leges ⁊ ſa crilege ſuꝑſtitõnes oſtendunt vt Auerro is cõmemoꝛat /ſimilit᷑ ⁊ vicioſi moꝛes p/ ut cõquerit᷑ Augu.⁊ alioꝛũ plurimi.quis dubitabit aſſuefactionẽ in vera religiber edi⸗ circa/mea crebꝛa mens exhoꝛruit dum ſo nabat iuuenũ ſubuerſiuus illeverſus An gelicus iuuenis ſenib ſathaniʒat in an/ nis.Plane nõ video ꝙ de ſathanizãte in uene ſperandũ ſit in ſenectute qñ peruer⸗ ſis inclinatõibo acceſſerit ꝑuerſioꝛ cõ ſue/ tudo/ſi angeliʒans iuuenis ⁊ vicijs obni tens / in ſenio ſathanizat. ¶ Sz blaſphe mũ hoc ꝓuerbiũ adinuenit errãs vulgus vt reliqua multa Ad qͥd ita: Ad patroci/ niũ vtiq; ꝑditiſſimoꝝ nequiſſimoꝝq; ꝑ/ uuloꝝ ſuoꝝ.quoꝝ maioꝛ incõpabilit eſt fecto ſunt rara auis in terris) qui verecũdia mal obſtãs conatibo: t hen ita iã eſt. In ꝑuulis laudat᷑ inuerecunda frons Pꝛocaxvultus Impurũ os et blaſ/ phemijs ⁊ obſcenitatibo aſſuetũ Lubꝛici tas in oculo In geſtu oĩs diſſolutio. Sʒ vere quales ex talibs ꝑuulis pꝛodeãt viri atq; ſenes / perſentit nimiü chꝛiſtianitatꝭ quotidiana calamitas ¶ Non fallebat er go ſed circũſpectiſſime cõſiderabat qͥ af/ firmauit/reparatõem moꝝ eccleſiaſticoꝝ. ſi querat᷑ fieri/inchoandũ eſſe a paruulis Quia enĩ minus coꝛrupti/minuſq; tena citer infecti ſunt/ capacioꝛes inueniũtur doctrinarũ ſalubꝛiũ Etſi hoc foꝛtaſſis nõ ſatis ad pꝛofectũ. Iſtud enĩ notaſſevidet᷑ areſtotiles dicens eos ineptos auditoꝛes moꝛalis ſciẽtie.nolens ꝑ hoc negare ipᷣaʒ natin non tam eos coꝛrigeret. ab erroꝛe viarũ ſuaꝝ/q; non irriderẽtura cõ ſocijs timoꝛatis ⁊ bene inſtitutis ( pꝛo⸗ Gel enbet igiti 005 Atee eng nr⸗ nnne Lcadh⸗ emmele cigſt ſinn, orſ uene org⸗ nigus gien edi⸗ 1 unſe ſen nan Bite n pemen/ Cöſue⸗ vobh ſſphbe w⸗ / keſt eb 40 noe enc hen un abl⸗ Luhi um tit c ii Coor⸗ zlid chꝛiſtum trahendis eies vtilem exiſtere.niſi dixerimus eum ſi/ bimet contrariũ ¶ Paruuli quippeapti ſunt ad accipiẽda bonoꝝ ſtudioꝛũ exon dia quando nondũ falſas opiniones al)/ tius imbiberũt.quando nondũ radicitꝰ herent ꝑnicioſe adinuẽtões in eis Utres ſuunt recentes pꝛo liquoꝛibꝰoptimis. NHo uelle pꝛeterea plantatõnes que ſequũtur leuiter quo ducẽtis manꝰ deflexerit. Om nia hec ſecus in ſenibus plenis dierũ ma loꝛũ:quos citius frãgas q; flectas Si po teſt inquit Jeremias mutare ethiops pll lem ſuam. ⁊ pardus varietates ſuas ⁊ vos poteritis benefacere cũ didiceritis malũ. Xx ſi iuxta deductõem hanc reparatio ecleſie ⁊ eius cultura/inicianda eſſeta uuulis(ſicut eſſet) AUbi pꝛecoꝛ efficaciꝰſan ctiſſimũ opus exercebit᷑ q; in celeberrima ciluitate pariſienſi? Ibi ſunt enim ꝑpuuli qui ꝑ vniuerſalem diſpergent᷑ chꝛiſtiani tatem Eſſe quoq; poterũt alioꝛum docto res inſtructoꝛesq; cõmodiſſimi.maxime domeſticoꝝ. ¶ Ex hacpᷣterea conſidera/ tione cõſequens eſt: nullũ magis inimi/ cari eccleſie/⁊ pꝛeparare om̃ia antixpᷣoſin demolitõeʒ eius/qᷓ; facto aut verbis clam te ꝑuulos venire ad me.⁊c. Ui ſcandalizauerit vnũ de pu llis dt „ aſi.i.c. e. ⁊ demer.in pꝛo maris. ſius longe ſit ipſoꝛũ qᷓ; alioꝛũ credentiũ. — quoniã teſte Oꝛatio.Talis quilibet eſt cereus in viciũ flecti.et dum ſemel coꝛru/ ptus eſt/ non eque leuiter ad virtutis foꝛ mã ⁊ caracterẽ reducit᷑ Pꝛopterea talium ſcandalo pꝛecauẽs Satiricus.docuit maxima debet puero reuerẽtia/ ne ſcz qc/ — ; fiat impudicũ pꝛauum? obſcenũ in of ſenſionẽ ſue puerice. Ad hocredit verfbi chꝛiſti pᷣmiſſum.Sinite ⁊c. Om̃is qup pe ſcandaliʒans ꝑuulos / ſuo acceſſui ad Conſideratio II De ſcandaliʒantibo paruulos duʒ variſs mogis eos nõ ſinunt venire ad chꝛiſtum is minimis qui in me redũt expedit ei vt ſuſpẽé. mo. S gliud indigne tulerit chꝛiſtus. Qui etiaʒ Xps hoc dic.dubitare nefas ẽ. Nec opoꝛ ipſa publicanoꝛũ ⁊ peccatoꝛum facinoꝛa tet in hoc verbovti dũtaxat miſtico intel· lectu.tranfferẽdo ad puſillos ſpirituales quangdo litteraliter etiã poteſt intelligi de uſulis etate Et accipitur foꝛte pꝛincipoa ius ⁊ pꝛius de eis.tanq; ſcandalũ ꝑiculo tur in infernum. Calem olim catilinam ☚ ſionis / vtrobiq; ſimilis fere cauſa ponit᷑ achꝛiſto puuloꝛũ videlicʒ dignitas Nam pꝛius dictũ eſt taliũ eſſe regnum celoꝛum Hic aſſerit quoniã angeli eoꝛũ ſempervi gent faciem patris ſui qui in celis eſt. NNunc ſuꝑeſt enumerare modos ſcanda⸗/ loꝛum/ꝑpuulis obſtãtium. Eſt enim ſcan dalum dictũ vel factũ minus rectum/pꝛe bens alteri occaſionem ruine.Omnis id circo peccare vel cadere faciẽs puulos in via moꝛũ gradientes ad chꝛiſtũ/ſcandali zat eos. Hoc autem dupliciter fit. Nunc opere nũc ſermone.Et vtrobiq; duplici/ ter directevel indirecte. S ndirecte qui/ dem ſcandaliʒat aliquis.dum nõ pꝛohi/⸗ bet ſcandalũ.quãdo ſua autoꝛitate vel of ficio/poſſet et deberet.quẽadmodũ negli gentia naute ſubmergit nauem Aut certe impeditur ſeu cõtumelijs apertis ſeu de/ tractionibꝰoccultis ſeu damnis ⁊ alijs di aboli mille machinametis: Vtrũq; iſtud ſcandalũ pꝛebuiſſe viſi ſunt diſcipuli.dũ 7 bzohbivebat paruulosvenire ad chꝛiſtũ ⁊cõominaban yel palam obuiantem voci xpᷣi.d. Sini ⸗ offerentibo. At vero q;irra tionabiliter hocegerint ⁊ nõ ſᷣm ſcientiã. Indignatõ chꝛiſti ſubſecuta/ apertũ dat indiciũ.Quos videns ieſus inquit euan geliſta indigne tulit. An operis huius pᷣ ua tibi videtur indignitas que ad indi/ gnationẽ cõmouere potuit dignãtiſſimã ieſu mititatẽ:qui ipſuʒ benignitatis fon tem valuit quaſi turbare ſerenũ.Non in/ terim memini litteris expꝛeſſum/ꝙ factũ manſuete ferebat/dum indignabatur fal ſa phariſeoꝛũ iuſticia acclamans.Cur cũ peccatoꝛibo ⁊ publicanis manducaret. Vitemus vtrũq; ſcandalũ fratres ne ca/ dat indignatio chꝛiſti ſuꝑ nos. Nam in/ dignatio pꝛincipis moꝛs.quantomagis dei⸗ ¶ Scandala quidẽ operũ ? verbo qque palam ⁊ directe tendutur adoleſcen/ tum pedibus/nemo non intelligit. Sũt enim qui gloꝛiant᷑ non ſolum cum male fecerint ⁊ exultant in rebus peſſimis / ſed diabolica puerſitate ſocios quot poſſunt ad nil aliud i ntenderevideantur/qᷓ; ne ſo li pereant.aut ne parũ comitati/detrudã/ 3 54 chhꝛiſtum obuius eſt. Huius deniqq; iuſ/ —– — paſſa eſt romana reſpublica.⁊ nũc pluri/ mos experitur eccleſia.Excecauit enĩ eos malicia eoꝛũ.vt a fide diſcedant.et vt dati in repꝛobũ ſenſuʒ/agãt ea que pꝛidẽ apo ſtolus ad Romanos ſcribens enũerauit/ et(quod vix vllus credere poterit) lõge de terioꝛa? abominabilioꝛa. Hec ſufficiunt ſue dãnatiſſime perditiſſimeqʒ perditio/ ni/extranei: pꝛouecii/ ipſi nulli pꝛoximi tati ſanguinis/nulli innocẽtie ⁊ angelice puritat etati/nulli parti ſanctiſſime par cunt.quin om̃ia fedent/om̃ia cõmaculẽt erxecrandis flagicijs. Lanta eſt nimirũ li bidinoſevoluptatis effrenatõ.tã fas om̃e nefasqʒ confundit furoꝛ inflãmatus ⁊ p fundatus vicioꝛũ.ita vt recte ſenſerit Oꝛi genes qui nihil referre poſuit.inter demo niacum ⁊ aliũ paſſionibus ſuis agitatũ. niſi ꝙ amplius addo.demoniaco enĩ pe/ na ſola eſt hec vexatio que alteri ad culpã deteſtabilem imputat᷑ ¶ Wiremur ergo ſi noſtra tempeſtate plus ſolito / ſenſus et cogitatio hominis/ pꝛona ſunt in maluʒ Ab adoleſcentia/quando cũ pꝛimaria coꝛ ruptõne nature ſugunt ꝑuuliquaſi lac/ꝑ rũ cura/vel nulla vel vltima eſt/de hunlo rum ſuoꝝ moꝛibus ⁊ eoꝛum diſciplinata cuſtodia. Quid ergo ſtupendũabſq; du / ctoꝛe poſiti ĩ via lubꝛica et tenebꝛoſa (ꝗs angelus domini malus ꝑſequitur) cadũt ex facili. ¶ Viinam negligere eos ſolum eſſet. Ponutur ante oculos ſuos talium operũ dictoꝛumq; nefandoꝝ ctenplani immo ⁊ picturarũ ignominioſarũ ⁊ ſeri/ pturarũ laſciuarũ ſimulacra.ad que aſpi cientes/quid non niſi pꝛauiter oꝑentur: Audi ſatiricũ.velocius ⁊ citius nos coꝛ⸗/ rüpunt exempla domeſtica/magnis cum ſubeant animos autoꝛibo Pꝛeterea quid aget filius / niſi quod viderit patrẽ facien tem: Ad quod retoꝛquet᷑ puerbialit᷑ illud eglogici carminis. Patrem ſequit᷑ ſua p/ les. Ita euenit vt iam deſit in multis re/ medij locus.quia que fuerãtxicia/moꝛes fiunt.iuxta Senece verbũ Honne que ſo ſcandala hec tibi eſſe peſſimavidentur pꝛo ꝑuulis pꝛecipitãdis in via moꝛum?z Et ve talibus palam ſcandaliʒantibj nõ iam vnum ſed multos expuſi ienti quos nõ ſinũt venire ad chꝛiſtũ ¶ At ve/ ro ſi ſcãdaliſantes in obſcuro⁊ in occulto ſonglem vt ſic loquar ſaniem peccatoꝛũ. ¶ Addeꝙ multoꝛũ parentũ ⁊ magiſtro/ rectos coꝛde/deterioꝛes ſint/ nõ morx dif⸗ finio.Iſti ſunt(vt diximꝰ) qui ponũt ſcã dalum nõ immediate ⁊ apte ante puſillo rum pedes/ſed velut a latere. Nam ducto ribus eoꝛundẽ ⁊ inſtructoꝛibus inſidiã/ tur eos ſubſannãt ⁊ infamant ⁊ calumni antur.quaſi nõ deuotõne ⁊ religioſa pie/ tate cõmunicent pꝑuulis in doctrina/ ſed vel curioſitate.vel hypocriſi vel fictõe ali qua. ¶ Heceſt vulpina immo diabolica calliditas.que ex obliquo inſidiãs⁊ moꝛ gens vt coluber / non ſinit puulos venire d chꝛiſtũ. In qua peſte minus eſt reme/ dij q; in pꝛima.quanto minus expelli pᷣt hoſtis occultus q; aptus Tales cõpeſce/ r debuiſſet illa ſapientis pꝛeceptio.No/ li pꝛohibere benefacere. Si potes ⁊ ipſe beneſac. O qͥs capiet nobis has vulpes paruulas que demoliũtur vineas ⁊ floꝛẽ tem oꝛtũ eccleſie calcant.ſubintrãt eniʒ et repunt ex occultis. nec illas depꝛehẽdes niſi per veſtigia Et que ſunt hecveſtigia: Lonculcatio certe floꝛũ quoꝛũlibet pul/ cerrimoꝛũ.⁊ euulſio ſalubꝛiũ plantatio/ num.: ⁊ ꝙ rgriſſimus cultoꝛ accedit quin culpeiur. nibus fiunt vulpes.⁊ qua voluptate( di/ Ged quo poꝛtento ex homi cam potius malignitate)iſta agunt? Re/ ſponget᷑ de nõnullis.eos foꝛſan timere ſe detigi. Alios toꝛquet liuoꝛ edax.ſiquod nõ agũt fiat ab alijs Alios fidei religiõis q; contemptus exagitat.apud quos pie/ tas omnis/non niſi fatua quedã ⁊ anilis ſtoliditas iudicat᷑. Reliquos nihil hoꝛũ/ ſed ſola tepiditas deuotionis euomi di/ gna / verat ⁊ languidos excruciat. ¶ Ve mundo ab his ſcandalis.expedit autoꝛi/ bus magis moꝛi:iquoniã tot animaꝝ pe untiũ a via dei rei ſunt / t clam vel palã ſcandaliſant ⁊ ꝑdunt.pꝛeſertim dum nõ ſinunt paruulos venire ad chꝛiſtum. De laudabili ſtudio eoꝛũ qui reducũt ꝑ/ nulos adviam que ducit ad chꝛiſtum. UVi cõuerti fecerit peccatoꝛem ab erroꝛe vie ſue / ſaluabit ani⸗/ tmmã eius a moꝛte. et operit mul titudinem peccatoꝝ ¶ Ex boc verbo trahere potuit Gꝛegoꝛius· Nullũ eſſe deo acceptius ſacrificiũ q;ᷓ ʒelũ aĩarũ. Cen iĩ tanta ſolicitudinis inqetudine.ſi totvigilijs ⁊ curis immoꝛtalib/ꝑ media fpi hid foste ſolus. 4gunt oyte leoꝛo de an pian ſimn aptes losdi antin tune⸗ gligu nohi lanq̃ gioot Ach: d inc (n ope ſemt nus hoce L lebett gmnoꝛt vocs bion wns⸗? we i in o fo⸗ me nar pan lale loi⸗ ſni locq h lim tur vin bor cca fiar or Nrdis hürſc, puſlo duco nſci, lni. adi naſcl chegi holi Ao venir trene Mit ipeſe⸗ loeo⸗ ie lpes tfor mizet hides apl ano⸗ fgbin oni , e eſe d l lis N . nori l⸗ umni . ii . Men mm twul Etbo nnn, lnei . en cunq; poteſt facere manus tua int oꝑare iubet Salomon.Et rurſus mane ſemina ſemen tuũ ⁊ veſpere ne ceſſet ma-/ nus tua.quia neſcis quod mag oꝛiatur/ hoc aut illud.etſi vtrũq; ſimul meliꝰ erit. CLContemnũt amatoꝛes repꝛobi/verba q⸗/ libet hominũ/dum male cupitis fruãtur Id chꝛiſtum trahendis vite picula querũt hoĩnes ſaluare res an nas iamiã perituras: ſi colligere ſatagüt viles terrenaꝝ opũ ſarcinulas/q̃s Apo/ ſtolus arbitratur vt ſtercoꝛa.Et dum hec agunt/laudantur vt induſtnij vt diligen/ tes vt officioſi ⁊ vtiles reipublice. Nide- te oꝛo quãta eſtvel inertia vel infidelitas de animaꝝ immoꝛtaliũ ſalute nõ curare xpᷣianos/immo qualis eſt ila impudẽti/ ſima ꝑuerſitas/eos inculpare.vijsq; nũe aptis nunc occultis pꝛepedire/ qui ꝑuu/ los ducere ſatagũt ad chꝛiſtum ne coꝛru/ F ed opoꝛtune⁊ ipoꝛ⸗/ tune/ diebus feſtiuis ⁊ pꝛofeſtis/extrahit gliquis bouẽ aſinum a fouea ⁊ luto/⁊ nõ ant in baratrũ. pꝛohibetur. Qua ratione coarguit᷑ aliqͥs tanq; impoꝛtunus et ſtolidus /ſi iugi ſtu dio omniq; temꝑe trabpere conetanimas ad chꝛiſtum.animas inficas in limo pꝛso catis Duod tanter fundi.vicijs obꝛutas.catenatas pe vinctas in mendicitate ⁊ ferro?⸗ amoꝛibus.⁊ ʒelatoꝛ chꝛiſti/ad leuẽ flatuʒ vocis cuiuſſibet/velut ad mote trepida/ bit arundinis vmbꝛam? ¶ Spũuales do mus dei.templa ⁊ ſacraria ſpirituſſancti viuentia / ciuitates ſanctoꝛũ.regna cele, ſtia in terris/paſſim ſuccendũt᷑/rapacibꝰ ⁊ infernalibus flãmis omniũ vicioꝛũ/et opitulari noſtra lenteſcet inertia ( Poꝛ/ ro quantis extollerẽtur fame pꝛeconijs.? medicus gratis ingerens operas ſuas ſa nand is egrotis.⁊ aduocatus ſine queſtu patrocinãs.⁊ artiſex om̃is ſue artis vtili/ tatem nil retribuẽtibus imꝑptiens: Qua, lis igit᷑ erit inter xpᷣianos nõ iuſticia ſʒ in ſania.ſi medicus ſpõtaneus animaꝝ.ad, uocatus et artifex ſalutis earuʒ/ inculpat᷑ aruuli nomina/ tim tot/quotidie peſſimis alloquijs vꝛgẽ— tur ad malũ/⁊ nullusvltro cõtradicit nec virtutũ ꝑgartes agit pꝛo incitamentis ad bonu. ¶ Heniq; ꝑuuli dira fame ſpiritꝰ excruciati/ petunt panẽ/ et nemo erit qui exſibilat pꝛohibet: ¶ P frangat eis.quinetiã obſtabit᷑ frangẽtib⸗ Lon ita docuit chꝛiſtus non hec egit. Ham in ↄgregandis animab/comꝑauit musꝛabſit ſe galline.qua nullũ aliud animal erga fe tus ſuos(vt auguſtinus ait)magis infir mat pietate.demittũtur ale.plumeq; hir/ te fiunt.rauceſcit vox querula.obliuiſciL!uj.!: ipſa cibi.⁊ incredibili ſupꝛavires animo ſitate pullos tuet᷑. Et nos quixpᷣi ſectato res dici volumus/in hoc oꝑe toꝛpeſcemꝰ2 7 obſeruabimꝰ temꝑa:mẽſibo totis quieſce res reponene diſciplinatio.Reliquus ⁊ hicx gioni pꝛopꝛius/eſt confeſſio Inueniũtur aũt modi plu/ ꝑuulos in via ducentead cchꝛiſtum Unus eſt pᷣdicatio publica Ali us ammonitio ſecreta. Aliꝰ magiſtralis biane reli Bentiat alius qd voluerit/ ego ĩ ſimplicitate maa iudico cõfeſſionẽ.ſi modo recte facta ſue rit/eſſe directricẽ efficaciſſimã ad chꝛiſti. Aperiũtur eni per eam moꝛbi peccato rum intimi.ſi docte pꝛudenter et moꝛoſe ꝑſcrutatus om̃ia fuerit confeſſoꝛ obſtetri candi ſcientiã habens ad educẽdũex ani ma colubꝛũ toꝛtuoſum ⁊ ad eijciendũ vi / rus peſtilens a coꝛde.quo manẽte nulliꝰ vnq; puuli ſp iritus creſcet in chꝛiſto.ſeld ingiter moꝛbidus ⁊ languidus immo pe nitus emoꝛtuus⁊ ſepultus iacebit in ſter quilinio peccatoꝛũ. Ac pꝛoinde nullum opus vite/nullum motũ ducentẽ ad chꝛi ſtum ꝓduceret ex ſe.⁊ ſanies pꝛo ſanguie concreſceret.dũ ſpina peccati confixa ma neret in vulnere qnetiã miſera conſciẽtia ſtimulis moꝛtis itroꝛſus exagitata ober/ rans raꝑetur alioꝛſum ꝑ vias difficiles ?⁊ adinuentõnes deſiderioꝛũ moꝛtiferas Addo ꝙ alibi nulla poteſt fieri monitio accõmodatioꝛ qᷓ; in confeſſiõe.nulla con ferri medicina aptioꝛ egritudinibo vicio rum Etvbi queſo poteſt gaꝗhiberi pᷣſerua tio cautioꝛ pꝛo futuris: ¶ Atvero fatebi tur aliquis ita ſe habere. ſic tamẽ fatebit ꝓꝙnõ niſi ſemel in anno / vel ad multũ q ter/opus iſtud circa eundẽ ꝑuulũ exerce/ ri cõgruat.Ad quod nouiſſime rñſuʒ eſt. dum de diligentia mũdanoꝛũ/ ſermo ha⸗ bebatur.q;q; nõ obſiſtimus iſti ſententie velut quotidie ſuadeamꝰeundẽ confiteri Vtinã vel ſemel in anno ꝑuuli comple/ rent vnicã debita integritate confeſſionẽ Sed quoniã multi ſunt/⁊ tempus illud paſce bꝛeuiſſimũ eſt/vt non vacet curatis ⁊ ſpecialiter penitẽtiarijs/inquirere ſuffi/ cienter ad fundũ de om̃ibus.expeditvtq libet ꝑuuloꝛũ(immo neceſſe eſt) ſemel re⸗e/ — cenſeat cum pꝛudenti cõfeſſoꝛe / rotũ vite ſue decurſum. nõ in tranſitu.neq; ſtrãgu lato oꝛe.ſed diutine ⁊ ꝑfecte. ¶ Reſultat exhinc triplex pꝛofectus. In puericia ſiqͥ dem multi ſeducti płꝰq; diabolica rabie⸗ multa faciũtvel patiũturenoꝛmia nefan daq;/qualia vel loqͥ neſciũtvel nõ audẽt/ niſi pᷣmoniti ⁊ interrogati.de quiba tunc edocentur.ita tamẽ ne mala neſcita male doceant᷑.niſi foꝛſitan cũ deteſtatõnevehe mentiſſima ſi ita res inciderit ⁊ funditus expurgant᷑. Secũdo ſciũt pꝛo ſuturo q̃ ⁊ qualiter cõfiteri tenent᷑.inſtruũtur q̊ʒ nil in confeſſiõe mentiri vel celare deinceps. Tertio quietant᷑ſuauiꝰin conſciẽtia.duzʒ ad pᷣterita delicta poſtmodũ in grãdeuio ri etate verecũdius cofitendi vident ſe nõ aſtrictos ⁊ ꝙ de ptãte ⁊ diſcretione ↄfeſſo ris / nulla poſtmodũ ſcrupuloſitas exoꝛi- tur.nec ad ſuꝑioꝛẽ remittũtur Nemo par uos hos fructus eſſe iudxabit / qͥ cogno/ uerit quãta eſt vis tyrãnica pudoꝛis in qͥ buſdã.⁊ plus in feminis.qñ pꝛeſertĩ hoꝛꝛ rida ipſoq etiaʒ cogitatu abominabilia facta/miſeram animã cõſtupꝛauerũtvſq; ad verticẽ ſimul cũ coꝛꝑe. Quiſquis hec ſcire potuerit fatebit᷑ opinoꝛ fere nõ minꝰ eſſe ſi tales aꝑiant os ad confeſſionẽ inte grã/qᷓ ſi naturaliter muto reparet᷑ voxad loquendũ ¶ Dicet aliquis mihi vel alte/ ri oꝑas ſuas circa ꝑunloꝛũ monitiones ⁊ confeſſiões impendẽti Stulto laboꝛe cõ ſumeris.Cur ita? Quia nimirum.vel fin gunt.vel mentiũtur vel mox recidiuãt ad vomitũ Sead reſpondemꝰpꝛimo ad vl timũ.quia Fadenis etiã vt pꝛeſbiteris/qᷓ reditus ad peccatũ. Nec pꝛo tidianus eſt reditus ad 920 pter hoc deſinũt cõfiteri. Nunqͥd ſentinã nauis exhauriẽs idcirco deſerit opus.qꝛ redit tantundem aque quantũ expulerit: Pugnamus cõtra vicia ait Sene.nõ vt vincamꝰſed nevincant.Si quotidie ma nus ſoꝛdidant᷑.non minus abluimꝰillas quia⁊ ſi redeãt ſoꝛdes nõ ea tenacitate co hereſcunt Poꝛro mentiri nonnũqᷓ; aut ce lare ſe paruulos nõ ignoꝛo.in ipſo pꝛeſer tim aggreſſu confeſſiõis Vtinã nec adul tis hoc adeſſet viciũ.ſed pedetenti extoꝛqᷓ cur veritas.cũ bonis monitionibꝰ.cũ in/ terrogatõnibo artificioſis ſedulisq;.Et ſi non tũc vel ſubito.fiet hoc in poſterũ.dũ inualuerit timoꝛ dei.⁊ eoꝝ carnes cõfixe/ ritO ſi quoſdã deſpexerit deus itavt eos at ad ſui ↄſoꝛtiũ coꝛrigere poſſit nemo pꝛont ſapiens loqͥ tur/nihilominus plures emẽdant᷑et ſi vł ſic ſola anima in menſe vel anno ſaluat᷑/ non ꝑdita eſt occupatio.caruas oꝑiet mł titudinem peccatoꝛũ. uiſquis igit memoꝛ eſt delictoꝛũ iuuentutis ſueꝛ alio rum plurimoꝝ ſicuti mihi conſcius ſum efferueat ad opus hoc qð tegit peccata.et tegendo remittit.cõuertat impiũ ab erro re vie ſueꝛ liberat animã eiꝰa moꝛte Uos pꝛecipue rectoꝛes ⁊ pᷣceptoꝛes ꝑuuloꝝ di ſciplinã erga eos ſedulã cõſeruate Hoc ei bona fide ⁊ pia fraternaq; deuotõe/nõ qᷓ/ ſi iubens aut de vobis aliter ſentiẽs com moneo Ipſos quoq; nõ dico nõ pꝛohibe te venire ad chꝛiſtũ ſed ducite.¶ Etqm̃ nullũ animal facilius/qᷓ; ꝑuulia ꝑuulis mutuacõtagione ledit᷑. veſtrũ ſit ſtudiũ/ cireuſpectõne vigili pſpicere qͥs ex nũero Diſcipuloꝛũ veſtroꝛũ/pꝛaue fedeq; ſit inſe ctꝰ Vnica pꝛaua pecꝰ inficit oẽ pecꝰ. Et vniꝰ adoleſcẽiꝭ ſoꝛdidi moꝛes / plures ex cõſoꝛtio ſanos inqͥ nant.Cũ ꝑuerſo ꝑuer teris denũciat pꝛopheta.Et de qͥbuſdam git. Cõmixti ſunt inter gẽtes ⁊ didicerũt operacoꝛũ⁊c̃. O ſi furta etiã modica opũ temꝑaliũ dum ſentiretis fieri/ cauta inqͥ/ ſitione ⁊ ſolicitudie pꝛohiberetis/vel coꝛ ripiẽdo vel eijciendo culpabiles.Attẽdi/ ge ꝙ furtũ aliud nullũ damnoſius.nullũ qꝙ; execrabiliꝰſacrilegiũ/q; tollere pᷣcioſas pꝓuuloꝝ aĩas/qᷓ; templũ dñi ſctm̃ (qð ipſi ſunt) ꝑuerſis ſeductionibo violare fedare demoliri ſubuertere Quamobꝛẽvicioſos etſi nõ om̃es eijcere poteſtis ( Sempꝑ enĩ bonis mali cõmixti ſunt) Illos ſaltẽ no/ tate:’qui nefanda ꝑnicie/palam nocẽt ce⸗ teris. ¶ Sed dicet; Tales nulli ſunt nul los inuenimꝰ AUtinã nulli.vtinã vel ſolũ pauci.At vereoꝛ ne aliter cõpertũ habea/ tis. ſi diligentie veſtre oculos ad hãc rem ſtudueritis apire.Et certe fieri poterit.vt vn ius publica coꝛrectio/plurimos dein⸗ ceps a peccandi libertate cõpeſcat.⁊ talix peccandi:/qualr nec aꝑte nomiare pudoꝛ ſinit Diſcedent foꝛtaſſis ab illius regimi ne qui hoc erit nõnulli/ dicentes quo/ niã durus fama eius inde ſecutura:iꝙ alij melioꝛes⁊ numero plures ſubintrabũt. Nihil enim virtute amabilius.nibil qð magis allici urus eſt hichomo. Sed ſperanduʒ eſt tum in diuina ꝓuidẽtia.tum in bona enich monitos oẽs wluen gauen FPyt⸗ ſobil nd⸗ impe ſuo nite C — —— s llut, Mamk ugig nerd⸗ naſun Hoci eno; rnuͦen ſiinte io ei no⸗/ K tnel ſoli Mber Dea glogerie pꝛo baculo mee defenſio volumcautos eſſe / ne q̃buſlibet impꝛo/ perarevaleat ꝑuuloꝝ aliqͥs / verbũ ꝓphete In via hac qua ambulaba / abſcõderunt ſuꝑbi laqueũ mihi.Et rurſus. Juxta iter ſcandalũ poſuerũt mihi. Quo pacto ſic: impediẽdo ſcʒ eoꝛũ aliquẽ/vel adiutoꝛes ſuos / ne verbũ compleat᷑ dñi quo ait Si nite ꝑuulos venire ad me.?vcẽ. onſideratio IIII nis ⁊ ſimul exhoꝛtabi;uulos ꝑ me indi gnum venire ad chꝛiſtum. occupat fuerit homo in ali quo delicto. Vos qͥ ſpiritales eſtis/hmõi inſtruite:in ſpũ le/ cõſiderans teipſum ne ⁊ tu tente ris ¶ Exꝓtiſſimus moꝝ fuit qͥ dicit Ars artiũ igime aise Ruan it nihil ſi earte noſtri tꝑis hoĩes ⁊ ſacerdotes at/ tentare pᷣſumũt.⁊ ceci ceccos ducũt. Jõ ſi nita ruina multiplex ĩmineat/qͥs ammirabit᷑: Adeo iã indignũ videtapð mltos /ſi qͥs ex theologis/aut famatꝰin ir̃is/vel eccłia ſtica dignitate pᷣditus/ad hoc ſe opꝰ indi nauerit.pꝛeſertim circa ꝑuulos QOð mihi (qꝛ in talibeẽ putoꝛ momẽti alicuiꝰ) in fabulã ⁊ ipꝛoperiũ ceſſerit. Et ſane mihi vident᷑diſcipuli domini adhuc tunc cele ſtiũ paꝝ capaces/hac inſipientia laboꝛaſ ſe /phibẽtes ꝑuulos offerri xpᷣo reputan/ tes videlicʒ indignũ eẽ ſi tantꝰ magiſter ⁊ doctoꝛ eoꝝ xpᷣs /huic hũilitati ſubiaceret Cõuincit autẽ ipſos ſic ſentiẽtes/ tã exẽ/ plum xpᷣi q;verbũ pꝛemiſſum Apli.In q̊ vult alioꝛũ inſtructoꝛes eẽ ſpũales ⁊ ſpũ lenitatis pᷣditos ⁊ cõſiderantes ſeipᷣos ne tẽptentur Tales vero qᷓ; rari ſint cogitare ſtupoꝛ eſt. Da mihi aliquẽ ⁊ dicam ꝙ ſpi ritualis eſt/qͥ ſpũalr oĩa dijudicet / qͥ didi cerit exeis qᷓ paſſus eſt cõpati.qͥ q̃rat non q̃ ſua ſunt ſed q̃ ieſu xpᷣi.quẽ totũ repleuit charitas.hũilitas⁊ pietas/vt nullũ in eo locũ vanitas⁊ cupiditas inueniat.cuius cõuerſatio in celis ſit.qͥ tanq; vnꝰ ex ange lis dei/nec bñdictõe nec maledictõne mo ueaf᷑ exẽplo eoꝝ.neq; ex miniſterio/occu/ patõnis ſue inferioꝛis/ſuꝑna deſerat.nec ſoꝛdes cõtrahat peſtiferas.Alioqͥn qͥd ſi/ biꝓderitſi vniuerſum mũdũ lucret᷑ ⁊ ani me ſue detrimentũ patiat᷑ nõ audiẽs iubẽ tem Miſerere aie tue placẽs deo. Tal de⸗ niq; qͥ nullis ſtimulet᷑ aut alliciat᷑ foꝛmis . engis coꝛpoꝶ.ſed abſtracrus in ſublimi arce mn ſidis / in ſegenimer ꝑſpicaci q̃litate ver ſetur. Quãdin eniĩ iſta nbi deerũt/ꝛ repẽ/ tevel ſuſpitõibo inqͥetaberis vel nimis ter reberis vel gloꝛia turgeſces. aut contractꝰ eris infamia.carnalis es.nõ ſpũalis.nec/ dum ſatis idone qᷣ alios inſtruas in ſpũ lenitatis Quo fit.vt ad hoc res redeat.vt inculpari potiꝰde temeritate qᷓ; de nimia humiliatõne debuerim / dum officio ſpi / ritualiũ viroꝛũ memet immiſceo. volens uulos inſtruere pᷣoccupatos in peccatis tanq; ſi teſtudꝗ ereſtris/ ſe pennat aui/ bus cõſociet ¶ Ded qͥd agã: Sentiunt aliter quid ex hominibe etiã beniuolis. Cõminant vel mihivel paruulis /ne acce gant ad me.⁊ hoc alia multiplici ratõne. ſignãter quadrupliei id arbitrãt᷑ recte fa/ cere. Allegant q pe diſparitatẽ moꝝ mi/⸗ hicũ ꝑuulis.Allegant officij dignitatem occupandã ad maioꝛa. Dehinc cauſant᷑ loci ⁊ temꝑis impoꝛtunitatẽ. Poſtremo metuũt rei inſuetudinẽ ab emulis calum niabilẽ ¶ At vero tractemꝰ pauca de ſin/ gulis. Dicũt et veꝝ eſt/magnã eſſe diſpa/ ritatẽ moꝛũ debitoꝝ mihi/ad moꝛes ꝑuu loꝝ Hihilominus ſi pꝛodeſſevoluero/vt meos moꝛes ſuis cõtemperẽꝛ ad ſublenã dum iacentes/altioꝛẽ me depꝛimã neceſ⸗ ſe eſt. Non bene cõueniũt nec eadem ſede moꝛant/maieſtas ⁊ amoꝛ.Attamẽ ſicubi deeſt amoꝛ/qͥd ꝓdent inſtructio.dũ nec li bent audiẽt.nec dictis credent.nec imꝑa tis obediẽt. Quare maieſtatẽ opoꝛtʒ om nẽ exuere.⁊ pꝛo ꝑuulis ꝑuulũ ſe facere.ſe/ duſis tamẽ vicijs. ⁊ pꝛoiecta longeom̃is impudicitie nota. Adde ꝙ naturã eſſe cõ tumacẽ/teſtatur Sene.magis ducitur qᷓ; trahit᷑. Habet pꝛeterea hoc pꝛopꝛiũ gene roſa indoles(quod ⁊ irratõnabiles et be/ ſtie ⁊ aues docẽt)vt blãdicijs q; terroꝛibꝰ magis capiat᷑ deſlectaturq;. Deniq; ꝑuu/ li verecundiſſimi / quo pacto detegerent peccata ſua turpia/apud eũ quẽ vel odi/ rentvel timerent.Apud eũ rurſus qui nõ pꝛius eis pſuaſiſſʒ ſe eis fidũ eſſe. beniuo lum ſecretũꝛ? amicũ.hoc autẽ ꝑſuaderi ne quibit:-ſi nõ modeſte arriſerit ridentibus cõgratulet᷑ ludẽtibo.collaudet ſtudia eoꝝ bona.ſi nõ vitet acerbitatem ⁊ cõuicia in increpatõe ſua cũ om̃i leuitate ⁊ manſue/ tudine.ita vt non odiſſe eos ſed fraterna liter dilexiſſe ſentiat᷑. Pꝛopterea llens De Parnulis condeſcenſionẽ affabilẽ et comicã a viro cum ꝑuulis/ vt efficaciã ſue confeſſionis ⁊ cõmonitõnis euacuet/conſequẽs eſft erſuaſum ſane habeo.ſic egiſſe oli apo olũ Alioquin quõ factus fuiſſet omnia ad om̃es vt chꝛiſtũ lucrifaceret.ſi paruu / los excipias/ad quos nõ factus ſit ꝑuulꝰ Qua autoꝛitate pꝛeterea mãdaſſet patri / bus de filijs humane tractandis/ neq; pll! uocandis ad iracũdiaʒ ne puſillo animo fierent/ſi ꝑuuloꝛũ velut indigna hoꝛruſ 66 ed quid argumẽtis ni / timur cuʒ hocipſum ab apoſtolo expꝛeſ- ſet conſoꝛtia ſum ſit Yacti ſumus inqͥt ꝑuuli in medio veſtrũtanq; ſi nutrix foueat fios ſuos. donderemus iteꝝ obſecro q̃ ratiõe iu bet apls inſtruere pᷣoccupatos in delicto aliquo /in ſpiritu lenitatis. Etvideamꝰſi hoc nõ pꝛius egerit ⁊ docuerit legiſlatoꝛ noſter xpᷣs. Cum enĩ pꝛoclamans inui/ taſſet. Venite ad me om̃es qui laboꝛatis ⁊ onerati eſtis.ſubiunxit pꝛo re ad heeq ne ceſſaria Diſcite a me quia mitis ſum?⁊ hu milis coꝛde ( Plura in vetuſtis patrum hiſtoꝛijs ad hãc rem traduci poſſent teſti monia In quibo nihil ita efficaxad coꝛre ctiõem emendationẽq; multoꝛũ/ repertũ eſt/quẽadmodũ eſt lenitas. Nihil eni ho minũ melius eſt facilitate ⁊ clementia ait Comicus.Nonne iohãnes ille diuinoꝝ conſcius ⁊ conſcriptoꝛ ſecretoꝝ latronis ⁊ homicide ꝑditiſſimi manũ oſculatꝰ eſt vt eũ lucraret᷑. Quis egregiũ doctoꝛẽ Au Suutind ane; ſiens aliqð beniuolũ adq 1 uit eccleſieꝛambꝛoſius Qua virtute:vti q; beniuolentia ⁊ mititate.Cepi inqͥt au/ guſtinus de eodẽ. Cepiamare hoĩem.nõ vt doctoꝛẽ veritatis.ſed vt hominẽ beni/ unolum in me.O pꝛudẽtiſſimũ ⁊ verũ dei ſequacẽ/ambꝛoſiũ Non dixit Auguſt. tũc peſtiferis opinionibus inflato. Recedea me pctõꝛ es.hereticꝰ es.blaſphemus es. Quanto minus hec ⁊ ſilia de ꝑuulis fide libus ad eũ cocurrentibꝰ/ ira ferueſcẽs vo muiſſet. ¶ Hoꝛro ſi recogitem? q;; nihil erat in oꝑibus chꝛiſti vacuũ/⁊ ſententia/ rũ maieſtate carens/iudicabimꝰipᷣm non mediocrẽ rẽ intendiſſe/ dũ vocabat ꝑuu/ los ad ſe/cohibẽs diſcipłos chariſſunos ꝓhibẽtes eos. Dehinc eos accedẽtes am plexabat.imponẽs eis manus/ ⁊ bñdice/ bat eos.Et O pijſſime Jeſu. qͥs vltra pꝰ te verecundabit᷑ eſſe humilis ad ꝑuulos: OQuis tumeſcens ⁊ clatus de ſua vel ma gnitudine vel ſciẽtia/ ꝑuitatẽ deinceps pꝓ uuloꝛũ/ignoꝛantiã aut imbecillitat au / debit aſpernari:quãdo tuiqui es deus be nedictꝰ in ſecula/in quo ſunt oẽs theſau/ ri ſapientieꝛ ſcie dei abſcõditi/vſq; ad ca/ ſtiſſimos ꝑuuloꝝ amplexus/btã bꝛachia mãſuetus inclinas atq; circũligas: Pꝛo/⸗ cul ergo/pꝛocul ex hinc om̃is elatio.ſeoꝛ ſum ſit/indignabunda quelibet ꝑuuloꝛũ effugatio/vincit᷑ hoc inſigni exemplo xvi noſtri.humanitas illa humilis in ſocra/ tea phᷣis collaudata.qͥ nõ erubeſcebat pꝰ curas publicas/laxare animũ ludẽdo cũ ꝑuulis arundine etiã crurib ſuppoſita. O ſi vidiſſent eũ cathones cẽſoꝛij noſtre etatis /quali eũ cachinno deriſiſſent. q noõ ita laxam ad puulos colludedi licen- tiã/ vt nõ abhoꝛrendã ꝓclamem? oẽm in geſtu aut verbo vel tactu petulantiã aut impudicitiã. Rurſus alia ratio eſt humi/ liatõnis ſue in obſeò̊po dei ſicut dauid ſal tans añ arcã totꝭ viribo et nudatꝰ.et vilis in ocuił ſuis celebꝛat᷑. Alia ratio dũ queri turſola mẽtis recreatio. Pꝛĩa ſemꝑ optia eſt.⁊vix exceſſum recipit.necvideovbi ali ter locũ hẽat cõgruentioꝛẽ illð eccłiaſticũ etiã a Tulł in de offic. appꝛobatũ.Quã/ to maioꝛ es / hũilia te in oib. Hic chꝛiſtꝰ ſtatuto ꝑnulo coꝛã diſcipul/qbo hãc hũi/ litatꝭ noꝛmã verbo ⁊ exẽplo inculcare vo lebat. Qui maioꝛ eſt inter vos /erit ſicẽ mi noꝛ.Et rurſus in loco quẽ tractamꝰ quiſ quis nõ receꝑit regnũ deivelut ꝑuulꝰ/nõöõ intrabit in illð ( Ecce coꝛã deo.quia nõ mentioꝛ/ plures audiuia triennio cõfitẽ/ tes puulos/⁊ quoſdã eoꝝ grãdiuſculos. q̃ fatebãt᷑ ſe nũq; pctã ſua fuiſſe dicturos alteri.nõ ſic eis còdeſcẽdẽti⁊ diligent᷑ int rogãti.inſtãte etiã moꝛiꝭ articlo q;tũlibet dãnari debuiſſent. Agnoſce ergo qd effi⸗ cacie lateat in ipᷣa cõdeſcẽſione benigna. Et qͥd oꝑet᷑ int᷑rogatõnũ admonitõnũq; diſcretio cauta et ſedulitas artificioſa⸗ma gis vero in his dei virtꝰinuocata ſpata ꝓp piciaq; Quoſdã pᷣterea nouiviros exper / tos qͥ iã a multꝭãnis ↄfeſſionũ auditoꝛes fuerãt/pteſtãtes ſevix aut nũq; reꝑiſſe ali quẽ ceri ifectũ vicijs qͥ pꝛiꝰ illa cuiq; alti detexiſſʒ Nec id adhuc feciſſent.niſi mag circũſpectõis ⁊ lenitat ſpualis arte/cepiſ ſent eos ⁊ pia q̃dã fraude vtilr circũueniſ ſent. Qua ſuꝑ re/quedã alia ſcripſiſſe me fonin heni lofthet jrcle lon usm Qa inm ſiqui meag gfunc heun lope tennt lou on Cpon meoin gmne gqu docl tufne llo ta dumin ſcoc⸗ ſenio ſnatgs nuneh ſauber Wu ſene ſohe G re ( ſo hon n nee⸗ tin ld dan (on cho aſ⸗ ne lini DH n,/ Ne nenl ſene „ memini et ad vicioꝛũ cognitõnem pꝛeci/ pue taliũ nuper vnns editus eſt in galli/ co traciatulus.¶ Expediamꝰnos bꝛeuiꝰ in reliquis tribus calumnijs. Ham qꝙ al/ legatur dignitas officij mei aut etiaʒ gra⸗ dus magiſtralis iã ſatis factum arbitroꝛ. Oe autẽ ſuꝑadditur/meam occupatiõem in maioꝛibus eſſe debere · Neſcio pꝛoꝛſus ſi quicq; maius eſſe poteſt in quo ꝑuitas mea pꝛoficere valeat q; deo dante virtutẽ afaucibus canis infernalis ⁊ ab ipſis ge henne poꝛtis/animas eripe⁊ tales puu/ loꝝ animas/quaſi plantare aut rigare.p teñm nõ ĩidignã hoꝛti eccleſiaſtici.puulos loquoꝛ p̃ᷣſertim in ſtudio vt eis det incre/ mentũ chꝛiſtus. Sed aſſerũt me in pᷣdi/G catõnibus publicis/iſta magnificentius opaturum. Id quidẽ foꝛte pompoſiꝰ.ſed mneo iudicio nõ efficacius neq; fructuoſi us Confudit pꝛidẽ ipſechꝛiſtus ſuperbi am noſtrã.que nõ vult niſi multos habe at auditoꝛes os ſuũ aperire ſapietiequã do cum muliercula ſamaritana? ſola diu turno ſermone ↄfabulatus eſt Nullo pa/ cto tamẽ abnegaueri ea me irrationabilr dimiſſurũ eſſe que neceſſitatis ſunt in of/ ficio cancellariatus. dum illi indignꝰ de/ ſeruio pꝛo quantalibet vtilitate ſecutura in alijs. Sed vbi ceſſat neceſſitas (vt ple rumq; ceſſat)quis occupatõem meã tam ſalubꝛẽ inculpabit.quãdo me tunc. foꝛte vel heden octntecogkgnar Bſüame ret nemo: impoꝛtunitate que tertia eſt calũnia/que dam reſpõdimus in pꝛioꝛi cõſideratõne. quanq; locus aptioꝛ⁊ ab om̃i ſuſpitione remotioꝛ eſſe nõ poſſit q; publicus in ec/ cleſia Hoc euitat ꝓuerbialem illã notam Qui male agit odit lucem. Fit quoq; iuſ/⸗ ſio chꝛiſti vt luceãt oꝑa veſtra bona coꝛã hominibus et ſit lucerna eius poſita ſuꝑ candelabꝛũ. Qðò ſi ſcandaliʒant᷑ aliqͥ int pꝛetantes hoc ad pompã/vel inanẽ iactã tiam/gloꝛiuncula/hypocriſim vel pape/ lardiã vel aliud hmõi.viderint qͥd dicant Pꝛofecto ſcandalũ tale eſtacceptũ ⁊ non datum.phariſeoꝝ nõ puſilloꝛũ.ac pinde contẽnendũ.quoniã neq; actus neq; lo/ cus pᷣfert ex ſe aliquã ſpiritualis ruine oc caſionẽ. Poꝛro nil mirandũ ſi radius bo ni oꝑis.qͥ ſanis gratiſſimis eſt. ſit lipus liuidis aut inflatis oculis.odioſus mole ſtusq;.tpp̃i bonus odoꝛ ſumus acclamat Amplius deloci? tempoꝛis plina. ctü eſt. Cali it aduer rij/ nonitatẽ iſtãvel de curioſitatevel defi ctionevel de infructuoſitate vel de nimia leuitate aut aliquo hmoi. Hec non mihi bꝛiſtum trahendis apoſtolue. Sed quid ſubiũgitur. Alijs quidẽ odoꝛ moꝛtis in moꝛte. Alijs aut odoꝛ vite in vitam. Ceteꝝ quiſquis attẽ gerit q; multa eſt meſſis dominica ⁊ ope/ rarij pauci (de operarijs loquoꝛ idoneis. Nam alij innumeri ſunt et fruges conſu/ mere nati ait Oꝛatius)videbit ꝙ nullus dies nulla hoꝛa nullus locus ab hac ope ratõ ne ſecludi deberet. ¶ Poſtremo pꝛo quarta calumnia.nõ inſicioꝛ rem per me aggreſſam apud pꝛedeceſſoꝛes meos fuiſ ſe inſolitam/ comicũ me ſolatur pꝛouer/ bium. ſuus cuiq; mos eſt.Si non liceret cuiq; aliquid pꝛeclare nouitatis arripere male iret res publica.immo non iam iret ſegc liberius coꝛrueret Neq; tamen eſt iſtö negocium pꝛoꝛſus inſolens vel extraoꝛ⸗ dinarium ſi de licentia ⁊ mandato epiſco pi dioceſani qui eſt dominus meſſis ſue/ quidam deputẽtur ad meſſem hanc.nũc hoc nunc illo modo colendam. Sed ⁊ ſi licentiã hanc queſierim/tutat᷑ me illa xpᷣi ſententia. Rogate dominũ meſſis vt mit tat operarios in meſſem ſuam Itidẽ vſai/ as pꝛotegit qui petẽti quem mittam ⁊ qͥs ibit nobis. Dixit Ecce ego ſum mitte me Mihil eſt eni in actis iſtis meis/quicq; y irregulare vel illegitimũ.quia ſuperioꝛũ poteſtas acceſſit ⁊ quia nullos paruulo/ rum audire pᷣſumpſi ſicut nec facere pꝛo/ tur noticia.Deniq; non parua cura ſcho larumꝛ? ſcholariũ pariſius cõmiſſa eſt/ſal tem in multis / cancellario eccleſie pariſi⸗ enß. tum iure officij. tũ de mandato apo ſtolico. Quid vero curã hanc magis dece re poteſt.qꝙ; religioſa bonoꝛũ moꝛũ diſci/ alumn iabütur inquiũt aduerſa noua ſunt.O amici cariſſimi.Oia dndũ p̃cogitauiꝛ mecũ ipſe gꝑegi.Nã qlis vnqᷓ; fuit actio hoĩs cogniti/q̃ vel rehenſione vel ſiniſtra aut ſtulta interpᷣtatõe caruerit Obſecro tñ ꝑ illã quã expectãꝰſalutẽ⁊ ob teſtoꝛ coꝛã pauẽdo tribunali iuſti iudicꝭ dei qm̃ nemo nouit q ſunt hominis niſi ſpiritus hoĩs qui in ipſo eſt.quatinus iu xta regulam Chꝛiſti. In hac re a fructi/ bus meis me cognoſcant. Et ſi quid in doctrina vel operatõne/falſum ipudicũ Ded repetentes amici quod di ð 2 2 De paruulis trahẽdis ad chꝛiſtũ nelfariũ ve depꝛehẽderint / nõ refugio / iu dicer tunc lupus rapax in veſtim̃to ouniuu Si gutem feuctus operis boni/cernun extrinſecus.nõ damnet᷑ poſtulo arboꝛ in/ tentionis de malicia intrinſecus Alioqqn peccatũ incurritur temerarie diiudicatio nis fraterne. et ſcandalum ponitur puu/ lis.quoꝛũ aduentus p hoc ad chꝛiſtů nõ nunq; impeditur. Poꝛtabit quiſquis ta lis erit/onus ſuum impoſterũ.ego libera ſerustoꝛes mei quantũ fiducie gerat ani / mus meus in hac cauſa ſibi bene conſciꝰ q muando ipſos etiã tot ꝑuulos.(quoꝛum congditio eſt.nil facile celare)teſtes habeo ⁊ inuoco. Sed hechactenus ad alioo MHunc ad paruulos conuerſus/ eos ſapi / entie verbis confidens/exhoꝛtaboꝛ.vt ſi quis paruulus eſt veniat ad me nihil eru beſcat.nihil trepidet.nihil echoꝛreat. Au diat quiſquis ille erit bona ſaltem quedua monita ex oꝛe meo.ſi id ipſum arrogo mi hiꝛi. Jure meo id poſſum non in me ſed in domino Inducã ad bonuʒ ſi potero.no- minatim inter cetera ad recogitandũ om nes annos ſuos in amaritudine anie ſue Eti ad ſcopandũ ſpirituʒ ſuum ſcoba lin gue pꝛopꝛie. Ad hoc tamen vel aliud nul ¶ Poꝛro nihil de a cendis inquirã/neq; perſuadebo/immo pꝛohibebo ſocioꝛũ vel alioꝛum ſecreta p/ Nere. Nullus inſuper ſuſpectã habeat fi ⸗/ m meã in obſeruando tam ſigno q;ver bo lum cogam inuitũ. ſigillũ confeſſionis integrum. Scio W iran pꝛiuilegiatũ eſt. VUellem vt con/ feſſi/tanta ſe et me diſcretõne celarent ne/ qᷓ per quoſdam induceretur ad oppoſi / tum curloſlcarepꝛana farnaaz. Bed AUane hoc.quia nullam nõ vltro ſuſtin danm impono. Malo enim exemplo guil helmi pariſienſis/cum parua penitentia voluntarie complenda/ mittere bomies dd purgatoꝛ ium/q; cum inuita non faci —1 2 cet aliquis / penitentie auſteritatẽ enda/pꝛecipitare in infernuʒ. Quiſquis aderit peccatoꝛũ ſuoꝛum quanq; grauiſ/ ſimoꝛũi conſcius/dicat cũ dauid nil omit tens Peccaui. Mox ſubiungam. pecca tum tuũ tranſtulit a te deus.nõ vltimum in penitentia punctum habuiſſe credide rinm ſi pꝛofecto oꝛe abominata eſt iniqui/ tas hoceſt ad vomitũ confeſſionis dedu/ .* „8 ca. ¶ Alius foꝛtaſſis eſtimabit me eum oſurum vel ſpꝛeturum poſtea cuius ſcele ra cognouero. Certe nihil minus. ama/ bo eum potius vt filiũ in Chꝛiſto cariſſi mum.vt eum pꝛeterea quẽ timere deũ. et bonum purgatũq; factum ſciuero.vt eũ ſubinde qui mee fidei ſe ita totum cõmi/ ſerit/vt ea pꝛoderet mentisvulnera inde/ coꝛa:que cariſſimis foꝛte parẽtibus neq̃/ ; oſtendiſſet. Et ita ſentio in coꝛde meo ſcit veritas ꝙ dulcius afficioꝛ atq; man/ ſuetius ad illos quos e magnis et graui bus criminũ periculis eruditos eſſe con/ ſpiciolq; ad alios minus ſauciatos. Nul las deniqʒ vindicationis aut odij reliqui gs vnq; in animo reſidere ꝑmiſerim/ pꝛo confeſſione cuiuſcũqʒ delicti.etiam ſip/ pꝛia moꝛs parẽtum delictum illud eſſet. Scio tamen ꝙ non poteſt a cofeſſis / om nis repente pudoꝛ abijci. Sed hoc neqʒ neceſſe neqʒ vtile eſt. vincet tandem illuʒ pudoꝛem ratio. et iſta interim cõfuſio ad Amedier pene dimiſſionẽ pꝛoficiet. ¶ Conqueret᷑ alius ⁊ dicet frigidus ſum et indeuotus.quid mihi pꝛodeſt cõfeſſio Et ſane eſto. ita ſit.tanto diligentius ac/ cedere conuenit ad ignitũ eloquiũ dei ve hementer. Accede ad hũc ignem caleſces plus ſatis. Video ſepe multos frigidos in initio:. q etiã colloquiũ tale ſuper acti⸗ brus ſuis vel hoꝛret vel rident/⁊ diſcedũt esconſlatl et vbertim flentes. Obtigit mihi crebꝛius talis mutatio. c Olim quoqʒ circa ſoꝛoꝛes germanas.dũ eas ad celibatum pꝑpetuum inducerem: tale aliqͥd carnale patiebar.turbabat nõ/ nunq́; me ⁊ rationes meas omnes/tuml tus vulgaris conſuetudinis.inſolitũ mi hi pꝛoponebat᷑ id quod agere moliebat᷑/ mea deuotio. Fluctuabam ⁊ nutabam.et pene querebã diſſoluere ſanctitatem pꝛo poſiti ac retro pedem flectere. Quouſqʒ tandem deo pꝛopitio/cõuertebam oclos a terra in celum.a moꝛte hac ad vitam/a moꝛttalitate ad eternitatem. ⁊ conſidera/ bam in ipſa rationis arce ⁊ fidei lumine. quoniã vanitas vanitatũ ⁊ omnia vani/ tas. Sic reſpirabam ſolidabar firmabar qʒ. Quo magis hoꝛtandi ſunt om̃es / vt hoc modo.nõ populari rumoꝛe vel con/ ſuetudinis erroꝛe/ſed pure veritatis con ſideratione/id quod iuſtum eſt et religio ſe factum diiudicent. nec qͥd animꝰin pꝛe ſenti ſentiat.ſed quid ſentire deat attẽdãt ſhe ſor i conib ſpue⸗ . en⸗ 1 bicane denon CIſtetn ſnela teptt lumd wei alio Ni hibe iſe ſun unl füm che an4 non iſh Ne 4 gan⸗ in. nd aber N AN 10 tig⸗ r nniti mihi ſpecialiter inſtituere ad qᷓtuoꝛ obſer DPars pꝛima de cõtr actibus teſtoꝛ in eis os mẽdacijs ⁊ ꝑiurijs detra / lidiligitis infantiã? Vt quid diligitꝭ va/ ction iboq; deditũ. Manꝰ? qͥʒ; violentas et nitatem ⁊ queritis mendaciũ: AUenite fi rapaces.Tactus deniq; libidinoſos ma denter:nulle viarum inſidie. nullus latet xime monſtruoſos.damnatosq; legibus anguis in herba Cõmunicabimꝰmutuo Pꝛimũ obſeruandũ eſtvt ſummoꝑe ſi bona ſpũalia/quia tꝑalia veſtra nulla re bicaueãt.ne deinceps ſint occaſio ruinex quiro Egovobis doctrinã.vos mihi oꝛa damnatõis alioꝝ.quoniã iſtud eſt ꝓpꝛiñ tionẽ impendetis.immo oꝛabimꝰ pinui/ demonis officiũ Bene luſſum eſt. Sinõ cemyt ſaluemur. Sicangelos noſtrosvi caſte.tamẽ caute.hoc eſt ſecrete ⁊ ſolitarie ciſſim letificabimus/in quoꝛũ ſolennita ſine leſiõe vel ſcãdalo cuiuſcũq; ¶ Scoz tehec ſea cribo. Sic foꝛte.nec iã foꝛte. ſʒ cer eſt.vt ſeductos olim ab eis/aut ſuos ĩma ta ſpe miſericoꝛdiã inueniemꝰ apud pꝛẽʒ lum cõplices / ſtudeant quãtũ diſcretepo noſtrũ.dum obediemꝰvoci ſue in acceſſu tuerint ad emendatiõem reducere.immo noſtro ad eũ.ego ꝓuocando/vos exequẽ? * ⁊ alios ꝓ eis.quatinꝰ⁊ ipſi qui pꝛi demo do. Nec deerũt pij/gratie ⁊ deuotõis am/ nũ/nũc ꝑ hoc angeloꝛũ fungãtur officiss plexns/ in pñti miſeria cõſolatoꝛij/poſt/ ũ eſtvt ſi peccauerint de cetero p modũ gloꝛie cõſummate pꝑpetua vnitas . bibeãt tempoꝛe? loco ipᷣm ↄfeſſionis an paruuli eſſe debemus / inuitat ipſe jeſus tidotũ:quã nihil eſſevaliturã obteſtoꝛ ite ſpirituali collocutõne ⁊ afſlatu iugiter in ſpirãs ⁊ dicẽs.ſinite ꝑuulos veiread me. rum ⁊ iterũ.ſi nõ fuerit integra ⁊ ſufficien ter explicãs atq; dinumerãs cognita cõſi tentis peccata.cum circũſtantijs maxime ſed echoꝛtatoꝛie ſepius.vt teneãt facilem quandã obſernatiõeʒ pꝛo omni tempoꝛe yite ſue.tam pꝛo rememoꝛatõne ⁊ quadã ſatiſfactõne peccatoꝛũ integre ſimul con/ feſſoꝛũ/qᷓ; pꝛo cautela aliqua futuroꝛum. Vtoꝛ vero ↄmuniter hoc modo.vt dieãt ſingulis dieb bis pater noſter ⁊ aue Oꝗa ria ſemel de mane ⁊ ſemel de ſero. cũ toti / dem ꝓſtrationiba ad terrã.ſi ⁊ vbi cõmo⸗/ gquã quidã appetentes/er auerunt ꝗ fide. de fieri potuerit. Raro autẽ muto in hboc ꝛinſeruerũt ſe multis doloꝛibus.Tu ve⸗ pꝛo magnitudine varierate criminũ di · roo homo de hec fuge. ¶ Hec eſt apoſto uerſitatẽ hmõiobſeruationũ.quoniã vir lica ammonitio cõfoꝛmis ſententie chꝛi/ iſtud fieret ⁊ in alijs penitentijs ſecretio/ ſti. NHon poteſtis deo ſeruire et mãmone. ribus p̃t ſcrupuloſius varietas talis t2/ ¶ Sed ve filijs Adam poſt peccatum. gi. ſi in hoc innocẽtes cũ nocẽtibꝛ er e / quos opoꝛtet trãſire per viã contractuũ aquem / no conquerãtur in nocẽtes.qꝛ nõ ciuilium.vbi meũ ⁊ tuum perſtrepunt et min obligati ſunt qui ne ſimiles eent no altercantur. bi dolos fraudes laqueos entibo / ipſe pꝛohibuit manutenuit deceptionis / ſpergit ⁊ abſcondit inimic⸗ Hanc vero quadruplicẽ inſtitutõeʒ pꝛis dum iniqua rebus pꝛecia ſuadet imponi — Incipit pꝛohemniin/ Vi volunt diuites fieri inci Anno duͤl. Ninutilig et nociua. qᷓ mergũt „ — Radixenim omniũ maloꝝ eſt cupiditas ꝑuulis/metro ludẽs cõpꝛehẽdi:vt eas al dum nõ ſatis attendũt homiĩes quod ait. tioꝛi mete reponãt. Nõ opere aut verbis. Buido carthuſieñ. Rationalis creature/⸗ alios coꝛruperis vnq; Sit ſatis ipſa tib vera perfectio eſt. vnamquãq; rem tanti ꝑditio pꝛopꝛia Si q̃s ꝑdideris monitis habere quanti habẽda eſt.ſicut pluris eſt actis ve neſandis. Diſcrete ad rectũ mor aia q; eſca.fides ⁊ equitas q; peccunia. reuocare ſtude. Non pudoꝛ obſiſtat / tua Duo fit vt ſpuͦales etiã dei homines / vix quin cõfeſſio plene.Crimina ſcita notet. euadũt pericula.licet nolint diuites fieri 2 eteꝝ ſolitus ſum nectacebo/ↄfeſſos vel nocet illa tibi Tu de cöfeſſis grat? tu i⸗ ituere ad⸗ ne recidiues Gigno aliquo facili/iugiter uãda.Nam quo ad crimia pꝛe ceteris de eſto memoꝛ d extremũ vſq;quo ꝑpuu/ an vt eſt humana fragilitas) ſemꝑ tamẽ ad/ ꝰſubſequet᷑ Ad quã nos om̃es / qui ſpiritu ꝗq diüt in laqueũ ⁊ tentatõnem diabolli/⁊ deſideria multa et hoies in interitũ ⁊ pditöem e contractibus licet dicant ex ſentẽtia/ habentes alimẽta ⁊ quibo tegamur /his conteti ſimꝰ Incũ/ bit ſiquidẽ eis/vel ꝑ ſe vel ꝑ ſuos/ ambu/ lare viã que dura eſt ⁊ anfractuoſa/cõtra/ ctuum.plenga laqqueis.⁊ funibo circũplexa peccatoꝝ ¶ Lales igit᷑ qͥd agent/ qualit obediẽt aplo iubẽtiZuvero o hõ dei hec fuge: Nũquid debuerãt pꝛout alibi loqͥt᷑ extra mũdũ exiſſe. nedũ animo ſed coꝛꝑe qui nec fodere valent.⁊ mendicare erube/ ſcunt.⁊ de altario viuere habẽt ¶ Atuero pꝛounidit idem apls dum pꝛioꝛiboverbis cõtinuo ſubiũxit. Sectare autẽ iuſticiã. Heceſt eni que cõmutatõnem oẽm equo pꝛecio meſurat numerat ⁊ ponderat Ju/ ſticiã vero docet ipſa ſapiẽtia.p quã ſe te/ ſte / legü cõditoꝛes iuſta decernũt. Hinc il la ſapientiſſima ſalomonis oꝛatio Dit/ te ſapietiã de celis ſanctis tuis.vt mecuzʒ ſic ⁊ mecũ laboꝛet. ¶ Sit ⁊ ipſa nobiſcũ volentibo inqrere q̃ ſit via regia cõtractu um ciuiliũad euitandas offendiculox tẽ diculas ¶ Cõmouit hoc attẽtare petitio quoꝛundã hominũ dei caſum offerẽs p/ plexũ apð eos quos exaudire caritas iuſ/ ſit ⁊ inclinauit ſapiẽtia pollicens.qͥ eluci dant me inqͥt/vitam eternã habebunt Erũt autẽ ꝑtitiones due Pꝛima reſoluet materiã cõtractuũ ad termĩios iuris diui ni ⁊ naturalis.ſub quintuplici quaterna rio conſiderationũ. Altera ſub totidẽ p/ poſitionib/particularẽ caſum qͥ petitus eſt gttinget ⁊ abſoluue. ¶ Explicit pꝛohemiũ. Incipit tractat. pars pꝛincipalis Incipit pmqᷓ Ontractuũ boitatẽ aut ma/ liciã / doctrinalr inueſtigare is Incipit pᷣ :. — 2 noſcere qͥd noĩs. et ſez ſit cõtractus.et tiles eſſe pꝛimũ ⁊ ꝓpꝛiũ in om̃i diſciplina ſiue ſciẽtia.qm̃ ignoꝛãtes termios/ de fa⸗ cili ꝑalogiſant᷑ ¶ Poteſt ãt cõtractus. ita bꝛeuiter deſcribi. Cõtractꝰ eſt cõmutatio ciuilis legitima. Cõmutatio ponit᷑ p ge/ nere Ciuilis additad dr̃nam mutationũ naturaliũ.qᷓs cõſiderat phia naturał.con tractus enĩ ſpectat ad ethicã ſiue moꝛalẽ volentibus / neceſſe eſt in pꝛri ph̊iam. Subiũgit᷑legitima.i.legi cõfoꝛ/ mis/ad dr̃am cõtraciuũ illicitoꝝ vel ille/ gitimoꝝ Inuẽtg eſt aũt cõmutatio ci⸗ uilis poſt pᷣctm̃.qm̃ ſtatus innocæẽtie/ ha buiſſet oĩa cõia. ¶ Rurſus cõmutatõnũ ciuiliũ.multiplices ſunt ſpẽs Vna eſt vẽ ditio.altera eſt emptio hũtes ſe coꝛrelatie adinuicẽ.venditio in agẽte ⁊ emptio ĩ re/ cipiẽte. Locatio ⁊ cõductio.ſilem hũtes coꝛrelatöem Mutuatio actiue ⁊ paſſiue. ſilr ſe hñtes coꝛrelatiue. Datio liberałlet receptio gratuita.Põt iteꝝ extẽdi cõmu/ tatio cinilislad matrimonialẽ cõiunctio nẽ maris ⁊ femine.de q̃ nihil ad xpns Cõſtat igit᷑ ꝙ cõtractꝰeſt ſpẽs iuſticie.ne dũ pꝛout eſt generalł virtus.ſed ſpẽalis.⁊ ſpẽaliꝰilliꝰque dicit᷑ iuſticia cõmutatiua Pꝛopterea ſi debeat plena reſolutio fieri neceſſe eſt ꝑuenire ad diffinitõeʒ iuſticie. pꝑ differẽtias int᷑medias. Vñ qꝛ cõmuta/ tio ciuilis/nõ hʒ fieri niſi ꝑ tranſſlatiõem dñijvelvſus vel vtriuſq;conſequẽs eſt vt ſciat᷑ qͥd ſit dñiũ.⁊ qͥd dñs⁊ quot ſunt ſpe cies dñij. Vñ dñiũ ptãs eſt ꝓpinq̃ aſſumẽ di res alias velvt alias / in ſui facultatẽvel „ ter inſtitutas. Ontractꝰ ex q̊ eſt cõmutatio ci uilis legitia.⁊ legitimũ ðꝛ qð ẽ coõſoꝛ me legi.neceſſe ẽ ↄgnoſce . re qd ſit lex/q̃les inſuꝑ⁊ qᷣt ſint eiſpẽs.fundat᷑ vt pᷣcedẽs ¶egũ nepe alia eſt pure diuina.alia eſt pue natural.alia canonica.alia pure poſitiua alia ciuil pn 1 re ⁊ ipa poſitiua.Sũt ⁊ alie mixte ex ali bopᷣdictis legib¶ Ignoꝛatꝭ itaq; vel nõ ↄſideratꝭ hmõi diuiſiõibo ⁊ diõib/ nõ pᷣt hr̃i certa ⁊ ꝑfecta reſolutio.notificãs diffi nitõeʒ Zct Duid pᷣterea dicat meü. qd tu um.neq; ꝑ ↄſeq̃ns qͥs ↄᷣctus ſit licitꝰvel il licitꝰ.licitvel üũlicitꝰinq; de ſe vel ſuo ge⸗ nere.aut ex ſoł accidẽtalibo circũſtãtijs.qᷓ nõ cadũt ſub arte. Sʒ qm alibi tradita ẽ ſub compendio iſta reſolutio / illam ad p/ ſens non repetimus. AE . ſufficientia/ſic haberi pñt.⁊ ex Zcrñ traſfert dñiũ.aut ſolꝰvſus vſum licitũ ſᷣm iura vel leges / rationabili ſideratio. III. Ontractuum dinuiſio / ſpecies? pedit agnoſcere Aut enim per di Ei⸗ ſtmett Crrclat ſepte gemur giten ctus⸗ clemo tan Domt tibus mene adpe eunpt nt ction lote chne ce ron fin (on dit e fet gi ho oa ſnaol lby üe ſuge (da ſ clile⸗ loci/ nobe tnü nckye mmatie Moie nbits paſtue dena cöm lunci⸗ ſi cene illo riur ſo fen ſice. wputa⸗ öen geſt untpe ſuni epel habili ze ſe int in dia n lig n nöpe jod ice tl ſ ₰ e4 int guuß l. ſercn hnieg te Ita ꝙ ibi (Sipꝛimo modo hoceſt duplxr. qꝛ vel fit mediante pꝛecio.⁊ ſic ſunt due ſpecies coꝛrelatiue.emptio ⁊ venditio.Viel fit ſi/ ne pꝛecio.⁊ ita ſunt due ſpecies coꝛrelati/ ue mutuatio actiua ⁊ paſſiua. VUnde mu tuũ dicit᷑quia de meo facio tuũ.Põt ad/ dl tertia ſpecies.que pꝛopꝛie nõ eſt cõtra/ ctus ſed eſt liberalis datio ſeu donatio vł elemoſyna.Addit᷑ quarta ſpecies que di/ cit᷑ campſio ſeu cambiũ. vbi fit tranſlatio dominij de aliqua re ad aliã rem. remanẽ tibus ambabꝰin ſua eẽntia.vtvini ad fru mentũ.velveſtis ad ſotularẽ.vel pecunie ꝗad pecuniã/ q́;uis hec ſpecies reducat᷑ ad emptõnemvelvenditõnem. Uel ſi ſolus tranſfert᷑ vſus / redit ad locationẽ vel ↄdu ctionẽ.cõmodationẽ vel accõmodatõem i autẽ cõtractus ſit talis virtute cu/ ius trãſfertvſus rei/retento dominio hoc coõtingit dupliciter. Quia vel hoc fit ſine pꝛecio mediãte.⁊ ſic ſunt due ſpecies coꝛ⸗/ relatiue.cõmodatio⁊ accõmodatio. Aut fit mediante pꝛecio / ⁊ ſic ſunt due ſpecies coꝛrelatiue.locatio⁊ cõductio.Poteſt ad di tertia ſpecies que dicit᷑ cenſualis pẽſio vel emphiteoſis.vel datio ad firmã Adde ret᷑ quarta ſpecies qᷓ eſt impignoꝛatõ. niſi ꝙ ibi nõ eſt eſt ꝓpꝛie trãſlatio.ſed tantum modo depoſitio ꝓ ſecuritate mutuivellcõ modativel crediti (¶ Deniq; notari pᷣt:ꝙ; in aliqbꝰrebus non eſt dominiũ ſeꝑatuʒ ab vſuvt in pecunia numerata cuiꝰdomi niũ eſtvſus.alioquin fruſtra eſſet. AVt in/ ſuꝑ ecõuerſo in cibo.cuiꝰ vſus eſt ipſa rei cõſumptio.Et ita pꝛopꝛie nõ ſeꝑatur hic vſus a dominio. Vnde conſurgit non p/ ua turbatõ apud aliquos nihil habere ſe dicentes in pꝛopꝛio vel in communi. Conſideratio IIII Ontractuũ diffinitões in ſpe/ ciali tales pñt elici ex pᷣmiſſis Uenditio eſt cõtractꝰꝑ quẽ fit trãſiatio dominij alicuiꝰrei. terũ/pꝛecio legitimo mediã/ eſt merx ⁊ pꝛeciũ.⁊ emẽs ⁊ vẽ dens TFec refert ſi ſint plures ementes vel vendẽtes vt in cõitate.Et dicit᷑merxali/ quãdo pecunia.aliqñ ius ipᷣam recipien/⸗ aliqñ eſt pꝛopꝛiũ coꝛpus/ſerui alicuiꝰ Mutuatio eſt cõtractus ꝑ quẽ fit trãſ/ latio dñij ad alteꝝ /nullo pᷣcio mediante. nõ quidẽ ad ſꝑ velꝓ ſꝑ.qꝛ iã eẽt liberalis quaternarius. donatio ¶ Tampſio eſt cötract? p quẽ fit trãſiatio dñij vni rei ad alterã.ſic vna ẽ pꝛeciũ alteriꝰ/ nec differt merx a pᷣcio. Et indeↄſurgit dr̃na ab emptõe ⁊ vẽditõne Coiter dictis. vbi pᷣciũ ⁊ merx diſtinguũt. Donü eſt trãſſlatio rei ab vno in alteꝝ liberalis ⁊ irredibil.non eĩ pactio eſt velĩ tentio/ꝙ fiat redqitio.qꝛ iã non eẽt donũ pure gratuitũ ¶ Rurſus ↄmodatio ẽ con tract ꝑ quẽ fit trãſlatio vſus rei devno ad alteꝝ/nullo pᷣcio mediãte/ retẽto dñio Cocatio ẽ ↄtract p quẽ fit trãſlatio vſus rei de vno len aliqᷓ pᷣcio mediãte/ re tẽto dñio Cẽſualis peſio videt᷑ mixta ex vẽditione ⁊ emptione.locatione⁊ ↄducti one qm̃ fit ibi qdã trãſlatio dñij reixvſus ſui.ad tꝑs ſolũ.vel cũ certis moditficatio/ nib appoſu¶ Poſſent ex his elici deſcri ptiones illicitoꝝↄtractuũ.poſſʒ etiã fieri vbũ de pᷣmiſſis ꝑ metaphoꝛã ⁊ trãſlatio/⸗ nẽ ad ſpuᷣalia.vt dicimꝰregnũ celoꝝ emi. ⁊ ꝙ de recipit ad vſurã/ſed omittimꝰ. Poſtremo qm ſuſceptio pñtis opuſculi. pꝛĩcipalr eſt non de qlibet contractu ple/ ne loq.ſed ad inueſtigãdũ qͥs contractus vere dicat᷑ vſurarius.vt radicitus et apꝑte poſſit cognoſci/curabimcauſas aliq̃s re mouere/ꝓpter qs poſſet videri aliquiboꝙ; contractus aliqͥs eẽt vſurariꝰ vel illegiti/ mꝰſiue non licitꝰ.loquẽtes pᷣcipue de legi timo vel illegitimo ᷣm legẽ pure diuinã vel pure naturalẽ.pᷣſuppoſito lapſu gene ris hũani ſeu pcti.Et pꝛio de vẽditione⁊ emptione fiat ſermo ⁊ hoc in ſcdo q̃terna noſtraꝝ conſiderationũ LConſideratio quinta. Enditionis ⁊ emptionis ↄtra ctus/non ideo pᷣciſe dicit᷑ illegi timꝰ.quia ſit vtilioꝛ vni ꝑti q; eriyt vendenti q́; ementivel econtra. ¶ Poſſet aliquis opinari ↄtra/ riũ.quia contractꝰſpecies eſt iuſticie com mutatiue.q̃ reſpicit equalitatẽ rei que vẽ ditur.ad rem q̃ emit᷑. vt ſeruet᷑eq̃litas iu/ ſti pcij. pꝛopter quã equalitatẽ.faciliꝰob/ ſeruandã.inuenta eſt moneta vel numiſ/ mavel pecunia.ſicut pulcrededuxit phi/ loſophus ⁊ facile eſt aduertere conſiderã ti diſtãtias locoꝝ.⁊ varietatẽ.nũc abun⸗/ dãtie.nũc indigetie in rebꝰ commutãdis De contractibus Nihilominus apparet veritas noſtre cõ 1 vengitõnis licite ſit ꝙ non valeat redimi bata.per om̃es fere natõnes.dum vendun tur ⁊ emũtur redditus ꝑpetui vt decẽ de/ ſideratõnis in pꝛactica vulgata ⁊ appꝛo/ narij reddituales perpetui / pꝛo centũyel ducentis in pecunia numerata.Conſtat in hoc caſu quotidiano/ꝙ infra.xx.ãnos xx.annos velit vendere illud qð emit ſuo yenditoꝛi qualicũq; pꝛecio.non tenetur ructus medij temꝑis deducere in pꝛecij recompenſatönen. H IIE y ctus nõ ideo pꝛeciſe dicit᷑ illegi trimus/qꝙ res vendita poteſt ad certum tẽpus redimi ſeu retra/ hi legeſuꝑ hoc conſtituta ¶ Dicẽtes op/ poſitum/ cõdemnarẽt ſupꝛemũ legiſſato y rem deüũ in legibus ſuis iudicialib/ dat ꝑmoyſen populo iudeoꝝ ſicut eſt textus apertus Leui.xxv.mox allegatus.vbi pa tet ꝙ vendens hereditatẽ/poterat redime re immo ⁊ ſine redemptõne reuertebat᷑ he reditas in anno iubileo. Cuncta inqt re gio poſſeſſionis veſtre/ ſub redemptiõis conditõne vendet᷑. Hec autem lex induci tur hic/ nõ vobligerp nũc populũ chꝛi⸗ ſtianum /niſi pꝛo quãto nouiter inſtitue retur ꝑ legiflatoꝛẽ legitimũ /in iſta patria vel in illa.ſicut⁊ factũ eſt de multis legib iudicialibus legis antiq̃ᷓ. quẽadmodum pꝛeterea leges ciuiles nõ artãt in foꝛo ec/ cleſiaſtico.niſi pꝛo quãto ꝑ legiſſatoꝛẽ ec cleſiaſticũ firmate ſunt. Sufficit autẽ ad pꝛopoſitũ monſtraſſe ꝑ licitam legẽvete/⸗ rem veritatẽ noſtre cõſideratõis.ꝙ ſcilicʒ de lege pure diuina⁊ naturali/ↄtra quas Erngitonis t emptõnis cõtra Beguiti agere nuſch fas eſt. n haber de ratione res vendita.ſic ꝙ nõ interponat᷑ conditõ redimẽdi lege publica vel puata volũtate emens poterit reciꝑe totã pecuniã tradi / tam:remanente ſibi ſua poſſeſſiõe ex inte gro. immo facta foꝛtaſſis melioꝛatöne Sunt alij caſus oſtendẽtes veritatẽ bu/ ius conſideratõis.ſed hic vnicus ad pñs ſufficiat. Vnde textus Leui.xxv.ſic habz qui vẽdiderit domũ ſuam ĩtra muros v- bis / habebit licentiã redimẽdi donecvnꝰ annus impleat᷑.ſi nõ redemerit⁊ anni cir culus fueriteuolutus/emptoꝛ poſſidebit eam.⁊ poſteri eius in ꝑpetuũ ⁊ redimi nõ poterit etiam in iubileo. Notent᷑ hec tria Pꝛimo ꝙ venditio ꝑpetua/licita ẽ. Se/ cundo ꝙ venditionẽ nõ inficit cõditio re dimendi.Tertio ꝙ ſi emptoꝛ/ poſt.x.vel ccus / nõ ideo pciſe dicit᷑ illegiti mus/quia pactũ poteſtatis re/ certũvel incertũ / vendẽs ⁊ emens intpo/ ſuerũt. ¶ Sequit᷑ ex pꝛecedẽti.quia ſi iu ſta lege publica/ poteſt hmõi cõtractꝰ fie/ ri nõ repugnat legi diuĩe vel naturali qͥn ita fieri poſſit lege vel cõuentõne pꝛiuata uicqd ſit alicubi de phibitõne poſitiua ctus / nõ ideo pꝛeciſe dicit᷑ ille/ dum pꝛopter libertatẽ redẽ/ ptiõis vendite rei.res ipſa minoꝛi pꝛecio vendit᷑ vel emitur. ¶ Deducit᷑ pꝛimo per inſtitutõem legiſlatoꝛis publicã ſi fiat ex hoc mẽſuratio pꝛecij ſᷣm ampliatõem do minij ſuper rem emptã. Conſtat enĩ ꝙ in caſu conſideratiõis / cedit res empta/ipſi emptoꝛi in minus amplũ dominiũ/q ſi nõ poſſet redimi.⁊ ecõtravenditoꝛ nõ ita plene denudat ſe totalr a dominio ſue rei quam vendit.Si igit᷑ poteſt pꝛeciũ auge ri/dum ius vel dominiũ eſt pinguius la/ tius ⁊ vyberius / dñio diminuto poteſtꝛ p̃ ciũ diminui. Pꝛo quo facit textus.¶eui. xxv.qui ſic habet.Quãto minus tẽpꝰ nu meraueris tanto minus emptoꝛi conſta/ bit. ¶ Confirmat᷑ exconſideratõne cõtra ctus qui eſt locutio vel conductio vbi fit tranſiatio ſolius vſus retento dominio. OQuis enĩ neſciat temꝑari vel augeri pꝛe/ cium / iuxta temꝑis ⁊ vſus cõmoditatem maioꝛẽ vel minoꝛẽ: ¶ Klicit᷑ expꝛemiſſis hec veritas:ꝙ nõ eſt de intrinſeca ratõne venditõnis aut emptõnis/ꝙ fiat ſine lu/ cro alterius ꝑtium/et ſine ſpe vel pacto re demptõnis ſeu retractõnis pervendentẽ gut eius cauſam habẽtes. „ r nunc vi SE SE ere quid de iure poſitino ſit vel eſſe pot de ratione cõtractuum Et hoc in tertio ᷓ ternario conſiderationũ. * 4 . — I XK Engitõnis ⁊ emptõnis cõtra/ dimẽdi rem venditã ad tpus gitimus iure diuino acnatura nidei ann Cach one Poe Pol f⸗ (o⸗ V i⸗ bat nrone fadim dpit aliate Contri ktile Datur e⸗ ipreco⸗ moper ifner nde ſg loſi ͤſi ita erei ge lo⸗ b⸗ . Pwa cnſte⸗ ecin odbift omind⸗ genpie HW citur ex ho bitrio legiſlatoꝛis/ ſub iacet contractuũ modificatiolimi/ tatio vel amplificatio ¶ Dedu e. Oe ad legiſiatoꝛẽ ſpectat legũ inſtitutio. Foꝛmalis autẽ ratio cõtractu⸗ um / cõſiſtit in cõfoꝛmitate ad leges ſicut patet ex diõne cõtractus q̃ eſt cõmutatio ciuilis legitima id eſt ↄfoꝛmiter ad leges facta Vnde cõtractus matrimonialis de quo minꝰvidet/ cum ſit de iure naturali. ſubijcit᷑tamẽ arbitrio legiſlatoꝛis.ſcʒ pa/ nialẽ contractũ. *„ giſlatoꝛis/extendit᷑ etiã ad foꝝ conſcietie ⁊ penitẽtie.vt nõ quilibʒ peccatoꝛ poſſit ſe cuilibet ſacerdoti ſubijcere/ ad conſecu tionẽ ſacramentalis abſolutõnis . in antiq̃ lege pꝛo regimine populi iudai/ ci:nihilominus ſictemꝑauit illa iudicia tempꝑe legis euãgelice/ꝙ illa cõmiſit illis qbus ait.Qui vos audit me audit.Etꝑ apoſtolũ ſuũ Om̃is aĩa ptãtibꝰ ſublimio ribus ſubdita ſit Et ad hoceſt ſentẽtia cõ coꝛs omniũ doctoꝛũ.ĩmo totius eccleſie. Vndeq diceret hoc argumentũ eſſevali/ dũ.Lexantiqua iudicialis ſic vel ſicdice bat pꝛecipiẽdo vel pꝛohibẽdo/ergo talit᷑ nunc agere xpᷣiani tenent᷑ falleret᷑ qm̃ hec cõſequentia/nedũ falſa eſt ſed hereticalis ¶ Exquo ſequit᷑ hec veritas q; dum redi mit᷑ hereditas vendita/nõ eſt neceſſariu; deducere fructus medios ꝑceptos.niſiq̊ lia lege q; antiqua fuerit inſtitutum ratio XI ☛ Rbitrio legiſiatoꝛis bumani/ Vnõ eſt poſſibile quoſlibet vtra/ qn ſubſeq po .— 3 t mitiplex abu ſus Sũtad ernariusöſideratio nong pe vel ecclłie.alioqͥn nõ poſſet fundari ille gitimatio quoꝛũdã ꝑſonaꝝ ad matrimo mmo ⁊ arbitriũ tale le/ Conſideratio æ M KRrbitrio legiſlatoꝛis fas eſt. qñn expedit ⁊ decet/contract alis ⸗⸗ nüc validare nũc inualidare. p Ltempoꝝ.locoꝝ.ꝑſonaꝝ⁊ aliaꝝ ircunſtantiaꝝ/variata gualitare Be⸗ gducit᷑ pꝛimo ꝑ exemplũ legiſlatoꝛis ſupꝛe mi dei.qui licʒ multa iudicialia ſtatuerit ccus ita ſiis lagus mocerafi H 4 ſe⸗ hoc autoꝛitateſ iuriũ plures ⁊ exꝑimẽto quotidiano cognoſcimꝰ. Nõö tamẽ fruſtra conat᷑ legiſlatoꝛ ad modera/ tionẽ cõtractuũ dũ facit qð in ſeeſt/ad pᷣ/⸗ cluſionẽ abuſuũ.condẽdo leges vniuerſa liter poſitas.que q̃les eſſe debeãt Iſidoꝛꝰ ponit Nihilominꝰobſeruandũ eſt ũlõ co micũ. NHe qͥd nimis.Et ill ſapietis.noli eſſe iuſtus nimis. Videmꝰ eni in plurib ꝙ multiplicatões inſtitutionũ ⁊ penarũ/ ſic inuoluũt pplłlos/ ꝙfit eis iugũ intole/ rabile ⁊ inuolutio laqueoꝝ Exemplũ da/ tũ eſt alibi in materia ſymonie.⁊ hic pᷣtac cipi in materijsvſurarũ/quibo dũ q̃rit᷑ ad itus pᷣcludi/condẽnant᷑ multi cõtractꝰ/qͥ fem legẽ dei nõ ſunt vſurarij nec illiciti.et elſſent vtiles tã reipublice q; ꝑſonis Exẽ/ plujen Preren de caſib in foꝛo penitentie im ilibus alijs de quibo alidli. onſideratio XII IRbitrio legiſlatoꝛis ↄuenit ne IFIne. ſed poſitas interpᷣtari.nõ tã tũ doctrinaliteryt iuriſpiti pñt itatiue iudicialłr. Eſt itaq; le/ ſed autoꝛitati alr le/ giſlatoꝛ tanq; lex viua directoꝛ et brlier es.dum ⁊ vbi ꝓuenit circa leges difficul⸗ tas ex circũſtantiaꝝ varietate q̃ ſunt inu/ merabiles. nec cadere pñt ſub artevel lege quia ꝑ accñs ſunt.Hinc eſt illud vulgati 18. Ipſe etiã leges cupiũt vt iure re nt. ¶ Eliciterhis altera veritas ꝙvbi ſuꝑ bonitatevel malicia quoꝛundã cõtra ctuũ/ difficultas talis exoꝛit᷑ qualis nõ pᷣt doctrinalr determĩari / recurrendũ eſt cd arbitriũ vel interpᷣtatõeʒ legiſiatoꝛis.pᷣſer tim ſupꝛemi⁊ eccłiaſtici qͥ cenſet᷑ hr̃e iura nedũ hũana ſed diuina in ſcrinio pectorꝭ ⁊ vybi papa deficeret/conciliũ generale hʒ ſupᷣmũ iudiciũ iuxta veritatẽ in generali cõcilio Conſtañ.determinatã ⁊ in hac le ge diuia immobilr fundatã. Si peccaue rit in te frater tuꝰ⁊c.ſeqͥt᷑ dic ecclie ( Sb iũgamiĩ ſpeciali de vſurario cõtractu ſub quarto conſiderationũ quaternario. (Inci Konſiqeratio. xiſ. BGurgri cötract/ repugnat le/ y egi diuie ⁊ naturaliſic ꝙ ex ſu- enere maldeſt. nec pᷣt bene fieri Exẽplũ de medacio ponũt oc eſt ſentẽtia cõis doctaꝛil. aliq;: Et ad Vnde ⁊ ph̊s naturale iudiciũ ſequẽs po fuit cõtra naturã eſſe vt numus numum pariat. In pſalmis quoq; ⁊ ꝓphetis ſatis innuit᷑. Siquis ad beatitudinẽ velit in/ troire/ꝙ pecuniã ſuã non det ad vſuram Xps deniq; dixit.date mutuũ nihil inde ſperitea Etad hoc ſunt cõgruẽtie plu res date ꝑ doctoꝛes ꝓpter incõueniẽtia qᷓ reipublice pꝛouenirẽt exvſuris ſi licite di cerent᷑. Vñ ⁊ hõ naſcit᷑ ad laboꝛẽ.ſicut ha betur in Job. Eſt ergo cõtra naturã hoĩs vt ſine laboꝛe velit viuere.qð fit in vſurꝭ. Nam ⁊ adã in ſtatu innocẽtie poſit erat in paradiſo vt oꝑaret᷑ et cuſtodiret illum. Et poſt peccatũ dictum eſt illi In ſudoꝛe vultus tui veſceris pane tuo Quinetiã re cipiẽtes ad vſurã dum pecuniã pꝛomptã inueniũt/faciliꝰↄſumũt⁊ exponũt ⁊ ocio vacant et tandẽ graui pauꝑie per os alie/ nũ conſumũt᷑ erũtamẽ iſte ⁊ cõſiles rões deducẽtes ad incõueniẽtia nõ vidẽt ſatis cõuincere volentem ꝓteruire. QOuia poneret ex aduerſo multos caſus/ in qbꝰ magna vtilitas et q̃ſi neceſſaria ſequeret᷑ lam in date q; in recipiẽte.ſicut allegant aliqui de mẽdacio officioſo Et alij de ſim plici foꝛnicatõe.Dicerent inſuꝑ verbum xpᷣi non eſſet pꝛeceptũ.ſed conſiliũ. Silx ad illa que ſubiũgit⁊ pᷣmittit dũ pꝛedictũ verbũ dixit. Date mutuũ ¶ Nihilominꝰ veritas iſta tenẽda eſt tanq; ex fide ⁊ eccle ſiaſtica determinatõe ſicut ⁊ de mẽdacio. qð nõ poſſit bene fieri.qꝛ ꝑ doctrinã op/ poſitã qualis fuit apud grecos multos/ ſi admitteret᷑ officioſum mendaciũ / tota ſcripture ſacre(ſicut dicit Augu.)vacilla/ ret autoꝛitas.immo deꝑiret fidelitas ⁊ fi delis cõnictus apð hoĩes.Non eĩ opoꝛtʒ pꝛoptervtilitates que ꝑ accñs pñt accide re/ ea dicere bona que ꝑ ſe et de ſuo genere mala ſunt.⁊ que confeſti noĩata(ſicut are ſtotiles loquit᷑)ſunt inuoluta malicia.ſi/ cut furtũ/qð eſt cõtrectatio rei aliene/ bñ fieri eſt impoſſibile.qᷓ;uis furtũ poſſit fie ri nõ furtũ:accedente cõſenſu dñi.Silit᷑ diceret᷑ ꝙ vſurari cõtractꝰ inualidꝰeſt ꝑ le ſuꝑioꝛẽ diuinã.⁊ ita illegitimꝰeſtvt ſit furto ſimilisdũ pecunia vltra ſoꝛtẽ rece/ pta cõtrectat᷑inuito dño ſaltem pꝛicipali ſcʒ deo quecũq; ſitvoluntas recipientꝭ ad vſurã.que veriſilr eſt inuolutaria ꝑ ſe.ſed volũtaria ꝑ accñs.ſicut ẽ in pijciẽte mer/ ces/imminẽte naufragio.⁊ ſicut ↄſenſus ai 5 2⸗ 14 De contractibus in matrimoniũ ꝑ metũ cadentẽ inconſtã temvirũ.qui cõſentit ne mẽtiatvel moꝛia tur.Eſt eni cõſenſus iſte inualidꝰ ad ma/ trimonialẽ contractũ.Similr diceret de vſurario cõtractu.Quãuis nõ ſit euiden ter oſtenſum quin maneant difficultates ſatis multe. ranebntdiſtkcdl Suraorius cõtractus / ſicut in in noua ꝑmitti / ſub certis mo libello repudij in annq̃ lege ꝑmiſſo.qͥ nũ q; fuit licit Sic ꝑmittebant᷑ dare ad vſu ras ꝓximis ſuis ſed alieniſ.quis ſuꝑ hoc ſitvaria doctoꝝ locutio.pꝛopteryverbum Ambꝛoſij Vñ textus deutero.xxiij.ſic ha bet. Non fenerabis fratri tuo ad vſuram. nec fruges nec quãlibet aliã rem:ſed alie/ nis.Exẽplũ pᷣterea de meretricibo.q̃ tole rant᷑/nõ appꝛobãdo qð faciũt.ſed nõ pu niendo.¶ Quo circa poſſet inqri ſi tole/ rantia talis ſufficiat vt vſurariꝰfaciat lu/ crũ ſupꝛa foꝛtẽ/eſſe ſuũ.ſicꝙ nõ teneatur ad reſtitutõem/licet peccet/ſicut meretrix nõ tenet᷑ ad reſtitutiõeʒ pecunie lu crate ꝑ traditõem fedivſus ſui coꝛꝑis/ inuito do mino cʒ deo. Rñſio foꝛte danda eſſet.fm duplex foꝝ.ſcilʒ conſciẽtie intrinſecũ.⁊ ex trinſecum duplex.vnum ecclie aliud ſecu laris politie. =è . õ ẽä⁴hͤ „ SS⸗ Burricõtractus / hz fieri pꝛĩ y cipalr in mutuo pecunie.Dici Aturenim vſura quaſi vſus eris Mutuü.vero dicit᷑.qꝛ de meo facio tuũ.Et hoc pᷣcipue cõtingit in pecu nia/ in qᷓ̃ dominiũ ⁊ vſus /rõnabilr diſtin gui nõ ppñt / qm̃ vſus pecunie/eſt ei con/ ſumptio. ⁊ ita dominiũ trãſit cũ vſu Pꝛo pterea maifeſtat᷑ iniqtas vſurarij.qua de pecunia qᷓ nõ eſt ſua ſed alteriꝰ facta ꝑ mu tuatiõeʒ /ſuſcipit incremẽtũ pecunie.quã exigit/vltra ſoꝛtẽ.vel alið emolimentũ ex pacto. Vtꝝ autẽ ſine pacto cõmitteretur vſura ſaltem in foꝛo conſcie.diſtinguẽdũ eſſet ꝓ varietate caſuũ ⁊ intentionũ Con ſtat enĩ ꝙ recipiẽs mutuũ /tenet᷑ ꝑ legem amicicie ⁊ beniuolęetie/ ſuo mutuãti quã dã amicabilẽ beniuolẽtiã quã pᷣt ĩtẽdere antiq̃ lege toleratꝰ eſt ita poſſit Aificatõnib. Non qͥdẽ vt eſſet licitus ſed ne deteriꝰ eueniret.Exẽplũ de gern bie ſtcnt Aiud glic⸗ nnen biſ eſſet ſpen cipe cpie Di gtis ene nu Neu ntier en Coſigerat 0. XVI Pars pꝛima et expectare ille qui mutuũ dat. etiã per ex hibitionẽ exterioꝛis boni vel officij. vt q; in caſu ſimili / recipiet ab illo mutuuʒ vel aliud amicicie bonũ. Nec mirũ cũ in ſim plici ⁊ liberali dono ſic inueniat᷑dum ta/ men pꝛincipalis intentio ſit donare. etiã vbi ſpes redonatõis vel redditiõis nulla eſſet. Sic ad ꝓpoſitũ de mutuo vbi nihil ſperandũ eſt iuxta verbũ xpᷣi ſupple pꝛin cipaliter vel ex pacto.quoniã pactũ de re cipiendo/eſt pecunin menſurabile. et ita mutui contractus inſicitur. Surarius cõtractus/noĩatur aliquãdo talis apud doctoꝛes vel populũ vel legiſlatoꝛẽ.qui pꝛieet ex ſuo genere/ ñ eſt vſu/ rarius.¶ Occurrit exemplũſimile de ſy/ monia.dẽ qua ſolet fieridiſtinctio ꝙ q̃dã ſanonia en Phibua quia mala.⁊ quedã mala quia ꝓhibita q;̃ diſtinctio ſanum et ſcientificũ reqrit intellectũ.qꝛ iuxta veri/ tatẽ/ nihil eſt malũ.niſi quia ꝓhibitum. ꝛoßtere papa nõ poteſt facere de non vmonia ſymoniã.licet nõ ſymoniã poſſʒ punire vel ꝓhibere / ſub pena vere ſymo⸗/ nie debita. Sic in pꝛopoſito dũ legũlato res attenderũt cõtractusvarios fieri/ ven dendo vel emẽdo.locãdovel cõmodando in detrimentũ reipublice/⁊ in fraudẽ ⁊ fa uoꝛem vſurarũ pꝛopꝛie dictarũ/ꝓhibue/ rũt hmõi cõtractus illicitos et ꝓgnicioſos reipublice/ſub penis vſure debitis.pꝛeci pue dũ ſatis conſtat ex oꝑibus de mala z fraudulẽta intentõne cõtrahentiũ. vbi ſi conſtaretvel conſtitiſſet legiſſatoꝛi/de bo na ⁊ ſimplici ⁊ pura intentõe cõtrahenti/ um/aut nõ tuliſſet tales leges phibitoꝛi/ as / aut a ſuis legiby iſtos tales excepiſſet tanq; verus epieihes ⁊ directoꝛ legis. Bequitur vigere ð poteſtate legiſſatoꝛis in moderãdis cõ . tractibus lege poſitiua ſub quinto conſi mncipit quintus quaternari ¶ Lonſideratio. xvij. Uſta lege poteſt inſtitui in aliq̃ pa/ tria/vt nulla fiat venditio redditua lis ꝑpetua/ quin poſſit redimi.vno modo vel alio.ad tempꝰvel ad ſem/ per ¶ Apparet hec veritas exdictis in ſe xta conſideratõe.ꝑ textũ legis antiq̃. que tunc vtiq; fuit rationꝗbil.⁊ cuiꝰ ſimił po teſt nouiter inſtitui ¶ Siquis at dixerit in antiq̃ lege cautũ eſſe vt dũ redeptio fie ret/deducerent᷑ fructus recepti medio tẽ/ poꝛe ⁊ ita debere ſtatuere lex iuſta/que re/ demptionẽ hereditatis vendite cõcederʒ Fatendum eſt q; hoc poſſet. attamẽ ſi nõ fiat.nihilomin poterit eſſe iuſta.ſip qua litate patrie ⁊ reipublice/cũ circũſtantijs ceteris/videatur expedire.vtvidelicʒ ſuc/ curratii et vna pte indigentib pecunia pꝛompta.⁊ ꝓuideat᷑ ex altera parte/ ne di⸗/ ſtrahant᷑ hereditates ⁊ inſtabiles fiant de perſonis in perſonas. et de heredibus ad nõ heredes/pſertim in feudis ¶Pꝛopte/⸗ rea reꝑitut vt in plurib nullã eſſe vendi⸗/ tionẽ maxime hereditariã/quin lege ſta / tutum ſitvel conſuetudine firmatũ /vt ſal tem infra annũ ⁊ diem/venditoꝛ vel pꝛo/ ximus ſuus/poſſit retrahere ꝓ ſimili ſum ma.nõ deductis etiã fructibo interim rece ptis ¶ Qua in re firmatvnũ dictum pꝛiꝰ ⁊ memoꝛiter habendũ/ꝙ nõ eſt de intrin ſeca ratõne venditiõis vel emptõnis/ im potentig vel nõ facultas redimendi Vſta lege poteſt in aliqua patria p/ hiberi/ne fiat in contractu venditio nis ⁊ emptiõis/pactũ inter ꝑtes/de ßacultate redimẽdi. ¶ Poſſet alicui pꝛima facievideri repugnatia iſtius dicti ad pᷣcedẽs.quia ſi lex iuſta poteſt dari de facultate redimẽdi.quomodo nõ erit fas pꝑtibus pactũ facere: Sed reſponſio faci lis eſt ſi cõſideretur intentio legiſſatoꝛis ad ꝓhibitionẽ talium pactoꝛũ perſonali um:ne videlicet data libertate/ abutãtur in fraudem vſurariã. Intereſt enĩ legiſſa/ toꝛis.ne qͥlibet paſſim abutat᷑ re ſua VUn/ de ⁊ apud paganos/etiam philoſophos. ſtoicos nominati etiã apud maſſilieñ.qͥ ſentiebãt(licet erronee) hominẽ ſeipſum licite poſſe occidere/pꝛopter infoꝛtuitum vel euadendum vel cauendũ.Aex erat:ne hoc quiſq; faceret ſine iudicio publice au toꝛitatis.Sic in ꝓpoſito ⁊ ſimilibomłtis dici poteſt/ ꝙ aliqua licent lege publica/ quens licent autoꝛitate pꝛopꝛria. erewe nn ₰ℳ — „ S De contractibus AUVUſta lege poteſt inſtitui pꝛeciũ rey tam cenſualiũ q; non cenſualiũfeu/ liceatvenditoꝛi exigere.lmo nec dare. maxime pꝛiuata voluntate piens iudicabit. ſicut loqtur Areſtotiles de medio virtutis Nullus autẽ debet cen ſeri ſapiẽtioꝛ qᷓ; legiſſatoꝛ. Kꝛoplera pe ctat ad eũ pꝛecipue/quantũ po litas ¶ Et vtinã pꝛecia ſic omnib rebus eſſent impoſita.quẽadmodũvidemus in pane⁊ vino/qꝙ euitarẽter altercatões ne dum inutiles ſed ꝑiure ⁊ impie.quas ex/ perimur fieri quotidie inter emẽtes⁊ ven dentes.quod non fieret ſi vnico verbo et abſoluto ſtatim diceret᷑ pꝛecium. vt vlna talis panni/tantũ valet.modiũ bladi.tã/ tum valet/hec cauda vini/eſt huius pᷣcij. hic caſeus tanti ⁊ ita de ſimilib.tunc da⸗/ ret pꝛeciũ qui vellet.qui nollet/ abiret al/ tercatõe dimiſſa.Difficile eſt fatemur.ſed tam ſalubꝛiter factibile apð homines bo ne voluntatis.quibus ex hoc eſſet pax.et (Connideratio. xX gloꝛia deo. ſſta lege poteſt inſtitui aut pmitti tãq; licitũ⁊ expediens in certis caſiba pꝛo qua litate perſonarũ/ꝙ fiat venditio ⁊ emptõ legitima.cum expꝛeſſiõe pacti de redimẽz do.⁊ pꝛo certo pꝛecio etiam minoꝛi qᷓ; res emeretur vel venderetur ſine tali pacto Ponamus exempli gratia et rei quã agi/ mus / duas aut tres generales circunſtan tias que non fingũtur ſed reperiuntur in multis partibus. Cõſtitutum eſt a legiſ/ latoꝛe ⁊ conſuetudine ſeruatũ in vna pa-/ tria.ꝙ nemo vendat cenſum annualem ꝑ petuum/quin poſſit redimi totiens quo tiens. Statutum eſt pꝛeterea certũ pꝛeci um.vt pꝛo denario quindec Hoc totum licet.vt patet ex pꝛedictis. Sũt in illa pa cria ſicut eſſe debent /eccleſiaſtici plures⸗ nolentes mẽdicare.ſed de redditibus in — venaliũ tam mobiliũ q; immobiliũ daliũ ⁊ nõ fendaliũ.vltra quod pꝛe/ um itaq; pꝛeciũ ſit in cõtractibus tã qᷓ; medium adequatiuũ.⁊ difficile ſit tale mediũ ſemp inuenire.pꝛopter affectõönes varias ⁊ coꝛruptas hominũ.pꝛoꝛſus ex pediẽs eſt: vt illð mediũ capiat᷑. pꝛout ſa/ tü poſſibile eſt / iuſtũ pꝛeciũ ſtatuere.quale nõ licet tranſ/⸗ gredi/pꝛiuata volũtate/ que debz coerce/ ri vel ligari pꝛout reipublice depoſcitvti - cõmuni vel pꝛopꝛioviuere.et hoc vtich li citum eſt iuxta determinatiõem chꝛiſti et apoſtoli.⁊ obſeruatõnem totius eccleſie. Dignus eſt eni oꝑarius mercede ſua.De niq; detrahentes eccleſiaſtici dotatõni.p pter hoc damnati ſunt vt heretici.etiã no uiſſime in concilio Conſtanti.Et hec eſt cauſa que martyrẽ Thomã fecit ( Adda mus conſequẽter ſicut res habet.qꝙ nõ in ueniũt eccleſiaſtici pꝛenomiĩati / poſſibili tatem per ſe vel ꝑ alios/ aſſignatões quo rũcunq; reddituũ/niſi facta pactiõe de fa cultate redimendi.nihilominus plus cu perent inuenire ſi poſſent etiã cum maio ri pꝛecio.cum inſuꝑ etiã ſimplici intentõ ne.vacua ab om̃i queſtu.nedum vſurario ſed quomodolibʒ illicito vel illegitimo Wuent quid agendũ ſit apud eccłiaſti cos hmõi: Si nolint emere/ pꝛopt᷑ſou/ pulum.vel ne videantur dare ſcandalum in fauoꝛem vſurarioꝛũ.ipſi patientur fa⸗/ mem nec ſubſiſtent.ſed neceſſario diſʒgẽ tur.⁊ ita nec miſſarũ.nec alioꝛũ obſequio rũ diuinoꝛũ cultus/remanebit Iſtud au tem incõueniens /nullus legiſſatoꝛ eccle/ ſiaſticus vel ſecularis/pie diceret toleran dum /ſaltem de ecdleſiaſticis ab antiquo conſtitutis et appꝛobatis.quoꝛũ funda/ tio ſeu dotatio/⸗⁊ ſi fuiſſet a pꝛincipio ſuſ ficiens.delapſa eſt in diminutõem intole rabilem.nec ſua ſed tempoꝛũ malicia Si vero concedat/ꝙvtiq; poſſet contractus emptõnis modo qui dictus eſt/eſſe licitꝰ immo legitimꝰid eſt lege cõſtitutus.tunc habemus ꝓpoſitum ¶Reſoluẽtes igitur materiã ad paucos ⁊ dclaros terminos / et dimiſſis ex induſtria allegatiõibo vt veri⸗/ tas nude ⁊ aperte ſe maĩſeſtet in pace coꝛ/ dis ⁊ in lumine ratõnis qð eſt lumẽ vul / tus dei ſignatum ſuꝑ nos. Concludamꝰ ex pꝛemiſſis.ꝙ fas eſt vnicuiq; vti re ſua pꝛout ſua eſt.patet exterminis.quia eſtp dicatio diffinitiõis dediffinito. vel econ tra. Aut ſic. fas eſt et licet vnicuiq; vti re ſua pꝛout volueritiin emendo.vendẽdo. locando.dando.mutuando ⁊c.et capitur vti.contra abuti Patet iſtud ex terminis quia detur caſus in quo quis non poteſt vti re ſna:iam reſpectu caſus illius nõ eſt ſua. Velſic.fas eſtvnicuiq; tanto iureyti re ſua/quanto iure res eſt ſua. Vel ſic.fas eſt vnicuiq; vti re ſua ſicut voluerit.niſi pateat pꝛohibitio legitima.in quo caſu Pars pꝛima 35 iam res non dicit eſſe ſua. Hinc dictů eft voce/qᷓ per ſcedulas et ſcripturas. quowi 1 ab alijs ꝙ nihil tam naturale.q; vt quili / fnit conſiliũ/⸗ ꝙ licitus erat eis cõtractus ſuus.immo foꝛtaſſis eſſe potuit ꝙ ille vel Uno⸗ ck nonn ſſbi ddeſ mo mno n⸗ koſti an⸗ ſ ſe guio dan — pars pꝛincipalis que ponit e . 3 tias ⁊ ſingula de bet vtatur re ſua.Et fundat᷑ in lege natu / rali de dilectõne pꝛoximi.Et in his due bus mandatis quecũq; vultis vt faciant vobis homines.⁊vos facite illis.⁊ quod oderis ab alio tibi fierialteri ne feceris Nullus enĩ velle debet ꝙ impediatur ab vſu rei ſue niſi lex dei ſit ad oppoſituʒ in hocvel in alio caſu immediatevel media/ gelicsz Dicitun mediate pꝛopter leges po ſecl 6 in quodã monaſterio exponẽs circunſta lue in emptione rede per acta dinoſch di metaphiſicales ⁊ theolo/ gicos / vſq; ad genus gen era liſſimũ quod eſt iuſticia.⁊ hoc ſub vigin/ ti conſiderationibo.deſcendendũ videtur ad particularẽ caſum. Deinde circunſtã/ factum vel vnde ius oꝛitur ſciri tie notabũtur.quo faciliꝰ ⁊ verius Eoſſi tus eſt autẽ caſus talis. Cõmunitas ali/ cuius terre/licentiã habet a domino ſuo/ decerta impoſitiõe facienda ſuꝑ his.que vendũtur ĩfra ſuos fines.vt pꝛo qualibet libꝛa duos denarios.et ꝙ ſuper huiuſmo di obuentioniba/poſſit certum annũ cen ſum vendere addita tamen facultate reli mendi pꝛeciũ quoq; ſtatutũ eſt quindeci beerno. Nnodqam monaſteriũ emit ab ac cõmunitate/ius recipiendi centũ flo reñ.ãnuatim.pꝛo duobus milibo floꝛeñ. in numerata pecunia datis.et adiecta fa/ cultate redimendi. Queſtio eſt ſi dictus — Nunc igit circunſtantias explicemꝰ3 actus ſit vſurarius vel alias illicitus. Pe ima circunſtantia eſt exr parte ementi/ um.quoꝛũ vita rationabiliter pᷣſumere fa citꝙ nõ in fraudẽ vſurarũ vel illiciti que ſtus / vellent inire ↄtractũ aliquẽ ſcienter vſurariũ.etiã pꝛo moꝛte tempali. ¶ Se/ cunda quia parati fuerũt ⁊ ſunt / ſtare iun dicio peritoꝛũſicut et ab initio.et conſe/⸗ quenter cõſuluerunt plurimos.tamviua itiuas rationabiliter latas/ per gerentes ſt materiã de contractib/ reſolutã per diffinitões ⁊ di tões di gitio reddituum perp uiſiones ⁊ modos ſignificã tua. ſed ſempꝑ cDum exta ꝙ ſi vellet pꝛocedere vſurario titulo plano vel palli- Lradi dem depeant ſimilis erat eis debitus.ne deſolaret᷑mo/⸗/ naſteriũ.cui ſuccurrere debitũ habẽt. nce aliter inueniũt. ¶ Lertia circunſtãtia eet ꝙ vltra pꝛeciuʒ ſolitũ per dominũ patrie conſtitutũ legitime/ trauiderunt quartä partem.⁊ quantũ dediſſent pꝛo redditibꝰ perpetuis. Et ſupponitur ꝙ augmẽtum pꝛecij fuerit de conſe vel interpꝛetatiue ¶ uarta venditio. tam efficax fuit exparre eoꝛii tam in volũ bi retinuerint facultatem retra cium datum ¶ Quinta circunſtantia eſt ſtante circunſtantia patrie. in qua pꝛohi bitum eſt lege ſupioꝛis domini /ne fiatvẽ facultate redimendi. „ tate q; in ohere tran ſlariotus nnl EHG pauptas emẽtium immo deſolatio ſi nõö inuenirent venales redditus. quos mal, ato / reirent pꝛo pecunia data in pcium venditõnis/longe amplioꝛẽ cenſum an / nualem.vt ſi poſuiſſent in cambiovſura/ rio mille francos / habuiſſent centũ fran / cos annuatim vel amplius. vbi non hbo ⸗ bent pꝛo duobus milibꝰ francis niſi cen-/ tum frãcos.Et hinc patet/neq; fraudem vſurariam cõmittere.neq; ſcandalũ vtab alijs cõmittatur/dare quod bene notan/ dum eſt. ¶ Deinde poſſent induci ex par te vendentiũ/certe circunſtantie ſeu cau/ ſe.pꝛo iuſtificatione legis condite que di cca eſt. ne ſcilʒ diſtrahãtur hereditates de heredibus ad non heredes.aut ne cõmu/ nitates/perpetuis redditibus onerate/tã aaätta eſt peetercea limi⸗/⸗ tatio pꝛecij/ſicut potuit rationabiliter in ti vendenti de qua loquit᷑ caſus/q impo/ ſtitui. Data eſt inſuper licẽtia cõmunita⸗ neret duos denarios pꝛo libꝛa ad euitan dü foꝛtaſſis grauius inconueniens de di grauioꝛẽ q; impoſitõnes ſeu vectigalia.q̃ ſunt nerui reipublice ſm ciceronẽ (Am dominus patrie illius vel cõmunitate / T 3 ſint immemoꝛes ſalutis ſue.qͥn bona in/ tentone ⁊ bono fine / fecerunt ea que fece illicita. ſed poſſunt bene ⁊ ſalubꝛiter fieri q;uis etiam poſſent abuſus cõmitti.ſʒ ſu per illis non eſt habendũ iudicium teme rariũ per alios.ſpecialiter per eccleſiaſti/⸗ cos. Illud apoſtoli potiꝰ obſeruandũ eſt nihil inquirẽtes ꝓpter conſciam. Et illud xpᷣi. Nolite iudicare.Et illud iuris Quili berpᷣſumedus eſt bonꝰ. cũ ſimiliba multꝭ Eliciunt erbdienie circũſtantijs/ po/ ſitiones queſequũtur. Et cõſeqnter regu le ſequũtur ꝑ modũ concluſionũ rectificã⸗ „* tes emptionẽ et diſtinguentes a mutuo.· pꝛo deciſione materie. 1 4 6 7 . — . . cipaliter.iunctis alis. GBecũda pr b .* Rꝛedictus cõtra tractus no eſt vſurarius patet ex pꝛecedetibo.x ex vſure deſcriptõe que m doctoꝛes nõ niſi in mutuo inue/ nit᷑ AUnde ſi fiãt alij cõtractus illicitꝭ mo dis etiã peioꝛibus q; ſit vſura.nõ tamen vſurarij dicendi ſunt. — Sꝛedictus cõtractus / nõ eſt illegitimꝰ tiuã irritantẽ hmõi cõtractũ:que nondũ palã oñſa eſt. O ſiqͥs dixerit cõtractũ eſſe id ſibi eni inci d ſibi eni ᷣ dit ꝓpbatio. ſed attendat vbi reperiat rões vel ſimilitudines/ad iuſtificatõʒ no * EE — —õõ ——— Aummt poſito Siquis bona intentõ e velit vendere/⸗ fieri poterit in me quo ad Hexta propoſitio. ſitões ¶ Pꝛima pꝛopotitio eſt Redictus ↄtractus/ nõ eſt mu tuũ / nec per modũ mutui. Pa⸗/ tet ex quarta circunſtãtia pꝛin / mutui vel fauoꝛis vſurarij. Datet exomi iecircunſtantijs. pꝛeſertim. iij et. Y. ¶Quarta propoſi. ege diuina vel naturali Et ita ſidebear i legitim? dici / opoꝛtet lege oſtendere poſi⸗/ Pidiri lege diuinavel naturali:iondat il 1 iat ¶ Deinde ſequt᷑ poſitões in caſibo alijs pticularibo. vnde ſumi pñt ſtri caſus Et ſit hec pꝛopoſitio quinta in vel emere rem aliquã pꝛimo ſimplicit᷑.de De contractibus inde dare gratiã ꝙres vendita vel emprta poſſit retrahi/ad tempꝰvel ad ſemꝑp.hoc poterit fieri nedũ licite ſed meritoꝛie Pa/ tet ex terminis. ſiquis dixerit/magnũ tempis lapſum requiri vt hec fiant.pꝛĩo venditio.deinde facultas redimendi.ani aduertat quanta ſit celeritas voluntatis bumane.pᷣſertim in hominibe ſpirituali/ bus et abſtractis ita vt coniũcta realiter/ poſſit intentionalr diuidere ⁊ pꝛecioſum a vili ſeꝑare.ſicut in odio et amoꝛe peccã tium/ peccatũ ſeparat a peccãte.peccans amatur.oditur peccatũ.quanto magis ᷣ licitum eſſe poteſt:ſicut in ꝓpoſito ⁊ maxi foꝛũ conſcĩe ⁊ ad deum: ne pene ꝙ niſi ſoluat in illo termino / ob ligabit᷑ſoluere pecuniã vltra ſoꝛtem. hoc in caſu poterit bona intentõne ⁊ caritati/ ue fieri ⁊ pena recipi Patet in cenſibo pilu ribus talipacto ſoluendis.Eſt autem bo na intentio ſi mutuans mallet habere pe cuniaʒ ſuam in termino q; alter incurat penam in differendo.quia foꝛte tũc indi/ get pecunia ſua ⁊ remanere vult indenis Depnma propoſ. ¶Sidàs neceſſitate cõpellatur reciꝑe ad vſuram aliquã pecuniã.ne foꝛte dãnifice talis pᷣt ſine peccato reciꝑe ad vſuram. Doctoꝛes ĩ hoc cõueniũt.ſaluãtes ꝙ; mu tuũ recipiẽs/nõ ↄmunicabit cũ vſurario in peccato ſuo. Et ita erit hic cõtract vſu rarius.⁊ vſure peccatũ in vno tantũ con trahente. Notetur declaratio ꝑ ſimile/ad diuinã pꝛouidẽtiã.que bñ vtit᷑ malis ali/ enis Si autem ex hac radice ⁊ pꝛioꝛibus poſſit iuſtificari caſus noſter ex pteemen tium. quicquid fuerit de vendentibo pote rit intelligens iudicre. [Si quis vendat bladũ vel vinum vel aliquid huiuſmodi ad credentiã pꝛo ma 7 . — itoꝛi pꝛecio q; eſſet venditurꝰ in pꝛsompta pecunia/⁊ hoc faciat ex ſincera ⁊ pia intẽ tione ſuccurrendi pꝛoximo:non vexandi eum.quin mallet minoꝛẽ pꝛomptam pe/ is quoꝛũ quodlibet ꝑ ſe Si quis pꝛeſtet pecuniã alicui gmu/⸗ tuum vſqʒ; ad certum terminũ cũ adiectio tur in quadruplo vel in reb ſiue in vita ,/ i⸗ cuniam. nõ videturxcõtractus illicitꝰ eſſe vel vſurarius in foꝛo conſciẽtie. Patet ex lege caritatis⁊ ex iure dominij.Niſi foꝛte diceret᷑ö/ ꝙ ſuꝑioꝛ lex/ inualidauit omnes cõtractus tales/pꝛopter ſpeciẽ mali vel ſe quelã.ſicut non eſt in poteſtate cuiuſlibet tranfferre pecuniam ſuam in alterũ ꝑ ſoꝛ tem taxilloꝛũ pꝛopter hmõi inualidatõeʒ . „ et ita diceret᷑ de multis contractibꝰ Quia (ſicut dictum eſt) deciſio finalis. vnde ali quid dicit᷑meũ vel tuũ/dependet ex legi / bus / nedum diuinis ſed poſitiuis. Pꝛo/ – cõſiliũ habendũ eſt nedum a theo ogis ſed a canoniſtis qui ſi diſcoꝛdarevi deant᷑. lex euangelica ſeu theologica tan/ qᷓ; architectoꝛia/iudex eritvł epieiles ſeu gnomica vel interpᷣtatiua. ¶ Rurſus ad/ dant᷑ pꝛopoſitões duodecim.faciẽtes ad elucidationẽ tam caſus pꝛopoſiti:q; alio rum in materia contractuũ. Si ACbi regulam ex pᷣdictis elicuerimus. ¶ Con/ tractus qui de ſuo genere ⁊ ex circunſtan tijs debʒ eſſe gratuitus ſicut eſt mutuum nõ inficitur ſi recipiatur aliquid velut vl tra ſoꝛtem/altero quatuoꝛ modoꝛũ.vide/ licet ſi fiat.aut pꝛo ſaluatõne ſui intereſſe aut pꝛo negligentie punitõne/aut gratig beniuolentie/ aut pꝛo ſola pꝛopꝛievexatõ nis redemptione. Pꝛopoſitio IXx Tenſualis cõtractus / de ſe etde ſuo ge here / licitus eſt in multis caſibus. Patet in fundatiõiba eccleſiarũ. Patet in cõceſ/ ſione quã quis facit de reſua. Patet cum aliqua eccleſia eximit᷑ a iuriſdictõe epiſco pi. Patet ex vſu quotidiano. Patet deni q; per confeſſionẽ aduerſarioꝝ.qui leges ſuas ⁊ iura ad hoc multipliciter introdu cunt. Sed omittit᷑ allegatio.quia neſciẽ tibus leges ⁊ canones/vana eſſet. ſcienti bus ãt ſuꝑflua vel arrogans videret᷑.ma/ xime cum non ſit pꝛeſens intentio aliena dicta cape contẽtioſa argumẽtatõne. nec poſitiuis iuribus pꝛicipaliter inniti?:ſed —„ diuninis. ECenſualis contractus ſi fiat ad vitam nõ ex eo redditur deſe et ex ſuo genere vi/ cioſt. ne⸗ ſeꝛeſunponit autin i incentio ſit recta. licut eſe poteſt / cofoꝛmiter ad le⸗ gem diuinã.⁊ pcium cõueniens.iuxta pa on/ Decima propoſi. trie moꝛes ⁊ leges.Attento ꝙ ibi eſt pꝛo ⸗/ babilis incertuudo lucri vel damni.quã iuriſte multum notant.Concurrunt etiã conditõnes venditõnis ⁊ emptiõis.quo niam pecunia eſt pꝛeciũ quodvendẽs re cipit. Jus autem recipiendi annuatĩ cer. tum redditum in pecunia vel alia re. pe/ cunia menſurabili/ eſt ibi merx. Secus foꝛte eſſet ſi cenſualis redditus annualis futuroꝛum annoꝛũ/ſimul et ſtatim ſolue retur.vbi fraus eſſe poteſt Concurrit hec eadem ratio pꝛo iuſtificatione reddituuzʒ perpetuoꝛum.quia non ſimul eueniunt. Res autem minus valet dum expectatur in longum/q; dum pꝛeſens obtinet᷑. Di/ cunt igitur concedetes banc partem/ mi rum videri ſi poſſunt licite emi redditus in perpetuum et nequaq; ad tempus vel ad vitam.cuin ibi poſſit eſſe verus vendi tionis ⁊ einpuionis contractus iuxta cöo/ ſiderationes pꝛime partis. Pꝛopoſitio xXI. Cenſualis contractus/ pꝛopterſpem lucri maioꝛem vel pꝛobabilioꝛem invno cõtrahentium q; in altero/ non ideo red/ diturvicioſus. Fertur hoc eſſelegis auto ritas/allegata etiam ꝑ canoniſtas/ꝙ; res tantum valet quantum vendi poteſt.⁊ licet in contractu ſe decipere.ſed theolo/ gi quibus ad certam regulam loqui fas eſt nomen deceptionis pꝛo licito non li/ benter aſſumerent. conueniunt tamen in hocꝙ non omnis exceſſus lucrivel dam/ ni/reddit lucrantem ⁊ lucrari ſperantem reum peccati pꝛeſertim moꝛtalis.alioqͥn non ſalua eſſet omnis caro Attento ꝙ ed litas iuſticie cõmutatiue de re ad rem ſi/ cut de pecunia ad pecuniam in cambio- vel de pꝛecio ad pꝛecium /non eſt punctu alis vel indiuiſibilis.ſed multam babet latitudinem.infra quam poteſt magisvł minus dari de pꝛecio / ſine iuſticie leſio / ne immo ⁊ ſepe ſine reſtitutionis obliga/ tione Quãuis de reſtitutõne varius apð doctoꝛes ſit ſermo.dicentibus aliquibꝰ/ ꝙ niſi ſit derraudatio vltra medium iun/ ſti pꝛecij.defraudans non tenetur ad re ſtitutionem. Et in hoc ſatis concoꝛdant omnes dicentes verum eſſe in foꝛo exteri oꝛi pꝛopter irritationem legiſſatoꝛis.ſed de foꝛo conſcientie:nulli dubium quin defraudans tenetur confiteri. Erum M De contractibus autem obligetur reſtituere nõ eſt ita claꝝ nec concoꝛdatũ apo omnes pᷣſertim theo logos. Hon enĩ videt᷑ neceſſariũ ꝙ vbi cõ currunt mutue voluntates vendentis et ementis vt res ſuas cõmutent in alteru/ trum/ꝙ furtum cõmittatur vel rapina iu xta illud. Scienti et cõſentienti nõ fit in iuria neq; dolus. Pꝛecipue dum ſciens ⁊ volens / eſt ſui iuris in ſua re.quod dicit ꝛ0pter pupillos ⁊ ſimiles. Et dum con ſenſus non eſt lege irritatus.ſicut in dece ptione vltra mediũ iuſti pꝛecij. Si pꝛete rea conſenſus ſit abſolutus.nõ ſolum cõ ditõnalis.aut ſᷣm quid.ſicut Areſtotiles loquitur de pꝛoijciente merces in mare. ?· de conſenſu metu moꝛtis extoꝛto.aut per erroꝛem fraudulentum inducto. quoniãwS ignoꝛantia cauſat inuoluntariũ vel in to to vel in parte. . enſualis cõtractus/nõ vi detur ex eo hil videtur referre an cenſus ſit iam cõſti tutus vel de nono licite cõſtituitur. Utſi noultenteddirus aliquis paperus emit. non yrefert ſi ſtatim cõſtituatur cenſus an nuus decem floꝛeñ.plusq; ſi modo ſtatu tus/ poſt decem annos alteri cõtrahenti venderetur Exemplũ aliud.ſi cõmunitas aliqua/autoꝛitate ſui pꝛincipis/mota ra tionahilibus cauſis/cõſtituit certã impo ſitionẽ ſuper rebus vendẽdis infra termi nos ſuos:quid refert ſi ſtatim eodem con textu conſtituant centũ floꝛeñ. annualis redditus ſuperhuiuſmodi impoſitõnib⸗ vel ſi faciunt hoc lapſo decennio.¶ Et q̊ niam in hac materia ⁊ ſimilibo ſᷣm dictũ Augun. Tenecertum ꝛdimitre incrtiſ. Tonſciẽtias multon / pꝛeſertim ſimplictůüſ ⁊ timoꝛatoꝛum /ſcrupulis varijs inqͥ etat moleſtat ⁊ in perplexitatẽ quandã trahit diturſequene pꝛopoſiti. Dꝛopoſitio XIII. I Argumentũ ſumptü er cõſilio vel du⸗ bieo vnius doctoꝛis/ꝙ in illo dubio con/ trabere ſit peccatũ moꝛtale/nõ eſt efficax. ſec temerarium negandum ¶ Opoꝛtet enim incertitudinem eſſe non tantũmo/ do ſcrupuloſam leuẽt: foꝛmidoloſam.ſed valde pꝛobabilem.pꝛiusq; agere ea ſtan/ te/peccatũ moꝛtale iudicetur. Sic enim dictũ ſapientis intelligitur Qui amat pe riculum peribit in illo oe 2 libet dubium facti /ſufficit matis contendentiũ de papatu / ſepe fuit Rurſus in materia fidei cũ doctoꝛes dil/⸗ ſentiũt/ licitum eſt ante determinatiõem de celebꝛante miſſam et ſimilibus.vbi re quiritur ſtatus gratie.ꝙ ſufficit ad hoc ꝓ eccleſie ſepetenere vnam partem vel alte⸗/ ram. Rurſus induci poteſt materia inſo/ lubilium.vt ſi ticius iuret ſe accepturum bertam in vxoꝛem. ſi pꝛimũverbuʒ quod dixerit/ fuerit verum. ⁊ nullo modo acci/ 4 iet ſi fuerit falſum. Tunc dicat hanc ſo/ m pꝛopoſitiõem.tu non accipies me in vxoꝛem. Querit᷑quid aget ticius.ſi acci/ piat.piurus eſt.quia berta dixitverii,1 Ded hec⁊ ſimilia dimittimus exercitio logicoꝛum. dicentes ꝙ pꝛobabilis certi⸗ tudo ſufficit in moꝛalibus: vt non expo/ nat ſe quis periculo.vt dicunt doctoꝛes babilis coniectura.Quia certitudo alia/ ſine reuelatione non habet᷑. pꝛout in mo ralibus dicit Areſtotiles ſumendam eſſe certitudinem / groſſe ⁊ figuraliter.que cer titudo non remouet in vna parte omnẽę pꝛobabilitatem / vel opinionem alterius partis.licet magis declinet ad iſtam / vel ad aliam.quod ſufficit Immo ſcrupulo/ ſis et foꝛmiduloſis conſcientijs ſepe con ſilium eſt in oppoſitum agere/ pꝛeſertim ex imperio et conſilio doctoꝛum. . ꝛopterea conſilium eſt/ꝙ in materia moꝛali / non ita leuiter aſſeratur aliquid Mtaq; nõ quod um facti/ſufficit ad cauſanduʒ peccatũ moꝛtale ſi quid agat᷑ illo dubio ſtante.ergo nec quodlibet dubium iuris. Alſſumptũ patet in caſu cuiuſdam decce⸗/ talis. Si mulier vxoꝛata incipiat perno uam infoꝛmatonem dubitare an attine/ At viro in gradu phibito.quo dubio ſtã/ te.querat vir debitũ.quid aget vxoꝛ:Si neget. eſt in caſu trãſgreſſionis iniuſte ſi non attineat viro ſuo.ſi ↄcedat/eſt in ec- cato moꝛtali luxurie. Ponatur alius cꝗ⸗ ſus qui eſtqeberrim ꝙ dubium ſit apuud doctoꝛes aliquos ex vna parte ꝙ hoc de,/ beat agi. dicentibus alijs in pari numero [enſua wꝙwoppoſitum fieri debet. ſicut ĩ facto ſciſ⸗ eddi de ſuo genere vicioſus.quia reddit matis co de nouo. vel pꝛopter hoc ꝙ conſtituitur in rebus vel perſonis alijs a perſona con trahente.puta quia dicit emptoꝛ tu con / ſtitues tales redditus in tali poſſeſſione vel ſeruo. Stante enĩ ſimili intentiõe.ni enort rconi nl⸗ aut ſnoſtre lboꝛint currimt doctoꝛ gam / e variele Nropla aros⸗ larumt nii vnt capiu eſtnd cöſcnt pofain conſaen ſgiorun ſcndend upne Gtin (otun nider aunt rre ſannin fetyeli lgleg er ntſtle geſore (cionn irame wedih mant riem cſio ☛ lnco mie mmnnt Peinis ſcdon tatsp nütn tigiſt⸗ cumh⸗ beoſit Dhnn un ſed Luſtmn, Renim tunnpe ndces ulnn lodb umni. un den tpere. marrne⸗ ubioſi MorO ininel Ag ſtpd ocde⸗ —–Z ſefut czdi⸗ ale, il⸗ o lc/ cſo⸗ ein cch fO napo⸗ ocoes wbire uhoc Ctoglu ntinno lan aſe gben romnè Aerivs n / ve nuptlo/ ſecon neſenimn Umgten diind eſſe moꝛtale peccatũ.dum aliquis doctoꝛ dat conſiliũ ſuper aliquo actu ꝙ non fiat maxime dum plures alij poſſe fleri bñ di/ cunt.aut ꝙ cadit ſub dubio pꝛout in ca/ ſu noſtro notatum eſt Abi patet qualem laboꝛintum conſcientiarũ timoꝛatarũ in currimus ſi quelibet opinio vel conſiliũ doctoꝛum / ſufficit ad incertitudinẽ faciẽ dam / cum frequenter opiniones nedum varie ſed aduerſe ſint inter doctoꝛes.nũc pꝛopter paſſiones animoꝛũ.nũc pꝛopter varios aſpectus circunſtantiaꝝ.modo il larum ſolum. modo aliarum.modo om/ niũ.vnde oꝛtum eſt ilðõ comicum.QOuot capita tot ſententie ¶ Deniq; conſilium eſt ꝙ nõ oſtendãtur tales ſcripturevarie/⸗ cõſcientijs ſimpliciũ.quoniã inde nihil pꝛoficiunt/niſi ad maioꝛẽ inquietudinẽ conſcientie. Sufficiat eis conſiliũ ſuoꝛũ ſuꝑioꝛum.nec in talibus lęgendis aut di ſcutiendis occupent ſe. xta pꝛedicta ſumẽdus eſt intellectus Au/ guſtini dum ait Tenecertum.dimitte in certum. Superioꝛes vero ſtudeant pꝛo/ uidere pacifice ſecuritati ſubditoꝛum.ne dum perconſilium iuriſperitoꝛũ ſcriptis aut verbis · ſed efficacius ꝑ autoꝛitatem ſummi pontificis.vt vel tollat vel mode ret᷑ vel interpꝛetetur dubias tot perplexi⸗ tates/ex poſitiuis conſtitutiõibus oꝛtas aut ſaltem det facultatẽ abſoluendi tranſ greſſoꝛes/ſuꝑioꝛibus monaſterioꝛũ ⁊ ec/ cleſiarum.vt quando dederit dominꝰ ſpi ritum cõpunctõis/ inueniãt pꝛomptũ re mediũ.et non in deſperatõis pꝛecipiciũ ruant/pꝛo difficultate papam vel ſuã cu/ riam adeundi. (ꝛopoſitio xIIII oſtremo iu⸗ vhi eſt eadẽ ratio / debet eſſe eadẽ iuris de ciſio.nõ concludit in cõſtitutionibus po . ſriie u tien ſit vtrobiq; ſimilis cõſti tutio randũ/qꝙ in agibilibus aliqua ſunt quo/ rum ratio dependet immediate ⁊ clare/ex pꝛimis pꝛincipijs moꝛalibus.Alia ſunt ſic elongata/ꝙ non apparet ratio agibili tatis plus in vno q; in altero.niſi ſuꝑue/ niat autoꝛitas conſtituẽtis ⁊ determinã/ tis iſtam partẽ plusq; alteram.vbi tũclo cum habet illud ſatyrici. Sic volo ſic iu beo.ſit pꝛo ratõne voluntas.Quẽadmo/ Argumentũ ſumptum ex illa regula ꝛo cuius intellectu eſt rememo 1 dum reſpõdent grammatici interrogati. Cur iſtud vocabulũ ſic aut ſic ſigniſicat· quia ſic placuit ĩpoſitoꝛi.Et pꝛofecto ta⸗ lem in oꝑibus dei/ſepe nos opoꝛtet dare reſponſionẽ. ¶ Nunc ad pꝛopoſitũ /ſtat p duo tontractus videãtur ſimiles et ad ſimiles effectus bonos vel malos inducẽ tes! et tamen vnus erit lege pꝛohibitus ⁊ alter conceſſus vel permiſſus. Exemplũ in cõtractibus.conſtat ꝙ in venditõnibꝰ perpetuoꝛũ reddituũ/poſſunt pꝛouenire plura damna et depaugatões per abuſuzʒ vendentiſi vel ementiũ/qᷓ; ſepe veniant mutuũ/ cum exactõne leui ſupꝛa ſoꝛtem· ⁊ tamen pꝛim? conceſſus eſt legibus alter pꝛohibitus. Et ita de plurimis ſine nu/ mero iuribus poſitiuis ¶ Duãuis poſſʒ aſſumpta regula concedi in foꝛma.quia iam non erit eadẽ ratio pꝛo deciſione in/ ris.ſi vnũ ſit lege conſtitutũ alterum njo. facit enĩ diſparitatẽ autoꝛitts vult lucrari decem francos.⁊ petrus etiã Martinus recipit illã ſumma pꝛo ſuſten tatõne vite ſue.Petrus recipit tanq; pꝛe ciũ ſue miſſe:ſicut ſymon voluit emere po teſtatẽ dandi ſpiritũſanctũ vt inde lucra/ ret. Martinus iuſte habet decẽ francos. Petrus iniuſte. Ubi maniteſtũ eſt.quan tum oꝑetur intentio ⁊ directio coꝛdis. vt aliquis euitare poſſit faciliterſymoniam cum pari ſeu mai60 temꝑali/q; per damnatã ſymoniã ¶ Exempliũu in contra ctibus Petrus habʒ centũ libꝛas piperis vel alterius mercis.vendit conſueto pꝛe/ cio ꝓ centũ frãcis.heceſt pura vẽditio nõ vſuraria.iohes emptoꝛvolẽs hr̃e ꝓmptã pecuniã/petita dilatiõe ſolutõis a petro. vẽdit alt᷑i mercatoꝛi ſtati ſuũ pix emptuʒ ꝓ minoꝛi pcio ſtati hñdo Tcrrracis os duos cõö ſiẽ ſibi licitũ ẽ. Cõſtat ꝙꝑ iſtos duo⸗ tractꝰ Johes venit ad ſilem effectũ/ſiẽ fe/⸗ ciſſet ꝑ imediatũ ↄctũ vſurariũ.qꝛ hʒ.lxx francos pꝛõptos ꝓ centũ ad credẽtiã.Cõ cedendũ eſt tñ ꝙ in iſtis cõtractib/qꝝ qͥᷣ/ libet eſt emptio ⁊ venditiovtrobiq; de ſe licita/ poteſt interuenire fraus in fauoꝛẽ MArgumentũ fundatũ in illa regula. dũu aliquid vna via pꝛohibet᷑ ⁊ altera/nõ cõöo⸗/ dudu/niſi dum pꝛobet᷑ ipᷣmfactũ ⁊ nõ ſo la via ¶ Exemplũ ponatur/tam in mate/ ria ſymoie.qᷓ; vſure. Martinus ſacerdos 55 Decontractibus vſurarum.peioꝛ q; ſitvſura de ſuo genere nõ vſura tamen ꝓpꝛie dicta. ¶ VUnde con cluditur ſicut pꝛius quantũ ſit in contra ctibus intentio ponderãda.pꝛeſertim in contractibꝰnon phibitis expꝛeſſeꝑ legeʒ poſitiuã in ſe vel in ſuis circunſtãtijs.qꝛ tunc intetio bona nõ ſufficit ad rectifica tionẽ talis actus cũ ſuis circunſtantijs ꝓ hibitis.vbi tamen poſſet rectificatõ fieri in aliquo ſimili cõtractu non pꝛohibito iure poſitiuo.in eadem vel alia patria vel circunſtantijs variatis. (Dꝛopoſitio. XVI Argumentü ſumptũ extolerãtia pape vel eccleſie / vel er cõſuetudieꝛ pꝛeſcriptio ne ⁊ abolitõe locũ habet in cõſtitutiõibꝰ poſitiuis vt poſitiueſunt.⁊ non in pure naturaliby dininis ¶ Ad babendũvero neceſſaria eſt cognitio quid ſit de iure pu re poſitiuo quid de iure diuino ⁊ natura / li.Cuius rei ignoꝛantia vel inaduertẽtia conturbatõem inuolutã ⁊ pnicioſam / in doctrina iuriũ ſepe facit ¶ Sed quantũ ſufficit ad pꝛeſens (quia alibi traditũ eſt) conſtat ꝙ ꝑ eaſdem cauſas.res ipſa diſſol uitur ꝑ quas oppoſito modo ſe habẽtes exoꝛta eſt.Conſtat pꝛeterea ꝙ leges poſi/ tiue tunc ſolũ inſtituũtur cum ꝓmulgan/ tur.⁊ vim obligatõnis habent dũ moꝛib⸗ vtentiũ appꝛobãtur. ¶ Dicamus igit᷑ꝙ vbi papa vel eccleſiavel legiſlatoꝛ/ſciunt ꝙ conſtitutiones ſue/vel nõ publicãtur. ſed dantur obliuioni.vel nõ appꝛobant moꝛibus vtentiũ.ſed paſſim fit in oppo/ ſitum:conſtitutiões ille deſinunt habere vim obligatõis tanq; abolite ꝑ nõ vſum vel conſuetudinẽ oppoſitam.que eſt nõ legum omniũ ſed poſitiuatũ optima in/ rapzes. Alisquintolgonra pape / vel le/ giſlatoꝛis / eſſet ſibimet repugnans ⁊ po/ pulis noxia.ſivellet ꝙ leges ſue baberent vim obligatõis.et tamen illas neq; pub⸗ licaret neq; exequi mandaret. Fundãtur in hac radice abolitiões conſtitutionum quaſi ſine numero poſitaꝝ in decretis.q̃ etiã tradite ſunt in concilijs generalibus vt de ieiunando quinquageſimã.vel diẽ ſabbati.vel ꝙ ſacerdos celebꝛans/habeat duos aſſu entes.immo plus/ꝙ nullus pᷣ ſumat eliq re cõfeſſoꝛem / niſi cũ certa au/ toꝛitate.cũ tamen paſſim qͥlibet ſacerdos — ſecularis/audiat in confeſſiõe alterum ſa cerdotem.quia ſic eſt(vt dicũt) conſuetu/ do que ſi dicatur coꝛruptela/vix apud ſa/ cerdotes erit ſalutis ſtatus. Quid pꝛete/ rea de tot conſtitutõniboet regulis poſiti uis/traditis pꝛidẽ ⁊ non obſeruatis.nũc in religionibus.nũc in eccleſijs cathedra libus et collegiatis.nũc in vniuerſitatib⸗ et cõmunitatibus.nũc in ipſis etiam iuri bus penalibus diceret᷑. HNiſi velint aſſer/ toꝛes oppoſiti / abſq; vlla miſeratõne ho/ mines de omni ſtatu pꝛecipitare per laq̃/ os tranſgreſſionũ / in damnatõnis interi tum/cum ſuis pꝛelatis atq; rectoꝛibus.ſi cum tanta auſteritate faciãt artam viam domini/et pꝛegrauent intolerabili iugo ceruices ſubditoꝛum.verum de hoc ali⸗ bilatiuns. N¶ Pꝛopoſitio A tolerans . 822 * vſuras aliquas/ 2= „ ex cinilis non iqeo ſemper dicenda eſt cotraria legi diuinevel eccleſie oſſet hic fieri decla ratio quid ſpectet ad legem ciuilẽ.⁊ quid ad canonica.et quid ad theologicam. ſu/⸗ per qua re alibi traditum inueni. Quan tum vero ſpectat ad pꝛeſens ſatis eſt dice reꝙllegiſlatoꝛ ciuilis/ attenditconſiſten/ tiã reipublice ad conſecutõem pacifici cõ uictus inter ciues.vt ꝙ nõ fiant furta.ra/ pine. homicidia. ⁊ ceter⸗ humanũ conui ctũ turbãtia Sʒ qꝛ freq̃nt᷑ effrenata neqͥ/ tia nõ pᷣt ex toto cõpeſci/agit moꝛepꝛudẽ tis medici tolerat minoꝛa mala/ vt peio/ ra vitent᷑. Datũ eſt iã exẽplũ de meretrici/ bꝰet in antiq̃ lege de libello repudij.et de vſuris dãdis alieno.ſicuteſt textꝰ Deute. xxiij·iã allegatꝰ. ⁊. xxviij Fenerabis gẽtibo multis ⁊ ipſe a nullo fen accipies.Appa ruit ãt minꝰmalũ/q; vſure leues fierent ſuccurſu indigentiũ:qᷓ; vt inducerent᷑ per indigẽtiã furarirapere aut paſſim diſtra/ here ſua bona mobilia vel immobilia / vi liſſimo pꝛecio/ cum damno longe maio/ ri q; eſſet moderata receptio ſub vſuris. Nec inde iudei viuerent in ocio per op/ pꝛeſſionem inqedibilem chꝛiſtianoꝛum quibꝰfenerant᷑ Conſtat autẽ ꝙ hectolerã tia/conſona eſt dictamininaturalis ratõ nis. immo ⁊ diuine legis/ pᷣſuppoſito pec cato. Konſtat p̃teren , papaſicutno eſt immediatꝰdñs bonoꝝ tꝑaliũ pᷣſertim lai coꝛum / ſic nõ debet paſſim irritare leges looy⸗ Gnfien ntchp bentiche jtyde atale gelico⸗ voluen 2 rulin ponin peimie ſiture intele llici cutn eos de⸗ yw⸗ cob ſcutt lus/ cnjoff ☛ bvees Gſenen Poſun libus obuiare. Aexantiqua/ꝓhibens iudeis vſuras ꝓximis ſuis.ſed de alienis cõcedens / ĩue intellectũ. m eſſe illicitã ꝙ nullo modo poteſt bene fieri.ſi/ DFars ſecunda vtiles pꝛo diſpenſatõe talium bonoꝛum conſtitutas.vtiles inquã ciuiliter / licet fi ant cũ peccato qð impedit quo ad finem beatitudinis conſeqnẽde.Sufficit ꝙ pa pa vel ecclia / ſi nam excõicationis ⁊ aliter.ſicut videt᷑ fe/ ciſſe in quadã conſtitutiõe ⁊ cõcilio gene rali/nõ eſt noſtrũ os ponere in celũ Sup ponimus bonis ratõib ⁊ circunſtantijs motum eſſe!et nolle moderationibusvti —— E gniſicentyvel pdicent tales yel tales ↄtractꝰ illicitos eſſe/de iure eua/ gelico ⁊ in foꝛo conſciẽtie. Si autẽ vltra voluerit papa pꝛocedere/ per irritatiõem etiã ciuilem omniũ hmõi cõtractuũ/ꝑ pe nitur apud doctoꝛes babere mitiplicem Dicentes enĩ ſic vſuram eſſe 0 cut nec mendaciũ/ ponũt conſequẽter iu deos peccaſſe dando alienis ad vſurã.et ꝓdeus ſufficienter edocuit eos ſuꝑ hocꝑ viros eleuatos ⁊ ꝓpheticos.cõmendãtes eos qui pecuniã ſuam non dant advſurã ſicut in pſalmo.⁊ in Eʒzechicł.xxviij. Nõ plus loquendo de pximo qᷓ; de alijs.quia etiã om̃is homo cenſendꝰeſt noſter pꝛoxi mus.Exponunt vlterius ꝙ dũ permittit iudeis Deuteroñ.xxviij.pꝛo benedictiõe ꝙ fenerabũtur extraneis / fen? hic accipit᷑ pꝛo ſuꝑabundantia nõ pꝛo vſura Vel di cunt ꝙ recipiẽdo vltra ſoꝛtem/ nõ recipie bant niſi rem que aliũde erat ſua. ꝛopter vvrannidẽ occupantiũ terrã ſuã.ſicut mn tuati ſunt vaſa ab egyptijs. Pꝛo quo di/ cũt facere verbũ Ambꝛoſij. ꝙ licet eos op pꝛimere vſuris/quos licet interficeer. Ded ſuꝑ hoc quia iã aliqua notata ſunt ꝑte pꝛima.⁊ nimia ſubtilitas nõ eſt ſemꝑ expediens in moꝛalib diſcutiẽdis / ꝓpter abuti volentes. Hec tetigiſſe ſuffecerit.et dicere pꝛo regula. O om̃is cõtractus qͥ ex ſuo generevel ex circunſtantijs debet eſſe gratuitus / ſi interuen iat pactũ de recipiẽ dovltra ſoꝛtem/efficit᷑ vſurarius.ſicut eſt in mutuo ⁊ cõmodatõne.Et pꝛopꝛie ſo/ lus talis vſura . 2* foꝛo exterioꝛi. ſecus eſt i ductõne.que fieri poſſe vendi/ niſi cum facultate redimen/ di/non facit ꝙ; cõtractus aliunde licitꝰſiit vſurarius.aut ſolum pigneraticiꝰ. qut qʒ in redemptõne/debeat fieri fructuũ perce ptoꝝ deductio ¶Ponamus itaq; reddi⸗ tum vel fundũ perpetuũ/ quẽ pꝛius lice/ bat emere pꝛo mille francis.Accedat lex dans in cõtractu ſimili facultatẽ redimẽ/ di.qua nõ obſtante/ datur ſimile pꝛeciũ. immo foꝛte maius.qualis queſo poſſeti hoc caſu eſſe ratio cõtractus vſurarij.aut ꝓ in regemptiõe/ꝑcepti fructus debeant deduci plusq; ſi in pꝛioꝛi caſu fieret ven/ ditio reddituũ perpetuoꝛum poſt perce⸗/ ptionẽ fructuũ decem aut viginti anno/ rum. on eſt eſtimandũ ꝙ legiſlatoꝛ aliquis.ſit pꝛinceps.ſit cõmunitas.ſitpᷣ/ latus / vellet tali modo om̃es contractus reddere vſurarios.⁊ claudere viam homi nibꝰpᷣſertim eccleſiaſticis.ꝙ non poſſent vti rebus ſuis.nec habere ſufficientẽ pꝛo dei ſeruitio celebꝛando ſuſtentatõeʒ Alio quin lexeſſet nedum ſtulta.ſed impia ne/ qᷓ; et ſacrilega.⁊ ex conſequẽti ꝑ papam et ecollam cum om̃i ſeueritate tollẽda Sed nõ eſt ita pꝛeſumendũ de legiſlatoꝛibus⁊ intentõne ſua.quin vellent etiã quãdoq; minus pꝛeciũ dari vel ſtatui/pꝛopter illã facultatem redimendi. ¶ Quo circa pñt tam ex pꝛecedẽtibus q; ex modo dicqè/no tari vel elici/moꝛales quedam regule. Pꝛima regula.¶ Dmnis cõtractus quo licite vendũtur vel emũtur redditus per/ petui/poteſt ſimiliter eſſe licitus ſi eodeʒ contractu ſimiliter ſe habente / detur ſa⸗ cultas mutua redimendi.pꝛeſertim in ſfo ro conſciennie. Secunda regula.¶ Om̃is cõtractus ex ſuo genere debet elle gratuitus / pote ex circunſtantijs quãdoq; effici licite nec Ddebitus nec gratuitus.mutando ſpeciem in genere moꝛis.vt de commodatõne po teſt fieri locatio. Super his autẽ vnctio lex⁊ ratio iudicahunt. Tertia regula ¶ Om̃is ↄtractus / qui ex ſuo genere vel circuſtantijs nõ recipit ꝙ ſit venditio vel emptio ad perpetnũ.non vigetur ſecure fieri / interueniente pacto de facultate redimendi. ⁊ boc maxime in in locatõne ⁊ con/ riſolent ad tempus. Quarta regula Mis cõtract ſuſpectus babet/ſi appareat itẽtio pbabilr mala in — —☚ nu reuel De contractibus contrahentibo. vt quia negociatõem ſolã mercenariã/aut queſtũ lucri turpis intẽ/ dunt Juxta quod ponit᷑xx.⁊ vltima po ſitio pꝛincipalis. Sꝛopoſitio xx. ¶ Excarnis/contraria legi (in oꝛdine piritus ac ꝑinde tyrãnica/ infectum ha⸗ bens ⁊ tenebꝛoſum coꝛdis oculũ ꝑ cupi/ ditatẽ ⁊ auariciã/faciliter inducit᷑ in ten/ tationẽ ⁊ laqueos diaboli.quos ſibimet mulctiplicat ⁊ inqrit/ꝑdeuia cõtractuum. ¶ Aegimus hoc pꝛochdoloꝛ in exꝑiẽtie libꝛo.⁊ in ſcriptis doctoꝛũ/qui ꝑplexos cupiditatis nodos /vix ſciũt euoluere.qͥ/ bus ſe malignis adinuentionibo circum uoluit.iunctis maxime tot excõicationis ſententijs Accipit inſuper de recte dictis ⁊ factis bonoꝝ/ſcandalũ ſibi ⁊ offenſio/ nẽ.q;uis ſcandalũ tale ſit a recte docenti⸗/ bus ⁊ ambulantib/cõtẽnendũ.quia nõ datum eſt. ſed neqͥter acceptũ.quale dice / batxps ſcandalũ eſſe phariſeoꝝ Non enĩ minꝰ agerẽt que agũt /ſi ceteri quieſcerẽt. Abijcienda eſt ergo auaricia. vt mun/ dus ſimplex/⁊ lucidus haberi poſſit intẽ tionis oculus in coꝛdis directõne/ ſᷣm re gulas iuſticie.quas ſepe magis doceatvn ctio qᷓ; ratio Oꝛandus eſt idcirco deus et umpf al. dicendũ Inclina coꝛ meũ deus in teſtimonia tua ⁊ nõ in auariciã.Cuiꝰ verbi latentẽ energiaʒ exꝑtus eſt pꝛidem vnus. ꝓut eodem teſte cognitũ eſt.qui cũ dominica quadã in ramiſpalmaꝝ/auari cie moꝛſum repente in coꝛde ſentiret.ipſe collecto in fide ⁊ ſpe deuotionis ſpũ/defi gens in imaginẽ cruciſixi/ velut in ſerpẽ/ tem moyſi miſticũ/ratõnis oculũ.pꝛofun diꝰ ingemiſcens.ſilenti deſiderio clama/ uit. Inclina coꝛ meũ deus in teſtimonia tua ⁊ nõ in auariciã. Nec fruſtra.mox enĩ ſenſit a coꝛde.velut ꝗ quadã introꝛſuʒ ma te/negociũ auaricie pambulãs in tenebꝛis eijci· Eijciat ⁊ a nobis auari/ ciam deꝰ.vt auertat(iuxta ꝓpheticũ ſeq̃ns votum)oculos noſtros ne videant vani/ tatẽ.ſed veritatẽ.que vanitatẽ exufflat.et abſcõſas erroꝝ decipulas pducit in lucẽ — Oſſumꝰ autẽ in hac luce veritatꝭ p ſuꝑaddere moꝛalia quedã cõſilia noſtre/tanq; pannꝰmenſtruate. Pꝛopte/ rea nõ exopibus iuſticie noſtre. ſed ex ſo⸗ ne ſubintret apð eccliaſticos/ſpi/ tritus auaricie.tãto neqͥoꝛ quãto palliatꝰ. ⁊obũbꝛatus accedit ſub ſpecie nõ cõmo/ dipꝛopꝛijſed cõis. ¶ Tutius eſſe videt ꝗpud eccliaſticos viuẽtes ex dotatõib fi deliũ/ꝙ recipiant redditus iã aſſignatos qᷓ; pꝛo nouiter emendis numeratã pecu/ niam ¶ Lutius inſup eſſevidetapud ec/ cleſiaſticos viuentes ex dotatõibꝰ /pauci oꝛes eſſe in numero monaſterioꝝ vel ꝑſo narũvel eccliaꝝ collegiataꝝ /qᷓ; ſubire ni mias ſolicitudies ⁊ piculoſas anxietates in coꝛꝑe ⁊ anima:in redditibjcõpandisꝛ augendis/maxime ſi ſpeciẽ vſurarievelſi moniace pꝛauitatis apud ſimplices ha/ berevideãtur.vt ſi fiant de pecunijs colla tis / pꝛobabiliter venientibus ex rapinis furtis.vſuris.⁊ extoꝛſionibo publicis.ni⸗ ſi fieri conſtet hoc ꝓpter reſtitutiões incer tas ⁊ vagas ¶ Qutius eſt pꝛeterea apud eccleſiaſticos recipientes vite neceſſaria⸗/ vt obſequio diuino deſeruiãt in miſſis et obitib celebꝛandis: eoꝝ intentio non ſit obligare ſe niſi quãtũ ⁊ quouſq; obuẽ/ tiones date/ ſuffecerint ꝓ ſuevite ſuſtenta tione cõꝑetenti.vt vnctio ⁊ ratio iudica/ bunt ¶ QLutius ad extremũ eſſe videt(et · ſi non foꝛte neceſſariũ ſed iure ſupponen dũ)apud eccliaſticos viuentes vt dictũ ẽ ſuis benefactoꝛibo fundatoꝛibo ⁊ ſuſtẽta/ toꝛibo.qui ſi ex ſincera caritate ⁊ nõ pom / poſa vanitate pcedunt / nõ retrabentura pꝛopoſito ſuo ⁊ ꝑfectius apud deũ mere/ bũtur. Nihilominus cõpatiendũ eſt hu/ mane fragilitati.que raro pꝛoducit gra/ nũ virtuoſe caritatis/ſiue multiplici pa/ lea vanitatis.Quod ſub alia metaphoꝛa notauit Hieremias dicens.Oẽs iuſticie la dei gratia ſalus noſtra. ſequit rogonie.per vnũ doctoꝛẽ canonicũ ſuper his caſibus qͥ incipit Contractus quidã habere zelum reipubli . o idem videtur ha ce exceſſiuie. cere quã ſcripta ſunt ſub du ſcriptꝰeſt ſtatu penſ. ato. Veꝝ ſuccreuit ex q; ſuam intentõem ita regulatã/exponãt ꝛopte/ Certia pars que quit poſtillat quendã tractatũ conſcri · DODtuert paucioꝛa etiã ſuffi plici ptitiõe / p deciſione ca⸗ ſus traditi in materia cõtra/ cctuũ.eoꝝ pᷣſertiʒ ꝗͥb ⁊ p qby fumm nisno üriun Plerp ned nibi batur (cuirſe mora hoci ſumt tionẽ atho untea i . munis ſglesat müofi dwut dicäſ hoben (in ſont Mn peſin ſido coac Naſtn ipene ſabab pried nedi gio nnscol Epn disn locb ien mmgoid auſſnin niſot nnonon ſobne⸗ fuſent 0idicn nitetle⸗ Hunn diai Noi än⸗ voſn mra ere/ tha⸗ , . do ſuſtice nn Gerſo Gcnii fepubi ctii ſuf ntſubdt eſionen rpe i e Tertia pars agitatõne ſolius recoꝛdatõnis pᷣcognito rum in luminerationis feruoꝛ inſpectio⸗ nis noue. doctoꝛũ nedum theologie ſed iurium. Et venit in mentem dictum tri/ plex pꝛeclariſſime memoꝛie pꝛeceptoꝛis mei domini. P. Cardinalis cameraceñ. ¶ Extus ſum inquit.dum in allegatio/ niby iuriũ/mihi veritas impugnari vide batur. Si dimiſſis gloſis ſuꝑ gloſas / re⸗/ cuyurſus mihi fiebat ad nudã textus litterã hoc E nitbna alegiet inaane⸗ ſum ¶ Alteꝝ eius dictü poſt determina/ tionẽ quã aduerſus ſymoniã celebꝛit᷑ fe/ cit hoc fuit. Hoĩes inquit ſi dirigerẽt in⸗ tentionẽ ſuam in ſpũalium datiõeyvel re⸗ ceptõne/multi ſunt ſymoniaciq nõ eẽnt. ¶ Zertiũ eiꝰdictũ ẽ ilð. Supꝑ vctib hu manis qui pᷣſuppoſito peccato ſunt natu rales atq; neceſſarij/nõ debet leuit᷑ repo batio fieri ſeu reſtrictig.vel ad vſurariam pꝛauitatẽ reductio ¶ Mouit me pluries dictũ ſecundũ/loqui⁊ ſcribere/qualis eẽt habenda directio coꝛdis in actiba tam dã di q; recipiendi ſpiritualia. Quinetiã dũ fieret in concilio Conſtantieñ.querela de tollenda ſymoniã/ſimiliter ⁊vſurã.tanq; peſſimas in eccleſia peſtes.motus ex hoc ſecũdo ⁊ extertio dicto/ exclamare nõnũ/ qᷓ; coactus ſum Deus eqͥ ſſime.quis neſci at ⁊ ſymoniã ⁊ vſuram modis om̃ibus ex tirpandas eſſe. Sed pꝛimitꝰ declarandũ ſub qbus caſibus⁊ q̃libus intetionibꝰ p/ pꝛie dicta ſymonia vel vſura cõmittitur. ne dãnetur iuſtus cũ impio.ne pᷣterea do/ tationes eccleſieꝛ⁊ obuentões om̃i iure de bite / penitus eneruent᷑.quaſi ſint(vt vul/ gus inſipiens ⁊ malignũ / et pꝛout hereti ci criminãtur)ſymoniace aut ne ſimiliter detur vſit re titulus biſtis⸗ neceſſarijs cõ tractibus ¶ Nunc autẽ induxit ne dictũ pꝛimũ.vt curioſius litterã quarundã alle gationũ pꝛopꝛio conſiderarẽ intuitu.ne ſine lege (vt aiũt) loqui videremur.vnde factũ eſt. vt ex allegationibo clariꝰ eniteret pars pꝛima. iuuantih ad hoc theologi/ coꝛũ libꝛis doctoꝛũ.¶ Redeat igit᷑ ad di⸗/ ſcuſſionẽ/tractatus vehemẽtur inuectiuꝰ coõtra cenſualiſtas. Sic enĩ noĩat vtẽtes cotractibus in caſu ꝓpoſitovel ſimili ⁊ in Ceteꝝ autoꝛ cipit. Contractꝰ quidã. c.· nõ nominat᷑ nec opus eſt· Ita tam bus ſunt appꝛobate.nec reputant᷑ vſurarie er Eguit pꝛimit pꝛo pte / quã abſq; vlla dubitatõne dicit eſſe falſam ditionis ⁊ emptõnis / eſt de iuregentiũ et vtroq; iure/ canonico et ciuili/ pꝛo licito habitus. Sic eſt in iſto cõtractu.qꝛ ↄſti/ tuit᷑ certus redditus annuꝰ q eſt merx.po tialia.que cõplent cõtractũ emptõis ⁊ vẽ ibidẽ pᷣt inſpici.ff. ⁊c in legib· ¶ Rurſus ſecundo arguit in effectu/dimiſſa ꝓlixita teverboꝛũ. Pꝛedict?cõtractus nõ eſt mu tuũergo nõ eſt vſurarius. Pꝛobat conſe qquentiã ꝑ diffinitõnes vſure/datas a do/ ctoꝛibus.ꝙ eſt lucrũ pꝛoueniẽs ex mutui cõtractu ¶ Rurſus tertio notat allegatio nes plurimoꝛũ doctoꝝ pꝛo pte cẽſualiſte ſed quia dicta nõ ponit.nihil hic elici po teſt certũ: niſi libꝛis inſpectis.et ex his q̃ dixit in ſolutõe iſtius rõnis.⁊ ſunt gloſe ſupꝛag Rurſus quarto ſumit ꝙp̃ᷣſtatiões goinquit ita dicendũ erit de pᷣſtatiõe an. nua ꝓueniente ex dicto cõtractu cenſuali antecedens ꝓbat ꝑ multiplicatas allega/ tiões.ſed conſeqᷓntiã vbi nodus iacet lin quit vt clarã necallegat.quod euidenter pꝛo nobis eſt. ¶ Rurſus quinto.annua penſio poteſt imponi de nouo per titulũ gratuitũ.puta per titulũ legati et eadẽ ra/ mlto foꝛtius poteſt imponi ꝑ titulũ one/ roſum.puta per titulum emptiõis etven ditionis. Pꝛobat conſequentia qu con cedimus.ꝑ multa iura.⁊ conſequẽs ſimi/ luter. ¶ Rurſus ſexto deſcẽdit ſpecialiter dqd contractũ qui dicitad vitam.iuſtificã do illum exdubio ⁊ periculo quod immi net circavitam.pꝑ argumentũ devſuris.c. in ciuitateet.c. nauigantix iſtud ſimiliter concedimus viſo terxtu. ¶ Rurſus ſepti⸗ mo pꝛoduxit ad idem ꝓbandumê/gloſam hoſtienfin ſumma. devſuris.que ſenten tialiter licitã dicit eſſe venditionẽ rerũ ad vitam certe ꝑſone vel ꝑſonarũ.ratõne in/ nanni etiãſi emptoꝛ inde lucraret᷑. Rurſus octauo nõ ꝑ modũ rõnis ſʒ in necriõis cta ceniuaſiſta dicit ein yidel; ta tamen ſi cõueniamꝰ in caſu cum cir- cunſtantijs noſtris ¶ Cõtractus inqͥ t vẽ ituluũ. Lonſtitutꝰ de reli. domi⸗/ De contractibus inniti tolerãtie vel diſſimulatiõi romane cccleſie/tanq; valido fundamẽéto. OInſequeter deſcendẽs ad ꝑtẽ op diuino iudicio/ cõſcientie ocio ⁊ rõ nis dictamini/audacter cõcoꝛdãs/ et ita determiat idipm de quo facit q̃ſtionẽ Sꝛimu fundamen eadẽ iuris deciſio.ſed eadẽ ratio phibitõ nis ꝗᷓ eſt in vſura aꝑta ⁊ manifeſta/occur rit etiã in dicto cenſuali cõtractu.igit᷑.⁊c. Deduxũ vtrãq; ꝑtem/ꝑ rõnes exẽpla⁊ di cta doctoꝝ.ſuper quib in reſpõſione ali/ quatangemius. WBecundũ funda mentũ ſumit ex gloſa magna dñi Innocẽ tij devſuris.c.in ciuitate.quã inſerit⁊ po ſtillat.⁊ ex ea cõcludit cõcluſionẽ vnã ſub hac foꝛma In caſu quo ptinaciter tenere tur/ꝙ ideo innocenti vſus eſt verbis cõ/ ſilij. qꝛ dubiũ ſibi erat an cõtractꝰeſſet illi citus vel nõ. Etiam in tali dubio fidelis xpᷣianus de neceſſitate ſalutis tenet᷑ a tali cõtractu abſtinere.nã in tali dubio cõtra ctũ ipᷣm iniens/diſcrimiĩ ſe ſupponit ⁊ ſic moꝛtaliter peccat ¶ Deinde nitit᷑ iniuſti ficare cõtractũ advitã.dicens nõ ſufficere dubiũ ſeu giculũ quod imminet/ad iuſti ficationẽ. Deinde obijcit ↄtra ſe/in q̃r ta cõcluſionẽ/ꝙ; Innocætius locutꝰeſt de facultate redimendi. Et rũdet ꝙ verũ eſt. ſed magis impꝛobaſſet ſi hoc intellexiſſet ¶ Bultis autem omiſſis placet inſerere gloſam Innocẽtij.⁊ admittere diuiſionẽ illius quadrimẽbꝛẽ.ad quã diſcutiendã poſtmodũ reuertemur. qꝛ niſi fallat ani/ mus / multũ ꝓ nobis eſt. ¶ Bloſa Inno centij¶ Pꝛia ps ¶ Ex hac decretalicinqͥt Innocæetius)ſatis innuit᷑/ꝙ ſi aliqͥs pꝛo certa pecunie quãtitate/emerʒ aliquẽ red ditũ grani vel vini vel aliũ conſilem red/ ditũ/ppetuo ſibi⁊ ſuis heredibus dandũ a venditoꝛe ⁊ ſuis heredibus/vel etiã ad certũ tꝑs vel ad tẽpus vite alicuiꝰ/ ꝙ lici/ tus eſt huiuſmodi cõtractꝰ / dũmodo red ditus annuꝰ cõmuni eſtimatõe non exce dat redditũ quẽ hret vel habere poſſet / ſi terrã de tanta pecunia emiſſet. Quidã tñ dicut.ꝙ qũ in ꝑpetuũ emit ꝙ nunq; pᷣt eẽ Cc poſitã que ſᷣm eũ indubie vera ẽ. lũ ponit.quia vbi eſt eadẽ ratio. debʒ eſſe üllicitus cõtractus.quantũcunq; ſit ma/ gnus redditus reſpectu pꝛecij.quia licet in cõtractiba/ſe decipere.ff. de mio.in cãe. ij. pa/fi. ¶ Secũda ꝑs ¶¶ Alijs videt᷑: foꝛ te melius:ꝙ ſi quis emit redditũ cõſtitu/ tum ante cõtractũ vel actiõem venditam ſiue cõſtitutꝰfueritĩ re/puta in domo vel poſſeſſionevel alijs hmõi ſiue in perſona puta ſerui vel libertivel ruſticivel actõvel nomen. Item ſiue ſit certus redditus.pu ta qꝛ reddit decẽ.ſiue incertꝰ puta qꝛ red/ dit quartã ꝑteʒ fructuũ qui ꝑ cipiũtur de aliqua domo vel de oꝑe alicuiꝰ pſone Itẽ ſiue ſit ꝓpetuus cõtractꝰ puta qꝛ extendit᷑ ad heredes vtriuſq; contrahentiũ.ſiue ſit ad vitã hoĩs.ſiue ſit ad certũ tempꝰ.puta vſq; ad quinq; ãnos. Itẽ nõ refert ſi red/ ditus ſit in pecunia/ſiue in alijs reb ſiue in facto. Sempꝑ in oĩb p̃miſſis/ reputãt coõtractus licitos.qꝛ eſt ibi purus ⁊ licitꝰ cõtractus venditõis. Nã eſt ibi pᷣciũ.ſcilʒ certa pecunie qᷓntitas Itẽ ibi eſt merx.ſcʒ certꝰ redditus vel canon vel ãnona. C. de ſacroſanc.ecc.iubemꝰin pꝛĩcipio in auct. de re.ecc.nõ alie Itẽ actio.c.de heredibus vel ac vendiꝑ totũ.¶ Sed his videtur eſſe cõtrariũ quod dicit hec decretalis.qꝛ nõ eſt dubiũ ꝙ vſq; ad illð tpᷣs ſcʒ lõgum/ plus ꝑcipiet de redditu qᷓ; ſit pᷣcium. ⁊ in actione conſtat!. ꝓ plus eſt in noĩe q; ſit pᷣ cium. Solutio.licʒ certũ ſit/ꝙ vſq; ad.xl annos. vel.l.vel vlterioꝛes/ plus accipiet de redditu q; ſit pꝛeciũ qð dat.tñ hec cer/ titudo nõ facit illicitũ ↄtractũvenditõis. Cũ hoc etiã ſit in venditõe alicuiꝰ poſſeſ ſionis.vbi certũ eſt ᷣm inferioꝛes cauſas ꝙ plus accipiet᷑ de fructibo cius:qᷓ; ſit pꝛe ciũ qð pꝛo ea dat᷑etiã ſine expenſis vel la boꝛe.dando eã advittũ certum vel emphi theoſim.Hic enĩ tm̃ repꝛehẽdit᷑/ qñ cariꝰ vendit mercẽ pꝛopter terminũ quẽ dat ꝓ lixũ emptoꝛi/ad ſoluendũ pecuniã.vlłqꝛ pꝛo minoꝛiemitmercẽ/ quia ſtati datpe⸗ — cuniã.et pꝛolixiꝰtẽpus expectat mercẽ. q̃ penit?ſunt illicita.qꝛ hic ſolũ vendit tem pus ꝓ ipſa pecunia.que venit ⁊ iuſtũ pꝛe ciũ excedit Quod ex eo apparet.qꝛ ſivtra q; ꝑata eſſet pꝛeciũ ⁊ merces/p minoꝛi fie rent Et in caſu noſtro oĩa ſunt pñtia.nec vendit᷑ tꝑs.qꝛ res ipſe de qbo dicimꝰ.ſcilʒ redditꝰvel actio/tantũ valebit vel ad mi/ nus credit᷑ valere ſubſeqntiba tꝑibo.q;tuʒ C ith ſicnan leput⸗ Gtec ſacies levſq; gio⸗ biqn lcos nltic fererin nonne busft tſ (itin ludon zuen lone⸗ Mi füſon nnhi⸗ piba (eyg/ ſcnr Iufan Goe Gnen lmnick loesy turt⸗ Kin Dod phib⸗ mori⸗ nſs ſan neyen leneft lisr/ ſa bde 5 i Nd Conſe litng ſioyn ſugli gnd lüturde Wre)e euncit tüiſieſt wepun mnſn, nhſoe wputit Gtlas iͤſa nerſz Lde inaua. ubus roen loge n/ ſtö tl piet gie Alednep nii Na⸗ ltpe⸗ mach.4 ndittem ſuſtüpꝛe Gſivtnn ninouife ſtio ne⸗ umih A An mogo valet. vel ad minꝰeſt dubiũ Et hoc ſufhcit ad hoc vt cõtractus ſit licit?ꝰ vt hic Zertia pars ¶ Jaẽ intelligũt qdã.⁊ ſi ditus vel nomẽ/de nouo ꝓpter hoc cõ re ſtituant᷑ in rebvel ꝑſonis alijs a cõtrabẽ/ te.puta qꝛ dicit emptoꝛ. Lu cõſtitues ta/ les redditꝰ/in poſſeſſiõe talivel ſeruo.vel facies ꝙ talis cõfuebit᷑ ſe debere tibi mil/ le vſq; ad annuũ.⁊? ego de illis mille/vl ma gis ꝓ actõe ꝓ illis mille cõpetẽte/ dabo ti bi q̃nqginta. Hã dicũt oẽs cõtractꝰ iſtos licitos.qꝛ nõ eſt mutuũ ſed emptio Item mlti caſus pñt euẽire ꝙ iſte emptoꝛ amit teret in hoc cõtractu.puta ſi inops fieret nomẽ Sʒ certe bene cõſulendũ eſt oĩ/ bus fideliba ꝙ ab hmõi cõtractu abſtine⸗/ ant. ſcʒ ꝙ de nouo ꝓpter hoccõſtitutũ ditũ vel actionẽ emãt ¶ Quarta xs ¶ Il lud autẽ videt᷑ penitus illicitũ:ꝙ ipſe idẽ qꝗͥ ðↄꝛ emptoꝛ/in ſe cõſtituat redditũ vel ac tionẽ.qᷓ ſe obligat ad plꝰdãdũ.vel in pecu vel in ſpe / guã gecepit Hec Innoceñ ertiũ fundamen ſumit er multis exẽplis ⁊ allegatonib⸗ tũ in hãc vnã ſententiã cadẽtib. Hõ dubiũ vis cõmittit in legẽ/q legis verba cõple ctens/cõtra legis nitivoluntatẽ Uel ſic. Cõtra legẽ facit:qͥ id facit qð lex phibet. In fraudẽ vero leg facit / q ſaluis verbis ſegis / ſententiã ei circuuenit. Sʒ ſic eſt ĩ cõtractu cenſualiſte’ꝙ invtroq; cõtractu um/eſt idẽ effectꝰ/excepta noĩs mutatoe/ Sicut deducit diffuſe.cõparãdo condi/ tões vniꝰcõtractꝰad alteꝝ/pᷣſertimvbi da tur facultas redimẽdi.⁊ maxime vbi con ſtituit᷑ de nouo redditꝰvel annua penſio:. Addito ꝙ leges veteris ⁊ noui teſtamẽti ꝓhibẽtes mutuũ ſub annua pẽſiõe/ eẽnt maximo ludibꝛio/ ſi hoc foꝛamen vſura/ rijs ſuꝑeſſet/qꝙ; nomẽ mutui mutaret᷑i no mẽ venditõis ⁊ emptiõis/ꝑmanẽtibo eiſ/ dem effectibus Et allegat multa capitula iuris⁊ ſctm̃ Cho.⁊ Joh̊.in ſumma cõfeſ/ ſoꝝ Jungẽs illã regulã.Cũ qͥd vnavia ꝓ hibet᷑ alicui/ad id alia admitti nõ debet. Additverũtñ ex gloſa regule.qꝙ reſpectus pꝛincipalr habeat᷑ ad ꝓhibitũ nõ adviãꝛ hec eſt rõnabilis modificatio.(¶ Querit conſeqnter a cenſualiſta.q̃lis reſultatvti/ litas ſi ex mutuo mille ſolið.nõ poſſit pẽ ſio vnius denarij recipi.⁊ ex contractu cẽc ſuali ſumeret᷑ plus q; centum. Anartũ fundamé/ tum aſſumit exꝑte cõtractꝰquerẽdo.qũo dum res aliquavendit᷑ minoꝛi pcio cũ fa/ cultate redimẽdi q; ſi perpetuovenderet᷑ talis cõtractꝰ nõ cenſuat᷑ pigneraticius ⁊ ꝓ conſeqᷓns in fraudẽ vſuraꝝ exceptꝰ / ſic allegat gloſam oꝛdinariã Hoſtien. Joh. Andree. ꝙ talis cõtractus cõditionalł eſt vſurarius.qð ſane inqͥ t videt᷑ intelligẽdũ Et poppoſitõem ſibimet factã/declarat ꝙ minoꝛitas ſen ſe referat ad id qð ipſa res valeret caſu q̊ ꝑpetuo alienaret᷑ ſine fa cultate luendi vel redimendi. ¶ Deinde allegat opiniões quoꝛũda iuriſtaꝝ cũ ſu is allegatõib.⁊ exponẽs doctrinalr et be ne/qͥq ſit inter ius canonicũ ⁊ ius ciuile. ⁊ qͥd ſit de rõe legis.CLõcludit ꝙ mag cre dẽdũ eſt peritis in arte iuris canonici.qᷓ; peritis in arte iuris ciuilis. Sʒ hecomit timus.dicẽtes illud bucolicũ Non noſtꝝ inter nos tantas componere lites. (Quintum funda mentü aſſumit ex vno caſu legis.ff. de an nua le.l.iij.pa.vlti.De quo videt᷑ mirãdũ ip leges cõcedẽtes vſuras/dixerint cõtra/ ctũ hic cõmemoꝛatũ eſſevſurariũ qͥ vel eiꝰ ſimilis / ſepiſſime fit apð eccliaſticos.Eſt gutẽ caſus.ꝙ ſi ꝑ legatuʒ vel donationẽeqͥ eſt titulꝰ imponit᷑ de nouo certa ãnua pẽ ſio ſoluẽda ticio/q̊ aduſq; ipſe donãs vel legans/ dictã penſionẽ luerit vel redeme/ rit vel ab ea ſe liberauerit ꝑ ſolutiõem vel traditõem certe ſoꝛtis pꝛicipalis. Conſe quenter inducit(⁊ ſicutvidet᷑ coloꝛate)q; minꝰ videret᷑ hic eſſevſura/q; in caſn cen/ ſualiſte.pᷣſertim ſi det᷑ minꝰpꝛeciũ ꝓpter fa cultatẽ redimedi ſiue hoc ſit invno iſtru/ mento ſiue in pluribus. Nec hoc impu⸗ are contendimus. Gerxtü fundamen/ tum arguit.ꝙ ſi dilatio traditõis mercis. facit pꝛeciũ diminui/cõtractꝰeſt vſurariꝰ De vſuris.c. nauigãti.a contrario ſenſu. Ded in ꝓpoſito diminuit᷑pᷣciuʒ.nec tota merx eſt pñs.ſcʒ penſio cuiuſſibʒ ãni Ue ritas eſt/ꝙ inſtãdo cõtraſe ⁊ ridendo/fa tet ꝙ ius petẽdi benſiont annuã / ſit merx in ipᷣo cõtractu:ſicut in venditiõe ppetui redditꝰ. Sʒ ſꝑ recidit in lli dzen De contractibus pꝛeciũ pꝛopter facultatẽ redimendi ⁊ ag/ grauat ſi de nouo merx ipſa.i.ipᷣm ius ꝑ/ cipiendi cõſtituitde nouo in ipſo cõtra/ ctu:vbi cõtrahentes aſſignant et differũt tempus pꝛout volununnt. £ Oſtmodũ iſtis totalr interĩ ꝓpoſi tis⁊ fundatis nitit᷑ reſponſuʒ da re validũ ad affirmatiuã cenſuali ſte ptẽ. HS duplex ad pᷣmũ ſtat . o. ꝙ et ſi dictus cõtractus ex foꝛ in hoc ſo ma vocali/ſit emptio ⁊ venditio.tamen qͥ ad rem et effectum eſt mutuũ vel reducit᷑ ad mutuũ ( Reſpõdet ſilr ad ſcõʒ (¶ Ad tertiũ vero fundamentũ ꝑ gloſam de reli/ gi.domi.in c.cõſtituiꝰ rũdet/dicẽdo tres eſſe cõtractus. VUnus eſt.cũ dũs alicuius rei/dñium illiꝰ cõcedit alicui abdicãs a ſe ipᷣm dñium / nihil ſibi pᷣter ceriũ cenſum annuũ retinẽdo.Et de iſto(vt dicit) loqᷣt᷑ hic gloſa allegata cũ doctoꝛib Alter con/ tract'eſt emphiteoſis cãcoꝛdans cũ:pᷣdi/ cto in mõ conſtituẽdi. Sʒ in hoc differ̃t q in pꝛio ↄcedẽs nullũ ſibi retinet rei do miniũ vel ius emphitheoticũ. ſʒ in ſcõo retinet vtrũq; Et vterq; eſt licitus Lertiꝰ cõtractus de quo nũc inqrit᷑ hʒ (vt dicit) contrariũ modũ ad pᷣcedentẽ in hoc ꝙ il/ leqq eſt dñs ab initio ipᷣe eſt qͥ pẽſionẽ cen ſualẽ/ſupꝛa ſe ⁊ ſupꝛa rem ſuã conſtituit. pterea nõ ſequi ꝛoinde rñdendo ad q̃rtũ fundamentũ.nõ negamus (inquit)qn ex glijs modis ⁊ cõtractib/annue pᷣſtatiões cenſuũ poſſint iponi licite.vt in fundatõ ne ecclie.vt in cõceſſiõe quã qͥs facit de re ſua.vt dum aliqua ecclia eximit᷑a iuriſdi ctõe epᷣi.et alijs modis ſparſis in iure.ſic glagar ſechſunei, nobis cõceſſio funda/ menti.¶ Rurſus. ↄceſſo antecedẽte qͥnti fundam̃ti ꝙꝑ titulũ gratuitũ ſcʒ legativł donatõis/pᷣt annua pẽſio de nouo cõſti/ tui.negat᷑ conſeq̃ntia. vel ſiłlitudo ad ca// ſum noſtꝝ.qm̃ in titulo gratuuo.nulla ẽ fectũ mutui reducibil ſecus hic . 5 p̃ᷣterea ad ſextũ fundamentũ ſtat in hiꝙ ĩ mutuo q;tũcunq; ꝓbabile dubiũ vel peri culũ/nõ pᷣt concludere excuſatõem vſure. de q̃ in ca.nauigãti. Secꝰ eſt in cõtractu venditõis ⁊ emptõis de quo loqt᷑illð ca/ pitulũ.Cũ igit᷑ in caſu cenſualiſte de quo querit/ſit mutuũvel ad mutuũ reducibi/ læ/ nõ eſt ſilitudo.attẽto ꝙ pᷣciũ vt in plu/ ſuſpitio de vſura.necad uahi ii⸗ ef/ Eſi pᷣcedẽtes cõtractꝰ ſint Alttenda nſio . r bus eſt valde paruũ reſpectu magnitu/ dinis penſiõis.⁊ ad tpᷣs eſt pbabilr ſatis duratux. Poſſet addi ſed nõ tãgit hic:ꝙ; ↄtractus talis/dat ocaſionẽ machinãdi in moꝛtẽ alteriꝰvel eã optãdi.ſ. 3 üliꝰᷣ re⸗/ cipit penſionẽ ad vitã. Vlteriꝰ in rñſiõe ad ſeptimũ dicit eſſe duos caſus poſitos ab Hoſtieñ. Vn? eſt ꝙ licet emere poſſeſ⸗ ſiones ad vitã ipſi? emptoꝛis.ſed hoc ĩtel ligit᷑ vbi nõ conſtituit᷑ rructus de nouo.⁊ „ mer iam creata emit᷑.nec dat᷑ facuitas re/ qimẽdi ⁊ ita nõ eſt ſimił caſus ad noſtrũ Alter caſus eſt vũ qͥ tradit vl vẽditones glicui monaſterio ſub pacto ꝙ pꝛo q̃libet oue recipiat duos ſolidos.cũ fruct cuiuſ libet ouis valeat qᷓ̃tuoꝛ vel qnq; ſolidos. Sʒ poſt moꝛtẽ tradẽtꝭ/ oẽs oues ad mo naſteriũ ꝑtinebũt.⁊ hoceſt licitũ ꝓpter in certitudinẽ moꝛt vel mlłtiplicatõis ouiũ Seid ſecyeſt in caſu cẽſualiſteqꝛ eſt mutu umvel ad mutuũ reducit᷑ ¶ Poſtremo re ſpondet ad vltimũ ꝑ ill dictũ de pᷣbedis multa ꝑ patientiã tolerãt᷑/que ſi deducta fuiſſent in iudiciũ/ exigẽte iuſticia nõ de/ Lce ſummati collecta eſt ſentetia tractatꝰ/quantũ viſum eſt ſuffice mtentõem noſtrã q verſat/nõ ad im pugnatõʒ tractatꝰ pꝛincipalr aut moꝛda citer ſed ad elucidatõem veritatis/tã in ca ſu ꝓpoſito q; in alijs nõnullis in materia cõtractuũ.que ad conſciẽtiarũ ſerenatio/ nem ⁊ iurium faciũt intellectum. Eittentio pꝛma k in pꝛimis ꝙ octo rõnes facte p cenſualiſta/militãt pꝛo caſu noſtro. Nec reſpõſiones date/ↄtrariant᷑.ſed cõfirmãt pꝛopoſitũ.dũ cõcedũt cẽſuales redditus rõnabilit᷑ emi poſſe vel inſtitui / ſi nõ ap/ pareat de coꝛrupta intẽtõe.vel exmodici tate pꝛecij.vel ex mala fama contrahenti⸗ um. vt qꝛ cõſueuerũt vſuras exercere. Attentio ſecunda Altendat᷑ ꝙ pꝛia rõ ſua cõtra cenſualiſtã⸗ otra fundãs ſe in hoc ꝙ vbi eſt eadẽ rõ.dʒ eẽ ea dẽ iuris deciſio/ ſoluta eſt ꝑ qᷓrtãdecimaʒ pꝛopoſitõem ſcðe ꝑtis. Etpoſſʒ rñdedo ad foꝛmã/concedi maioꝛ in termis ſi ſit eadem ſilitudo penitus.ſed minoꝛ nega/ bit.qm̃ in vſura aꝑta ꝓhibitio legis diui ne ⁊ humane eſt manitfeſta.nõ ſic in caſu n caut cpta! apien bentfi fentee Coad cffuce betp⸗. nnse leypi ianue tinge gigs bꝛas bus! totel buin fitol kespe llast Ktie ſiat hon tart ſinc hoe ſp: habe niet fiud guan Defn Ge⸗ N fti nel all tat en/ furi igt ſcen nt ge dun ſin nel ſnteni iſfie in ford nc nan atio⸗ Zfngep tro⸗fe öfrnit redsts ſinomp, rnogel mbenct che. bet pꝛeceptoꝝ cenſualiſte.etiã vbi peccaret.quia hoc eẽt occultũ.aliud manifeſtũ.(¶ Addito ꝙ p/ cepta nõ obligãt vt fiant ad intẽtion? p/ cipientis niſi ſub conditõne.hoc eſt ſi de beat finis aſſequi.alioquin honoꝛãs pa/ rentes pꝛopter naturalẽ pietatẽ nõ referẽæ do ad deũ peccaret Silr ⁊ ieiunans ſinõ efficeret᷑ deuotioꝛ ita bꝛeuiter de quoli / Gacit pꝛo hacrñſionete xtus expꝛeſſus extra de vſuris.c.in ciuita te vbi ſic dicit Alexander tertius/ſoribes ianueñ.epᷣo. In ciuitate tua dicis ſepe cõ tingere ꝙ quidam piꝑ ſeu cinamomũ ſeu alias merces cõparant.q̃ tunc vltra⸗x.li / bꝛas non valent. ⁊ ꝓmittũt ſe illis a qui/ bvus illas merces accipiũt.xi.libꝛas ſtatu to termino ſoluturos icet autẽ cõtractꝰ huiuſmodi extali foꝛma nõ poſſit cenſe/ ri noĩe vſuraꝝ.nihilominꝰtamẽ vendito res pctm̃ incurrũt.niſi dubiũ ſit: merces illas plus minꝰve ſolutõis tꝑe valituras Et ideo ciues tui ſaluti ſue bñ cõſulerent ſi a tali cõtractu ceſſarẽt.cum cogitatiões hominũ /omipotentideo nequeãt occul/ tari. ¶ Poſſet autẽ hoc in loco fieri pqui ſitio/ cur contractus hic cõmemoꝛat ex qᷓ nõ eſt vſurarius ſit illicitus: Si dicatur ꝙ pꝛopter pꝛeciũ maius et exceſſiuũ.hoc habet locũ in foꝛo conſciẽtie/ ſicut etiam videt᷑notare decretalis.ſed nõ in exterio/ ri iudicio vbi res tantũ valet ſm legiſtas quantũ vendi poteſt.qð intelligit niſi ſit defraudatio plus medio iuſti pᷣcij.qꝛ tũc cõtractus reſcindit᷑ vt inciuilis / licet nõ vſurarius. Si vero dicat illicitus eſſe qꝛ fit in fraudẽ vſurarũ. Rñdebit venditoꝛ. nequaq;. ſed in fauoꝛẽ conſeruatõnis vel augmẽtatiõis pꝛopꝛie ſubſtantie.⁊ ſuſtẽ tatõnis domeſticoꝝ oneꝝ.Ecce quomõ malignãtibus ⁊ volentibus / iniuſte age⸗ re/nõò ſufficiunt leges poſitiue cõtra vſu/ rarios late. quin potius ſunt incidẽtalit aliqñ in damnü reipublice. in laqueũ cõ ſcientie.in offenſiões ⁊ ſcandalũ.Si au/ tem ſentẽtie iuris/excõicationũ vel inter/ dictoꝝ / ligent abutẽtes talibo cõtractibo/ dum füũt in fauoꝛẽ vſuraꝝ.licet non in ſe ſint vſurarij videãt domini iuriſte an pe ne ſint vſq; ad hoc ampliande.dum non conſtat de intentione. Certia attentio Atrendat᷑ ſuꝑ ſecundo fundamẽto cõtra cenſualiſtã. vbi aſſumit goſam magnam 5 6 Innocentij de vſuris.c.in ciuitate.q; pꝛi ma pars/eſt euidẽter quo ad oẽs ſui clau ſulas / pꝛo cenſualiſta.⁊ pꝛo dictis pꝛiꝰ in diuerſis conſideratõiby. Silr ⁊ ſcoa⁊ ter/ tia partes vſq; ibi. Ded certe bene cõſu⸗ lendũ eſt. Attento ꝙ vbi dicit in ſecunda parte. Alijs videt t foꝛte melius non ne gat pꝛioꝛes bene dixiſſeſed ponit ſub du bio ſi ſequẽtes meliꝰ dixerint qͥ loquũtur loquendi cõis/notat eũ ſentire ꝙ meliꝰli/ cet alij bene. affirmat ſtatim in qrta ꝑte dicens. Illud autẽ penitus videt᷑ illicitũ/q idem qͥ dici tur emptoꝛ / in ie conſtituat redditum. ⁊c vbi notet lectoꝛ / de coꝛrectöne quã tracta tus facit. dicens ꝑ viciũ ſcriptoꝛis factuʒ eſſe / vt dicatur / emptoꝛ pꝛo veditoꝛ.quia non poſſet(inquit)bene exemplificari ꝙ emptoꝛ cõſtituat redditum in ſe. Sʒ hic cognoſcit᷑inaduertentia magna.qm em/ ptoꝛ ⁊ venditoꝛ ſe habẽt coꝛrelatiue.⁊ po teſt ille qͥ emit/cõſtituere ſe venditoꝛẽ per redditũ vel actõnẽ qua ſe obligat ad pius dandum / vel in pecuniavel in ſpe/q; acce perit. Et hoc obſecro tu lectoꝛ vigilanter attende.⁊ cognoſces ꝙ affectio nimia im pugnandi cenſualiſtas/fecit aliter ſonare verba Innocẽtij qᷓ ſua fuerit intentio.ſi/ cut de ſonitu cãpanarũvulgarit᷑ expimur aiomae ſupꝑ reliqͥs concluſ cõtra cen uali ſtas ad vitã.et de regula iſta.Qui du bio ſtãte agit aliq uid / moꝛtaliter peccat dictum eſt pꝛius pꝛopoſitõne tertiadeci/ ma ſecunde paDrtits. Ougrta attentio ¶ Attendat᷑ pꝛo rũſione ad tertiũ funda mentũ q; cenſualiſta bonã habens inten tionẽ ſicut habere pᷣſumit᷑ in caſu noſtro nõ agit in fraudẽ legis neccontra legem. Nec illud quod inquirit᷑que differentia ſit ſi nõ poſſit recipi vnꝰdenarius exvſu/ ra/⁊ ex contractu cenſuali recipient᷑ plꝰqᷓ centũ.cõcludit.Et patet rũſio ꝑ exemplũ datum in materia de ſymonia:quia ſacer dos celebꝛans miſſas.poteſt reciꝑe centũ francos pꝛo ſuſtentatõe vite ſue. E. non 3 bene. Deinde cũ dicit. Sed cer te beneconſulendũ eſt. Patet ex modo lo quẽdi ꝙ confoꝛmat ſe verbis decretalis. In ciuitate/ꝙ nõ loquitur niſiꝓpter du biü intentõis contrahentiũ. Et ex illo ꝙ De contractibus poſſet recipe vnũ denariũ. pꝛo cõmutato ne miſſe ad denaruum. Gittentio quinta Atrendat᷑ circa quartũ fundamẽtũ ꝙ ſup ponit᷑ illiceſſe fraus vſurarũ.tum ratõne minoꝛis pꝛecij.tum ex conditõe cõtrabẽ/ tium. Et ideo nihil cõtra caſum noſtꝝ vl ſimilẽ.qm̃ pꝛeciũ equat᷑ venditiõi.nec fut ad vſurariũ queſti. =OðDWUMW Alttendat᷑ ſuꝑ caſu ciuili quinti fundam̃ e ti lõ qð tactũ eſt in recitando.ꝙ ſcʒ illuʒ caſum nõ vidi in textu legis.cuiꝰ ſuppo/ no bonũ intellectũ Vidi autẽ dominum de palude q fuit magnꝰ iuriſta ⁊ theolog⸗ gqui ſupꝑ tertiũ ſententiaꝝ diſti. xxxvij. vbi cõiter doctoꝛes theologi tractãt materiã de vſura ⁊ ibi requira?. Hic inquã doctoꝛ ponit caſum legis ſi petrus / vendat cõ munitati aliquã domũvel hereditatẽ cen tum fracis/poteſt ſtati emere.x.libꝛas ad vitã ſuꝑ eadẽ hereditate ¶ Veꝝ eſt ꝙ ex/ hibitus eſt mihi modo textus legis pᷣdi/ ce qui ſic habet. Si cui quãtitas certa le getur.⁊ quoad pꝛeſtet᷑ in ſingulos ãnos. certũ aliquid veluti vſuras iuſſerit teſta/ toꝛ pᷣſtari/legatũ valet. Sed in vſuris ha ctenus valere debet quatinꝰ pbabilẽ mo/ dũ vſuraꝝ nõ excedat ¶ Ex hoc textu pʒ pꝛimo ꝙ facitꝓ nobis.qꝛ dicit p legatuʒ valet Patet etiam ꝙ nomẽvſuraꝝ hic nõ Accipit᷑ pꝛout habet maliciã ſibi ↄuolutã ſicut eſt nomen furti ⁊ rapine.alioq n ſibi cõtradiceret.ſed accipit᷑ vſura ꝓ ſupabun dantia in cõtractibi.pꝛout etiã gloſat ſan ctus Tho.illud deuter.xxviij. Yenerabis gentibe multis. Et in euãgelio luce.xxviij increpat᷑ piger ſeruꝰqͥ nõ dedit pecuniam ad vſurã.qᷓ;uis ſit hic metaphoꝛica locu/ tio.ſicut ibi.feneratur domino qui miſe/ Fetur pauperis. ittentio ſeptima Aitendat pꝛo ſexto fundamẽto. nõ ſemꝑ verũ eſſe ꝙ ſi dilatio traditiõis mercis/ſa cit pꝛeciũ diminui/ cõtractus ſit vſurariꝰ qꝛ caſus eſt oppoſitꝰin termis.c. In ciui tate.pus allegato.⁊ tactũ eſt in qͥnta ꝓpo/ ſitõę ſcᷣeꝑtis/qͥ pacto ſit hoc factibile ctitractatus. ¶ Attendat᷑ poſt diſcnſſionẽ aliqlem pᷣdi ꝓꝓ om̃iby dictis in pꝛĩa ꝑte ſub viginti conſi ideratõnibo/ ſunt docto/ „ res theologi in varijs paſſibus/conſeq̃n ter ad legem euãgelicã ⁊ naturalẽ.cũ qui/ bus legibus loqui /nõ eſt ſine lege loqui. HNominatim ſctũs Tho. ſcdᷣa ſcdᷣe queſti onibo diuerſis.circa materiam de iuſticia nunc diuidendo iuſticiã in cõmutatiuã diſtributiuã.querẽdo cõſeq̃nter de cõtra/ ctibe emptõis ⁊ venditõis.devſura.⁊ ſiłi bus Sicut poterit inuenire ſtudioſus ſi ne quotatõne ad quodlibet verbũ.qm̃ iu xta dictũ ſenece.Non minꝰculpãda eſt ni mia diuiſio/qᷓ; pauca.cõfuſionẽ enĩ gene rat. ſicut patet in puluere. ſi pᷣterea cauſet tunrbatõeʒ memoꝛie. ⁊ intelligẽtie magnã inuolutõem querat᷑ ab exꝑtis. Nittentio nona Attendat pꝓ dictis in ſecũda parte ſub xrxiiij ppoſitiõibo / ſunt doctoꝛes theologi quantum libꝛos habui ⁊ videre potui Pꝛimo ad cõcluſionẽ rñſalẽ in foꝛma cõ coꝛdat Joh.andree in ſum ma cõfeſſoꝝ. theologus fuit ⁊ magnꝰ inueſtigatoꝛ etiaã inriũ poſitiuoꝝ libꝛo.ij.tit.vij. de vſuris xxy. ur hec verba ſunt i foꝛma Quid ſivẽdidi p̃ᷣdiũ.tali cõditõe adiecta.vt qñʒ ſoluat᷑ pciũ a me vel ab herede meo / reha⸗ beã pꝛediũ ego vel heres meus.vel vſq; ad tot vel tot ãnos poſſim rehabere / ſolu to pᷣcio.nunqͥd eſt vſurariꝰ cõtractꝰ Rñjðᷣ. ſim Rayv.pa.vi Itẽ quid ſi.Ad hoc dico nõ eſt mutuũ.⁊ emptoꝛ facit fructꝰ ſuos ſi ne ꝑiculo vſure.licet venditoꝛ iuxta vẽdi tõis foꝛmã poſtea recuꝑet pꝛediũ.Et hoc intelligas niſi in fraudẽ vſurarũ ſit facta talis venditiovel conditio.qð pᷣſu mitur ex his cõiecturis.ſcʒ exeo ꝙ modicũ eſt p ciũ reſpectu valoꝛis rei.vt extra de empᷣ.⁊ venð.ad noſtrã. Itẽexeo ꝙ aliqͥd ꝑſoluit vlcra ſummã receptã/puta fuit vendita ꝓ centũ/⁊ eſt in pacto ꝙcũ reſcindet᷑ vendi/ tio / regdant᷑.cxx. extra de pigneribo. Illo nos Itẽ ex eo ꝙ emptoꝛ cõſueuit exercere vſuras vt in pꝛedicta decretali ad noſtrã. Igdem Hoſtieñ. vᷣ.nono Et Berñ.in glo ſaſuper c.· Cõqueſtꝰ Hecibi ¶ Facit etiã vuilhelmꝰ?cõpilatoꝛ optime ſumme devi cijs ⁊ virtutibo.tractatu de auaricia parte de vſura Dum numerãs cõtractũ cenſua lem inter vſurarios hanc aſſignat rõnem neenigge wucnſe egi . 6 neſod thevlog epoui ſomoc⸗ kſir wrani enind Cud roñß; , n ſoln ſis⸗ dice ſwoſi mwi Etboc ſitfaa fünin iͤc, eß Mni ip r quia res longe pꝛo minoꝛi pꝛecio recipit ad annuã penſionẽ pꝛopter pactũ redim di oncludit᷑ ergo p argumentũ a cõtra/⸗ rio ſenſu / ſi nõ detur pꝛeciũ minꝰ/nõ erit cõtractusvſurarius/ſaltẽ ex hac radice Porro nõ legi theologos alios/ponẽtes cũt vſurã foꝛmaliter eſſe in foꝛma caſum noſtrũ.ſed cõcludit᷑rõna bilitas eius / exalijs dictꝭ ſuis atq; funda/ mentis/⁊ ſpecialiter ſi attegatur quid di/ De iuriſtis au tem vidi plures allegatos.quos oꝛigina/ liter nondũ inſpexi niſi Ber. gloſatoꝛẽ de cretaliũ.c.conqſtus de vſuris in gloſa.ij. inca finẽ / ibi Item ſi vendo In qua glo⸗/ ſ notat pecuniã numeratã poſſe darrad pompã vel oſtentatõem ſicut etiã dari bt pꝛo impignoꝛatiõe/ quo caſu dicit aliqᷣd poſſe ſumi vltra ſoꝛtẽ ¶Qoquit᷑ inſuper de pꝛecio vltra ſoꝛtem adiudicato in fauoꝛẽ eccleſie Sanctꝰ Tho.ſentit idẽ qdðᷣ pꝛius de pecunia numerata Vnde patʒ ꝙ mali gnantibo virpoteſt claudiaditus advſu/ in ſumma.de vſura in ꝑa.iij. ram Poterũt eni fin gere / vel ſuũ intereſſe vel aliquid ſimile S noſtro allegati Sicut dñs Hoſtieñ. in di cto. c. conqſtus Sicut. H. boijc. qui pꝛe Bunt alij pꝛo caſu dictos recitat/nec impꝛobat ir Ber. n⸗ a in ꝑa. iij. ¶¶Ceterum de redditibus ad vitam ꝙ liceanttenetex pꝛeſſe dominꝰ depalude/vbi pꝛius. alle/ gans ⁊ reſpõdes Qui pꝛopterea tenet ar/ tem campſoꝛiã licitã/non adducens aliã rationẽ/qᷓ; ꝙ eccleſia tolerat aam Doctoꝛ iſte pꝛeterea ponens opinionẽ durandi⸗ qui ſanctü thom̃.inſequit᷑.tenet illud qð dictum eſt de receptöne mutui advſuram ita tamen ꝙ dans / nõ abneget a ſe ius re⸗ petẽdi / ſicut nec poteſt / pꝛopter intereſſe reipublice Pꝛeterea doctoꝛ ſubtilis in q̃r to /ponit caſum ſexte ꝓpoſitõnis/ſecunde partis noſtrelappꝛobans illũ ⁊ laudãs.⁊ addẽs legitime pꝛeſcribẽs rem pus ali enam / nõ tenet᷑ in foꝛo conſcietie dũ ſibi cõſtiterit eã fuiſſe alienã /reſtituere/ facien te hoclegis autoꝛitate.et negligentiã cu/ Attendat᷑ ꝙ ſuꝑ caſu ꝑticulari fuerũt inqͥ ſita plurima conſilia ꝑitoꝛũ / etiã theolo/ goꝛiũ/in varijs locis ⁊ collationibo.nomi natim. Conſtantie in refoꝛmatoꝛio.⁊ ad ſtodientiũ res ſuas pnniẽte.Còcoꝛdat pᷣ „ dictus de palude in quarto ſuo- Elttentio decima piens iudicabit parter in ſcedulis ſubſcriptis.⁊ quividit HW teſtimon iu phibuit ꝙ cõtractus pꝛedictꝰ ⁊ ſimiles.ſunt liciti.Doctoꝛes autẽviuẽ/ tes/nõ minoꝛẽ habent autoꝛitatẽ/doctri naliter exponendi ſacrã ſcripturã vel in/ terpꝛetandi iura/q; moꝛtui. E qui non ſcripſerũt.q; qui ſcripſerũt St ideo fru ſtra fit aliquãdo tot allega tionũ multipli ctio. Confeſtim vt vnus aliquid ſepſit. ⁊ contemnit᷑ viuentiũ conſiliũ.qui ſepiꝰ attendere magis poſſunt circunſtãtias p ticulares.ſᷣm quas variari iudicium ſepe neceſſe eſt. queadmodũ dicũt erpientiſſi/ mi medicoꝛũ in hominib ſanandis.ꝙ re gule generales tradite ſub arte/ vix inue⸗ niũtur pꝛacticabiles abſq; exceptoe. Mk tomagis in moꝛalibus hoc euenit/ q̃nto plures ſunt mutationes animoꝛũ q; coꝛ/ poꝛũ. Pꝛopterea neceſſitatus eſt phᷣs dũ mediũ virtutis inqreret dicere/ pꝛout ſa t (Ratet exinde quoꝛun dã nimia humilitas velvanitas.qᷣ reqᷣſiti dicere quid ſentiãt de aliquo caſu moꝛali cõfugiut ſtatim ad allegatões ſupꝑ allega/ tões/⁊ ad gloſas ſuꝑ gloſas/dimiſſis etiã qũñq; textib.aut pꝛicipijs vniuerſalibad gque debet reſolutio fieri. dicẽtes. Iſte ſic ſentit alter ſic ſentit. alterappꝛobat eum. alter ſentit cũ iſto/quibo recte dici poteſt. Dic non quod alij ſcipſerũt. ſed quid tu ipſe dicis vel ſentis. Dicit enim areſtoti/ les.vi.Etchicoꝛũ.ꝙ iudicia pꝛudentium et expertoꝛum/habenda ſunt pꝛo pꝛinci/ pijs. vbi etiam nullã aſſignarent rationẽ quoniam ex multis exꝑientijs et ſtudijs/ euenit illo Cara( id eſt pꝛecioſa) daturlõ go pꝛudentia temꝑis vſu. Sic in medici na/ſic in omni arte VUndeoꝛta eſt illa ma * xima a ſapiẽte ⁊ hiloſophis poſita. Cui libet experto in ſua arte credendum eſt Ubi autem diſſentiũt doctoꝛes ſuper aliquo caſu / cuius vtraq; pars ſiue aga/ » tur ſiue non agatur'/poteſt in culpam ver ti / pꝛout exemplificatũ eſt in capitulo in/ quiſitõnis. extra de ſententia excõmuni/ cationis. Opoꝛtet tũc attendere particu/ larius ad circunſtantias tam ex parte do ctoꝛũ loquentiũ. vt quia iſti ſunt plures et famoſioꝛes ſanctioꝛes quoq; et in di/⸗ ctis alijs ſolidioꝛes/ q; ex parte illius rei que non agenda / vel agenda pꝛoponi/ tur. Demum exfine ⁊ intentione agenti/ um. Vt ex omibus eliciatur de duobus W * . – 2 .—R de reſolutiõe facienda ad terminos iuris diuini / vbi humana iura diſſonare adin nicem vel cõtra caritatẽ viderent᷑ militare Ita eni fieri neceſſe fuit pꝛo ſedatõne ſciſ matis p concilij generalis conuocatõem ſine papa recepto p omes qui cõuenerãt et per iudiciũ cõcilij ſup vtroſq; cõtendẽ tium de papatu Hon obſtante lrali ſono decretoꝛũ/quod nec conciliũ euocari po/ teſt ſine papa.nec papa poteſt a toto con iudicat SBeg bechacten eprote ſtatõe ſubiuncta. ꝙ nihil hic vel alibi / te/ merarie loqui pꝛopoſitũ fuit.nihil cũ cõ/ ſcientia vel detractõis vel inoꝛdiati fauo/ ris.vel amaricati coꝛdis. nihil deniq; in fauoꝛẽ illicitoꝝ cõtractuũ vel cõtrahenti um.pᷣſertim vſurarie pꝛauitatis.quã no/ uimus tam diuino q; humano iure dam eiuſdem de ſymonia. bis in collatõne bñficioꝛũ ꝑ papã reſoluẽdo materiã ad 6raaicẽ ſcripture ſacre.qua di miſſa ꝑcurrere ramos opini vnica concluſio: “ ymoniaca labes ↄtra ius diuinũ vel de ſymoniaca ſpẽ ſuſpectũ eſt in conferẽte bñficiũ eccłiaſticũ (etiã ſi ſit papa )exigerevł extoꝛq̃re a bũficiãdo/pm ptam pecuniã / ſub titulo pꝛimoꝛũ fructu um/ac ipedire poſſeſſiõeʒ ⁊ officiatõnem ſuã q̊uſqʒ ſoluerit illã pecuniãꝗ. Deduce/ mus ↄcluſionẽ hanc/pᷣmo ex ſeptę ſuppo ſitõib / fundatis in iure diuino ¶ Dehic rñdebimꝰſeptẽ obiectõnib· ¶ Subinde ſeptẽ ↄſideratões vel doctrinas adijciemꝰ ¶ Pꝛima ſuppoſitiio. NAVUpponit᷑ pꝛimo ꝓ ꝓbatiõe/ꝙ in rßricio pᷣſertim hñte curã qiaruʒ ſunt hec duo ſcʒ officiũ ⁊ bñficiũ Benefi pter officiũ. Vñ ad ius ⁊ obligatõem offi ciandi/ↄpetit ius bñficiũ recipiẽdi.ſicut infra docebit/ex oĩ iure.Pꝛopterea nõ de bet obligari qs ad officiandũ /ꝑ traditõʒ probabilibus pꝛopoſt itis / quid illo;pꝛo abilius habendũ ſit. Pꝛetactũ eſt inſu- Init tractatus de cõtractibus. ncipit tractatus Uper materia ſymoniacela cularium fine caret. ponitur hec ai aute ſicut dici ſolet ? ver eſt dal pꝛo Tractatus cipiendi ſuſtentatõem vite ſiml annectat ₰ eauncg ſuhpoſitio⸗ Nucq; vero p ipſo actu officiandi. ¶ Eſt ante hmõi act ſic deſcriptibilis ꝙ eſt exer citiũ aliqð impẽſum advtilitatẽ alteriꝰvł alioꝝ/p ↄſecutõe felicitatis eterne.⁊ dam natois euitatõne Viñ ꝑ hancvltimã dau ſulã / differt officiũ ecckiaſticũ / ab officio tpali vel ciuili.videlicet rone finis pximi ſeu pꝛincipalit᷑ intenti/qm finis ꝓximus officij ciuilis / eſt felicitas ſeu tranallitas politica vite pñtis /officiũ ãt eccłiaſticuʒ hz finẽ gltio ſunt ſpüualia / ſcilzʒ in vocat᷑ a deo ſicut aaron. Silr obliga⸗ tio ad officiandu cõſurgit er conſenſu ſu ſcipietis hoc iusvel honoꝛẽ. Silractus officiãdi/ſpũalis eſt rõe finis vel obiecti. ⁊ vt freqnter rõe ipſiuſmet obſequij.ſicut ſunt baptiſare.pᷣdicare.oꝛdinare.celebꝛa/ re miſſam abſoluere et ita de reliquis. DQuarta ſuppoſiio Vpponit᷑ amplius / tanq; ſuffici mwenter et expꝛeſſe determinatuʒ de uiuiuuuure diuino chꝛiſtũ ⁊ ꝑ apoſto/ lum/ꝙ ad officiuʒ eccleſiaſticũ ſic trifarie ſumprũ / pꝛo iure/pꝛo obligatõne. et pꝛo ipſo opere / coꝛreſpondet beneficiũ trifa⸗ rie pꝛopoꝛtionabiliter ſumptũ.ſcilʒ pꝛo iure.pꝛo obligatõne et pꝛo ipſo opere. Vnge beneficiũ ꝓ ipſo iure ſic poteſt de/ ſcribi.ꝙ eſt ius recipiendi ſuſtentatiõem vite temꝑalis condecentẽ/ratõne ſui ſpi⸗ ritualis officij. ¶ Obligatio autẽ ad be/ neficium pꝛeſtandum / conſurgit ex obli/ gatõne que eſt ad officiandũ. VUnde illi qᷣ pure ſponte miniſtrant ſpiritualia/ non ſemper obligãtur illis quibus fit hec mi/ niſtratio.quin habeant curatos vel pᷣla/ tos ad hoc ip[ʒ eis miniſtrãdũ obligatos. alioqn duplici contritõevel onere pᷣmerẽ tur ¶ ¶eteꝝ actus bñficij/ actui officij vl exercitio coꝛreſpõdet.et hoc vtiq; de inre diuino ⁊ inſeꝑabili. ſicut deducit apłus ex multiplici radice ſumpta.nunc a lege AVoponit pterea / officiũ eccle⸗ iaſticũ qũq; ſumitp iure offici/ PaQücy obligatõe ad officiandum ꝛc/ videlʒ ſalutẽ eternã aĩarũ. Tertia ſuppoſitio. VU1 Poneraſap , hec tria / pure ſun 1s ad offician duũ quod dat᷑a ſupioꝛe vocãteyel eligente ‚gqꝛ nemo aſſumit ſibi honoꝛẽ fm aplm ſʒ ” . ſ ypi non ge⸗ nel 08 ge ſcripture.nunc a lege nature VUnge ſic ait vbi pꝛius. Quis militat ſuis ſtipendijs vnq; Quis plantat vineã ⁊ de fructu eiꝰ non edit: Quis paſcit gregem ⁊ de lacte gregis non mãducat: Hunqd ſ̃m homi/ nẽ hoc dico.an ⁊ lex hoc non dicit?: Scri ptum eſt eni in lege moyſi Non alligabis os bouis triturãtis Hunqͥd de bobus cu ra eſt deo: An pꝛopter nos hoc dicit: Hã pꝛopter nos ſcripta ſunt.quoniã debʒ in ſpe q arat arare.et qui triturat / in ſpe fru/ ctus percipiẽdi.Si nos vobis ſpiritua/ lia ſeminamꝰ/ non magnũ eſt ſi nos car/ nalia veſtra metamꝰ. Si alij poteſtat ve ſtre ꝑticipes ſunt/quare nõ potius nos: Sed nõ vſi ſumus hac poteſtate.ſed oĩa ſuſtinemꝰ:ine quod offendiculũ demꝰeuã gelio xpᷣi Neſcitis quoniam qͥ in ſacrario oꝑant/que de ſacrario ſunt edũt.⁊ qui al tario deſeruiũt/cũ altari ꝑticipãt: Ita do minꝰ oꝛdinauit his qͥ euãgeliũ enũciant de euangelio viuere. Hec apoſtolus.imo per apoſtolũ dominauus. Muinta ſuppoſitio. Apponit᷑ rurſus ꝙ in his q̃ſunt ſymoniaca de iure diuino ⁊ nõ ſo lum qꝛ ꝓhibita lege humana (vt ita loq/ mur moꝛe iuriſtaꝝ) Papa poteſt ↄmitte re ſymoniã/ qm̃ diuine legi ſubijcitur ſi/ cut alius ⁊ dũ trãſgreditur illã/grauiꝰpec cat qnto maioꝛ habetur.Cõſtat autẽ pꝛo hibitũ eſſe iure diuino vt illd qð eſt vere Piritnalaueratur. emi velvẽdi. ſicut de yeſi Symone mago / ſcriptura ſacra palã tradit.Et ſicut xpᷣs ad diſcipulos lo — quẽs determĩat. Hꝛatis accepiſtis gratis date Math. x. Ubi in eodẽ capitulo det/ minauerat ꝗ dicta ſunt de iure bñficij re/ ſpectu officij dũ ait. Dignus eſt oꝑarius cibo ſuoEt Qu.x.ðꝛ mercede ſina RSexta ſuppoſiio UApponitur vlteri? ꝙ licet officio operis ſpũalis/ cõpetat bñficiũ trifarie poꝛtionabilr acceptũ.nihilominꝰ ipᷣe pa nõ pᷣtqbuſcunq; modis voluerit/bñ/ ſiciu ill erigere vel ectoꝛqre.ſed iuxta le⸗ gẽ diuinã qð iuſtũ eſt iuſte exeq̃tur. et ab oĩ ſpecie mala ſicut iubʒ apls.ſemet abſti neant ¶ Beptima ſuppoſitio ri vell vendibile/nemo neſcit. tro / ipſe det pecuniam pꝛius q; beneficio vtatur ne foꝛte vſurarius ſit. Sic autem eſt in caſu concluſiõis curꝰ veritas ex his ſuppoſitiõib ſi imul cõbinatis videtur eẽ ſufficiẽter oñſa. Cuiꝰdeductõis applica/ tionẽ omittimꝰ.quevirtualit reſolutiue ſtat in hoc. ꝙ ius ſuſcipiendi tempoꝛalia quantũcunq; temꝑaliavideãtur/eſt pure ſpirituale:ratione finis et obiecti. pꝛopte rea beneficiũ eccleſiaſticũ.non magis po teſt vendi qᷓ; officiũ cui neceſſario conne/⸗ xum eſt/ quale tamen officium / non eſſe ꝛima obiecio E opponitur ex radice multi gqua lege decime decimaꝝ debe bantur ſummo ſacerdotea leuitis Num̃. xviij.et Deutroñ.xvi Sic non minus in lege noua debetur hec decimatio vel ſuffi ciens recõpenſatio facienda/ꝑ inferioꝛes . ipſi pape Hec autẽ recompẽſatio videtur rationabilis ꝙ fructus pꝛimiannia quo libʒ nouiter beneficiato perſoluãtur.qm̃ in hoc papa ſeruit ecclie/ ⁊ ita pꝛopt hoc officiũ in pꝛomouẽdo homies ſibidebe/ tur ꝓ ſuſtentatione condecẽti ſtatus ſui. et ad hoc tam ꝑſone q; beneficia poſſunt onerari. 9 Moplius nõ minus poteſt papa Becunda obiectio recipere vel petere pecuniã a bñfi ne / q; ca apali. rõe iuris ⁊ obligatõnis et GRirurcdteauerrnns riu, ſtü eſſe / tale quale nemo ſibi fie⸗ eti de beneficio iure debito ipi pe ciato etiam pus q; ſit in poſſeſſio nonici eccleſie cathedralis.qͥ ta⸗/ men canonici/ de conſuetudine recipiũt tam pecunias ante poſſeſſignis adeptionem Eercia obiectio Mplius non minꝰ? rat ; recipiunt vel pꝛelati inferioꝛesvł quod tamẽ ita fieri frequentiꝰ inuenitur. d. . – Muarta obiecio Molius beneticia multa tradũ/ tur ad firmam ſeu penſionem an nuam vel in titulo/⁊ recipitur q̃n doq; p⸗ onis pel tota penſio / pꝛi us q; ſit de redditibs aliquid acceptum DZ Quinta obiectio plici Pꝛimo quia ſicutex anti/ numeratas qᷓ; obligatõnẽ Dp ionabilit᷑. imo rationabiliꝰpoteſt papa reci A pere pꝛimas annatas beneficio/ ryum/qᷓ; ales vel alique religiones ars penſionis vel tota penſio/pꝛi Mplius.qꝛ nõ eſt pbabile ꝙ per 1 N tot tꝑa toleraſſet eccłia in ꝓmouẽ tib ⁊ pꝛomotis/talẽ exactõem pe cuniaꝝ/ ſi fuiſſet ſymoniaca de iure diui/ no.qꝛ nõ ſolũ q faciũt mala ſed qͥ cõſenti Bexta obiectio. bilis cõfuſio fuiſſet hactenꝰin ec/ X eleſia ꝓpter defectũ tituli ſeu iuris iin bñ ficijs. ⁊ cõſeqnter in defectu ãmini/ fſtratõis ſacramentoꝝ ad pplos/ꝓpter de/ fectũ vel ſuſpenſionæ ęccliaſtice ptãtis in nminiſtris. Septima obiectio. Mdplius/qualiter pꝛouideret᷑ ſic . uente / ſymoniã commutente. Sequũtur reſpon iones ad pꝛedictas obiectõnes. dicimꝰ pꝛimo ꝙ inferũt ⁊ cõ officio pape debeat᷑ bñficiũ ſufficiẽs ⁊ cõdecẽs.Et ꝙ ab tijs obſeruatis accipi ſuꝑ fructib in ferio rum bñficioꝝ vbi nõ eſt aliter facta pape ſufficiens pꝛouiſio.ſicut pꝛima ratio ſatꝭ hoc concludit.tam ex iure diuino.qᷓ; na/ turali/pꝛeſuppoſito diuino. Sed ꝙ fiat exactio vel extoꝛſio ſicut cgncluſio loqui/ tcur/ratio non cõcludit ( A Eingde cũ videtur oppoſitũ con/ S cludi ꝑ ſecundã rationẽ de cano/ nicis. Rñdet᷑ ꝙ lata eſt differetia. qm̃ tales pecunie nõ exigũt᷑ a canonicis ꝓ beneficio vel officio.ſed ꝓ cõibus one/ ribus ſuppoꝛtãdis:in q ba canonicus il/ le ꝑticeps erit quo ad emolumentũ ↄmu ne.ſicut pꝛo fabꝛica.pꝛo pane.pꝛo puerꝭ⸗ de choꝛo./ ꝓ clientibo.pꝛo capa et ſimilib⸗ Non negamꝰtamẽ quin apud aliqs/ mo dus exigendi nõ ſit vſq;quaq; purus⁊ de cens.licet non pꝛopꝛie ſymoniacus. ¶ Ad tertiam rationnz ae „ inde tertia ratio cõcludit cõfoꝛ miter ad pꝛimã. Deberet ergo ſi⸗ milis eẽ cõfoꝛmitas de nõ exigen ctus añ ꝑceptiõeʒ eoꝝ.ſicut nec exi gunt᷑ ab illig de quibus eſt argumentum (Agdauartam ration. unt facientibꝰ ſᷣm aplm digni ſunt moꝛte Mplius videret᷑ ex his/q; hoꝛri pꝛomotis papavel altero pꝛsomo Eſpondẽdo talibo obiectis te damnat⸗ bere verũ titulũ in ſuis beneficijs.⁊ verũ cludũt aliqᷓs veritates VUtq; inſerioꝛiba ſibi debet ſubſidiũ Et ꝙ illud ſubſidiũ pᷣtvel potuitidebitis circũſtan/ Ad ſcõaz röem Cractatus BEingde poſſumus de qrta ratone A d ſicut de ſecũda dicere.et ſimilr de ſequentibus quo ad hoc ꝙ valde multa(pꝛochdoloꝛ)fiũt⁊ facta ſunt habẽ tia malam ſpeciẽ turpis queſtus.⁊ in mł tis ſymoniacam pꝛauitatẽ.ſicut et alia vi cia/regnare videmus paſſim apud homi nes.virtutes auteʒ raro. ꝓpterea dicit lex antiqua.Non inſequeris multitudinem ad faciendũ malum. hec enĩ eſt argumen tatio peſſima. Multitudo facit hoc. igik eſt licitum.quoniã oppoſitũ cõſequẽtis frequẽter et quaſi ſemꝑ ſtat cũ antecedẽte –Ad quintã rationem. EKinde reſpondet᷑ꝑ hoc ad quin/ tam. Addẽdo ꝙ apð bonos cõſci entioſos ⁊ eruditos/ q̊s nõ exceca uUit malicia vel ſuꝑbievel adulatõnis vel auaricie.talis ſymoniaca peſtis repꝛoba/ ta eſt.p pꝛedicatões ⁊ doctrinas.verbis⁊ ſcriptis.⁊ nouiſſime per hoc ſacrum con cilium ſcilicʒ Conſtañ.iudiciali ſeuerita/ fu it in capite. ¶ Ad ſextam rationẽ. S“ Eniq; per pᷣmiſſa patet ad ſextaz aliqualis reſponſio.Addendo q; gliqui ⁊ ſi nõ om̃es potuerũt ha/ oꝛdinẽ/ſicut conſtat/⁊ hoc ꝓpter excuſatõ nes aliquas ꝓbabiles apud aliquos tam pᷣlatos q; ſubditos. Subditos eĩ excuſa re potuit ignoꝛãtia iuris⁊ facti.in qͥbo ſu/ pꝛem papa xpᷣs ſuppleuit ⁊ ſupplet ĩ tali bedelectu p̃ᷣlatoꝝ:ſtate bona fide ſubdito rũ ¶ Rurſus ꝓmotos pꝑ ſymoniacã hanc exactõem/potuit foꝛtaſſis excuſare reſpe/ ctus redeptionis ꝓpꝛie vexatõnis.quẽad modũ dicũt etiã in ſimili theologi.ꝙ vbi pſbit᷑ nollet baptiſare pueꝝpoſitũ in arti culo moꝛt niſi pecunia pᷣaccepta.nec ap⸗ paret aliꝰ potẽs vel ſciẽs baptiſarexpt de/ fectũ aq vel intinctõis.parẽetes pueri dare pir pecuniänsdde inezuremech bapti ma. ſz redimedi vexatõz ſuã ⁊ puero pꝛo uidẽdi Neq; per hocdicẽdi ſunt ↄſentire pctõ ſymonie hꝰ curati.ſic in materia de vſuris pᷣt aliqͥs accipe ad vſurã licite ĩca/ ſibo certis/q;uis alteri nullo mõ liceat da re Vñ redẽptio vexatõisvidet᷑ hre locũ ñ qͥ dẽ ĩ acqͥredo ius nouũ ad officiũ vel bñ ficiũ hmõi ſpuᷣale/ pᷣfti apð ↄferẽtẽ ſʒ iue nit᷑ hre locũ dũ tolli qrit᷑ ipedimtũ qð ap ponit᷑ nequis iure ſuo vel re ſua pacifice nöne lde lge⸗ habe Uapi lhen Ginen Nn Ngi quens Ceden dchin ciſi Nce örel nobe, rbio mcon ein⸗ an o v, i n / gi o e. e⸗ nend pti mnam ſan N gtire ade ic NN. tin iſ̃ ilo Fmoniaca labes in papa/ confe/ — rendo pꝛelaturã vel beneficium/ latoꝛum.dum cõpellũtur pecuniã añ tra/ dere/qᷓ; res ſpũales eis debite conferãtur ſicut in exemplo pꝛioꝛi de baptiſmo par/ uuloꝛũ.de ſepulturis.de miniſtratiõe coꝛ poꝛis xp̃ᷣi. de abſolutõne ſacramentali.de collatione oꝛdinũ, matrimonioꝝ. ⁊ ſimi⸗ liũ. ¶ Denuq; pꝛo reſponſiõe ad ſeptimã rationẽ?/cõſideratio ſeptuplex notabitur. ſatis cõfoꝛmiter pꝛemiſſa ¶ Ad ſepti/ nẽ.¶ Pꝛima conſideratio. Vmoniaca la moniaca labes ſicut det ſe non eſt hereſis.ſic nõ aufert a papa ne ceſſario ſuam poteſtatẽ. vel eccle/ ſiaſtice poteſtatꝭ plenitudinẽ. immo nec executionẽ. ¶ Pꝛima pars ideo manife/ ſta eſt.quia ſtat aliquẽ eſſe ſymoniacuʒ ex ſola depꝛauatõne affectus per auariciam remanente iudicio recto intellectus ꝙ ſic agere peccatũ eſt. Non eſt autẽ hereſis ſi/ ne depꝛauatiõe intellectus per erroꝛem/ in his q̃ recta fides tradit Poteſt nihilo/ minus pᷣſumptione iurisvel oꝑis/ſymo/ nigcus omnis / haberi in fide ſuſpectus. ¶ Patret altera pars/quoniã poſitiuis le s 3 les ſunt. O autẽ ſymoniacus ſuſpẽdatur ab omni exercitõ tanq; excõmunicat ip ſo facto/ poſitiuũ eſt. quod nõ ligat papã bus ſuis/non eſt papa ſubiectus / vt ta cum par in parẽ nõ habeat impium. Cũ pꝛeterea ſit hoc modo ſolutus legibus in tellige pure poſitiuis penalibusvt ſupꝛa ius hoc modo ſumptũ da eſt (put arbitroꝛ)diſtinctio dominoꝝ iuriſtarũ.dum dicũt aliquid eſſe ſymonia ic intelligen cum quia ꝓhibitũ eſt in illo caſu nõ poſ/ ſe papã cõmittere ſymoniã. plane nulla ẽ pꝛopꝛie ſymoĩa niſi qꝛ pꝛohibita iure di/ uino.vbi ſcilʒ cõuenit cõtractus iſte rerũ ſpiritualiũ pꝛo re cõmenſurabili numiſ⸗ mate. do ſi des. vel do vt des. Nihilomi⸗ nus apponit᷑ in aliquibo cõtractib non de ſe ſymoniacis pena ſymonie.vbi verũ eſt ꝙ hoc ideo dicit᷑ ſymoniacũ quia lege humana pꝛohibitũ.ſicut aliqͥs punit᷑ täõ⸗ qᷓ; hereticus pᷣſumptiõe iuris poſitiuivel operis qui veraciter eſt catholicus. Becũda conſideratio non tollit neceſſario ius ad bene ſiciũ/neq; poteſtatis eccleſiaſtice ſuſpen/ rium/quem b'acceptis occurrere t. ymoniaca labes/ commodiꝰ eui- ponit᷑ Se ſimonia potiat vel vtatur. Sic foꝛtaſſis excuſabi les eſſent ſubditi reſpectu curatoꝛũ vel p/ dit executõem — le taliter pꝛomotũ/non incurrere ſenten/ tias iuris poſitiui.etiamvbiveram ſ ymo niam cõmitteretconſentiẽdo ſymoniace pꝛomotõni ſue.quãuis apud deũ nõ eua deret omnẽ penam ¶ Patet aliũde conſi deratio iuxta ea que dicta ſunt circa ſextã obiectõem de redemptõne vexatõnis.vel etiam vbi bona fides⁊ ſimplex in pꝛomo to eſſet. ipᷣm q; ſaluaret¶ ¶ertia conſide. Vnoniaca labes/ periculoſioꝛ eſt etſi nõ quo ad deũ tamen quo ad foꝛum eccleſiaſticũ/ in pꝛomotis per pꝛelatos inferioꝛes/qᷓ; per puapam Hoc perſpicuũ eſt in pꝛecedenti conſide ratione.Attento ꝙ omnis ſymoniacus ipſo iure excõmunicatus eſtö/ cum reliqᷣs penis.a quibus nõ liberatur per oꝛdina ꝗaqmodũ de papa tactũ fuit. Muarta conſideratio ymoniaca labes/q;uis poſſet ex/ P)dcuſari vel non inueniri circa rece ptionẽ pecuniaꝝ vel eoꝛũ q̃ ſunt mumiſmate mẽſurabilia (quemadmodũ Qſunt obſequia vel fauoꝛes et obligatoꝛie pꝛomiſſiones circa ſpiritualium admini ſtratõem in litteris teſtimonialibus con Eehtaz ſunaigo Hipilominns erge poſtoli dit in his omnibꝰvt obſeruetur apoſt ca regula. Quãtum fieri poteſt/ab omni ſpecie mala abſtinete vos ¶ Poſſet deo/⸗ ma parte deductõ fieri per plurima. circa diuerſos oꝛdines et ſtatus / circa religio⸗/ ſos conuentus ⁊ ſeculares eccleſias/circa pꝛelatos ⁊ officiarios ſuos/circa curatos et eoꝛum vicarios vel ſubditos. Fiũt ita q; plurima per tales huiuſmodi que re/ ctam habere poſſunt intentionẽ/licʒ mo qus faciendi ſcandaliſet.vt quia videtur fieri pactio de tẽꝑalibus.vel negatõ ſpiri tualium ſeu dilatio pꝛopter temꝑalia vel exaduerſo ſieri videt᷑ pꝛopter tꝑalia ſpiri tualiũ collatio exercitiũ vlł frequẽtatio vt in miſſis dicẽdis/vt in hoꝛis lucroſ non alijs freqntandis. Caueat᷑ igit᷑ hec multi plex mali ſpẽs:ꝑ boni ſpẽm appoſitã q̃n tũ fieri dabit᷑.qꝛ ñ eſt nr̃m poſſe ſcãdał oĩ Auita ↄſideratõ. tari poteſt / per rectificatõnem in/ tentõnis · deſiderando ſcilicʒ vel nequis iure ſuo vel re ſua paciſice . executõem ¶ Hec conſideratio ſequi lujr ex antecedẽti.quoniã poteſt papa vel CTractatus accipiendo tꝑalia non vt ſunt pꝛeciũ ſpi ritualium vel cupiditatis nutrimentum ſed neceſſarie ſuſtentationis coꝛpoꝛalis adiumentũ Sic itaq; ſaluabitur illic nõ qui ad hoc ꝑticulariter ↄmiſſi ſunt ¶ Ce terũ generale cõciliũ in qua poreſtate poſ ſit leges huiuſmodi pꝛeſcribere pᷣſertim ſummo pontiftici ſine leſione plenitudis eſſe cõmutatiõem ſymoniacã.vbi tamen ſue poteſtatis / vtilis eſt pꝛacticatio.de q̃ cõcurrit hoc.do ſi des. vel do vt des. quo niã he dictões cõditionales ⁊ cauſales.ſi vt. pꝛopter.⁊ ſimiles.nõ notabũt cauſam pꝛincipalem.ſed cõſecutiuã.⁊ minus pꝛi cipalẽ.ſeu motinã vel adminiculatiuam ſeun meritoꝛiã vt ibi Incliaui coꝛ meũ ad faciendas iuſtificatõnes tuas ineternum pꝛopter retributõem.Que vtiq;ʒ retribu/ tio referebatad deum pꝛopter pꝛophetã ſicut finis ſub fine Ubi autẽ vnum ꝓpt aliud (ſicut dicit pe)vrobic; pnuin. Derxta conſideratio. ymoniaca labes poteſt quo ad pᷣ terita ſuſciꝑe pꝛouiſionẽ ⁊ mede/ erenatõnem conſciẽtiarũ ⁊ animaꝝ ſalu tem taliter.ꝙ aboleant᷑ edicto hencrati qᷓ/ libet penevel ſentẽtie iuris poſitiui cõtr ſymoniacos edite cũ habilitatibus ad be neeficia iam obteta. dando licentiã inſuꝑ pꝛo pterito. vt quilibet poſſit eligere con feſſoꝛẽ idoneũ.qui eũ ſuꝑ oĩibus dubijs / ¶ Widet᷑ foꝛtiſſis hec pꝛouiſio nimis la ta vel laxa iuxta ſeueritatẽ eccleſiaſtice . vel ſcrupulis/in foꝛo cõſcientie abſoluat ( S ſcipline.ſed habeat᷑ reſpectus ad immen/ ſitatẽ miſericoꝛdie dei. ⁊ humanã fragili tatẽ.que mallet ſepe ſaluti pꝛopꝛie/q́; be neficio vel ſtatui renüciare ⁊ tolerabił ap parebit iſta pꝛouiſio.aut ſide neceſſitate puniendi ſunt aliqͥ nimis notoꝛie ſcãda/ loſi:nihilominus de ſalute cõmunitatis atq; plurimoꝛũ cogitetur. (Eonſideratio ſeptima. vYmoniaca labes poterit pꝛo futu ro pꝛeſeruatõem habere ¶ Logi/ teturꝑ hoc ſacrũ conciliũ ne paſ/ ſim? licenter vt hactenꝰ introeat cõſuetu/ do leges debitas vel iã inſtitutas renouã do mutando vel interpᷣtando circa colla⸗ tionẽ omniũ ſpiritualiũ.tam a capite qᷓ; aꝗa membꝛis.cũ tali moderamine.qꝙ neq; fi at ſtrictioꝛ pꝛohibitio tẽꝑaliũ q; opoꝛtet in capite vel in membꝛis.ſicut factuʒz eſſe pluries exiſtimant in quibuſdã NHeq; rur ſus ꝑmittat᷑ talis laxatio que vel verã ſy/ moniã vel ſcandaloſam ſymonie ſpeciem introducat.hec autẽ ꝑticulariter ſit eoꝛuʒ —,. . lam per hoc ſacrũ conciliũ.pꝛopt ſſi annuerit deus / alias ⁊ alibi videbitur. cõcoꝛdando plenitudinẽ poteſtatis pa/ Lalis / ci ipſa plenitudie poteſtatꝭ cocilij⸗ niacos refoꝛmatõem. offerũ Auarũ declaratio tam ſcriptis iam editis q; viua voce/poterit apparere. Inis pꝛincipalr intẽtus reci/ 5piendi temꝑalia ꝓ miniſtratio Nneſpũaliũ/reddit hominẽ pꝛo piꝛie ſymoniacũ in foꝛo cõſcien tie ⁊ ad deũ.⁊ ſi hanc intentõem aꝑtis ad extra monſtret indicijs/ cenſendus eſt in eccleſiaſtico foꝛo ſymoniacꝰ.vel de ſymo/ nia vehementer ſuſpectus. Secũda pꝛopoſitio: Inis pꝛincipaliter intentus acci Vpiendi temꝑalia pꝛo amminiſtra toöne ſpiritualiũ/tanq; ibi ſit ade quatio vera pꝛecij ad pꝛecium / ſicut eſt in cõmutatiõe temꝑaliũ ad inuicem / reddit hominẽ pꝛoꝑꝛie ſymoniacũ: (WBerin piopoſitio . „ Inis pꝛincipalr intentus vt pᷣꝛi NR us /reddit hominẽ pꝛopꝛie hereti cũ.ſi faciat hoc ex depꝛauato ĩtel/ ctus iudicio.q̃ſi tale aliqͥd poſſit de fa/ o/aut deat de iure fieri. ⁊ hoc ſiꝑtinacia cõcomite?᷑. ¶ Quarta ꝓpoſitio. Bligatus miniſtrare ſpũalia ſiẽ ſunt ſacrameta ⁊ beneficia eccleſi Paſtica/pᷣt roõnabilr ⁊ licite habere reſpectũ ad tꝑalecõmodũ:mercedẽ ⁊ pꝛe miũ:quãuig minꝰ pꝛincipale ⁊ ſecũdariũ Mninta pꝛopoſitio Bligatus miniſtrare ſpiritualia. zmiſtrans ea pʒ ven ius ? bote, ſtatẽ recipiedi tpalia/abſq; hoc ꝙ mẽdicet ea.Et ſub hac intetõe (licʒ minꝰ pꝛicipali)pᷣt vel potuit/obligareſe ad mi niſtrãdũ ſpũalia.⁊ ꝓ mercedevel ſtipẽdio vel cibo ⁊ ſua ſuſtẽtatõe/reciꝑe tꝑalia.ſiẽ exẽplificari poſſet in oĩ ſtatu eccliaſticoꝝ rationabi 4 E. gepof HBenmn hMucis noed cir. ne N Wat iiſn moffei neſenit mecit⸗ ſto . no ee, niſerno nine po Ncöſcen Aptsad gockin eſtmo/ 5 n lſera tage ſtin adit hi ac noſd/ iudeſn Nennc iuſe cuacdn ehwee werpe ſüdari ituclun 1970e ſchboch onn, necun Atipch ptinſi claſto⸗ , loſoꝝ. a maioꝛibus tam ſeculariũ qᷓ religioſoꝝ.a maioꝛibi ad infinos. ¶ S eria oboſtt⸗ Bligatꝰ miniſtrare ſpualia/⁊? mi/ niſtrans ea / ſub ſpe vel expectatõ lia p ſuſtentatone miniſtri et mercede vel cibo oparij/nõ ideo cõuincit᷑ ſymoniacꝰ. ſicut nec ille qui dat tpalia ſub ſpe recipi/ endi ſpũalia.immo ſtaret ꝙ; peccaret non tradendo ea.ſicut in caſu/miniſtrans pec care poſſet abijciendo vel repꝛobando ta lia dona ſen t tima pꝛopoſitio. tõem.euchariſtiã.ↄfeſſionẽ.oꝛdi cõfirm nes. extremꝗ vnctionẽ. ſepulturã. ⁊ ita de reliquis ſpũalibꝰ nõ ideo cõuincit᷑ ſmo/ niacus/ſi añ vel poſt miniſtratõeʒ/recipi at tꝑalia ab il agaua pꝛo bñ ficio ſuo / ſicut frequetado ho/ ideo ↄuincit᷑ ſymoniacus / ſi recipiat aut reciꝑe intendat/diſtributões tpales aſſi/ gnatas illis qͥ talibo aſſiſtũt officijs etiaz dum aliqñ ſub hac intentõe mercedis vʒ dit ad aliqð officiũ eccłiaſticũ alias p tic nõ iturus Exẽpli gratia ſi cuilibet/etiã re ligioſo qͥ intereſſet magne miſſe in eccia Conſtan.quotidie diſtribneret᷑ vn floꝛe/ nus.cõſtat ꝙ; multi intereſſentqͥ mõ non interſunt.nec alias intereſſent. nec iõ ſy/ moniaci ent iudicãdi (Hona ꝓpoſitio. NNXlleſiaſticus pᷣlatus aut ali con ferẽs bñficia eccłiaſtica/ nõ ideo conuincit᷑ſymoniac/ſi recipiata bñficiatis aliq̃ tpalia ¶ Decimagpoſitio Etirpatio ſymonie/n rariꝙ ducant᷑ hoĩes i maioꝛa pi/ cula⁊ ſcandala/pꝑ nimiã ſymonie . o/ euacuet vel fraudet / ſub H lut ademonio me ndecima ꝓpoſitio ta iure diuino/euacuet᷑ vel refoꝛmatõis pᷣtextu/v. Ftirpatio ſymonie/ pꝛimo faciẽ/ aa eſt coꝛdiblhoĩmoñdendo q/ liter in coꝛdevel intẽtiõe/ſymoniaca pꝛa⸗ uitas cõmittitur.et qualis debeat haberi coꝛdis intẽtio / dũ in miniſtratõe ſpũaliũ nevel intentõne/ ꝙ recipiat tẽpa/ potius mercedem ⁊ ſtipẽdia to ſue pᷣlatõis vł officij/ baptiſma ſticus / officians er debiro ras canonicas.vel exeqas moꝛtuoꝝ/non dandi e/no ita dz pcu expectat tempalium receptio. Duogecima pꝛopoſiti. tirpatio ſymonie/ab ecclia ſctã dei / in capite ⁊ in mẽbꝛis / ſalubi us facieda eſt/inducẽdo hoĩes ad timoꝛ gem euãgelicã.q; ꝑ ſolã iuriũ penaliũ/cõ ſtitutiõem.quoꝛũ multiplicatio foꝛſitan magis eſſet reſtringẽda/qᷓ; augenda.mul ta eni reputãt vel puniũt tanq; ſymonia/ ca/que ſymonie roem ꝓpꝛie nõ includunt ⁊ ita faciũt viq dñi arta magis q; opoꝛtet 5„ . Onit᷑ ad declaratoem pᷣmiiſoꝝ ꝓ nunc/alias poſita hec vnica diſti is pꝛo ſpũali.¶ Pote ſpualis.quaſi cio. Reſoluedo materiã de ſymo nia/poſſumꝰinuenire diſtinctiõem qdru H kiice de intuitu vel reſ⸗ eern cõmoditꝑa-⸗’d oteſt eiĩ intuit ferri ad ale conoci eimo tanc; ad hreein. rei üͤalie it adequatio valoꝛis vniꝰ rei ad alterã/ſicut eſt in emptõe⁊ venditö ne ciuilibo. Põt ſecũdo ferri intuitꝰ ad cõ modũ ſpale tanq́; ad motiuum pꝛicipale ſpualia. vel ad finẽ vltimũ in que ſiſtit intuitus ſpũale cõferentis. Põt ter , tio ferri intuitus cõmodi tpalis/tãq; ad motiuũ min pꝛincipalevel ad finẽ ſuboꝛ inatũ ſub vltimo fine. Põt quarto feri intuitus ↄmodi tpalis/ taq; ad re debiii iunre diuino ꝓ ſuſtentatone illiꝰ q ſpĩalia ſumminiſtrat. iuxta doctrinã xpᷣiet gpoli. Oe dignus eſt opari/ mercede ſua. ¶uc ad ꝓpoſitũ dicim p reſpõſione ſuccinctaz ſolida ꝙ pꝛimꝰ intuitus et ſcos/ſunt vere ſymoniaci de iurediuino et hano. Et ſi cõcurrat erroꝛ intellectus/ ꝙ ſcʒ talia pñt fieri.ſicut in pꝛimo dicit᷑ vel ꝙ licite fiant ſicut ponit᷑ in vtroq; modo:tunc incurri tur hereſis pꝛopꝛie dicta et habendiſunt ſymoniaci tales heretici ꝓpꝛie dicti ſi ſint ptinaces Dicim conſeqnter. ꝙ ſi ferat in ſca not . tuitus tertio ⁊ quarto modis:ille põt eſſe inõ eſtvl pᷣt nõ eſſe ſymonia oꝛius licitus. immo laudabilis ⁊ meritoꝛius debitus Hoc tamẽ attẽto ꝙ obſeruet᷑illᷣ apli. Ab om̃i ſpecie mala abſtinetevos. tero tali intuitu/ nõ appareat fieri ex mõ ſuo.intuitu pꝛimo vł ſecũdo.vt ſi nõ exer ſi turpiter exigant᷑.⁊ cũ ſcandalo.⁊ auari/ cie nota.in quiba caſibs poſſent haberi ſu ſpecti de ſymoniaca pꝛauitate ſic agẽtes. ⁊ hoc pᷣſumptiõe iuris vel facti.⁊ poſſent De ſolicitudine in hoc caſu ipſi tanq; ßtales iudicialr euo Opuſculn einſde; Eimaneer leyviij vii .particulas. . AUleritur reſpõſio ſuper dubijs q ſequentibo/ vnde crebꝛo ſolici/ IItuadines conſciẽtiaꝝ in ecclia/ ſticis ⁊ religioſis oꝛiunt᷑. ꝛimũ dubiũ ¶ Si liceat eccliaſticis maxime religioſis/ Su conferũtur eis tꝑa lia/ſe ⁊ ſucceſſoꝛes ſuos obligare ad certa determinata ſuffragia in miſſis vl alijs officijs eccleſiaſticis. ſicut habet vſus cõ munis?: Solutio pticula. xiij. que pſup ponit alibi tractata de ſymonia. Hecundũ du s (Wir liceat omitte⸗ lutio ꝑticula.xij.et a. x. xxxij. ferètes tpalia ſtaret in ſ. ola generalitate p ſuffragijs bñdis.⁊ ſi ad hoc ⁊ quõ monẽ/ di ſunt: Solutio ꝑticula· xvij · et. xviij ¶MDuartü di (Si in caſu ſecũdi dubij neceſſaria ſit ⁊ ſecura diſpenſatõ ſu iuas pꝛelati vel pape vel oꝛdinarij So tio ꝑticula. xxviij. ſ; xxxij. B Duintũ dubiũ . cis dene ? ſufficienter fundatis recipeno Solutio pticula.xxxij ¶ Sextũ dubiũ iliceat ſine augi nitij / ita ꝙ non plures dicãtur miſ⸗ ſe der obitus.⁊c.qᷓ;uis hoc intendãt tem/ paliũ collatoꝛes: Solutõ ꝑticula.xlix Septimũ dubiũ ¶ Bi liceat admitte re ſuper fratres iam fundatos/alios qui hbabeãt ſpeciales cellas ⁊ obligatõnes ad ſuos ĩſtitoꝛes alias q; reliqͥ fratres: So/ Grrez Mri. Octauũ dubiüũ. obli omnis fructus ſpiritualis in miſ 18/ ⁊ alijs que obligatus dicet/cedat in vtili⸗ tatem uid ianei ũ dubiũ itantü pſu unt ſufffta gia dũ fiũt pꝛo pluriba quãtuʒ ſi fierent ꝓ vnovel paucis.⁊ pꝛeſertim illi qui facit: ecimũ dubiũ i debẽs vnã miſ/ ſaʒ boſſit t ali⸗ oſa adiſgere ſine defraudatõe ciunt religioſi/qui leuiterq ie tales obligatõnes ſine reatu pcti moꝛ/ calis . pꝛeſertim quando vidẽtur grauio/ res q; opoꝛtet exeuentu vel aliunde: HSo Tertiü dubiũ ¶ Bimelius eẽt ꝙcon iliceat eccleſiaſ ſti nas obligatõnes cum augmento ſhiij X nat ap g eins lutio cum.viij. ix. x. et.xij. dubijs pticnla. ui miſſam pecijt aut inſtituit indecimũ dubiũ ¶ Si neceſſe ſit ſp pꝛo ſpecialibus fundatoꝛibooꝛatõnes fa cere ſpeciales.maxime dum hoc inſtitue/ rint licet non ſpeciſicando modũ ⁊ quis mogus tenebit: Solutio pticula. Frxix um quinq; ſequentibus. — Duogecim Biliceat pꝛo de ſolennioꝛi in ſepulturis vel pꝛo alijs pompis exequiarũ/ paciſci verbovel intẽ tione/ de maioꝛi temꝑaliũ collate? ¶ Xredecimũ dubiũ i diſcrete faci/ unt obligintes ſead ſuffragia p alijs / qn inde min valent vt videt᷑ p ſeipf.⁊ nõ eſt Pꝑatio tpalis ↄmodiad ſpũale. Solutõ huiꝰ. xiiij. pticula.xlv.cũ tribaſeq̃ntibus ecimũquartũ dubiũ ( Si caute fa/ mittũt ad / ticipatõeʒ omniũ bñficioꝝ per illos qui benefaciũt eis vel qui petunt; ecimũquintũ dubiũ Siobligat⸗ Seunaainek ubiſe ab obliga tiõe/dũ eas dicit ſine attentõe vel deuotõ nevel affectõe aut ſolicitudine:nã attẽtio eſt auca⸗ HH iſtius ⁊ ſe Kerz ſsi intentio qua vult eccleſt iaſtic? vel religioſ⸗ us oꝛare ſpecialiꝰpꝛo benefactoꝛi q; pꝛo alijs.ſuper qua ſpecialitate qᷓnti fſficanda ſe reetad deum/ aqui poderdto⸗ ncrm⸗ — Plue neielſe etherl. Auc. xij. Jubet hoc ſupmꝰ 1 abbas noſter Ihs xps/ cu/ uuUus ſpũ ſalubꝛit᷑ inſtituti cla amus Abba pater. r anſa magnꝰ pꝛioꝛ in religiõe xp ana dicẽs Coꝛinchijs / in ꝑſona oĩm lo vos ſine ſolicitudine eſſe. Sz morſub intulit vtilẽ ⁊ neceſſariã de ſolicitudie di ſtinctõem. ne vel ſibüpivel alijs cõſoꝛtib⸗ ſuis/cõtrariꝰvideret᷑.quoꝛũ ſermo frequẽ ter ad ſolicitudinẽ ↄtra deſidẽ inertia/ ex hoꝛtat᷑ Ait eni Qui ſine vxoꝛeeſt / ſolicit? eſt quedñi ſunt.qũo placeat deo.qui aũt culn vrorc eit /liclens fſtque müct ſunt tuan inem Onaei de altern mudi. Vna Eccleſiaſticoꝛũ /Eniamigit᷑ cõpendiũ ſtatĩ ad S *) pie ſolicitudis veſtre in domino dQueſtiões.q ſolicitudinẽ refoꝛmi dant impiã:dum piam ĩmo neceſſariã co gũtur amplecti. Oanet apud vos (o pa./ tres ⁊ fratres pfundo coꝛde firmata mo nitio apłica Hebꝛeoꝛũ.iiij. Sint moꝛes ſpiritualis altera temꝑalis. Vtraq; ſiqui em bona.Alioquin culpata fuiſſet vxo/ ratoꝝ cum ſua ſolicitudine conditio.pꝛi ma tamen melioꝛ atq; dinioꝛ/adeo vtva/ catõ dici poſſit.et dicat᷑ tam hic q; ab apo ſtolo.i.Coꝝ.vij. Volos vos inqͥt ſine ſo/⸗ licitudine eſſe Et alibi ad Phil:uij Nihil videte quoniã ego ſum deus. ſoliciti ſitis. Etꝑ pſal.dñs Vlacate inq;B ? Tertia particdllog. Elix iſta ſolicitudo vacãs.⁊vaca tio ſolicita.qlem pabere licerdec eile expedit/ illos pꝛecipue qui celibes ſine tribulanti iugo vxoꝛũ nedũ elegerũt ſed vouerunt.quales vos elegit ⁊ aſſum, pſit abbas noſter xps(o patres et fratres celeſtini) quos ad pñs alloqͥtur ſolicitu/ do dilectõnis mee quã ſuis impulit que/ ſtinncularũ ſtimulis / zelus veſter religio ſus ſolicitus iuxta verbum ꝓpheticũ Di chee.vi.Ambulare cum deo ſuo. Duarta particllula. tem ſol deo / ſi quadã retroſpectõe ſeu tergiuerſa⸗/ tione coꝛrueret in mũdi ſolicitudinẽ.⁊ iã noõ tm̃ vana eſſet quaſi finẽ nõ aſſequens vacatõnis/veꝝ damnabilis iudicaret᷑ et repꝛoba/ ſi in damnabilẽ repꝛobãq; ſoli/ citudinis peccatricis foueã pꝛeceps labe ret᷑.qlem diſſuadet maxime ſermo pꝛepo/ ſitus. Nolite ait xpᷣs ſoliciti eſſe. cc. Quinta particllula. inſinuatũ eſt. ⁊ de quadã altera ocio ſan/ cto condiuiſa videt ammonita ſed nõ cri Jeſu ſoꝛoꝛ Martha martha inquit Ihs — ſolicita es et turbaris erga plurima. poꝛ⸗/ monitionis xpᷣi ſeries/cũ expoſitoꝛib ſu/ is in illa pꝛohibitõne ſolicitudinis ſicut Hatheus ⁊ lucas referũt dat intelligiſo licitudinẽ malã eſſe que nõ eſt pꝛudẽtis? ſagacis pꝛouidẽtie neq; neceſſitatis.ſed eſt vel diffidentie vel ꝑfidie vel cupidita/ tis curioſe ⁊ anxie de quibo non eſt modo per ſingula diſſerenaum. (Sexta particula. Enſit itaq; veſter ĩi dño timoꝛ an ius vis eſt ᷣm ph̊m reddere timẽ/ olicitũ. Senſit inqᷓ; quẽadmodum fruſtra fuiſſet aſſumpta ſolicitudo vacas Vbilis. Nam de tolerabili mũdanoꝛũ ſatis ſine auaricia contenti pꝛeſentibo. Nihilo min?aſpicitis illa eſſe neceſſaria que 2ce⸗ dit idem apls.i. Chi. vi. Habẽtes alimé ta ⁊ quib tegamur his contẽti ſimꝰ. Bn ſuades / o magne pꝛioꝛ apłæ. placet id qð apponis his conteti ſim. Attamẽ alimẽ ta ea qu ib⸗ tegamur/⸗ opoꝛtet hze. H 0 n uinis mãcipamur officijs / vel hoſtiatim mendicãdo qͥ nequaq; diſcurrere ꝑ vicos 4 „ ſeruit de altario ⁊ vuaat. articula ſeptima. ritur pheta abſconderũt ſupbi laqueum mihi Et rurſus. Juxta iter ſcan.po.mihi Electa eſt ecce ſub triplici religionis vo/ to via pauꝑtatis vt ſolicitudo noxia di/ uitiaꝝ/cruentãs ⁊ enecans vitaret᷑ Electa via caſtitatis ꝑpetue.contra ſolicitudinẽ alligantẽ vxoꝛi cũ tribulatòe hmõi. Ele/ cta via derelictõis pꝛopꝛie volũtatis per obedientiã/contra ſolicitudinẽ tot dubi tationũ /tot ſcrupuloꝝ/tot diſcriminum. qualia pꝛopꝛia volũtas ſe dũ ducere vult ſe ſeducẽs incurrit ¶ Pudet heu pigetq; recoꝛdari/quãtis ⁊ qualiba apud nonul/ los detrimẽetis/omnia ſunt in oppoſitas exoꝛbitatõnes euerſa ſubuerſaq;. Jã heu nimis apparet veritas pabole xpᷣi.qᷓ mo do duͦ hecrelegerentlecra eſt in ecdeſia de immũdo ſpũ.qui cũ exierit ab hoĩe.tãdeʒ redit ? adducitſeptem ſpũs nequioꝛes ſe dum inuenit domũ vacantẽ.nõ quidẽve reſed ſola ſimulatõe.ſicut ⁊ ſolis extrinſe ce ꝓfeſſionis ſcobis ficte mundata eſt. ([SParticula octaug. 2 idoloꝝ ſeruitꝰ ab aplo.⁊ mã X 2 56 Eve mundo a ſcandalis. ve ſcnn vV/dala ſpargetibovbilibz demonijs In via hac qua ambulabã conq̃/ Si yeic nec; r immuus ſyſſms x,cupiditas. que radixoim malo/ mona ðꝛ iniqtatis axpo. Sed none neq o eſt ſimlata pauptas que ſub voti velo „ E, — . „7 Deb ſolicitudine latens / tota dinitijs inhiat. tota ſolicitu/ dinibo earũ pungit᷑⁊ intus ⁊ extra conti/ nuis mirisq; modis lacerat᷑. cruentatur. diſſipat᷑ Cui nanq; poterit eſſe dubiũ ſo lerter attẽdẽti/quin ſpũs auaricie neq; iã ſecũ adduxerit ſeptẽ ſpũs.i.vniuerſitates vicioꝝneqͥoꝛes ſe Simulata qppec(ſicut ait Aug.) eqᷣtas / duplex eſt iniqtas.nõ ſe cus hoc loco.dic ꝙ ficta et vota pauꝑtas nõ eſt pauꝑtas ſpũs.nõ pauꝑtas virtus nõ amica bonis moꝛibo frugalitas ſʒ du/ plex iniqtas.qꝛ ⁊ vere cupiditas eſt et ſi/ mulatio. Nec hic ſiſti᷑. Sed ꝓgrediens/⸗ iſticvoti fractionẽ/fundatoꝝ defraudatõ nẽ. pximoꝝ factis dictis ⁊ exẽplis ſcãda/ liſatiõem inuenies. Demũ ſubit illud ve xpᷣi/dictũ phariſeis/pꝛo talib in religiõe penit lapſa verſantiby. quales hic ſolos plangim Circũitis mare ⁊ aridã. vt faci/ atis vnũ ꝓſelitũ.i.nouitiũ in religione.et cuũ factus fuerit / facitis eü filiũ gebẽne du ploq; vos.Eccliaſt.v.qm̃ diſplicet deo/ infidelis et ſtulta ꝓmiſſio.⁊ meliꝰ eſt non (ar votũ nõ reddere. indignatio tua rapit vltra longe qᷓ; inchoãdo ꝓpoſueras: Etq̃ do/ cctrinã bonã datura es / diſtraheris ſatyra que nulla vnq; oꝛõe.nulla declamatõnis acrimonia/ſatis erit repꝛobãda. Reuerta mur ad pꝛogreſſum finis inteti/reſumen tes illud vñ arripuit nos maloꝝ recogita toꝛũ (pꝛeſertim apud non paucos noſtri tempꝑis religioſos)anxius dei timoꝛ.xpᷣia naq; pietas/⁊ miſeratio fraternalis. Illõ erat aꝑire/quo pacto/pauꝑtas religioſa⸗ vacaret abſꝗʒ ſolicitudine victus ⁊ veſtitꝰ Interueniũt fateoꝛ ⁊ vos interrogãdo fa temini/plures crebꝛo pungitiui conſcia/ implere cũ paceverbũ xpᷣi cũ aplica moni ſymonie.aliꝰvſure.alter fraudulẽ ritualibo recipiẽdis ⁊ econtra labes ſymo niace pꝛauitatis.⁊ hocvtiq; frequẽter(ve ve)puenit/dũ nõ habet᷑ directõ.dũ lumẽ intentõis noſtre que ðꝛ oculꝰ coꝛꝑis oĩm victus ⁊ veſtitꝰ/ neq; ſtimuli.vnꝰ tie. ¶ Solicitat᷑ nimiꝝ timoꝛata mens / ne foꝛte miſceat ſe inter dantẽ tꝑalia p ſpi illi⸗ actionũ noſtraꝝ/eſt tenebꝛe ¶ Solicita 7 tur pᷣterea/ ne in redqitibcomꝑandis. q nõ ſemꝑ inueniunt᷑ ad ꝑpetuũ/reddat᷑ cõ tractus vſurariꝰ/ex adiecta conditiõe ſeu mendi ¶ Bup hbac vero duplici qſtione ſolicita ſcrupuloſaq;/ pñt haberi quedazʒ opuſcula noſtra/nupꝑ edita.ſi tñ cum ma/⸗ gnis taliũ tractatoꝛibo viſa fuerint nume randa. Particula vndecima ,J Wpeſt a pns inueſtigare ⁊ inuẽ tos tollere (qᷓ;tũ iuuerit ſatoꝛ bo/ pactõne de facultate totiẽs quotiẽs redi/ S toꝝ aculeoſ.quos latebꝛoſa nocte dũ doꝛ miunt per negligentiã hoĩes.ſuꝑſeminat inimicus homo ſub obtẽtu conqͥ ſitõnis victus ⁊ veſtitus. Hoc etiã pꝛecipue via h aueſtiũculas ſolicitudo/ ſcire deſiderat ¶ Et quoniã defraudatõ directeↄtraria tur iuſticie.tot modis inueniemꝰ defrau⸗ datiõem quot iuſticiã fieri.oppoſitoꝝ qͥ dẽ/eadẽ eſt diſciplina Dicit᷑ at iuſticiavir tus ad alteꝝ vel ſicut ad alteꝝ.reddẽsvni cuiq; quod ſuũ eſt. Poꝛro iuſticia ample ſumpto vocabulo/cõpꝑatur ad deũ ⁊ ad ꝓ ximũ.ĩmo ⁊ ad ſeipᷣm ſicut ad alteꝝ.pꝛo/ ut in penitetia fit. dũ ſpũs carnẽ ſubijcit ſeruituti Sic erit defraudatio.vna ad de um.altera ad ꝓximũ. tertia qᷓi metaphoꝛi ce dicta ad ſeipᷣm.Et pꝛimitꝰde pximi de fraudatiõe (quia notioꝛ eſt)videamus.et cõcluſiones deinceps miſeramus. — 2 - ¶KKoncluſio pꝛima defraudat᷑ ſi ſua intẽtio a recipiẽ/ te nõ ſeruet᷑. hoc eĩ pꝛopꝛie ſonat fraus ⁊ dolꝰ/dũ pᷣtendit᷑ vnũ ⁊ fit alterum Sic ↄꝛ de teſtatoꝛe ꝙ fraudatꝰ eſt/ ſi ſua differat᷑ aut nõ impleat᷑ intẽtio.neq; tñ ac cipiẽda eſt de q̃uis intentõe HNõ enĩ cadit ſub obligatõnis recta lege neq; intẽtio.ſi ſaluti cõtraria.ſi moꝛibabſona. ſi in de/ terioꝛẽ exitũ/eiꝰobſeruatio ſitvẽtura q̃ltis eſſet intẽtio palã ſymoniacavel vſuraria/ vel iuri pᷣiudicãs alieno. vl deo ſanctiſq; mno non honeſta. ¶ Concduſio ſcoa. Particula decimatertia. ODlicitudo pia Waieis tꝑalia/ dirigi dʒ ad ſuſtentatiõem miſtri tpalẽ faciendã/a q̃ ſpũalia reqͥruntur. Iſte ſiqͥdẽ iuſtus ꝓpꝛiꝰ⁊ verus eſt titulus ni ſemis xpᷣs)ʒizanioꝝ fraudulẽé Olicitudo pia/ conſeretis tpalia „ Eccleſiaſticoꝛũ G ſuſcipiendi ſpũalia. Et hoc ſupponatur icb ad pñs tanq; deductũ ſufficiẽter in mate ln ria de ſymonia dũ de directõe coꝛdis foꝛn OAH ma daret᷑. Atuero plerũq; fit/vt mentiat one iniqͥᷣtas ſibi.nũcꝑ ignoꝛantiã affectatã ?Z ideo culpabilẽ. nũc ꝑ negligentiã que nõ cüH tanta ſolicitudine querit agedoꝝ verita/ hme tem Expedit igit᷑ ad ꝑticulares deſcẽdere A“ caſus.nõ quidẽ ad oẽs aut ſingłoſ.bocei ini nobis eſt impoſſibile.qm̃ varij ſunt ſine no nũero.⁊ ita varij ꝙ vna circũſtantia qñnq dlli poſita qũq; deficiẽs/iudiciũ ſapiẽtis vn/ x riare cõpellit ⁊ hoc cũ admiratòe paꝝ ſa-⸗/ piẽtis.nec ad oĩa circũſpiciẽtis Queſiuit ſn vnus anachoꝛitaꝝ aquodã patre. Pater g debeo tentatões admittere aut ꝓtinꝰ eas er Abijcere Admitte inqͥt. Acceſſit alter cum l eadẽ petitõe Abijce inqt necadmitte Nõ i49 ne ↄꝛia videri pñt.admitte.non admitte. Sieahud ſarientepuetpiox rvt e re e ſpondeas ſtulto iuxta ſtulticiã ſuã Et ibi Si dem. Rñde ſtulto iuxta ſtulticiã ſuã Sic r in euangelio de monſtrandis ⁊ nõ mon / u, ſtrandis oꝑibus bonis habes. po, aleula il. ⸗ — NVa in re colligit/vñ tam frequs xr erroꝛ/ in moꝛalibo iudicijs venit. “S Suntqq ſolis intendũt generalibs regul. 8⸗t ſunt ꝓuerbia.⁊ auctoꝛitates ſctöꝛum. 1 Sunt ad ſola ſingularia dant ſe toros a nullã ad pꝛĩa pꝛincipia reſolutõeʒ facien tes.qꝛvel neſciũt.vel negligũt.aut toti lit I,. A terales et ſine ſpü/ carnales ſunt. vel exce/ 14 cat eos ꝓpꝛia malicia hec aut illa Sũt alij) circũſpecti ſimulæ pꝛudẽtes.qͥ ſingularia Nin caute colligũt.⁊ ſapiẽter ad regulas reſol Cnle, uũt generales.colligẽtes pariter qᷓ fuerit ſonn rõ date legis qũq; ꝑ eleuatiöõem mẽtis ad enm reglas diuinas.qũq; ad hũanas Pꝛimũ iſn fit ꝑ virtutẽ quãvocat Ariſt. gnomicã Al gthae teꝝ ꝑ epikeiã.quã dicere poſſumꝰbonam ſt eq tatẽ Et qm̃ rariſſimi ſunt tales circum itoſi ſpecti(reqͥrit enĩ cũ eruditõe lõgus exꝑiẽ/ inde/ tie vſus) nõ expedit paſſim ab oib qrere tnclis ſolidũ ꝓ moꝛalibo cõſiliũ.neq; ſilr pᷣſume Uratqt re illð dare qͥſq; dʒ.pᷣſertĩ ũ habita cũ ſunuis ¶ Nnl circũſtantijs oĩbvera caſus foꝛma qͥ q̃rir . Articula.xcy. 1. — LCTcerte frequẽs iſticab inqͥrẽtibb ztplit ſolet ĩteruenire defectꝰ. Et cũ iuus nmin —R ex facto oꝛiat/qd miꝝ ſi in rũſiõe fit dece2 zumm ptio. Non quidẽ ſemꝑ exrũdentis.ſed ex ftiute inqrentis vicio.aut crebꝛius ꝓpter fanta fragla reqͥrere Et ſub hac intériõe ſola ſtĩũ do/nõ minꝰ? merebit᷑ſepeapð deũ / q; ꝑti/ ſiam paꝝ inſtructoꝝ.q̃ ſe palogiſant deci ſiles qs exvnica qñq; circũſtantia addita vel remota vel nõ atteta/conſtat pꝛſuseẽ diſſiles vel aduerſos. Exepla tacta ſunt. Et apud medicinã dandã pʒ hoc vitium dũ vnus ſibi viſus arrogant᷑ perit ĩ hac aut hac medicina dãda.applicabitvnã re ceptã ad moꝛbos excauſis oppoſitis oꝛ/ tos. nõ attendẽs ꝙ aliud quod ſanat cal/ caneũ/nõ ſanat ſed excecat oculum. Particula. xXVI æ Maittamꝰ narratõnes ſuꝑ bac re vulgares.nec reſeramꝰ qᷓ; iuſtã p/ inde rõem vel nõ / valeãt aduoca/ as cõcluſiones cũ ſuis modificatõibo.in/ uneſtigãdo pᷣcipue/ de intẽtione ſuſtẽtãtis miniſtꝝ ecclie q̃ ⁊ qlis ſit tenẽda.⁊ q̃ et qᷓ lis ſit tenenda ꝑ eũ qui ſuſtentat᷑ ⁊ recipit ſiue ſit vnus ſi religioſus. ſint plures / ſecularz aut * reqrere Et ſub hac intẽtiõe ſola ſtã culariꝰexigẽdo ¶ MNon hʒ pꝛia ꝑs dubita q̃les ſunt q̃ntũlibet occultoꝝ pꝛemia repoſita apð deũ / ꝓpter quẽ ⁊ in quo fiũt erũ pau./ ci ſunt ſpũales hmõi qͥ nõ miſcere curent grano puriſſimo caritatis illð ſeminãdo quedã ʒiʒania vanitatis.Fitq; illvirgi/ lianũ. Infelix loliũ ⁊ ſteriles naſcũt᷑ aue/ ne. Audi cõfoꝛmit᷑ illð euãgelicũ ꝙ ſimł exoꝛte ſpine / ſuffocauerũt ſemen verbi et fructũ boni operis. ¶ Concluſio.iiij. Particula. xvviij. Olicitudo pia cõferentis tpalia/ xeritate / p directõe purioꝛi intentois ſue Suadeẽda q; ppe ſunt bona cũ diſſuaſiöe maloꝝ NHihilominꝰ obſeruet᷑ illð antiqͥ ꝓ riptendere d caſum oẽm ad ſe delatum. iuſtificandũ ſuſcipiũt Et veniamꝰad ali ,- Olicitudo pia cõferentis tpalia / ſi vult pt/ in ſua generalitate ſu½ )põt ⁊ dʒ ãmoneri cl aut palã per p̃dicatoꝛes aut alios/ ſuꝑ pᷣmiſſa BGcõda ꝑs/vtina ſpũaliba oculis oculi colũbini ſponſi et ſponſe in cãticis/aſpiceret᷑.qm̃ apð illos/ perſpi cua eſſet.qͥ cognoſcunt oĩa bñfactoꝝ oim uerbij. NHe qͥd nimis.qꝛ qͥ nimis emũgit / elicit ſanguinẽ Nimis exacuẽs ferrũ/qns vel hebetat yel cõſumit im. Satagens D 3 — — l De ſolicitudine deniq; totũ quicqͥd ſeuerit aut meſſuerit pulenꝝ eſie/ nõ babẽs aliqd ziʒanioꝝ neq; palearum. qdni fruſtra quidni ſtulte ſepe conet᷑ ⁊ damnoſe fatiget᷑. Nunqͥd eligibi/ lius eſt granũ aliqð vel impurũ / q; nullũ colligere: Quo circa dicamus cõſequẽter pit. ¶ Sũt autẽ tres ↄditões ꝓpter quas pie pᷣt ↄferẽs appõere limitatõnes certas Vna ↄcernit ꝑſonã recipiẽtẽ. Altera ꝑſo ptionis / ſicut exempla ciuilia ⁊ quotidia na cõnincũt de debẽte centũ francos qͥ li/ beraret᷑ centũ p ſe ſolutis.ſʒ additis ſecuʒ decẽé ſocijs in pꝑticipatõe liberatiõis. ꝓpꝛia eius tantundẽ liberatio tardaretur. Igebis deniq; circa ꝑſonã affinẽ deü referre. Hõne pꝛobabile eſt eidẽ aĩan dum foꝛe:vt quẽadmodũ ille fecit.ita⁊ ip ſe faciat. Deductio latioꝛ ꝑatʒ aduertenti ſ. Olicitudo pia cõſerentis tꝑalia/ Wel attinentẽ pſone conferẽtis / re poteſt cũ bona venia. Inmo⁊ ca ferre q;plurimũ /ſi viderit ⁊ ſenſerit ꝑ ſuc/ AIratia/ conditões certas gppone/ ceſſiões tẽpoꝝ⁊ generationũ/ꝙ talis pa⸗ ter reexplicatiuas intẽtõnis ſue (Bame⸗ rens eius vel affinis talis fuit pie ſolicitu inſt re in pꝛimis debet ad cõſenſum huiꝰ veri ginis / vt pp ſeet ſuis / talia fieri cõſtitueret r tatis / vſus totiꝰcõis ecclie.qͥ ſic bʒ ⁊ rec prietatis officia Nõne mouet᷑ ac cõmouer᷑ i pit. cui ſiqs detrahit impꝛudenter ſe deei pinde/pᷣces cũ gratiaꝝ actõe ⁊ laudibaad P nã ſeretẽ. Lertia ꝑſon affinẽ kattinẽtẽ Suglla i. de oncluſio. i arrien NrS DOlicitudo pia/cõferentis tꝑalia/ „ [Particula xx. poõt cũ bono coꝛde nedũ in ſuffra . Ttende ⁊ videbis expediẽs eẽ ꝑè/ gijs conditões apponere.ſʒ cum / ſone recipienti/ꝙ limitetad cerra bocloca certa ⁊ honoꝛabilia/ ſue ſepelitio ſ ſuffragia.quatinꝰ reddatanimus nis eligere.cũ appenſiõe inſignioꝝ ſeu ti 3 eius magis ſolicitꝰdebitũ ſoluere.⁊ inten tuloꝝ cõſcriptõe. iuxta ſui ſtatus qualita tionẽ ſuã in deũ dirigere. Quatinꝰ pᷣterea tem.ſic de pompa funeraliũ diceretur. maneat eius cõſcia ſecurioꝛ.quo poterit SGeauit her cõcluſio/ꝑ deductões pᷣcedẽ . agnoſcere ꝙ obligatõe ſoluta/quietꝰ ma/ tes.Et qm̃ inueniũt᷑ ſanctiſſimi pꝛes tlia net. Nec puipendẽde ſunt due rõnes itte. curaſſe Nã pie recogitata/cedũt oĩa ad ho DODuiboaddit tertia.Conſtat nãq; apð de noꝛẽ magnificũ dei⁊ ecłie tã militãtis q;ᷓ A um qͥ nouit oĩa.qui ⁊ dicit.Ego de et nõö triũphantis.Et ad fidẽ ſpem qͥʒ reſurre/ l mutoꝛ. nihil eſſe neceſſitatis aperire nras ccõis aſtruenqã ⁊ increduloꝝ cõfutatiõeʒ . intetiones ⁊ affectões exponere. Hoc er /· pꝛoficiũt. ¶ Ueritas eſt / talia oĩa cõnerti . go reqrit᷑ ppter nos oꝛãtes vt ſcʒ exhibea / nũc in bonã nunc in malã ꝑtem. pꝛo faci mus nos tales nobiſipſis /qualẽ cupimꝰ entiũ pꝛo cõferentiũ ꝓrecipientium/ ꝓ in eſſe deũ nobis.pios.amicos.ſedulos.cõ/ ſpicientiũ ꝓ interpꝛetantiũ.diuerſa et ad patiẽtes /⁊ ita de reliqͥs affectib. Sed a uerſa qualitate.neq; om̃ino aliter inueni neſciat/ꝙ oꝛãs plus mouet᷑ et afficit᷑ in e es in opꝑatõibo hũanis extrinſecus exhibi ipſo / dũ ad ꝑticularia reſpicit.dũ bñfacto tis. Ad qð adducipᷣt ilud comicũ.Lalia rũ munera. du obligatões / du intentöes / ſunt oia/qualis eſt animꝰ vtẽtis. Quẽad dü neceſſitates conſiderat/q; in qundam modũ de diuitijs aut pauꝑtate dixit ſapi/ 4 Eyniuerſalitate ſetenendo. ens:-ꝙ ſubſtantia pauꝑis ſᷣm coꝛ eius 1 Pearticula.xi. Particula. xxii. v debio miſſns circa ꝑſonã cõferẽ Vndamentũ ſuſcipit hocloco ſa ti is/ expediẽs eſſe freqnter ⁊ nece luberrimũ illð xpᷣi pceptũ ab apo bn ſariũ aliqũ /ſuffragia limitare. Pꝛĩo ſi al Ntolo repetitũ. Nolite iudicare. Oð vtiq; illa ſuffragia teneaturvel ex voto.vel ex ſa ·detalibus ad vtrũlibet indifferẽtibo intel — cerdotis iniũcto.vel ex alteriꝰteſtamto. le ligitur eſſe pꝛeceptum/ vt qui manducat . gato. vel mãdato. Certũ eſt pinde ſuffra non manducantẽ non ſpernat.et econtra – gia ecclievel ſingularis ꝑſone/nõ tãtũ va Qui offert tꝑalia/nõ offerentẽ nõ ſꝑnat. le re p mille aut om̃ib/qntũ ſi ꝓ vno fiãt. Hinc abbas paſtoꝛ dic inqͥt ſꝑ tibi.tu qͥs ſ es.Et ne iudices quenq;. Sic ⁊ ſaluabit᷑ ” hiilitas.⁊ curioſitas ſuꝑba:ꝑiculoſa te/ meraria ⁊ inquieta confundetur. 2 hoc ad pñs ſupponatex alijs opuſcul. MNec eſt controuerſia qualiſcũq; apud do cCcctoꝛes de ſuffragio ſatiſfactõnis ⁊ redem hu in p ☛ ☚ — ni bibi nins ſopi oſ ao nqg intd gucn onna ſonn. uc ſi NConcluſio ſeptima. 2 Particula XNXV. * defraudat᷑ ſi nõ impleat᷑ obligatõ vel ꝓmiſſio vel conuẽtio ſecũ factg: ceſſan te cauſa legitima/nõ implendi ¶ Confo miter ad pꝛimaʒ cõcluſionẽ eſt hec ſeptia Lonfoꝛ coõcluſio. Reſtat ſolum difficultas in aſſi/ gnatõe cauſaꝝ ſeu caſuũ.quibo ⁊ qũ pᷣt p/ termitti a recipiente/illud quod cõferens inſtituerat. VUna cauſa eſt neceſſitatis.Al tera maioꝛis vel vꝛgẽtioꝛisvtilitatis Ter tia ꝑ diſpenſatiõem ſuꝑioꝛis autoꝛitatis Oue duplex eſt. vna ſupᷣma pape.alia oꝛ/ dinaria pꝛelatoꝝ. Particula. xxvi tia vel inſirmitate recipiẽtis.nũc A ex foꝛtuitis demolitiõibo eccliarũ ex diſſipatõib hereditatũ atq; reddituũ: quib ſuſtentãdus erat miniſter ecclłiaſti/ „* — cus.cuius bũficiũ quod dabat᷑ pꝛopt of/ ficiũ/ſi pꝛoꝛſus deperijt/nõ videtur aſtri/ ctus remanere ſeruitio.niſi foꝛtaſſis obli gatio remaneęgt aliunde. DZ ¶Rarticula. xxvij. Oꝛiõ maioꝛ aut yꝛgentioꝛ ytili/ tas/pꝛouenit quãdoq; ꝑ tꝑis ſuc ceſſum Ubi opoꝛtet(iuxta verbũ iriſtaꝝ 'alia ro refoꝛmet pactũ Nec eſt illud mirabile inſolitũ.vel impoſſibile cũ in iuramentis ⁊ votis generaliter emiſſis deſururo plerſi ſic eueniat. vt qᷓ genera liter pmiſſa bona eſſe videbant/fiant ĩ ca ſib ꝑticularibo /vel nõ obſeruãdavel mu/ tanda.qꝛ noxia ſunt.vel inutilia moꝛibo. vel diſſona eccliaſticis ritib.ſeu boni ma ioꝛis impeditiua. Suppetüt ecẽpla fre/ quẽter ſiquis aduerterit.vt ſi quotidie di cenda ſit miſſa de reqem veniet dies nata lis dñi. dies reſurrectõis eiꝰ.dies penthe/ coſtes.Conueniũt parrochiani ad audi/ tiõeʒ miſſe que tũc foꝛte nõ habet᷑ ab alio puto nullꝰdiceret tũc cãtandũ eẽ de reqe, tum ⁊ viderẽt ꝙ aliqñ fructuoſiꝰeſſet pꝛo articula. xxviij. erẽt vtinã conferẽtes —R—— Tten⸗ tpa/ affert circa diuinũ religionis cul/ ſuffragijs hñdis/fundare die obitus ſui/ miſſas vel alia puitia/q̃ de ſancꝭ ſunt aut de tꝑe qᷓ; ſi in ſolis funeraliba ſeruitijs ſi/ ſteretur Quẽadmodũ ſi fiat vnũ annuale H Plicnijda pi conferetis tẽpalia Eceſſitas incũbit: nüc eximpotẽ lia/qͥd plus honoꝛis ⁊ celebꝛitatꝭ & reddat: cege vbi nõ apparet frausvel laqus iſta q̃ren/ tiũ.nõ in velamẽ falſe libertatis malicie. ſeg ſerenatõem conſcie ⁊ dilatatõem viaꝝ iuxta ritũꝛ ſignificatõem miſſalis.q̃tidie videtur habere plus deuotõis in ſuſcipi/ ente.qm̃ natura ſic hʒ/vt identitas vel aſ ſidua ſiłitudo/cauſet faſtidiũ. ¶Nihilo⸗/ minꝰ opoꝛtet iuxta et pꝛopt pᷣmiſſa/ pias conferentiũ ⁊ recipientiũ ↄuentões/non leuiter abꝛũpere.ſʒ tractare reuerent᷑ Quã uis nõ eſt arbitrandũ/ oẽs hmõi cerimo/ niales inſtitutões.obligatoꝛias eẽ ſub pe na peccati moꝛtalis ſi trãſgrediant᷑/quia nec de alijs ↄſtitutõibo lõge eẽntialioꝛib⸗ oꝛdini monaſtico /hoe eſt ſentiendũ. Cõ/ temptꝰautẽ nihil ſolicit ſuꝑ impletiõe ta liũê/crimẽ hʒitam apð monaſteriũ ſeu col legiũ/q; apud ſingulares. HM articula. xxix. QAitũ eſt ꝓ tertia cauſa.qm nõ oĩm eſt paſſim tales caſus deſcidere ſub regu/ lis generalibo emergẽtes ſed ad pꝛelatos ſpectat interpᷣtatio iuridica.ad doctoꝛes cholaſtica.pᷣſertim qñ poteſt eſſe rõnalis dubitatio de duplici caſu pꝛioꝛi.neceſſi/ tatis videlicʒ ⁊ maioꝛis vtilitatis. Gꝛan/ dis vero nunc aꝑiri poſſit diſcuſſio ſuper hac materia diſpenſationũ ⁊ cõmutatio/ nü / tam in reſpectu diſpenſantiũ/q;; in oꝛ dine diſpenſatõem qu erentiũ ⁊ recipien/ tiũ que ſpecialẽpoſtulat ſeꝑatũq;tractatũ — »„ amꝰ vnuũ hic ⁊ nũc p expedieti ſicut ⁊ ar alia / curſim hic ꝑtrãſita. – tutius eſſe ſemꝑ aſſumere diſpen ſatõem ſuꝑioꝛis ſeu cõmutatõem.qᷓvt ha beri cõmodius poſſit ꝓcurandũ eſt ab au toꝛitate papali/pᷣſertim in religioniby exẽ ptis/ꝙ detur aliqs ab eo ſubſtitut?. ſit de religione.ſit alius.qͥ facultatẽ habeat toti ens quotiẽs videbit᷑ diſpenſandi.ad quẽ facilis pateat acceſſus.Hoc conſilium in alijs etiã caſibus cõſcientie ſcrupuloſis/ ſalubꝛe eſt.ſint illi caſus occłti.ſint publi ci·ſint ſuꝑ peccatis.ſint ſuꝑ penis ⁊ irre/ tatibus peccatoꝛũ. Particula.xxxi. reddat difficilẽ cõcedere talia qñꝛ penitentie. Qua in recolligit᷑ ex conſeqᷣn ti de ꝑticularibo exemptõiboa pᷣlatis oꝛdi narijs/ꝙ frequẽter noxie ſunt.nedũ ꝓpter teꝝ de diſpenſatõe ſuꝑioꝛis ad Emũ papa rite conſultus/non ſe De ſolicitudine pꝛeiudiciũ iuris alieni.nedũ pꝛopter con turbatõem oꝛdinis eccliaſtici ⁊ gerarchi/ ci.veruʒ pꝛopter incommodũ collegij ſic exempti.Cur ita:qꝛ nimirũ pꝛecluſit ſibi tis eſſet pꝛo om̃ibꝰ recurſum facile/ad pꝛelatũ oꝛdinariũ.dũ queſiuit quaſi libertatẽ excutiẽdo iugum ¶ Conduſio octaua ſi oꝛdinauit miſſam eſſe dicendã (exempli grati dielune ſeipſo defraudat᷑ꝑ recipientẽ ſicobligatũ / ſi det taleʒ miſſam ꝓ altero.ſiue fiat hoc ex pꝛio ſequẽti¶ Ratio pſpicua eſt ꝑ deductõem ad impoſſibilevel inopinabile.Da ſiqui dem ita eſſe/ ꝙ vna miſſa ſufficiat ꝓ duo/ re.ſiue fiat ex obligatõe vel ſuſceptõe ſub/ gi bus / dabis obſequẽter ꝙ ſufficiat ⁊ libe⸗ rabit.pꝛo tribo.pꝛo decẽ.pꝛo centũ.ꝓ mil le.⁊ ita pꝛo quotlibet.⁊ pꝛo toto mundo. Dabis vlterius ꝙ nõ erit melioꝛ cõditio ꝓcurantis ſibi miſſam peculiarẽ. Dabis deniq; ꝙ pꝛo vna miſſa/ potuerũt centuʒ habite ſub voto ſub ꝓmiſſo.ſub iniuncto foꝝ penitẽtievel alterius iuſticie/ſolui. Cur ergo tot pꝛeſbiteri.tot miſſe cõſtitu/ unt᷑.cũ vnꝰſacerdos cũ ſua miſſa vnica ſa Allet addere foꝛſitan aliqͥs:· ꝙ re/ v cipiens/dũ habebat pꝛius ad ſuf fcicientiã pꝛo ſuſtentatõe ſtatꝰſui⸗ vel ex beneſiciovel patrimoniovel pie col lato/fraudat ⁊ peccat tam ꝓximũ qᷓ; ſe cuʒ tota ratio cõferẽdi tꝑalia miſtris eccliaſti cis/videat᷑ eſſe/ſua ſuſtentatio nõ diuitia rũ accumulatio.vel oꝛnatus pompaticꝰ. Bed hec aſſertio durioꝛ eſt qᷓ; opoꝛtet ſuꝑ qua memini pꝛidẽ in quadã lectione queſiuiſſe.Deniq; qualis ⁊ quãta ſit mẽ ſuratõ ſufficiẽtie ſtatus.nõ pᷣt ſub arte tra di.Nam qð vni paxꝝ eſt / fit alteri nimiũ. immo fit in eodẽ/pꝛo varietate tꝑm ⁊ cir/ cunſtantiaꝝ.talis varietas/qũq; rõnabi liter.qñq; vero culpabilr.dũ quis accipit ⁊ aſcẽdit ſtatũ/ſibi moꝛibꝰq; ſuis⁊ meritꝭ impꝛopoꝛtionatũ.faciẽs ſibi nõ de neceſ ſitate virtutẽ ſed devicio neceſſitatẽ.Ad/ de ꝙ recipiunt᷑ aliqñ tꝑalia/pᷣter velvltra neceſſitatẽ pñtem.ant nõ ꝓ ſolo ſtatu reci ientis. ſed ad alioꝝ pꝛouidã piamq; re/ euatönem. (Koncuſio nona. N(¶ Particula. xxxiii · Dlicitudo pia / conferetis toalia pꝛocurãdo ſibi miſſam iuxta ca/ biter recipiẽs/adiũxerit alios in oꝛõibus ſuis publicis aut ſecretis/vt in memento aut ſi offerẽtes (vt ſolet ypoſt euangeliũ re cipit ¶ Moderat᷑ hec cõcluſio pꝛecedẽtẽ ritũ ſimul ecclie cõſeruat.⁊ exercet carita/ cẽ.quã rurſus a terrena cupiditate diſcer/ nit. Deniq; doctoꝝ cõciliat apparentẽ in gliqbo diſcoꝛdiã/cuius aſpect? ad diuerſa huius ad hec illiꝰad iſta/vertebatur. EKarticula. xxvrx. Ueram a ↄferente tꝑalia queſtio ” nes aliqᷓs. vt ex ſua rñſiõe/veritas magis emineat.¶¶Et pꝛio vis o frater vt in miſſa quã ꝓ te dici cõſtituis:nulla dica tur locis ſuis alia penit oꝛo quã ꝓ tei/pu/ to rũdebit ſicut⁊ rñdere debebit/ꝙ hec fie ri nõ ꝓhibet. Uis rurſus o frater ꝙ in memẽto tam pꝛo viuis q; pꝛo defunctis/ nullus cõmẽdatꝰhabeat᷑ niſi tu ⁊ tui: Rñ deat opoꝛtet ꝙ; hoc nõ intendit.qm̃ inſti tutõni eccłie iã ipſe repugnaret ¶ Vis pᷣ terea ꝙ volẽtes ad offertoꝛiũvenire q̃tinꝰ ipſi miſſe ꝑticipes ſint/repellãt᷑: certe nec hoc dicet ſi ritũ eccłiaſticũ plene cognoue rit Wuidvis igit᷑ tibi frater fieri ꝓ pecu liari miſſa tua: Si rũderitvolo.tota mea ſit. tota cedat in ſpũalem vtilitatẽ meã.to ta valeat ad remiſſionẽ pctõꝝ meoꝝ⁊ ſa⸗ tiſtactõis debitevel iniũcteredẽptöem Sed an hoc ita vis frater: ſacerdos ni/ hil ſibi mereat᷑. nihilſeipᷣm iuuet.nihil ꝓ ſeipſo ſatiffaciat/nihil demũ repẽdat ob/ ſequij ꝑntibꝰ/ nihil bñfactoꝛibo nihil cõ⸗/ mendatis. Similr et tu cõferas nihil ec/ ceſie toti militanti. Nolo dicet ⁊ iure di/ cet. ¶ Duid ſuꝑeſt igit/ niſi referre quãti/ tatẽ ſuffragij deo q̃et qualis tibi debita ẽ nolito murmurare.ſciet ꝓfecto ſciet illeqᷓ montes ponderat in ſtatera.tua ſimiliter dong menſurare. ¶ Adde qꝙ in oblatõne tua foꝛtaſſis alij ſunt melioꝛis conditõis vt participent/qᷓ; tuipſe.Qũo petes:hoc inq; modo.quia de bonis eoꝛuʒ.vno mo do velalio male queſitis/facis elemoſinã facis fundatõem.dilatas pompã tuã. fa/ cere vis nomen tibi/aut modeſtius ſenti endo loquendoq;. tu debitoꝛ es parenti/ nbntonincrvr, Ea ainr cõmunioni ſanctoꝝ. ¶ Patet igitur ſub hoc interrogatõnis ⁊ reſponſionis typo . . ſum pꝛioꝛẽ/ nõ defraudat᷑ſi pꝛeſ/ — — ———————JMNWN — ʒ—JMNä0 f—— ——— 3 ll / e⸗ bs No für di D nin en die ᷓ Cconcluſio dedarat. (Loncluſio. x. Particula XxXXVI Olicitudo pia/ cõferentis tꝑalia non defraudat᷑ ſi iuxta cõſuetudi nẽ eccleſie quã ipſe ſcit/ apponat᷑ vnus obitꝰ(exempli gratia) cum ſuo cer/ to die fundato. ¶ Da oppoſitũ dãnabis ofes fere cathedrales ⁊ collegiatas ⁊ par rochiales immo et monaſteriales eccleſi/ as.Contradices inſuꝑ ratiõi que nõvult vt cuilibet cõferenti aliquid/ pꝛo ſuo obi tu fiant ſemꝑ exequie ſpeciales.quoniaʒ ſepe modicũ ⁊ inſufficiẽs eſt quod offer/ tur/ad ſuſtentatõnem miniſtroꝛũ. Etob ligatio de obitu faciendo/ cõditõnem re/ cipit(et ſi nõ ſemꝑ explicet᷑ implicitã Itẽ nec dies anni ſufficerẽt ſi cuilibet ſoli cer⸗/ tus dies obitus aut etiã aliunde inſtituẽ tis eſſet ſeruandus.Sivero talis cõferẽs tꝑalia/ neſciret conſuetudinẽ ecclłie pꝛout ipimet de collegio ſeu coꝛpoꝛe ſuo ſciunt et fertur intentio ſua ꝙ obitus annnatim fiat pꝛo ſe ſolo tali die.nihil tamen expli/ cat ſuper hoc.tunc adhuc bona fides ⁊ eqͥ tas recipientiũ ſaluatur in ſua cõſuetudi/ ne.Si autem fiat mutuus ⁊ expꝛeſſus cõ ſenſus inter dantem ⁊ recipiẽtem:nõ ap/ paret ꝙ conſuetudo militet:vt alter obitꝰ coniũgatur.iuxta modũ ſeptime ⁊ octaue concluſionũü. ncluſio. xi. * e e e a Ecipiẽs / defraudat crebꝛo ſemet K8 n n receptõne tꝑaliũ.Quãuis videat᷑ eſſe regula iuris/ꝙ nemo ſibiip̃i ſi cut nec volenti aut conſentiẽti/faciat ĩiu/ riã aut fraudẽ.nihilominꝰ inuenit᷑ ꝑ me/ tafoꝛam hoĩs ad ſeipᷣm /fraus ſicut ⁊ iuſti cia Et hoc ad pñs ſupponat᷑ Et tangamꝰ in facto modos aliquos. ¶ Pꝛio ſi men/ tit᷑ iniqͥtas ſibi ⁊ ꝓxĩo.dũ nõ ĩplet nec im plere pꝛopoſuit/que ꝓmiſit. ſatis eſt ei ſi ecuniã vndecũq; collegerit.quaſi dicẽs ſibimet illud metricũ. Pꝛomittas facito. quid enĩ ꝓmittere ledit:? Polliticis diues quilibet eſſe poteſt. At vero dũ lucꝝ q̃rit in burſe en adauftit ernũ in anima. ententia eſt Auguſ. ¶ Particula. xxxviij Acit aliam ſibi de Fantctordeg s interpᷣtatonis cuiuſdãvelo laten/ auſa ꝓpꝛia ſue obligatõis Cõmutans il/ 2 Jam ꝓ volũtatis arbirrio Aut dum ſuffra Eccleſiaſticoꝛum ticularia traducere. Particu. XXXIX. 4 L tem. Dum ſe iudicẽ conſtituit in elhnb e Pi⸗ ceteris quibuſſibet.dicẽs ſibi ſatis eſſe Poſita videt᷑ hec doctria/ ſub fine cuiuſ/ dam opuſculi de valoꝛe oꝛatõnis/addito de quadã Melania nobili romana exem plo. Verum nõ ita ſub vniuerſali regula ſermo factus eſt/quin diſtinctõem diſcre/ tionẽq; recipiat. Pꝛopterea dicamus vi/ ceuerſa/caſus aliquos:quibus expedit et quandoq; neceſſe eſt/intentõnem ad par Onſtat in pꝛimis ꝙ licet deꝰnon nis noſtris vt alijs benefaciat.nihilomi/ nus vult ſᷣm oꝛdinem ſue ſapientie dare aliqua/dum ſpecialiter ad ipſum diriga/ mus oꝛatõnes noſtras.qualia nõ eſſet da turus ſine illis/vt non ſint vacua ſapien tie ſue opera/iuxta verbum ſapientis. Conſtat inſuꝑ ꝙ nouit deus pongerare merita intentõnes ⁊ coꝛda conferentium temꝑalia.dat tamen aliqua cõferentibus dum fiunt oꝛatõnes ⁊ ſuffragia poſtmo/ dum pꝛo ipſis/que et qualia nõ daret / ſi dimitterent᷑ nec fierent. Patet in illis qui conſtituũt in ſuis teſtamentis aut aliun/ de/ certas pecunias reſtitui vel dari pau/ peribus.qui licet ſic oꝛdinando poſſint mereri non tamen pꝛoficit eis ⁊ alijs tan tundem hec voluntas/ non ſequẽte effe/ ctu:ſicut ſequente.quoniã in caſu mane/ ret iſte oꝛdinans adhuc ad reſtitutõnem poſterius obligatus. (Particul Oncedimus vltra ꝙ recip iens tẽ 4 2 dit Hugo de ſancto victoꝛe in ſuo de oꝛa rione.Et trahitur ſatis ex verbis ſancti Anthonij/q; oꝛatio tunceſt acceptiſſima deo / dum omniũ ⁊ ſuüpius obiin keigin⸗ gia nõ plus agit pꝛo bñfactoꝛibo ⁊ funda ſuam in generalitate ſola in tentionẽ continere.quoniã ſciet diſtribu ere deus pꝛout volet ⁊ quibꝰvolet⁊ quan m myolet.Exemplũ de pauge / debitis in ſolubilibꝰ? obligato / qͥ liberat ſe cedendo coꝛam iudice ſuo/ omnibus bonis ſuis. egeat intentõne noſtra vel oꝛatio ne particulari/ ſicut nec aljs bo/ poꝛalia/poteſt habere aliquotiẽs oꝛatõnes feruentioꝛes et deo pla centioꝛes/ dum non facit eas in particu/⸗ lari pꝛo his aut illis perſonis. Immo tra 7 5 nec ſcit quid petit:pꝛopter quẽdã in deo raptũ ⁊ ſubleuatõem vel aſcẽſum.Nõ aũt modo loqq mur de oꝛõe tali.ſed potiſſime de vocali.ſuꝑ quã⁊ de qcaditvt plurimũ 77 oꝛ talis ꝑ deuotos ſilentes ⁊ qetos.quã/ tũ pꝛeterea ſua ad deũ eleuatio etiã iocun diſſima pꝛoꝛſus ⁊ ſuauiſſima plus impe trat apud deũ/plus eũdẽ placat/ plus ſol nit de penis debitis. plus de meritoꝛum gratijs impetrat. qᷓ; ſola talis exercitatio coꝛꝑalis in vigilijs ſupꝛa modũ⁊ cantico rum multiplicatõib/que ſepe plus extur bant cerebꝛũ!:⁊ tediũ gignũt/ qᷓ; deuotõeʒ inducant. Qualia per pꝛophetã notauit aliquãdo dominꝰdicens.Aufer a me tu/ mulum carminũ tuoꝛũ Hon ideo tamen vt culpemus ita loqmur. ſed vt rationa- bile fiat obſequiũ.Et bono vni meliꝰ ali/ ud pꝛeferat᷑. Fleq; ſemꝑ animalis homo pᷣ naleat.⁊ ſpiritualẽ/oꝛdine non recto diju dicet. Sed qͥd: vt hoĩes ſunt (ait quidã) ita moꝛẽ geras pꝛiuilegiũ quoq; paucoꝝ officia leges ⁊ iſtituta nõ mutat plimoꝝ. Darticula. xlij. DPcdimus q in certis caſib/ non expedi cipiens beret ad conferẽtes ꝑticularem ni mis aut frequentẽ recogitatiõem. Docet hoc exemplũ magni patris Arſenij.qͥ ro gatus a quadã nobili matrona vt ſui re/ coꝛdaret᷑. Oꝛa inqͥt deũ vt deus deleat ex animo meo memoꝛiã tui Pñt itaq; tales gliqñ recoꝛdatões/plus oꝛantẽ ſuis fan/ taſijs impedire/qᷓ; deuotõnem augere vel puram efficere/ reuolnendo. AUbiungamcõſequent/ ꝙ ex hu militate laudabili/pᷣt fieri coꝛã ta lli liqua ceſſio omniũ bonoꝝ ſpi ritualiũ in manib ſuis ꝓpoꝛtionabilr ad foꝛũ extrinſecũ de temꝑalib bonis ratõe debitoꝝ.⁊ hoc ex conſideratõe tot exacto rũ/quib obnoxij ſumus/⁊ qui nos pꝛe munt ⁊ quodãmodo ſuffocãt/ dicẽtes ex omni parte Redde qð debes.vt ſunt crea tio.recreatio.redemptio.debitoꝛũ totiẽs facta remiſſio Pꝛeterea tam crebꝛa/nunc vno modo nunc altero/immediate ⁊ me obligatio.dũ ꝓ ſuffragijs tꝑalia coferunt᷑ H Uauis o vtinã ꝑſuaſum haberẽt DHoies ſeculiä/quantũ ſit acceptioꝛ ret / vtrecipiens tepalia ba ꝑtem ſuam facit deterioꝛẽ Peé ſolicitudine diate facta receptio Quo caſu pauperbo mũcio ſic depᷣhenſus ⁊ anguſtiatus⸗ dice re poteſt ad deũ. Dñne vim patioꝛ reſpon/ de pꝛo me.Tu inquã qͥ pꝛeciũ noſtrũes. noſtra iuſticia.noſtra.redemptio. Redde creditoꝛibus meis quomõ vis ⁊ ſcis.tm̃/ ſuſtentes ⁊ ſatis ee. NParticula.xliiijj. P Oꝛro nullus debet in dubitatiõʒ ver tere/quin ꝑticularis intentõ ⁊ attentio directa deo pꝛo iſtis aut pꝛo illis ſit efficacioꝛ ⁊ laudabilioꝛ plerumq;. Pꝛi mo ex gratitudinis virtute.⁊ ingratitudi nis euitatiõe. Secundo ex augmento de uotõnis affectualis.quã naturaliter ba/ bet parere beneficioꝝ recoꝛdatio ſi gratia dei coniũgatur. Dici ſolet ⁊ verum eſt/q particularia magis mouent.immo conſi liũ eſt pꝛo duris ⁊ indeuotisvt per cogi/ tatõnes tales / ſemetipſos afficiant ⁊ duꝝ coꝛ emolliant Tertio quia fit obligatõis certioꝛ impletio ⁊ ad ſerenatõnem conſci ciſſe vel facere quod tenet᷑ ex conuẽtione. Demum non impedit᷑ ex hac particulari notauimus.ſed iunatur. articula xL.vV Loncluſio duodecima. Ecipiẽs tempalia poteſt iterum defraudare ſeipſum dũ maledictõ currit qua dicit᷑. Oaledictus qui erũ eſt ita qʒ; ꝙ opus ſpirituale factũ pꝛo ſatiſtactõe nem i non valet tantũdem pꝛo multis ſicut pꝛo paucis ceteris paribus Obligans igitur ſe ad ſatiſfaciendũ pꝛo alijs/ non tantun dem facit pꝛo pꝛopꝛijs ſuis debitꝭ in hoc mundo vel in purgatoꝛio/quantũ ſi pꝛo pꝛie liberationi totus inſiſteret. Stabit ergo ꝙ pꝛo receptõne ſuſtentatõnis huiꝰ vite moꝛtalis laboꝛabit ĩ purgatoꝛio pe/ nas luens multis annis.Quãuis in caſi bus multis charitas ad pꝛoximũ exhibi/ ta pie/recompenſare valet huiuſmodi di latõnem liberatõnis pꝛopꝛie/in augmen to pꝛemij vite eterne. Dum pꝛeterea fecit ſe homo pauperẽ pꝛopter deum ⁊ ſaluteʒ pꝛopꝛiam/ dum rurſus fecit aliunde ſibi amicos de mãmona iniquitatis dedit q̊ʒ vt reciperet ⁊ recepit vt daret. modovita gratie in paupertacula hacme enieſaſis volens dum experit᷑ homo ſe fe recogitatõe/ ceſſio fieri generalis qualem i mi bils ne⸗ node onſi . . 7 boc eſt ſo tung efe ctus abſq; alia recõpenſatõe ſeu redditõe mutua temꝑali vel ſpirituali.alioqn nõ eelſſet vera mendicitas ſed cõmutatio qua lis eſt in ceteris eccliaſticis reddituatis: riã iſtã / de pctõꝛibo eccliaſticis/vt ꝙ ſunt fures ⁊ latrones in tractatõe ⁊ diſpenſatõ facere ECccleſiaſticoꝛum Aderet hoc loco materia de mẽdi recipiẽò elemoſinã ſub titulo mẽdicitatꝭ. lo titulo⁊ reſpectu natural defe⸗ Vtxꝝ inquã talis mendicãs/tutiꝰ⁊ liberi us viuat apud deũ ⁊ hoĩes.q; alij qui no lunt eſſe contenti ſolo hmõi pauꝑtatis ti tulo.ſed obligatõem iuri diuino⁊ natura li conſonã volũtarie cõiungũt.ĩmo conſe quẽter laberet᷑ hec inqͥ ſitõ ſi ſtant iſti duo tituli pariter in eodẽ: pꝛo eodẽ:mẽdicare Z oꝛõnũ vicem ſub obligatõ is pacto repẽ dere. Deinde pꝛofundi tãdo/pulcer veritatũ theſaurꝰ⁊ fulgoꝛ ap paret oculis nõ infectis. ſed ad exitũ ꝓpo/ ſite conqͥ ſitionis/iam ſermo feſtinat. fodiendo aut agi citate coꝛꝑali/vtrũ videlz obligek obligatiõ rũ diſtractiuas.Sũt qui ſuꝑ pꝛioꝛẽ fun/ datiõem ecxempli gratia.x.fratꝝ ſic recipi unt nouos /vt ſeruitiũ non hinc augeat᷑. BSunt qui recipiunt ſub tali pacto/ ꝙ in omnẽ euentum / debeat ſemp fieri ſeruiti/ unm pꝛo collatoꝛibus vltimis/ etiam vbi deficerent ea om̃ia que tradiderũt (¶ Cõ/ Dar 4 ticula XL. VII cipiens defraudat ſe.dũ accipit ſplicet ⁊ eſt in pctis totꝰ.¶ Fuer̃t t multa ⁊ terribilia circa mate/ ne ⁊ receptõne tꝑaliũ/ꝙ nõ faciũt fructus ſuos/⁊ ꝙ tenẽt᷑ ad reſtitutõem.nec pũt in gel elemoſinã facere. cũ multis ſimilibo. q/ mum aliq ſunt expꝛeſſe dãnata q̃ erãt de er roꝛe albigenſiũ ⁊ vualdenſiũ ⁊ nouiſſime vuickleffiſtaꝝ ⁊ huiſſitaꝝ q ſumpſer̃t oc/ caſiones errãdi/ex odio ⁊ ʒelo nõ ſᷣm ſciẽ tiam. cõtra diſcolos moꝛes eccłiaſticoꝛũ ds intuebant᷑ magis deteſtando⁊ cũ indi gnatõne.qᷓ; miſerando cũ pia oꝛõne⁊ mo geſta redargutõe. Arguẽdo pᷣterea ꝑ ſimi/ litudines diſpenſatõis tꝑaliũ ad ſpũalia. que nõ ſemꝑ eiſdem pedibus currũt. catoꝛes/ poſſunt in multis caſibo aciant deo ſicut iuſti. Sʒ atiſfacere ſibi nec obligatꝰ . ſequentes. (Particul ea officiũ interceſſiõis:ipſe qͥ deo di fuerat inſtirutum. (Earticula LI genter in ſicet/ſecundo quid decet/ tertio quid po/ teſt ⁊ expedit/nedũ ad pꝛeſens ſed etia ad fuiturũ Euenit itaq; ſicut in agentibo iter ncedimꝰautẽ ꝙ eccliaſtici pec/ fructus beneficioꝝ aut religionum ſuos.q;uis ad conſecutoònem yite eterne⸗/ nõ ſi nnrdiant pane quo veſcunt᷑.qᷓ;uis in ſuꝑ nõ ita ſati multa deus concedit ingratis. Nõne po/ teſt exiſtens in peckato debens decẽ ſoli/ Ecipiens tẽpalia/ſe defraudat et ꝓximũ.dum ſuꝑinducit ad reddi tus iã ↄſtitutos/nouas pꝛo alijs es/boꝛibo incõpoſſibiles aut ea ſtat in his caſibus ⁊ ſimilibus/ defrauda ri poꝛes / qualiter ipſi poſterioꝛes defrau dantes / non vellent ſibi fieri p er eis ſub/ oncluſio decimaqnta N Ecipiens tempalia dum defrau⸗/ rgdat ſe ⁊ pꝛoximũ / dicit interpᷣtati ne defraudare deũ.quoniã de eſt pꝛinceèps ſupꝛemꝰ/curam habens homi⸗ nũ.⁊ reputans ſibi benevel male fieri qð eis fit/⁊ inde cõſurgit meritũ noſtrũ apð ipſum. Facit ad hoc, parabola illa de ope ribus miſericoꝛdie cõmemoꝛãdis in die iudicij Ueruntamẽ appꝛopꝛiatiꝰdicitur aliquid in defraudatõeʒ dei fieri/ dum di recte ⁊ immediate dimittit᷑ illud quod ad gloꝛiã ſuam celebꝛandam et recolendam Ecipiens tẽ pꝛo ſe ⁊ ſucceſſoꝛibus/ debet cum bona fide ⁊ ſagaci diſcretõne dili recipiendo ↄſiderare pꝛimo qͥd longum ꝙ paruũ pondus in ſe/in pꝛinci pio aut pꝛo pauco tꝑe ſit tolerabile:qð ꝑ ſucceſſionẽ continuã/redditur velut im/ poꝛtabile Sic de paruis ⁊ paucis ſuffra/ „ o duvel tunguͦt alig vel typeruant/ pol alia pꝛeſertĩ cõitas 57 remanere: Nonne poſſet etiã nomine al/ terius debitoꝛis quaſi mediatoꝛ/ ſolutio nem hanc offerre Poſſumus ita iudicare de peccatoꝛibo ecclłiaſticis:ꝙ tam noĩe p/ pꝛio quãdoq;/ q; in ꝑſona ecclłie cuiꝰ mi/ niſtri ſunt/ pũt ſe et alios adqͥtare.q;uis nõ ſtat eos eſſe tales ⁊ ſaluari vel mereir ix (Loncluuſio. xiiij 4 De ſolicitudimne ad inſo j lis eſt O pᷣterea ſuꝑueniẽtes non defacili ſuã attentõem applicant lita. G inſi uꝑ cuſtodiẽda eſt quun tũ cõmode fieri pᷣt vniſoꝛmitas apð fres.· ſicut in cibis veſtibo alioq; cõuictu. ſicin officio ⁊ cãtu alioq; ritu.⁊ ita de cõſidera iũt nihilominꝰ frequ?t tionibo hmõi nihilon re obligatiões in oppoſitũ.aut ꝓpter iaduer tentiã incõſideratõemq; recipiẽtiũ.autvꝛ gente penuria.aut ꝓpter cõplacentiã cõfe rentibo faciendã.aut qꝛ nõ audent recipbi ,/„ tas decẽtes ⁊ expediẽtes.¶ QDuare ſic:qꝛ entes apponere naitonc ſeipſis liccd nõ placerẽt cõferẽtib.quales ſi unt carna/ les ⁊ ſpũaliũ non capaces maxime eoꝝ qᷓ regularis diſciplina ↄſtituit aut requirit Deniq; fit hoc ꝓpter auariciã recipientiũ ⁊ eoꝛũ turpẽ queſtũ.qui caſi us / palã ſtatĩ habet culpã.ſiue fiat in augmẽtũ pᷣterne ceſſariũ ia fundatoꝝ cenobioꝝ.ſiue mul/ to amplius ſi querat᷑ noua fieri fundatio ꝑ fas.ꝑq; nefas ad faciendũ ſibi ſub reli/ gionis augmento fama vbi potius igno minia dici dz. q̃ fedis innitit fundam̃tis. ligatis ad reſtitutõem certã.qui putant fundatões ſe quitare.qð aꝑtũ eſt potiꝰſe/ met inuoluere.nõ aquentẽtes verbũ illð tremendũ ſapiẽtis.Qui facit elemoſinaʒ de ſubſtatia pauꝑis / quaſi qui victimat filiũ ante patrẽ.Conſtat autẽ ꝙ recipien tes ipſos/par pena ↄſtringit.ſi nõ maioꝛ aliqñ.q̃nto ſpũalioꝛes ⁊ exemplares ſapi entioꝛes inſuꝑ ⁊ timoꝛatioꝛes eſſe debẽęt. Pꝛoindeꝗᷓ ad reſtitutões incertas tutioꝛ eſt receptio.maxime dũ ſuꝑioꝛis autoꝛi/ tas iuncta erit. Quãuis ſit hoc in loco ali qd monſtro ſimilecirca debẽtes reſtitue/ re.cum ſciant quibo ⁊ qualiter.quos citi/ us induci videbis/dare centũ titulo fun/ datiõis alicuiꝰ/qᷓ; decem reſtituere Adeo pꝛona eſt vanitas diligere vanitatẽ.adeo coꝛ humanũ pꝛonũ eſtq̃ (Particula. liiij. rum quia eſt conſiliũ. Supereſt vnũ inter cetera re mediũ generale iam tactũ. videlicʒ ſupio/ ris interpᷣtatio. Pꝛo futuris vero/ſedula VUnt alie intentiões vicioſe quas nõ opoꝛtet om̃es hie nũerare.ſic de publicis raptoꝛiba.de vſurarijs.de ob ltito faciunt ad cautelã futuroꝝ/nõ — pſall ⁊ crebꝛa recogitatio cũ mutua collatõe ſe nioꝛũ.vt deinceps ab omni ſpecie mala quantũ poſſibile fuerit/ ſemet abſtineant quoniã deus non eget fraudibus aut do lis noſtris.vtvel colat᷑ crebꝛius.vel abun dantius ſuos altat. aut cultoꝛes hos vel illos multiplicet/que multiplicatio non magnificet leticiam Sed dum facit de ſu perfluitate aut ſuꝑerogatione neceſſariä obligatõem / affert inquietã? ſepe damna bilem ſolicitudinẽ.contra pꝛeaſſumptuʒ 1 . . 1 . 2 5 . Dgdamus ad pᷣterita pꝛovberioꝛi doctrina de ſolicitudine pꝛia Vera ſolicitudo eſt querere regnũ ammonitiõem.omnè ſolicitudinẽ pꝛoij/ cere in deũ.quoniã ipſi cura eſt de nobis Attamẽ in querẽdo regnũ deiꝛ iuſticiam eius.que aliter in regula monachali vide tur appellari opus dei opus diuini ſerui tij/ multe ſe ſcrupuloꝛũ ſolicitudines in/ gerunt.tres nominatim VUna quoniã af/ fligitur quãdoq; ſupꝛa vires coꝛpus.Al tera ꝙ remanet ariditas quedam mentis. Tertia ꝙ euagatio coꝛdis compeſci non poteſt.ac exindevidet᷑ omnis fructus per di vel peccatum cõmiti. — ſic. Moneo vos dilectiſſimi. pure ſemꝑ ac ſtrẽnue.diuinis ĩtereſſe laudib. Stræ= nue quidẽ vt ſicut reuerent/ita ⁊ alacriter dño aſſiſtatis /non pigri/nõ ſomnolenti non oſcitantes / non parcentes vocibus: nõ pꝛeſcindentes verba dimidia.non in/ tegra tranſilientes.non fractis ⁊ remiſſis vocibus muliebꝛe quoddã balba denare ſonantes / ſed virili vt dignum eſt / et ſoni tu et affectu/voces ſanctiſpiritus depꝛo/ mentes Pure vero / vt nil aliud dum pſal litis q; quod pſallitis cogitetis.Spiritꝰ enĩ ſanctus / illa hoꝛa gratum non recipit quicquid aliud qᷓ; debes:neglecto eo qð debes obtuleris Pſalmodiã nõ multum pꝛotrahamꝰ.ſed rotunda ⁊viuavoce/can temꝰ Metꝝ ⁊ finẽ verſus / ſimul ĩtonemꝰ erbl quaſi pꝛo themate. Nolite ſolicti “W“è „ ciã eius.ac pꝛoinde iuxta petri trit hanc ſolicitudinẽ ſcrupu⸗/ loſaz verbũ beati Berũ. de modo di. qui nõ ſatis videt᷑ apð multos explebilis.pꝛopter tres iſtas rões.dicit ei — — — — — — ð heſe dale nent lbun Ml ofon atdein leſini Nann mmpn ſin . winj Puin wi Noi, nodis tcun lii iſeni Gln lic 46. 0n du,/ do lnes ica ſeng Sn i olens bos⸗ onin⸗ niſſs enart tſopt epo⸗ nd i ſecyt veoc Holun NH nen ⁊ ſimul dimittamus.punctũ nullus tene at ſed cito dimittat.poſt pũctũ bonã pau ſam faciamꝰ/nullus ante alios inciꝑeꝛ ni mis currere pᷣſumat.aut pꝰalios nimium traherevel pũctũ tenere.ſimł cãatemꝰ ſim pauſemꝰſemꝑ in auſcultãdo. Hec ille. Onfitemur expediẽs eſſe⸗pꝛopt mMmtMminꝰiſtructos et nimis litterales aliqua dicere Et pꝛio ꝙ hec eſt exhoꝛtatõ no bceptio NMoneo vos inqr ʒ tñ aliqᷓ vident᷑ aſſeri que diuinã obligatòem inſi nuãt.vt illð.ſpũs enĩ ſctũs illa hoꝛa gra/ tũ non recipit.⁊c̃. In quo dicto difficul/ tas maioꝛ pendet.qm̃ de nõ parcendovo cibo nec remittẽdo.ↄſtat ꝙ coꝛpalis excu/ ſat debilitas. Illa pᷣcipue que turbatiõeʒ capitis in leſionẽ iudicij rönis affert.cui ». 3½ — „ piculo ſuꝑioꝛes tota vigilãtia tenẽtur in vniuerſis⁊ ſingulis occurrere.q̊ͥ facto/nõ opoꝛtet in alia veratõe vel coꝛpali nimiũ pios eſſe. Sʒ de laboꝛe ⁊ doloꝛe ⁊ devexa tione coꝛpali letari in ſpũ. ꝓpter mercedeʒ quã vnuſqᷣſq; recipiet ᷣm ſuũ laboꝛẽ/ad quẽ homo naſcit᷑.ſicut auis ad volatũ NKarticula. lvii. n On parcẽtes inqͥt vocibus/ certe Anõ ideo ſuadetvocẽ clamoſaʒ Nõ talem que venaꝝ/q̃ cerebꝛi/q;̃vitalium ru ptiua ſit. Non deniq; compᷣhendit debili oꝛes. In qualiũ numero ſcribens Berñ. ſepe fuit aſcriptus. Alioqͥn tanta ſcribere eũ łdictare/clamoꝛ ille ↄtinuatꝰñ tuliſiʒ. . QAuero de vocalis oꝛõis attẽtõne a· multi multa dixerũt multa ſchſe/ H munt. tentauit vero noſtra ſolicitu do / ſi poſſet hec difficultas/ad pauca cla/ raq; reſolui.Et occurrit nobis diſtinctio talis Bunt in oꝛõe vocali/tria.vnũ ꝑ modũ materie.aliud ꝑ modũ foꝛme.terti um ꝑ modũ finis qui cũ foꝛma ſepe coin/ cidit. Materia oꝛõnis/cõſiſtit in verbis. Foꝛma in ſenſu verboꝝ Finis in eleuatõ ne mentis ad deũ.Et hic finis duplex eſt vnꝰfundatus confoꝛmiter ad ſenſum ver boꝝ.qͥ pt dici finis pximꝰ.aliꝰeſt fundatꝰ vñcunq; ꝑ diuerſa/licʒ nõ pↄꝛia Exq̃ diſti ctõne eliciunt᷑ pꝛopoſitões que ſeq uũtur a Ateria oꝛõis / cadit pꝛĩcipalr ſub pᷣcepto.ſic ꝙ oꝛans abſoluit᷑ ſiue Ccleſiaſticoꝛumnm 3 cogitet actualiter ſiue nõ /fiue vaget men te vel coꝛpe.dũ ꝓferat oꝛõis verba.vel pfe rentes audiat.iuxta qnalitatẽ oꝛõis Alio quin nõ eſſet ſalua om̃is caro Et pʒ exem plis ⁊ explanatõe pᷣceptoꝝ diuinox vr de ieiunio ⁊ honoꝛe parentu.que nõ iõ ſunt peccata ſi non fiant ex gratia.Si nõ im/ pleatur ſemꝑ intentio pcipientis et finis ſicut alibi patet latioꝛ deductio. Sic enĩ dicimus/ꝙ agens opus penitentiale per conſfeſſoꝛẽ impoſitũ.qᷓ;uis hoc flat in pec cato/non tamẽ tenet᷑ iterare.vt exẽpli gra tia dare iteꝝ ſex ſolidos.vel ieiunare.vel oꝛõnes certas repetere.verum eſt ꝙ' talis ſatiffactio / no eſt reconcilians deo pꝛopt impedimentũ peccati.et tamen ratoeope ris eſt adquitãs hoc eſt ab obligatõne ſol uẽs. etſi nõ ſit deo recõcilians tñ ages nõ ideo peccat.quãuis ſit in peccato. Enſus oꝛõis / nõ cadit ſub pꝛece pto.vt recogitet᷑ ſemꝑ vl intelliga me pꝛophetaliũ de quibꝰaccipitur myſti ce ꝙ tenebꝛoſa aqua in nubibus aeris. et iterum. Nubes ⁊ caligo in circũitu eius. Patet inſuper de multis ſcripturis habẽ tibus in ſuperſicieverba carnalia que plꝰ incitarent recogitata/mentes imperfecto rum/ad lubꝛicitatem (quia nondum ſpi/ ritualis ſenſus capaces ſunt) qᷓ; ad ſpiri/ tualem deuotõnem. Sunt alie narratio/ nes quedã valde ſteriles in ſuperficie lit⸗ terali/ habentes tamen aliquid ſuauita/ tis ſp iritualis/ſi non apud illos.apõ ta/ men alios ꝑfectos qui foꝛti meditatione ſciunt ſugere mel ve perra. oleumq; de ſa⸗ xo duriſſimo quales inueniũtur pauciſſi mũu Ceteris vero/quid niſi faſtidium vel nauſeam vel mentis ariditatem taliũ diſ ⸗ cuſſio ⁊ anes ſola pferretvel afferret articula. xrij. confoꝛmiter ad ſanctũ Thomã et rationem ! ꝙ finis in oꝛatione ꝛincipalis/ eſt eleuatio mentis in deum „ . yvero qui non poteſt conſequi finem iſtuʒ per recogitatõem attentam ſenſuũ oꝛõis Patet de illitteratis ⁊ idiotis. Patet de canticis in tubis ⁊ oꝛganis. Patet de paſſibus obſcuriſſimis canticoꝛũ maxi⸗/ KRopterea dicamus conſequẽter nediate vel immediate. directe vel indi/ recte.pꝛincipalr vel occaſionatiue.Oꝛãs — LO particnlaris que pꝛofertur.⁊ hoc ꝓpter ali quã ex cauſis tactis.qui tamẽ finis dicit pꝛoximꝰ⁊ quaſi ꝓpꝛius huic oꝛõni.debet cum omni libertate ſpiritus/⁊ abſq; ſcru puloꝝ ſolicitudine/ cõtentus eſſe ſi finez vltimũ /meditatõnibalijs conſeqtur.Fe lix ſi dicere poſſet.Oculi mei ſemꝑ ad do minũ. Meditatio coꝛdis mei in conſpe/ ctu tuo ſemꝑ.¶euaui ocłos meos in mõ tes vnde ve.aux.mihi YFelix ſi nõ daturei contẽplando volare.ſi poteſtvel reperevł moꝛe locuſtaꝝ ſemet excutiendo viciſſim ſaltus dare. ¶ Particula. lxxij. pꝛeſcriptũ.¶ Weritas eſt/ꝙ ceteris pari/ bus expedientiꝰeſt affectõnem ſuam exer cere iuxta litterã que pꝛofert᷑pꝛopter q̃tu oꝛ in ſpeciali rõnes. Vna eſt/ſcriptureve neratio.in qua ſpũſſanctꝰ/ſemꝑ loqui cre dendus eſt Altera eſt ꝑticularioꝛ eruditõ circa myſticos ſub arido lir̃e nucleo? dau/ ſos ſenſus.Tertia eſt ſuauioꝛ aſſuefactio circa quotidianos cãtus. Quarta eſt ma- ioꝛ ſtabilitio circa determinatos affectus qᷓ; circa vagos ⁊ iugiter nouos.Addatur oꝛatio que petat reuelari ſibi ſuauitatem mellei ſenſus in littere fauo latẽtis.⁊ hoc ꝑ compᷣſſionẽ meditatõnis/ que pꝛoꝛſus nõ fiet:niſi dederit de ꝑuulis intellectũ. aꝑiens theſaurum ſuũ aque yviue. ſuũ exterioꝝ qm̃ dñs ianuis clau pendere ſuã impoꝛtunitatẽ plłꝰq;poꝛtu/ niꝰeã abijcere conari.licet ꝑditure ſint ad hoꝛã ſuauitatem vngẽti. Hoc ↄfirmauit vnꝰ patꝝ exẽplo de retẽtione vẽti in pal / lio.aliꝰde catuli latratu/aliꝰde aucaꝝ ſibi lo/aliꝰde muliere litigãte.aliꝰ de riuo qui violẽtioꝛ fit/obice poſito.aliꝰ de cachinã tiby terrere pueros volentibo.aliꝰ de blaſ⸗ pbemie ſpũ / aliꝰ de pꝛuritu curioſitatꝭ qͥ DOnitio pᷣmiſſa cantãdi Berũ.nõ repugnat huic poſitoõni ¶ Patz gqꝛ ſicafficiẽs ſe ad deũ ꝑ alias co gitatões nõ elicitas ab immediato ſenſu littere que canit/nõ facit aliõ q; dʒ negle- cto eo quod debet:immo facit om̃ino qdͥ debet confoꝛmiter ad finẽ a ſpirituſancto ¶ Particula. xij Eniq; plurimũ ↄtert ſi pꝛius añ dtempꝰoꝛõis/fuerit cohibitio ſen / ſis dedit pacẽ ⁊ ſpmſanctũ diſcipulis. Sit inſuꝑ cõtinua muſcaꝝ inutiliũ a fa- cie coꝛdis effugatio/ manufoꝛtis attẽtio/ nis Nõ ita tñ qͥn aliqñ ſit expediẽs nihili cogitatões. ſed ꝑtinentes ⁊ oꝛd lum tales.⁊ hoc eſt rarũ ⁊ bonn. eſolicitudine nõ ſcalpẽdo curat᷑ ſed ꝑ imuſculos acce dit᷑. Eſt autẽ curioſitas /ſtudiũ ea ſciendi que nos vel nõ decẽt vel nõ expediũt vel nõ edificant. Hanc cõpꝛeſſit xpᷣs in apo ſtolis die aſcẽſiõis. hãc in petro q̃rẽte de ſtatu Johis qͥd ad te ait. Vñ ſub hoc me/ tro cohibebat ſe vnꝰdicẽs. Clauſe qͥd ad te:ſta.qͥs tuiduc coꝛ in alta.Fac opꝰiniũ/ ctũ.deinde vacato tibi ¶ Placuit ad con firmatiõem pꝛecedẽtiũ ponere ꝑ expᷣſſum verba ſcti CThome ſupꝑ.iiijdi:xv.materia deoꝛe. q „ eſtione. ij. articulo. iii,j Rarticula. xx. Ve „ ad petitionẽ ipam.⁊ ad ea qᷓ pe/ petimꝰ. titionẽ ipᷣaʒ circũſtant.ſicunt eſt neceſſitas pꝛo q;̃ petit᷑ de qͥ roga .⁊ alia hmõi Et q̃/ cunq; haꝝ attẽtionũ aſſit/nõ eſt reputan da inattẽta oꝛatio/vñ etiã illi qui nõ in / telligũt petitõis verba/ad oꝛõnem attẽti eſſe pñt. Sʒ tñ vltima attẽtio eſt laudabi lioꝛ q; ſcõa.⁊ ſcdᷣa q; pꝛia.Et qꝛ aĩa nõ pᷣt eſſe vehemẽter attẽta ad diueria. ideo pꝛi ma attẽtio poteſt nocere vt minoꝛ ſit oꝛa tõis fructꝰſi ſcdᷣaʒ euacuat.vel ſcdᷣa ſi ter - tiã oĩno tollat.ſʒ nõ ecõnerſo Tñ attentõ cõiter accipiedo.i.ad aliqð triũ pᷣdictoꝛũ „ Pr. darticula. es de attentione ? den que alibi ſeoꝛſum notate ſunt ꝛima diſtinctio· xij. membꝛoꝛũu 25d Euotio in oꝛatione quãdoq; nõ admittit alias quaſcũq; cogitatõ nes niſi ſolius dei.⁊ hoceſt in pᷣ/ dia ſit in celo mentis ſilentum VScða ¶ Deuotio qñq; recipit alias ed ꝑtinentes ⁊ oꝛdĩatas.⁊ ſo ken Peanhetagtergnge pfinẽtes ⁊ qſi ſuꝑfluas.⁊ ̊ eſt qtidianũ. uarea AWeuotloreipit coerorigs luerſas cogitatõnes. vt ſunt vitioꝛũ. bocpiculoſnmn. Duinta ¶ Cogitationũ imptinẽtium vna qnq; eſt vehemẽs ⁊ ſuffocãs actualẽ habitualem nec vocẽ.⁊ hoc poteſt eẽ vir- tutis exercitium. Atentõ inqt in oꝛõe pᷣCt eẽ trilex nõ nocet.ſed multũ pꝛodeſt.hecibi. ¶ pv DODꝛro circa finem opuſculi poſſu ttentione ⁊ deuotioneet affectiõe ſenti vita rariſſimũ. vbivix hoꝛavel dimi vonſ ſrio co att nhe rh pe, ſine Cr punn noͤin⸗/ aneti dwwi nößt pri ſton ſir,. conſuetud eptima cg. 7 hec ſtat cum laude ia eſt leuis ⁊ vẽto ſilis li⸗/ Dctaua (Ali cetvideat᷑ impoꝛtuna ſed ſupat᷑ aut ↄtẽni unr hec nõ tollit laudẽ ſed exercet mẽtẽ. ona ( Cogitationũ cõtrariaꝝ. vna abſoluteꝛ directe contraria qua ſcilicʒ oꝛans deteſtatur oꝛare ⁊ deuotõem habe⸗/ re. ſʒ timoꝛe diſcipline pꝛoſequit᷑. hec om nino vituperabilis. Decima lia qua oꝛãs habet diſpli centiã conditionalem/ ſic ꝙ non oꝛarʒz ni ſi vouiſſet.non tamẽ deteſtat᷑ ſe vouiſſe ſʒ Hiacrs beceſ ſafficlens atq; laudabilis licet non excellens.7 habet deuotoͤem ha bitualem ⁊oꝛigin. nalem. 4 1) 7ani non ſi Ufkieister reſiſtit. ſʒ eiverevel interpᷣtatiue cõſentit᷑⁊ hec eſt danabilis. Quis ãt dicat᷑ verus / ꝗs interpᷣtatiuꝰ. ali bi dictũ ẽ. Cõſentire ſiqdẽ ðꝛ aliqs malo du nõ fecit bge l in ſeen ech facit wrylerur è ierum eßle⸗ “ iecto ſe kene recipies ali/ 27 Benerak. vt qnia vult oꝛare tota die. Amentio * Specialis / vt qꝛ vult nis recta tri talem oꝛationẽ dicere Inadiuidualis qꝛ vult particulis ſi ſingulis i in / tendere. a (Alia vehemẽs eſt tollens vir tua em deuotõem. ſic ꝙ iã virtus deuotõ nis nõ healacinoer berno nerel o vel alia ratio.⁊ hec nõ neceſ/ ſario tollit laudem ab oꝛatione. ( lia eſt cogitatõ vel affe⸗ ctio quaſi fluctuans/⸗q nec excedit ⁊ ſuffo cat deuotõnem. nec exceditur totaliter ab la eſtvicioſa⸗ circa pec cata / alia vt pꝛopter cõmotõem ire vel ille cebꝛe.que nõ diſplicet nec aecept⸗ tat᷑ cõſen ſiue / licetvelit nolit homo ſentiat᷑ ⁊ hec pt eſſe materiavirtutis exercende.⁊ ad expul ſionẽ expediret quandoq; magis niti q; bradoie coneinuatdem. D deci ia vicioſa criminali Kars Krlple nuid o:ationie qu iber modo, rum moxr dictoꝛun ctualis cu ius actus ineſt. mouens immediate. Tir tualis cuius virtꝰ ineſt/mouens actu ceſ/ ſante. Habitualis vel aptitudinalis cu/ ius ſolus habitus ineſt non ſuffi ciens id mouere. (Duana CLCirca ſola verba qua⸗ Att nt to ozois ſi materiam. recta et ſimplex Circa ſolum ſenſum rutli fſnsfißle H ſi foꝛmam ſifinem. Quinta Beneralis Atretiooröis re Specialis ſierxa ncer rec a Zmdiuicualis vt ſu Attentio oꝛbis re le. H flexa quocuq; mo WVWirtualis vt ſup̃. d Ritripler ☛tn,] Habitualis . 2 irca contraria poſiti Attentio o oꝛõis Lirca oppoſita pꝛiua/ recta? coniũcta tiue. ſeu mixta Kiale Circa velut indifferen tig ad vrrumq; Octaua AVonſentiens. Anentlo Diſſentiens. S po ollre Pigra vel doꝛmitans D le oemouctaiu cõ Ab Abſolute voluntaria⸗ . eclate nalent volũ Attentio mi micta taria / quia renititur ſʒ conſentiẽs con/ vincitur “ 7 tarid dula tchetur elſe B non eſ atiue == E Auentiͤ ee, recogitationem. 2non verbum. Tollẽes tm̃mõ vnũ üſen ſum. ſ. velverbü vl deũ LCirca ſolum deum a qᷓ/ ſiue ſint a carnevel mũ Interpꝛetatiue volun H wdumr nnnt. . 2 ollens duo pᷣmiſſoꝝ AIndecima. ¶ Attetio iuncta velut in differens/triplex otalłr interrupta actu virtute et habitu.Partialiter interrupta ſolo actu ⁊ virtute. Partialiter iterrupta ſolo actu.non virtute nec habiuu. uodecima ¶ Atcentio oꝛõnis qua⸗ lcunq; tripler m ꝙ oꝛatõ eſt Obligato ria ſub pena peccati moꝛtalis.O bligato/ ria ſolo conſilio bone equitatis.Obliga/ toꝛia ſolius cauſa ſocietatis vt dũ qͥs tene tur nõ oꝛare vocalit᷑ ſed oꝛantẽ attendere. redecimaAttentio oꝛõnis mixteꝛ interrupte/triplex qñq; ꝑ vnã ant tres di es vel mẽſem ex cõſuetudine.patet in ꝑe/ grino Per magnaſ moꝛas ſine reniſu foꝛ tivel frequenti. Per moꝛulas cum reniſuu quaſi ꝑ ſaltum animi crebꝛũ contra mu / ſcas cogitationum impoꝛtunas. Decimaquarta ¶ Attentio oꝛõis abi/ gentis has muſcas triplex Quedã ipoſi R— bilis et vana et cõturbatiua Quedam dit ſi ficilis nec pꝛo tũcvſq;qq; neceſſaria Oue da facilis licʒ ĩpoꝛtuna tamẽ meritoꝛia Darimazntn ttetio qlibet pᷣmiſſa neceſſaria ſit vt dicat᷑ a ſevel ſocio. Circa verbum ⁊ ſenſum beneplacẽs. Circa ve bum ſenſum ⁊ deum pfecta. Et ſiles fieri poſſunt diſtinctõnes de affectõne qui di citur affixio quehdoam. (Peaimae ta ¶ Attentio quelibet pꝛe miſſaru triplex. Habitualis bona dũ ma net in attentõe ex decẽ annis nõ crimina liter interrupta. Vlirtualis melioꝛ dũ ma net in oꝑatõe.Actualis optima ceter pa ribus dü manet in toto hoĩne toto coꝛde tota anima tota mentę tota virtute. Decimaſeptima ¶ Attentio reflexa in bonũ triplex. Facilis in cõtemplatiuo et ſpuali q volat libero velut celo Difficilis in meditatiuo et rationali qui nitit᷑ ſur/ ſum repẽdo Vlagavel inutilis in ſolo ani mali qui ſerpit in e . 2 Decimaoctaua. um triplex. R tam duratõne q; vſitatõne. Rara ſecũdo modo nec ſemꝑ neceſſaria vel cauta in vo cali oꝛatõne.Quaſi nulla tertio modo et ſufficit qꝙ; cuʒ aſina hierim talis ambulet In ſimplicitateuaſi vitula efaym do cta diligere triturã. atq; muſcas acres co/ gitationũ quantũ valet toleret.nec ita ve lit abigere per impatientiã ꝙ ſeſſoꝛem ſu cq;. Tertia que vehementius opinatur ie Ddixiſſe vel alium ſecum/qᷓ; omiſiſſe.· N(Wiceſima ¶ Attentio reflexa iudiciss. Pꝛimo modo/cõpellit ad repetitionẽvel penitentiã. ſecus de non attentione cira ſenſum vel deũ. Secundo modo ſuadet Secimagnia Kttel t pmiſſa quoꝛũ intuitu res hac agitur. Att rũ ſub debito triplex. Cinca verbũ bonaz- unm ſpiritüſanctũ deijcat. Decimanona ¶ Attentio reflectens ſe 2 ſuper attentionẽ pꝛeteritã in verbis oꝛa,.⁶, tionis vocalis in ſevel cum ſocio/tripiler. Vna que vehemẽter eſtimat verba nõ pp tuliſſe.Alia que iſtud timet velut ad vt repetitionẽ ⁊ aliquãdo cõpellit ꝓpr opoꝛ/ tunitatẽ habitã. Tertio modo diſſuadet repetitõem potiusq; impellat.⁊ hocpꝛo/ pter innatã mentis euagatõem que nõ re coꝛdat᷑ faciliter eoꝛũ circa que nõ actu re/ fleccitur ſicut nec opoꝛtet EEE tendite vobis igit᷑ ⁊ attentioni veſtre in oꝛatõibus debitis. O eccleſiaſti ci vos pꝛecipue patres ⁊ fratres celeſtini⸗ ndite cum pia ſolicitudine que pꝛauã expellat tanq; clauus clauũ Attendite vtſciatvnꝰ quiſq; donum dei nõ plus nec minus ſa/ piens q; opoꝛtet.⁊ hoc vtiq; non poterit faciliter ↄſummari cum pꝛauũ ſit coꝛ ho minis ⁊ inſcrutabile niſi ſermo dei viuꝰ efficax aſſit. diſcetoꝛ cogitationũ t inten tionũ coꝛdis noſtri.quod vt fiat oꝛãdus eſt et in ipᷣm iactandus noſter cogitatus. vt tandem verbis aplicisconcludamus. Nihil ſoliciti ſitis.ſed in om̃i oꝛatõne cũ gaatiavactione petitiones veſtre innote/ ſcant apud deũ. Et pax dei que exuperat oẽm ſenſum cuſtodiat coꝛdaveſtra⁊ intel ligentias veſtras in chꝛiſto Jeſu domino noſtro⸗ Amen. (Pinitt Coſideratoes. xi- eiuſdẽ pꝛo volentib⸗ E ſideratio pꝛima atus ille ſeruus.quẽ cum venerit dominus ⁊ pulſaue nt ianuã eius / innenerit vii ſiderio.⁊ vitam in patientia. ¶ Conſideratio ſecunda atio conclu condere teſtamentũ cebat. Vlelox eſt depoſitio tabernacli mei Et alter Anima mea in maib meis ſemꝑ Quales pᷣterea ſunt qui moꝛtẽ hñt in de- ——— 1 c nlſane aud rid cmd igan tinde Conſidera ¶ Nigilans igit᷑ ſeruus/q̃lia conſiderare debeat circa diſpoſitõnem bonoꝝ tꝑaliũ ſuoꝝ maxime dũ diuitijs apbundans eſt ? heredibo caret/annotemꝰ ¶ Et in pꝛimis nani pe teſiamentocondenno 37 ¶ ¶Uigilat ille ſeruus / qui cogitat otidie quõ ſpũs ſuꝰredeat ad dñm qui dedit illũ ꝑ integrã penitentiã.Qui pꝛeterea nõ ne gligit eccłiaſticã ſepulturã.Qui deniq; ũ omittit oꝛdiare bonoꝝ ſuoꝝ abũdantiã. Qm̃ ĩ iſtis tribↄſiſtere teſtm reputamꝰ. Conſideratio. III. (Uigilãs ſeruꝰlicet pꝛincipalr intẽdere debeat de ſpũ ſuo?⁊ de coꝛꝑe plusq; de ex terioꝛi poſſeſſione Nihilominꝰexterioꝛis poſſeſſiõis diſpoſitõ/multũ facit ad hoc ſpus redeat liber ad dm q; dedit illum Blc etii diriſte fertur tẽpe noſtro quidã nobilis moꝛiẽs / q poſtq; interrogauit ſi tpalia ſua fuerãt oĩa bñ diſpoſita ſolutis ſoluendis.Et rũſum eẽt ita eẽ Cõuerſus ad dñm dixit Ecce dñe ſum poſitus extra manꝰhoĩm. In ma.tu.cõmen.ſpiri.meũ. . . — . . * . recogitet illð. Viuẽs viuẽs ipſe cõfitebit᷑ tibi.Et ꝙ in nullo maioꝛẽ de diſtributõs bonoꝝ ſuoꝝ q; in ſeipſo gerere dʒ fiduci/ am Quia rurſum meritũ ſibi maius inde certiusq; reſultat. Euadit deniq; rapaci/ tatẽ tirannicã aliquoꝝ qui ſolent pꝰ moꝛ tẽ diuitũ/ cauſas cõfingere cõfiſcationũ/⸗ aut de facto tollũt illa que nõ fuerũt in tu tiſſimis manibs collocata. NHimirũ qꝛ nõ nunq; inſidiant᷑ viuentibo vt ipſoꝝ diri/ piant facultates ex fama diuulgatis VUñ tonſurrerttil hoaridd ultzopt oi uitias perierũt. Dicebat vn? ex pꝛudenti/ bus ſeculi. Nollẽ habere centũ mille fran cos.ſi ſuꝑ hoc eſſe deberent fame per mũ/ dum. Multos certe ſaluauit inter medi / as tempeſtates/eſtimatio pauꝑtatis que nihil perſequentibus affert vtilitatis. Teſtaturus añ oĩa habeat gloꝛiã dei p oculis ſuis.nõ vanitatẽ ſeculi.nõ memo riã nominis pꝛotinus moꝛituri Demi/ nerit ſemꝑ apli dicentis. Omnia in glo/ riam dei facite.Et illud pſal.Non nobis dũe non nobis.ſed nomini tuo da glam. Conſideratio. vI. ¶ Teſtaturus / ex iſto pꝛincipio ↄſideret nõ ꝙ vtiliꝰ ſit reipublice ſeu bono cõi dũ oꝛdinat de reb ſuis.ſʒ ꝙ inſupꝑ cedet am/ plius ad honoꝛẽ dei. ⁊ cultus chꝛiſtiani. Conilideratio. vII. tutaꝝ ꝑ alios in collegijs.in cenobijs. in eccleſijs.in parochijs.in edificijs.plłꝰ ce/ dqeret ad honoꝛẽ dei ⁊ vtilitatẽ populi cũ minoꝛibus expenſis.q; none fundatiões nomine pꝛopꝛio ſeu titulo faciende. Teſtaturus aduertat qm̃ deus qͥ pugil lo cõtinet celum ⁊ terrã/ſciet ponderare/⸗ quid ⁊ quantũ offerat ⁊ de qᷓnto.Quẽad/ modũ quidã ſanctoꝝ patꝝ rñdit cuidam nobili matrone.ccc.ſolidos offerenti.et ingerenti reſpicere quanti eſſent. Quem/ admoduʒ pꝛeterea diffiniuit chꝛiſtus de paupercula offerenti duo minuta. 4 ſideratio .Ix. ¶ Conſideret teſtatoꝛ ſi vult fundare col legiavel pꝛioꝛatus aut hoſpitalia.ꝙ ex ta libꝰmodicis ⁊ imꝑfectis fundatõib/plu ra ſequũtur incõmoda.ſicut exptũ eſt ĩ re/ ligiõibo varijs.⁊ noĩatim in collegijs ſtu qij pariſieñ. Meliꝰ eni regũtur.continu/ antur ⁊ ꝑmanent cõmuniates magne qᷓ; modice.Sit h̊ in monaſterijs.ſit in alijs collegijs eccleſigrum vel ſtudioꝛum. onſideratio onſideret teſtadeꝛ ſi libꝛos habet di/ ſtribuendos.quałr ⁊ qͥb quõ diſtribuet iuxta q̃litatẽ recipietiũ.aut ↄmittat diſtri butõʒ ſeu vẽditõʒ ſi opꝰeſt/illis de qͥb cõ ecxpediat. euangelicũ xpᷣi. Si vult edificare domũ aliquã quomodo perficiat eã.quia multi tot expoſuerũt in domicilijs edificãdis⸗ ꝙ pꝛo habitatun nihil relictü eſt nec edi/ ficig pꝑfecta ſunt. Conſideratio.xII ſeu reſtauratio vel cõtinuatio reꝝ iã inſti⸗/ Coſiqeratio. vIII fidit.quatenus vno(ſicut dicitur) ictuſe Conſideratio XI. Mon ſideret teſtatoꝛ iuxtaveꝝ conſiliũ oſideret ad extremũ teſtatoꝛ.qm̃ deꝰ bonoꝝ noſtroꝝ nõ indiget faciet ipſe nu trire pauꝑes.faciet eccłias.faciet collegia faciet monaſteria.faciet cõuentus⁊ hoſpi talia quando ⁊ quõ et vbi placuerit ei.et nõ gloꝛiet᷑ ante ipᷣm ſtulta pᷣſumptio oĩs carnis. Vult nihilominus ⁊ dignat᷑ ꝙ co gadintoꝛes eius ſimꝰ.ad vtilitatem nõ ſu⸗/ pil ſed noſträã. n ſup teſtamento libꝛoꝛũ ſnoꝛum tinos in auinien Enerabilib patribo ⁊ fratri/ bus celeſtinis Jo.de gerſon feſſoꝛ / gratia ⁊ pax ( The celo dicit celeſtis noſter doctoꝛ x-pᷣs Eſt ãt ſapientia theſaurꝰ infinitꝰhoĩbus.quo qͥ vſi ſunt /pticipes effecti ſunt amicicie ili us. Repᷣſentãt hanc Enenelkanarrnt in ſtrumentaliter libꝛiſacri ¶Rꝛopterea di ſpoſui ĩ ſenectute mea theſaurizare iuxta pauptaculam meã de libꝛis ſalutaribus. Uiſum ẽ autẽ mibi ↄmodiꝰ in celeſtinis velut in qbuſdam celis aut celeſtibo habi taculis theſaurũ hunc reponere.maxime quia duos in illa religiõe germanos ha/ bui pfeſſos ¶ S um cũ bona gratia deuotio veſtra patres ⁊ fratres cariſſimi re voceq; celeſtes. Sit theſaurus iſte ꝑexiguus dum venerat ad manus veſtras cuſtodieẽdus in ſacro con nentu veſtro apud auinionẽ. non quidẽ alienãdus.ſed nec pꝛoꝛſus abſcondẽdus immo cõicandus hinc ⁊ inde/pꝛout ſuꝑi oꝛis induſtria iudicabit. Ita tamẽ ꝙ ſem tandẽ recolligant᷑ ſub ꝓpꝛia claue.vel ar mariolo ad hocipſum ſpecialiter inſtitu/ to. ¶ Deniq; nomina libꝛoꝛũ⁊ tractatuũ tam ab alijs quã a me cõpoſitoꝛũ /diſpo/ ſui colligere in ſpeciali ſcedula dño conce dente.ad quẽ effundite pꝛeces pꝛo mea fi nali ſalute in gratia ⁊ gloꝛia ſempiterna. ¶ Scriptũ lugð.anno gratie.iꝗ28. in ncouembꝛi / anno etatis dieꝝ vite peregri natõnis mee qui ꝑui ſunt ⁊ mali ſexageſi moquito ⁊ incipiet.õ b.annꝰdie.xiiij. de cembꝛis/feſto ſancti nicaſij Remẽſis qua natus ſum ⁊ renatus in dño Ihu xpᷣo in quo det idemipſe/ nos omnes bene mo/ ri. Amen. ¶ Finitt. 1 Sacerdos ſacre theologie riʒate vobis theſauros ĩ ¶ Suſcipiat igit poſitũ me thheologie pfeſſoꝛ indi. cellarius. E uoclſibifien heurauit in ecclłia ſctĩ paaʒ Epiſtola ſuper teſtamẽto libꝛoꝛũ Epiſtola eiunſdem carthuſiẽſes. ſuꝑ acceleratõe ſuffragio rum ſibipoſt obitũ eius oblatoꝛum. ¶VAcite vobis amicos. Docet h f apmatoꝛ hoĩm Ihus / ſubdens cauſam finalẽè/ vt inquit recipi gant vos in eterna tabernacula KCauſam vero materialẽ tãgit eſſe mãmo/ „ 4 . nã iniquitatꝭ nõ quin illa ſit potioꝛ q̃ de materia venit eqͥ tatis q̃lis eſt caritasgra/ tuita/qlemvos honoꝛãdi patres⁊ dñi/cõ cedere placuit pꝛidẽ mihi vilico inutiliqͥ fodere nõ valeo.ſed certe mendicare non erubeſco cuʒ illo qui dicitego autẽ mẽdi cus ſuum ⁊ pauꝑ.Eſt itaq; mihiꝓcopia ꝓ diuitijs ⁊ opibus/ ſpũalis mendicitas pꝛout dudũ ſoꝛoꝛibo ſcribens late ſat erx poſui Et quoniã poſuit in mendicitatis mee ſacculo. Immo ſacco ꝑmaximo ⁊ in ani/largitionẽ liberalẽ ⁊ grandẽ de parti/ cipatõne bonoꝝ ſpũaliũ pꝛecioſi pᷣdiui/ tisq; oꝛdinis veſtri/ beneuolentiſſima ca ritas veſtra.venit in coꝛ meũ fiducia petẽ di qualẽcunq; acceleratõnem me viuente aonlor gnevo kobu uneon., lata (M umpetrẽt ſpiritales amici/viuereet moit me in gratia dei.Non qͥn oꝛetur deus/ vt tranſeat a me calix purgatoꝛie penalitat;. ſi poſſibile eſt ſᷣm oꝛdinẽ diuine volũtat ſed qꝛ plane mihi gratia dei ſi comitet᷑ vi/ tam ⁊ obitũ meũ qꝗ deliciente / nulla eſſʒvl terius redẽptio.⸗ ratio/quia videt᷑ facilioꝛ ꝓ patribo ⁊ dñis ouet me ↄſideratõ pᷣcipua q̃tinꝰ ouet altera cõſide/ paulatiua quaſi ꝑ tempꝰ⁊ tꝑa diſtributõ ſuffragioꝝ/q; ſtatim poſt obitũ cõtinua/ ta ſolutio ¶ Deniq; iuſtoꝝ aſſidua dep/ catõ ꝓderit ſpero mihbi ad meritũ ꝓpꝛium cumulandũ invia/ qualreſſe non poterit extraviam /que meriti nullius ſtatũ habʒ ¶ Rogo igit᷑ patres ⁊ in xpᷣo frẽs cariſſi⸗ mi/vt caritas veſtra me magis ac magis abunget /vt in eterna tabernacula/ vobi⸗/ ſcum recipiar kackiat Saripti lIlnung. We hã. de gerſon us ⁊ pariſieñ ca/ ſter alünus in xpo Jo li lugduni gallie vbix ſepult iacet.reptũ . — —w— — — Nino⸗ Ri did. l ſeſen enil api n , ene tin mni Gtiun ina nei ente roh, i 4 4 4 N is dd udi Teſtamentũ Peregriin 3 eſt quod ſequitur in libello quodã manu ſua/ꝓpꝛ ia conſcripto ſicut ⁊ pꝛecedentes Ouvmine patris ⁊ filij ⁊ ſpũſſctĩ pꝛimitꝰiuocato. Notũ ſit oĩbꝰ quoꝝ intereſſe poterit.ꝙ anno Ddüi. m. ccccxxviij. die. cxi. octo/ bꝛis. Nos.p.camerariꝰ⁊ capitulũ eccleſie cauſis. venerabili magiſtro ⁊ dño Johã. de gerſon ſacre theologie pfeſſoꝛi ⁊ cancel lario pariſiẽſi ⁊ ſacerdoti remẽſis diocef. anniuerſariũ panis ⁊ vini perpetuũ mo/ re ſolito ꝑ nos annuati ĩ dicta ecclia faci/ endũ ⁊ celebꝛandũ die.xiiij.decẽbꝛis ĩ cra ſtina videlicʒ ſancte lucie q die feſtũ eſt ce lebꝛe ſancti nicaſij remẽſis archiepiſcopi ⁊in tali natus eſt mũdo renat?chꝛiſto pᷣ dictus Johãanes vt dic anno dñi.m.cccc lxv. Cõceſſimus pᷣterea eidẽ Johᷣi libera liter locũ ſepulture in noſtris locis ad h̊ deputatis nec iã occupatis eligẽdi ſe fa cultatẽ In cuiꝰ rei teſtioniũ ſigillũ noſtrũ duxim? pñtib apponẽdũ.annoꝛ dieę qͥbꝰ ſupꝛa. Benedictꝰ deus fiat fiat. ¶ Tinit. NX — à3 pone domui tue qꝛ moꝛienꝭ SS tu ⁊ nõ viues Iſa. xxxviij. Si cut homo ꝑegre pfecturꝰ in lõ/ ginquã regionẽ.ſolet cõdere te ſtamentũ ⁊ copiã ſecuʒ ferre ſic agere nos ↄuenit/qͥ nõ habemꝰhic ciuitatẽ manẽtẽ ſed futurã inqrimꝰ Sit igit᷑ ſub oꝛõis ty po quotidianũ ꝑegrini teſtametui Leſtamentum ꝑegrin. £ Ater.Ecce poſit ſum hic⁊ nũcve lut in articulo moꝛtis.qm̃ media – vita in moꝛte ſumus Cõpario coꝛã curia le tue.cui me ſubmitto iugit/⁊ adeo cũ fiducia thꝛonũ grẽ tue/vt miaʒ ↄſequar ?⁊ grãm ĩueniã in auxilio opoꝛtuno dũ tem pus eſt miſerẽdi ⁊ hoꝛa ↄparãdi ¶ Da cõ tinue mẽtẽ ſanã:da penitẽtiã verã da ſal tem in affectu cõionẽ ſacram.da ſilitervn ccionẽ ſctãm.da remiſſionẽ plenã.da ſan ctoꝝ õ ptãteg oꝛias ↄſolatõʒ. da in exitu vitã erna rqm nudus egreſſus ſuʒ de vtero matris mee ⁊ nudꝰreuertã illuc. BPalia tꝑaliborelinquo ꝓut ſpecificaue/ ro Et reuertat᷑ puluis in terrã ſuã vñ erat 1 — . 2 ſancti gloſiſſimi pauli lugð.cõceſſimusg p concedimꝰ p pñtes ex certis ⁊ legitimis ai pꝛeꝑatõe reputãdo r. ra ãt qnq; pcõſtituit᷑. Pꝛeeligit deo ⁊ hbo/ minibyrelinqͥt᷑ ¶ Quinta teſtari volenti/ nes ſuas deſerendi diſpoſitõe dom?con ⁊ ſubſtatie coꝛꝑalis pde ſtatis recogitatio. Pꝛodeſt humibła iuſti cia ad miſericoꝛdiã appellatio ⁊ oꝛõ · Pꝛo deſt diligẽs eoꝝ q̃ in moꝛte fieri ſolẽt pdi ſpolito en Pulſio /Pꝛo baattẽdant᷑ ſedu la medi pꝛecoꝛ ad eccliaſticã ſepulturã Et ſt puũs re deat ad deũ qͥ dedit illum. Domine Jeſu ſuſcipe ſpiritũ meu. õ õäl p quotidiano ꝑegrini teſtamento. aꝑs pꝛincipal. Conſideratio.i. Eſtari ſuadet illud ad eʒechiã. di n ſpono domui tue.qꝛ moꝛieris tu 7nõ viues. Illo pᷣterea qð ait Ja cob. muli mee. Deniq; ne poccupat?hõ Moꝛi atur inteſtatꝰ/ ⁊ vt vigilãs inueniat᷑ Nec Juſtüũ eſtꝛc. Vt aliqũ diſponam do⸗ ꝓcraſtinet Quia qͥ nõ eſt hodie cras minꝰ aptus erit.Et qͥ policetveniꝗ penitẽti nõ dat ſecuritatẽ cras viuẽdi. Scða teſtã do curare ſolent hoĩes de bonoꝝ exterio/ rü relictõne. De ſui coꝛpis ſepelitiõe. De ſue aĩe cõmendatõe ¶ Zertia.tꝑalia vero linquũt᷑. Vel ad certos vſus ſigillatĩ deſi gnando vel ad aliqͥs vſus ſummatizʒ ſine ſpecificãdo.vel ad ea ꝓ derelictis ſaltẽ in uarta. ſepultu bus obſtant. Spes ⁊ amoꝛ diu viuendi ſicut ĩ diuite cui dictũ eſt. Stulte hac no cte aiam tuãꝗ repetẽt a te Hoꝛroꝛ moꝛtem cogitãdi. Juxta illõ O moꝛs qᷓ; amaraẽ memoꝛiꝗ tua.⁊c Zelus ſe ⁊ ſuos vel ſevin dicadi.Hec ablata reſtituedi. Nec libidi/ ſt freqᷓns moꝛtꝭ ĩ editatõe. qᷓ ſequũt eptia dat ita/ ꝙᷓ; viuax memoꝛia moꝛtis/cõtemptũ mũ di. vñ facile ↄtẽnit oĩa/qͥ ſe ſy cogitat mo rituꝝ. Dat euitatiõʒ pcti vñ ſapiẽs. Me moꝛare nouiſſiã tua/⁊ in eternũ nõ pecca bis. Dat ſciam ⁊ ſecuritatẽ bñ moꝛiendi. Hemo eni ſm vegetiü id timet facere ꝙſe nouit bñ didiciſſe. Hinc Amb. nec moꝛi timeo / cu bonũ dñm habeamꝰ. Et aliꝰ. ſi aliqñ moꝛiendũ eſt/cur non mo: Rurſus memoꝛia moꝛi: ponit hoieʒ velut ad ho/ ſtiũ tabernaculi/ exẽplo abꝛae. Et filioꝝ irł in caſtris Et ſicut ad os ſpelüce / vtvi deat᷑ dñs/exẽplo helie Et velut ĩ oꝛiʒonte v2 Berta teſtãdo pꝛo cĩe.pꝰ domũ coꝛpis Teſtamẽtum peregrim mundi futuri/ad introitũ ſuũ/⁊ ad exitũ carceris mũdi/ vt videat homo quo ten/ dere ingiter debeat Hinc bñ iuſſuʒ eſt. vi xeris hic ⁊ nũc velut hic ⁊ nũc moꝛiturus Becũda ꝑs pꝛincipalis Lamamus in ſpũ ſctõ / alba par. Exdiuina inſtitutõe ⁊ dignatiõe Ex creatione et recreatione et gu/ bernatõe.Ex amoꝛę⁊ reuerẽtia ⁊ ꝓ neceſ/ ſaria ſubuentiõe ¶ GBeimus aũuũt par᷑ mi. Pater ex q̃dam appꝛopꝛiatõe exinamiſſi bili. ¶Hiſi ꝑ hoĩem ſtet)poſſeſſiõe Vt pte rea ſtudeat homo deuʒ tanq; filiꝰ imitari ne degener ſit / diligere ne ingrat / reuere⸗ ri ne ſuperboſit ¶ Ecce veniet hoꝛa dicit xpᷣs.⁊ nũc eſt quãdo moꝛtui audiẽt vocẽ filij dei / ⁊ hoc fit ĩ moꝛte cniuſſibet altero trii modoꝝ/iſᷣm triplex dei foꝝ vel iudici um Unũ hoꝛrendũ /vbi ſedet iuſticia dã/ nans. Alterũ duꝝ /vbi ſedet iuſticia pur/ gãs.Lertiũ pium /vbi ſedet miſericoꝛdia indulgens.Conſiderabat dauid hoc tri/ plex iudiciũ/dũ oꝛabat. Domine ne in fu roꝛe tuo arguas me in pꝛimo/ neqʒ in ira tua coꝛripias/ in ſcõoo Miſerere mei dñe quoniã infirmꝰſum /in tertio Confoꝛmi ter ad hoc triplex iudiciuʒ/ audiet᷑ triplex vox füij dei in moꝛte. VUna ad dãnatõem Diſcedite a me maledicti ĩ ignẽ eternũ qͥ pꝛeꝑatus eſt dyabolo ⁊ angelis eius Alta ri ad purgatioõeʒ Mittite eũ in carcerẽ do nec reddat vniuerſum debitũ vſq; ad no/ uiſſimũ quadrantẽ. Tertia ad ſaluatõem WVenite benedicti patris mei percipite re gnũ qð vobis paratũ eſt ab oꝛigine mun di ¶ Ecce Notat certitudinẽ ⁊ oſtenſiuã pñtialitatẽ. Sꝛandẽ in bono vel in malo nouitatẽ. Aut ammiratõem ſtupoꝛẽ ⁊ ter ribilitatẽ Et ſᷣm hoc bñ diciꝰ.Ecce moꝛs Ouia nihil eſt moꝛte certiꝰ Nihil pñtiali * us/quo ad ineuitabilitatẽ ⁊ neceſſitatem rei.Quia nihil in bono vel in malo plus nouũ aut ſubitaneũ pꝛopter inchoatiõeʒ ſtatus immutabilis et eterni. Quia nihil ammirabilius ⁊ terribiliꝰ pꝛopter incerti tudinẽ finalis iudicijè/qm̃ vltimũ terribi/ liũ moꝛs/pᷣſertim eterna.¶ Poſitꝰ eſt hö in articulo moꝛtis. Per ↄſideratõem ĩtel lectualẽ Per quendã ſenſum affectualem / Per pñtiã effectualẽ Unde⁊ ſi aliq ſit latõ pꝛo nihilo ⁊ p puncto reputat᷑ Inxe ſpectu et᷑nitatꝭ. In reſpectu ineuitabilita bilitatꝭ. In reſpectu qttidiane deſectibi / 5 . P 4 . . litatis · Pꝛeſertĩ in ſenibo. Oñ adueſpaſcit ⁊ inclinata eſt iã dies huiꝰ tẽꝑalis etatis. aut qñ iã ſenij nox eſt in altera vigilia no ctis ſero aut media nocte gallicantu/aut mane. Quando de ꝓximo / dz ſol eternita tis iuſtis oꝛiri purgãdis obnubilari.dã nãdis penitus eclipſari vbi cadet homo a ſe ꝑ deſperatõem et ſub ſe ꝑ damnatiõeʒ ⁊ per abiſſialem abſoꝛptönem. ¶ Xertia pars pꝛincipalis RKReueniẽs igit faciẽ dñi/ego pau/ S pctõꝛ/adeo cũ fiducia onũ grẽ dei vt mĩam ↄſeq̃r ad thꝛ 1 grãm inueniã/in tempe opoꝛtuno.Dũ adhuc tẽpus eſt miſerendi/⁊ tempꝰ acce/ ptabile. et annꝰ benignitatis. Dũ inſuꝑ adhuc hodie cognoĩatur dies eſt ſalutis Dum rurſus eſt hoꝛa cõparendi in curia miſericoꝛdie/que ſuꝑexaltat iudiciũ ſeue ritatis Ad quã ſicad ſuꝑioꝛẽ ꝓuoco ⁊ ap pello cõfugio ⁊ cõpareo.Dũ nõdum acce pia te deus/tempus iuſticias iudicãdi.ſʒ hoꝛa eſt 'm ezechielem ingemiſcẽdi ſalu⸗ bꝛiter/ᷣm Jeremiã reuertendi ſuſceptibi liter/ſ̃m xpᷣm in grbitros cõpꝛomittendi penitetialiter.¶ Adeo inq; cum fiducia. Quia xpᷣs dixit/eũ quivenit ad me nõ eij ciã foꝛas. Quia noſtra ſoꝛoꝛ ⁊ aduocata/⸗ mater eſt gratie/ et regina miſericoꝛdie/qᷓ defendit iura huiꝰ iuriſdictõis ⁊ curie.qꝛ rurſus Hierlm tota celeſtis/ q̃ eſt mat᷑ no ſtra aſſiſtit nũc ⁊ ĩtercedit ꝓ confugiẽtib ad hanc curiã mie.Adeo rurſus hicꝛ nũc cũ fiducia ad thꝛonũ grẽ. Om̃ offero me volũtariũ ſtare iudicio ſuo/⁊ ꝑere iudica/ to. O ffero me ſubijci velle legibo hui? cu/ rie/q̃ ſunt dimitte et dimittet᷑ vobis/ꝓut ↄtinet᷑ in euãgelio ſcriptũ.Offero me nol le diſcedere contumacit᷑ ab haccuria ſ̃ᷣm voluntatẽ ſuꝑioꝛis rõis ⁊ vltro.qcqͥd in/ ferioꝛ ſenſualitaſ remurmurʒ.quã ſuppli co violent᷑ etiã compelli ⁊ ligari atq; fla/ gellari ne diſcedat ¶ Quarta ꝓs pꝛincipᷣ. O ſtremo ſupplicatõneʒ foꝛmo ſe ptuplicẽ ad te deũ patrẽ noſtrum Pꝛia Da pater mi cõtinue mentẽ ſanã Ne ſeducat᷑ fantaſijs ĩſanis ⁊ illuſio nibo. Ne abſoꝛbeat᷑curis aut cõcupiſcen/ cijs coꝛꝑalibo Ne obſideat᷑ demoniaq op pꝛeſſionibs.¶¶ SGcda.Da penitentiã ve⸗/ rã In cõtritõe pꝑ deteſtatiõeʒ pcti ⁊ amoꝛẽ iuſticie. In cõfeſſione ꝑ aꝑitõeʒ pctõꝝ/et cuiuſſibet neceſſarie circunſtantie. In ſa/ oſe enti Uaſio ſen 4, i Aoe N CTeſtamentũ Deregrini tiſfactõne ꝑ K abſtinentie oꝛõnis? elemoſine. ritualr ⁊ effectiue. cram realiter ue d Auurtr ⸗ ſaltẽ ſpi rias conſolatõem inſie bunt᷑ nequiſſimi calcaneo meo. Dum to/ ta malignitate accuſabunt in moꝛtis poꝛ ta vel oſtio Dum occurret foꝛte vehemẽs aut noua peccatoꝛũ recoꝛdatio ⁊ infeſta/ tio.Lunc aſſis virgo benedicta/ in au ½/ lio opoꝛtuno/⁊ vltima neceſſitate iuäös. Vel interceſſiue ⁊ impetratiue. Vel com miſſiue ⁊ imꝑatiue. Vel etiam vt potes pᷣ ſentialiter? cooꝑatiue/iuxta ꝙ oꝛat eccle/ ſia Maria mater gratie/ mater miſericoꝛ/ die/tu nos ab hoſte pꝛotege ⁊ ĩ hoꝛa moꝛ tis ſuſcipe.Aſſis ⁊ tu angele meus adiu/ toꝛ pꝛecipuus. Aſſint et ceteri ſancti/qs Ceſt ſepius ⁊ familiarius/viuens ⁊ ſanus in/ uocaui et inuoco. Ne queſo ðᷣſeratt hue- Duocq renatus ſit /ca ertia. Da cõmunionẽ ſa⸗/ uarta. Da vnctz extremã In actuali ſacram̃to In effectua livoto.Aut ſaltẽ ĩ effectuali dono (¶ Qui ta.Da remiſſionẽ plenã Ex tua immenſa liberalitate. Ex clauiũ eccłiaſticaꝝ ptãte. Exſancte matres eccłie vnitate ⁊ caritate ¶ Serxta. Da ſancloꝝ cõtra ptãtes ↄtra Pamacnius inſidia . veſter / ſi foꝛte vᷣtus ſ ua defecerit. ſimens conturbata nihil cogitauerit / ſi coꝛpꝰve/ lut moꝛtuũ languerit. Sed cõſoꝛtate vir tutem/illuminate mẽtem/ſeruate ſenſua/ litatem. ¶ Bep tima. Da in exitu vitam eternam qᷓ patria eſt/ad quã ſuſpiro OHuã deſidero et deſiderare concupiſco Quam velut in caligine quadam aſpicio/⁊ a lon ge ſaluto. Quam in lumine ratõnis ⁊ fi/ des cõtemploꝛ:quaſi celis apertis vidẽs illic filium hominis et inde frater meeſt. et pꝛeſidiũ/amoꝛ ⁊ deſiderium/ſuſceptoꝛ virtus ⁊ pꝛemium. Deniq; redeat ſpiritꝰ dqad deum qui dedit illum. Lanq; ad do⸗ num eternitatis claritatis ⁊ felicitatꝭ Do mine Jeſu ſuſcipe ſpiritum meũ.qui vti/ q; tuus eſt/iure redemptõnis: adoptiõis gratuite deſponſatõnis. Ac perinde dat ſpem firma/ bonitas adoptantis.veritas pꝛomittentis. Poteſtas coꝛonantis Ip/ ſi gloꝛia in ſecula. Aůmen. (Finit. amentuz pere grini metricum. . Ratia cui nomen confert inſigne iohãnes μς Aduena cognomen gerſon habere dedit. Scire velit ſbonerics quo tempoꝛe natꝰ lus iſte docet· Mille quater centũ vigintiquatuoꝛ annos Quatuoꝛ adiciens dinumera domind Sitq; decembꝛis lux menſis biſſeptima.ſextus Et ſexagenis inchoat annus eii. „ Solus poꝛro deus obitus ſcit tempus ⁊ hoꝛam Pꝛopterea ſecum ruminat iſta freques XTu diſpone tui domui moꝛeris neq; viues Plene teſtari et et vigilans moꝛreere ixeris hic ⁊ nunc/velut hic ⁊ nunc moꝛiturus Nꝛans dic redeat ſpiritus ad dominum Ecce nouũ grande ſtupidum videt exul et hoꝛret Moꝛtis ad aſpectum coꝛ tremit/ecce venit. Ecce pater mi nuncet hic articulus meus inſtat Quo moꝛioꝛ/pater et vt pater eſto pius Eſto pius ſatis eſt dederis te/diues abundo. Teſine deficio pauperioꝛ nihl0lo. ſedes adeo pietatii s“’'v ñ' Tempus adhuc venie/ Reret iuſticia/ ſubueniat pieeaees. Hens vigeat.coꝛ peniteat /ſacra hoſtia paſcot Crux olei liniat.plenaq; ſit venlia. Sancti quos colui viuens/moꝛioꝛ: meus ad vos Teſtamẽtum peregrim Spiritus aſpirat / ferte iuuamen ei. Que moꝛtalia ſunt moꝛtalibo vltro relinquo. Coꝛpus humum redeat/ſpiritus ad dominu. BSvpiritus iſte Jeſu meus a te ſuſcipiatur. (Aliud carnem ſuper eodem [Anua Augiter/ ad moꝛtem poſſe venire piam. Soꝛs moꝛtis pꝛout ⁊ vite depẽdet ab illo Cuinus ſant manibus om̃ia depoſi ia. Dinite manſeolo datur his pulcroq; recondi. Abſq; ſepuliura depereunt alij Plebeo recipit alios defoſſa parumper ellus inſutos paupere lintheoello Bunt ⁊ qui dicunt facilis iactura ſepulcri. Suntquibus ⁊ pompa nulla placet tumuli. WViſtibus indutos ſacris deuotio quoſdam Spectandos offert religioſa pꝛituus. Peꝛeſbiteros ſanctus loculo deferre puarto· Mos habet infodiens ſigna ſacerdot. Complacet iſte modus electio cara ſepulcrri · Arbitroꝛ exẽplum pietatis obinde datuum AVita fidelis erat/chꝛiſticolus moꝛio. Quanq; peccatoꝛ moꝛtefateboꝛ eoim. Iſte mihi titulus/hec ſpes mihi ſola ſalautis Mon cõfundat me ſpes mea chꝛiſte Jeſn. Baptiſmus genuit chꝛiſto/ necerant meritoꝛum AVliſtimenta mihi Gꝛatia pulcra dedit. BGaudens gaundebo qm̃ deus induit iſtam Deſponſans animãclara monilia dꝛans. Taliter oꝛnatam cupio tibi reddereſponſam Xpe benigne tuo ſemine pꝛogenitam. u queras operum veſtes/confuſio vul Alla mei /ſoꝛdent ſanguine cum ſaniie. Qualis et ex vtero genitricis ſpiritualis Pꝛodijt hanc recipe dum redit abba pater. NHNanq; redit pꝛimo ſignata carectere ſaaro Regaliq; ſuperuncta ſacerdotio. Tradita ſigna fero fidei /vexillaq; belli Mungi cum carne demonijsq; feris. Liberachꝛiſticolũ reſonat vox/armaq; toto Spectanti mundo defero chꝛiſtetna. Ze duce blaſphemos herefum falſosq; ſuaſus Credendo vici/pace frnens fiil. CLConfiteoꝛ donum fructumq; tuũ manifeſte Gꝛatis nõ meritis retribuiſſe meis. eule fidem/neu quis inſane magnificet ſe Sqripſiſti donum ſolius eſſe deil. Neſcio ſi quod ſit inter miracula mauus Scandala per tanta pace frui fidei. Jure beatus erit in me non ſcandala paſſus Fps ait/ſignum qui fuitobloquijs. Spes meg / tu Jeſus es / gratia / non opera ( Cinit moꝛte patet celeſtis/⁊ inde cupini Libera ſi data ſit ambitione pꝛocdul.· Errubnit nunq; chꝛiſtum mea vitatatei· Ecce fremunt/ rident ſubſannãt/moꝛtibus vꝛgẽt⸗ Demon philoſophi vis inimica potens Zalibus impulſum pſtare fide requieg Non hominis /ſed dic hoc opus eſſe dei. Bella tot experti totiensq; pericula paſſi Felices quando nõ abiere reo. Bꝛatus eris domino fidei petra ſtabilitus Petri vox tua ſit non alium petimumug. Coꝛam patre ſuo chꝛiſto vocitante / fideli Seruo diceturtu meus euge vein. Gaudia delitias euo benedicte perenni Sedibus ethereis regna parata cape. Concipe qui legeris tumuli cauſam faciendi Edibus ⁊ ſacris cur monumenta parrro. Baſſa patet platea/baptiſmi pꝛoxima fonti Riuus ibi/recolens funde pꝛeces domino. Viuere ſis monitus velut hic ⁊ nuncobiturus Oꝛans dic redeat ſpiriius ad dominun. Perpetuo coniunge ieſu tibi federe menten/ Celitus ad cenam dic benedicta vein. Anueni celi crudelibus ignibus vſto· aurenti patuit hoſpes adeſto mens. Jungat ſe ſocium ſtephanus/quividit apertos Lelos patrom ſit mibi cipuus (Er paulus ra Angelic?cuſtos comitet᷑/vł᷑q; iohßes pt ad etbera Virgo Joſeph'/tota celica turba aue. WWiem natiuitatis? baptiſmi canit Ars anime gerarde mee doctiſſime ſalue Finis ⁊ initij do monimenta me Fauſta dies rutilat tibi conſecrata nicaſi Et tibi virgo ſoꝛoꝛ martyret eutropia. Luce ſub hac mundo natũ me/denuo natum Fons ſacer ex vtero pꝛotulit eccleſe. Annus erat domini milleſimꝰadde trecentos MD . Seraginta tres / tunc data vita tripter. Ire vita pꝛioꝛ fuit/iram gratia dempſit Vinuificans animam conſociansq; doo Tertia vita licet eſt in ſpe/ vita perennis. Eterne vite gratia pꝛincipium eſt· Vita peregrinus /vſu ratõnis ob oꝛto· Quarta ſubeſt operũ/que vehit ad patriam. Hec operumwvita non ꝑmanet abſq; ſecunda/ BGratia viuiſficat nutrit et auget opus. S Quatuoꝛ hinc vitas totidem dicas et amoꝛes / Vita quadruplexeſt/ergo quadruplus amoꝛ. Omnes ille meos qui viuificauit amoꝛes Vendicat/ille habeat/continuetq; pꝛecoꝛ. Bꝛatus ego pꝛimos ſemper complectaramoꝛes Qui ſi defuerint quid niſi moꝛs ſupereft· iſtola conſolatoꝛia Johannis Berſon Can ariſien. ad Johannem Bermanum ſuum in In ſancti Remigij remenſis e „ —N—5 onac kNRñõ * Ke - Conſolatoꝛia ſuper moꝛte frattis Onice.quem mihi dat frẽʒ natura ſeq̃ndũ. n Moſtri ſint generis que monumẽta vides Arnulpho charlier cui nupſit heliʒabʒ olĩ GBerſon oꝛigo fuit/ aduena voce ſonans. Dotauit deus hos bis ſena pꝛole/puelle Septene numero/quinq; fuere maraes. Pꝛimus theologus/monachi tres/moꝛtuꝰalter Infans/et nupſit filia ſola vio. rater petre rapit te moꝛs/et te ſoꝛoꝛ agnges Infantes/viuit purus vterq; do. Egra iabina ſoꝛoꝛ viuens mala ſuſtinuiſti Jugiter hinc moꝛiens reddita dona capis. Cara ſoꝛoꝛ raulina vale/que commeruiſti onſoꝛs eſſe Jeſu/cuius eras famula. Hoſpita pauperibus et myſtica martha fuiſti⸗ Te vocat inde Jeſus /tu benedicta vein. Tempoꝛa compleſti cõſummatus cito multa Frater coꝛdis amoꝛ tu nicolae me. Celos credo equidem tu celeſtinus adiſii. Celica ſemper amans dum peregrinus eras. Soꝛs lugenda manet nobis / quos vita ſuper Septem ſeruat adhuc/toꝛquet et exilio RNOnice/cur quereris frẽm tibi moꝛte periſſe N An tua ſit pꝛudens iſta queruia inde. Spis aſtra petit linquẽs miſerabile coꝛpꝰ Carcere ſeu tetro carne ſolutus abit. Enius erat regimen grandis laboꝛ/aſper/amarus. Blandicijs fallens excrucians ſtimulis Aſſiduus conflictus ineſt/victoꝛia rara. Audi ꝙ linguam nemo domare poteſt. Quid faciant aures/ oculi:quid membꝛa pudoꝛis Quid ve manus/gula/coꝛ/vis quid adoꝛa petit Bꝛuta ſub imperiũ videas deſcendere freni· HNauta gubernacli dirigit arte rate / „ Et rigida cerui eruice caro ſua frena remoꝛdens/ Se rapit/⁊ dominũ deijcit excutiens. Oppꝛime mille modis ſurget tamẽ vſq; rebellis/ MNemocq; perfecte ſuppeditabiteam. Intro ſemꝑ ineſt membꝛoꝛũ dira ty annus Fomentũ ſceleris/omnis oꝛigo mail. Allicit illecebꝛis/acres exaggerat iraz—,· Plurima lis/pax nulla diu/ſecuraq; nunq;. J.nunc ⁊ tale plangito mancipiuuim. Mancipium quod obeſt anime/qð ſarcina dura Quam crebꝛo ſtimulis cragitareſtuder. , Longaude potius pꝛegrandi faſce leuato. Fratris ſpiritui monice ſi ſapias Dices quis nouit ſi ſpiritus alta petiuit Vel baratri/pꝛocul hoc/coꝛruit in puteum Aut medio poſitum ſi purgatoꝛius ignis Exurat/ſcoꝛiam purificans ſcelerum. Certum te faciat vite reſpectus honeſte 7 2 Conſolatoꝛia ſuper moꝛte Inge ſalutis ſpem concipe/te recraenauns Lollige vel firmum ſolamen in hac ratione QLucenti ſpeculo quam docet alma fides. Omnis in hac vita peregrinans tendit ad illam Celeſtis patrie perpetuam requiem— Scis quam gaudendũ quanto plauſu iubilãduz Tali dum requie perfruiturmoꝛieris. MUM SDi purgandus adhuc retinetur letificeris⸗ aemis celoꝛum ꝙ ſibi certa manent Mlil vltra peccare poteſt/nullo diſcrimine vitam Pergere celeſtem/fine ſuo ſtabilis / ððMð Jzjgicio domini iuſto ſi foꝛte/quod abſit Pergditus eſt / cur fles fletus / laniter eftt. W oꝛ tenerum foꝛſan/ pietas/ natura ve pungit Rumpi conſuete fedus amicicie Bos ⁊ iumentum iuga ſe ſocialia plangunt Perdere/nonne magis eſt ſocialis hom. H Te minus hinc miroꝛ raulinam ſtere ſoꝛoꝛeia— Alſſiduis que te fouit in obſeqdnufs Eijce triſticiam ſeculi cauſat quia moꝛtem ꝛo ſolo ſapiens crimine rite gemit. ſpera ſit ſoꝛs /ſit vel pꝛoſpera/nil nocet vlli Si per peccatũ deſit abuſusel. Adde voluntati tua ſit confoꝛmis opoꝛtet Diuine/quid aget murmur in oppoſitum. An bona moꝛs fratris/carnalia vincla reſoluens NANANuo caperet celum liber et emeritttuus. Fraternalis amoꝛ dedit hanc moꝛtẽ/quia peſte Dum fouet infectos/contagione perit. Hac de valle deus eduxit eum pꝛoperanter/⸗ AUlterius ne fraus hoſtica deciperet. Altit varijs noſtra verſatur vita periclis/ DDmne repletur iter retibus etlaqueis/⸗ Tendimus ad patriam ſuſpiramusq; gementes Quam raulina ſoꝛoꝛ quam nicolaus haber. Hactenus hec volui tibi frater ſcribereê/ quo mens Fosꝛtis et equa ſuam noſtra petat patriam. Allic cernere nos/ dare viuas reddere voces Feas erit/et quicquid coꝛ petit /illud habet. Nꝛemus tandem pꝛo defunctis / vt et ioicͤ) Sint memoꝛes noſtri cum bene fiet eis. Finis (T racta tꝰein ſdem bꝛando miſſam ceſſare deberet. Exptus EEEe N8 ſuum ſimiliter multos pꝛeſerti religioſos? epatione ad miſſam et pollutõne no nouiſſime quendã pꝛe ceteris tali dubita ig. MMU tõnis ſcrupulo non parũ turbatos.dum . 5S2 HS vna parte eos ad celebꝛandũ trabit de/ Abitatum eſt apud me frequ? uotio exaltera timoꝛ offenſe repꝛimit Tã ter et diu pꝛeſertim poſt ſuſce/ dem effectus ſuper hac re certioꝛ/ tum ex ptum ſacerdotium/ſi quis no doctoꝛum ſacroꝛũ lectõne/tum exꝑtoꝝ et cturno pollutus ſomnio a cele virtuoſoꝝ cõſultatõe et exẽplo.tũ poſtre⸗ De pꝛeparatione ad miſſam mo ex ipᷣa rõis⁊ ecꝑimẽtalis cognitõis at teſtatõe/inductus ſum vt ↄſideratões ali quas bꝛeues ⁊ nõ pꝛoꝛſus inutiles ſuper hac celebꝛatõis materia cõponerẽ.eas iu dicio melius⁊ ſinceriꝰſapientium ſuppo nendo.Conſiderationũ hmõi q̃dã erunt acceſſoꝛie.quedã ꝑ directũ rũſiue Pꝛecoꝛꝝ autẽ dari veniã ſi foꝛſan ĩpurius loqnduũn erit.qm̃ moꝛbotalis ẽ qͥ vix alit᷑ detegi vix pulcrioꝛib⸗ medicamẽtis ſanari poteſt. (Conſidera. pꝛung. n abſq; dei reuelatõne ſpeciali ꝙ ſit ſufficieter diſpoſit? dignꝰ ad ce/ ebꝛanda milſſe miſteria. Pʒ qꝛ tũc poſſet aliquis euidẽter cognoſcere ſe eſſe in gra/ tia gratũ faciète.⁊ ꝙ ſufficiẽter fecit qͥcqͥd reqrit᷑ ad hoc ꝙ de ſibi grãm hãc infude/ rit.ꝙ inſuꝑ nullũ ponit obicẽ ex ꝑte alid ad hmõi gratie ſuſceptõem Deniq; ſciret euidenter ꝙ rite conſtitutus eſt ſacerdos. ad habendũ ptãtem nullatenꝰimpeditus ⁊ ſimilia multa q ſunt pure ↄtingentia.⁊ que ſciri nõ pñt infallibiłr/abſq; dei reue latõe ſpeciali. Pꝛeterea qͥs neſciat poſſe fi eri / vt homo der in repꝛobũ ſenſum/ex de meritis pᷣcedentibo vt nõ videat pctã ſua. ⁊ ita nihil ſibi conſciꝰſit.nõ tñ in hoc eſt iuſtificatus/ꝓut apłs foꝛmidando teſtat Foꝛſan eſt talis cõꝑatꝰ ipᷣi Aman ſupbo. qͥ ad cõuiuiũ heſter venit/reputãs hoc ſi bi ad honoꝛẽ eſſe pᷣcipuũ / qð ſibi erat ad ſuſpendiũ.Quis ſcit ſi auditurꝰeſt Ami/ ce quo huc intraſti nõ hñs veſtẽ nuptialẽ Foꝛſan deniq; talis annumerateſt inter illos de qbus ꝓpheta:nõ tã impᷣcatiue q; pꝛenũciatiue dixit. Fiat mẽſa eoꝝ coꝛam ipſis in laqueũ ⁊ in retributões ⁊ in ſcan dalũ.O bſcurent᷑ oculi eoꝝ ne videant.et doꝛſum eoꝝ ſemꝑ incurua.Effunde ſuꝑ eos irã tuã⁊ furoꝛ ire tue compᷣhẽdat eos Fiat habitatio eoꝝ deſerta.⁊ i tabernacu lis eoꝝ nõ ſit qͥ inhabitet. Videtis q; ex/ timeſcenda ſententia/ſi miſtico ſenſu vti mur/oↄtra quoſdã ad ſacrã euchariſtie mẽ ſam accedẽtes indicat᷑ pᷣſertim cũ dicitur. Obſcurent᷑ oculi eoꝝ ne videãt.Et cõfoꝛ miter ad ill/apls intonat ⁊ minat᷑. Qui indigne inqͥt mãducat ⁊ bibit/iudicium ſibi mãducat ⁊ bibit.Et rurſus ꝓpter ho inter vos multi imbecilles ⁊c̃. Hec ĩbecil les.⁊ cetera.Hec imbecillitas et hec doꝛ/ Vllus hʒ certitudinẽ euidentem mitio / magis ad animam qᷓ ad coꝛpus/ referẽde ſunt puto.Conſtat autem ꝙ hec oia certitudinẽ euidẽtie tollũt ab aliquo ſuꝑ ſua ad celebꝛandũ dignitate. Conſideratio. II D digne celebꝛandum / abſq; te meraria pᷣſumptõe ⁊ imputabili/ 4 4 talis euidẽtie certitudo ſuꝑ celebꝛãtis di/ gnitate ¶ Pʒ:qꝛ nullꝰtũc q;tũcũq; iuſtꝰet purꝰ/deberʒ celebꝛare.nec hoc poſſʒabſq; Diſcrimie.ſinõ fieret ei reuelatio ſpecialis Sufficit ergo certitudo talis qᷓlem ĩ ma/ teria moꝛali cõſueuimꝰ expetere ⁊ capere. OQue certitudo poteſt appellari certitu/ do moꝛalis aut ciuilis.ſicut pꝛudẽter lo/ gquebat᷑ ph̊s pꝛimo Eth.dicens.iij.c. Di/ ſciplinari enieſt/intantũ certitudinẽ inqͥ rere ſᷣm vnũqðq; genus/inquãtũ natura recipit.Ad hanc certitudinẽ moꝛalẽ ſuffi cit vt ꝓłimũ/qꝙ homo accedes ad miſſam diſcuſſerit conſciaʒ ſuã ſicut feciſſet p ma gna re lucranda aut incõmodo graui eui tando.⁊ ꝙ nõ ſit ſibi cõſcius poſt hanc di ſcuſſionẽ de pctõ moꝛtali/aut de ppoſito peccãdi moꝛtaliter/ꝙ inſuꝑ nõ ↄgnoſcat ſe aliud impedimentũ legitimũ ꝑ excõica cionem aut irregularitatem habere Con/ ſentio itaq; in hoc cum Durando quar/ to ſententiaꝝ diſti. ix. q.iiij.ꝙ talis etiam ſi eſſet in peccato moꝛtalimeſciẽter nec de eo expᷣſſam ageret cõfeſſionem /repoꝛtaret vnum e duobus. Aut ſibi remitteret᷑tale peccatũ virtute ſacramẽti qꝛ videt᷑ facere qð in ſe eſt ad eiꝰdeletionẽ.nõ enĩ deꝰ reqͥ rit vltra poſſe.Aut fieret ſibi diuinitꝰillu ſtratio ⁊ recognitio ſui peccati.q̃tinꝰp pe nitentiã illð dilueret.quẽadmodũ multꝭ ↄtingere ꝓbatiſſimũ eſt/qͥ in initio ſui ſa cerdotij dũ celebꝛatõʒ cõtinuãt/in remẽo ratõʒ redeũt plimoꝝ⁊ occultiſſimoꝝ pec catoꝝ Silem ĩueniũt grãz /illi qͥ nouiter ad frugẽ melioꝛis vite/toto coꝛde ſe pᷣpa/ rant.Poꝛro talia pctã in recoꝛdatõʒ veni entia ex irradiatõe ſuꝑioꝛis luĩs in ꝓfun/ da abiſſo aĩe:nõ ideo tales ↄfiteri tenẽt᷑ ꝙ nõ pꝛius deleta eſſe potuerũt modo pꝛe/ dicto.ſed fit hoc ad obediendũ pᷣcepto de cõfitendo ſemel qdlibet pctm̃ noſtꝝ.qð⁊ du diſtincte cognoſcimus. Onlideratio III. tate ad nouũ peccatũ / non reqͥrit᷑ png obee lu⸗ l iſgte uhl,⸗ nnt irer, Bite ſſ Pecins Mim kaper cnin linh de hein nur leſuff hiſan Nom miani Mdi vſivo N p/ A/ n cde get ie ſaene res gicln incpe üne ſoſuiſ nnemen noppe nouuen ſeßpe Gzyen npfu⸗ itenit odo d acht otpce⸗ On om̃is ſcrupulus aut dubita/ C n tio de peccato moꝛtali/ neq; om/ nis indeuotõ aut deoꝛdinatõ aut nõ attentio / impediunt de neceſſitate ce/ lebꝛantis dignitatẽ Patet quia certitudo moꝛalis qualem pᷣdiximus ſufficere/ cõ/ patit᷑ ſecum vacillatiõem quandã animi aut heſitatõem quandã vel ſuſpitõeʒ ſeu ſcruplos / ꝙ homo nõo ſit ſufficieter diſpo ſitus/aut ꝙ impedimẽto aliquo ligat eſt Compatit᷑ eti deoꝛdinatõem aliquã pie ſertim viriuʒ inferioꝛũ.et legis tyrannice membꝛoꝛũ.que nõ eſt ſepe ſubdita noſtre poteſtati.Exq̃ cauſat᷑ indeuotio quedam quã nõ plena⁊ actualis ſemꝑ attentio.cõ ſequũtur.nec ob inde peccato macłari ne ceſſe ẽ nec peccat᷑¶ Et ſiqs oppoſueritꝙ dubitãs de aliquo an ſit illicitum ⁊ ſtate dubio / illud agẽs peccat qꝛ ſe diſcrimini ſciẽter obijcit.Rñdeo cũ dño Guilhelmo anthiſiodoꝛeñ.regulã hãc magiſtralẽ in/ telligendam eſſe de dubio tali qð eſt vehe mens.⁊ magis aut ſaltẽ eque inducit mẽ tem credere ꝙ eſt moꝛtalr ullicitũ / ſicut ꝙ eſt licitũ. Secus eſt vbi mens plus incli nat᷑t iudicat ꝙeſt licitũ q;illicitũ.quãnis nõ habeat vſq;quaq; certitudinẽ euiden tem aut fixã.qꝛ nec hocipᷣm reritur. Sũt itaq; nonnulli ⁊ ples /qͥ foꝛtis ſunt fantaſie.qͥ pᷣterea ſepe trepidãt timoꝛeybi iudicãt etiã nõ eſſe timendũ Tales dñt ĩ/ niti cõſilio ſupioꝝ ⁊ pꝛudentũ.⁊ ↄtra ta- lem ipᷣoꝝ vacillatõeʒ audacter oꝑgriSic enĩ plerunqꝙ; vincet᷑.abibitq;.¶ Dui vo renuũt credere ſuꝑioꝛũ ⁊ pꝛudentũ ↄſilio ad tales ſcrupulos deponendũ.⁊ agendũ cõtra eos errãt multipłr. Pꝛimo ꝑ ſuper/ biã arrogantiã/pꝛeponẽdo iudiciũ ſuũ ⁊ pꝛudentiã/alioꝝ iudicio. Rurſua talis vix aut nunq; deuotõem habebit ſolidã. nec pacẽ conſcie a talibo/ac pinde carebit locꝰ aĩe ſue / hoſpite illo de ᷣ ꝓpheta dixit ꝙ In pace fact eſt locꝛ eius. ¶ Dicũtdo⸗/ ctoꝛes aliqͥ quibo aſſentio:q; aliqñ nõ eſt tã meritoꝛiũ credere/ ſic̃ velle credere.nec dolereſenſualr de pctis / ſicut velle dolere ⁊nõ poſſe. Deſideriũ paupeꝝ exaudiuit dñs inqͥt ꝓpha.pꝛeꝑatõem coꝛdis eoꝝ au diuit auris tua ¶ Deꝰitaq; iudicat nos⁊ noſtra/ſᷣm ſuꝑioꝛis rõis arbitriũvolũta⸗/ tẽ ⁊ indiciũ⁊ nõ ſᷣm ea que nobis inuitis atq; odicẽtibo/poꝛtio ſenſualitatꝭ ĩferioꝛ aduehit ⁊ Pducit qualia ſuntvolubilitas carnis illecebꝛoſus ⁊ vindicatiuꝰ Uacil/ latões pᷣterea timide ⁊ incerte ſuꝑ agẽdis aut ſuꝑ eis credendis q̃ noſtris nequaq; ſenſibo attingimꝰ⁊ ſimilia ¶ Decipiũtur in hoc multi ex ſimplicib / diſtinguere ne ſciẽtes inter ea que poꝛtio aĩe ſuꝑioꝛ agit p cõſenſum ⁊ ea que poꝛtio inferioꝛ pati/ tur abſq; ſuꝑioꝛis aſſenſu. Darẽt idcirco ſepe alijs ſalubꝛe cõſiliũ/ qui neſciũt illõ pᷣſtare ſibi. Quare ſic: certe ob turbã hãc paſſionũ ſimul irruentiũ tumultuantẽ ⁊ rixantẽ ¶ DBuocirca memoꝛandũ eſt bea ti Berñ.ſuꝑ hac re conſiliũ. Erat ex diſci pulis eius quidã/tãtis inqetatꝰ ſcrupulł/ vt ad celebꝛandũ nullo pacto auderet ac/ cedere Dixit ei deuotus ⁊ circũſpectꝰ Ber nar.poſtq; hoc accepit. Vade frater.et in fide mea celebꝛes. Obediuit diſcipulꝰ.et ſcrupulus ois ille/ ppetuo diſceſſit. Lau/ danda pꝛoꝛſus⁊ imuanda/tam illius pa tris induſtrioſa fiducia/ qᷓ; iſtius fratris figdelis obediẽtia ¶ Dicet aliqͥs erſimpli cioꝛibi.vtinaʒ talis mihi eſſet abbas aut pꝛioꝛ/qualis erat btũs Berñ.crederẽ faci liter impetrãti Hũc vero dũ ſuꝑioꝛis mei 2 imaginatõnũ ⁊ fantaſiaꝝ. ſtimulꝰ inſuꝑ paruã ſapiam inſpicio/ nõ audeo meã cõ ſciam ⁊ ſalutẽ/ſue fidei tali pacto cõmitte re: Quiſquis ita dicis⁊ ſapis/erras ⁊ de/ ſipis.NHon enĩ cõmiſiſti teꝛ ſalutẽ tuã/in manꝰhoĩs/qꝛ pꝛudes eſt ⁊ płimũ littera/ tus aut deuotꝰ.ſʒ qꝛ tibi eſt ᷣm regulareʒ inſtitutõneʒ pꝛepoſuꝰ: pᷣlatus Quãobꝛẽ obedias ſibi nõ vt hoĩ.ſʒ vt deo iubẽti. ſi tñ nõ ↄtra deum.Et ſepe tãto eritobedia tua placẽtioꝛ deo /tibiq; fructuoſioꝛ/ q̃n/ to eſt indignioꝛ ille cuippter deũ ſubijciũñ̃ refugis.Caueas ad extremũ:nedũ q̃ris ſe curitatẽ nec illã adipiſcaris/ in granẽ ruu as dijudicatõis ⁊ pſumptois foueam. Conſiderato. IIII Ontigit vt poſſitaliqͥs eodẽ tẽꝑe C ad celebꝛatõʒ laudabilit᷑ accedere oſſʒnihilominꝰab eadẽ laudabi ↄſcia peccati moꝛtal aut alio ĩpedim̃to.⁊ nõ eſt obligatꝰ ex officio vel alr celebꝛare. Tunc habet vtrũq; in ſua ptãte facere li/ cent atqʒ laudabilłr.vtvel cũ centuriõe di cat.Oñne nõ ſum dignus⁊c.vel cũ ʒacheo dim fidẽter inuitet ¶ Scdaʒz ꝑtem ꝓbo lit abſtinere Ouo caſu.pmũ de ſe laundabi liꝰẽ qᷓ; ſcõʒ.¶ Pʒ pꝛĩa ꝑs.qñ aliqͥs ẽ ſine cum durando.iiij.ſententiaꝝ di.xij.q.vi. Celebꝛatio quippe eſt deꝑ ie opus bonũ abſtinere autẽ ab ea ſi ſit bonũ magis eſt in oꝛdine ad indeuotõnem ſuſcipiẽtis q; de ꝑ ſe. Rurſus celebꝛatio hʒ efficaciã ma gnam ex virtute oꝑis oꝑati.pꝛopter quã non tantundẽ valet volũtas ſola celebꝛã di/ſicut par voluntas actu celebꝛãs. Ad/ dit itaq; opus hoc exterius/ aliqͥd bonita tis ad bonitatẽ voluntatis/pꝛopter meri tum paſſiõis chꝛiſti. pꝛopterea dici ſolet opus pꝛiuilegiatũ. Ampliꝰille qͥ celebꝛat in oꝑis executõe magnã adipiſci᷑ deuotõ nis pinguedinẽ ⁊ diuiniꝰ ſolet occupari. Ducit᷑ inſuꝑ a virtute nobilioꝛi ſic agen/ do/videlicʒ a caritate ⁊ dilectõne huiſa,/ cramenti/qᷓ; nõ celebꝛans/qͥ timoꝛe poti/ us ſe contrahit. ſiquis dixerit/vaca tionẽ a celebꝛatõne ideo fieri/vt ipſa poſt modũ reuerẽtius ⁊ deuotiꝰ quãto rarius impleat᷑. YFatemur poſſe ſiceuenire. Sed exaduerſo ↄtingere poteſt/ꝙ talis ſubtra ccio/remouebit habituatõem ad bonum cuius effect'eſt ſm phᷣm delectabilis Si gnũ inqͥ t adquiſiti habitꝰ eſt delectatõ in oꝑe.Euenit inſuꝑ plerũq; illð dictũ Na/⸗/ ſonig Qui nõ eſt hodie/cras minꝰaptus erit ¶ Diſtraheris hodie/paꝝ deuot? es. parum recollectus.plurimũ tentatꝰ a car ne.mũdo.vel demone.Credo equidẽ Sʒ agnoueris ꝙ nõ doꝛmiũt qui te ꝑſequũt᷑. ⁊ cras ijdẽ erunt aduerſantes tibi hoſtes⸗ tueq; deuotiõi inſidiates.quales ſunt ho die.Quo circa nõ irrõnabiliter cõſulit ſa piens. Quodcũq; pᷣt inqͥt manꝰtua/inſtã ter oꝑare.Neſcis enĩ qñ tale tps ad lauda biliter celebꝛandũ tibi cõcedet᷑quale mõ habes.Et ſi vtrũq; habeas/ vtrũq; meliꝰ eſt. Eſto / fueris in hac vel illa re defectuo/ ſus:cur nouũ defectũ in nõ celebꝛãdo ſu/ ꝑinducis: ¶ Bʒ frigid? ſum dicis aut te bidus. Sepe ſuſcipit initiũ celebꝛatiõis hoĩem parũ deuotũ ⁊ frigidũ/ quẽ in fine caleſcentẽ dimittit⁊ feruidũ.Coꝛpus xpᷣi ignis ẽ ſpiritual.accede fiducialrad hũc ignẽ caleſces facilius.Audiamꝰoꝛantem Ambꝛo.⁊ deũ alloquentẽ Gꝛaue eſt ꝙ ad mẽſam tuã mũdo coꝛde ⁊ innocẽtib ma/ nib nõ venimꝰſed graniꝰeſt ſi qꝛ peccata metuimꝰ/ſacrificiũ nõ reddimꝰ ( Refert narratio ſctõꝝ patꝝ de quodã euagrio/qͥ nõ niſi ſemel in anno cõicandũ eſſe cenſe bal:cõtra quẽ ſancti patres repugnabãt/⸗ on ſideratio Vv. De pꝛeparatione ad miſſam argumentãtes q aut dignũ ſe putabat et diſpoſitũ qui ſemel in anno cõicaret.⁊ ita pᷣſumptuoſus erat.aut indignũ ſe tũc fa. tebat᷑ ⁊ nihilominꝰaccedebat.Cur nõ ita poterat alius ſilr pluries ſacr̃a hec cõfice rei/quanq; de ſe/ſe ſciret indignũ: Si fas eſt itaq; ſemel in anno cũ timoꝛe dei cele/ bꝛare.cum eodẽ timoꝛe poterit ſepiꝰſiłis eẽ ad celebꝛandũ licẽtia ( Juerũt necig/ noꝛo ſctõꝛũ aliqͥ / quos certa rõ cõpeſcuit ne celebꝛarẽt in eternũ Sʒ ꝑticularia hec facta quoꝛũdã/venerãda magis ſunt pia caoͤratoe n in exẽplũ agẽdi trahenda. oſtremo nõ ſum neſciꝰ diuerſa eẽ do na ⁊ vocatões in diuerſis/put ſpũſſanctꝰ voluerit.⁊ aliꝰindiſponit᷑ ꝑ interruptõeʒ celebꝛatõis.⁊ ſeſevix poſtmodũ recolligit alius ex eadẽ frequẽtatõne redditur inde/ uotioꝛ.et ex tali familiaritatepꝛomptioꝛ ad contẽptum. Quãobꝛem ſuam interro . get vnuſquiſq; conſcientiã ⁊ tũc ꝑ exꝑien tiam ⁊ pꝛudentioꝛis alicuiꝰconſilium.id quod opoꝛtuniꝰcõpererit exequat᷑ Hinc dicebat egregius doctoꝛ Auguſti.quoti/ ie celebꝛare/nec laudo necvitupero Ipᷣe 7 tamen et alij/ conſulüt ſic viuere vt quoti die digni ſimus accedere . „ n in ſomno/pctm̃ ẽ moꝛtale.Pʒ ex famoſa Aug. regula ꝙ peccatũ adeo volũtariũ eſt/q ſi nõ eſſet volũtariũ nõ eſſet pctm̃.⁊ intelligit᷑ de actuali.Rur/ ſugs iſta eſt expᷣſſa determĩatõ eiuſdẽ.pꝛio de ci.dei.c.xv.loq̃ntis de violẽta coꝛru/ ptõne virgis alicuiꝰ. Quãtomag inquit abſq; culpa eſt in coꝛꝑe nõ cõſentiẽtis/iſi abſq; culpa ẽ in coꝛꝑe doꝛmiẽtis:( Dice Nlagana inchoata et ꝑfecta tes oppoſitũ/ↄtradicũt ñ ſolũ theologice ſegd etiã phice determĩatõi. nec hñt qͥd re/ ſpondeant ſi fiat eis argumentũ de furio ſis ⁊ infantibus ⁊ alijs nõ vtentibo ratio/ neqs pꝛo tũc nõ peccarenoua tranſgreſ/ ſione. co . oꝛs eſt omniũ ſapientiũ recte/ ſentẽtia ¶Hotãt᷑ dicimꝰſi pollutõ ĩchoa ta ſit ⁊ ꝑfecta in ſomno/qm̃ poſſʒ aliqͥs vi gilãs/impuꝝ hꝛe deſideriũ ſe polluendi quo vigente/ caderet in ſomnũ / in q̊ ſua pollutio cõpleret᷑. Poſſet ſimilr pollutio nẽ in ſomno ceptã/ exꝑgiſcẽs male ↄſum mare. Conſtat in his caſib/radicem pol lutõnis eſſe liberã atq; flagicioſam / ꝗpter As guuh gutg O rem inin 1 hia. nul AUApy pieo ⁊ fine/carẽtia vſus rõnis/et cõſenſus iberi ar. erit vtiq; talis actus(etiã ſi vigi/ Et pollutione nocturna culpã. Atuero ſi vtrobiq; fuerit in pꝛinci lando cõpleret᷑abſq; culpa moꝛtali. Pa/ lam eſt ratõ.qꝛ libertate carebit. ¶ Pote/ rit foꝛſan aliqͥs peccare poſtmodũ.cõpla/ cendo ſibi in tali voluptate ꝓpbꝛoſa quam habuit.HNõ obinde tñ redderet᷑pꝛioꝛ actꝰ pollutionis culpabilitervitioſus. Poſſet etiã aliquo mõ placere ſᷣm ſanctuʒ Tho. nõ qꝛ voluptas eſt.ſed qꝛ ſanitatẽ ⁊ natu/ re affert exonerationẽ/abſq; ſui qͥ patit᷑ p/ curatione vel aſſenſu.¶ Deniq; nõ cõſu/ lunt ſancti/ꝙ debeat violenter flurus ille dũ euigilãdo ſentit᷑ iam effſuens/coerceri qꝛ vel eſſet fruſtra conatus ille.vel nature pulã aut dãnabilẽ illecebꝛã vigilie/poſſit ſupꝛa modũ grauatiuus. tũ eſt niſidenoĩatõne extrinſeca.plꝰq; vꝛi na que nõ dicit᷑ pꝛie ſana.Si nullum ſit igit᷑in animo ꝓpꝛie dictũ peccatũ dũ liber tate nõ vtit᷑/nullus erit ꝓtũc actus exteri/ oꝛ vitioſus. Neq; tñ negabimꝰ/qͥn ꝑ cra- aliquis in hãc illabi ſoꝛdiciẽ. ſed culpam B mũdicia ex infirmitate aut debilitate na/ talis in viris aliqbo/qualẽ femine patiũt in mẽſtruis. et fit cũ nulla aut tenuſſima tũc vigilia nõ ſomnꝰhabet.q̃nq; ⁊ capu/ la ⁊ cogitatio voluptuoſa/letali crimiĩe ſe/ . ecarẽt.⁊ pñt añ ſomnũ dilui penitendo. exta coſideratio OAlllutio coꝛꝑalis in ſomno cõ/ tingere põt/nõ ſolũ abſq; pecca to moꝛtali pᷣcedẽte.ĩmo ⁊ ex me rito.¶ Patet exdiſtinctõne fa naturales.Euenit itaq; nõnunqᷓ; h im ture.exonerare ſe volẽtis.aut retinere non valẽtis. Nãq; eſt pᷣterea aliqͥs fiuxus fere voluptate etiã vigilãdo. Fit aliqũ inſuꝑ aliqͥs fluxus tãta lubꝛicitate ⁊ facilitate in quibuſdã viris aut femis/ꝙ ſolo aſpectu aut alloquio aut leui cogitatõe pꝛouocat᷑. Quis ergo dixerit apud tales inuitos et rrenitẽtes/aut nullo modo cõſentiẽtes ab initio vyſq; ad finẽ/peccatũ moꝛtale cõmit ti. ¶ Mon oim vna eſt cõplexionis armo/ nia.Quoſdã videmꝰe naſo leuiſſima aut nulla occaſione defluere ſangumeʒ. alios cũ violẽtia multa id ñ pati ſcimꝰ. Cogno onfirmatõ oĩm/iſta eſt.ꝙ actus ecterioꝛ/nullũ pecca oſa data p Bꝛeg.⁊ alios tam theologos cuſtodiat 1. uiboiem ſeptuagenariũ̃ ſecularẽ et valle crapuloſum /q nunq; ſe pollutũ fuiſſe doꝛ miendo teſtabat᷑ ⁊ hoc in alijs mirabatur Aliũ vidi religioſum ⁊ ſobꝛiũ/qui ꝑ decẽ niũ? amplius/fere quotidiana hac paſſio ne vexabat. Quidã vix ſomniãt doꝛmien tes/alios ſomnia iugiter exagitant. Sed omittamꝰhec⁊ ſimilia.quoꝝ determina/ tio / megicos plus aſpicit ⁊ ſimiliter reme dia. qnq; mihi faſſus fuerit vnus ex medi cis famatiſſimꝰ.ſe pꝛidẽ ad medendũ tali nocturno ffuxu ĩ alijs ſtuduiſſe diligẽter ſed fruſtra laboꝛaſſe. Nos aũt moꝛalia ſeu theologica loquẽtes declaremꝰ quo pacto . poſſitex merito pᷣcedẽte pollutio noctur/ na cõtingere. ¶ Pꝛimo quidẽ ex arta ab/ ſtinentia in pane ⁊ aqua.hoc euenire ꝑſpi cuũ fecit exꝑientia.Ampliꝰ volẽs aliquis hoc vitiũ carnis/pᷣdicãdo deteſtari.nõne ſiones audiẽdo.poſſet vtiq; ⁊ cum merito magno. Nihilominꝰ octurrere videbit in ſomno nõnunq; pᷣcogitataꝝ impudicicia rũ ſimulacra.⁊ ipᷣm ex illis ſicut ĩ alijs ad pollitionẽ ↄcitari poſſe qͥs negauerit.Ad dũt ſancti pres qͥꝝ fuerit oculꝰ mẽtis ag tus ⁊ terſus/ad fallaces inſidias demonis intuẽdas/nõnũqᷓ; has ſoꝛdes fieri illuſio ne ſua.vel ad terrendũ ⁊ inͥ etandũ timo/ deat. ⁊ in inſaniã pᷣcipitet.vel vt deo ꝓpi⸗ et ex tali keditgte ſtimulatã/in humilitate cundũ ꝙ bonaꝝ mẽtiũ eſt ibi culpã agno ſcere vbi culpa nõ eſt. ſic tñ agnoſcat᷑ cul / pa/vt nõ indiſcrete impediat᷑ oꝑatio iuſta ſupꝑ uülo cogitare poſſet. aut ſimiliter cõſei roſe cõſcie puritatẽ.vel ꝓ boni oꝑis( vt ce lebꝛationis)impedimẽto.vel vt vigilanti placeat/qð ſomniãs ꝑtulit.vel vt abſtinẽ tiã ꝑiculoſam ⁊ indiſcretũ vite rigoꝛẽ ſua/ cio ⁊ ꝑmittẽte/deuotã mentẽ ſic exerceat· NHoc in loco duo ſunt dicta Bꝛeg.mẽoꝛanda. Pꝛimũ eſt q ſepe tales illuſiones ſeu pollutiones/animꝰ neſciẽs ꝑtuliſſe magis dolẽdus eſt qᷓ; feciſſe. Se// neq; coꝛꝑis debita ſuſtentatio deſerat᷑ NHe pᷣterea aliquis cõſciam ſibi fabꝛicet et nu / triat erroneas.ne cadat in ſcillã/cupiẽs vi tare caribdim. ¶ Patiet᷑ foꝛtaſſis aliquis heſitationes varias/dũ ad comedendũ vl doꝛmiendũ acceſſerit.dicetq; ſic.pollueris ſi hoc ⁊ hoc nõ omiſeris.ſi nõ tibi pᷣcaue/ bis. cõtẽnat talia neceſſe ẽ qͥ diſcrimẽ ma/ gis imminere circũſpicit/ſi nõ parẽ cum alijs viuendi foꝛmã pꝛudẽter inſequimr⸗ Saupuloſis ergo cõtra ſcrupulos agen dũ eſt. ⁊ fixo opis pede cenãdũ. ¶ Hac ar ie pꝛudęter vſus eſt ille qͥ turbato cnidam iugiter ſuꝑ repetitione hoꝛaꝝ ſuaꝝ ſinon aſſidue ⁊ actualiter attẽderet ad eas. Iniũ xit pniaʒ hãc/ad tempꝰ/ne qũolibʒ hoꝛas ſemel dictas iteraret. Neqʒ ei reòri actua/ lis ſꝑ attẽtnio.ſufficit habuualis ſeuvirtua lis nõ interrupta ſciẽter ⁊ a ꝓoſito deli/ beratã attẽtionẽ circa aliud penitꝰ incõpa tibile. Oille ſurgũt apud aliq̊s tales ſcru puli/moꝛecanũ oblatrãtes ⁊ lacerare mi / nãtes / ios ambultes p viam mdatoꝝ. dei. quos euincere ⁊ cõpeſcere meli? q;; per cõtemptũ ne mꝰ. Cantũmodo ſit eõtem/ ptus iſte timoꝛatꝰ.et regnlariter nõ abſiqʒ pᷣuio alterius pꝛeſertim ſuꝑioꝛis conſilio. alioquin/timoꝛ immoderat/facit caſum cipitat inconſulia pᷣſumptio. Beptuma coſide. AUlila coꝛpalis immũdicia/de ꝑ n ſe impeditiua eſt celebꝛationis fſfſfſegd bñ de ꝑ accides.rõe cõcomi tanſtie alicuiꝰvel ſequele in aia. Hãc cõſiderationẽ deducit Bonauẽt. iiij.ſniaꝝ.di.xij.q.iij.Et patet ſatis pꝛima ꝑs ex verbis xpᷣi ſi bñ ꝑpendat᷑ dicẽdi rõ. Math. xv. Non lotis manibo mãducare⸗ nõ coinqͥ nat hoĩeʒ.⁊ rõ eſt.qꝛ nulla paſſio talis aut immũdiciga exterioꝛ/de ꝑ ſe pecca tũ eſt.aut de neceſſitate peccato ↄiũcta vel inducẽs ad peccatũ. Pꝛeterea q̃lis eſt im/ mũuũdicia ſoꝛdidioꝛ ⁊ abomiabilioꝛ coꝛꝑa/ lis vt coꝛꝑalis ẽ/qᷓ; ſanies lepꝛoſoꝝ.heciñ nõ impedit celebꝛationẽ.pᷣſertim ſi fiat in occulto. Idẽ ſentiũt doctoꝛes de mẽſtruis mulieꝝ.⁊ de fluxu ꝑpetuo viroꝝ aliquoæ Scða ps declarat᷑.diſtinguẽdo.qꝛ quedã immũdicia coꝛꝑalis/cõiuncta ẽ immũdi - cie ſpũali/ſm veritatẽ. ſicut in vigilia bũt foꝛnicãtes.Alia eſt ↄiũcta tali immũdicie ſpuᷣali/tantũmodo ſᷣm quãdã ſimilitudi/ nem ant ↄfoꝛmitatẽ.ꝓut eſt ĩ ſomnijs ſoꝛ/ didis ⁊ impuris.qũñ nõ peccatũ eſt.ſed ſili tudo peccati. Aliã videmuſ imũdiciã que hoꝛroꝛem ⁊ abominatiõcm quandã/viſa vel recogitata generat. vt in lepꝛoſo ⁊ alijſ plurimis.q;uis nullam ſciam leſſe pecca ti veritatẽ aut effigiem. Poſtremo alia in differens.ſicut in pedibus lutoſis aut fa / iepuluen ꝛima 21 ſe cũda/generant vt frequẽter in aia/ hebern cie puluerulenta ⁊ ſudante. dinem quandam diſeraſiatiöemaz deoꝛdt natiõem atq; indeuotiõem.qm̃ ſicut gu/⸗ ſtato ſpũ deſipit ois caro.ſic ecõtra am/ plius guſtata carne/ deſ pit ſpũs. et fit car nalis ad tempus longi aut bꝛeui m di/ uerſas habituatiões atq; cõplexiões. De his in figura diciũ eſt antiqiis. vt taliter immũdi/ſepentur ab alijs vſq; ad veſpaʒ et veſtim̃toꝝ lonõem. Hoc Hꝛeg.ſicexpo nit.vt niſi pꝛius ignis tentationis receſſe rit / reũ ſe quaſi vſq; ad veſpeꝝ cognoſcat Conſtat enĩ nullas tales inſtiiutiõeſque cerimonioniales erant atq; figurales vlla tenus ad obligatiões nr̃as trabendas eẽ: niſi iudaiſare velimus. Pꝛopterea veſpe/ ra in hoc loco/⁊a lotio materialis/nõ ad lit teram accipiẽde ſunt.ſed tamdiu reputet ſe homo immundũ vt extra caſtra ſancto rum miſterioꝝ ſecedat/q;diu iales ĩ eo vi gent peccati reliquie.hebeiudo.ſ.mentis. carnalitas ⁊ deoꝛdinatio atq; indeuotio. Purgant᷑ alij tardius.alij cofeſtim lugẽt. humiliati et ꝓmptis.lacrimis diluũt ⁊ ec· terminant quicquid camalitatis cõtreiũ erat.et omne eius veſtigiũ/bꝛeui lamento delent ⁊ abolent. ſcandalũ vel hoꝛroꝛcm.qͥꝝ virũq; de ꝑ ac cidens nocere põt deuotioni anime. Poſ ſunt de ꝑ accidens celebꝛatiõem impedi/ re dum viq; ſcandalũ vel hoꝛroꝛ/et ex con ſequenti indeuotio celebꝛaniis aut aſſiſtẽ tium / vehemẽter pᷣſumũtur acceſſure. De cus vbi ſunt boĩes exercitati ⁊ ꝑfecti.aꝑð quos tale nihil timendum eſt. Dctaua conſidera. Dſſibile eſt abſe; vlla repbeẽſio pollutũ / ſacroſãcta miſteria cõ/ tingere atq; celebꝛare. Ptʒ con/ talis.aut impedimẽti legittimi.et que de/ uotiõem atq; reuerentiã ad ſacramentum penitus nõ excludat. Sed pollutũ modo dicto poſſibüe eſt iſta in ſe ſentire / nõ lõge poſt talẽ paſſionẽ.ĩmo qꝙ humilioꝛ deuoti oꝛ ⁊ oꝛdinatioꝛ ⁊ reuerentioꝛ/ad ſacramẽę tũ accedet. Conſtat enĩ ꝙ obſcenitas hu/ moꝛis iſtius cũ ſuis reliquijs/nõ ꝑpetuo durant. nec ppetuo a celebꝛatione impedi unt. elſi dat ſpaciuʒ xxiiij.boꝛaꝝ ſicut Al oꝛdes tertie ꝓpter D ne et cuʒ merito/aliquẽ ſomno ſideratio ex deductione pᷣcedẽtiũ/ Ad di / gnã itaq; celebꝛatiõem ſufficit pᷣpatio ta/ lis/que nõ relinquat cõſcientiã pcti moꝛ⸗ n/ (Nr di⸗ de le 2 8 S 5 . * —& S hoꝛa purgatioꝛ effici q;ᷓ; aliꝰin centũ. Cur nõ ita fiat ad celebꝛandũ ſimiliter aptioꝛ. Poꝛro ſi timeat᷑ reuerſio taliũ illecebꝛarũ et paſſionũ tꝑe celebꝛationis. Pñt vtiq; et in olb contingere. vel ex aſpectib ſolis pꝛioꝛibo.vel ex coꝛruptela nature. vel dia/ bolica opatione. ¶ Dec nr̃a conſideratio maxime locũ habet ĩ religioſis viris ⁊ cõ/ templatiuis.quoꝝ eſt ad deũ facilis cõuer ſio ꝓpter foꝛtẽ habituationẽ ꝓpter etiã car nis ſubiectionẽ dũ vigilãt. Raro aũt apð ſeculariter viuẽtes aut nouã bene viuedi foꝛmã inchoãtes/ talis repẽtina ſeu leuis recollectio deuotõnis inuenitur. Ceſſare eos idcirco aut tardiꝰaccedere ad ſacramẽ tum boc reuerẽdiſſime tractãdũ/cõuenit. Habet pᷣterea locũ nr̃a ↄſideratio /vbi illuſio demonis nr̃aʒ deuotionẽ impedi/ re volentis / pſpicit aliquib⸗ indicijs neqq cedere debemꝰ eidẽ ſed obniti poti. Vbi ſubinde timet aliqͥs ſacerdos de ſcandalo ſi nõ celebꝛet. Vbi deinceps tenet̃aliquis celebꝛare vel ex ſuſcepto officio.vel ex cõ/ miſſione. vel mutua viciſſitudine ⁊ cõfoꝛ mitate ad reliquos cũ quibo viuit.quẽad/ modũ ſunt religioſi pene oẽs. ¶ Attendẽ dũ hicꝙ nullus palã tenet᷑ ꝓꝛiũ defectuʒ vel infirmitatẽ occultos pꝛodere.vt pluri mũ cautius eſt atq; diſcretius contegere. Pꝛodit aũt ſeipᷣm talis nõ celebꝛãs.ſcãda liſatq; frequẽter.⁊ cogitatões varias aſcẽ/ dere facit in coꝛda alioꝝ. ¶ Holo tñ pᷣiu/ dicare nec poſſum nec debeo ꝑ hec dicta mea quibuſcũq; inſtitutionibo religioſoꝝ ſi aliqui ſint ad oppoſitũ.verũ eſt nempe illud apłi.Quilibet in ſuo ſenſu abundet. Ded dixi interim qͥd mihi dicendũ poſſe videt ſi nuda ater Ner legaPndbaben tes libertatem legis xpᷣi. ¶ Opponat foꝛ ſan aliqs de foꝛnicarijs/ꝙ ſimiliter in bꝛe ui poſſent recolligere ſe ⁊ ab omnibo pecca ti reliquijs aĩam extergere. poſſent igit ſta tim celebꝛare. Opponeret aliꝰde cõiuga/ tis.apud q̃s poſſibile eſt peccatũ in ſua cõ iunctõe nõ ↄmitti. qui tñ de coĩione ſepa/ randivident᷑. Ad hec dicere poſſumꝰ. Pꝛi mo ad vltimũ ꝙ doctoꝝ famoſoꝝ ſenten/ tia eſt/tales cõiugatos ſi accedant ex deuo tione/pᷣſertim diebo ſolẽnib/non peccare. quãdo vel affectu pꝛolis gignede.vel red dendi debiti / aut incoͤtinẽtie vitãde cauſa cõmixti ſunt.necobſtaculũ aliud eſt. Ad Et pollution dã baculo enocturna pꝛimũ nõ aliud pꝛo nunc dicimusmiſi q; rariſſimũ hoc eſſet.de his aũt que vix aut nunq; eueniũt/doctoꝛes parũ tractãt. Si tamẽ immineret graue ſcandalũ pꝛo omiſ ſione. ſi pᷣterea gradis cõtritio cõcurreret. ſi deniq; magis ex ſurreptione diabolica aut vehemẽti temptatione tale flagitium apud ſerarũ cõmiſiſſet. audeat qͥ pfundiꝰ ſapit/talẽ pꝛohibere.fateoꝛ nõ audeo: In hoc caſu ⁊ alijs( ſicut ꝑſpicuũ eſt ex pᷣmiſ/ ſis) relinquẽdi ſunt multi ſue conſcie ⁊ in dicio / circũſtantijs omnib quas pꝛuden tia circũſpicit indagatis. Hona conſiderat Recipue ex diuino munere ⁊ ñ ex noſtra induſtria ſeu pꝛeꝑatõ plicipatõe ſacramẽtoꝝ.¶ Hec onſideratio ſi cũ ſapoꝛe mmar e⸗ humiliabit nos vehemẽter. Et ꝓfecto hu milias ſola eſt q diſponit ad dignificatio nem ⁊ pꝛeꝑationẽ pꝛo talis tantiq; hoſpi tis in aie cenaculo ſuſceptione. cio hominẽ qui taliter in veritate cõperit/nũ qᷓ; potuiſſe ad quietã ⁊ ſerenã diſpoſitionẽ celebꝛadi perugiſſe/quouſq; diffidens de omni ſua induſtria ⁊ laboꝛeꝛ ſolicitudine et pᷣparatione ꝑ confeſſionẽ aut alias/im/ molauit in ara coꝛdis/bouẽ ſuꝑbie.dixit qᷓ; in animo cõtrito ⁊ humiliato cum Da niele.Oñe nõ in iuſtiſicationibo meis pꝛo ſterno pᷣces meas añ te. ſed in tuis miſera tioniba multis ⁊ magnis.Et rurſus cũ p/ pha.Ego aũt in multitudie miſericoꝛdie tue introibo in domũ tuã.adoꝛabo ad tẽ plũ ſanctũ tuũ in timoꝛe tuo.⁊ ſilia quedã quoꝝ aliqua ſcriptis inſeruit. ¶ Plane ĩ duſtria nr̃a ⁊ pꝛeꝑatio quales agere cõue/ niẽter poſſumus/reqͥrunt᷑. eis tñ ſi inniti/ mur/tfallimur ⁊ cadimꝰ.aut tãq; ſiqͥs bacu lo arũdineo ſuſtẽtet᷑/vacillamꝰ.neq; habi tamus ĩ adiutoꝛio altiſſimi.dũ nr̃is meri tis fidimꝰ.vel ĩ peccatoꝛũ ſola recoꝛdatõe toꝛqmur. Nimirũ ſi tũc in ꝓtectõe dei celi nequaq; ↄmoꝛemur.q̃ deficiẽte ꝓtectõne s ſubliſter: 7 uit cuida ꝑ ſomniũ oñſa viſio malio⸗ eeipitar mncoaca cerat. rad rabili.ſenties ille piculũ/tota mẽte ad do/ minũ couerſus /relicto baculo/⸗ cohreſtin 2 ne/reddimur digni myſterioꝛũ ercoꝛibo infixo ſuſtẽtari nep/ fundaret᷑ ſatagebat.Atuero baculꝰille fſun do tendemittebat᷑ aſſidue cũ fetoꝛe intole e pꝛeparatiõe ad miſſam ereptus eſt. Sane gſcia nr̃a quantũlibet mũda/eſt cloaca quedã plena ſtercoꝛib fe dis defectuũ quotidianoꝝ.baculꝰilleènr̃a eſt induſtria ꝑ quã emergere qᷓrimꝰ.ſed pop culdubio quouſq; leuem ocules in ceiuʒ vñ veniat auxiliũ nobis /quouſq; fiduciã nr̃am totã in deũ iactemꝰ/quãto plus in/ nitimur ſolo nr̃e induſtrie baculo/tãto in ꝓfundioꝛẽ abyſſuʒ nr̃e pꝛauitatis demer⸗ gimur ⁊ nõ niſi fetoꝛẽ tetrũ ⁊ hoꝛridum re poꝛtamꝰ. ¶ Duid ergoꝛ (diceret aliqs tẽè/ ptabimꝰne deũ. aut pleni ↄſcia peccatoꝝ⸗ indeuoti ſoꝛdidi diſtracti ⁊ diſtꝑatrad ſa cramentũ hoc ſalutiferũ ſub ſpe miſericoꝛ die ſoli? accedamꝰ: Dixi iã. vt agat nr̃a in duſtria qð poterit.vt ſit abſq; ↄſcia pecca ti moꝛtalis.Sed in illa nequaq; ſperemꝰ alioqͥn ſuꝑbimꝰ.alioqͥn maledictionẽ in/ currimꝰ.qui ponimꝰ fiduciã in hoĩe ⁊ car/ nem bꝛachiũ nr̃m: Agnoſcam ꝙ oẽs iu⸗ ſticie nr̃e ſunt vt pĩnus mẽſtruate aut ve lut lepꝛoſi faſcie.ſuꝑ quibo ſtillamꝰquoti/ — die ſaniẽ peccatoꝝ. Qua fronte igit q̊ ve audacia/ infectionẽ ad placãdũ deũ aude- bimus oñdere. Caueamne potiꝰ irritet. Plane ſic ẽ. Si mille annis valeret aliqs ſe diſponere ad dignitatẽ celebꝛatõis/nec ſic ꝑ ſe attingerer. Quid idcirco in hꝛeui moꝛula facere poteris piectura? ( Inter⸗ rogat ſe frequẽter ille cuiſt dign'eſt accedere.ſi ſufficiẽter pꝛeꝑat.he ſitat pꝛimũ.tremiſcit refoꝛmidatq;. CTãdẽ ſic reſpõdet ſibiipᷣi. Interim quãtũ in me eſt nihil deo ꝓpicio de certo mihi ſum con ſcius ſuꝑ peccato moꝛtali. aut peccandi pꝓ ꝛa memini.ſi poſito. peccata etiã venialia nõ cõfeſſa ne quaq; obſiſtunt. Scio etiã exaduerſo iuſtus eſt dñs.qui ſi velit exqͥrere vehemẽ ter debita mea.ſi iniqnitates obſeruare.ſi mecuũ in iudicio contedere.neq; ſuſtinebo neq; potero reſpõdere vnũ ꝓ mille.quãtũ/⸗ libet lotus fuero / attritus / confeſſus / lacri moſus.Quid iſta ſunt.ve mihi ſi nõ cum miſericoꝛdia magna valde/diiudicer. qd ſcire poſſum / ſi foꝛte lateant me vicia mea merui quidẽ excecari/qui viſu meo ſpũali prꝛimitus ſupꝛa modũ abuſus ſum. dũ vi dens bonũ id adiplere ↄtẽpſi: ¶ Hocvnũ ſcio.qꝙ apud dñm miſcðia eſt / et copioſa apud eũ redẽptio.ꝙ pietatis eiꝰ ſontẽ nul la põt nr̃a iniqͥtas euincere vel ſiccare.q; ſi decreuerit ſaluare / nemo eſt qui cõdem/ net. Pꝛecipit vt ſperem in eo.⁊ me totũ in ſuas manus pijcia. obediovt poſſum.NIõ eſt crudelis aut mẽdax. venientẽ ad eum/ nõ eijciet foꝛas.pꝛouolutũ ſuis pedibonõ indignãter abijciet.pᷣuenit me demũ in be nedictionibo dulcedinis/dum mihi diſpli ceo. Spero equidẽ ipᷣe qui cepit/ ꝑficiet. ? illuminabit abſcõdita tenebꝛaꝝ/ne vnq; obdoꝛmiãĩ moꝛte. Yoꝛnicat 1 ma mea cuʒ amatoꝛiba tuis. Jubet pius ſponſus ꝑ os ꝓpheticũ vt reuert aris mo/ do etiã te ſuſcipiet.Etſi milies abſceſſeris cõtempſeris.irriſeris.te venientẽ nõ repu diabit.penitentẽ nõ aſpernabit᷑. Siqͥs ex hominiby talia diceret / crederes et aſpira/ res ⁊ accederes.deus hoc dicitdeus H̊ pol licetur.imo deus hoc imꝑat.⁊ tu diffidẽs nõ accedes Mõ eſt aliud conſiliũ o anima mea. In ſua igit᷑ veritate nõ tua vanitate fidens /volũtarie ſibi ſacrifica.¶ Jnmũ da es accede mũdãda.ad fontẽ puritatis incõtaminabilẽ.Eſuris.accede paſcenda ad panẽ viuificũ ⁊ indefectibilẽ.Egrotas erit hoc efficaciſſimũ tue inualitudini me — „ dicamentũ. Fintu paleris nec ſanari po/ na fide cum emoꝛroiſſa Martha fᷣm Am bꝛo.fimbꝛiã veſtimenti Ihu. ſacroſanctã tes a medicis tuis ſq; ex tange ple⸗ videlicet hoſtiã. vt purgeris. Si ꝑcuſſam te ſentis a ſerpentiba ꝑuerſarũ temptatio/ nũ:quid reſtat niſi vt ſerpentẽ xpᷣm eleua/ tum inſpicias: Si dicis cum ꝓpha.Quo niam vnica ⁊ pauꝑ ſum ego. ꝑticeps eſto ſacroſancti huiꝰmiſterij/ habebis xᷣm co mitem fidũ ⁊ hoſpitẽ ditiſſimũ. Cecam te foꝛtaſſis debilẽ ⁊ claudã ↄquereris.memi neris qm tales ad cenã magni regis inui tantur ⁊ intrare cõpellũtur. Qubꝛica ſum inquies ⁊ inſtabilis.ſed hic panis confir/ mat coꝛ.Triſtis es ⁊ anxia.ſed vinuʒ hoc letificat. Inquietãt te ⁊ turbant plurima. adhere ei qͥ turbidos fluctus ſedat.qui eſt pax nra.qui ait. In mũdo pꝛeſſurã.in me pacem habebitis. Peregrinaris a dño.ſed in foꝛtitudie cibi huiꝰ ambulabis vſq; ad montẽ dei. Quid ergo tandem foꝛmidas. OQuid expaueſcis o aia mea. Quare et q/ uſq; cõturbas me:? Spera in deo ⁊ libera bitte. enutriette.non cõfundette. ¶ Du ſpirabũda foꝛte queris. vbi eſt deus tuus „ future gloꝛie nobis pignns dat᷑. Credehᷣ bona ⁊ ſimplici fide:neccurioſa diſcuſſer⸗ Foꝛnicata es o ani / In h certe cõuiuio.in qͥ xpᷣs ſumit᷑recoli/ tur memoꝛia paſſionis.mẽs implet᷑gr̃a.x ;‚—— — — De Et pollutione nocturna eriſtentie moduʒ. ſufficiat tibi q; nõ ẽ hic modo alioꝝ coꝛpoꝝ/ſuis locis ↄmẽſura/ ioꝶ. ꝓpterea vanene dicz ſtulte querutali qui.vbi caput.vbi pedes.qualis ſitus.qꝗᷓ lis ad hoſtiã/ partiũ cooꝛdinatio vbi xpᷣs eſſe dicitur.quare? qũo? Quoniã facta eſt in eius coꝛpus trãſſubſtantia panis: om/ nipotenti virtute diuinitatis. Si nõ boc opꝛehendis.neq; ꝓfecto qntulacunq; reʒ aliã/quo ad infinitas eius habitudines ⁊ ꝓpꝛietates cõpꝛehendis.da locum fidei vt merituzʒ habeas.⁊ eã quã ſine merito das nature fidẽ:da cũ laudereuelatoꝛi ⁊ in eiꝰ obſequiũ volens te captiug. Vn ꝓpter timoꝛẽ cõtaminatio 2 cia coꝛꝑali monemur cõtrecta/ nninitn. ſed ad indeuotionẽ aut ſcan dalum in nobis vel alijs deuitandũ. Con ſideratio iſta/parũ etiã inſtructis manife/ ſta ẽ. valʒ tamẽ nõ mediocriter apud ſcru puloſos: vt ſi foꝛte coꝛꝑalis aliqua ſoꝛdi/ cies/ipſis nolentibus aduenerit. recogi⸗ tent ad xpᷣi coꝛpus nihil hanc attinere.ſer uata in animo mũdicia ⁊ reueretia ſancti/ tatis. Fuerũt qͥ dixerant ipſam hoſtiã cõ/ ſecratã nullo modo in ventrẽ nr̃m come/ dendo demitti.ſed ſtatim in celũ rapi con tra exꝑientiã quotidianam atq; catholicã veritatem q̃ ponit coꝛpus xpᷣi vere come/ di.Fefellit eos hmõi cõſiderationis obli/⸗ nio dum putant indignũ ſentire vt coꝛpꝰ xpᷣi vel hoſtia ſaca in fetulẽtũ ſtomachuʒ nr̃m deueniat.q̃ſi videlicet polluat᷑ aut fe detur/pluſqᷓ; radius ſolaris aut ſpũalium ſubſtantiaꝝ aliqua. Dicãt ergo ſi ſic iudi cãt moꝛe carnaliũ iudeoꝝ/aut paganoꝝ cur xpᷣi coꝛpꝰ ĩ maternis viſcerib ⁊ ſecũdi na pellicula menſibus nouẽ obſeruatum 7 baglara fuerit: Debet vtiq; ratio coꝛri gere ſenſuale iudicium ne blaſphemiam umpiã reputemus ipᷣaʒ rei ſinceriſſimã ve ritatẽ. Caueamꝰa tali ſpurcicia recogitã da ꝑ timoꝛẽ crebꝛũ.qm̃ inficit hecreme/ moꝛatõ pluſq; purget Aſſueſcat hõ ſpũali ter ſpũalia duudicare ⁊ ſentire.ſiceni mi⸗/ tis ⁊ varijs fantaſmatũ inquietantiũ im/ pudicitijs ſemet abſoluet. Sic ea minus curabit q reuera mincurãda ſunt.coꝛꝑa/ les loquoꝛ ſoꝛdes Sic deniq; magis ĩ cõ ſcie q; coꝛꝑis puritate ↄfidet ¶ Cocluda nis coꝛꝑis xpᷣi/illud cũ muudi -/ mus tandẽ epilogãtes.vt nemo celebꝛatu rus / euidentẽ ſibi querat certitudineʒ ſuꝑ dignificatione ſua.veraret᷑ in caſſũ. habe/ at ulã q̃ dicta eſt pꝛeꝑationẽ ⁊ ſufficit. Nõ cõfidat in multitudinevirtutis ſue ⁊ in re petitione cõfeſſionis aut deuotõis aut re collectionis ſerenitate. Poteſt enĩ fieri vt cõfeſſio crebꝛa ſuꝑ venialib/obſit de ꝑ ac cidẽs. Quõ ſic: Dicã Reddit quippe aiaz plus iuſto ſolicitã ⁊ pauidã ⁊ oia etiã mi⸗ ſima timentẽ. vt de ipſa etiã cõfeſſionis imꝑfetione trepidet ⁊ vrgeat᷑iteꝝ cõfiteri Dabo tñ documentũ ꝑ quod nulla cõfeſ ſionis mltiplicatio inquietationis cauſa erit Sividelicetfiat nõ tanq; reputetpꝛo tũc ad ſalutẽ neceſſaria aut ad celebꝛatõis illius diſpoſitionẽ requiſita. Sed quia ẽ opus bonũ ⁊ pꝛiuilegiatũ.ad indulgen/ tiã q̊/ aut gr̃e augmentationẽ nõ parũ ꝓ ficiens. Poꝛro diligat aĩa deũ aliqn neceſ ſe eſt et ſe in manus eius ꝓijciat alioquin ſe expelli a facie dñi ⁊ repelli/iugiter timẽ do.⁊ habendo deũ de ſeueritate ſuſpectuz. ingiter recurua erit ad ↄmodũ ſuũ necvn/ qᷓ; ad alta ſe ſubuehet Quãobꝛẽ aſcenſura in montẽ aĩa/⁊ gaudiũ ſuũ ĩmolatura cuʒ abꝛaam / relinquat inferius aſinũ ſuũ cuʒ pueris ſuis. Rudiat ibi aſinus. pſtrepent pueri.feda ſint illic oĩa.nihil ad ſe q̃ in mõ te ſtat (H eſt in vertice rõnis)pertinebit. Non imꝑtinenter hoc loco viſionẽ inſere mꝰquã btõ petro Celeſtino mõſtraſſe me moꝛatur / ille qͥ docet hoĩes etiã ꝑ ſomnia ſciam.viſũ eſt eidẽ pr̃i ſopoꝛanti/⸗ꝙ aulaʒ regiã pᷣcellentiſſimã cũ aſino ſuo inuitatꝰ aſcenderet. Hic aſinus tributũ ventris ꝑ viã ſoluit.exhoꝛruit vir puriſſimus ⁊ abo minatus eſt hãc nõ iniqtatem ſed inqui/ nationẽ.⁊ pgredi foꝛmidãs regredi molie bat᷑.quouſq; benigniter ammonitus ẽ vo cede thꝛono lap ſa.nihil ad ſui vel aule re/ gie ſpũalis cõtaminationẽ ꝑtinere id ꝙ ſe non cõſcio/naturalia neceſſaria que ſuus aſellus coꝛpulẽtus ⁊ irrationabilis expu/ lerat. ¶ Plane ſicẽ. ⁊ dicã amplius.Eue/ nit nõnunq;.vt turbatões pugne deoꝛdi/ natões ⁊ feditates/inferius ſeſualiter agi/ tate / ſuccreſcere faciãt ſuꝑius meritũ nr̃m ſicut ecõtra magna vtrobiq; ſerenitas/ ſu perbie vẽtũ oĩa fũditeuertẽtẽ.repente nõ nunq; ĩiducit. Cm̃mõ exinaniat ſe aĩa q; tũ poterit.necob alið contemplationi vl ſtudio aut qͥeti cuilibʒ ĩſiſtat niſi vt ſe 3 Hepollũtione miliet᷑. ⁊ in ſnã paruitatẽ imo nihileitatezʒ reſiliat.⁊ reſiliens cadat.et deus ſuſcipiet eã. Hec via tuta eſt. regia ⁊ ſecura. ¶ De⸗· mũ finem loquẽdi omnes pariter audia/ mus. Deü time. de te deſperãs. in ſe fidẽs. et mãdata eius obſerua.quod in te eſtnõ omittens.hoc eſt omnis homo. ncipit tracta eiuſdem de pollutione diunrna. tione ad miſſam ſub decẽ cõ Aſiderationibooccaſione ſum pta pꝛincipaliterex materia pollutionis nocurne. HNũc Iutẽ de pollutioniba q̃ vident᷑ accidere vi/ gilãdo. queſita ſunt a me aliqua. ſolẽrti/ moꝛatas cõſciẽtias plurimũ turbare.ſicut . . „ frequẽter er diuerſis ꝑſonis vtriuſq; ſex⸗ tã in cõfeſſione q; extra potui ꝑpendere ꝓ pterea cõſului nedũ doctoꝛes ĩ ſcriptis eo rũ ſuꝑ hacre. ſed etiã colloquiũ habui cũ exercitatis ⁊ diſcretis in cõfeſſionis mate⸗ ria.immo ⁊ a medicis hmõi multiplicis ? varie pollutionis cãm inqͥſiui.Deniq; p/ paret ſe lectoꝛ audire caſte/id qð ꝓ caſtita ne / neceſſitas cogit apenire. tis cognitio Pꝛeimum notabile Reſupponẽdũ eſt igit ĩpꝛimis ꝙ a coꝛꝑe hũano / defluit multi plex bumoꝛ.pꝑ meat membꝛoꝝ tata ſunt. AUneſt vere ſeminalis. aliꝰ vere vꝛinalis.aliꝰ quodãmodõ mediꝰ.qui põt appellari ſaliualis vel ſputalis. ali addit humoꝛ pᷣſertim in mulieribo qͥ noĩat᷑men ſtrualis.⁊ huic ſibis qñq; maſculo accidit ex infirmitate. Pern facile eſt ſatis co gnoſcere pati ſcilicet ille eſt vere vꝛinalis vel vere men/ ſtrualis. Habet enĩ ſuam diſtinctionẽ in coloꝛe ⁊ liquiditate ⁊ talib/ exeunt pᷣterea vt cõmunuter ſine multa delectatione ĩ mẽ bꝛis genitalibs.pᷣſertim niſi cõiungantur alie cauſe delectationis.ſicut infra docebi tur. ¶ Teterum bumoꝛ ꝓpꝛie ſeminalis/2⸗ humoꝛ ille medius/nõ ita faciliter ſecernũ tur: pꝛopter ſimilitudinẽ in albedine ⁊ vi ſcoſitate ſeu tenacitate ⁊ quadã ſpiſſundi/ ne. habent nihilominꝰ diſtinctas ꝓpꝛieta⸗ Enpli pꝛide aliqua ſup ppa pudedoꝝ q̃ generationi depu/ Etibo ſcõᷣm ⁊vltimũ fluxũ qñũ tes ⁊ diuerſos oꝛtus ⁊ meatus vñ deffuũt quod dearticulatr cognoſcere ſpectat aad medicos.¶ Eſt itaq; humoꝛ ſemĩalis ſu/ perffnũ vltime digeſtionis.ſuꝑfſuũ nõ in qualitate ſed in quãtitate. Habens enĩna tura ſufficientẽ cibũ pꝛo alimento coꝛpo/ ris/mittit exomnib mẽbꝛis qð ſuꝑeſt/ad vaſa genitalia.nũc plus.nunc minus.Et quãdo ſuꝑabundat ipᷣi nature conatur ex pellere tandẽ illud ſuꝑflnum.qð fit vel in actu generatõis ſeu cõcubitus. vel ꝑ eua/ poꝛatõnes ſiles ſudoꝛibi.velꝑ aliquas fe das diſtillatões.qũq; ĩ ſomno cũ ſomnijs qñq; ſine ſomnijs.aliquãdo cũ delecrate aliquãdo impceptibiliter. nõnunq; in v / gilia ſimiliter quibuſdã euenit.tã volunta rie q; inuoluntarie modis valde multis. nuncex vicio nature.nunc ex vicio culpe. ¶ Rurſus humoꝛ ille medius/fit ex qua/ dam ſuꝑffuitate alimẽti/nedũ in quãtita/ te/ſed ⁊ in qualitate.qꝛ ſq; inept eſt nutri/ tioni.ineptꝰ ſimiliter generatõni.velut in ſaliua videmꝰ⁊ alijs ſuꝑfluitatiba deſſuen tiba cerebꝛo.tam ꝑ os q ꝑ nares.iſtis pa rũ ⁊ rarius.⁊ alijs abũdantius ⁊ crebꝛius Immiſcet aũt ſe talis humoꝛ medius ali/ quãdo cũ vꝛinatõe.aliqñ ꝑ ſe deffuit ſine cogitatõe ⁊ ſenſu.qñũq; vero fit cũ delecta⸗/ tione ⁊ pꝛuritu quoda/plus q; in vꝛina.qᷓ tamẽ vꝛina qũq; cũ inoꝛdinatõne quadã exit. Puto etiã nibilominꝰ/q vix aut nun qᷓ;/ cauſat iſte fiuxus humoꝛis medij/talẽ modũ delectatõis⁊ cõcuſſionis q̃ſi totius coꝛꝑis/ ſpecialiter in pudedis nec ita ꝑſtrĩ git aut obnubilat in ſuo exitu iudiciũ ra/ tionis / ſicut venit in humoꝛe vere ſemina li.qm̃ ⁊ ille humoꝛ ſeminalis/ magis dige ſtus eſt ⁊ ad cauſationẽ libidinoſe delecta tionis / niſi ꝑ infrigidatõeʒ aut aliũde coꝛ ruptus ſit / ꝓpoꝛtionabilioꝛ inuenit᷑. Ha/ bet inſuꝑ humoꝛ iſte medius/q; ex leuioꝛi bus cauſis ac maioꝛi facilitate mouetad exitũ qᷓ; ſeminalis.pᷣſertim in mulieribus⸗ adeo ꝙ ex leuiſſimo motu coꝛꝑis de loco ad locũ /vel inclinatõe/abſq; aliqua cogi/ tatione ⁊ abſq; ſenſu ꝓueniat.Exeffectu vero ꝑcipit᷑ ꝑ ſoꝛdidationẽ quandã viſco ſam in carne ſua vel in pãnis.Euenit aũt facilius ⁊ nõ ſine aliquo ſenſu cõcomitan te vel puio.dum pꝑſonã dilectã ſiue pulcrã ſiue turpẽ / ſiue iuuenẽ ſiue ſenẽ / ſiue ſecu⸗ larem ſiue religioſam ⁊ qñq; deuota aſpi⸗ ciunt aut tangut aut ei arrident aut conſa — — — ⏑ — — — E – — —- ——— = ☛n ☛☚- = ☛‿ ☛ Dinrna bulantur aut iocantur. etiam vbi nihil de oꝑe carnali volunt aut putant nedũ dicã eragere ſed nec cogitare. Ttendendũ eſt ſco pꝛincipali tio ſeu cõmotio libidinoſa/pꝛu bꝛis que loqmi uq;. Sunt eni fumoſitates alique/quas medici vocãt ſpũs/ ⁊ he ſuꝑcalefaciũt ⁊ in Lli flant ⁊ diſtendũt venas ⁊ neruos in mem bꝛis illis.fitq; ſtimulatio quedam ⁊ pꝛuri tus vel titillatio.que dũ querit᷑ extinguiy ſedari ꝑ attrectationẽ ampliꝰſentit.⁊ qñq; cõplet᷑ delectatio libidinoſa ſine quouis ffuxu. Patet hoc in parua adhuc etate. q̃ᷓ nondũ apta eſt ſeminatõi ꝓpter defectũ ſe/ minis vel artationẽ venaru. ¶ Buſcitat aũt hmõi pꝛuritꝰ ex talibo fumis ſeu ſpiri/ tibi.tam ab intrinſeco ꝑ vina foꝛtia ⁊ ſpẽs maxime aũt ꝑ imaginatões libidinoſas ⁊ turpes.qᷓ; ab extrinſeco.ꝑ allocutões pꝛa/ dicos.ꝑ ſe vel aliũde puocatos.Oõð ſi per cõplemẽtũ delectatõis ex talibo abſq; om/ ni ſeminatõe/coꝛrumpat᷑ vere ipᷣa virgini tas.iuxta ſentẽtiã quoꝛũdã mgroꝝ.Hen pꝛohdoloꝛ q; in paucis maneret virgini/ tas cogitare ſtupoꝛ eſt. niſi foꝛſan in pue/ ris ⁊ puellis/hanc excuſet defectus ſuffici ens iudicij rõnis.(¶ Dicendũ eſt pᷣterea.q; nõ omnis pꝛuritꝰcirca mẽbꝛa pudẽda/de bet iudicari ꝓpꝛie libidinoſus.nec etiã ceſ ſatio eius vel extinctõ ꝑ fricationẽ aut ali ter / debet appellari luxurioſa delectatio. Videmus itaq; qũo in aliis membꝛis cre bꝛo pꝛuritũ ſentimꝰ.quẽ vnguibo ſcalpen do(vt iuxta vulgare loquarſopimꝰ vel ex tinguimꝰ.Eſt aũt hec paſſio nõnunq;ᷓ ita vehemẽs.vt etiã cũ vulneratõecarnis per vngues /⁊ effuſiones ſanguĩs / vixrecedat que paſſio/ſi mẽbꝛa illa genitalia inuaſe rit/ cadit ꝓꝛſus in magnã anguſtiã qͥ qͥ pa ti cogi. nedũ ð̊ hmõi pꝛuritũ remediũ q̃ rit le fieret in alijs mẽbꝛis )ipᷣe in pollu/ tiones fedas ⁊ vere libidinoſas atq; culpa biles plabat. mẽbꝛis illis aliqñ euenit q̃dã paſſio/ↄſur gẽs exqbuſdã fumis/diſtẽdentibꝰ venas mẽbꝛoꝝ iſtoꝝ ⁊ neruos.adeo ꝙ ſedari nõ põt.etia ꝑ vſuʒ carnalẽ. vel aliã actrectatio nẽ.quẽadmodũ narrat Juuenalis de qua hãc materiã ꝙ delecta / ritus ſeu titillatio / puenit ĩ mẽ⸗/ ur / frequẽter abſq; ffluru / uas.aut ꝑ aſpectꝰlibꝛicos.aut tacttimpu/ O adũt inſuꝑ medici.q ĩ 33 dã matrona nobili rhomana. Eſt igit᷑ in hoc caſu vel ſilibo/tanq; de vera egritudi/ ne/ad medicos recurrẽdũ.¶ Deniq; ptzʒ erx iſtis.ꝙ pueri ⁊ puelle/cũ ſobꝛietate atqʒ diſciplina in cibis ⁊ potibo atq; ſocietati/ bus / cuſtodiẽdi ſũt.ne ab intrinſeca cãvel extrinſeca/ↄſueſcãt hr̃e libidinoſas hmõi ↄmotões peccati/in ſua carne.Alioqͥn p/ ruent ex ↄſuetudine /velut in quãdã neceſ ſitatẽ hoc agẽdi.pᷣcipue dũ etas grandioꝛ aduenerit.delectatio inſuꝑ impꝛobioꝛ et vehementioꝛ ſentiet᷑. Qua in re ↄfeſſoꝛes vel parẽtes ↄmotõeʒ aliquã debent facere pueris ⁊ puellis.vt a talib abſtineãt.nec a ſe necab alijs/turpiter ſe tractari permit tant. ¶ Attedat qͥlibet diſcret er pᷣmiſſis: quid agendũ.⁊ videat ne dũ nimiũ ſeruat loquẽdi pudicicia.ſequat᷑operũ maioꝛ in oꝛdinatio.⁊ confeſſio de talibo nulla fiat: Attẽdat ex aduerſo.nedũ phibitio ſit exx pꝛeſſa/ipᷣa conatũ adaugeat.verũ nãq; eſt illud poete. Nitimur in vetituʒ. Poꝛro. ſi parẽtes ꝓphibent filias ſuas/ab oſculis vi roꝝ ⁊ adoleſcẽtuloꝛum /ſimiliter ⁊ filios a puellaꝝ ↄtreccationibo/ cur nõ poterũt fi/ lios coartare verbis aut verberibus / ne ſe ipᷣos aut ſeipᷣas inuicem male cõtrectent. cũ ſit vtiq; hoc ffagitioſius qᷓ; alterũ et eo plus habẽs ꝑiculi quo minoꝛ eſt illicvere cũdia ⁊ licentia maioꝛ: Sileo hic de ſtul tis.ĩmo nefarijs parentibo erga ſuos ⁊ ſu/ as nimia familiaritate cõuiuẽtibo. Sileo de ceteris / vel ſeruis vel ancillis vel alijs/ qui ꝑniciẽ hãc cõtagioſiſſimã iducere ſub quadã ludi ſpecie nõ verent᷑. VUe ve mðo ab hac coꝛruptione viarũ omnis carnis. Ctendamꝰ tertio pꝛincipaliter a ꝓin theologico vel moꝛali ne/ gocio/ dũ inqͥſitio fit de aliqui/ bdus effectib vel oꝑibo/ an ſint vel qualia ſint peccata/ faciẽda eſt reſolu/ tio hailcipalis ⁊ finalis ad libertatẽ ↄſen ſus vel diſſenſus in talibo. Et inde pecca/ tũ dicẽte Aug.adeo eſt volũtariũ /ꝙ ſi nõ eſſet volũtariũ /nõ eſſet peccatuʒ.Et iuxta ↄmunẽ doctrinã/ actus exterioꝛ ſuꝑ inte/ rioꝛẽ nihil addit malicie vel moꝛtalis cul pe.Ea ꝓpter circa pollutões vel fedas di/ ſtillatões ex mẽbꝛis genitalibo pliſpicere ↄueiĩt oꝛiginẽ moꝛalẽ qᷓ; naturalẽ.łʒ Zde, 2=ðð ”õ G& ratio naturaliũ /pficiat ad moꝛaliũ cogni/ tionẽ plenioꝛẽ.quẽadmodũ circa irã.inui diã.gulã.⁊ circa alia vicia pᷣcipue carnalia q̃ materiã vel fomẽtũ trahũt a coꝛꝑe ſatis Reſupponam?igit᷑ qrtop deciſio/ ne materie pñtꝭ ac ſimiliũ ↄfoꝛmi ter ad doctrinã Aug.de ꝓceſſu tẽ/ ptatiõis ĩ nobis ſicut ĩ Adã fuiſſe ſcriptu ra ↄmemoꝛat.Et dicamꝰ. q ↄmotio libi/ diuoſa/conſurgit ꝓ ſtatu nature coꝛrupte. nobis etiã inuitis.Et ſepiſſime etiã pue/ nit oẽ iudiciũ rõis.neq; ꝑ ↄſequẽs ſubeſt arbitrio aut ↄſenſui libero.iuxta Aug.di/ centẽ. Non eſt in ptãte nr̃a qͥ bꝰ viſis tan/ gamur.ſed eſt in ptãte nr̃a/reſpuere vł ac/ ceptare. Intellige ſimiliter de auditu ⁊ ol factu.ð tactu ⁊ guſtu ¶ Pꝛouenit aũt hec inuolũtaria pᷣuentio ex coꝛruptione natu reꝑ petm̃ oꝛiginale ꝓ ſtatu naturelapſe.p ſtatu vero nature primitus inſtitute ⁊ inte lia puentio vicioſa nequaq; ↄtigiſ/ ſet. Fuiſſet em̃ regnũ hoĩs taliter oꝛdina/ tũ/ ꝙ ratio ſuũ dominiũ ſupꝛa ſenſualita/ tem abſq; vlla pᷣuentõne vel rebellione ſer uaſſet.¶ Pꝛopterea reputatoĩs ↄmotio talis libidinoſa/pᷣueniẽs iudiciũ rõnis/eſ ſe pctm̃ ſaltẽ veniale’qm̃ ipᷣa ↄſurgit pᷣter vel ↄtra iudiciũ dñe ſuerõnis. Verificat᷑ p inde.dictũ illð ſapiẽtis. Nullus ẽ abſq; pctõ/etiã infans vniꝰdiei.pueniũt qopei q̃libet filio Ade nõ pꝛiuilegiato/ↄmotio/ nes hmõi/pᷣter vel ↄtra iudiciũ rõnis. Et ita ſumẽdo large pctm̃ veniale/abſq; tali/ diu viuere nõ valemꝰ.Dicit᷑aũt tal ↄmo tio volũtaria’/magis a peccatrice volũtate pꝛimi hoĩs/q; a ꝓpꝛia:ꝓpterea ſi debeat p/ pꝛie appellari pctm̃ etiã veniale/ oꝑtet vt Aliquo mõ ꝓpꝛia volũtas ſit in cauſa. Quintuz notabile AIVnc quĩto accedendo ad inue ſfſſtigationẽ pꝛicipalis dubij/qñ talis ↄmotio libidinoſa ẽ pctm̃ mottale ⁊ qñ nõ.qm̃ de veniali attentis pꝛemiſſis/ nõ eſt ſaciẽda ꝑſcruta tatio ſcrupuloſa vel dubia. Cõſideremꝰ qliterad illã ↄmotionẽ ſeu temptationeʒ ſe habeat libera volũtas.et h fieri põt mul tipliciter. ¶ VWolũtas vno mõ ſe hʒ pure pꝛiuatiue.tã directe qᷓ; indirecte.h̊ ẽ abſq; 3 4 „ Depollutione omni actu ſuo volitiuo.p omni differen/ tia tꝑis.ꝙ necañ voluit/ꝙ illa ↄmotio fie ret necaliqð diſponẽs ꝑ ſe ad illã voluerit dũ fit. aut poſtq; facta e/nõ aduertit.et ob hoc circa eã nõ ↄſentit vł diſſentit.aliũde foꝛſitã occupata vel in ſomno. ¶ Uolun tas alio mõ ſe hʒ pure poſitiue.taʒ directe q; indirecte.hocẽ cũ actu volitiuo vł noli tiuo.ſic ꝙ antea voluit deliberate vł nolu it/ꝙ illa ↄmotõ fieret.aut dũ fit vel factaẽ placet ſibi vel diſplicet deliberate.ſic ꝙ; hʒ ↄſenſũ vl diſſeuſuʒ liberũ in tali ↄmotõe acceptando illãvel deacceptãdo.cũ aduer tentia ꝙ ita vult vel ꝙ ita nõ vult. ¶ Vo⸗/ luntas aliter ſe habet circa ↄmotõeʒ illam libidinoſaʒ quaſi medio mõ.ſicqꝙ; neq; ſe hz pure pꝛiuatiue nec volendo ſcʒ illa nec nolendo.Et ſimiliter ſe nõ hʒ pure poſiti/ ue volendo deliberatiue illã vel nolendo ⁊ ad eã actualiter ſe ↄuertendo. ſʒ ſe hʒ q̃ſi diſſimulãdo vel doꝛmiendo vel nõ curan do.ita ꝙ nec expᷣſſe nec actualiter ↄſentit ĩ illã cõmotionẽ libidiuoſã.nec diſentit ex/ pᷣſſe.ſʒ diſſimnlat? doꝛmitat dũ attẽdere ⁊ vigil eſſe teneret᷑ aut dũ aduertit ꝑiculum nec tamen obuiare vel reſilire conatur. QNeo circa dicamꝰ ſexto Sſane ꝗqter. ꝙ diſtingui ſolet in voluta/ iitte duplex cõſenſus. VUnus cõ/⸗ pletus deliberatus et directus lter incompletus vel interpꝛetatiuus et indirectus. ¶ Pꝛimus fit dũ volũtas ſuf/ ficienter et actualiter aduertit ꝑ indicium rationis reffectẽtis ſe ſuper ſe ꝙ ſic vel ſic agit. vult nihilomin ſic agere. ⁊ hic cõſen ſus eſt cõmuniter ſatis notus.etiaʒ apud parũ eruditos vel in moꝛalibo vſitatos.qꝛ plenus eſt ⁊ directus.Alterũ vero cõſenſũ quẽ dicimus interpꝛetatiuũ / difficilius ẽ aduertere. Nam fit multis modis. Vnus modus eſt quando ratio debet eſſe ꝑuigil circa aliqð repꝛimendũ vel repellendũ dũ iam inſurgit actualiter.ſed omittit ⁊ negli git repellere quaſi tacens. Juxta illud vul gatum. Qui tacet/conſetire videtur. Sic nauta negligens / dicitur cauſa ſummerſi⸗ onis nauis. Notanter vero diciturquan/ do ratio debet eſſe peruigil circa aliquod repꝛimendũ.qꝛ ſi actus eſſet indifferens / vel talis circa quem ratio non deberetla/ borare ad repellendum ſeu repꝛimenduʒ: ” — — — —— —=== ——JVNU- — —— äê— ¶ „ = = —— * qꝛ ſq nõ imminet niculũ peccatiꝑ ſilẽęti’ ſuũ/tũc nõ ðꝛ volũtas in tali ſilẽtio cõſen tire.vñ potius aliqñ deberet dici diſſenti⸗ ens.ſicut fit in temptationibo blaſphemie ⁊ multis alijs.q̃ melius vincunt᷑ſilẽdo ſi/ ue nõ aduertẽdo qᷓ; pugnãdo ⁊ directe cõ tra conãdo. Sic in ciuiliba qũq; verũ eſt ꝙ qui tacet nõ ſtatim videt᷑ ↄſentire.imo verius diſſentire iudicat᷑. Alia reg cit.qui tacet nõ cõcedit nec negat. vt cũ aliqͥs inebꝛiat ſe volũtarie.ad qð ſeqͥ tur doꝛmitio.⁊ ex doꝛmitõe omiſſio ſurgg di ad officiũ diuinũ ad qð obligat᷑. Dici᷑ hec omiſſio ſurgendi volũtaria indirecte. ſq expꝛimario cõſenſu/modo dcito.Actꝰ vero cõſequẽtes inde/ tantũ habent de vi tio/quãtũ de cõſenſu in pꝛincipali actupᷣ nio.necamplius.ſi nõ adderet᷑alius ↄſen ſus. ¶ Poſſumus alijs verbis diſtingue/ re de coͤſenſu voluntatis.⁊ ſilłrde diſſenſu. vñ ꝓpoſito aliquo obiecto culpabili.volũ tas põt ſe habere circa illud/ſeptẽpliciter. Vno mõ qꝛ vere vult obiectũ illud.Alio modo qꝛ vult interpᷣtatiue ſeu reputatiue Itẽ vult illud directe vel indirecte. vult üllud plene ⁊ ꝑfecte.Aut vult illud ſe miplene ⁊ inpfecte. Itẽ poſtremo habz ſe ſuſpenſiue ⁊ dãmodo neutraliter. q̃ſi ſcJ nullũ habet actũ volẽdi vel nolendi circa illud.ſed tenet iudiciũ ronis in ſuſpẽſo.vł ad aliud ſe diuertit. cõcipiat/clauis eſt ĩ om̃i negocio moꝛali. ad exꝑiẽdũ exitũ difficultatibo innumeris Hepti notabile Icamus vltra ſeptimo. ꝙ circa ſentit ĩ opꝰ/ſi facultas adeſſet.aut niſi pu/ doꝛ vł timoꝛ hũanꝰimpediret. põt fieri multiplx. ctet᷑. ⁊ hoc peccatũ eſt in illo cui ꝓhibitꝰeſt carnalis cõcubitꝰ.ſecꝰ in vxoꝛatis. Siei li dee bbib epaiberoleukter dde ctatio de actu illo. GG plius vero fit cõſenſus iſte ſcõus nõnũqẽ indirectus.qũñ ſqʒ voluntas aliqͥd vult vel agit ad qð ſolet ſequi aliqͥd qð eſt peccatũ gnare cũvenenoſo ſerpete / dũ aliter 1 th diſtinctõ ſi bũ actuʒ carnalẽ aut aliquẽ hmõi actũ / ꝓpoſitũ volũtati / ipa ſe pöt lno mõ qꝛ cõ io mõ qꝛ?lʒ refugiat ⁊ hoꝛreat ↄſentire iopus ta le nefariũ.ipᷣa nihilominꝰverſat ⁊ reuerſat in aio ſuo cogitatõeʒ de illo. Et hoc iterũ no mõ vt delibe / rate plene ⁊ directe/in haccogitatõe dele / 6 ilr ſi act mittit / per 58 mittit ſil delectatõ cõſequẽs directeꝛ de g ſe/ad illũ actũ. Notãter addit᷑. deꝑ ſe ⁊ di recte.qm̃ inſpicere mulierẽ nõ ẽ deꝑ ſe pec catũ.ſic nec delectatõ de ꝑ ſeↄſequẽs actũ illũ.ſed de ꝑ accidẽs conſurgit crebꝛo dele ctatio illa libidinoſa in incòtinẽte:qm̃ cõ tinẽs nõ haberet. Hec aũt regula multuz notãda ẽ/cõtra ſcrupuloſos ex vna ꝑte. et exaltera ꝑte cõtra ꝑiculũ.⁊ pꝛo licitis etii⸗ caute dimittẽdis. ¶ Cogitat alio mõ ta/ lis circa carnalẽ delectationẽ/ vt eã poſſet ſatagẽdo ⁊ conãdo q̃ſi ꝑ vim yel induſtri / am repellere.⁊ nõ ſꝑ expedit.ſicut nec pu/ e õt de clinari. ¶ ¶Cogitat alio mõ ex quadã ſola curioſitate.que ſepe noxia eſt ⁊ crimialis⸗ gitat alio mõ qꝛ nõ aduertit ꝑiculũv imminere ſibi p tali cogitatõe. ſed ĩ exerei tiũ virtutis ſibi ↄuertit᷑⁊ hec eſſęt virtuo⸗/ ſa. ſi caueat᷑ufficiẽter piculũ. ¶ Logitat alio mõ.qꝛ vult ⁊ cogit᷑ de hac materia do cere alios.vel de ipᷣius cõditione plenius edoceri.et ſi hecagit cũ appoſitione incul pate tutele.nõ peccat moꝛtaliter. etiã vpvpi pollutio ſequeret᷑. Sic diceret᷑ cuz homo cogitur audire cõfeſſiones.aut equitare.? ſiqua ſunt ſimilia. ¶ Deniq; volũtas qn q; ſe habet ad actũ talẽ ꝓpoſitũ/quodãmõ neutraliter vel ſuſpẽſiue.qꝛ nõ expedit cir ca hec deliberare.vt ſi ſit loci ⁊ tꝑis impoꝛ tunitas.aut ſi ꝓponat᷑ ſibi quid mallet.vel in actũ illũ cõſentire vel ꝑpetuo ardere. tu te facit ſi non deliberet de vtraq; ꝑte ꝓpter periculũ incidẽdi vel in pᷣumptionẽ fal ſam ſi eligeret ꝑpetuo ardere.vel in pecca tum moꝛtale ſi eligeret in actũ illũ ↄſenti/ re.Hec eſt cantela cõueniẽs multũ ⁊ expe diens aduerſus interrogatões.q̃vel intus vel exteri? curioſe fieri ſolẽt vel ꝓponi.vbi periculũ imminet quicqͥd eligat᷑ ⁊ ita reli quit᷑ verificatio illi pꝛouerbij vulgaris.ſi lere meliꝰẽ q;ᷓ ſtulticiã dicere. Sic agebat qui dixit.Et factꝰ ſum ſicut hõ nõ audiẽs ⁊nõ habẽs in oꝛe ſuo redargutiones. ctauũ notabile ,Eniamꝰ nũc octauo ad reipon v gendũ quibuſdã interrogatõni ¶bus quefieri poſſent in bac ma — de pollutõe q ſieret vigilã do. ⁊ ꝓpões aliquas ãnotemꝰ.q̃ ad materi as alias deducte/pᷣbere poterũt occaſionẽ cognoſcendi veritatẽ de peccatiis. l “ ſe DeO De pollutione Alla pollutõ diurna vl noctur na/plłhʒ de peccato qᷓ; fuerit de ↄſenſu circa illã in libero arbi/ nio. Sic de ira inuidia gula ⁊ ſilib?ꝰ ðꝛ. ¶ tz ꝓpoſitio ex tercõ notabili. Vñ ſi nullꝰtuenit ↄſenſus verꝰ vel interpᷣ⸗ tatiuꝰ.directꝰvel indirectꝰ.ꝑfeciꝰ vel imꝑ/ fectꝰ.nulluʒ ꝓꝛſus erit pollutio illa pctm. Iſta ẽ expᷣſſa Aug.ſnia de ci.dei.loquẽtis de coꝛrupta ꝑ violẽtiã. Dicit eĩ.ꝙ illa dele ctatio nullũ ẽ pctm̃ in coꝛꝑe diſientiẽtis. ſicut necĩ coꝛꝑe doꝛmiẽtis.Et Bonauẽt. dicit eũ loqͥ etiã de pctõ ꝓpꝛie veniali.Si aũt fuerit alter iſtoꝝ ↄſenſuũ/tũc iudicãdꝰ erit de q̃litate ⁊ qᷓntitate pct/ꝓpoꝛtionabi liter ad ↄſenſũ. Cõſenſus itaq; verꝰ plꝰpʒ culpe q; interpᷣtatiuꝰ ceteris paribo.⁊ ↄſen ſus directꝰ plꝰ qᷓ; indirectꝰ.⁊ ↄſenſus plenꝰ plꝰq; imꝑfectꝰ.imo ↄſenſus ver dũ imꝑfe ctus ẽ ex fragilitate vlł ignoꝛãtia/ſepe repu tat᷑ ſolũ venialis.qͥ ſi ꝑfeciꝰeẽt/moꝛtalis di ceret᷑. Silr ↄſenſus indirectꝰnõ płꝰcauſat in ſequẽtibo actibo de malicia/qᷓ; ipᷣe ſit ma lus.Et ia pollutio veniẽs ex ſolo ↄſenſu ĩ crapulã venialẽ / dicẽda ẽ ſolũ venial. Exẽ? plũ ð inceſtu loth ſᷣm doctoꝛes.Et h valʒ ad materiã de pollutõe nocturna ↄgnoſcẽ dã. imo ſi iã pctm̃ ſit deletũ ꝑ penitẽtiã.ñ opoꝛtet ſequẽtes actus eſſe nouas culpas ex iſta ratione. 4 1 ꝛopoſitio pꝛin 14 oſitio ſecũ lla pollutio diurna / dz ꝓpꝛie n dici mollicies.niſi fueru ꝑ ↄſen lfliũ libeꝝ/vno mõvł alio/ Puoca ta lextoꝛta. Pʒ ex pᷣecedẽti qĩ ſi cut ñ fuit pollutõ hĩ ptaãte patiẽtiſ.ita ne 4 pam̃.mollicies ãt ſonat ĩ peim̃.qm̃ dicit apls. ꝙ neq; molles regnũ di poſſidebũt. IVPꝛopoſitio tera Ala talis pollutõ dʒ reputari caſus reſeruatꝰ ſub noĩe mollici ei.ĩmo nec pcim̃.vt diciũ ẽ. Pʒ dus ẽ qͥ hmõiẽ tale aliqͥd ꝑtuliſſe qᷓ; egiſ- ſe vel voluiſſe. ſicut ↄtĩgit ĩ erectõe pudẽ/ di cũ reniſu volũtatis. Adduũ ẽ ſub noĩe molliciei qꝛ foꝛſan ĩ caſu poſſʒ ſuꝑioꝛ caſũ talẽ ſibi ad hoꝛã vel q̊ ad aliq̊s reſeruare.ñ qꝛ pcim̃ ſii.ſʒvt magis inſtrueret᷑: inſtrue ret ſi ſit peccatũ vel diſponens ad peccatũ mẽſtrua * AJꝛ nõ ẽ mollicies.⁊ magis dolẽ= ſeu ad peccati ꝑiculũ.⁊ ſi ſit pollutio ꝓpꝛie dicta. Hoc tamẽ generaliter ⁊ ꝑ ſemꝑ fieri duriſſimũ eſſetimo ſtultum. NPꝛopoſitio quora llus flux ex mẽbꝛiſ generatõ /dnideputatis / reputd?ẽ ſe pol lutio vl mollicies / ſi ñ fuerit ve re ſemialis. Vñ fluxꝰvꝛinalis ł alis vl alteriꝰ hũoꝛis medij/neq̃q; appellãdꝰẽ mollicies ſiue pollutio. Etex Znti pʒ.ꝙ nec iſti caſus reſeruari deberent ſub noĩe pollutõis.ſicut ꝓpõ pᷣcedẽs expo nebat. Dz dictũ ẽ in ꝓpoe ꝙ iſti flux?non ſunt reputãdi de ſe mollicies.qm̃ de ꝑ ac/ cidens vel ꝓpter adiunciũ aliqð /põt ſecus euenire.ſicut ꝓpoſitio ſequẽs docet. Pꝛopoſitio quina AUIl,ᷣUllla pollutõe vł fluxu ↄtingẽ n nbo / ſtat hoĩeʒ grauioꝛi ⁊ inoꝛdi nvpn:⸗gnͤontioꝛi feditate/aĩaʒ ſuã macu/ lare/q; facit aliꝰvere pollutꝰaut molliciẽ.ĩmo ꝑ foꝛnicatõeʒ.iĩmo ꝑ gdui teriũ vlł ſacrilegiũ vl inceſtũ ſuꝑatꝰ. ¶ De ducit᷑ hec ꝓpõ ꝑ illa q̃ de cã delectatõnis ⁊ pꝛuritꝰ ĩ ſcðᷣo notabili pᷣdiximꝰ.vñ ⁊ ꝓpter hoc/ſpado ðꝛ deſſoꝛare virginẽ. Dicũt᷑in ſuꝑ tã pueni qᷓ; puelie/añ ãnos nubiles ex ardeſcere ĩ inuicẽ. Dicũt᷑etiã frigidi ⁊ ma/ leficiati/nõ potẽtes ſemĩare/nefarijs neqͥſ ſimiſq; nõnũq; illecebꝛis/ſemet inqͥ nare. ⁊ eo flagicioſius iſta fiũt ꝑ ↄtrectanonẽ il licitã aut aliter/q̃ diutius durat viget ⁊ ar deſcit/abſq; ſedatõe ꝑ effluxũ ſeminis hec ignominioſg abes paſſionir. opoſitio ſeta Ollutio vl flux qͥ vel nihil ha/ buerũt ð ↄſenſu nec ꝑ ↄñs ð pec cato/nõ impediũt hoĩeʒ de ꝑ ſe a celebꝛatõe. ¶ Dicimꝰ de ꝑ ſe. . 8 ſcrupuloſus ⁊ timidꝰ ẽ ĩ hac ꝑte ⁊ faciẽs ſi bi ↄſciaʒ inqͥetã ⁊ dubiã. Aut qꝛ patiẽs ſẽ tit ſe ex hac feditate diſcraſiatũ iaio.ac de/ iectũ.aut qꝛ neqͥt ſufficiẽter cogitatões lu bꝛicas aut turpes inde ↄſurgẽies / depelle re. ¶ Vñ notãdũ ꝙ ſicut imaginatõesvo lũtarie ⁊ lubꝛice/diſponũt maxie ad hmõi fedas ↄmotões: Ita viceuerſa/ſomnia nõ nũq; ð nocte/vl cogitatões ĩ vigilia/pue/ niũt ex hmõi ↄ motõe⁊ carnali ſtimuiatõe quẽad modũ iraiꝰ alit᷑ ⁊ alig cogiiat/qᷓ; mi tigatꝰ.⁊ nimẽs q; ſecurꝰ.¶ Dicam pᷣlere circa pꝛincipale.ꝙ deullo de quo loqui⸗ 2 qꝛ de ꝑ accidẽs aliter ẽ. vipote qꝛ patiens dicam pterea — . b nie i ol e lur i en e ics a y aut el 197 he ini 4 1 1 — — ———— dpee ep enſe nens cisſ nisſe de/ sl tele es bmoi maro e, guimet m poe log 7 . . . . 4 . . 4 mur.licet inuolũtarius fuerit in patiendo remanet tñ in aĩa/quedã carnalis deguſta tio.qm̃ ſicut guſtato ſpũ/deſipit caro.ita guſtata carne.i.carnali voluptate etiã in⸗ uitus / deſipit omnis ſpũs. i.omne ſpiritu ale exercitiũ.¶ Adduntalij innitẽtes di/ ctis bonauẽture ⁊ ſimiliũ.dicẽtes impedi mentũ generale eſſe.eo ꝙ requirit᷑ ad cele bꝛatiõem/mũdicia nedũ ſpũalis a pecca to.ſed coꝛꝑalis ab hmõi fedo hũoꝛe.Hoc qualiter habeat veritatẽ/putamus aperu iſſe/dũ in tractaculo de pollutione noctur na loqueremur. Vñ dñs petrꝰ de palude eruditus in legiba tam canonicis q; ciuili bus titer ⁊ diuinis / dicit de pollutiõe no / cturna. Si cãm nõ habuerit culpabilem ꝙ dẽt hõ ceſſarea celebꝛatiõe.debʒ inquã de cõſilio nõ de p̃cepto.ſic ꝙ peccet moꝛta luter ſi celebꝛet. Sic videt᷑loqui Augꝰ.de quotidie cõicantibus.q neclaudat necvi tuperat.ſed eos ſuo ſen ſui ⁊ deuotioni de relinquit. Vñ ſi alter cõiugũ reddẽs debi tum nõ arceta cõione ſᷣm Bonauẽ.videt ꝙ illa macula coꝛꝑalis/nõ ũnpedit cõio/ nem.ĩmo nec impediret celebꝛatiõem ĩ ſa cerdote greco.qui ſimiliter vxoꝛi reddere debitũ tenetur poſtulanti Propoſitio.vII cum aliquo cõſenſu dubio yel interpᷣtatiuo vel imꝑfecto. Si militer necoĩs pꝛuritus vel titillatio vlſti mul atio / cöõſurgens in mẽbꝛis genitalib⸗ alegebn⸗ impediũt a celebratione: ic nec ffuxus inde cõ ſequens/deꝑ ſeĩ/ pedit.dũ ratio nõ conſentit.vel dũ renitit. arbitroꝛ cõcedunt oẽs. nec plene cõſentit in ercke⸗ ꝑtẽ vt te ſiłis ẽ rõ ſi ꝓpoſitõ pᷣcedẽs attendatur Lonſiliũ tñ eſt in hac ꝑte.vt vitẽtur dili genter occaſiones.et ſatagat hõ ne moꝛo/ ſamet ſenſualem cogitatiõem in ſe. qualẽ cunq; ſic figat de aliquo et circa aliqͥd/qn eam dũ vult poſſit euellere. Itaq; accom/⸗ moga te eb dicit Sen eca et non da. OVgitationes carnales et ffurꝰ c inde ſequẽtes abſq; cõſenſuvo IIllütario.vicunt᷑ plerũq; ſalubꝛiꝰ gitatio cõſurgens in aia etiam eſcða vero ꝑ us ⁊ efficacius / ſi ratio ſe hzʒ tentis volũtatem ad alia.q; ſi ſolicitet᷑ tri ſtetur. turbet᷑. ⁊ conet᷑ tales expellere. Cſlo tetur in hocloco tractatulus in gallico de remedio cõtra tentatiões blaſphemie cõ poſitus. Auget itaq; cogitatõ vehemẽs vl imaginatio / conatũ. ac pinde nutrit cogi tatiões hmõi.ĩmo multiplicat et efficacio res reddit ad fluxũ cõſequendũ.Qð ſi di ſimulauerit neq; curauer plus q; de alte rius humoꝛis naturalis fluxu. cõquieſcet oſſet aptari circa rẽ hãc exẽplũ de ti mentibus qui trabẽ in alto poſitã nunqʒ abſq; caſu trãſirẽt quã audaces ꝑ cõſue/ tudinẽ aut aliũde tota ſecuritate trãſilir⸗ét it aũt diuerſio tal mitipliciter. Qũq; p impᷣſſionẽ ſigni ſctẽcruc ĩ pectoꝛe vłin fronte.qð aliqui reputant efficaciſſimũ ſi cut illud ſignũ eſt triũphale atq; ſalutifeꝝ. ſumme pᷣterea bumilitatis.vincit aũt hu/ militas laqueos diaboli dicẽte Anthoñ. Fit hec diuerſio aliqñ ꝑ leſionem aliquaʒ coꝛꝑalem in lingua velalibi.OQñq; ꝑ quã dam expꝛobꝛatiõem ⁊ allocutiõem ſeuerã ſuarũ cogitationũ.tanqᷓʒ eſſet aliquis ap⸗/ parens tẽptatoꝛ exterius ſic dicẽdo. Phy Phr de vobis cogitatiões viliſſime. ꝓcul inc abite.in malã hoꝛã veneritis.ſũ alijſ/ occupatus.Nõ do vobis auditũ.non vi ſum. diſcedite ab hinc ſyꝛenes vſq; in exi⸗/ tiũ dulces.Fit et hec diuertis nonnũq̃̊ʒ ꝑ irriſionẽ quandã talis illuſionis cõſurgẽ tis tam multipliciter in aĩo ⁊ turpiter. Fit deniq; ꝑvitatiõem ocij.ꝑ cõfeſſionẽ purã ⁊ nudã.et ſupꝛa modũ ꝑ ſpẽ ⁊ iploꝛatiõe, 77 diuini aucilij.ſine quo continens nema plane eſſe potet. H ropoſitio. Ix. —822 re generaliter ⁊ certitudinaliter ſiderantibus eſſe notã.Ex quo conſequẽ ter infertur/ꝙ qꝛ beatus eſt vir qui ſẽꝑ eſt pauidus.et ꝙ bonarum mentium eſt face re conſcientiã vbi deneceſſitate nõ eẽt ali qñ facienda expedit de talibus cofiteri. x¶ AXSfrfficile eſtvel impoſſibile/ abſ⸗ d q diuina reuelatione/ cognoſce madicem et cãm pollutionis di / urne ſi videlʒ ꝓueniat ex cõſenſu vero vel interpᷣtatiuo.aut cõſenſu directo vel indi⸗ recto.aut a cõſenſu pleno vł iꝑfecto aut ſi abſq; vllo cõſenſu ſuꝑioꝛis rõis vel inferi oꝛis ꝓuenerit. uto ꝓpoſitionẽ hãc cõ 58 circa illas ꝑ modũ nõ curantis. vel diuer⸗ Hinc tragicus ait. Qui dubiam ſalutem fiat diligẽs⸗ . Tractatus cancellarrii nõ ſine cõſilio pꝛudentũ ⁊ erxptoꝝ talia ni hilipẽdere vel contenere in ſeipᷣis. ¶ Ca⸗ lis aũt cõfeſſio ſit pura ⁊ deuota.in q̃ ma/ nifeſtet ſe hõ ⁊ occulta coꝛdis ſui/ſacerdo ti diſcreto ⁊ pꝛudẽti vel exꝑto/qui noue/ rit qualitatẽ moꝛbi diſcernere. ⁊ cõſiliũ ſa lubꝛe cõfitenti tribuere. ̃m cõditiones eiꝰ et ꝑticulares circũſtantias. ⁊ cui merite fi/ des adhibeat᷑ oĩmoda a cõfitente. Hoc de cõfeſſione pura faciẽda.nõ tm̃ in pñti ma teria locũ habet.ſed in omni moꝛbo ſpũa li eſt efficaciſſimũ remediũ.¶ Expedit au tem ꝙ; poſt cõſiliũ acceptũ a pꝛudẽtibo ex ptis ⁊ deuotis/dimittat hõ ſcrupulos ⁊ ti moꝛes nimios.alioqͥ n caderet in ſuꝑbiaʒ ſpũs nolẽs captiuare intellectũ ſuũ ad cõ/ ſiliũ ſenioꝝ. Caderet nihilominꝰin puſil lanimitatẽ quãdã ⁊ inq etudinẽ ſpũs.que noõ poſſet ſufficiẽter reciꝑe illũ cuiꝰ in pa/ ce factꝰ eſt locus. NHec aſcẽderet vnq; talis aia / in pfectionis ſublimitatẽ. Debet vero ſuꝑioꝛ ⁊ exꝑius/cuiꝰin hac re queritcõſi/ liũ a ſubditis.poſtqᷓ; exploꝛauerit oĩa.di cere diffinitiua ⁊ ſolida rñſione.tu fac ita. qm̃ ſi medicꝰin medẽdo vacillauerit/qua lis in egroto ſpanda erit ſecura ſtabilitas? dat afflictis/ neggt. ꝛopoſitio x D obuiandũ piculis ⁊ ſcrupu us q cõſurgũt ex fuxu fedo di/ urno cõſiderãde ſunt diligẽter uſe et radices.vt eis agnitis diſcreta puiſio. Diſcretã ve/ ro dicimꝰ puiſionẽ:que nec velit abſcinde re cauſas cũ maioꝛi detrimẽto ꝑiculi ⁊ ſcã dalo/q; ſit hmõi fluxꝰ.qui qñq; nõ eſt niſi venialis. pᷣſertim dũ humoꝛ ille eſt mediꝰ quẽ diximꝰ.nec ex aduerſo ꝑmittit ea licẽ/ tioſe fieri q̃ de ſe culpanda ſunt/⁊ reſecari faciliter pñt.cuiuſmodi ſunt lubꝛici aſpe/ ctus.viſus inepti.ſocietas płꝰqᷓ; decʒ ami cabilis.in ſe gerẽs delectationẽ.et ſi nõ de pꝓlſe libidinoſaʒ. ꝑiculoſam tñ ⁊ plus equo ſenſualẽ.que nihilominꝰ aliqñ ſub officijſ aliquibo ſpũalis edificij/vt eſt cõfeſſio vel lectio vel eruditio/coloꝛare.imo veriꝰ ob/ ſcurare ſe conat᷑ Sed ⁊ caueat alioꝛſuʒ ſu perioꝛ ſibi a ſuſpitioniba nimijs.⁊ a q̃daʒ (vt ſic loquar)inutili ʒelotipia circa ſubdi tos ſe contineat.nõ indicẽs ſcʒ ieiunia ex/ ceſſiua.vel ſeparãs eos ab inuicẽ inutili/ virtutis. ter ſpdialia colloquia vel offcia/ vetaits Serua deniq; comicũ illud. Ne quid ni/ mis.Et illud ſapiẽtis.Noli nimi eſſe iu ſtus.qꝛ qui nimis emũgit/elicit ſanguinẽ ifficile eſt fateoꝛ ĩ hac re ſe aurea me/ diocritate tenere.ſed ſpũalis oĩa diiudicat velut in aere ſplẽdido radiãte ſole.velut pᷣ terea in fonte lucido ⁊ ilimi.iudicat inſu per omnẽ diẽ. Carnalis vero iudicat ve/ lut ĩ gere tenebꝛoſo ſole nõ radiãte aut ve/ lut ĩ fonte turbido ⁊ limoſo.nõ diſcernẽs de groſſis etiã reptilibo venenoſis iĩmixtis velut pᷣterea in domo caliginoſa vix attre/ ctando diſcernẽs hec ab ũlis. Judicat po ſtremo vix inter diẽ ⁊ noctẽ.⁊ ita frequen/ tiſſime ſeſe fallit ⁊ impingit in die velut in tenebꝛis. Sed ſaluare illũ debet/ſpũalis ductrix manus.Oõ ſi renitit/ſi ducẽ ſper / nit/ſi pᷣmõſtratoꝛ ſibi.ſi pꝛioꝛ ⁊ abbas ſuꝰ mauult eſſe/ dum it g tenebꝛas ⁊ abꝛupta poꝛtabit quideʒ ille damnationẽ ſuam et 6* Ollutionẽ coꝛpꝑalẽ qñq; pꝛece/ dit cõſenſus.qnq; comitat᷑qñ/ Oq ſenſus eſt circa eã nõ conſen ſus. qnqʒ vero ſenſus eã opat᷑ ta fit no ſolũ cũ cõſenſu vel ſenſu. ſed er cõſenſu.¶ VUltimũ hoꝝ grauiꝰ eſt.⁊ red/ dit ꝓpꝛie pollutõeʒ culpabilẽ. Deniq; tria pꝛima/licet nõ reddãt ꝓpꝛie ⁊ de ꝑ ſe pollu tionẽ culpabilłẽ/ſunt tñ ipᷣa culpe ⁊ pecca/ ta. Alteꝝ vero.qũ ſcʒ pollutio fit cũ ſenſu non tñ cũ cõſenſu / nõ eſt de ꝑ ſe peccatuz. imo frequẽter auget meritũ tanq; materia virtutis dũ reſiſtit᷑ violẽtie paſſionis.que dũ ſentit᷑ ißa magis ⁊ magis allicit et im/ pellit. quare ſimiliter reſiſtentia habet plꝰ ddamus ꝙ' etſi pollutio coꝛ poꝛalis et vere ſeminalis diurna vel no/ cturna/ nullo modo debet ſciẽter extoꝛque ri etiã pꝛo ſanitate vel alleuiatione coꝛpo ris vel iudicij ratõnis conſequẽdi:Si ta men dum ſine tali cõſenſu pꝛocurãte eam vel exioꝛquẽte/pꝛouenit ipᷣa placeat.non quia delectatio eſt. ſed quia alleuiationeʒ coꝛpoꝛis oꝑatur.hec non iudicat᷑ eſſe pec catum. Videat tamẽ homo pᷣſerim noui tius/ne hmõi complacẽtia ſe ſeducat.pꝛe/ tendens vnũ.⁊ agens alterũ. Salubꝛius eſt itaqʒ cogitationes et iudicia circa rem hanc diuertere/q́; habrerr. 44 iu — ☚n — — ſo 1ſo⸗ que⸗ p Hin cenm t non tione; cſeye mnonn ce ubeus aranen cubi ſe pſternat. De caſtitate eccleſiaſticoꝛũ (Pꝛopoſitio xII. Allutio diurna vel nocturna dü ſentit᷑ effluere/nõ dʒ violent ꝓhiberi ſi ꝓbabiliter eſtimet᷑ ꝙ hymoõi violetia fruſtra eet.nihil omin? p exercitatõe virtut/⁊ p euaſiõe ꝑi culividet᷑expediẽsvt hõ conet᷑ phibere qᷓ; tũ ſentitvel exꝑit᷑ ↄmode fieri poſſe.Quo niã etſi hec retentio nocere debeat coꝛpip derit aĩe. Natura deniq;/ poſtmoduʒ vno modo vel alio/talẽ hũoꝛẽ a ſe eijcit. Patet in mulieribꝰ puerperis.quibo ſiccantmã/ medũ non elicit᷑ lac alioqui ſemper ffuere ꝑatũ eſt. Sic pollutiones iſte/imo ⁊ pꝛu/ ritus/tutius nõ vtendo vel nõ exercendo/ ſed abſtinendo vincunt᷑. Sciũt exꝑti etiã in pꝛuritu ſeſuali.(¶ Hec aũt pollutõ etiã in vigilia / ſi in pꝛincipio vſq; ad finẽ ha/ beat iugiter rõeʒ et voluntatẽ renitentẽ q; tum põt/iuxta caſũ negocij/volũtas repu tabit᷑ nedũ nõ peccaſſe moꝛtaliter / ſʒ mul⸗ tipliciter meruiſſe. Juxta illud beate Lu/ habent de neceſſitate audire cõfeſſiones. vel aliqua talia cogitare vel agere/ad que ſequit᷑ aliqũ renitentibo eis toto poſſe.⁊ ſi bi pᷣcauentib ab initio vſq; ad finẽ/talis paſſio feditatis.Qð ſi quis dicit/omittat talis qui tam fragilis eſt ⁊ lubꝛicus/audi/ reskegionener pᷣdicare.⁊ ſilłia. Rñdet᷑; in multis caſiba non oꝑtet hocfieri. ꝓpter ne ceſſitatẽ cõſilij ⁊ euitationẽ ſcãdali.⁊ obli/ gationeʒ officij. Ded q;les ſunt iſti caſus nõ põt generaliter arte determiari.Refera mus hocad illud qð ſapiẽs iudicabit cir-/ cũſtantiaꝝ ↄditione penſata.¶ Conſulo tñ vt auditurꝰcõfeſſiones in hmõi piculo accedat pꝛeꝑat cũ timoꝛe ⁊ tremoꝛe.Auer tat inſuꝑ quãtũ poteſt faciẽ ſeu oculũ car nis ⁊ nõ minus oculũ mentis/ab aſpectu ſenſuali illiꝰ qui loquit᷑ vel cõfitet᷑ ſed aſcẽ dat in arcẽ rõnis. Illicq; recogitet aiam il lius velut egrotã ⁊ ſauciã.qꝛ caro non pꝛo deſt quicq;. Deniq; celebꝛaturꝰ /ſi põt of/ ficiũ hoc differre poſt miſſam ſuã/tutius agit.qm̃ recẽs hmõi fluxus plus impedit celebꝛationẽ q; vetus.Cõſtituat ſe pᷣterea cofeſſoꝛ in illo ſtatu coꝛpis in quo minus ſtimulabit. vt ſtet. Aflectat genua. vel ali Wiinm ſermo ſuus cie Si me inuitaʒ coꝛruperis / mihi caſti · tas duplicabit᷑ ad coꝛona. Poteſt aũt canꝰ“ A diunne pollutionis euenire circa eos qui dũ ad talia ventũ fuerit/bꝛenis ⁊ rigidus: pᷣſertim vbi ↄfitens ꝑatꝰeſt nõ renitẽte ve recũdia/ſpõte totũ vireuomere. Sedvbi per affabilitatẽ quandã oꝑtet a cõfitẽte ni mis verecũdo/nuditatẽ ſue feditatis extoꝛ quere/ꝓfecto maius ineſt ꝑiculũ. Sed ſi charitas ad hec feda ſcrutada deſcẽdat nõ curioſuas aut lubꝛicitas/ iuuabit charita li. ij. de bigamis vbi querit᷑ qũo ꝑdit᷑ vir/ ginitas. Itẽ tractatulꝰquẽ aſcribũt aliqui ſancto home.ſed magis apparet ex ſtilo ⁊ materia ꝙ ſit Bonauẽture qͥ ĩcipit. Qm̃ funda mẽetũ ⁊ ianua.⁊ eſt vtilis multũ. Tnature ſuꝑ celibatu ſiue caſtitate ec ticoꝝ p eunde cancellariũ cõpoſitus lug libatu eccleſiaſticoꝝ.cuiꝰ col locutoꝛes ſũt Bophia ⁊ na/ A tura. cõtinet actus quatuoꝛ Na pꝛincipales. ¶ Pꝛimꝰ inue/ ſtigat finẽ humane ↄditionis.qui non eſt pꝛincipalis vt generet. ſed vt felix viuat. ¶Ses rõcinãdo cõcludit ipᷣi nature/q; caſtitas moꝛalis.nedũ mr̃imonialis ſʒ eti am virginalis atq; vidualis/in multis eſt laudabilis. ¶ Lertiꝰ h idẽ deducit de he/ roica caſtitate.q̃lẽ nature diſcipuli /vel co/ e vel beatificauerũt vel cõſuluerunt. uart ſpẽaliter inſiſtit circa diuinalẽ caſtitatẽ.q̃lis imponit᷑ eccleſiaſticis viris vltro.cũ ꝑpetua mr̃imonij negatõe.cũ de/ dicatõe ad deũ. cũ celebꝛi reb ſacris appli toe.vbi tandẽ nature paxeſt cũ ſophia. Alloquit᷑ in pꝛimis ſophia(q ſapiẽtia froneſis aut theologia ðꝛ)naturã.quã exi ſpectõe cuiuſdã dialogi/ꝑ egregiũ militẽ/ dñm Builhermũ Sayguet nouiter editi indignatã ſenſerat / ↄtra votũ caſtitatis ſa cerdotũ occidẽtaliũ/ex ↄſtitutõe cõcilij ni ceni. Eſt igit᷑ pꝛincipiũ verboꝝ ſuoꝝ/ve/ ritas euangelij. ophia. tis auctoꝛ deus.faciẽs cũ tẽtatione puen / mum. Motent ad intellectũ plenioꝛẽ pꝛe miſſoꝝ pꝛimo ſumma cõfeſſoꝝ titulo.iij. E 2 B deſia Jalogus apologeticus.ꝓ ce Peunus actus AUnt eunuchi qͥ ſeipſos caſtraue lunt/pꝛopter regnũ celoꝛum. qui poteſt caperecaßiar Warh . De celibatu ſiune Ne murmuraneris igit aduerſus caſtita/ tem ſoꝛoꝛ natura.quoniam ſummꝰmgf et dus noſter / ꝓtulit hoc verbũ in grãde pᷣco niũ voiũtarie caſtitatis. ¶ Natura.Quis poteſt o ſophia capere verbũ iſtud? QOuis cũ verbis ſũmi pr̃is nr̃i ↄcoꝛdare/qui pꝛi ma mei ↄſtitutione dedit legẽ talẽ. neduʒ hominibo ſed animãtib omnib/ vt creſce rent ⁊ multiplicarent᷑. nec dubiũ qͥn ꝑ ge- nerationẽ? Creſcite inqͥt ⁊ multiplicami/ ni ⁊ replete terrã.Hinc diciũ eſta diſcipu/ lis meis phis⸗ꝙ ſum ego natura vis inſi⸗ tfum vero quis generat.quis multiplicat. quis deniq; terrã replet: Nõne dũ ſponte id fecerint/meis imo dininis legib ſe qua ſi pᷣuaricatoꝛes opponũt: Hõne fiunt in/ utile lignu non afferens fructuz. / pterea iure maledictũ: ¶ Sophia. flolito puta re ſoꝛoꝛ natura/ſumus eni vnius patris fi lie. qui de eſt vnicꝰ. Nõ putaueris inquã deum / nẽ̃m patrẽ. diſſenſionis eſſe ſpiritũ in quo ſit eſt et nõ. qui dictis ſuis diſſon ſit in lege ⁊ in euangelio. ¶ Natura. Ne/ quaq; ita pꝛoꝛſus errauerim.ſed inde rapi oꝛ in admiratõnẽ.quo mõ fiet iſtud quod tu dicis? vt cuʒ mea lege ſtet in euangelica veritate laudabilis ⁊ vltronea caſtratõ eu numero de quib magiſter me ieſus chꝛi/ ſtus vtiq; deus tuus pᷣmiſit/ ꝙ nõ omnes rcapiunt verbũ iſtud. Deinde facta diſtin/ ctione de triplici modo eunuchoꝝ/ſubiũ xit de vltimis. Qui poteſt capere capiat. Foꝛſitan ⁊ tu capere nõ potes.(¶ Natura „ Lur illud nõ potero te docnice/ quam a/ teoꝛ meam eſſe magiſtrã. ¶ Sophia. Si magiſtrã me recognoſcis. te diſciplinã ex- bibe.te credulã pᷣbe. Nam opoꝛtet omneʒ qWui diſcere vult/ credere: in tuis etiã diſci/ plinis.quãto plus in meis.que ſuperãt in multis / tni facultatẽ ingenij. quauis ĩ nul lo vero tibi ſim pꝛoꝛſus ↄtraria vel aduer ſa. Sed eſt veritas que ſuꝑgredit᷑ verita/ tem. Pꝛima cernit᷑ in lumine fidei ſen re/ uelationis / deſcẽdentis a patre luminum Allteri cõſpiciende/ſufficit tuũ lumen na/ turale. Nõ aliter in doctrinis iudica q; in operibi.qualia ſepe eſſe cognoſcis effecta ſupꝛavires tuas.vt ꝙ ſol ſtetit. ꝙ virgo pe perit. Quibo ideo miraculoꝛũ nomen in/ didimus.quia nõ potes ipſoꝛũ continge nuchoꝛũ / qui terraz replere non poſſunt:⸗ BSophia. Uigde ne ſis tu ⁊ tui/illoꝝ de rerationẽ. ¶ Natura. Si penitus ita ſit vt nullo pacto capere valeã quod inquiro quid oꝛo niſi ſilere reliciũ eſt et ponere di/ gitum oꝛi meo? ( Dophia. Bene ſpera⸗/ ueris.quere cũ humili pietate/nõ amimo⸗/ ſitate pꝛoterua. Conaboꝛ tibi oſtẽdere cõ coꝛdiam euangelij cũ lege celibatus cum matrimonij caſtitate. cum fecũditate gra/ tie celibatũ.(¶ Natura.Gratum id effece/ ris mihi.Ecce tibi mediſcipulã exhibeo docilem. dicito que vis. (Sopb. Que/ rendum in pꝛimis eſt/ne nos pꝛopꝛie vo/ cis ignoꝛãtia ſeducat / quis ſit intellectus huius tue.imo diuine legis. Creſciteꝛ mł tiplicamini ⁊ replete terrã. ¶ Hatura.Hi mirum talis.vt ꝑ copulam maris ⁊ femi/ ne / ſpecies in ſe remanegt ePagarione ophia. Opoꝛ indiuiduoꝛũ cõtinuã. tet ne quippiã aliud attendere.pᷣſertim cir ca genus humanũ quod ratione regi de / bet: (T aluna. Quisvis attendat᷑aliud? S Eſt ne pꝛecoꝛ finis altioꝛ bo minis q; vt viuat hic in terris moꝛe bꝛu/ toꝛum ⁊ ſe per generationem multiplicet. tura. Si ſit alius tu ↄmone vl edo ce. ¶ Sophia. Recte petis.quoniã igno/ rato fine cuiuſſibet rei/ nihil ſolidũ de ea/ ¶ Sophia. 1 dem fieri poteſt. Dixerunt itaq; diſcipuli tui.ꝙ; fm exigentiã finis/ cetera debẽt mo⸗ derari.Eſt enim cauſa cauſaruʒ/ mouens alias omnes.ſicut efficientẽ foꝛmalẽ ⁊ ma terialem. Cum ergo ſcire / ſu rem per cau⸗ ſam cognoſcere. ſupereſt in bac cõquiſitio ne noſtra/vt pꝛima potiſſimaq; cauſaruʒ von lat atura. Supereſt agnoſco ¶Sophia. BSumamus in pꝛimis a fi/ ne cõpendiũ.pꝛout ſuadet diſcipulꝰ mus „ plato.⁊ dicamus ꝙ finis hominis/eſt co⸗ gnitio intuitiua ⁊ fruitio/ſummi boni/in vita ꝑpetua.Quid refugis: Quid attoni tam te ſtupoꝛ inuadit: Sentio te non ca/ pere moꝛtales fieri immoꝛtales. nec terre/ nos in celeſtes cõmutari. Verũtamen de/ us / noſter cõmunis pater ita ſanxit.ita mi hi meiſq; ſua diuinitus illuſtratione rete/ xit. Reſpiraueris aũt.Ego familiarius in terea tecũ agam.ſciſcitans a te quẽ eſſe fi/ nem pꝛopꝛiũ hominis yt homo eſt / diſci/ puli tui(quos dicunt phos poſuerũt.quẽ finem appellauerũt felicitatem.Et ne gra tis per diuerticula tot opinionũ vagabun da ꝑerres /volo mibi narrauens ſententi/ am illam que tibi pꝛobabilioꝛ eſtimatur = — —= — — — —,— ,— — ----C-CE — — — ℳ aſtitate eccleſiaſticoꝛi 38 ſt tverioꝛ: ſſatum Facia vtperis gfam Obis de caſtitate loph: p hñs tali ꝛdeſceſioni beniuole.Nã ad illa locutunis. opoꝛtet ne fallateè ebmiſf engemo anee s Nuocatoconoſcaeinveſnpti c nõo ſufficiüt opg. naleſces tandẽ· ne qᷓ; diuiſiue conditionem ca/ dn eenm neochen aendes rana agcnetg engcoeen Oe eD ewi e . 481 Lantonepaits con bins. cug⸗ ter meos cultoꝛ Ariſtoteles neca meaꝝ ſe caa venereas voluptates.ſicut ſobꝛietas cir * mitis rõnũ deuiãs hac ⁊ illac. moꝛe pluri / cadelectationes guſtus in cibis et potib 6 moꝝ/ↄcluſit ⁊ ↄſtituit in ethicis ſuis.ſe moderatur. Hoc ariſtoteles tuus.hocto licitatẽ hois in ↄtemplatione pꝛime cauſe tig diſcipuloꝛũ tuoꝛum ſcola pꝛoclamat. . qm illa eſt opatio optime potentie hols,/ Harura Hec reclamo quo vadis. nn circa optimũ obiecũ ſuũ.De hic quid ſto ¶ Sophia. Caſtitatẽ ſicdeſcripta riplica ici.quid epicurei.quidq; platonicilſenſe · mnus ſeu tripliciter diuidimus.in caſtita/ rint de fine hoĩs/ſum pꝛompta referre. tem moꝛalẽ heroicã et diuinalem.Et qui/ n, Soph̊ Sta. Sufficit ad pñs hocvnicũ gdem de moꝛali quia notioꝛ eſt/pꝛioꝛ erit oni pꝛo re quã agimus verbuʒ Ariſtotelis tui ſermo.deinde de heroicꝗ. poſtremo de di⸗ naä nis. Sed altioꝛa noſtra migrare non va vis. (Boobia Eaſiios moꝛalis quem i⸗ luit. deficiebat ſibi creaturaꝝ ſcala.ꝑ qui admodũ cetere moꝛales virtutes / conſiſtit ind: ſemꝑ eniſus eſt ad veritatem.nõ habẽs er in medio.Eſt enim virtus/habitus electi abo te natura/ viã alterã. Pꝛopterea me dedit uus in medio cõſiſtens quo ad nos.vt ſa/ ebei⸗ deus filijs hoĩm quatenus deducerẽ eos piens iudicabit. Coniecturat᷑ vero medi / e. ab illa felicitatis arce in qua ſtetit Ariſto/ uñm caſtitatis.vt nec excedat caſtus nec de laſo teles/ad pꝛincipiũ felicitatis eterne ſupꝛa ficiat circa venereos actus ſ̃m ſex circũſtã o/ modũ ſublimioꝛis.quã xpᷣs noſter crelen tias in generali.que ſunt.perſona.locus. a,. dam/ꝑ me meoſq; infallibili reuelatione. cauſa.tempus.modus.materia.vt fiat.ſx uli firmauit.Hatura Sit ita.Quidvalʒ tã ne opoꝛtet.cur opoꝛtet.vbi opoꝛtet.quãa 5 dem iſte circũitus ad rem pꝛimo ꝓpoſitã/⸗ opoꝛtet.quomodo opoꝛtet et circa qd 8 de concoꝛdia caſtitatis eunuchoꝛuʒ ſpõote opoꝛtet.alioquin laude carebit.Quis.qd itharo mea lege de funeücneione auzdochr uonado cerner dehcs. ilioꝝ.quales vtiq; gignere nequeut q́ ma ¶Matura Et quo pacto plus in homine 15 N nnonnnſarte ogun netet encete animante Au nahormini caſtrati.pꝛout apud tuos quos eccleſiaſti bus / mee legis inſtinctus pꝛimũ inſitus⸗/ 4 CBonb: Canenomm videmus ingenteʒ. ſufficit. vt multiplicet et creſcatet repleat a Hoph. Cene p ome; modũ rite pceſſi terram? ¶ Sophia. Cur non ita quens dvo mus. dum finẽ inueſtigauimus hũane cõ rationeʒ. Quare deus omnia ſubiecit ſub E ditõnis.qꝛ finis eſt qui rebs omnibo nece.· pedib hominis.oues ⁊ boues vniuerſas oiin ſitatem legis imponit Ad quem nõ aſpi inſuꝑ et pecoꝛa campi.volucres celi et pi- cientes/circa humanũ genus delirant in/ ſces maris.et nõ cuiuis animantiñ cetero ud nolersbilenn unile de Haminit⸗ PS iu/ nck aren eltungs legeſn vireumme⸗ mentis ⁊ bꝛutis ferentes iudiciũ.HNatu ed plane datum eſt et inſium bomini / cume ra.Perge vltra. ¶ Soph. Pergo docs bus lberum arbitriũ / quo reliqua carent ende, ex conceſſis tuis.ꝙ laudabilis nedum mi omnia. Eſt autẽ liberum arbitrium /facul iamn hi ſed tibi tuisq;/ caſtitas eſſe debet. NHſoon tas rationis ⁊ voluntatis.quaſi liberum hereie, dicam in omniby et ſingulis.alioquin ꝑi/ de ratione iudicium. Hinc dominiũ acce nwoin rętſucceſſio.ſed in nonnullis nec paucis. pit ſuper irrationabilia quelibet.quaſi ſer ecſß/ atura Diroꝛ ſi potueris hecoſtende uilia ſub libero. Hinc ſemetipſum per il/ dic⸗ re.S nbia ſtendam ne dubites. de lud liberum arbitriũ regere debet ſub quo ain c ſit tãtũmodo ꝗquida temerarie ↄtradictöis eſt appetitus ſuus ſenſualis vt domine/ Ant ꝛoteruia. nang! ſpondeo. un ulins⸗ Aaine ina conſi eitnen me/ o. Worn mma arti iocritas/debita ſuis actibus. Hinc deui ſran, Decun us aetus auaunngo per plus et minus debito / iure cul⸗/ Gumn peincipallis. Datur. Tii vero naura perte ſolh deo patre ſummo/ regis ⁊ dirigis omnia/que rationẽ hmõi nõ habent ſibi cõiunctam. Ate deniq; plus aguntur q; agant.nec in ſuis motionibo crimẽ habent.ſicut nec ꝓ/ pꝛiã qua regant᷑ iunctã obtinẽt rationẽ. Pꝛoptea neq; caſtitas neq; ſobꝛietas ne/ qʒ; generaliter virtus aliqua moꝛalis.reꝑi untur in bꝛutis.niſi foꝛte per metaphoꝛi/ cam locutionẽ. vt turtur caſta.caſtus ele/ phas.canis pꝛudens.leo foꝛtis.manſueta colũba nomina nt᷑. Et ex oppoſito ſimi litudinẽ vicioꝝ.ſuꝑbus equus.aſtuta vul pes.voꝛax lupus.ſus luxurioſa. ¶ Natu/ ra Animaduerto que dicis.nec a meis ſũt aliena pꝛincipijs Jam inſuꝑ velut a lon/ * ginquo quid moliris odoꝛo. Sophia Itaq; molioꝛ oſtẽdere ꝙ caſtitas ppetua⸗ nõ tibiſemꝑ eſt aduerſa. ¶ Hatura Imo certe iuxta deductionẽ tuam ⁊ deſcriptio/ nenm / nulla mihi caſtitas ſicut nec virt'ali qua moꝛalis exiſtimãda ẽ ↄtraria¶ So phia Recte ſentis ⁊ cõcludis Vndeſum/ murmuras ergo ſi ſint eunuchi qui ſe ca/ ſtrauerunt ꝓpter regnũ dei: ¶Hatura Nũ quid non iure cõqueroꝛ de talib qui ſeto tos⁊ pꝛo ſempꝑ/ ab officio generationis ab icant: Hõne peccant in extremoꝝ altero qui tanq; agreſtes vel inſenſibiles/ omni dant operationi veneree repudiũ:nꝗ ſubiectũ ꝓpꝛiũ ſpeciẽq; deſtruunt.(¶ So/ phia Quid ſi palã ex cõceſſis iuis moſtra uero tale aliquid fieri poſſe multis caſib cum tuis legiba ⁊ virtute:Quid ſi videas equos ad libidinẽ pꝛoniſſimos / ex equa/ rum vſu debilitari.quibo abſtinentia tota lis/ dat ſicut ⁊ multis alijs/ robur et incre⸗ mentũ vſq; in ſenectaʒ ei ſeniũ: Adeo vis eſtimatiua circa venerea fantaſiam qᷓ; ab ſtinentia magis ledit. Sed querẽda ſunt rurſus aliqua/quatenus efficiatur pꝛoceſ ſus lucidioꝛ. Concedis abſq; ſcrupulo ꝙ; opus generationis non eſt paſſim ab ho/ minib exercẽdũ niſi quãdo opoꝛtet ⁊ vbi opoꝛtet.⁊ de reliquis ita circũſtantjs? Hatura Concedo. ¶ Gophia Des igi⸗/ tur opoꝛtet regulas ad iſtarũ cognitioneʒ circũſtantiarũ/quales tui diſcipuli(areſto teles potiſſime)tradiderũt.Etſi nullus eo rum ad ſupꝛemã purã ⁊ liquidã conſpexe/ rit veritateʒ.quia tuo lumine nõ meo(qð ſupnaturale eſt)ſuũ exercebant mentis in tuuũ. Pꝛopterea diuerſas in ſectas ⁊ ſciſ⸗ mata/partiti ſunt.quarũ multas/tuus co arguit areſtoteles. Vt q; mulierũ debebat eſſe cõmunitas in vſuimoꝛe bꝛutoꝛũ quo rundaã animaliũ. Neq; enĩ ſunt omnia ta/ lis intemꝑate cõditionis.ſed ſocialiquo/ dam indiuidualiq; vinculo mas ⁊ femel/ la cõiungũtur.ſicut in auib plurimis cer nere eſt. Dicebant alij debere paſſim ho/ mines cum feminis in publico miſceri ve lut canes Inde cinici id eſt canini dicti re feruntur. AQaudauerũt alij cõiugium.ſed hoc pacto ne plures eſſent vniꝰ.aut ꝙ cõ/ cubinatus nõ inde tolleret᷑ quaſi culpabi lis.qᷓ;uis honoꝛis legitimi minus habẽs Addiderũt nõnulli foꝛnicationẽ ſoluti cũ ſoluta nõ eſſe peccatũ.imo crudeliter agi queſti ſunt cõtra genus humanũ / ſi nõ li/ ceret vti libere/ꝓpꝛio coꝛꝑe/ſine cuiuſpiaʒ iniuria/querendo voluptatem. Sileo de barbaris nationib recto rationis iudicio carentibo.vel ꝓpter indiſpoſitionẽ coꝛꝑis vt cernimus in naturaluer faiuis.vel ob ꝑuerſionẽ cõſuetudinis.Nõ loquar de be ſtialibus.non de melãcolicoꝝ mille ſpecie bus / in ſubuerſione recti iudicij. Deniq; nolo totam hic ⁊ nunc materiã(que latiſſi ma eſt)de caſtitate pꝛoſequi. Sans mihi. fuerit centrũ illud attigere.circa quod no/ ſtra pᷣſens collocutio verſatet voluit. Oð vt fiat cõpendioſius.cõueniamus pꝛecoꝛ in aliqua poſitione vel certiſſima vel ꝓba bilioꝛe.Alioquin vagarni ꝑ omnia ſatagẽ tibus/nuſq; finis. ¶Hatura Conuenia mus aſſentio.memoꝛ ſponſionis mee pꝛi oꝛis / diſcipulam me docilem / non pꝛoter/ nam eſſe velle. ¶ BGophia Mogeſte fa/ cis.Coartetur idcirco ſermo noſterad il/ los et pꝛo illis inter quos eſt hic ⁊ nũc no ſtra conuerſatio.ad chꝛiſtianos loquoꝛ.qͥ nullo pacto damnant coniugia legitima/⸗/ ſed honoꝛant ⁊ colunt.tradentes pꝛo rela tione partis generatiue/ circũſtantias ſex debitas ꝙ concubitus ille tibi nature con ſonus/conceſſus inſuper imo iuſſus eſta ſummo patre noſtro deo qui ſit inter ilas perſonas quas ipſe coniũxit exemplo pꝛi moꝛum parentũ.dans mulierem in adiu/ toꝛium viri/ vt relinqueret patrem et ma/ trem.et adhereret vxoꝛi ſue. Itaq; iã ſunt duo in carne vna ad opus cõmune filio/ rum.vt creſcant ⁊ multiplicẽtur ⁊ repleãt terram. ¶ MHatura Etſi ſint plurimenatõ nes / neſcientes vel non admittentes rela/ tionem huiuſmodi ſic artatã.nibilominꝰ X terminis his concludi non recuſo.qꝛ mui tiplicationẽ generis humani non adnul/ lãt.vident᷑ potiꝰ honeſtare ipᷣam/per ſacra Bophia Ho⸗/ cõiugij federa caſtitatẽ. ¶ Soph neſtant certe/ꝓpagatõnẽq; filioꝝ reddunt eis vtilioꝛẽ/qᷓ; vagus incertuſq; concubi/ tus. Qua in re ſtatim colligo / non tibi di⸗ ſplicibileʒ eſſe caſtitatẽ/ coniugij limitib⸗ aſtrictam.eo ꝙ fecunda eſt huiuſmodi ca/ ſtitas / generans qñ opoꝛtet et vbi.cum ce teris circũſtãtijs.¶ Natura Nullo pacto diſplicet. Sʒ qualis me moleſtat caſtitas intelligis.videlicʒ / q̃ ſe totam eunuchiſat et caſtrat.que valefacit omni cõcubitu / q̊ ſine/ pꝛolificat nullus.Lalis eſt caſtitas illa /quã nominant virginitatẽ. Hec/ꝑpe tuam carnis integritatem/omnis expertẽ actus coniugalis/ſemꝑ retinere gloꝛiatur Alteram dicunt vidualem / differenteʒ in hoc a virginitate/ qꝛ iaʒ experta venereos actus vel in coniugio licite.vel illaudabi/ liter extra cõiugium/ nihilominus habet hoc cum virginitate cõmune / nune; gene rationi filioꝝ intẽdere velle. ( Bophia Diſtinxiſti ſubtiliter triplex genus caſtita tis moꝛalis. cõiugalis ſcʒ virginalis atq; vidualis.extenſo nomine qualiterexpꝛeſ- ſiſtividualeʒ accipiens. Nobiſcũvero con uenis de caſtitate ↄiugali.nondum de vir ginali et viduali mecum ſentis.Et hoc ſu pereſt vt pꝛobemus.hic axis eſt.hic cardo Ppſentis diſcoꝛdie.¶Natura Bic eſſe con cedo. ¶ Sophia Teneamus que pᷣmiſſa ſunt omnia/ pꝛotinus in cõcoꝛdiam veni emꝰ. ¶ NHatura Zenebũt. em Hoph. Bi dedero tibi caſus plurimos et apud mul/ tos homines/ quibus non potuerunt ipᷣi cõiugalibus vti cõmertijs vel de facto vel de iure toto tꝑe vite ſue.cõſequẽs eſt vt ca ſtitas in eis ꝑpetue cõtinentie a generatio nęfilioꝝ ꝑmaneat.¶ Hatura Cõſeq̃ns ẽ ophia Atuero facilis ẽ antecedẽtis deductio tribs modis in generali Unus facti. alius iuris.et tercius electõ cõditõis melioꝛis.Et quidẽ hũc terciũ modũ/ſeꝑa tim poſt tractabimus.nuncdeduobo pꝛi/ mis pauca de tot exẽpla tangemꝰ. Quis impedimenta facti negauerit/ que ſe eoꝛã aſſidue ponũt.vt coꝛꝑalis caſtratio.vt in/ ualitudo et naturalis frigiditas.⁊ incarce ratio perpetua.vt defectus apte mulieris. Sic viceuerſa de femineis obſtaculis. Hatura Nunq; iſtos negauerim caſus/ Caſtitate eccleſiaſticoꝛũ qquos nobis oculus indicat. Sʒ quid no bis de neceſſitate/cum loquimur de virtu te. ¶ Sophia Multũ peromnẽ moduʒz. quãdo neceſſitate virtutẽ. quãdo detrimentũ ver tit in meritũ. Rurſus vbi defuerit aliquã/ do neceſſitas huiuſmodi naturalis que fa cti dicitur/concurrere poteſt altera que iu/ ris eſt.quãdo de iure nõ de facto negatur omnis ab homine mare vel femella/con/ iugalis aſſociatio.ac perinde pꝛolificatio Exemplũ in ſeruis empticijs quos nube/ re domini vetant.Exemplum de pauꝑib et egenis/ non habentib vnde tolerarent onera cõingijvel pꝛolem cõuenienter edu carent. Exemplũ de lepꝛoſis/pie nolenti/ brvus pꝛogeniem ſimiliter eis inficiendam gignere. Exempiñ de fedis ⁊ turpibus/ tã viſu qᷓ; victu nõ ſatis tolerabiliter in ma/ trimonio cõuicturis. Exemplũ de viduis et viris et femineis/ habentib pueros iaʒ vix educabiles ab eis.quibo beniuolentia pꝛouidenti/nolũt ſuꝑinducere copulã no uercalem. Quidni caſibus omniby iſtis ⁊ ſimilibo / eligatur caſtitas ꝑppetua ſen vir/ ginalis ſeu vidualis: Quanq; mala que pꝛemunt / hanc inducãt. nihilominus iõ voluntaria dici poteſt atq; moꝛaliter lau/ dabilis. quia voluntas inducta voluntas eſt. quẽadmodũ tuus oſtendit ariſtoteles de pꝛoijciente merces in mare ne pereat. Poſtremo ſi paſſim caſus inueniũtur in omni ſexu etate gradu/ quibꝰ põt imo de/ bet vacatio fieri ab actu generationis ad tempus/nunc magnum nunc maius quã doq; maximum/cur non poterit hoc con/ cedi cadere poſſe per totum tempus vite: Habes igitur demonſtratam tibi quam pꝛeaſſumpſimus pꝛopoſitioneʒ/q lauda/ bilis ſepe eſt ex circunſtantijs caſtitas ſeu virginalis ſeu vidualis generationi nũqᷓ; vacans. ſi memet in pꝛeconceſſis negauero. Verũ tamen mea non tollitur exinde querela ſu per illis quos a talibus impedimentis li/ beros(qualia nominaſti)volũtas (neſcio que)ſpontanea(niſi potius obſtinata vel ggreſtis vel innaturalis dicenda eſt)remo uet ab artu pꝛocreationis liberoꝛuʒ. Hoc eſt cur de tuis eccleſiaſticis ſtomachabar/⸗ ob niceni cuiuſdam conſtitutiones conci e perpetuo talinʒ celibatu.¶ Sopp. Senſeram. volui tñ vti acalsd vonild 3 foꝛtis ⁊ ſolers animus facit de ipia latura Negare non valeo/ni 58 De celibatu ſine ante dictis ad intro ductionem ſequen/ tium. Subiungetur in ſuper ratiocinatõ de caſtitate heroica poſt moꝛalem pꝛiusqᷓ; de diuinali quã adeo grauem cenſes.ver/ bum fiat Beniuolam te dederis et atten/ tam et docilem. ¶ Natura Laudabis vi/ Ecoꝛderis opoꝛtet eoꝛum que r pꝛioꝛ actio conduſit de fine cõ . ditionis humane. ¶ ꝛime cauſe ſcom deductionem Areſtote⸗ — qᷓ;uis de felicitate politica et yco/ nomica quedam alia ſed non aduerſa tra/ diderit/reponens eam in tranquillo con/ uictu ciuium per ſe ſufficienti. ⁊ in diſpo⸗/ ſitione bona domus. culatiua hominis vt homo eſt. ad quam pꝛactica / ſeu politica vel iconomica tan/ turg Age pꝛo⸗/ dem babet oꝛdinari. ura ut vis. etſi cur ita facias/ non ſatis agno/ ſco. ¶ S gote ſi fel 0 ius.nibil optabilius nihil boneſtius vti lius delectabilius eſt adquiritur ſepe me/ lius per caſtitatem heroicam/qᷓ; per copu/ lam coniugalem / caſtitas talis erit pꝛefe/ renda ſeu amplectenda. Jam enim dictuʒ eſt/ ꝙ ſcõm exigentiã ſinis/media ſunt ac/ „ „ cipienda.que nullam pꝛoꝛſus habent bo/ nitatem /ſi non ex fine.quẽadmodum ve/ ritas concluſionuʒ in ſpeculabilibus / de⸗ pendet ex pꝛimis pꝛincipijs.Eſt enim fi/ nis/pꝛincipium pꝛimum in pꝛacticis. Natura Vellem exponeres quid per no men heroice caſtitatis intelligis. ne pꝛo/ ceſſus foꝛte fallat.ignoꝛo.¶ Sophia Re/ cte cupis ⁊ iam paulo ante reliqueram in/ ſinuãdum / quo pacto caſtitas nedum de facto vel de iure poterat iugiter amplecti. per non paucos.ſed ꝙ hoc fieret ſeu fieri perſuaderet/conditionis electio melioꝛis Et hic ſtamus / penſandã dicentes heroi/ cam caſtitatem. exduobus maxime.pꝛimi tus ex fine felicitatis. dehincex electione continẽtie virginalis ſeu vidualis ad ſem per ⁊ pꝛo ſemper.pꝛopteradeptionem fa2n cilioꝛem huius finis.poſſem dictis et ex emplis cultoꝛum tuoꝛum / deducere. Ni/ Exce in modico ſuades continen ne bon ius. (Dophia Loqua mur interim ð felicitate monaſtica ſeu ſpe ophia Agnoſces. nam interro⸗ icitas bominis(qua nihil ei me hil cedo plus obeſſe veritati vel adquirẽ de vel ſpeculande(potiſſimum de cauſis altiſſimis) ; voluptatem veneream/qᷓ;ᷓ cõ tractum illum coꝛpoꝛũ ſine quo vxoꝛ cum liberis haberi non poteſt. vbi ſoꝛbetur et abſoꝛbetur rationis iudicium. vbi nihil virile.nihil altum / nihil celeſte / mens que tali ſe dederit paſſioni / ſinitur meditari. Quid igitur ſi ſenſerit adoleſcens / vel tuo vel diuino munere vel alterius ↄmonitio ne/perpetuam huius furoꝛis carentiam conferre plurimum felicitati capeſcende/ ad quam conditus eſt homo. Nonne po/ terit conſulto velle iugiter continere/ moꝛ tificando tyrãnicam huius moꝛibũdi coꝛ poꝛis rabiem. ne reuocet aut retrahat aut deturbet / ad alta tengentem? ¶ Ha ti complecti. Sic perinde qualis poterit ſu Paſkes eſſe poſteritas: ¶ Sophia Non ec foꝛmidaueris.quia ſicut non omniuz eſt heroicos eſſe id eſt diuinos/et ſuper cõ munem hominũ conditionem eleuatos/ ita nec taliter caſtos exiſtere Pꝛopterea di cit magiſter noſteret dominus. Qui p./ teſt capere capiat. Nõ eſt omittenda laus libertatis/non liberalium collaudatio ſtu dioꝛum/ſoꝛmidando ne ſerui remaneant nulli/ ne pꝛeterea mechanicis nemo dedi⸗/ tus inueniatur exercitijs. Rara ſunt excel⸗ ſa omnia.ſemper quoq; vilium aut medio crium/maioꝛ erit numerus.ſuaſione opti moꝛum non extante. ¶ Natura. Atuero difficilis.ne dicam impoſſibilis eſt heche roica vel hoꝛrida caſtitas. ¶ Soph. Dit ficilis eſt fateoꝛ.ſed tendit ad ardua vir/ tus.Difficilis.ſed apud plurimos adole/ ſcentes et adoleſcentulas / inuenta eſt. De niq; non ego ſola cum meis/ ſed tui/virtu tem heroicam poſuerunt.quaſi ſupꝛa ho/ minem. ſicut in ſolitarijs bene compoſi/ tis.ᷣſicut econtrario depꝛimit ſub homine incompoſita ſolitudo. Solitarius quip/ pe / vel deus vel beſtiga: ¶ Natura Recolo dicta meoꝛum. Sed moderatus venereo mum vſus / quin aptus ſit ad virtutis ⁊ cõ ſequenter felicitatis adeptionem/non pa/ lam cognoſco. Nec intemperatum laudꝰ ſed nec pꝛoꝛſus nullum appꝛobare valeo pꝛopter diuinam ſui ſimilis generationẽ: immo et pꝛopter vꝛgentem mei iuris ne/ ceſſitatem. Et quidem pꝛopterea. ſeparo »* —— —, ———— — ☛ = e rr e=e ſhil nan ſemen a ſuperfluo tertie digeſtionis. ego debitis in vaſis illud condo.ego meatus bꝛem indidi deſiderabilemq; ſupꝛa mo/ dum delectationem. que continue ſtimu/ lat.queſſi nõ effluendo ſedetur ledit ⁊ mo/ leſtat.aut aliquando moꝛtificat. Hic eſt omnium cõmunis amoꝛ.vincens omnia de quo virgilius noſter. Omne adeo ge/ nus in terris hominumq; ferarum. Equo Bing genus pecudes picteq; volucres. In furigs vnus. ¶ Sophig. Declaraueris ⁊ aggra uaueris quãtulibet volueris.nunq;; obti/ nebis/vt impoſſibilis heroica caſtitas in re puteturapud homines ſtrennue volũ/ tatis quos equus amauit. non falſus iu piter.ſed deus verus.etquos ardens eue / xit ad echera virtus.quam virtutem/ mei gratiam dicunt atq; charitatem. Faſſus eſt quippe meoꝛum vnus. vt ſciui inquit quia non poſſum aliter eſſe continens ni re qnius eſſet hoc donum/adij dominum. Maturn Qnid mihi nunc de miraculis que ſolis innitoꝛ legibus meis: ‚ phia. Neq; ſane leges tue diuinum ſeclu/ dunt auxilium. ſine quo iuxta platonis tui verbum/nullum rue fundatur exoꝛdi -/ um.Nihilominus agam tecum pꝛoximi/ us. dicam vnge foꝛtaſſis tu ſti mirentur. ¶ Natura 2 †U as ominem qui b — qᷓ; interpolatã ſine vicio cuſtodire. ¶Na tura Pape quid ais: audis Quod vt melius accipias/ conſti⸗/ tuo duos homines / vnum vxoꝛatum. ali/ um celibem.continebit dico celebs facili/ us ab omni voluptatis illicite ſenſu deli⸗/ berato vel experientia.qᷓ; vxoꝛatus vtetur moderate/ſine quauis impudicicie macu lantis culpa. Natura Wellem certis id Ppꝛobationib con irmares. (Boph. Gumuntur rationes ex conſideratione ſertuplici.ex allicientis ablatione.e febꝛi li ſimilitudie.ex pꝛuritus curatione᷑.ex hu moꝛis deſiccatione.ex iocunda conſuefa/ docens eos ſeꝑ ferrumq; ruunt amoꝛ omnib cens. Carpit enim untate ʒelat caſtitatem / illam perpetuam ¶ Sopbia Jd qaö ducat/viderint coniugati. Dicit enim ſa/⸗ tanq delectabile vel directe quia mulcet. vel indirecte. quia triſticias ſtimulantes aufert. (nius rei ſignum eſt. ꝙ imagina tione ceſſante ſuper venereis actibus / ceſ⸗ ſat ⁊ eoꝛum concupiſcentia vel appetitus Perſpicuum fit hoc in inationalibus q̃n 249 tuncũq; pꝛonis ad luxuniam. ſicut in eqs tauris ⁊ canibus.Hoc expꝛeſſit virgilius tuus in geoꝛgicis decuſtodia equoꝛum. atim ab equabnus alendos eſſe. et cauſam reddit cum experientia di w — poteſt ſenſu repugnante. ¶ Hophia. Ce teruʒ cauſatur imaginatio vel actuaturex duobus. Vnum eſt obiectum exteriꝰ pla-⸗ cibile. ꝑceptum viſu tactu vel auditu vel etiam olfactu. Hinc naſo Foꝛtis equus/ viſu ſemper adhinnit eque. Hinc mago/ rum vnus apud athenas adeptus eſt mo dico naſi adiumento vel odoꝛamento re/ gnum. ait valerius.quoniam equum ſu/ um ex memoꝛia odoꝛis eque/ mouit pꝛi/ mus ad hinnitum. ¶ Alterum imagina/ tionis excitatiuum.eſt humoꝛ ſeminalis querens exitum. Qui ſi negetur/ ſtimulat vt vrina ſuperabundans.vt vapoꝛ coleri cus et igneus.cauſatq; pꝛuriginem circa partes alias.nõ minus circa genitales ca/ lida ventoſitas pꝛurit irritat et vrit.¶a ctoꝛ meus.pꝛouidens ne deſiderium pꝛo2- agationis per generationem ſui ſimilis / angneſceret. Nam vt cõmeſtio ſaluat in/ diuiduum:ſic ſpeciem/ carnalis commi/ xtio.¶ Sophia Voluit fateoꝛ.ſed ita vo hominibus/ vt motum huiuſmo⸗ di/ratio ſibi data regeret. Quod et effeciſ/ ſet abſq; omni difficultate rebellionis / ſi non ſuo pꝛimitus creatoꝛi ratio rebellaſ⸗ ſet. ¶KHatura. Tranſcendit hec aſſertio/ limites meos de peccato tali.perge quo ce piſti. ¶ Sophia Nemo dubitauerit quĩ „ coni Quis hoc negat: Sed pꝛeſto ſimile eſt re medium. per vſum conſoꝛtis legitimi. ꝛeſto eſt. ſed an plus equo ſuc Sopbia H mmet et ardeat/inebꝛiet etab unicus. Quid enim venus anxia curat: Inguinis et capitis que ſittdiſt tia neſeit ugatus babeat obiectum pꝛincipali/ ter et iugiter alliciens.quod eſt vxoꝛ ſua/ plus q; celebs habere cogatur. Ouot inde deus altiſſime/ quot intemꝑã tiarum fediſſimarũ ⁊ inconceſſarum bul- liant riui.quot flagicia.quot contumelie. quas turpe nefasq; dicere/ ſepius erum/ pant/tu noſti omnium cognitoꝛ occulto/ rum? Celebs interea rebus honeſtis intẽ dens ac intentus nocteq; dieq; / poterit a/ uertere tales nales iſtipanmnntr inflam mationes. ¶ Hatura. Ceſſant he paſſio/ nes dum erxplentur. res irruunt. ¶ Quia libidinis vſus/ non ſatiat ſʒ irritat/ moꝛe febꝛilis ardoꝛis. quẽ potus nutrit. auget et inflammat. ¶ Sic pꝛuritus in coꝛpoꝛe/ rendo dum ma⸗ ri videtur augetur. ¶ Sic fons lactis in nutrice/ ſugendo continuatur. qui dimiſ/ ſus areſcit. in alios verſus humoꝛes ⁊ exi/ tus. ¶ Natura. Sic ingeniaui multis in „⸗ rebus et modis. Sentio deniq; ſimilem tibi de ſeminis humoꝛe argumentationeʒ ſumere velle. ¶ Bophia. Jure ſentis. ac pꝛoinde cernis/ cauſas incontinentie pꝛe cipuas/longius a celibe fieri qᷓ; a coniuga to. que ſunt obiectum alliciens exterius ?ꝰ ſemen interius ex abundantia ſtimulans et eritum querens. quod in celibe per ſui/ doꝛes aut aliter ſine quauis impudicicie culpa defluit exit aut euaneſcit. ¶ Quid H conſuetudo/vim tuam habeto natura. Pꝛopterea cicero tuus bene cõſulit Opti ma inquit foꝛma viuendi eligẽda eſt.qua iocundam reddirconuanda. Suntaui venereas voluptates etiam licenter exhi/ bitas/aſpernarentur vt viles vt indignaſi vt nauſeam ſpixitui dantes.quoniam gu/ ſtato ſpiritn deſipit omnis caro.ait grego rius vnus meoꝛum.Talis olim noſter au guſtinus: qui pꝛius ambꝛoſij ſtatum bea/ tuzʒ pꝛedicabat /niſi ꝙ celibatus ſuus one roſus ſibi videbatur. At neſciebaʒ inquit quales quantaſq; ſuauitates ſentiret ipᷣe/ dene olentis caſtitatis.ſententia eſt ſi ver⸗ His accedit virtutũ alia ba non teneo. Q üal mrum comes ipſis caſte viuentibus ſocie/ tas. que longe ſunt a ſolicitudine coniu/ gatoꝛum / curarum ceſſatio moꝛdacium. celeſtis conuerſatio.ſobꝛietas.frugalitas. ſtudium liberum/colloquens cum toto ſe culo ſecum/pꝛeſens ego ſophia in allocu/ tione tedij ſui. Rurſum habet ſuper ſe in gum chꝛiſti ſuaue et leue / putreſcere faci/ ens iugum multiplex et fereum mundi: 8 Sophia. Si ceſ⸗/ ſauerint ad momentum. pꝛotinus acrio/ induxit. Quo fit.vt repetitione no niam habentur in pꝛomptu)non egeant. nec te latent. (MHat. meq; omneſq;.pꝛeſertim in hoc ꝙ laudem ecelibatu ſine Nonvlla ſibi parturientium faſtidia.non educatio contumatium ſepe liberoꝛum. Poſtremo.locum iſtum /multi mei et tui / ſuper oneribus coniugij/copioſiſſime ve/ hementerq; pꝛoſecuti ſunt. pꝛecipueno/ ſter hieronymus.qui laudes nunc vidui/ tatis nunc virginitatis et aduerſum Jo/ uinianum nupnas equantem celibatui: vvbi quicquid ex hiſtoꝛijs et ſententijs ve/ terum cum ſacris literis exhauriri koreſ/ ra(/ atura Mallem laterent virginitatis/in impꝛoperium repꝛobatio nemq; vertit nuptiarum. Nec defuerunt qui tale quid ipſi/dum viueret oppone/ ſpondit co ſanctas eſſe. ð per ſingula. ¶ 1 Bophia. Oppoſuerunt. Bed re⸗/ it coniugium ſanctum et nuptias Hatura Si talis eſſet om nium celibum conditio/qualem deſcripſi ſti. Lolerabilem mihi nõ nego foꝛe quan danm ipſoꝛum multitudinem.dum plures alioꝛum/ intenderent quantum ſufficeret generationi filioꝛum. Atuero de mille vix vnum talem inuenies Amplius.quia lau geʒ fundas heroicecaſtitatis ex fine. quia pꝛeparat ad contemplationem altiſſime veritatis.quid de tot meis.de tot tuis ele/ uatiſſimis et doctiſſimis/ vſq; ad pꝛophe tie ſpiritum viris.quos ſcimus vxoꝛes bæa ophia. Hon tollimus omnẽ ab vxoꝛatis cognitionem perſpicuam ve ritatis/ illam ſpecialiter que lucet in ſpecu latiuo intellectu.qualem tui vel ſolam eu⸗/ rioſius inueſtigant. Amantes veritatem magis vt lucentem.qᷓ; vtredarguentem et coꝛrigentem moꝛes peruerſos.quos non ita deſerere curauerunt. Pꝛopterea tradi / ti ſunt velut ingrati/in repꝛobum ſenſum et obſcuratum eſt inſipiens coꝛ eoꝛum et in ſtultum finem deducti ſunt. Datur al/ tera cognitio non declaratiua vel ſpecula tiua et illuſtratina vt pꝛecedens. ſed in er perimento conſiſtens et affectu quam ne / mo nouit niſi qui accipit. Et hec ſi datur vxoꝛatis.pꝛofecto fit dum vacant ab am/ plexibus.et rariſſime fit.quia nec tunccõ „— odoꝛ ille/ſapientiſſimaq; iocunditas.quã ꝛophetie ſpiritus.neq; ſuauiſſimꝰ ego ſapientia confero ſcõᷣm nomen meuz /⸗ quod plus ſumitur a ſapoꝛe qui eſt guſta quibus hic dicendũ no eſt —.—— ————— — — — — . — -—- — = — — — — =☛ ☛ =— — lem)multis ipſam pꝛedico. Caſtitate eccleſiaſticoꝛum o ſpiritus affectualis / ᷓ a ſapere quod reſpicit intellectum. Poꝛro ſi pauci ſunt celibes et electi et eleuati perfectiq; mul/ to rarioꝛes ſunt.ceteris paribus.nuptijs dati qui ſine contaminatione ſe cuſtodi/ ant. ¶ Natura Foues meã aduerſus con tinentes querinmoniam.dum continendi difficultatem cauſas. mecum quoq; ſen/ nen vix vnum vel vnam de mille reperiri. ¶ Hophia. Imo verius debili⸗ to compeſcoq;.dum caſtitatem in celiba/ tu facilioꝛem trado.duʒ poſſibilem in om ni etate ſexu gradu oꝛdine( Bnis diffici/ Alioquin pec catum haberent.aut ad impoſſibiletene/ rentur. Viderint qui non credunt. ſi om/ nibus in cõmune non vxoꝛatis detrahũt peruerſa temerariaq; diiudicatione pꝛoxi moꝛum etiam in matrimonio coniuncto/ rum. quos ⁊ quas eſſe conſtat frequenter mutuo ſeꝑatos per tempus et per tempo/ coꝛum.vel impedimento moꝛboꝛum.aut religionis ſacramento.Quos ſi continere dixeris eo tunt poſſe:cur non et celibes tã to ſpacio ſaltem/poterunt idem.imo pꝛo/ nius ex deductis. Eos vero ſi ſuſpicatus fueris per incontinentiam ſuperari/dam/ nas omnes/teq; ipſam tuoſq; domeſticos parentes et alienos. Itaq; regrediendum eſt ad hanc veritatem ꝙ ſub rationis im/ perio / eſt ſenſualis appetitus.et carnalis executio.difficultate vel inclinatione ni/ tente in contrarium non obſtante. Ad ꝗoᷣ aſtruenduʒ / valet reſponſio ipocratis ſᷣm aliquos vel ſ̃m alios ſocratis.quem dum viſonomia inſpecta diceret viſonomcoꝛ/ ruptoꝛem eſſe pueroꝛum / diſcipulos vo⸗/ lentes irruere in eum compeſcuit dicens. Hatura. Mode/ ſte ciuiliterq; perſuades.Ved quid de mł titudine dicis vrxoꝛum? ¶ Sophia NHolo putauerit aiiquis multitudine vxoꝝ (duʒ etiam legaliter multis fas eſſet vti)libidi/ nis ignem/furoꝛem fomitem tyrannidem erxcutere.ſed crebꝛius in malum augere. Docet hoc ſpurciſſima ſaracenoꝛum ſe/ cta /quos a fediſſimo a te q; natura dam/ nato maſculoꝛum concubitu/ pluralitas Sum.ſed contineo.¶ R vxoꝛum non auercit. ſed inuertit peruer/ tit et ſubuertit. Quid inſuperderomanis cipio.quid ipſi poete ſui cecinerunt.quid decet/et expedit amplecti. CHatura. Cur non vtũtur coꝛpoꝛali caſtratione/ qui mẽ talem eligunt ſcruare perpetuam? Tunc Aac tici Sophie ipſius ſcilicetet nature.tra/ cctans hbiſtoꝛici narrauerunt / de muto hoc vicio / cognitum eſt. Quo palam fit.venereum furoꝛem plus cedendo fugiendoq; vitari quã vtendo. Habet pꝛoinde caſtitas he/ rica/deum/finem. querens expedituma mille ſolicitudinibus animuʒ. quibus ne quaq;ᷓ caret coniugiũ. it pꝛoximioꝛ deo. fit auxilij ſui capacioꝛ. Eam idcirco licet laturg. Cur. itaq;/ nec ipſi peccarent concupiſcendo fe minas.nec eas in peccatum traherent.eta ſuſpitionis macula de conſoꝛtio mulie / rum / manerent immunes: &E Multum aliter ſenſit vnus de meis dicẽs ꝓ concupiſcentia ſpadonis/ deuirgina / uit adoleſcentulam virginem. Apud co/ micum inſuper dicũtur amatoꝛes eſſe mu lierum maximi. verum nihil poſſe. Adeo verus eſt ſermo magiſtri noſtri ꝙ ex coꝛ/ de pꝛocedunt adulteria foꝛnicationesq; toꝛpeat quãuis coꝛpus. Ceterum.nefas eſt auctoꝛitate pꝛopꝛia ſe caſtrando muti/ lare. ſicut et ſe occidere.pꝛecipue dum non uatur inde totum coꝛpus ſed debilita/ tur alteratur viciatur/ vnde conſequenter ganima paſſiones moꝛbidas ſubit.⁊ in mo ribus tetras. NHeq; in hoc Oꝛigenis mei pꝛobatur exemplum vel ʒelus non ſcᷣm ſcientiam caſtitatis/ſecarne caſtrantis. MNatura. Quid agat igit aduerſus ſtimu/ tur mutilati: ¶ Bop eis liberum cum timoꝛe dei / configet car / nes eoꝛum. ſagittis gratie potentibus.cuʒ carbonibus virtutum deſolatoꝛijs.ſi que rantur bona fideet toto coꝛde/remedia fu roꝛis huius.que plurima ſunt.et precibſu unm ſuga inertis ocij. quod vidit qui ait. Ocia ſi tollas/periere cupidinis arxcus Aſ ſit ſobꝛietas. familiaritas abſit. E . ra. Certe.non meum eſt audire modo ge/ nerationem cohibentia. cuius eſt incenti / ua pꝛocurare. Tetranffer ad alia ſiqua ſu perſunt.que poſt aliquãtulam ſi vis pau/ ſationem/pꝛoſequre. Bophia. Arbitrium in — * & pꝛincipalis iſtius dyalogi apologe S — de caſtitate diuinali ꝛc. AAS * 58 Sophia⸗ W „* : tura ſoꝛo actione heco. Sophia Hactenus in noꝛũ moꝛibo ac ritib agendũ eſt.qui non ma traditione ſed mea/per deum ⁊ ex. doe/ ſuꝑnaturali ſunt reuelatione ſuſcepti. Hatura Hoc tanto mihi facilius erit/q̃n/ to cauſam vnã eſſe pᷣſtantiſſimã optimãà ee ſupꝛemã nõ dubito. Eſt eni vox mea apo omnes talem eſſe quã appellant deum.d e qua / poſt inquiſitionẽ ſolertiſſimã/dixiſſe fertur areſtoteles meus. Inueni te cauſam pꝛimã.fac me tibi placentẽ. Demum que gens amefer quenatio vm barbha d. non aliqua religione teneat᷑ Atuero quii et qualis ſit verus cultus/per reuelatione ſpecialẽ aliter q; ex creaturis meis acceptꝰ fateoꝛ ſupꝛa meę eſt.nõ ( vt bene dicis) con/ t. (Bophia Da te interim mi⸗ bi meeq; fidei.eredens vt intelligas vnicãũ xpᷣiane religionis verũ eſſe cultum dei no/ ſtri. ¶Natura Credo. quatenus ad intel ligentiã docendoꝝ ꝑ te pateat via.¶ DSo. phia Collocabimꝰ ergo pꝛincipiũ docen/ doꝛum / vbi dictoꝛũ finis fuit. Iſtã quip/ pe legem eſſe diuinitatis vt ſupꝛemũ infe/ rioꝛũ iungat᷑ pꝛincipijs ſuperioꝝ/tradit il le magnus olim tuus ariopagita dionyſiꝰ quẽ pᷣdicatio cũ miraculis meũ fecit et ex/ tulit. ¶ Diximusð heroica caſtitate. quã non aduerſam tibi nec impoſſibilem mõ/ ſtrauimus. ¶ Natura Monſtranti confi⸗ teoꝛ. ¶ Sophia Coniũgitur huic in aſcẽ ſu caſtitas diuinalis. ſibi ſternit caſtitateʒ. ¶ Natura Caſtitas hec diuinalis qualis eſt ⁊ quid ſuꝑaddit/⸗ ediſſere: ¶ Sophia Rite petis.Et quidẽ æ finis còſideratione cognoſces. Nam moꝛalis caſtitas/habet pꝛoximum finem ſe cõtinere ſᷣm dictamen recte rationis per te naturam/hominibus indite. ¶ Aſt he/ ꝛpauſatũ uperioꝛi triplici / verſata eſt oꝛan/ tio noſtra quaſi pꝛeparatoꝛia pꝛo quarto hoc(qui et vltimus eſt actu potiſſimũ in/ tentio.non ſuꝑgreſſi ſunt termini capaci tatis tue.Nunc in altioꝛi ſupꝛa nõ contra te regione colloceris opoꝛtet.vbi de xpia put moꝛalẽ heroica uoluens et exaltans. ¶ D nem attingit eundẽ qii deus eſt. ſed emi/ nentioꝛi modo.pꝛopter tria pᷣcipue. Pꝛi - mo quia voto firmatur. Secũdo quia fi- ge ſpe caritateq;/ dedicatur xpᷣo.qui ſilul in vnum deus et homo eſt. domin?et pꝛo⸗ ximus. frater amicus et ſponſus. Tertio quia ſacroſãctis myſterijs hec caſtitas ap plicatur. Pꝛopter hectria plurimum di/ ſtat hec caſtitas a caſtitate idolatrarum. Fuerunt quippe virgines inter eos demo nijs vt veſte et palladi et telluri non deo ſacrate imo execrate. ſic et apud diaboli/ cos manicheos. ¶ Poꝛro. moꝛalis caſti/ uass eſt vclut incipientium et purgando rum. Heroica velut perficiendoꝛumet / luminandoꝛum. Diuinalis tertia tanqᷓ; perfectoꝛum in eterna beatitudine conſũ/ mandoꝛum. Talis eſſe debet caſtitas ec/ deſiaſticoꝛuʒ pꝛeſerum ſacerdotum ⁊ ma xime pꝛelatoꝛum. dicis. ſz an ſit/ tu vide phia. Nondum agimus de caſtis. ſed de caſtitate.quam abſolute conſideratam/pꝑ/ ſonalis abuſus non ſoꝛdidat aut violat/ ſed effugat.quẽadmodum te naturam vi / cia quantumlibet enoꝛmia qualia nomi/ nantur fieri contra te.nõ te nd Aun digna ingi veneratione ſubſiſtas. ¶ Con uenio te nunc igitur / an pꝛeſup de laudabilis tibi ſit huiuſmod caſtitas diuinalis. Quid differs: Quid muſitas: Sicaſtitatem heroicam/conuincit aper tiſſima ratio te laudandaʒ concedere.quo pacto ſupereſſet aliqua dubietas de pꝛe/ conio caſtitatis diuinalis qualis deſcri/ pta eſt / vota deo. dicata criſto. dedita cul/ tui ſacro: ¶ Hatura. Vincoꝛ veris.nec ef fugium video.ſi non ad abuſus culpan/ dos querelam meam receperis. So⸗ phia. Abuſus ego non minus q; tu cul po.criminoꝛ.abominoꝛ.damno. Verum tamen dic quales reperis intolerabiles in caſtitatem pꝛofeſſis exoꝛbitationes. Sũt quippe nonnulla q;uis vicioſa.locis tem poꝛibuſq; et perſonis/toleranda.Alioqͥn tollantur omnia bona tam tua qᷓ; mea ne ceſſe eſt. Quoniam nulla ſunt/quibus nõ contingat abuti. Cognoſcit deus figmen tum humanum. ſcit homines circunda/ tos infirmitate! a ſummo vſq; deoꝛſum. Igeo pꝛopiciabilis eſt ſuper malicin. Diuinalis vero i latura. Debet eſſe poſita fi/ — 2w —— — O — . . ni⸗ ben e hi we⸗ am no to ſy ===☛ ☛ ☛ = =T — . aſtitate eccleſiaſticoꝛum gat ire mihi tibieß diſplicibi lis eſſe debet tanta multiplicatio indigno rum.tanta frequẽtatio pꝛeuanicatõnis vo toꝛum.tanta contaminatio ſacrorũ.mea/ rũq; legum hoꝛrenda peruerſio. maxime cum videas ipſa/tot ſcelera/ flagicia/ iniqͥ tates/peccata/delicta/ abominatõnes /qs vel nominare vel etiam cogitare / turpe eſt in meum reuerti pꝛopaginis debite pꝛeiu dicium. Hincregiones vacue derelinquũ tur abſq; habitatoꝛe. Hinc cultus tuus iſte xpᷣianoꝛum / pene deperditur / multipli catis per generatiognẽ boſtibus ſuis ethni cis ⁊ ſaracenis.¶ Bubinge quid obeſſer noue legi tue pluſq; veteri ſimiliter tue.ſi honeſtiſſimo matrimonij ſacramento/mi niſtri religionis vterentur. Nũquid ſapiẽ tioꝛ aut ſanctioꝛ qᷓ; olim effectus eſt deus. Fuerit ipſe xpᷣus virgo. fuerit natus devir gine. virginali deſponſata viro. fuerit pꝛe figuratus in virginitate hieremie ⁊ helie. Vunaſerit ipſe virginitatem paucis qͥ c pere poſſent idoneis. Vnde queſo pꝛece/ ptum oꝛtum eſt / vt non ſolum iam ſit ca ſtitatis conſilium et hoc ſine delicto iunue nilium perſonarũ et adoleſcentularũ imo pueroꝛum puellarũq; ſub velo religionis quoꝛum quarũq; mille furoꝛes aut ſimili unm eſſe dicit Oꝛzatius.Quid ð pꝛonectio ribns. quos incontinẽtes fuiſſe pꝛius/am bigit nemo.nec foꝛte poſterius continen/ tes ſperat vllus? Vincit indignitas rei / meam certe conqueſtionẽ.que longe plus operibus ſe loquitur.ſe clamat et pꝛodit. q́ᷓ; meis poſſet vocibus / niſi ſponte quis obſurdeſcat. ¶ SGophia Si tam acerba fers animoſitate facinoꝛa vouentiũ caſti/ catem. Reſpice queſo reſpice trabes ingẽ/ tes defectuũ in oculis/atq; colluuiones fe diſſimas in omnibo membꝛis generatio / ed quia non apte pꝛio bꝛuʒ pꝛobꝛo diluitur. ad id reſpondeo qðᷣ queris amarius An ſapientioꝛ fuerit chri ni vacantium. ſtus filius in noua q; pater in veteri lege: Eadem crede mihi/pꝛoꝛſus eadem fuit ſa pientia que ad ꝑfectum duxit imꝑfectum puericiã ad ꝑfectionis etatem.timoꝛeʒ ad amoꝛẽ ⁊ ſpiritus libertatem. ¶ Poꝛro cur non inſpicis in ſacerdotibo veteris legis/⸗ quãata ſuper alios ſanctitatis/quãta caſti/ tatis imponebat᷑ artatio? Uxoꝛem nõ ni/ ſi virginẽ. non niſi ſemel ⁊ vnicam/non re pudiatam.non ſoꝛdidã/fas erat accipere. AVacabant ab vxroꝛum quolibet ampleru tempoꝛe vicis ſue/ſub moꝛtis intermina⸗ tione. Si moꝛiebatur vxoꝛ in adoleſce tia/continẽdi neceſſitas incũbebat. M. quoniã aſſidue noſtri ſacerdotes ſacris oc cupantur myſterijs. uid diuinius / q;; vt continua polleant caſtitate: Vacant legi dei /quam ab eoꝛũ populus oꝛerequirit. Hec autẽ lex ſicut imaculata eſt/immacu/ latum ſpeculatoꝛeʒ doctoꝛẽq; vult. ¶ Bo ſi grecoꝛum xpᷣianoꝛũ opponitur coniugi um. Foꝛtaſſis ideo pꝛiuati ſunt illa qua pᷣ diti fuerant legis peritia!et in varios iam ſupꝛa modum coꝛruerunt erroꝛes / diſſo/ nos romane vereq; pietati.Quid ꝙ apud eos vigent adhuc calogeri monacbi celi⸗ bes ſub regula magni patris baſilij quos fere ſolos declero/ populus habet in pꝛe/ cio: Huc accedat ꝙ miniſtri gratie reuela te/ fiunt per electionẽ/non hereditariaʒ vt olim ſucceſſionem. Debent inſuper libe/ rioꝛes q; olim / a ſeculari ſeruitute viuere. Debent rurſus in re familiari minus eſſe ſoliciti. deditiq; minus auaricie ſeu rapi/ ne/ cheſauriſare voienti pꝛo filijs ⁊ filiab inſtar iude.quinĩmo pꝛo nepotulis.quos vnus e pontificibus datos a demonio lo/ co filioꝛum/quos deus ſubtraxeratab ec/ cleſiaſticis.querulus loquebatur.¶ Attẽ de queſo quẽadmodum hectria/que ſunt electio.libertas.vacatio.fundant rationa bilitatem celibatus perpetui ſacerdotum. Juncto ꝙ nullus ad votuʒ ſicut necad ſa cerdotium cogitur. nullus ante diſcretio/ nis annos dum eſt arbiter ſui.nullus qui non auxiliante dño ſine quo nihil facere 58 poſſumus votũ ſuũ poſſit implere.Cãtũ modo volũtas bona aſſit cũ gratia.nec ei deſit vel obex ſit / arbitrium. Oõ ſi cadant aligqui/pꝛeſto eſt per pñiaʒ ſubleuatoꝛ deꝰ eniq; o natura ne gloꝛieris adeo ma gnificans multitudinem hominũ.quoni/ am melioꝛ eſt vnus timens deum/qᷓ; mille filij impij Maxime ſitimoꝛ ſit coniũctus anime continẽti. cuius non eſt condigna ponderatio.que diligens mundiciaʒ pꝛo/ pter gratiam labioꝛum habet amicum re gem deum. Adde ꝙ virginitas implet ce/ lum/fecunditas carmalis/mundũ. er niq; tuus Areſtoteles policias inſtitu/ ens / notauit mogeratam debere eſſe pue/ roꝛum multitudinem. Quod a nõnullis accipitur/quaſi necandi ſint ſuperflui. / 5* 4 — KM De celibatu eccleſiaſticorũ Ouod pꝛacticaſſe grecos / comicus aliqnd inſinuat. Verum rectius intelligatur / vt ſit hominũ pars/generationi nõ intenta⸗ vacans altioꝛibo. oluiturꝑ inde que daʒ tua oppoſitio de virginitate.ꝙ nõ me diũ tenet ſed extremuʒ.Lenet vtiq; medi/ um quo ad nos.qm̃ obſtinet quãdo oꝑtʒ et quãtũ opoꝛtet.⁊ vbi opoꝛtet.oĩm circũ/ ſtantiaꝝ qualitate penſata.put ſapiẽs iu/ dicabit. Paiobien parce ire tue ſoꝛoꝛ natura.ſolerter aiaduertẽs.qꝙ ꝑ celibatuʒ/ ſalubꝛiter ꝓuiſum eſt ſtatui eccleſiaſticoꝝ de beneficijs vinentiũ. Quibo ſi darentur vxoꝛes / ſi liberi naſcerent᷑/quis poſt eoꝛũ moꝛtẽ ſuas paſceret vxoꝛes ⁊ filios: Non ſucceſſoꝛ in beneficio:qð ſibi vix ſufficit. HNõ alius ſi nõ caſualiter. Et ita mẽdicita te vileſcerẽt vel inedia fameq; ꝑirẽt.Attẽ// to ⁊ hoc ꝙ ſacerdotes multi/ſibi ſoli vixvi uere ſatis habẽt.quid ſi familiã addideris ſũptuoſaʒ? ¶ Natura Parcã ireo ſophia. Vlies igit᷑ vt ſiccis oculis.duro coꝛde.viſce rib cõgelatis.ſine cõpaſſione.ſine pietate pᷣtereã ſilentio.tuaꝝ mearũq; pᷣuaricgtio/ nes legũ młtiplicatas ſuꝑ naner, Co phia Nolo equidẽ. Sʒ pari federe tu cum ꝓuiſionẽ imploꝛes accõmodã.¶ę tura Duem inueniã miſera cõſolatoꝛem: NOQuis tãtis feret opem malis:? Cur creata ſum videre tãta mala mee ſublimis creatu re? Que nũc cladibo ⁊ peſtilentijs infecta deꝑit.nunc bellis hoꝛridis attrita coꝛruit. nũc per nõ vſum vel abuſum virtutis ge/ neratiue/ pꝛſus naturaliſſime diuineq; et fecte/quaſi ſterilitate conſumit᷑ ⁊ areſcit: Soppbia D eſup eſtpuidus ſuꝑ omnia deus/ cõmunis mihi tibiq; pater creatoꝛ⁊ rectoꝛ. Sperandũ de ſua miſericoꝛdia.cu ius copie nõ eſt numerus.petendũ eſt eiꝰ ſubſidiũ.querendũ.pulſandũ.¶ Deniq; pꝛĩcipes populoꝝ dum erũt cõgregati cůũ pꝛincipe ſummo/vicario dei abꝛahaʒ/cõ/ monẽdi erunt oꝛandi cõteſtandi /ferre pᷣſi dium rebus lapſis/ hominũ defectus refi cere.defoꝛmata refoꝛmare.nominatim cir ca tot pꝛopaginis obſtacula:non afferen/ tia deo gloꝛia. nõ eccleſiaſtice religioni de coꝛẽ. ꝓpter tria que tue miſcuiſti querimo/ nie. Quoꝛumvnũ eſt.nimia vouentiũ ma xime adoleſcentiũ/multiplicatio. Alteruʒ celeberrima votoꝛum ſine fructu legitime pꝛolis / effractio. Tertiuz cõtaminatio ſa⸗/ croꝛum.tueq; cõſtitutionis abominanda rum nigredo figuratur. ſubuerſio: ¶ Hatura Cur non adijcis tol lendum eſſe votum a ſacerdotio.cum non ſit ei diuina ⁊ eſſentiali vel inſeparabili ſo cietate connexum. quicquid ſi de mona/ chis: ¶ Sophia O. quaſi ſtet in non vo uendo tota refoꝛmatio.quaſi non peccent vxoꝛati. Sed nec refert magnopere/ſi vo tum nequaq; ſit annexũ eſſentialiter ſacer dotio/poſtq; ita cõiunctum ſibi eſt. vt om nis illud ſuſcipiens/ nedum voueat.ſed votum etiam ſolẽniſet. matrimoniũ diri/ mens iam contractũ/non minuſq; in mo nachis. Sed nec plus habet diſpenſabi/ litatis vnum q; alterum. niſi ꝙ facta mo/ nacho diſpenſatione / deſinit eſſe mona / chus.quoniꝗ ſtatus impoꝛtat tria vota ð ſui ratione. Sacerdoti vero cõceſſa diſpẽ ſationevoti/ſacerdos tamen manet.( At vero hic non verſatur refoꝛmatio pꝛinci/ palis.ſed per alia media.qualia nũc et hic agperire/ non eſt conſilium. oc dici / mus.qꝙ de duobus malis/ minus eſt incõ tinentes tolerare ſacerdotes/qᷓ; nullos ha bere. Sicut abutimur bonis dei:ſic vti/ tur ipſe malis noſtris ad electoꝛum ſalu/ tem.nominatim in ſacramentoꝛum mini ſtratione.quod olim figuratum eſt in pa/ ſtu helye per coꝛuos. in uhn⸗ peccato/ umn natur. ¶Non erpectet aliquis ꝙ area dominice miniſtrationis/ tanta poſſit ſolicitatõe purgari/quin plu/ res ſint palee vicioſoꝛũ vt luxurioſoꝛũ.in/ ter quos latent ⁊ fouentur tanq; grana pu riſſima/cultoꝛes caſtitatis. Duis ſcit ſi plures nunc eccleſiaſtici cuſtodiant in ce/ libatu caſtitatem illibatam/q; ſi iuncti cõ iugio/ maritalem integre conſeruaſſent: Aais neſciat in multis et de multis de ſiderabilibus / facilius eſſe totaliter abſti/ nere q; vyſum moderari: Vidit hoc epicu⸗/ rus aſſertoꝛ voluptatis.qui teſte ſeneca di cit. Vis diues fieri.NHNon diuitijs adijcien dum ſed cupiditatibus detrahendũ. Si/ militer in omnibus eiuſmodi. Vis volu/ ptuoſe viuere/ non voluptatibus adijciẽ/ dum ſed cupiditatibus ⁊ concupiſcentijs detrahendum. adeo vel diuitem vel volu/ ptuoſum fieri non ” ſitum eſt ſed intra nos. ¶ Ouid ꝙ non huma/ na pᷣſumptione regit᷑eccleſia ſed ſpũſſan/ cti directione put omnia tempꝰ hñt:? Fuit eccleſia pꝛimuus ſine dotatione tempali/ um. qualiter poſtmodũ per Silueſtrum . 4 1 H ne i deg lir lger lon pohb gu wen pen is i von io⸗ , t ſ ſun ton t dini nmo.⸗ ſobi Zmo⸗ ona/ nd ſye 4 nai⸗ tbic d/ hr (Hpuſ⸗ Contra impugnãtes oꝛ. cartbu. 39 et alios ſan ctiſſimos / ſpuſſanct? large de/ dit. Sic aliquãdo ꝑ coniugatos regebat eccłia:vt in antiqua lege.nũc ꝑ celibes in noua. ¶ Concludimꝰ tandẽ nos interea cõtentos eſſe debere remedioꝝ poſtulatio ne.qualia qualiterq; tetigimꝰ.vt tranquil leconcoꝛditerq; maneamus ſoꝛoꝛio nexu iuncte/natura cum ſophia ¶ Natura:fiat pꝛecoꝛ ita. a 4 2 9 Te ſpecioſa ligant velut aur· Nincula.retibus et nimis artis Stringeris/implicitus magis/exquo Roboꝛis eſt vegeti caro candenos,/ Siſ io liberioꝛ viget omnis. ubiuga fit ratio.iacet excoos. EZe fleo.nam tua ſoꝛs miſerãda.¶ Finit. ulu einidez ü 5 contra impugnãtes oꝛdinẽ Carthuſieñ. quomõ pauca in eis reperiant᷑ miracula. quaſi exinde vilioꝛes cenſendi ſunt. Iracula cõmuniter fiunt ad pꝛobandã ſanctitatẽ illiꝰ qui ea facit/de qua dubitat᷑. Vlel fiunt ad cõfirmandã ⁊ cõuin HMcendam infidelitatẽ alicuius vel aliquoꝝ· Vbi autẽ per ſcripturam ſa/ cram vel euidentiaʒ /conſtat de ſanctitate talis perſone/raro fiunt ꝑ illum miracula quia iam habet aliquod genus pꝛobatio/ nis ſue ſanctitatis. Etcer liuriſte dicũt ꝙ vbi vno modo legitime conſtat de intẽ tione partis/ non requiritur vel exigitur. imo eſſet ſuꝑffuũ aliud genus ꝓbationis ca.i.extra de pꝛobati. ¶ Et ideo martyres de quoꝛuʒ ſanctitate nullus dubitat/raro fecerunt miracula reſpectu alioꝛũ.ſpecia/ liter in vita.Conſeſſoꝛes vero plura.in vi ta et in moꝛte. ¶ Ex quo dubio antiquitꝰ confeſſoꝛes vſq; ad Silueſtrum papam publice non colebantur vt ſancti.necali/ quis in canone miſſe eſt poſitus.cum ta/ men virgines.immo ⁊ coꝛrupte mulieres ſed tamen martyres / ibi ſint poſite. ſicut ꝑ petua et felicitas. ¶ Inter ipſos confeſſo⸗ res ſanctos / hec fuit differentia. ¶NHam qui ſcripſerunt multa ad fidei ilumina/ tudinẽ coꝛpoꝛis quomodo ſepeẽ occa Alcer alexi. decoꝛ tuus vꝛget . Bloꝛius vt tibi ſis! Tamen audi. tionem / et magna ſcientia et doctrina pol lebant/paucioꝛa aut quaſi nulla fecerunt miracula.pꝛecipue in vita.quia habebãt pꝛobationẽ ſanctitatis/ in eminentia ðo/ ctrine. Sic auguſtinꝰ gregoꝛiꝰ et ſimiles. Vnde cum in canoniſatione ſancti Cho me de aquino opponeret?/ ꝙ nõ fecerat mi racula in vita/vel non multa.dictum fuit per papam /nõ eſſe curandũ. Nam tot mi racula nit. lecit quot queſtiones determina Alia quoq; inter confeſſoꝛes diffe/ rentia fuit. Nam aliqui vixerunt in here/ mo in aſperitate vite ꝑſeuerãtes in pugna contra vitia ⁊ temptationes.elongati a cõ uerſatione hominuʒ vſq; ad moꝛtem. Hi quia oderunt patrẽ et matrẽ.poſſeſſiones ⁊c.et ſecuti ſunt xpᷣm.poꝛtantes crucemꝑ abnegationẽ ſui et ſuoꝛum iuxta euange/ lium / ſufficit eis pꝛo ſanctitatis teſtimo⸗ nio verbũ cp̃i. Sic ⁊ paulus pꝛimus be/ remita(reſpectu cuius Anthonius clama uit ſe ſolũ monachi gerere nomen)nulluʒ legitur feciſſe miraculũ.Coꝛuus autẽ poꝛ tabat ſibi quotidie panem ꝑ diuinã diſpẽ ſationem. ſicut ⁊ Helie. ¶ Et ne in tam la la materia diu immoꝛer.tam martyres qᷓ; confeſſoꝛes.viri ⁊ mulieres/ feceruntet fa ciunt miracula/multas ob cauſas. vt ſcili cet pꝛediœtio eoꝛũ et nomen Jhu xpᷣi in quo tm eſt ſalus/efficax pꝛobaretur. Sic petrus claudũ et per illũ octo milia iudeo rum ſanauit. illos in anima. iſtos in coꝛ/ poꝛe ⁊ anima. Sic ⁊ ceteri apłi nõ ad oñ/ „ ſionem ſue anctle tis.ſed ad exaltationẽ liquãdo ne pꝛedicatio ꝛopter miniſtros contẽnatur.eo ꝙ inter nominis xpᷣi. homines cõmuniter viuunt.ſanctitatiſq; alia teſtimonia nõ habent/exdoctrinarũ excellentia.ſicut Nicolaus.martinus.cete riq; paſtoꝛes ſancti.in populo conuerſan tes. ¶ Aliquãdo ad cõfirmationẽ xpᷣiano rum nõdum plene in fide fixoꝝ.quia de fa cili abſcederẽt.vel ſaltem in fide errarent. Aliquãdo in certis mundi partibo ma/ ioꝛa ⁊ plura fiebant miracula. Tum ꝓpter loci vel hominũ qualitatẽ.qꝛ ceteris paga nis et infidelibꝛ erant ꝓpinqui. ⁊ ſic ꝑ còſe quens difficiliꝰ inducẽdi ad fidem ⁊ pꝛo/ cliuioꝛes ad receſſuʒ.aut qꝛ ex paganis p/ pagati ⁊ ſic paternas ↄſuetudines difficil lime reliquiſſent /niſi crebꝛis ſignis robo/ rati eſſent. vel ꝓpter eoꝛuʒ ſtoliditatẽ etru⸗ ditatemtam in moꝛibo q; ingenijs ac ſen/ — Contra impugnãates carthuſien. ſibus. ale innumeras cõditões deo notas.¶ Alij fecerunt ſigna in vita ⁊ faci unt. nec tamẽ ob boc ſanctioꝛes ĩmo peio res ⁊ damnabilioꝛes (etiaʒ euãgelio teſte) ſunt ⁊ fuerunt. Multi dicẽt mihi ait xpᷣs. Domine nõne in nomie tuo ꝓphetauimꝰ et demonia eiecimꝰ. ⁊ virtutes multas feci mus: Tuncrñdebo illis Amen dico vo⸗/ bis neſcio vos vnde ſitis. Diſcedite a me omnes oꝑarij iniquitatis. Sic iudas tra ditoꝛ fecit ſigna.quia cũ ceteris poteſtatẽ accepit eijciẽdo demonia ⁊c.Qui ⁊ reuer/⸗ tebant᷑ gaudẽtes.Ecce inquiũt xpᷣo. Etiã demonia in nomie tuo ſubijciunt᷑nobis. ed veritas eterna/nõ eſſe in miracu/ lis gloꝛiandũ ait. Nolite in hoc gaudere. In quo ergo magiſter bone/tuis electis ẽ gaudendũ: Gaudete qꝛ nomia veſtra ſcri Pr. ſunt in celis. Ande iudas ꝓditoꝛ/⁊fi ij iudeoꝝ/ et vſq; hodie multi eijciunt de mones/cũ tamẽ ſint demoniacis foꝛte de terioꝛes.Sed vt xpᷣs oſtendat nomiĩs ſui virtutẽ/et ſacroꝝ verboꝝ que illi ꝓferunt efficaciã.vel vt deuotarũ pꝛecũ in humili tate oblataruʒ exauditoꝛẽ ſe monſtret/hec fieri ſinit.vel vt ſanctoꝝ ſuoꝝ magnificet nomen ⁊ gloꝛiã.in quoꝝ eccleſijs vel coꝛã quoꝝ reliquijs / iſta fiunt. vel alijs de cau⸗/ ſis ſibi notis.¶Non ergo appetẽda ſunt miracula que cũ malis habent᷑cõmunia. Miracula ſanctũ oſtendũt.nõ aũt faciũt Vbi ergo nõ eſt neceſſe ad confirmationẽ fidei.vel vbi hoĩes eſſent ingrati.vel vbi emendatio vite ⁊ dei gloꝛia nõ ſubſequit᷑ aut vbi ſancti ex teſtimonio ſacre ſcriptu/ re.auſteritate vite cũ ſancta cõuerſatione. tꝑaliũ abrenũciatõe.xpᷣi imitatione.ſiue alia cauſa ſᷣm deũ eoꝛũ ſanctitas nota eſt. ibi(vt pᷣmiſi)miracula ꝑ homines expete/ re ſuꝑfluum videtur. Si vero deus faciat miracula abſolute.ipᷣe nouit quare.cũ eti/ am quotidie eius mirabilibe plena eſt ter/ ra. ¶ Pꝛobatio aũt ſanctitatis ꝑ miracu/ la tm'/plurimũ eſt ſuſpecta.quia (vt ſupꝛa dictũ eſt)malis ſunt cõmuuia.⁊ multa nõ xpᷣiane ſed magice artis oſtentamẽta ſunt quea ſimplicib quaſi ſanctitatis miracu/ la acceptant᷑. ¶ Deinde notandũ ꝙ in le/ gis tꝑe/ꝑ moyſen fiebant ſigna ingentia. quibus magi quidã/per incantationes fe cerunt ſimilia. Decem plagis/terra egipti fuit attrita. Virga/moyſes diuiſit maria. eduxit aquas de petra. Dominus populo ſuo decelo pluit manna.Tranſiuit popu lus ſub Joſue ioꝛdanis ffluenta. Sonitu tubarum ⁊ clamoꝛe populi coꝛruerũt mu. ri Jericho. Sol non occubuit duoꝝ die/ rum ſpacio. Superq; hoſtes/lapides per grandes ceciderunt e celo. In mandibu/ la aſini /percuſſit ſamſon mille viros. Si tienti/de molari dente eiuſdem mandibu le/ egreſſe ſunt aque largiſſime. ¶ empo re ꝓphetarũ/ Helias moꝛtuum ſuſcitauit: Pallio ioꝛdanem diuiſit. Curru et equis igneis raptus eſt. Helizeus eodem pallio helie/pᷣfatũ ffumẽ pꝛo ſuo trãſitu ſiccauit. Sale aquas dulcoꝛauit atq; ſecundas fe⸗ cit. Mittẽti lignũ in aquas / ferrũ ſecuris natauit. Naamã ſyrũ verbo dñi in ioꝛda/ nea lepꝛa mundauit.eiuſq; lepꝛa Jeʒi ad/ heſit. oꝛtuuz puerum ſuſcitauit. Eoq moꝛtuo/cum ꝑ hoſtium fugam cadauera uibuſdã in eius ſepulcrũ pꝛoiectũ eſſet. acroꝛũ oſſium cõtactu/reuixit. ¶ Innüe/ rabilia ſunt alia miracula poſt creationez celi ⁊ terre.angeloꝛũq; ex nihilo.⁊ hoĩs ex limo. tam tpe legis q; ꝓphetarũ facta.ſed il lis tempoꝛibo erant apta.plurimaq; eoꝛũ non ſolũ coꝛꝑaliter ecxhibita ſed ⁊ magnis ſacramentis obũbꝛata.ſicut etiã la xpᷣi que fecit in terris ĩ ꝓpꝛia ꝑſona. Hec autẽ antiqua miracula/q̃tidie in myſterio renouant᷑ in ecclia.que etiã tanto maioꝛa ſunt/quãto nõ coꝛꝑalia ſed ſpũalia. Pꝛĩo maiꝰeſt iuſtificare impiũ / qᷓ; creare celũ et terrã vt dicit Aug. Item qtidie/ꝑ dei gra/ tiam ex nihilo ſcʒ peccatoꝛibo/fiut angeli. et ex terreſtribo fiũt celeſtes. Oare rubꝛuzʒ per qð ſũmerſis egyptijs tranſimꝰ / bapti ma eſt xpᷣi ſanguine rubꝛicatũ.quo euaſis vitijs / celũ intrommꝰ. Manna nõ figurale ſed realeedimꝰ. Agnũ paſchalẽ xpᷣm tollẽ tem peccata mũdi/in veritate mãducamꝰ Viſuʒ auditũ guſtũ ceteroſq; ſenſus ⁊ mẽ bꝛa inuicẽ ſanamꝰ/cũ ad verbũ dei audiẽ dum. ad deũ diligendũ.ad eiꝰpᷣcepta ſeruã dum. ad elemoſinas dandũ.peccata fugiẽ dum. celeſtia appetendũ.atq; ad cetera ðo placita/ alternatim 5 uocamꝰ.acꝑ h̊ͥ moꝛ/ tuos ſuſcitamꝰ. ¶ Hec ſub bꝛeuitate ↄtra eos qui impugnãt oꝛdinẽ carth.qꝛ non ſi ant in eis miracula.imo nec vellent.potiꝰ vero facientes occultarẽt.ſicut ſepe reꝑtũ eſt. ¶ Oõ aũt ſilr dicit. ꝙ nec habeãt cano niſatũ /niſi vnũ.ſq; ſanctũ Hugonẽ.Lin/ conieñ.epᷣm. Rñdeo ꝙ nec idem/ex ceoꝛuʒ won; yl waſ Ore niol’ tun’ Hmmor enn zonf nthoc, pereon itco NeL cenn 7 / 1 . volütate / ſec regis Anglie ⁊ ſuop inſtatia eſt canoniſatus.q;q; ſanctiſſime fuit vite. magnis miraculis claruerit.⁊ pꝛocuratoꝛ ſanctos ⁊ q̊̃tidie moꝛi/qᷓ; hi ſint qͥ canoni/ teriq; plurimi. Sed ne paſſim ppls in er/ roꝛẽ iret.eccłie cenſura/canoniſatõis mo/ deramẽ adhibuit. Naʒ ppls falſo rumoꝛe carchuſie magne / pfeſſuſq; ertiterit.¶ ,e dendũ q̃ʒ eſt/ in infinitũ plures moꝛtuos ſati ſunt.NHeq; enĩ antiquit?canoniſabãt᷑ ſed ex certiſſima vite ſanctitate/ colebãtur. Vt btã maria mag. Johes bap. Apli.ce/ vel ſimulato ſigno vel naturaliũ impᷣſſio/ nũ.quo circa coꝛꝑa occiſoꝛũ vel patibula reꝑit᷑. ¶ Virgo maria/ nullũ legit᷑ ĩ hac vi de nocte ardẽt quaſi cãdele. ignarꝰ/facilli / meſeduci poſſet.vt latronẽ ꝓ ſancto hono raret ſicut i aliq̃ꝝ ſanctoꝝ legẽdis factum ta feciſſe miraculũ:nec apli/in euãgelijs ⁊ eplis. de eiꝰſanctitate ⁊ vite excellẽcia/mẽ/ ginẽ pariturã xp̃m / Ita illi eam peperiſſe tionẽ fecerũt.niſi ſicut ꝓphete cecinerũt v/ xpᷣm filiũ dei. VUñ ex ↄñti in hoc ſolo ver/ bo ꝙ eẽt mater dei/oẽm expᷣſſerũt excellen tiã ⁊ ſuꝑeminentiã totiꝰ puritatis ⁊ ſancti tatis.ſuꝑ oẽm creaturã coꝛꝑalẽ ⁊ ſpnalem Duerere ergo eiꝰſanctitatẽ ꝑ miracula/nõ eſſet ſane fidei. Nec miracula que ꝑ eam q̊ tidie fiunt/ad ꝓbationẽ ſue ſanctitatis ex hibentur.nec ſanctitati eiꝰaliquid addũt. ——— men dem locũ huicobiectioni.⁊ ſub puu cis verbis dicamꝰ ſufficere ad ↄfirmatio/ nem cuiuſcũq; religionis collegij ſeu con ſed ad manifeſtandã eiꝰ erga nos immen/ ſam caritatẽ ⁊ pietatẽ/qua habet ad deuo te eam imploꝛates ⁊ venerantes. qũo pꝛimo nõ fuerit cõfume eoꝛuʒ oꝛdo a ſede apłica. Eſt tus 2 iribo pꝛiuilegijs ⁊ ipᷣis ſtatutis. gregationis ſpũalis vite ſanctitatẽ. hocẽ in ſeruitio dei virtuoſam pſeuerãtiã.abſq; etiã appꝛobatõe ſedis aplice.Et hec ẽ ap⸗/ pꝛobatio ſeu cõfirmatio inuiſibilis ſpũſ/ ſancti ⁊ ipius vnctio que docet de omnib i. Jo.ij. Et hoc eſt qð dicit᷑ Act.v.ca. Si opus nõ eſt exdeo / diſſoluet. Nec eccleſia pꝛimitiua ĩmo iam ꝑ multos annos adu) '‚his cõfirmationibo etappꝛobationiboy pugnit nefum r n ſepe ve ph in mendicantiũ quatuoꝛ exceptis. Heq; am plius aliqua religio inſtituet᷑ niſi appꝛo/ batione ſedis apłice. Dereligionibo autẽ antiquis/nõ legimꝰaliquã appꝛobationæz expᷣſſam/ſedis apłice.ſed eoꝝ vita ſancta ecclia ſciete/⁊ eis vt viris ſanctis ⁊ appꝛo batis cõicante/ ⁊ multa ⁊ varia pꝛiuilegia cõcedẽte/erat eoꝝ plena ↄfirmatio. ¶ Eſt aut carthuſien.oꝛdo / ceteris omnib anti⸗ gquioꝛ:exceptis Bñdicti ⁊ Augoꝛdinibb. Fuit enĩ circa annos.xx.añ oꝛdinẽ Ciſter tieñ.⁊ ꝑ centũ.xxc.annos ante pᷣdicgtoꝛes „ thuſienſiũ. cotra eos qui eoſdẽ ex hoc ſta/ tuto tanq; indiſcretos ⁊ inbumanos iudi Cnt. rationiby appꝛobans indiſpenſabi⸗ lem apud eos ſeruari ſolitam carnium ab — GBregio viro Johãni de gonnant qui olim in ſeculo miles.nunc in xpᷣi ſeruitute cum pꝛeclara Car/ thuſienp. familia militãs illuſtrius. ſuus Johannes cancellariꝰindignus pariſieñ. triũphum beatitudinis adipiſci. CCua ſicut opinoꝛ meminit pꝛudẽtia/quẽadmo dum ab inclito pᷣceptoꝛe meo nunc epiſco po Cameraceñ.pꝛidẽ poſtulaſti/ vt ꝑ tra ctatũ aliquẽ ex iure diuino ⁊ valida diſpu tatione cõpeſceret ac reuelleret carnales/qͥ cecis oculis ac ſpumanti oꝛe latrant in re/ ligionem carth. tanq; irrationabilis ſit et impia:ob ꝑpetuam ęoꝛũ de non eſu carni ttẽptauit hoc agere idem pᷣceptoꝛ meus.cui in cancellariatꝰ? of um obſeruantiã. ficio ⁊ in cathedra ſucceſſi/ immeritꝰ.non tamẽ ad fundũ difficultatis vſqquaq; ꝑ/ uenit.qð agnouerim. plura eni ſibi iugi/ ter ſuꝑirruebãt impedumẽta.¶ Quãobꝛẽ tui tueq; petitõis nõ imemoꝛ/tandẽ aliqũ ſumpta occaſione ĩ vna ex lectionibo meis conat?ſuʒ.licet viribo imparibo/ ſatiſfacere pio ⁊ feruido religionis tue ʒelo.¶ Qð ſi ꝑfecerim id qð optaui/ gr̃as illia q omne 59 vtebat᷑. Tandẽ eccłia vidẽs cõfuſionẽ in religionũ multiplicatõe/ hereſum pullu/ latione/ ſtrictius admouens manũ tanq; mater ſolicita/repꝛobauit oẽs religiones. Tractatus einſdeʒ Cancellarij pariſieñ de nõ eſu carniũ car KTractatus donũ optimũ et ꝑfectũ.ſi minꝰ attigerim/ ſuppleat aut coꝛnigãt imꝑfectũ meum tui ſgnes Bfes mei.⁊ alij pfundiſapientes. ene vale.mei memoꝛ in oꝛatõniba tuis. Et ſi latini foꝛſan eloquij non ſatis es doneꝰauditoꝛ:nolito cõqueri.qm̃ habes copiã interpᷣtũ abũdantẽ.pᷣdictos pr̃es lo uiqnon genib ꝓpuolut/oronũ ſuarũ ſuſfragia/eges ⁊ mendicus expoſtulo. Randis ⁊ mira eſt nobis Jo g rrecitata cũ dictũ eſt. locuſtas tmel ſilueſtreegebat. ( Sz PPpporrere de facili ſolet abſtinẽ tiã qui volu ter eſt. ⁊ ſobꝛietas ab eis auſteritas incul/ pat᷑ex ſua infirmitate vicioſa/ĩ maloq; ra dicata ↄſuetudine/alienã vitã metientes⸗ iudicãt mirabile eſſe aut ſuꝑſtitioſum aut — indiſcretũ/attenuare coꝛpꝰduris ieiunijs. Coceſſis inſuꝑ cibis quos de (inquiũt) creauit ad ꝑcipiengũ cum grarũactoe/irri uotoꝝ ſobꝛietas:qui cũ aplło caſtigãt coꝛ/ pus ſuũ ⁊ in ſeruitutẽ redigũt.Qui demũ coꝛꝑali ieiunio/vitia ↄpꝛimũt.mentẽ ele/ uant.virtutes adqrũt ⁊ pᷣmia. Subinde iſta eſt infamis palma vitioꝝ.⁊ extrema q̃ rundã criminoſoꝝ impudætiſſimaq; ꝑpuer ſitas.ſancta polluere.calũniari bene acta. et que imitari nõ pñt/ſaltem volũt ea dete ſtari. Hinc blandit᷑iniqͥtas ſibi.ſi de ſan/ ctitate ↄfinxerit ꝓbꝛum aliqð.ſi ↄtra bene viuẽtes / infames ſnias ptulerit.⁊ alienevi te repꝛobationẽ/ſuam laudẽe ⁊ ſolamẽ eſſe arbitrat᷑. ¶ Exꝑimur hanc carnaliũ homi nũ inſaniazʒ.tũ in multis.tũ noĩatim erga venerabiles pfres ⁊ fratres de oꝛdine car/ thuſieñ.apud quos reꝑit ſicubi in ecclia quicq; veſtigij reliquerit pᷣdicãda illa pꝛi/ ſcoꝛũ patrũ deuotio admirabilis feruoꝛ et ſua ꝓpe modũ incredibilis ↄtinẽtia. Hos nãq; carth.exagitãt nõnunq; imbuti ſapi eutia terrena aiali ⁊ diabolica.dicẽtes con tra caritatẽ denegare ſibiipᷣis pᷣſertim ĩ in/ firmitate poſitis/eſum carniuʒ. Vox iſta. vox plane illoꝝ eſt qͥ ſuſpirabant ꝗd ollas carniũ egypti.faſtidito mãna. S ubijt itaq; pluries animũ aliquid de hoc ncipit tractatus. hãnis abſtinetia ⁊ ſobꝛietas ptatibo defluũt. quoꝝ deꝰ ven ent nõ vtetes. ¶Hõ aduertüt aut capiũt q;leta ſit/qᷓ; ſalubꝛis ⁊ expedita/⁊ ex bona cõſuetudine q; facilis ⁊ iocũda reddat᷑ de/ ſcribe re vttemptarẽ funditꝰeruere/⁊ coꝛtice ſub lato medullitus ꝑſcrutari/id qð difficulta tem affert in pñti materia. Nũc tandẽ oc/ caſione ſumpta ex ↄtexiu pnñtis lectionis que de abſtinẽtia loquit᷑ Johis bapt.co⸗/ nabit᷑ idipᷣm ꝑagere tenuitas ingenij mei abſolute quidẽ ⁊ bꝛeuiter.qm̃ venitas lux eſt. ⁊ intuet᷑ nũq; meliꝰ/qᷓ; dũ nuda bꝛeui⸗ tate monſtrat.folijs aut faleris verboꝝ nõ magnope eget. obumbꝛãt ipᷣam quãdoq; et offuſcant veritatẽ potius qᷓ; illuſtrent ⁊ pediant. “ NRit igit᷑ tiplex cõcluſio. vna dire⸗/ ctereſpõſalis.due ſequentes diffi/ He difficultates pᷣcipne ⁊ ſummatim due ſunt. vna de caſu neceſſitatis extreme. alia de infirmitatib ⁊ abbꝛeuiatõevit ꝛi ma ↄcluſio.Põt rõnabilit᷑ in oꝛdie camh̊. eſſe lex vl generale ſtatutũ.vt nullꝰfrater il lius oꝛdinis/comedat vnq; carnes.ĩmo ⁊ ſi petat ꝙ ſibi nõ miniſtrent᷑ Et ad hmõi obſeruationẽ /fas eſt diſciplinã grauẽ con tia trãſgreſſoꝛes inſtitui.¶Scða conclu ſio.non obſtat rõnabilitati pᷣfate legis vel ſtatuti/q; dabilis ẽ caſus in quo frater car thuſieñ.etiã ꝓfeſſus/obligaret᷑ veſci carni bus ⁊ aliſibi miniſtrare teneret᷑. ¶ Ter⸗ tia ↄcluſio.abbꝛeuiatio vite coꝛꝑalis aut ſanitatis debilitatio/ nõ auferunt rationa bilitatem pᷣfate legis aut ſtatuti. V Vadet᷑ ꝑ indireciũ pꝛima ↄcluſio Aqm niſi ſicliceret generaliter oꝛdi naſſe.nullo mõ ſentiendũ eſt/q; mulgata ⁊ ſeruata.inter qͥs tot hactenꝰflo/ ruerũt ſumme religionis ⁊ eximie diſcretõ nis viri.in iure ciuili canonico ⁊ diuio/nõ mediocriter inſtructi. Nequaq; inſuꝑ tole raſſet illud eccig.alioqn dediſſet laqueum ſuis fidelibo filijs. qm eos dãnabiliter er/ raſſe ſciuiſſet. neq; iñ eos ab erroꝛe reuo/ caſſet. Alioqn pᷣterea nõ laudaſſent vitam taliũ/ſanctiſſimi viri.quẽadmodũ deuot⸗ et circũſpectiſſimꝰ Berñ.ad fratres de mõ te dei eiuſdem oꝛdinis ſcribens / eos col/ laudaſſe reꝑitur.imo ⁊ ad abſtinentiã mł⸗/ tam muitaſſe. oblectans fratres illos ĩ hoꝛ rendis frigoꝛibo magne carihuſie manen/ tes.¶ Rurſum per direcium ſic arguitur. Licitum eſt vni vel pluribus ꝑ totam vi/ tam a camiũ eſu ꝓꝛſus abſtinere.quoniaʒ ultatũ nodos tangẽt ⁊ euoluent. tanti tpis curſum ſq; ꝑ recentos annos ?⁊ ampliꝰ/talis fuiſſet lex inter ipos carth. p/ eodiſf volan. umdle erl lbnoͤt necon nclu orel na o, nader . luxuria erat. ſtoꝛijs / B tium velu ita fecerunt plurimi laudabiliter ? quoti/ die faciunt. Et aplus ſatis innuit dicens. Dõ ſi eſca ſcãdaliſat fratrẽ meũ/nõ mãdu cabo carnes in eternũ: Oð nõ poſuiſtet ſi rep̃hẽſibiliter fieri lex ſiue ſtatutũ/ꝙ illud licitũ iugiter ſeruaret.qm infra docebitur nil obſtare/quo minꝰillud fieri fas exiſtat älerilla rönabilis cenſenda elt. que religioni couenit. que diſcipline con/ Euire que ſaluti ꝓficit.quẽadmodũ tra/ itur exdictis Iſiðᷣ. Sed lextalis de non comedẽdo carnes/eſt hmõi.put exꝑientia nga vocki eſt. Eteni ſub hac lege ⁊ hᷣm eam / religioſi viri ⁊ diſciplinati ⁊ de ſalu/ teſua ſoliciti/ vixerũt vſ; ad ſenectam bo nam ⁊ plenã dierũ incolumes in aĩa ⁊ coꝛ poꝛe/plꝰq; in locis alijs plurimis vbi cõ/ ceditur eſus carniũ ad ſaturitatẽ. Deniq conſtat eos imitatoꝛes eſſe antiquoꝝ pꝛo phetarum ⁊ heremitarũ helye ⁊ heliʒei ac Joh.bap.alioꝝ quoq; ſanctoꝝ patruʒ/ꝑ egyptũ olim degetiũ. Inter quos ¶put re⸗ fert Hiero.in epła vna ad Euſtochiũ)nõ ſolu carnes aliquid comediſſe runt de ſobꝛietate? abſtinẽtia doctoꝛes ca tholici.que plurima ſunt valde.nec egent bic inſerl. egat Hieroñ. in li.contra Jo —— urignn. vbi ex vetuſtiſſimis gentiliũ hy/ obꝛietatẽ ſtabilit. Videat ideʒ in vitaſpr̃m. Et Caſſianus in ſuis collatio/ nibo ⁊ inſtitutꝭ.Et ꝑſpicuũ erit qualit᷑ ſan ctoꝛũ patrũ imo virginũ ⁊ mulierũ abſti/ nentia fuit ⁊ in ſanitate ⁊ infirmitate con/ ſtanter mirabilis. Habemus de venerabi li paula cui in vltima qua obijt egritudie ſibi pſuad eri non potuit vt vino modico Yteret. Pꝛoinde diſeretoꝛes ciboꝝ renel/ lit Bernard in omelia.xxx.ſuꝑ canti.E multa in hunc modũ relicta ſunt a ſancti tas bui ocluſionis/ ex deductione ſequen nubiũ obiectarũ depulſione Aſcõᷣa ocluſione vnũ ſupponit᷑ HyYvdabilis ſit caſus in quo frar car et alius ſibi miniſtrare teneat᷑. Suꝑaddi/ tur ad hocꝙ iſtud nõ obuiat rõnabilitati legis ante dicte. Pꝛobar᷑ ſuppoſitũ in caſu ceſſitanis exreme qm dabilis eſt caſus ſatis eſſe vi roboꝛatione faciunten omnia que ſcri/ſe ve i carth.ten. ceriã pfeſſus / obliget velci carnib infinmitatis/ ybi medicoꝝ erptoꝝ indici- um/⁊zↄſcia fratris infirmãtis/⁊ alioꝝ ſibi miniſtrantiũ/ dictabũt q; ipᷣe egrotꝰ abſa dubio moꝛiet / ſi non adlunget gen um 5 nium.⁊ edendo carnes cõualeicat.Hec ſie videt ad negandũ poſſibilitatem neceſſitatis huiꝰ extreme/ illud qð ſcripſit quidã medicoꝝ/mgr̃ Arnoldꝰde villa no ua /p diſſolutione dubietatis poſite. Ait eni ꝙ in egritudine qualibet curabili/hu⸗ midũ radicale ſufficieter reſtaurari poteſt a ouoꝝ abſq;ʒ eſu camiũ requiſi⸗ to. Hec euaſio non vſqquaq; ſufficit.nee difficultatis radiceʒ euellit. Stabit itaq/ ꝙ languẽs de quo eſt ſermo/omnẽ abomi nabitur vtilem cibum pᷣter carnes.aut ius earũ.et pᷣſertim vitella ouoꝛuʒ faſtidiet.ita vt comedere illa ſalubꝛiter aut abſq; vomi tu nõ valeat. ¶ Sed tamẽne ↄtrouenſia aut calũnie materia in longiꝰpꝛocedat da per vitella etiã ſanus/moꝛiet᷑ abſq; remedio/niſi car/ nibus vti ↄſentiat. vtputa ſi deductus ſit in manus tyrannoꝝ.vbi vel ex neqͥ cia vel aliũde/nihil ꝑmittet᷑ ſibi offerri ad veſcen dum ̃ter carnes. Querendũ eſt ergo in vel cõſimili caſu neceſſitatis.an huiuſmo enebit carnes comedere. et ſi ſic. habetur intentũ. ¶ Di diceret aliquis q⸗ potius eligere habebit moꝛi fame. dicere eundẽe opoꝛtebit ex ↄñti/ in ſeißm manus iniſjſciet et erit ſuimet occiſoꝛ. Juxta illud vulgatũ ambꝛoſij Paſce fame moꝛientẽ ſi non pauiſti/occidiſti.necad ſe minꝰ q́; ad glios pꝛeceptũ hoc extendit᷑ Pꝛeterea co⸗ ſuetudo aut cõſtitutio generalis eccleſie non comedẽdo carnes in die veneris/non obligaret ad ſui obſeruationẽ in caſibus pꝛioꝛibo extreme neceſſitatis: imo nec er/ cuſaret aliquẽ ab homicidio.qui cũ poſſ ſaluare vitam ꝑ eſum camiũ / ſe vel alum moꝛiſpontanee ꝑmitteret abſtinẽdo. Se cludendo tamẽ ſemꝑ caſum grandis ſcan , 8 dali in ſide.de quo dicet poſteg. Doꝛro de votis idem eſt argumentũ. ¶ Eſt aũt ſun damentũ mdicale pᷣtacte rationis in hoc. qm̃a lege diuina / nulla lex aut obligatio pure humana.poteſt abſoluere aut excipe re vel inſtituere ꝙ non obſeruet. Ded hec eſt lex diuina. Hon occides. A qua lege/ non legitur per aliquod aliud diuinũ ius facta exceptio iſta. vt pꝛo obſeruatione cõ itutionis autobligationis purebuane bo caſuz poſſibile/ vbi aliquis carthuſi. 20 ad multa iſtoꝝ/reſpondet Aug“ diffu guctoꝛitatis robur/ſoꝛtiunt᷑ a lege diuina ralnz de medio ſui.? mẽbꝛũ qð ſcandaliſat abſcin-/ dat᷑. Nolo tameu dicere ’ indices poſſint pꝛo quolibet peccato/ad arbitriũ ſuũ licẽ ſupnenientis/ eã tranſgredi liceret. ⁊ ſe mo ri ſinere fas eſt. Underecluſus aliquis/qͥ ma neceſſitate famis aut piculi moꝛtis / ſi non exeat ⁊ ſuccunat cum poſſit/pꝛo occi ſoꝛe ciminabir quato magis ſi ſibimer in articulo moꝛtis vel talis neceſſ uenire cõtẽpſerit. ¶ Pꝛoinde cõfirmatio eoꝛuʒz que dicta ſunt ſumit ex hoc ꝙ nulla cõſtitutio/otra caritatẽ poteſt robur obti nere.qm̃ lex pꝛo caritate ſemꝑ fert᷑ dũ bene fertur.qꝛ eſt pcepti finis? plenitudo legis ᷣm aplłm. Eſt aũt contra caritatẽè/ cum in deterioꝛẽ vergit exitũ / ſe vel alium dimic/ tere moꝛi modis tacis / quãdo ex cõceſſio ne diuina licitus ad vitã patet exitus. De niq; pceptũ inferioꝛis ſeu oſtitutio/pᷣiudi care poſiet pᷣcepto ſuꝑioꝛis. dei videlicet iubentis. ne quis ſe perimat.qð q; falſum ſit nõ videt nemo. ¶ Obijci. de machabeis qui pꝛius elege gam moꝛtem per peti/ ; carnibo ſuillis ve ſci. Similiter de quibuſdã alijs in ve. teſtamento ⁊ nono.qui vel ad exemplum ☛n „ „ — virtutis.vel ad euitandũ deii rum vt ſamſon/ ſemetipos gime de ciui.dei. Quiꝰ ſnia finalis eſt. ꝙ niſi er reuelatione diuina/ aut ex ſpeciali inſtin/ ctu dei / diſpen ſante(haber eni de poteſta tem vite ⁊ in etis Inõ poteſt quiſq; manꝰ licenter ſibi inicere. q;uis de caſtitate ſer⸗ nanda ſpecialioꝛ eſt difficultas’/quetange tur inferius. De machabeis inſuꝑ alia eſt non comedere camnes poꝛcinas. Jdeo fa/ tendi eſt/ ꝙ citius moꝛtẽ q; elum talemde bebant eligere. Hon eni ranigreciiedaeſt lex dei/ pꝛo coꝛꝑalis vite ſaluatione. Sec⸗ elt nũc vbi talis legalis oblernatio ceſſat. niſi Teoltuucionepure humn na. gite vigilanter ꝙ dico de coͤſt itutione pu/ re humana. Fiunt eni quotidie leges de malefactoꝛibo occidẽdis ſed nõ ſunt ſolũ pamane ino fundamentu: mincipalee iubente vt populus ſaus tollat malnz 7 dat᷑ 2= llis neceſſitatis ſub/ et ſoꝛte aliqs erunt boꝛri ⸗ aglijs in veteri caſtitate ſemanda. aut in vltionẽ inimico na. Intelli ceris referete quodã qccepi.¶ Adde vnũ circa qᷣ pᷣſens difficultas verſat᷑.⁊ quod p cipue cauſat apud nõnullos ſerupnlum. Fateoꝛ itaq; ꝙ; null caſus in oꝛdinatione pꝛedicta excipitur. neq; caſus ĩfirmitatis. de furto mere ſimplici/ deducit quidaʒ do ccoꝛ. ¶ Ceterũ lex diuina habet. Non foꝛ Ucabens. no piurabis ꝛ ſimilia pꝛecepta. IJadcirco quãtũcunq; poſſet aliqnis pꝛolõ vitam ſuã per foꝛnicationẽ ant ꝑ gu rium/ nullus ad talia conſentire deberet. ¶ SDel inſtabit aliquis rurſus ⁊ dicet ½ omnia vota ⁊ leges omnes de „ mur/fundant in lege diuina.in Oui vos audit me audit ⁊c. Et iteꝝ Qu . aut legibo poſitiuis. Iſta ſemper ecceptio “ ſubintelligit. niſi vbi cõtm dei ſupioꝛis b Eptum cnius finis eſt caritas / militarent Inge emer ſit conſiliũ iſtud. In turpi vo⸗ tomuta decretũ. Qð ſi aliquod votuʒ fie/ ret aut aliq lex iuberet ab hominib, abſ omni exceptione tali expꝛeſſa vel implici ta/ irrationabilitatẽ manifeſtam ⁊ nonto lerandã/lex⁊ votum ↄtinerẽt. Quo pacto ſicquonia euenire poſſent caſus/qui legẽg dei in ſui obſeruatione violarent. ꝓut ſup ponit᷑ declaraiũ eſſe ſatis.Et arbitroꝛ illõ quod in hac ſcòa cõcluſione ſupponi dice batujr / dabilẽ eſle ſcz caſum in q; frater car 2⸗᷑ thuſien.etiã pꝛofeſſus/obligaret᷑ veſci caar nibo ⁊ alius ſibi miniſtrareteneret. Et iſte caſus eſt neceſſitatis extreme. ſeu per inſir mitatẽ.ſeu ꝑ tꝑis aut locis aut tyrannidis impoꝛtunitatẽ contigerit. Iſta iñ neceſſi /½ tas quo pacto poſſet foꝛſan nõ ſpꝑ obliga⸗ read vtendũ carnibo pᷣſertim in caſu gran dis ſcandali’/ſequens cõcluſio declarabit. ũcaccedamꝰ qð reliquũ eſt in hac cõ tatis extreme/ nõ obuiare rõnabilitati le/ gis vel ſtatuti carth. de nõ comedẽdo car· nes. (ꝛo quo rememoꝛãqi eit/ ad H nullũ votũ expᷣſſum hñt,ſed eſt dutaxat q ue inſtitutio poſitiua.ne dam oꝛdinatio ſi rit/ ſubiacebit diſcipline oꝛdinis. ⁊ certas penas illicexpſſas ſuſtinebit. Et ita fuiſſe olim inſtituiũ apud quoſdã alios oꝛdies. vyt apud fratres pdicatoꝛes a car· gnio loani. Redde altiſſimo vota tua.Et humaneim ſtitutiones in illa auctoꝛitate pᷣlatis data. dicunt ſocitezc. Kndekc in talibusvonis cduſione argumeniis ſtabilire. vt declan, hoc quiſq; eoꝝ pᷣſumat attetare. qð ſi fece qde vnũ nlinmn plpo⸗/ wlufe/ hebſcz inonte onen rellS Nlien ſr ile nir. Fan . dae —MH zneeli ee non eſu carnium nec; alterius neceſſitatis extreme. Que ex ceptio ſi facta fuiſſet/ apponerẽt plures di gitũ oꝛi ſuo. oblatrant. ¶ Sed reſpondeo!ꝙ exceptio hãc addere nequaq; opoꝛtuit.imo nec cõ/ gruũ fuit. Qõ non opoꝛtuit oñditur pꝛio ꝗqꝛ lex naturalis et diuina ſufficienter exci/ piunt. Nnuqͥd leges omnes tam eccleſia/ ſtice q; diuine/qᷓ;uis ferãtur vniuerſaliter. ſuſcipiunt tamen exceptöõnem puta pho. traditur.et ex earũdem inſpectione cogno ſcitur.illam vero exceptionem cõtinuo ad legem ſubiungi/nulla eſt neceſſitas.ſʒ nec eiuſdem expꝛeſſio requirit᷑. Que eſt ratio: QNuia plerũq; hoc eſſʒ impoſſibile. Nimi rum et plerũq; ſuꝑffuũ ꝓpter numeroſaʒ et infinitam particularium circũſtantiaꝛuʒ emergentium varietatem. ¶ Rurſus exce pnio que ſufficienter datur itelligi aut ali ungde ſatis trabitur nõ eget expꝛimi. Sic de caſu extreme neceſſitatꝭ reſpectu legis aut cõſtitutionis de qua loquimur. Tra/ hitur quippe talis exceptio a lege diuina et naturali quantũ ſufficere debet.Quoni am per ſimilitudinẽ ad alias leges condi/ tas / vbi ſimiles ſubintelligunt erceptio/ nes / inſtruitur quilibet etiam parum do/ ccos ita poſſe ⁊ debere fieri circa inſtitutõ nem pꝛeſentem/quantücunq; generaliter lata ſit.dummodo illam que ſubintellige/ Qa eſt exceptionem per expꝛeſſa verba ne/ gquaq; excludat. Si eni diceret conſtitutõ illa/ꝙ in nullo caſu/etiam cuiuſcunq; ne/ celflſitatis extreme liceret comedere carnes ſub moꝛtali peccato. neſcirem fateoꝛ cõſti tutionẽ iſtã ab iniquitate defendere. Sed ita non eſſe docet textus inſtitutionis quẽ inſpexi. vbi nec obligatio fertur ſub pena peccati moꝛtalis. ſed ſolũmodo ſub pena diſcipline oꝛdinis. NHecetiam caſus talis neceſſitatis extreme ſecluditur. Interroga ti ſiquidẽ eoꝛũ aliqui excellentes viri ꝑ me ipſum/quid agerent vbi in deſerto aliquo vel carcere mihil haberent pᷣter carnes ad yeſcendũ: Reſponderũt ſe comeſturos fo reabſq; omni ſcrupulo pꝛiuſq; ſe moꝛiꝑ/ mitterent. ¶Audite narrationem. Conti gi⸗ vnũ ex carth.dum equitaret/in tantam emel famẽ ⁊ ſitim incidere/ de ſanguine equi ſui biberet ne periret.aliud quippe q̊ tunc ſuſtentaret᷑ non habebat. Delatũ fu/⸗ it hoc ad reliquos fratres/qui neceſſitateʒ circũſpecte atiendentes que legem nõ ha/ unc in oꝛdinationem talæ? bet / eundẽ abſq; diſciplina vel quauis pe na velut innoxium ſuſceperũt.maxime qꝛ ſufficienter conſtare poterat omnibo de ne eſſitate ſua. alioquin foꝛtaſſis ſubiacuiſ- ſet diſcipline oꝛdinis.non quide er culpa pꝛopꝛia.ſed ad euitaudũ ſcandalũ alioꝛũ. ne dein ceps licentiã ⁊ exemplũ alij traxiſ/ ſent ad comedẽdũ carnes pꝛo libido. De miſſet autẽ frater ille/ illam diſciplinã oꝛ/ dinis humiliter et innocenter tolerando. quẽadmodũ ſentiunt doctoꝛes de illo qui per eccleſiaſticã cenſurã cogeretur habita/ re cũ illa que ad veritateʒ non eſt vxoꝛ ſua legitima/ quãuis ita decerneret eccleſia. dq non de occultis ſed de maniteſtis determi nat. Caſus alibi eſt expᷣſſus. Sic dico. ꝙ; non eſſet qñq; incõueniẽs/innocentẽ car/ thuſieñ.pꝛo eſu carniũ aut earũdem mini ſtratione/ diſcipline oꝛdinis ad alioꝝ ter/ roꝛem ⁊ regule ügtolabllit tẽ ſubiacere. ¶ Stuero dicit aliquis.Cur non expᷣſſus eſt ⁊ exceptus eaſus iſte neceſſitatis extre/ me: Dirxi iã ⁊ repeto.qꝙ illud fieri nõ opoꝛ⸗ tuit vt pꝛobaui.imo nec cõgruũ apud eos fuit vt deduco. Senſus certe hominis qꝛ pꝛoni ſunt ad malũ ab adoleſcentia quãtũ cunq; in freno ⁊ chamo conſtringant᷑ vix egoman pñt quin effluant ⁊ effren es fiat Dum ergo paruula eis aperitur rimula li centie/aut frenum eis tantiſper laxatur/fi/ unt confeſtim occaſione aſſumpta ex ipſa licentia deterioꝛes. Omnes enideterioꝛes ſumus licentia vt comicus dicit. Quãob/ rem ſi caſus aliquis fuiſſet:in inſtitutione pꝛefata cõceſſus expꝛeſſe de comedẽdo car nes. foꝛmidandũ erat ne paulatim ſucce/ dentiba temꝑibo magis ac magis dilatata fuiſſet ⁊ extenſa hmòi licentia. ⁊ tandẽ plꝰ agd voluptatem ꝙ; neceſſitateʒ deſeruiſſet. Totum hoc declarabũt amplius ſequen/ tia.⁊ exꝑientia teſte defenditur. 1. Allis / aut ſanitatis debilitatio/ non tollunt rationabilitatem pꝛefate legis aut ſtatuti. on penitus inutiliter tractan pum hic eſſe arbitroꝛ ⁊ declarandũ/quem admodum licitum eſt agere multa ſiue te/ poꝛalia ſiue ſpiritualia ſint/ per que et in quibus/abbꝛeuiat homo vitam ſuaʒ. qaut infirmitatis debilitatem incurrit. = e⸗ cdudo tamen in pꝛimis ꝙ intẽtio talis ho minis citius nature conlumenttg. ſann 2 Ertiam poſtremo concluſionem poſui qꝙ abbꝛeuiatio vite coꝛpoꝛa „ tis. ¶ Duid pꝛoinde?S CTractatus id eſt periodũ etatis ſue/ non ferat᷑ directe et immediate ſuper eo quod eſt abbꝛeuia/ re vitam ſuam.vel coꝛpus in egritudinem trahere/tanq; ſuper fine pꝛincipali.aut q; non fiat pꝛo fine pꝛohibito ⁊ nequã.quẽ/ gadmodum multi deſperatoꝛũ ⁊ foꝛtunas ſuas ferre non valentiũ / ſeciſſe leguntur. ⁊ yt ſtoycoꝛum erroꝛ facere conſulebat. In boc ſiquidem caſu tales grauiter peccant et per leges merito dehoneſtãtur. Hic ha/ bet quoq; veritatis locum illa Hieroni/ mi ſententia. ꝙ non refert ſi quis per im/ moderatam abſtinentiã ſe paulatim inter ficiat/aut ſubito.¶ Bis pꝛemiſſis pꝛobo quod aſſumptum eſt. Licere ſcilicet plerũ q; abbꝛeuiare vitam ſuam / in ygrijs occu pationibo ſtudijs ⁊ artibus. (Ao poſi tam enim aſſertionem ſequũtur abſudita tes innumere. inter r as illa non medio criis eſt.ꝙ quilibet teneretur vacare ſtudio medicine.aut medicoꝛũ conſilijs atq; re/ giminib continue vti deberet. Ouare ſic? Conſtat nempe ꝙ ex ignoꝛantia medici/ narum pꝛeſeruatiuarum ab infirmitate.⁊ conſeruatiuarũ ſanitatis.ex omiſſione in/ ſuper medicinalis regiminis irruimus in gebes crinae vite abbꝛeniatio/ nem incurrimus.¶ Rurſus quilibet obli garetur deſiſtere ab operiboet actibus / ex quibus veniunt cõmuniter debilitatiões in coꝛpoꝛe. ⁊ eiuſdem coꝛruptio velocioꝛ ſu bſequitur.pꝛeſertim dum tempoꝛa ſunt intemperata/ ⁊ ex nimio gelu vel eſtu fer/ nido diſcraſiant armoniam debite ſanita/ iccerte agricole/ colereterram. opilio paſcere gregem. vin- demiatoꝛ vuas colligere ruralis falcare fe num vel ſegetes / curſoꝛ legationem exple re / deſiſteret. Et ita paſſim i omnibus hu/ iuſmodi penalibus operibus ⁊ debite va litudini endarum agduerſis /valebit ar/⸗ gumentũ. ¶ Ceterum poſito iſto ?ꝛ ↄdem/ narentur omnes diuites qui delicatis ac pꝛecioſis alimentis/ non occurrunt moꝛ/ bis pauperuʒzʒ. ſi ſemper modis omnibus licitis et poſſibilibus / ſit ſanitas in ſe vel alijs de neceſſitate ſeruanda vel einde pellenda.(¶ Poꝛro cui dubium eſſe poteſt quin militaris exercitatio ſecum plurima accumulet coꝛpoꝛis incommoda.nunc in ipſo belli apparatu.nunc in tentoꝛijs aut caſtris. aut ſub dino.demum in ipſo hoſti li conflictu. Quis neget in his abbꝛeuia/ ri vitam multipliciter coꝛpoꝛalem? Quid enumerem laboꝛes eſtus frigoꝛa famem⸗ ſitimn. curas. vigilias. et vulnera.quibus plerunq; vita funditus extinguitur: Quis tamen dixerit pꝛopter hec repellia militando reges etlalios reipublice recto/ res tanq; iniuſte agant et in ſeipſos manꝰ inijciãt. ¶ Deniq; de ipſis mercatoꝛibus quid dicturi ſunt noſtre poſitioni aduer/ ſantes.ð quibus ait Flaccus. Impiger ex tremos currit mercatoꝛ ad indos. Perma re pauperiem fugiens per ſaxa perignes. Duis non videat Peam ipſi q; innume⸗/ rabiles huiuſmodi.hec et ſimilia agendo patiendoq;/ vitam abbꝛeuiant:? Quis ne/ ſciat ꝙ egritudinibavarijs atteruntur. Ve rũtamen tꝑalia ſolũmodo numeramus/p quibus adipiſcendis. cõſeruandis aut re cuperandis/ non dico infirmitati ſed vite periculo et moꝛti/licenter nos exponimꝰ. ¶ Londudamus igitur arguentes a mi/ noꝛi ad maius ꝙ pꝛo bonis ſpiritualibus adquirendis.cõſeruandis.aut recuperan dis ſeu reſtaurandis. vel pꝛo malis depel/ lendis/ non eſt quolibet illicitum vel irra/ tionabile ſimilia perpeti.Quãobꝛem ipſi ad cuius nihilominus obſeruationem/ſe lis vel debilitatio ſanitatis incurrit᷑.¶ Sʒ opponet ſoꝛte ſcrupuloſioꝛ aliquis ⁊ que ret.ſi liceat omnino medicinam ſpernere: Si pꝛererea in enumeratis tempalibꝰ ex/ ercitijs / fas ſit qualitercunq; ⁊ qũocunq; vitam conſumere.Et ſi ſic dicatur ſicut di ctũ fuiſſe videri poteſt: licebit cuilibet abſ q; vitio temptandi deum/omnibus ſe ꝑi- culis moꝛboꝛũ ⁊ moꝛtis impꝛouidum ob iectare. Iſtud vero nondum quiſq; dixit. Reſpondeamus dicentes.qꝙ in pᷣſenti ma teria ſicut ⁊ in reliquis omnibus/obſerus re conuenit pꝛouerbiuʒ illud poeticum/a Terentio cõmemoꝛatum. Ne quid nimis NQuod Oꝛatius plus expꝛeſſit dicẽs. Eſt modꝰin rebus ſunt ceni deniq; fines. Vl/ tra quos citraq; nequit conſiſtererectum. Hoc dicit phus deſcribens virtutem eſſe in medio:non quidem indiuiſibili.ſed in certa latitudine pꝛout eſt ſignum ad ſagit tam. ¶ Atuero qualiter accipiendum ſit medium huiuſmodi / ſi quiſq; vlterius ꝑ/ gat inquirere: Reſpondeat pꝛo me idem phᷣus ꝙ medium illud eſt quo ad nos ⁊ vt . — —Rq i . 1 — caritatiuo pꝛoximi.C.e ad ſpiritum ſubiectione. ¶ Lonſtat enin quo ad pꝛimum ꝙ obedientia poteſt lici/ te impꝑare vt homo ſubeat moꝛtem coꝛpo/ De non eſu carnium ſapiens iudicabit. Neq; enĩ poteſt aliter ſub generali regula vel arte notificari tale mediuʒ. Idcirco virtus quã multa gignit expientia/ certius q; ars ſola/tale medium coniecturat.Et qꝛ attẽdit particulares cir cumſtãtias omnes/cdlarius ⁊ ſolidius ope ratur.quãqᷓ; ars et doctrina multã afferãt cõmoditatẽ. virtutis exercitiũ querẽtib. ufen ergo nobis ꝓ nuncverificaſſe qð aſſumptum eſt.⁊ oſtendiſſe/ꝙ medi um ſobꝛietatis ⁊ abſtinẽtie in ꝓpoſito nr̃o non ſic iudicabitura ſapiẽte ꝙ omnis de bilitatio coꝛꝑis et omne diſcrimẽ moꝛtis. ſeu male valitudinis / euitetur. ( Sed ve niamus ad bona ſpũalia.bona virtutum. poſtq; locuti fuimus de bonis tꝑalib vbi longe minus videretur eccuſabilis p adqͥ ſitione earũdeʒ/abbꝛeuiatio q̃ntalibet vi/ te coꝛꝑalis. Enumeremꝰ ergo aliquas ra/ dices cauſas vł rõnes ſpũales/ꝓpter quas licitũ ẽ vite huius moꝛibũde detrimentuʒ ſubire vel pati. ¶ Et pꝛimo quidem ad obediendum deo. Deinde ad ſatiſfacien/ dum pꝛo peccato. Rurſus pꝛo iuuamine eterum pꝛo euitatõ ne grauis ſcandali. Poꝛro ad adquiren/ dum virtutes in ſe vel in alio. Et ad extre mum pꝛo extirpatione vitioꝛum ⁊ carnis onſtat enim ralem pꝛo fide ſuſtinenda.exemplo marty rum.vel vbi deus homini reuelaret. quẽ/ admodum de ſamſone et alijs multis ſen/ tit Auguſtin de ciui.dei · Habet enim de/ us vite ⁊ moꝛtis imperium. Addo adhuc ꝙ etiam vbi non obligaretur quis ſeipᷣm pꝛodere qui queritur ad necem quoniam xpᷣianus ent. orezntin caſu / publicis tyrannoꝛũ aſpectibus pᷣſentareſe/et ſpon/ tanee moꝛti tradere ſe.in atteſtatiouem et laudem fidei ſue. Sic enim plures ex mar tyribus feciſſe narrantur.qui vel non ceſ/ ſerunt perſequẽtibus.vel eos cum potuiſ-/ ſent /nulla vi a ſe repulerunt. vt ſancta le/ gio Thebeoꝛuz. aut deniq; veritatem eis inuitis ⁊ furentibus/vltro publicauerunt Attamen neceſſaria eſt in hoc loco conſi/ deratio particularium circũſtantiarum et vnctio ſpiritus.docens quando ⁊vbi hoc fas exiſtit. Si enim hoc fieri ſemper lice/ ret/nec fugiſſʒ chꝛiſtus nec dixiſſet apoſto lis. Cum vos perſecuti fuerint in vna ci/ famis inediam. nſic foꝛenſ et publice iuſticie/ rationabilit᷑ col nitate / fugite in aliam. ¶ Secunda ratio ſicut et ſequentes/ rei accõmodabilioꝛ eſt quam agimus. Satiſſfactio itaq; et iuſti⸗/ cia / ſepe iubet multa fieri/per que abbꝛe niationem ſequi vite perſpicuũ eſt. Vide mus hoc in iuſticia foꝛenſi.et penitentia publica. tam in carceribus q; in alijs vin/ dictarum et punitionum modis innume/ ris.per famem. per ſitim.nuditatem.cilici peſtilenti ⁊ feculento.⁊ per ſimilia hoꝛum pꝛo peccatis enoꝛmibus. In foꝛo etiam penitentiali quotidianum eſt. Et quis in dubium reuocat / quin liceat iſtas punitio num afflictiones / deuota voluntate ſuſci⸗ pere. et ſuſceptas / pꝛo ſatiſfaciendo iuſti⸗ cie et deo pꝛo peccatis/laudabiliter tolera/ re. Eſt quoꝛundam opinio de condemna to iuſte ad moꝛtem/ per ſuſpendium ꝑ car cerem aut famem / ꝙ poteſt abſq; delicto ſubterfugere / ſi nihil obſtet euaſioni ſue. cuius oppoſitum /non impꝛobabilitertra dunt alij diceẽtes ꝙ manere tenetur.ne vio let iuſticiam ⁊ ſententiam publicam in ſe latam. Nihilominus quocunq; modo ſe habeat veritas de obligatione advnũ iſto rum vel ad alterum / neminẽ dubitare ar/ bitroꝛ quin condẽnatus aliquis talis ad extremuʒ ſupplicium / meritoꝛie poſſet nõ fugere/cum pateret exitus liber per negli/ gentiam cuſtodum.⁊ poteſt vltro ſubire ⁊ expectare ſententiã quam ſcit a ſe meritam et a iuſto iudice fulminatã. Sed et videri poſſet non eſſe penitus impꝛobabile / ho/ minem criminoſum / poſſe adiudicari vt ſeipſum per ſe puniret quẽadmodum per alios iuſtiſſime fit.ſiue per moꝛtem ſiue ꝑ xhac conſideratione ligitur iuſtificatio religionis carth.ummo et alterius auſterioꝛis. Cur enĩ non pote/ rit aliquis peccatoꝝ ſuoꝝ ⁊ flagitioꝝ con ſcius/que demeruerunt moꝛtem eternam- imo ⁊ tempoꝛalem ſi publicarentur.cur in uam non poterit talem rigoꝛem vite/a uo iudice ſecreto cui confeſſus eſt impoſi tum tolerare.aut conſultum ſuſciꝑe.quan qᷓ; multo minus pꝛeuideat ſe victurum et infirmitatibus fatigandum:Legat᷑ Joh. heremita montis ſynai.qui climacus dici tur.in illo gradu ſcale myſtice.in quo ð pe nitentia loquitur. Refert pꝛofecto ſtupen da.et foꝛte magis admirandaq; nd 3 ſuper voluntario carcere quoꝛũdam deuʒ placare ſibi volentiũ.Ex hoꝛum ꝑſpecio ne ſedula.liquet/q; rationabilis ſit ꝓ pec/ catoꝛib/ carthuſienſiũ in viuendo ſeueri/ tas.imo ⁊ pꝛo iuſtis.quatinus deo ſatiſfa ciat pꝛo peccatis ꝓpꝛijs vel alienis.temꝑe miſcðie.ne ſeuerius puniat incõꝑabiliter ille purgatoꝛius ignis aut gehena. ¶ er tiam rationẽ aſſignauim caritatẽ erga ꝓxi mum. Poteſt nimiruʒ caritas fraternalis imitatrix eſſe xpᷣi.qui peccata noſtra ipe tu lit.⁊ languoꝛes noſtros ipᷣe poꝛtauit. Sic venerabilis ⁊ ſanctus paulinus Nolane vꝛbis epᷣus/pꝛo filio vidue duram ſeruitu tem barbaroꝝ ſponte ſubijt. Sic venera⸗ bilis ſanctulus/pꝛo diacono moꝛituro ſe met pꝛebuit moꝛtis diſerimini. Sic veni ꝙ olim fieni ⁊ nunc in eccleſia quotidie ꝓ ſpicimus. Nam ⁊ ob hanc pꝛecipueratio nem/ſuerunt religiones inſtitute ad ſatiſ/ faciendũ pꝛo peccatis fundatoꝛũ.⁊ gene-/ raliter omniũ. Sunt nempe aliqui in ſta risxpi myſtici que diſtribuit ſpũſſancrus pꝛout vult. Si fas ẽ ergo(ſicut fas eſt im/ mo merces magna )pꝛo alioꝛũ delictis ſa/ tiſtactionẽ in coꝛpoꝛe ꝓpꝛio ſuſtinere:lice ⸗/ citio bꝛeuiare. ¶ Laudatur imperatoꝛis illius iuſticia ⁊ caritas.qui pꝛo filio vidue ad excecationem amboꝛum oculoꝛumad . iudicato/oculi vnius ſaluationem in filio pꝛopꝛio/alterius oculoꝛum ſuoꝛum iactu ra redemit. Collaudatur poſtremo illius amoꝛis pax ⁊ vinculum inſigne apud phi loſophos.vbi vterq; amicoꝛum viciſſim pꝛo altero concertabat occumbere. Simi le de virgine quadam Anthiocena ⁊ mili te tractat Ambꝛoſius declamatoꝛie. Cur ergo careant pꝛeconio ipſi carth.cur non magis attollantur laudibo ſupereoꝛum ca ritate.qͥ quãdoq; a pꝛopꝛijs peccatis im / munes ⁊ expurgati.nihilominus ferũt ſu per ſe crimina alioꝛum. in abſtinentijs et infirmitatibus plurimis.et quodãmodo animã ſuam pꝛo alijs ponunt. Collauda di pꝛofecto ſunt. obtrectatoꝛes eoꝛum op/ pꝛobꝛio digni.pꝛeſertim ſi eccleſiaſtici ſũt Naʒ que impietas eſt/eos illud in alijs in culpare quod ſuũ deberet eſſe officium: ex ercere ſcʒ ſemetipᷣos in talibus abſtinẽtjs et ſinon omnino taliter pꝛo ſalute fideliũ tu plangentiũ.ſicut alij in ſtatu actiuoꝛuz iuxta varietatẽ donoꝛũ ⁊ officoꝛũ coꝛpo⸗/ et diuina placatione pꝛomerenda ⁊ aduer ſis poteſtatibo debellandis. Naʒ arma cle- ricoꝛum / ſunt ieiunia.planctus et lachri/ me. ¶ Ceterum in quarta ratone poſui⸗ . * mus euitationẽ ſcandali.Pꝛo quo nõ di/ co mala valitudo ſed ipᷣa etiam moꝛs ſub eũda nõnunq; eſt. Audiamus apłlm. Si eſea inquit ſcandaliſat fratrẽ meũ/nõ mã⸗/ ducabo carnes in eternũ. Sit ſᷣm hocali quis poſitus in vltima neceſſitate famis/⸗ coꝛam idolatris.non alijs cibis veſci per/ mittunt eum q;ᷓ idolothicis.nũquid non ſubibit talis pꝛius moꝛtem famelicus/qᷓ; comedat in ſcandalum ſue fidei.apudiido latras. aut apud fratres xpᷣianos ſimpli/ ces.ſi ex hoc eſu pati ſcandaluʒ pꝛobabili / ter foꝛmidetur: Puto inſuper apoſtolum magis ad euitationem ſcandali puſilloꝛũa ad/ ꝓpꝛiam coꝛpoꝛis refrenationẽ aſpe/ xiſſe cum dixit. Caſtigo coꝛpus meũ et in ſeruitutem redigo. urhocagis Paule? edicauero/ ipᷣe repsio bus inueniar. Nolo dicãt auditoꝛes mei. Iſte plenus ventre / de ieiunijs pꝛedicat.· Iſte repleta burſa aut arca argento aurox veſtibus plurimis.frugalitatẽ nobis libe- ralitatẽq;/ indumentoꝝ ꝑcitatem ſuade re conatur. Medicꝰeſt.curet pꝛimo ſeißm Vigetis hic magiſtri Karrcs neceſſa- ſteritas in pᷣdicato⸗- ribus pᷣlatis ⁊ curatis q; in alijs.et ſi non ob aliud/ad hoc tñ qꝛ alioquin efficaxred dunt verbũ ſuũ.aut oblocutiones a ſubdi tis ſuis patiunt᷑. Nec excuſant᷑ penitus.q uis edomitã ſentiãt carnẽ ſuã.aut ſi ob in de pati vite carnalis diſpendiũ ꝑtimeſcãat Zraducgꝗmꝰ nũcad rem que tractat᷑roem Wit aliquis carth. vir pbatꝰin vltima egritudine cõſtitutus/a qua libe- rabitur ſi carnibo vtat᷑. ⁊ ſciat hoc ipᷣe ſeu per reuelationẽ ſeu ꝑ medicoꝝ finalẽ atte / ſtationẽ.ſeu qꝛ tale eſt ſuũ diciamen ↄſcie. Aiaduertat nihilominꝰ quẽadmodũ veri ſimile eſt/ꝙ comeſtione ſua/fratres alij vł pᷣſentes vel abſentes ad quos fama vola-/ uerit ſcandaliſabunt᷑ tum qꝛ inſolitũ ẽ. f quia nõ ſufficienter erũt infoꝛmati decaſu neceſſitatis ſue extreme. Deniq; qꝛ tẽpta/ Ne inquit cũ alijs p ria eſt amplioꝛ vite au hmoi. buntur vehemẽter ad exemplũ illius aſſu mere ſibi carnes in cibos.etiam pꝛeter et extra neceſſitatẽ extremaʒ. YFoꝛmidabit p/ inde vir hmõi non abſq; ratione/nerigoꝛ oꝛdinis paulatim laxatus/tande; funditꝰ De nõ eſu carmiũ euaneſcat neq; remedij loc' babea? Que ratio:quia nimiruʒ ſemel lapſa religio vt . Weſtoſerfennunnc aut vix reꝑari põt. Noua facilius a fundamẽtis conderetur. zur quẽlibet ſuꝑ hoc certũ reddere aliena cta multarũ religionũ.que ab initio ſum me diſcipline fuerunt. ſed ꝑ licentias ⁊ laͤ-. xationes pꝛimitꝰ modicas/deinceps ma- ioꝛes/in hanc tantã effrenationem coꝛrue runt vt nihil plus abſtineant a ſecularibꝰ nulla in ſilentio. in ieiunijs.eſu carnium. et alijs diſciplinis diuerſitas inuenitur.in taniũ quidem. vt apud multos ſtupoꝛ ſit. ſi um pꝛofeſſionis ſue ⁊ voti integritateę⁊ ſtatu ſalutis / tales viuere arbitrent. & relinquẽs alios ſibiipᷣis.Quero ſi carthu ſieñ. ille quẽ loquimur / reneatur aut ſaltez iure poſſit in caſu noſtro abſtinere a carni bus / dum talia pie recogitat. reuoluit ? foꝛ midat: Eſtimo plane neminẽ ſane intelli/ gentium vnq; dubitaturũ / quin hoc poſ⸗ ſit. ⁊ plures ſpero dicturos foꝛe ꝙ ad hoc pꝛo ſcandali vitatione obligatur. Siqui dem plus eſt anima pꝛoximi q; coꝛpus p/ pꝛium aut eſca.Quanto plus ergo eſtim de ſunt tot animepᷣſentes ⁊ future.imo to/ ta carthuſieñ religio.tota ſeueritas.totaq; diſciplina. VUt quid pꝛobatus vir/pꝛo mo dicis vite diebus iam velit nolit ꝑituris/ tale religioni ſue diſcrimẽ afferret: Ctqͥd pꝛeterea pꝛo reſtauratione membꝛi pere⸗i/ tis ⁊ paulo poſt neceſſario deſerturi/totuʒ coꝛpus myſticum in ceteris ſanioꝛibo mẽ/ bꝛis detrimentü patietur: Quomodo da/ bit totum vite ffoꝛem pꝛo fratribus iſte/q tanta cupiditate particulam egram ⁊ mar cidam/cum eoꝛum nocumẽto retinere co natur: Hon eſt ad extremũ fidus miles et ſtrennuus ille / qui plagas ſuas ſtatim re foueri aut ſanari querit/ cum totius ſui ex . Puto certe gloꝛioſus ille confeſſoꝛ marti / nus / non feciſſet in hacre ſcrupulum. qui ſuadentes coꝛpus in vltimo agone conſti tutum / ſtramentis mollioꝛibus conſone/ ri/magna grauitate cõpeſcuit. Sinite in / quiens fratres ſinite.Ego ſi aliud exem/ plum vobis relinquo/peccaui. ¶ Eſto homo ſingulari voto perpetue alicuiꝰ ab ſtinentie conſtrictus / ſoluere illud pꝛo vl/ tima neceſſitate deberet. Eſto ſimiliter ꝓ carchuſieñ. aliquis ad boc teneretur vbi ſufficienter ſibi conſtaret de nullo ſubſecu ereitus deoꝛdinatione periculo vel ſtrage turo fratrum vel oꝛdinis ſcadalo? Nihilo minus quia rariſſime ⁊ quaſi nunq; circũ ſtantie tales pariter cõcurrũt apud cartbu ſienf᷑.potuit cũ omni rationabilitate ferri ſuuʒ generaliter de non comedẽdo cannes ſtatutũ. Houiſſime ſermonẽ abbꝛeuiã/ tes / tractemus ſimul poſtremas duas ra/ tiones.adiquiſitionẽ ſcʒ virtutũ.⁊ extermi nium vitioꝝ.pꝛopterquas debilitare coꝛ pus/⁊ abbꝛeuiare vitam/plerũq; fas eſt.? aliquando neceſſitas. ¶ Pꝛopoſuit ſalo/ mon a vino abſtrahere carnem ſuam! vt animam ſuam tranſferret ad ſapientiim. Daniel ⁊ ceteri ꝓphetarũ vt diuninis reue/ lationibus eſſent idonei/pene ſupꝛavires coꝛpus ſub abſtinentia macerabant. Am plius tradunt in cõremplationib experti non poſſe animã ab egypto tenebꝛoſe car nalitatis niſi per deſertum foꝛtis cõtritio/⸗ nis carnalis. coꝛꝑalẽq; abſtinentiã faciat non ſoluma ſuꝑfſuis ſed a multis etiã ne/ eſſarijs. Ad hoctraduci poteſt etiaʒ illud BGreg. Nemo poteſt apphendere qð ſupꝛa ipᷣm eſt.ſi pꝛius neſcierit mactare quod eſt Bernard hocin ſeipᷣo ⁊ ꝓpꝛio coꝛꝑe exle uerat.qui ꝓprer hoc in egritudines perpe- tuas inciderat. Hanc eſſe cauſam opinoꝛ pᷣcipuã:cur tanta eſtraritas tꝑe noſtro/eo rum qui ↄtemplationis arcẽ aſcẽdant ⁊ il lic ſtent. Exigit᷑ quippe ad hocaſobꝛietas non illa tmmõ que ſeruat mandatũ ⁊ pec catum eximit.ſed multo aſperioꝛ ab initio atq; rigidioꝛ. Tribulationes itaq; coꝛꝑis dilatant animã ad ſuꝑioꝛa.⁊ ad inferioꝛa ne dilabatur ſtringunt. Sic nõ inueniẽs anima vbi ſue affectionis pes dilatet᷑ aut quieſcat.quoniã inundauerũt aque tribu lationis ſuꝑ terram ſen ſualitatis/ regredi cõpellitur cũ columba ad interioꝛis arcaz quietis. Qui vero ieiunij talis atq; tribu/ lationũ ceterarũ aſperitatẽ / a ſe iugiter re pulerit/miraboꝛ ſi non expers erit eleuate cõtemplationis.Etſi non aſſidue perima ſerpet eius animus.contẽtus cõmuni mõö cognitionis alioꝛũ ſicuta cõmuni niu vi unendi vel ad tempus non ſemet abducit. Videtis ergo quantũ ſeruit cõtemplatio/ nis virtuti in qua felicitatẽ phᷣi poſuerũt/ victus aſperitas. ¶ Poꝛro quid aget 0 ꝛtitudinis virtus.quid ʒelus animarũ „ quid ſpes.quid fi des ⁊ caritas. vel vt ipſe in hominibo generentur vel genite conſer / uentur.augeant᷑ roboꝛentur: Eſtimo non * CTractatus magnipedent coꝛpoꝛis iacturã/ dũmodo per eã finis ſuus habeat᷑. Ceterũ atten/ detibi quid debeas aĩe ſanitati ⁊ curatio/ nia vicijs.quãdo vt coꝛpus redimas/ fer/ rum patieris ⁊ ignẽ inquit NHaſo. ¶ Bice rent aliqui.ſed nõ determino.qꝙ ꝓ euitatio ne doloꝛis nimij aut defoꝛmitatis / las eſſz alicuiꝰmoꝛbũ mẽbꝛi incuratũ relinquere. ex quo tamẽ moꝛbo dimiſſo / bꝛeuiaret vi⸗ ta. Hec abbꝛeuiatio quãto rõnabilius to/ lerabitur ad euitandos doloꝛes nõ momẽ taneos ſed pꝛo vicijs puniendis ſempiter nos. damus ꝙ conſuetudo naturaʒ ĩmutat vſq; adeo / vt venenũ abeſſe poſ⸗ ſit. Multos iam audiui alteri religionis. quib in egritudine vſus carniũ cõceditur dicentes abomiuationẽ eis fieri ⁊ nauſeaʒ ſi carnes guſtent. Walũtq; iugiter carere. tantũ valet in eis cõſuetudo.quã phs alte ram dicit eſſe naturã. ¶ Eſto deniq; ỹ er eſu carniũ pꝛoueniret in caſib pꝛedicte ne ceſſitatis/ꝓlongatio qualiſcunq; viuendi quis nouit ſi deterioꝛ ex hoc poſtmodum egritudo ⁊ laſſitudo ſequet᷑: Audi ſimile. Eſſent aliqñ potiones quedam medicina les vtpote laxatiue ſatis idonee pꝛo pᷣſenti ſtatu patientis. diſſuadent illas fidi medi- ci.ne ex vſu talium/ pigra ⁊ ſegnis in futu/ rum reddaturnatura. ¶ Subinde creda mus exptis. Aſſerentem itaq; audiui vnũ de Carthuſienſibo virum plane doctiſſi⸗/ muzʒ. ꝙ plures numero moꝛerent᷑ aut egro tarent in eoꝛum religione /ſi camibus vte/ rentur. Cauſam addebat ꝙ vigilie ⁊ ſoli/ tudo ⁊ quies ceteraq; deuotõnis huiuſmo di exercitia/digeſtionem impediunt.et ita quditatem quãdã in ſtomacho relinquũt Addo aliam qꝛ vix autraro/temꝑant᷑/⁊ ſo bꝛie/ inter hec gule incitamẽta verſaretur. Mam cur ob aliud ſapiens vnus medico/ rum dixit/ plures occiſos gula qᷓ; gladio: Quog ſi nullus dicetet / tamen expientia loquente cognoſcitur. Qur aliunde pꝛete rea religioſi ⁊ rurales a carnib: imo ⁊ a vi/ no ⁊ a ceteris gule blandientib cibis lon/ ge factis/ſenectam maioꝛem ſepius attin/ gunt q; alij voluptuoſe et opulente talib⸗ enutriti. Pꝛeponderant ſcio ille que ani/ mam reficiunt cauſe quas diximus vt de/ fendatur ſobꝛietas.tamen ita loquendum fuit carnaliba qui carnalia pᷣferunt. Ita eo mum iniquitatẽ mentiri ſibi/ docere debui mus.qui abbꝛeuiationẽviuẽdi alijs obij/ ciũt pꝛo cimine / ſuã vitã frequentins 20 deus quãto indecẽtius nequius ⁊ ſoꝛdidi us ſua voꝛacitate ⁊ ingluuie mactant ſuf/ focant ⁊ necant. Quoniaʒ in multis eſcis (iuxta ſapientis verbũ multa eſt infirmi⸗/ tas.Et ſᷣm ꝓpꝛietatẽ virgiliani verbi. mul tos etiam viuos vinũ ſomniũq; ſepeliuit. holkremo quid eradicatio vicioſarum libidinũ in ſeipᷣo feruentiũ fieri ſuadet.qũ nõnulli quia occaſionẽ pꝛeſtabat alijs lu/ xurie ſua pulcritudo/ſeipᷣos lacerabant in facie.aut cum ſuis ꝑiculis ingentibꝰ exu⸗/ les aufugerunt: Vulgata eſt ioſeph hiſto ria.necnon benedicti bernardi ⁊ ſumilium Repertus eſt mihi inſuꝑ vnus ſanctoꝛuʒ patrum.qui vt elationem ex ſuis viribo cõ ſurgentem cõpeſceret in anima/magnis a deo pꝛecib obtinuit.vt demoniace paſſio ni coꝛpus ſubiaceret.¶ õ euagemur vl terius in materia latiſſima ð adquiſitione virtutũ ⁊ amiſſionevicioꝛũ.ſtringatur ſer/ mo ad virtutẽ vnicã caſtitatis.⁊ queſtionẽ queſtione veluti cauũ clauo retũdamus. Ouero ab aduerſarijs ſi vouere liceat ꝑpe tuam caſtitatẽ. Non ita impudenter deſi piunt vt hoc negent. NHon negabunt inſu per quin dabilis ſit caſus neceſſitatis ex/ treme:quo vela tyranno aliquo vel ꝓpter abũdantiã obſceni illius humoꝛis putre/ ſcentis (vt fieri poteſt)piclitabit᷑ vira eius qui vouit caſtitatẽ ſi nõ ſumat ab oꝑe car/ nali remediũ. Peto ergo ſi talis non dico foꝛnicarivel adulterari ſed mr̃imonialiter vxoꝛem aſſumere/ ⁊ eam carnaliter cogno ſcere poſſit ⁊ debeat.quoniaʒ hocagendo diuturnius viueret vt ſupponitur: Sirñ deat ꝙ votũ caſtitatis impedit mr̃imoni/ um cptrahendũ/etiã in illo caſu neceſſita/ tis extreme.Quero pꝛimo Vñ hoc habet vt cũ votũ illud humana tmmõ volũtate emiſſum fuerit.ac ꝓinde pᷣcepto illo diuĩo nõ occides quo pacto poteſt obuiare:Ita enim pꝛius argutũ eſt in ſcdᷣa concluſione Rurſus poteſt ſibi a papa cõcedidiſpenſa tio contrahendi.qua diſpenſatione facta/ nunquid vxoꝛari tenebuur pꝛo licito vſu carnali ſaluatiuo vite ſue.aut ſi poterit ſub ire moꝛtem ne aſtigeſ virginalis aut vidualis depereat: ¶ Si pꝛimum nobis donent / cur non ita dicere poſſumus qꝙ non obſtante cauſa neceſſitatis extreme aut ſuperioꝛis auctoꝛitate / poteſt perpe/ tuo voueri certa ſobꝛietas ſicut et caſtitas. sg nſn mury ſtone wrſer tion⸗ umus. Anghe de⸗ rinſi Ha⸗ M. w, 18 / o ner Po N. Hin nen eſit⸗ chede ne vnui⸗ ſone enſa cn/ ou ſab R te carnes nobis opponunt. De nõ eſu carnii Si vero dicant iuxta cõioꝛẽ opinionẽ/q; talis etiam non vouens / poſſit licite pati moꝛtẽ pꝛo ↄſeruatione caſtitatis ꝑpetue. quãuis hoc pati nequaq; obliget. Uelleʒ denaernare eſeobis darent diuerſitatis ra tionem in caſtitate ⁊ ſobꝛietati.quare non vtrobiq; erit ſimilis huiꝰ diuini pꝛecepti tranſgreſſio Non occides.nunquid talis ꝑſeueranter caſtus ĩ caſu noſtro/ita ſeißm ꝑimere dicendus eſtinterpᷣtatiue.qꝛ ad vi tam ſeruandã patet eidẽ licitus exitus per matrimoniũ.ſicut de ꝑſeueranter abijcien iceret foꝛ taſſis ꝙ nulla eſt ponderatio digna conti/ nentis anime ſᷣm ſapientẽ Vinculũ inſu/ per matrimonij non temꝑale eſt ſed perpe tuũ ⁊ multa ſecũ fert incõmoda.Tribula/ tionem inquit apłus habebũt hmõi. No/ lo hic ꝑtinaciter ↄtendere.nec in alterutrã partem fixaʒ ferre ſniaʒ.nolo.qm̃ quicqͥd dicat᷑ pꝛo nobis eſt Nam ſi moꝛs ꝓ caſtita tis virtute tolerat᷑/vbi etiaʒ ſine delicto pa teret euadendi libertas / fas eſt ꝓ virtutis adeptione vel ↄſeruatione / vita non ſoluz abbꝛeuiare. ſed etiã vltro ꝑdere.qð hicp/ bandũ aſſumebamꝰ. Si vero moꝛs vſq; quaq; declinãda eſſet in caſu neceſſitatis talis. ⁊ tamẽ votũ caſtitatis nõ indiſcrete factum fuit quanq; talẽ caſum non exeme rit/cõuincit ſimilitudo ꝙ ſtatutũ de abſti nentia a carnib/rõnabiliter faciũ vel latũ eſt. etiã ſi nulla ſit exceptione ꝑ expꝛeſſa ver e yallatuz hut in ſcða ↄcluſione dicebat᷑ mmuteſcãt ergo obtrectatoꝛes qͥlibet cõtra ſanctã carthuſie ſobꝛietatẽ.quin po tius venerent᷑ ipam tanq; imitatricẽ Joh baptiſte abſtinentiã. ſᷣm pñtem lectionis noſtre textũ.tanq; inun ncto Hanre⸗ pſentans exempla atq; veſtigia. Acceptet᷑ pterea. tanq;ᷓ ſatiſfactoꝛia p ſuis alienis q; delictis er magno iuſticie atq; caritatis ʒe lo.Collaudet᷑ etiã velut ꝓficiens alijs ex- emplo ⁊ merito.Deniq; ſuſcipiatur quaſi generatiua virtutũ.tam moꝛaliũ qᷓ;ᷓ intel/ lectualium et vitioſarũ cupidinum poten ter repꝛeſſiua.¶ Nunc ad medicos cõuer ſus obſecro ⁊ obteſtoꝛ eos ꝑ ſalutẽ anime quarinus artem ſuã que eſt de meden dis coꝛpoꝛib/ arti artium que eſt regimẽ animaꝝ nequaq; oꝑe vel cõſilio dãnabili anteponãt.ſciant ⁊ obſeruẽt:qm̃ ſicut ani me coꝛpus / ita medicinã theologie et mo/ rali ſcie/ſicut architectonice.ſubijciequuʒ ſanitatem coꝛꝑis/medicus aſpirare debet modis aut remedijs/anime ſaluti contra rijs.alioquin abutitur arte ꝓpꝛia.⁊ deum in ſe ⁊ in pꝛoximo graniter offendit. Cau tum ergo ⁊ virtuti conſonũ dent ſuis egro tantibus. pᷣſertim religioſis conſiliũ. Ca⸗ uneant nedum ſanare coꝛpus alienum ſtu/ dent.ſaucient animã ſuam ⁊ alienam.aut ne deo irato/ vtrunq; coꝛpus ⁊ ala pereat. Sialtiſſimus eterra medicinã creauit ſi⸗ cut affirmat ſapiens / non impugnent que ſo deum per donũ ſuum. Audiant medici eiuſdem ſapientis conſiliũ vt oꝛent deum vr pꝛoſperent᷑ in manibo opera eoꝝ. Sic enim ſᷣm eiuſdem pollicitationẽ/diſcipli/ na medici per quã ſe ſuãq; artem deo ſubij cit/exaltabit caput eius.¶ Ad nouiſſimũ nolo putet me aliquis ꝑ dicta quecũq; pᷣce dentia/ſecludere velle diſcretionis virtutẽ in abſtinentia vel ſeruanda vel aſſumẽda Scio itaq; ⁊ ſic patres determinãt/ q ad deterioꝛẽ exitum ⁊ cui minus eſt remedi / trahit abſtinẽtia indiſcreta qᷓ; edacitas im moderata. Hec aũt diſcretionis virtvnun q; melius q; in humilitate ⁊ obedientia =̊ uatur.dum videlicet ꝓpꝛius ſenſus deſerit et alieno pꝛudentũꝛ exꝑtoꝝ ↄſilio/pmpte paret atq; ſubijcitur. Hec aũt obedientia diſcretionis mater / vbi meliꝰq; in religio/ num pꝓfeſſoꝛibo locum habet: Illic inuigi lat ſuꝑioꝛũ exercitata diſcretio.vt ſuã vni/ cuiq; pꝛo qualitate ↄditõnis loci aut tꝑis abſtinentiã limitet ⁊ menſuret.ne qð pꝛo diuino officio ſancitũ eſt /tollat illud aut notabiliter impediat. Sciunt ꝙ coꝛꝑalis exercitatio ad modicũ vtilis eſt/niſi ꝓ q̃ᷓn/ to iuuat pietatẽ que ad oĩa valet. ¶ Sed poſtulabit a me foꝛſan aliqs minꝰ inſtru/ cus.quid potiſſimũ in abſtinetia ne ĩmo derata ſit pꝛudens rectoꝛ attendit: Rideo ꝙ non laboꝛes.nõ vexationes.nõ pꝛoin/ de abbꝛeuiationẽ iſtam vite coꝛꝑalis.tãtũ dem cõſiderat/quantũ ne ſenſus efficiant hebetes ac ſtolidi/per exceſſiuã in ieiunio aut fletu abundantiã.et vt non ex ↄnñti ra tionis iudiciũ euertat᷑.ſenſibo etenĩ vehe/ menter leſis/leditur exinde rationis vſus pꝛopter cõnexionẽ mutuã pꝛo ſtatu pñti ſenſus ad intellectũ. Sit ↄcedo quantuſ/ libet abſtinentie rigoꝛ.dũmodo ſana ⁊ in/ tegra ſenſuum viuacitas et iudiciũ ratio/ nis impenturbatũ maneat. ſalua erũt oĩa. – „ 4 35 8 5 . 4 . eſt ſeruire ⁊ ancillari. Ad nullam idcirco . . 4 . 3sse . 7 * . Zn liceat grauato debitis Altuero ſi cõtra hanc ſenſuũ ⁊ rationis in/ tegritatem aliquis ſuꝑioꝛ a ſubditis extoꝛ quet abſtinentiã etiam in die veneris ſan cta.etſi nõ pꝛo impari potentia tolerandi (qm̃ nõ omnia poſſumus oẽs)ille diſſimi liter onera abſtinẽdi diuidat ſingulis ꝓut opus habent: Affirmo ꝙ iam non diſcre/ toꝛ ſed deſtructoꝛ.non tutoꝛ ſed toꝛtoꝛha/ bendus eſt. ⁊ tanq; pernicioſa peſtis decli nandus. Naʒ quid fit in ſubito leſa ſemel ratione ex ſenſuũ ꝑturbatione? Reddit᷑ſi/ quidem hebes.aſper.attonitus.⁊ intracta bilis.velut aial bꝛutuʒ. nec iam rõnis vſu ducitur. ſed furoꝛis ⁊ inſipientie cninſdaʒ beſtialis impetu circũagitatur ? raptatur Ruit poſtremo in hanc deſperate ꝑditio/ nis foueam.vt ſibi ſapiens videat᷑ qui ſto lidus eſt. ſe ducem elle vult qui cecus eſt. ctan mi inops eſt ⁊ ſalubꝛis cõſilij/ alie no ꝓꝛius obedire recuſat.Cur ita? qꝛ iam ambulat in magnis ⁊ mirabilib ſuper ſe. Jamcq; reuelationib inſolitis et miracn/ lis faciendis ſe cogitat idoneũ. Jam ſom/ nia.iam fantaſias omnes portẽtuoſas/ viſionibo autẽticis acceptat. Jam deniq; niſi miſereat᷑ exalto deus/ pꝛoxim eſt coꝛ/ rueree monte illo ad que angelus aſcẽdit et deſcendit diabolus. pietas.que ſubditos velut cithare coꝛdas nec molleſcere nimis ſinat nec lenteſcere ꝑ deſidiam. nec ſupꝛa modum tendat nerũ/ pantur per ſtoliditatẽ ⁊ inſipientiaʒ.Opꝰ ꝛofecto plenũ difficultatis.plenũ pericu li ⁊ multe vigilie.ſed meriti grandis ⁊ lau/ dis excelſe.nec deerit pie poſtulantibo vn/ ctio ſpiritus que docet de omnibus.Ex his ad extremũ perpendere ſas eſt/q;peri/ culoſa ſit indiſcretis ſolitudo.quia cũ ceci derint/non habent ſubleuantẽ. Secus in religionibo bene inſtitutis reperit᷑. ¶ Hec habui que dicerẽ ſuper queſtione pꝛopoſi ta de non eſu carnium.quanq; bꝛeuitatis amoꝰ/quedam intacta ⁊ quedam inptra/ ctata deſerere cõpulerit. Hec eſt laudabi/ lis ꝛ ab indiſcretione libema ſanctoꝝ patZʒ abſtinentia. quaʒ etſi peccatoꝛ ⁊ ſecularis imitari non valeo/ aut non ſatis volo. ve/ neroꝛ tamen in alijs.ãmiroꝛ⁊ colo.venerã dam inſuper colendãq; libens denuncio et libera voce defendo. Spero eqnideʒ ex hac pia ſedulitate/ fructũ oꝛationũ ſuaruʒ mihipꝛoſuturũ apud illi qui iuſſitne gra obligatio. ¶ Introducit᷑ hec dubitatio qꝛ lær alis eſt. Etvt inquiſitionib aliquiba no niter factis fiat aliqua ſatiffactio. de obli/ gatis ex furto vel mutuo.ſi ꝑ religionis in greſſum ſint imunesa ſoluẽdo.¶ Sup/ et deſcena olus. ¶ Midetis q; neceſ ſaria ſit in rectoꝛib pia diſcretio ⁊ diſcceta uarentur coꝛda noſtra in crapula ⁊ ebꝛieta enin nelen mrpn qui eſt benedi/ us in ſecula ſeculo; Amẽ licit Bequũtur quedaʒ pꝛopoſitiones excerpte de lectione cancel larij pari. Anno dni. M. ccccx. apud ſan ctum Vicoꝛem.occaſione cuiuſdam du/ bitationis in facto vnius militis canbu/ OBnnuertamus nũc ſermone; ad deciſionẽ pᷣdicte dubitatẽ C eliali de elliennoneſhi A corum alienarũ per diſcipu/ Xlos xpᷣi. an ſcʒ illic furti vera enti ad reſtitutionẽ fuerit ponamꝰin pꝛimo deſcriptionẽ furti.Fur/ tum eſt contrectatio rei aliene/inuito dño Hec eſt ſuccincta et generalis furti deſcri/ ptio.cui declaratio patere poterit ex coꝛol larijs ſequẽtib Supponẽdo ꝙ dominiũ rerũ eſt duplex. vnum diuinũ.aliud huma nũ.Hnmanũ eſt duplex naturale ⁊ ciuile ſeu politicuʒ. De pꝛimo ſcriptũ eſt de deo. Domin? vniuerſoꝝ tu es.De altero dicit apls ꝙ oĩa noſtra ſunt.Etxpᷣs. Pꝛimum quenie regnũ dei ⁊ iuſticiã eius.⁊ hec oĩa gadijcient᷑ vobis.De tertio ſcribunt ipᷣe le/ ges ciuiles ⁊ canonice ſicut etiã ſcriptura in titulo creationis ⁊ gubernationis rerũ Scoõm in nitulo caritatis ⁊ iuſticie.Terti um in regulis legis ciuilis? canonice poſt i. ¶Hicamergo veluti coꝛollaria declaratione/a declaratiua ↄſecutione/ q; deo appꝛobante vel iubente detentionem vel cõtrectationẽ cuiuſcũq; rei/nullũ com mittit᷑ furtũ ab eo qui talem ſe habere ſcit appꝛobationẽ. Sic excuſant᷑filij iſrahella furto dũ ſpoliauerunt egyptios.Et intelli gitur du talis vtit᷑ ⁊ mouet᷑ in hac ſpoliatõ ne/auctoꝛitate legis diuine.non/ꝓpꝛia libi dine rapiendi. ¶ Dicamꝰvltra.q in abu/ ſu cuiuſcũq; rei contra legẽ dei/ ↄmittitur aliquo mõ furtũ.qꝛ fit quedam ↄtrectatio rei aliene qᷓ ſcʒ eſt ipſiꝰdei.inuito eo.i.ↄtra dicente ⁊ vetante. ¶ Sequit᷑ ꝙ quilibet iuſtꝰ/ põt vti re qualibet/ſine furto. et hoc rreee eeeee rree = bi neg, N mong i oneſo ſſapr mnen ſien o a robli loin p, Fir, dio rol nmnii neg onem com rſat bela elli ligto alibi abo⸗ iän Caro ,9n niwe 1 aboe vtens re aliqua in caſu neceſ Intrareè teligionem oſit .i hoc dñiuz. ¶ vtens re quea nullo pꝛo tũc poſſeſſa niliter / no eſt er eo fur cenſen⸗ lius eſt occupãti cõcedit᷑. vtens re quã quilibet habet p derelicta vł tanq; ꝓ derelicta ſᷣm interpᷣtatõneʒ iuris / non eſt dicendfur.Et hic fundat᷑ rationa bilitas pᷣſcriptionis ⁊ iuſta detentio rei q̃ pꝛius fuit aliena. Juſta inquãn ro ↄtentioſo ſed cõſcientie. ¶ S trectatio inuito dño ſᷣm iuris diuini na/⸗ turalis.imo ⁊ ciuilis interpᷣtationẽ.Con/ cedunt enĩ in caſu neceſſitatis oĩa eſſe coſa put in textu pnti ſufficiẽter fundatum eſt. pꝛo nullo reputat/ nõ debet cenſeri fur. q· nõ iudicat᷑ꝙ dñs hoc nõ velit/aut nõ vel let ſi hoc ſciret. Attendit᷑ aũt modicitas p/⸗ cij ſᷣm ꝑſonarũ ⁊ rerũ ⁊ tempoꝝ ⁊ aliarum circũſtantiarũ qualitatẽ. aut ſᷣm iuris auut dictaminis recte rationis interpᷣtationem quia qð vni parũ eſſet alteri multũ reputa tur. ¶ Sequit᷑ꝙ apli non ↄmittebatfur tum in vellicatione ſpicarũ.qꝛ res modici pꝛecij erat.eos inſuꝑ excuſabat neceſſitas ſtate vt illa reſtituat. ſed vel vi altenius vel detinere inuito dño. Jus enĩ interpᷣtatꝙ dñs non debet velle obligare tunc iſtũ ad impoſſibile pꝛo tꝑe quo eſt ſic impoſſibili tas. qꝛ nec deus ſicobligat ad impoſſibile legi aüt diuine debent cetere confoꝛmari. Et hic fundatur quomõ poteſt abſolui in foꝛo conſcientie quis obligatus ex furto/ abſq; hoc qð ſtatim reſtituat.dũ tamèẽ ha/ beat ꝓpoſitum de reſtituendo tꝑe ⁊ loco iu xta ꝙ aderit faculras in toto vel in hane⸗ Dequitur ꝙ detentoꝛ rei aliene/ſi non reſtituat illã dum reſtitutio cederet in pꝛe/ iudiciũ ⁊ damnũ manifeſtum creditoꝛis/ non eſt fur appellandus. vt ſi non reddat Gladium furioſo. Nam reſtitutio que pꝛo vtendo ſᷣm leges ipſius earitatis.qꝛ; f᷑ᷣm e’= eſt vñs omniũ omnia poſſidẽs ⁊c.Da op m fieret excra caritatẽ. in cuiꝰtiti o fun 15. ¶Sequit ꝙ omniſ/ peccatoꝛ qui abutit creatura / dici põt fur cõtra quęlibet iuſtũ.qꝛ abutit re iuſtoꝛum ipſis nolentibo hũc abuſuʒ. ¶ guta⸗ qꝛ qb nuil me/nõ eſt cenſendꝰ fur.quia nõ fit hic con deniq; dño ſciente ⁊ volente hocfiebat.nã dñs oĩm ipᷣe erat xpᷣs. ¶ Sequit᷑ꝙ deten aꝛ aliter piret illa qᷓ̃ maxime ſeruãda pᷣferẽ daq; eſt ciuilis cõicatio / ſi pateret via de⸗ fraudandi creditoꝛes.et ſi non redderet᷑in caſu tali vnicuiq; quod ſuũ eſt.⁊ hoc in to to vel in parte. Hec aũt eſt ſundamẽtalis ratio quare doctoꝛes ⁊ leges ponũt/ꝙ ſer uus ⁊ obligatus ratiocinijs publicis/⸗nõöõ ſt libere pfiteri ⁊ heceadẽ in caſu noſtro eoſtendit. nec valet allegatio de diminu/ tione ſtatus ſui.qꝛ iam nõ eſſet ſtatus con ſeruatio.ſed deſtitutõ ⁊ deſtructio/ſi ex bo nis alienis fulciri quereet᷑. ¶ Sequit q ſicut fama que eſt vita quedã ciuilis/non poteſt ſufficienter pecunia meſurari quia ſunt diuerſoꝝ generũ. Et ſapiẽs bonũ no men plus amat qᷓ; theſaurũ.ſic iniuſta ab latio fame/nõ ꝓpꝛie ↄtinet᷑ ſub furto ſed ex cedit ipᷣim. Hoc ↄtra detractoꝛes deo odi⸗ biles ⁊ ↄtra ſparſoꝛes libelloꝝdiffamato/ riorũ. ſolita eſt. ¶ Bequit᷑ ꝙ obligatus alterira tione furti vel ratione pecunie mutuate / ? nõ poteſt rõnabiliter ſe reddere ſcienter ? ſponte impotentẽ ad ſatiſfaciendũ vel ſol uendũ.patet qꝛ aliter peccaret ↄtra legem tam naturalẽ q; diuinã ⁊ humanã de reſtit tutione ablatoꝝ vel debitoꝝ ſolutione et de reddẽdo vnicuiq; quod ſuũ eſt.⁊ de nõ ſaciendo alteri quod ſibi nollet fieri. flce valet hic allegatio ꝙ ad frugẽ melioꝛis.et altioꝛis vite vult pgredi.qm̃ nõ ſunt faciẽ da mala/ vt bona eueniãt.nec aliquis di/ tandꝰeſt cuʒ iactura aliena. ¶ Sequit᷑ obligatus pᷣdicto mõ/non vouet licite ali quid abſolute vnde reddat᷑ ꝑpetuo impo/ --— tens ſatiſſacere:nõ habita licetia vel ↄſen/ ſu illius cui manet obligatus.vel niſi alii de pateat pbabiliter modꝰ ad ſatiſfaciẽduũn poteſt tñ vouere ſub ↄditione vt quãtum in ſe fuerit.aut alio tali mõ. Patet quia re putaretur hoc ſibi vel in fraudem vel in dolum. quẽadmodum de ſeruis expꝛeſſe 5 9 caritate inſtituta eſt/cõtra caritatẽ milita⸗ re nõ debet. ¶ Dequit᷑ ꝙ detinẽs rem alie lam / detinet eã inuito dño ſᷣm iuris natu ralis ⁊ ciuilis interpᷣtationẽ/dũ habet ſuf/ ſicienter vnde ſtatim reddat. differt nihild minus reſtitutionẽ in pᷣiudiciũ vel in di- num eius cniꝰdebitoꝛ eſt. patet qꝛ alteri fa cit qð nõ vellet rõnabiliter ſibi fieri. Itez ic inferri poſſet de auferente vitã liberi hominis vel vxoꝛẽ alterius.⁊ ita de reliquis ꝓpter quod furtum ꝓpꝛie nõ dicit᷑ de illis ſed de re que in poſſeſſionẽ cedere . 5 4 pꝛofeſſionẽ faciendã in aliqua religione: niſi religio. ꝑ ſe vel alios/ ſe obliget ad ſa ⸗/ tiffaciendũ pꝛo ſic pꝛofitẽte. Et uᷣa ratio/ nem / ipſe nõ ducik lege ſpuͦſſancti ſicut vi / detur dicere Rav.⁊ ſui ſequaces. Necẽ in quadã bona fide cognoſceret᷑ votũ emitte re qð tunc apparebit dũ ad inſinuationeʒ mali/pꝛotinus reſipiſcet. Sequiturq; obligatus vt dictũ eſt/nõ eſt admittẽdꝰ ad nabilis eſt ⁊ ſtabili iure tam diuino q; na⸗/ turali ⁊ hũano fundata ↄſuetudo que pe/ tit a pfiteri volentib ſi liberi ſunt ⁊ adebi tis abſoluti. Contra quã inſtitutionem ſi pꝛofeſſio querat᷑ fieri ꝑ fraudeʒ vel dolum pꝛofitentis/religio manet libera vt poſte/ rius eundẽ abijciat. Si autem religio ſic ipſum obligatuʒ/ pꝛece vel pꝛecio ſcienter admiſerit.videt᷑ad ſolutionẽ obligata iu/ ris interpᷣtatõne.et ſi facultas ſuppetatad tente ſuſceꝑit. taliter tus ſi voueat abſolute vel pꝛofiteat᷑religio boccõpellenda. ſertim ſi quicq; a pꝛofi hoc minoꝛ rõ.imo foꝛte maioꝛ de obliga/ to ad ꝑſonã ſingularẽ. qᷓ; de eo qͥ reipubli⸗ ce ligatꝰeſt. Patetqꝛ ſpũſſactus non inſti/ gat ad peccatũ ⁊ ad furtũ ⁊ ad agendũ con tra pᷣcepta decalogi vel legis naturalis. vſñ et talis pꝛofeſſio eſſet oblatio deo de furto vel rapina ⁊ de ſubſtantia vicamarfiig antepane. Et alibi. Ve qui edificatis ſyon in vel aliunde/ poteſt in caſu a gerente offici/ centũ floꝛenos ⁊ vellet intrare religionem Helizeum dicens. Ecce creditoꝛ venit vt um reipublice abſolui vel licentiari.ſicut oteſt fieri de obligato ſub incerto. vbi re itutio vaga que in pios vſus habet fieri ſola requirit᷑. Et hic foꝛtaſſis fuit intelle/ ctus aliquoꝝ/qui oppoſitũ ad ea que dici mus viſi ſunt poſuiſſe.¶ Sequit᷑ ꝙ obli gatus modo dicto/vouens intrarereligio nẽ / debet differre voti executõez/ quouſq; creditoꝛibo ſatiffecerit. Patet qꝛ alias im/ pletio voti / vergeret tũc in deterioꝛẽ exitũ. ſicut dicũt doctoꝛes de habẽte patrẽ in ne ceſſitate ↄſtitutũ.cui pꝛius tenet᷑ pꝛouide/ rede neceſſarijs q; votũ religionisvl emit tat vel emiſſum adimpleat. ¶ Bequit ꝙ; obligatus modo dicto plus impedit᷑ ſtan te tali obligatione religionẽ intrare/ qᷓ; ob ligatus glian ſo o voto vel iuramẽto. Pa/ tet quia ſiquis iuraſſet ſponte dare alteri equit᷑ꝙ taliter obligg icatis ſyon in ſanguinib. Verũ eſt ꝙ obligatus reipublice velratione vſurarux ſum notetur hiſtoꝛia vidue que veni Autrun liceat grãuato debitis teges cõdite ſunt. Secus vbi neſcienter ? poſſethoc facere nõ ſoluendo centum ffo gatio aliunde ex furto vel pecunia mui ta. Et ſm hoc foꝛte poſſunt concoꝛdari do ctoꝛes aliqui qui videntur contrariari in hac materia. ſpecialiter Sanctus Tho/⸗ mas ſcda ſcde queſti. vlti.¶S obligatus ratione furti vel ↄmodati/ſi nõ habeatvnde reddere de bonis.tenetur per induſtriam aut laboꝛem ſuũ ſi poteſt/ad⸗ quirere vnde ſatiffactionẽ poſſit implere. etiam vbi viuendũ eſſet in ſtatu longe in/ ferioꝛi quã ſtatus religionis exiſtat. Non enim omniuʒ eſt volare ad alta montana conſilioꝛũ/impeditis hac vel illa occaſio/ ne alis ad hocrequiſitis. Alioquincurnõ ſimiliter poteritſeruus ratiocinijs publi-/ cis obligatus religionem libere pꝛofiteri. vel ad ſacros oꝛdines pꝛomoueri.quod ta men omnes negãt.ego nõ ſatis intelligg diſſimilitudinis rationẽ. ¶ Dequit᷑ ꝙ ſi neq; de bonis ſuis neq; de induſtria ſua/ poterit iſte ſic obligatus vnq; ſatiffacere: vel in toto vel in parte ⁊ hoc pꝛobabiliter appareat. ipſe poteſt auctoꝛitate vel de li⸗ centia iudicis publici/religionem intrare Patet quia poteſt cedere bonis ſuis eadẽ uctoꝛitate.quoniã inanis eſſet actio quã inopia debitoꝛum excludit. Et hoc intel⸗ ligendum adhuc videtur:/vbi perſona eſt bera. et vbi non currit lex vel conſuetu/ do ꝙ non habentes vnde ſoluant / luant in coꝛpoꝛe.Quemadmoduʒ habemus in illa muliere.cuius duos filios creditoꝛ ra puerat ad vendendum pꝛo ſatiffaciendo ſibi. Et ſic foꝛte accipitur illud ſapientis. Dui feneratur mutuum / ſernus eſt fene⸗ rantis.O bligatur enim talis ad laboꝛan dum etiam perſonaliter vt pateat ſibi fa/ cultas ad ſoluendum. Nec debet ſibi fin/ gere leuiter ꝙ in laboꝛando patiatur detri mentum ſalutis anime ſue. Nam in reli/ gione foꝛſitan ex obedientia magis habe⸗ bit circa publica et male allicienda/labo rem exercere. Similiter nec valet allega⸗ tio ꝙ liber eſt. ⁊ ꝙ perſona liberi hominis non poteſt pecunia compenſari. quoniazz talis in caſu ſic ſe ſeruum fecit.ꝙ non ſoꝛ lum poteſt in carcerem trudi ſed vita pꝛi- uari ſicut ſuſpendia docent mm. ſam s. quia mutaret iuramentũ vel votuz lius. Secus eſt vbi cõſurgeret obli equitur q; ſequente deficiẽte cõſenſu mutuo religio/ ſoꝝ. ꝗuem ad hoc requiri nemo dubitaue rit. equit᷑ ꝙ ſi obligatus hoc modo religionẽ vouetvt fraudet creditoꝛes ſuouos Intraꝛe religionem tollat dnos filios meos ad ſeruiendum bi. quarti regũ quarto: Bequitur ic obligatus vt dictũ eſt / ſi facit aliquid vnde renunciet bonis ſue ſucceſſionis.aut ſi di ſtribuat bona vnde panuper ⁊ inhabilis ꝑ petuo ad ſolueudũ remaneat.facit quideʒ ſtulte ⁊ iniuſte aqud deum ⁊ fᷣm ↄſcientiã nihilominus apud foꝛũ publicuʒ poterit hec renunciatio ſeu diſtributio quandoq; valida reputari.quia nec fertur iudiciũ ta le niſide manifeſtis.nec impbant᷑ illic ea õäü cõuin ci.Eth eſt laqe valde magnus.ſi talis nõ inuenerit hoies eſſe bone fidei illos quib bona ſua credendo vel donando dereliqͥt Poſtulat tamen equitas communis ⁊ bo na fides publica/vt talis apud iudices re/ leuationem aliquam ſuꝑ hac querela ſi ad eos deducta fuerit/inueniat. Pꝛimo qꝛ ta lis non erat vſquequaq; liber vt faceret de re ſua quod volebat.cum maneret obliga/ tus ratione furti vel mutui. Deinde.talis ſi pꝛofeſſionem attenatuerit facere.nõ eo ipᷣo perdidit ius ſuccedendi ad hereditatẽ iure pꝛopinquitatis euenientem.cuʒ pfeſ/ ſio nulla fuerit. ipᷣo iure.pꝛeſertiʒ recdlamã te.⁊ cõtradicente rationabili cõſuetudine religionis ſibi notificata et expᷣſſa.et ex cõ/ 7 facit quidem ſtulte ⁊ uiaſte Qidernih/ ominus eidem ↄſulẽdũ qꝙ vota religionis quãtũ poterit etiã foꝛis manens impleat / laboꝛãdo apud creditoꝛes ⁊ alios.q liber/ fiat mundo.ac deinde ſubijciat collum ſi um chꝛiſti iugo. Pꝛima pars nunc dedu/ cta eſt.⁊ patet aliunde ꝑſpicua ratõne.qm̃ tota vna religio non debet minoꝛi gaude/ re pꝛiuilegio/ q; aliquis ad religioneʒ illã admittendus. ſed religio illa manet ſemꝑ obligata ad ſolutionẽ debitoꝝ que cõtra/ xit. nec eccuſat eũ ꝑfectio vite iam pꝛofeſſe ergo nec alium excuſabit ꝑfectio vite pfitẽ de Adde ꝙ olim fuit erroꝛ ↄ-demnatus pa riſius vnius dicentis.qꝙ ꝓ ſuſtentatione vvnius pueri habilis ad litteras ſacras/li/ cebat ſpoliarediuites abutẽtes diuitijs et Dare tali pꝛo ſpe pꝛoficiendi in republica. Vide autem ſi non pꝛoximus ſit erroꝛ di/ centium qꝙ licitum eſt non ſoluere credito ribus debita ratione furti vel mutui/qua/ * tinus homo tranſferat ſe ad viram altioꝛ?᷑ Hoc enim quid aliud eſt qᷓ; qeditoꝛes re/ bus ſuis ſpoliare. ¶ Si autem direrit ali Ais.nonne talie intrando religionem ce dit bonis ſuis omnibus et ita ſatiſfacit. Aduertat qui hoc dicit quid eſt cedere bo —„ nis.et ſub qua recipitur qualificatõe apö iudices. Jurat eniʒ cedens bonis ſuis/⸗ ꝙ; ſi venerit aut venire potuerit ad pinguio/ rem foꝛtunam / ſoluet in toto vel in parte. potuerit.ſit adquiſitum ſuo creditoꝛi.qꝙ ſi ſponte ſe reddat impotentem videre facile eſt ꝙ peierat. ¶ Lalis ſic obligatus ſi pfeſ ſus eſt religionem/quantum in ſe fuit. et H de conſenſu vxoꝛis ſi fuerit maritatus/re/ manet obligatus ad votum caſtitatis.re/ manet etiam obligatus modo dicto vt vo ita ꝙ quicqͥd lucrari vel habere deinceps tum ſtudeat ad effectum rationabiliter de ducere.et interim viuat ſub regulis illius quam pꝛofiteri credidit religionis.quan/ tum circumſtantie rerum permittere vide buntur. Equuʒ eſt pꝛeterea/ vt creditoꝛes Relreim non egentes / reddant ſe beniuo bitoꝛis. et rependat deus vicem êNdbpeꝛopoſitionũ pꝛecedentium p ſcllicet. C. et. xij. et aliaꝝ deceʒ NVV ſequẽtiũ. Pꝛeſuppoſito inſu per caſu ꝓut ponit᷑ frẽs car thuſieñ. cuiꝰ initium eſt. Quidà Johan/ nes olim miles ſecularis. Et finitur. licet de ingreſſu quidam diſentiant. Dico ego Johannes.Cancellarius pariſieñ.indig nus. ea que ſentio de hoc caſu. et de ſeptez dubijs ſuper ipſo foꝛmatis. ¶ Scanda/ loſe infideliter ⁊ peruerſe agũt/qͥ circa hãc materiam ſcienter variant et coꝛrumpunt male narrãdo caſus veritatẽ.dũ a doctoꝛi os exoꝛabiles ad impletionem voti ſui de Explicit Anno. M. ccœ. x. caſtio ãnũ bus reſponſiones vl oppiniones inquirt Ptʒ qꝛ imponũt macula in gloꝛia doctoꝝ quãtũ in eis eſt.⁊ tam ſeipᷣos qᷓ; alios in er roꝛẽ ducũt. Hoc pᷣmiſi.qꝛ vidi q̃dam ſcri- pta/nomini meo aſcripta:q̃ trũcate recira ta erãt.ponẽdo ꝑteʒ vnã /dimittẽdo alterã Vidi inſuꝑ dicta quoꝛundã magiſtroꝛuz mihi notoꝛum / que nulup fuiſſent aheis An liceat grauato debitis poſita / ſi caſus fuiſſet eis taliter. qualiter mihi pꝛeſentatus. Pꝛeſertim in hoc ꝙ di/ cunt illum militẽ poſſe repetere coniugez ſuaʒ.nec in aliquo teneri ad religionis ob ſeruationẽ in toto vel in parte.Aegi deni Nqſaipta quoꝛüũdam.que vident᷑ ideo pꝛe termiſſa. quia ſanabãt aliter q; inquirens affectabat.¶ Johes miles.non videt᷑ ſuf/ ficienter ſatiſfeciſſe deo ⁊ iuſticie.dum re/ ſignando hereditatem ſuam in manu fra/ tris non fecit petito pꝛius aſſenſu ſuoꝛum creditoꝛũ.vel ſaltem de auctoꝛitate illoꝛuʒ ſuperioꝝ (vt pape vel alterius) qui ranſia tionem poterant validare. Hoc dictum ſa tis innuit᷑ eſſe verũ ex verbis ipſius dubij dum dicit ꝙ minus caute ⁊ minus conſul te ⁊c̃. Et videt᷑ eſſe ↄtrarietas quo moxad ditur. modo tamẽ melioꝛi quo nouit.Po terat enĩ moduʒ inuenire imo modos me/ lioꝛes.vt vendendo totam hereditatem et ſtatim ſoluendo. vel qð de cõſenſu credito rum feciſſent dictam tranſiationem.vel q; de auctoꝛitate pape aut pꝛincipis qui er/ ga creditoꝛes habuiſſent foꝛte auctoꝛitatẽ cõpellẽdi eos cõſentire bone equitati vbi pꝛoterue agere voluiſſent aut aliquo tali modo.Et notet᷑.xxij ꝓpoſitio. Notent᷑ etiã iura poſitiua de tranſiationibo. ¶ Fratres carthuſieñ.cũ reuerentia loquendo nõ vi dentur ſe habuiſſe ſatis caute ⁊ diligenter dũ ante ꝓfeſſionẽ vel receptionẽ Jo.mili/ cis/non interrogauerũt creditoꝛes ſuos.? de tranſlatione pᷣdicta/an eſſet valida non infoꝛ mati ſunt. Notet᷑xvi. ꝓpoſitio.Atten to eo ꝙ dicũt iura/ ignoꝛantiã ſcʒ latã aut craſſam reputari in dolum vł fraudem.vi detur ꝙ iudex in foꝛo exterioꝛi reputabit pꝛedictos fratres ⁊ Jo. militẽ cum fraude et dolo pꝛoceſſiſſe.niſi ſufficiẽter fuerit in/ foꝛmatus ex circũſtantijs certis / de ſimpli citate ⁊ bona fide pꝛedictoꝛũ.vt q poterãt rationabiliter ⁊ debeant neſcire modũ al/ terum ſe habendi circa pꝛedicta. Notet᷑ ea dem ꝓpoſitio.xvi.Addito illo að ſtatuunt leges ⁊ conſuetudines laudabiles religio num / de modis examinãdi aliquos ſi ſer/ ui ſunt ⁊c.Et quomodo poſt annũ vel ter minij dus potct repetere ſeruũ etiã vbivi ſus eſt pfeſſionem emiſiſſe foꝛtevna fide q̊ a foꝛi exterioꝛis iudiciuʒ. Et per hec tria dicta videt eſſe ſufficienter reſponſum ad pꝛimũ dubiũ ſᷣm duplex iudicium ſcʒ foꝛi Patet eni ꝙ excircũſtantijs / reſpoſio tra⸗ henda eſt/tam apud deũ q; apud homĩes Attendat᷑ pᷣcipue ſi creditoꝛes qui modo conquerũtur/fuerũt negligentes ab initõ de cõtradicẽdo dicte ceſſioni vel ꝓfeſſioni vel ſi diligentes inuenti ſunt. Staret ĩ ca ſu ꝙ ingreſſus fuiſſet licitus/⁊ pꝛofeſſio ſe quens nulla eſſet.ĩmo inualida⁊ caſſanda Exempluʒz ſatis trahitur ex pᷣcedentibus vbi quis ꝓbabiliter crederet ꝙ dñs ſu cu/ ius eſt ſeruꝰ.vel creditoꝛes oẽs eſſent moꝛ tui.aut crederet ꝓbabiliter ꝙ placeret eis/ ſuus ingreſſus.licet falleret᷑. vel vbi aliqua tali ignoꝛantia ꝓpbabili laboꝛaret ꝑ teſtiſi cationem alioꝝ aut aliũde.Qua ignoꝛan tia ſic ſtante religionẽ ingrederet᷑pʒ iſtud in caſu hoc.Examinet᷑ ergo Jo.mules cuz fratribus carthuſieñ.ſuꝑ ignoꝛantia ſua modo dicto.¶ Bi fratres carth.poterant et volebant in omnẽ euentuʒ ſatiſfacere Jo.milite/tunc manent obligati nec eſt fa cta fraus creditoꝛib.⁊ ita pꝛofeſſio valet: Si aũt nec poterant nec volebãt ſatiſſace re nec ↄſentiebant receptioni Jo.militis⸗ niſi ſub cõditione implicita nec explicita ꝙeſſet libera debitis. tunc pfeſſio non li⸗ gat fratres quin militẽ poſſint ⁊ potuerit expellere. Sed miles manet obligatus ad vota religionis qũcũq; ⁊ qĩũocũq; potue/ rit illa ↄplere.qꝛ fecit qʒ in ſe eſt de vouen do.Exemplũ de ſeruo.qͥ poſt reductioneʒ eius a ꝓfeſſione emiſſa ad dñm ſuũ/ tenet ſi fiat liber/votũ ↄplere.imo etiã ſtante ſer uitute eiꝰ/tenetad ea que põt ſeruare ð vo tis religionis. vt caſte viuere ⁊ alia facere per q;̃ nõ ledit᷑ vel tollit᷑ debitũ dũo ſeruiti um. Hotet᷑ xxuij ꝓpoſitio. Notet᷑ hic diſti⸗ ccio ꝙ votoꝝ aliqð eſt qð obſeruatũ nũqᷓ; ver git in deterioꝛẽ exitũ ⁊ illud ſꝑ eſt tene/ dum. Aliud ꝙ obſeruatũ qñq; vergeret in deterioꝛẽ exiiũ.⁊ pꝛo tũc nõ obſeruãdũ eſt ſed ꝓ alio tpe nõ vergeret in deterioꝛẽ exi/ tum ſua obſeruatio.⁊ tũc ligat.Et ſᷣm hoc patet qũo votũ ſerui obligat ⁊ quomõ nõ Et ita de milite hec dubitatio ablata eſt a dictis meis alias cirea materiã hanc quã/ tum vidi ꝑ copiã.¶ SGi repiat᷑ ꝑ ſufficien tem examinationẽ/ ꝙ fratres carthu. rece/ perũt ⁊ detinuerũt dictũ Johem militẽ in fraudẽ creditoꝝ/ipſi ⁊ eoꝛü monaſterium cenſendi ſunt obligati ad ſatiſfaciendũ cre ditoꝛibo quãtum pñũt. Notet᷑ poſitio.xvi. Et ſ̃m hoc facile eſt videre/quo dictꝰ Jo⸗ nõ põt edere carnes.nec vxoꝛẽ repetere ⁊c dies odo nito lioni mica oe Knan Oubes ofihan entme gets ialien tefi gnoꝛ Pziſked lesa; inſ Nne Aep keſtſa len uſace hllino/ Pl ohl⸗ MR c/ en ; ſet ſer . et wi ic unic; ſtine ain i neeri inhoe nono ſcka cqu fficen U.fec nllitein ſtenun ndice ameß notetfmodus diſpẽſationis quã aduerſa rij pᷣtendunt habuiſſe qualiter in fine vult ꝙ redeat obligatꝰꝛc̃.¶SE tiſfaciendũ creditoꝛib/niſi p̃tendẽdo ius ſucceſſionis ad cauſam vxoꝛis. Et cũ ſuc/ ceſſionẽ illam poſſit eque petere ↄuerſan/ do in monaſterio carth.ꝑ ꝓcuratoꝛes ido extra/ↄſulendũ ſibi videt᷑è/ ꝙ; maneat ⁊ vi/ uat cõuerſando monaſtice in clauſtro ſuo pꝛo ſalute anime ſue. ſcandala religionis ſue ⁊ alioꝛũ.necnõ occaſiones peccatoꝛuzʒ contra vota ſua/caute declinando.alioqͥn videat ne amans periculum pereat in illo Vitrum vero ipſe Johᷣ.miles ſit nũc habi lis ad ſuccedenduũ vel vxoꝛ ſua.quia nihil hic inquiritur.nihil hicreſpondeo. Note/ tur. xcij poſitio ſuper bacre. Bequitur ſcedula . . . . . MU RM ſi . Sð de i⸗ MBniuer entao nalſperung Joßes de bellomoõte rectoꝛ vniuerſitatis magiſtroꝝ ⁊ ſcholariũ pariſius ſtudentiũ ſalutẽ in dño ſempiternã. Notũ facimus. wanno dñi. M. ccccx. xxviij. die Maij.pᷣ ſentata eſt nobis ex ꝑte dñi Cancellarij ec deſie pariſieñ. Scedula quedam papirea ↄtinẽs caſũ quẽdã/cũ rñſiõib ⁊ declaratõ nib ſuꝑ dcõ caſu/ꝑ eũdẽ dũm cãcellariũ. ⁊ alios infra ſcriptos ſacri theologie dicte vniuerſitatis pfeſſoꝛes/cũ ſubſcriptoõnib⸗ eoꝛũdem ꝑ eoꝛũ manus ꝓpꝛias. Cuius qͥ/ dem ſcedule ⁊ ſubſcriptionũ tenoꝛ ſequit᷑ in hec verba.Quidã olim miles ſecularis multis obligatus debitis / poſt ceſſionem oĩim bonoꝛũ ſuoꝛũ quã fecit in pñtia dñi nus fratris ſui germaui/ ad opus et yſus creditoꝝ ſuoꝝ/ip̃ᷣis licet ignoꝛãtibi.ſic ꝗ; accepta a pᷣfato fre ſuo cautõnepmiſſi/ſub ſigillo p̃fati pꝛincipis ⁊ ſui/ꝙ de pᷣfatis bo nis ſoluere deberet ⁊ ſatiſfacere/ creditoꝛi/ bus eius videlicʒ militis quondã pᷣfati.ip ſe et ↄiunx eius abſtractioꝛisvt aſſeruit vi te deſiderio pari ſe voto licentiantes / reli/ gioneʒ petierũt. Hec in monaſterio ſancti monialiũ vbi recepta ⁊ ſolenniter ꝓfeſſa nouẽ fere annos hactenus mãſit. Ipſe qʒ in monaſterio carthuſieñ. vybi ſ̃ᷣm foꝛmaʒ ſtatutoꝛũ oꝛdinis carthuſieñet in hec ver ba interꝛogatus.Si liber es.ſi abſolutus Intrare religionem videt᷑ ꝙ nulla ſpes ſit in Jo. milite ad ſa/ ſio quam ſolenniter fecit/ non obſtante qꝙ; ſi abſq; incurabili moꝛbo ſe denic; de que gillatim ꝙ ſic. Sed adiuncto ad vltimam interrogationẽ modo ſatiſtactionis vt p⸗ miſſum eſt ſupꝛa.videlicet.via ceſſionis pᷣ fate.Ad quod pꝛioꝛ monaſterij reſpondit in hec verba. Scias q; ſi aliquid hoꝛũ de quibꝰ interrogates celaueris / poreris eti⸗/ am poſt pꝛofeſſioneʒ expelli. Poſt hec m foꝛmã oꝛdinis ⁊ ſtatutoꝛũ pꝛefatoꝛũ / tan/ ꝙ; nudus ⁊ paupꝑ ſuſceptus/⁊ ſolenniter p feſſus eſt.minime reclamantibo creditoꝛi⸗ bus ſuis.quib pꝛo tunc vel interim non fuerat ſatiſfactũ.⁊ hinc ꝑ ſeptem fere ãnos 59 relis ſatiſfeciſti. Reſponditad ſingula ſin/ in monaſterio pſeuerauit. Interea conti⸗ git fratrem pꝛefati quondãà militis infoꝛ/ tuniũ quoddã incidere.vt videlicet ab ho ſtibus ſuis capetur. vnde impotens vide- tur factus ad exequedũ quod pꝛomiſerat de ſatiſfactione pꝛo fratre ſuo milite pꝛefa to. Poſt hec aute/moꝛtuus eſt ſocer ipᷣius guena mutis bater videlicet olim vxo/ ris ſue. Vnde ꝑſuadentib quibuſdã con/ ſanguineis eius ac ꝓpinquis/occaſionevt eis videbat᷑ aliquali iam habita tanq; iu/ reꝓpinquitatis ac legitime ſucceſſionis ex parte roris ſueuondi pꝛefati monae rium ſuũ contra ꝓhibitionẽ Pꝛioꝛis ſui⸗ ad petendũ bona quondã ſoceri ſui defun cti vt inde ſolueret debita ſua exiuit.et ad ſeculüũ reuerſus / habitũ ſuũ dimiſit. carnes comedit.⁊ vota pꝛofeſſionis ſue multipli⸗ citer violauit. Et notandũ q; in patria il⸗ la ſcilicet in terra ollãdie gelrie ⁊ bꝛabãtie religioſi tales ſuccedunt parentibo vel mo naſteria pꝛo eis. ¶ Bequitur in ſcedula noꝛata. Pꝛeſuppoſita veritate caſus ſi cut pᷣmiſſum eſt. quem caſum ſub alijs ter minis quidam alias apud multos de vni uerſitate pariſieñ.variauerũt/dum eoꝛum opiniones inquirerẽt. pꝛopter qð non eſt mirandũ ſi tunc vno modo quidã reſpon derunt ⁊ nunc aliã dant reſponſionẽ.quia eiectis interim allegationib dicũt ea que ſequũtur ⁊ que vera reputamus doctoꝛes infra ſcripti. ¶ Pꝛimo ꝙ miles olim deq̊ᷓ fit ſermo / inconſulte greſſus/⁊ incaute receptus eſt.Ex hoc pꝛe ſertim.quia ceſſio bonoꝛum ſuoꝛum / fuit incauta neq; ſufficiẽs pꝛo liberatione ſua a manu creditoꝛum ſuoꝛum. licet debuiſ/ ſent citius reclamaſſe. Secundo ꝙ pꝛofeſ 2 ulte ſatis religionem in / An liceat grauato debitis inconſulte ingreſſus ⁊ incante ſuſcept ſit ſmo cogendꝰ redire ad monaſteriũ.⁊ ibidẽ S ligat eum de iure tam poſitiuo q; diuns vinuere ſub diſciplina regulari. In cin? ſi · 4 d vota religionis. ¶ Tertio ꝗꝙ neuter c gnũ hicme manu ꝓpꝛia ſcnpſi. Ego ma iugũ p̃fatoꝝ/ poteſt alterũ poſt diuoꝛtiuz giſter Guilhelmꝰ de xanctis ſacre pagine Ax & mntuo cõſenſu ⁊ appꝛobatione oꝛdina pofeſſoꝛ fateoꝛ ꝑ pñtes q; dicius miles ri celebꝛatũ.ac poſt ꝓfeſſionẽ deſuꝑ ſolen quo caſus ſupꝛa ponit᷑. vere ⁊ realiter eſt p “ niter factã/ repetere.¶ uarto ꝙ, ſicut neu feſſus.⁊ obligat̃ad obſeruantia regularez . iter poteſt alteruʒ repetere poſt diuoꝛtiũ ac ſui oꝛdinis.? cenſendꝰẽ religioſus.necpo paoſeſſionẽ ſicnec bona que alten eoꝛum teſt amplirepetere vxoꝛem licite.ſi que iñ n ſiue monaſterio exparte ꝑſone interimad debita ante ingreſſum religionis dicr'mi⸗ i uiſita ſunt ſen adquiri ↄtigerit in futuri les vel eius vxoꝛ otraxerit. dico q; ſi ſit poſ “ . debent glteri ſeu monaſterio eius/tanq; al ſibilitas ſoluer di/ ipe vel ip̃a tenentur vel terius ↄiugis coheredi deſeruire.¶ Quin manualiter laboꝛãdo in monaſterio.vłer del t0 ꝙ pꝛefatus olim miles/nimis incõſul- hereditate pr̃na que alicui eoꝝ poſſit ſuc/ teet inoꝛdinate etillicite ſic ꝗ monaſterio cedere ꝑ moꝛtẽ alicuiꝰ parentu ſoluere pꝛe ͦ ſuo receſſit.peiusq; ac ꝑiculoſius reiecto dictoꝛuũ. Snpꝑ hac materia plura oatne habitu ſuo/ foꝛis remanet.⁊ ꝙ de neceſſita allegari ſed dimitto canſa bꝛeuitatis. In ni te ſalutis omni tergiuerſatione poſtpoſi / cui rei teſtimoniũ hãc determiatõeʒ ꝓpꝛia nn ta.quãtotius reuerti tenetad monaſteriũ,. manu “ . c ſumpio habitn ſub diſeplina quã pꝛo / tbeol.cõfoꝛmiter ad dũm Cancellariũ et degere regulari. Attento pᷣcipue dad alios magiſtros in iheologia qͥ in hac 18 Wmanendo extra monaſteni/nõ eſtidem matera deliberauerũt idem oĩno ego ſen 4 mile ugnduz. imo mi tio. ¶ Ego frater Stephan ſacre ibeolo/ Ginia manendo. Dexo ⁊ vltimo gieꝓfeſioꝛ ac miniſter ſancti maturini pa/ — Attentis pᷣmiſſis/pꝛofeſſio olim militis op niſieñ.oꝛdinis ſancte trinitatis ⁊ redẽptio ti quã fecit in religione/ non obuiat di· nis captinoꝝ. ↄfoꝛmiter cũ opione magi/ recte ⁊ de per ſe obligationi pꝛioꝛi/qua aã ſtri Johãnis de gerſonno Cancell ecde⸗ W geditoꝛiby extitit obligatus. ⁊ ꝑ ↄns ma/ ſie pariſieñ.delibero In cuiꝰrei teſtimoni Vel eis obligatus vt ante. Sicꝙ ſi iße t/· unm ſignü meũ manuale bicappoſui An/ ppoꝛ:e reœeptionis ſue ad oꝛdinẽ/ aliquid ſe no dni. M. cccx. ¶ Ego Petrus de no⸗ OUDUů cuʒ ꝗqppoꝛtauerit.aut interim. aut in ſun gento mgf in theologia/ſentio debitũ ⁊ ſa i n/ monaſteriũ pᷣſatũ de bonis eius ꝑcepit lubꝛe vt miles olim ꝓfeſſus / redeat ad reli ibn pꝛo tanto ſaltẽ/ſemꝑ tenebit᷑ ſatiffacere re Pione ſih obſeari regulari manẽs ni⸗/ M Qditoꝛibo monachi ſui.donec plensrie eis bilominꝰ creditoꝛibi vt pᷣmittitur vel con N fuerit ſatiffactũ. ¶ Sequit᷑iſceduia Sic nentus p ohecptamann-Eoo ſe⸗ ̊” ſentio ego Johs de Berſonno cãcel. pari,ß mus de Arrech mgt in theologia ↄfoꝛmi/ indignus in an?teſtimoniũ me fubſcripſi ter ad dñm cancellariũ p̃fatũ in hac mate, in pñᷣti ſcedula ꝓpꝛia manu. Attẽtis etiam ria ſentio. ſtante veritate caſus eo mõ quuo 4 additiomocirca pdicra: quas eadẽmann poſitus eſt in folio pꝛecdéti vnacuʒ dauui mex ſcripſi anno dñi.M.ccccx.xxi. OHaj buſqdam circũſtantijs mihi ꝑ fidedignos . 4 ¶ Ego perrus de dyerreyo mgf in tbeo*o malenud ebꝛelſia. epotec ceſſio hano⸗ 8 gia.ↄfoꝛmiter ad dum Lacell.in bac ma-/ rum. ingreſſus religionis amboꝝ coniu/ teria ſentio.in cui teſtimoniũ hic me ſub/ gum ⁊ diuturna eoꝝ manſie in pᷣſatis reli ſcripſi.¶ Ego Joꝛdanus moꝛim mꝗr, in gionibus / non larebant creditoꝛes ſed eeeis 6 theologia ↄfoꝛmiter ad dñm Cancelł. in nota erãt hec omnia. neq; pꝛotũc reclama ne bac materia ſentio.in cuiꝰ teſtimoniũ hic bant qq; etiam bona dictoꝝ coniuguz ſi n me ſubſcripſi.Ego Johãnes dachoꝛi ma fuiſſent debite collecta conſeruata ⁊ diſtri ſ giſter in theologia ↄfoꝛmiterad dñõm Cã buta. videbantur ſufficere ad ſatiſfacien/ cell. in bac materia ſentio.in cuiꝰ rei teſti dũ credito ibus infra ſatis cõpetetes ter⸗ o moniuz me hic ſubſcripſi. Bihinatn minos. ¶ Mihi dominico ꝑui ſaqe theo cet Gnuilberno de bunulla ſacre theologie im logie indigno pꝛofeſſoꝛi/videt᷑ ſalua om/ HUðUJJDẽ merito ꝓfeſſoꝛi videt ꝙ dieus miles ver micoꝛrectione ac dicti olim militis reuerẽ a ſit pfeſſus.nec poteſt vxoꝛẽ repetere. quin tia.ꝙ ipᷣi militi nũc aſſerẽti.ſe ficte intraſſe d * bic⸗ ſi⸗ Pne ne ulss Nckp nen ſgri 6 ſſtnn urp ioe Gitſce eregt poſti i n 3nri l nüet nbac ſe⸗ eolo⸗ nige⸗ iro , e⸗ oni , 9/ 43 n der ⸗ W gto as Nnit,/ gtl ges zn e cien/ 1 retbe⸗ aoſt, nis ſuperius tacte.poteſt liciterepetere ſeu ſic egredi potuit ſicut de facto egreſſus eſt et vltra ꝙ necetiamvxoꝛẽ ⁊ bona ſucceſſio — Intrare religionem teligionemad fineim talem vel talem/ non. quã barũ rationũ confugiüt· eſt credendũ. nec ipe licite illam religionẽ On pꝛimũ v „ . retinere nomine ꝓpꝛio.ſcriptum manu p/ opꝑpa pietatis in quib pnt expedi ea q̃ talis . gie pꝛofeſſoꝛ indignus / ſuppoſita veri / oꝑa deo magis placentia facito. alioquin tate caſus pᷣmiſſi ⁊ circũſtantiarũ eiuſdem apud te mentit᷑ iniquitas ſibi.qꝙ iam non deliberationem meam pꝛo in loꝛ ma aua ponũtur. ſentio cofoꝛmiter ſolideo magis p talla placereptendis.ſed ad deliberationẽ domini Cancellarij ſu/ b „. ena vel tibi vel mundo. pꝛa poſitam. In cuius rei teſtimoniũ hi- pſi ⁊ nomine meo ſign⸗ ui. Bnquoruz. 7 teſtimoniũ nos Johs / rectoꝛ vniuerſita⸗/ tis pꝛefate/pꝛeſentes litteras ſigilli Recto rie dicte vniuerſitatis appenſione/ duxi qᷓ; edificet. Plus ad indignationẽ ⁊ mur⸗ mus muniẽdas.Anno ⁊ die quibꝰſupꝛa. mur ⁊ inuidiã eos cõcitat qᷓ; ad amoꝛem ⁊ SSõ Plus augent in eis auaniciã ⁊ ſupbiam q re ꝓpximis ⁊ ſubditis/ videãt obſe/ Ao ne turpiter fallantur. ⁊ tota(vt aiutt wia erct. lus eni ſcadaliſat pompa p Pr. -pet. 1 tinguat. Debet aut eẽ officiũ clericoꝛuʒ/ Pit tracta tus once ſubditos verbis ⁊ exẽplis a vir⸗ m magiſtri Johanis de Herſon. de tutũ exercitia humilitatẽ frugalitate ⁊ ſo⸗ —; Am in yna pꝛioꝛi lectione b legationi oniby ſceripturarũ vt doceam põpaʒ ſolni / ſicut potui. dubitatio/ eſle in ſcandalũ laicoꝝ. Interroget᷑ expiè/ nem non mediocrẽ/ſuꝑ abſti tia ⁊ magna voce clamabit. Ita . nibil ve ꝛia. ¶Ego matheus Roedoꝛ ſacre theo põpa reqͥrit. Si q̃ris igitplꝰ deo placere Iquerũt eccleſiaſtici ꝑ talia pfice clericoꝝ ipᷣos laicos.tã pꝛincipes q; alios ia in cihis / potu/⁊ veſtib platox. Erierare Koꝛro nõ habet opus iſta ꝑs al liicita ſit apud ſolitarios reli- larium deuotio apud antiquos eccleſiaſti mo. Vellẽ nũc ſub ↄpendio maioꝛi/ſimi⸗- noꝛ. tanta reuerentia. tantus cultus. vtiq; liter elucidare qualis tpantia in cibis?ꝛ po quia pompas tales nihilipendebant. Id tibus / in veſtitu ⁊ ceteris.aut neceſſaria ſit circo tanq; apud bonos ⁊ fideles diſpen/ aut cõgrua pᷣdicatoꝛib aut pᷣlatis.quoꝛuz ſatoꝛes/copioſiſſime eis miniſtrabant di/ „ eelſt officiũ / inſtar Johis/ pire ante faciem uitie.qui poſtq; inſoleſcere ⁊ eis abuti ce/ dñi ⁊ parare vias eiꝰ ad dãdã ſciaʒ ſalutis perunt/in contrariũ verſa eſt pꝛioꝛ largitõ plebi eius.¶ Ad hãc dubitatõnẽ ſub vni Dico in direptionẽ ⁊ contemptũ. Audiui caↄcluſione rñdeo. Expediẽtius eſt ⁊ efi his auribus vnũ erx pꝛincipibo noſtri tem catius pᷣdicatoꝛẽ et pᷣlatũ / declinare ad au/ pPHoꝛis pꝛecellentes/ coꝛam quo dum fieret potila et paucitate ſernitoꝝ et ſimilib⸗. S parum ſtatuũ in regno francie nimis exu hHoibus ſecularibus talibꝰ ↄfoꝛmari.¶Et in Beinis ſi attendimꝰ vitã xpᷣi quenr̃a eſt in .„ berantium ⁊ aligrum expenſaruz pꝛopter quas niſi pꝛouiſum fuerit/fraudes rapine ſteritatẽ vite et ꝑcitatẽ in veſtiba ĩ cibis et ſermo de refrenatione ⁊ moderatione po⸗ ictio/ ſi pᷣterea aploꝝ ⁊ alioꝝ ſancto⸗ et iniuſticie ⁊ odia ⁊ ſeditiones ſaltem oc⸗ rü exempla recogitamꝰ/pſpicuũ eſſe debe/ culte fiunt pꝛopter que omnia teſte ſapien bit apud xpᷣianũ id qð dicimꝰ. Fateoꝛ in, te regnũ de gente in gentẽ tranſfertur. Re/ quit diſcretiſſim aug fateoꝛ de pᷣcioſa ve ſpondit indignabũdus pꝛinceps ille.inci e. erubeſco. nõ eni decet hãc pfeſſionẽ nõ piant eccleſiaſtici apud quos tota pompa haãc monitionẽ. nõ decet hec mẽbꝛa.nõ de eſt.tora ſuꝑbia ⁊ in veſtibus ⁊ in pꝛandijs cet hos canos. ¶ Et arguo ſic inquiſitiue et in omnibus.⁊ de ſingularibus facta eſt Pompã in veſtil in ferculis / in ſeruitoꝛi· tunc naratio. vbi que ad honoꝛem ſuum bus / aut querũt eccleſi iaſtici ad placendu; eccleſiaſtici vident᷑ agere/illa in magnã eo deo. vel vt ꝓficiant pximo. vel ad eccleſie rum ⁊ ſue eccleſie cõtumeliã ⁊ pꝛobꝛuʒ cõ/ honeſtatẽ ⁊ auctoꝛitatẽ. Quidã enĩ ad ali memoꝛata ſunt.pꝛandia loauo 4. cetera 3 S De temperantia pꝛodigalitatis facinoꝛa. ¶ Si vero di 9 cccleſiaſtici/ꝙ talia nõ agant ad ſuꝑbiam ſuã vel excellẽtiã.ſed vtꝰfoꝛ ment᷑ illis apð quos vi honoꝛabiliter ſint inter pꝛoximos ⁊ alies imo ꝙ; amplieſt / vt ſcãdaliſent eos.tanq; ipſi ſint auari vel hypocrite ficti. niſi ̃m tpa tꝑaliter ſe habeant.⁊ moꝛiba alioꝝ cõ/ foꝛmes ſint. Uideant obſecro ſic dicentes ſt.⁊ vt erubeſcentia videtur niſi Pꝛimũ ne cõtrarient᷑ huic pᷣcepto. Nolite cõfoꝛmari huic ſeculo. Ne pᷣterea ipᷣi quo/ rum intereſt erroꝛes alioꝝ coꝛrigere in ſi/ miles aut peioꝛes ruant.dum eos nõ emẽ dare ſed imitari volunt. Ita ne videlicet ſi omnes ſuꝑbi facti ſunt auari diſſolutiꝓ digi ⁊ repꝛobi /ipᷣi eccleſiaſtici ne diſſimili tudine ſua eos offendant paria vicia ſecta buntur. Abſit.imitanda potius eſt humi litas xpᷣi non exhoꝛrenda nec erubeſcen/ da vilitas que ꝓpter eum in ſuüpᷣius deie/ gionem ſuſtinet. ¶ Ceterũ cũ addunt ſi / bi pᷣcauere ne de auaricia ⁊ ipocriſi noten/ tur ſi ſnerint ĩ talib pom teris. Eſſet hec euaſio coloꝛata/ ſi nõ eſſet modus rõnabilis ⁊ pius ⁊ iuſtioꝛ/ꝑ quezʒ hanc ab bominum coꝛdibeſtimationem abolerent. Yateoꝛ eni ⁊ ſic eſt/opoꝛtere vi/ ros eccdleſiaſticos tollere quãtum ↄmode nem ab eis auaricie ⁊ ipocniſis ſu ſpitionẽ ſi ꝓdeſſe ſubditis voluerint. Ve/ rum quippe eſt illud auguſtini ꝙ bonam ↄſcientiã deo. pximis vero famã bonã de/ dent/t in hoc cõdolẽdus eſt qui famã ſuũ negligit. Oõ ſi quis expᷣlatis ſibi parce vi uat / pompas oẽs abijciens vel abboꝛres. theſauriſet nibilominꝰ: extoꝛqueat vnde cunq; pecunias. reddit ſe non negabo ↄtẽ nendũ longe amplius/q ſi non dicã libe/ raliter ſed pꝛodige ⁊ põpatice virtute ol/ leat. niſi ꝙ tpantiã iſtam erterioꝛẽ moder tioꝛem oſtendit iudicabit᷑ rõnabiliter fer/ . 8 mentatus fermento phariſeoꝝ qð eſt ipo criſis. Dicet᷑nempe iſtam pompã extrin/ ſecus negligere / nõ ad humilitatẽ ſed tena citatem. nõ ad virtutẽ ſed ad celandi qua licũq; modo vite ſue turpitudinẽ.vel deni ſic vt lucroſius atq; liberiꝰ ſubditos ſe/ ducat. ſeductoſq; licentius ſpoliet laceret et perdat.¶ Quid igitur aciurus eſt pꝛe/ latus ne ſubditoꝝ moꝛſibus pateat tanẽꝙᷓ auarus ſeu tenax ſoꝛdidus aut fictus / ſiñ laute vel vſitata alioꝝ pꝛodigalitate vixe/ rit. ſi non eccleſiaſtica bona in vſus ꝓpba/ is partioꝛes cc intentio manet in occulto. nos diſſipanerit in veſtibetpꝛandijs. in familiaribo ocioſis ⁊ diſcolis.quid inquã acturus eſt: Rñdeo ſub vna veritate ſatis notanda. Vir eccleſiaſticus pᷣſertim cura/ tus vel pᷣlatus / non ſolũ poteſt licite dare ĩ publico elias ſuas ⁊ ante ſe tuba canere H eſt ſe manifeſtare cuʒ facit eliam. Sed eti/ am ad hoc agendũ obligatur pꝛo loco ⁊ tẽ poꝛe/tanq; in exemplũ poſitus alioꝛum ⁊ velut lucerna ardens ſuper candelabꝛum vt omnibus luceat qui ſunt in domo eccle ſie ſue. Si autẽ egerit hoc/ tollet omnem ſuſpitõnẽ tenacis auaricie quãdo mõſtra bit operib/ ꝙ ſibi parcus eſt / vt alijs fru/ cluoſius largiatur. ⁊ bona eccleſie recipit non vt rapax conſumptoꝛ ſed vt pius di/ ſtributoꝛ. Cognoui vnum qui plerũq; di ſtribuebat aliqua in publico ſub hac intẽ tione:qui nõ dediſſet in occulto. nec erra/ re putandus eſt. Sed errant plane quip̃/ latos quoſdã laudare ſe credunt/cuʒ dicũt eos nihil dare in oculis hominũ ad euita tioneʒ vane laudis. Nam ad dandũ publi ce pᷣceptum habent quod alijs eſt conſiliũ icet ſtatim aliquis ſniam hanc cõtra dicere verbis xpᷣi quiba nos inſtruit dicẽs CLum facis elias / neſciat dertera tua quid faciat ſiniſtra tua. ⁊ iteꝝ Noli tuba canere ſed da in abſcondito ⁊ pater tuus ꝗͥ videt in abſcondito reddet tibi. Ita eſt. ſic iubet Fenbe nihilominꝰ vt luceant opera no ſtra bona. vt gloꝛificent patrẽ noſtrũ quiĩ celis eſt. Et foꝛtaſſis inuiceʒ aduerſari pu tarentur bhec duo mandata/ſi non ex locu/ tionis circũſtantia pateret ↄcoꝛdia. Ault quippexps vt opa noſtra fiant ⁊ in abſcõ dito quo ad intentionẽ non captandelan dis pꝛopꝛie.⁊ in publico ꝓpter augmenta/ tionem in pꝛoximis diuine gloꝛie.ſicut di cit greg'. ꝙ ſic opus fiat in publico qtũs Bcioe be/ neſcio / ꝙ iſtud plurimũ habet difficulta/ tis apud nõ exercitatos in virtutibo.⁊ qui nondum didicerunt humiliter ſape/ bu⸗/ mane gloꝛiuncule fauoꝛes deſpicere.pꝛo/ pterea apud eos qui non babent exofficõ pꝛodeſſe ceteris / plerũq; tutius eſt atq; co/ ſultius occultare bona ſua ab oculis ho/ minum. qtũs eandem tegere poſſint ⁊ con a ſeruare a ſurreptione et t flatu inanis glo/ rie apud deum.incredibili ſiquidem faci/ litate erufffat ventus ſuperbie/elie fructũ a manu dantis eam in conſpectu alioꝛum . - . . T nnqn tſauts nu, adrel Weh hanf iornne lobenn moecte ommnen lis f⸗ ent Pilodi izdi elnt? lcen/ egniß, ndicht geuia ſprbti nili⸗ cCi rees nid e ie bet no vii 1de n/ NR d nelan Ren ſco gins coabe ffulla, ni enbu neno, Noffich tatq wulisbo/ ſinttonn anisg/ iente⸗ Alefnen Vaonn Da Predicatoꝛũ et pꝛelatoꝛi niſi fuerit man?bec ꝑ humilitatẽ pꝛius ſo⸗/ —— . „ . coꝛde nr̃o ſit ſuꝑbia.nõ ad extollentiã ocu lide clauſa cõtra talẽ ſuꝑbie ventũ. Pꝛo pterea videte queſo in quãtis ſe ꝑplexitati bus inuoluũt.⁊ quomo ponũt in rete pe/ ges ſuos pᷣlati pᷣcipue qui alioꝝ gerendo/ rum ſuſcipiũt pꝛius q; ſolidati ſint in vir tutib.maxime in humilitate. quoniã ob⸗ ligat eos ſuſceptũ officiũ/ventilare ⁊ epo nere oꝑa ſua bona ad aurã publicaʒ. ſicut Se kageignco zaicinn pietatis officia unt enĩ in loco ↄſtituti nõ adquirende ſiolica phibetneophitus oꝛdinari.neĩ ſu — perbiã elatus ⁊c. Tamẽ tales pᷣlati inexer citati / ſi agere iſta tẽptauerint / vix aut nũ/ qᷓ; euadunt pᷣcipiciũ.foueam.ſ.elationis e tumeſcẽtis ſuꝑbie. Difficile quidẽ ẽ illud bene agere qð nõ ante didiceris. Etſi hoc in omni arte verũ eſt/ maxime tñ in arte ar tiũ que eſt bene viuẽdi ad regimẽ aiarum. Aid hoc ꝓpoſitũ exponit grego.de quibuſ⸗ — dam pᷣlatis illud de Job pallegatũ. poſuit in rete pedes ſuos ⁊ in maculis ſuis am/ bulat.Expᷣdictis cõcludamus nõ opoꝛtte re viros eccleſiaſticos conſumere bonaecc cleſie in põpaticis vſibo/ ad euitandũ no/ tã auaricie. Sunt quippe modi alij/ꝑ s melioꝛ ⁊ ſanctioꝛ famna queri põt. ¶Poꝛ/ ro ſi vir eccleſiaſticus in reliquis bñ vixe/ rit pudice iuſte ⁊ pieinullo modo genera/ bit ſuſpitionẽ de ſuatione ſanctitatis:ſi ibi pce viuendo nugehghor hna ur erit odoꝛ bon bonis. duces cecoꝝ verba xpᷣi ſunt ad aplos. Ertractemꝰtertiã rõnem.quã aliqͥ p põpas ſuas excuſare volẽtes/fin gũt.Agimꝰinquiũt talia.nõ qð in loꝛũ.ſed vtimur his tanq; nõ vtẽtes.vt eci/ aeeſia ꝑ hoc cũ ſeruitoꝛib ſuis honoꝛet᷑ et honoꝛata magis ⁊ magis reuereat.⁊ ſit eiꝰ efficacioꝛ auctoꝛitas. Uer L diccẽtes pꝛimo ꝙ honoꝛ dan debet in teſti moniũ virtutis.nõ ꝓpter exterioꝛes diuiti * as vel oꝛnatũ. Inducũt ergo cĩm erroꝛis Pobatk qui ꝓpter pompas mouẽteos onoꝛandã eccleſiam cum ſeruitoꝛib⸗ Leteruʒz apuò quoſſ- dam malignãtiũ ⁊ olm quãtũcũq; ſancte facta calüniantiuzʒ linguisq; maledicis ſo loquẽtiũ iniqua / nullus ꝓficere põt quin gloꝛiã ſequat᷑ inuidia ⁊ inuidiam mala de ed taliũ ↄtẽnendus ipᷣe ↄtẽptꝰ. nec extimeſcẽduʒ ſcandalũ.qm̃ ceci ſunt et lerũ attendãt ſic qᷓ; hominũ paſcua hec. Sic faciebat Pe/ trus.ſic paulus ſuadebat. Item petrus ne ſcitur aliquãdo ꝓceſſiſſe vel gẽmis oꝛnatꝰ vel ſericis.nec tectus auro.vel vect equo albo.nec ſtipatus milite nec circũſeptꝰ mi niſtris. abſq; hoc tamẽ credidit ſatis poſſe implere ſalutare mandatũ paſce oues me aꝗas. ¶ Rurſus ſi viri eccleſiaſtici talib vtũ tur pꝛo ſolo honoꝛe eccleſiaſtice ſtatiqua ratione dimittunt ipᷣi tam magnã partem ſacerdotũ curatoꝝ/in ſtatu tam inculto q; in infimo ⁊ plebeio.immo qua temeritate ipᷣos ollan venunant. Tedmphus di ctum eſt ꝙ apud ſeculares pꝛincipes ⁊ ali os / plus irridet᷑ iſta pompa/ q; in honoꝛe vero teneat᷑ĩmo ⁊ pauꝑes minus audent ad tales accedere pꝛo petendo cõſilio aut confeſſione facienda ⁊ ſic de ſimilibo.qui ⁊ videntes eos in ocio ſplendide conuerſa/ ri/ ſeipos autem egenos ⁊ pannoſos labo ribus iugibus atteri: remurmurant inui/ dent ⁊ detrahunt.quos ſi viderent in hu/ militate ſe gerentes/amarent. ⁊ eoꝛũ aſpe/ oꝛes fierent tolerare pauperiẽ e. ¶Pꝛeterea ſuſtentatio pompa nequit abſq; multis expenf.que trahunt ſepe ad queſtus mercenarios ⁊ ra pinas iniuſtas.ad fraudes⁊ curas graues ꝗd4 querelas inſuper moꝛdaciſſimas ſub/ ditoꝛum.pꝛopter infamẽ vitam ſeruitoꝛũ turpiſſimoꝛũ.quos ocium multa mala do cuit.⁊ nefanda ſcelera ꝑpetrare compellit. EScitis vero ꝙ in dominos d ex/ ceſſus ⁊ impꝛobitates ſeruitoꝝ. ¶ Ceteꝝ ſicut qui tangit picem inquinabitur ab ea ſapientis imo expientie teſtimonio.et qui fouet in ſinu ſuo ignem ⁊ colubꝛuʒ/ ardet et moꝛdetur. ſic difficile eſt apud mulios pene impoſſibile.vt inter ſuperbos tales cultus ⁊ honoꝛes foꝛinſecos conuerſ. ent - non inde ſuperbiant. NHNam qui cõicauerit ſuis.quoniã ꝓpter virtutẽ ⁊ bonoꝛũ futu/ roꝛũ adeptionẽ poti debẽt venerari.Alio quin xpᷣs ⁊ eiuſdẽ apłi non ſufficienter oꝛ naſſent eccleſiã ⁊ honoꝛaſſent.qñ talia in ſe contepſerunt ⁊ alijs ſynenda ſuaſerunt. Vnde ⁊ Jacob inculpat eos qui honoꝛã do diuites in aureo annulo ⁊ veſte fulgi/ da/ſpꝛetis pauperib ꝑſonas accipiũt.Et Bernardus ad eugeniũ libꝛo de conſide/ ratione. Lu paſtoꝛ ꝓcedis deauratus tam multa circũdatus varietate. oues quid ca pinunt. Si auderem dicere/ demonũ mag ſupbo / induet ſupbiaz. ¶ Sed eſto ii ſint tanta ſtabilitati bumilitatis radice/ quales pꝛofecto nondum ſunt:cur de ipſa bumilitate chꝛiſti erubeſcunt in publicoꝛ cur ſuperbiam oſtendunt in opere quam non habent in coꝛde: cur ſuis exemplis ir ritant ⁊ ſcandaliſant coꝛda pꝛincipuʒ ⁊ ſe/ culariũ ad ꝑmutandũ tales pompas p/ digalitates quas ab eis totis virib effuga re deberent. Cinui, rurſus regnũ eſt tam opulentũ quod nõ per luxurioſam pꝛodi⸗/ galitatem ⁊ nutncẽ eius rapacem auarici/ am / ſceleri labefactione diſſoluat quẽad/ modum tradũt Valerius et Lullius.et ſi ſilerent tamen maximoꝝ regnoꝝ pꝛoditõ in exemplũ huiꝰeſt veritatis. Abyſſus ita ꝙ; expenſaꝝ/abyſſum inuocatdiuitiaꝝ.j fit.vt eueniat illud pueris decãtatũ.q ſua cõſumũt/cũ deeſt aliena ſequũt binc frau/ des. hinc doli. hinc iniuſticie varie. ꝓpter ð de gente in gentẽ tranſfert ait ſapiens. — 5 nata deinceps mala ꝓueniant ex co meſationibo eccleſiaſticoꝝ crebꝛis atq; ſu perſfluis qͥs enarret:vnũ pꝛandiũ pꝓ reple/ do ad grauedinẽ ⁊ nauſea/tres vel quatu/ oꝛventres.ſepe centũ paupes reficere ſuffi ceret.celerius tũ ↄpſumim tra bonoꝛũ vitam ⁊ omnẽ boneſtatẽ. imo ſepe contra catholicã veritatẽ ſub iocundi typo/infames ſnie frequentãtur. ¶ Tur⸗ piter iſta fierent apud ſeculares. turpius apud eccleſiaſticos omnes.ſed turpiſſime niũtur adeo.vt iam de ſe puerbia quedam apud vulgus generauerunt ſue ebꝛietatis vel capule. Nam ⁊ cibi aliqui ⁊ vina pᷣcel lentia tanq; ab inuentoꝛibo aut cultoꝛibꝰ denoĩant᷑ ſicut dicit. Toꝛte iacobitaꝝ ⁊vi num theologoꝝ ⁊c.Addeꝙ plerũq; inui/ tantes alios ad cõuiuia/ grauibo expenſis et ſolicitudinibo.inuitati vero magnis di,/ ſpẽdijs ⁊ fatigijs fatigãt. Ita refert Señ. dicens ſerenũ de tranquillitate cũ dicebat non ad cenã ſe iturũ ad euz qui ꝓ hoc ſibi nihil debiturꝰ? eſſet. ¶ Poſtremo quid ſũt viri eccleſiaſtici niſi quidam elemoſinarij) bonoꝝ eccleſiaſticoꝝ ⁊ ipſoꝝ.nõ quidem S= dñi ſed diſpẽſatoꝛes? In quib hoc ſolũ ꝓ ſe ⁊ ſuis habent quo ↄtentari eos mandat apls.alimẽta.ſ.? quibe tegant Diffinitvl rijs varijs ⁊ impudi mediocris queſtio. ſans ĩmo duſipãs in vſus ꝓdigos ⁊ iniu ſtos bona eccleſie ſue teneafad reſtitutio/ ſrancũ in tali crapula q; dam vnũ denani ump elemoſinis. Ibi detractões.ibi ebꝛie ales. ibi tpis dãnoſiſſima ꝑditio. ibi con, Oe temperantia pꝛelatoꝛum rra Bem̃. ꝙ quicqͥd vltra retinet/rapina ẽ ĩmo ſacrilegiu. Dura vero ſnĩa ↄtra eccle/ ſiaſticos ⁊ eos qͥ ih ijs conuerſant. nihil Luocirca incidit non dantes paupibo. ſi eccleſiaſticꝰ diſpen/ nem. pſfertim cũ dict ſit aucoꝛitate berñ⸗ cui hiero. conſentit. q quicqͥd eccleſiaſtici Vltra parcũ veſtitũ ⁊ victuʒ retinẽt/ſacrile giuz eſt. Di ſacrilegiũ ẽ/ vtiq; iudicat᷑ peiꝰ furto.furtũ vero reſtituendũ.nullus ẽ qui ambigat. Dimilẽ queſtionẽ foꝛmant alij de eccleſiaſticis/ nõ deſeruientibo ſuis be/ 5 neficijs/in hoꝛaꝝ ꝑſolutione alioꝝ obſe quioꝛũ impletione ꝓpter qð datũ eſt bene/ ficium. Nne ea inquiũt reſtituere debent que tunc ꝑceperint: ¶ Et foꝛte ad pꝛimũ bſoluta reſpoõſio nõ poteſt dari ſimplex⁊ ſi Sunt itaq; aliqua bona cõmiſſa fidelita ti eccleſiaſticoꝝ. oꝛdinata tñ ⁊ limitatavel aiiure vel a fundatoꝛibus / ad certos vuus bos t ꝙ epiſcopus vni det hoſpitali ta/ les redditus vel numerũ aliquẽ egenoꝛuʒ ſuſtentare.quo caſu non eſt dubiuʒz / quin omiſſio culpabilis iſtoꝛũ ad reſtitutionezʒ obliget quo qad deũ.⁊ ſepe quo ad foꝛuzer trinſecum.Et in hoc eſt ſimile de elemoſi⸗ nario.qui vltra ſtipendia recipit centũ li/ bꝛas pꝛo diſtribuendo pauperibo ſi pꝛodi ge aliter erponat. peccat ⁊ reſtituere tenet᷑⸗ Si aũt bona talia ſint data generaliter et indiſtincete alicui eccleſiaſtico:tam pꝛo ſu/ ſtentatione ſua/ qᷓ; ꝓ exercitio pietatis.tũc poteſt hmõi eccleſiaſtic mediocriter vti ik lis bonis ſm decentiã ſui ſtatus etiaʒ vbi nihil reſidui ſuꝑeſſet. Qualiter vero eſtia/ bitur hmõi decentia ſtatus / nõ poteſt ſub vli negula diffiniri. ſed eſtimabit᷑ in cere latitudine. ꝓut ſapiens iudicabit. Et quo niam nimis afficimur ad noſipos ⁊ ad ex- tollentiaʒ oculoꝝ noſtroꝝ/tutius eſt atq; ſalubꝛius cuilibet eccleſiaſtico / declinane ad frugalitatẽ ⁊ parcitatẽ ſtatus ſui. vt ali gquid relinquat᷑ pauperibo. Tutius inſup à — eſt pauca ſibi querere que videlicet ſatis bieſſe debeãt/ q; in multis beneficio; ad/ minicecionilgelleghdare duoniip- nõ ſüt culdubio apud bene eſtimãtes / illa niſi onera ⁊ aie ꝑicula.vbi locũ habet illa regula. Cui plus ↄmittit᷑ ab eodem plus exigit. Nude ſiqs habeat beneficiuʒ/quo auriſant. ⁊ q in luxu⸗/ nief hoh⸗ gere⸗ erglt ini plus G Bermo de vita clericoꝛum 40 rationabiliter debeat ↄtẽtari ſᷣm vtilitatẽ quãoffert aut offerre poteſt eccleſie.xvltra hoc beneficiũ aliud aſſumit / ipᷣe cum boc peccatꝙ pꝑ ambition? accumulat ſibi no unum onus miniſtrationis. que nunq́; aut vix fit ſine ꝑiculo inſidelitatis alicuiꝰ Nã nunc querit᷑ inter diſpenſatoꝛes vt fidelis quis inueniat. Oð ſi ꝓdige diſpgat bona hmõi/in alios vſus aut auare retineat:ipᷣe vltra ſcandalum qð alijs dat/pꝛofecto pec cat grauiter.⁊ nõ minus ſepe q; ſacrilegus ed ꝙ ad reſtitutionẽ teneat᷑/ nõ auderẽ diffinire. ⁊ boc ꝓpter illam obligationẽ va gam ⁊ incertã/tam in bonis qᷓ; in ꝑſonis. Wimiliter nõ eſtimo certũ eſſe quo ad ſcðᷣam queſtionẽ q eccleſiaſtici nõ facien/ tes ſeruitiũ ꝓpter qð datur beneficiuʒ / et ſi grauiter peccent/ad reſtitutionẽ ſunt aſtri cti. Scio tñ ꝙ tutius eſſet apud tales: vtᷣ cetero vel renunciarent pluralitati benefi, cioꝛũ ſuoꝝ.vel parcius viuerẽt ſolito.qua tinus in aliquo/ pꝛioꝛes infidelis diſpen/ ſationis offenſas / delere valerent. Ita lo⸗ cum hic habet illud Aug. conſiliũ. ene certiũ.dimitte incertũ. adeni⸗ cõclu damus tũ ex pꝛioꝛibo cuſis.tum noĩiatim e hacradice/illam quã ab initio poſuimꝰ cõcluſionẽ.expediẽtius ſcʒ eſſe pᷣlatũ decli⸗ nare ad parcitatẽ ⁊ auſteritatem vite in ci bis ⁊ potibo ⁊c. et non erubeſcere paupta/ tem chꝛiſti.qᷓ; laxare in his frena ⁊ homi/ nibus ſecularibo cõſoꝛmari. Cm̃modo be ne viuat. In alijs affirmo ꝙ pauꝑtas ꝛvn litas / eum magis exoꝛnabit ⁊ honoꝛabit/⸗ iss Ancipit ſermo e-· dem de vita c ericoꝛum.habitus tꝑe qua/ drageſimaliad derum. tet / ſub tali fine cõcluſit xpᷣs exaltabit. Quidd aũt aliud eſt penitẽtia qᷓ humilitas vera ſub deo. placationẽ ei po⸗ ſtulans cñũ venia delictoꝝ:? Peniteminier go. hoc eſt humiliamini ſub deo offenſo. ab eodẽ placato exaltabimini. Ita enĩ cre/ darenzhelio equũ eſt.qm̃ quiſe humiliat Qui ſe humiliat in curia penitẽ⸗/ tie.exaltabit eũ curia miſcðie.qm̃ ſuꝑexal exaltabi Enitemini ⁊ credite euange lio. Marci pꝛimo. Euange- liuʒ hodiernũ cui credi opoꝛ vt diceret. Qui ſe humiliat tat miſericoꝛdia indiciũ. Damnati quidẽ ſumus nos peccatoꝛes coꝛam iuſticia.ad mus.tãdiu enĩ ſedẽ tenet eadẽ mia. QOð ſi daduerſarius et accuſatoꝛ noſter diabolus qũüolibet obniti voluerit. habemus te pa miam appellare fas habemus q;diu viui - trouam clementiſſimã. te aduocatã ſapien tiſſimam te auxiliatricẽ potentiſſimaʒ vir ginem matrẽ.que ab omni eccleſia regina mĩeet aduocata noſtra conclamaris. Si igitur regina mie es ſicut es.tuũ eſt cauſaʒ miſericoꝛdie tueri.⁊ curie ſue iura illibata ſeruare. Eſt aũt ius curie huiꝰ.vt qui veĩt Ad eã nõ eijciaffoꝛas.ſed ab gccuſatõe ſua ſubleuetur abſoluaturq;. ¶ Ecce patres ⁊ fratres quanta nobis fiducia eſt de ſalute et exaltatione noſtra tionem ad mie foꝛũ/cauſaʒ nr̃e pꝛauitatis — iam a inſticia rite dãnatã deducimus. De ducimꝰ aũt ſi noſmetipᷣos accuſamꝰiudica mus ⁊ danamꝰ. Si noſmetipᷣos iudicare mus inq̃ta pls nõ vtiq; iudicaremur. Si ſi ꝑ penitẽtie appella indicarem penitẽdo/nõ iudicaremur p2/ nam patiedo. Nolumcerte damnari.ecce vnicũ poſt peccata patet effugiũ. Confu⸗ — giamꝰad curiã mie.ad illã penitentia nos deducet vbi p aduocata ⁊ patrona ſoꝛoꝛẽz noſtrã habem⁊? matrẽ iudicis noſtri.qui ſpernere nos nõ poterit.qm̃ ipſe caro nfja et frater eſt. Hanc matrẽ adeamus ꝓ impe tratione mĩe. Et vt de penitẽtie humilita/ teꝓ noſtra exaltatione viuaci fructuoſoqʒ ſemoneloquamur. ſupplicem et dicam⸗ W in exoꝛ illud angelicuʒ. Aue gratia plena dominꝰ ;ᷓ alios ſua pꝛodigalitas atq; ſuperbia. tecum. ¶Penitemini ⁊ qedite euangelio „ „ Noiĩatim huic euangelio. Qui ſe humili at exaltabit. Qui ſe humiliat p enitentii⸗ iri preset exaltabit᷑ ꝑ gratiã ⁊ gloꝛiã. um /ſubditis ſuis omnibi(et quidem om / nia ſibi ſubiecta ſunt iure creationis.reꝑa tionis et conſeruationis ſatis eſſe debeeat ad obediendũ ſibi / vt agant dignos peni tentie fructus.penitemini ait:nihilominꝰ appꝛopꝛiate ad ꝑſonas noſtras q ecclefſin ſtice dicimur.⁊ quas ſermonis nr̃i tenui/ tas ↄmonere nũc accepit/aſſumi poſſe vi deo ꝑſuaſionẽ noſtrã ad penitendũ ex tri/ bus / moꝛe oꝛatoꝛio.A ſtatu ꝑſone.a loco. a tꝑe. Ita enĩ agere Cicero.ita Areſto. et oꝛatoꝛes ceteri docuerũt. Scoõm quetria / triꝑtitã ſuꝑ penitẽdi neceſſitate/ oꝛationẽ ↄtexemus. ꝛima quidẽ rtatio .— S Bermo de vitas a ſtatu ꝑſone ſumetur. Zales nos eſſe con W ſidero viri patres et fratres. tales et in tali nos eẽ gradu ſtatuq; cõſpicio/quos opoꝛ tet penitentiã agere.nõ /ꝓ peccatis noſtris tm̃modo. ſed pꝓ delictis alienis. Alioꝛum quippe peccata comedimus. alioꝝ quip/ pe culpas bibimus. alioꝝ defectus calcia mus⁊ veſtimꝰ. Peccata populi mei come dunt.¶ Non ſit cuiq; ãmirationi qð dici mus qm ita fit/ dum elemoſinis aloꝝ ta/ lia nobis cõparamus.cibos potus alimẽ ta. Que nimirũ elemoſine ideo date ſunt: vt penitentiã pꝛo cõferentibo/⁊ ſatiſfactio⸗ nem deo faciamus. Status ergo nj ſtatꝰ penitentiũ eſt. eoꝝ ſ& qui vltro ſemetipos ad penitentiã obligarũt. Qð ſiquis inter nos aliter ſentit / ille pꝛoculdubio pꝛopꝛij ſtatus ⁊ gradus ignarus eſt.quia ip̃m tan 7 to magis penitere cõuenit quato min? pe/ nmnitet.⁊ quãto magis eſſe ſibi pentendum diſſimulat vel ignoꝛat. ¶ Banc tñ verita . em piane duniſlimã. ſed tñ pꝛedicanda er cognoſcẽdã /multi in ſtatu nr̃o in ſtatu ec/ cleſiaſticoꝝ /vel diſſimulãt vel ignoꝛãt vel ſacrilega impietate ↄtemnũt.alioquin nũ. Hꝓꝙꝓtanta auiditate.nunq; tali pꝛecipitatio ne impꝛouida inhiarent ad elemoſinas ta les quas beneficia nominamꝰ.vel dignita tes vel officia.quibo annexa eſt talis obli/ gatio pꝛo alijs penitendi ⁊ ſatiſfaciẽdi.cũ tamen ꝓ noſtris ſatiſfacere delictis vix ſuf ſficiat vita noſtra ⁊ vtinã ſufficiat. Nũc qn ta eſt demẽtia hominẽ tot culpis Robens . neos ⁊ ſanguineos homies / de bonis pau . obnoxiũ pꝛeſſum ⁊ obꝛutũ/ſuſcipere(imo ſas.⁊ ſupꝑ ceruices debiles apponere Hoc H guppefucyt dirunn dũ beneficia bene ficijs cumulam.nam pluralitas beneficõ rum ex elemoſinis fundatoꝝ ad penitenti am pꝛo pluribo faciendã aſtringit. Nucve rdo heu cecitas heu inſania / nos his obli/ gationũ vinculis ſeruitutiba ſpecialibus/ miſera colla ſubijcimus.quaſinon iuguʒ graue ſatiſtaciendi p alijs ſed liberras ⁊ ab ſolutio videatur. ¶ Addamus adhuci ſtatus noſter ſtatus eccleſiaſticoꝝ/penitꝰ? ẽ in exemplũ pꝛouocatiuũ alioꝝ ad penit⸗/ tiam.quaſi vel liber vel ſpeculum vel ima tanto caſus grauioꝛ.cõſone ad illud ſatyri go penitentie. Oõð ſi pꝛo penitentia lega/ tur in nobis petulantia.pꝛo cõtritione de ſtructio ⁊ diſſolutio.pꝛo ſatiſfactione irri /ü iatio dei ⁊ vicioꝛum omnium accumula/ tiolnos tot damnationibus digni reddi/ mur.quot bomines noſtris exemplis coꝛ/ ruptiſſimis ſeducuntur. Si damnandus eeſt qui ſeipᷣm ſpontaneo peccato depꝛauat nunquid nõ ergo damnatioꝛ qui multos ſecum in interuum trahit rapit et deijcit. Rurſum ſtatui noſtro/comes eſſe debet acra ſcientia. hoc eſt ſacroꝝ ⁊ ſacramento rum noticia qualis cognitio/abſq; penitẽ tia nec perfecte cognoſci nec efficaciter tra di poteſt. Hec quippe illa eſt ſapiẽtia aut pars eſt. de qua bene enunciatum eſt. ꝙ in maliuolam animam / non introibit ſapiẽ/ tia. nec habitabit in coꝛpoꝛe ſubdito pec/ catis. Itaq; ſacerdos quilibet/angelꝰ dici tur.qm dei nucius eſſe debet ad populum quilibet in gradu ſuo.⁊ legem eius ſcʒ dei ab oꝛe eius requirent. 8. edit illis regio nes gentiũ inquit ꝓpheticus ſermo.⁊ labo res populoꝝ poſſederũt.vt cuſtodiant iu/ ſtificationes eius ⁊ legem eius requirant. Non dedit nobis dñs laboꝛẽ alioꝝ vt in ſudoꝛe vultus alieni /veſcamur panenr̃o. et nihil inde officij nihil ſuffragij.nihil ſa tiſfactionis impẽderemꝰ pꝛo ceteris qͥ ſuis nos laboꝛibo alunt aluerũtq;. Quanto mi nus iſta datalſunt.vt luxurieris ſuperbe ĩ pompis equis familijs. fediſſime in mere tricularum lenocinijs. Non pᷣterea ↄmiſ/ ſa ſunt vt comeſationes crapuloſas ⁊ ſum pptuoſas in ocio diſſoluto/cũ maxima tem poꝛis ↄſumptione ⁊ oneratione coꝛꝑis ac animaꝝ/quotidie ſequeremur. Deniq; vt ditaremus carnẽꝛ ſanguinẽ.imo qũq; car perũ.de patrimonio crucifixi. Sed vt cu/ ſtodiamus iuſtificationes dñi ⁊ legẽ eiꝰin quiramus. Cuſtodiamꝰ inq; nõ diffame/ mus.diſſipemus.irrideamus laceremꝰiu⸗ ſtificationes dñi. Et legẽ eius inquiramꝰ nõ tradẽtes nos noſtraq; inſtitutionibus mundi⁊ legibo Juſtiniani.ſed legi domi/ ni que ĩmaculata eſt cõuertens aĩas ⁊ ſapi entiam pꝛeſtans paruulis.gloſa humili quales ſunt penitentes Penitemini ergo Poſtremo moueat nos qui dicit.quan toò gradus altioꝛ (qualis eſt noſter qui ſa/ cerdotes dicimur.⁊ qui genus electũ rega/ le ſacerdotiũ xpᷣi dñi.imo ⁊ dij noĩamur) cum. Omne animi vitium tanto conſpe/ ctius in ſe crimen habet / quanto qui pec/ cat maioꝛ habetur. Poꝛro ſi caſus noſter grauioꝛ conſequens eſt vt reſurrectio per iantiu⸗ guimnt. in menfo. enhiſa dſus mnoni ipabei mere omi⸗ rſum tem isac. gNt r Sdan iani KcN Difme, gendo, Habimm hnonihne ſgdon⸗ pomlitv nini ego at qoan fobiſe eouͤne, 1cinn, dudhem mtoonth mnoqiſ⸗ ſofil ummi, mao igitur pꝛecoꝛ ⁊ obteſtoꝛ per euangelii ſacratiſſimũ vomini noſtri Buxpᷣi. Pe/ nitemini credite euangelio.qm qui ſe hu miliat per penitentiã/exaltabit᷑ ad gloꝛiaz um. pꝛo conſecutiouẽ vite eterne.pꝛo quãto fructꝰ ſuoꝛum operũ talis ex coꝛrupta radice pꝛo Hoc modo ſtatus noſter ſtatus eccleſiaſti cus vꝛget nos magnis ⁊ certis rationibus penitere.ſi non obtoꝛpuimus. ſi nõ omni 7 D no perditi et xpᷣiana religio e abalienati ſumus. ¶ Rurſus compellit ad idem. lo/ cus ipſe materialis in quo conuerſamur. qui locus eſt eccdleſia. Cõmonebat pꝛeta/ ctus noſtre oꝛationis oꝛdo/ vt ſimiliter ex loco in quo cõuerſamur qui locus eſt ma/ terialis eccleſia/ robur eidem oꝛationi no/ ſtre donaremus Sed multis queſtiomib⸗ agitat᷑ anim ex his que dicta ſunt.¶ Una ſi eccleſiaſtici non penitentes pꝛo ſeipſis⸗ pꝛoficiant alijs pꝛo quibus eos diximus ad ſatiffaciendũ obligatos: Videt᷑ ꝙ nõ. per pꝛedictũ.⁊ per illud Gregoꝛij. nʒ is animus ad deterioꝛa ꝓuocat᷑. ¶ Alia. ſiec cleſiaſtici nõ penitentes pꝛo alijs/faciunt quui diſplicet ad intercedendũ mittit/ irati bona eccdleſie ſua.et ſi ad reſtitutionẽ obli gantur: videtur eni ꝙ contra donantiũ in tentionẽ/bonis illis abutuntur.nec labo/ rant in vinea dni.nec denariũ habere me/ rentur. ¶ Altera ſi eccleſiaſtici oẽs tenent ad ſtudiũ legis diuie. videt᷑ ꝙ ſic ꝑ pᷣdicta quia ideo dedit illis deus regiones gentiũun et la. po. poſ. vt cu. iuſti eius v legẽ eius ex quirant vt dictũ eſt. ¶ Ad oppoſita iſtoꝛũ „— partem eccleſiaſticoꝝ longe maioꝛẽ pone/ re extra ſtatũ ſalutis.eãq; damn⸗ . affirmare. ¶ Alie queſtiones ſunt. vt ſi li/ omniũ eſt argumentũ.quia talia dicere eſt cet ex bonis eccleſie aliquid ſibi retinerevl tra id quod dicit apłls. Habentes alimen/ ta ⁊ quibus tegamur his contenti ſumus Videtur enĩ ꝙ reſiduũ eſt eccleſie ⁊ paupe rum.quale auferre/ſacriegũ ⁊ impium di cunt Hieroñ.et Berñ. ¶ Annerxa eſt huic queſtio.De ditatione parentũ ex bouis ec cleſie. De collatione beneficioꝝ indignio ribus:De multiplicatione beneficioꝝ vl/ tra decentẽ ſuſtentationẽ perſone occupã/ tis.De intrantibus diſtributõnes ex ſolo introitu ad hoꝛas. De dantibus ſe totos ad pꝛacticationes ſeculares et quandoq tuli ſuper bis communibus/confecti ſunt Ouos ſaltem habere deberent tales ec⸗ daſiaſtici.quoniam nec ſumptuoſi ſunt in ad turpes queſtus. Et ſimiles multes.q̃s omnes diſſoluere / bꝛeuitas affectata recla mat.Sed quatuoꝛ conſiderationes qua/ placet afferre. nouit deus. utis.eãq; damnatõnis reã ſ Pien lane vro apertione facilio:i deſiaſtici qui non penitent ſed computre/ ſcunt in peccatis ſuis/nullũ opus faciunt apud deum.pꝛo ſe vel alijs acceptũ ſibi ad cedit.que radix eſt eoꝛum voluntas depꝛa uata.Elongantur quoq; magis ⁊ magis a deo.quoniam q;longe a peccatoꝛibus ſa lus.Hoc intendebat dominꝰ cũ ait. Ma/ ledicam benedictionibo veſtris. ſilia plii rima in hanc ſententiã. ¶ Secunda cõſi⸗ deratio. Eccleſiaſtici quãuis impenitẽtes implentes tamen ea que ex inſtitutione be neficioꝛũ ſuoꝛum iniuncta eis ſunt.in ho ris dicendis. ⁊ ſimilibo. ipſi faciunt fructꝰ beneficioꝝ eſſe ſuos.ſaltem apud homiĩes nec ad reſtiutionẽ obligantur.Obligan/ tur tamen in foꝛo conſcientie/aliter recom penſare benefactoꝛibo ⁊ fundatoꝛib ſuis. pꝛeſertim faciendo ſibi amicos de mimo⸗ na iniquitatis.vt per alios ſuppleant re/ demptionem ⁊ ſatiſfactionem/ quã ipſi ſi⸗ ne gratia permanẽtes / inſufficienter agũt Valent pꝛeterea buiuſmodi beneficia/nõ ex virtute ꝑſonarum.quoniã tales ſuppo/ nuntur eſſe in peccato moꝛtali ⁊ per conſe quens dei hoſtes odioſi. ſed er perſona to tius eccleſie.⁊ exofferentium deuota pieta te valoꝛem ſuſcipiunt.qualem ⁊ quantuʒ ¶ Tertia conſideratò. Plus congruit eccleſiaſticis noticia ſacre legis q;ᷓ alia.et multis ipſa eſt de neceſſitate pꝛe/ cepti.ſed magis et minus/ pꝛo diuer ſitate officioꝛum curarum atq; dignitatũ. Cu/ rati nominati tenentur ſcire pꝛecepta dei. et articulos fidei in quodam generali pꝛo denuũciando ſubditis. Materiã inſuꝑ de ſacramentis eccleſie. pꝛout in cõmuni vſu pꝛacticatur ⁊ verſatur. vt de modo bapti/ ſandi.de modo audiendi confeſſiones.et interrogandi.⁊ docendi.et abſoluendi.et penitentias iniungendi.de modo matri/ monia contrahendi.de modo ſacre vnctõ nis. et de inſtructione illius qui laboꝛat in ertremis et ſique ſunt talia. Curatiꝓ his ſciendis ſi non laboꝛant vel ſtudendo vel audiẽdo / an ſint in ſtatu ſalutis. ipſi vide/ rint.ego non eſtimo. ¶ Quidam tracta/ tranſcribẽdo.nec diſpẽdioſi ⁊ difficiles in intelligedo. Dep̃lans vero qͥ abſentes ſũüit nihil hic diffinio. quęadmodum ꝑati eſſe ſigeratio. Intentio eccleſiaſticoꝛũ in om / nibus ſuis actibus debet eſſe diuinus ho noꝛ ⁊ eius obſequiũ.⁊ conſequeter ex inci dentiꝛ quaſi acceſſoꝛie/ipᷣi poſſunttempo ralia deſiderare ? adquirere pꝛo ſuſtentatõ ne decenti ſuoꝛũ ſtatuũ.decentẽ intelligite ſtatum pꝛout ſapiens iudicabit.⁊ nõ pꝛo/ ut ambitio vel auaricia ſuadebit. Juxta q;ᷓ conſiderationẽ datur regula conſequẽter dd ſciendũ ſi in celebꝛationiba miſſarum. ſfſi in hoꝛis lucratiuis.ſi in alijs oꝑibʒſuis imo etſi in multiplicatione beneficioꝛim ipᷣi eccleſiaſtici ſint ſymoniaci.vł ſymonia Auli turpi lucro notandi. Deſcendere autt ad ſingula omnino diffinienda/ neq; facd 2 leeſt neq; poſſibile ſub certa regula. prer varietatem circũſtantiaruʒ. ex quibus/iu/ „ ,— ris variationem ſcit nemo. . . „ — penitendi. . tentie/vbi tanto magis flendum eſſe dicit Aug.quãto minus flemn. nihilomin? tẽ⸗ ploꝛum locus/ſua quidẽ religione⁊ qua/ itaq; aliud vidẽtur pᷣdicare imagines om nes in eccleſia ante quaquerſũ. ſupꝛa. ſub⸗/ tus.⁊ in lateribo.cantus inſuꝑ ⁊ pulſus.ea quoq; que legunt᷑ ⁊ fiunt omnia.niſi leue- bent ſeculares hoies ſeu militares ſeu ple/ bei/loca ſua in quibexercent plena mul- tis ſpectaculis. vanitatibus.⁊ inſanijs fal ſis / que penitentiã non ſolũ non incitant ſed pturbant. V dare infinitis periurijs. fraudibus. mur-⸗ „ tus peni lide foꝛa negocioſa/ abun mMii ibus inconditis. clamoꝛibuſq; diſſo⸗ nis. Uide curias patrocinantiuz. intra q/ . les / nota litigantiuũ magniloquas linguas acutas et inſtructas vt narrent fabulatio/ nes ſed non vt lextua domine. Decurjs curialium quid aliud dicturus ſi um / quaz quia tote cure ſunt. et tote curevaniſſime. nec cure celeſtes.ſed plerunq; ſceleſte: Nõ „ diſcunam per ſingula talium loca quoꝛuz plurima a ſanctis doctoꝛibus merito in/ terdicta ſunt eis qui penitentiam ſalubꝛez integro animo peragere moliuntur. ¶ At nero nos eccleſiaſticos continet locus ſa/ „ cerrimus.locus religioſiſſimus. locus to/ . . „ tentie ſalubꝛis pꝛouocatiuus. ſi „ tamen in eo non manem? ſicut beſtie. igna ri myſterioꝛum omnium que finnt et cer⸗ nuntur. Si pꝛeterea coꝛpoꝛe exiſtente in eccleſia/non ſit an mus in patinis. ſicutẽ apud Terentium. Si deniq; non facimꝰ de domo oꝛationis/⸗ domum negociatio/ nis et ſpeluncam latronum OQuo pacto it: Certe aut cogitando gut garriendo ſe/ cdlaria. aut diſtributiones diuinas tanq; Inte„ obis qui nõ eas lucramur indebitas fur Auna dici potuerãt.ſed interim cõ p tenti/⁊ ad ſecundã noſtre erhoꝛta tionis partem tranſcũtes/oſtenda ex loco in quo ſumus/congruitatem ocs noſter viri patres eet fſfntres locus eccleſie materialis in quo fre gquentius cõuerſamur/nos admonetſinõ bſurdeſcimꝰ vt obediamus dicentixpo. Penitemini ⁊c. Quanq; enĩ vallis hec mi ſenie/locus ſit vniuerſaliter ffetus ⁊ peni - tiue rapiendo.furtiue dixerim iudice deo⸗ etſi non mundo. qui ſi eos ſoluit. non ta/ men abſolut. ¶ Ceterum crux et cruciſ- xus/nonne loquuntur vt penitentiã aga⸗/ mus. cum talem ipſum chꝛiſtum ante ocu los ſtatuãt.quo nullus vnq; acerbius do/ luit. non pꝛo ſuoꝛum ſed pꝛo noſtroꝛum ſatiſfactione peccatoꝛum? Sanctoꝛum murſus ſanctarumq; imagines idem ſua/ gent. ingerentes memoꝛie noſtreꝙ ꝑ mul tas tribulationes opoꝛtet nos intrare in regnum dei vt ipſi ⁊c. Deniq; tumbarum ſculpture.magnis nos vocibus et lamen/ tis/ ad penitentiam pꝛouocare nõ ceſſant. ingerentes quid illi ſint.quid fuerunt.qͥd de nobis meruerunt. quid exigunt vt ſu/ um/quoꝛum coꝛpoꝛa incinerata/tegit tel- lus. ¶ Biad hos omneset ſimiles aſſi⸗/ mus ſurſum coꝛda.⁊ nõ reſpo due clamozes nequaq; aperimus aures Aaentes habemus ad dñm. Lteuare auteem ſurſum coꝛda nequeũt ſane ipᷣi peccatoꝛes ſine penitentia.⁊ magna penuetia. ¶( Ha mentis intimas/non iam ſurdaſtri ſed ſur di ſumus.imo ipſis quas intnemur ⁊ cal/ camus imaginibus atq; ſimulacris aſſi/ milati ſumus que habent aures etnon au diunt. Quid de ipſo ſacroſancti dominici coꝛpoꝛis ſacramento ſatis vnq; dicturus ſum. malo nunc ſilere qᷓ pauca dicere. Ve illis qui abutuntur eo ad cumulum pec/ candi/quod ſingulariter datum eſt ad au/ xilium ſubleuamẽq; penitẽdi. Hi ſunt in digni tractãtes illud. quos ſub queſtione ternibili increpat dñs per ꝓphetam. Quid lul in um nen/ ſen. nt ſ⸗ egtrc s a Ars giir rtaal⸗ gaſſ/ vonau minic curns ne Ve mper/ tadan⸗ iſuntn neſtont dilecta taben iteꝝ. Elegi abiectus eſſe in domo dei mei ⁊c.Ad quid:Ad penitendũ pᷣcipue.Peni temini ergo. : Airca bec quaupleroc/ currit conſideratio moꝛalis. 1 Bidicatis in aliſs. alor guippeorat num ibidem factarum cumulatur ex oꝛa/ tione generali et loci maieſtate. exqua fit deuotionis maioꝛ incitatio. Pꝛopterea nõ abſq; grandi ratione ſedula religio pa trum noſtroꝛum/particularia oꝛatoꝛia ve tabat. pꝛeſertim pꝛo miſſis celebꝛandis. Diri in conſideratione regulariter. quo⸗ niam accq eſcere valoꝛ ipſis oꝛationibus gliunde q; exloco ſancto poſſet. ¶Becũ da conſideratio. Omnis blaſphemia/que attribuit deo vel ſanctis eius / indigna vel tur pia / vel verbo vel facto vel ſigno / tan/ to execrabilius fit in eccleſia quãto locus pias ſacr eſt. Que blaſphemia / ſi fiat ſub ludi ſpecie/ debet auctoꝛitate per ſuperio/ res ſenioſe reparari. Nec cõſuetudo ad op/ „ poſitum alleuiat imo aggrauat. quia ve/ riſſime coꝛruptela eſt. et ſacrilega coꝛru/ biela⸗ auc in apur ſuperioꝛum redunda⸗/ bit. ſi non pꝛo ſuo officio remediare cura/ uerint.maioꝛi quidem animoſitatequam pꝛo ſuis tẽpoꝛalibus decertarent.¶ Ter/ tia conſideratio. VUna excauſis quare ec cleſiaſtici mali et impenitentes / peſſimi ſunt ſnpꝛa ceteros (pꝛout ſepe expertum fuiſſe teſtatur Augꝰ.et tempoꝛa mea idem monſtrant ad oculum jaſſignatur conue/ nienter. quia tales ipſi deo magis ingrati ſunt dum abutütur eis omnibus que eos „ ad penitentiam pꝛouocare debuert. Om nia enim remedia pꝛo ſua coꝛrectione vt Clericoꝛum etſt ꝙ dilectus mens fecit in domo mea ſce lera multa. ¶ Hõ nos ita viri patres ⁊ fra es.ſed in loco tali tanq; diuino et celeſti audiamus vocem dñi imperantis vt amo tis calciamentis noſtre vetuſtatis ꝑ peni/ tentiã.ſuũ eſt eni hoc officium ſtem in ter ra hac que ſancta eſt dicentes cum Jacob TWerribilis eſt locus iſte.non eſt hic aliud nuſi domus dei ⁊ poꝛta celi.Etenim domi nus eſt in loco iſto.et nos.ergo ſancti fu⸗ mus qui habitamus in ſancto quibꝰ dei gratia conceſſit.ſi non abutimur.illa vota pꝛophetica. Vnaz petij a domino hãcre. vt inha.in domo domi.Et rurſum.Quã/ acula tua domine vir. ⁊c. Et in nauſeam et venena: ctius eſt et deo placentius et fructuoſi? re⸗ lariter / oꝛare deum in templis et locis ſi li⸗ neni parte ſermonis. ioni pꝛo iunio quadragenario chꝛiſti quali quali⸗ terq; fuerit completum virtute. Dulffi⸗ ploꝛat pꝛopheticus ſermo.⁊ ecce turbatio N „ à* uarta conſide incio. Affectiones peruerſe queſeparanta deo / damnabüiter fiſt vbiq; . damnoſius m eccleſia. NHegociationes õ res / fiebant olun in templo h no diſplicibiliter chꝛiſto. hoc ex ſuo ʒelo ſubuertente catheqras numularioꝛum ap paruit. Nunc diſplicibilius fiunt in tem/ plis ſuis.in quibus myſteria magis ſpir- malia/conuenit celebꝛari.⸗Hec de ſecunda — lum exſtatug p nobis eſt / non ſo boꝛgationem addere noſtre oꝛa/ mitto ꝙ tempus omne et qui ſunt quos pia neceſſitas excuſat. QOuali inſuper delicti obnoxij ſunt eccle/⸗ ſiaſtici tranſgreſſoꝛes et fundatores hu/ „ iuſmodi ieiunioꝛum. Tum pꝛeterea de ie ciat ad dolendum lugendum penitendũ/ — q; continuo/ aſpectus huius tempoꝛis⸗ imo huius tempeſtuoſe etatis noſtre.in qua regnat luctuoſiſſimum abſq; exẽplo. imo nullis vnq; luctibequanduʒ ſciſma. . quod nõ vetuſtate cõſumit᷑ vt omnia.ſed in dies / altius radices malas agit.⁊ tanq; fama monſtrum hoꝛrenduʒ in dies vires adquirit eundo. Expectauimus pacẽ de/ — ſone / nec exloci qualitate coꝛro 40 ſunt exempla ſanctoꝛum et pꝛedicationes ⁊c. conuerterunt in faſtidium et contem/ ptum ex continuo auditu et viſu. adeo vt tangem ſe eſſe credant ſapientes et pꝛudẽ tes pꝛealijs monitoꝛibus ſuis.quoniam impin guati ſunt incraſſati dilatati.ideo defreeliquerunt deum factoꝛem ſuum ⁊c. et hHunmulitatem noſtre religionis et ſuoꝛum pꝛomulgatoꝛum/ponunt in abominatio nenm ſibi. Qualis igitur ſpes ſalutis eẽ po teſt. vbi que fuerant remedia/couertuntur ieroſolymita D 8 .,= perſuadenda nobis penitentia yt iam fecimus.ſed etiam tertio ex tempo ris qualitate. vite miſere huius et erumnoſe/iempus lu gendi eſt/ tempus q; penitendi. Non lo⸗/ quoꝛ ð tempoꝛe hoc quadrageſimalis ab ſientie/quod intrauimus. quanq; mul/ ta dici ad rem competerent. Lum de ieiun-/ nijs / qua obſeruatione complenda ſunt. 2 4 . 202 Bermo de pita clericoꝛũ Sic eccleſia inſanabili quodã canoo de/ paſcitur egreſcitq; inedendo. Sic ſuã by⸗ aram patitur que ex ſucceſſione fecundioꝛ ſit. Ipſa inſuper minotaurus vix egreſſi/ bili laboꝛinto circũdatur.⁊ moꝛe ferarum babet in rete pedes ſuos.(¶ Nunquid nõ igitur tempus tale eſt in quo penitere ⁊ ðo lere cum ingenti gemitu et plangoꝛe aſſi/ duo cuʒ lacrimis ⁊ rugitu coartamur nos eccleſiaſtici ⁊ dicere. Lu exurgens domĩe miſereberis ſyon. quia tempus miſerendi eius quia venit tempus: Et iterũ. Tem/ eue faciendi dñe diſſipauerũt legem tiaʒ⸗ egem charitatis vnionis ⁊ pacis. ¶Pꝛi/ ma cõſideratio. In omni tempeſtate gran di ⁊ internetione/ vbi pꝛimũ incipit᷑a ſan ODuale ſignũ illos ſolos accipere notat p/ nit: Penitemini ergo. eruario dei ſalubemimũ eſt / iuxta Ezechie lis viſionem/ſignariſigno thau in fronti/ bus. Illt quippe ſoli ſaluantur ſic ſignati dicta viſio qui gemunt ⁊ dolent ſuper cun ccis abominationiby que fiunt. hoc autez per penitentiã fieri ꝑſpicuũ eſt. VUbi vero .—— 7 hoc temge miſero quis legit quis audi/ magtis inceperit ira dei a ſanctuario ſuo 4 geratio. Ouoniam facta eſt ſciſſio ita vni uerſalis in coꝛpoꝛe myſtico er peccatis ſin gularium ꝑſonarum ⁊ eoꝛum puerſis ino ribus quomo fit in coꝛpoꝛe vero diſolu/ tio eius ex vitio moꝛbido partiũ ⁊ coꝛru/ yxa bumonwoſeguensen nrpenuene⸗ 8 is medicina pꝛimũ reciꝑet in membꝛis ſa nitatem. pꝛeſertim cum videat᷑ hic eſſe di/ gitus dei.cui humanũ auxilium quaſi pe/ nitus deeſſe ſentit. Quapꝛopterimpetran dum eſt diuinum teſtimonio Joſophat. NQDue impetratio nõ melius q; per penitẽ/ tiam humilem adquirit᷑. Quoniã ſicut ex/ altatio ambitioſa ⁊ perdita multoꝝ eccle/ ſiaſticoꝛũ tam feda abiectione humiliauit eccleſiam/ipᷣa ſi queritur rurſus exaltari vt per penitentiam W m hoc fiat neceſſe eſt Penitemini ergo. ¶ Tertia conſidera tio. Reuerentia pia ad matrem viget plus q; alias in ſilijs/ tempoꝛe neceſſitatis ⁊ cõ culcationis ſue.vt humilientur ⁊ doleant et penitentie ſigna demonſtrent. pꝛeſertim vbi per talia/ miſerabilibus eiuſdem ma/ tris neceſſitatibus ſubueniri conuenit.dũ ſinguli filioꝛum ſingula merita ſuaſicuti naſdam donationes et redemptiones cõ ſuntincommmncad rdempfionem ma tris captiuate. Sic eſt in ratio. Sciſma pꝛeſen ram penitentiam imo magis ad eandem faciendam animat⁊ inducit tanq; ad pꝛi/ mum antidotum ⁊ medium pꝛo poꝛtu ſa/ lutis attingendo. Scio tamen nõnullos hinc inde poſſe inquietari a ſcrupulis et Becunda conſi tentia ſalubꝛioꝛ fiat. ¶ ꝛeſenti tempo / Auarta conſide⸗ non impedit ve⸗ queſtioniba pluriba ſuper caſibus reſerua/ tis.⁊ ſuꝑ poteſtate clauiũ.⁊ alijs ꝑplexita/ tum nodis and ſciſma pᷣſens reſperſum eſt. Scio nihilomin reiponſum factũ eẽ anthonio.ꝙ ſola humilitas omnes diabo li laqueos ſecura pᷣterfugit. Humiliatus ſnm et liberauit me inquit ꝓphetal. Nulli vero abſq; penitentia datur poſt peccatuʒ talis humilitas que rurſus exaltet. Soli igitur bene penitẽtes ſecuri ſunt.q;obꝛem penitemini. ¶ Hec foꝛtaſſis ſufficere po/ tuerant de neceſſitate penitentie noſtre / ni ſi reuerentia euangelij hodierni cui credi opoꝛtet.et ꝙ appꝛopꝛiate de eccleſiaſticis loquitur/cogeret nos ſua maieſtate vt ali/ quid dicerem. nec ipᷣm noſtro ſilentio in/ ligno tranſirem?. ¶ Ita; euãgelicus ſer mo. xxiij.c. Oat. vnde euangeliũ hodier/ nũ coſcriptũ eſt/ loquens in ꝑſona xpᷣi ad pbariſeos ⁊ ſcribas ſui tꝑis/ notat in ſpe⸗/ ciali.ſub repꝛehenſioniba quatuoꝛ.⁊ octo * maledictionib.a quib debent eccleſiaſti/ cipᷣcauere.vt increpatio maloꝝ.bonoꝛuʒ ſit inſtructio.⁊ vt ſuꝑ malo aſalt Sꝛima rep̃henſio eſt dicere bona ⁊ non facere.hoc enĩ quid aliud eſt q; ſe pꝛopꝛia voce damnare⁊ ta/ lem eſſe cui merito dicat dñs. Exoꝛe tuo te iudico ſerue neq;. Videte aũt patres et fratres quãto amplius eſt delictũ. neq; di cere bona neq; facere imo dicentibus atqq facientibus modis omnibus ſeno ⁊ ioco clam ⁊ palam cõtraniari.¶ Secũda repᷣ/ henſio eſt onerare ſubditos duris ⁊ multi plicatis ponderibo pᷣceptoꝛũ ⁊ penarũ.di/ gito autẽ ſuo nolle ea mouere. Quo in lo⸗/ co culpanf illi eccleſiaſtici qui excõmũica/ tionũ ⁊ vexalium ⁊ maledictionũ ſenten/ „ tias accumulãt ſupꝛa merita.quo fine/ipᷣi vigerint ⁊ q; conſone ad euangelicã liber/ tatem. ¶ Tertia repᷣhenſio eſt hypocriſis et ſuꝑſtitioſa in habitibus.quibus ſancti tatem aut religionem pᷣferunt.qualia in/ tus hoꝛrent et fugiunt ipſi taliter induti. qualiter induimur nos eccleſiaſtici om̃es cognito/ peni / Mhi ſde⸗ 1e⸗ nni⸗ c, le litatem. oꝛdine/in confeſſioniba audiẽdis.(¶ ui tum ve contra eos quidecimasvſq; ad mi D ö ö, 1däF ä äZ —SdüepeFe w l . MM . f e öd c.e diuiſi a populo. pꝛecipne dum in eccleſia miniſtramus. Sed ſepe mentiũtur he ve ſtes.dum aliud monſtrant extra. aliud te/ gunt intra.exterius ſanctitatẽ interius vi alto recubitu in cenis.in ſalutationibo po pularibus atq; foꝛenſibus.in titulis ⁊ ap pellationibus.nomie magiſtri aut patris aut domini.ĩ quibus omnibus coꝛrupta affectio magis q; ipſa actio que de genere bona eſt /⁊ bene fieri poteſt/inculpat᷑ Po/ teſt enim aliquis omnia iſta querere/ſi ſta tus ſuus ⁊ vocatio/ exigãt pꝛo vtilitate rei publice ⁊ eccleſiaſtico honoꝛe.non pꝛo ſin gulari ambitione. Aliquis enim ex eccle/ ſiaſticis/cur non fas habet alte ſedere ⁊ ſa/ lutari populariter.et appellari vel mater vel pater.vel dominus ſi non iſtis delecte tur. Hoc eſt ſi non nomina tm̃ ⁊ famã ſed res ⁊ opera ⁊ officia ꝑ nomina deſignata / dem magnificentiã ⁊ gloꝛiam: querit ⁊ implet.nõ ad ſuam ſedagꝗ E lau⸗/ tur octo ve. Ve pꝛimuʒ eſt claudere viam celi ꝑuerſis moꝛibus ⁊ exemplis. Hoc fit dum imperiti ⁊ ſimplices ex populo/argu unt ſibi licere ea que vident patres et pa/ ſtoꝛes ſuos facientes. ¶ Scðm ve ſub pᷣ/ textu longarũ oꝛationuʒ viduas ⁊ ſimpli/ cioꝛes ſpoliare. Aquo ve non immunes ſunt hi qui obitus ⁊ ſeruitia multa in ec/ cleſia pollicentur.⁊ ea vel non exoluũt.yel impꝑfecte ac negligenter exoluunt.¶ Ter⸗ tium ve traduci poteſt appꝛopꝛiate ad ec/ cleſiaſticos.querentes pꝛomotionẽ alicu/ ius ad ſtatum eccleſiaſticũ.vel contra eos qui affectu carnali vel alio faciunt eum ꝑ/ uerſis exemplis et moꝛibus duplo filium gehenne q; futurus erat in ſtatu ſeculari. ¶ Duartumve contra malos interpꝛetes xp̃ᷣi.⁊ ſpecialiter iuramentoꝛuʒ ⁊ votoꝛum in quibus fallũtur ⁊ fallunt ex ſacerdatu . — * nimũ eſſe ſoluendas decreuerunt ⁊ grauio ra ipſi derelinquunt Judicium ſcʒ miſeri coꝛdiam ⁊ fidem / ſicut apud quoſdam in – eccleſia plus puniretur tranſgreſſio vnius cerimonie ⁊ traditionis humane/ q; blaſ/ phemia in deum aut ſuoꝛum pꝛeuaricatõ mandatoꝛum. ¶ Bextum ve mũdaredi⸗/ ligenter id quod foꝛis eſt in vaſis quibus deo miniſtratur. vt eſt calix. ⁊ conſcientiiã Quarta repᷣhenſio eſt ambire vanam gloꝛiam.in locoꝛum eminentia.et equũ loꝛum Amen. Winit. Begquitur item ſ⸗ militate. valde notabilis. mam. VAt faciunt qui in cõſcientia pecca/ ti moꝛtalis/⁊ in cõtinuo ꝓpoſito non relin quendi peccata ſua/ neq; occaſioneg pec catoꝛum/miniſtrare pᷣumunt. ¶ Bepti/ 40 dimittere rapinis ⁊ immundicia pleniſſi/ mum ve contra hypocriſim eoꝛuʒ qui ſan ctitatem fingunt extrinſecis ſignis.intꝰau tem ſunt hvpocriſi eciniquitate. comꝑati merito ſepulcris dealbatis. Qõ ſi culpan tur hi qui mali ſunt / quo vituperio digni videntur qui peccata ſua pꝛedicant gloꝛiã tes cum malefecerint et exultantes in rebꝰ peſſimis in ꝑniciem ⁊ contagionẽ ⁊ ſcan/ dala certa puſilloꝛum? Cuidam.impꝛope rium dixit alius.Abi hypocrita.Cuiacu/ la moꝛdacitate reſpondit iniuriatus. Tu talis es vt nec hypocrita dici poſſis. Jta palam ⁊ in publico ꝑuerſug ęs vt nullus fictioni locus relictus ſit. . ctauum ve eſt qui ſanctis reuerentes quias.ipſi tamen eos nequaq; imitantur in ſanctitate.imo pᷣſentibus inimicantux et inſidiantur qui ſanctoꝝ vitam atq; mo res queſierint imitari linquetur vobis domꝰ veſtra deſerta.Do mus hec domus erat ſynagoge. cui ſucce/ dit domus eccleſie.quã iam pene deſertio ni vicinam intuemur vt olim ſynagogaz. Auereal bo pius eccleſie ſponſus Ihs xp̃ᷣs. Auen tes. ſi nos benigne intuitus fuerit ⁊ cõuer tet ad ſe.et tandem reponet in firmiſſimo habitaculo ſuo.ad quod nos ꝑducere di/ gnetur qui ſine fine ꝑmanet in ſecula ſecu mo eiuſdem factus in cena domini pbu/ Deo exiuit ⁊ ad deum vadit DOꝛiginaliter Johis. xiij. ⁊ in ecuan gelie pñtialiter recitato MHos⁊ mei ſules qui a deo exi NKuim , peccatũ longe nimis. Quia longea peccatoꝛib ſalus.vadamꝰ nũcrurſus ad eũ/ꝑ or̃onis ⁊ pie inuocatõ nis greſſum. moxaderit.quia ꝓpe eſt dũs/⸗ omnib inuocãtibo eũ in veritate. Cuius ofonis nr̃e mediatricẽ te cõſtituemꝰ o vir go beata virgo / deo iunctiſſima. ad quam de? venit.⁊ a qua ſᷣm coꝛpꝰ exiuit. Tenũc e videntur. co lentes eoꝛum ſepulcra memoꝛias atq; reli queſu ¶ Aad que omnia ve ſubiungiutur hoꝛrenda concluſio.Eccere ret autem ſi fuerimus peniten/ BGermo in cena domini ob hoc ſalutantes ⁊ dicentes. Aue maria⸗ Adeo eciuit ⁊ ad deum vadit.ſcnbitur vt ſupꝛa.Alta verboꝝ ꝓfunditas.alta ni/ mirũ.⁊ quis cognoſcet eam: Sed ita loqͥᷣ decebat conſciũ ſecretoꝝ dei.Hic tam ſub limis volatus grandi aquile ſpũali homi ni videbat᷑.cui ex ſententia dicere fas erat illud ꝓꝑhᷣie apud Boetiũ li.iiij. metro pꝛi/ mo. Sunt eteni pennevolucris mihi que celſa cõſcendant poli.quas ſibi cum velox mens induit peroſa ten as deſpicit ⁊c. NHNihi vero quid ni ſtupoꝛ mentis et di⸗/ gna admiratio debebatur ad hanc ſcienti am que mirabilis facta ex me eſt confoꝛta ta eſt.⁊ non potero ad eam: Quid niſive / nerabũdum quoddam ſilentiũ congrue/ bat: Congruebat vtiq; ſilentium potins ᷓ elato ſermone de diuinis obſtreꝑe inter oloꝛes me raucum anſerem.potius qᷓ; ſoꝛ/ didis pedibus affectionũ.manibuſq; oꝑa tionum me ſanctuarium verboꝛum dei te merariũ introire. Sed officij mei debituʒ ipſi vos ſcitis.ſed ⁊ frequens deuotionis impꝑfecte balbutire cõpellit.¶ A deo int euangeliſta exiuit. Miroꝛ ſi non pꝛotinꝰ ad hoc verbuʒ miramini. De quo nempe alio iſtud dicitur. Adeo exiuit / qᷓ; de ver/ bo quod eternaliter eſt apud patrẽ:quoni am in pꝛincipio erat verbũ ⁊ verbum erat veſtre conuẽtus ⁊ pꝛeſtolatio vel apud deum. ⁊ deus erat verbum. Si eter/ „ naliccrapud vann⸗ qualitera deo quomodo eternaliter apud deũ: Sed di/ ces exitus iſte verbi a deo / eſt ipſa filij ge⸗/ neratio.verum eſt ſi eſt filij generatio ſicut eſſe confitemur. Vides ꝙ iſte exitus pꝛoꝛ/ ſus eſt ineffabilis. De eo quippe ſcriptuʒ eſt. Generatõnẽ eius quis enarrabit: Iſa: liij. ca. Pꝛopterea cur conaretur eloqui 5 enarrari nõ poteſt. nõ eſſet illud ſobꝛie ſa/ pere. Quid ſiquis loquatur nõ iam homi num ſed angeloꝛũ linguis. quo pacto ef/ fari ſufficiet deum a deo exire/ non locali ter non dimenſionaliter.non diuerſificate ſubſtantie/ neq; durationis varietate ſed perſonali tm̃ diſtinctione? Qui ⁊ regredi dicitur ad deũ dum ſuũ rependens amoꝛc patri/ſpirat ⁊ quodãmodo donat ſpiritũ/ ſanctum. donũ pꝛeſtantiſſimuʒ ⁊ vtriuſq; nexum. ed ſileamus interim de ſecre tis his celeſtib ⁊ ꝑſcrutatioꝛeʒ inueſtiga/ tionẽ huiꝰdiuini exitus ⁊ regreſſus ad in/ tcra/ nos vel ad ſcholã vel ad celebꝛitatem uit · beatiſſime trinitatis remittamꝰ· Illicma⸗ gis diſcere eſt/ quomodo filius egreditur a patreyt imago pulcerrima a pulcernrimo yt verbũ ſententioſiſſimũ.vt ars omnium fecũdiſſima.vt exemplar diſtinctiſſimũ.vt idea ⁊ foꝛma quedam omniũ capaciſſima et actualiſſima ⁊ potentiſſima. Sicigitur exiuitxpᷣs a deo.eternaliter ꝓductiue.⁊ ad deum vadit / ſpiratiua dilectione. ¶ Am/ plius vero ↄſiderationi noſtre/alius obij citur xpᷣi a deo exitꝰ.qalius quoq; ſui ad euʒ regreſſus.nõ quidem intrinſecus ꝑſonali ter vt pꝛius.ſed denoĩatione quadã extrin ſeca.⁊ idiomatũ mutua ↄmũicatione.quã operata ẽ humanitatis aſſumptio.Etqͥd eſt pꝛecoꝛ hoc modo xpᷣm a deo egredi:ni ſi eundem in hoc calamitoſo vallis lachꝛy marum exilio/dignanter incarnatum:cõ/ moꝛari.affligi.crutiari: Nihil quippe lon ginqui a deo poterat excogitare mens hu mana/q; impaſſibilem ad paſſionem egre di.inuiſibilem videri.immoꝛtalem quoq; eſſe participe; moꝛtis. Aſtxpᷣm regredi ad deum / eſt ipſum a moꝛtuis reſurgere. Jaz non moꝛitur quoniã moꝛs eivltra nõ dña bitur ad Rho. vi.quãdo in patria ⁊ ciuita te ⁊ reguo patris in celeſtib ad dexteram ſuam ſedet in etemũ.cum omnia ſubiecit ei deus ad hebꝛe.ij. Hic eſt verus iuſticie ſol qui oꝛitur in natiuitate. occidit in paſ- ſione.⁊ ad locum ſuũ reuertitur in gloꝛio/ ſa aſcenſione Eccleſiaſtes pꝛimo.Et quia habent pꝛopꝛias ſolennitates hec myſte/ ria/ſuoſq; ſermones.tantũdem dictum ſit hic/quomodo xp̃ᷣs a deo exiuit ꝑ incarna/ tiouem ⁊ ad deũ vadit ꝑ gloꝛificatiouem. Hemü repibilis eſt exitus quidam ter- tius /xpᷣi a deo/Fᷣm animã qui cõmunis eſt omnibus creaturis. Dicit itaq; diuinus theologus Johãnes. Quod factuʒ eſt/in deo vita erat. Vita erat.non quidẽ ꝑ iden titatem realem ⁊ eſſentialem rei facte ad fa ctoꝛem. vt manichei blaſphemant. dicen, tes animam eſſe partem a deo deciſam per actionem pꝛincipis tenebꝛarum. Sed vi ta erat/per idealem et viuificam/ exempla rem ſeu archetipam cognitionem ⁊ virtu/ tem pꝛoducendi efficaciſſimam. longeerx/ cellẽtius.longe ineffabilius/q; in ipᷣa mẽ/ te artificis / domus fabꝛicanda vel imago pingenda/exiſtat ⁊ ſuo modo viuat.Quid vero ſint huiuſmodi idee.⁊ qualis ſit ea/ rum diſtinctio / nõ eſt hic diſputandi locꝰ. Rimm onegel gllin luce⸗ nnco/ pelon gshu mege grog Nlig hodi in mun Net te pe lio⸗ un ſr, wi N iouen. Aunten 0 nunssc duinos nahi gept nu ,dicen/ ſamper Sedv cxempe⸗ n1Virm longee⸗ dim ar naloſte, utiu MDulte doctoꝝ traditiones in vnam veri tarem(ſi bene capiantur) reducibiles ſuꝑ pꝛime ſententiarũ diſtinctione habentur. ¶ Ad hocigitur eſſe ideali illud recte per „ „ „„ hibetur egredi/quicquid fit extrinſecus ĩ elſe ſuo reali.regredi autem non niſi cea/ ture roali ꝓpꝛie datũ eſt. quãq;velit Boe/ tius/omnia in ſuum regredi pꝛincipium yYelut ſi flumina vnde exeunt reuertantur Eccls.i.Etqñ h̊: Qñ repetũt ꝓpꝛios q̃q; recurſꝰ.redituq; ſuo ſingula gander le⸗ manet vlli traditus oꝛdo/niſi ꝙ fini iun/ xeritoꝛtum.ſtabilemq; ſui ſeceritoꝛbẽ.li. iij. Detro.ij. Hocfitdũ motus inditos nature ſue/cuſtodiũt.dumq; vices indul/ . Pagut: agendo patiendo monendoq; ¶ Atuero q;tum tibi eſt creationis egrei ui excellentioꝛ (o rationalis ſpũs) tanto regreſſus ruus ad deuʒ eſt q;to a reliquis omnibus a ꝑfectione differentioꝛ. Cunẽ Pe rõnalis ſpũs ſicut capax et ꝑticeps dei ſolus factus es ꝑ intelligentiam atq; ratõ nem. hinc ad imagiuem dei et ſimilitudi/ nem factus affirmaris. Geñ.i. Sic ſoli ti bi ad deum regredi cõceſſum eſt/ꝑ cogni tionem etamoꝛem.Dirigũtur cetera ĩ cur ibus ſuis et ab agẽte infallibili. ſicut ſi vi dens aliquis/cecum ducat vt dicit auerro is. Tu ſola/videns videntem inſequeris Tu ſola/cognitine ad pꝛincipiũ tuum re grederis.vt fias vnũ ens cũ diuina eſſen/ tia. tertia ꝑte libelli de oꝛnatu ſpũaliũ nu/ ptiarum.Anima inquit contemplãtis ita oiungitur deo / vt fiat im illud eſſe vita le et ideale qð eternaliter in deo pᷣhabuit. Quem erroꝛem / vna nuper eplaa me edi ta coarguit. Velim pᷣterea cõmonuiſſe vt de bac mateniacautelegat᷑. Bem. ad fẽs de monte deili.ij. ¶Ceterũ anima hbuma na pᷣcipue illa eſt inter omnes rationales ſpiritus/ que non ſolum regredi ad deum ed omnia alia in eum referre debet. Pꝛo/⸗ pterea enim ipa coꝛpi cõiuncta et in imis certis ligata.ᷣm Platonicos. Pꝛopterea nexum duplicis mundi/tã ſpũalis q; coꝛ/ poꝛalis/operat᷑quaſi duas illas catenas auſarũ / auream etargenteam/nectens Deniq; idcirco in oꝛiʒo nteduplicis mun di ſtatuitur facies ſua putdiuini theolo/ gi/et eleuati methaphiſici edocuerunt.q̃ti nus ꝑ ipam ea omnia referrent᷑ in deũ co/ gnoſcẽdo et vtendo/que ab eo egreſſa ſũt in creando. Hincdixerunt Ariſt.i. politi⸗ eos ſolos ꝓpꝛia appellatione homin etae a boni ſunt etad deum omnia rectionis future neceſſitas cõcludit᷑. Alio quin naruralis inſtituti finis / fruſtra eſ⸗/ et. Sed de his alibi. Demũ ſpicuũ eſt / omines di referũt ¶Huncad xpᷣm redeo. QOnia eni regreſſum hunc ꝓ intelligentiam ad deuʒ et vſum/anima eius perfectiſſimis mõis exercuit. dum ſeipᷣam etrem quamlibʒ al/ teram / ſola ꝑ excellentiaʒ in dei gloꝛiã lau/ dẽ amoꝛemq; reduxit. Hincaptiſſima ra/ tione. dixit euangeliſta noſterdexpᷣo.a deo exiuit et ad deum vadit.Exiuit dico ſm animam ꝑ creationis emanationẽ / et ad deum vadit ſui et alioꝝ omniũ / in de um reuolutiõem intelligibilem. Et ſicut omia a deo quodammõ accepit in ſua cre atione/dum ꝓpteren facta ſunt omnia /ſic omnia refen in deũ directiue ppoꝛtionabi „ Ad pꝛimũ exitum et reditum eter liter ſa tredltume hunc finem olim egreſſus fu erat adam a deo in ſuipꝛimaria creatione vtad deum regrede etur ꝑ ſpeculationem et amoꝛem. Sed ve peccato.homo cũ in honoꝛe eſſet non intellexit.cõparatus ẽ in mentis inſipientibus et ſimilis factus eſt illis. Sequimur eum nos beſtiales effe⸗ cci.vitam pecudum eligentes.qui decliuẽ animam iugiter ad terrena demittimꝰ. qͥ poꝛcino moꝛe verſi ad infima vultibus adheremus. Vorx eſt talium. Adheſitĩ ter ra venter noſter. et iterum. Adheſit paui/ mento anima mea 4 in limo ꝓfundi. Hic exclamat ſatirie. O curuas in terra animas et celeſtiũ inanes. Oq; ſuauioꝛ voxatq; iocundioꝛ regredi/ entis ad deum et gratias agentis/q; dejte nebꝛis vocauit nos deꝰ iadmirabilelum̃ ſuum /cuius figuram geſſit Petrus / a vin P culis feneis etc .ete ductus de cuſtodia ad confitenduz nomĩ domini. Vere vincula ferrea aubiditatſs . noſtre. Vere carcerem ienebꝛoſum hoꝛri dum ſqualidum et ſceuoſum eſſe ſoꝛdidũ deſiderium coꝛdis noſtri.⁊ anima talibus immerſa/quando poterit liberis intelligẽ tie alis ad alta ſubuehi ipᷣa ad deũ regredi Aand valebit. Hocitaq; fieri eſt impoſ ¹ bile niſi in manu foꝛti ⁊ biachio extento illius qui eduxit vinctos in foꝛtitudine.qᷓ de ſtercoꝛe erigit pauperem ger m 40 et platonici/omnia ꝓpter hominem. ipſuʒ vero ꝓpter deum factum eſſe. Hinc reſur- ctrurſus. Infirus ſuʒ et carcere tetro liberatus. ete- Bermo in cena domini pꝛiucipibus. Qui contriuit poꝛtas ereas ſcit. intratq; fugiens a ſe velut in quadaʒ reſicut animaa deo exiuit / ſicad deum va regionem quo intrau erat aug qui dixit ĩ ul dir.qᷓ;q; donum boc exercentibus ſead iꝰ libꝛo cõfeſſionũ. Et factus ſum mihimet dan ſum et non niſi talibus / de lege cõmuni p/⸗ regio egeſtatis ¶ Nonne tibi petrus mira . 1od ſtetur ¶ Epilogantes ergo concludamus culi ſtupoꝛe in captura iſcium attonitus guit ꝙ eſt vnus chꝛiſti exitus a deo ꝑ eternam ſicexire dominũ voluiſſe viſt us eſt. Exiin/ Po gelentioen ethabet ſuum regreſſum per quita me domine qr peccatoꝛ ſum. Lu.v. cche pũs ſpiratiõem. ſcpᷣo ꝑ humanitatis aſſũ Sic hodie manum xpᷣi beatam / volenteʒ ? ptionem. habet ſuum regreſſum ꝑ coꝛpo⸗/ pedes eius ad lauandum tangere / ipſe re⸗/ ““J ris gloꝛificatiõem.tertio ꝑ anime creatio/ fugit dicẽs Dũe tu mihi lauas pedes:? Ue .⸗“ nem. habet ſuum regreſſum ꝑ cõtẽplatõez lut ſiverbum pᷣdictum re eteret. Exia me . Oſt ſenſum litteralem / theologica domine non lauabis mihi pedes in eter Vi lem ⁊ methaphiſicalem / ſupeſt vv num. ¶ O ſuꝑadmirabilem hunc humili re . chema noſtrum pᷣſertim pꝛimã eiꝰ tatis exitum. Felixanima quetaliter exita ””? Ptem / ad nos moꝛes quoq; noſtros tran deo. qꝛ nunq; rectioꝛi via ad deum vadit- fie feramus.Et dicamꝰ ꝙ duplexeſt moꝛalis nam coꝛrelatiua ſunt et omnimode ſe ha/ N exitus animea deo. Unus peſſimus ꝑ ſu/ bentia idem exitus iſte a deo et ad eundez bor perbiam. Alius optimus ꝑ humilitatem. regreſſus. Dic vallis deſcenſus ⁊ montis L leo ¶Per ſupbiam exiſſe legitur filius illepp/ aſcenſus. Mẽtioꝛ ſi non ita ſe conſequi te znn digus in regionem longinquam. Lu. xpy. ſtata ſit veritas.qui ſe humiliat ait exalta/ unf Duõ exiuerunt Adam et Cayn Beñ.iij. ? bitur. Lu. ix. ⁊. xviij. Hinc Augꝰ ait iepßtaꝛ· — iiij. Quomodo egrediũtur foꝛas iũlli q ima quadam ad dioſcoꝝ. Non aliam tibi inqͥt h vigent ⁊ loquũtur in idipᷣm ſcʒ cõtra den. ad capeſſendam etobtinendam veritatis 4 qualiter exierunt ⁊ exibũt. Diſcedite a me viam inuenies / q;ᷓ que inuenta eſt ab üloqͥ; H maledicti in ignem eternum. Math. xv.· greſſuum noſtroꝝ tanq; deus vidit infir⸗ Longinquus valde ⁊ peſtiferus hic exitꝰ?. mitatem. Pꝛima eſt humilitas. ſeða eſt hu quia longe a peccatoꝛibus ſalus.Exit iſte militas.tertia eſt humilitas. Quotiẽs boc a deo non eſt ſed ſuꝑ deum. ſue voluntati interrogauens / hoc dicam: U. onum eſt li ꝓpꝛiam anteponendo.ideo dicitur elatio. nos hic eſſe(o deuoti patres a⸗ ſapiẽtis vi Teſtis eſt ille qui eſt rex ſuꝑ omnes filios ri)bonum eſt de humilitatis exitu ſermo/ ſuperbie Job. iiij. Qui extollitur ⁊ erit ſu/ nem audire. De qua vtinam cum humili/ ne per omne qð dicitur deus. ij. ad Theſſal. ij tate et vt res digna erat loqui poſſet/ano/ ho Taliter egrediens foꝛas euaneſcitvt fum gans et ſtulta pᷣſumptio coꝛdis mei Raz nich nec regreditur ſicut coꝛuus.niſi foꝛte ꝑ im quale monſtrũ eſt/quale ſacrilegium.ver/ patientiam? rabidam obſtinati odij latra miculum de humilitate loquentem. ⁊ ideo N tionem. loquatur in idipᷣm in deum videli ſuꝑbire qꝛ laudat humilitatem. ⁊ ideo exi . cet. et dentibus ſuis in eum fremat ⁊ tabe rea deo ſupꝛa deum maleꝑ ſuperbiam.q̃a ſcat ¶ Eſtp̃ᷣterea exitus bonus a deo ꝑ bu ſuadet ab eodem ſub eodem exire ꝑ humi/ 5 militatem.ſed ſub deum.etrurſus ad de. litatem: Quis hoc cederet.ſinon qꝛ toti RM 4 Non quidem locali diſtantia. nam q̊ ibit ens expertum eſt: Sed inter laudandum homo a ſpiritu tuo domine:et quo a facdie humilitatem / ſurrepit ſuꝑbia dum valde tua fugiet: Si aſcenderit in celum tu illic deteſtari queritur. Jha quando non intro e es ⁊c Sed fit exitus iſte ꝓpꝛia quadam re/ ibit. quando non caſtra coꝛdis noſtri ſub 6 putatione ⁊ intelligentia.quãdo aĩa excõ/ dola machinatione penetrabit? VUe yefſi iu ſideratiõe intima diuine immenſitatis / re lijs adam / ab hac terrifica pemicie.¶ Sʒ T der ſilit in paruitatem ſuam.et ſead ſe contra / ad humitatem redeo.ad cuius pᷣconium/ hit ⁊ loco cedit ꝓut ad aſpectum maguia/ tria miracula eius ſupꝛa modum mirabi/ en licuius pꝛincipis/pauperculꝰ ſeruus aut lia:triplex notificabit conſideratio Recte damnatus experitur. Hoc ſuo mõ aĩa ĩfir quidam de beato humilitatis exitu/ totuy il mitatis ꝓpꝛie imo cuiuſdaʒ nihileitatis cõ huius collationis reliquum contexerunte i ſcia/ ad cognitionem pᷣſentie diuinitatis vt alias pollicitus ſum oſtenſurum: Exi o mmenſe hoꝛreſcit. ſtuperpallet contremi · tulo humilitatis / ius tradi bumilibus ad „* — . bſie tti net nmn N lan nee⸗ rertt mt⸗ eba⸗ chlr lnct Pꝛopter qð ſaluatoꝛ noſter/carnem ſume re hoc eſta deo exire et crucem ſubire volu iit.vt oꝛatio dicit eccleſie. Ob hanc deniq; bumilitatem/cõcludit pᷣſens euangelium. Exemplum enim dedi vobis vt quemad/ modum feci vobis / ita et vos facatis. Tria humilitatis exempla ſumemus/it̃m tres vires anime.iraſcibilem roõnalem con cupiſcibileʒ. Ettres virtutes cheologicas fidem ſpem et charitatem. Et tria diuinis ꝑſonis attributa ſapientiam potentiam ⁊ bonitatem.Et iuxta tres ſtatus eccleſie pᷣ/ latos doctoꝛes religioſos. Et ſm tres ſcri/ pture auctoꝛitates. Pꝛima bumilem ſpiri tu ſuſcipiet gloꝛia. Pꝛouer.xix. Scðᷣa au⸗ ctoꝛitas.vbi humilitas ibi ſapientia. Pꝛo uer. xi.Tertia/Deus ſupꝑbis reſiſtit. humi libus autem dat gram. Jacobi. iiiſj. militas vera.nam eſt qui ſe nequiter humi liat.Eccli.xix.· Vera inquã humilitas/dũ feliciterexit a ſumma potentia ⁊ głia ⁊ ma gnificentiſſima maieſtate dei/in ſuam im/ potentiam ignominiam ⁊ ſeruilitatem in/ tuendam ſentiendam q; efficitur potentiſ/ ſima et głioſiſſima ⁊ ĩpatrixliberrima atq; moõarchica ſuꝑ oĩa. uderde; illam accipite. Perbibet Seneca/ꝙ facil ultis audire rõeʒ ad diuitias/ꝑ contemptũ via. Itaq; dici/ mus de potentia et gloꝛia ⁊ reliqͥs q̃ mun/ dus offert.et que cõtemnendo fieri noſtra teſtat Ambꝛo. Vnde vero melius qᷓ; ꝑ hu militatis egreſſum a deo/ contemptus iſte generatur.qñ in comꝑatione diuinitatis/⸗ ꝑſpicue cernitur ꝙ vanitas vanitatũ ⁊ om nia vanitas.omnia mendaciũ: Quidnili beat exclamare cũ ꝓphᷣa filij hominũ vſq;/ quo graui coꝛde vt quid diligitis vanita/ tem et queritis mendaciũ:Ouidni pᷣterea contempta vanitate ⁊ mẽdacio/faciat hec ſublimiſſima hũilitas /hec ditiſſima pauꝑ tas /ſolum deum / glam ſuam. potentiã ſuã opulentiam ſuam.et hanc arbitratur eſſe ꝑ tem ſuam hereditatem pᷣclaram/et poꝛtio/ nem vberrimam in terra viuentiũ cum il/ lo qui dicebat. Pars mea deus in eternum umileʒ ſpiritu/ ſuſcipiet gloꝛia. itaq; bu — 4 ꝛo humilitate 40 omnia conantur poſſidenda/ non quideʒ cinili lege ſed diuina. Ham et miſteriũ nõ dicam diei huius ſolius / ſed totius paſſio nis dominice/quid aliud pꝛincipaliuſ eio gquitur/qᷓ; imitande humilitatis exemplũ⸗ Et in gallico ſonantius dicit᷑ Ceſt grande poꝛtion et bona ꝑti. (Moꝛro quid ad iſta cõuenientius/q; vt hec humilitas ſit go rioſiſſima/cuius gloꝛia ſolus deꝰ eſt. Hec vilificatio ſit nobiliſſima/hecabiectio vbi qᷓ; famatiſſima.qꝛ deus/fama ſua nũq; ab eſt. vt hec deniq; impotentia/ hec ſeruitus⸗ ſumma ſit potentia imo omnipotentia. ſũ maq; libertas: Oĩa poſſum inquitapłus in eo qui me cõfoꝛtat xpus ad Phil. uij. Videat qui põt/q;ta ſit exaduerſo om/ nis ſuꝑbe vanitatis.egeſtas impotentia ⁊ vilitas. Nam qua ratione repleretvanitas ſatiaret egeſtas. dñ aretur abiectio.conſoli daret infirmitas. Attamen quid aliud ſũt hec omnia niſi vanitas vanitatũ etomnia vanitas ⁊ afflictio ſpũs: ¶ Exhis pſpicu um eſt quo pacto vim iraſcibilem ciu? eſt in ardua tendere/pficit hic beatus humi/ litatis exitus a deo.ex deſpatione ſui totali ſummam de chꝛiſto ſpem gereudo.⁊ ita ſe/ cundũ omnes alias ſuas virtutes/quas c numerat Guilhelmus pariſieñ. reliquas. onit itaq; humilitas hec/ſolum deũ ſpẽ uam foꝛtitudinem ꝓtectionem magnifi/ centiam.et ita de ceteris. Pꝛopterea fiden terait. Dominus ꝓteetoꝛ vite meea q̊ tre/ pidabo: Etenim quo rueret.quomõ muta ret aliud amplius quid conani poſſet. que ꝓpfundiſſima ſtabilitate/immobilitati pe- nitus adheret: Quid eam aduerſumviola ret que altiſſimum poſuit refugiũ ſuum in firmiſſimo habitaculo tuo qð operatuſes domine? Quo fugeret alibi?: Quid aliud ſparet?: Quãobꝛem in remedijs humanei/ ſtabilitatis et incerritudine caſunm tam hoꝛrendoꝛum ꝓcellis/figit nauem coꝛdis immobiliter velut ancoꝛa quedam ſpiritu alis et intelligibilis. Deniq; nõ ponit car nem bꝛachium ſuum vt ſuperbia.que ſpe/ rat in multitudine diuitiarum ſuarum.vel tempoꝛalium vel ſpũalium.et pꝛeualet in vanitate ſua.Hec idcirco ſibi cauetab om ni excellentia nimia.ab omni quoq; defe/ ctu. vt ne extollatur pꝛeſiunptione/ nec frã gatur deſpatione non obſtinetur obſtina/ tione necdiſſoluaturenerui mollicie/quẽ/ admodum de his et alijs in omni materia virtutis ſi vacaret/fieri poſſet manifeſtum ſiqualiter ardua mediocritate via regia ſꝑ inceclit doceremus Sed ad domman? A tiſſimum eius imperium venio Quid eni aitebus ominan peoutalae ecutus 2 186 4 4 „* ſum latius)quid enim eſt dominari rebus iqᷓ / niſi eiſvti poſſe iuſtevt placuerit: Hoc autem cõuenit humilitati.omnia quippe aſſumit in ſui facultatem ⁊ vſum.dũ ꝓpter deum ſe et omnia alia contemnenda decre uit. Quo contemptu ſatiatur amplius(ne nos irrideant phariſei auari hec audiẽteſ) et copioſius abſq; vlla ↄpatione contenta tur.q;; ex nuda poſſeſſione ciuilis tituli.qi ſuꝑ extendentia inhiante ad quaſcũq; di⸗ uitias.aut eaſꝑ amoꝛem amplectente.aut eis incubante ac mentetenus inherẽete di/ taretur. Sic de cathone pᷣclare dictum eſt a ſaluſtio.q; quo plus gloꝛiaʒ fugiebat/eo magis aſtequcbarur. Zen penl ibi de di nitijs.ita de potentia ſeculi.ita de vmbꝛati tis dominiũ/ habere omnia ſub pedibus/ per generoſum cõtemptum. Omnis locus quẽ calcauerit pes veſter.uaffectio. veſter erit inquit dñs Deutero.xi.Quaʒ latũ im periũ:nihil aliud a deo magnipendere/vł nullis ſubijci neq; cõculcari· Hoc nõne eſlſt ſignum magnum apparens in celo in⸗ telligibili ⁊ ſumo anime rationalis. Ou lierſq; humilitas/amicta ſole iuſticie.Naʒ quid iuſtius humilitate/que omnem im/ plet iuſticiam.gl. Math.iij. In capite eiꝰ coꝛona ſtellarũ duodecim.omni ſcʒ fulgo⸗ re virtutum radians pfectio. et luna totiꝰ humilitatis ſub pedibus eius hoc eſt ſub affectionibus ꝑ cõtemptũ. Hec eſt ditiſſi/ ma humilitas que docuit paulũ ſcire abũ/ dare⁊ ſcire penuriam pati.habereoĩa et a bundare in omnibus.ad Phil. iij: Qua/ ſi nihil habentem / et omnia poſſidentem. ij.ad Coꝝ. vi. Hec exaltauit xpᷣʒʒ ſũme hũi litatum in paſſione.et dedit illi nomen qð eſt ſuper omne nomen vt in nomine Jeſu ſiectatur ⁊c. ad Pbib. ij. Ecce dominatio nem omnium ꝑ humilitatem. Pꝛoinde ſi hec iure ſuo poſſidet regnum celoꝝ ſicut ⁊ poſſidet.qm̃ ipoꝝ eſt regnũ celoꝝ. Hath v.quid a dominatione ſua relinquet᷑ alie/ num: Deniq; ad eiꝰ obſequiũ militãt om/ nia.ſeruiunt. ꝓſunt.obſequũtur.Aduerſa quidem.vt blaſphemie /iniurie / ſecutio⸗ nes / neceſſitates/anguſtie.ad exercitium?: tutelam. ad medicinam quoq; acneceſſari am cuſtodiam. Pꝛoſperis vero vtiturad modeſtam ſobꝛiamq; cõſolationem:Hicã amplius. militant ꝓ ea ſui hoſtes foꝛtiſſi⸗ — O quale igitur q;tumq; bumilita / ſus elatione ſupꝛa deum. Bermo in cena domini mi. nam expeccatis redditur cautioꝛ firmi oꝛ atq; validioꝛ.ĩmo vide miraculuʒ.ipſa enim ex moꝛte ꝓpꝛia / reuiuiſcit ſepius foꝛti oꝛq; reſurgit. NHam quis neget magnãeſſe humilitatis enpernnder igemmuiud tatem ꝑdidiſſe: Quinetiã oꝛitur ex ſuo cõ⸗ trario qð eſt ſuꝑbia non minoꝛi miraculo q; ſi frigiditatem caloꝛ gignat. Humilita/ tis quippenon parua eſt occaſio / animaʒ cõtra deum ſuum / benefactoꝛem ſuũ / pfeʒ ſuum/dñm creatoꝛem redemptoꝛem ſuper biſſe. Similia vere non miracula ſed poꝛ tentuoſa monſtra/demon in filia ſua ſuꝑ⸗ bia crebꝛius oꝑatur.qꝛ er moꝛte ꝓpꝛia ⁊ ex humilitate contraria⁊ ex ſoꝛdibus⁊ aduer ſis ſibi virtutibus pulcerrimis/dum ſtul⸗ te gloꝛiat᷑ fediſſimaʒ trabitoꝛiginem. Ad vnum igitur dicere eſt q, upbie eritꝰ* a deo ſupꝛa deum ſicut egentiſſimus eſt at q; pauprimus in vilitate pauptatis(Oia mirum conuertuntur in ſuam inopiam et Seſtructiõeʒ.notatur. Sapie.iiij) Sicmł toplus beatus ille humilitatis exitus a ðᷣo ſub deum / opulentiſſtimus eſt / ditiſſimus eſt vominanciſſinmw eſt in ſußmo domi⸗ nationis.quoniam omnia ſibi cooperan⸗/ tur in bonum.moꝛs.eęgeſtaſ.cõtumelie.im mo ⁊ angelꝰ ſathane ⁊ diaboli omnes cũ ſtimulis ⁊ tentationibus ſuis. Paulus et Job huius rei teſtes ſunt. Peccata inſuꝑ et cetere peſtes aduerſe/ſeruiunt ei ⁊ tyria/ cam ſibi efficaciſſimam conficiendo.quẽ⸗ admodum teſtatur Auguſtinus qui mibi non credit ꝙ expedit ſuꝑbos in turpia qũ q; peceata coꝛruere. Hac arte dominãdi fa cit ipa de omnibus ſicut ð obſequioſis ſer nitoꝛibuspfectum ſuum ſicut e regione ſu perbia damnum adauirit exomnibus.cu/ ius oꝛatio etiam fit in peccatum.charitas in odium.virtutis laus in oppꝛobſiũ.duʒ poſt hec oĩa/ exit a deo ingratiſſima pꝛoꝛ/ militas ſuo modo eſt ambicioſiſſima cupi diſſima maximi coꝛdis et altiſſimi ſpiritꝰ. Lur ita:Quoniaʒ dedignatur impleri ni/ ſi ſummo honoꝛe.niſi ſummis diuitijs.ni ſi maxima gloꝛia. Super bia vero vt pu/ ſilli coꝛdis et puenilis et ſtulti/paruiſſimis inhiat capitur afficitur ⁊ vexata toꝛquet᷑. ¶ Nunc ad ſtatum pꝛelationis qui poten tie dei coꝛreſpondenter oꝛdinatur in eccle/ fiaſtica hierachia/applicemꝰ que dicta ſũt et inferamus q; abſq; humilitatis exitu in — oſtremo hu ge⸗ ad oſoſe goneſt ulbott chanus idi; mpoon/ mohn mapt hint. glenn/ oNp/ nictims loꝛec. uipone rincal⸗ dicuſt. ant Pꝛo bumilitate ſue paruitatis recognitiouem actualeʒ vel habitualem / non poteſt quis pᷣlatus habe re euangelici dominij ꝑfectionem. Itaq; ꝑ Uerſus et diabolicus non oꝛdo ſed hoꝛꝛoꝛ dicendus eſt in eccleſia. vbi eſt ſublimioꝛ qͥ ⁊ ſuperbioꝛ.vbi qui maioꝛ eſt non fit ſicnt minoꝛ.q;q; ita fiat aliquãdo/vel ad ſubdi toꝝ punitionem Job. x iij. Qni regnare facit hipocritam ꝓpter peccata populiqua lia nunchoꝛrenda ſunt et abominanda ſu pꝛa qᷓ; credi poteſt. Aut ad pᷣſidentis dam/ nationem ſicut in iuda et multis apparu/ it.et illis qui ſubditis incoꝛrigibilibus pᷣ/ ſunt ad vtroꝛũq; exicium. vel ad contem/ platiuoꝝ exonerationem netalibus vilio ribus occupentur. Ita habemus ꝙ pelles tabernaculi ꝓptegebant archam teſtamen/ ti. ¶ Eſt autem triplex ſignum in pꝛelato ſue humilitatis. Fuga pᷣlationis.fuga ho⸗ poſitatis.cura ſpiritalis/ ¶ Pꝛimum ſig⸗ num fuga pꝛelationis dat pparationẽ ani mi ꝓmptiſſimam ad cedendum ſue pᷣlatio ni.ſi ⁊ quando fuerit pꝛo grege conueniẽs quia dixit exanimo dum inſtitueretur/no lens volo Oppoſitum ſentire coꝛde oꝛe et opere eſt in pᷣlato damnabilis ſuꝑbia.⁊ eo dam nabilioꝛ ſi nec Auerſitatibus nec in/ famijs nec alioꝛum c. nſilijs nec ſubdito/ rum ſcãdalis/a pᷣlationis amato onere poſ ſit auelli. Veve ab hoc ſigno ſugbie. Wi⸗ randum ſi remoto fundam̃to hui ecdleſia ſtici.parietes fluuioſis riuis vbiq; deſiſtũt volumus illos cõſolidare et vnirevt umi litatis fundamentum iaciamus. ¶ Secũ dum ſignum humilitatis eſt fuga pompo ſitatis in ſeet ſuis. Oppoſitum facere eſt damnabilis ſuꝑbia.qᷓ;tumcũq; ſub hone/⸗ ſtatis ſpecie aut eccleſie vtilitate pallietur. Sed medium inquiuntoptimum eſtcö⸗/ ſentio. At quale mediũ? CLerte nõ vt pha 7. riſe terminabit ¶ Tertio ſigno cure ſpirituali catis/opponiturtota cura ⁊ occupatio /in paruis et ludicris ⁊ temꝑalibus ſeu lucris ſen iuriſdicionibus ⁊ pꝛacticoꝝ ſola pmo tio atq; ſpũalium quoq; hoꝛroꝛ et deſertio Nuncad ſtatum docroꝝ quiſ̃m cano/ nem eſt quaſi pᷣcipuus in eccleſia/etad ſ. 3/ * „ pientiam diuinam coꝛreſpondẽteroꝛdina tur/applicemus quevictaſunt.Apud do/ ctoꝛes pᷣſertim in ſacris litteris /ille ſapien tioꝛ eſt/qui pluri humilitatis ſale id eſt ſa poꝛe/ſapientiam ſuam condiuerit.Nõ di/ tus ſum cedeſipiens / ſapientia animali terre- ner uabeu vt chꝛiſtiane ſapiẽs de pluri cognitione ſed ſapoꝛe. ſpc ſapoꝛ ſit quedaʒ cognitio Hoc dixiſſefertur pto lomeus ꝗ; ſapientioꝛ eſt qui et humilioꝛ Huic humilitati aduerſant᷑tria ſigna.cu/ rioſitas.ſingularitas.impatientia vel in⸗/ incoꝛrigibilitas. ¶ Curioſitas eſt dimil/ ſis vtilibus et edificatoꝛijs pꝛo ſeet popu lolconterere ingenium ꝑderetempus/i eis in quibus non eſt bonum neq; finis.ſicut de mathematicis dicit Areſto. Aut quoꝛũ finis ſolum ẽ ſcire vt ait Seneca. Aut foꝛ ſan ſupbire vaneſcere et de ingenio alto et ſubtili p ceteris gloꝛiari. Hocagere ſignũ eſt inſtinctus diabolici aut nature coꝛrup te.et ibi cccideruntomẽs quos ſub ſpecie reuelationum et inſtinctum diuinoꝝ ſelu xit ſathanas: trãſfigurans ſe in angelũ lu cis. Dane. dum hincinde multa legi/ mul ta cogitqui multa audiuiet quedam exper uper diſtinctione inter bonos in ſtinctus et malos:inter diuinas reuelatio nes et diabolicas illuſiones.Deniq; inter bonas reuelationes et immiſſiones ꝑ an / gelos malos hanc in veritate comperi pꝛe cipuam diſtinctionem et indefectibile ſi / num.ꝙ inſtinctus bonus ſemper eſt ad oumilitateʒ et cum humilitate. Onlus ve ro/ad vanitatem quandam et cum vanita te ad ipᷣam excellentiam.palam vel occultc Qualiter autem curioſitas ſciendi inuti/ lia / vanitate careat.viderint curioſi.etiam quo pacto abſq; tumida elatione ſpiritus poſſit aliquis geſta legendas hiſtoꝛias et miracula ſanccoꝝ/nihilipendere/ego non intelligo.quoꝛum lectio maxime ardens et hum eSachmmmriem potenter inflã/ mans. ¶Roꝛro / ſingularitas. Scoʒ ſig num ſuperbie in doctis.aut de nouis ⁊ in/ auditis et peregrinis adinuentionib.im/ mo habechoc mirandum ſingularitas q; ex ſuperbia generat pigriciam ſilentiũ ob/ ſtinatum puſillanimitatem. dum videt ſe non poſſe ceteros in loquendo vel docen/ do ſcellere. Heceſt mater erroꝝ et ductrix ambulandi in aduentionibus ſuis. Deni 7 q; impati adquieſcere. one Hreligioſos ? deuo tos / quales decet eſſe xᷣianos omnes qui ſunt pꝛofeſſi in baptiſmo ſub yno abbate chꝛiſto. quoꝛum ſtatus reſpicit Peſaim 5 40 entia vel incoꝛꝛigibilitas tertiuʒ ſignum ſuperbie ponitura ſapiente. Do⸗/ ctrina inquit viri ꝑ patientiam cognoſcit Errare quidem humanum eſt. ſed plane 7 L7 Bermo factus in cena domini. ſpirimſſancti bonitatem. inducamus que diximus.et inferamus. In chꝛiſtiana reli/ gione ille ſanctioꝛ eſt qui et humilioꝛ.⁊ bu milioꝛ qui ſanctioꝛ¶ Huius humilitatis triplex ſignum eſt. confeſſio. compaſſio. et voluntania ſui deiectio. De reliquis videa tur deuotus Bernardus de duodecim gra dibus humilitatis et ſuperbie. Confe=ſſiio nem ideo poſui pꝛo ſigno humilitatis. qa vir tempoꝛibus noſtris fit aliqua confeſ/ ſio / pure nude et integre. Ut quid ita?: Cer amoꝛem vaniſſime te ꝓpter hipocriſim et fame noſtre quetimoꝛem mundanum par turit et pudoꝛem talem quidem et ita tirãa/ nicum. vt cogitare ſit ingens hoꝛroꝛ. Ve pᷣ cipitantibus ⁊ volutantibus ſemetipſos in paſſiones ignominie. in flagicia coꝛpo rs ertraoꝛdinaria. quia clauduntſepius os ad confeſſionem. et muti tendunt ad in fernum. Ham et ʒodoma interpꝛetat᷑ mu/ ta. Audiui a quibuſdam/ꝙ maluiſſent to/ lerare doloꝛes partus.vel moꝛtis eterne pe riculo ſe exponere:qᷓ; aliqua de ſuis puden dis impudicicijs confiteri non ob deſectũ fidei et credulitatis ſacramẽti (vt dicebãt) ſed quia tanto pudoꝛe vexarentur.ne ſalu bꝛiter loquerentur coꝛam vno ſecretiſſimo ſacerdote queißidamnabilierc anal pa lam impuden bantur cun nihil celare ſcientibus. Ceterum compaſ⸗ ſio de peccatis alioꝛum / certiſſimum ẽ hu/ militatis vere ſignum.ſicut econtra/pꝛiuʒ eſt ſuperboꝝ alijs indignari: Vera iuſti/ cia inquit Gꝛegoꝛius compaſſione habʒ falſa indignationem. Si quis audit vl co gnoſcit alioꝛum peccata multa vel magna et inde pᷣcatur viudictam.aut gaudet de in flicta.nõ ſecure pꝛecatur neq; gaudet.quo niaʒz reuerſus cognoſcere debet ſe młta pu nitione digniſſima commiſiſſe. quibus ta men petit indulgeri non iraſci. Sic egit ſanctus pater qui audiens peccatum fra⸗/ tris fleuit et dixit. Ille heri.ego bodie. Id circo. vis aptam meritis. vicem impende/ re(inquit Boetius Dilige iure bonos / et miſerere malis. ¶ Mouiſſime ſubiectionẽ ſeu deiectionem poſuimus tertium humi⸗/ litatis ſignum. Nam vere humilis eſt / qui ex vera ſuicognitione ſibi vileſcit. Hic ſe diuinis gratijs indignum comparat. Hic laudes boꝛtet pꝛias veiuti inſidiatnices/ – 1 ——— tollere volentes ipſum in altum / vtlapſu grauioꝛe ruat. Pꝛopterea deijcit ſe iugiter in terram ſue fragilitatis.pꝛout de antheo gigante fingit fabula.cui excaſu ſuo in ter ram vires augebantur.ſed in ſublime leua tus / ab hercule ſtrangulatus eſt. Hicſe in omnem creaturam dei peccaſſe fatetur. in celum et terram et omnia que in eis ſunt. Nullam ergo flagellationem ab eis reijcit niq; indicia dei magna et occulta velut ti/⸗ mentes ſuper ſe fluctus etpaueſcit. Atten/ dẽs quomodo nec foꝛtium bellum.necar tificum gratia.et qð de cathenis et carcere trabitur quis adregnum ⁊c.et quod nemo ſcit an amoꝛe vel odio dignus ſit Eccleſia ſtes.ix. ¶ Ad hec alta et longe diuinioꝛa vere humilitatis monita capienda/plus ꝓ ficit vnctid q; lectio.oꝛatio q; peroꝛatio.al i ſuſpiria q; acuta ingenia.⁊ ſuperomnia frequensfidelis ⁊ pia commemoꝛatio paſ ſionis chꝛiſti Qui a deo exiuit in mundũ vt eam in ſchola ſua doceret. et hodie duz regredi vult ad patrem / verbo ſimul et fa / cio confirmauit.¶ Ad hoc enim lauit pe/ des diſcipuloꝝ et dixit. Exemplum enim ⁊c.huius bumilitatis nos parniceps vo/⸗ umilitas / ibi ſapiẽtia. Pꝛouerb. xi⸗ na ſapientia in ſuam inſipientiam ſapide cognoſcendam / ſibi vtiq; ſtulta redditur. ac perinde diuinam illam ſapientiam adi pilcitur quam iubet apłus.iad Coꝝ. iij. Siquis inter vos videtur ſapiens eẽ ſtul tus fiat vt ſit ſapiens. Hanc veram ſapien tiam dicit lactantius non alidi querendã eſſe/ q; in ſchola cui titulꝰ eſt ſtulticia. Ita pater.quoniaʒ ſic placitum eſt apud te ait chꝛiſtus. ¶ O quis dabit nobis hanc ſtul tam ſapientiam? Qe filis hominum qui ſapientes ſunt in oculis ſuis.et coꝛam ſe/ metip̃is pꝛudentes. quia quanto magis ſa pienan aneſierinranto pſatongine ſi et ab eis: Et pfecto niſi fiant paruuli.niſi crediderint captiuando omnem intellectũ in obſequium fidei / ipᷣ non intelligent. O ſtium ad ſapientiam veram / chꝛiſtus eſt. idem ſane bumile.turgidus et elatus ſpiri 14 èWBMU Peꝛo humilitate tius / lllua quando poterit introire: Atten / uules ſimplices / ea que doetus plato ne/ damus obſecro quãtulum illud eſt ꝙ; . Soqra⸗ deum egredientes/ſcire conamur. derunt hec philoſophi Plato et Boca tes:et omnis achademicoꝝ ſchola.qui pꝰ q; defecerunt ſutantes ſcrutinio/vocem hanc ſuſpirauerunt.hoc ſcio ꝙ neſcio/imo nechoc ſcio ꝙ neſcio. Bonus erat talis ex itus in inſipieutiam ſuam cognoſcendam ſi non ſupꝛa deum exeuntes / euanuiſſent ĩ cogitationibꝰ ſuis.etſi a deo ſub deo egrei ſi/rediſſent in idipſum. deum vt deum gio rificantes et gratias agẽtes.qui feientiarũ dominus eſt:et docet hominem ſcientiam ip̃i — humilis / in ſe quu dem ſtultus.deum conſtituit ſapientiã ſu am.conſilium ſuum.et dum pꝛofundiſſi / me concauatur.recipit in ſeipᷣo velut in cẽé᷑/ cro quodam ſpeculi concaui intelligibili/ ter radioſas incidentias illuſtrationum ſia pernarum.tam dei qui humilia reſpicit.q; aliquando intelligentiarum deſuper efful gentium.aquibus illuminatur mirabili/ ter. ſicuta montibus eternis. ¶ Hec intel- lige non ꝙ verus humilis querat ſolũ du/ ci per reuelationes Piames contempr⸗ ratione naturaliter indita ſibi ſeoꝛſum hec pꝛeſumptio.ſed eãdem rationem plurimũ obſcuram et nubiloſam acpꝛoinde in erro rem quemlibet pꝛomptiſſimam/petit ter⸗/ gi mundari poliriq; / vt in lumine hoc vul tus dei ſignato ſuper eam/oſtendantur bo na ſibi. Pꝛeterea ſenſum alienum pꝛefert ſuo / non innitens pꝛudentie ſue. Exinde cauet ſibi ab illuſione demonis meridiani tranſfigurantis ſe in angelum lucis.qͥ nõ aliter q; per hanccredendi alijs humilita/⸗ tem/ exufflatur. Non omnes aliter laquei ſui/teſte oꝛaculo ad anthonium euadutur ¶ Deniq; videre eſt in hoc humilitatis ex itu/pꝛecipue in chꝛiſto/ſtupẽda diuĩe ſtul/⸗ ticie miracula: Naʒ de peccato damnauit peccatum. et de infamia famam.De ludi/ bꝛio et ignobilitate/gloꝛioſam nobilitatẽ pꝛogenuit. Placuit inſuper per ſtulticiam pꝛedicationis deſtruere omnem ſcientiam extollentem ſe contra deum. Nam contra ſcandalum iudeoꝛum/irriſionem gentiuʒ aſtuciã demonum/atrocitatem tyꝛannoꝝ reclamantibus vndiq; magno boatu phi loſophis.ĩmo pꝛopꝛijs ſenũbus.docuit ꝑ . . . — „ „R . „.— . . „ - . . . 2 - S 1. 1 — „* 1. . . ficiunt niſi feſſionum ſciuit:que demoſtenes eloquens ignoꝛa⸗ uit. et ſic docuit ꝙ nihil certius teneatur q; ꝓꝙ humili fidei ſtulticia creditur Deus ſuperbis reſiſtit humilibus autem dat gratiam Jacobi.iiij ¶ Ad quem reſpi ciam ait dominus/ niſi ad pauperculum ⁊ contritum ſpiritn ttrementem ſermones meos: yſaielxvi. Itac; anima quantum eita viuina bonitate etperfectionein ſu/ am vilitatem deiectionem et imperfectio/ nem. tanto eſt perfectioꝛ. Noli mirari hec. quia diuinis gratijs et donis eo eſt pleni/ oꝛ/tanq; vallis abundans frumento virtu tum.tanqᷓ; intelligibilis quedam abiſſus ffuenta ſoꝛbens aquarum viuentium. qſi vacuum quoddam ſpirituale/ad quod re 1s. Fm Auguſtinũ pꝛimo cõ ſſionum ¶ Danc perfectiſſimam imper fectionem. hanc optimam (ſiſicdici põt) peccabilitatem / ſibimet aſcripſit paulus⸗ dum ſepꝛimum inter peccatoꝛes nomina uit.et quia non mentiebatur ita vere ſen/⸗ ſit. Hoc plane magnum miraculum / vide re hominem in virtutibus omnibus clare ſcere.et laboꝛare plus omnibus.nihilomi nus ſe pꝛimum inter homicidas et matrił cidas etomnes ſceleratiſſimos computa/ re. ¶ Dicere aliquid grandius meditoꝛ. neſcio.ſi potero iuuate me.puto immo cer te credo.qꝙ chꝛiſtus et maria/pauluʒ in hu militate non paululum tranſcenderunt. Vellem ergo ſcire.Nunquid fecit hec hu/ militas vt chꝛiſtus et maria/ſe tanto veri/ us inter peccatoꝛes pꝛimos nominarent. quanto humiliusa deo in ſe exeuntes/ſu⸗/ um imperfectum lucidius cognouerunt: Poterat eſtimo ſicintelligi (acſi non hoꝛ rerent pie aures)ſic dici.nõ quidem de pec cato cõtracto abſit.ſed de labilitate ad pec candum. Nam creatura rationalis queli/ betlabilioꝛ eſt et pꝛonioꝛ ad caſum et defe ctum/quanto in naturalibus aut etiã gra⸗ tuitis fuerit oꝛnatioꝛ/ſecluſa dei manute/ nentia ſpãli.q̃ſi videlicet plus hẽat creata ois / de vanitateꝛtẽdẽtia ĩ nihilũ / to plus .* 4 i . . . „ 2 . 5 endum cõfluunt omnia.nec implere ſuf —.— *1 de entitate. Signum huiuſmodi enidens fuit in lucifero adam etalijs multis.quoꝝ nobilitates et ꝑfectiones/quid fuerũt eis⸗ niſi pondus grauius ad ruinam: Hoc ſen tit anima chꝛiſti.hoc maria eo pfundioꝛi humilitate quo lucidius contemplantur. Hinc Auguſtinus vocauit mariam/puel lam vilem et abiectam in oculis ſuis. quo pacto maria et chꝛiſtus ſᷣm auimaʒ fi xius ſe et omnia dona ſua ſtabilirent in do mino.ſi quomodolibet fidendum eſſe ſen-· tirent in viribus ſuis et in abundantia di uitiarum ſuarum. Et ſi pᷣterea non ſeiÄßꝛfos computarent in illoꝛum numero de quibb ꝓpheticus ſermo dicit. Uerumtamen vni / uerſa vanitas omnis homo viuẽs Sinõ⸗ inſuper inbentem audirent. Quanto ma/ gnus es/humilia te in omnibus et coꝛam deo inueuies gratiã.Eccleſia.iij.Demum qui ſe humiliat ſi exaltetur/quomodo ma xkime exaltabitur qui maxime ſe humiliat. Chꝛiſtus auteʒ humillimꝰeſt. ergo ſibijp ſi fm humauitatem (vt ſic conſideratam) vaniſſimum aliqð ens et inane reputatus eſt.recte quidem.vt non in ſe ſed in domio gloꝛietur.i.ad Coꝝ.i. ¶ Audis ne hod o pᷣſumptio ſtulta coꝛdis humani.o ſtultiſ ſima inq; coꝛdis humani pᷣſumptio.nun/ quid hoc attendis: At quid ſuperbis ter/ ra et cinisveſica ventoſa.cur inflaris:o pel lis fragilis ercito rumpenda curtenderis: Siqueris honoꝛes ſuꝑba cernice/ſi ſapi/ entiam/ſi gratiam/tota(vt dicũt)errasvia Zuq̃ᷓ tibi maioꝛ:eo vilioꝛ:pauꝑioꝛ et ſtul tioꝛ efficieris. LCu phariſoico moꝛe/ diuiti as tuas iactas/noli mirari ſi nihil elemoſy ne capis.ſed humilitas egena eſt.ſibi dat᷑. Alios iudicas.in alios indignaris.et vin/⸗ dictam optas.tu peccatoꝛ maximus.ſj hu militas benigniſſima eſt:.ignoſci petit om nibus. Tu ergo/cum ſeueritate. humibk cũ miſericoꝛdia.et ſicut elegiſtis.iudicabimĩ Ta pꝛinceps es/tu ꝓpꝛij freni impatiens/ etiam in eis quedei ſunt.quaſi manꝰ tua ſit excelſa ad cõſtituendum alium in bonũ et non dominus faciat hec omnia. Humi lis autem exemplo dei cum tranquillita/ te manſuetudine et paceſingula tractat in domino faciens virtutem. Atinam qͥ vir/ tutes cõgregat vel edificat/ſaperet et intel ligeret.quoniam omnes cum humilitate connexe ſunt.omnes fundate.omnes ag/ glutinate.qua ſublata/fugiunt omnes no Germo de humilitate cent ⁊ oberunt.velut cedente fundamente cuius domus omnis inclinata recumbit: Amplius ſola mens humilis ſecura eſt. qꝛ uon habet vbi cadat pꝛofundius q; in de/ um. illic experitur pacem dei que exuperat omnem ſenſum. Poꝛro ſecura mens qua/ ſi iuge conuiuium.quamobꝛem leta eſt ſo et iocunda humilitas.ſed cum ſeueritate. imo et miraculoſe quodãmodo ᷣm multi ½ tudinem doloꝛum in coꝛde ſuo conſolatio nes tue domine letificant animam iſtam. Superbia vero/tumida ⁊ timida eſt/ama le triſtis.vel peius leta.inquietiſſima quo q;; quia ponit in oꝛe hominum famam ſu am quaſi alteramvitam ſuam.nimirum ſi ſepe diſcerpitur laceratur conculcatur deij citur etſi nunq; in eodem ſtatu permane/ at. Nimirum ſi difficulter humilietur. qa infamiam ſuam hoꝛret ſicut moꝛtem alte/ raʒ. Quinetiã hocad humilitatis adquiſi tionem difficillimum eſt/q; pugnant con⸗/ tra eam/non vnum tantummodo viceium aut duo / ſed omnia. et ꝙ plus obſtupeſces pugnant ipſe virtutes omnes contragaam licet ex indirecto pꝛimo.ĩmo exea quando qᷓ; gignit monſtrifico partu/mens noſtra ſuꝑbiam.Quale igitur patʒ effigiumvbi? vicia et moꝛtes vicioꝝ/virtutes inſuper ⁊ roꝛtes virtutum/habent manus contra inſtanter ſe tenuerit. ¶ Explicit ſermo factus a dño ca in cena dominiꝓ humilitatt — eam. niſi caute puiderit.et niſi in timoꝛe vᷣi midum coꝛ et quid ſanat illud. Vidi ego veſicam modico turgeſcere flatu Que piſis ſonuit quattuoꝛ impoſitis èð Hãc puervnꝰacu pupugit diſploſa repẽte Vilis et abſq; ſono flaccida detumuit Quiſquis adulãtũ turgeſcis voce/ſub iſto Diſce nipo tibi quid moꝛtis acumen aget⸗ Cepꝛiꝰergo bumilẽ ꝓpꝛij cõpũctio coꝛdis ðpina ve configens / ſi ſupis / efficiet. NAullus adulatoꝛ peioꝛ tibi q;ᷓ tibi ſfees Sitibi blandiris teq; colẽdo tumes. Zucifer hic cecidit/nec miꝝ.dũvideaſnof- Turpes ⁊ viles / peſte ſub bacmere. ncellario Vr te diſtedis vẽtoſa ſuꝑbia/q̃d te Sufflas et iactas / dum tibi vana places: lt buo⸗ placs. ſn⸗ nit ſubiſto nenagen iocon ffiag. difes umes jvilaſD ngr⸗ BGBermo factus in cena do. Buee quid faceres/qd in oĩ ꝑte decoꝛꝰ. DOmni cũ plenus ſoꝛde/ſuꝑbis homo? . * „„ Dicis diues ſum nec egẽs/neſcis qꝛ pauꝑ Nudus/cecatus/ vilis es atq; miſer. PReon ꝑa ſoꝛs nutritẽ huiꝰſubdola peſtis Aſpera ſanat eam pſperioꝛe manuau. Anus vt epatribo ventoſo coꝛde careret Demone vexari queſijt/obtinuit. Ergo qͥd aduerſas tãto fugimꝰ ſtudio res Cõſulimus ſoꝛtes/fidimus in medicis. Seg nolo tentare deum dices / agis apte. Mec p ꝑſone conditione ſtatu. Si tameu anteferes pᷣſidiuʒ domini Angelicum ſi ſubſidiũ /ſi ſpemq; fidemq;ʒ CLura nec humanis ſit nimis auxilis. Lura ſupꝑflua fit/ſi płꝰ ſi nõ vt opoꝛtet. Tu coꝛpus reſoue/tu cura ſedulo carn Quid niſi cõfeſtim putre cadauer eri Spüüs eternus datus eſt tibi / iure colal. — Ate =ð ribt. itentia fuctus ꝑ eundem domi larium/ in cena doming. INnon lauero te /nõ habebis 4 to. Amplius laua me domie ab iniquitate mea et a pecca meõo munda me.qꝛ coinquinauit me mi nis/ne ad ꝓnunciandum ſctm̃ verbũ tuuʒ vir pollutus labijs repꝛobus ⁊ incircumci ſus inueniar Male nimiꝝ pᷣſumit ſoꝛdes alienas vel loquendo vel oꝑando tergere qui totus peccati volutabꝛo demerſus eſt. Quamobꝛez tibi domine ieſu / non tantu; pedes affectionum ſed etiam caput inten/⸗ tionum et manus oꝑationumad abluen⸗ dum offero. Irroꝛa deſuper diſtilla pluui⸗ am voluntariam gratie tue.quatenus per venam oꝛis mei egrediaturverbum plenũ virtutis.et bene ſonans.quo per auditum ſuſcepto.mundi fiant omnes ꝓpter ſermo nem tuum.digni quoq; inueniamur habe re partem que repꝛomittitmundis coꝛde. quia ipᷣi te deum videbunt. Fiat hoc illa.iĩ tercedente mundarum mundiſſima matre tua quam interpellamus ꝓpter hocatq; ſa lutamus dicentes.Aue gratia plena. Si non lauero te ꝛc. Dura valde qʒ tremenda ſententia. ſi non lauero te non habebis ꝑ⸗ — 1 natur ei qui lotus ab eo non fuerit:⁊agno ſcet qꝛ hic ſumma paupertate miſeria ⁊ ca⸗/ lamitate pᷣmitur.Quippe pars iſta domi/ nus ett.qui ſe mercedem magnam et om̃e bonum nominauit de qua gloꝛiabundus ꝓpheta totus exultauit dicens. Deus coꝛ/ dis mei et ꝑs mea in eternum deus.(Pꝛo qua inſuꝑ commendatur maria quia opti mam partem elegit que non auferetur ab ea.cui pars hec vberrima et maxima poꝛ/ tio non ſufficit/nimis auarus vel ſtolidꝰ ẽ Quig eſt igitur dominum dicere. Si non lauero te/ non habebis partem mecum:ni ſi eum dare patenter intelligi.ſi non lauero te.nõ hẽbis me.ſepara beris a me. E ro quid vltra pfecto reliquum eſt.niſivtta lis illotus/pijciatura facie dei/etiam a ſoꝛ te ſanctoꝝ.eatq; maledictus in ignem eter num cũ illis.quoꝝ (ſicut apocalipſis ſcri/ bit)pars erit in ſtagno et igne ardenti⁊ ſul phure. Ignis quoqʒ grando nix glacies ſpiritus ꝓcellarum pars calicis eoꝝ. Si Pnnsver- illotoꝝ tam hoꝛrenda tam into erabilis dicitur. de toto quid expectandũ cenſemus. Maledictus qui partem ſuam hoc modo facit deterioꝛem. ¶ erreat igi tur vnumquẽqʒ noſtrum viri patres ⁊ fra tres.terreat et erudiat hec foꝛmidanda ni/ mis ſententia.ſi non lauero te / non hẽbis partem mecum. Pꝛimum erat vt viuẽdo innocenter/cuſtodiremus nos immacula tos ab boc ſeculo.nũcvero qꝛ polluta ẽno ſtra mens et cõſcia.ſupereſtvt lotio diuina nos emũdet. Sed vnde ſoꝛdes in nobis: Vndiq; pꝛſus. Polluit nos ſuꝑbia inui/ dia ira accidia ⁊c. Polluit nos ſicitolim in lege immũdus cibus ⁊ hoc ꝑ malam de lectatiõem. Polluit nos immũdus moꝛ⸗ bus vtlepꝛa ꝑ malũ conſenſum. Inmun dus tactus in oꝑe. Inmũdus locus in ꝑ uerſa cõſuetudine. Polluit nos ꝑ omneʒ modũ ꝑs quã arbitramur nr̃am eſſe/mun dana cupiditas.que eſt ꝑs vilis vana fra⸗/ gilis ⁊ damnoſa. Talem ꝑtem figuratam habemus in Nabugodonoſoꝛ.deq̊ Dani elis.iiij. Cũ feris ꝑ seſꝰ ĩ herba terre.Coꝛ eius ab humano cõmutet᷑ ⁊ coꝛ fere dek ei. Attendite vilẽ ſocietatem.qꝛ cũ feris carẽ/ tibus ſenſu.Et nonne homo cũ ĩ honoꝛe elſſet non intellexit: compatus iumẽtis i ſipientibus ⁊c. AUide vilem poſſeſſionem — 41 tem mecum. Attendat veſtra deuotio que ſit pars cuius ablationem dominus cõmi quia in herba terre. Et quid herba terre niſi texrena felicitas.de qua ꝓpheticus ſer / mo. Mane ſicut herba tranſeat. mane flo- reat⁊ tranſeat.veſpe decidet induret are/ ſcat. Deniq; cõſidera vilem cõmutationẽ et coꝛ fere detur ei Fera etſi nõ habet ſapiẽ tiam/retinet tñ cudelitatem Siculoti / be ſtie ſunt in humang effigie latitãtes ſcõm verbũ Denece ⁊ Boetij. Deductõeʒ omit to. ¶ Sed vnde vobis lotio? Attẽdite qꝛ B lauat nos ab inquinamentis nr̃is magr ⁊ diñs ſoſter ieſus xpᷣus.Effundam inquit ſuꝑ vos aquam mũdam.Alioquin ſi non lauerit/nullus mũdabitur.nemo nõ pꝛiua bitur ꝑte ſua.Lauat autẽ.Quõ lauat:mi niſterio penitentie ſalutaris.que velut lo/ trix ſagaciſſima diligens⁊ virtuoſa/pꝛepa rat aquaʒ in cõtrione.abluit in cõfeſſione extergit in ſatiſfactone.Sic reſtituit᷑ pars noſtra dens/in ꝑfecta recõciliatione. Felix pars.qꝛ velut pars beniamyn/ſuꝑatin qqn ꝙ; ꝑtibus/ꝑtem immũdoꝝ. In bonis na/ ture que repantun In bonis foꝛtune q̃ poſ ſidentur. In bonis gratie gratis.date que multiplicantur. Deniq; in bonis gre gra/ tificantis.? gloꝛie beatificãtis a quibo alij pꝛiuant᷑. ¶ Animaduertat vnuſquiſq; no ſtrũ/quid dicat xpᷣus quid ve intelligatad noſtrũ documentũ.ſi nõ lauero te ⁊c. JRa dicebat mihi ipᷣa meditatio mea contexere ſermonem cõſequenter de lotione peccato rum ꝑ miniſteriũ penitentie/cuius eſt hoc officium deſup commiſſum ꝓp reſtitutione partis noſtte.Offerebãat ſe concoꝛdanti diſtinctiones ſine numero deſcriptiris/p ilatatoe pſecutionis pᷣmiſſoꝝ.tum ecce/ ter meditandum ⁊ ſtudendum/irrumpere viſa eſt ſecretum thalamuʒ coꝛdis mei.pe ſtis impꝛoba/ſcientia inflans curioſitatis noxie germen. poꝛtentuoſa matereadem? filia. Honſtrum heu boꝛrendum ingens Hic ambulat in magnis et mirabilibaſuꝑ ſe. Ponit in celum os ſuum et lingua eius trãſit in terra.caput quoq; inter nubila cõ dit.quia ibi eſt tenebꝛoſa aqua in nubib aeris. ¶ Bec poſtq; animaduerterit perge erne areenſtenria loqre pepulit ne. ad cuius impulſum cum tremiſſem et faci em conuertiſſem. ipa me toꝛua indignabũ daq; animoſitate ſuſcipiens vt arrogans eſt tumida. Abi inquit in malam hoꝛam tuam. quid cogitas. quid oꝛdiris. quid pu ſillus iſte et degener animus / obꝛepſit tibi dantie ?- us qͥd vecõſulciꝰ ꝙ vt denr̃a lotiõe crebꝛo vt famam negligere vt perpertuam con⸗ flare nõ hoꝛꝛeas infamiam.Quid me ſpe ctas ita.dum omiſſis conſiderationibo al- tis et ſubtiliſſimis ſpeculationibus. mate riam commaniſſimam aſſumis.quaſi in eadem iugiter cantilena nugatoꝛia perſe/ ueres.quaſi pueriliter vulgariſſimum car men afferas vel efferas. inque humiles materias.nunquid deſunt tibi miſteria/lõ ge plus difficultatis et vere laudis haben/ tia/circa ſacramentũ altaris et benedicte paſſiouis Illic tuum ingenium.tuam ma nifeſta eruditiõem.coꝛam viris omni do/ ctrina ſuꝑeminẽter eruditis. Anignoꝛas vbi loqueris.Adde ꝙ materia de peniten/ tia/non accuratũ ſtilum vel elaboꝛatũ ſed quotidianum exigit.qð locutionis genus quaſi ſoꝛdidũ iam apud modernos diſſo/ lutum floccidũ ⁊ nauſeans cõtemnitur p̃/ ſertim in ſermocinalibus extra ſcholam. MNonne demum habet in pꝛomptu quili/ bet materiam banc de penitentia/ꝑ docto res copioſiſſime ꝑtractatam.iiij.ſententia rum et in ſummis atq; tractatulis cõfeſſo . „ . rum.Quiſquis ea legere voluerit ptinꝰ in telliget. Pꝛeterea queſo non te caſſo labo re fatiges.neq; turpem riſum tibi ſuſcites Hoc modo ſcientia inflans ſtomachan do loquebar᷑ tum eſurſum elapſa eſt ſicut placuit altiſſimo chanitas edificans cuius introitum decoꝛem ⁊ aſpectum ſcientia in flãs que et ſuꝑbie ſpiritu ⁊ inuidie tota ve xabatur ferre non valẽs/mox abſceſſit tũc charitas ſic oꝛſa eſt. Tenõ fallat pᷣcoꝛ.pꝛe coꝛ non abducat meretrix hec peſſima.ſci⸗ entia inflans curioſavana garrula quietis impatiens.que ſub ſpecie vana ſubnilita⸗ tis / mentes ſibi deditas euiſcerat toꝛquet. veluti quibuſdaʒ minutis muſcularũ acu leis. Hec gignit pꝛuritũ nõ extinguit.Hu ius hec occupatio eſt ſemꝑ diſcere? nunq; ad ſcientiam virtutis.ꝑuenire.arrogantio res q; omnibus hominibus ſuos efficere ſectatoꝛes. Hanc deſere. delectent te vtilia magis q; ſubtilia/ad imitatiõem illiuſ qui loquitur ꝑ ꝓpham.Ego deus docẽs te vti lia. Nũquid non in tanta tempoꝛis egeſta te/in tanto diſcrimine rerum / in tali moꝛ/ tis incertitudine docendi ſumus viuer̃ po tius q; diſputarevel acute fãtaſiari.Quod tibi pᷣeipitdeꝰinqͥt ſapia illa ohe ſp Poꝛ d ſalubꝛi ro ſi q̃tidie peccãdo ſoꝛdeſcimꝰ. — * — = =. — . ſtfacl fidi pn men penit cone nore ltyen noco⸗ (no. Muil Erchen en Oun Wim tllig heſt d lepze mon, ne ſpe onibgt⸗ Wmate luſtin wupeſe, lumm N ebmnis miſtenu⸗ kohaden benetiet Ntamm vomnide Anignn depenin bomlſt nisgenvs nos diſſo mniturß ma mquli⸗ 1doco ſofenna s cöſſ pnintin ſolbo⸗ lins ntun tſat uins nain ae ſtͤe NANe Wie nanens ſodrin⸗ Ntorgoet Ganiacd nguth net nund mgmmao vefficere tleyelia linſqi ciste risegeſt lali mor⸗ gvinerpe riOnod uſoto⸗ ſein goethe nerunt. qꝛ deni In cena domini factus ioquamur. Anxie queramus.aſſidue ptra ctemus. O quot ſibi videntur ſapiẽtes in oculis ſuis.quot litterati et docti q̊ hec ne ceſſaria ideo neſciunt.quia velut facilia le gere retinereq; deſpexerunt.qꝛ inſuꝑ tem prus ingenium curam in ſuꝑuacuis cõtri 9 iq; bonam vitam que taliũ optima doctrix eſt.colere neglexerũt.quos tangdem ſi deo ppicio reſipiſcere contingat ſi ad melioꝛa ſtudia mentem diuertere. pi gebit affirmo pudebitq; temꝑis acti.Oua re: qꝛ feſſi et confracti nihil inueniẽt devni uerſo laboꝛe ſuo niſi vanitatem arguendaãa et curam ſuꝑfluam.ſentientq; vixſe diſci⸗ pulos idoneos ad illa cogitanda/in quib⸗ dudum magiſtri eſſe debuerant.qð et falſo crediderant.qꝛ tam ceca ſemꝑ eſt tam inſo lens / inflantis ſcientie anogantia. Denti ent ad extremũ nihil difficilius eſſearte be neviuendi.nihil plane ſubtilius:nibil ſub limius atq; diuinius. Perge igiturvt cepi ſti.neq; ſermonem de lotione pedũ anime hoc eſt affectionũ / quõlibet interrũpe.boc neceſſitas quotidiana. hocinſtans paſche feſtiuitas qua verus agnus dei cũ aʒimis ſinceritatis ⁊ veritatis.edendus ẽ. Hocpᷣ ſens ſocietas eoꝝ qui non ſe ſolos ſed ali / os habebunt erudiendo lauare / ſiagitat „ ervpoſcit. Atuero tradita ſunt hec in libeis theologoꝝ copioſe.tradita ſunt:.ſcio etia⸗ veritas altera que non tradita eſt.nec va/ cat omnib omnia legere.et habet quid la tentis energie viue vocis actus ⁊ in aures tranſfuſa foꝛtius ſonat? tenacius memoꝛa tur ¶ Charitas bec ſuadens / qedite ꝑſus ſit facile monitis ſuis obſequi. Vnde glo/⸗ rioꝛ in dño de cuius munere eſt modeſtuʒ piumq; quodlibet ingeniũ. Remãſeratta/ men ſcrupulus aliquis / ſi materiaʒ hãc de penitentia lotrice mentis optima/tractare cõuenientius opoꝛteret vel deelam ꝛtoꝛio moꝛevel ſcholaſtico. Pꝛimum accuratius et venuſtius eſt. alterũ acutius ⁊ quodam modo verius eſtim atur. Pꝛimũ magis ac cõmodatur affectui.ſm intellectui Pꝛimũ plus allicit. Scom plus inſtruit. Cãdem excircũſtantia temꝑis ⁊ ꝓꝑ auditoꝝ quali/ tate inductus ſum ſcholaſticũ moꝛẽ gerere Nuotidianus nanq; ſermo eſt et ſcholis vſitatus.nec rurſus egemus interpᷣte ſi in telligatur etiam a parum intelligentibo be ne ſatis eſt. Omittatur oꝛnatus/niſi qͥ ſpõ D tepaoneneri: Picamus inpꝛimis alti/ * tractemus tri 4 tura doctoꝛi us repetentes/ꝙ lauat nos chꝛiſtus mini/ ſterio penitentie ſalutaris.que penitentia haurit aquam et quodammodo fundit in peluim coꝛdisnoſtri per contritionem. ab luitet ſoꝛdes eijcit per confeſſionem. exter / git deſiccatet clarefacit per ſatiſfactionem Hec tria per oꝛdinem nunc egit emun/ datoꝛ noſter chꝛiſtus miſit aquaʒ.lauit.ex terſit. Hecdiceudoꝝſumma eſt hec tria no taſſe lego pſalmiſtam. Dixi confiteboꝛ ad uerſum me ⁊c.id eſt firmiter ꝓpoſui.ecce cõ tritionem. Iniuſticiam meam domino. ec ceconfeſſionem. Et tu remiſiſti impietatẽ peccati mei.ecce ſatiſfactionem. Etrurſuzʒ alibi. Iniquitatem obio habui.hec eſt cö/ tritio. ⁊ abominatus ſum. heceſt confeſſio que extra vomit abominabilẽ peccati ſon dem.Etlegem mam t dilexi anner tiſfactio in cuſtodia legis dei.unc per plices huius officij cõditio/ nes. quaſi iter trium dierum perambulan tes.Etquia in paucioꝛibus via magis:rẽ totam ſub bꝛeuibus terminis atq; metha⸗ phoꝛis coartemus. LTaq; ꝓ lotione noſtra miſtrata⸗ gquame non ſed calidam. mundam amaramyvi uam qrebꝛam et cõtinue ſcaturientem. J Eta que quatruo/quadeupler eſt de cotriti macoſideratio K T õ qua contritionis ſit calida. hoc fit per cõ uerſionem in deü. fide ſpe et charitate ſub⸗ nixam. Sicut homo auertens ſe a deo et conuerſus ad creaturas/ſoꝛdes contrahit. ſicecontra mundatur. Hoc eſt quod dici⸗ ctoꝛibus.quia quattuoꝛ requiſita ſunt in contritione. Conuerſio ad deum. auerſio a creatura. Infuſio gratie.et expul ſio culpe. Hunc caloꝛem non babet aqua illoꝛum qui dolent de peccatis ſolo timo/⸗ re pene.ſicut fit in iẽ damnatis ⁊ in cõdem nandis.ſicut communiter euenitin moꝛte vbi affectio commodi que gelida eſt etnõ iuſti/dominatur. Quo circa ſequitur er pediens eſſe puenire hoꝛaʒ moꝛtis ad han riendum hancaquam et calefacienduʒ / ex bona et quotidiana meditatione Signũ frigiditatis eſt/ſi homo crederet diu viue re/vellet diu permanerein peccato. Non ſic ille q dicebat:ſe nõ minus ſeruituꝝ ðo ſiↄſtaret certiſſie mille annoꝛum ſpacio —,—— am contritio non qualemcũgz Bermo de penitentia pꝛotracturus eſſet vitam Sic illa que co/ gitans de inferni ſupplicijs et de odio dei regnante in damnatis/ſupplicabat vt eti am ſi damnarerur tamen deü diligeret. ſic Job Etiamſi me occiderit/tamen in ipſo bo. ecundg. agterea ſitad E A. mũda contritiõis Hoc dicit᷑ ꝓpter eos qui cum ſuis lachꝛi/ mis miſcent ꝓpoſitum delinquendi vel in volũtate peccati huius vel iſtius manent vel a manifeſtis peccati occaſionibus nõ declinant. Hec turbida aqua eſt/non mũ/ dans ſed inquinans Sed queret qͥs.Oꝑ tet ne contritũ firmiter credere ꝙ de cetero non peccabit. Plane non opoꝛtet.ĩmo foꝛ midandum eſt de ruina.alioquin temeri/ tas eſſet/qualis in petro. Siquideʒ aliud eſt ꝓponere et velle non peccare ꝓ futuro. aliud de hocipᷣo pᷣſumere. Dixerũt in hac parte doctoꝛes aliqui ꝙ ſufficit negatiue ſe habere. hoc eſt nõ habere actuale ꝓpoſi/ tum peccandi.pᷣſertim cũ additnr cõfeſſio ſicut dicunt de baptiſmo qñ non opponit obex.Alioꝝ rationabilioꝛ et ſanctis con/ foꝛmioꝛ eſt ſententia/qð opoꝛtet poſitiue deteſtari peccatũ et de melioꝛi vita ꝓpone/ re. Cõpatitur autem ꝓpoſitũ illud timoꝛes et tremoꝛem de caſu. ſed non amoꝛem de/ ertiꝗa. Rurſus tertio ſitaqua cõ mLEH. mitionis amara. Hãcha bere volebat qͥ dicit. Recogitabo tibi om nes annos meos:in amaritudine aĩe mee: Notandũ tamen ꝙ duplex eſt amaritudo talis. Vna ex dictamine rõis et ſua deli/ beratione deteſtando peccatũ.et hecẽ vir tus imperans doloꝛem.Alia ſequitama/ ritudo in ſenſu ſi non ſit indiſpoſitio com plexionis vel conſuetudinis vel aliũde.et bec non ſemꝑ xxigitur.qꝛ nõ ſemꝑ eſt ĩ po teſtate noſtra flere ſenſibiliteretiam cũ vel lemus.ĩmo et in aliquibus doloꝛ iſte poſ/ ſet eſſe nimiꝰ et declinans ad exceſſum.ſi/ cut in mulierculis aliquibus aut melãco/ colicis / habentibus ex leui cauſa lacrimaſ etiam vſq; ad turbatiõem cerebꝛi et oculo rum caliginem. Aliqñ plus meritoꝛiũ eſt velle flere et non poſſe qᷓ;ᷓ fletibus abunda re. hoc eſt qð dicitur. Dole ꝙ non doles. Dueretvlterius aliquis/ſi cõtritiõis ama ritudo tanta eſſe debet vt homo malletdã nari vel annihilari q; nuſſus peccare.vel . . . lis ſq; pᷣſumptio vel mẽdaciũ. terea ſi quis habens filiũ ex adulterio/te⸗/ netur dolere de tali filio etvelle ip̃ᷣm nõ ha etiam ꝑdere omnia que habet /etiam coꝛ/ pus: Colle inquiſitieõs tales curioſas et ꝑiculoſas et ideo omittendas o anima. et dic ita. Lu ſcis fragilitatem meã. tu fi- delis es ⁊nõ ꝑmittis metentari ſuꝑ idqðᷣ poſſum.id eſt. non cadere in tales neceſſi/ tates hoc vel illud eligendi niſi dares vir⸗ tutem bene eligẽdi. Hoc mõ ſeruat᷑ humi litas cum iuſticia vbi ſi fieret electio alteri us panis/immineret alterũ ex his ꝑicu/ neres p buiſſe. Rñſio ꝙ hicfacienda eſt ſeꝑatio fi lij et peccati. Diligendꝰ eſt filius.odiendũ eſt peccatũ.nec eſt vna dãda electio in his rehus. Hota de matre magiſtri ſentẽtiaꝝ. = (31Wα11 Poſtremo ſit aqua cõ narta. Kodro rgua es. bꝛo et quaſi iugiter ſcaturiens.hancopta bat ꝓpha dicens Quis dabit capiti meo a quam ⁊ oculis meis fontẽ lachꝛimarum. Hoc ſic ĩplebit/ſi moxæt ſemꝑvt fit actua lis recogitatio de peccatodolet homo de teſtãs illud/modis⁊ dictis.alioquin vide tur illud appꝛobare ⁊ nouiter delinquere. ſic qͥ iuſtus eſt iuſtificabit᷑ adhuc.⁊ ſoꝛdi⸗/ dus ſoꝛdeſcet adhuc. Qualis autẽ exigat contritio de venialibꝰ: Dicitur ꝙ virtua⸗ lis ſufficit.dum ſcʒ quis in generali dete/ ſtatur omne peccatũ ⁊ ad deũ cõuert᷑. Felixaĩa cui datũ eſt haberetalem aquaʒ calidã mũdam amaram et viuã. Sed ve coꝛdi noſtro ⁊ ſimilibus coꝛdi duro ſuper adamantem ⁊ ſilicẽ qð niſi emolliat᷑/male habebit in nouiſſimo. Quis dabit huica quam in peluim coꝛdis mei. Percute do⸗ mine ieſu virga tua ſilicem hanc/vt fluãt aque largiſſime.quẽadmodũ factũ eſt oliʒ E Pcutiente moyſe petram in deſertto.¶ Le gide quibuſdam tuis ꝙ nõ hũñtes hacaqᷓ ad nutum.pcuſſerũt ſeipos etiam verbere et virga materiali vt indecõſequẽter te mi ſerante cũ plagis ⁊ ſanguine ꝑflueret riuu lus lacrimarũ.Hec eſt vna ex induſtrijs p daucendi hancaquaʒ. ¶ Alteram induſtri am habemus in figura iacob/qui puteos impletos humo et limo ſcʒ philiſteis rplẽ tiboè/mũdabat.aut alios fodiebat.vt abie/ cta ten a/manent libero cõductu vena pu/ riſſima. O quotiens impletaia nr̃a limoꝛ tena ſcʒ ter enis affectibo et deſiderijs. qui bus obſtruit pĩ̃o meatꝰ aniĩe/ne ↄtritiois * 4 nen, noſig: ogning. nein ſ⸗ ſüide. fereſi, drcrl, duihmni nali ldein eiömnine R ugocieni lenoinhe niſnninn. bſrcgucj ige ancoprn Pinmeoa umanm. Ntfitaane ahonode guinyite Cihaver. Re dn l nͤ lder/ mi. guaz; e oſaper Kmae ſhrica avenaſ nfalimmt ſgensgt ennii Incena domini factus aq̃ fluant.Ceteꝝ purgatio hec fit ꝑx emun Adaane ieiunij abtneniie amarũ. ſi/ cut chꝛiſtus ſurrexit a cena.depoſuit veſti/ menta. ¶ Tertia additur induſtria ꝑ ad/ iutoꝛium oꝛationis.vt ſi haurire aquaʒ ſo liuõ ſufficimꝰ:hauriẽtes nobiſcum aduo/ ccemus.q;admodum egit ille qui a maria magdalene gratiam impetrauitlacrimaꝝ Ad hoc figuraliter induceretur illud ſoli / ni(ſi tamen verum eſt) de quodaʒ puteo ꝓ ſundo.in q̊ dum deeſſetaq/aduenit virgo QAld os putei.et ſuo clamoꝛe aquam eduxit. §ä3lmt conſequenter miſereatureoꝝ benignus co tione petrum reſpicit et flet ama ſicanima peroꝛationem ſicut axa ſuſpirãs „ * „ impetrau num inferius et irriguum ſuperius. ¶ Atunturalij p quarra indn/ ſtria/conſideratione miſeriarum ⁊ calami tatum quas vident in pꝛoximis.vt indeꝑ compaſſioneʒ lachꝛimas eliciant. Sic fut et miſericoꝛs deus.Conſiderat animaʒ p pꝛiam quaſi fit in purgatoꝛio. Hec indu/ ſtria locum habet in conſideratione paſſi/ onis domini noſtri ieſu chꝛiſti. De qua di cit Bernardus ꝙ nullum coꝛtam durum eſt qð non molliat᷑ ſi paſſio domini ad me⸗ moꝛiam reuocetur.Hic oculus xp̃ᷣi in hac re ¶ Per has vcinam aut ſimiles induſtri as/pꝛoferret tera coꝛdis noſtri/fuenta a⸗ gue viue.ne eſſʒ vel ſit ſicut terra ſineaqua Deſerta inanis et vacua.terra inuia et in/ gqagquoſa.terra monſtmoſa gelboe vbi nec ros nec pluuia cadit. Itaq; ſine hacaqua incurritur illa maledictio chꝛiſti. Si non lauero te non habebis partem mecũ.Pꝛo bibeat banc altiſſinns. Abida aqua per contritionem/ „ bonum erit initium vt fiat ablu tio per confeſſionem. Fiat autẽ oppoꝛtune. fiat integre.fiat vere . * fiata ſuo iudice. ,—; Fiat oppoꝛtune. — r Hoc eſt temꝑe oꝛdinato ꝑ eccleſiam-ſalteʒ ſemel in anno.Et hic eſt pꝛimus caſus. Secũdus caſus eſt ante ſuſceptiõem bñ/ dicti ſacramenti.et hoc extendere voluerũt alih adgan actũ hierarchicũ eccleſie/q;ñ ſine confeſſione deberet exerceri. Sed ra/ tio eoꝝ non videtur concludere niſi de cõ tritione. Mota ſi occurrat peccatum ce/ lebꝛanti. Alter caſuſ eſt in periculo moꝛtis fm ꝓbabilem coniecturam.alioquin ho/ coõſfitendum.et heccõſi ciſſe dili mo ſe exponeret periculo peccati. quia te/ neturad minus ante moꝛtẽ confiteri. Ceſ ſante illa ꝓpbabili coniectura / licet differre conſfeſſionem. beat᷑ copia ſacerdotis vel penitentiarij/nec Dudtus caſus ſi nuncha eſt ſpes ꝙ poſtmodum antepaſchavł moꝛ tem vel euchariſtie debitam ſuſceptionem habeatur. Monteſſio crebꝛioꝛ etſilauda bilioꝛ ſepe fit.nõ tñ apliꝰ in obligationem cadit regulariter. Dixi laudabilioꝛ ſepe. qꝛ contingere poteſt vt repetitio eſſet vitioſa et quaſi tota eneruans deuotionis virtutẽ ſicut in ſcrupuloſis tedioſiſſimis / nolenti⸗ bus adquieſcere cuiuſqᷓ; conſilio.Dixi p/ terea regulariter non cadere in obligatio⸗ nem.qꝛ vel ratione conſcientie hocdictan tis.vel ſtatus aut tribulationis aut neceſſi tatis hoc exigẽtis/aut regule ſtatuẽtis poſ ſer gbligatio conſurgere. (Fiat etiam integre ſicut integra eſt contritio de omnibus. ſic confeſſio ·. Hic ſtudioſitas ſpeculatrix de plurimis querit Ad quereſpondere poteſt charitas edificans. Illa eſt enim quedocʒ deomnibus.quippe ſpũſſanctuſcharitas eſt/qui docet omnem veritatem. Eſt etiaʒ cchanritas finis legis.ſᷣm quam cetera debẽt mogerari. nialibus. Dicitur ꝙ non eſt de neceſſitate ¶ Dueritur ergo pꝛimo de ve ⸗/ . oten deratio docet tolle- reſcrupulos mulcoꝝ celebꝛantium.qꝛ v0e nialia poſſunt aliter deleri q;ᷓ ꝑ confeſſioeʒ Mueritur de oblitis. diciturq ſufficit fe re fieret.Et ſic vel deus indulget.vel alias reducet ad memoꝛiã. Talis certitudo ſuffi cit ad nõ peccandũ nouiter /in celebꝛando vel ad cõfeſſiõem nõ inualidandũ. Sʒan deberet fieri reductio ad memoꝛiam conni tẽtis vel inquiſitio. Sic vtiq; cũ recto mo deramine.et ſine curioſitate noxia ſicutob ſtetrix omnia et medicus ⁊ iudex diligẽter inueſtigat.Alioquin a pueris puellis⁊ lai cis et idiotis/qui nõ habent reſlectiõeʒ ſu per acus ſuos / vir hretur aliq̃ pura cõfeſ⸗ ſio. Sciũt hoc exꝑti.Hec eſt viilitas pꝛin cipalis cõfeſſionis. Animaduerte tamen/⸗ ꝙ ſi oblita redeũt ad memoꝛiã. illa cõfiten qa ſunt eidem ſacerdotivel alteri/qq; eẽnt dimiſſa. ſicut de peccatis diximus in cõtri tione deletis. one deletis. ueritur dedubijs. Du⸗ bia ſunt in aiblicidifferentia⸗ ſcutporho Bermo de penitentia eſtimare ſe deliquiſſe in hocvel in illo. Aut enim credit magis.ꝙ peccauit moꝛtaliter in hoc facto vel in illo.et ſic tenetnr confite ri vel deponere conſcientiam Aut dubitat exequo.et ſic ſimiliterobligat᷑. Aut credit magis:ꝙ non peccauit cum dubio tamen de oppoſito / et hoc dicitur ſcrupulus. etꝓ hoc dubio non tenetuir / niſi aliunde tenere tur.qñq; expedit dicere qñq; et ſepius con temnere et cõtra agere/pᷣſertim habito con ſilio ꝑitoꝝ. Item in dubijs ſub conditone cõfitendo eſt ⁊ poteſt certa abſolutio dari. Item in dubijs conſurgentib ex iuriby et exſententijs poſitiuis /poteſt nõ confiten/ tibus expᷣſſe abſolurio admiſtrari. ¶ Oue ritur de circũſtantijs: Rñdetur ꝙ quedam ſunt peccata moꝛtalia/que ſqʒ mutãt ſpẽm vt furari in templo. ille ſunt de neceſſitate confitende. Quedam aggrauant peccatũ notabiliter. vt rapere centum.plus ẽ qᷓ; de cem.et tales ſi habentur in memoꝛia.dicẽ/ de ſunt Quedam aggrauanttantũmõ mo dum faciendi.tales non ſunt dicende ð ne ceſſitate.imo qñq; omittende.vt in pec to carnis.niſi p ſecuritate maioꝛi ⁊ dubi ne peccatum mutauerit ſpẽm. Quedam at ieuiantes. quedam imꝑtinentes. Alleuiã/ tes non ſunt dicende niſi in dubio ſcanda li ſedoria jm tinentes omnino dimit tende ſunt niſi p ¶ ODueritur de circũſtantia ꝑſone cuʒ qua amiliaritate ↄtrahenda. fit peccatum: Rñdet᷑ ꝙ eſt regulariter tacẽ da.niſi vel vbi/nõ poteſt aliter peccatũ di⸗ ci. vt ſi vir / abuſus eſt ꝓpꝛia vxoꝛe. Velybi poteſt pdeſſe non obeſſe.tam dicenti q; au dienti.q;ᷓ ꝑſone illi peccatrici. Addũt alid: ꝙ ſi aliter non poteſt dici peccatũ quin co/⸗ feſſoꝛ agnoſcat pſonam: ꝑgendum eſt ad alterum. Hoc eſtimo cõſilium eſſe / non p/ ceptum.niſi vbi poſſet obeſſe ꝑſone illi re/ uelate. ¶ Oueritur de caſibus reſernatis⸗ Hic eſt tam ꝓfunda difficultas/vt duran / dus doctoꝛ exercitatiſſimus in iſtis.tractãä do hanc materiam dixit ꝙ expediret habe/ re ſuper hoc papale cõſilium. Et difficul/⸗ tas (vt bene tangit)puenit ex reſeruationi „ bus peccatoꝝ/aliter q;fit in curi cata aliqua/niſi publica ad terroꝛem alio/ rum. Vna mollicies reſeruabit᷑ adulteriũ mulienmm / peccatũ ſacerdotü cõcubinario qꝛ non reſeruat curia romana vt dicit niſi quaſdam irregularitates aut penas Dicũt gliqui ꝙ iura nunq; voluerũt reſeruare pec rum. ¶ Si p̃lati omnesattenderentpfun de/ qᷓ;ta eſt difficultas q;tum onus dicere peccata ſua ſecreta etiam vni /ipᷣi(credo fir miter) nunq; tale ingum imponerent leu/ ter ceruicibus ſubditoꝝ. VUnde innumera biles pᷣcipitantur in infernum Düle pe/ nitentiarij non ſufficerent in hac ebdoma da/ꝓ conſeruatoꝛibus reſeruatoꝝ Cogno ui plures qui ꝑ biennium vel trienniũ vix potuerunt induci ad confitendũ quedam ſuoꝝ peccatoꝝ. Qualiterergo talia dixii/ ſent vni pᷣlato vel penitentiario.pᷣſertiʒ pu eri et puelleet mulieres verecũdiſſime. Di ci non poteſtq;tus ẽ in pudoꝛe tyꝛannus redentes terrere ſubditos occidunt.⁊ de mergunt tacentes in infernum. ¶ Exhae materia et alias ꝑpendite/quanta difficul tas eſt in materis moꝛalibus et theologi/ cis vtilibus/in quibus homines ꝑ totam vitam exercitatiivix ſciũt qͥd dicere.Quid igitur facient ſcholaſtici noſtri tꝑis/qͥ ma // terias tales neccogitare nec legere ſuꝑficie tenus dignantur dicentes. O ſciemꝰ? talia eum vellemus. Velint ergo tales aliquan do.alioquin nihil ſcient etiam quando vo luerint pauca ſcient.¶ Sed dicamus ad id qð queritur / qualiterſe habebit pecca⸗ toꝛ /habens caſus reſeruatos: Hec eſt ce ta concluſio ꝙ ſi habeattalem ſacerdotem qui poteſt et velit enm abſoluere nec inde ſcandaliſetur/tenetur totũ dicere Exempli gratia. Si vadit ad epᷣm/⁊ epᷣus vult totũ audire dicat. Siad ſuum curatũ qui po/ teſt abſoluere/ſimiliter dicat.dum tñ vtro⸗ biq; ſit ſecuritas ꝙ neuter ſcandaliſabitur ꝑ ꝓnitatem ad peccatũ.vt in materia fidei vel in peccato carnis. Ded querat tuncali os de licentia ſaltem petita. Si autem epᷣs qui poteſt omnia abſoluere/non vult niſi reſeruata audire.⁊ alius nõ poſſit niſi non reſeruata.⁊ nõ abeſt bona volũtas ⁊ bona fides in cõfitente.Nõ audereʒ dicere quin pogerpertata ſnalſto moönihialateient igatus duabus excõicationibo põt abſol⸗/ ui.pꝛimo de vna.poſt ꝑ decem dies ab alte ra.ſicut etiaʒ in diuerſis diebo põt fierivna cẽfeſſio. Iaq; nõ requiritur tanta vnitas hic ſicut in alijs ſacramẽtis.Eteſt ibi que dam vnitas in miniſtris iſtis duob.invni tare ſcʒ vniꝰpotentis ſacramẽtaliter itegre et ꝑfecte ſuꝑ iſtius peccata.Nõ auderẽ pᷣGte rea aſſerere in onus ſacr̃i cõfeſſionis/ꝙ ta lis teneretur ſuo ſacerdoti qui non põt de amnibus abloluereomnia dicere. Scio camen ꝙ tutius eſt et ſalubꝛius(ſed non qᷓ libet poteſt faciliter induci dicere peccata ſua ſic diuerſis.qꝛ (vt dicit ſcotus)talis cõ feſſio de vno peccato pluribus non vocat ex genere ſuo eſſe ſecreta.qꝛ iſti duo qͥ audi erunt/poſſent ferre teſtimoniũ cõtra cõfi⸗ tentem in foꝛo cõtentioſo. licet peccarẽt. ũñ valetet teſtimoniũ. Item nullus innitus poteſtlvt videtur cogi dicere bis peccntũ ſuum in cõfeſſione.cum lexdiuina non co . t velobliget niſi ad ſemel cõfitendũ.Et⸗/ K. in religioſis opoꝛteat pluribo cõfiteri. B eſt deeoꝝ volutate qui ſeregule ſummiſe⸗/ runt.Si dicit᷑ꝙ ſic curatus ſacerdos/ nõ voenoſcererneccatoꝛe rct hocargucrer e omnia peccata dicenda rurſus eſſent Factus in cena domini Certio fiat nere ſci licet non ficte. hoc eſt in cõtritione? chari tate. m ꝓbabilem cõiecturam. ¶ Utrum autem cofeſſio que fit ſine charitate liberʒ ne iteꝝ dicant᷑ peccatavel a crbto eccleſie eſt diff cultas / vix inter ſchola os ſuffi⸗ cienter diſſolubilis. Oſtendit hoc mult i/ plec opinionũ varietas. Dicit aũtdominꝰ ꝛvilhelmus ꝑiſieñ.⁊ alij cõiter/q attritõ q̃ alias nõ eſſet ſufficiens/fit ſuffciens virtu te ſacramenti. Ponendũ eſt igitur ⁊ dicen dum ſicut quidam in euãgelio,. Credo do mine. adiuua incredulitatem meam. ita pe nitentiario.adiuua dñe impenitenriã meã neritur ſi tali debeat dari pnia:- Rñde tur ꝙ ſic/nõ abſoluẽdo ſed ad cantelã et p/⸗ Coſiliũ Am bꝛoſij Age interim quicquid boni potes.et malũ abbꝛeuia. ES ſeruatiõem ꝓ futuris vt deus coꝛ illumiĩet. dicit ſe cõtritũ.et putatcõfeſſoꝛ ꝙ mẽtitur/⸗ yel ſcit aliũde.vel nõ vult facere cõſcientiã fed excuſare: Reſpondeo.ꝙ pᷣdicere dẽt ſi⸗/ biiꝙ abſolutio nõ vʒ:ſi poſuerit ipedim̃tũ eæt ꝙ' intentio ſua nõ eſt eũ abſoluere niſi fa ciat que ꝓmittit ⁊ dicit. Att abſolutio de/ bet fieri abſolute.Eſtaũt foꝛma talis Ego teabſoluo pꝛimo ab excõicatione. Item ego te abſoluo a peccatis tuis mihi cõfeſ/ lein nolean s erfii ⁊ ſpũſſancti amen. Roed in nullo caſu reuelanda eſt etiam in nec papa poteſt diſpenſare. Itẽ nec de cõſenſu cõfeſſi niſi dicat exrra confeſſio nem. Item necad interrogatioem cniuſcũ q; iudicis ꝑ quodcũq; iuramentũ.niſi ho/ nid ſi abominalibus ali mo ſciuerit autp teſtimonia qꝛ diceretunc põt et ideo debet. Hõ fatuam cautelam ali quoꝝ. Item etſi ſola peccata ſintꝓpꝛie de ſi gillo confeſſionis.tamen penitentie dateꝛ pſonenoiateſunt cclande. Inquiretenau tem ⁊ reuelantes / grauiter peccant. eſſent puniendi pᷣſertim vbi ex curioſitate non ex de gſonis coͤfeſſis expedit magis tacere q; aliquid dicere vellaudando vel vituperã/ Fiatpoſtmo- — iudice. Judex in cõfeſſione eſt vel pa/ pa velepᷣus. vel cumtus vel aliquis legitti meab aliquo iſtoꝝ delegains. Quenit cui ſit expedientius cõfiteri? Rñdeo ꝙ; regula niter er cerenis ptibo ſuo curato oꝛdinanio. Pꝛimum ter obedientiam. deinde ꝓpter ficilitatem habendi eum poſimodũ in pe⸗ riculis moꝛtis.vel in ſaccoꝝ adminiſtrati one. ¶ Dueritur ſi cofeſſi habentibo pote/ ſtatem delegatam / teneantur ireꝝ peccata eagem ſemel in anno cõfiteri? Rñndeo ꝙ; ñ. 5pſertim vbi de conſenſu curati hoc factuʒ dit etiamvt talis i gare euchanſtiam. ſet credere⸗ Rñdetur uid ſicuratus nol q; cuilibet in foꝛo cõ/ ſciẽtie ſeu cõfeſſionis qredenqũ eſt p ſer cõ m ſe. niſi in caſib publicis qm̃ aliter cura tus nõ poſſet certificari.etiamſi ſibi fieret coõfeſſio.¶ Quid ſi cõfeſſoꝛ erret/in abſol/ uendo plus q; põt? Rñdet᷑ ꝙ ſi pctõꝛ erat bonafide/? neſciat impeqimentũ/ſecunus eſt. Si aũt ſciat/ ñ rite abſoluitur. Si eniã poſtmodũ ſciat unpedimenti fiiſſe teneẽ teri. Dare vero regulã vt plurimũ iteꝝ cõfite generalẽ/qñ ſi qñ nõ.eſt plixũ nimis at/ diſf ale. CFeikrablutis pedu heofeſt/ onem/que ita fit oppoꝛtunę.integre.nõ ſi⸗ cte.⁊ ſecrete.⁊ a ſuo iudice. Sed ve ſoꝛdibꝰ inah⸗ liquoꝝ ⁊ eluibilibo quos in aꝑtũ cõfeſſionis venire ⁊ palpari vel tã gi /imo vel videri nõ ꝑmittũt/quattuoꝛ pe ſtes impꝛobe.pudoꝛ.timoꝛ.pᷣſumptio.de/⸗ ſpatio. ¶ De pudoꝛe habemus in Tho/ bia cui volẽti lauare pedes occurrit piſcis volẽs eũ deuoꝛare.Quid piſcis iĩ aqlatẽs⸗ niſi pudoꝛ occultus.ſed ſuffocangus ehii RR iamyt talis in anno ſemel ſe pꝛeſentzʒ crato ſuo ꝓ ſacro ſuſcipiendo etobedien tia impẽdenda. alioquin curat poſſet ne/ * dortalis. etad multa tandẽ vtilis inueni᷑. ad cibum contra demonium etad vimnm. Applicationem nõ pſequoꝛ. ¶ .teterum ſcabies ſic latet in aliquibo/ vt ſe ſcabioſos non credant/dicẽtes quid ego feci? Sum ego fur vel homcida?: Hoc còtingit eriaʒ il lis qui deuoti reputant᷑qꝛ latʒ ſuꝑbia ſub tile malũ que nõ ꝑmittit deuenire in ↄgni tionem peccatoꝝ.cõtra qð oꝛabat pꝛeſta. Illumina oculos meos ⁊c. Exꝑtus ſuʒ de mMultis et in mitis/qui ꝑ quattuoꝛ aut tres annos fuerũt in peccatis grauiſſimis quã uis fere quotidie cõfiterent᷑ ⁊ vt eratſuao/ pinio penitebãt. Quid ergo erit de nõ reo gitatiõiby annos ſuos in amaritudie anie ſue:ſi recogitantibo ſedule/talis cecitas e/ uẽiat. Quẽ ñ exterreat ꝗð dicitapls.Nihil mihi cõſcius ſum eRwol ue der⸗ pꝛe ſumptio ſeu repꝛomiſſio nequiſſima dece/⸗ pit plures/hñtes vocẽ coꝛninaʒ/cras qas cõuerti poteris cũ voles. Hec vox innũera hoim milia ⁊ ꝑdidit ⁊ ꝑdet.qꝛ qui nõ ẽ ho⸗ die/cras minus aptus erit. ¶ Poſtremo vidimus deſperatiõem in iuda ⁊ cavn ⁊ / buſdamalijs. Migrat iudas.i.cõfeſſio ſer uus optimꝰ/ꝓpter multitudinem ⁊ afflictõ nem ſeruitutis.qꝛ ſcʒ quotidie fit reiteratio peccatoꝝ que iudas abluere tandem refu/- git et deſperat. Abijciamus hec impedimẽ ta.qꝛdñs ⁊ ſi rẽ grãdẽ nobis diceret bñ face re debueramus q;to magis qꝛ dicit cuilibʒ nr̃ mvade ⁊ lanare ſepties.i:pfecte. DOnuertamus poſtremo oclos no ſtre cõſideratioòis ad exterſiõdem qᷓ fit ꝑ manũ ſatiſfactiõis. S ſio hẽat aſpitatem ſeu penalitatẽ dem ext habeatrõnabilitatẽ. heat claritatem. bẽat celeritatem. ¶ Pꝛepoſueram m hecqua tuoꝛ quedã diſſerere ſalubꝛia de mõis iniũ gendi ſatiſfactiões vt nec graues ſint necĩ poꝛtabiles.nec publice p peccatis ſecretis Pec dentur inuitis aut ſi nõ fieri qedãtin qꝛ melius eſt cũ ꝑua pnĩa ⁊ quaſi nulla du cere hoĩes in purgatoꝛiũ:q cũ foꝛtiq̃ nõ fi etoppꝛimere ⁊ detruderei infernũ. Necex igantur irregulariter iuramẽta aut ꝓmiſſi ones de hoc vel hoc faciendo. Sed magis oĩa in monitiõe atq; cõſilio. Deniq; ſalu/ berrimũ eſt inducere hoĩes vt aduerſitates et laboꝛes huius vite accipiant in patien/ tia et hona grariruũactiõe.qm̃ ꝑ hoc poter̃t efficaciter vt crebꝛo ſatiſfacere de peccatis ſuis. et gratiarũ augmenta ꝓmereri.fiarvir HDecqn ermo de penitentia tus de neceſſitate ¶ Sunt ant ſoꝛdide trãſ greſſiones alique/que vix ad fundũ pñt ex tergi. Exempificemus in quawuoꝛ: ¶ Pꝛi mo:coꝛruptio alioꝝ in moꝛib. Supꝑquo accipite quid Berengarius moꝛiens i die ephie dixerit. Hodie mihi apparebit dñs meunus ihus xpᷣus.vel ad glam ſicut ſperop pter pniam meam.vel ad damnatiõem ſi/ cut formido ꝓpter alioꝝ coꝛruptiõeʒ quos ad viã veritatis reducere nõ potui. Hoꝛre ant ⁊ caueant hi qui ad ſimilitudinem de/ monũ/gaudent alios ſecũ trahere ad inte 7 ritum pᷣſerti iuuenes⁊ pueros.tales neſcio ſi potuerũt vnq; ſatis penitere.ſufficer eis debuerat damnatio ꝓpꝛia. Quid de malis exemplis magnoꝝ ⁊ litteratoꝝ viroꝛum: factiõem ⁊ exterſionem ſcʒ iniuſtũ bellum ĩ rempꝑpalibus. et iniuſte pꝓmotiones in ſpũa lib.vnde oꝛiũtur moꝛtes tam temꝑales; ſpuũales.O felices quos de tollit extra ne/ ceſſitatem aut ꝑiculũ talia faciendi. vt næc iniuſte militent/aut militare conſulant. Inferimus adhuctertio iniuſtam patroci natiõem. que dolis et aſtutijs tollit heredi tates alioꝝ.qꝛ fit vix conſcientia vel reſtitu cio ſuꝑ iſtis. Et adhuc inſanabilioꝛ eſt iiun ſta diffamatio que debitam vite ciuilis fa⸗/ mamaufert. Poſtremo ponimus pom poſitatem ſtatus.vt ꝑ ſymoniam vel rapi/ nam autvſuram.qꝛ vix poteſt fieri ceſſio. vt deſcendat quis a ſtatu alto q;q; damna biliſſimo / in baſſum debitũ et tranquillũ. Canta eſt humani coꝛdis arrogantia. vt ſe et ſuos/plures damnari citius patiãtur q; bumiliari qð ſi nõ eſſet/nõ tm̃ duraſſet hoc execrandũ ⁊ exiciabile ſciſma peſtifeꝝ Landẽ epilogantes oꝛemꝰ vt lauet nos xpᷣus.qᷓtenus ꝑtem ſecũ hẽamus. Lauetãt p miniſterium pnĩe. Que hauriat pꝛimuʒ aquam cõtritionis calidam mũdamama/ ram ⁊ viuam. Scðo abluat ꝑ manũ cõfeſ ſionis oppoꝛtune integre ⁊ nõ ficte ſecrete et ſuo oꝛdine hoc eſt ſub ſuo iudice.nec ob ſtent qtuoꝛ peſtes pudoꝛ timoꝛ pᷣſumpti % deſpatio. Exterſio demũ fiat que hẽat aſʒi tatem rõnabilitatem claritatem celeritatẽ. ſubtrahẽtes nos a voꝛaginibo pctõꝝ. que nos in alienas manꝰꝑ iniurias pᷣeipuant aqͥb vix vnq; poſſum emergere Sic mũ di erimꝰ in cubui ↄſcienr̃e tranlli bñtes partem exuberãtiſſimaʒ cũ chꝛiſto hic per gratiam et in ſpe.et poſtmodũ in reꝑ glam êð⸗᷑ 25 8 — õ md edulto Factus in cena domini cius nos ꝑticipes efficiat. Amen . euãgelico fact? ĩ cena dñi. nia dedit ei pater in ma/ nus Johb. ciij. Oꝛiginaliter ĩ euangelio pũtialiter recitato. Pꝛo impetranda gratia ⁊ vᷣ/ tute digiti dextre manus dei 3 9 2 qua aꝑta/oĩa umdlentur vonltate ſtabera cta/oĩa labefactione repentina diſioli te matrem gratie/ te virginem inclitam/ oluunk 3 cuius manus(teſte Bernardo)daturno is qnicqͥd datur:que diues es in oẽs iuo cantes nomen tuũ:ſalutantes imploꝛamꝰ et imploꝛantes ſalutamus dicẽtes Aue Omia deadit ⁊c.vbi ſupꝛa.Ap ctiſſimi ⁊ pcellentes viri/mihi ſermonẽ ha bendũ eſſe cõſpicio.qui certa iam et indu/ bitate fide tenetis/ꝙ filio ſuo dño nr̃o Je ſu xpo dedit omnia pater in manus/acp/ inde monarchaʒ eũ vlłem cõſtituit.vt iure direrit. Math. vlti. Data eſt mihi oĩs po/ teſtas in celo ⁊ in terra.Hoc dilectus eius aplus cõtemplabatur dũ aſſeruit Apoca. habet in veſtimento et in femoꝛe ſuo ſcriptum. Rexregũ et dñs dñantiũ.¶¶ Sʒ quo iure SBne inſuꝑ titulo monarchiaʒ banc accepit? Oultiplici quidem ⁊ſignã ter triplici.Pꝛimũ iure hereditario diuĩe ſiliationis. HNam etſi filius et beres arguit aplus Roma. vi. et Gal.iiij. Atuero ð deo atre / vere vidit ⁊ enũciauit ſancta illa mu llier Jndith.ix appellans eũ dñũmvniuerſe qreature.Dñs igiturtalis erit ⁊ flius.Hic poſtq; dñs per ꝓphᷣam dixiſſet ad filium. o boaſe genui te/ſubiũxit ꝓ ↄñti. CPo/ ula a me et dabo cibi getes. hereditatẽe tu am ⁊ poſſeſſionẽ tuã ⁊c.tanq; diceret illð. Lu.xv. Fili omnia mea tua ſunt. Secun/ dũ ius monarchie vlis in xpᷣo cõſurgit ex titulo.mutue dilectiõis eius ad prem. Nã antiquũ eſt phice veritatis puerbiũ Ami/ coꝝ oia eſſe cõia.Filiꝰeni qꝛ ſuo mõ repẽ/ dit oĩa patri.in donatiua ſpiratiõe ſupᷣmi amoꝛis qͥ ſpũnſſanctꝰ/coexiſtit reandama/ tionis viciſſitudo vt ei pr̃ donetoĩa.Am/ plius tertiũ ius monarchie vlis inuenit᷑ ĩ Pppo appꝛopꝛiate qͥ ad naturã aſſumptã ex titulo victoꝛioſe debellatiõis ſeu ciuilis ad gquiſitionis ⁊ cõqueſtus. Victoꝛem cũcta Apud vos o do ꝓꝛij ſanguinis pᷣcio redemerat ⁊ ſuã effece rat. Sicut ꝓpha teſtat᷑ Aſcendes in altum tota vniuerſitatis machina que gratia bo pꝛiano.eta natiuo decoꝛe ſuo/plurimũ de ciderat. Juſte nimiꝝ. yt in bõis ꝓpterſe cõ ditis/homo ꝓditoꝛ ⁊ puaricatoꝛ plecteret᷑ minis condita eſt ̃m phᷣm ⁊ habetur ſatis Deute. liij. Ipa fuerat ad impiũ crimen le ſe maieſtatis diuine/deterioꝛata. teſte Cy- Sed audi qͥd ſuꝑ hoc cãtateccleſia. Ter/ ra pontus aſtra mũdus q̃ lauant᷑flumine. Ecœ ꝑ xpᷣi paſſiõem lota ⁊ repata eſſeom/ nia aqua emũdationis reꝑationis ac pul/ l S RZ 4i ſequuntur ait quidam. Nonne cbꝛiſtus vt imperioſiſſimus victoꝛ/aereas poteſtates debellauit Sic notat apls ad ne captiuã ſub eis duxit captiuitatẽ/quaʒ crificationis. Nõne inductus eſt apłs di - cere de xpᷣo paſſo/ꝙ deus exaltauit illũꝛ de dit illi nomen qð eſt ſuꝑ omne nomen. v in nole ihu omne genu ffectat᷑ celeſtiũ ter/ reſtriũ ⁊ infernoꝝ.in ſignũ vniuerſalis do minij ad Pbilipe i. (Babemno ergo ti tulos enumeratos tres in xpᷣo.diuine filia tionis.mutue readamatiõis.et ſtrẽnue de/ bellacionis ꝓpter qð rite dicũ eſt.qꝙ oĩa de/ dit ei pater in manus. Ita ſentitis de chꝛi⸗/ ſto o ſapientiſſimi viri.Ita iugiter pia fi ⸗ dei ſinceritate deo ꝓpicio ſentietis. Quam obꝛem nec habeo neceſſe in ꝑſuadẽdo am/ plius verba ꝑdere.aut oꝑaʒ cõſumere.nec iſtũ ſolem veritatis pᷣfulgidũ/ingerere de/ beo vobis ipᷣm cernentibus.et de xpᷣo ſciẽ/ nibus ꝙ omĩa dedit pater in manus. Pꝛo/ pterea traducat᷑ſermo noſter a lr̃a ad my/ ſteriũ.a fidei ſoliditate/ad moꝝ puritatem eta diuina filiatione naturali/ad ꝑticipa/ tam filiationis adoptiue generatiõem. Pertractemus qͥ pacto ſpũs quilibet xpᷣia nus/xpᷣi frater ⁊ amicus/ſit ant eſſe debeat pꝛinceps omniũ. Contemplemun q;ta et ꝙ; ſuꝑetfuſa liberalitate/omnia dederitno bis pater in manus ſi volumus.Quis pa ter: Pater ille qui poſſedit ⁊ fecit ⁊ creauit nos Deute.xxxij.qui a nobis pateragno/ ſci/pater vocari/ altiſſima pꝛoꝛſus ⁊ obſtu peſcenda dignatione voluit monuit atq; iuſſit. Math.vi. Quid eniʒ mirabiliꝰ.qͥd ad audiendũ iocũdius:qᷓ; vt vnuſquiſq; fi deliũ inſtarxpᷣi monarcha ſit oĩm ſi placet et ita eſt tñ.vnuſquiſq; ſpũs vere fidelis⸗ monarchacſtoſmn z multiplic nvn ſed 3 criplici inreettitulo ad exemplar xpi. Jus luctio ſpectatad titulum filiationis. bumi/ vnũ /oat filialis adoptio. Jus alteruʒ dat triũphalis debellatõ. Jus tertiũ readama tiõis viciſſitudo. ¶ Erigite aures dilectiſ/ ſimi.hilareſcat facies ſerenentur oculi.om nis exurgit affectio.gratiarũ reſonent ac/ tiones. Os lingua mens ſenſus vigoꝛ coun feſſionũ iubilũ bñdictiõem ⁊ laudem ꝑſo/ net.Que rõ: Quetantoꝝ nouitas gaudio rum? Magna valde pᷣclara. inſignis nibil anus monarcha eſt. xpᷣiano oĩa dediti ma nus / rpianũ fas eſt dieere potentiſſimum:⸗ Augebo dicere et omnipotentiſſimũ et ar guar blaſphemie ſi non hoc apoſtolus ſi⸗/ milis nobis de ſe dixerit. Oia poſſum om/ nipotens ſum.exponit Bern. In eo me cõfoꝛtat xpᷣus ad Philipẽ?.iiij. Si pua eſt apoſtoli autoꝛitas tibi / ſatis ſit illa chꝛi/ ſti qui ait. Credẽti / nihil ẽ ipoſſibile Oa thei. xvi; Si quis adhuc heſitat et ꝓ libi/ to nos fingere putat que dicimus ſuper hoc vinculi dñio.Audiat aplm ad Roma nos.iiij. Qui ꝓpꝛio filio nõ peꝑcit ſedp no bis oib tradidit illũ.qto magis etiam nõ fidelis anima/ꝑſpicuũ habes apoſtoli te/⸗/ ſtimoniũ imo argumentũ q omnia dedit tibi pater in manus. De quo pr̃e idẽ ſcri/ bens.i.ad Thim̃.vi.aſſerit pᷣſtat nobis abunde omnia ad fruendũ. Hoc domini/⸗ ui Hiero. ad Paulinũ ſcribens nõ tacu⸗/ it. credenti ait/totus mũdus diuitiaꝝ ẽ.in fidelis autem etiam obulo indiget Sicvi namus qſinihil hũtes ⁊ oĩa poſſidentes. Hec aũt et ſimilia multa/nũquid nõ obſe/ cro monarchiã nr̃am / ſtabile diuini ſcrip/ ture fundamẽeto cõfirmant. Nõne palam oñdũt de fideli quolibet ꝙ oĩa dedit ei pr i manus.¶ Verũ diſſeramus de titulis q̊s poſuimus eſſe tres.i.filialem adoptionem triũphalẽ debellatiõem. redamatiõis vi/ ciſſitudinem. Meditemur in exercitatiõe noſtra ſi foꝛſan ex pñtis euangelice lectio/ nis ſerietriplex hoc ius inuenire poterim JIuſtũ quidẽ arbitroꝛ vt euãgelicũ pñs mi Reriũ potius q;ᷓ externa loquamur /ſi poſ/ mus. ¶ Zriplex itaq; con ſpicio memoꝛatũ nũc eſſe miſteriũ.abluti/ onem.humilitatem.ſacramẽtalẽ refectiõe, Pꝛimũ eſt fidei purificãtis.ſcoᷣm ſpei coꝛ⸗ roboꝛantis.tertiũ charitatis reſicietis. h ſumus vt poſuimus. . 2 liatio ad titulũ debellationis.ſacramenta⸗ lis refectio ad titulũ redamatiõis.Fides coꝛda purificans ad Coꝝ. xy. Dat elſe fili unm dei. Joh. i. Deditei poreſtatem filios dei fieri. Si queris quiba dedit His qͥ ere dunt in noĩe eius. Spes humiliãs ſub ec pectatione futuroꝝ dat victoꝛ iam de bo/ ſtibus qꝛ ſpes non cõfundit ad Roma. ij. In me ſperauit inquit dñs ꝑ ꝓpham.Li⸗ berabo eũ ⁊c. Charitas reficiens vnit deo pꝑ dilectiõem qm qui adheret deo / vnus ẽ ſpũs cũ eo.i.ad Loꝝ.vi.Qui aũt edit xpᷣm et bibit eius ſanguinẽ/in deo manet et deꝰ in eo Joban.vi. Ac pꝛoinde vnus ſpiritꝰ eſt cům eo.Si vuus ſpiritus quanto ma gis vnus dominus. In pꝛimo ſe habet de us ad ſpm̃ nr̃m vt pater ad filiũ quẽ here/ ditat. In ſcðo vt dñs etrex ad militẽ quẽ coꝛonat. In tertiovt amicus ad amicũ cui notandũ eſt valde ne calũnient᷑ nobis ſuꝑ bi.quẽadmodũ ridet Oꝛatius poeta ſtoy⸗ ui eges oim appellabant. Notan/ dum inq; ꝙ heres q;to iꝑe ꝑuulus eſt/ni/ hil differre videtur a ſeruo cũ ſit dñs omni um ad Halla.iiij. Similiter in bac ꝑegri/ natione ⁊ milicia/ſpũs noſter q;tũcũq; ſit dñs oĩm.nibil differre videtura ſeruo.qm̃ infantulus eſt puerulus aut adoleſcentulꝰ et minoꝛ annis. Siquidẽ q;tũcũq; pfece rit / quouſq; excreuerit in viꝝ ꝑfectũ / in eta tem plenitudinis xpᷣi/moꝛe loquendi apo ſtoli ad Wenratnnen diſtare videtur a ſeruo. ¶ Sunt fateoꝛ nõnulle in ipſo pꝓ fectu etatis diſtantie Itaq; aliqͥs dici valʒ infantulus ſicut incipientes.aliqͥs puerꝰa lus vt pficientes.aliqͥs adoleſcentulus vt pfecti. Sed nunq; ꝑtingunt in hac regio/ ne ad plenã virilẽ etatẽ. creſcantĩ deñ mo/ tiendo neceſſe eſt. Infantulos dicimꝰno/ uiter ablutos ⁊ renatos ꝑ baptiſmum aut penitentiam q̊ ad pᷣmũ articulũ vel titulũ. Puerulos maiuſculos qui pficiũt ad viti oꝛum expusnatiõem q adſcõᷣm. Adoleſcẽ? tulos deniq; qui cũ beniamin adoleſcẽtu/ lo ſunt in mentis exceſſu ꝑ liberaʒ diuino rum cotemplatiõem et fruitiõem q̊ ad ter,/ tium. Cõtra eos nihilominus cõturbant᷑ ſepe oẽs inſipientes coꝛde/quaſi ſerui ſint viles pauꝑes et abiecti.cũ ſint genꝰ electũ regale ſacerdotiũ.regnũ et ſacerdotes filiſ?- heredes. Quibo oĩa dedit pater in manus omnia cõlcat et oĩa dat in manus ¶ DSed 4 eplu geren⸗ negn fatiot mite lurö⸗ ſerc⸗ flls use ſon i gen iſt adl tee —„ - — FJactus in cena domini O¶ Tollocatis fundamentis nr̃e collatõis neplus inania et ſonoꝛa qᷓ;vera etſolida vi deremurattuliſſe ſuꝑedificare ꝓpoſitũ erat res monitoꝛias oꝛationes/cũ ſuis cõſide rationibo moꝛalibaet ſpeculatiuis/confoꝛ/ miter ad trimẽbꝛem ꝑticipatiõem iuris pp expoſitam. Pꝛima or̃o de iure in monar/⸗ chatu/ ablutiõem gre queregenerat. Se cuida oro de iure ꝑ humiliatiõem qᷓ triumn / phat.CTertio de iure ꝑ refectiõem ſacramẽ talẽ/q̃ deo vnit et incoꝛꝑat. Ego aũt ani / QAduertens materiã hac latiſſimam/quam nsoõ pateret᷑ pñtis collatiõis bꝛeuitas exeqͥ. cõtentaboꝛ de pꝛimo nũc detitulo/oꝛõem cũ ſuis conſiderationibo texere.dereliqͥs ſi vilta ame⸗ Leritin poſterũ diſſerere pio pooſui. lioꝛ. Noli coꝛ o rõnalis ſpũs.noli gratiam negligere quam offert tibi pater/ipᷣete monarchã ſta ic igitur exoꝛdioꝛ. Noli pꝛe/ bilire.ipᷣetibi omnia in manus darediſpo ſuit.tantũmõ laueris ab iniquitate tua et ab oĩib inquinamentis tuis ablutus emũ eris. Audi(o rationalis ſpũs )etſi grãdeʒ rem tibipcepiſſet pater.tu tñ facere debue ras.q;to magis qꝛ dixit tibi:vt laueris ſep/ ties.i.ꝑfecte.et mũdaberis a lepꝛa peccati. et te heredem ſuũ/te monarcham oĩm con ſtituet / ⁊oa diabittibi ĩ manus. Atuero ſi nõ lauero te inquitnon habebis partem mecũ.Hoꝛtenda nimis cõminatio. Non habebis ꝑtem mecũ. Et quam ꝑtem. ꝑtem de qua ꝓpha exultat gloꝛiabũdus dicens. Pars mea deus in eternũ. Pars hecẽ mer ces magna nimis.hereditas pꝛeclara.imo onmne bonũ/ ꝓpterea nõ te cõturbet nomen ptis quaſi tue aliqͥd auiditati vel monar/ chatui derogetur. qm ſi pars iſta deuſeſt ſi cuteſt.quis negauerit poſſeſſoꝛem eiꝰ/hr̃e dñium bonoꝝ oĩm aggregatioe ꝑpfectum: Vere felixablutio cui ꝑs talł tãta poꝛtio tã inſignis pᷣſtatur hereditas.¶ Attende tibi o fidelis ſpũs ſi pꝛimam baptiſmatis ab/ lutiõem incoinquinatam ſeruaſti.tecũ be neactũ eſt.lauari non ęges.mũdus es tot⸗ filius et heres exiſtis. Sed ſi rurſus intin/ ctus es ſoꝛdibus peccatoꝝ.ſi volutatus in ſterquilinio flagitioꝝ/nõ deſpes qm̃ tibi reliquitur pnĩalis ablutio p peccatis ⁊ ad gratiam regeneratio. Parua ne tibi videt iſta patris dignatio.parua ne tam facilis ad hereditatem ꝑditam reuocatio. Laua te et mũdaberis et mũdatꝰ heres eris.Ca/ uecauene abutaris tante mie largitate.ᷓ/ niam tanto deteſtabilioꝛ vtiq; erit trãſgrei ſio qto erat impletio facilioꝛ re igitur fidelis ſpiritus.pᷣpara peluim coꝛ dis tui.que ſurſum patula ſit/p celeſte deſi erium.et non euerſa humi. ꝑ cupiditateʒ terreſtrium. Eijciatur ab ea omnis aliena repletio.pᷣſertim aceruus grandis/aut lapi doſarum aut lutoſarũ cogitationũ et affe/ ctionum alioquin aquam mũdatiuam/ q̊ modo ſuſcipet:quõ cõtineret: tota dilabe/ retur. tota foꝛas efffueret. Hec aqua(ſi ne/ ſcis)aqua eſt tuarum piarum lachꝛimarũ . hauritur ipᷣa/a pu teo cõtritionis ꝓfunde uato ꝑ acutum ligonem meditationis/: ſitula fidei ilam continet.coꝛda ſi pei ſurſũ trahit. foꝛnax ardens charitatis eam cale/ milcercineꝛes recoꝛdatio peccatoꝛũ. ¶ Lale ſibi lauacrum quotidie pᷣparabat incldit rex. Lauabo inquit ꝑ ſingulas no⸗ cctes lectum menm lachꝛimis meis ſtratuʒ meuzʒ rigabo. Uult eccechꝛiſtus pater no- ſter lauare tibi pedes.noli phibere. ſed dic cum petro.domine non tantũ pedes affe/ ccionum/ſed et manus opationũ et caput cogitationũ.Qauas quotidiana ſolicitu/ dine manum coꝛꝑalem auttunicam / ſit ti/ bi queſo cura vigilantioꝛ deanima tua/qᷓ; „ de manu vel tunica. Non ſis oꝛo piger ad lauandum animam tuam ꝓ cuius lauatio ne/ chriſti ſanguis effuſus eſt. NHon vis ha bere immundam domũ imüdum vas.im/ mũdum ſerunm.immũdam caligam/imũ dam aninã haberequare nõ refugis: Sit tibi carioꝛ anima tua q; caliga monet Au/ guſtinus. EKorro cofeſſoꝛ noſter locũ te ner chꝛiſti / oſte rationis.aliud ieiunij.aliud elemoſyne ſa/ lutaris. Vis ergo habere ꝑteʒ cum chꝛiſto vis omnia tibi in manus dari: Rũbis vo/ lo. et vade volo. At ergo taliter munderis et in filium mundatus etterſus adopteris neceſſe eſt. ¶ Bed heu qualiter et ampliꝰ iudam repꝛobum imitantur qᷓ;plurimi.q̊/ rum coꝛda que demon occupat/nulla de/ uotionis vnda ſubintrat.pꝛoditoꝛes ſunt hipocriteſunt. fures ſunt aut etſacrilegi.ec cleſiaſticoꝝ loculoꝝ raptoꝛes. ꝓpterea qͥc⸗ quid exterius agatur circa eos/remanent intus ſoꝛdidi.fulla eos pꝛedicatio.nulla ¶ Pꝛecinge endende illi ſunt ſoꝛdes no/ ſtre. quas pabſolutionis manum tangit ⁊ Abluet. et linteo ſatiſfactionis abſterget. A intheum iſtud ſatiſfactionis triplici filo vel ſtamine cõtextum eſt Filum aliud eſto 4i B ermo de dominio euã. hoꝛrende damnationis interminatio. nul lum dinine dignationis et humiliationis obſequium.nullum beniuolentie ſignum oſculum vel alloquiũ.nulla poſtremo bo/ noꝝ ſocietas/a pꝛeconceptis facinoꝛibus plus q; iudã abſterrent autreuocãt.Quã/ obꝛem nihil eis doloꝛ de commiſſis.nihil confeſſio.nihil reſtitutio/ſicut nec iude p/ ficiunt. Palã eſt ratio.Deeſt quippe ſpes venie.que in dilectiõe iuſticie et in nõ pec/ candi deinceps ꝓpoſito / collocat. ¶ Hos vero ſalubꝛioꝛi credentes conſilio(o pᷣcla⸗/ ri et eruditi viri lauemur obſecro et terga⸗/ mur interius a ſoꝛdibus que ſunt in pedi⸗ bus affectionum.quatenus abluti efficia mur de ſeruis domini.de exulibus ciues. de abdicatis/filij et heredes.heredes qui⸗ gem dei coheredes autem chꝛiſti. quibus ꝑindę omnia dabit pater in manus.fiat f/ at. ¶ Circa pᷣdicta mihi quatuoꝛ digne cõ ſideranda per modum quadeuplicis pul⸗ critudinis veritatis/inſpicio. Dꝛima coſideratio Ablutis ꝑ gratiam / omnia ſunt cõia. Per. ſpicua eſt ꝓbatio expᷣmiſſis. Eoꝝ nempe quilibet heres eſt et coheres chꝛiſti. Dira tur hoc aliquis.miretur potius qũ legit ꝙ multitudinis credentiũ erat coꝛ vuumꝰ a nima vna.Act.iiij. Si coꝛ vnũ et qanima⸗ immo vnum coꝛpus ⁊ vnus ſpũs(ꝓut lo/⸗ qu itur aplłs ad Eph̊.iii) Quid cõuenien/ tius q; vt eoꝝ ſit vna pꝛſus hereditas.vna dominatio.vnus caſtus pꝛincipatꝰ. Hoc mihi ſenſiſſe videtur ꝓpheta dum grat cla matad deum. Particeps ego ſum omniũ timentium te et cuſtodientiũ ⁊c. et titulum ſubdit. Mia tua dñe plena eſt terra Hanc veritatem agnouit egregius doctoꝛ Aug. Irridebit ſcio ſnĩam iſtam aliquis hõ qͥ 5 capit ea quedei ſunt. Stulticia eſt eni illi.i. Coꝝ.ij. Excecauit enim eum cupidi tas.que ad oblatrandum oꝛa laxat.Obij/ cit ſtom chans et ſibiſapiens. Si iuſtis omnia ſunt cõmunia.ipᷣinihil rapere.nul/ lum furtum facere poterunt.vtentur enim Pgnacbute poli omnia eſſe cõmunia re ſua. oꝛro nullus eſt eo ditioꝛ. Sed et nullus a iuſtis qͥ cq; poterit auferre vel tol/ lere. ex quo res manebunt ſue/vbicũq; trãaſ ferre eos contingeret. Sunt quippe domi ni omniũ. Deniq; ius erit cmune apud omnes ſuꝑ vxoꝛibo.ſeruis et ancillis ⁊ ſili/ bus. Sie in erroꝛeʒ Soccratis relabemut ⁊ has abſurditates ferre quis poterit Sic pulogiſat aliquis homo.ſir ad illum de qᷓ refert Bene. vij. de beneficijs. Oõ ſi deo ſunt omnia/nihil erit ſacrilegiũ.et ablatio quelibet nihilominus ſacrilegiũ dicet᷑. vbi deductie poſita eſt/et ſurr ſolutio.vbi expᷣſ/ ſa eſt ſenece ſententia ꝙ iuſtis omnia ſunt cõmunia et pulcre deducitur. Huic verita tiſuꝑ cantica Bernardus atteſtat᷑. ( Fal/ luntur oppoſitũ ſentientes.aꝛ ſolum attẽ/ dunt acceptiõem dominij poluici etciui/ lis/groſſaʒ atq; palpabilem.nihil de dñio naturali et oꝛiginali.nihil de gratuito ⁊ e/ uangelico cõcipiũt. ¶ Cradit magnus at᷑ bertus et ita eſt qð didici a puerocirca ꝑti cula res hoĩm actiones/vix aut nunq; po- ſunt aliquid ſubtile altũ et abſtractũ conci. pere/oĩa ad ſenſum referunt ⁊ exꝑientiam qð agere/matimũ eſſe veritatis adipiſcen de impedimentum poſuerunt plato in thi meo.xcullius in tuſculanis queſtionibus.? Auguſtinus in de vera religione.¶ Alti igitnr repetentes dicamus ꝓ elucidatione pcedentiũ et ſequentiũ:q dñs qui vniuer/ ſitatis dñs eſt iure pleniſſimo creatiõis cõ/ ſernations et gubernationis Deute. xxxi: Lõmunicanit dominiũ ſuũ creaturis/ca/ pacibus dnij.que ꝓpꝛie ſunt creature ratio nales ſole.quibo vti et frui ↄpetit rebpaljs aſſumendo eas in ſui facultatem. Ad natu ram ſiccõditam in ratione et arbitrio et ta li facultate/conſequitur dominiũ qoappł lamus naturale vel oꝛiginale. Hoc funda tum eſt in ſtat innocentie ⁊ ꝓꝑmulgatum: Beñ.i. Subijcite terram ⁊c.Deturpatum eſt ꝑ peccatũ.ſed reſtauratuʒ ipi Noe poſt diliuniuz Beñ.ix. ¶ Ad hocetſup hoc do minium vt ꝑfectum integrũq; ſit/ſuꝑaddẽ da fuit gratia et plena ſanctiſpũs cõmuni catio. Ex quibus reſultaret titulus adopti onis filioꝝin quo clamamus Abba pater Ad Roma.viij. Iſte eſt titulas fecundiſſi mus ſupꝛa quem fundatur dominiũ gra/⸗ tuitum et euangelicum ꝑ qð creatura rõa/⸗/ lis habet ius ꝓpinquũ ſuꝑ res quaſiibʒ in ferioꝛes.ad vtendum eis debite ⁊ libere/ꝓ fine ſuo cõſequendo. ¶ Diximus ius pꝛo pinquñ. ꝓpter pᷣdeſtinatos peccatoꝛes:ha/ bentes ius remotum et impedimentum ꝑ peccatum. ¶ Additum eſt ſup res quaſſi/ bet inferioꝛes.qm ꝓpꝛie dictum dominiuʒ non habetlocum ſuꝑ res excelſioꝛes.qᷓ;uis bentr 1G nde do tnnio Räppi whcßß icyene G m and lecn/ dedit tultote⸗ lga a ni; inan n ginthi bos (A 3 hrode ina/ ri; C/ no ns an aia NN wmda Pwum um Poepot geedd upngee Cöu ur bapat uniſi iü ga/ uraröa ſioz in libere// giuse⸗ ortonh nenun logiſ⸗ dominii nuc ſub ſenſir aliquo tropico dici poſſit creatau ra rationalis hmõi habere dominium in deo per gratuitam eius cõmunicationem. et dignatiuam condeſcenſionem ipᷣius ad faciendum quicquid creatura rationalis⸗ rationabiliter voluerit.quemadmodũ di/ cimus amicoꝝ idem eſſe velle et nolle.Ca liter haberi et dari ſpũſſanctus dicitur ſm determinatiõem ſancoꝝ.Et habeiur diſ. xiiij.pꝛimi ſententiaꝝ cum ibidem tracta/ tis per doctoꝛes. Plus etiam videtur con/⸗ cedere ſcriptura ſacra Joſue.xiiij.vbi dici tur ꝙ ſtetit ſol/ obediente deo voci homis. Hoc modo dicebatur dominus teneri per Moypſen et alios ſanctos/cum nequaq; a geret cõtra eoꝝ votum et oꝛõem. Sed et neminem eſſe qui ſibi obſiſteret conquere batur deus in ꝓphetis. ¶ Deinde ſubiun/ ctum eſt put rationabiliter voluerit:quo/ niam de ratione dñij ⁊ dñationis eſt.ꝙ nõ poteſt quis irrõnabiliter vti reboſuis/ ma nens dñs Alioquin non eſſet dñs vſqueq̃ᷓ q; ꝑfectus ipᷣe deus.cui repugnans eſtom nis abuſus in ſuo dominio. Sed et neqͥt ab innito tolli tale dominium.pluſq; neqᷣt a gratie titulo niſi pꝛaue conſenſerit/ſpoli ri. Hincaffirmat apls ꝙ; neq; moꝛs neq; vita neq; creatura alia poterit nos ſepara⸗ ria charitate dei.ad Roma.viij.qm̃ etiaz ipᷣis diligentibus deum qui filij ſuntꝑ ad/ optiõem et loti ꝑ gratiam/omnia cooꝑan tur in bonum. Sic omnia: vt omnis tri/ bulatio/omnis rapina bouoꝝ/omnis ad uerſarioꝛnm inſultus. Ipſa deniq; moꝛs coꝛꝑalis/ſeruiunt et militantꝓ iuſto tan/⸗ qᷓ; ꝓ vniuerſali monarcha.Dicam mirabi lius ipᷣe etiam infernus damnatoꝝ/hoꝛrẽ da illa ſupplicia/imo alioꝝ caſus et pecca ta/ad vtilitatem eiꝰ agoniſant pſunt ⁊ ob/ ſequũtur. Excedo menſuram veritatis / ſi non hocaſſerat ꝓphᷣa regius Letabitur in quit iuſtus cum viderit vindictam. Ecce de pena qualibet/manus ſuas lauabit in ſanguine peccatoꝛis. Ecce de peccato vti litas pueniens Qõ ſi adhuc tardioꝛ es ad credendum hec omnia.accedat apoſtolus et teſtimonium plane dicat.pꝛima Coꝛin cheo.iij.Omnia noſtra ſunt ſiue paulus ſi ne appollo / ſiue cephas ſiue mundus /ſiue vita ſiue moꝛs/ſiue pᷣſentia ſiue futura om nia noſtra ſunt.Quid queris amplius.q̃ le tibi vis teſtimonium apertius.oĩa no/ ſtra ſuut etiam moꝛs: Quo pacto ſic dicis Jactus in cena domini O paule:quia nimirum ꝑ moꝛte; quaſi ꝑ militem officioſiſſimum iuſtus adipiſcit triumphũ beatitudinis eterne. Juſtus in ſuꝑ peralioꝝ tyꝛannidem et facinoꝛa ppe tua ſecuritate coꝛonatur. ¶ Ita liceret o/ ꝙ omnia ſunt iuſtis ablutis ꝑ gratiam/ve ſtengerel(ſi vacaret)per ſingula. de vxoꝛib⸗ de dinitijs. de agro.de celo.de terra et mari riſſimo dominio ad omnem vſum licitum ꝓut congruit et pficit conſecutioni finis ſui/iuxta ꝓmiſſionem chꝛiſti. Math. rix. Sic de fama vel infamia.vel de nobilita/ te vel ignobilitate.de nuditate ⁊ abũdãtia deducit aplus.ij. Coꝝ.vi.vbi oĩa talia vo catarma iuſticiea dextris ⁊ a ſiniſtris. Si arma. nonne adiuteꝛia? Sed aduertite qꝛ dixit arma non ſimpliciter ſed arma iuſti/ cie.qꝛ ex eius titulo robur habent.Nõ ob/ errauit in hoc/a traditõne ſupᷣmi legiſlato ris noſtri/qui ſubtili verbo/ monarchiam hanc fundauit in eodẽ titulo iuſticie Da chei.v. Pꝛimũ querite regnum dei et iuſti ſticia regni/eſt gratia.ad quã ſequitpoſſeſ ſio oĩm. vt vᷣm ſit Math. xiij.et Luce. xix. ciam eius/et omnia adijcienturvobis. Ju OQui bʒ.ſ.charitatẽ ⁊ gram dabit᷑ei?⁊ abu/ dabit.Habemꝰigit᷑ patefactũ ꝙ ablutis ꝑ oĩa ſunt cõia et oĩa dedit eis pr̃ ĩ maꝰ ecunda conſide/ ratio pꝛincipalis noſtra eſt. ¶ Pulcrioꝛ ẽ dñnatio/fecũdioꝛ:atq; diuinioꝛ qᷓ ex titulo gratie.q; ea q̃ ex titulo ciuilis aut politice iuſticie oꝛitur ⁊ accreſcit SPꝛemittemus quid ꝑ dñiũ ciuile ⁊ politicũ impoꝛtatur⁊ qͥd ꝑ gratuitũ ſeu euagelicũ neꝑ ignotava gemur ¶ Ciuile dñiü eſt ius fundatum in traditõibo hũanitus adiuẽtis.introduciũ occaſiõe pcti.incõicabile ſimul et exeq̊ͥ plu ribo dñis et abdicabile.ſeruata iuſticia. Bratuitũ vel en ĩgelicũ dñiũ deſcribit᷑ per tren oppoſitas cõditiones. ã eſt dñnium fundatũ in lege dei et ab eadem immedia/ te cõſtitutũ/quotlibet dñs ex equo ſecũ cõ patiens.et inabdicabile ſeruata iuſticia Lonſeramus mutuo iſtas tres conditio⸗ ciliter agnoſcemus. ¶ Gratuitum ſiqui dem dominium immediate conſtitutum ẽ a deo et ante peccatum.pᷣſuppoſito tamen ꝙ adã fuerit in gr̃a. Ciuile neq̃q;.qm̃ ſi nł la fuiſſz trãgreſſio.ſi pᷣterea nõ eet effrenis nes contrarias.et que Eörundeen ſint / fa e ho z cupiditas.cui etiã ipᷣe deꝰ non ſufficit EEx5 „* 5* Bermo de dominio euãge. pꝛedium tantum et tam grandis poꝛtio. nullum fuiſſet inter homines plus q;inter angelos / ciuile dominiũ Viſum eſt in adã et patebit in gloꝛia.Quamobꝛem rnadix in fecta eſt et oꝛgo talis dominij. Hocaper/ te in illius executione retentione et adqui ſitione ſapimus.quoniam vix aut nunq; abſq; peccati ſoꝛdibo adquiritur.tetinetur Diſpenſatur.nũqᷓ; abſq; curis vltricibo abſ/ Gq ancietatibus plurimis aut litibus inqᷣe tis aut periculis multis/ſuos detinet ama toꝛes. Compatitur inſuꝑ ſecum nequiſſi/ mam ſeruitutem et peſſimis ſepe collatum eſt.eis qui ꝓditoꝛes ſunt veri domini.rei criminis leſe maieſtatis in eum.ſedicioſi ĩ ciues regni.homicide ſui.et indigni panc quo veſcuntur. Qualiter vero et q; ꝓpꝛie ta les ſe dominos appellãt/ipſi viderint. Se cus eſt de dominio gratie qð purum eſt. le tum.ſanctum.iocundũ.quietum et ſecurũ ¶ Fundatum deniq; in regulis diuine ar tis.non vt ciuile dominium / in traditio nibo hominum.qnq; ſupuacuis/qnq; ne quiſſimis. ¶ Bcdam differentiam aſſig/ nat pᷣdicta deſcriptio/q dominiũ ciuile/ſi mul et ex eq̊ eſt incõicabile pluribus.q;q; diuerſis modis.non ex equo cõpatiat᷑ plu/ res dominos.vt regem et burgenſemvł mi litem. Cõſurgit autem hec incõicabilitas ex impfectione artatione groſſicie et egeſta te talis dominij. Non eniʒ poteſt diuerſis et multis eque plene ſicut paucis in vſum ſuum cedere. Ex aduerſo gratuitum ⁊ euj gelicum dominium/compatitur ſecũ quot libet dominos/ꝓpter ſui ſpũalitatemet cõ/ municabilitatem et bonitatem/ad exem⸗ plar ſupᷣmi dominij.qð ex equo communi cat ſe pluribus ſicut vni. Hoceſt domini/ chharitatis/latum nimis Duecharitas non eſt ambitioſa necappꝛopꝛiare ſibiqᷓ/ rit que ſua ſunt.i.Coꝝ.xiij. Sic parentes pꝛimi nihil ſibi ante caſum appꝛopiaſſent ſed necangeli vel beati¶ Sic deus abſq; ſui dominij detrimento.coaſſumit anglos et homines.in quos tranſfundit monar⸗/ chialem poteſtatem.dans eis omnia ĩ ma nus. Bic demum pater etfilius et ſpirituſ ſanctus tres ꝑſone ex equo pleniſſime ſibi cuncta ſubijciunt. Detei ſuꝑaddit᷑ dit⸗ ferentia.qm ciuile dñium/poteſt abdicari et repudiari/ſeruata iuſticia. Põt etiaʒ ab inuitio tolli. NHaʒ ꝓpter quid aliud quotti / die fiunt mercationes/emptiones/vendi/ tiones et alie commutatiões. Pꝛopter qͥd aliud inſuꝑ perſtrepunt et reboant odioſe lites.rabioſa iurgia.impꝛobe contentiões iudicioꝝ foꝛenſium/ip repetendo aut tuen do rem ſuam.cui taliter dominans ſemeta ſtringit. Eto deꝰ equiſſime qᷓ;ta ẽ in hocpᷣ cellentia dignitatis/in gratuito ſuper ciui li dominio.qm̃ ſicut tu deus/tuum cõmu/ nicas dominium abſq; deꝑditione et abdi catione ſic iuſto cuilibet/fas eſt compati ſe cum q;tumlibet plures dominos. et nihil depgere.immo extenſius habere dominiũ Pꝛopterea non habet neceſſe iuſtus cõtẽ/ gere in iudicio ꝓpter hoc dominium. ſciẽs omnia eſſe ſua/vbicunq; et quocunq; fue/⸗ rint tranſpoꝛtata ſiue collocata. Aſurpare quodq; ſibi fas eſt vocem illam phi cuiuſdã ab incenſa vꝛ be ſua fugientis/et nihil bo / noꝛum terrenoꝝ ſecum ferentis. Oia mea inquit mecũ poꝛto.ſeuiant tyꝛanni.foꝛtu⸗ na ferox inſurgat aduerſus iuſti coꝛpꝰ aut bona quelibet extrinſeca/ nihil ab eo rapie tur quin in ſuũ dominiũ ⁊ cõmodũ reſuet et ſeruiat/etiã ꝓ ſtatu nature lapſe.qꝛ de ſta tu nature integrevel gloꝛificate/nulla ẽ du bitatio. Amplius nulla tale dñium cõtra⸗ hit inops auaricia q̊ͥ minus feneret̃cũ deo et ꝓximo.bona ſua emit et vendit iuxta vſa ie pceptũ.et abſq; auro ⁊ argento et vlla cõ mutione ſupple ciuili/vinũ cõpunctionis et lacdeuotionis ⁊ cũ deo negociatur de re gno celoꝝ Exquo etquõ negociat᷑: Exnu miſmate pcioſo ⁊ aureo charitatis. 5 de eo qð pꝛiꝰ ſuũ erat/q̊ pacto negociari di cet᷑. Oꝛ certe illud qð ſuũ pꝛi erat vno mõ effcit ſuũ płibo mõis.tali negationis feno re:iquẽadmodũ ſpeculũ cõcauũ/recipiens radio ſam ſolis illuminatiõem / illã a ſere/ flectẽdo ſurſũ/copioſioꝛẽ efficit ⁊ iteꝝ iteꝝ q; lũinoſioꝛẽ̃.Nõ diſſiłr aĩa ſctã/cõcaua ꝑ hũilitatẽ/⁊terſa ꝑ vite mũdiciã. dono dei pꝑ gratã redonationẽ ſibijpᷣi multiplicat.et in tali donãdi meditatiõe/exardeſcit ignis choꝛuſcꝰ ⁊ ſplẽdidiſſimꝰ diuĩe illuſtratõis atq; dilectiõis. Sciũt exꝑti qð loquimur. S ic plꝰabſq; vlla eſtiatiõe adqrit libe/ ralł charitas erogãdo ⁊ cõicãdo.qᷓ; reſeruã do ⁊ appꝛopꝛiãdo poſſit auara ſoꝛdida q; tenacitas.De qua vereet phice Hieroni/⸗ mns ennnciauitad Paulinũ/ꝙ ei deeſt tã qð habet q;ᷓ qð nõ hʒ ¶ Sic poſtremo fru ctũ yberioꝛẽ placidioꝛẽq; recipit iuſtus ex diuitijs alienis. ex auro ex marganitis ex herq Mrocioſe nmnöes Nunden inng ninhe ſhnal umncörn Mneerthe tonpeti 8, etnbi domini ſtuscätt lum. is ungſe Aupyr aucti nbibo/ ODünen nitorm/ aaut orpie liefuck Gtdeſtr Ulocdu ncm/ Cv n locs onis dere nn. G nd. Won nisfeno foopiens läaſere urp ie⸗ oa⸗ odel arck ſugs ratöis guimor. grtlibe, Preſand Gtine Hicon/ idecfi ſmenofn ſtht mgnnst Q èð „ — ehuis theſauris et alijs q; plerũq; ſolus ci uiliter talium dñatoꝛ ⁊ amatoꝛ.Hoc exal/ to intuebatur ſapiens dum ait Eccls.v.q qui diligit diuitias/fructũ nõ capietexeis Fructus diuitiaꝝ eſt redemptio animep⸗ pꝛie ⁊ ſufficientia et ſatietas atq; ſecuritts tenimus o rebus pᷣm traditiones humanas/defendẽ Hos fructus magis capit iuſtus/alienas diuitias vel contemnendo vel ꝑ eas iu dei laudem aſſurgendo.q; ꝓpꝛietarij.qͥ tmmmo/ do capiunt ſpinas curarũ pungentiũ ⁊ tri bulos anxiarũ occupationũ. ¶ Debʒ hec conſideratio plurimũ copeſcere animũ be ne inſtitutũ ⁊ moꝛigeratũ/ab appetitu an / xio/grandis poſſeſſionis aut amminiſtra trectantes inquinant.autſaltem peccandi ericulis inuoluunt ⁊ inneciũt.õ ſatiãt oĩem.excrutiant boens nouis cupidita/ tibus et curis ſuꝑflui⸗ ibi ſunt ⁊ qui cõſumũt eas. no vt arbitroꝛ ex hac differentia triplici/quo/ niam pulcrioꝛ eſt dominanio fecundioꝛ at/ qʒ diuinioꝛ/que ex titulo gratie qᷓ; ea q̃ᷓ ex titulo politice aut ciuilis iuſticie/oꝛitur ec accreſcit. Poſſet igitur eccleſiaſticus n chatus abſq; tali multitudine dñioꝝ ciui lium/qualẽ aſpicimus eſſe pfectioꝛ et xpo ſimilioꝛ qui dñij exercitiũ/a ſe penitns ab/ ra veritas/ſtultam auariciam noſtra fundit ⁊ crudelem inuidiam. Vere ⁊ ſtultam dixerim auariciam.que gaudet ſo la appꝛopꝛiatione eoꝝ que diuiniusbabẽ? wrega⸗ ec nõne crudelis nõne moſttru oſo ſilis inuidia.q bona ſuꝗ aut q̃ ſua eent ſi vellet / odit qꝛ ĩ alijs adeſſeↄſpicit moꝛdʒ lacerat cõſumit ⁊ diſſipat Pꝛofecto ſiquis bene pᷣdicat/ſiquis gloꝛioſe oꝑatur.ſiquis etiam miraculis daret:omnia hec mea ſũt 4 . nu viget oculus. milſſis. Qualiter idem homo / eſt in ynum diunes et pauper. Vel vt aplus loquit᷑. Ni/ hil habens et omnia poſſidens.ſciens ha- bundareet ſciens peuuriam pati.⁊ in alti- ſima panpertateſuperabundans.ij. Coꝑ heſannis et alijs ; pleruq; ſolus caH ontur: uis. Et vbi ſunt opes/ ¶ Agnoſcitis ꝓPpꝛie tertiam coſiderationem oſtendentem ex ß ſumè bin audire hocab oꝛe vni qͥ abierat ĩ regiõem loõginquã diſſilłlitudinis qͥ ad ſe reuerſꝰa qᷓ viij. Hoc ità concipiendum eſt vtideʒ bo mo ſit pauper mũdo/et diues in deũ. Sic enim loquiturchꝛiſtus. Lu.xij. Nihil ha / hens(ſaltem quo ad affectum)ciuilicexpo litice.et omnia gratuite poſſidens. ¶ a les inuenimus omnes iuſtos / noletes vti do eas in cõtentioſo iudicio/ꝓpter curas ĩ extricabiles que dominiũ tale vt plurimũ conſequũtur Math.v. Sufficit eis titulꝰ Haacer volenti tollere tunicam aut bene/ ciũ/dimittũt et palliũ. aut ipᷣo fctõ ſi expẽ dit aut ſic agere pmptꝰ et pᷣparatꝰ eſt ani / mus.i.TLhimo.ij.habentes alimenta et qͥ/ bus tegantur /his cõtenti ſunt. Etiamſi di uitijs omniby terrenis epulentiſſimi vide/ 6 opoꝛtet vt vo / animo ſibi bñ conſcio que effugans tyran nigem ſeu am cupiditatis / dilatat regnum charitatis.et ambulare facit in latitudineĩ innoceætia coꝛdis ſui.que eſt gratial ¶ Dic attendite doctiſſimi et ſapientiſſimi viri.h intelligite.qua ratione pꝛioꝛes argutie car nalium/facili diſtinctione ſoluũtur. Nam etſi iuſto omnia ſunt communia et data in manus/non opoꝛtet qꝙ in iure foꝛi⸗/aut ad omnem vſum ciuilem/qui ſibi frequen ter abuſus eſſet.ſed iure poli/et ad Vs foꝛmem pꝛincipijs diuine iuſticie. ¶ Ani/ aduertiterurſus obſecro quẽadmodũ ois peccans /in eo ꝙ re aliqua ꝑuerſe vtit᷑/iniu riatur cuilibet iuſto tanq;ᷓ fur ⁊ raptoꝛ rei ſue. Eſt eni furtũ/cõtrectatio rei aliene/in/ ulito dño.Tractat aũt iniuſtus/abutendo arer: hec mea ſůüt· realiquai/rem illam que iuſti eſt/ipᷣo nõ cõ omnia hec ago in ꝓximis tantũmodo/vi / tam et titulũ gratie/inuidie culpa non de ſtruat. Silitudinem offerat Apls.i. Co⸗ rinth.xij. Etad Roma.ſilr.xij.decoꝛpe ve ro.in quo manus oꝑaturꝓ oculo.et dema ſentiente.nam cõſentiẽdo peccaret. Hecẽ? nadicalis rõ/ cur fraternalis coꝛrectio/ cui/ libet iuſto cõpetit. qm̃ dere ſua agit᷑ dũ pec cCatur. In boc vere cõperi ꝓpꝛijſſimũ ⁊ phi cũ eſſe intellectũ iacobi dicẽtis/q; qͥ invno offedit/fact? ẽ oĩm reꝰ. Jaco.ij.Nã peccãs ſnia. Peccẽs in vno peccat in oẽs.ĩmo ĩ ip ſum celũ ⁊ oĩa q̃ celi ambitucõtinent᷑ Uis pꝛiꝰqᷓ; lõgiſſime aberrauerat dicebat Sur gã⁊ ibo ad pꝛẽʒ meũꝛdicã ei. Pr peccaui’s ielũ ⁊ coꝛã te. Luce.xv. Si rõ pꝑlacet/eam r. ¶ Erüt igitur tales (dicet nobis ali quis )ſoli religioſi ⁊ panꝑtatis ꝓfeſſoꝛes?: Nequaq; ita ereſſe eſt to aut cõuerſationis mutatione res a ſeter renas abijciant: Pauꝑtas eſt introꝛſus in 4i — accipe· Homo itaq; ꝑ peccatum. ſeetres bus abutitur ſurripit vi q;tum in eo eſt ab alijs.abrüpens membꝛa corꝑpis miſtici⸗ et integritatem vniuerſitatis violans. Per/ uertit inſuꝑ armoniam vniuerſi velut coꝛ da diſcoꝛs in cythara.aut fiſtula mutatavł ſtridula in oꝛgano. Infirmat exercitũvłex ertitiũ ſpũalis milicie tanq; fugitiuus ⁊ ꝓ ditoꝛ Subtrabit denie inuamen ⁊ dilec/ tiõem ⁊ ꝑtem regis vel regiminis.et oꝛdi/⸗ nem ſubuertit aliter qᷓ; debet ad oĩa. Are/ õtra/iuſtus ꝓdeſt oĩb.veluti membꝛũ vi nax⁊ ꝑs cõgruens ſuo toti.ſicut coꝛda ſo⸗/ noꝛa ⁊ fiſtula ſuauis.et inſuꝑ miles fidus atq; vt adiutoꝛ foꝛtis et rectoꝛ oĩm ſolicitꝰ ſciens qm̃ plus abboꝛret gratia ociũ q; na tura vacuũ. Opponet cõfeſtiʒ nobis ar gumentatoꝛ aliqͥs ſubtilioꝛ/quõ iuſtis fit iniuria fraus ⁊ rapina ⁊ peccatũ in eos / ſi Pꝓ ipᷣis militare oĩa pbatũ eſt. Si pꝛeterea Qhꝛif. Sene. valicliñ imis iaebane runt hoc ꝙ nemo niſia ſeipᷣo leditur.itaq; in ſapiẽtem nulla cadit iniuria.et ita pba⸗ tum eſt. cõſentio. Non enim fit iuſtis inni tis ſe iniuria vel leſio exalijs impꝛobitati/ bus.ſed fieri queritaut fieret ſi nõ ompᷣs ſa pientie diuine virtus/de peccatis alioꝛus/ bona ꝓ iuſtis eliceret. Attingit eni ipᷣa a fi ne peccati nouiſſimo/vſq; ad finẽ pꝛimũ/ tatis armonia turbata eſt. erxtremũ foꝛſan curioſioꝛ aliquis. ſi iuſtis erx equo ſuntomnia cõia:duo tales extre/ mum famis ꝑiculũ incidant/nec habeant pter panem vnicũ/ꝑ quem ſolus eoꝝ pote qð dñs eſt /foꝛtiter/et diſponit omnia ſua⸗ uiter. facit quoq; vt ſm dictũi Gꝛegoꝛij qui in cunctis delinquũt /in cũctis feriant᷑ / vt yey ſit illud Sapie. v. Pngnabit cõtra in ſenſatos oꝛbis terraꝝ. Nunqͥd nõ hoc iu/ iſſime? Toto ſiquidẽ oꝛbe terraꝝ in dñi ſui cõtumeliam abnſi ſunt et omnia q;tuʒ in eis fuit/ iniuriam eius puerſiſſima libi/ ine contoꝛſerunt. Ita peccatoꝛ/eſt ille al/ ter biſmael/cuius manus cõtra omnes et manus omniũ cõtra eum. Ita iuſtus ẽ do mMinus ⁊ tectum iudiciũ ſuũ.qñ cõtra nos Peccatoꝛes maledictiones ſterilitatũ alia um peſtilentiaꝝ multiplicium inducit.ar mando creaturas /in obſequiũ noſtrũ con ditas/ad vindictam.ſicut traditur diffuſe Deutero.xxviij.Et ſicut temꝑe paſſionis ex hoꝛroꝛe iudaici facinoꝛis/⸗ Svnineiſ Wueren et 2 tit ſuſtentari.cnius erit panis ille? Reſpõ deo q iurerecto/occupãti cõcedet᷑. Hoꝛa vero/pꝓ alio pereunte/militabit.et ſeruiet ĩ bonũ ſuũ amplius foꝛtaſſis/q;ᷓ alteri pãis comeſtio ꝓficiat.qm̃ in patientia ſua poſ/ ſidet aĩiam ſuaʒ.ſecurus in celo.q; / ille i bꝛe ui moꝛiturus odioſo moꝛibundoq; coꝛꝑe non ſecurus ſeruat. ¶ Perges vltra quere re caſu paululũ variato. Si ſit alter inin/ ſtus.habeat tamen titulum ciuilis domi⸗ nij ſuꝑ panem illum/et iuſtus nequaq;/ in cuius vſum cedit panis ille VUideti poteſt ꝙ iuſto.ꝑ titulum gratie in quo verius ius et deo placidius ſibi fundauit ⁊ qſiuit. Sed bec et ſimilia ſubtilioꝛis indagatio/ nis / ſcholaſtico exercitio dimittentes. Ponamus quarta et hanc extremam conſiderationem temꝑi buius dominice paſſionis cõuenientem. Bonarchatns ex titulo gratie conſur/ gens / fuit reſtitutus ꝑ chꝛiſtipaſſionem ex tenſius et vberius/q; fuiſſet ante peccatũ. Extenſius dixi.qm̃ infernus damnatoꝛũ hominum et eoꝛum multitudo atq; pecca ta non fuiſſent. Sunt tamen de dominio iuſti.et ei militant ad coꝛonam ⁊ gaudiũ⁊ cautelam.Accedant ad hanc monarchiaʒ omnia chꝛiſti facta dicta ⁊ eempla.ſacra⸗ mẽta inſuꝑ omnia. Poſtremo noue legis myſteria. Bahun ſenſum auſus eſt di/ cere Bꝛego.O felix culpa eue. Quare felix nõ ĩtrĩſeca bonitatevt ceca emulatio culpa bat.ſed extrinſeca denominatione.qꝛ ta et tantum habuit redemptoꝛem.Aliter p pe non fuiſſet deus homo.non virgo ma / ter.non humana natura ſuꝑ angelos col/ locata.et ſimilia multa. Sed neq; fuiſſet iuſto omnia data in manus / altero dupli⸗ ci iure et tituloᷣmemoꝛato.titulo videlicʒ debellationis ⁊ conqueſtus ⁊ titulo ſacra/ mentalis reſtitutionis: ¶ Verum ſentio vos incliti domini/finem loquendi ratio⸗ nabiliter expectare. Parebo libens.nepa/⸗ riam faſtidiũ.Expectare tamen pꝛius oꝛo patimini. VUtinam ſapereut ⁊ intelligerẽt ci noſtri temꝑis.illos loquoꝛ impꝛo/ bos / qͥ ſpꝛeto ⁊ calcato mõarcbatu gfe di⸗ tiſſimo/cecos ſe ad inopẽ ⁊ languidũ cini/ litatis titulũ coniecerunt.toti funditus in cubuerunt bñficijs ſibi ꝑ fas ꝑ q; nefas q; coacermendis ꝑ diſcrimẽ certiſſimũ ⁊ ꝑdi/ cionem animarum ſuarum et ſepe alienaꝝ 7 Anammoꝛ bas veritates pulcerrimas/eccile 9 197 Ceoeor men de paupertate 41 Pꝛeponunt filiatioein immũdam mundi immo iugum ferreum diaboli/filiationi ? ingoſuaui xpi. Pꝛouocãt in flagitijs ſpur cidis/et rapinis ſacrilegis/audacter deum cum degerit omnig eis in manus ꝓutapo Job verbũ eſt ¶ Extollunt ſibi titulos ca ducos anxios ⁊ egenos. Ille huius ciuili/ tatis ri⸗ 9 ptis/ dicit quilibet talium cumangelo lao gicie Eccediues ſum ⁊ nullius egeo.et ne ſcit talis Auic baobran Johes ſubinfe rat/ꝙ mi cus ⁊? nudus. ¶ Cu oppugnationem ſui/non minus pꝛoſpe/ ra etaduerſa. In ꝓſperis reſoluuntur ſeg⸗/ ⁊ poſſeſſionis.ille alterius.quiboade er eſt ec miſerabilis et pauꝑ er ce/ Lui mititant omnia ad nicie etluxuria. In aduerſis ꝑ impatienti am et murmur non ſubſiſtunt. Quare ſic? ODnoniam titulum gratie cõmodiſſimum ⁊ pclariſſimum quo habito dantur nobis oiĩa in manus / longe pijciunt. ¶ O aͤſqᷣs agent groſſioꝛi neroſtoniſirbi⸗ et ambi tione dignus. Quiſquis latius et inſigniꝰ dominari querit.quiſquis imꝑioſius ardʒ gloꝛiari.pergat huc facile.iter apertum eſt daruum. latum. pulcerrimuml Nõ neceſſe habet vt euagetur anxius aut turbetur er/⸗ ga plurima.tantũmodo lauetur ab inqͥna mentis ſuius.ſeruetgratie titulum.omnia Dabit ei pater in manus. In pᷣſenti quidẽ non abſq; diſcrimine belli ⁊ milicie multe MHam hit / vbi terra vbi guerra tanq; nihil differta ſeruo ſed pᷣſtabit in futuro. Gpe⸗ ret equanimiter cum pace et tranquillitate ꝑpetua:ad quam nos intromittat ille qu abet omnia in manibo dñs noſter IBu. Pauperies iure beaata· tar o Sum ſpiritui grata/ nec hoꝛrea Dunm ſufficiens letaq; degis bi gratia dat iiuss BDul legeſua ſubditaqueq; ́M Di pꝛincipio querereregnum HNoris domini/cuncta ſequentur ¶ Eſt paupenes indiga panis ⸗ Frugiq; ſtatu/ plebe placere. chhꝛiſtus qui eſt deus benedictus in ſecula DDue voce Jeſu celica regues Mengdicat egens fiat opoꝛtet Pangdit miſeram ſe querulamcg Mosbo ſenio toꝛpoꝛe fractam ¶ Ben pauperies nomine ſolR o QDue coꝛde tumes perdita luxu Eſffrons graderis voca pꝛocaci Buccis nitidis. veſte fiueniit Ceruice riges. nanibus eflſas. .VUis exalijs viuere lauuaua· Oui non dederit/murmura rodis Diſcrimen habet fama negantis Vlos effugite credite moꝛdet ¶ Eſt pauperies officioRa· Que parnca ſibi largiterampltas Diſpenſat opes.vſibus aptans ꝰx Diſcreta pijs:curat/honeftfo ··· lamas decus hac/liuide pompss ¶ Ledens ꝓpꝛijs/altera/viniit . Foõmune tenens/moꝛe pꝛioum. ⸗ Bazʒzas medias ſpernere pꝛoꝛſus NHolo. fragilis terrategettaa. — Neu ſim peream ſoꝛdibus excoꝛs Curis lacerijs coꝛde moleſtus Liberq; mimlo Med tenere. unce. Bequitur alius ſer mo per eundem canceilarium in cena do/ mini.ad eccleſiaſticoꝝ cautelam et eruditi Radidit Jeſum iudas ſi/ monis ſchariotis.Oꝛigi/ naliter in ſeutentia Joh. xiij. Unde ſumptum eſte⸗ uangelium pᷣſentialiter re auiitatum. De pꝛoditoꝛe iu/ da/de obſtinato ⁊ ĩcoꝛrigibii/q̃ vtar noĩe cłico vlpᷣdicatoꝛe vel aplo vel ſacerdotelo cuturꝰ.Totꝰ i meditatõe meatroemui.to tus hoꝛroꝛe ↄcuſſus ſum.recogitãſ qᷓ; terri bilis in conſilijs deus ſuper filios homi/ num. Videns iſuper cum eccleſiaſte oꝑa dei mirabilia valde. ꝙ nemo poſſit coꝛ⸗ rigere quem ille deſperxerit/ Si claudit/qͥs aperiet: Si mittit criſtallum obduratio/ nis.a facie frigoꝛis eius qͥs ſuſtinebit:Si diabolus coꝛ ſubintret.nõne ſicut mallea toꝝincudẽ indurat illò:ita vtrideat vibꝛã tẽ dãnatiõis haſtã.vertunt᷑ ſibi in ſtipulã lapides fnnde.nec adqͥeſcit cui?q;ᷓ pᷣcib. Judas in exemplo ẽ quẽ nec efficaciſſima 2 Bermo ad eccleſiaſticos pdicatio/nec maledictõis eterne inſinua⸗ tio ꝑ xpᷣm fcã/Sterrere potuit a pcõcepio ꝑ ricidio.nec ↄſideratio tue digniatis o vgo beata/o mater pietatis/emolieſcere potuit vt miſericoꝛdius ageret erga te ei filiũ mũ benediciũ. Maledictus furoꝛ talis quia ꝑ tinax. et emulatio. q; dura. oi tradidir Je- ſum iudas ſimonis ſchariotis.Nuc au temo virgo ſerena ne ſit in aliquo noſtruʒ tale coꝛ incredulum et duruʒ. Coꝛa ſatha na occupatum. Coꝛ ad diuinas monitio/ nes vel increpationes clauſum.adimꝰcuʒ f. ducia thꝛonũ gratie tue ſuppliciter exoꝛã tes / vc irroꝛatione eiuſdem gratie ꝑcepta que coꝛ emolliat vt abiecta omni nequ cia diabolice fraudis.necoꝛ induret.inueniat᷑ nemo noſtrum ꝓditoꝛ filij tui.ſpernens le/ gis ſue monita ſalubꝛia. Qdvt imperrem plena ꝛc. ¶ Cradidit Jeſum iudas ſimo/ mas ſchariotis ⁊c. Demini meminuerunt et pn‚ᷣtium(vt opinoꝛ)aliqui/quẽadmodũ hoc eodemveſpereducto ſemel in circulos ſuos annuales ſole/tractauimus litterali/ ter thema pᷣſens/incipiẽtes ab hoc verbo. CLum iam diabolus miſiſſz in coꝛ iude ⁊c. Du am ꝑticulam ec induſtria dimittimus circa qu m pᷣcipue mote ſunt tunc queſtiũ cule plures/q̃ſi ex ꝑſona ſtudio ſitatis ſpe/⸗ culatiue. quaꝝ diſſolutio vl ad ſcholaſticũ exercitium vel ad tempus alierum linque/ D batur. Quas etiam nũc vel repetere veldiſ ſoluere nequaq; eſtanimus. Batis ad- eſt materie plangere potius. ⁊ plangendo clerum noſtri temꝑis/ne ꝓditoꝛ chꝛiſti ſit. admonere libet. vt clerus/qui in ap lico oꝛ dine iude ſucceſſoꝛ inuenitur. nullo pacio fiat eiuſdem imitatoꝛ in crimine.quali cri⸗ mine: Himirum in eo qð narrat euangeli⸗ cus ſermo comphenſus in verbis thema⸗/ tis. Tradidit ⁊c. Hec totius noſtre inteu⸗ tisnis ſumma.Hiccardo circa quem dicẽ doꝝ oĩm voluetur oꝛatio. Namillos com mon ere qui vel foꝛis ſunt in alio oꝛdinevł abſentes/quid ad nos? Studeamus igit᷑ oſtendere modos quibo et quot iudas tra⸗ didit Jeſum.et ex eius damnatiſſimis pꝛo ditoꝛie fraudis oꝑibê/ſciamus/nos decle/ ro/nos dicti ꝑ attonomaſiam eccleſiaſtici / zanil⸗ et qualiter abſtinere debeamus.ne 11¹ iles fuerimus in execrãdo facinoꝛe.par nos innoluat boꝛrenda damnatio. ¶ Ja⸗/ ctamus in pꝛimis hocꝓ dicendis funda/ dum. Detali in ꝓuerbijs decipit amicum ſuum. ¶otingital ri ſimulatiõem amicicievel obſequii/tripli mentũ q; pditio eſt raudulenta leſio alin ius / ſub amicicie vel officij ſimulatiõe.Et ita ꝓditio/duplex eſt iniquitas.qꝛ et odiũ eſt acſimulato. mrodlocr eſt qui ſimulat officium/et affen detrimentum. Vel pdi/ toꝛ eſt familiaris inimicus.eo ꝑnicioſioꝛ quo efficacioꝛ eſt et ineuitabilioꝛ ad nocẽ/ Zimulatoꝛ oꝛe otingit aũt fie citer. In ſtatu et ꝓfeſſione.in geſtn ⁊ oꝑati one.in affatu ſeu locutione Hanc triplicẽ . beniuolentie ſimulatiõem ſi querimꝰin iu da reperimus erga Jeſum ſicut bis tribus modis in genere finxit ſe iudas ſibi beni/⸗ uolum ſq; in ſtatu vt qꝛ apłus eius fuit.in geſtu vt qꝛ oſculum ei dedit.in affatuv: qꝛ eum rabi nomiauit. ¶ cet ſuꝑ hanc baſim triplicem duos no Edificemus/ſi E collationis parietes pꝛincipales/naducẽ/ do iude pditionem/ad eccleſiaſticoꝝ om / nium cautelam ⁊ eniditiöem Ragidit itaq; Jeſum iudas ſi/ amiciciam obſequioſam pᷣtẽde bat in ſtatu quam longe piece/ rat ab affectu. De geſtu aũt ⁊ affatu ſimili rer in altera ꝑte videbimus. ¶ oꝛro ſtatꝰ iude/quadauplici titulo fuerat inſignitus EFrat quippe iudas clencus.hoc eſt in ſoꝛ tem domini electus.tanq; domeſticus erꝰ. er heres Ad quid? VUt dominus ſua pars. ſuaq; eſſet hereditas. Cleros enim grece/ẽ ſoꝛs latine.Erat pᷣterea iudas ciuis ſctẽꝝ afſcriptus de ciuitate hieruſalem.tanq; do meſticuscommenſalis et canonicus regu laris ſub abbate chꝛiſto. Erat rurſus pꝛe/ dicatoꝛ et apoſtolus/domino cooperante et ſermon em confirmante ſequentibus ſi / gnis Sibi quippe data erat poteſtas ſupꝑ omnem virtutem inimici.communicata ſi mul eloquia diuina et ſecreta celeſtia Erat deniq; ſacerdos dei altiſſimi inſtitutus a chꝛiſto ſcõᷣm oꝛdinem melchiſedech ¶ In pꝛimo.filius Jeſu et heres. In ſecũdo fra⸗ ter et conciuis et religioſꝰ. In tertio amicꝰ immo mater ꝓpter ſpiritualem/ ꝓpagatiõeʒ in alioꝛum coꝛdibus. In quano ſocius et cõminiſter. ¶ Agnoſcitis qualia et quot ĩ ſtatu ſuoꝛ q;magnifica dilectionis pigno ra iudas ſuſceperat Atuero quid pꝛo his oib retribueritſcins. Tradidit qppeihm prẽm ſuũ.frẽm ſuũ.dõeſticũ ſnũ ⁊ abbatẽ. mon 's ſchariotis. Pꝛimum 8fuitin nwe ſo cuce/ non/ ot/ ung⸗ muli kH 1s 1⸗ . ns. Sde Sſehn nogte ſannte nbreſe ſusſi⸗ aasli uEm Us TIs lom/ ami 1663 Nns aonn pe mhen ti In cena domini factus Amicum et pontificem et ſocium dignan/ tiſſimũ. ¶ Sed ad hec audita quis ex no/ bis non indigne ferat. Quis nõ echoꝛreat tam inexpiabile piaculum. Quis non ſce/ leratiſſimũ ꝑditiſſimum iudam iuſte da natum ꝓnunciet: Verũtamen inſpiciam noſmetipos chariſſimi / qui vel clericivł ec deſiaſtici dicimur. qui pdicatoꝛes qui pᷣſ/ ꝗ biteri.nõ nos fallamus adulatione ꝓpꝛia⸗ Mõ tergum vertamus lucide veritati.foꝛ/ taſſe videbimus ꝙ hecde nobis fieri põt narratio ¶ Dualis narratio? VUtiq; ꝙ in⸗ ter nos ſit qui tradiderit ieſum exemplo in deſchariotis. Lradiderit inquies.⁊ quo/ modo poteſt hoc fieri? Nonne xpᷣus reſur/ gens exmoꝛtuis iam nõ moꝛit᷑aplo dicen te.qꝙ ſi non moꝛitur. neq; ad moꝛtem tradi tur. Audi vero alio loco apm Tuo hõ qͥ apłm appellaſti. Rurſus inquit crucifigẽ/ tes in ſe filium dei /⁊ oſtentatui habẽtes.ſi crucifigentes cur non pari moreloquendi moꝛti tradentes.crucifigitur in membꝛis ſuis. Crucifigitur quantum in nobis eſt / dum cauſa ſue crucifixionis peccatum ite/ ratur. Pꝛoditur antem /dũ ſimulatoꝛie co/ litur / ſtatu geſtu vel affatn Inbonoꝛat᷑ ye ro pꝛauo coꝛdis affectu. ¶ o dicet ali⸗/ quis de clero crucifigam ſtatiſſima chꝛiſti vidit.nõ ego Jceſum pꝛe dicantem commonenten dererrentẽq; au/ diuit.non ego eneapibemn fuit nõ ego baritb⸗ ſe ſuſpend o ſe ſuſpendit. gratia dei nõ ego ¶ Appello te homo qui ſicloqueris ſ iuda te iuſtificans. Credis ne iudam vidiſ ſe⁊ audiuiſſe que dicis. Si nequacqᷓ. tuva ne crimen iunde ꝑ hbocexaggerandũ ꝓnun/ cias: Si credis.iam igitur miracula cõfi⸗ teris que vidit iudas.tu penam ꝓditoꝛib⸗ eternaliter infligendam nagnoſeig: mbl vero tu multitudiuem teſtimonioꝝ et ſcri pturarum ꝑ ſucceſſionem tanti temꝑis bu lius / poſt occubitum iude/ plus agnoſcere Debuiſti. Oð ſi tam certiſſimis hiſtoꝛijs fi dem derogas / ſed dicis ſi miraculaſ videro credam. Accipe reſponſionem epuloni da nnſiquisermortais reſurrexerit co/⸗ ram te/credes. Clariſſima certa miraculo rum lux/pꝑuerſos repꝛoboſq; animos non m üluſtrauit ad credulitatem q; radian- do cecauit. Hoc fuit in iuda.hoc in iudeis tam illu chꝛiſtum modo quo loqueris.Eſto pꝛodam eum/attamẽ longe eſt peccatum meum a ſceleratiſſimo facinoꝛe iude pꝛoditoꝛis/qui miracula te/ „ et hereticis perſpicuum. Caue tibi igi . ne ſi iude pꝛebueris te ſimilem in vita. ſi/ milis in obduratione et repꝛoha moꝛte iu ſto dei iudicio relinquaris. xplicatione maioꝛi quadruplicem rationem aſſumimius. Pꝛima cõſideratio 2 de exemplum iude Pꝛoditoꝛ eſt eccleſi ia/ ſticus.qui ſpꝛeta parte ſua ditiſſima/ege/ nam auariciam conſectat᷑ Ad qͥd: Utvxo rem immo adulteram peſſimã nutriat cõ/ cupiſcentiam ſuam.et fiat ſcharioth.id eſt mercedem accipiens. Auariciam bic intel ligite affectum inoꝛdiuatum/male cupidũ non tantum pecunie:ſed rei cuiuſlibet trã ſitoꝛie. Vultis audire conſideratiõis hu / ius rõeʒ. Debuerat quippe ꝑſeueranterce rus dicere id qð ab initio ſue inſtitutionis iuxta nominis interpᷣtationem ꝓtulit cum Pen Dominꝰ pars hbereditatis mee c. t trurſus. Pars mea dñs in eternũ. Hec ſoꝛs hereditaria. hec vberrima poꝛtio.hec pars optima.nonneclero ſufficere debue/ rat: Nonne cum eodemꝓpheta gliari equũ erat qñ ſubditur.Funes id eſt diuiſiones/ ceciderunt mihi in pᷣdlanis. etenim heredi/ tas mea pᷣclara eſt mihi. Valde pᷣclara.q̃/ les opes.que diuitiaꝝ copie ſatiabũtani/⸗ mam derici.ſi deus omne bonum.ſi mer⸗ ces magna nimis/velut inſufficiens abij/ citur. Fit nihilominus ſtoliditate mirabi li/magis vero miſerabili/vt clerus ꝑ aua / ricie cupiditatem auertatnra ſoꝛte ſuadeo ſuo.quem deſerens et ab eius facie. paſſi/⸗ bus non tam coꝛpoꝛis q; pꝛaue affectiõis egrediens.pꝛimum in ſe recuruus coꝛruit Dtulta vere prauaq; mutatio.de deo in ſe. Nam in ſequid niſi vaſtum quoddam indigentie deſertum inuenit aut ſentit. A nima quippe ſiue deo.quid oꝛo ẽ niſi hoꝛ ribilis quedaʒ et inbabitabilis terra deſer ta inuia inaquoſa vel potius tenebꝛoſiſſi maquedam ęc pꝛofuudtſſima miſeriarum abiſſus: Peereren derus ſic auerſus a deo neq; iam conſolationem aliquam. ne q; refectionem aut ſatietateʒ ab eo ſentiẽs. quidni auertente deo faciem ſuam contur betur: Onidni ad tenebꝛoſitatis veſperaʒ veniens.famem patiatur vt canes:Ouid ni querulus dicat deo. ¶ Poſuiſti me contrarium tibi.et factus ſum michimet 42 BGermo ad eccleſiaſticos ipſi grauis? Itaq; fit ſibimet regio egeſta/ tis.longinqua valdea peccatoꝛibus ſalus Occupante igitur regionem illaʒ ſame va ida miſerarũ cõſolationũ/falſoꝛũq; bono rum/ꝑditoq; guſtu vini et veni boni/egre/ ditur iam homo eccleſiaſticus ſemetipſuʒ/ ꝑ exterioꝝ quinq; ſenſuum poꝛtas.qꝛ nul lubi peius hoſpiciũ/neq; amarius cõſoꝛti uumq́; in ſe et ſecum inuenit.egreditur fo/ ras et cõgregat iniquitatem ſibi.Egredit᷑ ſi foꝛte videndo/audiendo/ſentiendo/ gu/ ſtando/ vel olfaciendo vmbꝛas aut pictu- ras veri boni res ſenſibiles/afferat ſibi in/ de conſolaciũculas aliquas q̃̊s ſubſternat gnime ſue egrotanti et ſaucie.ex quiba pa/ ſcat cõcupiſcentiam inſatiabili auiditate voꝛacem.cũ filijs ſuis operibus carnis qᷓ/ ſi totidem catulis fame rabidis. Sed exꝑ tus qᷓ; vereenũciauerit qui dixit. Nõ ſatu/ ratur oculus viſu/necauris auditu imple tur.reperit cũ Auguſtino omnia miris a/ maritudinibus reſperſa.qꝛ iuxta ſatiricuʒ plus aloes q; mellis habent. Miſera plãe ſed digna ſoꝛs.vt eiectus clerus cũ cayn a facie domini /vagus ſit poſt cõcupiſcenti/ as ſuas.eta cõtriſtantibus eumpfugus ſu per terꝛam non viuentiũ in eternitate: ſed moꝛientiũ in temꝑalitate.D ſic auenrſus a deo et conuerſus ad mũdum eniq; clerꝰ quid patit᷑: Nonne ſentit et videt/qᷓ; ama/ rum ſit reliquiſſe dñũm. Seutit pfecto niſi ſenſum ꝑdiderit. Nam adheret vni ciuiuʒ regionis illius.hoc eſt carni/que de mũdo non de ſuꝑnis eſt vt ſpũs. Hec mittit eum paſcere poꝛcos ſoꝛdidos bꝛutales⁊ furibũ dos/deſiderioꝝ peſſimoꝝquibdat ſiliqs inanes voluptaiũ. ¶ Dec qᷣd dicit ſcrip/ ptura de adoleſcente filio vnde ꝑabolãſũ/ pſimus. Lupiebat ventrem implere de ſili quis quas poꝛci comedebant.et nemo illi dabat.Onerat quippe talis cibus volup/ tatis/irritatq; famem non ſatiat. Bupꝑ eſt ergo / vt qꝛ ſatietatem in nulla re vna re perit/ nitatur euagari ꝑ varia ꝓpterea ſu di ſperſus multipliciteret inquietus ſemꝑ bi ans ſemper ad amplioꝛa coacernãda ne ð ſit aliquid elaboꝛans. Sempꝑ neſcio quid curte deeſt rei inquit ſatiricus. Finita ſunt quippe omnia.Anime autem deſiderium et os et venter/capaces ſunt infiniti.ꝓpte/⸗ rea quicqͥd obiectum fuerit/ non plus af/⸗ fert ſatietatis qᷓ; gutta vna/gulpho vaſtiſſi mo.Cotus iſte mundus ſenſibilis/ad ani . me ventrem quid eſt niſi bolus exiguꝰ:nã ſi mille milia mundoꝛum adieceris/eũ nõ implebunt. Patuit in alexandꝛo in ceſare in alijs tirannis. Ve miſero mihi inquit a — lexãder ex demoeriti ſẽtẽtia innũerabiles mundos audiſſet.ego nec vnum ſubiuga/ ul. Idem de ſcientie cupiditate.Exemplũ deinge ſenſerunt qui tota ſtudioſitate ſua nihil aliud inuenerũt qᷓ; nihil ſcire⁊ cmt ta ſcire magna fatuitas ¶ Poꝛro quid mi randũ ſi non ſatiatur comedens in ſonis. AVt loquitur yſaias.et vt poete de toto fa / bulantur. Sed et vmbꝛam etventum den tibus atterens et paſcens/ſaturitate quali dixit appetituʒ diuitiaꝝ eſſe infinitũ. danm et tantulum poete/et creſum cuʒ ĩ nu meris diuitijs / hiſtoꝛici pꝛo exemplo poſu erunt.¶¶Eccecui aſſignata erat ſoꝛs vber nima ſoꝛ ſq; pleniſſima.dũ derelicta ea/vm bꝛam et ventum conſectatur tempoꝛaliuz comodoꝝ vellucroꝝ.dum querit ea tan pᷣcium quoddam huiuſ cõmutationis dei cum mamona.ipᷣe neq; rem habet neq; p/ cium. Poſtremo cum iuda ſuſpendit/ſtrã gulaturc laqueo tempoꝛalis ſolicitudi/ nis.intercipientis ſpiritum vitalem gra / tie/ne interioꝛa refrigeret.⁊ cepat mediuꝝ er diffundanturomnia viſcera eius in ter/⸗ ram. vingo iſtud niſi aſſit teſtis Ebeng⸗ Auaro inquit nihil eſt ſceleſtius. Sequit᷑ ꝛoiecit enim in vita ſua intima ſua. Vultis accipere ſimilitudinem vt dicitur palpabilem ꝓ pᷣdictis. Ponite ante ockos veſtre conſiderationis/canem aliquẽ/moꝛ dicitus inter dentes geſtantem fruſtuʒ car nis.tranſnatet canis iſte flumen aliqð.vi / deatq; vmbꝛam camis in aqueo ſpeculo. hic canis vt auidum eſt animal/ſi hiando nititur vmbꝛam hanc arripere vel glutire quid agit niſi vt verum carnis cibum per- dat:elabitur enim/fundoq; mergitur.non tamen vaneſcente potitur. ¶ Aut ſi ſimili tudo magis placet in hominibus. Recogi tate aliquem ĩ hoꝛto pomitero poſitũ.ſuꝑ cuiꝰ hoꝛti filices humi repentes ſupervꝛti cas et vepꝛes/iacianturab alto vmbꝛe po moꝛum ex radiatiõe ſolis obiecia.quanta pꝛecoꝛ eſtimabitur ſtoliditas in hoc homi ne / ſi ſpꝛetis veris pomis/ipᷣe nitendo⁊ ſer pendo pedibus manibuſq; totus incum/ bat inhians aperto oꝛe ſuper huiuſmodi vepꝛes et vꝛticas/ cupiens vmbꝛatilibus pmizſtt aunſſcan cnarl niqaiſ ſquitur tas /qua⸗ enntibu gliterar tarumon ſetpſlnt enhlin inmund inümg ehuben – lnoy maltae U Mnntin e rumane ron tumn nuqn llnt imcn nnf ſoſtun Kumdon rigs linsrer ait) ſehcde lsae piditn bentn deert Pler ltorn mneſian anns mazinn nplopoſa ſoropber deVn norli; tamni; tonisdei ni⸗ ſbunco nagane bonpen Gunnon ini o ſti.ſoe Gpernni moꝛepe nglunli vochonl cndorſe ginan Gininoni GtglG pomis ſaturari. Qnid ipſe niſi vſtiões pũ cturaſq;quid niſi lacerationes referet de to to conatu ſuo?: ¶ Pꝛofecto hiceſt typus a uari.qui ſpꝛeto deo /vero cibo et fructu/ꝑ/ ſequitur vmbꝛas eius vmbꝛatiles ſqʒ; diui tias/quas Jeſus ſpinis qꝛ cruentant ⁊ pũ gentibus curarum aculeis vulnerant/cõ/ parauit. Itaq; niſi hecvmbꝛa quaſi ſomni aliter et vmbꝛatiliter fieret.ſicut vnus poe tarum dicit referente fulgentio non ceciniſ ſet pſalmiſta. Doꝛmierunt ſomnum ſuum et nihil inuenerunt omnes viri diuitiarũ in manibus ſuis.Etrurſus. Verumtamẽ in imagine ꝑtranſit homo. Minus quip⸗/ be habet entitatis et ꝑmanentie tempoꝛa/ itas eternitati comparata/qᷓ; ſomniũ auo lans vel vmbꝛa ꝑtranſiens.ſi eaꝝ cũ tem/ litate q;tumlibet extenſa fiat collatio lem(niſi me fallit eſtimatio) foꝛma/ uerant imaginem rerum humanaruʒ duo philoſophi/democritus et eraclitus.quo/⸗ rum alter mox vt ingrediebatur ſolium do mus/ridebat.ita nihil ſibi ſerium vel inep tum videbatur. Alter flebat/arbitrãs om/⸗/ nia que gerebantur miſerrima.Lalẽ Job talem ille qui introierat in ſanctuariuʒ dei imaginem pinxerat. Job dicit. Vidi ſtul/⸗ tum firma radice.et maledixi pulcritudini eins ſtatim. Alter. Velut ſomnium ſurgẽ tium domine imaginem ipᷣoꝝ ad nihilum rediges.¶ ¶lerus vtinam ſic ſentiret exĩ⸗ timis rerum vanitatem.qð quia non facit tradit Jeſum.pᷣtendens ex ſtatu et nomĩe⸗/ ſe habere ſolum deum in ſoꝛtem heredita/ tis a quo longiſſime piectus eſt ꝑ viciũ cu piditatis.Oð ſi vult regredi/foꝛmam ha⸗ beat iam allegatam adoleſcentis.reuertat de exterioꝛibus ad ſe.ð ſe ad patrem.dicẽs Pater peccaui in celum et coꝛam te. Pꝛo⸗ litoꝛ nedum tui ſed cuiſſibet creature. fac me ſicut vnum ex mercenarijs non mundi ſed tuis.ne pereaʒ cum iuda ſimonis ſcha rioiss.. » Becuda cõſidera. Ag imitationem iude.pꝛoditoꝛ eſt eccle ſiaſticus.qui coꝛpoꝛaliter etiam aſcriptus ad conſoꝛtium eccleſiamq; ſanctoꝝ /deſe/ rit illos coꝛde neq;/ tranſiens ad ſynagogã peccantium. Ibig; ſymon exiſtens.i.mero rem audiens. ¶ Hec fuit iniqua iude pꝛo⸗ ditio. vt dum cum ſanctis apoſtolis ⁊ ma⸗ ria matre Jeſu copoꝛaliter verſaretur / ipᷣe Factus in cena domini totus animo cum iudeis/de traditione do mini ſui/de deſolatiõe cetus iſtius ꝑtracta ret.vt verum ſit illud per pſalmiſtam. Et⸗ enim homo pacis mee:qui edebat panes meos/magnificauit ſuper me ſupplantati onem. minnan gutem eum qui ſunt ex parte illius.quoꝝ conuerſatio coꝛpoꝛa⸗ lis cum catholicis/mentitur fidem ⁊ deuo tionem/que longe ſunt ab eis. Non enim ſunt fratruʒ amatoꝛes ſed ſpoliatoꝛes.frau datoꝛes irriſoꝛes eorũ etiam ſpiritualiter in moꝛibus ciuiliter in fama/pueri iſſimis machinationibus occiſoꝛeg. Ita traditur chꝛiſtus in mẽbꝛis ſuis. ¶ Ecdeſiaſticos itaq; quos auaricia peruertit iam a deo.in uidia comes auaricie ſuſcipit.dum vident in alio quod non habent. Fraus inſuꝑ do lus detractio ira furtum ſacrilegium.odiũ tedium veri boni et ſimiles vicioꝝ peſtes⸗ tanq; latrones aliqui ⁊ pꝛoditoꝛes inueni unt eos. Inuentoſq; cecant illigant ſauci/ ant trahunt diſtrahunt. Deniq; extra viã virtutis eijciunt: Vi tur pallium hypocriſis/tegens cadauero/ ſam feditatem intrinſecus hoꝛridam/ope rimento quodam conuerſationis exterio/ ris cum reliquijs velut in ſepulchris deal/ batis. ¶ Dignum plane eſt. vt qui talẽ tã/ tamq; poꝛtionem deum faſtidiunt: quiq; auaricie tvꝛannide diſtractꝰa loco vberis paſcue/a monte coagulato et pingui/ coꝛruit in deſertumvallemq; totius egeſta tis et ſalſuginis. Ipſe incidat in iatrones cum illo qui de hieruſalem deſcendebat in hiericho.et de pace in mutabilitatem. deqͥ einconfiſnen n qui noluit eſſe ſo⸗ cius apoſtoloꝝ.nec habere ſoliditatem fi- dei cum Petro/mititatem cũ Andꝛea.pu ritatem cum Johanne.et ſicde relis / fit conſoꝛs perfidoꝝ.fit pꝛeda vicioꝝ et qͥ pꝛi us nutriebatur in coceis.amplexatur ſter — coꝛa et cũ inimicis domini terrãlingit. Occurrit vero inter loquendum veneran E dus ille cetus apoſtolicus/cui gratiſſima caſtiſſimaq; pñtie tueſerenitas. O virgo benedicta ſplendoꝛem ſanctamq; leticiaʒ aſpirabar.quo magis execranda redditur iude pꝛoditioſa malignitas que cũ tot ſan ctis ſãctꝰ eſſe nõ voluit.Dico iuda ſcelera tiſſime quid hec virgo cõmenſalis tua.fa⸗ miliaris tua.obſequioſa tue.Dic vt de reli quis ſileam quid fecittibi quid moleſtie intulit? vt filiũ ſunʒ chariſſimuʒ nageres xad tempus relinqui 52 Bermo adeccleſiaſticos ad moꝛtem/et tã diram moꝛtem. Nunqͥd cibi dura fuit vel iniurioſa que benignita/ te nitebatapud omnes: NHequac pꝛoꝛſ⸗? quin etiazʒ pia credulitate ſuſpicoꝛ etſi euã/ gelium füeat ꝙ erga te plus officij plus be niuolentie monſtrauerat exemplo filij/tẽ/ ptãs ſi foꝛte duriſſimam coꝛdis tui nequi/ ciam cuius non eratpenitus ignara/mol/ liri leniri ve fraterna vel materna coꝛrecti⸗ one contingeret. Sentiebat tead iudeos curſitare clam et redire.neq; tamen pꝛode/ bat te.ſed in bonam potius parteʒ trabẽs omnia/ſoꝛſan pᷣcabatur te rogabat hoꝛta/ batur vt inuideam iundioꝝ erga fulium fu/⸗/ um magrm tuũ tu mitigares tu pacis con ſiliatoꝛ fieres. Hec deerant quantum ſuſpi cari fas eſt/ blandicie virginales cum gra ui maturitate monendi ꝑ verba potentia gignere compaſſionem in coꝛdibus belua rum. An foꝛte ſeoꝛſum te aduocans alloqᷓ/ batur.vides o iuda cbariſſime/quo pacto magiſtrum tuum filium meum/querũt iu dei perdere. Sciuiſti.aderas enim quau/ do ſuſtulerunt lapides vt iacerent in eum. quando vix e templo viuus euaſit. Nũcpᷣ/⸗ coꝛ teꝑ ſocialem omnium noſtrum conui ctum.ꝑ ſi quid ipᷣe totus bonus noſq; om nes / bene vnq; dete meruimus. roga iude os que ad pacem ſunt. Is eniʒ et redis ad eos.oſtende nihil eſſe in filio meo dignum moꝛte.qui infirmos eoꝝ curauit.qui do/ ctrinis erudiuit qui ſolum dei honoꝛem ⁊ gloꝛiã viuẽdo pᷣdicandoq; queſiuit. Cur in huius moꝛte peribimus omnes? Scis ꝙ ex eius vita pendet mea.Quinetiam tu ipᷣe qualem alium dominũ vel magrm ba/ biturus es / in quo plus benignitatis gra⸗/ tie et fauoꝛis expectas.Elegit te in fratreʒ. in apoſtolum.in amicum pauit te.miſtra/ uit tibi.poſtate miraculoꝝ cum auctoꝛita te pᷣdicandi dotauitte.diſpenſatoꝛeʒ ſuum conſtituit te. Deniq; maioꝛa ſunt que pꝛo mittit. ¶ Ad hec etſimilia virginis alloqa ſcire velleʒ.o crudeliſſime iuda:que tibifa cies.qui geſtus.qualis ꝓ reſponſiõe vł ſer mo vel nutus. Sed certe leue erat/te im/ pudenti ſimulatione velle fallere matrem/ qui filium dei putaſti decipere:dicẽs.Nũ/ quid ego ſum rabbi. Etrurſus.Si opoꝛ/ tuerit me moꝛi tecum/no tenegabo. Nam teſte Datheo omnes diſcipuli cuʒ Petro ſimiliter hoc dixerunt Alij foꝛſan impꝛoui de.tu ꝓditoꝛie. Cupiditas tua(o inda) ob uoluebat te / tanta noctis caligine. vt in lu cidiſſimo die/turpitudinem tuaʒ latere pu tares nec erubeſceres. Nunqͥd nõ in ipa ꝓ ditionis hoꝛa/ verba reuerende blandeq; ſalutationis ꝓtuliſti/dicens. Aue Rabbi Magiſtruũ vocas de quo nuꝑ ad iudeos tanq; de malefico ⁊ fraudulento dixeras.te nete eum et ducite caute. ¶ Animaduerti/ tis o viri paties et fratres animaduertitis qᷓ; ceca ſit auaricia/que ita coꝛ iude firma/ uit obcluſitq; vt egreſceret medendo deteri oꝛq; redderet᷑ Quid non moꝛtalia pectoꝛa cogis auri ſacra fames:nam ad ipᷣos etiaʒ iudeos vltro cucurrit non ſolicitat ab eis ſed moꝛe emptoꝛis interrogãs.Quid vul tis mihi dare et ego eum vobis tradam? Habet itaq; cogitatio auaricie radicata⸗/ ſuam ebꝛietatem.ſuum furoꝛeʒ.ſuamq; in ſaniam intxoꝛabilem pᷣcibus.inflexibileʒ conſilijs.ſurdam monitis.demum ad mi⸗/ nas omnes iamiam irruentes imꝑterritaʒ Et putatis auaricie ſoli ꝓpꝛiam hanc eſſe ſurditatem ad conſilia:Putatis huic iude ſoli contigiſſe! Habet hant incoꝛrigibili/ tatem comitem/hanc melancolicam inſa/ niam/hoc demonium ſurdum/affectio q̃/ libet. vel paſſio vicioſa.dum ꝓfundarira . dicariq; ſinitur. Hoc in philocaptis ad a/ moꝛem. Hoc in vanigloꝛioſis ad gloꝛiam pompas pᷣlatiõeʒ. Hoc ininuidis ad odio ſam malignandi libidinem/quotidie con/ ſpicimꝰ. Alioquin melius irent res huma ne pᷣſertim eccleſiaſtice ſi nõ ſalubꝛibꝛ mo/ nitis/cõſilijſq; legum eternarum /paſſiões vicioſe.ebꝛioſe.ſtulte.furioſe.vel dominati onis.vel auaricie.vel ambitionis /obſtitii ſent. Neq; tam diuturna contagione/ ſciſ⸗ ma pᷣſens labefactaſſet eccleſiam /ſi p extir/ pando ſolum ſciſmate non pꝛo obſequen/ do paſſioni multiplici vicioſe / fuiſſet inſu datum. Exitus vero qualis habebitun/ne ſcio.deꝰ ſcit. Hoc vnum fidenter aſſero.ꝙ; pax quam auara ſuꝑbia clericoꝛum/pᷣſer/ tim in ſublimitate poſitoꝝ exulare fecit ab eccleſie domo/non regredietur pereandeʒ viam auaricie et ſuperbie/in regioneʒ no/ ſtram: Non muneribus / non terroꝛi/ bus ſolicitando animos contrariantium ſed per viam liberalem ac benigne humili tatis.A qua tamen q; longe abierimus co gitare ſtupoꝛ eſt. querentibus omnibo que ſna ſunt non que Jeſu chꝛiſti.non ſine rea tu ꝓditionis/cuʒ iuda ſimonis ſchariotis Factus in cena domini 4² unom BPB(ee COſideratio impꝛoperium. Eoꝛetuote ſudio fuene dinlegg ꝛodutoꝛ eſt cum iuda eccleſiaſticus p cuſare vicia q; vitare.facilius laudare vir/ ſabi dicans et confitens Jeſum verbis.operi⸗ lutes ; umplere. Deniq;. non omnes qui de brus autem negans. Judas inte pꝛetatur ſcripturarum verba vel legunt vel loquun ddin confitens. ſed eſt confiteri deum oꝛe. nega⸗/ tur /foꝛmauerunt in ſeipos veros ꝓpꝛios ⁊ ☛ re vero factis ſᷣm apoſtolũ. ¶ Ignoſce mi intimos conceptus eoꝝ que dicũtur. non uclenis hidomine Jeſu · quoniam hic contra me plus aliquando q;ᷓ pueri vel pice vel ceciõ tefmne iöhßm phaturus ſum/ contra aniamam me· ooloꝛibus. Pꝛopꝛij mimin et ven cõcept⸗ nn ann / niſi miſerearis locuturus. Heu quoti ſpuales/ꝑ guſtum intimum.guſtus vo in aDett ens ego cum meis ſimilibus te Jeſum/le tnimus/p operis exercitium cum deſiderio ecn gemq; tuam oꝛe tractauimus: Quotiens vehementi/gignũtur foꝛmanturq;. Nota⸗ gnn auulioꝛum languoꝛes pᷣdicando ſanare. quo uit hoc qui ditit A mandatis tuis intelle/ Oui 8 tnens ſpiritus immundos erroꝛum et vicei xi.Etrurſus. Guſtate oꝑando.etvidete co ſhl oꝛum ab alijs depellere. quotiens teipſum gnofſcendo. Nam guſtus ipᷣe cognitio ẽ et mn⸗ ineon co⸗gibus g ſeinen verbi tui ſpiritu · ecxꝑimentalis noticia.ſᷣm Bꝛeg.in omelia. e Aliter gigneretentauimus: Coꝛ autemmo (Ft 41Dαι . ſe — vvnc chum onge erat a te.languidum.egrũ.vi ꝭ Cc tuero neim era fenbbla ceijs obſeſſum. cui ex ſententia dicere potue bilis hec admiratio.hec fatuitas inſenſibi Nuln ms illud puerbij. Medice cura teipſum. lis.hec incoꝛigibilis inſania/videatapud Aentz; Iluud inſuꝑ dictum tum Peccatoꝛi.qua / Arrogantes et emulos / ppꝛia ſolis theologi hnnecſe retu enarras iuſticias meas etaſſumis te xcis.cõmunis eſt affirmamus omnib boi/ bucinte ſfſtainentum meum ꝑ os tuum: Zu veroo bus quos non exceperit gratia ſaluatoꝛis nobl, diſti diſciplinam ꝓieciſti ſermones meos Miranis tu et mirando deteſtaris et irri/ nint,/ retroꝛſum.et cetera queſequũtur.¶¶ Sicc des/ꝙ theologns dicit aliqua de contem/ md,/, ſicvꝛias tulit ſecum litteras ꝓpꝛie moꝛtis. ptu mundi et gloꝛia futuri ſeculi/et ea ĩter/ Vnn Sic fabꝛicitoꝛes arce pꝛo ſaluando NHo pꝛetaris qð non credit que loquitur. Oſtẽ dam tibi plus vel eque mirandum. Quis 3al9/ cum ſuis perierunt.ſicdicente Señ. TCur plus vel eq pꝛecoꝛ eſt ex hominib qui neſciat ſe moꝛi/ Nnn piſſimum eſt quod nobis obijc ſolet/ver / exhominibqt turum.qui non fateatur et dicat: Ego abſ⸗ ocio da phie tractarenon opera. Sic dominũ 1 vonf tcon⸗ eognoſcentes philpſophi/neq; tamen euz q; vlla momenti interpolatione ſicut reus borng ſicut deum gloꝛiſicantes non gratias age fugio ad moꝛtis ſuſpendium.ego ſicut vm wo⸗, tes / dati ſunt in repꝛobum ſenſum.quãto bꝛa pᷣtereo. Nihilominus q; raros ex hoĩ/ ius mags theologi xpiaean. Ppeerfaeccdnunon ticefaluer ig . 1. 101 nſi oꝓper anter in adquiſitione diuitiarum/in lobſti (R2 0 tamen inſu . 5 luxu ſeculi/in contentionib et emulatiõi/ jont aotG0 tent pᷣdicatoꝛibus/canes muti non valen/ brus et ſimilibus inſanijs/quaſi ꝑpetuovi ſpeonu⸗ tes neq; volentes latrare. quoniam ſipdiè cturi ſint. quaſi non ptinus et repente ve⸗ ie, tionis rei ſunt eccleſiaſtici qui loquentes lint nolint ab hoc vmbꝛatili ſeculo migra iilein bo na/non faciunt.i ũquid obſeecro gloꝛia turi. Curruntad moꝛtem ſicur vitulus ali D buntur illi/nunqͥd excuſabuntur/quoꝛuz; quis ſaltans laſciuiens etludens. Ita ni⸗ n officio annexa eſtobligatio pdicandi: p hil mouet eos illud qð ſciunt/qð loquunt nſſe, ſiautem bona neq; dicunt neq; faciũt Ita “ ꝗꝙ Rduplici cõtritione couterentur.qꝛ ⁊ ſeip qð pꝛo certiſſima re ꝓfitentur. ¶ Mentio duplicic couterentur. ſ non viderim hominem damnatum ſu/ raand ſos interimunt letali gladio criminum. et Alios ſilẽdo ociandoq; maleꝑdũt:¶ Duã ſpendio moxinteriturum / cum ſocijs qᷣ iã hezne/ aliosſisgoe ũt: ¶Quã pendebant/ſabulari in quadꝛiga ridereio an B terribile ſit valdevnde tanta ſurditas in „ / cari.Deniq; quoties videmus hoĩes hila riankium ehunil cims. mmninan onſnen ſcnnon⸗ „ . auribus pᷣdicantium qui ꝓpꝛiam vocẽ nõ audiunt.quo pacto non verentur fene dã nationis in ſeipos ſententiam. Quomõ pᷣ ſumunt deume . vt ita loquamur)edocere q̃ᷓ li pena mulctandiſunt: Qua fronte nõ ex/ paueſcunt ſeueriſſimuʒ illud de euangelio ri vultu cum riſibus et cachinnis / recentia alioꝝ funera pᷣſentiaq; celebꝛare/ Intra ec cleſias.quotidianum tibi erit hoc ſpecta/⸗ eulum monſtruoſum. Deſinant igiturthe ologoꝝ inſanias/ipᷣi qui non minus inſa niunt/ſubſannare.Accipiet talis Aannbet Bermo adeccleſiaſticos ulud Oꝛatij Zu tandem maioꝛ parcas in ſane minoꝛi. Ceterum.habet hoc vnũ pꝛe dicatio cõmonitioqʒ ſuꝑbia.qꝛ fit interdũ vt loquens alijs /ſeipᷣm tandem aliquãdo audiat.ſe inſtruat.ſe conuertat:quẽadmo/⸗/ dum contigit vni ex ſanctis patribus.⁊ita de pditoꝛio peccatoꝛe/verus iuſtus exoꝛit᷑ „ —22. . tio ¶ Pꝛoditoꝛ eſt eccleſiaſticus ſuſcipiẽs ſacrum pᷣſbyteratus honoꝛem et officium ſi ꝑdite viuendo exhibetſe diabolo execra bile mancipium quem opoꝛtuerat ſanctis operibo eſſe dei ſacerdotem et miniſtrũ.Ni mirum q;to ſtatus altioꝛ/tanto caſus gra/⸗ nioꝛ. Pergebã in ſacerdotes noſtri tempo ris declarare volens exaggerarepditionis ſue nequiciam ſupꝛa iniquitateʒ inde quo ad plurima. NHam iudas moꝛtalem.iſti im moꝛtalem tradunt vendunt ꝓſtitutuũt fe/ Quarta conſide NA dant dilaniant crucifigũt. Sed affuit ſtu/ dioſitas ſpeculatrix familiaris noſtra con/ tra faciem mentis mee.Querelam inquit. hane declamatoꝛiam linque. Noli fruſtra niti et intendo odiñ querere.deſine ſurdos iĩmo obduratos ſupꝛa petram quoꝛundaʒ animos velle verbis emendare. Contere⸗/ res eos potius q; emollires. habeto iudaz in exemplum. Quamobꝛem his ſibi dere / lictis / dicobſecro te. ſolutiõem ad dubitati ones aliquas litterales /ex dictis habentes oꝛiginem. . ſe iam cõſtabata deo.vẽdiderat quippe eũ nocte pᷣcedenti. Diciniquam / ſi in hac ce/ na/ vere ſacerdos eſt effectus: Reſpõdi ve/ re effectum ſacerdotem. Ita eniʒ doctoꝛes ſentiunt ex qᷣ ſuſcipere intendebatid quod rpᷣus dabat omĩbus aplis dicẽs. Hocfa/ cite in meam cõmemoꝛatiõöem. 7 ic ig iſſet coꝛpus chꝛiſti verum cõſecraſſe: Rñ/ di cõſequens eſſe vt hoc potuerit. ¶ Dic igitur ſi ſupꝛa coꝛpus chꝛiſti miſticum po teſtatem ſuſceꝑat/ſacramentaliter abſoluẽ di. Rñdi non ſuſcepiſſe ſicut nec petꝰ nec aploꝝ ceteri/vſq; poſt reſurrectiõem ſoꝛo miſſa fuerat antea talis poteſtas.ſed pꝰ re ſurrectiõem erhiuita ncur pontiſſc um mus.niſi dixerimꝰ ꝙ eccleſia duos papas Jeſum et Petrum tũc in carne moꝛtali ſi⸗ carens ſpiritu obdurationis. Jam amq; diſſimilis Jude ſymonis ſchariotis. 12 4 vt excidit a fide eta kugnes apoſtaſiaz Dic ſi iudas quem apoſtotaſ tur ſi potu mul viuentes habuerit Itaq; ſacerdotalis oꝛdo p ſui cõplemento duas formas habz habeteq; duplicem caracterem.ſicut dupli/ cem poteſtatem. vnam ſuꝑ coꝛpus xpᷣi ve rum.ſuꝑ miſticum alteram. ¶ Diccõſeq̃n ter cur Cvypꝛianꝰ et alij doctoꝛes plurimi quoxꝝ dicta recitantur in decetis / poſuer̃t nihil fieri in ſacramentis nihilq; conferri a ſciſmaticis:qualis erat iudas: Hocetiax in pᷣſenti ſciſmate quidazʒ dogmatiſare ſcri bereq; voluerunt: Rñdi determinationeʒ Auguſtini ⁊ eccleſie ad oppoſuũ eſſe ſiſim pliciter ita ſentiebant Cypꝛianus cũ ſuis. Eſt quoq; ratio manitfeſta.qm̃ poteſtasin abdicabilis eſt humanitus que caracterei debili ſtabilitur Intelliguntur autem dcẽqa Cypꝛiani cum ceteris.de ſciſmaticis vłhe reticis.qui vel nõ faciunt vel facere non in tendunt/ſ̃m obſeruationem foꝛmeet ma / terie ab eccleſia traditam eta chꝛiſto inſti ⸗/ tutam. Vel dic. non poſſunt. ic ſi indas lo. ſine petõ ꝓditoꝛiam vendendo Jeſum iudeis/ꝑdi⸗ derit ius in apoſtolatu.Etvt clarioꝛ ſermmo fiat in ſimili.Dic ſi epᷣus vel pᷣlatus aliqs/, / / eo facto ꝙ enat in fide etꝑtinaciter:ſitde⸗/ poſitus.Rñdi ꝙ et ſi platus hereticus di⸗ ſit deponi.nihilominus non eſt eo acto depoſitus. ſicut aliquis q;tumcunq; ſit dignus epiſcopari/ non eſt pter hoceo facto factus epᷣus.niſi ꝑ electionem huma nam vel diuinam manifaſtam Itac; neq; deponitur inuitus niſi diuina vhumana auctoꝛitate coagente.Alioquin incertiſſi · me eẽnt et vage ecdleſiaſtice poteſtates hie rarchice. Signum huius manifeſtum ha betur in iuda quem in honoꝛe apoſtolico Jeſus tenuit. neca conſoꝛtio ſeꝑauit q;tũ/ cunq; ſciret illũ apoſtatam in occulto.ʒ nec virgo eum Maria / ſui facinoꝛis con / ſcia/ deuitauuit. „ non meretur dici membꝛum: Rñdi pote/ ſtates et gratias iſtas eſſe diſtinctas ſcõᷣm donum plationis / et donuʒz charitatis ſeu fidei.Pꝛoptera poteſtas pᷣlationis mane/ re poteſt ĩmo dani / deſinentib alijs. ſic ab⸗ ſcedente charitate/manet ſepe fides et ſpes ¶ Enoꝛ oppoſitus/ magnam vt audio in 5 anglia riram dedit. Dateria igitur ſuffici ens ad pᷣlationem de facto vel ſuſcipiendã vel recipiendam/eſt homo baptiſatus via toꝛ intendens reciꝑe id qð eccleſia cõferre ic cur dñs iudam quẽ caſu rum ſciebat elegit in aplm: Ego inqͥt dno conſtituit decim elegi/et vnus ex vobis diabolus eſt Reſpondi qõem iſtam eſſe vnam de illis. quas intuens aplus/reuerenti ſilentio pꝛe teriens honoꝛauit exdamans.O alcitudo diuitiaꝝ ſapiẽtie et ſcie ⁊c. Hoc vnũ ſcimꝰ ꝙ in iuda non cauſauit deus impꝛobã vo luntatem ꝓditionis ſcelerate/ineſſe mali/ cie.Attamen ipᷣe hac mala voluntate bene vſus eſt tanq; dei ſapientia attingensa fi/ ne vſq; ad finem foꝛtiter et diſponens om/ nia ſuauiter. Coꝛripit᷑ hic ſtulta ambitio coꝛdis humani.pꝛoruẽs impauidead cul mina dignitatum.quem honoꝛem / hõ eti/ am vocatus etiam electus a deo/ non tute neq; ſine multo cadendi diſcrimine ſuſci/ pit.teſtimonio ſunt iudas et ſaul plurimi/ q;. Quis igitur manet exitus / dum ingerit ſe quiſpiam pꝛecepᷣcio non vocatũ võ ele⸗ ctum vtinam non repꝛobatum,. Dic ſi miracnla fie banta iuda vtiq; repꝛobo.quale erit p ca⸗ noniſatione ſcrõꝝ apud ecciam argumen tum: Rñdi vitam inſpicidebere.que ſi in humilitate certa et nõ ficta cõiuncia ſit mi raculis. reſultant (vt determinat Gꝛeg.ĩ di⸗/ alogo ))duo ſigna ſufficientis ſanctitatis o ſtenſiua. Poꝛro miracula ſine vita quo ad hoc ſignũ fallaxPꝛopabat ingenioſitas ſtodioſa multiplicare queſtiones hmõi ſu per numerũ.cui ego vale faciens /noli inq;ᷓ amplius me interrogando moꝛari.quoni am grandis adhucreſtat dicendoꝝ via de ſignis ꝓditionis iude ſimonis ſchariotis Paruit illa. illa petens ſcholaſticũ exerciti um. ego ad moꝛale negociũ redeo ꝛc. lationib ſumptis ex iude ſtatu vel ꝓpfeſſione ꝓ collationis ꝑte ulationes alie/quibo pditio/ nem ſuã iudas vel tegere vel excuſare cona tus eſt/tam geſtu qᷓ; affatu.Quattuoꝛ vtri qʒ notaueram q; plures inueniri poſſeñ abnuo. Has ſimulatiões tum occupatio/ num turba irmens /tum amica bꝛeuitas p terire iubebat.quas nihilomin bꝛeui cõ/ Jactus in cena domini agricola zizaniam. pᷣſertim in vel confeſſio ꝓdatur vel ſeetum. Numeratis itaq; quattuoꝛ ſila — ꝛima/ſuperſunt iuxta ppoſitũ ab initio/ ſim 1 Certia coõſideratio poſui/octonarium ſub quaternario cople xurus.et ad moꝛes ſub quadꝛuplici conſi⸗ deratione raducturus. Mꝛima cõſideratio — „ nalem ſed ſactamẽtalem. qð eſie debuerat/ non mediocre federis argumentũ.Omit/ tamus iudam.cleꝝ intueamur. et pchdo/ loꝛ eccleſiſticos ſiles inuenimus/comedẽ/ tes patrimoniũ Jeſu.eũ vero in ſuis pau/ periby ſpoliantes. ſumentes euchariſtiam. ſed eamvenalem facietes Hinc puenit eſti mo tanta ſuꝑ omnes hoiĩes in eccleſiaſti/⸗ cis quibuſdam cecitas.tam incoꝛrigibilis obduratio iuxta imppcatiõeʒ ꝓphe. Fiat mẽ ſa coꝛam tꝑis in lqqueum ⁊c. CToleratni/ hilominus eccleſia tales / ſicut xpᷣus iudã. „ n occultis ne/ Becunda coſideræ * 1o. udas tolerauitlotionem peduma chꝛiſto ſibi fieri quibopꝛidie ambulauen ad vendeudi ein. uerat hocſignü mundi cic eramicicie.q; non emũdatioꝛ interi ſed ſoꝛdidioꝛ et odioſioꝛ effectus eſt. les aliqs videre in clero eſt/ extendẽtes palam bedes affectionũ /vel in cõpũctione vel in nolunt peccandi deſerere penitus volũta/ tem. ſed eligunt vel in ſterquilinio libidis cõputreſcere.vel in alieni retentione rubi/ gine conſumi. vel igneo vindicãdi ʒelo ſuc teri et celebꝛent.irriſoꝛes ſunt pditoꝛij/nõ penitẽtes idonee. Hoꝝ cuilibet dũ oſculã tur xpᷣm in ſacro vel frem in eccia/dici poõt exſnia. Juda.filiũ hoĩs oſculo madis. Et rurſus exꝑſona ipᷣius xpᷣi. Amice ad qͥd ve niſti.Amicũ intelligite non moriboſed na tura. Vel iõ amicum noiatxpᷣus.qꝛada/⸗ miciciam quẽlibet peccatoꝛem recipe ſi ñ obſtiterit ꝑatus eſt in hac vinn. Judas ſe curam pauꝑm gerere/ officio ge „ u et verbo videri voluit. Erat quippe iu das loculos hñs inferens ea qͥ qſpoꝛtabã/ tur Pꝛopterea indigne tulit effuſiõem vn guenti dicens. Vt quid ꝑditio des⸗ Hoc FF z „ 42 , pendio nontam ambulare q; ercurrerep/ Judas cum Jeſu cibũ ſumpſit nedu car/ „WeLe⸗ ſibi fleri.quibopꝛidie ambulauerat cõfeſſione tanq; xpᷣi manib abluendos.ſ,ʒ vxoꝛi ⁊ filijs.ſed execr nob ſcenioꝛibus vſus vertũt. Currunt alij / di⸗ ſcurrütq Martham ſe iactantes.qui oci⸗/ oſoꝝ Marie ſimiliũ vnctiõem / hoc eſt de⸗ uotiõem faſtidiũt impꝛobãtq; dicentes Bermo adeccleſiaſticos oparuit. cuius intentioni accõmodãs xpᷣᷣ vocem ait. Oð facis facis faccitius. quod ita acceptũ eſſe ab aplis quaſi ad vſus ne/ ceſſarios exiſſet tradit euangeliũ. ¶ Sia iuda ad ecdeſiaſticos huius tꝑis deuolua mus noſtre cõſiderationis oculos / q̃t ĩſpi ciemus qͥ ſub titulo alẽdi ſuſtentãdiq pau peres / redditus vberrimos in loculos bñ⸗ ficio vrecõditos babent.curant nullos.qu ferunc ea qᷓ aſpoꝛtata ſunt.non iam vt dent — do ſacrilegio in ob⸗ VWAt qͥd ꝑditio bec: Quaſivicʒ ipos/pꝛacti ca talia tractare/ingẽs amoꝛ chꝛiſti ⁊ pau, perum / non lucroꝝ tpaliũ ardo: agitaret. Zales / nihil magnũ / nihil eccliaſtico viro dignũ deputãt: niſi qð lucrũ affert t daliuz cõmodoꝝ/in pecunie vel neſcio cui ſolici ce iuriſdictiõiſdilatatiõe Pꝛofude appeos inualuit illõ Spüalia ſine tpalibo diu eſſe nõ pñt.Et illud Oꝛatij O ciues ciues qᷓs renda pecunia pᷣmũ. Virtus poſt nũmos pᷣdicãte ex aduerſo Ju. Pꝛio qri.regdei⸗ Tcc. Cũ pᷣterea xpᷣs vt exẽplo ſuo doceret nö magnipẽdend eſſe apð ecciaſticos pꝛela⸗ tos/ tꝑaliũ curã. Ipe/iudã repꝛobũ furẽ ſa — crilegũq; / talib⸗ pfecerit/ nolẽs tali ſolicitu dine cõteri ſanctioꝛes aplos.¶ Ddeus o rieligio o fides o pietas.eloqr an ſilea: Nũc heu ſpũalitas oĩs.vtaĩaꝝ cura cõfeſſio vel pᷣdicatio vel omittit᷑ vel peſſimis ſoꝛdidis infidis diſcholis inſcijs / paſſim cõ mittit᷑. Eta qnib: Ab illis qͥ nõ tute fuanda tra?⸗ derẽt taliũ alicui bona ſua niſiſpᷣ qtidiana rõe. Et q̃ bona:nõ dicã aurũ/nõ argentũ/ nõ vaſa pᷣcioſa. di poma. dicã cibaria vel alia vilia ſua ſeu ludicra.Cam vilis ẽ apð eos / tã nulliꝰ pᷣcij aiaꝝ ꝑditio p qbo moꝛtu as eſtxpᷣus. Quotidie vigilãter apud eos calculus ponit᷑de expẽſis. de moꝛibo vltia fit qᷓſtio:vtimã velv tima ſz iã nulla.¶ Ex hec loco de loculis Jeſu grãdis oliʒ qõ nũ 7 et aſſertionũ rixa pᷣſertiz tꝑe Johis xxij. ex⸗ citata eſt.dicẽtibꝰ plurimis/xpᷣm habuiſſe aliqͥd in cõi expᷣſſam eſſe in euangelio veri tatẽ.neq; mẽdicaſſe apłos.nec pauꝑtatem vouilſſe ſicut nec caſtitatẽ. Erat eni iudas vxoꝛatus nimirũ ſicut Petrꝰ. Decertabãt alij tota animoſitate ponẽtes exaduerſo ꝓ hereſi dicere ꝙ chꝛiſtus habuit aliquid in ꝓpꝛio vel cõi. Nam hec eſt inquiũt euange lica ꝑfectio/altiſſimaq; pauꝑptas. Studio ſos remitto ad ſcripta.niſi placet phariſea cas de ꝑfectiõe cõtẽtiões magis ſpnere qᷓ; ĩſpicere. ꝑfectõ xpᷣiana ẽ dei dilcto. i qqͥ fer uetioꝛ ẽ H ⁊ ꝑfctõꝛ iudicat᷑ Quarta ↄſið ratio Judas ad extremũ r̃ferẽs.xxx.argẽte os / dirit. Peccaui tradẽs ſanguinẽ iuſtuʒ Ded dicã hic qð ſentio. Vox iſta nõ pe nitẽtis ẽſed ꝓditoꝛis /pditiõem ſuã ad cõ⸗ plemẽtũ deducẽtꝭ Quo pacto inqes? NHon ne iudas hic et cõfitet᷑ petm̃.et ablatũ reſti⸗ tuit⁊ mgr̃o ſuo /iuſticie titulũ aſcribit.quo mõ vox iſta pditiõis eritnõ cõtritõis: dOo nat igit᷑ volo iudas mecũ roeʒ. Appelio te o uuda. ſi iuſtus eſt ille quẽ tradidiſti ſicut iuſtũ noĩas.verax fuerit neceſſe eſt. debui⸗ ſti credere q̃ docueratte.qve pᷣdicãda tradi derat. Docuerataũt dñs di. Ueniaſas nõ ꝑdere ſz ſaluare. Juſſerat inſupꝑ ꝙ fri peccã — ti dimitteret᷑ pctm̃ nõ tm ſeptiesſed vſq; ſe ptuageſies ſepties. Cur ergo de taz veract miſccꝛdiq; doctoꝛe/ deſperas Poꝛro ſi tã taẽ miqͥtas tradidiſſe Jeſum / cur hoc pꝛi us q̃ſi diſſimulãdo ꝑuipẽdebas:? Hec pla lente. Jlle enĩ pditoꝛ ⁊ bomicida diabolꝰ⸗ pctã pꝛiuſq; fiant q̃ſi nulla eſſe ſuadet / vt p ſumat hõ. dũ vo ꝑpetrata fuerit illa nimis exaggerat vt deſperet. Inde eſt foꝛſan ꝙ in vocẽ cayn erũpis o iuda ꝑfide dicẽs MHa⸗ * — ioꝛ eſt iniqͥtas mea q;ᷓ vt veniã merear. VUe neſfuitdiabolica fraus q te poſſederattero niã merearis o inda.vis igit᷑ grãm dei. vis . —⏑ 7 eius miĩam / meritis emi. vis eã opex tuoꝝ. mercede cõduci: Hocpꝛſus eſt qð dico.tu a mercenaria cogitatõne tua/ nõ diſcedis· Lõples eã potiꝰ dũ iuſticiã tuã cõſtituere volẽs ꝑ merita tua.nõ es iuſticie dei ſubie ctus.illi inquã iuſticie cui vox tuateſtimo . * niñ phibet dicẽs. Peccaui tradẽs ſangui nẽ iuſtũ · ſed coꝛ negat.ſuſpẽdium cõdicit. Quõ iuſtus ſi ſpantes in ſe.ſi penitentes⸗ abüceret ? dãnaret ¶ Ded qs erã inquies q facere poſſeʒ irritũ verbũ. dei dicetis Ve tñ hoĩ illi ꝑ quẽ tradar. meli eratilli ſi na⸗ tus nõ fuiſſet hõ ille: Cõminatio hec erat o iuda q̃tenꝰ reſipiſceres.nõ neceſſitatis ĩ⸗ ductio. Alioquin petrus neceſſitate peccaſ ſet. nec iã peccaſſet ſi neceſſitatus. Alioquĩ p̃terea plurimis nunq; poſt. heticas mi⸗ nas ſalus patuiſſet. Outaſfes volũtatem penitẽdo / mutaſſet ſniam indulgendo⸗ Sʒ irriſerũt inqͥes ſacerdotes iudeoꝝ/ſpẽ auferetes. dcẽtes. Quid ad nos :tu vide ene.. 0 Urſen i mnnis Nane eli Hadci⸗ rſin müncſt is: ppelore tſtiſar kdebui, umdi fipecci lwſgſe zranci woſti ocpri Heepee ne ol/ mnis Ein e s r dichnn ſcecis: da ſcpe⸗ Aieſtino Gng cocal⸗ un nties 150 liſͤna het enn ſitarst; tepeln Aon niasni len endo, nuti Gmnne el equitur lermo xpᷣi reſurrectiõe ĩ die paſce eiuſdẽ cãcellarij Vcoõſurrexiſtis cũ xpo/q ſur⸗ ris.Nũc ergo ↄᷣgnoſcis/cũ q̃libo mercatus es.qꝛ cũ odioſis ⁊ pfidis.nihil ſolatij. irri⸗ ſionis vero plurimũ afferetiby Pꝛoptereꝛ cur eoꝝ ſbſantiões iuſtaviciſſitudie ñ irri ſiſti. fugiẽs pᷣſtim ad mr̃eʒ illã totã beniuo lã et miſericoꝛdẽ. Affirmo ſecurꝰ / ipſa tibi veniẽti gremiũ pietatis extẽdiſſz aptũ. hec qũ ſubſãnaſſʒ aut ipꝛoperaſſʒ tibi moꝛe in deoꝝ. aut ſtultoꝝ illoꝝ qui de ſctitate ſibi „ blãdiætes / abijciũt cũ auſtenitate vocis aut geſt'/ hũiles ĩ ↄfeſſiõe penitẽtes.nõ attẽdẽ tes illð apli.Frẽs ſi occupat fuerit hõ ĩ ali ̃ delicto. vos qͥ ſpũales eſtis / iſtruite eñ in ſpu ncri ldcene teipᷣm ne ⁊ tu tẽte⸗ piẽtes viri ꝙ ⁊ mẽoꝛia qᷓ fallit ĩ aliqb q di⸗ ctauerã ⁊ ꝓlixitas inculta/gigner̃ põt faſti diũ.Eſto finis igit᷑ iĩ obſecratiõe dũi nr̃i ie ſ⸗ linpranneoediſtememfis ſue ne ſit in aliq̃̊ nr̃m coꝛ obduratũ ⁊ deſperãs/ inſtar Juð ſimonis ſchariotis.ſʒ peniteamꝰ tꝑalr hic in ſpe.vt tãdẽ re ip̃a gaudeamꝰ in eternita⸗ te/pᷣſtãte eo q ẽ bñdict in ſecła ſcloꝝ amẽ. O Y ð 0 ſũ ſunt q̃rite.oꝛiginalrad Co locẽéß. ij. ⁊ recitatiue ĩ epła ho dierna. ¶ In ne bꝛeuis vti nzs efficacis collatiõis exoꝛ⸗ dio p ĩpetrãda ſpũſſctĩ gra / vt affectũ boni generet:genitũ nutriat. nutritũ vſq; in effe ctũ ꝑdacat.mrẽʒ virginẽ ſalutabim?coꝛde hũiliato ⁊ voce pia di.Aue maria. Si cõ ſurrexiſtꝭ ⁊c̃. Circa hec apli verba/tres ↄſi deratões occurrũt ꝓ nũc q;tũ dederitdeus ꝓſequẽde.Pꝛĩa ð xpᷣi reſurrectõe meditã⸗ da iugiter.ſcða ð nr̃i ↄſuſcitatõe affectãda ſalubꝛiter. tertia de celi hĩtatõe inqrẽda feli citer.pꝛia⁊ ſcõᷣa ↄſideratiõs ſumũt᷑ cx pꝛia ptetheẽac. Si ↄſur.⁊c.ꝑ heniĩ apte inuit᷑re ſurrexiſſe xᷣm.Texxia ſumit᷑er ſcðᷣa ꝑte q̃ ẽ ſurſum querite. Eſt igitur pꝛima con⸗ ſideratio de xpᷣi reſurrectiõe meditãda iugi ter. Meditãda pꝛſus hec gloꝛioſiſſima xpᷣi ſcʒ ieſu reſurrectio. In eãq; fideliũ mentes ſedulo cõuertẽde. vigoꝛ ineſtiabilis.c⸗ H ifallibiliſ certitu do¶ Intallibilis plãe certitudo/qppe hãc angelici ſpũs locuti.hãc ſcẽ mlieres agno⸗ uerũt.hãc thõas pꝛiꝰ heſitãs ex palpatõne xpᷣi certioꝛ effcũs pfeſſꝰẽ.hãc pꝛiꝰ irridens paul / cõſtãtiſſime pᷣdicauit bec demũ nũc ʒ iã pꝛidẽ ſentio o doctiſſimi? ſa⸗/ ãaplexabitvt cũ piſcãtibo nũcoꝛãtibaplis nũcſił nũcdiui ſim/ aptiſſis onſa ẽ indicijs.Ex xpᷣi palaam fctã aſfũptõe.ex miraculis inũerꝭ ĩ veritat ho atteſtatiõe celebꝛatꝭ/mirablraffirmata. Addamꝰ hos pene oẽs alioſq; inũerables ſũmeſctitat viros/q nõnulli eã ex reuela — tiõe ſctiſpũs vt paulꝰaccegꝑant/p bacaſſer tiõe ſpõtaneã ſubijſſe moꝛtẽ ĩ qby nihil ℳ rat cur mẽtiri aut fallere vellẽt. vt ꝗͥ pmprii ſimi erãt hac ꝓ fidei ꝓmulgatõe/cõtũelias carcereſq; ppeti.oẽſq; a ſeipᷣis pũtis vite io cũditates abdicare.Dãnabile igit eſtde ea vel tãtiſp trepidare.aut eã q̃ſi nouellãvelle pꝰ tot atteſtatões diſcuter¶ Dʒ ẽ ẽt reſur rectõis hꝰ bñdciſſie vigoꝛ ĩeſtiablłis quam oñdit ꝓpꝛia reſurgẽtis vᷣt/aliẽo ñ egẽs ſbſi dio.qð antea nõ ſiluerat xpᷣs d. Ptãtẽ hẽo ponẽdi aiazʒ meã ⁊ iterũ ſumẽdi eã. Jo.ix. Vigoꝛ ĩiſuꝑ palã fit ex eo ꝙp eã xpᷣs i moꝛ tẽ aſſũpſit nomẽ qð ẽ ſr oẽ nomẽ ſᷣm aplm foꝛtioꝛ glioſiſſim q; ;ᷓ pꝛi erat,/reſurrexit xpᷣs ĩſtar fabuloſi illiꝰregis anthei cocci⸗ ſoꝛ hercules fuit.qᷣ(ſi qͥd vetuſtati credit᷑q̃ᷓ tiẽs aduerſarij ĩpetu humi pcũbebat q̃ſivi res eiuſdẽ eidẽ terra miſtraret robuſtioꝛ cõ ſurgebat atz ad pugnãduʒ alacrioꝛ. Itaq; terreviſceribecauernoſoq; ſeplłcro vtuoſioꝛ exitxpᷣus.plłeſq; hoſtes ſãſonis ad moduʒ moꝛiedo e ãtea viuẽdo cõtriuit. ¶ Eſt /) terea reſurrectiõis xpi valoꝛ inappᷣfiablis. Hec ſiqͥde pctinr̃i cirographũ deleuit.hec diſſoluit hoĩeʒ ſb dura dẽonis tyꝛanide cõ peditũ ⁊ eteterrimo tẽbꝛaꝝ carcere eũdẽ e⸗ ripuit. Hec ſᷣm ꝓphaʒ ferreos ifregitvectes ereaſq; obtriuit poꝛtas hec ſuperne cĩtatis aditũ reſeraui Pecpoſtrt⸗ oẽs ĩ adã moꝛ⸗ tuos viuificevite reſtituit ſuſcitauitq; Per qð vltimũ ꝓpꝛiſſſiexpᷣs ſic ꝑ ꝓphᷣicũ os oliʒ iſonuerat.ſilis fctũs ẽ pelicao4 ꝓpꝛio ſan⸗ guĩe ꝓpriaq; moꝛte ke atarooriniden 45 moꝛeqdã mirabili. ¶ Ita exreſurrectione hac magiſhẽmꝰ vñ gratulemurvñ grãs cu mulatiꝰ rferamꝰq; ex nr̃a creatiõe.qmqͥdẽ nil aut paꝝ creaſſe ꝓfuerat /niſi lapſos rele uaſſe moꝛtuoſq; ſuſcitaſſe ↄtigiſ̊.magnũ pᷣterea⁊ ad erigẽdos aĩios pᷣcipuũ ẽ feſtitatꝭ hodierne miſteriũ.reſunectõis dñice my⸗ ſteriũ. hoĩeʒ nãq; nihil ado vite hꝰmoꝛibũ de ↄſtituit amatoꝛẽeũdẽ nihil ita ĩ vicioꝝ pᷣceps trahit ſicutifut̃evite ĩmoꝛtalitatiſq; deſpatio. Eteni 3 pacto aſpnabit᷑ vieiũ/et rxabi p pleꝝ q; Slectʒ hec ↄtriſtʒ ſi necilliꝰ ſuppliciũ nec hꝰpᷣmiũ ſgit ane 42 BGermo factł in die pache ctetur.pꝛeſertim cum in pꝛeſenti ſeculo ne/ qᷓ; vyt plurimum /via impioꝝ ꝓſperetur. Fitq; iuſto ſed occulto dei iudicio ſuũ ini/ quitati pꝛemiũ:ſuus honoꝛ ſueq; volupta tes.virtute aut nequiter ſpꝛeta aut nequi⸗ irriſa/aut nequiſſime contempta. Hãc au tem future immoꝛtalitatis retributioniſq; deſperationem/e fidelium mentiba hodier na xpᷣi reſurrectio funditus euellit.quoniã ſi xõus reſi unrerir et nos reſurgemus. pꝛo/ ut cõſcius archanoꝝ dei paulus aplus.i. ad Coꝝ:xv.p totum capitulũ copioſe ma nifeſtat.ei.i.Pe.ij.de deo ſcribitur.q; ꝓpter miſericoꝛdiam reſuſcitauit nos in ſpem vi te ꝑ reſurrectiõem Jeſu xpᷣia moꝛtuis.Et egfegiꝰ qq; docioꝛ Bꝛegexeplo inquit do minus miniſtrauit qð ꝓmiſit in pᷣmiovt ſi cut ipᷣm reſurrexiſſe fideles cognoſcerent. Ita in finem mundi pᷣmia reſurrectionis ſperarent. Et ideo non plus quam tridua nam moꝛtem eſſe voluit.ne in illo reſurre/ ctio differret᷑ in nobis deſperarecur. Pꝛe⸗ terea ille cuius ſtatim memini paulus apo ſtolus ad Colo.ſcribens omẽs nihilomi⸗ nus inſtruens xpᷣianos ad hanc ſpem et re tributiõis expectatiõem exhoꝛtabat᷑dicẽs verba aſſumpta /pthemate. Si cõſurrexi/ is cum chꝛiſto ꝛc. “ Auxta ſecũda the matis ꝑticulam videndum erat tertio ð ce lihabiatione inquirenda feliciter. Et hãc conſideratiõem/echoꝛtationis in modũp ſequ ar.et in ea collatiõem terminabo et ſi⸗ ne diuiſione. ¶ Adeſtote nunc vigiles foꝛ teſq; ꝑegrini.cõcito paſſu.que ſurſuʒ ſunt querite.celeriter omnes pᷣcipitate moꝛas.⁊ ad illam ꝓpter quam facti eſtis/manentem ciuitatem/omni temꝑe diſcurſo / curſuz di/ rigite. Non vos tenebꝛoſa moꝛtis/nox oc cupet/qꝛ tranſuolat ecce irremeabile tem/ pus. Jamq; ſol dedliuis/celerem minat᷑ oc caſum. (Secanimno pollicitatio pᷣmian tis.et ſtimulos adhibeat damnãtis cõmi⸗ natio et virtutis alliciat honeſtatis nomẽ ipᷣis etiam infidelibo venerandũ. Moueat creãtis bonitas.moueat charitas redimẽ/ tis.moueat viuificãtis gratuitas. moueat ad extremum infallibilis inſtantia obligã tis.Excitet menteʒ moꝛtalitatis vr̃e recoꝛ/ datio aſſidua.et quo pacto nondũ hũc in traueritis ꝑpendite. vs deuiare cõ pellant infeliciter mulcentes ꝑuerſi itine/ ſi ſunt. Mucius iecit.Occidit duos filios bꝛutus. Lurciꝰ ris lati atq; ſpacioſioblectatioes quarum amariſſimi ſun deter eat aſperitas. Spes lucri / minuat vim flagelli.bꝛeuis laboꝛ eſt. mometanea vexatio.ꝓ eternis omnia vt bꝛeuia eqͥ ani/ mo toleranda ſunt etiamſi anxia ſi aſpera ſiq; doloꝛoſa exiſtant. ¶ Deinde ſeipᷣm qͥſ qʒ interroget.etꝑ que momenta aut ſuꝑua cua aut qð ſepe accidit nocitura.in q̊s lan guoꝛes in quas mentis et coꝛꝑis ꝑturbati ones in quanta fame autvite pericula ſeyl tro piecerit.¶ Recogitet audiatq; ꝓ hũa/ ne laudis cupidine aut patrie temꝑalis li/ ente aöͤno⸗ renda quidam ſponte ꝑpeſ⸗ Hucius manũ regis.ardentibo in armatus equo concito in abꝛuptum tene hiatum ſe pꝛecipitem dedit. Pꝛopꝛiũ filiũ ꝑemit maulius toꝛquatꝰ. Duo decij fauen tes oꝛaculis vt exercitum liberarent ſe moꝛ ti ſpontanee deuouerunt. Regulus ad cru deliſſimos hoſtes ne fidem violaſſe puta/ retur redijt intrepidus. Fabꝛicius ꝓ quar ta parte regni pyr hi regis epirotarũa ro⸗ mana ciuicate nequit auelli. Catho ne iu/ lio ceſari ſubderetur/ꝓpꝛia manu e pectoꝛe vitam extraxit.et verbis vtar Senece pꝛi mo epiſtolarum.epla.iiij. Alius ante ami ce foꝛes laqueo pependit. Alius ſe pꝛecipi tauit e tecio ne dominum ſtomachantem diutius audiret. Alius ne reducereture fu ga ferrum redegit in viſcera. ¶ Hec ⁊ ſimi lia quiſquis qui ad eterna ſuſpirat/pꝛofun da mente inſpexerit/delicatam vt arbitroꝛ compꝛimet querelam.ſueq; ni falloꝛ pude bit deſidie. ¶Pꝛoperate igitur nec vt in⸗ ertis peregrini mos eſt/diutumitatẽ tem/ poꝛis vobis pꝛomittite. Inſpiciatur rerũ veritas.non multoꝛuʒ erroꝛ aut rumoꝛ im pioꝛum.qui vt ſcribitur Sapientie.ij.di ⸗ cunt apud ſe cogitantes nõ recte. Exiguũ et cum tedio eſt tempus vite noſtre.nõ eſt refrigerium in fine hominis.et non eſt qui agnitus eſt reuerſus ab inferis.quia exni/⸗ hilo nati ſumus et poſt hoc erimus tanqᷓ non fuerimus:et ſpiritus diffundetur tan q; mollis aer.et nemo habebit memoꝛiam operum noſtroꝝ.Venite ergo et fruamur bonis que ſunt.et vtamur creatura tanq; ĩ iuuentute celeriter. Aino pꝛecioſo et vn / guẽtis nos ĩpleamꝰ et nõ pᷣtereat nos flos tꝑis.coꝛonemꝰ nos roſis anteq; marceſcãt Nullũ pꝛatũ ſitqð non Eꝑtranſeat luxuria 4* nt exitus.necvirtuoſe ſemite guun kenn Ninn. Munez gegani⸗ ſahen n 8phurden nulgſo⸗ 6 bi/ mpalssl⸗ onteppe⸗ 8 Dun; wun ten prüflü chtanen ntſemor Gsadn ſepun/ upqnun lamaro/ thonein epeaoꝛe Nec gꝛi emi pregpi Gntem refu cſimi wfun. Wwicro: lorude nectin⸗ carureid tmman 1 ugl. enoc nckqui gen. ns tunc; detur n gewonam matanc: olo a / alnos ſos nnti ſatlurm noſtra nemo noſtrum ſit exoꝛs luxurie no ſtre. vbiq; relinquamus ſigna leticie.qmiũ . bllrn etheceſtſoꝛsnoſtn. ¶ Non vos ad emulatione; ꝓuocent tam bec eſt pars noſ nefande carnalium ſententie.ſuos toto im petu / totoq; malignitatis odoꝛe bꝛutales ꝓſequantur affectus.nec ꝓſequantur mo⸗/ cubilibus. in impudicicijs.bꝛeuẽ hactraſi liant vitam.ſuas ſibi diuitias habeant.ſu os moꝛes.ſuas voluptates. Nempe quas eternas vellent diuitie abibunt. et ipe qui/ bus maxime aſtricti ſunt voluptates fugi ent. At quibo caruiſſe cuperent ꝑuerſi mo/ res ſtabunt et comitabũtur inuitos. Cun/ cta hec que illos / vulgo mirabiles oñdunt momento temꝑis euaneſcunt.ſub ipia foꝛ midine viuũt.ſi illa peꝑcerit/moꝛs non ꝑ/ cet.ducunt in bonis dies ſuos.ſed expecta tepaululum:ad inferna deſcẽdent ¶ Quã obꝛem deuoti fideles pegrini/quos pᷣcio/ ſiſſimus agni immaculati regenerauit ſan guis / ſi peccata tanq; hoſpites peſtiferos expuliſtis.ſi nõ tm̃mõ peccata ſed affectuʒ etiam ꝓpoſitumq; peccandi qui vtiq; ſine peccato nõ ſunt/bona fide deſeruiſtis/ſiꝑ ſynceram fidem / reſurrectionis dominice pꝓticipes effecti eſtis.ſi ꝑ viuam ſpem /vos indubitanter reſurrecturos expectatis. ſi poſtremo ꝑ charitatem et grãm cũ chꝛiſto cõſurrexiſtis:que ſurſum ſunt querite vbi chꝛiſtus eſt in dextera dei patris. Querite inq; in pᷣſenti per bonoꝛum operum et me ritoꝛum abundantiam.vt compᷣhendatis in futuro ꝑ gloꝛiam.quam nobis pꝛeſtare dignetur.qui moꝛtuus eſt et reuixit:domi niis noſte Jeſſs caſeue. Jmen. HD Onus paſtoꝛ animam ſu am dat pꝛo ouibus ſuis. Oꝛigininaliter Bath. x. et recitatiue in euangelio dominice cunentis pᷣſen/ tialuter ecto⸗·¶ Animaduerte nunco bo/ ne paſtoꝛ O reuerendiſſime pater ſancteſe dis huius Remeñ.antiſtes.Animaduerte m qni animaʒ tuam habes pꝛo ouibus tu cialiter retinere. Lena nunc in circũitu o/ is dare. non venalem habere non pꝛeiudi culos tuos et vide. omnes iſti congregati venerunt tibi. obedientes ſunt.non ſicut o ues errantes.ſed conuerſi ſunt ad te paſto rem etepiſcopum animarum ſuarum ſecũ dum verba pꝛimi paſtoꝛis petn in epiſto/ la eiuſdem dominice currentis. Interrogẽ tur qui et quales ipᷣi ſunt: Reſpondere cõ/ uenit eis exſententia illud de Geneſi. Pa/ nam illud alterum de euangelio cuilibʒ eo ſtoꝛes ouium ſumus. Conueniat et o vti / rundem. Ego ſum paſtoꝛ honus qualis a nimam ſuam dat pꝛo ouibus ſuis. Pꝛo il lis inq; ouibus que pꝛopheticum üᷣlud ca nunt deo. Nos autem populus tuus eto/ ues paſcue tue. Miretur igituretafffuat? dilatetur coꝛ tuum.cum videas tu bonus paſtoꝛ coadiutoꝛes tuos conſodales dui/ ces gregis tui. Ipſoſq; rationales quoſdã paſcue tue hoceſt pꝛouintie ue Remeñ.a rietes. Quidni miretur in hac dieet afflu⸗ at et dilatetur coꝛ tuum cum ꝓmiſerit ſum mus paſtoꝛ noſter dicens: Vbi fuerit duo vel tres congregati in nomine meo /ibi in ri patres et fratres et omni coſolatione ple niſſima. Hec nempe celeberrima congre/ gatio. Hec tua conuocatio ſanctiſſima o bone paſtoꝛ/nunquid non in nomine Je ſu facta eſſe vere putanda eſt. Putanda eſt pꝛofecto. Fit enim ad extirpationem vici/ oꝛum et virtutum plantationem.Fit ad e⸗ uulſionem ſciſmatum et pulcerrime pacis radicationem. Fit deniq; ad foꝛtem cuſto⸗ diam gregis dominici.ne male diſperſum medio eoꝛum ſum. Grandis pꝛomiſſio vi ne vagabundum per deſerta negligẽtie ra / piat / diſſipet/ perdat / deuoꝛet ipſuz lupus „ ille voꝛax infernalis. quin potius viſitatꝰ. crebꝛo colligatur ſub vnius ouilis tectum quod eſt fides chꝛiſtiana. Illicq; pꝛotectõ ne ſolicita foueatur. Ecce ergo dominꝰ no ſter Jeſus chꝛiſtus in medio noſtrum eſt viri patres et fratres. Intendite que dico. dominus in medio noſtrum eſt.quid aſpi citis quid ſtupetis: Ita eſt cedite non mi hi. ſed pollicenti qui mentiri non poteſt. Ego inquit in medio eoꝛum ſum Etquis ego qui loquitur: Dominꝰ foꝛtis et potẽs Ipſeeſt paſtoꝛ bonus qui animam ſuam dedit pꝛo ouibus ſuis. certe pulera/o fe lix hec et deo grata ſocietas.in cuiꝰ medio dñſilleẽ cui aglifuiũt.cui ſolꝛlũa famlant᷑ 2 Ber. fact in cõcilio remeeiiii NNemo iam deſperet nemo nepidet exaſpe Platoni Seneca refert. Aliterloquerisa uh ctu vel occurſu tot lupoꝝ rapacium inſidi liter viuis. Deniq; ſatis fuit moꝛdaxĩ pa⸗ . ſideiſ antium quotidie gregi chꝛiſti.confidat po ſtoꝛes reſponſio femine cuiuſdam deuote. dußtunh tius vnuſquiſq; in verbo heliſei. ſoluresp Hec redibat de ſermone quodam cum tur W S. nobis ſunt q; cum illis Adeſt quippe deꝰ aſſunt et miniſtri eius milia millum ecde/⸗ cies centena milia:.Qõð ſi tales ꝓꝑ nobis q ba multa. Interrogatur ab obuio quodaz ſi ſermo factus eſſet.nequaq; inquit. Poꝛ ro dum interrogans miraretur ſueq; reuer 1ch nakh Perommun tamarun contra nos: Ades ettu pulcerrima non di ſionis cum hominum bac copia cauſaʒ re cam pales quam paſtoꝝ deam gentilitgs quireret exquo nõ erat ſermo factꝰ. Sub / fabulatur.ſed ſumma veri paſtoꝛis mater intiliit ipᷣa Vermovtiq; dictus eſt ſed nõ virgo miſericoꝛdie virgo benedica.Ades factus. Dicunt enim etnon faciunt. tenanbinuanen biin, (⸗FIdt igitur ab vno uenitur. Adimus ergo nũc te cum fiducia auatn aſhen munoco ttionisard ſruntunc que thꝛonus es gratie.mater miſericoꝛdie vt gratiam et miſericoꝛdiam inueniamus in auxilio oppoꝛtuno.qð vtaſſequamurpᷣ quoq; paſtoꝛe quod ꝓponit dominus.det animam ſuam pꝛo ouibus ſuis. Illaz ita / q; animam que imago eſt beate trinuatis dominus tecum ?c. nimirum in ſua vi rationali. Sapientia i. Panua Raſt ſeeu veritas que appropꝛiatur filio. Relu/ Bonmms Paſtoꝛ . am cet in vi ira tibile Kotentiaſen ſrennul/ S mam ſuam datꝓ onibus ſuis.fiat hoc fiaat tas que appꝛopꝛiatur patri. Relucet in cõ ¶Eongratuloꝛ tibi o bone paſtoꝛ.cõgau cupiſcibili Beniuolentia ſeu bonitas que deo et gloꝛioꝛ in domino.quonia video vi appꝛopꝛiatur ſpirituiſancto. Hanco bo/ gent et ceteri omnes hicpñites ſtudium tu ne paſtoꝛ totam aiam nõ vnicam ſue vir/ Mlu uunm.ʒelum tuum quo ad imitationem veri tutis poꝛtiõem curaueris dare p ouibo tu/⸗ Ayuf praſtoꝛis/queris ꝑ hoc ſacratiſſimum con / is /triplici ſedulitate paſcendis. Nec enim gag cilium dare animam tuam ꝓ ouibus tuis eſtimo telatere quemamoduʒ olim pꝛtim tiſſn Et qualem animam. Animam ſaneq̃ tri / paſtoꝛi Petro ter interrogato terqʒ m̃den AVlainn e plici virtute pꝛedita eſt. Habet itaq; ania n// bonus paſtoꝛ xpᷣus/ter ſubintulit dicẽs Eſalen in ſicut et relique de humana ſpecie vim Paſce oues meas Paſce agnos meos. et Aeujleeto trriplicem.habet vim rationalem reſpcũ ve rurſꝰ. Sidiligis me paſce oues meas.pa/ cſſuntop ri. vim iraſcibilem reſpectu ardui.vim con ſce verbo.paſce exẽplo.paſce ſubſidio.pa / fecon cupiſcibilem reſpectu boni. Itaq; bonus ſce verbo pꝛedicatiõis docte.paſce exeplo —Rfitan paſtoꝛ dat hanc totam animam/p ouibus coõuerſationis ſancte.paſce ſubſidio chari MMnin ſuis. Di hoc igitur fiat.qꝛ tempus faci tatis pie. Pꝛedicatio docta fundat᷑ in fide pon engdi domine loquitur ꝓpheta ad domini. quo ad vim rõnalem. Conuerſatio ſancta Mnienn NDuare tempus faciẽdi:qꝛ diſſiparuerũtle roboꝛatur in ſpe quo ad vim iraſcibilem. ittunlis gem tuam. Qualem legem? egem euau / Bubustio pia cõſumat᷑ in charitate q̊ ad munit gelicam naturalem ⁊ canonicam. Quib vxim cõcupiſcibilẽ.Quiſquis hoc mõ pa / Uchu, modis: Innumeris et peſſimis. Pꝛopte/ nerit oues ſuas triplici pablo ſalutari/vey ſolopan manus oꝛi neceſſe eſt. hoc eſto — „Wα⸗ rea conuenit nunc eccleſia magna eccleſia totius huius Remeñ ꝓuintie/cogitare qͥd lfacerent.Et bene quid facerent.quia tem/ ppus faciendi/tempus ponendi manus ad opus et ad aratrum.alioquin quid pꝛode/ rit nonasveteribus ſuꝑaddere ſanctiones ſi non veteres fiant nec noue? Apponatur patio locu⸗ tioni.ne ſit vox quidem voxiacob. manus autem manus ſint Eſau. Euitetur impꝛo perium qð vulgari ꝓuerbio melius ſonat. dictum optimum eſt. ſed querite quis hoc gget. Illudg inſuper quod obiectum fuiſſe rus imitatoꝛ cenſendus eſt paſtoꝛis boni. implẽs ſnĩam ſuã ↄpꝛehẽſaʒ in verbis the matis. Bonꝰ? paſtoꝛ aĩaʒ ſuã dat p ouibus ſuis. Sic eĩ repellit ab ouibaſuis rõabłib rres turmas caldeoꝝ interficere qjretiũ gre ges cũ pueris.iuxta fignram in pꝛincipio iob poſitã Sic arcet ſic repꝛimit tria lupo / rũ ſpũaliũ genera ſeuiſſia ab ouibo xp̃i. lu / pũ carnc.lupũ mũdũ.lupũ diabolũ vFides Appꝛopꝛiate repꝛimit mundum. Que eſt hec victoꝛia que vincir mũdum: Yides no ſtra Spes coercet ⁊ configit carnem dum agit vt noſtra cõuerſatio ſit in celis.nõ car/ bginren loſpüni cſtire⸗ Gefcjan fchlgr⸗ Conlelien tunun Dansd hani ſumon — “ Dominica.I. poſt paſz 42 gucise H Kripa/ nalis. Charitas demum fugat diabolum n ere 1 is. Chantasd ugat diabolum legem exoꝛe ei . danote⸗ quia ſola diuidit inter filios regni et perdi Lainvemoipisesnen Pꝛopterea em am tionis. dei ſcʒ et diaboli. ¶ Dis itaq; plo/ res populoꝝ.vt cuſtodi Sheiiren er aho⸗ nent; cutis tam pꝛo fundamento quaſiſolidodi eius etlegem eius e tan luſtifecatice⸗ epa ſio faſtidioſa et memoꝛie inimica vitetur. gere rationem deeg Beiacs⸗ poſceti red nanſnn Pergamus conſequenter iuxta hanctrip Hinc ea que in eis eſt fideꝛ ſpe 1 . ne E2 inc Paulus ad Thimo.etad Tvtum In titam anime tue vitutemo beate paſtoꝛ. alibi pluries vult eßm doctoꝛ .r po tiii ermamrtres inhe noſtraqualicunqa tentem inſtruere in doctrina ſane rog tione partiones pꝛincipales ſub contradi ”c wo tüionis arti tonũ invnoquoq; par canionis ita pꝛetulit quaſi de reliqui 10 kiant articulo. quatenus edificium no/ la ſibi cura videretur. AUnde eis nul/⸗ inno,N ſtrum tanq; triangulan triplicitate ſubni miſit me dominus baptiſar d it. non Niu xum. foꝛtioꝛi ſtabilitate ſubſiſtat. Erit pꝛi Lonfoꝛmis eſt ad Poea ſtol breichre ninune nn partitio de pabulo docte pᷣdicationis. ſio dicentium. Non eſt eta ada Monef Ring Ens ſcda de pabulo ſancte conuerſatiois. re verbumer nineieranmecnuse enan hheni eta a depabino pie ſubuentionis.fi ½ magis exiſtimas Pocirniſlene degliſs * W — xej nnnbus minns ſanctis. minus ſirirmibo mmnli/ xrequentes igiturpꝛime partiti atq; pijs. ¶ Dedo moꝛeso tempoꝛ anc onus ſtructuſam collocemꝰi eaa dibꝛium nunc nganaigam⸗ e. n/ tegr WXirain Ooncheranonem de nalroſunaluidanfcun iuacri⸗ cobo/ .. APZ oſideratio ignum dignitate pꝛedicati 5 1½ alceredues pabulo pdicationis dando itate pꝛedicatio vel publica ſueyf; Sale ulo pᷣdica lonis. dando ad populum exhoꝛtatio iudi *“l animam quo ad vim rationalem pꝛo eis. vopnum exhoꝛtario indicatur. Eſt in⸗ ein a vimm lem pꝛo eis. uiunt hocof miondi — eſt officium de neceſſucte annerum paſto/ archeegnnn volmendleanun ve min rali dignitati.Dura p quibuſdam rd ve/ dei hnenninnalie von Aaeo nil ſbieſ. * nna enreſcni⸗ . ꝛoba chennzenes elſt nihil niſi de terra Wamt porctt. SSed gis olcmneeeeſemd iſto legiſlato dicunt pꝛedicamus gregi noſtro perſub/ ſe⸗ pieneiſſimocher conſtitutaz eſſe.qp ſtitutos. pꝛedicamus p 65 le ae, ne / / cta ſancopera⸗ noeene e ts terad nocobus ingerunt.et hoc nonne ſa oa perfectionem exigitu imegis tis eſt: Honne mulciplicatio fit ſermonuʒ eplo ꝓ vita animarum onſennnnnc unali⸗ tanta ꝙ in nanſeam tranſit audientium? chui modum in policia terrena necel Prind eſt Kgem is vtiqʒ alia grandia erardua dum in fe coꝛpoꝛalis cibus.alioquin ſi r uriſditionem noſtramdum tempoꝛalita na voꝛalis cibus. alioquin ine pabulo cõ tem / vigilanter pꝛotegimus.ſpiri . oſ uenienti ſicut illa tampoꝛalis ſic et illa ſpi nim ſine tem de lib Wnnns ſpiriruallac/ ablen. ritualis vita ſuo modo deficeret neceſſʒ cõ 5 e, ml us diu eſſe non pñt. eiſad munitas perſe ſufficiens. Ad hoc reſpici pondeant velim pꝛimo qd de⸗ * iciens. Ad hoc reſpicit centius atqʒ ſalubꝛius.aut q RrJRZ dictum vetus a chꝛiſto renouatum. NHõi alubꝛius. aut e acceſſoꝛium lumn ſolo pane viuit homo ⁊c̃.Op. m. Nõ in pꝛelatus ꝑ ſeipᷣm exerceat.et pꝛincipale ꝑ nohonl. oꝛdĩare miniſtratoꝛes iamds pabulin⸗ ſbdieeregono⸗ Si enim illud o⸗ nul s Pialis prarionuſilee ouibus gregis omittereſcz iuriſ⸗ ertenen Regtteſnn ers vonon officij perirent. qui hocagere. ⁊ poſſent ecutoꝛ pꝛincipalioꝝ ipᷣe qui pꝛinci itex tiubi exofficij auctoꝛitate er deberent erſuperio habendus. quia et konlcdtt eifin Mi . ſenuge obligatione. Lales vero quales alios ſtitutum fieri qnand mags 8. Rn i⸗ anr Boongeopalſte nheli kereto⸗. eſt. tempoꝛalium defenſ Aneftat pin⸗ vic koꝛes appeliat crebꝛo ſerip/ deq;ᷓ pauci ſunt ſermones in tan 8. wrpllu/ tura tam veteris q; noun teſtamenti.incre⸗ multis inqᷓ; intam multis. 1 *“ me, tis inq; numero ſed perfectionis la i Kdes Haneoe qui nõ oues ſed ſe paſcunt. Unn derariſſimis.Quare: Qui is lau/ e nec puduit deum ad huius ruſticanu riſſimis.Quare: Quia adulteratver/⸗ .Oeck arnitienee m ad huius ruſticanuz bum deiatqʒ coꝛrumpitur.d on⸗ vumilitatis exemplum ſeſe deüjcere. Ego exiſti BconunHurpn velalſus No np⸗ E iſtimatk pietas. ve endon ſum paſtoꝛ bonus ⁊c̃. Hinc Zacharias Kenmi el fnenlia gani miſcent erroꝝ ma Labia ſacerdotis cuſtodiunt ſcientiamet ſeriiaaz narathnl bi uolaꝝ zizania ſuꝑſeminantur. Ita ꝓfecto f f EIü 2 1 ₰ 7 4 Kℳ☚ tio. Paſcere oues pabulo pᷣdicationis⸗ cura vigilantioꝛ apud quoſdã ex pᷣlatis ha betur in eligẽdis mercenarijs ꝓ culturaa⸗ groꝝ ſuoꝝ q; habeant in electione bonoꝝ pꝛedicatoꝝ pꝛo cultura ſpiritualianimaꝝ Deniq; quia ſolam tempoꝛalium defenſi/⸗ onem vel adminiſtrationem attendũt/nil mirandum.ſi conſequenter cenſeant ꝓcu⸗ ratoꝛes et aduotatos vel pꝛudentes aliq̊s de ſeculo in cautelis et traditionibus hũa nis/pᷣferendos eſſe viris quantumlibet in ſacra doctrina et ſpiritali conuerſatiõe pol lentibus. Nam vᷣm pꝛeſtitutionẽ finis/de conferentibus ad finem iudicamus.(Ad damus ad pꝛioꝛa ꝙ officio cuilibet hierar chico tantum annexa eſt pꝛedicationis ob ligatio/quantum plus vel minus appꝛoxi maneritapoſtolice dignitati.quemadmo/⸗/ dum ſuntarchipꝛeſyteratus cure parro⸗ chiales.archidiaconatus.decanatus et ſi⸗/ miles. Vnde ſpectat ad curatos cognoſce re ſummatim et in quod am generali pꝛece pta legis cum quadam explanatione groſ ſa articulos ſimiliter fidei noſtre.traditio/ nem quoq; ſacramentoꝛum. diſtinctiöem peccato.aceoꝛuʒ que ſunt reſeruata a nõ reſeruatis.inſtitutiones feſtoꝛum et ſiqua ſunt ſimilia. Pertinet autem vltra hecad ꝛelatos ſcire rationem ſubtiliter ac parti⸗ culariter reddere aduerſus hereticos ꝓter/ uos/de pꝛedictis. Deniq; cum beneficiuz detur pꝛopter officium (officium inquam non tantum in hoꝛis dicendum.ſed tantũ dem vel amplius in concernentibus de p/⸗ pinquo vitam et paſturam gregis domini ci) Dijudicent apud ſe hi qui pᷣdicationis officium fibi maxime debitum / vel neſci/ unt vel omittũt/vel deterioꝛi ſacrilegio ſp/ nunt et irrident. Dijudicent oꝛo ſi beneſi⸗ cium tale rite iuſteq; recipiunt aut retinẽt non minus q; ſi negligerent eccleſiaſticuʒ in hoꝛis dicendis officium. Dijudicẽt an fructus beneficioꝝ/ſuos ſatiantet ſimilia qualia non eſt meum nuncdiffinire.qᷓ;uis emula curioſitas vehemẽter expoſcerer dif ficillimum in hacre iudicium.ſed abeata/ lioꝛſum in toto hoc noſtre exhoꝛtatiõis ex curſu.et quod fieri debere/monſtratum eſt . fiat fiat. dando anima m rationalem ꝓ eis /ſicut eſt afficiũ magne dignitatis ac pietatis ſic grã Ber. fact in cõcilio remeñn dis in eo difficultas inuenitur. ( Si pie / tas iuxta apoſtolicam vocem valetad om nia.que maioꝛ altera/quedignioꝛ pietas/⸗ excogitari poſſit.qᷓ; que liberat animam a moꝛte perpetua.que pꝛotegit eaʒ ne lupis infernalibus pateat in deuoꝛationem.que tandem ducit et perducit vbi ingredietur/⸗ et egredietur/et paſcua inueniet.Huicoffi cio que vel qualis altera miſericoꝛs largi⸗ tio valebit equari: Si magnum eſt paſce/ re carnem pꝛotinus moꝛituram vt interim viuat.animam in eternum victuram qᷓ; pᷣ/ cioſum eſt paſcere ne pereat:? Dura eſt ni/ mis illa ꝓphete lamentatio Paruuli petie/ runt panem et non eratqui frangeret eis. ſi ad carnem referas.ſed durioꝛ in immen / ſum ſi de ſpiritu ſermo fiat.Accipite quo/⸗ modo concluſerit Jacobus epiſtolam ſu⸗ am Fratres inquit᷑ ſiquis ex vobis erraue rita veritate et conuertat quis euʒ.ſcire de bet quoniam qui conuerti fecerit peccato/ rem ab erroꝛe vie ſue.ſaluabit animã eius a moꝛte et operit multitudinem peccatoꝝ Koꝛro difficultatem cure paſtoꝛalis pa tres ſancti/Gꝛego.in ſuo paſtoꝛali ⁊ Chꝛi ſoſto.in alio ſimiliter paſtoꝛali ſuo ad baſi lium diligenter aperuerunt.aſſignantes pᷣ cipuam difficultatis rationem ex pꝛedica/ tione vebi dei. Tanta quippe in ouibus paſcendis pabulo pꝛedicationis varietas et velut contrarietas accidit.vt quod vnã nutrit/maceret alteram aut mactet.paſcen tes vario multum diuerſa palato. Culpa uerit aliquis auaros.pꝛodigꝰ inde ſumet argumẽta ſue pꝛofuſionis inique.Culpa uerit pꝛodigos/auarus inde tenacioꝛ ſoꝛ/ didioꝛq; efficietur. Sic eſt inuenire in om ni vicioꝛum extremitate.niſi cautiſſima ſo licitudine ſic arguat vnum vicium/ꝙ alte rum ſimiliter inculpetur. Hocautem ſem Per et ſolerter agere per gladium verbi dei ſecantema dextris / eta ſiniſtris.vt mediuʒ vVirtuoſi itineris liberum pateat.ad ince/ dendum viam regiam mandatoꝝ dei.tam arduum puto.pꝛedicatoꝛem quoq; tã pꝛu 9 dentem et vigilem exigereſenſu. yt vix poſ ſit vnus ex milibus inueniri. ¶ Adde ꝙ auditoꝛum quidam hebetes ſunt.quibus pene nihil poteſt / quantacumq; pꝛolixi/ tas decies repetita inculcare. Alij pꝛeuo/ lãt ĩgenio.cõfeſtimq; fitapud eos oĩs mo roſitas oneroſa.Quã pauciſſimos ĩſuꝑ vi debis auditoꝛes.qui fideliter et diligeuter iludd En Cnomnte ierint ntasſn NMicnnd ebüdei! udeſone cutetiamt narratong echisce ſna oſb⸗ keintelere wedeern Cüſtimen Albcolato fumſafea ceſnces Aofficia leoatas onade erln Achen Gnens minus efluorl ( lturco⸗ ioomt ſtilodan ſaormig (onſckrin (ern ponitcon Condiſont olſot hispenn gbaugri trarafe ploqed ſonatq; loſpinn ſewocce funepre, 1Mgesn Cunöcten ſid Pfanggon afin dicrion eig eſof Ppiequo/ kini bis emave tzlerede tpeccato⸗ nimü eins peccuos toralspe urAbii oag boli nantes o wechca/ olibus mmens dwni gaſcen Loha Neſome accſor⸗/ müreinonm utiſſimaß⸗ iumng de unm in nrabi dei Nrmecu; I.adince/ ndaun chta pun Nyirpol eg ntqubbis nchpioliͤ/ Aijpreno/ eoshiſt inosiſen gollgan ominica ſecunda poſt paccha 42 gattendant ea que dicunt᷑.qui non ea que audierint ſed que audire putauerint tra/ hant ad ſua deſideria fouenda potiusq; eradicanda ſeu moderanda. Viertitur eis verbũ dei in pꝛouerbiũ et fabulã.trahũt q illud ad omnẽ partẽ contradictõnis ſi cut de ſono campanarũ agunt pueri.Gi cut etiam in fabulis de lupo ſyllabicante narratur.qui audiens pa.⁊ ter.coniunxit echis agnel. Quare:quia ſic in imagine ſua verſabatur. Tales deniq; ea que ma/ le intellexerint peius interpᷣtantur.⁊ peſſi me deferunt ad ceteros inuidia vel ſtulti/ cia ſtimulati gerunt ſimilitudinẽ crebꝛi⸗ vl colatoꝛij lact.effluit ab eis quicqͥd pu rum ſuſceꝑant. Purgamenta ſolavt feſtu ce ſoꝛdes ⁊ palee retinẽtur. ¶ Exigit᷑ ergo ad officiũ pꝛedicatõnis ingeniũ velox ſo lers atq; verſatile velut in non ꝓſpecto tẽ poꝛe.a dextrꝗ ſiniſtris ante retro ſurſum ⁊ deoꝛſum. ¶ Exigit᷑ eloquentia toꝛrens et vehemens.ſuadibilis⁊ ſuauis copioſa q;/ ne adhereat ligua palato ⁊ areſcat flec minus temperatã eſſe conuenit ne nimis effſluat ſemen generatiuũ filioꝛũ dei.? ſoꝛ geſcens inutile fiat ad generatiõeʒ ¶ Exi gitur cognitio ſcripturaꝝ ſacrarũ cum ce teris omnibꝰ que ad moꝛes ſpectãt Inde eſt illa dum paſtoꝛ conſecrat᷑ interrogatio ſcis vtrũq; teſtamentũ.Quoꝝ aliqui qua conſcietia reſpondeãt.ſcio.ipſi viderint. ¶ Excigit᷑ multiplex exꝑientiũ actuũ hũa noꝛũ ⁊ conditõnis annotatio eoꝛũ qͥ do/ cendi ſunt Exigitur exẽplaris vita⁊ cõ uerſatio irrepᷣhenſibilis in medio natio/ nis pꝛaue.aliena ab om̃i crimiĩe.pᷣſertim ab auaricia⁊ luxuria.que maxime ſunt cõ traria fame.alioquin plus deſtruit exem/ plo q; edificet verbo. Mox operũ foꝛtius ſonat q; verboꝛũ.¶ Exigit᷑ deniq; guſta/ tio ſpiritus ꝑ contẽplatõòem.alioquin ce teros accendere ad eternoꝝ deſideria que fronte pꝛeſumpſerit. ſi agns in ſe totꝰ ⁊ algidus remanſerit? ¶ Uide nũc ſi offi cium pᷣdicatõnis eciſtimaueris leue/paſ/ ſimq; om̃ibus imponendũ.Nihilominꝰ ipſum quod tante pietatis et difficultatꝭ oſtenſum eſt fiat fiit. Coni ideratio. III. Paſcere oues autoꝛitatiue pabulo pꝛe dicationis dando animã ratõnalem pꝛo eis eſt officiũ quod nulli fas eſt exercere ge.quando nõ aliter po niſi miſſo.nec mitti quiſpiã debet niſi ſit idoneus et pꝛobatus. ¶ Pꝛimã partem bꝛeuibus verbis abſoluit apoſtolꝰ. Ouo modo inqͥ t pꝛedicabũt niſi mittant Cõ/ funderet᷑enim penuus eccłliaſtica hierar chia. ſi cuilibet indiffereter autoꝛitatiuũ pꝛedicatõis officiũ lacaret᷑. Patuit in tu/ relepinis ⁊ alijs idiot quos hec audacia fefellit et in varios traduxit erroꝛes. Au/ toꝛitatiuũ vigilanter diximus.quia frat᷑/ nam coꝛrectõem ſecretã ſcilicʒ aut amica/ bilem/ que edificare nõ ſcandaliſare pꝛe/ cocedit om̃ibus.dum ait.ſi peccauerit in te frater tuus.⁊c. Sicenim dicit ſapiens mandaſſe deum cuilibet de pꝛoximo ſuo. Et nihil humanũ putabat comicꝰ ſenex/ a ſe alienum. Nullus enĩ peccat/ quin no ceat vniuerſis.tanq; ſi membꝛum coꝛpo/ rig vel pars exercitꝰ ſpiritualis /depereat. it autẽ miſſio ad pꝛedicandũ ſolenni ter. vel per deũ immediate.que tamẽ pꝛo/ bari debet apud recipientes vel per mira/ culum vel per ꝓphetiam vel aliud ſuffici/ ens tale ſignum.Aut fit per deũ median/ te ſuperioꝛũ autoꝛitate.quib impoſituʒ huius auctoꝛitatis vinculũ ſit.fit rurſus nonnũq; miſſio talis gripſa neceſi itat; le luando nõ aliter poſſet fidei ſeu moꝝ veritas inuiolata ſeruari. Vbi verũ eſt il lud Paſce fame moꝛientem ſi nõ pauiſti occidiſti.¶ Poꝛro nullum debere mitti qui nõ fuerit idoneus et pꝛobatus docẽt artes cetere.qͥs exercere non pᷣſumit igna/ rus ipſarũ. Sicut exoꝛatio ſumpſit hie/ ronimus. Quod medicoꝛum eſt ꝑmittũt medici:tractant fabꝛilia fabꝛi. ¶ Remo/ uet apoſtolus ab officio pᷣdicatõnis mu/ lieres Mulierẽ inquit docere nõ ꝑmitto. Inueſtigemus rationẽ ⁊ inueniemꝰ mul tos ex viris pꝛohibitos. Spectat nimi/ rum ad paſtoꝛalem doctoꝛẽ cõſtantia.ſpe ctat pꝛudentia.ſpectat pudicicia.vt ſit in eo facultas veritas ⁊ bonitas. ¶ Lonſtã tia dat ne ſuccumbat aduerſ.ne cedat cõ/ uicijs vel iniurijs.ne rumoꝛibus falſis ⁊ indignis.vel infletur ad gloꝛiam.vel con tabeſcat ad ignominiã Neq; enim gladia toꝛ(ſicut dicit Chꝛyſoſt.)plus habere de⸗/ bet animã in manibus.hoceſt eam vltro moꝛti dare.qᷓ; pꝛedicatoꝛ Atuero quis ne ſciat mulierem imbecillem eſſe.fragilem. inconſtantem. ſic pueri vel ado leſes⸗ 3tes. WM Germo factus in concilio remenſi pueros dicovel etate vel moꝛibus.ſicom nes querẽtes que ſua ſunt nõ que ieſu xpᷣi Cedunt nanq; ad pꝛimã iniurie vel cõtu melie ꝑſonalis ſeu iacture tempoꝛalis ſu/ ſpitiones tanq; arundines vento mũda/ ni timoꝛis agitate. ¶ Pꝛudentia dat pa ſtoꝛali doctoꝛi.vt nec fſallere velit nec falli leuiter poſſit. Sed audi quid de iudicio mulierum dixit areſtoti.quoniã inſtabile eſt et inualidum.ſic apud comicum dicũ/ tur mulieres pꝛope ſicut pueri leui ſenté⸗ tia. Quod viderat egregius poeta dicẽs. Varium ⁊ mutabile ſemꝑ femina. Quot autem inueniũtur inter viros quoꝝ iudi cia circa agibilia ⁊ credibilia/vel nullum eſt vel obſcurũ timidũ et inceriũ vel erro/ neum.quia nec ipſos erudiuit lex dei.nec regularis bene viuendi diſciplina perdo cuit. Solidum idcirco nequeũt alijs cir- ca ſcrupuloſas queſtiones ſuas dare con ſilium.tanq; intexrogatio fiat eis de igno tis nec exꝑtis. ¶ Continentia deniq; dat paſtoꝛali doctoꝛivt nec in ſe lubꝛicitatem gadmittat.nec ad ülam auditoꝛes alliciat. Atuero mulieris vox/facies/geſtus/ qua ſi tede ſulphuribus illite audientes ⁊ ſpe- ctantes adurunt faciliter.⁊ in pꝛauam de ſiderioꝛũ carnalium flammã accendunt. Sic viroꝛũ aliqui muliebꝛiter fracti ſine neruis diſcipline/plus eloquio et geſtibꝰ effluunt in laſciuiam. ipſamq; relgeit nutriunt ⁊ augent q; extinguant ¶ Jeſti nabam in ipſa meditatõe mea ꝑgere poſt hanc triplicem pꝛime partitõnis conſide ratõem/ad aggreſſum ſecunde partitiõis locuturus de pabulo ſancte conuerſatio/ nis. tum ecce viſa eſt aſtitiſſe induſtrioſa ſedulitas.affirmans nõ ſatis eſſe ſi dedu/ cantur in mediũ defectus exiſtentes circa pabulum dominici gregis.niſi pariter in uenirentur pꝛoniſiones.et hoc tanto effi cacius quanto particularius. VUniuerſa/ lia enim parum ſed ſingularia multũ do/ cent.At ego dum has pꝛouiſiones ab ea/ dem induſtrioſa ſedulitate ꝑquirerem (ci to enim ſecũ ſenſi) enumeranit plurimas hic et in poſterioꝛibus.quarũ paucas an teconſpectum cõuocatõnis huius celer/ rime rememoꝛari iuſſit.repetẽs crebꝛo.fi/ gt fiat. (Mꝛima pꝛonilio Fiat in pꝛimis iuxta pꝛemiſſa executõ de cretalis illius que in om̃i metropolitana eccleſia/ſcholam theologie cõſtituit.Nec vigdet᷑ſchola mendicãtium ſatis eſſe. Ex- pediret ampliusvt hec inſtitutõ cuiꝰ quo tationẽ ſicut⁊ aliaꝝ/dominis iuriſtis lin quo/ extenderet᷑ad eccleſias cathedrales et alias collegiatas notabiles.ſicꝙ vna pᷣ benda eſſet ad officiũ hoc ſalutiferũ / ſpe/ cialiter⁊ irreuocabiliter phlicana Lanen admodũ dominꝰnoſter Benedictus/pꝛo curãte pꝛeceptoꝛe meo inclito dño Came raceñ.conſtituerat.ſed neſcio quo pacto/⸗ tam ſanctũ opus e medijs vt dicitur ma- nibus elapſum ẽ Concedebatur vt legen tes et ſtudentes ꝑciperent certis diebus ⁊ hoꝛis/diſtributiões quotidianas.hac rõ ne qua intendentes temꝑalibus eccleſie cõmodis/ſine vllo contradictõne recipi/ uunt. Expediret inſuꝑ vt monaſteria no/ tabilia/non carerentviris docentibus ſu os religioſos etiam ab adoleſcentia/ me/ ditari in lege domini die ac nocte Alioqn poſtmodũ in ipſo ocio ſuo quod cõtem/ plationi deditũ eſſe conuenit/ qualiter ex ercebũturad diuina? enẽda deniq; eẽt decretalis pꝛohibens ipſos audire leges vel phyſicam. artes ſcilʒ pꝛacticis nego/ cijs accommodas NHam apud eos que ſci entia magis q; theologia deberet vel do/ cxivel cognoſccxz Gecũda pꝛouniſio. Fiat amplius apud ipſos qui ſe pꝛedi cationibus exponũt / examinatio pꝛius circa generalia noſtre fidei.et circa pꝛece/ pta ⁊ moꝛes.vt cognoſcatur ſi talia pꝛedi care nouerũt.et ad ea pꝛincipaliter pꝛedi/ cãda.ſecluſis fabulis anilibus ⁊ ludicris compellãtur. Arceatur inſuper tam gene ralis licentia apud quoſdam religioſos q pꝛotinus vt aliquis ſciuerit duo verbaꝓ ferre volubilitate lingue/inthꝛoniſant eũ in cathedra pꝛedicandi. Inſtruant᷑ deni/ qʒ; non detrahere ſuperioꝛibns abſentibꝰ in ſubditoꝛum pꝛeſentia. Nam hoc age/ re quid pꝛoficit niſi ad ſubuerſionẽ audi toꝛum.apud quos inde nutritur rebellio murmur.odium.impatientia.contuma/ cia.pꝛoteruia.et detractiõis libido.cuius ſignũ eſt quia extollunt ſe detractoꝛes hu iuſmodi.quaſi ſoli ſint qui veritatem au deant palam dicere. Doceatur populus econtra obedire pꝛepoſitis ſuis etiam di / olso ſotmal pouliri hentpre⸗ gamp: ſis p⸗ Finr nn ſochinlt cicntont olhaboe ſaaon⸗ Otteii Alistup ulon Ppuimitn eſeſig berin foman utig. niſot pop⸗ ſesde lepen nuem, l ſialhocn ünria liogſlunc yöne ginbau Uumttöen ſueſttute tengldig dicuntns osthe⸗ dicatis: totadie collotün enmhe ſnonosa⸗ ſointhen icotte Knantene politang lult ſec tſe Ep⸗ daudano iſslin Gdainies ſcgma; .V tſſniͦſhe Catnen icnen dſo Cinme gnopen diciturne⸗ ur ytlegn nodichig Unas haen bus eleſe Nine rupi⸗ naſeuno⸗ lennbusſn lenti/ ne⸗ ce ooen nod coten/ qualieng deniqgeet irelegs nese/ obeſa lna do⸗ ſſo. iſepnedi Niopuns Greapnec ape luerpradi ns1 lvdiens er tun e rlgolo orerdi⸗ rontuntei fuuntden, eblenth⸗ m bocage none aud iurrebeli⸗ , cConlumn ventmenn nurpopuns ſgischund⸗ Fiiat rurſus pꝛouiſio ſufficiens ei. rochialibn. vt ſibi poſſint de pabulo pꝛe/ ſtoꝛali dignitati: HDominica ſecunda poſt paſcha 42 ſcholis oſtendendo. ꝙ dominus regnare facit malos et ypocritas pꝛopter peccata populi⁊ in eoꝛum grauẽ penam. Sic ha beat pꝛedicatoꝛ linguã et linguam. Lin/ guam pꝛo ſubditis ⁊ linguam pꝛo domi/ nis ⁊ pꝛelatis. ”MM ufficiens curis pa dicationis pꝛouidere.ſicut inſtitutio pꝛi oꝛ habuerat.qui apud multos adhucob ſeruatur. vbi mendicantes nõ abundant Sit etiã in qualibet parochia cura ſpeci alis iuxta ſacros canones de inſtructõne puuloꝛuʒ pᷣſertim in moꝛũ diſciplina ſᷣm pꝛimitiua noſtre religionis rudimẽeta Ec cleſie ſiquidẽ refoꝛmatio(ſicut quidã ait) debet inchoari a paruulis.quoniã eiꝰ de/ foꝛmatio venit ab eis pꝛaue ⁊ neqͥter inſti tutis. Quamobꝛẽ fiat ſicut pꝛetactũ eſt p uiſio ſufficiens aliqua pꝛo magiſtris.fiat pꝛo pꝛedicatoꝛibus idoneis.ſi ſint ſecula res/ de pꝛebendis.ſi mendicantes aliun/ de per pꝛelatos ⁊ curatos.quatenꝰ ad pie tatem magis q; ad queſtũ ſuam valeãt at/ tentõeʒ oꝛdinare. Itaq; ſi pꝛocuratoꝛibo⸗ ſi aduocatis / ſi alijs pꝛacticantibus / aſſi/ gnãtur ſedulo penſiones certeꝛ magneq; uis aliunde lucrent/qualiter nõ abſurdũ erit/nõ magis hoc fieri pꝛo laboꝛãtibus gratis ad ſpiritalem onium dominicarã — nutritõem.dum exercent officiũ quod de neceſſitate monſtraln anner eſſe pa⸗/ dicunt nõnulli pꝛelatoꝛũ. Cur inquiunt vos theologi maxime doctoꝛati/non pꝛe dicatis? cur ſtatis in ſtudio vel in camerꝭ tota die ocioſi: Cur talentũ ſciẽtie vobis collatũ retinetis: Accipiant ſic loquẽtes veram hanc pꝛo multis reſponſionẽ. Ne mo nos conduxit.neq; licentia magiſtra lis in theologia dat obligatõem pꝛedicã/ di.ſed oſtendit idoneitatem/quam erxerce re non tenẽtur niſi velint vel aliunde mit tantur cũ mercede ſua.Addito ꝙ plus ſo licitudinis ⁊ tempoꝛis apponet aliquis pꝛedicatoꝛ verbi dei in yno ſermone rite componẽdo/retinendo et pꝛonũciando: q; aduocatus vnus ꝑ multos dies patro cinando Cur ergo ſua mercede cariturus eſt recipienda ab illo cuius debitũ exercet officiũ et non ſolũ a populo: Hoc igitur 9 . de paſcendis ouibus pabulo pꝛedicatio/ nis doctedando animã pꝛopꝛiã ſim poꝛ fiat fiat Quod audacius introduxi. quia me ſentio ab omni ſpecie queſtus alienũ. cum ſatis iam habeã dei dono de bonis ec! ponã ſine ſumptu aliẽo euãgeliũ Qugarta pꝛouiſio. Fiat poſtremo quo ad hoc publicatio ᷣ rundã tractatuloꝛũ compoſitoꝛũ vel com ponẽdoꝝ.vel qui iam foꝛte cõpilati ſunt in quibus generalis tenoꝛ noſtre fidei et pꝛeceptoꝛũ et ſacramentoꝛũ cum ſimilib contineãtur. quatinus in eis ſacerdotes? curati ſimplicioꝛes / legere poſſint ⁊ ĩſtrui quid ipſi ſcire/quid alios docre debeant docere inq; etiam ꝑ ſcripturã talem ſi nõ aliter cognouerint. Compelli quoq; po/ terunt / talia ſuis expenſis exeplaria ſibi comparare. quemadmodü fit de ſtatutis humanis ſynodalibus/pꝛo cura temꝑali um/⁊ hoc niſi foꝛſan aliũde caritas abun dans pꝛelatoꝛũ/indigentie pauꝑioꝝ ſub uenire voluerit ¶ Hic inſeri potuiſſet de lectionibus ſacris legendis ad mẽſam ec/ cleſiaſticoꝛũ ⁊ pꝛeſertim pꝛelatoꝛũ. Item de cohibendis queſtoꝛibus iſtis/ laxanti bus linguas ſuas ad falſitates et inepti/ as Sed hec interim ſufficiãt de puiſioni bus circa pꝛimã partitionẽ.⁊ ſuas cõſide ratõnes ita cõmemoꝛatas. nda partitio Eldiſtis pꝛeſtãtiſſimi viri patres fratres quẽadmodũ diximꝰaliq̃ tionẽvelvim rationalem ꝓ eis Nec ſuʒ ne ſcius q;multo plura ⁊ altioꝛa dici potne/ rant.ſed ſupplebit imꝑfectũ meiũ / ditiſſi⸗ ma veſtre ſapientie magnitudo. Nuncp/ usqᷓ; cõuertat᷑oꝛatio ad aliũ modũ paſcẽ/ dioues ſm poꝛtionẽ iraſcibilem anime? hoc exemplo ſancte cõuerſatiõis.dicatur id quod obtigit mihi in ipſa meditatõne mea / dum circa hoceloqui recogitarem/ duce vel comite iduſtrioſa ſedulitate. Cir cũuoluebam oculos mee conſideratõnis per ouilia varia/eccleſie militantis. Illic aſpexi viros paſtoꝛes habitãtes in caſu/ lis ⁊ poꝛtatilibꝰ tabernaculis. ſciẽtes hic ſe nõ habere ciuitatẽ manentẽ ſed debere futurã inquirere. Illic ſimilitet viſe ſunt oues rationales gregis xpᷣi/ ſignate oẽs BB zZ Bermo factus in concilio remenſi ſigno thau de ſanguine agni. Sz heu pi cula.heu ſeductoꝛes.heu mille nocẽdi ar/ tes.mille mouẽdi diſcrimĩa.qlibʒ ouis ſu os patitur hoſtes.ſuas inſidias.ſua certa mina. Hanc vepꝛes ſpine ſentesq; dilace rant.hanc eſtusvꝛens.hanc bꝛuma rigẽs diſcraſiant. hec infixa eſt in limo ꝓfundi. hec ex altis rupibus pꝛeceps ruit.adherʒ huic veterna ſcabies.alteri contagioſa ſo cietaſ moꝛbũ affricat.ſicq; faſcinatio moꝛ bidarum tranſit in tenerioꝛes agniculos Deniq; quid ouibus miſeris erit tutum. quando iuxta ꝓpuerbiũ grecũ Qupi fun/ gunt᷑ officio paſtoꝛuʒ. Vel certe paſtoꝛes verſi ſunt in lupos qui nõ parcũt ouibꝰ. An non lupꝰcyrannꝰ rapax qui lanã⁊ lac ouiũ/immo carnes ⁊ oſſa ꝑ violenta exa/ ctõem ſurripit caſſat ⁊ oppꝛimit? An nõ lupus/tvꝛannus fallax qui lanã ⁊ laconi um carnes ⁊ oſſa ꝑ aſtutiã pꝛocurationũ et qaduocationum ſurripit caſſat ⁊ deijcit: An nõ demü lupus/tyꝛannus voꝛarx qui lanam ⁊ lac ouiũ.carnes et oſſa per gulã⁊ luxuriã ſurripit caſſat ⁊ inficit:Etvbi iä obſecro tales lupos rapaces fallaces ⁊ vo races nõ poteris inuenire.qui rapiũt qui fallunt qui deuoꝛãt:? Rapiũt cauillando fallunt litigãdo.deuoꝛãt luxuriando.Au diamus ex eʒechiele veterẽ ſummi paſto/ ris querimoniã.¶ ac comedebatis.⁊ la/ nis operiebami.quod craſſuʒ erat occide tarlb: gege qᷣt meũ nõ paſcebatis.qð in/ firmũ fuit nõ conſolidaſtis.⁊ qð egrotuʒ erat nõ ſanaſtis.quod cõfractũ eſt nõ alli gaſtis.⁊ qð abiectũ eſt nõ reduxiſtis ⁊ qð perierat non q̃ſiſtis.ſed cũ auſteritate im pabatis eis.⁊ cũ potẽtia.⁊ reliqua in hãc ſententiã. Juxta que/ꝓ cõplemento no/ ſtre huius ſecũde partitiõis/ induco tres coõſideratões cũ duodecim puiſionib q̃̊s induſtrioſa ſedulitas recenſuit. Bonus paſtoꝛ nequit animã dare p oui/ bus ſm vim iraſcibilẽ.niſipꝛius ſtudue/ rit eijcere tyꝛannidẽ rapacẽ que eſt lupus guaricie. Inſtituẽs itaq; paulus ven pa/ ſtoꝛẽ docuit hoſpitalẽ eſſe debere ⁊ nõ tur bis lucri cupiduũ. Sed quõ daret hoſpiti bus ſua qui tollere ſatagit aliena quiq; ra ptoꝛibus alienis nõ obſiſtit Videat᷑ ergo re diune hoc loco induſtrioſa ſedu litas U Pꝛima ꝓuiſio. Fiat inquit refoꝛ/ (Conſidera.pꝛima matio hoſpitaliũ.hoc eſt enim de cura pa ſtoꝛis.fiat hec refoꝛmatio tã in tꝑali q; in ſpũali regimine.ne illic cura paupeꝝ ne/ gligatur.pꝛeſertĩ ad ſalutẽ animaꝝ ſuarũ in paciẽtia ⁊ penitẽtia cõgruis.⁊ in ſacra mentoꝝ ſuſceptõe.qualis fruct' eſt in ho ſpitaliũ fundatõe pꝛincipaliter intentus Expediret quoq; ſic fieri in quolibet bo/ ſpitali qualr obſeruat᷑ pariſius.vnifoꝛmi ter ſatis ad decretalẽ de aduocãdis pꝛius medicis animaꝝ q; coꝛpoꝝ Illicↄtfeſtim vt aliqͥs egrotus querit᷑ introduci.hus in tra ianuã confitet᷑ ⁊ abſoluitur. ¶ Erit in ſuꝑ pꝛouidendũ apud pꝛofeſſos ⁊ pꝛofeſ ſas in hmõi religionibo ſicut etiã fieri cõ/ ſueuit in alijs omnibus quatinꝰtriavota ſua cuſtodiant.obedientie.pauꝑtatꝭ.⁊ ca ſtitatis. Hã in ueniũtur ibi appꝛopꝛiatõ nes manilteſte ſicut apud ſeculares ſʒ eos exterrere debuerat moꝛs Ananie ⁊ ſaphi/ re. Quid inſuꝑ ſibi volũt tot diſcurſiões eoꝝ ꝑ domos ſeculariũ: Et o vtinã nulla ſint monaſteria mulieꝝ/q̃ facta ſunt pꝛo ſtibula meretricũ ⁊ ꝓphibeat adhuc deteri oꝛa deꝰ ¶ Becũda ꝓuiſio (iat ampliꝰ ꝓuiſio cõtra tyrannides varias ⁊ oppꝛeſ ſiones miſerabiles ⁊ indignas pauperis populi.maximeeius qui ſubditus eſt ec/ familiares inimicos ſub vmbꝛa ſeculari/ um dominoꝝ. Has oppꝛeſſiones videre facilius eſt in rebus q; exponere ſermoni bus. O ſi mouent᷑ paſtoꝛes ex atrocitate rerũ pꝛouidere.qualis erit ſermo meus.qͥ iacentes eos ⁊ toꝛpentes valeat excitare: Moueat eos recogitata ⁊ lecta cõſtãs au toꝛitas ambꝛoſij.vt cui ſuccedũt in ſimi/ li dignitate/ſuccedãt in pari cõſtantie ſta bilis inflexibilitate. Videãt paſtoꝛes/ne odioſi moꝛes ſui fetentes coꝛã deo ⁊ boĩ/ bus / dent hanc cauſam grauam inis P peris ſui gregis. ¶ Tertia pꝛouiſio i At vlterioꝛ pꝛouiſio ne pauperibꝰſua bo/ na auferantvel detineant᷑. Hec ſunt ea bo na queviris eccleſiaſticis ſuperſunt.vltra ſimplicẽ victũ ⁊ veſtitũ/ iuxta decentiam ſui ſtatus in eccleſie republica Notiſſima eſt hoc loco ſed duriſſuna. Bernardi atq;ʒ bhyeronimi ſententia.qui retentõeʒ hmõi vel luxurioſam ꝓfuſionẽ/ nõ dubitaueft ſacrilegiũ immo om̃i ſacrilegio⁊ depꝛeda tione damnabilioꝛẽ appellare Videãt ec cliaſtici:ine foꝛte ob hoc iuſto dei iudicio Mcan s.l Hocente fin leg poſto: wvolent etall umne unwtp honeſt deſe in ſohros lpahe ſe he cneniit 7 . dciti gliprei inſnopel mMui, yllial unns vegnarur Pun⸗ cnaece fumptn guatinu Uſtalt lar aute idene um ediiien cper nibe fun bihia ioen hanin. loplun ginecſa tſtand fuſnſocea Etn⸗ Maſak Viiſat ſerult ephen da Alizin pepne⸗ ſoni Unſon ckabeo menns vlibeh⸗ Nrnſta noprigto 5ſzeoe euſapbi⸗ ſurſiöes mnänlaa ſunt peo ucdeten Nanpls topp Aupens eſt a, os. cular/ videre omoni rocane mens Kotare. (Okis 4n Ptinſini lnge jdeot boi minis ulio C untegbo funt.Am decendiann Potillinu mnatiang nmoezbnin dubitnven indipti feMictitn odaiinl piant. fiat hoc fiat. (Conſideratio II. pꝛoueniãt rapine eius ⁊ coculcatiões in/ digne ⁊ iuriſdicionũ ſuaruũ vſurpatõnes. quia quandoq; qo non babect xpᷣs / tollit ſfiſcus.⁊ quod ſubtrabit᷑ egeno/rapit pdo Hoc enieſtveteris pꝛouerbij ſententia.ꝙ abaita vulpium /fiunt rapine lupoꝛũ. vt qui pꝛedatus fuerit/ pꝛedet᷑ et ipſe ¶ Hic inſuꝑ pꝛouidendũ erit de celeti teſtamen eos qui accelerare debuerãt.eccleſiaſticos curiales loquoꝛ per quos abuſus incredi biles fieri memoꝛãtur.ita vt nec fidelis ĩ/ ueniatur in teſtamento huius vel illius. ¶ Duarta pꝛouiſio. Fiat demũ pꝛouiſio circa eccleſias verſas in diſſipatõem. qua rum pmitus extitit magnifica fundatio. quatinus in eis ſeruitoꝛes aſſignẽtur iux ta facultatẽ reddituũ.vel cum alijs vnian tur. aut ex toto caſſentur ne ſint huiuſmo di beneficia depauperata/plus in ſcanda lum oppꝛobꝛiũ q; in dei laudẽ ⁊ populi edificatiõʒ.ſicut in pꝛioꝛatibus nonullis experimur. His itaq; ſubuenire fundatõ nibus antiquis ſanctiꝰ eſſet atq; ſalubꝛiꝰ qRtSfundare nouas ecdeſiolas/ volendo ſi⸗/ bi facere nomen. (S upꝛa modũ conue nit occurrere tante tã q; fede? abiecte puu pertati immo mendicitati curatoꝛũ in lo cis plurimis/ qui tamẽ poſiti ſunt in oꝛ/ dineeſſentiali et ierarchico eccleſie militã tis / tane; minoꝛes pꝛelati. et diſcipulo/ rum ſucceſſoꝛes/quibus tamen/nulla ob egeſtatem ſuã.reuerentia vel obedieẽtia da tur a ſubiectis ouibus qꝛ nec inueniũtur viri ſufficiẽtes qui talibus parochijs ſic in egeſtatẽ verſis / velint perſonaliter de / ſeruire. Quid ꝙ addũtur eis frequentera paſtoꝛibus craſſis vel officiarijs ſuis ipß volentibus onera onerib citatões anga- rrie talliatõnes.itavt liberioꝛ ſit iam laico rum q; eccleſiaſticoꝛũ talium cõditio.ncc iam vt populus ſic ſacerdos.ſed liberioꝛ ⁊ honeſtioꝛ populus qᷓ; ſacerdos. ſi ta les deſeruientes parochijs ſint tantümo do vicarij religioſoꝝ vel canonicoꝛũvłꝑ pꝛopꝛios curatos ſubſtituti/cogãtur ipſi pꝛincipales de ſufficienti vite ſuſtentatö ne pꝛouiſionẽ aſſignare.ne alijs in penu ria laboꝛantibus/ipſi in ocio totum diri * . . EEEe he Bonus paſtoꝛ nequit animã ſuam da Dominica ſecunda poſt paſcha 45 re pꝛo ouibus ſuis ſᷣm vim iraſcibilem ſi retinet vel in ſevel in ſuis tvꝛannidẽ dece piricem que eſt lupus fallacie Jubet apo ſtolus.Epiſcopꝰqui paſtoꝛ eſt/ſit domui ſue bene pꝛepoſitus.Aliter eni ſicut ideʒ arguit qua ratöne diligentia habebit ec/ cleſie dei qui regere pꝛopꝛiã neſcit domũ: Domus aũt pꝛelati/ curia eſt habens mi niſtros familiares ⁊ officiatos pꝛo reddẽ do vnicuiq; bona ⁊ ſimplici fide quod ſu um eſt/nõ ad ſpoliatõem ſed coꝛrectõem non ad coꝛruptõem ſed edificatiõem.nõ ad multiplicadũ lites ſuꝑ lites. ſed ad cõ/ pendioſum pacis ſtabilimentum Sicut gqutem charitas incipit a ſe ſic ⁊ refoꝛma/ tio debet inchoarivt pꝛimo fiat iudiciũ a domo pꝛelati.ſicut fit i vniuerſo a domo dei.ne pꝛeterea cancingar dotſel pꝛelgto. medice cura teipſum. Et illud aplłi. Qui pꝛedicas non furandũ furaris.immoꝰ ſa crilegium facis ¶ Pꝛima pꝛouiſio. NQuocirca ſuadet iĩduſtrioſa ſedulitas vt fiat efficax nõ verbalis ꝓuiſio contra aſtu tiiſimam ill/ immo ſepe aperta tyranni⸗ dem pꝛomotoꝛũ ⁊ pꝛocuratoꝛũ in anga/ rijs et citationibo.que om̃ia cum iniuſtiſ ſime cõperti fuerint ↄmiſiſſe. gratis abſce dunt a querela.nec iam graꝶ quia recipi/ unt erxpenſas ab innocentib abſoluß. de qʒ calumnijs puerſiſſimis.de diffamatio nibus pꝛeterea crudeliſſime impoſitis ip ſi mercedem que eis male vertat᷑ recipiũt. Leſtle dꝛoyt de la poꝛte bandet Eſt hocp coꝛ equitas: Nonne claudicat hec diſce/ ptatio? Eſſet nonne iuſtius vt huiuſmo/ di pꝛocuratoꝛes perciperent ſtipendia la boꝛis ſui a dominis ſuisvel pꝛelatis qui deberent ſubditis dare iuſticiam q; ab in nocẽtibus ſic vexatis: VUe qui condũt le/ ges iniquas ait dñs per Iſavam.et ſcribẽ tes iniuſticiã ſeripſerunt vt oppꝛimerent in iudicio pauperes ⁊ vim facerent cauſe humilium populi mei.vt eſſent vidue pᷣ/ da eoꝛum⁊ pupillos diriperent. Notetur hic iuramentũ quale debitũ eſt pꝛeſtari ꝑ aduocatos.per pꝛomotoꝛes pnotarios⸗ per pꝛocuratoꝛes.pꝛeſertim vt nihil agãt vel foueant quod iniuſtũ eſſe vel credide rint ab initio vel poſtmodũ compererint ¶ Becunda pꝛouiſio. Viat inſuꝑ ab⸗ bꝛeuiatio tam diſpẽdioſaꝝ litium. mode ratõ tot excõmunicatõnum tam a iure qᷓ; ab homine fulminataꝝ Et hoc nonnũq; 5B 3 Bermo factus in concilio remenſi pꝛo deſendenda ſeu recuperãda re modi/ ca parum vtilivel pꝛophana/cum tamen baculus iſte pꝛimitus fuerit inſtitutus a chꝛiſto tanq; duriſſimũ ſummũq; ſuppli cium quo nolentes eccleſiã audire plecti deberẽt. O ſi eccłiam nõ audierit inquit chꝛiſtus ſit tibi ethnicus et publicanus. Nũcapud quoſdam talis regnat ſtalidi/ tas/qualis apud illũ qui vt muſcã abige ret a frõte pꝛoximi ictu ſecuris excerebꝛa/ uit eum. Itaq; tempoꝛalis incõmoditas vix reputari debet muſca pungẽs:per re/ ſpectum ad eternam ſalutem/quam aufe runt aliquãdo percuſſiones iſte per excõ municatõnes grauiſſimas que vt in ali/ quem ceciderint vix abijci poſſunt/trahẽ tibus de vna in alia luꝑis curie rapacib. Lertia pꝛouiſio. ¶ YFiat amplius ob/ ſeruatio decretaliũ pꝛohibentiũ ne detur aliquid om̃ino in ſpiritualiũ adminiſtra tõne qut ſaltem adhibeat᷑moderatio tam in collationibo oꝛdinum q; beneficioꝛũ/ in appꝛobatõnibus ſacerdotum officia/ re debentium. In ſigillatõibus quoq; et multis ſimilibus plus ad queſtum ſicit dicunt aliqui q; ad ſpiritalem pꝛofectum ſuꝑimpoſitis. Exequãtur ſaltem iſta ta/ li modo ꝙ ab om̃i ſpecie mala ſymoniaci ſcandali ſemet abſtineant ¶ Quarta pꝛo uiſio. ¶ Viat vlterius coꝛrectio ſubdito/ rum ſᷣm qualitatẽ delictoꝛum et plus ad emendationẽe ſuam et timoꝛẽ alioꝛum/q; ad pecuniarũ exactiõem. que gregem ſim plicem ſcandaliſat frequentiꝰq; edificat. O ſi delicti qualitas exigat imponere pe nam pecuniariam exponatur illa in pios vſus manifeſte.ne plus ad auariciã paſto rum q; ſubditoꝛũ coꝛrectõnem exacta vi/ deatur. Addimus hic incidẽter de iuram tis terribiliboexactis ꝑ officiales.et a cu/ rialibus officiatos.dũ examinãt aliqueʒ criminoſum ſuꝑ dicenda veritate.quibꝰ tamẽ iuramẽtis deferre nolunt ſeu crede/ re.qualia etiã violatum iri foꝛe pꝛobabi/ lius q; oppoſitũ ſuſpicant᷑. Hic nonnella queus eſt manifeſte ac crudeliſſime perdi tiõis animarũ: Cum inſuper dicat apo/ ſtolus.ꝙ omnis controuerſie fin·s eſt iu/ ramentum. ¶ Bonus paſtoꝛ neſcit animã ſuam da/ ſe pꝛo ouibus ſuis.ſi in ſevel in ſuis/tyꝛã ctum eſt. ¶ onſideratio. III. nidem voꝛacem nutrit que eſt lupus gu / le atq; luxurie. Sobꝛiũ quidem nec mul to vino deditum.nec pꝛeterea bigamũ iu bet apoſtolus epiſcopum inſtitui.pꝛohi bens exconſequenti crapuloſas comeſa/ tiones.potus ad equalia. meretricatiões ſoꝛdidas/dare ſymbola.frequẽtare taber/ nas quaſi non eis domus ſint ad come/ dendũuũ.aut velut hiſtrionũ moꝛe nullibi peius habeãt q; in domo. Et que illic de- tractõnes bone deus.quales gonliardie. quanta in vitam hominũ bene viuentiiũ/ et ſobꝛioꝛũ deriſio:qui riſus luſus ⁊ geſtꝰ indecoꝛi vſq; ad ſcaudalum viliſſimoꝛuʒ mancipioꝛũ vel muliercularũ ſibi mini/ ſtrantiij.ſciunt qui viderũt. CS niſio ¶ Dua in le conſulit induſtrioſa.ſe dulitas vt fiat pꝛio reſtrictio frugalis tan ce varietatis et multiplicitatis ferculoꝛũ ſumptuoſiſſimoꝛũ in eadẽ menſa vſq; ad nauſeam et pꝛodigam vaſtatiõem earum rerum ex quibus multi ventres pauperũ paſci poſſent. Sileamus hic de egritudi nibus inde naſcentibus.de bebetudine mentis.de ſubuerſione rationis.de occa/ ſione rapacitatis.detempoꝛis quod pꝛe/ cioſiſſimũ eſt conſumptione. Conſideret iniquitas illa qualis quantaq; eſt apð ec cleſiaſticos viuentes ex laboꝛibus et ob/ latõnibus paupeꝝ.Qui ita luxuriantur quaſi gratis obuenerint ſibi.quaſi pꝛete⸗ rea ad nihil aluid nati fuerint.diligenti?ꝰ quoq; paſcũtun apud eos⁊ carius aliquã do canes q; pauperes.Nec iſta dicũturvt laudetur in pꝛelatis ꝑſonis eccleſiaſticis ſoꝛdidatenacitas / honeſtati hoſpitalita/ tiq; cõtraria.ſed aſſit frugalitas liberalis que non ᷣm inanemiactantiã autopini⸗ onem pꝛodigoꝝ/ ſed ſ̃m conſciẽtie virtu oſe iudicium menſuret᷑. VUtmumvero pen ſata tempoꝛũ modernoꝛũ qualitate / ſit ex pedientius pꝛelatos ſplendere in oꝛnati/ bus exterioꝛibus.vł ducere vitam paupe rum chꝛiſto et apoſtolis conſoꝛmẽ in nu ditate aut vilitate veſtiũ / alio loco dedu/ ecunda pꝛouiſio. ( JFiat amplius.honeſta reſtrictio talis pompe in multitudine oneroſaet incõpoſita tot ſeruitoꝝ tot equoꝛũ etmuloꝛũ/conſumẽz tuiʒ:opes ſine menſura ſine fructu Adde q enutrit homines iſtos comatlos ⁊ ado leſcentes laſciuos ocioſitas peſſima do/ ctrix. Nam multa mala docuit ocioſitas ꝛzima p/ .RH pien cnpol⸗ icicie. lbuso ſmiſin abiaſp loꝛumt niqztol gin wo geniurkn Unturcs baape ligehc. netral nitotis bilema nior Gad ſactie iam- fesat pani ſinod niſim prinap Plheue Connat uusaut Mterar ont liogn teiodi guiſtt bente⸗ lubꝛun neope Pkoliic ſeone hlbus⸗ Gaumr nagoe minre kanein Wnhr her munn kanti hepen — * gn, Nemnt gemüin obi lneg, Mmanies tadcone Nenulbe neillche Pnlinnte epineni ſt licimoen iſbi nin. eing, aſrnte glotn ſalor⸗ arſced hekum Nel behendipe Päen noc Conſce tapo set ob⸗/ Vruontur aſiprene, dligent? saligui dicäturt deſiſtics hoſpunin nslbens iüahtopin⸗ gſaineninn unrooe uniic inantn/ mngaſe ſemeinn ooded⸗ En lis vonpe Gpoltad n natos⸗ Nſm itooſus Dominica ſecunda poſt paſcha 43 ait ſapiens.cui peſſimecomites/ebꝛietas ⁊ crapula coniũgunt᷑.Ad quid aliud /iſti tunc ſtudent /niſi vel inſidiari aliene pu/ dicicie.pꝛodigi ſue.vel luſibus illecebꝛa// libus occupari? Hinc illa adinuentio de foꝛmiſſima habituũ varioꝛũ.hinc iuram̃ ta blaſphemie ⁊ ſimilia.hinc luſus taxil/ loꝛum ⁊ ſimiliũ pꝛohibiti.hinc om̃ia de⸗ niq; tollentia moꝛum honeſtatem. Sub diti vero ceteri/quid faciunt /niſi quodvi derint familiam ſui paſtoꝛis facientẽ.imi tantur certe ⁊ libenter Aut qua fronte iu beret paſtoꝛ crapulam ⁊ luxuriã a ſubdi/ tis eijci /qui aſſidue coꝛam oculis ⁊ in pe netralibus ſuis illa intuetur ⁊ gaudet ex/ erceri.Pꝛouerbium eſt.Qualis rectoꝛ ci/ uitatis/tales et inhabitãtes in ea. Et mo bile mutatur ſe anper cum pꝛincipe vulgꝰ ertia pꝛouiſio. Wnrobſer natio ie iunioꝛũ ab eccleſia ſtatutoꝛũ conſtantioꝛ apud diuites et potentes pꝛeſertim eccle/ ſiaſticos.apud q̊s pꝛochdoloꝛ verſa ſunt iam velut in deriſum.cum ſoli fere paupe res atq; ruſticani ieiunent.quibus vix eſt panis cibarius relictus ad ſaturitatẽ ſuſ/ ficiens ¶ Ouarta pꝛouiſio.¶ Fiat inqui ſitio diligens ⁊ cauta ſuper peccatis enoꝛ miſſimis qualia ↄmemoꝛat apoſtolus in pꝛincipio ad Rhomanos.quibus coꝛru pit heu omnis caroviam ſuam plusq; ʒ0 doma ⁊ gomoꝛra Et hoc ſine differẽtia ſe xus aut oꝛdinis aut gradus aut generis⸗ aut etatis aut religionis ſacre aut matri/ monialis vinculi.aut affinitatis ſpiritua lis aut partiũ coꝛpoꝛis honeſtarũ.Credi te fodientibus parietem per diſtrictã in/ quiſitionem in foꝛo penitentiali:qui ha/ bentes obſtetricandi ſcientiã:educũt co lubꝛum toꝛtuoſum.⁊ vident abominatõ nes peſſimas que fiunt Credite inquã qꝛ pꝛouidendũ eſſet omnino cũ effectu ⁊ di/ ſcretöne/contra tantã familiaritatẽ in cu bilibus et alibi.quã exercent parẽtes vtri qʒ cumvtraq; pꝛogenie ⁊ affines affinibꝰ in adoleſcentia.ſenes q; cum iunioꝛibus tam in religione q; in ſcholis ⁊ alibi Du bitauerim pꝛoꝛſus.ſi non deterioꝛes mo res trahunt aliquãdo pueri ⁊ puelle hac occaſionelin parentũ domicilijs⁊ religio num ꝛ⁊ ſcholarum cõtubernijs / q; facturi erant in pꝛoſtibulis lenonũvel meretricũ Et hec interim dicta ſint de ſecũda ptitõ ne pꝛincipali. oꝑib dicta firmẽt᷑. fiat fiat Certia partitio Angem reliquũ (pꝛincipał. eſt pꝛo cõplemento ſuſcepte cõ monitiõis aliquid dicere ꝓ ter tia ⁊ vltima partitõne de paſcẽ dis ouibus pabulo caritatiue ſubuentio nis/dando animꝗ quo ad vim cõcupiſci bilem pꝛo eis. ¶ Et quidem nõ inuenio pabulum caritatis et gratie melius effica cius ve tradi poſſe gregi chꝛiſti/qᷓ; per de/ bitam collatõem ſacramentoꝝ. Illic qp/ pe gratia confertur in ſuſcipiente/ virtute operis operati.hoc eſt vltra vel ſupꝛa me ritũ ſuſcipientis/in virtute meriti chꝛiſti inſtituentis ſacramentũ/⁊ illud ſpiritua li pꝛiuilegio ditantis vt inde opus pꝛiui legiatum nominet᷑. ¶ Londecet pꝛeterea vt miniſter ſacramentoꝝ tunc maxime ſe diſponat ad gratiã/dum eam ſuo miniſte rio ſtudet apud ſubditas oues tranſfun/ dere.Alioquin iuxta pꝛobabilẽ ſed foꝛmi dabilem quoꝛundã doctoꝛũ ſententia ip ſe nouo ſe peccati laqueo ſtringit ¶ Pꝛo poſueram vero velut in antecedentibus. ita ⁊ hic reducere tertiã hanc partitõnem ad tres conſideratõnes pꝛincipales/oſtẽ ſurꝰ in pꝛima de pabulo ſalutaris gratie per ſacramentũ baptiſmi. confirmatiõis et euchariſtie. Baptiſmus enim generat. confirmatõ roboꝛateuchariſtia comple mẽtum pꝛeſtat. In ſecunda de pabulo ſa lutaris gratie per ſacramentum peniten/ tie quod lapſos reparat.moꝛtuosq; viui/ ficat In tertio de pabulo ſalutaris gratie per reliquũ triplex ſacramentũ ſcilʒ oꝛdi- nis.matrimonij.et extreme vnctõis.Sʒ pꝛeoccupauit iduſtrioſa ſedulitas bꝛeui/ tatem diligens.⁊ allegans ſufficere ſi pꝛo uiſiones idonee ſaltẽ alique vſq; ad duo/ denarium numerẽtur ¶Mꝛima pꝛouiſio Quãobꝛem dic inquit vt fiat pꝛimo dili gens examinatio illoꝛũ qui miniſtraturi ſunt ſacramenta.ne foꝛte ſint ignoꝛantes foꝛmã neceſſario requiſitam in collatõne huius vel illius ſacramenti.ac pꝛoinde ni hil agant ſeu conferãt Expertũ eſt crebꝛo multos ex confeſſoꝛibus ꝑ ignoꝛantiam culpabilem foꝛme ſacramẽtalis/ nõ verã dare ſacramentalem abſolutõem Sic ob ſtetrices aut laici/baptiſare quãdoq; pu/ tantes paruulos de quoꝝ moꝛte dubitãt non vere baptiſant.quia foꝛma debita et 66 4 Bermo factus m concilio remenſi achꝛiſto inſtituta non vtũtur. Sic inu? ti ſunt quidã ex pꝛelatis nõnunq; erraſſe in collatõne oꝛdinũ exdefectu /vel foꝛme vel materie vel intentionis dehite / ita vt ſuppleri vel de nouo fieri neceſſe fuerit ea que pꝛius acta credebãtur Beengap⸗ uiſio. ¶ YFiat adminiſtratio ſacramẽtoꝛũ omniũ ſicut apls iubet de oĩb / honeſte.⁊ ſm oꝛdinẽ/nõ in iocis⁊ ſcurrilitatibus q̃ ad rem nõ pertinẽt Errant hic fatui et fa tue in baptiſmo paruuloꝛũ. in celebꝛatõe matrimonioꝛũ cum vlulatibo impudicis et fedis irriſionibo In auditiõe autẽ miſ⸗/ ſarum cũ quanta irreuerẽtia et indecẽtia / videre quotidie eſt ad oculum Nonne tã/ gitur altare per laicos incõpoſitos.comi tatos canibus mingẽtibus ad pallas al/ taris.Quid de viris ecclłiaſticis tẽpe mi/ niſterij ſui in eccłia ⁊ choꝛo.quas ibi gar rulitates nõ videbis velut in foꝛo mulier cularum⁊ rerũvenaliũ eſt.quas diſtractõ nes.quos riſus.quos clamoꝛes.pꝛohibẽ te nemine ex ſuꝑioꝛibus. NHNaʒ et ſuꝑioꝛes culpa par inuoluit. Quid demũ de ritibꝰ impijs illoꝛũ quos deus om̃ipotens vel coꝛrigat vel male perdat qui nedũ blaſfe-⸗ mias ⁊ inſanias falſas exercere.immo de fendere non verẽtur.etiã in eccleſijs nobi lioꝛibus.⁊ hoꝛa miſſe.quas palliant ſub nomine fatuoꝝ aduerſus quas alias con ſcripſimꝰ ¶ Certia pꝛouiſio ¶ Fiat colla tio cõfirmatiõis ſacramẽtalis frequẽtioꝛ ꝑ dioceſim.quia ⁊ ſi non ſit ſemꝑ neceſſi/ tatis vt actualiter ſuſcipiat᷑.eſt tamẽ neceſ ſiggtis ne cõtemnat᷑. ¶ Duarta pꝛouiſio. iat auditio miſſaꝝ totalis diligentiꝰ a ſubditis/pᷣſertim diebus dominicis⁊ fe ſtiuis.et in ſuis parochijs. Verſat᷑ enĩ in hoc pꝛincipaliter pᷣceptũ de obſeruatöͤne ſabbati.nec excuſatur omittẽs a violatõe ceſſante cauſa legitima Pꝛouideat᷑ hic ne inſiſtant mercaturis ⁊ oꝑibus ſerullibus tꝑe illo. Itẽ de recedentibo ſtati poſt aſꝑp/ ſionẽ aque benedictevel dñici coꝛpis ele/ uatõem Quid inſuꝑ de multitudine pᷣce ptiua tot feſtoꝝ.que vel nõ obſeruãt᷑ ⁊ ita peccat/vel egeſtati ſubditoꝝ mechanico/ rũ nõ ſufficiẽter cõſulit᷑.vel peſſime ocio/ ſitati/qua neſciũt rurales bene vti ianua grandis aꝑitur. Subintroeũt cõſeq̃nter magno agmine ebꝛietates.lites luſus im pꝛobi/expẽſe ſumptuoſiſſime.choꝛee ple ne peccatis⁊ inſanijs ⁊ carminibus blaſ- femis/ immo et ꝑ inquiſitoꝛẽ dãnandis. diſſolutõnes quoq; luxurioſe.⁊ ad bꝛeue verbũ.ſubingredit᷑ malũ om̃e.ita vt qð ꝓ honoꝛe dei pꝛo animarũ ſalute fuit ſapiẽ ter inſtitutũ/vertitur in contumeliã eius et ſalutis detrimentũ ¶ Quinta puiſio. Fiat in vnaquaq; dioceſi diligens electõ confeſſoꝝ idoneoꝝ ꝓ ſacramẽeto ſaluber/ rimo penuentie digne miniſtrãdo. In h̊ pꝛincipaliſſima⁊ fere tota reſidetvtilitas pꝛo pabulo gregis dominici. Nam per ſa cramentũ hoc penitentie/reducuntues errãtes.ſanant᷑ egrote.paſcunt᷑ famelicepᷣ ſerti ſi cõſfeſſoꝛ pꝛobꝰ/ſi cõtinens.ſi doctꝰ atq; ſolicitus a ffuerit.Alioqͥn ſi ſolicitat ad malũ.vt ſi ad queſtũ ſolũ mendicat.ſi negligẽter ignoꝛãterq; ſuꝑ confitentium tranſgreſſionibo inq;rat /ſi ꝑ ebꝛietatẽ aut nacundiã/ſigillũ inuiolandũ quõlibet ef fregerit.aut ſi demũ blandiẽs obſtinatis neq; deſerere peccata volentibo eos abſol uere tentauerit. Veve ſimplicibo ouibus xpi a talibus ſacerdotibus qͥ non iã mer / cenarij ſed rapaceg lupi vocãdi ſunt:q;lõ gius abigendi. ¶ Bexta puiſio. Fiat cõ/ feſſio coꝛã oculis omniũ in patenti locoj⸗/ ne ſubintroeat lupus rapax in anguł ſua gens agere / que turpe eſt etiam cogitare. Ve aliter agentiba ⁊ ſub familiaritat ſpe cie in angulis vel camerulis res ignomi/ nia plenas exercentibo easq; deterioꝛe ſa/ crilegio ſub deuotõnis ſpecie palliantibꝰ excuſantibusq; Weptima pꝛouiſio Fiat reſeruatio caſuũ ſeu peccatoꝝ mode ratioꝛ Pꝛouidendũ eſt ſaltẽ ꝙ nullus ca/ ſus iudicet᷑reſeruatus q̊ ad iuuenes mio/ res quatuoꝛdecĩ annis.qꝛ nec habet etas illa ꝑfectũ vſum ratõnis nec faciliter reſi/ ſtit tentationibo ſuis vel malicijs alienis. nec audet leuiter coꝛã ꝑſonis extraneis et autenticis cõparere.quãtominꝰde pudẽ/ dis ⁊ verendis cõfiteri Conſulendum eſft inſuper verecundieet fame mulierũ ne in ſuſpitõnem veniant maritoꝛum vel parẽ tum. ſi crebꝛo.ſi palam. ſi de longinquo⸗ ad penitentiarios mitierẽtur Expedit de niq; faciliter ⁊ cito relinquere poteſtatem ſuꝑ occultis caſibus/ipſis curatis ⁊ oꝛdi narijs. Non enĩ de publicis loqmur pec/ catis. Relinquat᷑etiam om̃ibus quos bo na fide cõſtiterit velle ⁊ ſcire pꝛoficereani mabus.nõ ad queſtũ vel ſubuerſionem. Tales quippe diligẽter inqrendi eſſent / rend guntonm ntodn Hieont. (uamar zvtnin crequi * longor⸗ naproui oꝛclenco⸗ tumpre ſſapero gandi ſerintal guinto pouco: tnepal Daptin fatuhi echi ow detoea Corip progt ileof ſpurnt: Gloante bobitu edlnans Pnne Eher uin Cament niſo omnniſo bns ahtill andeig⸗a lgenne mnlleomna ſPrin ſoner cnpron mernan imonp⸗ toſaine gtalies⸗ nhin ndig, brene icop ſppe⸗ lüens duiſ. 1gckad ſalnder o. Inb Nlilitas m dan ntones melice ſidoc ſolitt dier ſ nnm MMegut blberef kinaris abſol onibus nüͤme/ unt l⸗ utci/ niloco/ lMua Nime. iſpe onni⸗ o wode us / gesmio/ Abaens luenneſ⸗ gallenis⸗ mcne depnce⸗/ agunekt ünemn. nyalpare ginquo/ peide gteſtatem tis 1ordi murpe⸗ qnosbo oficer eam lerſionen, Dominica ſecunda ppaſccha 43 inducendi ⁊ rogandi/immo conducendi quanto magis dum ſe vltro ⁊ gratis offe runt admittendi. Penitentiã itaq; dicit Hieroni.ſecundã poſt naufragiũ tabulã quam amplificare⁊ dilatare plus expedit qᷓ; vt nimia artatio ſua/nequeat illos reci pere qui allici immo velut impelli debue rant. Qua ſuper reextat quedam epiſtola longioꝛ ad paſtoꝛaleʒ dignitatẽ cta/ na pꝛouiſio Fiat examinatio diligenti oꝛ clericoꝛum ad ſacros oꝛdines ſe offerẽ tium.pꝛeſertim in vita et moꝛibus.de ſpe inſuper continentiã quam vouẽt obſer/ uandi.et vt latinam linguam competen/ ter intelligant cum his que ſacerdotale re quirit officium Alioquin cõſultius eſſet paucioꝛes ſed electioꝛes conſtituere/qᷓ; la xare paſſim per ouilia domini tales ſine diſciplina/ſine eruditõne/ ſine continen/ tia/nihil a diſſipatoꝛibus lupis differen / tes. Hic de concubinarijs / ⁊ de ſuſcipien do vel non ſuſcipiendo ſacramẽta ab eis. de tolerando quoq; łeos vel abijciendo.de coꝛripiendo inſuper eos ꝑ ſuꝑioꝛes.non pꝛo queſtu annuali eos cõfouendo/ mul ta ſe offerrent tractanda/que alio loco di/ ſputata ſunt. Hic pꝛeterea/ de nõ oꝛdinã dis ante etatem legitimã diſpenſatiõe nõ habita/cauteagendum eſt. quia peccant oꝛdinans ⁊ oꝛdinandus.nec datur execu tio/immo nec oꝛdo quãdoq;.ſi pᷣlatus ta les per expꝛeſſum oꝛdinare nõ intendat. ſt enĩ eſſentiale in collatõne cuiuſuis ſa cramenti/conferẽtis intentio CHona ꝓp uiſio ¶ Fiat matrimonialis coniũctõ cũ omni ſolennitate.et bannis.neq; in do/ mibus pꝛophanis.ſed in eccleſijs/ ne in cidat illud impꝛoperiũ apoſtoli.Eccleſi/ am dei cõtemnitis. Woneãtur quoq; di ligenter per ſuos confeſſoꝛes/ vt infra li / mites maritalis licentie ſeſe contineãt.ne abutãtur inhoneſtius ⁊ execrabilius ſeib ſis q; meretricantes in pꝛoſtibulis ( De cima pꝛouiſio. ¶ Fiat collatio diligẽs ex treme vnctõnis.dum adhuc patieus ſen titur compos mẽtis quatinus ammoni/ tio ſalubꝛis de ſalute pꝛopꝛia.pia quoqʒ ad hoc ſacramentũ deuotio / ſibi pꝛofici/ at aliter q; ſi pꝛeſſus egritudine/ animus nihil attenderet. Eſt quidem hoc ſacra/ mentum reiterabile. Eſt etiam neceſſita/ tis vt non cõtemnatur.quãuis nonvt cõ tinuovel ſemper ſuſcipiatur.Hic de egro tantibus.ſpecialiter in domibus hoſpita lium.deqʒ ſepeliendis eis cũ pietate/ duz illic foꝛte ignoti moꝛiũtur eſſet attenden, dum ¶ Undecima pꝛouiſio. ¶Fiat fre/⸗ quentioꝛ vtilioꝛqʒ viſitatio ꝑ totã dioce/ ſim vel pꝛouincia/ſpargendo vbiqʒ bo/ num ſemen verbi dei. etiãſi fieri cõmode poteſt/pꝛeſente pꝛelato pꝛincipaliꝓut iu ra volunt vt circumeat parochiam. Hic eſt cardo totius refoꝛmatõnis eccleſiaſti/ ce. Hec virtus omnis huius aut ſimilis concilij pꝛouincialis. Quẽadmodũ eniʒ vetere pꝛouerbio dicitur. Oculus domi/ ni impinguat equũ.Sic pꝛeſentis paſto ris autoꝛitas/nutrit et paſcit gregem ſuũn Ita tamẽ ſi pꝛouidus ⁊ cõpoſuus in ſeet familia ſua paſtoꝛ fuerit ⁊ ſagax nõ lupꝰ. nõ latro rapax. ¶ HBoc modoviſitare n⸗o⸗/ ne eſſet dare pondus autoꝛitatis ⁊ hono/ ris verbo dei.quod nũcꝑ inertiã vel omiſ ſionẽ·ne dicamꝰ vilipenſionẽ pꝛelatoꝛũ ver ſum eſt ꝗapud ſubditas oues in oppꝛo bꝛium quoddã ⁊ fabulam. Quare? quia videt populus ſolos mendicãtes ⁊ pau/ peres/apud eos cõtemptibiles pꝛedicare verbum. nec adeſſe pꝛelatos.vtvel ſua il/ lud honoꝛẽt pñtia.¶ iſitando deniqʒ exerceret᷑ inquiſitiõis officiũ.ꝑquirendo de doctrinis varijs ⁊ ꝑpegrinis clamvł pa lam ſeminatis.de ſoꝛtilegijs.de ſuꝑſtitio nibus. de blaſfemijs et còtumelijs.et gra⸗ uaminibus plebis ꝑ exactoꝛes curiales/⸗ vel alios / de excõmunicatõnibolquoqʒ iu ſtis vel iniuſtis ⁊ citationibevel angarjs Exerceretur pꝛoinde ſacramentũ còfeſſi/ onis fructuoſe ⁊ miſericoꝛditer tam pꝛso caſibus reſeruatis q́; pꝛo quibuſdã crimi nibus que parochiani celant quandoqdʒ ꝛopꝛijs curatis.⁊ aliqñ nõ ſine iuſta rõ/ ne. Concernit q̊ʒ hic viſitatiõis modꝰar / chidiaconos ne pł?ad q̃ſtũ ⁊ ſubuerſiõe,z 3 ad pietatẽ ⁊ edificatõeʒ ſua viſitatio iu . icet executa. Et ne ſit velut cattꝰabiges quidẽ mures a caſeis.ipᷣos vero plꝰᷣdeuo rãꝗs Hocpᷣterea reſpicit celebꝛatõʒ annui. cõcilioꝛũ pꝛouincialiũ.qꝛ ſᷣm verba iurꝭ. nihil pene ſic moꝛeſ diſcipliatos ab eccia expellit/q; negligentia ſacerdotũ.qui cõ/ teimptis canonibus/ad coꝛrigendos ec/ celſiaſticos moꝛes/ſynodum facere negli gunt. Deinde ne quis diceret ꝙ ſufficien tes contra omnẽ pꝛeuaricatõem conſtitu te ſunt leges a pꝛ wꝛibus / ſtnbirn 6 qᷓ De viſitatione frequenti pᷣuaricatõe iterant᷑/frequẽti ſen tentia debẽt condẽnari.et velut repullulã tia malis radicibus germĩa crebꝛius am/ putari.pꝛeſertim ꝑviſitatõem que eſt que dam applicatio legum ad oꝑatõem ⁊ ſus viuificatõ.que aliter moꝛtue ſunt vel lan/ gueſcunt.¶ Duodecima pꝛouiſio G& at ad extremũ reductio pulcre pacis tam turpiter exulantis ad habitaculũ totius eccleſie.et hoc ꝑ imploꝛatõem diuinemiè/)) ſericoꝛdie. Per moꝛũ coꝛrectõeʒ/qui nos ſua ꝑuerſitate a nobis deo q; ſeparãt Per concilij generalis(ſi ita viſum fuerit) cele bꝛatõem in quo generales ꝑ xpᷣianitatem erroꝛes paſſim ſparſi venirẽt hoc genera li remedio coꝛrigendi Pergebat hoclo „ co induſtrioſa ſedulitas / velle plura / pti ⸗ culariaq; ſuꝑ ipo ſciſmate peſtifero termi nando diſſerere vt de ſubtractõne. de neu tralitate/de beneficioꝝ ad oꝛdinarios re- uocatõne.ſed modeſtia repꝛeſſit dicens. hic neq; locum eſſe.neq; tempus.iam q̊ʒ dãdus eſt ait multiloquio tuo finis.Pa/⸗ rui modeſtie/et ſub exhoꝛtatoꝛio quodaʒ epilogo cõcludere taliter inſtitui Bonus paſtoꝛ vt audiuit veſtra deuotio pꝛeclariſ ſima viri patres ⁊ fratres/ bonus paſtoꝛ animã ſuam dat pꝛo ouibo ſuis /dixit xpᷣs paſtoꝛ ille qui fecit quod docuit Nã cepit facere.poſt docere/vt qui potens erat pꝛi us opere/ poſt ſermone. Pꝛi coꝛã deo de hinc coꝛã populo Dedit animã ſuaʒ pꝛo ouibus ſuis in pᷣdicatõe in oꝑatõone in ſa cramentoꝝ ꝑ moꝛtẽ eiusviuificatõe Fiat hoc ſimilra vobis Attendite pꝛius vob/⸗ dehincvniuerſo gregi.in q̊ poſuitvos ſpi rituſſctũs regere eccłiaʒ dei/quã adqſiuit ſanguine ſuo. Quãobꝛeʒ inueniat᷑ apud vnũquẽq; veſtrũ confoꝛmit᷑ ad pᷣmiſſam triplicitatẽ/et ſacrã euangelij lectõnezʒ tri plex conditõ. Vocet vnuſqſq; oues ſuas pꝛio noĩe ⁊ hoc pꝛedicatõe ⁊ familiari ex Poꝛtarbe Liagdrai eas ⁊ hoc exẽplari cõ uerſatõe ⁊ ſolicita directõe Deſcẽdat ⁊ ad iuuet eas ⁊ hoc in ſacramentoꝝ religioſa miſtratiõe. Sicaſſociabũt eũ ſedula tur/ ba / canes latrantes ĩ voce pᷣdicatõis Sic audient vocẽ eius oues.⁊ ſequẽt᷑. quia pᷣ⸗/ cedet eas in greſſib oꝑatõis Sic demuʒz cognoſcet ſingulas ex noĩe attendẽs dili/ gent᷑ vultũ pecoꝛis in ſacramentoꝝ pᷣſer⸗ tim ↄfeſſionis exhibitiõe Sic paſcet eas tripliciter Paſcet verbo Paſcet exemplo. gictus In ſecula ſeculoꝛũ amen. viſitãt. Paſcet ſubſidio Et hocꝑ ſeipᷣni qð vtiq; ſanctius efficaciꝰq; eſt/vel ꝑ idoneos viſi tatoꝛes ſubſtitutos Adiuuãte deo / et oĩa ꝓfirmante/q eſt paſtoꝛ bonus ⁊ deꝰhene/ Ginit 2 eiuſdẽ Cancellarij pariſieñ. De viſitatõe * latoꝛũ vel de cura curatoum. Dlaudẽ dei et edificatiõem populi chꝛiſtiani / cõpilata eſt hec bꝛeuis ⁊ rudis cõpi/ latio/tẽpoꝛe quo celebꝛabat᷑ Reumis pꝛouiciale cõcilium nno dñi. . cccc.viij.apꝛil collecta tã ex ſermone illic habito q; ex ſcedulis⁊ di/ ctis varijs p znno⸗ ¶ Et in pᷣmis cũ inſti tutões canonice ſint inefficaces ⁊ lãgui/ de/niſi per paſtoꝛẽ qͥ eſt lex viua/demãde tur effectui/ ſaluberrimũ videt᷑ ꝓp refoꝛma tõe moꝝ ⁊ ſubditoꝝ emẽdatõe/ ꝙ paſtoꝛ iuxta canonicas ſanctões viſitet diligent ⁊ crebꝛo ſuũ gregẽ/aut ꝑ ipᷣm aut ꝑ vicari os doctos / hñtes plenariã ab eo ptãtem/ in negocijs pᷣſerti ſpũalibo oꝛdinãdis ⁊ ex pediẽdis/pᷣcipue circa materiã penitẽtie. ꝓut eis viſum fuerit expedire.⁊ cũ mode/ rato ſtipẽdio eis oꝛdinãdo ꝑ pᷣlatũ. Qua in re vident᷑ attẽdẽda ꝓ quadã generali re mẽoꝛatõe ea q̃ ſequũt᷑cũ additõe vł dimi nutõe ̃m circunſtãtiaꝝ occurrẽtiũ q̃lita/ tẽ.⁊ cũ appoſitõe remedioꝝ ſᷣm pꝛudẽtiã ꝛio viſitaturꝰpᷣlatꝰ aliquã pa rochiã ꝑſonalr/aduentũ ſuũ ꝓnũciet per dies aliquot pꝛiꝰindicãs ꝑ ſcedulam vt ſi qͥs indigeat ↄſilio vel remedio ſalubꝛiꝓ facto ↄſciĩe ſueê/ſiue incõmutatõevotoꝛũ⸗ ſiue in caſibo reuatis ſiue in alijs qbuſ/ cũq;/ſit ꝑattali die.tali hoꝛa ⁊ tũc ↄfidẽt᷑ aduẽiat Indicat᷑ pᷣterea oĩb parochianis ceſſatõ ab oĩ ope/vt ĩ ecclia ↄꝑeant Ge⸗ ſi viſitatoꝛ ſit pᷣlatꝰ/ indicet᷑ eis vltra h̊ ꝙ; ad ſacr̃m ↄfirmatõis digne ſuſcipiẽdũ ſe pᷣparẽt.⁊ illð recipiat᷑ Qui ſi nõ ſit pᷣlatꝰ⸗ indicet᷑ adire eũ q;pꝛimũ ↄmode poterũt Eſt eĩ ſacr̃m ſalubꝛe.nec ↄtẽnendũ dum opoꝛtunitas ſe in gerit ¶ Itẽ viſitatoꝛ in pꝛincipio ſui aduẽtus/poterit ad ppłlm ĩ ecclia ꝑ ſevel ꝑ aliũ facere ↄmonitiõeʒ bꝛe uẽ/ↄfoꝛmit᷑ ad illa q̃ ↄtinẽt᷑ in tractatulis ↄpoſitis ꝓ eruditiõe ſimpliciũ ſacerdotũ ⁊ populoꝝ/in materia pᷣceptoꝝ ⁊ conſciĩe * tem viſitatoꝛ poterit pꝛius ſi volue xllou Crutns oonocte otſura/ ☛ niorqos ciencisp Unt/ euc camusd nibusti osſeupe labeben ſnthe uincip gĩin guopil lanser Maa OMonen oczen Puima dant illet ſpeci⸗ icli chuntt Gopai marnar cbeoqy tp Norcac. goigine Rer igepbi Ktüne dung hobent veriſ. ſuohoe docen/ bpuep. no⸗ ſirſebal malhor ſeipr vokläͤ⸗ noden⸗ zite abuaſns⸗ lchenn öͤan ingrig aneoli Ride ene⸗ lncni ni/cöpltn mdiscin⸗ ocdenht glecöcliun ilcoleenti ſcinlord mnisciinſi r lignl/ iudenae reema AGaſe ſindligent ndutgcen beoptiten Ginädster iipenitini⸗ tainode⸗ oi. Qun nerlire beyldimi ctiücſitg, npuudeti DMlignäpe wnücaper eRolam e. lio ſnbeip göerototi nalsctli uttücti pponchint pent N,0 niſtilr⸗/ leyotein encüdan⸗ irürnwn tupyni rorinbepb inmunm ühcmnan nntolſi iusi Pꝛelatorum vel poſtmodum / interrogare ab illo / vel de illo qui deſeruit cure parochiali / ſi ſit curatus/vel ſolumvicarius mercenarius conductus ¶ Item qlis eſt in habitu. in tonſura/in victu/in connerſatõne / in eru ditõne. ¶ Item q̃les redditus ſunt in eu ris⁊ quõ miniſtrant᷑. Qm̃ ex defectu ſuffi cientis pꝛouiſiõis illis qui altari deſernui unt / eueniüt mala multa ¶ Itẽ de pꝛeſlbi teratus domo.vt vtenſilibus ⁊ reparatio nibus tam in ecclia qᷓ; alibi ꝑ matriculari os ſeu parochianos faciendũ ¶ Itẽ qua/ lia habeat ſtipẽdia vicariꝰille qui defuit/ ſicut tactũ eſt.Et fiat ſufficiẽs pꝛouiſio ꝑ pꝛincipalẽ.ſiue ſit ille curatus.ſiue colle/⸗ giũ.iuxta canonicas ſanctões.Et ſciatur quo pꝛiuilegio gaudet curatus non reſi/ dens.et ſi iuſte ¶ tẽ ſiĩ parochia ſit alia villa adiuncta ꝓ ſuccurſu.pꝛopter quam opoꝛteat eũ celebꝛare duas miſſas quan/ doq; in die.et qualr in illis ſe hʒ.Et ſi in pꝛima miſſa capit ablutõnem ꝗð fieri nõ Dz. qꝛ ſoluit ieiuniũ nature.¶ Itevideat᷑ ſi ille ſciat ea q̃ ſpectãt ad officiũ curati et ſpecialr in materia ſacroꝝ.vbi maius eẽt piculũ.vt ſciat foꝛmã ꝓ baptiſmo /pꝛo eu chariſtia/ꝓ abſolutõe tam ab excõicatiõe q́; a pctis/necnõ ꝓ matrimonio.⁊ ꝓ extre ma vnctõe.etſi neſciat doceat᷑ ¶ Itẽ ſciat ab eo qualr ſe habeat ĩ caſibs dubijs emer gentibo qñq; circa miniſtratiõeʒ ſacr̃oꝛũ/ vt circa celebꝛatõem miſſaꝝ dũ cadit ali/ quid in calicẽ.vł dũ ſanguis effluit.vł dũ repitur eſſevinũ ſine aq̃ in calice.vel in pi xidevbi eſt hoſtia ſacrg.iueniunt᷑ ymes⁊c Etſi neſciat doceat᷑ſ Itẽ circa baptiſmũ dum puer eſt baptiſat de obſtetrice.q̃lłr ſe babeit avocak , ſuꝑ hoc poterũt obſtetrices in terrogari ⁊ doceri/ꝙ hec foꝛma eſt/ſpargẽdo aquã ſu ꝑ pueꝝ. Johes vel criſtina. ego te bapti/ ſo In noie pꝛis ⁊ fi.⁊ ſ.ſ.Amẽ.¶ Itẽ qua liter ſe habeat erga infirmos viſitãdos in articulo moꝛtis.etſi neſciat doceat᷑ ¶ Itẽ ſi celebꝛet ſemꝑ ieiunꝰ.hoc ẽ ꝙ nihil ſum pſerit pomedia noctem eiuſdẽ diel.quãq; poſt illã hoꝛã doꝛmierit ⁊ ieiunꝰſit.qm̃ H̊ᷣ nõ debʒ ¶ Itẽ ſi oñdit hoſtiã populo añ qᷓͥʒ ſit ↄſecrat qm̃ hoc fieri nqʒ debz ⁊ abuſus obtetus coꝛrigat᷑ ¶ Itẽ ſivnqʒ ce lebꝛauerit ſuſpẽſus a iurevel ab hoĩe/per excõicatõem qꝛ ab irreglłaritate inde ↄtra — liter abſoluit OItẽ ſi obſtetrices ſciãt verã foꝛmã baptiſandi in parochia ſua ⁊ nem ſiue tenoꝛẽ.det᷑ ſibi conſuiũ ¶ INeẽ ſi dixerit pꝛimã anteqʒ celebꝛet.ſicut dʒ fie ri.niſi in die natalis dñi.Et ſi pꝰpollutio nes nocturnas aut diurnas/ſtati celebꝛet ſuꝑ illa re doceat᷑ quid agendũ ſit. nücp/ pterreuerentiã ſacramẽti. nũc ꝓpter offi cij ſui neceſſitatẽ ¶ Itẽ quõ ſe habʒ in fo ro penitẽtie erga cõfitentes ſibi qualłr in/ terrogat de pctis.qualiter inſtruit.quali/ ter abſoluit.qualiter remittit pꝛo caſibus reſ uatꝭ. Et qui ſunt caſus reſeruati qua / excõicatos vel ꝑticipantes. 3% „ —☛ „ . qualit᷑ iniũgit peniteẽtias. Et ſi abſoluat eos qui nolũt habere ꝓpoſitũ deſiſtendi a pctis.vt rancoꝛe furto luxuria.Quibo lo/ cis ⁊ tꝑibus/audit cõfeſſiones. Si ꝓ pec catis occultis / dat penitentiã publicã vel ſolennẽ / ſicutfaciüt ſtulti penitẽtiarij in beincipio acrageſime mulierculis ⁊ hoĩ bus qui ſepe nullã hñt culpã aut ſaltẽ nõ publicã ſuꝑ moꝛte ꝑuuloꝝ ſuoꝝ.⁊ docea Etigere de om̃ibꝰ /verbo vel ſcripto tẽ ſi eccłiam ſuã cũ ſacris oꝛnamẽétis et ſacro criſmate ⁊ fontibiꝓ baptiſmo /te neat decẽter ⁊ honeſte ⁊ ſecure ¶ Itẽ ſi al tare ſuũ ſit integrũ.ſi hoſtiam ſacram mu tat de menſe in mẽſem vel crebꝛius /vel ſu per his ſolicite moneat᷑ atq; doceatur. Itẽ ſciſcitet᷑ caute ſecreteq; apð parochia nos dealijs moꝛiba ſuis vt ſi ſit ↄtinẽs v cõcubhinariꝰ.ſi ſolicitat ad malũ mulieres ↄfitẽtes /ſi ꝑ irã vel crapulã / fragit ſigillũ Z confeſſiõis ſigno vel verbo.ſi ſit luſoꝛ aad taxillos vel aliter ſcandaloſus populo.in tabernis in iuramentis hoꝛribilibus.⁊c̃. Et ſicagmoneatur vt emendetur vel ei / ciatur ¶ Item quos accipit adiutoꝛes in confeſſionibus audiendis circa paſcha. H Et ſi ſe fratres ingerunt eo tunc inuito/ et ſi parochiani ſui omnes ſeu ſibi vel oꝛ/ dinanijs ab eo repꝛeſentatis licet ab alijs ſe dicant fuiſſe cõfeſſos.¶ Item ſi perne gligentiaz ſuam aliqui ſperant ſine ſacra/ mentis vel pueri vel egroti.aut ſi młieres hytes pueros ex cõcubinatu/admittit ſo lenuiter ad purificatõeʒ. qm̃ hoc nõ debʒ ¶ Itẽ quali denũciant᷑feſta.qm̃ ſe fit ex⸗ us et laqueus apponitur ſi ne cit. Item qualit᷑ facit abſolutõem generalem .— 1 „ 4 4355 cta ſolus papa ⁊ ſummi penitẽtiarij/ tũc abſoluũt ⁊ ꝑ hoc doceat᷑ Itẽ ſi celebꝛa / uerit coꝛã excõicatis cauſa timoꝛis vel ſfa uoꝛis.vel qꝛ nolebãt recedere.⁊ iuxta rö/ .— — ) pꝛobis/ſuꝑ conditõnibus parochianoꝝ ⁊ hoccaute in generali petendo qᷓliavicia magis regnãat in parochia.⁊ ſ̃ᷣm hoc pol- ſe¼t viſitatoꝝ ſermo meliꝰ adaptari (In / q (uirat᷑ ergo ſi in parochia ſint plures ex/ coõmunicati.in qͥbus caſibus.vt viſitans koſu ad eoꝛũ abſolutõem pcurandã me lius pcedere. ¶ Item ſi regnant ibi here⸗/ ſes.ſoꝛtilegia ⁊ qualiter ⁊ ſi ſint ſuꝑſtitio De viſitatione in paſcha. etſi neſcit doceatur ⁊ detur ſibi foꝛma. Item ſi habeat ſtatura ſynodalia. etſi ſciat legere ea.et ſi publicat ea que de bet ex taliba populo nũciare.⁊ in hec de/ bent eſſe pꝛelati paucis cõtenti quo ad il/ la que ↄcernũt temꝑalitatẽ eccleſie.ſʒ ma . Aoeſlutetrougentanimari d 1 iſciat cantare et legere/ in miſſali diuine legis.⁊ ſi denunciat ſuis parochianis ⁊ q liter. ¶ Item ſi habeat in ſcriptis tenoꝛẽ generalium pꝛeceptoꝛum. ſi ſciat ſeptem peccata moꝛtalia.et videat᷑ de doctrinali ſimpliciũ. vel de tractatulis alijs ad hoc oꝛdinatis.quoniã hec ſunt magis neceſ/ ſaria⁊ vtilia/q; ſole conſtitutõnes ſinoda les vt dictum eet. Eteꝝ poſt inqͥ ſitõeʒ de moꝛibus curati vel ſui ſubſtituti / poterit fi eri inquiſitio ab eodẽ vel ab alijs nes in ligaturis ſcripturis⁊ bzznihus ap penſis.ſi blaſphemie / ſi yſure / ſi catões.ſi furtũ/ſi peccatũ cõtra naturam. . dictüũ eſt. ¶ Item ſi parochiani hñ ſeruãt feſta pꝛĩcipalia. veniedo ad miſſam.⁊ ſtã do per totũ.vl ſi recedũt ſumpta aqua be nedicta.vel poſt eleuatõem coꝛpis chꝛiſti Motet᷑ hic de moderatiõe qualr fieri poſ/ ſit in tot feſtis. ſiue per cõciliũ generale. ſi ue per ꝓuincialia de cõſenſu eiuſdẽ conci lenniſando ꝓut papa nouiter inſtituit Ren iĩ ſoluãt decimas.de quibo ⁊ quib Si veniũt om̃es ad confeſſionẽ ſalteʒ in paſchavt tactu eſt. et ſi ſciant pater noſter ⁊credo. et ſi dicunt illa.et ſi non cõpellüũ agd illa ſciendaꝛ dicẽda ¶ Itẽ ſi vexantur ab officiarijs pꝛelativel Wle⸗ qliter ſu/ p bis ꝓuideat viſitatoꝛ . ſi executões faciũt/moneant᷑ ⁊ cogant Itsẽ ſi teſtamẽ/ Itẽ ſi fuerint inter aliquos inimicicie capitales. ? ſt ic finiant᷑ put poterit fieri . tem i falſe mer Itẽ ſi ſint lites mote intereos ⁊ qbꝰ cauſ ⁊ ſi poſſent ad ↄcoꝛdiã ſummarie ↄuoca/ ri/vt tactũ eſt iuxta hoc moneant᷑ ſimpir querat᷑. ¶ Itẽ ſi ieiunia eccleſie obſeruãt. vel ſi irriget. 72* uenib ¶ Itẽ qliter inſtruũtur pueri ĩ pa/ rrochia ⁊ alia loca viſitando ſiue ſit in reli glöõe ſiue alibi.qꝛ a pueris dʒ inchoari re/ foꝛ matio eccleſie. Et ꝓhbibeat᷑ hic nimia tẽ ſiſchole habentẽ p iu⸗ familiaritas fratꝝ ⁊ ſoꝛoꝝ adinuicẽ et cũ parentibo.qꝛ iacendo cũ eis.aliqñ ſuffocã tur in coꝛꝑib.⁊ deterius aliqñ ꝓuenit in moꝛibo. ꝓuideat᷑ igit᷑ ꝙ ſint ſchole vbi nõ ſunt ¶ Itẽ ſi moꝛiẽtes in puerperio ape/ riant᷑vt infans viuꝰ recipiat᷑ ⁊ baptiſetur qm̃ hoc expedit.ſed cũ cautela Itẽ qua liter ſe habẽt parochiani in ecclia reuerẽt et oꝛdinate ⁊ qᷣete.etſi nõ moneaneihl i nec fiant ludi diabolici fatuoꝝ. ¶ Itẽ ſi fiant ᷣmones apud eos ⁊ qũo miſſi ſunt. 2 quid dicũt ſuꝑ materia indulgentiaꝝ ſi irrõnabilia aut medacia eſſet puidendũ. ¶ Its ſi laici ⁊ mulieres intrãt choꝝ.et ſi ducũtchoꝛeas in locis ſacris.et ſi illic ce/ lebꝛãt cõnuiuia.etſi induũt veſtes ſacras/ et ſi ſic coꝛrigant᷑ ⁊ phibeant᷑ uerenter ſe habeãt dũ baptiſant᷑ ſui pueri et dũ fiũt matrimonia/vel in alijs ſacr̃is⸗/ rigdendo iocãdo garrulãdo et ſi fiunt nu/ ptie/cũ bannis ⁊ in eccleſia parochiali cotra Itsẽ ſi infirmi pꝛius querãt medicos aĩa/ ſi adulteria ⁊ ſimilia.qꝛ ſᷣm iſta.poteritvi ſitatoꝛ/pꝛedicatõem vel viſitatõem ſuaz. vel Sie one Kncwo braceheare vt tẽ ſi irre rum q; coꝛpomet iuxta hoc qͥ fieri debet moneant᷑ ¶ Itẽ ſi parochiani turbãt/vel ꝑ canes vel p infantes clamantes/diuinũ officiũ qð neq̃q;oueniẽs eſt fieri ¶ Itẽ ſi dieb feſtiuis exercent᷑ a ſecularibo iuſticia rijs/ toꝛture ⁊ queſtiões ad moꝛtẽ et ſi ipe diunt᷑ neↄfiteant᷑añ moꝛtẽ.q̃ oĩa fieri nõ debẽt ¶ Itẽ ſi qͥ loquũt᷑ irreuerent de pᷣla tis ⁊ dñis ⁊ alijs ſcandalũ pꝛocurãtes nõ coꝛrectõem Si querũt extremã vnctiõeʒ in ifirmitate Si aboꝛtiuos ⁊ excõicatos ſepeliũt in cimiterio Si exercẽt mercatu/ ras in feſtis ⁊ locis ſacris/ etſi exercẽt tũc opa fuilia Et ſi in ecclia ſint arce ſiue ne/ ceſſitate guerraꝝ/⁊ ſ̃m hoc doceant᷑ quid agẽdũ eſt ¶ Itẽ ſi parochiani excedũt in crapuł ⁊ ludis ꝓhibiꝭ.⁊ ſiłibꝰ/ſpecialr in nocte natal dñix alijs vigilijs ſacris / ⁊ ſu p his doceant᷑ ¶ Ampliſi ſint alicubi in dei/videat᷑ꝙ nõ ſeducãt xpᷣianos / nec ſi⸗ gnis careant diſtinctis/et ſivelint conuer 1// non omnino ſpolientur ſuis rebus forft Gn nnte Tbienin inuicigi igiſuſſet n puenitn bokerbii apenio de rdapnien uloruer Munaripſi ſi onmiciſunt. ulgennanſ apuiendi⸗ nitchope s eſi lc ſnng Gin iſupuen Aijsſacis/ ſifuntnu⸗ nochüili icos gig/ fiendedet ltardät e es diuini eei nontegſihe oufein⸗ rmontdeſi nucnitßſi nmima gtös müneen icterartu nnmeſene wentg miarit 1 Tpſpun ielgati ſntalchin inos un ſwuinom ſus n⸗ Prarelatorum Amplius ſi in parochia ſint domus reli/ gioſoꝝ⁊ hoſpitalia.fiat inquiſitio ᷣm ſta tus eoꝛundẽ.⁊ qualiter ſeruant vota ſua. ſpecialiter cõtinentie ⁊ pauꝑtatis ſine ap pꝛopꝛiatõne.quomodo curãt de paupibo ⁊ ſpecialiter in ſpũalibus.et ſi anteq; reci piant᷑ infirmi/confiteantur. quẽadmodũ fit in domo dei pariſius. Item ſi illic ſint monachi compatres. Si obligant eccle/ ſias ſuas.et ſi ſicpꝛohibeantur. Vrſus applicet ſe viſitatoꝛ per ſe vb ſuos comites ad audiẽdũ con ffflleſſiões diligenteret moꝛoſe/tam magnoꝛũ q́; paruoꝛũ/ modis idoneis.et ſᷣͦm inſtructões alibi memoꝛatas.pᷣſertim q̃ ad peccata carnis/q̃ difficiliꝰ extrabũt᷑. nam in hoc ſtabit fructus pꝛicipaliſſimꝰ refoꝛmatõnis ¶ Itẽ fi leg deſeruit cure reꝑtus fuerit idoneus det᷑ ſibi bona ptãs ſuꝑ caſibo occultis reſeruatis.⁊ pᷣſertim qᷓ ſint repetita.⁊ erga iuuenes ⁊ feminas. Item ſi nõ reperiat᷑eſſe talis /inſtituat᷑ in ꝓximioꝛi loco vnus idoneꝰ ſecularis/ vel religio ſus/tanq; penitentiariꝰ/ad quem poſſent remitti parochiani ſuꝑ talibo caſi bus reſeruatis ⁊ ſuꝑ habendo cõſilio ĩ ta libus dubijs cõſciẽtie ¶ Itẽ de ꝓpbata ap pon itõe remedioꝛũ ꝑ viſitantẽ expedit vt habeat ⁊ haberi faciat/tractatlos bꝛeues. ꝑ parochias in vulgari de examinatõe cõ ſcientie.⁊ de caſibus reſeruatis ad hos vl ad illos.cũ ſtatutis ſinodalibo abbꝛeuia/ tis. ꝓ cognoſcendo q̃ ſunt foꝛme pꝛeſciſe ſacr̃oꝝ. necnõ de pᷣceptis dei.atq; ſimili/ bus.¶ Itẽ pꝛo tractãdo certũ ⁊ fructuo/ ſum modũ refuandi pctã.videt᷑ pꝛimo ꝓ nullus caſus debʒ reputari reſeruatꝰ apð pueros ⁊ puellas iunioꝛes.xiiij.annis p/ pter cauſas ĩ quadã quondã epiſtola no/ tatas que incipit. Pontificali dignitati. & tẽ modus traditus in ſinodalib dñi epᷣi Lameraceñ. videt᷑ idone paucis addi tis aut remotis Pꝛimo loqꝗ?᷑ epᷣs ſic dicẽs Rẽuamꝰnobis maioꝛa peccata.videlicʒ homicidia. incendia. ſimonias. hereſes. apoſtaſias ſacrilegiũvltra q̃draginta ſoli dos.inceſtus cũ patre matre filio.filia.ſo/ roꝛe.fratre.⁊ cũ religioſis mulieribo ac p/ bora cõtra naturã in viris vltra.xx.ãnos. feſſis. iniectões violentas manuũ in pa/ rentes exdeliberatõe factas. ſoꝛtilegia in ſacramẽtis. videlicʒ in euchariſtia ⁊ chꝛiſ mate.oppꝛeſſiões paruuloꝝ volũtarias⁊ vel aqua natos ꝑdentiũ/ ꝑiuria ſolennia et fidei fraciiões ſolennes in terra noſtra. votoꝝ ſolenniũ tranſgreſſiões.maleficia impediẽtia coitũ cõiugatoꝝ.ꝓcuratiões ſterilitatũ vel aboꝛtiuoꝝ/pinatões vene ni. magnas blaſfemias deo factas.caſus eoꝝ qͥ falſificãt lrãs curie noſtre.vel abu/ tunt᷑ eiſdem.oẽs excõicatiões/tã a nobis qᷓ; a canone latas.exceptis inferiꝰnoĩatis et expᷣſſis.⁊ oĩa alia peccata/ iſtis grauio/ fa aſus penitentiaꝝ ꝑ decanatus cõ ——72 27 miſſi. cõmittimꝰ penitetiarijs noſtris ge/ neralibus ꝑ decanatus deputatis. Pecca ta ↄtra naturã in omi etate a mulieribus pPpetrata.⁊ a viris infra.xx.annũ pollutõ nes manuũ in om̃i etate:ꝑiuria⁊ fidei fra ctões que nõ fuerũt fracte in curia noſtra votoꝛũ nõ ſolenniũ trãſgreſſiões.iniectõ nes manuũ in parentes vbi nõ fuit leſio grauis vel deliberatio.ſoꝛtilegia que nõ ſunt de euchariſtiavel criſmate.iniectões manuũ paruuloꝛũ in clericos vſq; ad.xx annũ oppꝛeſſiões ꝑuuloꝝ nõ voluntari/ as ſed caſuales.clandeſtinas nuptias.in ceſtus.exceptis patre.matre.filio.filia.fra tre.ſoꝛoꝛe.om̃ia adulteria/hoc ſaluo/ꝙ ſi clãdeſtine nuptie inceſtus adulteriaꝑ du os teſtes aut plures qui his interfuerint⸗ Aut alias ꝑ cõem famã vel infamiã ꝓbari poſſint/pꝛius ſuper his eccleſie vł noſtrã iuriſdictõnem exercentibus ſatiſfaciant. Iniectõnes manuum in clericum vel ſa/ cerdotem.vbi nõ eſt enoꝛmis leſio que ta men ſi pꝛobari poſſit(vt pꝛedictũ eſt) pꝛi us eccleſie et leſo ſatiſtaciat. Sacrilegia vſq; ad.xl.ſolidos.ita tamen ꝙ debita fi⸗ at reſtitutio eccleſie de eiſdem. Omia pec cata in quibus curati habent poteſtatem Item reſtitutões incerte conuertendead pios vſus. ¶ Caſus qui pꝛeſbiteris pa/ rochianis curatis et eoꝛum vices geren/ tes/committũtur Inoꝛdinatus concubi tus cum mulieribus. mollicies ⁊ peccata contra naturam in etate puerili/ in viris vſq; ad.ix. annum adulteria ex parte viri pꝛouenientia/ damnificationes et furta/ dummodo faat reſtitutio eccleſie/ iniectio leuis manuum in parentes / ſacrilegia in rebus minimis et cõmunibus/ vbi non eſt hoꝛroꝛ et turpitudo/periuria pꝛiuata in quibus nullus dãnificatur.ſtupꝛũ vir ginũ aboꝛſus nõ pꝛocurati ſed caſnalcs — pꝛocuratas.negligẽtias parentũ in igne. De viſitatione pꝛelatoꝛũ nne ¶ Be caſib? nobis aut penitentiarijs no de ſilibus qᷓ multos tollerẽt laqos aĩaꝝ ⁊ nſ, ſtris reſeruatis/curatis et eoꝛũ vices gerẽ inde melioꝛ oꝛdo ierarchie ciuił ſeruaret᷑ val e tibus/excepto moꝛtis articlo aut alia ma Itẽ de pmotoꝛibo qͥ dũ faciũt exactões frli nifkeſta neceſſitate/abſoluere omnẽ inter/ iniuſtiſſimas nihil ſoluũt de expeſis / nec ttmnt dicimus poteſtatẽ. ¶ Bacerdotes vero / puniunt᷑.ſed repoꝛtant ſalaria ſua ab in/ ocl confeſſiones mulieꝝ cum qbus peccaue nocentibabſolutis diffamat et exceptꝭ. ns S rũt aut fautoꝛũ ⁊ mediatoꝛũ nõ audiant. ¶ Vtẽ de applicatõe ꝓ emendis taxatoꝝ 1N donec ſaltem de peccaꝶ inter eos/alijs cõ in piosvſus ⁊ publicos.qꝛ aliter eſt ſcoan Entbns feſſi fuerint competenter.⁊ ceſſauerit inna dalũ ↄtrapᷣlatos in ppłis ¶ Itẽ ad euitã AYdohll mia/ſi qua fuerit pꝛopter hoc ↄtra eos.ſʒ dũ notã vel ſpẽm ſimonie ĩ oiba vbi dant dediun mittant eos ad honeſtos ⁊ idoneos ↄfeſ· precunie ad miniſtranduʒ ſpũalia ſiẽ ſunt eſnnan ſoꝛes Ac ibidẽ notet᷑ ꝙ hic expediretvt in oꝛdines.ſepulture.baptiſmꝰmiſſe ⁊c.Ex cuito⸗ oſilijs pꝛouĩcialib eſſet maioꝛ autoꝛitas pediẽs videret᷑et cõfoꝛmit᷑ ad iura.aut q; ſolosdes collata a papa/circa oꝛdinẽ caſuũ reſerua nihil reciꝑet᷑.aut cũ moderatõne maioꝛi. apuingg toꝝ/⁊ irregularita/ vt ſalubꝛi ꝓpuideret᷑. aut ꝙ pus darẽt᷑ ſpũalia q; aliqͥd exigeret moni Orꝛrro ſitalis viſitatio de qua lo; vel recipet᷑ tꝑale.ſʒ poſtmodũ qᷓrerent᷑ con inch mur nõ fiat ꝑ parochias/vidẽtur ſueta.que ſi renuerent᷑ cõtumacit᷑ ſolui /ſi iiinchn⸗ Ntamẽ iſta diligent eſſe interrogan eret tunc honeſtiꝰactio ↄtra tales Wiel WMWetſ Agag ſigillatim a quolibet curato et vicario boc eſſet interpᷣtandũ /ſi iura olim tradita ponen eius/fm ſtatũ ſuũ.⁊ hoc dũ venit ad ſino cõtra dantes aliqͥd in omni re ſpũali/⁊ in ſche dũ epiſcopi ⁊ alioꝝ.⁊ hoc vel publicevel introitu religionis / ſint in ſua ſeueritate Vitch dd partẽ.vulgari linguavel latina. puterxr ſeruãda.ſicut apparet ꝙ nõ.alioquin fere N pedientiꝰ velvtilius eſſe videbitad laude totus eccleſiaſticoꝛũ cetus in damnatõos tleg⸗ ſcientiũ neſcientiũ verecundiã ac doctri ſtatu eſſet. fiat igit᷑ declaratõ. ¶ Itẽ in mi Hholu nam Itẽ fieret talis examinatio de om̃ibb niſtratõe oꝛdinũ fiat diligẽtioꝛ inqͥſitõ ⁊ q ad regimę curaꝝ/pᷣusq; eis littere con / obſeruatio etatũ inſtitutaꝝ ꝑ canones. et (ſi cederent᷑ ¶ Itẽ dni pᷣlati⁊ alij habẽtes iu / hocꝑ religioſos ſicut ꝑ alios. Itẽ idem ſi mu riſdictões poterint facere ſpeciales inſtru ſint pꝛiuilegiati.quia hic eſt laqueꝰfoꝛmi Afr, cctões pꝛo inqſitiõe faciẽda ſuꝑ abuſib dabilis ꝓ pꝛelatis⁊ pꝛo taliba oꝛdinatꝭ p/ Ali dicunt fieri in curijs ſuis.vt ſciant ⁊ pui / ppter ſuſpenſionẽ ⁊ alias penas iuris vlp H deant.tãq; incipiætes refoꝛmatõeʒ a ſeipß ppter defectum pᷣlati in intentõe.quia pᷣdi/ tonein et a domo ſua De notet᷑ hic de iuram/? cunt publice/ꝙ intendũt tales oꝛdinare. ſ o tis officiarioꝝ reqͥrendis ⁊ ſeruãdis quo vt ſubdiaconꝰin.xviij.diaconus in.xx.ſa unr niã oꝛdinatũ eſt ꝙ multa facto iurẽt.ſʒ fe⸗ cerdos in.xxv. anno nedum pꝛopter ſci D re nihil obſeruãt. ¶ Itẽ de iuramẽto exa / entiã ſed etiam pꝛopter moꝛes. ¶ Itẽ ꝙ ul cto ab illis qͥ queſtionãtur.vel ꝑ impoſi / nõ pꝛomoueankt ſine certo ⁊ ſtabili titulo n tõnes a mercatiõibo.qꝝ tñ iuramẽto non bñ ficij vel patrimonij ſine fraude. ¶ Ite node ſtat.cũ finis oĩs cõtrouerſie ſit iuramẽétũ ſciant cõpetent᷑ loqui latinũ ⁊ intelligere di⸗ ti f aplm. Nã ꝑ iſta grãdis laqueꝰad ꝑpiu 2/ Et ꝓuideat᷑ ꝙ non ſint vt ſacerdotes in ſrecn ria etiã publica⁊ ſolẽnia ꝓcurat᷑ ¶ Itẽ de ſcandalũ.⁊ hoc ꝓficeret ponere modũ tot fyiui teſtamẽtis expediẽdis ſine tali ſumpta et miſſis quas habere volunt in domibus deoben tactu in pᷣiudiciũ graue aĩaꝝ q̃ toꝛquẽtur ſuis cõmuniter homines parui ſtatus chiont⸗ in purgatoꝛio ¶ Itẽ de excõicatõibo tã fre Itẽ denunciet᷑ recipientib ſacros oꝛdies ſmuſan quẽter ⁊ leuit᷑ fulminatis a iure et iudice. faciuntvotum caſtitatis ſolenne ne pu conf Itẽ ſi abſoluat᷑ iudicialr ab excõicate tent ſe liberos ad foꝛnicãdum ſicut fatui ntun ↄfiteat᷑ iteꝝ ſacramentalr.qꝛ ſic opoꝛtʒ fie quidam putãt. ¶ Item cõtra pꝛedones⁊ ui⸗ ri.vt ſuꝑ his fiat declaratio ꝑ hoc ſacꝝ cõ vexatoꝛes terrarum eccleſie videret᷑ pꝛoce ran ciliũ.iuxta inſtitutões olim ⁊ nouit᷑ꝑ ve/ dendum ꝑ viam publice ⁊ pie pꝛedicatio ſani nerabilẽ vniuerſitatẽ pariſien.cõpoſitas nis ad dominos.inſinuando grauamia aaet Et licʒ ſentẽtia excõicatõis nõ ligat vt er particulariter.et oſtendendo pericula ſu/ noceh⸗ coõicat vitet/ niſi ſit iudicialr pnuciatꝰ eẽ arum animaꝝ niſi ꝓuideret᷑. ⁊ nõ dando lapnnn talis Sil ꝙ irregularitas nõ incurrat᷑ p onera denunciãdocuratis aut ſuis vica/ auunen excõicatõe.niſi ſit declarata ꝑ iudicẽ.⁊ ita rijs.quia nec audent nec poſſunt exequi nlitere creiſan 4 Adenti pybider luſefnn iſerid iumnan, igenent remkan e O linmaditn vüͤliain ſuite loghinfer damnatös keinmi inqſti Moneb,et feden e bꝛmi linan⸗/ or nußi⸗ Wingre. ineſ erſch ſ Animo nde⸗ Ci zintcligee odotten nemogüct ndonbs mikums wordes aneneyt ſicut faun nulonen 1 gerck o⸗ pedicano 1nödund tſuis / ſuntachi, Bermo dominica. xix. Item querat᷑ executio conſtitutiõis quã papa fecerat pꝛo theologis.immoverius pꝛo eccleſijs.vt ſcʒ in qualibet eccleſia ca/ thedrali et collegiata notabiliter/ ſit vna pꝛebenda effecta in ꝑpetuũ pꝛovno theo logo qui legere docere ⁊ pꝛedicare ſit aſtri ctus. Similiter pꝛouidẽdum eſſet abba tijs ⁊ monaſterijs ꝙ nõ carerent viris do centibus eos etiã a puero/meditari in le/ ge domini die ac nocte quia in tali quidẽ de diuinis intelligerẽt aut ſaperẽt. Itẽ refoꝛmetur honeſtas in diuino officio et ſeruitio / contra ludos fatuoꝝ/ contume/ lioſos deo ⁊ eccleſie.⁊ ꝑ ecõmunicatõem nniennien vel incarcera Item cõtra garrulatões indeco/ tionẽ. a garrul oꝛo tꝑe ſeruitij ⁊ fiant noue con/ ras in cł ſtitutõnes aut iam edite cõſeruent᷑ Itẽ deberet fieri ſpecialis inq ſitio vt viſitatõ pꝛo mendicantibo tam in facto ſermonuʒ confeſſionũ q; alioꝛũet ſpecialiter ꝙ eui/ tent cõſoꝛtia feminaꝝ in camerulis.et de tractõnes in ſermonibus.⁊ fabulas inuüt/ tiles.⁊ aſſertiones temerarias / diffinien⸗ do aliquid generaliter eſſe pctm̃ moꝛtale vel non eſſe. Et querat᷑.qualiter in pᷣmiſ/ ſis ſe ingerũt.⁊ ſi cõtra decretalem omnis vtriuſq; ſexus. Item querat᷑ de quibo pec catis remittũt ad penitentiarios.qꝛ dicit᷑ ꝓaliqui abſoluũt ab omnibi. Itẽ ſi mi / niſtrent ſacramenta ꝓhibita/cõtra phibi tionẽ iuris.ſi pꝛedicãt contra pꝛelatos et ſepulturas et decimas.ſi admittunt excõi catos a indicibus/ad ſua cõſoꝛtia in diui no officio ſeu ſeruitio et ceteros. ſicut fer tur ab aliquibo eſſe. ¶ Item pꝛo pꝛioꝛati bus deſolatis / vbi non ſunt niſi vnusvel duo religioſi ſepe in ſcandalũ ſui ⁊ alioꝛꝝ. elſſet pꝛouidendũ/quia dũ redeũt an ſtra/curbant alios nec pꝛoficiũt. ¶ Item de obſeruatione benedictine pꝛo mona / chis nigris et alijs vidęant᷑ ila que necei ſaria ſunt/declarent. ¶ Itẽ videat᷑ de mo do conferẽdi bene ⁊ libere beneficia in ca ſu reductiõis beneficioꝛũ ad oꝛdinarios ⁊ de reliqͥs cõſequẽtiba Itẽ pꝛouidẽdũ eſt in exceſſibo viſitãtiũ plus ſepe ad q̃ſtũ ⁊ pompã ⁊ deſtructõem qᷓ; edificationẽ.⁊ oꝛdinent᷑ circa moderata Itẽ videaturde modo habendi certã contributõnem ꝓ to ta pꝛouincia/ad defendendũ ⁊ pꝛoſequẽ/ dum ea que fuerũt oꝛdinata.Et ꝙ ipſavi riliter et pꝛudenter exequãtur / vſq; ad ali minoſoꝝ refugio p 5. vel oꝛdinetur alia:conſeruet᷑ ⁊ declaretur Similiter qui debent cõparere ⁊ qualit᷑. Item ſi expediat tres vel quatuoꝛ pꝛouĩi tias quandoq; cõuenire. Item ſi oꝛdinẽ tur cõfoꝛmiter ad decretalem aliqͥ qui ha beant inquirere refoꝛmanda ꝓ q̃libet dio ceſi.et refere auiſamentꝗ pꝛouiſionũ decẽ tiũ/in ſeqnti ↄcilio Itẽ fiat in qualibʒ dioceſi monitio ſimilis illi quã epᷣs fecit pariſienſ.contra loquẽtes ſub ſpecie ioci cõtra fidẽ ⁊ ſacramẽta.vt ſcʒ audiẽtes/ de nũcient tales epᷣo locivel officiali vel ſuo curato/ infra octo dies aut q;pꝛio mode põt fieri.Et hic eſſent grauit cantilene er ronee ⁊ lubꝛice⁊ contra honoꝛẽ matrimo nialis ſacramti cõpoſite/pꝛudẽter ſᷣm lo coꝝ ⁊ tempoꝛũ ⁊ moꝝ q̃litates ¶ Hec in q; plus in modũ cuiuſdã mẽoꝛialis q;do ctrine ſubtilis notata ſint.det autẽ in exe quẽdis ſpũs ſui robur deus qͥ eſt henedi⸗ ctus in ſecula. Amen. (Finit Berimo einſgez in dominica xix.poſt pentecoſten de q̃tuoꝛ domib? Et poteſt dici in dedicatõe ecclie Age in domũ tuã. Oꝛigina Nliter Math. ix.? War. ij. ⁊ re citatiue ĩ euãgelio dñnice cux tis tſi hec xpᷣi voxad mne traducipt qſi me iubeat in domũ regredi⁊ increpans dicat:qretu enarras iuſticias meas⁊ aſſumis teſtamẽæ tũ meũ ꝑ os tuũ.Attamẽ qꝛ ſic opꝰeſt mo uẽdi audaciaʒ pᷣſtat ꝑalyticꝰhodiea pcctis ſimł ⁊ moꝛbo curat? in illa quã ingreſſus fuerat x̃s domo. Sic agã.eo modo ĩ do mũ vbi xpᷣs grabato pꝛopꝛie fragilitatis inſtratꝰplena fide deuoluar.q̃tinꝰ moꝛ bi dã ipſe ꝑalyſim mee mẽtis eijciat Et q̃ il/ la eſt xbi domꝰ reuerendi pꝛes?: Domus haud dubie deqᷓ in hymno cani᷑ Domꝰ pudici pectoꝛis templũ repẽte fit dei Do mꝰinſuꝑ quã ꝓ aſilo et tutiſſimo oĩm cri ps in celo ver pᷣclario rẽ quã olim romulꝰ in latino ↄſtituit De aſuo romuli floꝛius in epitomate libꝛo p mo Hec domꝰeſt ad qua te iubẽte Jeſu ꝑ go/in qua ſanari cuſtodiri q; cõfido/ac ꝑ inde verbũ tuũ te conſentiente gratiꝰ elo qui/ad quam cum gabꝛiele nos omnes accedamus pꝛecoꝛ dicentes. Aue Maria ud ꝓuinciale conciliũ⁊ de triennio ad tri enniũ fieri debet ex pena appoſita . dis obſeruandũ/ Abam noſtrũ cõuer/ cleſia Beꝛmo factus dominica Vade in domũ tuã.Apud indoctos/ver ba domini ac ſaluatoꝛis noſtri Jeſu/hu/ milia quidẽ aridaq; vident᷑. Qui ſi auto/ ris ſapientiam perpenderent( Ipſe enim eſt in quo ſunt om̃es theſauri ſapientie ⁊ ſeientie abſconditi Colo.ij.)intelligerẽt pꝛofecto ea verba multa ſententiarũ ma/ ieſtate plena eſſe.multa inſuper ſenſuum varietate fecunda. Nihil in eis ocioſum reponi putanduʒ eſt. nihil quod nõ fidẽ edificet.moꝛes cõponat.ſpem erigat.cari tatem coꝛroboꝛet.⁊ ad beate felicitatis de ſideriũ accendat.Tot quippe ſenſus/ver bi auctoꝛ intendebat(ᷣm guilhel.pariſi/ en in de fide et legibꝰ)quot ex eo elicivel quomodolibet inſpici veritates poſſunt quemadmodũ deus tot in re creata boni tates quot ex ea perueniũt bonitates pꝛe intendit.Qua in re perſpicuũ eſt ſacram ſcripturã.pꝛo immenſa capacitate ſui/do mũ ex omni parte ampliſſimã exiſtere.in qua fabꝛicatrix ſapientia/ mẽſam poſuit copioſiſſima ciboꝛũ omniũ ſuauitate re/ fertam. Sapientie nono. Ceterũ veluti ſpeculũ cõ cauũ quatuoꝛ facies ex reflexio ne varia radioꝛũ viſualium oſtendit/nõ aliter inſpectoꝛ ſolers verbi diuini.quatu oꝛ ſaltẽ veritates ſm quadruplicẽ expoſi tionis modum poterit intueri. ¶ QDHõ vt manifeſtius fiat et ad collocandũ noſtre collatõnis fundamẽta oꝛdinẽ q; in dicen tatur intuitus. ade inquit in domũ tuam. Poteſt certe domus iſta/ad materi alẽ homĩs inhabitatõeʒ referri iuxta ſen/ ſum litteralẽ.quomodo ſumptũ eſt in lo/ cis ſcripturarũ innumeris.nominati Qu ce.ix.vbi chꝛiſtus ad ʒacheũ dicit In do/ mo tua opoꝛtet me manere. oteſt ſe/ cundo per domũ eccleſia militans intelli gi iuxta ſenſum allegoꝛicũ.pꝛime ad Thi Scias quomodo opoꝛtet te in domo dñi cõuerſari.Et.ij.ad Thimo-ij. In magna domo nõ ſolum ſunt vaſa au rea Loguitur de ꝓſperitate hominũ in ec Moreſt ſubinde domus iſta/ hũa nam ſignificare conſcientiã. iuxta moꝛa/ lem intellectũ Hebꝛeoꝛũ.iij.Filius in do mo ſua eſt.que domꝰ ſumus nos.dequa per pſal. Ambulabã in innocẽtia coꝛdis mei in medio domus mee ( Rurſum qr/ to.ꝑ domũ hanc/celeſtis accipit᷑ paradi/ ſus/ fm ſenſum anagogicũ Joh. xiiij. in/ . . quit xpᷣs In domo patris mei mãſiones multe ſunt.Et in pſal. GBeati qui habitãt in domo tua dñe. ¶ Ouis igitur phibet. R.p.his animaduerſis/arbitrari ſaluato rem noſtrũ Jeſum chꝛiſtũ quadruplicem ad minus in pꝛeaſſumptis verbis dediſſe monitionẽ quaſi dixiſſet. In domũ tuã que ẽ mate rial ſtructura iuxta pmũ. litans eccleſia. pꝛia conſcientia. DSoſtremo in domũ tuaʒ gqueeſt felicitas ⁊ gloꝛia ¶ Sũů bec iacta ſunt fundamenta ait La ctãantius ex verbis Tullij/quib ſuꝑedifi carevolens/quatuoꝛ cõponã oꝛatões mo deraturus vtriuſq; q̊ad potero ſtilum pꝛi us magnoꝑepᷣcauens ac ſtudens ne ̃ᷣmo friuolus illiberalisq; diffoꝛmet ac ſoꝛde/ At.dehinc elaboꝛãs vt talis ſit qui intelli gatur ſed ab intelligẽtiba tum verbaq; la/ tina ſciẽtibus.Pꝛima autẽ oꝛatio noſtra erit ſᷣm hiſtoꝛiã miraculi chꝛiſti ↄmenda tiua. Secunda erit ſᷣm allegoꝛiã ad eccle ſie gubernatõnem hoꝛtatiua. Tertia erit ſim moꝛalitatẽ/ad conſciẽtie habitudinẽ inductiua.Quarta vero erit ᷣm anagogi am ad felicem beatitudinẽ inductiua.Et has duas vltimas ꝓ collatõne reſeruatas ARieimã que aliquãtulũ ſpeculatio 5 . nis habet aggredioꝛ reſerare Ha gnũ eſt patres incliti/magnũ⁊ ad erigendũ ſurſum animos pᷣcipuũ/hodier ni euan gelij miraculũ.qꝛ ⁊ piã fideliũ coꝛ roboꝛat credulitatẽ.⁊ execrabilẽ incredu/⸗ loꝛũ ↄtra deitatẽ xpᷣi blaſfemiã radicitus exterminat Oðõ vt pateat / hiſtoꝛie veritas ſummati ad memoꝛiã reuocet᷑.¶ Erat in capharnaũ vir quidã/cuiꝰ membꝛa ꝑaly/ ſis adeo diſſoluerat/vt nec ſe ferre necvlla cõpage ſubſiſtere poſſet.ſed emoꝛtua⁊ q̃ſi coherentia in ſeipſa collabebantur. NHeq; enĩ a coꝛde.vitalis caloꝛ ꝑ meatus fibꝛaꝝ diffundebat᷑ in artꝰ.quippe emarcuerat aut ex frigoꝛe conſtringente.aut humoꝛe ſuꝑfluo opilante.ſiue in eis viuaces ner/ uos coꝛrugauerat caloꝛ nimius/ſiuevul/ nus inciderat. Hunc egrotantẽ grabato ꝓuolutũ :hoĩes quatuoꝛ/ꝑ tecta domus/ ante chꝛiſti pedes demittũt. Mira Jeſu In domũ tuam q eſt mi / In domü tuam que eſt p . ptien gihen in ndinist lagnin numcogit omln Gferend wür nisoxibn montas Aitdaus. noegin⸗ loſonoſte nedolist cſiro golin alini⸗ lun n dinttue ſeniitr nisor Niiepyn ninnop⸗ oone⸗ Clcani Gtint ſnouln glob im uti genuncqI fuoliane benrinqe lCg Clnren nomdi⸗ Jped tone. beopet omelgs depas guldele llht lonboin nurmi nefe hotnkac inſaggſon nanchſe ftennnd ingercke ſpecoe polſioti nchiube Niaine nun inkt mnans cnlatio mel nn. wie fideiüco leincoh ndicins orieenuus (Enrin nhupel meranla umarſi ur fec; msfibea narcnennt Decimanona poſi penthe. benignitas. mox nanq; / ſuam deferentiñ domũ iſtamvbi xp̃s opat / veluti quondã ꝙqꝙ fidem intuitus eum a pctis tanq; egri/ tudinis radice pꝛimitus abſoluit. Dein/ de agnita inculpataq; blaſfemoꝝ iudeo/ rum cogitatõne/ſanitati eũ reſtituit. Vi/ goꝛem inſuꝑ.domũvſq; ꝑgendi/grabatũ qʒ ferendi cumulauitZolle inqͥt grabatũ tuũ ⁊ vade in domũ tuã ¶Hõ hec huma nis oꝑibus/ nõ arte magica ꝓueniũt/ ait monicus rapax ad eneã eneyð.xij.maioꝛ ait deus. Non adhibit?eſt herbaꝝ ſucus. nõ ꝑegrinoꝛũ vis lapidũ.ſed ſolo iuben/ tis ſono / repente exiliũt nerui.nutãtvene medullis ſanguineq; introꝛſus imbibitꝭ caleſcũt oſſa rubet cutis.⁊ inertia langui daq; olim mẽbꝛa ꝓpꝛijs exultant officijs reſtitui. En grande ſtupendũq; miracu/ lum. En pꝛeclariſſima humanitatis xpᷣi dignitas que tanto in oꝑe diuinitati ſub ſeruiuit/vera eni pbabilitate dici pᷣt (quã uis ↄtrariũ dũs Durãdus opinet᷑.iij.ſen. di. ix in om̃ibo pi miraculis/ſua hũa/⸗ nitas pꝛopter ipſiꝰadverbũ ypoſtaticam vnionẽ/tanq; cauſa ſcõᷣa pꝛincipaliſſima cõicauit.⁊ in hoc eminẽs eſt quedã ipᷣius (vt ita loquar) om̃ipotentia ⁊ pꝛogatiua ſingularis ſuꝑ ceteros homĩes ſanctos ꝑ quos tmmodo meritoꝛie ſine eoꝛũ cquſa li ↄcurſu/mirabilia patrata ſunt ¶( Exur ge nunc quiſqͥs ades / tolle grabatũ ꝓpꝛie fragilitatis.⁊ vade pedibo mentis ĩ domũ banc in q̃ audis tam gloꝛioſum opus fie ri. Circũgyra ratiõis oculos/vt luĩe fidei colluſtrent᷑.atq; effectu puro conſidera/q niam hic triplicit᷑ oꝑata eſt xp̃ᷣi diuinitas In pctõꝝ relaxatõe In cogitationũ agni tione.In ſubita ꝑalitici curatõe.Hec nẽ pe opꝑa diuinitatis eſſe ꝓpꝛia/ hieronimꝰĩ omelijs teſtis eſt⁊ ex ſcripturis colligitur De pctõꝝ dimiſſiõe Iſaie.xliij. Ego dñs qui deleo iniqͥtates De noticia cogitatio nũ.ij. Paral.vi.Tu ſolus noſti coꝛda fi/ lioꝝ hoĩm.De miraculoꝛũ oꝑatõe in pᷣo: Facit mirabilia magna ſolus. QOð in de ſecretis ſecretoꝝ Ariſto.nõ ſiluit Oꝑatoꝛ inq t miraculoꝝ vnus ⁊ ſolꝰeſt deus Tria inſuꝑ ꝑſonis diuinis appꝛopꝛiata/hocĩ actu cõſpicimꝰ. Nõ ergo opificis xpᷣi di/ fiteamur diuinitatẽ. Clemẽtie ſpũſſancti index eſt criminũ abſolutõ Sapie filij in ſpectio ſecretoꝝ.potẽtie patris moꝛbi de pulſio tã ſubita equidẽ ⁊ plenaria vt ꝑali tico iuberecxpᷣs.Lolle.⁊c. ¶ Sʒ ecce in in domũ Aoth.irruit ꝑfida increduloꝛũ diuinitatẽ xpᷣo eripientiũ turba qᷓ incõdi to murmure obſtrepens dat ſine mẽte ſo nũ vt Maro ait.acclamãs fragilia hec eẽ immo nulla ad diuinitatis in xpᷣo atteſta tionẽ argumenta.Qualiter inquiũt pꝛo/ bat xpᷣi diuinitatẽ/ peccatoꝝ relaxatio cũ moſavcus ſacerdos purꝰ indubie homo/ id habuiſſe legat᷑ officiũ Aeuiti.iiij. O ſi reſpõderis eũ nõ abſtuliſſe peccata auto/ ritatiue vt xpᷣs.ſʒ ꝙ duntaxat ad pctõꝛis cũ deo reconciliatõem ꝑ ipᷣm ſacrificij ⁊ cum fiebat oblatio. Non euadis inqͥ t he/ reticus/obijcio nanq; tibi pᷣſbiterũ noue legis / qͥ autoꝛitatiuo verbo inſtar xpᷣi vti tur dicens Ego te abſoluo ⁊c̃.qð plus au toꝛitatis arguerevidet᷑ q; dicere.dimittũt᷑ tibi pctã tua.Hanc calũniã de medio tol lit trimebꝛis de ptãte diſtinctio q̃ ſuꝑ.iiij ſententiaꝝ diſt. ij. coõiter notata eſt ſto. ar guit Bonauen. Eſt itaq; in relaxãdis cri minibo.poteſtas autoꝛitatis.poteſtas ex· cellentie.⁊ ptãs nuda miniſterialis Pote ſtatẽ autoꝛitatis dicimꝰque ſic ſumma eſt vt nulli alteri in ſua actiõe innitat᷑.⁊ illaʒ ſoliꝰdei pꝛopꝛiã eſſe cõſtat Ptãs excellen tie quãuis ab altero fluat atq;deriuet᷑ hec tamẽ eſt cũ pꝛerogatiua/ quã miniſterialł ptãs nõ obtinet.Et que ſine ſacrificio ſi/ ne ſacramẽto/ſine foꝛmaverboꝝ determi nata/crimina diluit.⁊ miniſterialẽ oꝛdi/ nat tribuitq; ptãtem. Cõcedit᷑ igit᷑ ſacer/ dotibus miniſteriuʒ peccata dimittendi. nec tamen diuinitas eis aſcribat᷑ In xpᷣo autem duas alias infuiſſe ptãtes autoꝛi⸗ tatis ſcʒ ⁊ excellentie ſi cõouincimꝰ/eundẽ concludimꝰdeũ eſſe.quia nemini qui deꝰ non eſſet collate ſunt / nec yt cõmunicarẽ tur cõgruebat.Cõuincimꝰautẽ Vides eĩ qm̃ peccata pꝑalitici/ abſq; confeſſiõe ſiue ſacrificio oꝛõe ſacramento ve deleuit/me/ rito humanitatis⁊ diuinitatis ĩperio Ju uat noſtrã hanc aſſertõeʒ/paralitici fides ob quam in aĩa pariter⁊ coꝛpoꝛe ſanatus eſt. Credidit itaq; filiũ hoĩs illa pꝛedituʒ eſſe potentia quã ſibi ineſſe iudaica impi etas detrectabat Illa autẽ que alia erat q; autoꝛitatiua/excellensq; poteſtas pꝛo cu ius atteſtatõnemiraculũ patens ſubinde monſtratuʒ eſt.vt ſciatis inquit Jeſus qi filius hominis poteſtatẽ habʒ in terra di mittendi peccata Tunc ali parlietco .— 2%1 Surge et tolle grabatũ tuum. ⁊c. Acſi eũ dicere iudeis eſtimares Per hanc quã fo ris intuemini curatõem.interioꝛẽ negare nõ poteſtis/ nec arguere me mẽdacij in re occulta quãdo palã miraculoſe verba cõ firmo Inſurgit rurſum ſcõo hereticus clamoꝛ. ⁊ impugnare ceſſareqʒ nitit᷑ alte/ rũ diuinitatis in xpᷣo aſſeuerãde argumẽ//⸗ tum / de cogitationũ cognitõe. Nam et p/ phete inquiũt.quibus niła diuinitas tri buitur nõ mõ ſecreta aliqᷓ coꝛdiũ penetra ti ſunt/quinetiã plima ab hoĩbus nõduz cogitata pᷣdixerũt.Quid rñdebimus.p.r plane fatebimur ⁊ ꝓhetas occulta multa pꝛeuidiſſe.cuius cam inueſtigãtes Areſt. Auicẽna plureſq; phoꝝ / eos eſſe dixerũt hoĩes puriſſimi intellectus/quẽ nec ceca vicioꝛũ caligo obnubilaret.nec tumultu/ antiũ curaꝝ ſtrepitus a tranqlla ſede con templatois abduceret/⁊ ꝑinde anima ip/ ſoꝛũ /vice ſpeculi terſiſſimi politiſſimi in omni parte cõfoꝛmis fingebat᷑ diuine il/ luſtratõis radiũ ſuſcipiẽs abditaq; ↄgno ſcens. Veruntũñ a tractatoꝛibo catholicis rectioꝛ verioꝛ q; pꝛophetaꝝ ratio aſſigna tur/miraculoſa ſanctiſpũs iſpiratio.quã q;ᷓ ea que dicũt/vehementes ſint ad ꝓphe/⸗ tandũ diſpoſitõnes.Quid igit᷑: qualr in chꝛiſto potius qᷓ; in ꝓphetis diuinitatẽ ꝓ bat cogitatõnũ agnitio:pꝛoꝛſus optime. OQuia ſi ꝓpheta eẽt (vt hoc ⁊ alia ec plima indicãt ⁊ machomexꝰipſe cõceſſit) Si ta lis inſuꝑ qui diuine illuſtratõis ꝑticeps eſſe mereret᷑ erat abſq; dubitatiõe bonus iuſtusveraxq;.ſe autẽ deũ eſſe aſſeruit. cui p conſeq̃ns eſt credendũ.Alioqͥn nõ bo/ . num ſed blaſfemũ confiteri neceſſe eſt.qö impiũ credere/om̃is eius vita/ oĩsq; do/ ctrina diuinis oꝛaculoꝝ ⁊ miraculoum vallata teſtimonijs patefecit. Qua de re. Thomas bꝛagð.in ſumma.li.i.pte.xxxij. pꝛimi coꝛollarij pmi capituli/copioſe diſ ſeruit ¶ Sʒ ecce tertio adhuc indignati/ oꝛi fremitu cõclamat increduloꝝ multi / tudo/aſſerens pꝛeclarioꝛa tũ admiratõne tum dignitate miracula/ alijs in domibꝰ per homines puros effecta q; hic ꝑ xpᷣm. quoꝝ ſi nullus eſt deus ꝑ hoc indubitan ter necex ſimilixpᷣs.Etvt de grandi hiſto riarũ aceruo pauca colligã/obijcit nobis iudeus Heliʒeũ qui filiũ ſunamitis defũ/⸗ ctum ſua in domo viuificauit.iiij. Rens iiij.Et ꝙ amplius obſtupeſces /ſolꝰ oſſiũ BGermo in dominica ſuoꝝ contactꝰ in cadauer humanũ alſam ſimul et vitã ꝑfudit ibidẽ.xiij.Opponit nobis arrianoꝝ ſecta/ſuſcitatã in cenacu lo tabitã ꝑ Petꝝ Actuũ.ix Et aliũ in poꝛ ticu templi curatũ.Act.iij. Nec miret᷑ hec xpianꝰ.cũ pollicitꝰſit xpᷣs dicẽs.Qni cre⸗ dit in me opera que ego facio faciet ⁊ ma ioꝛa hoꝛũ faciet Joh.xiiij O ſi qͥs dixerit vr dñs Armachan? de.q.ar.li.ij.⁊ ca.vltio Et ſicut Hicolaꝰ de lyra ponit vbi ſupꝛa ꝙ; Petrus aut alter/ non ideo deus ꝑ hec miracula cõuincit᷑.quia nõ pꝛopꝛia ⁊ im/ peratiua virtutevt xpᷣs/ſed inuocãdo oꝛã doq; ꝑegit.id facile reuellit᷑ Umbꝛã nãqʒ petri ⁊ heliſei oſſa ⁊ ſudaria pauli/ñ oꝛaſ/ ſe/ certum eſt. vmbꝛa tamẽ petri ⁊ ſudaria pauli etiã abſentis / certũ eſt opẽ ſalutife/⸗ rã pꝛeſtiterũt languẽtibjActuũ.ix.⁊ vt di ctũ eſt Heliʒei oſſa:vitã ſepulto cadaueri refuderũt.Hunqͥd inſuꝑ oꝛauit xpᷣs mira cula faciens fleuit⁊ in ſeipſo turbatus eſt Joh.xi. Sciebã inquit paterꝙ ſemꝑ me audis.Deinde gentiles vdoloꝝq; culto/ res/de ſuis miraculis/celebꝛes nobis in/ gerũt hiſtoꝛias.quoꝛũ multa complexus eſt Valeriꝰ.li.i.ca.de miraculis.Narratq; Tarquiniũ cotem nouacula ſecuiſſe.⁊ ve ſtalem virginẽ/cribꝛũ aqua tybꝛis imple uiſſe. Cõmemoꝛat et hoc idem cum alijs Aug.x de ciuitate dei.ca.xvi. Suetoniꝰ quoq; tranquillꝰ.li.de xij.ceſaribꝰ Veſt pa ſianũ impatoꝛẽ refert cecũ illuminaſſe. et alterius debile crus ſolo calcis tactu ſoli/ daſſe. Joſephus pᷣterea ſecundo antiqui/ tatũ ab alexandro macedone/ pamphbili/ cũ mare fuiſſe diuiſum narrat.ſicut a moĩi ſe rubꝛũ. Pꝛo his vide ſi libet Bꝛagð.vbi ſupꝛa.Ad extremũ mirabiles artiũ magi/ carũ effectus quis nõ audiuit.lege in lue ris Exo.ca.viij.de magis pharaonis. Et qð vꝛgentius eſt vide phitoniſſam. Sa/ muelis pꝛophete vere ſuſcitatricẽ.ꝓut lit tera ſonat pꝛimi Regũ.xxviij.ca. Et aug. opinatur in epiſtola ad Yelicianũ.Et po nitur in gloſaoꝛdinaria pꝛimi Regũ.ca. allegato ¶ Ouis ergo nõ deſiſtat xpᷣm eẽ deũ cõcludere ex miraculoſis nz hec audiat videat ⁊ ꝑpendat. ¶ Magna vtiq;. R.p.difficilis ⁊ ꝑplexa hec queſtio eſt vbi de veroꝛum a falſis miraculoꝛũ di ſcretõne tangitur. et eam a doctoꝛibus/ꝑ raro funditus euacuatã reꝑimus. Nimi/ rum ſi ad me altioꝛ peruenerit qᷓ; aut ing ſotnnia nniczſe anenotid Nluperne primis/nt lumabat Tꝛdine gilegohn Pegani⸗ loneche geiagin Aicenm Vimre anocun ispl⸗ hmnicn retfn ngcocts: Pmenua ſanape neluen ſiguumm füwoo nopri Mniral goſo ni ſcpp Alantati Daseni, et O binon ndloene Hon it tionetan ſedncit qneadm nezelege poſſetri Adenot lent mihi nophen lcmug⸗e ☚ lwpe uͦre mön. llt W Mohiift Noſin lere A Gpeieh hügiom Pponit nanacn unpen Wder Wn isder tN wbiſupn deushe Priatin locidocg, Auliſon⸗ mtſudn Meſtunte icerrol waganert trismir uwanseſ toſenome orch auleo⸗ nobis in⸗ conplons . Konarg wwiſſern brbinple malte Svaont bWeſpe vinatſe.a nnſcli oannica pompbll, 1ſcatanon Bugort garnümneg ileenlre barvonis. nilon O, mma uli 4 Cang. ni Erpo ni Negi. . finröme ibusch ( becgvefi⸗ inalond nno⸗ Kimn tözung ——☚ nio tenni comphendere valeã / aut arido ſignari ſcienter ⁊ abſq; vlla cõtradictõne bꝛeuiq; ſermonis eloqo complecti. Dicã tamen aliqͥd ne de ſilentio noſtro gauge/ at ſuper nos inimicus. ¶ Et teneamꝰin pꝛimis / nullũ pꝛopꝛiexvere dictu miracu lum ab alio q; a deo poſſe crear i/ qm ſol· eſt qui ſuꝑ oẽm cauſarũ naturaliũ curſuʒ ⁊ oꝛdinẽ dñatur.Non pᷣiudico tamẽ pꝛi/ uilegio humanitatis xpᷣi ſi ingulariſſimo. D Neq; enĩ demonioꝝ/neq; angeloꝝ/neq; tꝑate cõplexionis/nec aſtroꝝ nec huma/ ne imaginis/quaſi miraculoꝝ factricem Auicenna.iiij.ſui de anima poſuit.Laãte virtutis ſuntivt vel creet᷑ aliqͥd/vel abſqʒ certo cauſarũ naturaliũ concurſu foꝛmet᷑. qᷓ;uis plerũq; ta ſecreto celeriq; fiat motu hmõi cauſarũ applicatio/ꝙ actio quena ture eſt miraculo deputetur/pꝛeſertim ab indoctis ⁊ in philoſophia ceteriſq; artibꝰ mplius ſcire ↄuenit ſicut apud hoĩes moꝛis eſt ꝙ in atteſtatõ ne litteraꝝ/ſigillũ appendit᷑ vel apponit ſignum pꝛopꝛiũ/non aliter deꝰ miraculo parũ eruditis rũ veroꝛum opꝑatõeʒ veluti ſigillũ ⁊ ſignũ pꝛopꝛiũ inducit in robur veritatis illius quã iubet credi ⁊ nulla vnq; inuocatõne miraculoꝝ conditoꝛ ſit vel erit in oꝑe mẽæ doſo/quin reclamet et quin ꝑ ſcripturas ſacras/p pꝛophetias/ꝑ reuelatõeʒ vel alit illam falſitatẽ non eſſe credẽdam edoceat Deus enim veritas eſt.ſeipᷣm negare non poteſt Multoꝛũ ſiquidẽ ⁊ inter alios (vt opinoꝛ) Auguſtini ſentetia fuitê/deum ꝑ malos nõnunq; mirabilia opera ri.⁊ hoc non vt ſit falſi teſtis/abſit.ſed in damna/ tionẽ tam illius qui facit/tam illoꝛũ qui ſeduci ⁊ erroꝛibus excecari meruerũt. Et quẽadmodũ dicunt de antixpᷣo ad ꝓbatõ nez ector. Cin apls ſine caritate motes — poiſe traſſemi no. negat pꝛie hoꝛin.rii. Et de nouiſſimo die aiebat xs Oltidi/ cent mihi in illa die. Dñe nonne in noĩe tuo ꝓphetauimus.⁊ in noĩe tuo demonia eiecimus.et in noĩe tuo virtutes multas fecimus: Et tũc cõfiteboꝛ illis/qꝛ nunq; noui vos Oath. vij. Et de phitoniſſa / et Juda ſatis cogens eſt argumẽtũ. Hec 6771,— ita q;uis ſe haberet ꝙ mendaces mira/ culi autoꝛ eſſet deꝰ. nunq; tamẽ ſigillum pꝛopꝛiũ ſic falſari/nunq;ᷓ eo abuti in mẽè/ dacio ſineret/quin ⁊ reclamaret ⁊ cõtradi ceret. Alioquin qũo eidem crederet᷑ plus q; pꝛicipi qui falſarias lrãs ſigillo ſuo cõ ꝑmitteret: ¶E poſſumus/credendã eſſe in xpᷣo diuinita tem. quia deus ipſead huius rei affirma/ tionẽ/autoꝛ fuit miraculi hodierni/ cete/ roꝛũq; plurimoꝝ.Et deus nõ ſolũ nõ re/ his quãtũ eſtimo videre clamauit/phibens ne talibus crederet᷑. ſʒ peros omniũ pꝛophetarũ⁊ gentiliũ ſibũ larũ/hec oĩa longe ante pꝛedicta ſunt/lau data ⁊ appꝛobata. Suꝑ hoc legat dñ̃m. Armacanũ quivult/ĩ tribus pmis de.q. armenicoꝝ Et Nico.delyꝛa.in queſtione cõtra iudeos. Scotũ.q.ij.pł.Et Bꝛagö. vbi ſupꝛa.Et ſuꝑ es Dugin illo quẽ cõ ſtituit de ciui.dei dici ¶ Lum igit᷑ aſſerũt increduli/facta ab hoĩbo puris miraculia. xat/fatebimur. Neq; enĩ eos audiendos puto.qui in om̃ibus hmõi hiſtoꝛijs/fidẽe negant Inciuilis equidẽ grauisq; teme/ negabimus ſi de pꝛincipali autoꝛe fiat af ſertio/ſi de miniſtro miraculi dicũt dũta rnitatis eſt/alteri nõ adhiberi illã quã ſibb rõnabilem pꝛeſtari vellent credulitatem. ¶Bubinge cum ſciſcitãtur a nobis.cur nõ deos pari modo affirmamꝰ: apta ẽ ex pꝛemiſſis reſponſio Illa quippe mirabi⸗ lia/ vel non adhibita ſunt ad aſtruenduʒ dininitatẽ in facientibo ſicut de pꝛophetiꝭ aplis ceterisq; viris iuſtis conſtat Vel ſi hoc aliqui neqſſimi? demonũ familiares execrabili ſuꝑbia rapti intenderint/deus palam cõtradicit.tum ꝑ ꝓphetas ⁊ reuela- tõnes.tum ꝑ naturale dictamẽ inſitũ inſi nuans nõ eſſe credendũ deoꝝ pluralitatẽ cõclamansq; oẽs deos gentiũ demonia/ ides iun magosq; ⁊ ariolos execrans ¶ ¶ dee cur dãnaberis/antixpᷣo miracula faci enti adheres.⁊ chꝛiſtianꝰſaluabit᷑ chꝛiſtũ cõfitens miracula oꝑantem.Affert ⁊ oſtẽ dit vterq; ſignũ regis ſummi.ſed illi tãqᷓ; falſario/ꝑ diuinas ſcripturas cõtradicit᷑ muleipter iſti ſuꝑaddit ꝓphetaꝝ appꝛoba tio. ¶ Res igit᷑ iota ad hoc redit/qꝙ mira/ culũ xpᷣi hodiernũ ceteraq;/ſcripturaꝝ au toꝛitate addita ⁊ alijs circũſtantijs/ſigna ſunt ⁊ argumenta ſue diuinitatis.ſuffici/ entia quidẽ pꝛo fide gignenda fonẽda at qʒ nutrienda/niſi affectõis obſtet ꝑuerſi/ tas/pꝛopterea dicebat. Opera que ego fa cio teſtimoniuʒ perhibent de me. Et niſi opera ego feciſſem que nemo alius fecit/ peccatũ non haberet. Ratiolquia iam nõ credendũ fuiſſet ipᷣm eſſe meiſ am quem 2 Bermo in dominica. xxx peꝛophete pꝛonũciauerũt talia ſacturũ mi racula.Lamẽ illa argumẽta euidentia eẽ non ponimus fidei. Itaq; iam nõ crede/ remus ſed ſciremꝰ Jam donũ mercesq; fi dei euacuaret᷑. Jam (vt bonauẽtura argu it.iij.ſen.diſti.vij.)totus oꝛbis xpᷣo credi/⸗ diſſet.Aplos inſuꝑ qui miraculis inter/ fuerunt.impoſſibile fuiſſet de fide plusqᷓ; de queſtiõe euidẽtevel mõſtrata dubitaſ/ ſe.dubitauerũt tamẽ etvacillauerũt in ho ra dominice paſſiõis/in qua etiã miracla coꝛuſcabãt.nam petre ſciſſe ſunt.terra tre muit/ſol obſcuratus eſt ⁊c. Recoꝛdari eti am poterãt hodierni miraculi qð factum fuitvt paraliticus ilico ſurgeret ⁊ tolleret grabatũ ſuum ⁊ iret in domũ ſuã. ¶ Sci ens libensq; multa pꝛetereo quia non eſt opꝰ fidẽ quaſi nouellã/ſcrupuloſe diſcu/ tere/quã tot ſanctiſſimi / viteq; integerri/ me viri/ cöſtantiſſima aſſertõne etiã vſq; ad moꝛtes duriſſimas cõfirmarũt NHec oĩ no miraculis innitamur ſcientes iudeos increpatos a chꝛiſto. Generatio pꝛaua et 1 — „ 2 2 adultera ſignũ querit Math.xij. Etpme Eoꝛin.xiiij. Apls talia infidelib dari in ſignũ ait/non fidelib. Quãobꝛem ſi etas noſtra/fidei ⁊ moꝛis inops/ miracula ha beat icredulitat; noſtre ſigna ſunt.⁊ dina tõis (niſi melioꝛemur)idicia Roꝛro de ar tibus magic; hoc ſub compẽdio habeto/ te ſᷣm copioſam Guilh. pariſienſ̃ traditõ nem/ in figuris ⁊ ſculpturis imaginibꝰ caracteribus ſignis impꝛeſſionibsverbis carminibo ⁊ in ceteris quiba vtunt᷑ malefi ci/nulla virtus eſt penitꝰqualẽ pꝛedicãt. ſed hec ſingula/ demones fieri docẽt / tãq; ſacrificia quandã diuinitatẽ ſibi ineſſe fitentia.necnõ tanq; ſignũ pꝛopꝛiũ et ſi⸗/ gillũ/ſui pacti rememoꝛatiuũ/quo adhi/ bito / pacta que ꝑmiſerit deus adiplent. ¶ Poſtqua terne ca/ gelij hodierni miſterio/vtrũq; reſpõſum eſt/ accipite ſi pladet triplicẽ ex his conſi/ deratõem logie / xpᷣm eis pꝛomiſſum negauerũt.mi raculaq;abiecerũt.pꝛopter qð remittebat eos xpᷣs ad ſcpturas dicẽs. Scrutamini ſcripturas ille enĩ teſtimoniũ ꝑhibent de me Jo.qͥnto. Simili modo ex ignoꝛãtia noſtre theologie / multi etiãvtverendũ eſt lumnie increduloꝛũ ſuꝑ miraculo ſoeus pꝛincipes ⁊ plati/ex ignoꝛantia ſue theo/ de pꝛelatis / antixpᷣʒ ſuſcipiẽt.eidẽq; ⁊ mi raculis ſuis adherebũt.x ſi iia eſt immo qꝛ ita eſt certiſſime cõſtat illos antixpᷣi p⸗ curſoꝛes eſſe potiſſimos/qͥ ſtudiũ theolo gie qð eſt ſcrutiniũ ſcripturaꝝ impediũt. aut eius ꝓmotõem uümplere ſicut tenẽtur deſpiciũt ¶ Secunda cõſideratio.Oe ad hoĩs alicuiꝰcanoniſatiõem/aut cuiuſpiã doctrine autoꝛiſatõem /inſufficiẽs eſt per ſe/miraculoꝝ oſtenſio.niſi in canoniſan/ do/vite ſanctitas irrepᷣhenſibilis indicet niſi inſuper doctrina appꝛobãda/vere fi dei nullatenus aduerſari cenſeat᷑. Mali quippe miraculis vt iudas alij coꝛuſcãt. HNHanc ob cãm inter ceteras ne boniviriqͥ taliũ autoꝛes nõ ſunt pctõꝛes reputẽtur. Cum dicat Auguſt.ſuꝑ Joh̊. Uos dei fa mulos nõ miracula.ſed ſola caritas facit Aliã notauit cauſam Bonauẽtura.ij. ſen. vbi pꝛius/vt boni facere miracula parui pendẽt cum malis hoc cõueniat Vñ xpᷣs aplis.Nolite inqͥt gaudere ꝙ ſpũs vobis ſubijciũt᷑.gaudete autẽ ꝙ noĩa veſtra ſcri pta ſunt in celis Quce.x Culpabilis ẽ ita q; nimia videndoꝝ aut faciendoꝝ mira/ culoꝝ cupiditas/⁊ nõnunq; in ſuꝑſtitio nẽ traducit ⁊ erroꝛẽ ertia ↄſideratio Artes magice/ad quas aſtronomie ⁊ me/ dicine maxima ps ſpectat / rõnabilit᷑ ſub intermiatione moꝛtis vetite ſunt.nõ iðo ꝙ in illis demones adoꝛant᷑ ⁊ tanto dam nabilius quãto ꝑ verba diuina⁊ oꝛatões ſacras hmõi cultus exercet᷑/quinetiã ideo ꝓhibite ſunt qꝛ fides ſalubꝛis/has per ar tes im pugnat᷑ quaſi ꝑ ſophiſticas q̃ſdaʒ argumentatõnes que apparentiã veroꝛũ miraculoꝛũ gerũt.exiſtentiã vero nullam habent.vt falſa/aut ſi vera ſint non illam us pꝛetendũt ⁊ appꝛobatõe ſua deficiãt Hactenꝰ. R.p.hereticis reſpõdimus contumaciter altercant᷑ diuinitatẽ in xpᷣ nõ poſſe cõcludi ꝑ ſacrã euãgelij hodier/ ni hiſtoꝛiam.ec ꝑ peccatoꝛũ dimiſſiõʒ. nec ꝑ reuelatõem cogitatõnũ / nec poſtre/ mo pꝑ miraculoꝝ opatiõem Nune rurſus ad euangelicã domuʒ noſtrã reuertamur et pio coꝛdis ſtudio collaudemus pꝛimo xpᷣi dementiã.quia leſe maieſtatis reum⁊ peccatoꝛũ catenis vinctũ cõfeſtim abſol/ uit.⁊ nos ſimilit᷑abſolui poſtulemus. Coõtremiſcamreuereamurq; ei ſapiamz pñntiaz/quia occultiſſimaꝝ etiã cogitato nũ inſpectoꝛ eſtvt in euãgelio audiuimꝰ. mmhenn munbbe ſmniur tochi luroniy ſofunn fontoch öſerd ſaamnylrl (uiapoſt latdicis enatn mumcö Wein Uuedi focit ti uo. p Regün clideiea ſonéamn Nid lalldegitn nomſeamn Wlituum dnft fioiienn num⸗ uni Dinn doname lle aoi gti tinno lßiß/ cherio eti. mond tuuſti liscte moniſn, gindic lveef 1. Di cruſcet⸗ doniri. losdii iphat min. lgani Wipßs spobis chnſai bllsei lpmin, ſupſtiio ſconno lete/ letſub noͤldo lodam toes tüided 1operar dſi; zä or o ullan nonkn deſcit dmnmi d nennti⸗ i boho⸗ apoſre⸗ Euds neramyr noprino liofeum in aboo⸗ lanus. ecſpum. i ogin udioim Decimanona poſt penthe. Hinc Boetius Magna nobis eſt ſi diſi Laboꝛes manuũ tuarũ quia manducabᷣ mulare nõ vultis neceſſitas indita ꝓbita tiscum añ oculos agitis iudicis cuncta cernẽtis Erubeſce queſo illa cernente deo pagere a quibo deſiſteres hoĩe inſpiciente Habeat apud te tantũ mor dei vultus / quantu viri ¶ Leten humi/ liemur ſub potẽti manu dei chꝛiſti ⁊ ĩ no ſtris neceſſiatib eam inuocemus.penes quã reſidere omnẽ egritudinẽ coꝛꝑpalium 2⁊ ſpũalium curationẽ inſpicimꝰ. Fugia/ mus deniq; maloꝛũ cõſoꝛtia.aladuerten/ tes quoniã paraliticꝰ poſt curatõem ſece/ gere a blaſphematoꝛibo iudeis⁊ in domũ re et timor ſuam pergere iuſſus eſt. Vade inquit.⁊c. Atuero firmo pede ambulantẽ inſpectã/ tes amici quidputas egerũt: Oꝛeſſum ſi/ ſtunt ſtupoꝛe attoniti/nec aſpectui pᷣmo bene credũt:defigunt in eo oculos ⁊ heſi/ tant ne falſa ludãtur imagine totũq; vidẽ do pererrant. In recognita tandẽ ruunt amplexus ſtringũt pectꝰ marcidis olim manibus oſcula figũt. Interea autoꝛem ſanitatis ac modũ queritant.quo cõper/ to / chꝛiſti maieſtas in celuʒ attollit᷑.⁊ exa turari vidẽdo audiendo gratulãdoq; nõ poſſunt Ita inqͥt euangeliſta vt admira/ rent᷑ oẽs ⁊ honoꝛarẽt deũ dicentes/qꝛ nũ qᷓſic vidimꝰ Demũ paraliticus qͥ turbaʒ ſuam vix ſubijt.domum ſubijt.tñ memoꝛ qquia poſt curatõem ſuã ſibi xpᷣs imꝑaue/ rat dicẽs Vade inqͥt in domũ tuã qð fuit Vade in hac foꝛtitudine tua Judicũ.vi. Luce.xvij Vade quia fides tua te ſaluuʒ fecit.vt in vijs ñ excubes ſub diuo expoſi tus.vade in domũ Uade in domũ tuã.ij. Regũ.xiiij.qm̃ dñs erit ptectio ⁊ obũbꝛa culũ dei ab eſtu.⁊ in ſecuritatẽt in abſcon ſionẽ a turbine ⁊ pluuia Verba ſunt Iſa. Iſa.iiij Deniq; alieno ne te cibes mẽdici tati deditus/ ſʒ vade in domũ tuã nõ alie nam ſed tuã Pꝛouer.⁊ hoc.v. Subtrahe Domü fratris tui ne igrediaris in die af/ flictiõis tue/contra illos qui diſcũt pene/ trare domos/ ad modũ impudicarum vi duarũ quas repꝛobat apoſtolus pꝛia ad Thimoth.v. Et qͥ ab afflictis pꝛoximis dona petũt vt in ocio laute viuãt.ſpꝛeto/ res illius moniti. Pane tuo veſcere liber eris.ꝓphice benedictõis exꝑtes q̃ dicitur. thema.tanq; eidem in his verbis / vt te ſa num cõpꝛobes ⁊ roboꝛatũ penitusvade. beatus es.⁊c̃.Et hec quidẽ de ſenſu hiſto rico tanq; fundam̃talia dicta ſint ( Su paddamꝰallegoꝛicũ ſenſum/ſᷣm quẽ/ do/ mus noſtra eccliam ſignare dicebat᷑ Et fi at oꝛatio exhoꝛtatiua ? in eccliaſticos ne/ bidosq; aereaꝝ poteſtatũ ac ſpũalium ne quiciaꝝ inſultus / inter crebꝛa periclitan tis mundi diſcrimia/ ſummꝰ architectoꝛ Jeſus domũ ſtruxit eternis baſibꝰſtabili tam/qᷓ euntiby in ipſam eſſet in domũ re/ fugij/in aſilum pꝛotectõis tutiſſimũ.⁊ ex tra quã imminet certus interitꝰ Huic do mui/eccleſie nomẽ indidit/cuius funda/ mentũ eſt petra fidei ſolidiſſima/nec infe ri poꝛte aduerſus eam pᷣualebũt Math. xvi. Deſcendit pluuia hereſum.venerũt flumina erroꝛũ.irruerũt venti ꝑſecutõnũ in domũ illam ⁊ nõ cecidit. Fundata eni erat ſupꝛa firmã petram Math.vij Hanc deſcribit Salomon edificatã a ſapientia ſeptemq; columnis exciſam.q̃ ſunt ſeptẽ ſpũſſancti dona ſeu virtutũvniuerſitas.q dus fulcita ſubſiſtit ¶ Ceteꝝ paraliticus pꝛout audiſtis in hanc domũ iubet᷑ acce/ gere/vade inquit Jeſus in domũ tuã. Et qͥs iſte paraliticus. R. p? Sane gen? hu/ manũ/ quod ꝑ oꝛiginalis crimis paraly⸗ ſim/ſenſuvere credulitatis/⁊ bone opera tionis motu pꝛiuatũ eſt.ita vt domũ hãc ſuam / ſe neq;ret ĩgredi.niſi eidẽ pꝛimũ ſanitas cõferretur.qua pꝛeſtita ꝑ ſaluato tem anumaꝝ Jeſum / tulit grabatu vetuſte legis in quo nõ erectũ erat ſed pꝛoſtratũ/ depꝛeſſum.nihil enĩ ad ꝑfectum adduxit lex Hebꝛeoꝛũ ſeptimo.Dehinc in domũ ſalutifere credulitatis ⁊ noue cõuerſatõis que domus ecclia eſt introiuit Sedꝑ pende qm ꝑ pꝛius nudat᷑ ſynagoge tectũ quia pꝛimitusvelata ſcriptureveteris mi ſteria reſerãtur ⁊ ita a quatuoꝛ defert᷑ ante chꝛiſtũ/quia ꝑ quatuoꝛ euangelioꝝ volu mina/ad xpᷣi cognitiõeʒ inclinat᷑ ( Qna/ uis autẽ domus iſta / ſit generaliter om̃i/ um invna vera xpᷣi fidecoadunatoꝛũ /vſi tatoꝛi tamẽ nomie illoꝝ quaſi antonoma tice dicitquos duces in ea cuſtodes⁊ ſpe culatoꝛes ſummꝰpaterfamilias inſtituit. Vnge eos et non ſic An alios eccleſi⸗ aſticos appellamus.Ad iſtos pꝛeſens cõ uertenda eſt oꝛatio vt ſoliciti ſint in ſuaʒ eccleſie domũ ꝑgere.ne ex ipoꝝ abſe ntia DD 3 1122 44 Bermo in dominica. xxX domui detrimentũ incumbat. Quibꝰ in trogreſſis/officio triplici eos fungi neceſ ſe eſt vt ſint ſpecłatoꝛes.vt ſint patres ſeu paſtoꝛes vt ſint ianitòꝛes.(¶ Speculato res ſiquidẽ ad exploꝛandũ inſidiasq; de/ clinandũ Eʒech.iij.⁊.xxxiij Yili hominis ſpeculatoꝛẽ dedi te domui iſrael Sequit ſi ſpeculatoꝛ viderit gladiũ venientem/et nõ inſonuerit bucina/ et populus ſe non cuſtodierit/⁊ venerit giad ius ⁊ tulerit de eis animã.ſanguinẽ eius de manu ſpecu latoꝛis requirã Metuenda nimis ⁊ eccle ſiaſticis ſpeculatoꝛibus foꝛmidanda hec cõminatio.cui ſimilis habetur.iij. Reg.ij Cuſtodi virũ iſtum qui ſi lapſug fuerit/ erit anima tua pꝛo anima illiꝰ.¶ Deberẽt inſuꝑ ianitoꝛes eſſe ad claudendũ ſapien terq; aperiendũ inſtar xpᷣi.qͥ e templo tãqᷓ; ianitoꝛ eiecit vendẽtes⁊ emẽtes/qͥ ⁊ alibi ſe eſſe hoſtium aſſerit ꝑ quod ſiqͥs intro/ ierit ſaluabit᷑. ¶ Amplius eos eſſe conue nit patres ſeu paſtoꝛes ad fouendũ gregẽ ſpuũaliterq; paſcendũ Jo.vltimo. Simõ amas me paſce agnoſ meosEt mat.xxiiij Fidelis ſeruus ⁊ pꝛudens quẽ conſtituit dominus ſuꝑ familiã ſuã vt det illis cibũ in tempoꝛe. ¶ Sed heu q; verſa omnia. Vade nũc pꝛecoꝛ in domũ eccleſie/ circũ/ duc pauliſperocłos.⁊ in locis aliqͥbꝰquẽ ibi ſpeculatoꝛẽ/qualẽ ianitoꝛc̃.qualẽ de/ niq; paſtoꝛẽ inueneris manifeſta. Vidi/ ſti: Quid ſtupes: Quid attonitis oculis ſtas: Scio pꝛoꝛſus / ſcio.qꝛ hoꝛrenda te monſtroꝝ imago ⁊ abominandũ deſola/ tõnis poꝛtentũ exterruit. Nã velut pꝛela/ ti abſceſſerint aditis arisq; relictis.vt ma ro ait / in eoꝝ loca ſubiſſe intuitꝰes.Cecã ignoꝛãtiã pꝛo exploꝛatoꝛe.Timidã igna uiam pꝛo ianitoꝛe. Rapacem ſeuiciã pꝛo paſtoꝛe.O miſerabiles ⁊ ſufficientiba nũ S nchꝛymis deploꝛandas / noſtre domꝰ vices ¶ Ecce in pᷣmis q; peſſima oĩm ex/⸗ ploꝛatrix ſtatuta eſt ignoꝛãtia/q̃ ⁊ temeri tate pꝛeceps eſt ⁊ elatõe turgẽs Bꝛecũ enĩ ꝓuerbiũ eſtvt ait Hiero.in epla de melchi ſedech Ecce enĩ imꝑitia cõfidentiã/erudi tio tunorccanſat. t erxurgant hereſes ſi xuerſaruʒ dogmatũ gladij iaciant᷑.ſi erro res cuneatim erũpant /nõ clanget bucina noõ os aperiet/ceca quippe eſt/nec ab ini/ micis ſecernit amicos/arma nõ videt ad/ nerſa/nec vecilloꝛũ ſigna cognoſcitHinc fit vt ſimplices ⁊ plerũq; litteris ſeculari/ bus / inflati a peſtiferis erroꝛib rapiãtur. ſeducãtur obꝛuant᷑. Quot putas hãc ob cauſam hereticos eſſe de his qui ſpecie te nus in ecclia conuerſant᷑. Hoꝛreſco mẽo/ rans / hocvita mõſtrat/ voces hoc ſacrile⸗/ ge indicãt/q̃s interviua epulas ⁊ ↄuiuia uinpudẽter euomunt. Illic ſub ioci ſpecie hereſes effundũtur cũ nullus in fidem ca dat iocus Vbi cõtra theologos/totʒ itur ſententijs ⁊ irriſoꝛijs interrogatiõib.Eo tunc de ſacris bonis diſputatvt in tẽpus noſtrũ vere inciderit illð Perſij de roma/ nis. Poſt pꝛandia querũt romã de ſatur quã dia poemata narrant Theologia ab eis ſtultilogia noĩatur.⁊ que ſola aut pꝛi/ cipalis in arce locari debuerat:tãqᷓ; ſpecu latrix ſagaciſſima ⁊ in cõꝑatõe eiꝰ queuis alia ignoꝛantia dari poteſt / in ima deijci tur/ calcatur/reputat᷑ pꝛobꝛũ ingens.qͥne tiã ſi fama nõ mentit/ pꝛelatoꝝ nonnulli (quod vix credere auſim) ſtulticie palam arguunt homines theologie operã impẽ gentes.quaſi ipſa res fit fatua.inutilł.fſan taſtica.theologicꝰinqunt.ergo fantaſticꝰ O nefandas diabolicasq; voces ⁊ ꝑditiſ ſimis autoꝛibus ſuis ſimillimas. O pu/ trida oꝛa/ferro cauteriſanda.que tã ſpur/ cidum verbũ expuerũt. Iſta certo nõ irri ſio eſt. ſed mera blaſſemia.⁊ hec igne et fer ro excerminãda eſſent.pᷣſertim in pᷣlatis q de neceſſitate ſalutis fidem explicite ſcire dut ꝑſuadere inſuꝑ⁊ ↄtra hereſes ſi pullu lãt acrit᷑ ſapient᷑q; ꝓtegere. Tremẽda hec talibo vera tñ ſentẽtia NHeq; enĩ domũ ſuã pꝛudenter inſtituiſſetxpᷣs.niſi ad illcon tra hereſes vaſtatrices tuitionẽ quoſdam obligaſſet.Quos autẽ alios ex officio ma gis aſtrictos reperies: Potẽs ſit ( inquit apoſtolus deepᷣo)hoꝛtari in doctrina ſa/ cca ⁊ eos qui cõtradicũt arguere.ad Titũ pꝛimo Pꝛobat hoc durãdꝰ. iij.di.xv. Au gent tamen eoꝝ aliqui( ꝓut fertur)a theo logie ſtudio hoĩes deterrere. O fides o re ligio. Et miramur igit᷑ ſi eccłiaſtica domꝰ pturbat᷑.ſi ſpirituali temꝑaliq; incommo do quatiat᷑. quãdo e ſpecula theologiam pꝛecipitant et in eius locũ domina igno⸗/ rantia ſublimat᷑:pꝛopterea inqͥt ipſa Cva ptiuus duct ꝰeſt populꝰmeus quia nõ ha buit ſcientiã Iſa.v. Sciam loqtur ſpũa/ lem diuine legis/nõ anumalẽ ⁊ mundanã que aut iudicare de poꝛcis(ſicut ait Anti ſiodoꝛenf)aut de pecunijs numerandis Münzr. Chicob⸗ Pcer⸗ ſonin, ſchle unig bciſpci⸗ lfcena tohian ſoib intepns derong ideſann Wlogiatb luurnh köhen nudenei Moe wonroli deplan ämde munl in ſunnſtie otciei 1 Opo; etiſpor⸗ vnoim. neaſr unsch ſteſare ſipuln. ſabec omäſui Aicon gboſcen offionn ſt ingar dannn, tℳNi dirn A nptten Dicaore Fudond incommo Poſi penthecoſten 44 et extoꝛquẽdis/ſolerter ſolet diſſerere In ſpiritualibus aũt ceci ſunt ait veritas.du ces cecoꝝ/ nimirũ ſi ambo in foueam ca/ dunt. Et etate noſtra/ nimis heu veꝝ eſt pꝛophete vaticiniũ. Speculatoꝛes eius ceci omnes.Iſa.lxvi. de theologie cõtemptu ⁊ eiectiõea ſpecla elicio ↄſideratões ¶ Pꝛima In eccliaſti⸗/ ca domo / in qua vnius coꝛpoꝛis mẽbꝛa ſumus fm apoſtolũ in epla hodierna ſi/ mile eſt ſi theologia odio habeat᷑ aut eijci atur/ quẽadmodum ſi membꝛa hominis in oculos cõiurarent/eosq; extinguerent vel vt Eſopus refert /velut ſiventrẽ homi nis vſq; ad exinanitionẽ ſine cibo digere re permitterẽt. ſi homo tũc ꝑiclitatiõi vicinꝰeſſet.quid de eccleſia coniecturãdũ eſt: veſtrũ ſit iudiciũ Theolologia quip/ pe eccłiaſtici coꝛꝑis oculꝰ eſt. ⁊venter etiã ſpirituales cibos glutiens. coquẽs.et in cetera membꝛa delegans ecunda cõ ſideratio In eccleſiaſtica domo/maioꝛis eſſet meriti qui theologiã foueret ⁊ eaʒ in populis lucem abundare faceret/ q; ſi in/ ſtitueret aduocatos ⁊ medicos / qui gratꝭ pauperib ꝑatrocinia medicaminaq; tri/ buerent ¶ Wiraris foꝛſan ſed perſpicna eſt ratio.Eligibilius enĩ pꝛeclarius atqʒ dilinius eſt animaꝝ q; coꝛpoꝝ indigen/ tijs ſuccurrere.que quante ſint / cogitare ſtupoꝛ eſt / ex quo liquide conſpicimus/⸗ q; alti meriti ſit / rectovt fieri decet fine.nõ queſtuoſo. nõ ambitioſo.ipſi theologie odio/tantaq; penuria ¶ De theologia lo ſtudium impẽdere/ pꝛecipue in tãto eius a tenbene ſophiſticam loquacitatẽ et chimerinã neſcio quã ma/ thematicã redacta eſt.ſed que metit fidem moꝛesq; cõponit Et ab aliqbus foꝛte nõ minoꝛis meriti iudicaret᷑ ſe in hoc ſtudiũ deuouere/q; ſine eo religionẽ ꝓfiteri Hic tamẽ nihil aſſero ¶ Rurſum eadẽ ex radi ce dilucidũ eſt/qᷓ;efriuola ſi nõ potius ini / ua nominet᷑ iudicanda ſit quoꝛundã in fideliũ opinio qui in regiõe eccłiaſtice do mus / ſcientiã adinuentionũ humanarũ audent aſſerere ipſi theologie pꝛeferendã niſi foꝛtaſſe inquiũtvel in ſocisvbi publi ca viget hereſum dogmatiſatio.ita videli cet/quaſi ſacre ſcripture nullũ aliud ſit oſ —- — ficiũ q; patentiũ hereſum extirpatio.⁊ nõ etiã moꝛes cõponereſ/ erigere ſpem ad ce/ leſtia/ diſcernere inter peccata/ om̃es hu/ manas inſtitutõnes ad diuine legis line am coꝛrigere fidem inſuꝑ iam plantatam ne euellat᷑ aut erroꝛũ zizanijs miſceat᷑ ob⸗ ſeruare.quoniã verũ eſt metricũ illud/HNõ minoꝛ eſt virt q; querere parta tueri Hec autẽ et cõſimilia ſapientie officia/ ſi pᷣcla/ rioꝛa ſint/et viris domus eccleſiaſtice re/ ctoꝛibus dignioꝛa.qᷓ; aſſiduos litiũ diſce ptationũ q; tumultus ſuꝑ rebus innume ris audire/⁊ ſᷣm cerimonias quaſdã ⁊ in/ numeras conſtitutõnũ ambages/cauſas circũuoluere/iudices vos ↄſtituo.hoc pa cto ſi pꝛius ad memoꝛiã reduxerim illud apoſtoli ad Coꝛin.vi. Secularia igitur iudicia ſi habueritis contemptibiles qui ſunt in eccleſia illos cõſtituite ad iudicã/ dum ¶ Lertia conſideratio. Per ſcienti/ as humanas / tpaneo eccliaſtice domꝰ re/ gimini/curã tantã impendere/vt ſpũalis gubernatio pene deſeratur / videt nõ me/ diocris occaſio diminuẽde tꝑalitatᷣ Cur ita?:Qm̃ ſublato fundamẽto cui tꝑalitas innitit᷑ ⁊ ob quã cumulatius abundauit. edificiũ ruinã pati neceſſe eſt Quãobꝛem hoc in loco recoꝛdari placet illud quod a volerio libꝛo.vij.ca.ij.ſapienter dictuʒ ab anaxagoꝛa pꝛedicat᷑ ipſis athenienſibus Videte inquit ne dum celum cuſtoditis terrã amittatis. Verto ſententiã. Videte eccleſiaſtici/nedum terrã cuſtoditis celu) amittatis Agnoſcitis per hoc qᷓ; pernicio ſa res eſt theologiam e ſpecula eccleſiaſti/ cedomus eijcere. ¶ Bed expecta/ om/ nia nõdum audiſti/neq; enim tantũmo/ do pꝛo ſpeculatoꝛe poſita eſt ignoꝛantia verũ etiam partein aliqua domus/ vide⸗ bis ſtantem pꝛo ianitoꝛe mundanã timi ditatem vel timidã ignauiam/ pꝛaua vti D qʒ ⁊ ineptiſſima hoſtiaria/quia nec diui/⸗ num honoꝛem / nec domus ſalutẽ in ape / riendo claudendove perpendit /ſibi ſatis eſt dum placeat mundo. Veniunt indo⸗/ ciles pueri vagi.moꝛibus imcompoſitiſ⸗ ſimi. Affirmant ſe alto claroqʒ ſanguine pꝛogenitos/familiares regumö/ducumq; amicos.miſcent cum pꝛecibus minas di cuntq; cum Abimelech Judicum nono Co ſiderate ꝙ os vim /et caro veſtra ſum Quid agit nr̃a hoſtiaria?: Hoꝛibꝰnomi ſuo ↄgruisvtit᷑.foꝛmidat tremit.⁊vt vbo b55 † Bermo dominica. xx ſatyꝛico vtar/ ad mote trepidat arũdinis vmbꝛã nil auſa negare Tales ad celſas ec clleſiaſtice domus ſedes euehit/atq; illam implet ꝓpheticã maledictõem. Dabo pue ros pꝛincipes eoꝝ ⁊ effeminati dñabunt᷑ eis Iſa. iij. Di ſunt qui aſcẽder̃t de domo regis in domũ dñi hieremie. xxvi. Et qui velut Oʒias eccłiam violenta ptãte ſub/ intrant.ij. Paralipp.vi. Sed qui pares ſunt in culpa refoꝛmidẽt ne ſimili aut de/ terioꝛi pena plectãtur ¶ Aſt alij qui iani/ toꝛes ſunt optimi heliſeũ imitent᷑ de quo Eccliaſti.xlviij.ſcriptũ eſt. In diebo ſuis nõ pꝑtimuit pꝛincipẽ.⁊ in potentia nemo vicit illũ/ nec ſuꝑauit eumverbũ aliquod ſupple depꝛecatòis aut cõminatõis/non inſcij ꝙ petere docet qui timide negat. Dicet foꝛtaſſis intra ſ. etacitꝰ aliquis fie/ ri iſta opoꝛtere ꝓ qualitate tempoꝝ. vtec cleſiaſtice domui coꝛroboꝛatio maioꝛ ac- cedat.quaſi iſta ſcilʒ genus ſuſtentamen/ tum ecclie dei ſint:nõ xpᷣs.Eccliam mihi crede ſuſtinẽet.fulciũt ⁊ decoꝛãt/nõ lõgus famulantiũ oꝛdo in moꝛẽ decurtatoꝝ.nõ haleratoꝝ equoꝝ numeroſitas/ nõ aucu/ pium.nõ venatio.nõ taloꝝ vſus.nõ mere tricũ.ſed ſancti moꝛes.humilitas/ religio pietas/pudicitia/ſcripturarũq; cognitio t quãto eccłiaſtica domus a plurib im pugnatur/tãto ſanctioꝛib exemplis regẽ la eſt/et ſcandaloſis pꝛomotõibus minꝰ ⁊ minꝰoccupanda ¶ Occurrũt apud ho ſtiariã noſtrã alij hoĩes ſi nõ beſtie ſed po tius ſpurciſſime nominãde ſunt abiectiſ/ ſimi/ſpurciſſimi / viliſſimi / quivolunt in trare ſecreta domus ac inde timeri ait ſa/ tyꝛicus/qᷣbus notũ eſt illud eiuſdẽ Charꝰ erit verri.i.peſſimo homini qͥ verrẽ tem/ poꝛe quovult accuſarept/ꝓpter quod iſti ſcoꝛtoꝝ⁊ mulierclaꝝ conqſitoꝛes ſunt ar gumentatõnũ ⁊ alioꝝ quos effari pudet ne pudicas aureſ polluã ſummiſtratoꝛes Ad qͥq? vt pꝛurietẽ dñoꝝ ſuoꝝ libidinẽ expleãt/imo irritẽt ⁊ ſuccẽdãt Quare ſic: vt inde cari habeant/ ament/timeantur. Quid vltra: Iſti ad bñ ficia diabolica pe tunt ingreſſum.petüt cum iniqͥs poꝛtio/ nem/et eo impoꝛtuniꝰ⁊ impudentiꝰ quo parua eis merita ſuffragãtur ¶ Subeüt alij hoĩes ſceleratiſſimi/bo noꝝ crimiato res. q cõiuratões ↄtra eccleſiaſticã domũ fieni audaciba medacijs aſſerũt /vt ſoli in uigilare / ſoli rẽpublicã ↄſeruare iudicent᷑ te abuſus finnt. vt perinde ſublimia dignitatũ ſcãdãt lo/ ca.Hoſtiaria vero noſtra/tales.⁊c. ſed lin guã cõpeſco. Scio de q bus loquoꝛ Qui veꝝ dixerit accuſatoꝛ eſſet inqͥt ſatyꝛicus. NMon autẽ illud nouũ eſt. Habes. i. Wa/ chabeoꝛũ /qualrvenerũtviri impij ex iſrl et alchimus cũ eis/qui volebat ſieri ſum/ mus ſacerdos.⁊ accuſauerũt pplm apud regem. Sequit᷑.Alchimũ cõſtituit rex in ſacerdotiũ Etvtinã nullos mõ alchimos haberem Reuerediſſimi.p.nõ ſic. pfecto nõ ſit ſonãtiſſima ecclłie domꝰtuba/pari/ ſieñ.vniuerſitas cõpulſa ſilere fuiſſet/nõ talem in ſuis deliberatõibo paſſa eſſet ca/ lumniã. Sileo de apertione ⁊ yſu clauiũ in vtroq; foꝛo.curie ſcilʒ ⁊ conſciĩe/ nec de collatõne ſacramentoꝛũ loquar qꝛ nullis vnq; verbis/nullis eloquetieviribus/ne Lullius quidẽ ex ꝛimeret eos qͥ in hacꝑ in eccliaſtice domus locis plurimis pa/ ſtoꝛ locatus eſt. Nunqͥd ambicioſa rapa/ citas Yoꝛtiſſime deus/ taleẽ e terris abijce peſtem. ſeua eſt/crudelis/atrox⸗ hoꝛrida/ inſatiabilis/ truculenta. Credis eã oues paſcere.erras. Expoliat/rodit/voꝛat ene/ cat. ⁊ leuiſſima occaſiõe ꝑ fulminatões ex cõicationũ foꝛas mittit Suoꝛũ inſup ſa tellitũ turbis magna voce Terentianũ il⸗ lud in dechyꝛa inculcat.ſedulo te moneo ⁊ hoꝛtoꝛ ne cuiuſq; te miſereri quin ſpoli es/mutiles laceres quanq; nactꝰſis Audi re tamẽ debuerat Liberij ceſar reſcriptũ boni paſtoꝛis eſſe tondere pecus/non de glubere. Suetonius lib.iij. Quãto ſatiꝰ tutiusq; fuerat nõ babniſk paſtoꝛẽ Sic irato Joue/fabuloſis ranis hydra tranſ/ mittit Sic pᷣficiuntagnis lupi /ceruisq; leones. Et foꝛmidãdũ eſt ne ad hãc iram pctã nr̃a deũ ↄcitauerit qͥ regnare facit hi pocritã ꝓpt᷑ pctã ppli Job. xxxiiij Hec ãbi tioſa rapacitas illa eſt qᷓ redditus ecciaſti cos diripit.⁊ q̃ gratꝭ miſtrare debuerat. vi li pᷣcio ↄꝑare ↄpellit.obaudiẽs xpᷣo iubẽ/ ti. Hꝛatꝭ accepiſt grat date Mat x. Face tiſſiã ãt in H̊ loco ſʒ moꝛdaciſſiã eſt ambᷣ. Reſ. Nemo inqͥt gratꝭ dat.qꝛ nemo gratꝭ D accipit ſe dñaz reputat eoꝛũ qᷓ in ec cleſia ſunt ꝓuẽtuũ ñ admiſtratricẽ. apli cã diuinãq;ſniaʒ.i.Coꝛi.iiij Sic nos exi ſtiet hõ vt miſtros xpᷣi/⁊ diſpẽſatoꝛes mi ſterioꝝ ði⁊c Pꝛelatoꝝ itaq; c.idoneoſ ad dinũ ſ̃ uitiũ eligere.qb ſic eleci᷑ ꝑ modũ cſotit igefe Pobattann Astiſſcen lunſug yen elicetiz.en⸗ cuſatöem aigotzll ſpenti nuihaheg. 1Möponee nuntchale warimiap inouptdo⸗a rerſihogo citas nequ lionegzpu, mun!ſund⸗ Giſtilauci imn olu lnnli dehodice indh olbs⸗ nnntrge e doßhuo n ſocculon bitoſhmn 4 (Saha Agents. Conariture Trintein ſondigoi 6ppismtik neitgnit atociac⸗ düfinise ſuedeput tignect. anpbinooſa lntenſamp Nfoyknet mäliornn nrtijini Gentcken tchitone Mathria fkilgone hnitdci ſangze Mitehn Aenne ungenuli nbughe vainbep ocenites Eind a/ icioſ mai N baniar Nisei ones wur e natuczer inſipſa nnanül/ lenoneo ninſpoli ſisudi coriptin s nonde müͤtolnd ſtone Si Grn wun giceniog ieir refaab nsgtti Nueneyi hoibe⸗ NrNe ictamb. mnogenn auqinc icchl icnosen Poſt penthece acceſſoꝛij ⁊ pꝛo ſua ſuſtentatõe cõpetunt tẽꝑales fructus nõ eligentiba pᷣlatis Ex q̊ pꝛobat tamẽ ꝓbatiſſima deductõe duran dus.iiij.ſentetiaꝝ diſt.xxv.pꝛelatos nul/⸗ lam ſuꝑ venditõne hmoi reddituũ habe/ re licẽtiã.nullã a ſymoniaca pꝛauitate ex/ cuſatõem ¶ Nũc igit᷑ ⁊ eccłliaſticTẽ domuz ane repleta eſt ſpera p/ ſperari. Spera viros eccleſiaſticos/apGö pꝛincipes ſeculi decetero honoꝛãdos eẽ. ⁊ nõ potiꝰabiectiſſime qñ abiectiſſime vi uunt cõculcãdos NHã quos ad reuerentiã quãdo talibo mon maximã ⁊ pꝛopꝛiaꝝ hereditatũ largitõeʒ induxit docta humilisq; ſctitas. Mira / rer ſi nõ ꝑ oppoſitũ ſtulticia/ſuꝑbia.rapa citas/nequicia/ad irriſionẽ eoꝝ indigna tionẽq; ꝓuocent/⁊ ad retrabẽdũ datrices manꝰ ſuadent. Cur inqͥunt dabimꝰ? Vt ſcʒ iſti lautiſſima fuſione inebꝛient᷑ luru- rient / voluptatibo om̃ibus impudentiſſi me demergãtur / vt om̃e eoꝝ ſit ſtudiũ alie ne pudicicie inſidiari/opes fraudiboa po ulis raꝑe.et deniq; deterioꝛes eẽ om̃ibꝰ boibno. Sy ve ſubditis qꝛ quicqͥd deli/ rant reges/ plectunt᷑achiui ait Oꝛatius. ¶ Datis ſupqʒ ſe atis. R.p. ad eccłiaſtice domus euerſionẽ erat cecã ignoꝛantiã in ſpecula/mundanã timiditatẽ in ianua/ã bitioſam rapacitatẽ ſuꝑ paſcua collocare ed heu nunq; ſolitariꝰ eſt male ſoꝛtꝭ aduentus. Sed vt recte terẽtianꝰ laches conꝗritur/venit alið ex alio malũ/ rũpit ecce interĩ in eccliaſticas ſedes furens di/ ſcoꝛdia/ꝑtinaciſſimaqʒ diſſenſio Et cum ipſis miſeriaꝝ oĩm cumulꝰeffundit᷑ Dici neqt quãtas aĩarũ ſtrages/qve diſcrimĩa qͥt odia/q̃les plagas ſecũ aduexerit.Nam dũ finis eſt / fit in dies ſeuioꝛ/⁊ vix eſt qui ſue depulſioni diligẽter intẽdat. Ignoꝛã tia neſcit.humana timiditas non audet / ambitioſa rapacitas nõ curat/qᷓq; enim intenſa rapacitas(qꝛ de illa loquoꝛ) totũ ꝑ fasvl nefas occupare deſiderat/mauult tamẽ(iuxta decretiſtarũ regulã) ꝑtem ha/ bere etiã iniuſte/q; toto iuſte pꝛiuari. Ita qʒ crudel ⁊ materne pietatis expers/hoꝛ rende intonat illð.iij. Reg.iij: Non mihi nec tibi ſit/ſed diuidat᷑/pꝛoh dei et hoĩm fidẽ/quevocũ ĩpietas eſt: OQue iſta deme mẽtia/q̃lis crudelitas: Uach q;triſti ma/ lignoq; ſidere nati ſumꝰ /vt qͥd viuimꝰ in tuẽtes mala dom noſtre/ nec obſtamus: Que tanta in hoib inhũanitas ⁊ barba/ ries / vt in eaz in feſto diſſidioꝛũ tumultu pax non querat᷑: En quo diſcoꝛdia ciues ꝑduxit miſeros inqͥt maro.Expecta pau⸗ liſper ⁊ nõ dico odioſum ſed capitale cri- mẽ erit de vnienda reſartiendaqʒ eccleſie domo verbũ facere. Adeo res in malo lo/ co ſita eſt.adeo nõ miſeret omipotens/de ſperatõni ꝓxima miſereat᷑ inqͥt. ¶ Et pu/ tas miſerebit᷑ deus:et hoc impetrabit cer / uix noſtra/ et coꝛ cõtumax.que tot malis pꝛeſſa ⁊ obꝛuta/nõ deijcit᷑nõ hnmiliatur nõ ad dñm ↄuertit᷑. Monſtra ſi potes q̊t ꝓceſſiones oꝛõesqʒ generales/ ad dinine miſericoꝛdie imploꝛatõeʒ celebꝛate ſunt/ q̃ indicta ieiunia.q̃lis ad extremũ moꝛuʒ emẽdatio? Relege tamẽ ſinglas in biblia de iudeis hiſtoꝛias.ille te ocebũt ſi neſcꝭ nunq; eos a tribulatiõibo ⁊ ſe ciſmatibe qs plurimas perpeſſi ſunt fuiſſe liberatos.qᷓ uſqʒ in ſaccoꝛ cinere hũiliarent᷑.quouſqʒ oꝛõnuʒ generaliũ ⁊ ieiunioꝛũ frequentia diuinã placaret offenſam Ita eſt pꝛia? re cta pacis adipiſcẽde via.potiusq; ꝑ indi gnam potentiũ ꝓmotionẽ aut martẽ ſan guineũ.iij.Reg xij. Non aſcendetis neqʒ bellabitis ↄtra frẽs veſtros filios iſrael.re Uertat᷑ vir in domũ ſuã.vulnꝰenĩ antea fo mentis ſuauioꝛib tentandũ eſt.q; viuam ferro carnẽ reſe ecare.ne obtingat illð AQu/ cani.exceſſit medicina modũ ¶ Sed per viſcera mie dei nr̃i miſereamĩ tãdẽ qͥcũqʒ poteſtis debet; atqʒ ſuccurrite Ite in ve ſtrã eccłie domum ⁊ molli pectoꝛe pijaqʒ ocul deſolatõʒz eiꝰ inſpicite.accingimĩ ve/ locit᷑: viril generoſiqʒ aĩ roboꝛe.ad deſen ſionẽ eiꝰex aduerſo ↄſurgite Audetetãdẽ? aliqͥd veſtra vᷣtute dignũ qð oĩs etas cele bꝛet.qð faciatvos fama ſuꝑ ethera notos qð aq vltimum eterna vos felicitate coꝛo net ¶ Difficile eſt fateoꝛ.ſed tẽdit ĩ ardqua virtꝰ Aderitqʒ auxiliatoꝛ dñs mox vt bo/ na ceperitis Sinautẽ.rõem date q̊ pacto de ecclia viuitis.cur talẽtũ a dño diſpen/ ſandũ ſuſcepiſtis. Nulla hicvulnera tole randa ſunt nulla moꝛtꝭ Et hec tñ ſi exige rent᷑ ꝓ gregis ſalute ſubeũda erãt Excuſa tio nulla eſt ſi veſtris oꝑib.ĩmo nõ veſtrꝭ ſed xpᷣi.ſi honoꝛibo fictis.ſi caducis ſedibꝰ in tãto viuentiũ: moꝛtuoꝛũ diſcrimie ꝑci tis Oea quidẽ opinio ꝙ hi q ꝑ negligen tiã veſtrã in inferno purgatoꝛio ve toꝛq̃n tur. acerrima vos lamentatõne ante iudi/ cem expaueſcendũ exaudiendi accuſant⸗ Bermo dommica. xIXxX et inculpant. Et quo fugietis cum vindi cta aduenerit/infeliciſſimi qualiter hoꝛrẽ das dei viuentis manus euadere cõfiditꝭ ꝑditiſſimi hominũ?:O hominũ inquam ditiſſimi qualiter euadere confiditis:? Altuero timeo ne incaſſum verba fiant ne abſentibus ⁊ ſurdis/et (vt grecũ eſt p/ uerbium) aſino lyꝛa tangat᷑ Et quãdo ſic eſt vendãt rapiant / lacerent / diſſentiant / pu gnent ꝑiurent/⁊ eccliaſticã domuʒ pi/ culis expoſitã deſertãq; relinquant/et ita hercle relinquũt plurimi ⁊ in alias domꝰ ſe tranſferũt.pꝛopterea obſurdeſcũt eccie clamoꝛib/doloꝛibꝰ⁊ erũnis. ¶ Et in as domos abierunt.ſi interroges reſponde-/ rem (ſi res iſta laſciuie pateret)ipſos advi ſendas poetaꝝ domos emigraſſe Quoſ dam apõ Uirgiliũ pꝛĩo eneidos in temu lam eolijventoꝝ regis domũ Et hi ſunt à aſſiduis ſuꝑbie flatibus tumẽt/velvt euã gelico exẽplo vtar. qͥ arundo ſunt vento agitata aut qui nauiculãꝗ petri in hoc mũ do ſali vaſto turbine illidunt ſcopulis/et in rapidos ſciſmatum fluctus obuoluũut peneqʒ demergunt ¶ Alij apud Tjaleriun ſluctũ in argumanticon male iocundam ſpurcide veneris domũ frequẽtant.qͥ libi diniba obſcenis immerſi/ illas deſpatarũu libidinũvelvoluptatũ voces egerũt Exi/ guũ⁊ cum tedio eſt tẽpus vite noſtre. lQe nite igit᷑ fruamur bonis qꝗᷓ ſunt/nõ nos pᷣ tereat flos tꝑis/coꝛonemꝰ nos roſis añqG; marceſcãt/nullũ ſit pꝛatũ qð nõ ꝑtrãſeat luxuria noſtra.Sap.ij. ¶ Quoſdã ſuſci/ pit ouidiꝰli.iij.metamoꝛ. In atrã domũ luminẽetis meridieö/q bonoꝝ laudib in/ tabeſcũt ⁊ nequnt cũſeis q cq; pacifice loqᷣ GBeñ.xxxiij. Siles ſauli qͥ nõ rectis ocuł aſpiciebat Dauid.pꝛimi Reg.x ¶ Partẽ qʒ collocat idẽ Ouidiꝰli.xi.in ſapoꝛifera in habitis ſomni domo qͥ cũ fatuis virgĩ bus doꝛmitauer̃t oẽs ⁊ doꝛmierũt.¶ Ab eodẽ introducit᷑ ꝑs altera in egenã marci de famis domũ.li.viij Quos auri ſacra fa mes macerat ⁊ exangues reddit.ſpqʒ aui/ dis faucibo auꝝ hiãtes.qꝛ nõ imple᷑aua rus pecunia Eccliaſt.v. ¶ Incolũt non/ nulli apð ſtatiũ.the.li.vij. Yerreas cruẽti martis edes. De quibo dici pᷣt illð.ij. Da chab.ix. Bella nutriüt ⁊ ſeditões mouẽt. Coõtra qᷣs pſal.impcat᷑. Diſſipa gentes q̃ bella volunt ¶ Alijs placet ſtrepidula lo quacis fame domus Math.xi.Qui cum athenienſibo ad nil aliud vacantniſi au/ dire aut dicere aliquid noui.Act.xvij.Et vt Haſo ait.milia rumoꝝ ↄfuſaqʒ verba volutant ¶ Demũ quod mireris qͥbuſdã in electõne infernalis curialiũ furiaꝝ⁊ ve re infernalis domus eſt Metamoꝛ.iiij.et eneið.vi.Quibo apta eſt vox illa Job In fernus domꝰmea eſt Job.xvij ¶ Poſſem et in alijs poetaꝝ domibo eccliaſticos vi / ros oñderecũ truci poliphemo Eneið.iij Cum ſeuo lichaone metamoꝛph̊.i.Cũ fu recaco. Eneidos.viij. Cum ſacrilego bu ſyꝛide.Cragedia Senece pꝛĩa et vltima. Lũ eſtuante vulcano. Eneidos.viij. Et in laboꝛinto Dedali Metamoꝛ.vij Cuʒ ſemiſero minotauro. Et ita de plurimis iuxta moꝛũ merita.ſed omittamꝰ. Nõ eſt ſobꝛia res in tam vaſta ⁊ tremenda ecclie tempeſtate/operoſe fabuloſa conquerere. ömonunle ad extremũ ſuffecerit ec/ cleſiaſticos viros/domꝰ ſue neglectoꝛes⸗/ D vt ſiqͥd in eis paterne virtutis eſt/ ſiqͥd vi uifici dei.ſiquid ad deũ timoꝛis vel amo ris/ſi vlla deniqʒ moꝛtis eternoꝛũqʒ incẽ dioꝝ recoꝛdatio/vnuſquiſqʒ pꝛotinꝰreſi piſcat redeat acceleret/ audiatqʒ myſticis verbis inuitantẽ xpᷣèm ad curã huius do/ mꝰpꝛecipuã Uade inquit in domũ tuam Dicere xpᷣm credito.Holi iuſtũ cõtemne/ re/dñs ſum/quia pꝛecipio vade.Luce.xi. Dicebat centurio dñs militũ. Dico huic vade.⁊ vadit ¶ Et ſi pudet o hõ pꝛeceptꝭ hoim obedire.ſaltem obediẽter pare deo Dehinc extra ne ſis ſed fungere dato tibi officio/⁊ vade in domũ tuã Nã oñdit ſᷣm apli ſententiã epᷣm eẽ domui ſue bñ pᷣpo/ ſitü.i.Lhy.iij Exẽplo Joſeph qͥ guberna bat creditã ſibi domũ Beñ.xxix.Et.ij.pa lippo.xxix.dicebat Eʒechias. Oundate domũ domini patrũ veſtroꝛũ. Sequitur Sacerdoti ingreſſi ſunt templũ domini vt ſanctificarent illud. Et vtinam verus eſſet ſermo iſte etate noſtra/non ita pollu erent domũ domini. d extremũ debz ad hoc allicere pꝛopꝛietatꝭ ratio/quia nõ in externam ſed tuã domũ mitteris. Ob hoc Geneſis triceſimoſeptio dicebat Ja/ cob ad Laban. Juſtum eſt aliquãdo vt etiam pꝛouideã domui mee Et eccleſiaſti ci debent pꝛouidere vt non fiatdomꝰ oꝛa tõnis domus negociatõnis Johan. ſecũ/ do. Ne de domo pie ſanctitatis vere inter rogetur illud Hierem̃.ſeptimo Nunquid ma u Dui chisilius ictiinſto shiaii, Eicameos hohis luſt inkectiſeg vlidi ſudonoorit boneconſ omd „. Alure Re 4 % „* ſeinun ſſoſton zdotnine iediewn Auncrſnc mugommſ inedeen uulabon ſpſunpi domüfen currentes n /inpl⸗ egeodnes Sc ſen wis ero morügzinci Ppronnie zmnſties ibuuus do⸗ vmnüwanm icinmne⸗ Lucp. Dicobuie öpreepe; tpane ded edaotibi ſuebnpo⸗ bäeben wir Ah 9Dunan Oanin plidonnin õ eiuſdeʒ ſermonis de reliquis duabus doę mibus ſcilz pꝛopꝛie conſcientie/⁊ celeſtis ſpelunca latronum facta eſt domus iſta? Et alibi Quid eſt ꝙ ſeruus meus facit in domo mea ſcelera multa: He inſuꝑ male dictõis illius ſit particeps Ve qͥ opulen/ ti eſtis in ſyon ingrediẽtes pompatice do mus Hierlm Amos. vi De quibo O zee . i Eijciam eos de domo mea Per oppoſitũ bonis iuſtisqʒ eccliaſticis ⁊ domũ ecclie ſ̃m rectã regiminis regulã introeũtibus⸗ pollicet᷑ dominus Iſa.lvi Aetificabo eos in domo oꝛõnis mee/hic in pñti ꝑ gratiꝰ ⁊ bone conſcie tranquillitatẽ.⁊ in futuro per gloꝛiam ⁊ celeſtis domus felicicatem Quã nob p̃ſtare dignet᷑:c. Amen nitatis egentes.ſi nõ eam de decoꝛo erroꝛe polluẽtesvio/ eam qͥ eam quocunq; vicio ſoꝛdidatã aſ/ ſerũt contra pꝛophetãtis oꝛaculũ/ domũ tuaʒ domine decet ſanctitudo in longitu dine dierum. Quis vnq; locus. R.p.dei electioꝛ ſingularioꝛqʒ domus fuit q; Da raa / quam ſi decet ſanctitudo in longitu/ dine dieꝝ:nullus pꝛocul dubiovite dies nulla hoꝛa a ſanctitudie ſecluditur Hoc ipſum pia credulitate confitentes ad häc domü refugij vnanimes occurramus oc currentes veneremur/venerãtes imploꝛe mꝰ/imploꝛãtes ſalutemꝰdicẽtes Aue ma . de in domũ tuam vbi pꝛtius fdcirco tranſſum/ ptionibo metaphoꝛisqʒ/pꝛedicantesvti - mur:quatinus noua/minus faſtidiatva/ rietas ⁊ a cognitis/ad appꝛehendẽda ma gis ignota ſubnectet ⁊ ſubleuet Quia eni nobis (exempli gratia) domus materia // lis ſenſu quotidianoqʒ vſu maxie cogno ſcitur.ꝑ illius ſilitudinẽ quaſi ꝑ vehicu/ lum aliqð in occultaꝝ reꝝ ſcʒ conſciẽtieꝛ gloꝛie cõpꝛehenſionẽ/faciliꝰ eleuamur Hec me cõſideratio ꝑmouit /vt poſt litte D impialem ſummi reg do mum / fideter vadimꝰimmu lauerimꝰ. violata q ppe ĩmu/ itas.ĩmunitat locũ ñ relinqͥt Violãt ãt „ tio eſt ſicut pollicitus ſum de adeũda.oꝛ⸗ dinanda oꝛnandaqʒ conſciẽtie domo trã quillioꝛ ſermo tranſcurrat qͥ ad noſipſos nos reuocet retoꝛqueat atqʒ reuerberʒ Re cto ſiquidẽ oꝛdine poſt incitatõem ad re gimen eccleſie.de erhoꝛtatiõe cõponende conſciẽtie oꝛditur oꝛatio/q; (vt apoſtolꝰ ait pꝛime thimo. ij.) Si quis domui ſue peſſe neſcit/quomodo ecclie dei diligen / tiã habebit.? ¶ Eiſdẽ vero verbis quibꝰ pꝛeceptoꝛ meus dñs cameracẽſis/tracta tum ſuũ de anima exoꝛſus eſt.incipe vete rũ tradit autoꝛitas/diuinũ illud fuiſſeap pollinis oꝛaculũ. Noſce teiſßfum Inde eſt illud Juuenalis.Ecelo deſcendit gnoti. ſe.avton.figendũ ⁊ memoꝛi tradendũ pe ctoꝛe. Huic cõfoꝛmis eſt perſij monitio. Tecũ habitavt noꝛis q; ſit tibi curta ſup pellex. Et iterum NHec te queſiueris extra. Hanc eandemqʒ ſententiã thema noſtꝰ ſi ad moꝛes deflexer inſinuat Nempeqͥd aliud eſt dicere.vade in domũ tuam qᷓ; hba bita tecum.teqʒ ipᷣm cognoſce: ¶ Sunt itaqʒ plurimi qui a ſemet longe peregri / nãtur/et vt hiſtrionum/ paraſitoꝛumqʒʒ mos eſt nullibi rarius q; in domo pꝛobpa moꝛam faciunt/nullibi moleſtius Oira bile dictu. Eos citius in alia quauis regi one q́; apud ſeipſos reperies/ modo ꝑ cu rias diſcurſant cum adulatõne/ambitio ne detractione/nunc inter muliercularuz greges volutãtur cum libidine.frequen-/ tiſſime vero inter auri argenti ve cumu / los incedũt/ ductrice cupiditate nauigät Maria/aera pꝛeteruolant/humi repunt pꝛout ſtimulantiũ curarum varietas trãaſ uerſos pꝛecipitauerit Qui apudſe ſi que ratur illud habebitur Rñf.pꝛouer.ſepti/ mo Hon eſtvir in domo ſua Hoꝛum qui libet vt in do mü ſuam erat nec ſedeſerat /⸗/ monendus eſt per vocem chꝛiſti ſalutife/ ram.vade in domũ tuam ¶ At quidã foꝛ ſitan oppoſitõnes hominũ/ volunt ine-⸗ pta extoꝛtaqʒ appellatõne domũ dicitim mo vide queſo q;aptiſſima ratione. e miniſti opinoꝛ quẽadmodũ philoſopphꝰ in politꝭ;.libꝛo pꝛimo capitulo pꝛimo cõ/ munitates inſtituturꝰdiffiniuerit domũ 44 ralẽ thematis noſtrã domũ de ea poſtno dũ ꝑ allegoꝛ iã tanq; de eccleſia diſſererem multis quidẽ verbis ſed pꝛo reimagnitu dine ac etiam dignitate indigniſſimis vel pauciſſimis.Huncqꝛ in me eadẽ cogita. „ △ pꝛeſtantẽ ex viri et mulieris ſui quoq;⁊ li beroꝝ ſociali cohabitatõne cõponi.Si/ cubi autẽ ſerui deſint/bouẽ eẽ poſuit pau peribus pꝛo miniſtro.Et ita ex hac ſocie tate/tres oꝛdinat pꝛincipatus/nupti aleʒ inter virũ ⁊vxoꝛẽ.deſpoticũ ⁊ ſeruilem ſu ꝑ ſeruũ.paternũ vel regalẽ patris ad filiũ i gal vol beeſ⸗ ingula tribuit officia. olo autẽ mihi credas ſi nõ om̃ia hec eadem in hoĩe monſtrauero Si autoꝛita tem mauis / pꝛo autoꝛitate eſt Aug. in de ſpũ ⁊ aia.c.xxxij.Si rõni plus ↄſentis et patrẽ queris:intellectũ offero.qui pꝛinci piũ oꝛigoq;eſt totius ſpũalis pꝛopagatõ nis in anima. Sivxoꝛem poſtulas qlem debo q́; ißam voluntatẽ q inſegabilis ſocia eſt et indiuidua comes intellectꝰ/ſine quo volũtas/ inualidi nul lius ve conſilij eſt.et niſi vxoꝛio federe ſe/ cum miſceat᷑/ infecunda pꝛole/ ſterilisqʒ ꝑmanet. Pꝛolem nũcupo/affectuũ cogi/ tationũq; veluti totidẽ filioꝛũ pꝛopaginz Seruos vero in pꝛomptu monſtrare eſt qͥnqʒ ſenſus ipᷣos.Circunſpice neqʒ bos deeſſe iudicabitur ſi bꝛutalis indomitiqʒ coꝛpoꝛis naturã attenderis ¶ Hislintel/ lectis non oꝑoſum erit in homine tripli-/ cem aſſignare pꝛincipatũ Uoluntatis et intellectus adinuicẽ nuptialis eſt. Nolũ tatis ⁊ intellectus ſuꝑ actus ſuos/ pater/ nus et regalis. Amboꝝ ſuꝑ ſenſus ⁊ coꝛ pus deſpoticus et ſeruilis. Vides vt ſu/ ſpicoꝛ ⁊ ante oclos tuos poſitũ habes.q; decentiſſima ſimilitudine.hoĩ dũ ad ſui cognitõem mittit / dictü extitit. vade ĩ do/ mũ tuam. hoc dicere eſt. Teipᷣm rege. co/ gnoſce atqʒrecogitãs iugiter ↄſidera Nla de inquit ⁊ officiũ od vniuſcuiuſqʒ öP/ t/ non inaniter ereqre noĩatoꝝ pꝛopꝛiũ eit/n niter exeqᷣ Sciueris quid patrẽ iubere/q̃ pactovxo rẽ ↄuiuere opoꝛteat.qualiter pcreare libe ros.ſeruis imꝑare dñm /hoſpites ſuſcixe Xe in pꝛincipio ſiquidẽ ad materialis exemplar / ſpũalis fabꝛicanda domus eſt. atqʒ vt in baſſo hũilitatis col locetur tenendũ eſt meretricũ illud Boe- tij pꝛeceptũ. Humili domũ memẽto cer to figere ſaxo. Quãuis tonet ruinis mi/ ſcens equoꝛa vẽtus. Luconditꝰquieti fe lix roboꝛevalli.Duces ſerenus euũ rides lito. NHon capit vnq; magnos motus hbu milis tectivel plebeia dom circa regna te conueniat nat. Et rurſum in berculefurente trage dia pꝛima.cuius titulꝰ ẽ.h.f.metro ſecun do. Me mea tellus lare ſecreto tutoqʒ te/ gat.Certa ſedet ſoꝛdida parue foꝛtune do mus Lalẽ ſibi fabꝛicauerat nauta ille in,/ ops. ſed ſecurus anuclas de quo ucãꝰ. Rectoꝛẽ dominũqʒ ratis ſecura tenebat. Haud pꝛocul inde domus recto vallo ro boꝛe fulta.ſed vnico ſterili cannaqʒ intex ta paluſtri. Sequit᷑. Securus belli pꝛe/ dam ciuilibꝛ armis. Scit nõ eſſe caſas o vite tuta facultas. Pauꝑis anguſtiqʒ la/ res o munera nondũ. Intellecta deũ. In tali pꝛetereavitã egiſſe ponit valeriꝰli.vij ca.i.ipᷣm aglaum ſophodiũ quo q;uis ar chadie eſſet pauperrimꝰapollinis tamen reſpõſo gigilidon regi opulentiſſimo in felicitate pᷣlatus eſt.Et reſpondit mag ſe pꝛobare ſecuritatẽ ridens tuguriũ qᷓ; tri/ ſtem curis ⁊ ſolicitudinib aulaʒ Nunqͥd hanc in habendis edibꝰ modeſtã humili tatem ceſar auguſtus tenuit. qui domuʒ ſuam eo ꝙ paulo eminẽtioꝛ eſſet alijs/ co equauit:De hoc Quidius in defaſtis li. vi. Nec paruũ huiꝰ rei nobis æps reliqᷣt exemplũ.qͥ nõ marmoꝛeas dom ſed hũi/ le pᷣſepiũ ſua natiuitate illuſtranit. Quã/ obꝛez his admonit obſeruatũ habeas ſe curã tibiipſi tranqͥllãqʒ hũilitatis domũ ↄſtruere.Qui enĩ altã fecerit domũ ſuam querit ruinã.pꝛouer.xvij.Rõ.qꝛ niſi dñs qui tm̃modo hũilia reſpicit edificauerit domũ· inuanũꝛc̃.¶ Poſt extructã hũili/ tatis domũ/cura reſtat pꝛecipua/oꝛdĩare familiã/ ne domꝰ ſit/in qua nullus oꝛdo ſed ſempiternꝰhoꝛroꝛ inhabitat/ fugiẽda qʒ om̃ibus modis a domo diſcoꝛdia ſm pithagoꝛicoꝛũ ſententiã/cuius meminit Hieroñ.in epla ad rufinũ. Ad qð retoꝛq̃ ri põt illud Areſt.enigma ibidẽ poſitum⸗ hyrundinẽ in domo nõ ſuſcipiendãa / id ẽ garrulã loquacitatẽ. q̃ effectrix eſt iurgio ruũ ¶ Gubinge vt voluntatẽ intellectus doceat quaſi maritus ſpõſam neceſſe eſt⸗ quatinꝰea appetat q recta ſunt/adhibeat modũ deſiderijs/⁊ ſe incõſultovelit nihil Semp memineris/nõ ob alið egregiam Ade domũ miſerabili ruina deiectã / qᷓ; ꝙ vxoꝛ pᷣcupida fuit/⁊ volũtas pᷣceps/teme re ſine intellectꝰcõſilio pomũ viſu decoꝝ Koꝛro obats caute/ ne riro ſa ſit volũtas.ne aut fumo domꝰabundet aut ſtillicidijs repleat. Alioqn abeũdum pꝛeripuit ſicknib ibenpee ounnn ucrciſe poliusthe ginetOno ſinelittene r.. Dehbina tibiuge gitamolnte Pbonff etvolunnn⸗ tisnatora, mnolan up eundecy. Alteranni ſoſlegby GUaſrf oerolü leſoſus Hatndod femoruce glüeni Minusof ſote polun Munusiu Pieann E fluocabiri Puiniwrnn bſinornſin lunenijmon hetglg öfun n. Ctale Goſernos urpenn frenesſant ſunt fe ingolgent din prop lamorphi lepꝛeni/ Duidelica poſtealennie Liſtige n Mohene ſicnoge Duein Cegnonn ſehrnthen Cſpani o Deſeni⸗ te n denſecn ogzte, efumnede ullein, gnolnec, dun fegopdon⸗ nnagzig ng belie mguſtigeh nci, tyalenlin guocusn blinotmn lennſino in marnage⸗ unücni; li gunqd Sckäbamti gui dom, Kalis/0 ndefeſ i kit n las hün mi. Qui⸗/ bober ſ nodomi nü ſuam niſidis fianeri äbäͤd, glordinne Uns ade n fugiice ſſcongufn ustnenint göfee tinnn/ penci⸗/ le rckiuo melecs eeeſe eſ/ agbiben Nclinihi egegunn ecti /chl⸗ Ceps lent viſu deco⸗ Ute/ Nenw 9abunoen nnbun tibi eſt/mihi nõ credis / dicenti hoc ſapiẽ⸗ ti fidem pꝛeſta. Quid fumus ſi petis niſi ignoꝛantia oculos intellectus ꝑſtringes. qua circũſeptus vix ſecuʒ habitat fugit ſe potius⁊ hoꝛret veluti quandã moꝛt ima ginẽ?: Quod Seneca expᷣſſit dicẽs. Ociũ ſine litteris moꝛs eſt ⁊ viui hoĩs ſepultu⸗ ra. Dehinc qͥd ꝑ ſtillicidia /niſi labiles in ſtabiles q; cogitatões accipimꝰ quibo era gitatus intellectus/ad ſeipᷣim redirex in ſe ipſo conſiſtere neqͥ t: Rixoſa vero mulier eſt voluntas impꝛoba ⁊ que in ſenſualita tis naturã pene degenerat. Hec aſſiduis malaꝝ cupidinũ ſtimulis vexat ĩtellectũ/⸗ eundẽq; volitionuʒ ac nolitionũ mutuo altercantiũ litibus inqͥetat/ vult calcatis ſpõſi legibo imꝑare pꝛout libet. Intonat qʒ illud ſatyricũ. Sic volo ſic iubeo.ſit ꝓ ratõe volũtas. Quid agat tũc intellectua lis ſenſus/reclamet nõ exaudietur/ pꝛeci- piat nõ obediet᷑t obiurget acerbius ſono remoꝛſu conſcientie feriet᷑. Quid igit᷑ reli⸗ quũ ẽ niſi ſemet e domo pꝛeriꝑe? Nihilo⸗ minus ꝑſiſtendũ eſt viriliter. videbis fu/⸗ roꝛe voluntatis ſedato/ipᷣam dare victas manus/lugere cõmiſſum.veniã vltro im pꝛecari.Et q́;uis receſſum pares/ ſponte reuocabit ingẽs illð creuſead Eneã:hãc pꝛimã tutare domũ Eneið.ij. Ita tñ niſi obſtinata ſitac in repꝛobũ ſenſum data⸗/ tum etiã monenda eſt/tum coarguẽda/et ne talia pᷣſumat in poſterũ legibo coercen da. ¶ At altera ſuꝑeſt intellectui ſolicitu do/ſeruos ↄpeſcere.⁊ nequãdo dñationẽ vſurpent /ſtudioſiſſime ꝓuidere Itaqʒ ef⸗ frenes ſunt cõtumaces ſunt/ ingratiſſimi ſunt/cõfeſtim vt dũm ſuũ eis beniuolum indulgentẽq; ſenſerint/exiliunt Repente dñm pꝛopꝛiũ diſcerpũt vt canes ſui He tamoꝛph.iij.atq; eũ indigniſſima tyꝛãni⸗ de pꝛemũt/verũq; experiet᷑ illud ſapietis. OQui delicatea puericia nutrit ſeruũ ſuũ. poſtea ſentiet eũ contumacẽ Pꝛouer. xxix Et ibidẽ Inimici homis domeſtici eius Quãobꝛem eos ſi renitẽtes ſint/ bonarũ cõſuetudinũ arceat cõpedibus et inertes aſſiduis exercitatõnũ verberibo vꝛgeat Quotidie inſuꝑ ſemel ⁊ ampliꝰpꝛecipue hoꝛa nocturne quietis/cum te lectus ſu⸗ ſceperit/ponat intellectus cum eis quaſi cũ ſuſpectiſſimis diſpẽſatoꝛibꝰ/rationem Nullũ hoc pꝛecepto ſalubꝛius / nullũ vi⸗ ro pꝛeſertim xpᷣiano efficacius poteſt eſſe ſermonis cur ſicviderint /ſic audierint/tetigerit/ lo⸗ cuti ſunt: Puniat mala pꝑ timoꝛẽ carnifi⸗ cem/ꝑ increpatõeʒ errata coꝛrigat/ꝑ amo rem bona coꝛonet/⁊ quid deinceps age⸗/ rea quibo ſubtrahere ſe debeant.iteꝝ ⁊ ite rum vehemẽtiſſime cõmoneat. Ita du ad teipᷣm nocte ſaltem redieris verificet᷑ il lud Vlirgilij Eneio.vij. Ipſe domũ ſera/ q;uis ſe nocte ferebat. Hoc pacto tecũ ml ta loq̃ris vt pᷣcipit.iñ caue ne male loqris Hoc modo apud te coꝛã deo cauſam tuã ages accuſatoꝛ tui ſeueriſſimus Idemq; verax teſtis ⁊ iudex equiſſimus. ¶ Ages autẽ hoc vigilãtioꝛi ſedulitate ſi auribus tuis ſemꝑ inſonare putaueris illãvocẽ p⸗ phete ad Eʒechiam. Diſpone domui tue quia moꝛieris tu ⁊ nõ viues Iſa.xxxvij. O q; vtilis pꝛoꝛſus recoꝛdatõ.⁊ qᷓ in pꝛo ſperis ſimul ⁊ aduerſis/hominẽ ſancto ti moꝛe pauidum.⁊ quod amplius eſt libe⸗ rum efficiat/et mundi cõtemptoꝛẽ. SS le inquit Hiero.contẽnit omnia⁊c. ¶ q;felixſomnꝰ iſte erit altus liber ⁊ trãquil lus/poſt huiuſmodi recognitõeʒ ſui.Ani ma itaq; tanq; in ſinu iaceat dei.ſecura ꝑ⸗ ſiſtet / reiectis fedoꝛũ demonioꝝ amplexi bus Ham totiens inter abominãdos am plexus diaboli anima doꝛmit.quotiens 7 peccati oꝛtalis conſcui. ſcit. ¶ De mane vero intellectus/ipſam oculatiſſimã ꝓuidentiã cum memoꝛia in ſpeculam mittat.que diligenti pꝛouiſiõe ac ſolerti omnia occurrentia examinet at qʒ denũciet.ne quid inopinatũ ne qd ſu⸗ bitũ/nequid impꝛemeditatũ ſurrepẽs cõ turbet/aut ne ꝑ inſcientiã vtilia pᷣtermit⸗ tat. ¶ Poꝛro ipſi voluntati quã ſpõſam · hominis in domo poſuimus / hec obſer⸗ uanda erunt.ſides thoꝛi/et caſtitas inte⸗ gerrima/cõſideratioq; ſemitaꝝ domꝰ ſue pꝛout inter mulierꝭ foꝛtis pꝛeconiaa Sa lomone poſitum eſt. Suſpectos habeat omnes tentationũ malarũq; cogitationũ introitus/cetus adulteroꝝ atq; latruncu loꝛũ inſidias. Si pulſauerint foꝛes ſi fe⸗ neſtras impulerint/confugiat ilico ad in tellectũ/et eo inſcio et inconſulto/nullos ſuſcipiat Si alloqui blande ceperint/ob ſardeſcat.Sirenes ſunt /ſuã cãtu ſopiũt. SE Quod ſecum ſe facere ſolitũ/ipſe Seneẽ6. iij.refert de ira. Interroget intellectus in tribunali mẽtis ſedensa ſingulis/curſic aut ſic/tali in loco/tali in temꝑe geſſerint etale conſcia impenitẽs reqᷣe S tur vt perimãt. S Collatio vt demergant / ſi ſuos petãt amplexus / ci to reijciat.latronũ moꝛẽ geruntlamplexã Si blanda frõs ⁊ ſuauis pꝛetendit᷑/nõ confidat/arrident vt irride ant. Si pꝛomiſſa pꝛomiſſis accumulent nõ credat. Quotidianũ eſt puerbium.ma gni ſponſoꝛis/ rara vt plurimũ fides eſt. ¶ Eeterũ ſi fallaciterſenſimq; obꝛeꝑe aut vi palam irruere conẽtur hmõi temptatõ nes / a ſe cõtinuo virili aĩoſitate aut depel lat aut diro vultu ⁊ acribus verbis incre⸗ pet dicẽs. Seoꝛſum vos maligniſſimi ſe ductoꝛes nil mihi vobiſcũ.Abite hinc p⸗ cul cũ dolis veſtn / veſtrisq; fraudib. qm intus vos ⁊ in cute noui.ſcio certe qͥd q̃ri⸗ tis meã quippe pſtitutõem/meã infamiã meã deniq; moꝛtẽ.Et bec ego patiar mi⸗ ſera/non faciã hercule/nõ vobis aſſentiã Quãobꝛem auolate celeriter/aliã querite ſi poteſtis/quã veſtra blandimẽta ⁊ male ſuaſaverba/ illaqueent.que veſtris credu la ſit lenocinijs. De interim ſinite.quia nõ ſum quã putatis.aut queveſtro digna ſum ludibꝛio. Hac ⁊ ſimili voce vtat᷑ vo⸗ luntas ſponſa/aduerſus temptatõnũ ma larũq; cupidinũ inſultus Caueat ne eoꝝ vinculis ſe ligari aut maĩb pꝛendi ſinat/⸗ vel facibus ſuccẽdi. Obnitat᷑totis cona / tuũ neruis/ impetui pꝛio. memoꝛ tragici illius in hypolito.qui blandiendo dulce nutriuit malũ/ſero recuſat ferre qðᷣ ſubijt iugũ. Sciat pᷣtereaq femina / mollit et ſe miplene negans/petere docet? ammonet Feliciſſimã pꝛoꝛſus voluntatẽ dixerim.⁊ beata gloꝛioſaq; pꝛole ſecundã/q̃ ſe foꝛni carijs hmõi ſuggeſtionibo nõ immiſcue⸗/ rit.infeliciſſimã vero ſi taliba ſeipſaʒ expo ſuerit pſtituendã.qꝛ infauſtiſſimos mon ſtruoſiſſimosq; ⁊ vipereos peccatoꝛũ fetꝰ gignet/in parentẽ ſuã armatos. ſicut leo/ nẽ ſuꝑbie/luxurie poꝛcũ/canẽ inuidie/et ita de ſimilib/ꝑ que cruciabit᷑/lacerabit̃. perimet᷑ ¶ Ad vltimũ coꝛpus tuũ qui eſ ferus bos eſt/domabᷣ ꝓuidebisq; ne ocio toꝛpeat. Maligne natureeſt/abunde ſua uiterq; paſtus recalcitrat. Impinguatus excutit iugũ ⁊ vehiculũ.ſeſſoꝛẽq; deijcit. udiſtis qbus ſtudijs domꝰ ꝓpꝛia regẽ da eſt/quib exercenda diſciplinis.quan qᷓ; faſtidij timidus multa preteres Kune qd extra te vagabũdus incedis: Pꝛecur⸗ re pꝛioꝛ in domũ tuã Eccli.xxxiij.⁊ temet a cõmuni hominũ ſtulticia exime.de qua Hieroñ.ad Sabinianũ Solemus mala domus noſtre ſcire nouiſſimi /⁊ liberoꝛũ atq; ↄiugũ vicia/vicis canẽtibus ignoꝛa re Ita eſt/aliene dom?curioſi ſumꝰ / negli gentes noſtre Vicia idcirco noſtravltimi ↄgnoſcimꝰ.hinc irridemur.hic nob pla- cẽtes.ſabula ppło ⁊ riſus efficimur Quo cõtra bene iubet perſius(vt pꝛemiſi ⁊ re⸗ peto) Tecũ habita.⁊ noꝛis q ſit tibi cur⸗ ta ſuppellex.quantũ ſcʒ a virtutũ poſſeſſi onevel perſectõne deficis ¶ Uade igitur in domũ tuam⁊ cum paralitico ſurge per cõtritiõem. tolle grabatũ peccatoꝛũ.ꝑ cõ feſſiõem et per ſatiſfactõem In domo tua vigilans.oꝛansqʒ permane.illicexpecta. ⁊ cũ aduenerit dñs ↄfeſtim aꝑias ei Sto inquit ad hoſtiũ ⁊ pulſo.ſi q audieritvo cem meam? aperuerit mihi ianuã/ introi bo ad illũ.et cenabo cũ illo.⁊ ipſe mecum apocalipfᷣ.iij O miſerrimũ te.ſi abierit.ſi nõ tanto hoſpiti feſtinabũdus occurrerꝭ ſi nõ inuitaueris dicẽs. Mane nobiſcuʒ dñe qm̃.⁊c̃. Nec modo inuites/ſed violen ter (vt ſicloquar)trahe.verecũdus enĩ ho ſpes eſt / vult compelli ¶ OQuo itroducto ſerui certatim domũ exoꝛnent/nulle reꝑi antur irarum arancee.nullus cupiditatis puluis / nulle caninaꝝ rixarũ aut curarũ moꝛdaciũ/clamoꝛes audiãtur. Sʒ⁊ vxoꝛ tanq; vitis abundãs in laterib domꝰtue cũ liberis tuis/bonis ſcʒ affectõib/in oc⸗ curſum culta feſtiuaq; pcedat. Sternat᷑ domus tapetis bonarũ cogitationũ.virẽ tibus herbis bonarũ oꝑationũ ſpargat᷑. ⁊om̃ibus deniq; ſanctoꝝ deſiderioꝝ flo⸗ ſculis pulcerrime diſtinguat᷑ Ponat men ſam pietas/autoꝛitatiuã ſellã obedientia focum caritas accẽdat/miniſtret fides cã delabꝛũ.⁊ lectum contẽplatio ſubſternat. linteamina verovt pura ſint abluantura contritõne.a conſeſſione ventilanda aeri exponãtur/quoſq; demũ exiccabit ſatiffa ctio. Nec omiſſum ſit illud quod de pale⸗ mone ⁊ baucide/deoꝝ hoſpitibj Naſo ait Metamoꝛ.vij. Suꝑ om̃ia vultus acceſ⸗ ſere boni/hilarẽ enĩ datoꝛc diligit deus.ij Coꝛin.ix. Rependet nõ dubitavicẽ deus ab eoq; audies. Hodie huic domui ſalus facta eſt ¶ uce.xix.Oe ſiverecundũ te exdi uitiaꝝ carentia pꝛoſpexeritö/compellabit te iſſdem vocibus quibus euander Eneã Auge hoſpes cõtemnere opes ⁊ tequoq; dignü finge deo. Que iſta dignitas. Rp. ☛ = pigrns ieſ ſie lerbiop/t mumder dabenst Gunden⸗ ondoen ftprae lnmonn roble Tono nmg Muluti liotdeloa libotminꝑ 2/N (En iſtlumas niecon Vein: WMotenei beshi moneten pemori⸗ hum not lne /ꝛop⸗ inoe Utamend ſumsiae moccup⸗ reſcſidch Gllluege Wis dumnie nahben⸗ tenhan Woꝛnfie Nencum ſcbieuſi 8oune enoblz Gſetrion lscnibe oinwcnao hulenpi nploinnns tari Genn dom ue iinod Stenat noni dirt üſonge. enopfo⸗ Ponum zobetienen ſraſoosd voſubſene ablunan nimi ubnſn vldepale ihadoait lns aanſ igrdeusi gvicedens otnviſtius ncͦten ontlin anden Eid Geneno⸗ nis ni pꝛecoꝛ/ finis eſt/equanimit᷑ tolerate Eiuſdem ſermonis quanta ſublimitas eſſe hoſpitẽ diuinita⸗ tis? Ita fit tamẽ ſi domũ noſtrã nõ deſe⸗ ruerimus / ſi attẽto ſtudio excoluerimus. ꝙꝙ nec gentilis poeta ſiluit ſtatiꝰ thebaið. xij. Nulli cõmiſſa metallo/foꝛma dei.mẽ tes habitare ⁊ pectoꝛa gaudet Pꝛopterea patris ſapiẽtia xp̃ᷣs Jhs cuiꝰ delitie ſunt eſſe cũ filjs boĩm. Sap̃. viij. Vnuquẽq; noſtrũ hodiernis verbis hoꝛtat᷑ monet.i⸗ perat.vt paratꝰ ſit/⁊ eoꝝ que extra ſeſunt curã deſerat ſuperfluã. Vage inqt in do/ mũ tuã quod fuit thema (Admonere pu tes xpᷣm/quid ſtas ſcrutãs villas? rus/en pete velociter et vade.i.Reg. xxvij. Vade pacifice ĩ domũ tuã.Quia ſicut auis traſ⸗ migrans de nido ſuo varijs piculis expo ſita eſt / ſic vir qui relinqͥt ſuũ locum Pꝛo⸗ uerbioꝝ.xxvij. Scdᷣo qͥ d ſtas periturus/ tuam pete alacriter domũ Deuter. vi Me ditaberis ſedens in domo tua.quẽadmo dum heliʒeus ſedebat in domo ſua. Se⸗ dendo enim⁊ quieſcẽdo ſᷣm phᷣm/anima fit pꝛudens. Quidãvero nõ in domo ſed in monumẽtis manent.Quce.viij.qꝛ in⸗ ter obſcena vicioꝛũ cadauera volutãtur. Tertio quid extra ſtas te viſurus domuʒ intra ſagaciter tuã. Exodi.xvi. Haneat vnuſquiſq; apud ſemetipᷣm nullus egre⸗ diat᷑ de loco ſuo.Hec tanta de domo mo⸗ rali hominis pᷣcepta ſin. Vnc de adeũda iuxta anagogiaʒ n beatifice domꝰ habitatõne / quar⸗ tam ⁊ hãc ſupꝛemã oꝛõnem texu m admouimꝰ.et eam finire patimi Vade in domũ tuam. Homoviatoꝛ.ho⸗ mo terre incola/homo qui ꝑegrinans nõ habes hic compoſitã ciuitatem vel domũ manẽtem /ſed futurã inquiris.Eya rum⸗ pe moꝛã.fugam pᷣcipita/non in via termi num nõ rapidis in fluctibs poꝛtũ conſti tue/ pꝛoperat curſu vita citato ait tragicꝰ ſolq; in occaſum volucer ruit/⁊ negligis tu tamen diſſimulas / et medio in itinere ſtratus iaces. vbi ſi te vicina dire moꝛtis nox occupauerit /hercle periſti.⁊ de te tua q; ſalute actum eſt.Age cur ceſſas?Qua⸗ refeſſi debilitatiq; viatoꝛis inſtar lentus vadis ¶ Sed agnoſco.paraliticus es.et dum niteris ſurgere/in molimine pꝛimo relaberis Tui equidẽ pars viuax eſt/ par tem humoꝛ nimius carnalitatis paralyſi moꝛtificauit.Himirũ ſi pꝛogredi nõ va⸗ les / tractus ad varia et tibimet oppoſitns Vult inquit/ſapiens/⁊ nõ vult piger Nã dum viuida pars volũtatis diuinoꝛũ ca⸗ pax/ſurſum erigitura parte ſenſualitatis emoꝛtua deoꝛſum trabit᷑ in ipſo conatu humi ꝓcliuius depꝛimit᷑. Nofate compa tionem Virgilij quinto eneið.pꝛopꝛijſſi mã. Quali ſepe vie depꝛenſus in aggere ſerpens. Erea quem obliquũ rota traſijt⸗ aut grauis ictu. Seminecẽ liquit ſaxo la cerumq; viatoꝛ Ne quicq; longo fugiens dat coꝛpoꝛe toꝛtus. Parte ferox/ardenſq; oculis/et ſibila colla. Arduus attollens/ pars vulnere clauda/retentat. Nexantem nodis/ſeq; in ſua membꝛa plicantẽ. Hec ille ¶ Sperãdum tamen eſt tibi conſule ⁊ plena fide ante xpᷣi pedes expoſitus.ſpi ritualeʒ ideoq; nequiſſimã paralyſim mi tigari pete.Etenĩ liberari penitus/ nõ eſt pꝛeſentis vite.niſi quib rariſſime admo⸗ dum cõceſſum eſt. Dehinc exurge dupli⸗ ci amoꝛis timoꝛisq; ſtimulo ꝑfoſſusſpe ſalutis hilaris:⁊ alacer caritateacvade de virtute in virtutem/donec videas deum deoꝛũ in ſyon / que domus eſt beatitudis ſempiterne. Aitner⸗ foꝛtaſſis vt verbo BGBoetij vtar velut ebꝛius quo tramite do muz renertaris ignoꝛas/quo duce iter ar/ ripias/⁊ ad ſupꝛemũ gnale in domo quã queris conuerſatõem abiturus exiſtas? Heſcis vero hoꝛũ trium noticiã. ſi nõ pi geat aduertere pauc edocebo (Etq́;uis non alienũ a pꝛopoſito eſſet lactantijver⸗ ba ponere / ſexto inſtitutionũ de limite bi no/ſalutis⁊ interitus/cõmodius reticere iudicans. Hoc moneo vt verũ ducem et vnicum habeas deum / quemadmodũ de populo iſraelitico in pꝛomiſſionis terrã pꝛoficiſcente legitur.ꝙ dominus ſol dux eius fuit/et pꝛopheta inſinuãs ductoꝛis huius vtilitatẽ poſtq; dixerat. Domĩe in voluntate tua deduxiſti me/ ſubiungit /et cum gloꝛia ſuſcepiſti me. Illius quidem ducere eſt ad quem ſpectat eterne domus gloꝛie. ¶ Boc duce carpe viam/nõ quãli det ſed quã pꝛopheta nõ modo iuiſſe/ve⸗ rum etiã cucurriſſe gratulabat᷑ dicẽs Vi⸗ am mãdatoꝛum tuoꝛũ cucurri/ cõfoꝛmi⸗ ter ad ſequens iuſſum chꝛiſti. Si vis ad vitam ingredi ſerua mandata Math.xix Ab bacvia q ſquis aberrauerit duce abie cco/per abꝛupta vitioꝛum / per lubꝛica/ꝑ petroſa/per tenebꝛoſa /in muig ryon in 3 ducũt ad moꝛtem. via.laxatur.impingitur.in baratri pᷣceps ad vltimũ deijcit᷑ ab illa domo q; lõgiſſi⸗ meraptus.de q̃ pꝛecipit xpᷣs dicẽs Vade in domũ tuaʒ ¶ Verũ quo pacto vial mã datoꝛũ ꝑagrabitur.ſi nõ agnoſcat᷑: Quẽ⸗/ admodũ cognoſcet᷑ niſi ꝑſcrutet᷑: Quali⸗ ter deniq; perſcrutabit᷑ niſi ſcripturis hu iuſmodi mandatoꝛũ expᷣſſiſſimis animꝰ accõmodet᷑: Quãobꝛẽ pꝛopheta in pſal mis plurimis/tamen ſingulariter in illo. BePati immaculati invia. alið nihil agere videtur q; aut oꝛare ĩtellectũ vt diſcat mã data ſua.aut beatos appellare qͥ mãdata eius ſcrutãtur ⁊ exqrunt. Vnde beatũ vi rum deſcripturus pꝛimũ opus tam pᷣcla riſſimũ poſuit ꝙ in lege domini fnitvolũ tas eius meditabit᷑ die ac nocte. Et alibi Beatus homo quẽ tu erudieris dñe.⁊ de lege tua docueris eũ ¶ Duis erroꝛimmo quanta dementia eccłiaſticoꝛũ pegrinoꝝ in domũ beatitudinis(vt aiunt) vadenti um.qui ob lucroſas adinuẽtiones hoĩm mandatoꝛũ dei ꝑſcrutationẽ deſpiciunt: Apud quos nõ animaduertit᷑ ⁊ animad/ uerſa cõtemnitur/chꝛiſti autoꝛitas dicen tis. Sine cauſa colũt me/docentes man⸗ data hoĩm ⁊ doctrinas. Hath. xv ( Re⸗ ſpondeãt velim eccłiaſtici viri/ ſacre ſcri⸗ pture deſertoꝛes/q̃lem ſibi in ſua ꝑegrina tione viã delegerint. SBiſeipſos ſuam qʒ pꝛudentiã.fallũtur:ſapiẽtis dogma re⸗ linquentes. Fili ne innitaris pꝛudentie tue Pꝛouerbioꝝ.iij. Et ibidem.xiiij. Eſt ꝛte i ceteroꝛũ adinuẽ tiones hominũ conſectãtur/parũ pꝛudẽ⸗ via quevidet᷑ baminl Eeſtanoulm eiꝰ ter / ne dixerim inſipiẽter agunt. Neq; enĩ lege⸗ aut humane traditiões quecũq;/ad P piciendã domus eterne viam ſufficiũt Alioquin aliã fruſtra daret legẽ deus/hu mana ratõe ſuperioꝛẽ Affirmo quioppo ſitũ aſſerunt errant. ⁊ in pelagianã bere⸗ ſim palam incidũt. Oe ſi quis diu ſolerter qʒ; indagauerit quãtam de via mãdatoꝛũ dei noticiã obtineãt.tales ſolis hoĩm ad/ inuentõnib perſcrutãdis dediti /de fide / de peccatoꝛũ gilingöne quantirorc⸗ ſi⸗ ue de beatitudĩe ⁊ ceteris/puto mecũ in h̊ immo cũ veritate aſſentiet datoꝛũ dei vt debẽt erigũt/reddãt nobis rationẽ/cur nõ ea ꝑſcrutãtur potusq; hu mana. Vani homĩes pꝛomptã in oꝛe ha bent ex Oꝛatõ reſpõſionẽ.O ciues ciues i viã mã⸗ qjuerenda pecunia pꝛimũ / virtus poſtnn mos Manet inſuꝑ alta mente repoſitũ il lud Ariſto. Melius eſt pauꝑem ditari:qᷓ philoſophari. Voces iſte.R.p.nõ ecclia⸗ ſticoꝛũ ſunt/ſed aweſtium hominũ / terre nisq; inhiantiũ.Eſto excuſet quoſdã vt⸗ cunq;/ pauꝑtas. Heq; enĩ om̃es damna⸗ mus/theologiã nõ ſtudentes.vt mercato res.artiũ mechanicarũ artiſices. Itemq; alios plurimos. Sed interrogo S eccle ſiaſticus reſpõdebit:iqui beneficijs copio ſe ditatus eſt. aut qͥ aliunde diues / benefi⸗ ciari deſiderat: qͥd religioſi ampliſſimis redditibꝰ locupletatisquid poſtremo om nes quos alia vꝛgens decẽtioꝛ occupatõ nõ detinet/quoꝛũ nõ eſt tantũmodo ſe ſʒ alios in viam mandatoꝛũ dei deducere: Et cum ratõem afferre eniſi fuerintan ta lis ſit que eos graui culpe non cõdemnet ipſi viderint/fateoꝛ nõvideo Hoc vnũ vi deo/tutius ſalubꝛiusq; ⁊ viris eccleſiaſti⸗ cis dignius eſſe theologie ſtudiũ atq; abi qʒ ſuſpitõe cupiditatis modice fidei et ꝑ⸗ ne ſpei remotiꝰ. Et certe/ alia nulla vt iſta ſcientia/eſt hominũ directiua incitatiua⸗ q; ad ſanctos moꝛes/vicioꝛũ coercitiuaꝛ ad ſuã felicitatis domũ cõpendioſioꝛi tra mite perductiua. Non aſpernandũ eſtte⸗ ſtimoniũ Eccliaſt.xxiiij. Qui oꝑantur in me/nõ peccabũt/qui elucidant mevitam eternã habebũt. Odiũ ergo ⁊ raritas per⸗ ſcrutantiũ legem dñi / ſignũ eſt paucitatꝭ ſaluandoꝛũ et modice fidei/ in multis ec⸗ deſiaſticis rectoꝛibus.⁊ nõ tantũmodo ſi gnũ ſed cauſa eti㶠¶ QOuo ↄtra hoc interĩ grande ſolaciũ eſt abiectiõi ⁊ inopie theo agori/g ſalutis viã noſcunt qꝙ deũ ducẽ aſſidue invia ꝑegrinatõnis ſue loquentẽ audiunt. Vetus nanq; Laberij pꝛouer⸗ biũ eſt in ſaturnalibꝰa macrobio poſituzʒ LComes facũdus in via ꝓ vehiculo Et qͥs eſt deo in ſacra ſc iptura loquente comes facũdioꝛ: Et hoc nõ parui exiſtimabat ſa — piens. Sapientie.viij. Erit allocutio co gitatõis et tedij mei.Et infra Intrans in domũ meã requieſcã cum illa. Non enim habet amaritudinẽ cõuerſatio eius⁊c̃. Ceteꝝ qᷓ;pꝛeclara hominis laus eſt qͥ ve⸗ re dicere poteſt apud ſemetipᷣm pꝛo laude ſua illud quod dicere luciliũ Seneca mo uerat de naturalibꝰqueſtionibo lib.xEgo liberalibꝰ ſtudijs me tradidi q́;uis pauꝑ cas alias inuaderet ⁊ ingeniũ obduraret/ 4 ſienſ Padeſ Gl. CIr unſelin ocſt an Gseſ.d cuucalise 2 lansatcd gualsii Cotoridel. gginvenna Auteindiio eimdi ſcelbberwe vicclcas tioqclee ſaumnoo ſaend dedotnus ſunheben etoie Cnhoin lvonrte nimdon Aurita hihon Ofeons ew. gobi Ouols ſmupror Ceinope Gano e⸗ tiodiin fuinöe. tellecnue ſenosſ⸗ effiij. uigſa heſs in Nluge foſſbilu ptat tnoe an⸗ Naans; locffn bablir⸗ Puhsne⸗ poteſtn bentor danm vbipᷣſens ſtudij pꝛeciũ eſt ad gratuita car mina defleri me ad ſalntare ſtudiũ me cõ tuli. ¶ Intellexiſti arbitroꝛ quis tibi in tuam felicitatis domũ vadenti/duxſeqn dus eſt/quia dũs ſolus nõ mũdus qui ce cus eſt. nõ diabolus fraude plenus.non bꝛutalis appetitꝰ peſſime laſciuiẽs petu⸗ lans atq; diſſolutus. Aduertiſti pꝛeterea qualis via vadẽda tenendaq; eſt.qꝛ man datoꝛũ dei.nõ via hominũ humanaꝝ ve gqdinuentionũ. elicẽ te/ſi credideris.-me autẽ in dño gloꝛiabundũ ſi oꝛans exoꝛa⸗ uerim. O ſi effeci/magna documẽtoꝝ fa⸗ ſce liberatus ſum Nam de reliquis modo videlicet ambulandi.de hoſpitij ſocieta- tisq; electõne.de vie tolerantia ⁊ ſimilibꝰ ſcrutatio mãdatoꝝ dei/le reddet pꝛouidũ ſagacem doctiſſimũ CPoſtremo illð vnũ de domus in quã vadis conditõne/ ꝑſua ſum habeto. Illã niſi auro gẽmis ve radi antibo/ ſed materie celeſtis pᷣcioſitate eſſe compoſitã. Cuius incole/nõ gule/nõ vo luptatibus carnis ve illecebꝛis vacãt Ete nim domꝰ?talis poꝛcoꝛũ eſſet nõ bominũ Lur ita:quia homo qui dicit pꝛeſtãtiſſi⸗ mã hominis naturã eam ſupꝛa poꝛcinos affectus nõ collocat neq; nobilitat. Quo pacto: Quia ſi vocẽ poꝛco pꝛeſtiteris.nõ aliud ab iſtis p ſumma iocũditate reqret. Qualis ergo beatoꝛũ felicitas eſt:ſanctiſ. ſima pꝛoꝛſus iocundiſſima ⁊ digniſſima que in oꝑatiõe optima/optime potentie reſpectu obiecti optimi que de eſt reponi tur Que operatio optima eſt: Cõtempla tio diuinitatꝭ intuitiua cũ quietatiua eiꝰ fruitiõe.Que optime hoĩs potentie: In⸗ tellectus ⁊ volũtas.Quãobꝛem: Quia ip ſe nos ſuꝑ bꝛuta ſole eleuãt ⁊ dei capaces efficiũt.Quid de potentijs ſenſitiuis Nũ quid ſaltem ipſe voluptatibꝰpfruent᷑ pꝛo pꝛijs in obiectis?: Hinime. Que ratio: Pꝛius enĩ aquã ignicopulabis ⁊ incom poſſibilia chimere mẽbꝛa cõpones. q; cũ voluptate felicitatẽ conſocies Quare ſic⸗ Buſtato quippe ſpiritu deſipit om̃is ca⸗ ro.Quare neceſſe eſt/ſuꝑioꝛũ potentiarũ delectatõem / illã que inferioꝛ eſt extingue reè/qm̃ in eis ex ſuꝑioꝛũ felicitate/ incom/⸗ pabiliter amplioꝛ q; ex eoꝛũ obiectis pꝛo pꝛijs accreſcit iocunditas.Ex quovideri poteſt maioꝛẽ eſſe delectatiõem in ſenſibꝰ beatoꝛũ/qᷓ; ſit doloꝛũ acerbitas in coꝛꝑe Z damnatoꝛũ. ¶ In hoc autẽ loco grauiſſi Einſdem ſermonis ℳ Pbi ſue yleime poſuitc ſapientibo theo/ logis / multo magis cupiditatis ſit ad cõ ſequendũ felicitatẽ aĩarum q̃ eſt ↄiuncta pꝛime veritati qᷓ; coꝛpoꝛũ.Ab illo tamen poꝛcino machometi ſui paradiſo nõ ſeqᷓ/ ſtrauit ſententiã Te autẽ interrogovir di ſciplina⁊ ph̊ica eruditõe plenus/ſi hoĩes immoꝛtales/eſu ⁊ potu delectabũt᷑ in oꝛe Fateris.Eſurient ergo⁊ ſitient neceſſe eſt et tãto intẽſius quãto eis intenſioꝛes tri⸗ buis delectatões.delectatio eni ꝓpoꝛtõna tur appetitui.Quod ſi ita eſt comedere et bibere ampliꝰcõueniet. Ventres idcirco incomꝑabiliter capacioꝛes ⁊ turgidioꝛes q; nüũc habere fieri q; ſine terminatiõe au/⸗ gmẽtũ ad qdð oꝛdinat᷑ comeſtio.Et pudet et dicam / egeſtiones inſuꝑ fetulentioꝛi cu mulo in illa beatitudinis domo cõgerere opoꝛtebit. ¶ Denuo.ſi virgines plimas habet vnus vir. cur nõ plurimos ſimilit᷑ viros mulier vna: Que ſi generẽt: immo deratiſſime erit filioꝛũ pꝛocreatõ Sia ge neratiõe vacant.pari modo a libidinoſa copulatõne.alioquin illic et nature oꝛdo Eꝑuerteret᷑/qᷓ ex illa exigit copula/generatõ nem/et impotẽetia ſuevirtutis generatiue cõuincitur que appoſitis om̃ibus ad ge/ neratiõem futura ſufficientibo illic ſuo ca ret effectu (Poꝛro repꝛobatõe indignũ iudico/ ꝙ angeloꝛũ felicitateê/ in coquoꝝ pincernarũ ⁊ pꝛoſtibuloꝛũ ſcoꝛtoꝛũq; oſ⸗ ficia redigitis. Quanto rectius eſt hoĩes ad ſimilẽ angeloꝛũ felicitatẽ ſublimãdos aſſerere cũ chꝛiſto dicete/ in reſurrectõe ne qʒ nubent neq; nubent᷑. ſed erũt ſicut an⸗ geli dei Math. xij. ¶ Et vbi inqͥes erũt ſi cut angeli: In illa equidẽ beatitudis do⸗ mo/ ad quã ꝑegrinatio noſtra tendit/ad quã niſi infeliciſſimi ſumus⁊ in mala ho ra pꝛogeniti/totã vite labentis viam tota anime intentõem oꝛdinamꝰ ad quã inui tat xpᷣs quęlibet qui ſalutẽ affectat ſuam. ade inquit in domũ tuam.q̃ fuerũt.⁊c. 4 In qbus verbis arbitret quilibet xõm eſermonẽ hunc dirigere. vade citius ne toꝛpeſce.vade letus ne paueſce per ſa⸗ 717 lutis ſemitas.Pꝛo pꝛimo.pꝛimi Regũ.ij Feſtina velociter ne ſteteris. Et ꝓuer.vi. Vade o piger ad foꝛmicã et conſidera vi/⸗ as eius ⁊ diſce ſapientiam.vt videlicet pi gritiam ignauiamq; deuites. Pꝛo altero uitare philippum vel eunuchũ qui ibat 5 44 me inculpãdus eſt Auicẽna qui.ix. meta- ☚R O Bermo in ſolennitate gaudens ꝑ viam ſuã. Actu. viij. Et ꝓphe⸗ tam audi canentẽ. In domũ dñi letantes ibimus. ¶ Deindeſcdõo. In domũ hanc accelera. In domũ hanc ꝓpera. vbi nulla calamitas. In illã itaq; domũ cuiꝰſi no⸗ men petis rñũdet Jacob Geñxxxv. flomẽ loci illius dom? dei.Et.xxviij.eiuſdeʒ Vle re non eſt hic aliud niſidomꝰ dei ⁊ poꝛta celi. Si eius conditões pᷣrequiris.opulè tiſſima eſt.in pᷣs. Gloꝛia et diuitie in do⸗ mo eius.Rurſus ſpecioſa eſt Ob hoc pᷣs Dſie dileri decoꝛẽ domus tue Poꝛro lau dibus inſonat.in pᷣs. Beati qui habitãt in domo tua dñe. ꝛc. Deniq; omnẽ homi nis appetitũ ꝑfecta ſatietate delectat. In pᷣs. Inebꝛiabũtur ab vbertate domꝰ tue et toꝛrente voluptaꝶ tue potabis eos.Et iterum. Replebimur in bonis domꝰ tue. ¶ Finaliter tertio tuaʒ pete manſionẽ.tu am pete poꝛtiõem que eſt felix paternitas vt ſcʒ manſio tua ſit in domo eterne retni⸗ butõnis cum pſal. Vnã petij a dño hanc requirã vt inhabitẽ in domo domini.⁊c. Poꝛtio quoq; in terraviuentiũ/quã nos adire pꝛoſpero imꝑturbatoq; curſu / pꝛe⸗ ſtet ſummus illa in domo paterfamilias domin? noſter Jeſus xpᷣs Amen ¶ Finis Germo eiuſdgez de omnibus ſanctis. Fultabunt ſancti in gloꝛia. letabũtur in cubilibus ſuis letantib ſanctis ⁊ exultãtibo 7„ ctiſſimi viri patres ⁊ fratres)niſi ſatagere talem habere deuotionẽ / vt eis intercedẽ tibus ad eoꝛũ puenire mereamur ſocieta/ tem. quoniã nò habemꝰ hic ciuitatẽ ma⸗ nentẽ ſed futurã inqrimus.x ſi naturale eſt exulibꝰ a patria ſua/ ꝙ neſcio que dul/ cedo cũctos allicit ſermonẽ de ea ⁊ freq̃n⸗ ter facere ⁊ cupidius audire:nos a tali pa tria tales exules.nõne multo amplius id R agere natura ſtimulante cõpellimur uſpiremꝰ igit᷑ ad celeſtia vt ibi noſtra ſint coꝛdavbivera ſunt gaudia/ vbi ciues ſanctoꝝ habitant et domeſtici dei / pꝛeſto lantes aduentũ noſtrũ/et ad adiutoꝛium pꝛomptiſſimi/tãtümodo nõ obſurdeſca⸗ mus vocãtibus / nõ repellamꝰ adiutoꝛes adeamus potiꝰilluc deuotõis pedibꝰ In⸗/ terpellantes in pꝛimis te reginã celoꝛũ.te Oꝛiginaliter pſal.cxlix. Col- in gloꝛia. Quid ſnbeſteo do⸗ 1 dominã angeloꝛũ/qua aperiente pꝛo no/ bis os illud benedictũ/os plenũ gratiaꝝ pꝛotinus oꝛabũt ſancti/ ſancteq; omnes Quibus in ↄmune oꝛãtibus/quo pacto foꝛmidabimꝰ de repulſa? Eya aduocata noſtra/illð os gloꝛioſiſſimũ ꝓ nobis ape ri ad oꝛandũ / quẽadmodũ in hac die ſo⸗ lennitatis ⁊ leticie noſtra aperimad te ſa lutandũ dicentes. Aue gratia plenaꝛt. Exultabũt ſancti in gloꝛia / letabũtur in cubilibus ſuis Collaudaturi ſanctos ſan ctas q; om̃s /vt ⁊ debitus eis honoꝛ fiat a nobis/ac viciſſim ſua nos interceſſio ad⸗ iuuet.vt demũ ad imitandũ eos/ſua nos pla alacrioꝛes efficiãt (Iſte enĩ tres unt pᷣſentis inſtitute celebꝛitatis rõnes) pꝛoponimꝰ verbũ pꝛophetici carminis. Exultabunt ſancti in gloꝛia letabũtur in cubilibus ſuis. ¶ Et quidẽ ipſe phᷣus in Fientie natucalie ſchola verſatus / tra⸗ it in rhetoꝛicis ꝙ delectatiõeʒ omia pꝛo ſequũtur.et gratia ipᷣius delectari/ appe⸗ tunt delectari.nec ſemel in hãc cadit ſentẽ tiam. Nihilominꝰ? idem duas leticie vl de lectatõis ſpecies cõdidit Unã que eſt ſtu dioſoꝛũ.puram.laudabilem.tranquillã. diuturnã. Hic eſt illud ꝙ ph̊ia admirabi les habet delectatões firmitate ⁊ puritate Alterã dat que a vitioſis vitam pecuduʒ eligentibus inqritur.et hec feda/ turpis⸗ inqeta/ bꝛeuis / nocitura/ qualis fuit ſar dinapali. ¶ Hancleticiarũ varietatẽ/lo⸗ cis plurimis ſcriptura ſacra nõ ſilui.LTe tamini inquit iuſti in dño/ecce bonã leti ciam Audi malã. In maleficijs ſuis letiſi cant regem. Et talia ſine numero poſuit ſacra ſcriptura. Duo pꝛopoꝛtionabilr cu bilia eadem ſacra ſcriptura cõdiſtinguit/ pꝛohibẽs vnũ per os pauli.Non in cubi libus inqͥt et impudicicijs. Quo ꝑlecto verbo / lumen eccleſie. Auguſtinus cõuer ſus eſt. Laudat alterã in canticis dicens In cubilibus ⁊ in hoꝛtis aromatũ Habʒ quippe leticia⁊ exultatio vicioſa / pꝛobꝛo ſum vitioſumq; cubiculũ.ſanctavero ſan ctũ / quale notant verba thematis.Exul⸗ tabũt ſancti in gloꝛia letabũtur in cubili bus fuis. Poterat foꝛtaſſe ambiguũ eſſe de qua leticia de quibo ve cubilibo intelli⸗ geret pꝛopheta ſi dixiſſet. Exultabunt in gloꝛia/ letabũtur in cubilibus ſuis. Nũc autẽ cum addidit ſanctiom̃is ſcrupulus dubietatis ablatus eſt. quoniã ſanctoꝛũ iiſen orletige Cblicczu ninnotla⸗ inaon ſgrorttusi ſtguid oniüco nisflen⸗ bllerſinen ncotnbe ſeiturnane olmdic riosſas⸗ undi,c Nalſoric fun date giesine ſnvenir⸗ Uubuntt 4 Ursfn nond ewontde funper moleet huiuſne birert. Nonſum Aitincvi⸗ Ncſepten! Clinugint (Sdeſſanen mmparne orücbile puvidere ndesede innocesr . iones in Hedle föneque ſſoꝛibn lur. Vna⸗ lncitegn dochſtu minpn encomp Gincuren huni in miann Pogthee ſllogn non niſi ſancta eſt gloꝛia ſancte exultatõ/⸗ nes ⁊ leticie ſanctaq; cubilia. ¶ Sed qꝛ cubilia quibus in locis queremꝰaut inue nimus illa Puto ꝙ nõ extra/ non foꝛis ſit ſanctoꝛũ gloꝛia/ſit exultatio ⁊ leticia / ſed introꝛſus in abdito cõſciẽtie ſecreto Hoc ſenſu qui dixit Gloꝛia noſtra hec eſt teſti⸗ moniũ cõſciẽtie noſtre. Nam ⁊ gloꝛia om nis filie regis ab intus. Bonũ igitur cu⸗/ bile. ⁊ ſanctũ et letum / eſt ſanctoꝛũ conſci⸗ entia/ in hac exultant / in hac gloꝛiãtur et letãtur tranquilla pace fruentes. Nã amo do iam dicit ſpiritus vt requieſcãt a labo ribus ſuis M quippe ſanctoꝛũ cubile „ mundũ/ eſt molleeſt quietũ.Alioquin ſi vel ſoꝛdidũ eſſet ⁊ fetens.vel aſperũ ⁊ du⸗ rum. vel tumultuoſuʒz ac ſtrepidulũ. neq; quies in eo/neq; leticia ⁊ exultatio poſſet inueniri/neq; diceret pꝛopheta de eis Ex- ultabunt ſancti in gloꝛia/letabũtur in cu⸗ bilibus ſuis. ¶ Habemus qͥq ⁊ quale ſit ſanctoꝛũ cubile/ dicere ſupeſt pꝛo noſtra eruditõe/quo pactoſtale in eis cubile ſtra tum paratũq; fuerit/vt et mũdum eſſet et molle et quietũ. Dicam quid contigit dũ huiuſmõi meditatio mea nouiſſime per⸗ quireret.volens et circũducens quaqua/ uerſum ſue conſideratõnis oculos. Inci dit in euãgelium pᷣſentis celebꝛitatis. J. lic ſeptem beatitudies quaſi totidẽ cubi⸗ —— cularias introſpexit/quarũ miſterio ſan/⸗ cti dei ſancteq; om̃es/cubilia conſcientia- rum parauerũt Ham ſi queriturvnde ſan ctoꝛũ cubile mundiciã habuit.in pꝛom/ ptu videre eſt/ quia vel beatitudo luctus ſoꝛdes abluit ſi pꝛefuerint/ mundicoꝛdia innocẽs/ nullas huiuſmodi ſoꝛdiũ collu uiones introire ꝑmiſit/ aut agglutinari. He due ſunt cubicularie que appꝛopꝛia⸗ tõne quadã familiarius obſecute ſunt cõ feſſoꝛibus ⁊virginibus ¶ Pꝛoinde ſequi tur. Vnde in his cubilibus mollicies At tendite quia mititas ⁊ miſericoꝛdia tan⸗/ q; doctiſſime ad hoc opꝰcubicularie.om⸗/ nem impatiẽtie duriciẽ abiecerũt ⁊ molli ciem compaſſiõis etiã erga necatoꝛes ſu⸗ os induxerunt. Hoc in martyribus fuit pꝛecipuũ ¶ DBeniq; quies vnde comꝑata ſit ſiquis voluerit agnoſcere/aſpiciat tres reliquas beatitudines tanq; cubiculari⸗ as ad hoc opus idoneas Paupertatẽ ſpi ritus que ſpinoſas recũ curas abigit Eſu riem pᷣterea et ſitim iuſticie que faſtidio/⸗ OSñmniiũ ſanctoꝛũ ſum et variũ ſemp ocium deijcit. Pacem deniq; que ab om̃i exterioꝛũ interioꝛũq; ſtrepitu cubiculuʒ cõſciẽtie tutum reddit Hooc modo cubile quietum / in apoſtolis in pꝛophetis/in patriarchis vtiq; paupe ribus ſpiritu eſurientibusq; iuſticiã.atq; pacificis/ cubiculariaꝝ hoceſt beatitudi num ternarius iſte ſtrauit (Heq; tamen negauerim quin harũ beatitudinũ talis cxvtiterit ſedulitas/vt ⁊ mutuo ſe iuuarẽt/⸗ et om̃ibus in cõmune ſanctis inſeruirẽt. Seld ita loqui ꝑ appꝛopꝛiatõem fas fne/⸗ tot beatitudinibus olim circũſepti. Bea- ti pꝛoꝛſus/tali ſubſequẽtiũ ſeptenario cu biculariarũ adoꝛnati/quatinꝰ nulla ſpur cicia feterent/nulla calloſitate rigeſcerent nulla inquietudine turbarẽetur. vt hic in ſpe ſingulariter pꝛediti in pace in idipᷣm doꝛ mirent et requieſcerent.et illic ſumul dono ſentirent illud pꝛophetici carmis. Exultabunt ſancti in gloꝛia letabũtur in cubilibus ſuis. ¶ Et quis dabit nobis o yviri fratres et patres.quis dabit exultare hoc eſt extra nos quodãmodo ſaltare in bac gloꝛia/qͥs letari in cubilibus noſtris „ — „ „ „ Alſſint vtinã igit᷑ iugiter iter nos ad obſe quiũ noſtrũ ſeptem iſte cubicularie quas ex euãgelio nominauimꝰ/paupertas/ mi titas/ luctus/eſuries iuſticie/miſericoꝛ⸗ dia/mũdicoꝛdia/pax. ¶ Felix plane qui tali contubernio potuerit gloꝛiari.Affir⸗ mo quia totus in exultatõe/totus in glo⸗ ria poſitus letabitur in cubili cõſcientie ſue / replebitur coꝛ ſuum iubilo.⁊ gaudiũ ſuũ nemo tollet ab eo. Quidni totus io⸗ cundet᷑ in cubili mundo / in cubili molli et placido/in cubili tranquillo et quieto. Hihil plane letius bona conſciẽtia vel io cundius atq; ſerenius/cum ex aduerſo ni/ hil hoꝛridius mala conſciẽtia/nihil con⸗ fuſius et inquietius inuenit᷑. Exagitatur quippe ſtimulis cupidinũ /miſerisq; mo⸗ dis ſeſe rodit tepiditate.ſemꝑ pꝛeſumit ſe ua turbata conſciẽtia. ¶ Ve talibus qui ſemper vel dum triſtãtur furiunt. vel iu⸗ xta ſapientem dum letãtur inſaniũt. Au⸗ di letam inſaniã / vel ſi melius dicat᷑ inſa⸗ nam leticiã.Letãtur inquit ſapiens cum malefecerit et exultant in rebus peſſimis. Qualis putas inſania eſtvidere hominẽ de cuius moꝛte tractatur·/laſciuireꝛ geſti⸗ re/immo ⁊ vincula quibus ſtranguletur/⸗ 3 †— 35 de BGermo in ſolennitate inceſſanter operari.Tales ſunt qui iniqͥ⸗ tatẽ meditãtur in cubili ſuo.aſſiſtunt om ni vie non bone. ¶ Ve cubili tali.quia fe tens ⁊ ſoꝛdiduʒ eſt.quia ſpinoſum ⁊ aſpe rum. quia nulla ex parte trãquillum. Hi⸗ hilominus qͥdem iacere ſuſtinẽt in cubi⸗ li tali ſicut ſus in volutabꝛo luti / ſicut iu⸗ menta que cõputruerunt in ſtercoꝛe/deòͥ bus item apud Job dicit᷑ ꝙ ſub ſentibus delitias computãt.Qui den iq; iam ſenti unt in ſe illð maledictũ pꝛopbeticũ Sub ter te ſternetur tinea. Que tinea? Tinea moꝛdax pꝛani deſiderij. Et operimentuʒ tuum vermes.remoꝛſus ſcilicet amariſſi⸗ mi peccatoꝝ Jacet caro cũ peccatoꝛe/⁊ te terrimũ ſetoꝛẽ illecebꝛarũ eructuat. Jacet mũdus /et duros curarũ aculeos ingerit atq; moꝛdaces deſiderioꝛũ pulices multi plicat. Jacet dyabolus/⁊ hoꝛridis fanta⸗ ſiarũ erroꝛũ emulꝗationü ambiguitatiſpi nis iter turbat. ¶ Pernicioſos nimirum hos dixerim cubicularios animarũ qui⸗ bus irrepentibus ꝑ eccleſiaſtica cubilia/ attracta eſt ſoꝛdidiſſima diraq; diſſenſio. conculcãs omnia.om̃ia pꝛoterens. Sed de hoc poꝛtentuoſo ſciſmate in ſacris ec⸗ cleſie cubilibus ſe verſante / qualis vnqᷓ; ſermo pꝛo rei indignitate ſufficiet enarra re?Quanto cõſultius erat.(viri patres et fratres) quanto iuſtius aduocare deũ in cubiculũ ſuuʒ in cubiculũ ↄſciẽtie.quod adeo coanguſtũ et bꝛeue eſt (dicit ſermo ꝓ pheticus)vt duos capere nequeat. Qua⸗ les duos: Sponſum ⁊ adulterum.deum et mundũ. ¶ Ita pergebã declamare con tra vanitates et inſanias falſas hominũ contemnentiũ cubiculũ pꝛopꝛie conſciẽ/⸗ tie/hominũ alibi gloꝛiã/alibi leticie oleũ cum fatuis virginibus/ mira ſtoliditate querẽtium. Cupiebam inſuꝑ ſpecialioꝛi deſcenſu/tres oꝛãtium thalamos moꝛa/ les contexere/ ſ̃ᷣm tres ſtatus hominũ q̊s pꝛeſenti ſermoni videmꝰ intereſſe.Quoſ⸗ dam intueoꝛ incipientes ⁊ iunioꝛes/hos appꝛopꝛiate monere conabar ad mundi⸗ ciam cubiculi ſui:quod conſcientiam ap pellamus.nam in pueris nonne debʒz an gelica puritas effulgere: Alij ſunt pꝛofici entes⁊ pꝛouectioꝛes his ſuadere conabar molliciem cubiculi ſui quod eſt conſcien tia/vt et mites eſſent nõ reſiſtentes malo. ⁊ contra crebꝛioꝛes illius etatis inſultus per patientiam ⁊ miſeratiõem nõ enerua tam ſegnitiem fierent mollioꝛes. Deniq; reliquos aſpicio ſenioꝛes et ꝑfectos/ hos magis decet quietũ tranquillũq; cubicu⸗ lum.vbi ſomno contẽplatiõis in pace in idipſum doꝛmiãt/coꝛde in ſuperne viſio⸗ nis ſpectacula vigilante. Quale eſt ulud. Ego doꝛmio et coꝛ meũ vigilat ¶ Ita in⸗ quam ꝑgere meditabar.dum ſtudioſitas ſpeculatrix aut affuit/aut affuiſſe viſa eſt que greſſum oꝛatõnis noſtre retoꝛquereꝛ ad ſupernos vnde ceperamus ciues regre di ſuadebat.multa ſuper eoꝝſtatu/multa ſuper eoꝛũ felicitate letida et exultatiõe di ligenter interrogãs. ¶ Dic pꝛimo inquit ſi leticia ſanctoꝛũ.ſit eoꝛũ pꝛincipalis bea titudo. Pꝛ incipalem nõ eſſe reſpõdi.ſed ad beatitudinẽ cõſequit᷑.que in clara dei cognitõne et fruitiua eius dilectiõe conſi ſtit quibus poſitis in anima bene diſpo⸗ ſita tanq; conueniẽtiſſimis foꝛmis / con⸗ iungentibus anime potentias ſupꝛemas cum obiecto ſumme cõuenienti cum om⸗ ni bono / vt leticia et exultatio conſequat neceſſe eſt. Qaudat igitur ſanctos thema noſtrum a ſue felicitatis effectu/ ſicut ibi Toꝛrentevoluptatis tue potabis eos Et ibi Adimplebis me leticia cum vultu tuo Et ibi. Intra in gaudiũ domini tui Sic et talia innumera. Ex quib pꝛophetice ſentẽtie cõſonis eliditur poſitio hominũ felicitatẽ in voluptate nõ in dei cõtempla tione ponentiũ. Nam etſi felicitati volu⸗ ptasvelvt ſecurius dicamus iocunditas adiuncta ſit/non tamen eſt felicitas neq; finis noſter. ¶ Dic ſecundo. ¶ SDi licet operari dei mandata pꝛopter leticiã et de lectatõnem quã omnes appetunt/conſe⸗ quendã. Reſpondi non licere tanq; pꝛo fine vel motiuo pꝛincipali.Eſſet enĩ per⸗ uerſa ⁊ quodãmodo ſymoniaca aut aduł terina affectio. Secus dum deus eſt pꝛin cipalis finis intentiõis/iet delectatio ſecũ darius ſub boc fine.quoniã vbi vnũ pꝛo pter aliud/ iam non plures quodãmodo ſed exiſtimat᷑ vnus finis ¶ Dic tertõ Si multo plures ex hominiba pꝛeponũt ſpi⸗ ritualibus carnales leticias. Pꝛeponunt reſpondi/quoniã in guſtu coꝛrupti ſunt et quia ſpiritugliũ guſtationẽ non ſatis attigerunt. ic quarto. Si par ſit in ofmibus ſanctis leticia et exultatio. queli bet itaq; ſm anſelmi deductõem/ videtur eſſe infinua / dum quilibet tatum gaudet nitareſonm ohlanlire (Deaun ſncpans⸗ Puntn cusalen hecoſean mdineg coronato sdn glsdeiſ ote⸗ Nuncre Redien⸗ umc dunbo dumlit Prencn g wolhun Meaupiu onunnsp INiſenmr ſrisui ban en dſdn a zat inpiern loade flonis. lis pena llurerle wamme Nernlcat Weeſape oangh Ganchen sden nnontt hioheh guneri dang lng bos Habicu, en in eyllo ilue Gn tudhoſtn iſeniack Norgnen anesng Gmmule nltanöed mmoini d Gpdlisaun rhöͤdi i incunde e on ediho⸗ nig/cons lunenes lamom Conſeguuf nostbem ſutibi bigegt uluno miO gobene omini lenpla tivoloe nitas E nec; Di lic cäede nt/conſ mnqpo ſaanipen uu woeſtprin mnoſai ſmü pro Ndinoco m Gi nüt ſpyi⸗ conunt pti ſunt non ſatis parſitin n videnr moc de bono alterius ſicut de pꝛopꝛio / et ita ꝑ reflexiones pꝛocedẽdo/reſultabit gaudi⸗ um ſine modo. Reſpondi delectatiões in ſanctis et finitas eſſe et impares. Finitas quidẽ ſicut anime ſubſtantia et ſua capa⸗ citas finite ſunt. Impares vero ᷣm diuer ſas manſiones/et cubiculoꝛũ hoc eſt con ſcientiarũ diſpoſitõnes in gratia ac natu⸗ ra.Pꝛoceſſus autẽ Anſelmi /non de infi⸗ nitate foꝛmalis leticie locum habʒ. ſed de obiectali vel exemplari vel occaſionali . dic quinto. Si leticia ſanctoꝛũ/ vicii ſim quandoq; vel minuitur vel augetur. Dinuit᷑ vel augetur reſpõdi ſi fiat aſpe⸗ ctus ad leticiam ab accidentali beatitudi ne conſequẽtem / vt de creaturarũ pulcri⸗ tudine gaudio bonitate ⁊ in aureolarum coꝛonatõne.Hoc intellexit doctoꝛ noſter Jeſus dum ait.gaudium eſſe in celo an⸗ gelis dei ſuper vno peccatoꝛe penitentiã agente. Similiter gaudium eſt ſanctis/⸗ dum exeoꝛum imitatiòne dumq; ex eoꝛũ pꝛedicatõnibus vel ſcriptis/ad bene ageé dum cõuertimur. Ita ergo nunc et alias dum honoꝛamus ſanctos/dũ pꝛecamur/ dum libꝛos eoꝛum legimus/dum de eis pꝛedicamus / ipos vtiq; letificamus Pꝛo pterea grandis fiducia pᷣſtaturnobis/ repulſam nõ patiemur dum quod maxi⸗ mecupiunt et quo delectantur/ petimus oꝛamus pꝛoſequimur. ¶ Dicſexto. Si triſtentur ſancti compatiẽtes malis no⸗ ſtris / qugle eſt illð angeli pacis amare fle⸗ bunt.Reſpondi non eſſe amplius in ſan ctis doloꝛem/nõ luctum/paſſionem qui⸗ dem perdiderunt/et ſi non compaſſionẽ. Poſſunt nihilominꝰ intelligi de noſtra impietate triſtari.dum gaudio illo carent uod de noſtra ſanctitate ſentirent. ic ſeptimo: Si hic ſuper flumina ba⸗ ylonis in tanto tã q; in eeto damnatõ⸗ nis periculo/liceat quandoq; gloꝛiari ex⸗ ultare ⁊ letariLicet reſpondi ſed in domi no cum tremoꝛe.Alioquin trepidatio ſi⸗ ne exultatõne miſera/et exultatio ſine tre⸗ moꝛe ſuperba vanaq; reputatur. ¶ Dic octauo.Si pꝛo viatoꝛibus damnandis oꝛant Reſpondi oꝛant /vel quia foꝛtaſſis eos damnãdos nondum ſciũtę/vel vt mi⸗ nus mitiusq; damnẽtur.etvt compaſſio nis habere viſcera ſe demonſtrent. non⸗/ dum enim obſtinati ſunt.nondum locus deeſt remedij q;diu ĩcole ſunt ĩ tra q;diu ſedẽ tenʒ miſericoꝛdia dñi ſuꝑexaltare po tens iudiciuʒ/ tamdiu fas eſt ↄdemnãdũ in terra iuſticie ad miſ ericoꝛdiecuriã ap⸗ pellare.vbi pꝛeter humanoꝛũ moꝛẽ iudi⸗ cioꝛum/peccatoꝛẽ abſoluit accuſatio pꝛo- pꝛia/pꝛopꝛiaq; ſaluat damnatio Si nos ipſos iudicaremꝰ.nõ vtiqʒ iudicaremur. ¶ Dic nono Si noſtras oꝛatões ad ſan ctos fuſas ipſi ſemper agnoſcunt: Agno⸗ ſcunt reſpondi Hoc quippe ad ſuam glo riam.hoc et ad beatitudinẽ ſaltem accidẽ talem ꝑtinere cognoſcitur. Hoc igitur fit vel in verbo / vel reuelante oꝛantis ange⸗ lo / vel alio tali modo. ¶ Dic decimo Si tantũdem valeat oꝛare ſanctũ aliquẽ mi⸗ noꝛis meriti vt maioꝛis/et vnũ ſicut plu res.⁊ cur dictum eſt/ ad aliquẽ ſanctoꝛuz duertere. Hoc dicendũ eſſe reſpõdi.Quo⸗ niam affectio noſtra / noſtraqʒ deuotio/ nũc iſto/nũc illo modo/ nunc ad hũc nũc ad illum ſanctũ/plus et plus accenditur. quo fit vt commodi plus habeat oꝛatio. dito ꝙ deus vult ſanctos ſuos quoſſi bet honoꝛari /hũc in illa/ hunc in iſta gra tiaꝝ pᷣrogatiua. Deniqʒ tãta charitas eſt int ſctõs vtvno oꝛãte alij ſiłr depᷣcent᷑.ſed neqʒ ad diuinã maieſtateʒ / nr̃a vilis indi- gnitas pꝛeſumere dʒ accedere/ſine medio domeſticoꝝ ſuoꝛũ.quoꝝ oꝛões/⁊ doctio res ſunt ⁊ placidioꝛes Vrget nihilominꝰ qͥſdaʒ ad deũ ſine medio nonnũq; accede re.vel neceſſitas vehemẽs nõ hũñs legẽvel „ — charitas foꝛas mittẽs timoꝛẽ/nõ cogitãs maieſtatẽ. ic xi.Si ꝓ nobis oꝛãtes ſancti ſp exaudiant᷑. Exaudiunt᷑ rũdi.dũ perim pie hoc eſt ꝓvtilibo ad ſalutẽꝛ pꝛo nobis.⁊ ꝑſeuerãter ⁊ in charitate Secus non opoꝛtet/vt ſi petimꝰ tꝑalia nocitura aut ꝓ alijs nõ ſe pꝛeꝑantib ad grãm. aut ſinõ ſumin gratia / vl ſi nõ ꝑpſeueramꝰ in eade ¶ Dic. xij. Si ſancti nobis oꝛãtibꝰ indulgentiã largiũtur: ¶argiũtur rñdi/ nõ quidẽ autoꝛitatiue vt in terra ſummꝰ põtifex / ſed ipetratiue. ercepto tamẽchꝛi⸗ ſto ſummo capite noſtro/ cuiꝰ autoꝛitas pꝛincipalis ſemp eſt in indulgentijs. Dic deciotertio. Si ſancti feruẽtius oꝛãt pꝛo illis quos in vita germanius dilere runt/ vt pꝛo parentibus / et benefactoꝛi bus. Qui queſtioni par eſt illa. An ade/ pta ſimul beatitudine ſancti tales inter ſe magis q;ᷓ extranei delectentur et exultent BGBermo factus in ſolennitate Reſpõdi ꝙ gloꝛia non tollit naturam ſed perficit. Pꝛopterea nihil pꝛohibet quin ceteris paribus illud quod vtrobiq; que ritur contineat veritatẽ / ſic ꝙ ſancti pꝛo ſuis amicis magis oꝛant /et eis ſaluatis/⸗ cumulatius gloꝛiãtur.ꝓ eis maxime qui ſue ſaluationi/ verbo vel exẽplo vel oꝑe qᷣ⸗ libet/cauſam pꝛebuerũt/quẽadmodũ dã⸗ nati ſuos acrioꝛi odio participes inſecta⸗ bunt᷑ ¶ Dic.xiiij. Si de pena damnato⸗ rum ſancti colletãtur: Colletãtur reſpon di dum vidẽt vindictam. non quidẽ pꝛo afflictõne vt afflictio eſt / ſed vt ipſa iuſti⸗ cie voluntatiq; diuine cõfoꝛmatur. Pꝛo⸗ pterea nihil phibet dicere/ eos cognoſce⸗ re immo viſitare poſſe localiter/ penas et gemitus ſtridoꝛesq; damnatoꝛũ /quibꝰ reſonãtibus cuʒ gaudijslſaluatõis/fit car mẽ ameniſſimũ /quale canebat pſalmiſta cum ait Miſericoꝛdiã et iudiciũ cantabo tibi domine. O armonia vere mirabilis ſatis appꝛehẽſibilis/que reſultat canente inferno tenoꝛẽ iuſticie.⁊ mollem cantum miſericoꝛdie ꝑadiſo reſonante.¶ Dic xv Di leticia ſanctoꝛũ ex reſumptõe coꝛpo⸗ rum augebit᷑: Augebit᷑ reſpõdi ſaltẽ extẽ ſiue.ſed an intenſiue/ꝓbleuma eſt ad vtꝝ q; pꝛobabile. ⁊ habet ꝑs vtraq; cauſas et doctoꝛes. ic. xvi. Si leticia ſancto⸗ rum in ſuis coꝛꝑibus/erit ꝑ ſenſatõem ex trinſecã pꝛopꝛioꝛũ obiectoꝛũ.vt ꝙ viſus delectat᷑ in lucidis⁊ pulcris/tactꝰ in mul⸗ centibꝰ guſtus in dulci et ſapido/ ſimilit de ceteris: Reſpõdi ꝙ pꝛincipalis in coꝛ poꝛibus gloꝛificatis leticia/ ab internis conſciẽtiarum cubilibus emanabit. Fiet quoq; ex redundãtia beatitudinis anime ad coꝛpus ſua leta iocũditas ſua quadru plex dotatio. Poꝛro de ſenſatõibꝰ foꝛinſe cis nullam imꝑfectõnis dicentib indigẽ tiam/vt ſunt viſio ⁊ auditio/nihil pꝛohi bet illas exerceri/vt in decoꝛis et armoni⸗ cis coꝛpus hilareſcat. Secus de tactu vi detur ⁊ guſtu.quos vel ad nutritõem vel generatõem ipſe nature deus/viantibus ingeniauit.quanq; impfectiõe ſecluſa qs audeat determiĩare quoſdã pꝛopꝛios hoꝝ ſenſuum actus nõ ibidem reperiri ¶ Dic xvij. Si cubicularie animarũ(ſic eni bea titudines nomiĩate ſunt ſeptẽ) Si pꝛete/⸗ rea ancille cetere quas virtutes cardina⸗ les ⁊ theologicas dicimus.letificabũt cui bilia animarũ in gloꝛia Hoc eſt querere ſi qualiter fieri ſimul poterit ab om̃ib beatitudines ⁊ virtutes om̃es / in illa feli⸗ citate manebũt: Hon manebũt reſpondi quantũ ad id quod impfectiõem ſonat p vie ſtatu/vt ꝙ ſint moderatiue paſſionũ/⸗ vel incõmodoꝛũ toleratiue.vel expectati⸗ ne futuroꝛũ aut lucen tes in ſpeculo ⁊eni gmate Ceterum quo ad reliqua que deco rem animaꝝ quendã oꝑantur /illos habi tus pulcerrimos remanere / ſicut non eſt penitus impꝛobabile.ſic nec eſt contẽtio ſa temeritate ponẽdũ. ¶ Deniq; quo ad tres iſtas queſtiones vltimas pꝛopoꝛtio nabiliter ſatis dici poteſt de hoꝛrenda tri ſticia damnatoꝛum ꝙ ⁊ augebitur perre ſumptõnem coꝛpoꝛũ vtiq; fetidiſſumoꝛũ et omni cadauere vilioꝛũ.Quodq; ab in⸗ tus ⁊ ab extra erunt in omni acerbiſſimo cruciatuũ genere foꝛis deuoꝛati ab igne.⁊ ab intus vt clibanũ ignis poſiti. Turpiſ ſimis deniq; vitioꝛũ habitib fedabũtur. toꝛquebũturq;.nam et vermis eoꝛũ non moꝛiet᷑et ſuperbia eoꝛũ aſcendet ſemp/ ſe furioſa rabieę in omnipotentẽ erigẽs et ĩ⸗ pingens. ¶ Pic. xviij. Si delectabũtur ſancti in gloꝛia deũ oculis coꝛpoꝛalibus intuendo: Reſpondi eos coꝛpoꝛaliter vi ſuros foꝛe deum in carne aſſumpta. quod mi⸗ rãtur illi qui vel dei omnipotentiã vel ſta tus illius nouã totam conſiſtentia /non aduertunt. Poꝛro ſi vel iris multicoloꝛ⸗ vel imago ſpeculi videtur pariter avarijs diſtanter. Non eſt inopinabile ſimilia de coꝛpoꝛe chꝛiſti ponere in celo. quẽadmo⸗ dum ſuo modo confitemur in benedicto ſacramento. Quocunq; demũ acies coꝛ⸗ poꝛalis oculi ſeſe conuerterit/ videbitur deus omnia in om̃ibus oculo ſane ſpiri⸗ tuali non coꝛpoꝛali ſicut deus in eſſentia ſua non caro eſt ſed ſpiritus. Kꝛopo⸗ nebat ſtudioſitas ſpeclłatrix amplioꝛa cõ querere de ſecretis celeſtibus/ etiam vſq; ad curioſitatem /vel inutilem vel inop⸗ poꝛtunam.vt Si poſſit haberi leticia de patre ſine filio. Si abſq; pſonis de eſſen tia Si de perfectõe vna eſſentialivel idea li abſq; reliqua. Si viſionẽ quis habere poſſet ſine delectatõne.aut delectatõem ſi nedelectatõne conſequente. Si in acce⸗ ptiõe dei libera ſtat pꝛincipaliter beatitu dinis certa iocunditas ⁊ iocunda eterni⸗ tas: Si ſancti ſe poſſe dãnari cognoſcũt ſicutz veꝝ cognoſcere habent.quo pacto a mhiſen badeiauc Rubolo⸗ ſuchoho uloqura boooppen/ nellampol donnibus e nideſcue culignose remnlage goſeyend tise haua ſaaliuodi lanmn non fonorden nini/guud. ſenoqbeſ miboꝛen lllnefre, ſehe inte aſan lnalent nandat bötenenn derianä nnur(de inlate unt denſannp Lnſioni, ieenti wnunmi, n leſch, ſiarnenq teſtonſit⸗ nicgqgo⸗ 8 opon bonnin Cbimrpen feidiſſinei Mnocczthi lacnbiſin mcpige: in Tupi Pkabücgr. ieonü non Ndaſeno tengisei ſddecnbänn cotporalbbne Nporlter nnnngwot hoſmib/ni nnirelſe kenniinon nulticolon/ ſerayaris deſimilade gueadmo⸗ n denedico nüͦaciescon vicchinn nloſcneſin asincſon Gn ranplon inseſe münddns inobe⸗ Mamin Ginnc llierbenm Undeten lo Nnn 5 pPrnmniũ ſanctoon in ſuis cubilibus ineffabili ſecuritate le⸗/ tant. Si deus in beatis ſit eoꝛũ foꝛmalis nõ ſolum efficiẽs vel exemplaris vel obie ctalis leticia ¶ Tunc ego ad ſtudioſitatẽ abi pꝛecoꝛ / pꝛecoꝛ abſiſte/ ſempus diſ a⸗ tandi ⁊ tempus inſtruẽdi.pꝛimũ in ſcho⸗ la /alterum in ſermone. Duffecerit hacte nus tue impoꝛtunitati paruiſſe/ noli ea ꝗᷓ rere que vel impoſſibilia ſunt inuẽtu vel queſitu ſuꝑuacua/vel pꝛo tempoꝛe⁊ loco parum idonea. Redeat ꝑmitte/ oꝛatõnis noſtre lãguidus iã et pene laſſus greſſus a celis ad terras/a ſanctꝭ ad nos· a queſtio nibus ad moꝛales eruditiões.quanq;ᷓ nõ ſine moꝛalibo documẽtis multa queſiue⸗ ris. ¶ Ita ſtudioſitas ad ſe/ego ad me re⸗ dij. Pꝛotinus reſumere cogitaui tres cõ⸗ ſideratões intermiſſas. AUnã de incipien tibus. Alterã de pꝛoficiẽtibus.Tertiã de perfectis / m tres conditiões cubiliũ ſan ctoꝛũ /in mundicia mollicie/ quiete.qua lia lodwr vox pꝛophetici carmis.Exulta bunt ſancti in gloꝛia/ letabũtur in cubili bus ſuis.Que fuerũt verba thematꝭ.⁊c̃. Sequit᷑oꝛatio. Attẽdite ergo(ad vos mihi ſermo eſt o pueri) ſi ex deo eſtis ver / ba dei audite.Letificate ſanctos pudoꝛẽ diabolo facite. Non ſileo/ nõ quieſco. ſic ſtudebo loqui:vt a vobis intelligar. Ni⸗ hil loquar amplius niſi ad vos ⁊ pꝛo vo⸗ bis o pueri / habete partẽ veſtrã in ſermo⸗ ne / lam nolite repellere. Si frequẽter in domibus veſtris / vt deceret / inſtrueremi ni de ſalute veſtra / et puritate veſtri cubi⸗ culi quod eſt cõſcientia /ſi diligẽter incita remini adamoꝛẽ xpᷣiane religiõis/ docen do ſepe:ad quid facti eſtis:ad quid tendi tis:in quo periculo dãnatõnis eſtig: ego facilius dimitterẽ vos ⁊ ſilerem. ¶ iam / non ſileo / nõ quieſco / nolo ꝙꝙ in futu ro moꝛdeatis naſum meũ.quid admira⸗ mini/quid aſpicitis:ſilueritis interim et ſcietis que ſit hec parabola. Date quartã partẽ hoꝛe verbo dei ⁊ honoꝛi ſanctoꝛũ ⁊ ſalutiveſtre/qui nõ vnaʒ hoꝛam nõ duas ſed dies integros/ſed hebdomadas/fabu lis ſepe datis.Aut certe recedant mali pu eri / recedant diſcholi/recedãt perditi/ma⸗ neant boni quibꝰloquar. Recedãt inquã nõ teneo/non impedio/ aduertãt tamen periculũ ſi ſine benedictõe finali diſceſſe⸗ rint ¶ Denũcio vobis o pueri ⁊ adoleſcẽ fes ingenui/denücio vobis tria que ſerne tis circa cubiculũ conſciẽtiarũ veſtrarum Cuſtodite cubiculũ conſciẽtie veſtre mũ dum in vobisvt ſitis mundicoꝛdes id eſt mundi coꝛde.Cauete ne ꝑ maliciã veſtrã cubiculũ aliarum conſciẽtiarũ verbo ma lo vel opere deturpetis. Videte demuz ſi hec duo non ſeruaueritis.ſaltem poſt im mũdicias lauate per luctũ penitentie ⁊ cõ it in pꝛimis (o pueri)cubi⸗ feſſionis culum conſciẽtiexeſtre mũdum.vt tam re qᷓ; nomine pueri id eſt puri dicamĩ Eſto⸗ te ſimiles angelis dei/ſimiles innocẽtibꝰ atq; virginibus.Et dum ſciẽtiam queri⸗ tis/attendite ꝙ in maliuolã animã /non introibit ſapiẽtia:nec habitabit in coꝛpo re ſubdito peccatis. Hoꝛret tale cubiculũ coinquinatũ⁊ fedum. Nolite perdere mũ diciam innocẽtie. Notat enim Ambꝛoſi⸗ us ꝙ innocẽtia facilius cuſtoditur/qᷓ; per veram penitẽtiam ipſa iam perdita repa⸗ retur. Videte ſpecula noua pulcra et niti da/cito inficiũtur/cito maculãtur/ſed tar dius emundãtur.Talis eſt etas puerilis atq; virginalis/fedatur celeriter et frangi tur/tardius emũdatur et ad integrum nũ qᷓ; reparatur. ſSeed quid aget puer pꝛo cuſtodia mundicie conſciẽtie ſue: Dicaʒ audite.Pꝛocuret ante om̃ia a parẽtibus ſuis vt collocet᷑ apud magiſtrũ bonũ ſan⸗ ctum pudicũ incoꝛruptũ quod Oꝛatius maximũ reputat Alioquin ſi magiſter nõ ſit moꝛoſus/et deuotus et de religione ſo licitus / ipſe plus nocet frequẽter moꝛibꝰ pueroꝛũ q;pꝛoſit ingenijs eoꝛum ſicut de Archiloco dictũ eſt Talis eſt lupus inter pneros ouiculas/ non paſtoꝛ/ deſtructoꝛ noõ inſtructoꝛ/coꝛruptoꝛ/nõ coꝛrectorꝛ Alteꝝ quod tu puer debes inqͥrereeſt bo na ſocietas. Moneo ſemel ⁊ bis ĩmo mil leſies repetẽs monere nõ ſufficis.declina o puer a ſocietateꝑuerſoꝝ ⁊ imũdoꝝ qua les teſte apło regnum dei nõ poſſidebũt. Sũpſit idẽ apls a gẽtili poeta.qꝙ coꝛrũ⸗ pũᷣt bonos moꝛes colloq a pꝛaua. Si col loqa qᷓnto foꝛtiꝰↄſoꝛtia. Tales ſi tibiden tur.accuſa.reuela.aut certe potiꝰfuge qᷓ;re mane. Nõ mẽtiebat᷑ ꝓheta dicẽs Cũ ſctõ ſctũs eris/⁊ cũ ꝑuerſo ꝑuerteris. Et iterũ Habitaueft int gẽtes ⁊ didicerũt oꝑa eo rũ.Et metricus Unica pꝛaua pecꝰinficit oẽ pecꝰ. ¶ Eſt alia ſocietas o pueri quã a vob fugiẽdã oñdoEt q̃lis ẽ iſta ſocietas: mala credite mihi malavaloꝛ peſſi iã iſta E 45 11 7 BGermo factus in ſolennitate demonis ſocietas. Cur audito mirami? Nolite mirari qꝛ verũ eſt quod dicit᷑. aut certe miramini? cauete. Scitote quoniã demon manet habitat ⁊ iacet in lectis im mundis malarũ conſcientiaꝝ quando ſi ne laboꝛe ſunt ſine ſtudio ⁊ ĩ ocio.tũc eos inducit cogitare vilia ⁊ turpia queverecũ dum eſt nõ ſolũ facere ſed dicere. Hanc ſo cietatẽ nequiſſimã diaboli fugitote pᷣcoꝛ o pueri (Wecqueniis inter vos foꝛte ⁊ dicitis. Quomodo fugiemꝰ.Audite bea/⸗ ti Hieronimi conſiliũ. Sempꝑ aliqͥd bo⸗ ni facito.ne te diabolus inueniat ocioſuʒ Etrurſus Ama ſcientiã ſcripturaꝝ/⁊ car nis vitia nõ amabis. Credite nõ mihi ſʒ ſapienti. Quia multa mala docuit ocioſi tas. Ipſa ꝑuerſa eſt doctrixc imo ſeductrix que ſufflat ignẽ furioſoꝝ deſiderioꝛũ carꝰ naliũ aut venenũ nutrit infelicis inuidie Eciebat hoc Oꝛatius dũ ait. Si nõ in⸗ tendas ſtudijs et rebus honeſtis.inuidia vel amoꝛe vigil toꝛquebit ¶ Dicu foꝛſan hic aliquis ex pueris.Ecceꝑdidi mundi ciã cubiculi mei vel ex pꝛopꝛia vel aliena malicia.qͥd mihi reſtat.quid ſuꝑeſt:? Pꝛo poſui iam et repeto/ vide ſaltẽ ne dederis cauſam in verbo vel opere ꝙ aliug incubi li conſciẽtie ſue maculet᷑ Hoc certe eſt offi ciũ diabolicũ/ꝑdere ſocios ſuos.illos ſe⸗ cum ad damnatõem trahere Sufficiat ti bio quiſqͥs es immũdus/damnatio tua⸗/ parcevite alterius.immo fame tue.immo vite pꝛopꝛie ſi ſciretur. Cogita pᷣcoꝛ quã tum potes / iterũ quoq; atq; iterum vehe⸗/ mẽter recogita/quantũ diſplicet deo quã habet de periculo nunq; ſatiſfaciendi ple narie puer ille qui cauſa eſt gditionis tot animarũ ex immũdo facto ſuo.dũ tamen ſit vitiũ ſicut mala ſcabies de vno ad aliũ immo ad alios foꝛte decẽ foꝛteviginti.foꝛ te centũ/foꝛte mille.Ille autẽ qui cauſam pꝛimã dedit/quõ poterit tot ⁊ tales ad bo num? ad mundiciã reuocare.quõ poterit ſatiſfacere.quõ penitere? O ſi attenderẽt omnes q;facilius eſt aliqueʒz maculare et in lutũ peccati pꝛoijcere.q; lauare.q; pur⸗ gare. era malo retrahere ¶ Beit hocini⸗ micus noſter ille dyabolus.pꝛocurat igi⸗ tur tales adinuicem coꝛruptõnes ⁊ con⸗ tagioſas feditates cognoſcens difficulta tem plene poſtea penitendi Circa hoc de bet eſſe magiſtroꝝ ſolicitudo pᷣcipua.⁊ ne pueri maligni/ irrideant bonos et deno⸗ tos ſub appellatõne hypocritaꝝ vel taliũ nominũ.Tales non poſſent nimis acri / ter verberari/immo ſi nõ deſiſtant debẽt exterminari ab om̃i cõſoꝛtio melioꝛũ C O parant᷑ his qui fet? in maternis vteris ſuſ- focant aut allidũt. ¶ Bed quid fiet eis / quid agẽet in inferno damnat ex malo ali/ oꝛũ cõſoꝛtio.vultis ſcire quid agẽt: Vlu labunt acerrime pꝛe rabie toꝛmẽtoꝛũ ma ledicentes illis ⁊ clamãtes. Ve ve tali per quẽ ego damnatus ſuʒ maledictus ſit in eternũ per quẽ crucioꝛ in hac fiaamma. NHarrat autoꝛ libelli de diſciplina ſchola⸗ riũ ꝙ filius quidã nobilis ciuis romani/ qui cõſumpſerat miſere ⁊ immũde iuuen tutẽ ſuaʒ /dũ duceretad patibulũ ad moꝛ tem ſequebat᷑eum pater ſuus flens Uidit eum filius ſuꝰ/queſiuitvt oſcularet᷑ pꝛem ſuuʒ.pater appꝛoximauit. ſed filius loco oſculi/momoꝛdit ſibi naſum ⁊ eraſit Dũ alij culparent ⁊ mirarẽtur/exclamauit.O pater tu me ſuſpendis / tu me interficis.ſi eni duz me iuuenẽ (vt debueras) coꝛrexiſ ſes/ ego nõ veniſſem ad hãc moꝛtẽ inho⸗ ſtam ¶ Boc eſt o pueri quod añ notaue⸗ ram/ꝙ neq; ego neq; alij dum p̃dicamus neq; magiſtripᷣcipue/debemꝰ vos dimit⸗ tere quin moneamus? coꝛrigamꝰvos/ne poſtmodũ moꝛdeaꝶ naſos noſtros Hoc dicebat quedã pia mater puen ſuis.Ego taliter vos coꝛriga non moꝛdebitis na ſum meũ ¶ Hocbabetur in libꝛo de api⸗ 8.09 egi quendã magnũ virũ narrantẽ de ſeipſo/ꝙ habuerat vnũ iuue nem nobilem pudicũ ⁊ caſtum in pꝛinci⸗ pio ſed per maliciam vniꝰ magiſtri ſui/fſu it ſeductus ⁊ pluries monitus noluit tan gem deſiſtere / ſed plus obediebat magi⸗ ſtro illi in crimine peſſimo q; amicis ſu⸗ is et deo. Qnid euenit. Audite rem hoꝛrẽ dam. Venerãt amici illius pueri in ma⸗ gna pompa viſitare eum.⁊ dũ poſt cenaʒ retractis om̃ibꝰ ad cameras oꝛnatas/duʒ puer eſſet in lecto ſuo/ cepit hoꝛribilit cla mare et plangere.venerunt ad eum ſerui⸗ toꝛes ſui et amici/⁊ dum neſcirent curda maret nec dicere vellet/ aduocatus eſt de⸗ canus ecclie⁊ alij canonici.cõcitus illexe nit reſidet ad lectũ clamãtis/ ſuadet ↄfite ri peccata.hoꝛtatur vt cõfidat in deo nõ in homine.Hec cũ decanꝰfoꝛtiter ei dice ⸗/ ret/tandem puereum audiens/ inſperxit mbltne iintd inue nn ſenhee tindama pllaguene cemcunm miſcrignin nehocuen Gicüersne guncose Gceed Aucireno indnont tamäone gnihdi oaira digtodic⸗ Alerſvsn lebe⸗ ſefantt goichios entani neind cfan⸗ ghinoe kin uen. teplushoe lhtenie⸗ wydmat ſarnlcst cosinfic doadlan R Fen ſi mune ſaleeit ſcgluc nibllitn: kpenitn aninpe Uuidpe Munmn. lcorſ Am miint waie ſübini hustue opal lonone endan batnii kinszai ſint in einit enreſie hüdſat amlol⸗ ugrſi metoin kerenle kens ſti fumm. Aſh nisfonan müdeinuen blli unn ſaolle Unttpien flinsloeo nanitdi umnut intarficisnt norteinho⸗ ai notne ödcamd yos dimit⸗ n woo e fos Hoc ſuis Ego ſcbitisna Agnüvini wöinre ninpuinc gitniſnifü Snoluitun iute mmusſt emnhon Nonin me⸗ hokcena, natas duz enblitc cn ſoni mmtarch ms tde ctusller iulent indoone icradin 19 ſpen andl 2— terribilibns oculis dieens. Ve illi qͥ me ſeduxit. Ad quid ad quid ſuꝑ me diuinũ auxiliũ inuocabo. Ecce iãvideo apertum infernũ.video pᷣſentes demones paratos me rapere.Et cum om̃es vt ſe potiꝰſigna ret inclamarẽt/ſigna te puer Ille quaſi ni hil aduertens/clauſit oculos.⁊ auertit fa⸗ ciem.⁊ cum duris ⁊ miſerabilibus vocibꝰ miſerã animã exhalauit PDte leczſtie ne hoc exemplũ terribile o pueri?: Ad au/ ditũ eius nonne toti tremuiſtis. Nunqͥd nunc vos etiã penitet: penitet eſtimo.ſʒ gaudete vos qui boni eſtis. Aliqͥd igitur audire nõ pigeat. Peto te o puer.ſi quis induceret te ad comedendũ carnes per to tam q̃qrageſimã ⁊ in die veneris ſancta/ quid diceres: nõne repelleres eum valde velociter cũ cachinno? Nonne oſtẽderes digito dicens. Videte q́;malus eſt iſte qᷓ; ꝑuerſus qui talia mihi dixit Et ipſe bene miſer Et ego tibi ſecurus affirmo:q peio res ſunt ⁊ peiꝰ faciũt illi de quibo loquoꝛ qui alios inducunt ad immũdiciã conſci entiarũ ſuarũ quã ſi facerẽt comedere car⸗ nes in die veneris ſancta. Nolo plus ſpe⸗ cificare.quia qui culpabilis eſt intelligit. qui nõ eſt culpabilis nõ eget vt intelligat niſi foꝛte vt caueat ¶ Denuncio vobis o pueri.fugite tales immũdos ⁊ plus fugi⸗ te.plus hoꝛrete.plus odite/ qᷓ; ſi quererẽt interficere coꝛpus veſtrũ / cultello euagia to vel male ſtrangulare. Plus eſt anima ; caro.⁊ vita ſpiritus q; coꝛpoꝛis.Accu⸗ ſate tales/ immo vi repellite. ſpuite cõtra eos in faciẽ/ↄclamate cum beato Bernar do. ad latrones ad latrones/ad ignem ad ignem. Sonremo ſi tu puer non ſerua ſti mundiciã conſciẽtie in te nec in alijs/⸗ ſaltẽ pẽiteat te/ recurre ad lotricẽ optimã ſcʒ ad luctum. Nihil eſt magis diabolicũ. nihil ita diſplicens deo/q;ᷓ poſt culpã nol le penitere/ humanũ eſt peccare/ diaboli⸗ cum in peccatis ꝑſeuerare. ¶ Sed dices ad quid peniterẽ ⁊ lauarẽ me/ video fragi litatem meã /ego pꝛotinꝰſtatim iterũ ma culaboꝛ Noli ſic eſtimare frater.ſed fac qðᷣ debes ⁊ quod pᷣcipit deus ſuccuret ipſe. tandẽ miſerebit᷑ ⁊ ſanabit/quid ſcis quã do moꝛieris et quomodo.Quid ſi moꝛte ſubita.ſi repẽtina:Quero a te ſi laues ma nus tuas / ſi veſtes lineas. Rñdebis.ita la o vel lauare facio Quero pꝛeterea ſi poſt lotionẽ iterum maculant᷑. Reſpondebis ſanctoꝛũ ⁊2 facilius abluẽtur ter emũdabis et ſi ſoꝛdidanda ſit poſteri⸗ us: Sit tibi pꝛecoꝛ cõſcientia tua carioꝛ q; camiſia. Noli pꝛopter timoꝛẽ futuraꝝ H macularũ/ dimittere purgare pꝛeſentes ⁊ augere. Poſt penitentiã crede mihi ⁊ mi⸗ nus erit de ſoꝛdibus ⁊ minus adherebũt ices rurſus. O q̊ modo talia tam feda/tã turpia peccata di cerem homini viuẽeti.homini ſacerdoti. Quid diceret:quid fieret:·Plane diceret. Parcat tibi deus. et te diligeret ⁊ celaret. tantũ times ſacerdotẽ/ cur nõ ampli us deum omia vidente/immo totã curiã celeſteʒ ſemꝑ pꝛeſentẽ: Si times ſacerdo tem bonũ /diſcretũꝛ ſolum.cur nõ magis „ times ſocios pueros indiſcretos qui ni⸗ hil celare ſciunt/niſi quod neſciũt. et niſi cui et qliter quid deberẽt reuelare. Quid meliꝰ eſt / vel vt dicas nũc peccata tuavni vel ꝙ exponãtur in moꝛte tua. vel etiã in yita quãdoq;/omniũ aſpectui Nõne faci lius eſt hominibo peccata ↄfiteri q;ᷓ cũ de⸗ „ monibo ſine vlla miſeratõe toꝛqueri. Si dictũ eſt tam fetidũ tã hoꝛridũ ⁊ abomĩa⸗ bile ꝓlenũ factũ obſecro/ quale putabit᷑: ¶ At ſi dices vellez bene facere. vellẽ eſſe mundus in cõſciẽtia vellẽ abſtinere a pec catis.ſed neqᷓo. Noli frater dicere nequeo ſz nolo.Certe potes.ſed nõ vis iuuarete. Quomõ iuuare: Pꝛĩo fugiẽdo ociũ.fugi endo malũ conſoꝛtiũ.deniq; oꝛãdo ⁊ con uertẽdo te ad aliquẽ ſanctoꝝ.ſpecialit᷑ ad illam ſanctarũ ſanctã. pcutiendo pectꝰexẽ plo Hieronimi ⁊ dicẽdo.ſanctavirgo vir ginu oꝛa/ꝓ me.adiuua me. mitte auxiliuʒ refugieti ad te. Deniq; exeplo anthonij et hilariõis adoleſcentũ increpa diabolũ in ipᷣa temptatõe tua q̃ſi pñtem.⁊ dic ei.Pfi de te ⁊ de temptatõe tua miſer diabole Ec ceego nõ obedio tibi ¶ Plurime ſunt ta les doctrine ꝓ mundicia cubilis ꝓpꝛie cõ ſciẽtie ſeruanda.inter q̃s poſuimꝰ bonaʒ ſocietatẽ magiſtri ⁊ ſocioꝝ ⁊ famuloꝝ.oc cupatõem in bono ſtudio ⁊ oꝛoe.Fatiga bo vos nõ amplius o pueri. Sit tandeʒ noſtri finis ſermonis in oꝛatõe ad deum ⁊ ſanctos ſanctasq; omnes. vt taliter pa⸗ remus hic cubilia conſciẽtiarũ noſtraruzʒ in mundicia.mollicieꝛ quite per grãm.q eoꝛum conſoꝛtes effecti exultemus ⁊ lete⸗ mur in eiſdem cubilibus noſtris per glo⸗ riam. Amen. (Finis. 33 ita ectũ igitconſciẽtie tue cur nõ ſimili .2* BGermo factus in ſolennitate eadem feſtiuitate/ de omibus ſanctis per thema. Beati qui lugent quoniã ipſi cõ⸗/ ſolabuntux. — cöoſolabũtur Math. v. ſen/ tentialxucæ.vi:et in euan⸗ elio pꝛeſentis celebꝛitatis. „ os de beato luctu ⁊ cõ⸗ ſolatõ nelocuturi in hodierna celebꝛitate ſanctoꝛũ illoꝛum a quoꝛũ oculis abſterſit deus omnẽ lachꝛymã:itavt nõ ſit ampli⸗ us ibi luctus neq; clamoꝛ.Ze reginã in⸗ clitam ciuitatis hmõi ſanctoꝛũ deq̃ glo/ rioſa dicta ſunt/matrẽ inſuper illius qui eſt deus totius cõſolatõis inuocabimus pꝛo gratia qua egemus impetrãda dicen⸗ tes. ue Maria gratia plena. 2c. Bea⸗ ti qui lugent quoniã ipſi conſolabũtur. Scribit᷑vbi dictũ eſt. Pꝛopoſita hac cele ſti ſtupendaq; ſentẽtia/inſonãte hãc grã⸗ di tonitruo ex oꝛe diuinitatis in ſublimi monte eccłie/audierunt q;plurimi altiſo nam huiꝰ extraneiſſime ⁊ a ſapiẽtibꝰmun di hactenus abſcondite doctrine tubam. Et quidẽ in omnẽterrã exiuit ſonus eoꝝ Auditam vero/non omes equa mẽtevno q; iudicio cõpꝛobarunt.nimirũ quot ca⸗ pita/tot ſententie/⁊ fides/ dei donũ eſt ne quis gloꝛiet᷑. Audierũt eam om̃es ex om̃i natõe que ſub celo eſt quoꝛũ plurimis ni hil pꝛofuit auditus/non innixus fidei vt apoſtolus loqͥtur.ſed in depꝛeſſioꝛes ſue inſfidelitatis tenebꝛas demerſi ſunt. Hi ſunt pagani/idolatre et iudei perfidi/qui quoniã foꝛis ſunt ⁊ cõſurdeſcunt noſtris vocibus / nihil ad nos / eos deſerat ſermo noſter: ad xpianegpirigak. Dicatq; Bea ti qui lugent⁊c. ce autẽ apertis me⸗ ditatõnis mee oculis/intueri videoꝛ ple⸗ nas etiã xpᷣianoꝛum om̃es aures hac ſen⸗ tentia diuina. Quis enĩ eſt xpᷣianus/ cui hoc euangeliũ in ecclia nõ ſonuerit. Ver⸗ bum hoc nihilominꝰ ad mentales aures ſuas introꝛſus nõ equa pꝛofunditate ⁊ te naci appꝛobatõne reponitur. ¶ Pars eſt hominũ ſimpliciũ abſq; eruditõne ⁊ lite ris/quos ſola autoꝛitas in hac fide ſtabi⸗ lit/nec vltra quicquã vel q̃rere vel intelli⸗ gere ſtudent/ moꝛem diſcipuloꝛũ pitha⸗ goꝛe in hoc tenẽtes.Satis hñt ſcire quo niã magiſter hoc dixit. magiſter chꝛiſtus Germo einſdez in Eati qui lugent/quoniã ipi . Beati qui lugent quoniã ipſi cõſolabũt Apud tales/nõ ratiõibus ſed autoꝛitati⸗ bus ⁊ exemplis agẽdum arbitroꝛ/quibꝰ ſufficiet inſinuare quoniã ſancti ſancteq; om̃es quoꝛũ hodie celebꝛitas agitur/ad conſolatõem ꝑ luctum tranſierunt/patri arche/ pꝛophete/apoſtoli/martires/cõfeſ⸗/ ſoꝛes/⁊ virgines.Quid iſtos dinumero/ quãdo ⁊ ipᷣm caput omniũ xp[ʒ pati opoꝛ tuit et ſic intrare in gloꝛiam. Hos ego ad hiſtoꝛias et legendas ſanctoꝛũ.ad vitas patrum/ad oꝛiginalia doctoꝛũ luctũ col⸗ laudantia/iudico remittẽdos. ¶ Altera pars eſt xpᷣianoꝛũ ſimilr ſimpliciũ et nul⸗ lius eruditiõis litteratoꝛie.qui tamẽ pꝛo cõſuetudine ⁊ gratia/ exercitatos habent ſenſus ad hãc doctrina cupientes ex inti⸗ mis anime pꝛecoꝛdijs.qui expientia do⸗ ctrice ſentiũt ⁊ pꝛeguſtãt hoc donũ celeſte et toto coꝛdis aſſenſu/ toto mẽtis iubilo eunt in hanc ſentẽtiam Beati qͥ lugent?ꝛc Tales ſunt in ſchola deuotõis/doctrina affectõnis edocte ꝑſone.quibꝰlachꝛyma⸗ bilis iugitereſt hec vallis lachꝛymarũ: qͥ dicũt cum pſalmiſta Renuit cõſolari ani⸗ ma mea.memoꝛ fui dei ⁊ delectatus ſum. Et rurſum delectãter dicunt cum eodem. Scõm multitudinẽ doloꝛũ meoꝝ in coꝛ de meolcõſolatõnes tue letificauerũt ani mã meam.Quemadmodũ dixiſſe legitur beatus Bernardꝰ. Multi vident cruces noſtras.qui nõ attendũt conſolatões no ſtras.Et apoſtolꝰdixit.Quaſi triſtes ſem per autẽ gaudẽtes. Apud iſtos quos vn/ ctio docet.quos exꝑientia erudit.ĩpoꝛtu nũ nimis ne dicã temerariũ cenſeri debe ret ſi aperirem os ad docendũ.a quibo vti nã mererer erudiri¶ Alios pᷣterea cõſide ro ex xpᷣianis ĩflatos ſapiẽtia nõ q de ſur ſum eſt ſobꝛia ⁊ pudica.ſʒ tenena aĩali et diabolica⁊ carnali.vitã pecudũ eligẽtes⸗ q fere nihil de hoĩe pᷣter figurã retinet. in tus ferrea ſunt oĩa Ipſi dũ has beatitudi nes auribus recipiũt.animã intrinſecus ſurdã habent. aut ita pꝛo egritudine pec catoꝛum miſerabilitercõturbatam/ ꝙ di cunt opere etſi nõ foꝛſan oꝛe. Durus eſt hic ſermo ⁊ quis poteſt euʒ audire: Nem pe ſapientia terrena diuitijs inhiat. Pꝛo pterea nõ bdeatos ſed infeliciſſimos plane pauperes pꝛedicat. Sapientia diaboli⸗ ca eſt ſuperbia indignans et auſtera. Ip⸗ ſa beatos mites quomodo iudicaret/et hotisn miisn ſodisſtos üta P ob vobeltd offibus erhltiütae norumpon ohe feinat oringiu Hinaſegoen⸗ partuen nöfuni⸗ ingeniic Collutriun donubuuus deſcuncoo factobhis Mnsnerc ine Crni boccſßfen Unr aponi ftnon dunaiti nll nugnus ſedamni Oolaneue ſenanann Ginvo perg glinteligi doanineyen Doctmten Doeronet nori enee Cngegen ciemusine parin ſig ciciuseni um mag phos pol ſgorepun oir ni ſanctomu 45 cſhhpi⸗ hunim non potiusviles ⁊ abiectos: Sapientia do luctus / conſolatio triptita erit ſermo⸗ dguſd⸗ animalis tota illecebꝛis vacat/ducit ĩ bo nis noſtri fabꝛica.quia ſuper quelibet ex iſnonn nis dies ſuos / cuius vox eſt ſapientie.ij. termis edificiũ noſtre ratiocinatiõis fun Sgnnra riguũ ⁊ cuʒ tedio eſt tempus vite noſtre dabit᷑ ⁊ excreſcet. Dicemꝰ quoq; bꝛeuiꝰ q; Cun en Talibus obſecro quando ꝑſuaſum eſſet tanta res expoſtulat.quoniã in ſcholaſti⸗ n⸗ eos beatos eſſe qͥ lugent ⁊ nõ miſerabilio c exercitio ⁊ in verbo ad populũ/latioꝛi ditunn, res om̃ibus homini& Quãobꝛem iſtud ſexrmone ſuꝑ hoc deo ꝓpiciãte tractabimꝰ PPnigne perditũ ⁊ cecum genꝰxpᷣianoꝛum. ⁊ xpᷣia⸗ Rimã exoꝛſurus fabꝛicaʒ in hoc Q cgonk noꝛum nomine/non xpᷣianoꝛum cõuerſa nomie beatitudo/recogito ꝙ oẽs ian tione relinquam/ taneᷓ indiſciplinabi⸗ qui de beatitudine hominis/phi Ulnctiign lest imꝑſuaſibiles ad banc clauſaʒ eis di loſophica rõne ꝑſcrutati ſunt. conſtitue⸗ .(Anm uinã lectõem. Beati qui lugẽt ⁊c. ¶ Su⸗/ runt eã in contẽplatioe pꝛime caule /ſicut lcüien pereſt ad extremũ aliud Leilus boĩm/qu penipatetice ſchole inſtitutoꝛ Areſtotiles ninnigt nõ ſunt idiote vt pꝛimi ſed luminibtam docuit.pꝛimo ⁊.x.eth. ¶ Aut poſuerunt nehen ingenij q; conſciẽtie eruditõnis ſciẽtifite eam in virtute vel bono honeſto. ⁊ in vi ZB colluſtrãtur. Qui et ſi nondũ guſtauerüt uendo cõſe entan ee rõni ⁊ nature. In qua gennn do⸗ donũ huius btiĩtudis velut illi ſimplices ſentẽtia ſchola ſtoicoꝛũ ⁊ quoꝛundã acha wictcr deſecundo oꝛdine.attamẽ eoꝛũ vita alie, demicoꝝ concoꝛdat ¶ Aut deinceps col is ibi⸗ na eſt ab his vitijs quib obſtinate coꝛru locauerut eam in adeptõe bon ivniuerſa⸗ Aumt ptos mox eſſe diximus illos de tertio oꝛ⸗ lis ſeꝑati.queadmodũ Olato. ſuiq; ſecta⸗ 8dachin dine. Credũt inſuꝑ vt tandẽ intelligant / toꝛes ¶ Aut poſtremo dixerũt beatitudi uchen boc eſt / vſuppoſita religiõe philoſoppan nem hois eſſe animivoluptatẽ ſeu tranqͥl tynniz tur / quonia pſuaſum habẽt niſi cedide lam pace/ cuius fuiſſe videt Epicurusiil/ lnin ritis non intelligetis. Od notauit Polato lecuius Seneca crebꝛe ci ſumma vene/ nnoin. dum ait in Thimeo. Sumendũ eiſe c; one meminit in epiſtolis NHam Epi naten pendiũ exqedulitate Iſtos tales (qualii curus alter quiſquis ille fuit.? Ariſtippꝰ wrn magnus eſt hic numerꝰ.) nũcallodnd os et Sardinapalus ⁊ ſoꝛdidꝰ Machome⸗ rnc eſſe decreuimus/qͥb nõ ſolã dicentis au⸗ tus qui in coꝛpoꝛeis voluptatibo huma⸗ et⸗ toꝛitatẽ que tamen abunde ſatis eſſet/ſeld nam beatitudinẽ detrudere conati ſunt. eeyfur rõem certam ⁊ philoſophicã afferre conſni Ipſi certe nõ philoſophi nec inter phos ntues dimus/per quã iam nõ ſolum credãt/ ſed annumerãdi ſunt.ſed poꝛci vocãdi ſunt/⸗ des etiã intelligat huius mirande ſublimiſq; q2 beatitudinẽ nõ hoiĩs ſed pecoꝛis deſcri niſrsſen doctrine veritatẽ. Beati qui lugent ⁊c. pſerunt Illi ſimilra phica ratõne pꝛocul lros Hoc faciemꝰ.(ſi quidẽ ꝑmiſerit deus) ad abſcedũt ⁊ ab eadẽ validiſſime ↄfutant᷑ qͥ wſer dae noꝛi certe eloquẽtia/ ſed parivarietate. et vniuerſalr bonũ aliquod tale foꝛtuitum acnihni (vnde gloꝛioꝛ in domino maioꝛi fide fĩa fragile ⁊ caducũ.hominiꝓ beatuudie ſta nnſt ciemus inquã:tum ad cõſolatiõeʒ noſtrã tuerunt.Quippe bis om̃ibus ad votum inöͦidein quatinꝰfides in intelligẽtiã migrans/lu⸗ fiuentibus.reperire eſt hmõi hoĩem:non mnulit cidius emicet/tum ad cõcludendum lins dicam nõ beatũ.ſed plane nequiſſimũ.et Cic itn uam magniloquã eoꝛũ qui ſe dici ppilo ſupꝛa beluinꝗ ſeueritatẽ vel feritatẽ.nocẽ itmniin ſophos volunt nec ſunt.quoniã dũ a re di malignitate ꝑuerſum. Deniq; hec oĩa pbeniwdi ligione putant ſecernere phiam/vtrumq; foꝛtune bona.etſi decoꝛẽ ⁊ oꝛnatum quẽ nndens perdũt.qui verbũ diuine noſtre fidei/cõ dDam extrinſecũ felicitatis humane.pnita⸗ nuepet munibus verboꝛũ panniculis inuoluu re⁊ ꝑficere dicant᷑ab Areſtoti.ipſa tameę *“ vel faſtidiũt ob ſimplicitate(ſicut eisvDide ad componendũ veꝝ ⁊ extrinſecum hoĩs Dumsck tur)ruſticam ⁊ anilem vt q̃ lugere vel ſle/⸗ bonũ.nullatenꝰexigunt᷑. Notauit hoc ille e re iubeat/vł de opinabili fallacitate crimi qui ex incendio vꝛbis fugiens. om̃ia ſua bigt e nãtur / nõ capientes / quo pacto exluctu/ ſecum fene dixit ¶ Bec igit᷑ in ſumma eſt mvohen ſuum gignat᷑ contrarium quod eſt cõſola phantium de homis beatitudine quedã iuditl tio/nec ꝑinde concipiũt.beatos ⁊ cõſola / partita traditio. In cõtemplatiõe pꝛime ſen, tos eſſe lugẽtes ( Et quoniã tres collati cauſe.in honeſtovel virtute.in bono ſexa diane ſunt in themate termini pꝛicipales btĩtu to. In animi voluptate ſeu conſolatõne Bermo factus in ſolennitate Quartũ apparens varietas(ſi nõ me falꝰ lit iudiciũ)iu vna cõnectit᷑ cũ conceptio⸗ ne ſeu dignitate per ſe nota/quam Areſto tiles lucidius expoſuit/ꝙ beatitudo ho/⸗ minis ſita eſt in cõiunctõe optime poten tie humane cũ optimo obiecto ſuo. Vir⸗ tus enim rei cuiuſſibet ⁊ ſuà quedã beati tudo vt penes ſummũ quod in ea eſt qͥn⸗ tificetur neceſſe eſt/ quẽadmodũ beatitu/⸗ do oculi eſſet eius cõiunctio cum ſumme pulcro ſibi pꝛopoꝛtionabiliter oblato At nota qualis eſt optima potẽtia humana niſi ratio.qua ſola/pꝛeſtãtioꝛ eſt homo ce teris animalibo O biectũ pꝛeterea optimũ quale aliud aſſignabit᷑q; ipe deus gloꝛio ſus/cuius ratio capax eſt.⁊ quo nihil ma ius a ratione poteſt intelligi. Quare ma⸗ nifeſtũ eſt/ qᷓ; eleuare Areſtotiles beatitu⸗ dinem hominis eſſe pꝛobauit cõtempla⸗ tionẽ pꝛime cauſe.Conſfoꝛmiter ad illud Auguſtini dictum. Viſio eſt tota merces fundatũ videlicet in verbo xpᷣi. Hec eſtvi⸗ ta eterna vt cognoſcãt te verũ deũ ⁊c̃. In⸗ telligimus vero contemplatiõem nõ nu⸗ dam cogitatõeʒ de deo ſed cognitiõem cũ amore⸗Alios ui ſi dilectõem a cognitõne ſeꝑaueris/non iã ibi contẽplatio/ tã dicẽ da eſt q; curioſa quedã inueſtigatio / aut cogitatio vaga fructu carens atq; ſenſu/q̃ les habuerunt quos inculpat apoſtolus cognouiſſe deum ⁊ eum nõ ſicut deũ glo⸗ rificaſſe/pꝛopterea euanuiſſe in cogitatõ⸗ nibus ſuis.Ecce vanitatẽ cogitationum ſi gloꝛificatõ ſecludatur.⁊ datos fuiſſe in repꝛobũ ſenſum/ quales multos flemus noſtris tempoꝛibus ¶ CPoꝛro locutõnes ceteroꝝ phoꝛuʒ/quanq; diuerſo calle ver boꝛũ incederent/in eandem iudicio meo ſententie finem cõueniunt. Nam bonum ſepatum quod plato poſuit/cuiꝰ adeptio ne beati dicimur ⁊ ſumꝰ.nihil aliud a deo poteſt intelligi qð adipiſcimur cogitãdo et amando hic in enigmate ⁊ inchoatõne quadã imꝑfecta. tandẽ facie ad faciẽ ple⸗ nitudine cõſummata. Rurſus ſi ſtoicoꝛũ etachademicoꝛũ epicuri pᷣnominati po ſitionẽ reſoluamꝰ/inueniemꝰ ꝙ nulla vir⸗ tus eſt/nulla honeſtas ſpecioſioꝛ nullavi ma plus cõſentanea nature atq; ratiõi. ſed nec aliqua oꝑatio voluptuoſioꝛ eſt. aut ſi verbũ voluptatis nimis molle iudicatur nulla delecrabilioꝛ/ qᷓ; ſit oꝑatio optime potentie homĩs coniũgens eam cũ opti⸗ W sõ mo obiecto ſuo quod eſt deꝰ/hoc vero fit dum ipſum ratio cognoſcit et cognoſcẽs amat/ ⁊ in cognito nntoche tanq;; in fi/ ne ſuo ⁊ centro qͥetatur. ¶ Ecce habetis omnẽ de beatitudiĩe philoſophica ꝑſcru⸗ tatiõem/que ſuꝑ vno cardine voluitur et vnitur. ad cuiꝰnoticiã.chꝛiſtiana religio. compẽdioſa fidei traditõne ducit.qð effi cere philoſophica diſputatiovix lõgo cir cuitu quaſi palpando ⁊ innitendo valuit nec ꝑfecte tamen valuit nec ſtabiliter nec ſincere.Hic pᷣclariſſime dictũ eſt ab apło ꝙ quia mũdus in dei ſapientia deũ nõ co gnouit ſupple cognitõe que ꝑ dilectöòem opatur. Et intellige ꝙ hic apoſtolus ſᷣm diſcipulũ eius dioniſiũ/philoſophiã ap Rellarde ſapientiã immo ⁊ reuelatiösem. eus inquit reuelauit eis Placuit ei per ſtulticiã pꝛedicatõis.hoc eſt per compen⸗ dium credulitatis ſaluos facere credẽtes. Non ꝙ philoſophia inutilis aut falſa ſit quippe que eſt dei ſapiẽtia ⁊ reuelatio.nõ ꝙvere religioni aduerſa.nõ ꝙ in articulo quocũq; cõtraria ſicutvelle demõſtrare p poſitũ eſt.ſed quia hoies bono dono ma⸗ le et temerarie vſi ſunt⁊ alia ratõe.vt ad fe licitatis beatitudinẽ ſine ratõnatiõe ſine fluitatõe ipſos etiã ſimplices⁊ idiotas ve nire liceret fidei pede fulcitos.Deniq; ne nis carnis. tinatis.quadruplici etiã ↄſideratõe iſtar nar laerd ſudenlbaree habem? ¶ Pꝛima conſideratõ. Quia dei ↄgnitõ perfecta nequit haberi per ſenſus ſolos. Alioquin bꝛutga eſſent dei capacia. ſi nr̃e beatitudinis eſſe volumus participes vt a ſenſibiliho ad ſpiritualia ↄuertemur./ne ceſſe eſt. ¶ Iſtud eſt inter Platonis do⸗ gmata pꝛecipuũ.aduertẽduʒ eſſe ſcʒ a ſen ſibus faciem noſtre mentis. Omnia niſi ad ſenſum referre.eſt pꝛopꝛium pecoꝛis⸗ et certiſſimum veritati inueniende affert detrimẽtum Huius ſententie pluries me minit.Cicero Et Auguſti.ex ea pulcerri mum illug volumen de vera religione cõ e CAnumnn itaq; noſtram intelle⸗ xerunt Philoſophi factam eſſe / velut in oꝛizonte duoꝛum mundoꝛum. ſpiritua⸗ lis/ et coꝛpoꝛalis. Cuius facies dum ad gloꝛiaret᷑ ante deum ſtulta pᷣſumptio om⸗ is pꝛo pꝛimo fun damẽto poſitꝭ. ⁊ viua veritatꝭ calce agglu Monlin ehlin undenimn uln cogil neni⸗culd eidos. hungnchne nenmzdeh nir S ſtananons. ſogſanblt negitabi⸗ gainhoch wigpnndn bancaodn toſenſeni Vorufi nlarppen enginno cifennn; munchad puinelun Perenun. femus cordah⸗ luerobſ. ſpperpo⸗ Miteu. enon tun On ſeſuntaput cntenon⸗ Cgitanonii nopndiagce Ehbancᷣ rnsnonun noc aan denoſtna paſſionän cendumen na conſige nomnevde inn. h⸗ Aetotelen behnurqu wufalnei facnmäbe mumlne Uengonn ftablligt ücſtabn nuadei die Nepdlcgen Poſtoluof biocppüg 1uclnöen. Autahe kmranden Nrecrdet lsautfalſaſ Anrncgtoni öginamal⸗ Ednäfrm onodonomn möeradt⸗ nmnueſne Niciotnore denge umptioomnt ofon⸗ Gcdceagg eratöeiſn ſens hinn, niadei Cin rſennos Cpncn iit gponayes 1 ennone rnsdor neſehhſe 5Onmi di nuumpeons rplunsene agalin ntisone ſrum ncle cſeNun un. Piin Nesnn ””MMſ mnun Wiinun coꝛpoꝛalia conuertit/fit quodãmodo craſ ſioꝛ nubilioꝛ ⁊ hebetioꝛ ad intuendũ cele/ ſtia. ⁊ depꝛimit terrena inhabitatio / ſenſuz multa cogitantẽ inquit vnus ex phis he/ bꝛeoꝛũ.cui confoꝛmis eſt ſermo poete.vi. Eneidos.Lerreneq; hebetãt artus moꝛi/ bundaq; membꝛa. Poeticũ eciam inuolu mentuz de hauſtu lethei ffuminis/ad hoc tendit. ¶ Scõda conſideratio. Pꝛeſuppo/ ſita rationis aggrauatõne ꝑ peccatũ/auer ſio a ſenſibilibꝰ ad ſpũalia cogitanda/fieri nequit/abſq; luctu ſeu triſticia. Haud ma gna in hoc loco ratiocinatione opꝰ exiſtit. vbi quotidiana exꝑientia/plusq; ſatis eſt banc eloquit᷑ veritatẽ. Quippe/moꝛtifica tio ſenſualitatis / pugna vitioꝝ/virtutum victoꝛia:fugere voluptares:vriſticias eqni miter ꝑpetuet ſimilia hamane militie ſti/ pendia nõne luctũ ſuũ / ſaltem ab initio ſe cũ ferunt: Feruntvtiq;. Attamen ſine iſtis nunq; ad ſyncerum ⁊ puriſſimũ veritatis pꝛime lumẽ ſe canderemꝰ. nunq; ſurſum ra peremur. ⁊ illicrapti ſtaremꝰ.nec reſpõde/ remus veraciter hoꝛtanti eccleſie ſurſum coꝛdaihabemus ad dominũ. Quãdo ⁊ q̃ liter obſecro foꝛti cõtritione leuaremꝰnos ſuper nos.dum iniquitas ſuper talentum plũbi ſedens/nos in ima depꝛimit. inſtar poete moꝛe ſiſiphi.dum cõquerimur cum ꝓpheca.Quoniã iniquitates mee ſuꝑgreſ/ ſe ſunt caput meũ ⁊c. Dũ poſtremo multi tudine noxioꝛũ deſiderioꝛũ ⁊ volitantiuʒ cogitationũ inſtabiliate/ acies noſtre mẽ tis vndiq; confundit᷑impedit᷑ turbatur? Ethanc Areſto.quãq; ſue oꝛiginis igna / rus notauitvbi dixit aliquid eſſe in nobis quod aduerſat᷑rationi.pterea tractaturꝰ de noſtra beatitudine ipſe de luctuoſuate paſſionũ moderãda pervirtutes/pꝛiug do cendum eſſe neceſſario indicauit. ¶ Ter/ tia conſideratio. Beatitudo noſtra eſt de numero delectabiliſſimoꝛũ.ĩmo delectabi liſſima. Hocipſum dicere ratio compulit Areſtotelem pꝛimo et.x.Ethicoꝛum.Ha/ bebatur quoq; pꝛo oꝛaculo apud veteres vt infra latius docetur. In ſanctis pꝛopte rea quoꝛũ hodie celebꝛitas agiiur experiè‚ tia multiplex illud certum facit. Quod in ſuper ſub altiſſimis conſiderationibo ⁊ ſa/ pientum allegationibus / initium ſumme communis de virtutibus/ manuducit. Quarta conſideratio. Veram ⁊ plenaʒ conſolationem / ſicut nec veram beatitudi — ſanctouum nem/vita humana pꝛius habere non po/ teſt abſq; luctu. Perſpicuum eſt hoc ſeui ex pᷣmiſſis. Pꝛopterea licet iam non ſoluƷz credere ſed enam intelligere. Quoniã bea ti qui lugent ⁊c. Et hec de pꝛima radice.ex qua/terminꝰ iſte beatitudo/germinat hãc veritatis ſegetem /beatos et conſolatos eſ⸗ ſe lugentes. ððð AVUge pergamus vltra ad ſecundã noſtre oꝛationis fabꝛicam. quam Nfundabit terminus iſte luctus.At tamen ne perpendicularem noſtri edificij regulam conturbet equiuocatõnis irrenuu laritas.deſcribendũ eſt quid eſt luctus qd conſolatio. Naʒ inuenietur luctus malus nihil ad beatitudinem conferens nec affe rens conſolationẽ que bona ſit. Hoc ſen/ ſit qui dixit.Triſticia ſeculi/moꝛtem ope- ratur. Cum pꝛius dixiſſet. Lriſticia que ſm deum eſt penitentiam in ſalutem ſtabi lem operatur.ſecunda ad Choꝛinth.vij. ¶ Luctus ⁊ conſolatio ſub vna acceptio ne generali due paſſiones ſunt ille due cõ/ trarie quas aliter nominamus doloꝛem ? gaudium.que complectuntur in ſuo gene ris ſinu paſſiones omnes reliquas enume ratas a phᷣo ſecundo Ethicoꝛum.⁊ ſecun/ do rbetoꝛice. et a poeta.vi. Eneidos.et ab alijs alibi. Conſequuntur autem paſſio/ nes iſte due luctus et conſolatio vel doloꝛ et gaudium ad duas rationes obiectalis generalis et extremas.Quarum vna eſtvt boni conuenientis.et altera mali diſcon/ uenientis. eſcribitur hic luctus hoc modo ſumptuis. Luctus eſt vitalis ani/ me motus/ſurgens ex appꝛehenſione ob/⸗ lecti vt diſconueniens eſt.Cuius effectus eſt (pꝛeſertim ſi ſit in ſenſu)cõſtrictio.qui/ dam bhoꝛroꝛ et fuga et reniſus. Eſt autem ratio diſconuenientie / diſpꝛopoꝛtio leſiua armonie et vnitatis debite.Elucidationẽ harum deſcriptionũ cum deductioneom/ nium paſſionum ad has duas/querat cui libuerit.ij. Ethi.et rhetoꝛice cum notatis per inellta. dA Demde quia tripliciter dicitur bonum pꝛo delectabili.pꝛo vtili.⁊ pꝛo honeſto.Ei ſimiliter malum ex oppo ſito.pꝛo triſtabili.pꝛo nociuo et pꝛo inho neſto. Poſſemus confoꝛmiter ad has ra/ tiones obiectales boni et mali / multipli/ care ſermonem de luctu et conſolatione ꝓ/ ut conſurgunt mediate vel immediate / ex appꝛehenſione boni et honeſti ver mali 45 Bermo factus in ſolemnitate ſinhoneſti. boc dupliciter in actu vel ĩ ha bitu. Hoc quippe modo luctus ⁊ conſola tio/ꝓpꝛie ſunt aie rationalis⁊ ad ſenſualita tem nõ niſi oꝛdinate ad rationẽ ſpectant ſicut nec obiectales honeſti ⁊ inhboneſti ra tiones. ¶ Dicamusigit ꝙ luctus in ꝓpo/ ſio ⁊ ꝓut dicit᷑ beatitudo nõ quidẽ foꝛma liter ſed qꝛ ↄmunicat beatitudinẽ hicĩvia vel quia ducit ad eam. habet ſic deſcribi p habitu. Qucteſt habitꝰanime gratioſus / quo inclinat᷑ fugere ⁊ hoꝛrere obiectũ/ſub ratione mali inhoneſti ⁊ diſconuenientis aAppꝛehẽſum.Appꝛehẽditur vero obiectũ vt inhoneſtum tripliciter. aut foꝛmaliter ⁊ ſic eſt defoꝛmitas.aut ſecũdo cõſecutiue q eſt effectus culpe ⁊ reliquie eius.ſicut rea/ tus pene ⁊ macula ⁊ offenſa.aut tertio oc caſionatiue.quia ad culpaʒ inductiuũ eſt. aut vt ab honeſtate diſtractiuuz. vt noxie temptationes ⁊ rebelliones ſenſualitatis. nio aũt diſcõueniẽtie inhoneſte/eſt vio latio modi ſpeciei ⁊ oꝛdinis.vel nũeri põ/ deris ⁊ menſure.vel vnitatis ſpẽi ⁊ bonita tis in libero arbitrio vt arbitriũ eſt. io⸗ lentat inſuꝑ modus ⁊ meſura ⁊ vnitas in libero arbitrio.duʒ ipᷣm non inſeqn it᷑mo/ tionẽ dei vt efficiens eſt. Uiolentat᷑ſpẽs⁊ numerus.dũ non ↄfoꝛmat᷑ cauſe ſue exem plari. Violentat᷑aũt pondus ⁊ oꝛdo ⁊ bo nitas. dum nõ inſequit᷑ motione ſue cauſe finalis. Per oppoſitũ ſumit᷑ ratio cõueni/ entie honeſti. Daret delathar conſo/ lationem. Conſolatio ꝓ habitu eſt habitꝰ anime quo indlinatamplecti quodãmo/ do ⁊ vnue ſibi obiectum ſub ratione boni honeſti ⁊ cõueniẽtis appꝛehenſum.Et di citur ſimiliter honeſtuʒ tripliciter.vel foꝛ/ maliter vel cõſecutiuevel efficiẽter ⁊ diſpo ſitiue. Has deſcriptiones neq; fingimꝰne qᷓ; ſola fide ſupponimus.Quoniã ex phi/ loſophica traditõne fundata in his q̃ nos docet exꝑientia poſſunt elici vallariq;.Ex quiboquid ſit luctus ꝓ actu.quid conſola tio actualis liquidũ eſt. Nam luctus ⁊ co/ ſolatõ actuales ſunt vitales motus animi in talibe habitibe pꝛocedentes. acto et oꝛdinato bocdeſcriptionũ fundamẽto ſupaddamꝰ2 quaſdã literales conſiderationes. ¶Pꝛi ma conſideratio eſt iſta. Luctus qualem deſcripſimus eſt conſolationis inductiuꝰ Ita ꝙ qui lugent eo ipſo conſolant᷑ vt ve rum ſit ad litteram. Triſticia veſtra verte, tur in gaudium. Habemus mediũ in omn / ni demonſtratione efficaciſſimum diffini tionem ſcilicet ad hoc oſtendendum. Om nis quippe appꝛehenſio obiecti vt hone/ m eſt ⁊ cõueniens / eſt conſolatoꝛia. ſed appꝛehenſio huius lucius eſt honeſti ap/ atoꝛia. Maioꝛe pꝛeſuppoſita ex diffinitõ ne. minoꝛem facile eſt deducere ex q;pluri⸗/ mis conditionibo honeſtis luctui attribu/ tis. Luctus quippe iuſtus eſt et deo acce⸗ ptus/tanq; reddens deo quod ſuũ eſt. vel dum punit peccata in ſe et in alijs deo odi oſa.vel ab offenſarũ diuinarum reliquijs aut occaſionibꝰ/liberari deſiderat. ¶ De cunda conſideratio. Non eſt inopinabile Fm eãdem animã ſimul ⁊ ̃m idem/diuer/ ſis tamen reſpectib lugere ⁊ conſolari in/ ſtar xpᷣi. Si enĩ concedimus animã ſimul Urelligere recte ⁊ reflexe/ et de iudicio ſuo foꝛmidole vigdetur repugnantia q; de luctu actuali tã ᷓ; de obiecto/ſimul habeaturactualis cõ/ ſolatio. Nec aliquid apparet obſtare niſi wꝙꝙ motus hoꝛum actuũ ſunt ad cõtrarios effectus. vnus ad fugam. alius ad ꝓſecu/ loſo certitudinaliter iudicare/ nõ tionem. vnus ad dilatationem coꝛdis.aliꝰ ad conſtrictionem. Sed hoc vltimuz de luctu et conſolatione/in ſenſualibus verũ eſt ita ſe habere.in ſpiritualibus foꝛte non eque.Cuius rei ſatis videntur expientiaʒ dediſſe ſanctoꝛũ plurimi/quoꝛũ vita cum in luctu cõtinuo eſſet. facies tamen ſerena et iocunda et inter medias lacrimas mira leti hominis ſuauitate ⁊ tranquillitate re- ſperſa fulgebat vt in Wartino. Dat exem plum climacus de puero ſimul flente ⁊ cla reridente.Et venerabilis Richardus tra dit in eodem homine ↄtemplatiuo / ſimul eſſe raptũ mentis ad diuina exemplo moy ſi poſiti intra caliginem in monte/⁊ ſimul fieri rebellionẽ in ſenſu moꝛe idolatrantiũ in valle. Ad boc poteſt trahi illud de enea Mens immota manet. lachꝛime voluun/ tur inanes. ¶ Vel dicamus. vt omnis ca/ lũnie tollat᷑occaſio.qꝙ luctus ⁊ conſolatio eandem animã tanta celeritate alternatim innicem afficiũt/quantã diſcernere nõ va lemus.Et ↄſequẽter ponet᷑ motus coꝛdis quaſi tremulus ⁊ mixtus ex conſtrictione et dilatatione. foꝛte ſimilis motui cãpane dum tremit. ⁊ coꝛde cithare dnz reſonat. et pꝛehenſio ⁊ conuenientis. ergo eſt conſo⸗ ronis/gn nfle loumto greiubens eſoudi ſcan. D lesqusin pienteg d lonroaig iendol ſneswel ¹ Cna Med Cdensad fentäpen ohe lovehon odern orlblho⸗ andenut peunowe fruddomni Illuenit nunyrviue iin ſi diigudf quecoſigen Neinduce monisne⸗ byos mol Legnur⸗ co eego hnſan, hllnons⸗ Cnnusde Oina Bo⸗ ſhhinhof inn ſtzipln Etſnliͤe atm ſkappl Musdeln chnen, A mänhon, ſanugl luii nn cöhr M kerdenee ſnückn lalisdentn Wumtclians ſan küwpinbie nendin, nleiin⸗ mimiſmel Nigidoſno riudicne n cngni . raonglsch⸗ wobttarenti 1 Acönanos lus ad ſn mrdg camuz de glibus veni s ſorenon⸗ mrerpiene; nüptaan tamenſereau cimgsmin nqtulluaen ino. Daan mulſeneren Pichrousnn ampom nmnetinnl EidNamnnn Augdeenes nineprolgu, Mommsc/ gtonſolo ealtemann mereno otnscls notuicp Nrznhonus optabilioꝛ/qᷓ; multũ pꝛoſpera. dem deduxit certa ratione Boetius. Et ſa pientis vox affirmat dicentis Melius eſt iread domũ luctus qᷓ; ad domũ conuiuij: In ülla eni finis cunctoꝝ admonetf homi num vt viuens cogitet quid futurũ ſit. Et rurſum. Riſum putaui erroꝛem ⁊ gaudio dirxi quid fruſtra decipis: mniũ ſanctouum 45 ita mirabilis armonia fit in coꝛde noſtro ex hac mutua percuſſione luctus ⁊ conſo/ lationis/ qualem armoniam explicare ſi / cut difficile eſt ita experiri facile. Hũctre⸗ moꝛem notabat exhoꝛtatio ꝓphetica exul/ tare iubens deo cũ tremoꝛe. Exultatio qp pe ſola dilatãdo facile euaneſceret. ſi luctꝰ repꝛimens nõ induceret hunc tremoꝛem. Quo tremoꝛe tandẽ exercitata anima/mo re alaude volitando cantantis/cadit in fe licem ſpaſmũ.et in illam extaſim rapitvbi dicat cũ ſilentio Bonũ eſt hic nos eſſe. Et lllud. n ace in id ipᷣm doꝛmiã ⁊ requie/ eniq; per dicta/ elucent verita/ tes quas inopinabiles rident carnaliter ſa pientes.dũ aplłs pꝛecipit eſſe ſicut triſtes. ſemꝑ aũt gaudentes.Et ꝓpha.ſᷣm multitu dinem doloꝝ meoꝝ in coꝛde meo cõſola/ tiones tue letificauerunt animam meam. ¶ Zertia conſideratio. Aduerſitates coꝛ⸗/ poꝛales /⁊ luctus ſenſuales/trahũt de ꝑ ac cidens ad luctum bonũ.Exſe enĩ indiffe/ rentiã habent ad honeſtũ vel inboneſtum Ita pſperitates ⁊ vana gaudia.exoppoſi / to vehementer impediũt. ꝓpterea foꝛtuna mogerate aduerſa ſecurioꝛ eſt erraut Hec qu d fruß 3: Wà5 ſi omnia que cõſiderationẽ noſtrã infoꝛmãt de lau/ de tribulationis/⁊ pꝛoſperitatis deceptio ne inducere voluero /non dico partem ſer/ monis nec ſermones integros/imo necli/ bꝛos multos ad hocſuffecturos eſſe ſcio. Legatur Chꝛit.in ſuo de ↄpũctione coꝛ/ dis. Gꝛegoꝛius in moꝛalib.Guilbelmus ariſienf᷑.in ſuo devirtutibus de laude tri Patauionio pauꝑtatis. Et cõpilatio illa commũis de virtutibo et vicijs pꝛoꝛſus et optima. Bonauentura in ſtimulo cõſcien tie et alij plures. Et in hac cõſideratione ſtabiliri poſſent omnes beatitudines euã gelij bpodierni.⸗Aeri eun noſtra hec tercia et vltima. Emer ſit ↄſiliũ Platonis et ſimiliũ vt aſſidua eſſʒ moꝛtis meditatio. ¶ Quarta conſideratio Etſi in beatis nõ erit amplius luctus neq; clamoꝛ.ſed nce vllus doloꝛ.tamẽ pꝛo bacvalle miſerie ille lugent quoniam ipᷣi con tandem ſumpta ſint ex ſcòᷣa radice/in hoc termino luctus adherente. Ro tertia et poſtrema edificij no/ * S regulariter qui beatioꝛ eſt / eſt luctu bono plenioꝛ. Conſideratio iſta ab Auguſtino ponitur in ſuo de ciuitate dei. Et adeo ve/ ra eſt; nullus vnq; tantum luxit quantũ chꝛiſtus caput noſtrum et benedictus in ſecula. Hõ quidem pꝛo ſuoꝛum ſed ꝓ no/ ſtroꝛum appꝛehenſione peccatoꝛum.etiaʒ ab inſtanti ſue conceptionis gloꝛioſe vt j dam tradunt. Ita luxit Maria. Ita pau/ lus. Ita petrus ⁊ ceteri innumeri/poſt ple nam et certam ſuoꝛum peccatoꝛum remiſ/⸗ ſionem. Itaq; iſta tria ſe hic per commu/ nicationem quandam amplectuntur. bea titudo.luctus.conſolatio.Et ex oppoſito dag conſiderationem noſtram inferre licet illos eſſe hominum miſerrimos eta beati tudine remotiſſimos pꝛo hac vita/qui vel ex elatione vel ex vana cõſolatione vol pec catoꝛum nimia obduratione/lugere fugi/ E norrenn deſbicunt. Joltur benn qui 0 ſtri ſtructura conſũmanda in hoc teurmino conſolatio/ repetere non ratione boni honeſti et conuenientis ap/ pꝛůehenſum. Conſolatio autem actualis/ eſt vitalis et mulcebꝛis motus anime / ex tali habitu et inclinatõne conſurgens.Ec ce ꝙ duo concurrunt ad integritatem bo/ ne conſolatõnis.appꝛehenſio potentie co gnitiue.et ratio obiectalis honeſti et con/ uenientis. ¶ Et quoniam potẽtia que ap pꝛehendit ſi ſit indiſpoſita et ab armonian debite pꝛopoꝛtionis diſeraſiata / faciliter decipitur in iudicio.aut quandoq; nihil ſentit. opoꝛtet omnino noſtram cogniti/ uam ratõnalem bene diſpoſitam eſſe / ſi be ne per eam querimus appꝛehendere/et in obiecto conuenientis honeſtatis conſola ri. Exemplum a ſenſualitate ſumamus. Da febꝛicitãti vinũ/illud amaricabit lin / guam eius. Oſtende lippo lumen gratiſſi mum / ille cõturbabitur. Exulceratum pal a leniter.tamen non delectationẽ ſed do/ oꝛem acerrimũ inferes.Odoꝛes ſuauiſſi/ mos nõ ſentit reumaticus. Surdaſtris ñ eſt delectamẽto voxcanoꝛa/ dulcisq; ſym/ phonia Hõ ſecus eſtimandũ eſt * Enuto labuntur. Hec pigeat quid eſt conſolatio. Conſolatio eſt habitus anime quo inclinatur amplecti quodammodo et vnire ſibi obiectum.ſub 2 Bermo factus in ſolennitate anime interioꝛibo. Quid me reſpicis quid admiraris ſi ratõni ſuos quinq; ſenſus eẽ dixi. Nõne eſt in ea viſus ſpiritualis quo cernitur pulcritudo decoꝛ et candoꝛ lucis illius eterne cuius lumen ſignatum eſt ſu/ per nos:. Quo viſu videre nonne ſe dicit apls.Nunc ꝑ ſpeculum ⁊ in enigmate.tũc autem facie ad ſacie:? Eſt auditus ſpũalis quo ꝑcipitur ſumma armonia veritatis. De qua ꝓpheta ait.Audiã quid loquatur in medñs. Eſt pꝛeterea guſtus ad quẽ in uitabat idem ꝓpheta.Guſtate ⁊ videte ⁊c. Eſt inſuper tactus ſpũalis.alioquin non dixiſſet ſpõſa ſponſo in canticis ¶eua eiꝰ ſub capite meo ⁊ dextera eius amplexabi/ tur me ⁊ oſculetur me oſculo oꝛis ſui. De/ niq; olfactũ eſſe in ratione ꝓbat voxeiuſ/ dem ſponſe ad ſponſuʒ. Trahe me poſtte. curremus in odoꝛem vngentoꝝ tuoꝛum. ¶ Nos vero cogitationes et motiones et ſenſatõnes huiꝰquintuplicis ſenſus/radi cate in vno libero arbitrio hominis / ſoliti ſumus appellare noĩe viſionis.vt videqd ſonet.quid ledit.Et ſ̃ᷣm hoc ꝓpꝛie ⁊ integre dicit Auguſtinus ꝙ viſio eſt tota merces. HNam amoꝛẽ ⁊ dilectionẽ cum delectatõe. bhoc modo viſio in ſe caudit.⁊ hoc modo qui plura diligit plus cognoſcit.Hoc mõ cõtemplatio ad felicitatẽ ſufficit integran dam. ¶ Pꝛoinde ſenſibus iſtis quinq; re tis ⁊ ſanatis per luctum (Nam luctꝰ foꝛmatis ⁊ ſa erluctum Hamlue eſt potiſſimũ ad hmõi purgationẽ ⁊ ſana/ tionem inſtrumentũ )quis non agnoſcat ;ᷓ vehemens delectatio cõſequatur ex cõ/ iunctõne cuiuſſibet hmõi ſenſuũ cum ſuo obiecto cõuenientiſſimo.Et quod eſt ob/ iectum illud/vtiq; deus omne bonũ ſicut dominus Moyſi repꝛomiſit. Oſtendam tibi omne bonũ. Ipſe nimirũ eſt viſui ſũ/ ma pulcritudo.auditui ſumma armonia. olfactui odoꝛ ſuauiſſimus. guſtui panis ſapidiſſimus tactui ſummeſuauis intimꝰ et coniũctus. VUide qᷓ;cõiunctus.Naʒ qui adheret deo vn ſpũs eſt cũ eo-. ¶ Hec om nia Aug. Breg. Hugo et ceteri theologiſã tes/ nobis valde impares/paſſim cantant et nos circa pugnas verboꝛũ/ circa fanta/ ſiarum fumos plus obnubilantes q; illu/ minantes.plus fumantes qᷓ; flamantes: languemus.artamur areſcimus atq; vane ſcimus.vt ob tales foꝛte dixerit climacus/ theglogiam non conuenire niſi lugentib⸗ EEt penſate pꝛecoꝛ.pꝛecoꝛ aduertite.ſi „ ſpiritus. ſenſus naturales ⁊ imperfecti/tãta nos ob lectatione trabant ⁊ rapiant etiamvſq; ad furiam ex appꝛehenſione obiectoꝝ.plane imperfectoꝝ ⁊ plurimũ amaritudinis ha/ bentiũ:quis exiſtimare ſufficiet quãta eſt illa delectatio. quantus toꝛrens volupta/ tis ſobꝛie ⁊ ſincere.dum perfectiſſima po/ tentia/ obiecto ſuo perfectiſſimo/⸗ ſub hac ratione quintuplici ſimul appꝛehenſione coniungitun ⁊ vnitur? Hoc ſenſit intime qui tam alte clamauit. Quãmagna multi tudo dulcedinis tue domine/quam abſcõ diſti timentibo te. ¶ Vellem nobis tempꝰ ſufficere ad confirmandã hanc veritatem exemplis illuſtriſſimis ſanctoꝛum illoꝛuzʒ quoꝛum memoꝛiam recolit eccleſia.Nam per adaptationẽ quãdam liceret hos qui/ q; ſenſus ad quintuplicem ſtatum beatoꝝ traducere. Olfactũ ad patriarchas : ꝓbe tas. Viſuʒ ad apoſtolos ⁊ diſcipulòs.Au ditum ad martyres.Guſtum ad confeſio/ res.Cactũ ſpiritualiter ad virgines ⁊ñ con Wenderemns quead moduz tinentes. luctus purgauit ⁊ ſanauit hos ſenſus ĩeis ſeptima beatitudine mediante. Etex de/ ſcriptione boni luctus illud palam elicit᷑. AZuctus ſanauit olfactũ a fluido reumate afffuentiũ bonoꝛũ terrenoꝛũ per pauꝑtatẽ ſpiritus in patriarchis ⁊ ꝓphetis.etiam in ter medias diuitias.Luctus purgauit vi ſum ab inffatione ſuꝑbie tumide ⁊ ab acri moꝛſu vindicte fellee atq; pungitiue.ꝑ mi titatem in apoſtolis.Qucius purgauit au itum in martyrib ab impletione tremu/ la terrenarũ ſolicitudinũ ⁊ a ꝓpꝛij cõmodi yviſcoſitate ꝑ eſuriẽ iuſticie ⁊ miſcdᷣie impẽ ſionem. Luctus purgauit ⁊ ſanauit guſtũ in ↄfeſſoꝛibo/a febꝛili ⁊ ſoꝛdido humoꝛe fe doꝛũ deſiderioꝝ ꝑ mundiciã coꝛdis. Lu/ ctus deniq; purgauit ⁊ ſanauit tactũ ſpũa lem in virginib ⁊ continentibaab inquie tiſſima pꝛurigine fede carnalitatis ꝑ pacẽ oꝛro neq; lingua dicere neq; mens ꝑcipere poteſt/quãta ad hãc ſanita/ tem ⁊ refoꝛmatõeʒ a luctu factã/ ſubſecuta ſit ↄſolatio. Ex magnitudine ſuoꝝ effectu um ei plenitudo ↄcludat᷑. Hec nempe cõ/ ſolatio ſuo odoꝛe traxit abꝛaã de terra ⁊ co gnatione ſua.⁊ imolationẽ ꝓpꝛij vnigeniti nibilipẽdere cõpulit. Sic deceteris patri archis ⁊ ꝓphetis ſuo mõ. Hec ↄſolatio ſua pulcritudie ducebat aplos gaudẽtes a cõ ſpectu ↄſilij ⁊c. Per ipſi dulcẽ armoniam * hikſi coen lbe ſoſeragit erhanc. i Kotnnic poſuſayt hacone aeerine nai ptie lelerniz coolatio ſikinerſn niceran no A (ichden Cuiute⸗ Proing glicgde geſnen licenne⸗ rnurer unmop unlemen bulinoſta lanperomn nſolatone nscaſt Nſicnsnot luptatsaſ⸗ cmndüeſer rigis. Ctd hit woten tſſinigg ſums pho cſonurer ioppone W Mliegiden⸗ Culliſtifl Gnnn rküinen fleſniif hrbeee Ncnfce gnestcn gkuntn sſanſusies e Qad Danclct. goeumge Wpoupra Benomin nghutyi keraboan itinegmi⸗ Urgauntan onecremu⸗ hncnddi ſichieinpe Manitguſti lobonore⸗ ors. 1/ itnaii⸗ Habnue nsſace ieneq Hichhuita⸗ bſecuta ogeffen nempeco/ elena ?co ynigennn nensan ſoltioſn⸗ ngees0 annonun ◻⸗ lapides ſtephano. ignis laurentio.Agate carcer. cabones igniti Tyburtio. Vincè/ tio ſartagines dulceſcebant. Quid ampliꝰ derhanc vtiq; pſolatõeʒ ſapidiſſimãa va-/ ſolitudo heremi.fames.ſitis. nuditas. et omnia que hoꝛrida et aſꝑa humana mo ralitas refugit.ea a beatis cõfeſſoꝛibus vl tro ſuſcepta ſunt.Deniq; tenelle puellule/ hac conſolatõne diuini amplexus confoꝛ tate/ extinxerunt impetum ignis concupi ſcẽtie infernalis.eis placuit celibatus.nu/ abſq; vllo terroꝛe ſuſcepta eſt. ene ergo habet ptie deſpecte ſunt. moꝛs omniũ terribilioꝛ quitur.ſed etiã ipos letificat et conſolatur. Ratio in pꝛomptu eſt.qm̃ appꝛehendunt quicqͥd euenit eis/tanq; miſſum eis a pai/ tre miſericoꝛdiarũ.et a ſapiẽtia diuine pꝛo uidentie.que attingit a fine vſq; ad finem foꝛtiteret diſponit omnia ſuauiter.tanq; etiam cooperans in bonũ ſuũ ſᷣm apoſto/ licam ſententiam. Sit illud moꝛs. ſit tri⸗/ bulatio.ᷣſit anguſtia.ſit letum.ſit triſte. eoo dem per omnia vultu. eodem luctu. eadeʒ conſolatione pugnant per arma inſticie a (ESirat bic aliquis de ſãctis noſtris. Oiret᷑ quõ epicurus vo luptatis aſſertoꝛ dixit(teſte Seneca) Jo⸗ cundũ eſſevirtuoſo/toꝛreri in tanto phala dextris et a ſiniſtris: ridis. Et dum moꝛiens vermibo ſcateret. hãc vocẽ emiſit.feliciſſimũ hũc dieʒ et bea tiſſimũ ago. Nõne pᷣterea h̊ vidit oculatiſ ſimus phoꝝ Ariſto. dicẽs ĩ virtuoſo oĩa cõſonareratõni. ¶ Igitur erãt fideles iſti phᷣi opponet aliquis aut abſq; fide intelli gi Hoſnta credunt᷑: Vbi eſt ergo illud/⸗ niſi credideritis.nõ intelligetis: Ego aũt quales iſti fuerint pᷣi nõ diſputo. Scio tamen nec mentitũ fuiſſe phᷣm.nec intelle/ ctũ taliũ mercatũ haberi poſſe/ abſq; pᷣuia fidei ſaltẽ infoꝛmis colluſtratione. Et foꝛ te veritas ſeſe ꝑ oꝛa infideliũ ſicut oli ꝑ aſi nã Balaam ⁊ p caipham reuelauit. Pꝛo⸗/ pterea ipᷣos intellexiſſe plene q̃ dicebãtnõ afſero.ſʒ ita tamẽ ſẽtiẽdũ eſſe cõſtãter affir mo. Sʒ dicũt nos dicere ita /vl ad fauoꝛẽ cco. ⁊ ſi ceſſaret nũcoĩs ⁊ religionẽ / certa tñ ⁊ cõperta ratio in hac ictertiuʒ fundamentum in hoc termino cõſolatio.validum eſt ſicut pꝛecedentia. et ſuſtinere ſine collapſu ſtrucrurã q̃drifarie conſiderationis poteſt. ¶ Pꝛima conſide ratio.AQugentes non ſoluʒ non contriſtat quicqͥd eis acciderit vt de iuſto ſapiens lo Omniũ ſanctoum ꝗAʒ fidei vel religionis adulationẽ. vel noſtre „ Ppfeſſionis laudem. quaſi vicʒ officii nrfm mentiri ſit. ¶ Barriant qð voluerint / pfe/ obligatio ad fideʒ me viritate teneret. beatos ⁊ cõſolatos eſſe lugentes in multis quoq;ʒ veritatibo fidei non minus extraneis. Bubinde mira/ culum hoc conſolationis in aduerſitatib⸗ rationis in recogitatione diuine pꝛouidẽé/ tie paterne omnipotentiſſime et ſapientiſ⸗ „ in illa regula phie. Maioꝛes motus/im/ pediũt minoꝛes. Quod aũt in chꝛiſti paſ/ gerit.miraculoſe dipe ſationis fuiſſe dubium non eſt. ¶ Hic in gerit ſe coꝛollarium de te beata vngine q̃ᷓ regina celoꝛum vocari digna es.quia duz tuam pertranſiuit animam gladius paſſi onis filij tui.anima tua nihuominus con ſolatõe plena fuit. Deniq; ex bis elucet qᷓ pacto in ſa pientẽ neq; iniuria cadit.neq; rus collocans hominis felicitateʒ in volu leſio. ¶ Secunda conſideratio. Epicu/ ptate animi ſi cõſequeter locutus ẽ poſuit eam ſilr in luctu pꝛo ſtatu pꝛeſenti. JIta dici nequit felicitas noſtra ſit in volu/ ptate / niſi comitante. Non enim ipſa eſt fi nis vltimus.ſed ſolus deus per dilectõnẽ et cognitõnem appꝛehenſus. Comitatur autem pari modo de neceſſitate felicitatezʒ iſtam/luctus conſurgens exappꝛehenſio/ ne maloꝛum vt ihnoneſta ſunt vel hone/ ſtatis impeditiua. Dicere enim ꝙ cum vi cijs eterroꝛibus / poſſit haberi vera volu ptas ⁊ paxanimi.eſt ponere incompaſſibi lia.Dominus erat qui dixit. Non eſt paz impijs.qm̃ natura/ ꝑ os ſyndereſis/ iugit vitijs obmurmurat.⁊ ꝑ intelligentiã erro ☛ tus.inquietus quodãmodo eſt.cuius ſig nũ accipimus/qð pꝛemit obſtãtia. Hinc collaudandus eſt eraclitus queʒ referunt Juuenalet Deneca / cötinue fleuiſſe. col ſaudãdus ſi ffebat eo fine ⁊ circũſtãtijs/qͥ/ bus opoꝛtebat. ¶ Zertia cõſideratio. Lu gentes qui habitant in ſepulcris qui mo⸗/ riũt᷑ tota die ſic oues occiſiõis qͥ exſperãt in ſeipis. atenuüroſolan vegſolen t de ſime ⁊ optime. Que actuatio foꝛtis/ vltra hit ad ſe vel impedit actus inferioꝛum po lentiarum. aut ſaltem ne ſuum actum im/ pediant diminuit et remittit. undatÄhoe Bermo factus in ſolennitate ſcendunt in infernũ viuentes.hoceſt cõſi⸗ derando illũ ſibi pᷣcauent.ſuſcipiũt etiam in hac vita maioꝛẽ conſolationẽ q; qui cõ ſolationibo carnalibo et indignis / ſe totos pꝛecipites dant. Quoniã ibi moxdelecta tio effuit.⁊ ſtimuli graues et hami incluſi fixi manent /infelicem animã coꝛrodẽtes. adeo ꝙ longe maioꝛis vite ſunt boni plu/ riq;. cuʒ ſit in eis ſecura ⁊ leta mens quaſi iuge cõuiuiũ.animus vero gaudens etatẽ ffoꝛidã facit. ¶ Ouarta conſideratio. Ho mines coꝛrupti ſenſus ſpiritualis ꝑ ſapiẽ „ tiam terrenaz animalẽ et diabolicam/non plus audiendi ſunt. non plus conſulendi aut credendi ſi contra ea que diximus de luctu ⁊ beatitudine ⁊ conſolatione latraue rint/q; ſi poꝛcus laudaret voluptatem cul patis mundicijs. Aut quomõ febꝛicitans vel mulier pꝛegnans vel aliter leſus/ audi retur / ſi contra ſenſationes bomninnm qqui ſani ſunt/ diſceptarent. VUtrobiq; eni par eſt ratio deceptionis non credẽdo. coꝛ ruptio ſq; iudicij/ ex coꝛruptioneę potentie appꝛehẽdentis iudicantis. Pꝛopterea de conſolatõne ⁊ beatitudine noſtra/plus aliquãdo credenduʒ eſt ſimplicib idiotis tanq; plus in hoc vere ſapientibo.⁊ per ex/ perientiã intimã philoſophantiby. et qui pꝛo conſuetudine ⁊ luctu et gratia/puros habent ſenſus interioꝛes/q; alijs quãtũli/ bet eruditis cũ ſuis coꝛruptiuis ⁊ fedis de ſiderijs/ obnubilantiboꝛ amaricare deſipe q; facientib/omnẽ ſenſum ratõnis.cuius coꝛruptionis/ manifeſtũ ſignũ eſt ꝙ dole re nequeũt de peccatis.Quid dico neque unt. QNetantetiam cũ malefecerint.exultãt in rebus peſſimis.Adeo ſenſus eoꝝ a ſan ctitate ⁊ a vita bona lõge abeſt.adeo pꝛoꝛ/ ſus obtoꝛpuit. Et quoniã tanta occurrit nobis hodie teſtiũ turba ſanctoꝝ ſanctaꝝ q; omniũ / nobis teſtificantiũ cũ xpo/ bea/ tos eſſe qui lugent qm̃ conſolabunt᷑pꝛofe cto nõ minus eis in hoc quã phis in aliss ſuis inueſtigationibo credere equũ ẽ. VUtrĩ qʒ enĩ par eſt ratiocinationis fulcimentuʒ in experientia ſitũ vt palam tradit diony// ſius.viij.c.de diuinis nominib.Et domi nus Anthiſiodoꝛẽſis in ca.de dono ſapiẽ tie. Liceat igitur non ſola qedulitate/ ſed etiam cum intelligentia / fideliter aſſerere thema pꝛopoſitũ. Geati qui lugent quoni am ipſi conſolabütur. tabilita veri/ tate fidei noſtre ſuper hoc triplicifunda/ mento trium terminoꝝ ſumpti thematis: beatitudo.luctus.cõſolatio.⁊ fide ad intel lectionẽ ſicut arbitroꝛ deducta.nõ ad me/ riti euacuationẽ (ſemꝑ eni pꝛime veritati nõ rationi fides innitit᷑)ſed ad eius cõtra repꝛobos irriſoꝛes pᷣconiũ:tota in ãmoni tione tranſeat ⁊ finiaturoꝛatio. ¶ Lugen tes ⁊ penitẽtes audite cum gaudio pꝛemi/ um veſtrũ / ne vos abſoꝛbeat triſticie exer⸗ citium. Audite beatos eſſe qui lugent qm̃ cõſolabunt᷑ Beatus vero luctus/adcuius menſam in ſecreto mentis cenaculo duo/ decim fructus ſpũs miniſtrantnumerati ab aplo ad Bal.v.Charitas.gaudiũ.pax. patientia.benignitas.bonitas.lõganimi⸗ tas.manſuetudo.fides.mundicia.ↄtinen/ tia.caſtitas.¶ SBalubꝛis luctus qui egy/ ptiacã vitioꝝ turbã/funditus mergit.qui capita draconũ hoc eſt initia malarũ ſug/ geſtionũ /cõtribulat in aquis ſuis.qui ſuꝑ aquas babylonis ſedens et fſens / allidit paruulis eius ad petrã.qui ſoꝛdes carna litatis abluẽs /obliuionẽ etiam inducit lu xurie magne.cuiꝰ cõſolationi nõ miſcetur alienus. cui cedit luctus infelix mundane aduerſitatis tanq; ſi clauus clauo retũdit᷑. Krodenvegnillimeſi tam obſtinate re fugiũt homines luctũ/ querẽtes ↄſolatio/ nem.quo pacto nõ intelligũt qm̃ ideo ſal/ tem lugere deberent vt cõſolarent᷑. Exꝑiã/ tur licet quãta eſt in luctu bona iocũditas q́;uis coꝛtex amarus videat᷑. Aut ſi nõdu,- iſtud exꝑti ſunt /vel Apir nolunt.credant exptis.credant demõſ i dant demõſtrationibo phicis.fi dem habeãt his hoĩbo qui ſicut ſoli vtrãq; cõſolationẽ exꝑti ſunt camalẽ pꝛimitꝰ po ſtea ſpualẽ. Ita ſoli de vtraq; certiſſimũex mutua collatõe fene pñt iudiciuʒ.quẽad/ moduũ fuit Augꝰ ⁊ alioꝝ plurimi.quibus guſtato ſpũ / continuo deſipuit oĩs caro.⁊= hoꝛroꝛi etiã fuit.Et audi ex me:parum eni eſſet auctoꝛitatis in exꝑientia mea Barne crede.Dic tu nobis bernarde Quid ð hac cõſolatõe iudicas: Qui ſemel in diemtia tione diuinã dulcedinẽ deguſtauit. neſcio an ipᷣaʒz gehennã ad tpᷣus hoꝛribiliꝰ exꝑiri penaliꝰ ve ducat/ q; pꝰ ſpualis ſtudij huiꝰ deguſtatõez aut ſuauitatẽ / exire denuo ad moleſtias carnis ⁊ ad carnaliũ ſenſuũ tu / multus.Hoc exꝑtiſſimꝰ = ciſſimdixit cui diſcredere nefas ẽ.¶Ged : his auditis ſuſpirat ptin aia ad ↄſolatio⸗ nem hãc habendã.vtigit᷑lugeat neceſſeẽ. lugene, ,adanus allodlo⸗ kenumeni Ducige⸗ Blögmn H u,unen, nogniege nagtni nuhriſag, nscgiſin ns istr Ndesan mincuctn inömiſent lemundane Nnommüdt⸗ obſtinotete ano⸗ ſloſ/ nt Erii⸗ giocüdiens utſinödn unt getant tophicsf utſolimis enini / nſinin ſciß glin rind Abt⸗ ion/ ii, Scc nenpl i neſo logen udüubd ſonſui Sñmnium ſanctoꝛum Sed lugere volo inqͥes nec valeo.q̃ſi vi/ delicet nulla et nõ penitus vberrima eſſet fletus materia ⁊ eo maioꝛ quo minus ffet᷑ Nihilominꝰ accipe conſilium tu hodie ad aliquẽ ſanctoꝝ cõuertere.vt tibi grãm hãc luctus ſua impetret oꝛatio.ꝑcutiat deus ſi licem coꝛdis tui/ virga diſcipline! vt inde pꝛofluãt aque ſuauiſſime⁊ largiſſime. ſic enĩ a beata uᷣla/que fletu diluit peccata ma ria magdalena.quidã luctus gratiaʒ obti/ nuit ſᷣm narrationẽ Guilhelmi pariſieñ.ĩ rhetoꝛica ſua diuina. q̃ in hac materia/ ſi/ cut ⁊ alie meditatões Enetorepluruniſet. idonea p ↄcuſſione mentis ad luctũ.Ec ceↄſtituamꝰ ante ↄſideratõnis noſtre ocu los nõ in tranſitu ſed in ꝓfundo fixoq; in/ tuitu/ ad quid geniti ſumꝰ.quid ⁊ vbi fu/ turi ſumꝰignoꝛamꝰ. Quid ſi abeſſe ↄtige/ rit ꝓpter momẽtaneã delectatiũculã ab er/ no ↄſoꝛtio beatoꝝ.quãta eſſet illa cõfuſio deus miſericoꝛdie.quãta deſolatõ. Ite ma ledicti in ignẽ eternũ Si fletur lachꝛimis amiſſa pecunia veris.ſi moꝛs amici/pene nos exanimat.ſi qualecunq; infoꝛtunium nos tꝑale cõturbat.Hec oĩa ad aie noſtre moꝛtẽ quãtula ſunt. Quale poꝛtẽtũ eſt ge ſtare ſecuʒ funus aie ꝓpꝛie:nec iam geſtare ſed trabere ad ſepulturã infernalẽ. ⁊ inſtar frenetici inter ꝓpꝛia mala ridere ⁊ iocari.ex emploq; vituli qui ducitad moꝛtẽ petulco vanitatis pede ſaltare. Nõne pᷣterea gaudi um pᷣſens ſicut puncteſt / a quo linea miſe rie trahit᷑in infinitũ.Et qui ducũt in bo/ nis dies ſuos in pũcto ad inferna deſcen / dunt.Luctus bonus/ecõtra lineaʒ deſcri⸗/ bit gaudioꝝ ⁊ conſolationis ſine termino duraturã.qm̃ bꝛeue bic ⁊ momẽtancũ tri/ bulationis in nobis ſupꝛa modũ immen ſum gloꝛie pondus operat᷑ in nobis.ꝑ gra tiam ⁊ in futuro ꝑ gloꝛiã pᷣſtante eo qui eſt benedictus in ſecula ſeculoꝝ Amen. Alius ſermo fact I. in die omniu cellarium. ctiſſimi ⁊ ſapientesviri.veni hoc habet hominũ cõmunis natura.vt ð patria ſua/ neſcio qua dulcedine/ cunctos m ſanctoꝝ per eundem can / Xultate qm̃ merces veſtra co pioſa eſt in celis Mat. qnto et ſententialiter LQuc.vi.Do⸗ te exultemus dño.quoniam loqui pariter audireq; delectet. Non dege neremꝰ igit᷑ab hoc pio naturaliq; deſide/ rio dũ de illa mercede celoꝝ que vere pr̃ia ntr᷑a eſt.patria finalis ⁊ eterna/ſermonẽfa/ cere inſtituimus. Nemo claudat aures.vel alijs tumultuoſus exiſtat.obmuteſcat gar rulitas ſümurmurãs.puerilis ſibilatio q̃ libet cõticeſcat.quinetiã ſecluſis ad tpᷣs re iectisq; omnibo ad aie hoſtiuʒ pulſantibo/ audiamꝰet exultemꝰ.qm̃ merces veſtra co pioſa eſt in celis. Qð vt agere ⁊ loꝗ digne poſſim / di ſpeſ⸗ atricẽ mercedis illiꝰexoꝛan tes ſalutemꝰ ꝑ illud angelicuʒ.Aue maria ⁊c̃.¶ Exultate qm̃ merces veſtra copioſa eſt in celis. Si apud incredulos ac verere ligionis exꝑtes habendꝰmihi ſermo eſſet⸗ eniti pꝛimũ opoꝛteret argumẽtis ſtabilire mercedẽ iuſtis.⁊ repꝛobis ſuppliciuʒ poſt hanc vitã nõ deeſſe. Quiſquis enĩ hoc vel negat vel in dubiuz reuocat / cetera que de virtutibo ac pietate diſſerueris/ facile ↄtẽ/ nit.Atuero/melius nũc mecũ ↄpꝛehẽdio/ ſiusq; agit᷑qui oꝛationẽ facturꝰſum/viris xpᷣiana fide ac pietate diligẽter imbutis.qͥ bus certe ꝑſuaſum eſſe debet ⁊ fixa creduli tate ſtabilitum:quoniaʒ qui bona egerũt/⸗ ibunt in vitam eternam.qui vero mala/in ignem eternũ.Nec incredula mente ſuſci/ piunt vocẽ nr̃i thematis. Exultate quoni am merces vr̃a ⁊c. Nam ſi de ⁊ remunera toꝛ eſt in ſe credentiũ quẽadmodũ publica nedũ theologoꝝ verũetiaʒ phantiũ ⁊ vni/ uerſaliter omniũ ratione vtentium vox ac clamat.alia poſt hãc vitã iuſtis merces ne ceſſario ſperãda eſt. Neq; enĩ diuinitatis iuſticie pietatisq; cultoꝛibo/ſua merces in hac vita dat᷑ que creberrimis exercet erum nis.qꝛ omnes qͥ pie volũt viuere in xpo ꝑ ſecutionem patiunt᷑. Nec deſunt exempla. Verte oculos ad quẽlibet ſanctoꝝ omniũ quoꝛum hodie celebꝛitas memoꝛat᷑. Eiſi moꝛtalẽ pᷣſentis vite ſue curſuʒ diſcuſſeris quid oꝛo te niſi durũ penale acerbũ⁊ quo tidiane moꝛtificationi ſimillimũ reperies Pꝛopter te inqͥt ꝓpheta moꝛtificamur to⸗ ta die. et apłs. Scitis hec.R.p.ac /fratres in xpᷣo pᷣcipui⁊ idoneis teſtibo ſapiẽter cre didiſtis.Leſtibo inquã qui nec fallere vel/ lent.quippe ꝓ ſua aſſertione nihil in mun do hoc niſ toꝛmenta moꝛtem flagellaq; re poꝛtantes. Qui nec pꝛeterea falli poſſunt qui inſpirãte deo locuti ſunt.ij. Petri pꝛi/ mo.¶ Dõ ſiquis ĩ hoc cetu venerãdo ita KRE 4 0 perditus eſſet et indomite ad fidem cerui/ cis/nondum futuram ſanctoꝝ mercedem crederet. Abſcedat peccatoꝛ. Nõ expectet yt illud ſibi ꝓbandum aſſumã et ingeraʒ ſolem cecis oxulis.Nã(o deus equiſſime) quid apud illum ageret mei ſermonis exi guitas / qui tot et tantis / incaſſũ audit do ctiſſimoꝛũ.ſanctiſſimoꝛũq; aſſertiones.te ſtimonia que credibilia facta ſunt nimis. ꝓbationes et oꝛacula.qui et ipam ſpernit diuinã ⁊ celicã xpᷣi vocẽ dicentẽ. Exultate quoniã merces veſtra copiolſa eſt in clis. us igitur ſcire o fidelis anima. nã ad talẽ mihi ſermo eſt. vis ſcire q;copioſa mer ces ſit in celis.nõ ego ſed dñs ipſereſpon/ deat Geñ.xv. Ego ꝓtectoꝛ tuus ſuʒ ⁊ mer, ces tua magna nimis.O vere magna mer ces nimis deus. Et tãmagna ꝓꝛſus vt ni/ hil magis poſſet cogitari.⁊ quicqͥd de mer cede ſanctoꝝ aliud dixeris.pꝛo rei magni tudine parũ eſt. exiguũ eſt. indignũ eſt. / la quippe eſt que in ſe ſupeminẽter haber ſtatuz omniũ bvonoe aggregatione pfeciũ e et ſuꝑexcellenter in nali. ⁊ vltra in infiniiũ auctius ꝑfectius et excellentius. P atq; dignitas creature rationalis. Ea ita/ q; tam capacẽ fecit deus.vt nihil minꝰ eo ipſaʒ replere poſſit.quietare nihil.nihil ſa tiare. Hinc Aug. i. ↄleſſ. Feciſti nos ad te. et inquietũ eſt coꝛ noſtrum donec quieſcat in te.Quaĩ recanit ꝗꝓpheta.Pars mea de*“ in eternũ.Et alibi. Poꝛtio mea ⁊c. Iterũ. Dñs pars hereditatis mee ⁊c. Bona vti / q; pars ⁊ magna poꝛtio deus.Et cui non ſufficit/nimis auarus eſt.nimis auidus v· ſtolidus. ¶ ¶Qetamini igit᷑ in domino ⁊ ex ultate iuſti ⁊ gloꝛiamini omnes recn coꝛ de quoniã merces veſtra copioſa eſt in ceo lis.Si pondus laboꝛuʒ vos pꝛemit. Si pꝛopter iuſticiã patimini.Si fame ſiti fri goꝛe coꝛpoꝛa veſtra pꝛopterchꝛiſtuʒ atte⸗ runtur. Si ad obedienduʒ deo caſtigatis coꝛpus veſtrum ⁊ in ſeruitutẽ redigitis.ſi maleſuaues ſpnitis voluptates.honoꝛes vanos calcatis.oĩa deniq; vt ſtercoꝛa arbi tramini.gaudete quoniã nõ ſunt cõdigne paſſiones huius tempoꝛis ad futurã glo/ niam que reuelabit᷑ in nobis. Sileat que/ rela de laboꝛe cũ tamcerta ſpes ſit dedena/ rij diurni ꝑſolutione.Nuuc fatigati parũ/ in ſe amplectit/quicqͥd di nitiarũ/quicqͥd delectationis/ quicqͥd ho noꝛis ⁊ gloꝛie deſiderabile eſt anime ratiꝰ randis ſane excellentia Bermo factus in die q; gemitis. Sed exultate quoniam ꝛ(᷑.· Sed animi noſtri naturã agnoſco.ſin/ gularium enumeratione magis capitur ? 5 mouetur. Cibus integer minus ſapit ⁊ cõ triua ſuauius redolent aromata. q́obꝛem deciſioꝛ fiat noſter ſermo de ſanctoꝛũ mer/ cede.⁊ ex viſibilibo ad inuiſibilia tranſeun tes deducamus a poſterioꝛi vt poſſumus quata erit ⁊ q;multa ſanctoꝛuʒ retributio. Ex his que apud nos bic agunt᷑videntur ⁊ tanq; aliquo curru vtamur conſidera tione ſenſibiliũ ad ea que ſenſum latent vt cunq; latent capienda. Neq; enim in ſuo fulgoꝛe ⁊ lumine videri poteſt a nobisvia toꝛibus ⁊ coꝛpoꝛea mole pꝛeſſis/ſanctoꝛũ merces que deus eſt / ſi non aliquibus in / uolueris ⁊ ſimilitudinibo rerum coꝛpoꝛa/ lium fiat obumbꝛatio quedã. pꝛout diui⸗ nus dixu pater dionyſius. Et inter pluri/ ma(quoni tempus ⁊ res exigunt) veria/ mus oculos noſtre conſiderationis ad al/ mã hanc vniuer cuiꝰnũc cõmemoꝛata ample dicta intuea/ mur diligenter ⁊ ſolerter ea omnia que ibi dem fiunt ⁊ tractant᷑ foꝛtaſſis agnoſcemꝰ ꝙ ſitm̃ delectatur ⁊ afficituranimꝰ in bo/ nis minimis.Si tam vehementi ſolicitu dine tam vario multoq; ſtudio in vmbꝛa et veſtigio per modicũ veri boni noſtrum figitur ⁊ agglutinat᷑ deſideriũ. Si deniq; ſimilitudines huius pulcritudinis ſapi⸗ tie ⁊ bonitatis in ſui delectationeʒ tam in/ credibiliter nos incendunt inffãmant ⁊ ca piunt.magna eſſe pꝛoꝛſus ⁊ miranda non ambigamus que de hac ſanctoꝝ mercede ſperare iubemur ⁊ debemus. nec inanẽ cco hoꝛtationẽ eſſe noſtri ſaluatoꝛis. Exulta. te quoniam merces veſtra ⁊c. ¶ Aſſurgat igitur noſtra cõſideratio ⁊ quadrupler bo num vel ſi rectius loqui libet quadrupli/ cis boni ymbꝛam veſtigiuʒ et odoꝛem/re, cogitemꝰ. In hac alma vniuerſitate ma/ tre noſtra/ amari pꝛo mercede ſiue pariter et conqueri. In artium facultate/ merces eſt / naturaliũ rerum cognitio.et habitudi nis cauſarũ ad effectus quo ad bonuʒ qð/ daʒ honeſtũ ⁊ liberale. In medicine facul/ tate/merces eſt ſanitatis adeptio:reſtaura tio ſeu conſeruatio.quo ad bonũ placeus et delectabile. In decretoꝛũ facultate / mer ces quedam eſt tranquilla ciuium cohabi tatio.pax atq; delectꝗtio quo ad bonum conferens et vtile. ¶Poſtremo in ſacre latẽ parif.matrẽ noſtrã. hmallcun aibunm oclloule glomus feltehlu tifunepen würdue gicitun icnpfe pollcenn coihue Ounn nnche mntüſpn Anosefi froi Morce ctarpor deetem mnrne epam onmiene cultun fanoindno⸗ pienniofl ſipormider nechabens gplofann sveſtne tius inße Albbergnan grod cog didlatan Ofedom ſupece fnapin⸗ Weconſta Mtgretn Chenoſn F Manin hſhn noch ſiſinn morume lanul conſiden mlamne iminn. anobip aſancvi gubroin. tnceponn, Nurdigi/ urplori, en, Cniedc minoſi. mnaqvebi Goſcen nminbo⸗ nnblan innbu ufun idenig ioſipie/ ziamin, mant Wmanon Pmacae ccinandco Sne ſurar 6 ho guudnpi⸗ ore ſe na/ epein nonts habiwdl vnuzö/ nefacul⸗ reſtaura jplacans tate mer naohobi bonum n Onmnium ſanctoꝛum cheologie facultate merces ?/ poſitio ma ruʒ ⁊ alta diuinoꝝ ↄtemplatio quo ad bo num heroicũ ⁊ ſuꝑnaturale. ¶ Bagnuz efſie putamus. R.p.et mgr̃i magnuʒ ſi vel vnã aliquã ex his mercdibo adipiſci con/ tingat.Certũ rei huiꝰfaciunt indiciuʒ/la/ boꝛ aſſiduus ⁊ iuge ſtudiũ.vigilamus.lu cubꝛamus.⁊ cũ multa cerebꝛi vertigine et oculoꝛũ leſione/libꝛos totos euoluimus. Exulamus vltro a pr̃ia dulci.charos pa/ rentes linquimus.eſtuamus.algemus.ſi/ ti fame pauperie ⁊ mille incõmodis affici mur. dura quelibet ⁊ aſpera ꝑpetimur.Ad quid iſta niſi vt v 1 bop dictaꝝ facultatũ excellentiã mercedis quã pollicentur aſſequi valeamus: Et tñ obſe cro in his omnib quid ꝑfectum.quid ſoli dum. quid ve ſatiatiuũ:imo ſi veritas acri iudicio metiat᷑quid nõ diminutuʒ inane anxiũ ſuꝑuacuũq; reꝑies: Poteſt atñ tã/ ta nos efficacia/ talis ſpes erx illis attrahe/ re ĩmo ienpele vt in tot grauib ⁊ mole ſtis ſtudioꝝ laboꝛiba gaudeamus iocũde mur ⁊ exuliemus. Quale hoc⁊ quantum eſt argumentũ o ſcientifici ⁊ pcellẽtes viri de eterna mercede ſanctoꝝ ſi ſictꝑale ⁊ mo mentaneũ nos cõdelectat pꝛemiũ de felici tate patrie. Si ſic placere poteſt exiliũ val lis miſerie:de veri ſummiq; boni ſup ple/ na guſtatione ſi tantũ ſapoꝛis eſt in ei per tenuiſſimo odoꝛe. Quãobꝛẽ oẽs qui ſpe/ ratis in dño/quoꝝ ↄuerſatio in celis eſt. q ſapienti ↄſilio nõ facitis de naufrago ma/ ri poꝛtũ.de via vbi libet obſeſſa terminuʒ: nec habetis hic manentẽ ciuitatẽ.ſed cum aplo futurã inquiritis.Exultate qm̃ mer/ ces veſtra copioſa eſt in celis. Mõſi diu tius in pᷣaſſumpta ſimilitudine vera fari libet.quatinꝰ ex his q̃ animꝰ nouit. Sur/ gat ad cognoſcẽda que nõ nouit. et ꝑ ea q̃ didg cit amare.diſcat ⁊ inuiſibilia diligere. Oſtẽdamus vt poſſumus in vniuerſitate illa ſupceleſti que eſt mater noſtra ⁊ libera fm aplin/ꝑfectiſſima ſynceriſſimaq; veri/ tate conſtare omnia qᷓ in hac inferioꝛi vni uerrſitate tanq; in eius figura quadã ⁊ ima gine nõ ſine multa imꝑfectionis admixti/ one continent᷑/ ¶ Nuũquid vniuerſitas il/ la ſuperceleſtis/grammaticã habet:ſermo nis cõgruitate elegantia ⁊ ꝓpꝛietate venu/ ſtiſſimam: Nulla ſoloeciſmoꝛũ barbariſ/ moꝛumq;ʒ; vitia.nulla barbaries incogni/ ta.nulla ſubinde verboꝛum ſententiarũq; lin vna vel plurib pꝛe/ tur ⁊ audiunt. Outos enĩ aut ſurdos eos „ linguis hominum inquit loquar mini.non repeto. Vos igitur qui grãma/ veſtra multa ⁊c.(¶ Ad logicã vero tranſea mus.Cuius officiuz eſt a falſo veꝝ diſcer nere. Sedo veritas quanti apud nos re periunt᷑ fallaciarum laquei.qnot falſigra⸗ phe et fucate ſophiſmatũ tendicule.Atue/ ro in vniuerſitate illa celeſti ⁊ mercede ſan ctoꝛum/abeſt omnis ab eoꝛũ logica dece/ ptio.neq; falſum aliquod / veri faciem aſ/⸗ ſumit. nuda fulget veritas.et velamĩe nul / lo falſitas operitur. Siue beati ülli vtan/ tur ſyllogiſticis enthymematicisq; diſcir ſibus. Deu potius (vt quibuſdaʒ placet) vnico recroq; intuitu cognoſcant omnia.⸗ vel in verbo tanq; ſpeculo lucidiſſimo et exemplari perfectiſſimo cuiuſſibet verita/ tis. Seu etiam in genere ꝓpꝛio ⁊ hoc ꝑver bum pꝛoductũ in anima ad ſimilitudineʒ verbi diuini. qo in ſe ſimplexexiſtens ſen/· tentioſiſſimũ eſt ⁊ numeroſe veritatis exx pꝛeſſiuũ.Qui igitur logicã excolitis Exul tate quoniã merces veſtra copioſa eſt in ce lis. Soero in rhetoꝛica beatiſſumas at/ q; fecũdiſſimas incolas vniuerſitatis illi celeſtis abũdare certiſſimũ eſt.nõ ad abu- ſum qualis apud nos inuenimur. ad mẽ/ tiendũ facile.ad ridendum moꝛdaciter. ad fallendũ vafre ⁊ nequiter.ad nectendũ ca/ lũnias inſontibo.deniq; ad attollendũ cõo/⸗ tra veritatem mendacium.ad confunden/ dum fasq; nefasq;. Sed rhetoꝛica talis inibi regnat/per quam inceſſabili voce et oꝛatione decoꝛa iocũda et floꝛida/in hym nis omnimodis et pſalmis dei laudibus occupantur. per quaʒ inſuꝑ ſancti oẽs tã/ quã rhetoꝛes peritiſſimi et patroni aduo catiq; diſertiſſimi fideliſſimi et placidiſ/ ſimi/ deflectunt iram iudicis. peccatoꝛibꝰ veniam.iuſtis gratiam/ et gloꝛiam impe/ trantes. Nobis idcirco peccatoꝛiba quox 46 ieiuna pauperies. Scom hanc beatiſſi/ mi ſpiritus illi angelici ⁊ humani/quoꝛũ celebꝛitas agitur: nũc mutuo nũc cuʒ deo cogitatõnes intimas affectionesq; loquũ isdireit Eum audiat apłm.i. Coꝝe xiij. Sil pariter ⁊ angeloꝛum ⁊c̃.⁊ Iſaias refert ſe/ raphin clamare Sanctus.ſanctus.ſanctꝰ dominus deus ſabaoth. ⁊ talia ſuntabſqq numero. Verũ quomõ fiat iſta locutio/q?ꝛ nuper ⁊ olim diſſerniſſe quod ſentiebã me SBermo factus in die cauſa inquã perdita eſt/confugere ſaluber rimum eſt conſilium ad tales eloquentiſſi mos oꝛatoꝛes.hodie pᷣcipue quoniã mul/ tiplicatis interceſſoꝛib/deus abundanti/ am ſue pietatis fauoꝛabilius largiet.Qui igitur rhetoꝛicam colitis exultate quoniã merces veſtra copioſa eſt in celis. ¶ Tete rum.ſi mathematicales ſciẽtias geometri/ am loquoꝛ aritmeticã muſicam ⁊ aſtrono miam in celis ponimus/nõ fallimur.non ꝙ tales ꝑ omnia ſit vſus ſcientiarũ huiuſ/ modi apud illos/qualis apud nos exiſtit Longe pfectioꝛ eſt atq; diuinioꝛ.vbi om/ nia nudeconſpiciunt᷑ facta in numero pp- dere ⁊ menſurꝗ. Muſicã pꝛe ceteris ita il/ lic exerceri perſpicuũ eſt/vt non alia videa tur ſapientiſſimo Auguſtino eſſe beatiſſi/ moꝛum illoꝛum ſpirituũ occupatio / q;ᷓ vt leni ſint modulis in laude ⁊ canoꝛe iubi o. vbi vna voxeſt letantiuʒ ⁊ vnus ardoꝛ coꝛdiuʒ.O felix illa ciuitas in qua magna ſolennitas ⁊ in qua iocunda curia que cu/ re pꝛoꝛſus neſcia. Nam ſicut letantiũ om/ niũ habitatio eſt in te. Idcirco beati qͥ ha bitant in domo tua dñe. in ſecula ſeculoꝛũ laudabũt te.⁊ cantabũt canticũ nouum in choꝛo ⁊ tympano coꝛdis et oꝛgano.Totꝰ pterea mudus concinet aurib beatoꝝ car men pulcerrimũ et armoniã numeroſam ſuauẽq; reſonabit. Ita etiã vt qð mireris / infernales gemitus ſtridoꝛes hoꝛridos et rabidi vlulatus demonioꝝ concurrũt ad i tuatamelooie hmõi dulciſone. qꝛ in t iuſticia.⁊ in celo mollioꝛ inferno tenoꝛ cantus miſericoꝛdia. Juxta illud Miſeri coꝛdiã ⁊ iudiciuʒ cantabo tibi dñe. Oð ꝓ/ funde notatũ eſt in hymno paſchali. Cuz ei premittit᷑ auroꝛa lucis rutilat ꝛc. Sub infert᷑ pꝛo integritate carminis/gemẽs in/ fernus vlulat.Ampliꝰ eſſentialis beatitu/ do ſanctoꝝ inſtar tenoꝛis cuiuſdã inenar- rabilis pſeuerat. Accidentalis vero inſtar diſcantꝰvarij.Nũc intenſioꝛ accreſcit altiꝰ nũc remiſſioꝛ depᷣſſius ſonat.Qua ĩre ni/ hil eſſe dicit deuotus Berñ. ꝙ magis ſta/ tuʒ gloꝛie celeſtis repᷣſentet/qᷓ; alacritas de um laudantiũ eiq; iubilantiũ ⁊ exultantiũ hilaritas. Hilaritatẽ intellige.nõ petulan tem. effrenã. diſſolutã ⁊ neſcio quo lenoci/ niog notularũ. laſcinã et eiuſdẽ repetitione faſtidioſam. quali ꝑſtrepunt magnatũ tẽ/ pla domus ſiue cõniuia. Hec nempe hila ritas in ſe plus libidinoſe ⁊ veſane diſſolu tionis q; ſpiritualis ſuauitatis quicquaʒ habet. Ipſa vero hilaritas deuotoꝛum/ſo bꝛia eſt.grauis.modeſta.⁊ miro ineffabili p dulcoꝛe rapiens animuʒ. dilatans ⁊ ab/ ſoꝛbens. vt ſe iam nõ capiat in ſe deficiat. fiatq; neſcio quis ſpaſmus extaſis vel ex⸗ ceſſus. vt alaudam ⁊ philomenã videre eſt cadendo deficere. Vel tunc exultat animꝰ id ẽ extra ſe ſaltat ꝑ geſtꝰ coꝛpis decoꝛos ta men ⁊ iubilat inenarrabiliter. Hunc vero muſicalẽ ſuccentũ/non admittit niſi puri/ tas coꝛdis.verũq; illud. Qaus iocũda de/ coꝛꝗ quoniaʒ voci concanoꝛa puritas eſt coꝛdium. Exhis ⁊ alijs/que circa faculta/ tem artiũ agunt᷑ per que quid agit᷑ in celis vtcũq; cognoſcimus.Colligite p.d.et.f.qᷓ rationa biliter exhoꝛtat᷑ nos rectoꝛ vniuer ſitatis illius dicens Exultate ⁊c. ¶ Sub ſequenter obijcit᷑ noſtre conſiderationi fa/ cultas medicine cuius finis eſt ſanitas.reſ omnium que bic optant᷑ deſideratiſſima. quãqᷓ; innumerabiles ſint moꝛboꝛum ſpe cies quibo mederi ars humana nõ ſufficit BSatisq; ad hanc rem pꝛobationis affert ipſum ſeniuʒ quod vlla nequit arte reſtau rfari. Quid autem in celis vbi neclanguoꝛ nec ſeniũ.non moꝛs.non eſtus febꝛiuʒ ſed perpetuo vigoꝛe iuuentuns quatuoꝛ do/ tes coꝛpus ipſum oꝛnant.perficiunt cõſo/ lidant.vt ſit pᷣſulgidũ.agile.peruiũ.pulcꝝ impaſſibile. Exultate ergo quibo cura eſt ſanitatis:’quoniam merces veſtra copioſa eſt in celis. ¶ Sed eſt foꝛtaſſe quiſpiã cui regnoꝛum ⁊ pꝛincipatuũ placeret regimẽ leges decretaq; cognoſcere.cognitas ad ci ium pacem ⁊ amoꝛem dirigere. ⁊ per has coercere flagicioſos ⁊ pꝛemijs iuſtos alli/ cere.confoꝛ miter egregij poete quod ꝓ ſin gulari laude romanis attribuit pcere ſub/ iectis⁊ debellare ſuperbos.eneið.vi.Sed oOo quot anxietatibus ⁊ plerumq; fruſtra in his laboꝛatur:qᷓ; ſepenumero pꝛo pace di ſcoꝛdia.pꝛo vuitate lites atq; diſſidia.pꝛo requie demũ inquietudo acerbiſſima ſub oꝛiuntur.vel ob oneroſam multitudinem legum et inuolutam canonum perplexi/ tatem? Aut ꝙ ſubuertunt iudicũ animos ſpes metus meroꝛ gaudium: Aut maxiĩe guia ꝑuerſi difficile coꝛrigunt᷑.et ſtultoꝝ ĩ finitus eſt numerꝰ. Sic certe ſtultoꝛuʒ. yt gloꝛient᷑ cũ malefecerint ⁊ exultent in reb peſſimis.Qualiter exultant ſi me interro/ gas:quia pꝛofecto extra naturam ſuam et lnruͤbe ndieatior cano ofgebena opbifer iohech⸗ Koprlenal oppei Eſenin vſt C0 oalloo nent tpeplgehe wichindi ſatagimus boꝛumdon Lunccner celumeden . ſupr⸗ oo 40 otoberto Getcecht gliand ven ADlicdede ſatinenrsr⸗ nneo⸗O hocienie ſul Tnilin 3 Aeen (. ſchliniſin naleniſin uiuns ſpt⸗ ſprenbenne hpioſtnen Hespregat Mmirerpien ſant tettmor tachereditae etmſſticni QPeſtaunl incorgeſn⸗ Vrmrez dor Etiniorn ugpouit humn ſu ſa lmnptüdeim ſtan aflün Aperende W chleongt, damwügf ſilnocke nicenig Men unſ⸗ neffabili norab, ſtan. ſorio, ltnmn decorgeng Ouncen iocicad⸗ Punnsck arfain 1okinccs repdafz hepnuer 1Db y Enontt, ninsne nuſtem. onNe. anöfifet nonsrſen inmereten nechngo⸗ sſebrizſel uamordo/ uinad müpula⸗ aur eſt mcopioſa guitpiicei nategme Gitasade renperbus duleel equosofin nrſe⸗ dn Sd gfuſnin ppnedt ſicingro ina ſub inanen ehe/ ſanimos gutmape tſtultop! altoruzft entinteh neinteno mmſuond veſt. cop.⁊c. nidnn. Onmnium ſanctoꝛum in beluinã bꝛutalitatẽ ſeſe deijciunt ⁊ om/ nis exultatio talis maligna ẽ Ja.iiij. Sʒ o vere beata ciuitas illa/celeſtis vniuerſi/ tatis. vbi rex vnus / deus eſt. vnica lexcha ritas.⁊ hec pace eterna colligat ſuos ciues et opulentiſſima paſcit in requie.obeditur qqʒʒ pꝛophetice monitioni.filie ſyon exultẽt in rege ſuo. Exultate ⁊ vos quoniaʒ mer. oculos mentis ad diuinaʒ illam ſacramq; theologie facultatem/per quã bonum he/ roicum ⁊ diuinum cõtemplando adipiſci ſatagimus.⁊ ſane ſic adipſcimur dum ver boꝛum doctrinam/operibus cõpleamus. Tunc eni exultabimus id eſt extra nos in celum ⁊ deum ſaltabimus ⁊ leuabimꝰnos ſupꝛa nos ad inſtar ſolitarij. Et hic obſe/ cro ⁊ obteſtoꝛ vos per hodiernaʒ que ma/ gna eſt celebꝛitatẽ/et per illum qͥ ait Beati qui auð.verbum dei.eęt cuſt.il. Et rurſus. Qui er deo eſt / verba dei audit/quatinus ſuſtineatis me modicũ adhuc in ſermone meo.¶ Nunc enĩ ad altioꝛa ꝓfundioꝛaq; hodierni euangelij myſteria ꝑgere diſpo/ ſui.⁊ niſi me mea fallit eſtimatio libenter audietis. ¶ Sümus itaq; theologꝰ do/ ctoꝛ noſter Jeſus chꝛiſtus.ĩ doctrina ſua ſublimiſſima/⁊a cõmuni hominũ ſapien tia alieniſſima/in euangelio hodierne cele bꝛitatis/ſeptẽ ſaltus edocuit/ſub numero ſeptem beatitudinũ.per quos itur in celũ et copioſa merces appꝛehendit᷑ nũc in ſpe ſc/et pꝛeguſtatione quadam ſpiritus.tan dem ĩ re ⁊ plena perfectaq; fruitione. Hec ſunt teſtimonia domini de quibus ꝓphe/ ta.hereditate adquiſiui teſtionia ⁊c. Hec eſt myſtica iacob ſcala.vbi beatus ille vir cuiꝰeſt auxilium abs te/nunc aſcenſiones in coꝛde ſuo diſpoſuit ⁊ vadit de virtute ĩ virtuteʒ /donec videat᷑deus deoꝝ in ſyon Et q́;uis vnicus in genere ſit ſaltus queʒ Aug.poſuit amoꝛem dei vſq; ad contem/ ptum ſui.ſicut ecõtra amoꝛ ſui vſq; ad cõ/ temptũ dei mergit in infernũ.nihilominꝰ ſeptuplex hic gradꝰ aut ſaltus in ſpecie nu merat᷑quibo exultant id eſt extra ſe ſaltant et ſaliũt/ſancti in gloꝛiã celeſtis mercedis et per eos deducit dũs populũ ſuũ in exul tatione.dñs ille qui aſcendit iter pandens ante eos.qui exultauit vt gigas ad curren dam viã a ſum.ce.egreſ.ei⁊c.¶ Pꝛimus ſaltus eſt! a reb iſtis ſenſibiliby ⁊ diuitijs mũdanis/abſtractio.duʒ ipᷣa ponit ſeipᷣaʒ d poſtremũ/conuertamꝰ fit celo ꝓximioꝛ.Hoc faciũt pauꝑes/diui⸗ tias ↄtẽnentes ⁊ ſubiectas pedibo humi/ lis affectionis cõculcantes. Exoppoſito viri diuitiaꝝ/eis miſero modo ſuppeditã tur. ⁊ ſicut onus graue ꝑ cupiditatis mo/ lem grauant᷑ ſuper eos. ꝓpterea diuitie ſũt eis quaſi mola aſinaria ad collum ſuſpen ſa.qua/nitentes ſurſum ſaltare/retoꝛquen tur in ꝓfundum.quẽadmodũ de ſaxo ſiʒi/ phi /poetica eſt fictio. Et aplica vox cla/ mat. Qui volunt diuites fieri/ incidũt in temptationẽ ⁊ in laqueũ diaboli. Noli igi tur et non ſarcina diuitiarũ et cupiditatis viſco in celos ſaltare.tutiꝰ(mihi crede)cõ/ ſilium eſt / vt paupertatem ſpũs arripias/ leuem expeditã ⁊ liberam.qm̃ ſi Iſaie cre/ dis pauperes homines/in ſancto iſrael ex ultabunt. ¶ Becundũ ſaltuz operat᷑ſcoa beatitudo mititatis ſeu mãſuetudinis.Et hic fit nõ tm̃modo ſuꝑ res iſtas temꝑales quinetiã ſuꝑ ipſos hoĩes/ qui nobis vici/ nioꝛes ſunt.a quibo plerũq; grauat᷑ ſalta/ toꝛ celeſtis iniurijs.moleſtationib.contu melijs pꝛobꝛisq;. Sed in hoc ſaltu ſuper homines et ipoꝝ incõmoda/erigit᷑homo ver manſuetudinẽ. ⁊ ſic erigit᷑ vt in eo ni/ il turbationis inferre valeant.nihil leſio nis.ſed a talibo iniuriarũ inſultibo ſurſum magis impellit/ et dei cooꝑatione attollit᷑⸗ Pꝛobat hoc/verbuʒ pſalmiſte.Exaltauit manſuetos in ſalutem.Et iterũ ſuſcipiẽs manſuetos dñs:ſuſcipiens expone ſurſuʒ capiens. humilians aũt peccatoꝛes⁊ ſubij ciens vſqʒ ad terraʒ. Hinc exclamatio illa ad dñʒ.Erultatio mea.i.ſaltatio mea.erue mea circũdantibo me. Ln tertio graqdu ſcale beatifice ⁊ myſtice ↄſtuuitur ſaltatoꝛ noſter celeſtis/dum tranſilit ꝓpꝛiũ coꝛpus et exemplo Abꝛae egreditur de domo pa/ tris ſui.qui in pꝛimo ſaltu reliquerat ter// ram ſuã.et in ſcdðᷣo cognationẽ ſuã.ↄſoꝛmi ter ad verba ſcripture in GBeñ.Egredere ðᷣ terra ecce ſaltũ ſuperopes terrenas. Et de cognatione tua.ecce ſaltum ſuꝑ hoĩes co/ gnatos ⁊ affines.Et de domo patris tui. Ecce ſaltum ſuꝑ ſenſus ꝓpꝛios coꝛpales. Quid enim cõgruentius ſignificat domꝰ patris/ q; contubernium ꝓpꝛij coꝛpoꝛis: Quiſquis vero ad hũc gradũ tertiũ molit aſcendere/ vt ſalubꝛiter lugeat neceſſe eſt. Zur ita vt lugeat:Quia certe niſi ꝑ fletuʒ lachꝛimarum / exonerer ſenſualitas / malis 46 ſuper res iſtas tpales in aĩtioꝛaq; ſurgit et „ Bermo factus in die cupiditatibi intro naſcentib / exputri fo/ mitis coꝛruptione.⁊ niſi diluuio aquaꝛzuz taliũ/ſũmergant᷑ egyptij vitioꝛũ/ coõfeſtim ſenſualis pharao cũ equitib ſuis animaʒ iſraeliticã ſurſuʒ nitentẽ ↄpꝛehẽdit.ↄpᷣhẽ/ ſam circũligat funibo peccatoꝝ ⁊ circũliga tam trahit ⁊ deturbat in dãnatõis abyſſuʒ Veraciterq; tunc põt exclamare miſerabi lis homo talis. Quoniã iniquitates ſu⸗ greſſe ſunt caput meũ.⁊ ſicut onus graue grauate ſunt ſuꝑ me.Et rurſus. Intraue/ runt aque vſq; ad aiam meã.infixus ſum in limo pfundi ⁊c̃. Sed tanto diſcrimini uale ꝓpinabit᷑remediũ: Vtiq; luct et la/ chꝛime. Ad quid ita: Utreductis ads ma ris aqͥs.ſ.amare penitudinis ſuꝑ egiptios ſenſualitatis.aſcendat aĩa gratulabũda li/ bertate / ꝑ deſertũ huiꝰ infelicitatis/in terrã celeſtis pmiſſionis. Recogitet vehemẽter ꝓfunde ac frequẽter ſtatũ ſuũ.conditionẽ ſuã finẽ ſuũ.Audiat qᷓ;terribilis in ↄſuijs deus ſuꝑ filios hoĩm. Penſet q;incerta ſu per ipam ſunt diuine ſeueritatis ſeu miſe/ ricoꝛdie iudicia. Clamat ꝓinde cũ Ancel/ mo.Heu vbi ſum. ⁊ vbi nõ ſum.quoniaʒ vbi futura ſum neſcio. Ponat aſſidue co rã oculis ſuis in lumie fidei/quãta eã ſi re cte vixerit merces manet ĩ cel. Sinatũê/iq; boꝛredo addicienda eſt ſupplicio. Sico dñe exultauerũt filie iude aie videlicet cõfi tentes ꝓpter iudicia tua. Sic poſt fletum et lachꝛimas exultationẽ inducis Thob. iij. Sic pinde qui ſeminãt in lachꝛimis/ĩ exultatione metẽt.Hec eſt exultatio cũ tre moꝛe ꝑ quã anima deſerit ꝓpꝛiam carnali/ tatis domũ ⁊ ab omniba voluptatũ ullece/ bꝛarũq; tenacibo vinculis ſemet abſoluit. Et ſiquidẽ tres iſti gradus ſcale nr̃e euan gelice incipiẽtes reſpiciũt. gradus ꝓficientes decet.quem ꝑ quartum 7 7 beatitudinis ſaltũ attingimus. Et hiceſt eſuries ſitisq; iuſticie. Hic anima ſeißam exit et deſerit.dum affectu = ſepoſito nõ iam querit q̃ ſua ſunt. Sed affectione iuſti/tota ſuccendit᷑ ⁊ iius eſurie ſitiq; toꝛ quet᷑ dicens. Concupiuit aĩa mea deſide/ rare iuſtificatões tuas in omni tꝑe.cũ illis de quibe ꝓpheticꝰſermo eſt ad dñm. iin iuſti cia tua exultabũt.ſicut exhoꝛtat᷑alibi. Ex/ ultate iuſti in dño. Juſtos accipequi eſu/ riũt ſitiũtq; iuſticiã.Tũc hoc agit anima. tũc exilit ⁊ exultat.dum eleuata iriplici gra du pꝛioꝛi/ videt adbuc q;longe ſit ab illa Subſequẽs iuſticia beatoꝝ.q; impar exiſtattali tante/ q; retributioni gratiarũ et laudũ.qualem et quantã apud ſe meretcreatoꝛ ſuus.repa ratoꝛ ſuus/ptectoꝛ ⁊ ſaluatoꝛ ſuꝰ.et agno/ ſcens imꝑfectum ſuũ.iam nõ in ſe manet. ſegd clamaãs exultat. Deficit caro mea ⁊ coꝛ meũ.deus coꝛdis mei ⁊ pars mea deus in eternũ.¶ Pꝛiuſq; ad vlterioꝛa pergamus attendere libeat ſub palpabili mannducti one/qualiter in meditatione noſtra ſicex⸗· gargQeſcit ignis dilectionis diuine.quemad modum in ipſa lignoꝛũ exuſtione pꝛoſpi/ cere eſt.de quib in pſalmo.Exultabũt om nia ligna ſiluarũ a facie domini:/qui ignis conſumens eſt ſᷣm alium pꝛophetã. Pꝛi⸗ mo omniũ/conſumitur humiditas extrin ſeca/aliunde concreta.confoꝛmiterad ab/ iectionem diuitiarũ. Dehinc coꝛtex vicini oꝛ cuʒ ſuo humoꝛe reſoluitur.habes ſcõðᷣm gradum.Subinde caloꝛ intimius agens penetrat poꝛos.eosq; ab humoꝛenatura/ li ſenſim euacuat.habes tertium. Dein/ ceps dominat᷑ ignis ſuper lignuʒ/adeo ꝓ lem.habes quariũ. Relinquit᷑tandem car pꝛopꝛiã incipit deſerere foꝛmã ſubſtantia,/ bo viuus.vbi iam non eſt fumalis euapo ratio.non flãma ſub obſcurioꝛ/quẽadmo dum in pꝛima duplicitate. NHec eſt ibi vo/ latilis ſcintillarũ crepitus.non rapax aut ſonoꝛus vel ſtridulus ardoꝛ velut in tertõ gradu ⁊ quarto. Sed illic eſt igneitas que dam perlucida ⁊ quieta.totũ carbonẽ ſuc/ cendens illuminas ⁊ tranquille poſſidẽs incoꝛpoꝛans ⁊ vniens. Vbi tres inueni- es reliquos gradus/ plus ratione qᷓ; tem / poꝛe diſtinguibiles.ardoꝛem videlicet.ful Foren quietũ viuificũq; caloꝛem. ¶Et ic ſtatus / reſpicit tres nouiſſimos gradꝰ ſcale euangelice.ſᷣm tres ſaltus beatitudi/ nis trine.qui gradus ⁊ ſaltus ſunt ꝑfecto/ rum.qui iam vltra ſemetipᷣos abeũtes/ cũ angelicis etiam ſpiritibo conuerſant᷑ in ce/ lis ⁊ pedibus ſincere contemplationis in ipſo deo gradiũtur ⁊ exultant. ¶ Hec mi/ reris ſi extra ſe animã in deo ſaltare poſue rim.cum dicat Brego.angelos in deo cur/ rere.et maria in cantico.Exuliauit inquit ſpiritus meus in deo ſalutari meo. qð eſſe futurũ/vnus pꝛophetarũ Abacuc poſue/ rat.Exultabo ait in deo Jeſu meo.et apo/ ſtolus. Siue inquit mente excedimꝰ deo ⁊c. ¶ Bunt plane in ipſa etiam trinitate (ſi dicere fas ẽ) ſᷣm tria appꝛopꝛiata:.tres guicgint Geflgo pocubuni gendelaa leharck ſon Pif lgeſo. nnidüönd wubnn⸗ Prppt ſeno⸗ lus Cp guielit⸗ Hecnq benuamin nnclonen Gi tmolie lltarisſ Ghnow Wuo endenne Ktiumntan lepitin⸗ plantato Crnalita Piaav Vehet⸗ mmniinſi enhnn aumano⸗ klitnnte, nden nnde lemaner Genco Padangn pognns manndcd oſtnſco⸗ eqgenl onepeoſt⸗ Aluditen nunigs Pbei ⸗ oipennn nidh Gnrnani bedn niusegne Repanura hum. Don⸗ In o hüſabſarra⸗ üuundenan mmalsenopo r agne rct ibiw⸗ nmpor aut cutinteno neigsque nboneſu le policis esinuend⸗ nonechten/ wiclcatl loren.Ert ſinos ig msbennnue, ſunrotew⸗ gabaiſts/d mtniinc Munonin (ſecm ur poſne indeo cor/ zuitinqut eo⸗goͤſe ucpoſu⸗ neo⸗ctapo⸗ cedin de⸗ m mnitat ,. ran R OHimmniũ ſanctoꝛum animaꝝ ſaltus ſine ecultationes/cõfoꝛmi ter ad tres nouiſſimas beatitudines. Pꝛi/ ma exultatio eſt miſericoꝛdiſſimi amoꝛis in ſpirituſancto. qualiter exultauit xpᷣs in ſpirituſancto.ſicut habetur Luce.x.Pꝛo⸗ pterea beati miſericoꝛdes qꝛ miſericoꝛdiã que ſpũiſaucco ꝓpꝛia eſt/conſequẽtur. De cundam erxultationeʒ intelligo puriſſime et mundiſſime cognitionis.in filio.in quẽ credentes(inquit petrꝰ)exultabitis leticia inenarrabili. Idcirco beati mundo coꝛde quoniã ipſi deũ videbunt. In tertia exul⸗ tatione eſt pacatiſſima ⁊ imperturbabilis quies in ipſo patris ſecretiſſimo altiſſimo qʒ refugio Naʒ beati pacifici quia filij dei vocabunt᷑. Si filij ⁊ heredes.heredes qui dem dei.coheredes aũt xpᷣi. ¶ Lunc in pa ceę facte eſt locus anime. habitatio eius in ſyon. Ibi filie ſyon filie pacis / exultant in rege ſuo.Et quelibet ſecura dicit In pace in id ipᷣm doꝛmiã ⁊ requieſcã. Ad hanc in uitabat apoſtolus ad Coloſſenſ ſcribens Pax xpᷣi exultet in coꝛdibo veſtris. Hinc Petrus dicit.bonũ eſt nos hicecẽ. Et pau lus. Cupio diſſolui⁊ eſſe cum xpᷣo.Hic re quieſcit anima in monte ſancto domini. Hic rachaele moꝛtua/amantiſſimus dñi beniamin naſcitur in mentis exceſſu.Hic in celo mentis ſereno/apparet ſignum ma gnũ/mulier amicta ſole.⁊ luna totius mu tabilitatis/ſub pedibo eiꝰ. Hic eſt pax que exuꝑat omneʒ ſenſum.in qua pace ſi ꝑfici atur / conſiſtit felicitas et ſanctoꝝ merces. m deductionẽ Aug. Hic abꝛaam ad ho/⸗ ſtium tabernaculi in feruoꝛe diei deum ſu ſcepit in angelis. Hic Jacob/vitioꝝ ſup⸗ plantator /in lucta foꝛtis eſt erga deum. et carnalitat neruꝰin femoꝛe marceſcit.Hic moyſes diuinã intrat caliginẽ. Hicaaron ꝓpiciatoꝛiũ federis ⁊ ſanctaſanctoꝝ intrat Hic helyas ad hoſtium ſpeluncevidet do minũ in ſibilo aure tenuis poſt vehemen⸗ tem ſpirituʒ.⁊c̃. Ideʒ poſtmodũ in igneo curru amoꝛis in celuʒ ſubuehitur. Hic di⸗ cit dauid in mentis exceſſu/omnis hõ mę⸗ dax.Hic ſanctuariũ dei intrans cõſiderat nouiſſima peccatoꝝ.Hic ſalomon euectꝰ dum clamauit Vanitas vanitatum ⁊ oĩa vanitas.Hic anima oſculatur deũ oſculo oꝛis ſui.⁊ in ſui ſponſi cubiculo cum am⸗ plexibo conquieſcit. Hic tandẽ Johes eſt in ſpiritu.⁊ nouiſſima ↄtemplat᷑.¶ Exul/ tate igit exultatõe ſeptẽplici/coꝛreſpodent᷑ — * ad ſeptẽ beatitudines ĩ euãgelica ſcala nu meratas ſᷣm triplicẽ ſtatũ incipientiũ qui aialis eſt. ꝓficientiũ qui rõnalis.ꝑfectoꝛuzʒ qui ſpũalis iudicattm Berñ.ad fratres ðᷣ monte dei. Statꝰ imꝑfectoꝝ lãguet amo⸗ re caſto ⁊ diuino.qꝛ ꝑ ipᷣm quodãmõ inci⸗ pit decoqui ⁊ non abſq; grauib moleſtijs ab innatoꝝ vicioꝝ ſcoꝛia ⁊ rubigine ꝑmũ dat᷑. Sic erat qͥ dicebat. Adiuro vos filie hieruſalẽ ſi inueneritis dilectũ meũ vt an/ nũcietis ei q; amoꝛelangueo. Etrurſum. Fulcite me floꝛib ſtipate me malqꝛ amo⸗ re lãgueo. Poꝛro aĩa iĩ ſtatu ꝓficiẽtiũ/amo re iam moꝛit᷑.dum talibo caret moleſtijs.id circo dicta ẽ foꝛtis vt moꝛs dilectio. Deni qʒ; in ſtatu ꝑfectoꝝ aia poſt lãguoꝛẽ ⁊ moꝛ tem/vinit amoꝛe quo viuebat apls dicẽs. Viuo ego iam nõ ego. viuit in me chꝛiſt⸗ꝰ VUige figurã in xpᷣo.languit in paſſioe. moꝛtu in tumulatoe.vixit in reſurrectõe. Sic ſemen humi iactũ pꝛemit᷑ alterat᷑ de⸗ hinc moꝛit᷑ tandẽ in fructu viuificat᷑. Sic regina ſaba/ dũ videre vult regẽ ſolomonẽ pꝛius vexat᷑ in itinere. poſt hoc moꝛit᷑ ſtu⸗ poꝛe.nõ eni erat pꝛe ſtupoꝛe vltra in ea ſpi ritus.iij.Reg.i. Demũ viuit leticia ⁊ exul⸗ tatione iubilãs ⁊ exultãs Beati indt viri tui ⁊ beati ſerui tui.ij.parał.ix uoſut plurima que ꝓlixitatis odiũ ſubticere cõ⸗ pellit.ſed fingamꝰnũc.quĩpotius ſanctos ſanctasq; oẽs quoꝝ merces copioſa eſt in celis nos allocutione blanda ⁊ amicã tali⸗ ter exhoꝛtari. Exultate chariſſimi. exulta⸗ te.Et ad nr̃am beatã ſocietatẽ ꝓpero ſaltu virtutis occurrite.En aſſumꝰ. En expecta mus.En ꝓmptos cernitis.ferre petimꝰau xiliũ.tum oꝛationib noſtris ad deũ.tump tectionibo erga rugientẽ inimicũ. Fuimus qð eſtis. nemo deſperet. nemo excuſatões querat in peccatis. Erat par in carne fragi litas. Similẽ hoſtiũ rabiẽ experti ſumus Quid aũt:ſiquidem coꝛ nr̃m ⁊ caronfr̃a ex ultauerũt in deũ viuũ ⁊ in vmbꝛa alarum ſuarũ exultauimꝰ.Adheſit anima poſt eũ. nos ſuſcepit dextera eius ⁊ liberati ſumus Atq; eundẽ qui copioſa mercesẽ/inamiſ⸗ ſibiliter attingimꝰ. Idem vobis qui ⁊ no bis fuit auxiliatoꝛ/eſt dominus. Idẽ triũ/⸗ phus repꝛomittit᷑.ſimilis merces ſi exultã tes in deo exultaueritis / reſeruat᷑. Veruʒ ſi mercedis pꝛemiũ placet.non terreat laboꝛ certaminũ. Unuſquiſq; enim ꝓpꝛiaʒ mer⸗ cedem accipiet ſ̃ᷣm laboꝛem ſuum. 5 ſi 46 Bermo factus in ſolennitate abſq; vlla fictione nos amatis ⁊ amantes honoꝛatis.noſtrũ diligite ↄſoꝛtiũ.noſtra vota cõplete ⁊ vehemẽs qð de veſtra ſalu te gaudium capimꝰfruſtrare nolite. ¶ Pi geattamẽ aliquãdo ĩmo⁊ pudeat tot dura aſpera ⁊ hoꝛrida ꝓ ꝑituris quotidie ꝑpeti et ꝓ inſano amoꝛe moꝛtaliũ/ tam indigne cõtumelioſeq; toꝛqueri vt indigniꝰ perea⸗ tis.ad nr̃jm vero tam iocundũ tam amabi le ſerenũ ⁊ deſiderabile ↄſoꝛtiuʒ lentis aut languidis vel emoꝛtuis affectibo aſpirare. Et nequaq; ardua infractaq; ceruice/ ad hoꝛã bꝛeuis etatis.Exultate vt in ꝓꝑpetuũ cõrgnerie V tamen merces vr̃a copioſa i hec ⁊ hmõi inſonaret mõ noſtris auribo illa felix beatoꝝ concio.illa ſuꝑna ſanctoꝛũ eccleſia (o doctiſſimi ⁊ ſa,⸗ pientes viri)quid ageremꝰquid cuperemꝰ eſt ĩ celis. quo pacto eſtuaremꝰ.quis noſtrũ eſt qͥ nõ totus exultaret?: Quis hoc audiẽs/nõ ern beſceret putreſcere iaceẽs ĩ peccatis:Quis nõ potius aſſurgeret ſaliens ⁊ exultans in deuz viuũ qm̃ copioſa merces eſt in celis: en bloman nõ in infidelitate obſurꝰ nerim / ſic dicũt/ſic vocãt.ſic acclamãtes alliciũt. Obtemperemꝰigit᷑ vocantibꝛ ami cis.⁊ talibo amicis.vt ad celeſtes nuptias inuitãtes/ verecũda repulſa nequaq; ↄfun damus.:nõ reijciamꝰoblatam vltro merce eum. dü licet ⁊ tempꝰ eſt.ſed exultemus to- to conatu mẽtis vbi noſtra merecs copio ſa eſt in celis. quod ipᷣe cõcedere dignetur ctoꝛuʒ ſuoꝛum copioſa merces Amen. Igens ihs turbas. aſcendit in montẽ Math. v. c. Doctiſ ſimiac ſapiẽtes viri/talis tã⸗ taq;ʒ eſt diei buiꝰ celebꝛitas. Vyt in collaudatione buiꝰabũ — verũq; fit illud decepti amantis apud Na ſoneʒ. Inopem me copia fecit. Si enivnꝰ aut alter ſanctoꝝ famabiliuʒ/ omni lande bumana ſuperioꝛ eſſe ab eloquentiſſimis viris ſepe cõfeſſus eſt. meus ſermo qualis erit que pᷣconia nõ vnius aut paucoꝝ ſeld omniũ cõplectat᷑. Adde ꝙ hic vberrima et longe varia loquẽdi materia ſuppetit.Lũ rex regũ ⁊ domin dominantiũ gic uam Bequitur alms ſer mo factꝰ i ſolẽnitate oĩm ſanctoꝝ ab eodẽ dantia magis laboꝛemq; inopia. Etenĩ viarũ ſimul occurrẽtiũ multiplicitas/via⸗ toꝛem qñq; turbat amplius.qᷓ; ꝓmoueat. de ciuitate ſuꝑna.de qua gloꝛioſa dicta ſũt Tum de pᷣmio beatoꝝ!tam eſſentialiqᷓ ſubſtãtiali in aĩa.⁊ ↄſubſtãtiali in coꝛpoꝛe et actuali in vtriſq;. Deniq; de virtutibus omnibo.de donis. de beatitudiniby alijſq; oꝛnamẽtis.quibo ſancti tui in gloꝛia nunc triũphantes/ et olim in vita agoniſantes pᷣditi ſunt ⁊ fuerũt.Qð ſi oĩa nũc dicerevo luero / van erit ⁊ inexplebilis conatus me us. incidãq; in illud. Qiĩa qui dicit.nihil dicit. Pꝛopterea vnũ tm̃modo.quod iſto ſermone dici. illud penitus in exemplũ re⸗ linqui nũcaggrediar.illius auxiliũ/iquaʒ velut in montẽ Jeſus deſcendẽdo ꝑ mari am matrẽ aſcendit.imploꝛãteg. pᷣſentemꝰ illi aue angelicuʒ Aue ⁊c. G viri.O mittamꝰinterim coꝛticẽ lr̃alis ma⸗ terie ⁊ interioꝛa myſteria penetrantes/ ver ba hec nr̃o ꝓpoſito coaptemꝰ.vt in pꝛimis neminẽ cõturbet.ꝙ de ihu ſolo / verba hec contexta ſunt.qm̃ tanta eſt capitis mẽbꝛo rũq; cõnexio.vt ꝙ de capitexpo dicit/dica tur ⁊ de quolibet ſanctoꝝ.q vidẽs turbas aſcendit in montẽ.Sed quo aſcenſu.⁊ ad quẽ montẽ: Aſcenſus iſte non pedib coꝛn) poꝛis ſed pijs affectibo atq; virtutibo perfi citur. De quali aſcenſione loquit᷑ ad deuz pꝛopheta Beatus inquit homo cuius eſt auxiliũ a te.aſcẽſiones in coꝛde ſuo diſpo⸗ ſuit in val.la.in lo.qu.pof᷑. Poꝛro mons iſte ad quẽ aſcendit/mons ſyon eſt. mons coagulatus.mons pinguis.in quo bene/ placitũ eſt deo habitare.iuxta illud qð ibi dem ſubinfert᷑. Eteni benedictionẽ dabit legiſſatoꝛ.ibunt de virtute in vir.vi.de. de. in ſyon.Cererũ a turbis ſecedereconuenit alia / iuxta numerũ ſeptem beatitudinũ in euangelio hodierne celebꝛitatis.enumera tarum. Poſtq; veniat anima ad deũ etad montem ſanciuʒ eius.nunc in ſpe per ſpe⸗ culum ⁊ enigma.tandem in re per nudam perſpicuãq; viſionem. ¶ Et in hmõi qua licunq; deductione.nuncad noſtrã expoꝛ tationem.nunc pꝛo ſanctoꝛũ collaudatio⸗ ne. verſabit ſermo noſter. Et q;uis vnicus in genere ſit aſcenſus in deũ.⁊ in montem ſanctũ eius.quem aſcenſum Augꝰ.poſuit amoꝛem.vſq; ad contemptũ ſui/ſicut ecõ⸗ tra amoꝛ ſui vſq; ad cõtemptũ dei / mergit in infernũ.Nihilominꝰ ſeptuplex hic aſcẽ ſus in ſpecie numerat᷑. quaſi totidem gra⸗ dus myſtice Jacob ſcale. vbiſunt angeli WWigens iße turbas ⁊c̃.Obſecro doctiſſimi ⁊ ſapientes behẽ ſenſuse abiltir lsſonn luquon nensitae gurumenr gen ont angpen echnants fuluerpu Oumnnelo eriteete ntonum peragyen aun eſonn Pedleunni, ſagtonus Uawrſap Cninemn ſnon uegafn cio Ni⸗ liteofen cer. nguene Aln nccetts nbirrmun iumnlde ſwinne ügaäy⸗ bls rin cuntac mmſne woſaln cominn hlopeen ntbunon un porin Pphenne Imeſcra Nni ſubl Nerinn bapſini einsne dinfit igi5 e Imnbus thiiſg onanone dichnh giogifn Nenplän tliüigu⸗ icopne in Denoſ luſpiane ilialsnu; nreger. tinpumis dwodabe Psmäbro odicldi ſcendes Nenig⸗ꝛdd pealbycon⸗ untyperf Uutagdenz ocuinsct ſuodiſpo⸗ m nons eſt,mons gnodene⸗ lnsöͤ nonedeht Virden. getonun Animcinüi —KZ ang iga Micho⸗ landano smias montem g oſi ſontecs⸗ de/not 2 erbicaſd Niden Himniũ ſanctoꝛum aſcendentes et deſcendentes.⁊ dñs innixꝰ ſcale Geñ.xviij. ¶ Pꝛimꝰgradꝰvel pꝛimꝰ aſcenſus eſt·/a turba rerũ iſtarũ ſenſibiliuʒ et diuitiarum mundanarũ.Quẽ facit pau ꝑtas ſpiritus. Beati inquit pauꝑes ſpiri⸗ lu quoniã ipſoꝝ eſt regnũ celoꝝ. Cõtem/ nens itaq; anima deuota temꝑles copias aurum et argentum cum ſuis ſequelis.eaſ dem/contemptui ſuo ſibiqʒ ſubiecit.ſubie ctaq; pedibus humilis affectionis calcat. et clacatis dominatur. Siquideʒ ita figu raliter pꝛomittit dominus per Moyſen. Omnẽ locũ quẽ calcauit pes veſter. veſter erit. Pedem intellige affectionũ. Hinc fit vt anima in ſurſũ altius erigitur /velut ſu⸗ per aggerẽ grandeʒ ↄſtituta et celeſtis mõ tis cacumen iam reddit᷑pꝛoximioꝛ.Exad uerſo viri diuitiarũ eis miſero modo ſup⸗ peditantiũ qm̃ turba hmõi rerũ terreſtriũ ſicut onus graue ꝑ cupiditatis molẽ gra⸗ uatur ſuꝑ eis. Pꝛopterea diuitie ſunt tali anime/tanq; mola aſinaria ad collũ ſuſpẽ ſa qᷓ montẽ aſcẽdere retoꝛquet in ꝓfundũ. quẽadmodũ de ſaxo ſiſiphi poetica eſt fi / ctio.Hinc apłica voxclamatqui:volũt di uites fieri.incidũt in laqueũ diaboli/⁊ ten tationes.⁊ deſideria multa nociua ⁊ inuti lia.que mergũt hominẽ in interitum.i.ad Tim̃.vi.fücergo in montẽ ↄtemplatio⸗ nis celeſtis ſcãdere ſatage.tutius eſt crede mihi.vt pauꝑtatẽ ſpũs arripias.leuẽ expe ditam ⁊ liberã. Per hanc eni aſcẽdit chꝛi⸗ ſtus in montẽ ⁊c̃. Gcoda turba eſt homi nũ.qui plerũq; cõtumelijs.moleſtationi⸗ bus. ⁊ iniurijs ⁊ alijs mille modis.impe/ diunt aſcẽſum in montẽ. q;ᷓobꝛem vt ani⸗ ma ſancta ipᷣos tranſſiliat neceſſe eſt. Hũc vero ſaltũ ⁊ aſcenſum operat᷑ ſcᷣa beatitu do mititatis ſeu mãſuetudinis. Mititas quippe erigit hoĩes ſuꝑ hoĩes.vt nihil eis turbationis inferre valeãt.nihil leſionis. quin potius ab his ↄpꝛeſſionib/ꝑ iniuri as. ꝓbꝛa.moleſtias.ſurſuʒ magis impellũ tur. ⁊ ſicut arca noe.creſcẽtibo vndis tribu lationũ.ſublimius attollit᷑ ⁊ tandẽ foꝛtius aſcendit in montẽ. ¶ Tertia turba.eſt tur ba paſſionũ exoꝛiginali fomite in hocmo ribũdo coꝛꝑe ſcatentiũ.quẽadmodũ ſpes metus.meroꝛ.gaudiũ ⁊ ſilia. O turbã tur bulentiſſimã.turbã noſtra omnia/miſerii/ modis ↄturbantẽ.turbã deuiq; cũ omni⸗ bus.tum pᷣcipue adoleſcentibo infeſtam ⁊ eda eos colluuione ſoꝛdidantẽ. Hãc tur⸗ 46 bam egredi nõ aliter facile eſt q; p tertiam beatitudinẽ. qua dictũ eſt Beati qͥ lugent qm ipCiↄſolabunt᷑. Cur ita lugere neceſſe ſt?qꝛ certe niſi ꝑ ffetũ exoneret. lauetur et purget᷑ ſenſualitas a malis cupiditatibo in tronaſcẽtibo. ex putrida coꝛruptõe. niſi in ſuper diluuio aquaꝝ. taliũ ſi ummergat᷑tur ba egyptiaca vitioꝝ.ↄſfeſtiʒ ſenſualis pha rao cũ curribo ⁊ equitibo ſuis.aĩaʒ iſraeliti⸗ cam ſurſuʒ nitentẽ/ ↄpꝛehẽdit.ↄpꝛehẽſaʒ circũligat funibo peccatoꝝ. circũligatã q̊ʒ trahit. ⁊ ↄturbat in dãnationis abyſſum. Tic veraciter exclamare põt miſerabilis aia talis. Quoniã iniqͥtates mee ſi upgreſ⸗ ſe ſunt caput meũ. Et rurſus. Intrauerũt aque ⁊c. Tato ergo diſcrimini. quale ꝓpi⸗ nabit᷑ remediũ: vtiq; luctꝰ ⁊ lachꝛime.Ald quid ita:vt reductis aqͥs maris.aquis ſcʒ amare penitentie ſuꝑ egpprigas ſenſualita tis/aſcẽdat aĩa ꝑ deſertũ huiꝰ infelicitatis. in terrã ꝓmiſſionis ⁊ in montẽ dei Jacob Sed aietali/vnde luctꝰ ⁊ lachꝛime: Vn⸗ diq; ⁊ abũde. Recogitet aĩa talis vehemẽ⸗ ter ꝓfunde atq; frequẽter/ſtatũ ſuũ.ↄditio nem ſuã.ſuuʒ q̃ʒ finẽ. Judicet q;terribilis dens in cõſilijs ſuꝑ filios hoĩm. penſet qᷓ; incerta ſint ſuꝑ ipᷣaʒ diuine ſeueritatis ſeu miſcõie iudicia. Clamet pꝓinde cũ Anſel⸗ mo. Heu vbi ſuʒ ⁊ vbi nõ ſuʒ quevbi futu ra ſuʒ neſcio. Ponat aſſidue coꝛã oculis ĩ lumine fidei quãtg eã ſi recte vixerit mer⸗ ces manet ĩ celis. Sinaute/qᷓ; hoꝛrẽdo ad dicẽda eſt ſupplicio. Tũc lugebit.⁊ lugẽs ab oĩb voluptatũ illecebꝛaꝝ / turbis irri⸗ dentibo ſemet abſoluet.⁊ aſcedet in montẽ quidẽ triplices iſti pꝛioꝛes gradꝰvł aſcẽſus ſcale nr̃e euãgelice qͥbꝛaſcendit᷑in montẽ/reſpiciũt incipiẽtes.⁊ in ipᷣo Abꝛa am figurati ſunt de q̃ habet᷑ Geñ.xij.Egre dere de terra tua.ecce aſcẽſuʒ vel egreſſuʒ a turba opũ terrenaꝝ.q̃ ad pꝛimã beatitudi nẽ.Et de cognatõe tua.ecce aſcẽſuʒ ex tur⸗ ba hoĩm.qͥ cognati ſũt ⁊ affinesq̃ ad ſecãũ dã beatitudinẽ. Et de domo pr̃is tui.ecce aſcẽſuʒ ſuꝑ ſenſus ꝓpꝛios coꝛꝑales ⁊ ſuarũ turbã paſſ onũ.Quid eni ↄgruẽtꝰ figniii cat h̊ domꝰpr̃is/qᷓ; ↄtuberniũ ꝓpꝛij coꝛpis Et h q̊ ad tertiã beatitudine. ¶ Bubſe⸗ quẽs gradꝰ⁊ ille ẽ quartꝰ.decet ipos ꝓfici tes.vbi aĩa ſeip̃aʒ quodãmõ ecit.dũ ꝓpꝛiaſ affectões.ↄmodi.tanq; turbas aliq̃s inti ,) mas deſerit. ̊ ꝑ q̃rtã beatitudinẽ.q̃ ẽ eſunri es ſitisq; iuſticie.ꝑ hãc aũt afftan⸗ omodi H BGermo factus in ſolennitate depoſito.nõ iam querit ꝗᷓ ſua ſunt ſed affe ctione iuſticietota ſuccẽdit᷑ ⁊ ipᷣius eſurie ſitiq; contrabit in ſublimiꝰ montis.Quo pacto:/ſic ipᷣa anima eleuata triplici gradu ſeioꝛieſuperet turbas pꝛedictas. Sed ad ixc q;longe ſit ab illa iuſticia beatoꝝ reco gitat q; impar exiſtit tali dignitate tateq; 6 retributionũ gratiatũ ⁊ laudũ.qualẽ ⁊ qqn⸗ tum meret᷑ apud ſe creatoꝛ ſuus.reparatoꝛ ſuus. ꝓtectoꝛ ſuus ⁊ ſaluatoꝛ ſuus. Heni/⸗ agnoſcens imꝑfectũ ſuũ.iam nõ in ſe ma⸗ net ſed deficit a ſe.⁊ in ſalutare dei conſcen dit cum ꝓpheta dicens.Deficit caro mea?z coꝛ meũ.deus coꝛdis mei ⁊ pars mea deꝰ ĩ eternũ. Ita anima deficiendo a ſe ⁊ ſuble⸗ uata ſupꝛa ſe.liberiꝰ in montem aſcendit. ¶ Mirabit foꝛtaſſis aliquis.ſi iam vltra quippiã anima baber qð deſerat ⁊ aſcen⸗ dat ſublimiꝰ in montẽ. Ecce tranſſitijt tur bam reꝝ materialiũ epire ſe ꝑ pꝛimã beati tudinẽ. Exiuit turbã hominũ iuxta ſe per ſcõdaʒ. Abducit ſe a turba paſſionum infra coꝛpus ꝓpꝛiũ.per tertiã.Deſeruit tandein tra ſe innataꝝ affectionũ.penquamã.Tux be alie / quales relique ſunt. ampli ſunt ni mirũ turbe ciuiũ ſuꝑnoꝝ ſub triplici hie⸗ rarchia cooꝛdinatoꝝ. turbe pulcerrimełet a pꝛioꝛibolonge diſſimiles traſfeũde. Ipſt eni ſunt cuſtodes ciuitatis.quos/aia deuo ta querens ſponſuʒ /paululũ ci ptranſiſſet inuenit quem diligebat. Itaq; niſi relicta hac triplici turba.nõ puenitad ſupꝛemuʒ cacumen montis noſtri. in quo de eſt in/ nixus ſcale myſtice.que dicta eſt.⁊ vbi aĩa tute requieſcit in monte ſancto dñi.Hi tii plices aſcẽſus ſunt ꝑfectoꝝ atq; purgatiſſi moꝝ.quales fuerũt ſancti nr̃i dũ viuerent et multo feliciꝰtales nũc ſunt in gloꝛiavbi hSm dictũ Breg. ipi in deũ nõ ſolũ aſcẽdũt. ſed in eo curũt. ¶ Sunt plane in trinita⸗ te(quãtuʒ dicere fas ẽ tres ꝑfectarũ aiarũ aſcenſus. cõfoꝛmiter ad tria appꝛopꝛiata ꝑſonis inxta tres nouiſſimas beatitudies quibo aſcendit᷑in montẽ ſupꝛemũ. Pꝛimꝰ aſcenſus eſt miſericoꝛdiſſimi amoꝛis ĩſpi⸗ rituſancto.qualiter exultauit id eſt extra fe ſaltauit ⁊ aſcẽditxpᷣs in ſpirituſancto LCu ce.x. ꝓpterea beati miſericoꝛdes qꝛ miſeri/ coꝛdiã que ſpirituiſancto ꝓpꝛia eſt conſe⸗ quuntur. Et hic ꝑtranſit᷑turba ſeraphin. Scoõm aſcẽſum intelligo.puriſſime ⁊ mũ Adiſſimis cognitionis in filio.in quẽ credẽ tes (inqͥt petrus )exultabitis leticia in enar rabili Idcirco beati mũdo coꝛde.qm ipſi deũ videbũt.⁊ hic ꝑtranſi᷑᷑urba cherubin In tertio aſceſu eſt pacatiſſima ⁊ imꝑtur⸗ babilis quies in ipᷣo patris ſecretiſſimo al tiſſimoq; refugio. Nã beati pacificiqm̃ fi lij dei vocabunt᷑. Si aũt filij ⁊ beredes.he redes quidẽ dei.⁊ in eius adiutoꝛio babi⸗ tantes. ꝓpter qð in pace fit locꝰeoꝝ.⁊ excla mat aĩa quelibet talis cum ꝓpheta.in pace in id ipᷣm doꝛmiã ⁊ requieſcã.⁊ hic aſcedit ſupꝛa tertiã turbã que eſtthꝛonoꝝ.¶ Sic igit᷑ declaratũ eſt/⁊ ſuꝑficiali quodã tranſ⸗ curſu deductũ eſt (octiſſimi ⁊ ſapiẽtes vi riganlle gradibo.quo ve aſcẽſu/iuxta ſeptẽ plicẽ beatitudinẽ/quilibet ſanctoꝝ exem⸗ plo xpᷣi:vidẽs turhas/aſcẽdit in montem qð fnit thema. ¶ Dupſunt plurima q̃ eci am ipe dictauerã.pᷣſeruim de aſcẽſu in mõ⸗ tem ↄtemplatois.ſed bꝛeuitatis amoꝛ me retrahit.cogitq; vt ꝑſuaſione oꝛatoꝛia.⁊ ex boꝛtatoꝛia/ ad aſcẽſum ſuꝑne felicitatis fi⸗ niat᷑qð ceptũ eſt. Or̃o. ¶ Venite obſecro ſapiẽtes ⁊ doctiſſimi viri.venite iuuenes et ꝑuuli.ſenes cũ iunioꝛibo.venite exulte⸗ mus dño.venite aſcẽdam in montẽ.vt ex emplo loth.ſaluos nos ibidẽ faciamus.fu giamꝰo citius a loco boꝛroꝛis ⁊ vaſte ſoli⸗ tudinis ad locũ vberrimũ.a carcere fetulẽ to ad regnũ ſpledidiſſimũ.ab exilio duriſ/ ſimo ⁊ luctuoſiſſimo:ad priaʒ ſuauiſſimã ꝓcelloſo mari ad poꝛtũ tranquilluʒ. Ab pentiby turbis / ad beatitudinis mõtẽ.vbi ſtatꝰeſt/oĩm bonoꝝ aggregatõe pfectus.p̃ ceſſerũt ſancti pceſſit ⁊ xps.qͥ nos ſi ubſecu⸗ turos pᷣſtolat. Lollam quicqͥd aſcẽſuiob ſtat. recedamꝰ pᷣcipue a circũffuis terrena⸗ rũ curaꝝ ⁊ anxietatũ turbis. Ille nos pꝛe⸗ müt ⁊ pᷣſſos atrerit. pPſſoscg Tattritos fun ditus via ꝓſternũt.Si ſpẽdiſſimas opes ſi voluptates iocũdiſſimas ſi glioſos ho⸗ noꝝ nitulos.ſi pᷣclarã deniq; ſapiam /felici ter ſtabiliterq; adipiſci ſatagimꝰ.aſcenden dieſt ĩ montẽ. Fallit᷑ p certo deſipit ⁊ inſa nit / qſqͥs inter infirmas rerũ caducaꝝ tur bas / iſta ſe habiturũ ſperauit. ybi cqd ẽ / egenũ ẽ.anxiũ cẽ.mobile.ſſnidũ.⁊ nulla ſta bilitate ſubnixũ An ꝑ q̃t qtidiana.tot exꝑi mẽta ſic ſe br̃e iudicat.ita vt iudicatis nõ dubito. ¶ Dualergo miſeria qrũdã mihi ſimiliũ:.qnta infelicitas ⁊ qnta dementia/ glioꝛſuʒz ſciẽter agi.⁊ ĩ egeſtate diuitias/in meſticia voluptates / in dedecoꝛe gloꝛia / I ltauſt ſeneſt obismo nnuſtco Gudelitat ec; ſan oebo⸗ dibineg nisdeſae mnoͤtesno Pahttes⸗ furincb⸗ coopue barnero ciennsb deno⸗ ſwumde inlyon debzcint dis1 onneſen hunann wö gomnne guannq bitautin nonteſax lenorano mennuho Nenring goͤniteon renst Wari mwaſis⸗ neten ſuseſt/ nibus: Lopꝛin ligunn etincne mguiagi lis y hneſinirn ſofimnan ognye tg nunhai Elmentod nſni mugoen nigtanr geede numhe maopanen Linnonen unmqi ſcinno oamome matmater ſclcnnsfe nneobſcn niteiovans Mniraul nmonier tuimof grnttrſoli/ anetſenle. hglodnu— giulſni uln d Cüſtre snnde Geſſeansß naoſcheni onid iſſistange Teneß 7 mivzin iſirue ſcblufn ginun Omniũ ſanctoꝛum ſtulticia ſapientiã /in fluxibilitate deuiam ſperare ſtabilitatẽ. ¶ Vt quid fabꝛicamꝰ nobis montes neſcio q̊s vmbꝛatiles atq; fantaſticos vicioꝝ.nũc in elatione.nũc in crudelitate.nũc in enoꝛmi fluxu volupta⸗ teq; ⁊ ſimilibj.Nõne mõtes hmõi.ſũt mõ tes gelboe maledicti ſupꝛa quos neq; ros diuine gre.neq; pluuia virtuoſe cõſolatio nis deſcendit.Aut ſi verius loquimur.hi mötes nõ mõtes ſunt.ſed valles teterrime pᷣcipites ⁊ lubꝛice.quibo innitẽtes dilabũ tur in abyſſuʒ. abſobeunc; ⁊ vꝛget ſuper eos puteos os ſuũ.¶ Ex bertate tota ſpũs.aſcẽdamus in montẽ ſo cietatis beatoꝝ.diſponamꝰ aſcẽſiones in coꝛde noſtro ꝑ gradus beatitudinũ pᷣmiſſ- ſarum.de pauꝑtate ſpũs in mititatẽ.ð hac in luctũ.de luctu in eſuriẽ ſitimq; iuſticie. de hac in miſericoꝛdiã.de ipa in mundicii coꝛdis,⁊ tandẽ intremꝰ pacẽ que exuperat omnẽ ſenſuʒ.⁊ in qua ſi ↄpleamur.cõſiſtit humana felicitas ſᷣm deductionẽ Aug.no no ð ci.dei. O vere felices ſancti.ſancte q; omnes:.quoꝝ celebꝛitas agit᷑felices in? quam qui ſecuri iam ⁊ vndiq; pacifici ha2⸗ bitant in tabernaculo dñi.⁊ requieſcũt in monte ſancto eius.nõ iam foꝛmidãt laq̃oſ temptationũ vbilibet expãſos.nõ ſeuas ir ruentiũ hoſtium inſidias.nullis moꝛdent ↄſcientiaꝝ aculeis.nulla vꝛunt᷑ infamia. nõ triſtes metuũt ſenectutẽ.omnia deniqʒ inter eos ſerena pacataq; ꝑſiſtunt. ¶ Eto tandẽ qui tales eſtis eterna pace fruentes nos pijs nũc oculis miſeras queſumꝰcer⸗ nite terras.Et ſi nibil patimini/cõpati tũ fas eſt. Cõpatimini nobis exuliba gemen tibus ⁊ flentibo in hac lacrimarum valle. Lõpꝛimũt ecce nos vndiq; hoſtiles ma⸗ lignantiũ turbe.cõculcãt.lacerãt.obꝛuunt et in carcerẽ detrudunt. Jam omne caput languidũ.⁊ omne coꝛ merens.a planta pe dis vſq; ad verticẽ capitis.nõ eſt in eccłia hac ſanitas. In illa heu dixerim ecclia cu⸗ ius fundamẽta ſunt in vobis montibo ſã⸗ ctis.qm veſtro ſanguĩe.veſtraq; moꝛte cõ ſecraſtis.dilataſtis.roboꝛaſtis.eam quam nunc heu immunitã cernitis miſericoꝛdia et merito qᷓm fede laceratã crudeliter deciſ⸗ ſam ſimiliter cõculcatã aſpicitis.vt huma ni ſpes auxilij iam nulla ſit. ꝓpterea leua⸗ mus oculos nr̃os in vos montes vndeve niat auxiliũ nobis. Nam cũ ignoꝛamꝰ qͥd agere debeam?hoc ſolũ habemreſidui vt urgam?candẽ li⸗ locuturꝰ?. ( bo ꝙ naſcit᷑ dei filiꝰex paterno intellectu et tur.⁊ habitauit ĩ nobis. mirabiliter oꝑari.tanq; habẽtes imperiũ yite ⁊ moꝛtis.tanq; inſuꝑ potetes in eo. ͥ vos cõfoꝛtabat xpᷣs.nunqͥ d abbꝛeuiata eſt hoteſtns vra nunqͥd charitas tepefacta: Abſit bDb. poti. Succurrite 8̊ miſeremĩ.ferte ſubſidiũ. Suſcipite vos montes pacẽ populo.qꝛ alij qui ſuſcipiãt et eam pᷣbeant/nõ ſunt. loꝝ coꝛona ſanctoꝝ omniũ.emitte lucẽ tu am ⁊ veritatẽ tuã.vt nos deducãt ⁊ addu⸗ t tu dñs rex ce cant in montẽ ſanctũ tuũ.⁊ in tabernacu⸗ la tua.in pᷣſenti ꝑ fidem ſpem ⁊ gratiã.⁊ in uturo per gloꝛiam Amen. Bequitur ſermo factus in die natiuita Itis domini ꝑ endem. Erbũ caro factũ eſt ⁊ habitauit in nobis Joh.i. Poſtulemꝰ?fra res in po. vt verbuz qð hodie caro factũ eſt / llud in me ꝓpbeticum adim pleat.dñs dabit verbũ euageliſantibo vtu te multa.qm̃ inſipidũ inane ⁊ inualidum erit verbũ mei oꝛis.ſi nõ accipiat virtuteʒ multam a verbo dei patris. Poterit aures carnis/ſtrepuꝰ nr̃i ſmonis ꝑcutereſed in auribo mẽtis nec foꝛtiter ſonabit.nec ĩ eas glte fixeq; deſcẽdet.ſi nõ a verbo hoc/ſuaʒ ſonoꝛitatẽ aſſumat ⁊ virtutẽ.Et hocipſuʒ vt impetremꝰ/te neſcio an gloꝛificãdã ma gis aut ſtupẽdã verbi huiꝰ matrẽ inuoca⸗ bimꝰ.ſalutantes ⁊ verbis angelicis ſaluta bimꝰinuocãtes ⁊ dicentes Aue maria ⁊c̃. erbũ ⁊c̃. Qm̃ triplicẽ verbi dñi nati uitatẽ euãgelica hec cõtinet ꝑticula/ad ſui ↄmemoꝛationẽ meũ inflexit animũ.q̃tinꝰ verbũ creatũ ſentẽtioſuʒ aſſumerẽ/q dever bo increato ꝗð ſentẽtioſiſſimũ eſt/fueram ides itaq; in pᷣaſſumpto ver naliter ideo verbũ appellat᷑. Aſpicis q; ab vtero materno naſcit᷑tꝑaliter/ꝓpterea dicit᷑ caro factũ eſt. Intueris poſtremo q in coꝛ de humano naſcit᷑ſpũalit q;obꝛẽ ſubiũgi Uerbũ.qͥd alti us/qd immẽſius/qͥd diuiniꝰ. Naʒ deꝰerat verbũ Joh̃.i. Caro factũ eſt.qd humilius qͥd impotẽtiꝰ.qͥd fragiliꝰ.qꝛ oĩs caro fenũ Ecci.xiiij. Habitauit i nobis qͥd amabili us qͥd iocũdiꝰ qͥd appetẽtiꝰ.neq; eni ẽ nec fuit alia natio tã grãdis:que habeat deos appꝛopiquãtes ſibi ſicut adeſt nobis deꝰ noſter Deut.iiij. Verbũ inqͥt taafirtmin ☛ 3 46 ocubs nr̃os ad deũ dirigamus.potuiſtis olim moꝛibũdo coꝛꝑe circũdati/mirabilia Germo factus in ſolennitate eſt. Uerbũ hocimmẽſe eſt virtutis.nã oĩa per ipᷣm facta ſunt. et ſi que ꝑ eũ facta non ſunt / eoipo nulla pꝛſus ſunt. qm ſine ipſo factũ eſt nihil.Quo pacto igit/entitas cõ/⸗ plexe ſignificãtib tribuit᷑. quoꝝ aliqᷓ nul⸗ lum habuerũt aut habere potuerũt factio nis initiũ.eoipᷣo quaſi inſaniẽs dicere au/ det maniche a deo tenebꝛarũ facta eẽ mul taique de ipᷣe nõ condiditcũ audiat ꝙ per dei verbũ oĩa facta ſunt. ⁊ in pſal. Verbo dñi celi firmati ſunt. et ad Heb.iij. Poꝛtãs oĩa verbo virtutis ſue. ¶ VUerbũ hoc iſuꝑ eternũ eſt duratõe.qꝛ verbũ qð erat in pꝛi/ cipio erat apud deũ. ui ↄcoꝛs eſt ꝓpheta In eternü dũe pmanet verbũ tuũ. Uerbũ ergo iſtud nõ eſt qð ꝑ auras efflando dit⸗ fundit᷑ nõ qð in tabulis aut pellib inſcri⸗ bitur.nõ deniq; qð aĩe irrõnali ꝑ inheſio/ nem innitit᷑ Sed verbũ eſt eternalit᷑ a pa tre emanãs.ꝑ qð pater dicitoĩa.in quo tã/⸗ in verbo ſentẽtioſiſſimo ⁊ arte ꝑfectiſſi⸗ ma/omniũ factoꝝ/omniũq; ꝓducibiliuz/ imago relucet. Werbi ideo ſolũ/qꝛ ſen⸗ tentioſiſſimũ eſt ⁊ omniũ expᷣſſiuũ.cui nec imaginarie quidẽ addi põt aliud verbum abſq; nugatione ⁊ ſuꝑfſua repetitõne. Id circo verbũ hoc/nullũ alind in diuinis p⸗ ducit verbũ.ne in trinitate cadat nugatio. quippe eſt ipᷣm obiectũ ſufficiẽs adequãs et terminãs oẽm ꝓductibilitatẽ verbi ĩdi/⸗ — uninis.nõ tamẽ minꝰ ob hoc potẽs q; pr qͥ tre qui gignit. ¶ Mira ꝓfecto ⁊ inexplica bilis natinitas.qm venerari poti ⁊ pia fi⸗ de credi cõuenit/q; curioſa verbi nr̃i penu ria reſerari.pᷣſertim cũ amplioꝛ ⁊ exqͥ ſitioꝛ de ea ſermo aliud tpᷣs expoſtulet.aliũ locũ aliã linguã. aliud ingeniũ/ ¶ Clerũ ab bac ineffabili ac eterna generatõe/ad tempoꝛa lem qua dies hodiernꝰꝑcelebꝛis effectꝰ eſt pgat oro.⁊ quid euangeliſta ſubiũgat au⸗ diamus Verbũ inquit caro factũ eſt.Ec/ ce qð ait apłs ad Ro.ix. Verũ abbꝛeuiatũ fecit ſuꝑ terrã An nõ bene abbꝛeuiatũ / qꝛ eternũ tpale. omnipotẽs paſſibile: ummen ſum mẽſurabile effectũ eſt.nõ tñ abbꝛeuia tum ꝑ diuinitatis diminutionẽ. ſed per ſu ſceptionẽ humanitatis ⁊ idiomatũ coĩca⸗ tionẽ. Verbũ inq̃m caro factũ ẽ. Hoc nul lus phoꝝ intelligere nullus concipere va luit.hoc doct plato neſciuit.hoc demoſte nes eloquẽs ignoꝛauit. YFatet Augꝰ. ſe in platonicis legiſſe libꝛis Johᷣ.hoc euange⸗ gignit.qꝛ r. ipᷣm eſt potẽtia cũ pa lium In pꝛincipio erat verbũ ⁊c̃ vſq; hãc ipᷣam ꝑticulã.⁊ verbũ caro factũ eſt. Sed dũ hic venit/calamꝰſuus ſtetit ⁊ in folio tã ti tã q; ſecreti myſterij iſtius / vltra ꝓgredi guſus nõ eſt. ¶ Werbũ inqͥ t caro factũ eſt. Hic abſq; vllo dubitatõis ſcrupulo euan geliſta ioh. inſinuat xpᷣm eſſe deũ.nec qͥ cqᷓ apertiꝰdici põt.deus inqͥ t erat verbũ.⁊ ver bũ caro factũ eſt. Si qͥs nõdum illuſtratꝰ eſt ⁊ qũo deus caro fact?ſit.nõ videt.nõ cõ cipit.nõ iudicat.nõ intelligit.ↄſulit ſcien⸗ tias oẽs hũanit adinuẽtas ⁊ de myſterio huiꝰnatiuitatis q̃ verbũ caro faciuʒ eſt in⸗ terrogat.ſed aut nullã aut dubiã aut erro⸗ neam pᷣſtant reſpõſionẽ. ¶ HNon video in/ quit grãmatica qua rõne aut noĩim impo⸗ ſitione etern/ habere incipiat durationis initiũ.immẽſus mẽſurã.impaſſibilis paſ⸗ ſionẽ.omnipotẽs ⁊ ĩmoꝛtalis impotentieę moꝛtalitatisq; defectũ. Si enĩ eternus eſt nõ habet initiũ.ſi autẽ initio careat/eternꝰ appellari meis ex regulis ꝓhibet᷑. ¶ Inc⸗ rogata ſuꝑ hoc logica/ qlliter inquit hicter minꝰhõ.qui ſpẽs ſpẽaliſſima ẽ/de pluribꝰ ſpecie ⁊ plus q; ſpecie differẽtibi verificari cotinget. vtputa de ſoꝛte ⁊ deo. Hoc pᷣdica bilia mea/hoc pᷣdicamẽta nõ hñt. Poꝛro qualis ſit pᷣdicatio deꝰ eſt hõ / niſi aut ꝑ ſe ſit aut ꝑ accidẽs / nõ intueoꝛ eãj. Si per ſe dixeris.ergovel neceſſariã vel ſimplicit᷑ im poſſibilẽ ↄſiteri neceſſe ẽᷣ ipᷣaʒ vero nõ eſſe neceſſariã ↄſtat.impoſſibilis ergo dicẽda. Et ſi pdicatõeʒ hãc ꝑ accñs aſſerere malue ris / monſtra quo pacto id fiet.cũ neutrum extremoꝝ in accidẽtiũ pᷣdicamẽto repona tur. etoꝛica ꝑſuaſionibo ſuis aſtruit ſi mulier pepit/ coꝛrupta eſt.ſi genuit/a viro cognita eſt. ¶ Ceterũ ariſmetrica/vl tra ſuã eſſe fatet᷑ ꝑſpicacitatẽ/q; in deo par tium ↄputet᷑numerꝰ.qꝙ due in eodem ſup poſito nature integre numerent᷑. ¶ Stu⸗ pet geometria/quãatitatẽ maioꝛẽ coꝛpoꝛis xpᷣi/ꝑ alterã vteri virginalis clauſi quãtita tẽ/abſq; diuiſiõe pgredi.qm penetratõis poſſviinmeno Clvir⸗Ad nullos pꝛi? ĩ terris ãgelicos cant audiuerat. Nul las h̊ loco ſuaꝝ ꝑſonaꝝ ⁊ calculationũ/nł las ↄſtellationũ vires/aſtronomia ꝑpẽdit auid de naturali phia eloquar.ei exꝑi mẽta nũq; ad h̊ ptigerãt vt abſq; viri ſemi ne puer foꝛmaret᷑. ¶ Quid poſtremo ð me taphyſica qᷓ deũ nec partibilẽ exiſtere poſ/ ſe/ nec compoſitũ nec genitũ / argumentis lütusd) lcctono göewi⸗ humunenn poliuuna Penthun Nlerſotdiu ſearnssd wlirino⸗ nöwu⸗ umuctin wehnine iumcram . ni bigligerhh Nlalla Pruuckin Gninſaop — kiocädici, odrlanon came gor hoibobone woliaroe hüinqnea gallöne nſtluner Cahphn. fundeun ſounſai⸗ kuptifnan Cllitirf loczpeen incmnati kumnind cſpeſceci arni⸗ litſcen enfſten⸗ Cwzeſti aen nnidin oininpo⸗ Dunnons blsz nporenne Wnndet e gunbicte edeplond⸗ brrfni Hocziea it Pord niſovpſe Giperſe nplotim aonoͤeſe Godicide menmalne fünendum ofehon ſuis atni ignn iſnenan Ggindr nouni ni . ninms iniinin zmid anullos 1 Bol gonin ughedi S Piiſon nenodn mſrne mnans Matiuitatis chꝛiſti y putat neceſſarijs cluſiſſe. ¶ Sed fatea⸗/ mur mgri ⁊ fratres in xpᷣo chariſſimi/hoc eſſe pᷣter naturalẽ inueſtigatõis modũ qð agit᷑. Neq; enĩ potentiã aut ſapientiã adeo coartemꝰ/vt infra anguſtos nr̃e ꝑſcrutatõ nis limites poſitaʒ arbitremur. Miraris hanc natiuitatẽ fieri potuiſſe. natiuitatis huiꝰeffectricẽ potentiã cõſidera.euolabit ãmiratio. Miraris tantã dei erga homĩes beniuolentiã:attẽde qꝛ ſi paruus amoꝛis ignicułꝰ /in tot⁊ tã ardua nos rapiat.quid de immẽſi diuini amoꝛis foꝛnace exiſtimã dũ putas: Ingẽs quippe amoꝛ magnũ di lectionis opꝰſlagitabat/quale fuit ulud ꝑ gqð verbũ caro factuʒ eſt.nõ inq̃m qᷓ altera humane nature ꝑs dicit᷑vt impiꝰ ſenſit a⸗ pollinaris.ſed caro ꝓut totã integrãcq cõ⸗ plectit᷑ humanitatẽ. Caro inqm factũ.nõ ↄuerſiõe diuinitatis in carnẽ ſʒ aſſumptõ ne carnis ad ſuppoſitũ.⁊ vnione q̃dã inef fabili ⁊ inſolita q̃ materiali tñ ꝓximioꝛ eſt nõ ꝙ natura hũana ex diuino ſuppoſito fi at materialit.aut in eo ſit ſubiecciue.ſed qꝛ ab eo ⁊ in eo eſt ſuppoſitiue.¶ Atuero nõ — iam qꝗqramꝰquo aut aq̃ ſed ꝓpter qͥd / verbũ caro factũ eſt.ꝓfecto vt recociliaretur caro Plane inqͥt Berñ.deiã nos deſpicere nõ poterit.frater enĩꝛ? caro nr̃a eſt.naturalqͥp pe vſus habet / vt caro ſilem ſibi carnẽ dui gat. Juxta illud Ecci.Oiĩs caro ad ſileʒ ſi bi ↄiũget᷑. Hec eſt illa ↄiũctio.illa pax.illa ↄcoꝛdia.illa ſocietas:que ꝑ tꝑalẽ pacem fi gurata eſt in vniuerſo oꝛbe tũc habitantẽ. qm inſup ꝓphetauerat pſał.dicens. Oꝛiet in dieb erꝰiuſticia? abũdãtia pacis. Inde eſt iocũdiſſimũ illud ⁊ omni armonicarũ modulationũ ſuauitate pꝛeſtãtiꝰ angelicũ carmẽ.gloꝛia in altiſſimis deo ⁊ in tra pax hoĩbo bone volũtatis. Et heu q; nõ bone volũtatis eſſe ↄuincimur / q ſciſmatib/ diq; ⁊ vndiq; diſſentõibo agitamur.¶ Ver bũ inq̃m caro factũ eſt cur ita:q̃tinꝰ videli cet ad ipᷣm/oĩs caro veĩat vt videat oĩs ca⸗ ro / ſalutare dei. vt dicat qlibet glabũdavo ce cũ ꝓpha. Coꝛ meũ ⁊ caro mea exultaue⸗ rũt in deum viuũ.Coꝛruperat itaq; oĩs ca ro viam ſuã Geñ.vi.ꝓpterea ꝑ carnẽ incoꝛ ruptã ſanare decreuit.¶ Hec alia venieẽdi cauſa fuit ſᷣm atteſtatões ſanctoꝝ q̃s omit to.qᷓ; peccatoꝛes ſaluos facere.Neq; enĩ cã incarnatõis fuit ꝑfectio vniuerſi.nõ crea/⸗ turaꝝ in deũ reductio.nõ manuductio ad capeſcẽdũ trinitatis myſteriũ.ñ alie hmõi pie aut fideliter aſſignate.ſʒ vnica incarna tionis ant pᷣcipua rõ fuit carnis nr̃e pur⸗ gatio. ¶ Ogloꝛificanda ꝓꝛſus dei caro q̊ oꝛiginalẽ ab omni carne ſufficiẽter diluit coꝛruptõeʒ. Mirus hic amoꝛ. pietas exi⸗ mia.Erubeſcat iã hoĩs caro peccatoꝝ ſoꝛ dibo inqͥnari.ꝓ qua verbũ caro factũ ẽ. qͥn etiã benedicat ois caro nomini ſancto eiꝰ. Et quo benedicat: Vtiq; pie ſancteq; vi⸗ uendo ⁊ ſpurciſſima carnaliũ libidinũ in⸗ quinamẽęta declinãdo.Oð qui egerit / ſecu ra mente illã decantabit ꝓphete vocẽ. caro mea reꝗeſcit in ſpe. Felix ſpes.ſed reqͥes lõ ge felicioꝛ.quã nec in futuro nec in pñti qͥ dem adipiſcit᷑ caro que in bꝛutalẽ carnem degenerat ꝓ qua(adeo enĩ eam charam ha buit)verbũ caro factũ eſt. Pe qᷓ; multo plurima de hoc ſcde natiuitatis myſterio dici poſſunt.ĩmo diſcuſſioni vl/ nes me eſt tro ſeſe offerũt ⁊ ingerũt.quibo pᷣtergreſſis (nec enĩ aut poteſtas aut volũtas eſt oĩa p ſequi)ad tertiã xpᷣi in coꝛdibo nr̃is ſpũaleʒ natiuitatẽ me trãſfero Et quẽadmodũ pꝛi ma natiuitas eſt a nobis colenda ⁊ deſide randa.qꝛ ex eius viſione beati erimꝰcũ an gelis. Et ſcdᷣa eſt nobis celebꝛãda qꝛ ꝑ illã viſitati ſumꝰin terris. Sic tertia eſt a nob eligenda ⁊ ꝓcurãda.qꝛ ex illius fecũduate/ amici erimus ⁊ affines diuinitatis. Neq; enĩ aliud eſt dei filiũ ſpũaliter gigni vel na ſci in coꝛdibo nr̃is:q; eũ tanq; ſpũalẽ ami⸗ cum adiutoꝛẽ ꝓptectoꝛẽq; ⁊ viuiſicatoꝛẽ/in anima nr̃a nouiter ſuſciꝑe ⁊ inhabitatoꝛẽ poſſidere.(¶ Et ne abſonũ tibi foꝛtevidea tur ꝙ deũ nr̃is in coꝛdib gigni dico/qua⸗ ſi ülius matres exiſtamus/ audi ipᷣm qui Math.cxij.ait. Quicũq; fecerit voluntatẽ patris mei qͥ in celis eſt/ ipᷣe meus frater et ſoꝛoꝛ ⁊ mater eſt. Totiens nãq; aĩa velut mater in ſe deũ ꝑturit.quotiẽs ꝑ mãdato/⸗ rum ſuoꝝ obſeruatõeʒ/ad graʒ eius redit Optãda ꝓfecto ⁊ totis deſiderioꝝ niſi⸗/ bus affectãda talis natiuitatis. Siquidẽ et a carnali ⁊ ſcoa natiuitate/ſpũalẽ hãc ſe eue lis cligibilo⸗ etiã marie fuit qᷓ; carnalis. ¶ Verũ qͥd faciemꝰcũ natꝰno bis fuerit ⁊ habitauerit in nobis.Non ex⸗ pellem?quidẽ ſed ſedulũ eidẽ exhibebimꝰ officiũ.q̃ſi ad nos putemꝰ pr̃em de puero hoc dicere qð de puero moyſe filia pharao nis dixiſſe legit᷑ Exo.ij. Accipe puerũ iſtũ et nutri mihi Ego dabo tibi mercedẽ tuã. A. 4 46 cauſe/a quibuſdã curioſe foꝛſan magis 29 BGermo factus dominica et quã mercedẽ:ſane vitã eternã. ¶ Itach ꝑuulꝰiſte vt alioꝝ vſus reqrit/ſeptẽ tracte tur obſequijs. Ad hoꝝ vero qplibet ſeptẽ obſeqoꝝ debita ↄgruitate pᷣſtadũ.totideʒ aſſumẽde ſunt nutrices ⁊ virginitate ⁊ di⸗ uluigetia ⁊ ſagacitate pᷣcellẽtes. Pꝛimo ĩuol⸗ uendꝰẽ.ſcoo reclinãdꝰ.tertio cuſtodiẽdus uarto leuãdꝰ.qnto balneãdꝰ.ſexto paſcẽ us. 2 deinde alio poꝛtãdꝰ vel baiulãdus. Puritas.charitas.tanqllitas deuotio.pie tas.miſcõia.obedientia. ¶ Inuoluit pꝛi⸗ mo puerũ ihᷣm pãnis mũdis/⁊ feruido la⸗ crimarũ lixiuio lotis / ipa puritas.q̃ ex ↄtri tione ↄfeſſioneq; gignit iuſticiã. Quippe notũ eſt puerũ hũc ſoꝛdidis in pãnis qeſce renõ poſſe iuxta illud In maliuolã aiam ⁊c.Quãobꝛẽ dicit cũ pſał. Lauabo ꝑ ſinꝰ⸗ gulas noctes lectũ meũ ⁊c. He vero lacri⸗ me dũ p cineres peccatoꝝ ⁊ ꝑ auſteꝝ ama re recoꝛdatõis ſaccũ colate ſunt:efficaciſſi⸗ mũ ad mũdificatõeʒ mẽetis lixiuiũ efficiũt Debinc ad puerũ in cunabulis reclinã duũ offert ſe nutrix ſcõa q̃ charitatis nomẽ habet ad quã ſpectat illa pꝛimo canticoꝛũ vox Yaſciculꝰmirrhe dileciꝰ meus mibi in ter vbera mea ↄmoꝛabit᷑. ¶ Reclinati poꝛ ro ad cuſtodiã pueri neceſſaria ẽ nutrix ter tia que trãquillitatis vocabulo dicit᷑ a ma loꝛũ negocioꝝ fragoꝛe ⁊ a litiuʒ ſtrepitibo hũc ſedule puerũ cuſtodit.⁊ dũ alijs vehe/⸗ mentioꝛ terrenarũ curaꝝ clamoꝛ inſonue/ rit illud abner.i.Regũ.xxvi.foꝛtiter excla⸗ mat quis es tu q clamas ⁊ inqetas regem. BSuos inſupꝑ ſeruulos q̊s ſenſuũ noie ap pellamus / iterũ ⁊ iterũ monere nõ ceſſatvt ab omni nociuoꝝ incurſu pueri huiꝰlectu lum cuſtodiant.negligẽtibo aũt minãti in⸗ crepatõe atrociter impꝛoꝑat dicẽs illð qð ibidẽ in dauid ꝑſona ſubdit᷑. Viuit dñs fi lij moꝛtis eſtis vos qͥ non cuſtoditis dũm vrm regẽ xpᷣm dñi. ¶ Dubinge poſt doꝛ⸗ mitionẽ leuãdus eſt puer. Hoc obſequiũ p̃ᷣſtabit quarta nutrix ſancta meditatio.q̃ totiẽs puerũ hũc excitat/ quotiẽs hoꝛolo⸗ gium amoꝛis ſuo pondere ceciderit at pulſauerit dicitq; exurge qᷓre doꝛmis dñe exurge ⁊ ne repellas in fiuẽ. Jpᷣm vero exci tatum euoluit/⁊ pãnos explicat quibo ille induit᷑ qui eſtamictꝰlumine ſicut veſtime to. Pãni aũt iſti quid aliud ſunt / qᷓ; ſue di ninitatis ſuoꝛũq; ſecretoꝝ arcana myſte⸗ ria.que euoluũtur dũ pia fide ↄſiderant᷑ in ſtar pfal.diceñ. Reuela oculos ⁊c. Tolt pone me vt ſigna culũ ſuꝑ bꝛachiũ dexteꝝ. ¶ Atqͥ ſũmoꝑe ſũ maq; ſolicitudie ⁊ ſtudio /nutrix h obediẽ? modũ pueri huiꝰbalneuʒ pᷣparat qͥnta nu⸗ trix ſcʒ pietas/bec intuẽs ſanctã meditatõ nẽ q̃ puerũ excitauit/ q̃ excitatũ explicauit q̃ explicatũ ſuauiter allocuta. currit ꝓpe ad fontẽ ↄpunctõis ĩ imo pij coꝛdis ſitũ.Aĩa inqt mea liq̃facta ẽ vt dilectꝰ melocutꝰ eſt mibi.Et iterũ factũ ẽ coꝛ meũ tãq; cera li⸗ nelte⸗ in medio ventris mei.Hac exaq/ uauiſſimũ efficit᷑puero ihu balneũ.qꝛ nõ cineres peccatoꝝ vt in ↄtritõe trãſit.ſed de ipᷣo ↄpũctõig fonte pura nitẽs imꝑmi⸗ rraq; baun impliſerto neceſſe ẽvt pu er taliter lotꝰ/paſcat᷑. Opus h̊ a miſcðia q̃ viſceroſiſſima nutrixẽ adimplet᷑ dũ mem bꝛa ei reficit/pᷣſertim pane ſpũalis doctrie qð eſt verbũ dei.eudẽ inſuꝑ dulciũ ſermo⸗ nũ lacte ab vberibo mãſuetudis eliq̃to po⸗ tat.cui puerarridẽs Eſuriui inqͥt ⁊ dediſti mihi mãducare.⁊ rurſum.fauꝰ diſtillãs la bia tua mel ⁊ lac ſub lingua tna. ¶Poſtre mo puernr̃ ihs baiulãdꝰſiue geſtãdꝰeſt in xta illud apłi.gloꝛificate ⁊ poꝛtate deuʒ in coꝛde vr̃o.Hocipᷣm pᷣſtabit obſeqᷣuʒ ſepti ma nutrix videlicʒ obediẽtia imitabiturq; Noemi exẽplũ de qᷓ Ruth.iiij.ſcriptũ ẽ.q ſuſceptũ puerũ poſuit in ſinu ſuo.⁊ nutri⸗ cis ac gerule fungebat᷑ officio.Et bñ dicit poſuit in ſinu ſuo.neq; enĩ retro aut õ coꝛ ihs q̃ſi ſarcina guis ihs ſuis ĩ pᷣceptis ferẽ dꝰẽ, ſ ĩ ãterioꝛi ſinu/⁊ ad coꝛ int boneoꝑa tionis bꝛachia amoꝛoſe ſtringẽdꝰ ẽ. Inde eſt illa ipſiꝰpoſtulatio ĩ cãticis cãtico⁊.vi. aculũ ſuꝑ coꝛ tui.⁊ ſic ſig tia/pᷣcauere debz / ne ĩ via mãdatoꝝ dei of⸗ fendat ad lapidẽ ĩobediẽtie pedẽ ſuũ.alio qn puero caſus ĩmineret.⁊ ĩ nobtali crimi nis alliſiõe/ſpũalit᷑ moꝛeret᷑. Audiſtis ma giſtri⁊ frẽs ĩ xpᷣo chariſſimi q̃lit᷑ pueꝝ ihᷣm in nobᷣ ꝑ dei graʒ ſpũalit᷑ hodie natũ ⁊ iha bitãtẽ/ inoluere dz puritas.ĩuoluiũ reclia⸗ re caritas.recliatuʒ cuſtodire trãqllitas.de hinc meditatio ipᷣm excitat.pietas lauat. miſcdia cibat obediẽtia geſtatqbo iſtꝭ qu?z admodũ pᷣmiſſuʒ ẽ ſolert᷑ diligẽterq; exhi⸗ bitʒ ꝓficit ĩ habitaclo coꝛdis nri puerihs/ tã etate q; ſapiẽtia/coꝛã deo ⁊ holb.donec creſcat ad mẽſurã verbi ꝑfecti. AUbi tũc ha bitabit in nobis nõ ꝑ fidẽ tantũmõ ⁊ gra⸗ tiã. vt ptʒ in pũ̃ti vita.ſj ꝑ gliaʒ ↄſũmataʒ. quã nobis pᷣſtare dignet᷑ verbũ hodie caro factũ/dũs noſter ihᷣs xps Amen. erpoſt inäntn geuic⸗ itoꝛa nnonio lirecß s hter lanisd Gniſin hr ſocht nosp⸗ iui ſug lira orina iun priror ſaluran Agläre ſtrc a fenemo⸗ Giätan ſtt Pexvine omniſte ſmi menco⸗ aad iftcau nuſie⸗ elnle Urlte; Marin leghel eno⸗ IJm lon Wleigton * tdünn Etbädcc vaurz eptsfi⸗ boneogt ede ſicon di⸗ rſteſis wogeſu Mor deif debeſuilo oönloni Auaifonn kuir neniih⸗ uinclan insde n fan un ipnerhhs⸗ Gbitͤchi imot Nünag hocien ⸗ bus excoll iniſdid In ſeptuageſima 7 (Samo fat:'p eu de diitc in. x. xviij craſtino vincentij. Nntillos in vineã ſuã Mat. xx Re. d. p. ac mgri: miſſus ego ad vos qͥ venuſtiſſimã hãc pariſiẽ. vniuerſitatie vineã bonis arti⸗ 18. quã tu de optime de egypto trãſtuliſti.qᷓ extẽdit palmites ſuos a mari 7 vſc; ad mare ⁊ c. Miſſus inq̃m vinũ pᷣdi⸗ catõis expꝛimere vbi illð hauriã vñ eliciã vix habeo. Ita eĩ hodie/pᷣclarꝰille ĩ pꝛimiſ et abſq; dubitatõe doctiſſimꝰ viticola nnß ceptoꝛ me a puero ⁊ doctoꝛ/cũ reueretiſſi⸗ ma auctoꝛitate rememoꝛãdꝰſꝑ mihi. Ille inq̃m / thematis nr̃i verba / q̃ſi totidẽ pꝛe⸗ grauidos diuine ſcripture racemos/ ꝑ ſtu dij toꝛcular tãta virtute q̃ poſſit ⁊ vinũ ad monitõis pᷣferuidũ/tã acrit᷑ nec minꝰabũ/⸗ dãter expᷣſſitvt nil mihi pᷣter follicłos ina⸗ nes / pter acinos ⁊ neſcio qᷓs vini iopes re⸗ liquias dimiſſuz videat᷑ Introductꝰ m at q; miſſus nec retro pedẽ vertere/nec impã tibo nõ obſeqͥ poſſuʒ. Pꝛopterea cuz Jeſu ſyrach ſui libꝛi ca.xcx.quaſi qͥ colligit aci⸗ nos pꝰvindemiatoꝛes/⁊ ipᷣe ſpaui.Ego itaq; tãti vindemiatoꝛis inherẽs.granavł q̃ neglexit vel ſciẽs pᷣterijt.vel liberalit᷑ de⸗ dit/recolligã.⁊ vinũ vtinã tã efficax q; ru⸗ de.⁊ indigeſtũ eliciẽs.in vaſa auriũ vr̃arũ melioꝛi vtiq; imbui digna/trãſfundã. illa pꝛiꝰexoꝛata ⁊ ĩ auxiliũ accerſita/que abſq; ad quã recurrẽtes.di. Aue maria.¶ Mi ſciſſura virgĩalis terre.vitẽ verã h ſit ⁊c. Parabolicã dñi vineã.eccłiaʒ figura re/nemo heſitat:qͥ aut hodiernũ legit euã/ geliũlaut matutino fᷣmoni pñs fuit. Veꝝ expoſuõ h̊ͥ nõ adeo aut auara aut ſolitaria eſt.vt aliã ꝓꝛſus excludat. Quãplures nẽ⸗ pe vineas myſticas / ſcriptura loqͥ q bus omiſſis ad pñs tm̃ duas introibo. Vineã ſcʒ mẽtis humane.deqᷓ Can.viij. Vinea mea coꝛã meẽ. Uineã inſuꝑ ſacre ſapie.de qua ad lr̃aʒ Ecci.xxiiij. Ego q̃ſi vitis fru⸗ ctificaui. ¶ Iſtas iõ vineas ↄiũxi.q; neu⸗ tra ſine altera excoli feliciter poſſit. Qð ne àͥs falſe dictũ arbitret᷑/ audiat.abſq; ſapia/ gie vitẽ deſtrui. Trãſini(inqͥt ſapiẽs )ꝑ vi neã viri ſtulti.i.ſapia carẽtis. Credis foꝛ⸗ te ꝙ pulcrã reppererit.Audi qͥd ſequit᷑. Et ecce totũ inqͥt repleuerãt vꝛtice ⁊ vepꝛes.ſ,-ʒ ⁊ maceria lapidũ deſtructa erat.puer xxiiij In vꝛtica dar itelligi mẽtis aduſtio q; vo/ luptas ĩgerit In ſpinis pũctuoſa.laceroſa ditas ꝑturit.in deſtructis plag ĩ deſtructa maceria.ruinoſa mẽtis clauſio qᷓ; ocioſitai oꝑat᷑. Sapiaʒ vo ñ niſi ĩ bona ⁊ bñ ĩſtitu ta aĩa reꝑire poſſe.aꝑte mõſtrat illõ Sap. i. In maliuolã aiaʒ ñ intr.ſap.nec.h.ĩ coꝛ. pec.ſubdito. Pie at agẽtiba dedit ſapiam. Ecci.iij.¶ Hãc igit᷑ vineã duplicẽ nũc in trogreſſus.excolẽdã eẽ ſuadebo.pñtẽ colla tiũculã ſub triba ꝑſuaſoꝛijs or̃onibo abſol uẽs.Eſt ſiqͥdẽ genꝰp̊ dicẽdi/vehemẽtiꝰatʒ ↄcitatiꝰ.qð q̃ſi aliqbo verboꝝ ſtimuł/mẽ⸗ tes penetrat.⁊ viuis eas facuł accẽdit advꝰ tutẽ. Pꝛia or̃o ꝑſuaſiua erit.de vinea ſpũa li nr̃e mẽtis vt ad eã pꝛio mane ↄſurgamꝰ Sca erit de eadẽ vt eã ipᷣaʒ debite excola mꝰ.Tertia erit de vinea ſapie vt eã diliga⸗ mꝰ. Auditoꝛes ãt vos beniuolos hr̃e pꝛe⸗ coꝛ.⁊ h a vr̃n hũanitate ⁊ clemẽtia ĩpetra⸗ tũ ſperãs ĩcipio. ¶ Adeſtote optimi adole ſcẽtes.⁊ ſũmi pr̃iſſamilias iuſſionẽ creduł auribo attẽdite. Ite vos ĩ vineã. Ite.curri⸗ te.rũpite moꝛas oẽs.OQm̃ vt naſo ait.¶a⸗ bit᷑ occulte fallit᷑q; volubil etas ⁊ nihileſt ãnis velociꝰ. Tragic q̊ʒ ſeneca. Pꝛoperat curſu vita citato volucriq; die. Rota pᷣci⸗ pitis voluit᷑ãni.Accelerãdꝰidcirco curſus eſt. neq; inuid piger ille/ a qdam vulgari poeta deſcriptꝰ. Qui ſi mane vocet᷑obau⸗ dit.ſi citet adhuc iterata voce ſonoꝛa nare vigil ſtertit.tãdẽ clamoꝛe coactꝰ.oꝛe tñ len to liguã mouet.⁊ mihi qͥdvis inqͥt ſurgeyve ni. de' miſer en ego ſurgo.vade ſeq̃r. nec eũ ſeqᷣt᷑.qd decipis ⁊ iu ñ veĩes.dudũ veniſſeʒ ſʒ mihi veſtes q̃ro nec inueĩo.qͥs demõ ſu ſtulit illas.ſurge cito.dñe ſũ pᷣſto.nec eſt tũ imo vłcaput huc illuc vtit.vlł bꝛachia ſcal pit.vł mẽbꝛa ĩ lõgũ diſtẽdit. ſic ſibi q̃ſdaʒ vndelibet moꝛulas q̃rit.ſꝑ venit oꝛe.non pede.Sic veniens nunq; venit.Hec ille. ¶Duã multoꝛ H mos ẽ qͥ nõ tꝑalis ſʒ er⸗ ni dñi vocatõeʒ ſomniãtes audiũt.a cubi⸗ libus peccatoꝝ ſoꝛdidiſſimis auelli neq̃/ untes. Verũ alitereſt agendũ.qm̃ magnũ opus ẽ.tpᷣus vero bꝛeuiſſimũ. Meminiſ⸗ ſe ſiq dẽ debetis ⁊ a dominica parabola di diciſſe.vniꝰtantũmodo diei ſpaciũ nõ am plius ad laboꝛẽ datũ eſſe.tam velox.tã bꝛe uis.tãq; caduca ẽ moꝛtaliũ vita. Quẽad⸗ modũ itaq; dies ab algida auroꝛa ichoss paulatiꝑ hoꝛas ⁊ momęta ad intẽſuʒ me⸗ ridiei feruoꝛẽ. ⁊ abinde in gelidam nocteʒ pꝛogredit᷑. Hõ alit hõ ab infãtia incipiẽs vlceroſa.⁊ doloꝛoſa mẽtis pũctõ.quã cupi 1 BGermo factus dominica adatĩ ꝑ puericiã ꝑ adoleſcẽtiãq; iuuẽtu/⸗ S2 iꝑ ne hoꝛas / ad viuiduʒ ⁊ nubile virilitat robur puehit᷑.ſubindeĩ ſenectã ⁊ decrepitudinẽ.in tenebꝛoſã deniq; noctis moꝛtẽ/ ſenſim ac ſine ſtrepitu relapſurꝰ.;ᷓ vita bꝛeuis q̃ tota fugaciſſimo diei vnius curſu mẽſurat᷑ Hũera mẽſes ãnos atq; lu⸗ ſtra nil aliud qᷓ; exigna diei vni momenta ſũt.Adde ꝙ aliaꝝ rerũ ꝑditionivtcũq; ſuc currit/tꝑis iactura irreꝑabilis ẽ. Oð nota uit vulgati vᷣſus ãuis ſnia.Quiſq; põt re⸗ bẽſuccurrereinemo diebo. Indeẽ lyricũ il/ lud Oꝛacij ad anbamd. Eheu fugatos poſthume labũt᷑ãni.¶ Quãobꝛẽ pclariſſi mi adoleſcẽtes/vnanimes dicite ⁊ i opꝰde ducite illud Can.vij. Mane ſurgam ad vineas.ꝑiculoſa q ppe ẽ moꝛa.ridiculoſa ẽ curuatura.fructuoſa excultura.iõ mane ſe mina ſemẽ tuũ Ecci.xxv. Jõ ſurgamꝰ.ſur reximꝰ⁊ erecti ſumꝰi ipᷣo ad vineas.Plãta bũt vineas ⁊ bibẽt vinũ eoꝝ Amos.ix.nõ erxpectet᷑ tertia.nõ meridies aut ipſiꝰad ex/ tremũ ſoł occaſus.ſʒ mane fiat.Dedecoꝛũ eſt iſtar moꝛtuoꝝ ꝓſtratos humi iacere.et vt ꝑſiꝰ indignãs ait.curuas ĩ tris hr̃e aias Jõ ſurgamꝰ.ↄmiſſe ſũt ſingulis ſinglłe vi nee.qᷓ neglecte/pctĩ vir pariũt.exculteveꝛo fructificãt ĩ vinũ felicitat eterne. Ideo ad has ſurgamꝰvineas. ¶ Ded dicet foꝛſan aut pigrioꝛ aut ſomnolẽtioꝛ aliqs.cur ma ne ⁊ nõ potiꝰveſpe: Accedẽetes itaq; nouiſ ſimi pᷣponemur pꝛimis.⁊ mercedis tãtũdẽ iuxta ſniaʒ parabole hodierne/ ſumꝰ acce⸗ pturi. Incaſſuʒ igit᷑ tota die ſudãtes/nr̃a Attereremꝰ coꝛpuſcula.⁊ eſtꝰ põdusq; diei intolerabiles gtis ſubiremꝰ.¶udẽdũ po⸗/ tius ẽ ⁊ adoleſcẽtie iuuẽtutisq; affectibo g/ tiſſimis ⁊ placidiſſimis idulgẽdũ ipᷣi natu xe.ſenectuti qñ qͥdẽ aliud agere fas nõ erit vinee cultꝰreliquat᷑¶ O fallaciſſimas ſpes o expectatões vaniſſimas. q̃t ꝑemer̃t ado leſcẽtes.q̃t ad celũ euolaturos iuuenes/in eterne dãnatõis pᷣceps ruere coegerũt? Nõ vos moueãt inertiũ f̃uoꝝ voces.qm̃ qͥ ma ne dedit.nec meridiẽ:.nec ipᷣaʒ qͥ dẽ tertiam ſpopõdit.ſʒvt ſapiẽter ſapiẽs affrmat oia in futuꝝ pᷣuãt icerta Ecc̃iix. ¶ Quãmulti ꝓlixos vite ãnos aut ſõniãtes aut ꝓmittẽ/ tes / vno die vna hoꝛa vnoq; momẽto mi⸗ ſerabilit obierũt. q̃t int᷑ has vane ſpei vo⸗ ces occubuef̃t.videre ſtupoꝛ ẽ. Pꝛopterea fiulio ſuo pᷣcipiebat dñs vinee Mat. xxi.Fi li vade oꝑariĩ vineã meã. Dicere mihi vi⸗ ſus ?. pr̃ ſũ tu fili obtꝑandũ vadẽdũ ẽ ho die.n ꝓcraſtinãdũ ẽ.oꝑari ñ obtoꝛpeſcẽdũ c. in vinea fructificãqu ẽ. ¶ Sʒ aſſurgit H ipꝛoba ⁊ temeraria ſpes/tacito murmure ſecũ ĩſuſurrãs.nõ hodie ſʒ cras erit hodier n dies vt heſtern. ſit ivoluptate.ſitĩ iocis ſit ĩ delectatõe.cras ab his reſipiſcã.cras vi nee cultui oꝑaʒ adhibebo.an auditꝭ coꝛui nã vocẽ.an ĩfidã fiduciã aĩadũtitis.audite H nõ tã creditũ qᷓ; exꝑtũ naſonis vᷣ ũ.Qui ñ ẽ hodie/cras min apt erit.q̃uſ⸗ q; cas ⁊ nũq; hodie.ſiãt q̃ſo ola iſta cras/⸗ vnũ hodie aut vnũ mãe ĩ q vineã tuã oꝑa ris. ¶ Hec fruſtra ꝓphetã dixiſſe putes.bo nũ ẽ viro cũ poꝛtauerit iugũ dñi ab adole⸗ ſcẽtia ſua Treñ.iij. Jugũ libeꝝ ac regiũ.ꝛ niſixpᷣm medacẽ putes/ſuaue atʒ leue.gra uat foꝛtaſſis cũ ĩcipit.mox vt tuleris ĩ oble ctatõeʒ veiet. Jõ bñ pᷣcipit rhetoꝛ ille Tul liꝰ.Optia foꝛma viuẽdi eligẽda ẽ.qᷓ; iocũ⸗ dã reddet ↄſuetudo.et naſo.QOð male fers aſſueſce.feres. Jugũ leueẽ ſi pẽſent᷑ pabu⸗ lũ⁊ pᷣmiũ.⁊ facił laboꝛ quẽ amoꝛ oꝑat᷑ mol libꝰvero⁊ eneruatis ac nõ amãtiba nihilñ difficile ẽ. Poꝛro ſeneca ĩ ſe exꝑtũ eẽ ait q; facillie tenera ↄciliãt᷑igenia ad recti amo⸗ rẽ⁊ leuit᷑.i.ñ multũ coꝛruptis inijcit manũ veritas.YFerociſſimarũ eĩ beluaꝝ catulos edomamꝰ.⁊ teneras plãtas circũffectimꝰ vt libet.ſenectã expecta ſolãq; tꝑis moꝛaʒ⸗ fruſtra h agere conaberꝭ. Nec alia rõ ẽ/cur pueros ſuos ↄfeſti parentes aut ſchoł aut aliaꝝ reꝝ opificibo tradũt /niſi ꝙ; grãdioꝛ etas minꝰ his apta ẽ.q̃nto ſatiꝰ bone mẽti ac fertili ab ĩieũte etate vacãdũ ẽ/q̃ arte alia venuſtioꝛ nulla cẽ.nulla inſignioꝛ.nullaq; ſciri difficilioꝛ.cũ ed mala mẽs / ꝑ ſe ⁊ ſine mgris(vt ſeneca ait)addiſcat᷑.¶ Ouapꝛo ptero ĩgenui adoleſcẽtes dũvinea vr̃a ẽ in ſtar cere flexibildũq; vicioꝝ frutices ĩ eaʒ nõdũ alte radices eger̃t.eã excolite.ad eaʒ vigilate. Facillĩe ſiqͥ deʒ violabiłẽ/ aut ab eſtuãti ⁊ igneo vapoꝛelibidis.ſeu a gelida bꝛuma vl a turbido ⁊ exurẽti vẽto ãbitõis aut alia peſte hmõi.q̃ ⁊ ſilia incõmoda / ſi vineã tenerã vob ñ obſtãtib iuaſerit /ð ea aciũ ẽ⁊ perijt. Eliq̃te igit᷑ ex ea pᷣmũ ac pu rũvinũ nec ſoꝛdidis criminũ fecibꝰmixiũꝛ vris ĩ vaſ recõdite.qm̃ flacci vbũ ẽ qð au gu.placuit q̊ ſemel ĩbuta reces ſuabit odo rẽe.teſta diu.ait ei Señ.ij.eplaꝝ.i.ꝙ ĩ eiate ſilĩ vino/pꝛimũ optimũ ẽ. Ideo Virgili⸗ Optima queq; dies miſeris moꝛtalibꝰeui mniſceen geülue epl Mantüers adeie ſamacis zpugs norg ſtorten gnro⸗ lnſi ecſyhe ſopuin oinin labrm pontoſi mesimniti ſeplin. Pbensde imitica⸗ bantp nosqn milisſi repꝛimes nalicie bonitzat larepen Untes Miſ Müͤßt mmopen tertinnn . E Aock insanenr Daſonis centͤn iſacne Amicen enrnsde fiabacoe angi: ugn laziobe vrlleTl liiioci⸗ dmgeſes aiehe nontino inbenbii tüceitg Vmaiamo Niarmoni ramos Cifcanm no mor; uwi ur ſchokant ggicion donemen qemeeli⸗ ion hulleg 9 pſerſine (upe 5 nanmnil mabic; glieale linnt Guglh Giibs pochh rüache⸗ bymide glecdan In ſeptuageſima Pꝛima fugit. ſubeũt moꝛbi triſtisq; ſene/ ctus. Pꝛimũ inſuꝑ vinũ gtiſſimũ ẽ etdeo acceptiſſimũ.Ab h̊ indei pꝛimicias vinde mie/ offerre iubebãt᷑ ſacerdotibo.õ deteſtã⸗ dã illoꝝ ignauiã qͥ pꝛimicias etatis ⁊ vide miarũ ſuaꝝ ſpũaliũ/ müdo largiter efffuüt feces ſue ſenectutis.deo dare dedicareq; ꝓp ponẽtes. Qui caueredebẽt ne audireme/ reãt᷑ illud xpᷣi.Nõ bibã amodo de genimi ne vitis huiꝰ Math.xxvi. Qm vitis ſenex qᷓ̃ ab initio nõ exculta ẽ ↄuertit᷑i labꝛuſcaʒ aridã nodoſã ⁊ exoſã.cuiꝰ liq̊ꝛ acerbiſſimꝰ eſt. Nimiꝝ ſi delicatiꝰ vini ſpũal/ potatoꝛ xpᷣs taliſmõi vitis germẽ aſpnet᷑ Nimiruʒ etiã ſi hos ſenes de miſerijs ſuis ꝗbo euelli ſepe fruſtra conãt᷑ hoꝛa diei nouiſſima ige miſcẽtes nequaq; audiuit ſũmꝰpr̃familiaſ q eũ bacren mittẽtẽ vocãtẽq; habuerũt ↄtẽptui.¶ Mẽs erat mea generoſoꝝ ado leſcentũ exẽpla.vt platonis.cathonis.tiri alexãdri.alcibꝛadi.ſanctiſſimoꝝ pᷣterea v ſamuelis.dauid.iohis.nicolai.ac ſimiliũ/⸗ qͥꝝ ingẽs młtitudo ẽ.ad vraʒ reuocare me moꝛiã.ſʒ verit ſuʒ ne potiꝰ obꝛuerẽ aut fa⸗ ſtidirẽ rerũ multitudie. Satis ẽ dictũ/mõ agatis vt illoꝝ ſitis ĩ nũero qͥ vineã dñi.i. alam ſuã pꝛimo mane iuuẽtutis excoluef̃t de qbo hodierue parabole initio ðꝛ ꝙ exijt dñs pꝛimo mane ↄducere oꝑarios ⁊ miſit illos i vineã ſuã qð fuit thema pᷣaſſumptũ vbi ↄſoꝛmit᷑ ad pᷣdicta/pꝛimo mittẽte nob ꝓonit᷑ ↄſũmata iaʒ actio ſedulitatẽ expꝛi⸗ mẽs imitãdã cũ dicit.miſit de pᷣterito Hie re.xliiij. Miſi ad vos oẽs f̃uos meos.pꝛo phetas de nocte ↄſurgẽs. Ecce diligẽtiã q̃ imitãda ẽ nã Hierexxiij.dicit᷑ ꝙ nõ mitte bant᷑ ꝓphete ⁊ pᷣcurrebant. Ergo a maioꝛi nos qͥ mittimur/habemꝰ pᷣcurrere.Et ſicĩ miſſis ſubiũgit᷑ firmata oꝑatio. ocioſitatẽ repꝛimẽs fugiẽdam ibi ſcʒ oꝑarios Ecci. xxxiij. Mitte illũ ĩ oꝑpe ne vacet Multã eĩ maliciã docuit ocioſuas.Etideo ſp aliqͥd boni facito ne te diabolꝰinueniat ocioſuʒ In vinea cõpꝛehẽdit᷑ gta fructificatio ſte⸗ rilitatẽ perimẽs reſcidendã.in vineam ſcʒ Eʒzech.xvij. Yacta ẽ vinea ⁊ fructificauit ĩ palmites ⁊ emiſit ꝓpagines.Et Canti.ij. Fructũ ſuũ dabit vinea.De tribo ſimul il⸗ lud iã pᷣallegatũ reputat᷑. fili vadeq̊ ad pꝛi mũ/oꝑari q̃ ad ſcm/in vineã meam q̊ ad tertium. Hec de pꝛima oꝛatione. equitur ſecũda oꝛatio qualiter vine am noſtram excolere debeamus⸗ Otis accingimĩ virib inſignes vi t ticole.ſũmite ſarculos.ligones ad aaptate. oꝛt?c ſol. exeat hõ ad opꝰ.ſ. etad o.ſ.vſq; ad v. Pudeat fᷣuos ſtertere. pudeat iacere.cũ iã claꝝ mane feneſtras in trat vt apð Perſiũ eſt. Cũq; vigil ille ven turꝰ prfamilias pꝛidẽ exierit qͥ tremendis vocibo itonatis acclamat. Quid h ſtat to ta die ocioſi.ite ⁊ vos ĩ vineã meaʒ que eſt mẽs vr̃a.pᷣcipit incũctãter Ite ĩ vineã me⸗ anm ipaz excolite. Ite non oͤdẽ greſſib coꝛ poꝛis.ſʒ pijs affectibineq; eĩ maria nobis trãſtretãda ſũt/aut deſerte ſoliudies adeũ de/ſʒ qð pᷣſentiſſimũ ẽ ad nos. Ite ⁊ perſio obediẽtes non vos q̃ſiueritis extra.¶ Hʒ itaq; vrm qͥlibʒ vitẽ intra ſe ſui coꝛꝑis int Quſũ.ſimilẽ illi quã ſomniãs ille incarcera pincerna pharaõis ſe vidiſſe refert Geñ. ꝑxl. Videbã inqͥ t vitẽ coꝛã me.ĩq̃ erãt tres narnes y ice vitis b/aĩa nra ẽ.Et ꝓ pagines.tres ſũt ipſiꝰvires.ſ.vis rõnalis. vis ↄcupiſcibil.⁊vis iraſcibil.Germiĩa ſũt cogitatoes. Yloꝛes affectões.vue ſũt oꝑa⸗ tiones q̃ dũ ꝓdeũt/q̃ſi i vinũ expꝛimũtur. Hec aũt vitis ſi neglecta nec cultu vᷣtutuʒ aſſidue exercitata ſit(vt fieri ſolet) ↄuertit᷑i labꝛuſcã.ſeu vineã ſilueſtrem.q̃lis erat illa heliʒzei famulo reꝑta.iiij.reg.iiij. Hãc con uerſionẽ peſſimã gui interrogatõe culpat deꝰ Hiere.ij. Ego inqͥt plãtaui vineaʒ ele- ctã.qũo ego ↄuerſa ẽ ĩ pꝛauã vinea aliena ungo Ee⸗ ui vt faceret vuas ⁊ fecit labꝛuſcas.¶ Et qm̃ q̃lis arboꝛẽ/tales eiꝰ eẽ fructꝰ neceſſe ẽ Mat. vij. Iſtaꝝ tã diuer ſaꝝ ⁊ aduerſaꝝ vineaꝝ/diſparia vina ſũt. Abo tñ mixta. Pꝛimũ ẽ dulce ſuaue ⁊ odo⸗ riferũ.reliquũ ſalſuʒ putre ⁊ fetulẽtũ.Pꝛi⸗ mũ pollicet᷑ ala ſctã dilecto ſuo. Dabo iqt tibi poculũ ex vino ↄdito Can.viij. Jõ cõ dito qꝛ varijs ↄfecto vᷣtutibꝰtãq; ex mitis aromatibꝰ⁊ pigmẽtis. Scõʒ vinũ.i. de pſal.ait plenũ mixto.iimltiplici pcc̃o.cuiꝰ fex ñ ẽ exinanita:ð q̃ bi.o/p.t᷑re.⁊ deu.xxxij Fel draconũvinũ eoꝝ.¶ AUidet q;miſerã da trãſtoꝛmatõ ⁊ qnto cũ diſcrimie nr̃e mẽ tis vinea aut ĩerti toꝛpoꝛe aut ꝓcraſtiatõe puerſa/ debito cultu exerceri ↄtẽnit᷑. Ecce nũc tpᷣs putatõis ac ſpũal exercitij adueĩt: ſeptuageſima ſcʒ q̃ in ſeptemplici denario dierũ / qſi ſeptẽ hoꝛis claudit᷑. vbi quiſqͥs opꝑari renuerit/ diuini expers erit denari/⸗ neccũ xpᷣo hoꝛa nouiſſima reſuꝛget advitã Laboꝛemꝰigit᷑⁊ nõ labat᷑ necꝓdige ſpar⸗ BGermo factus dominica gatur tpᷣus. Res ( vt Seneca ait)pᷣcioſiſſi⸗ nõ ꝑdamꝰ vineã ꝓ qua irrigada noſter lin dls Sauelfirne. nõ ſit vilis nobis aĩa nr̃a que tã chara illi fuit. Neq; enĩ do/ mũ neq; veſtẽ neq; ſupellectilẽ malas ha/⸗ bere volum / nõ malã ſiłr habeam mentẽ ſit pꝛecoꝛ charioꝛ nobis aĩa nr̃a qᷓ; tunica. Vñ ꝓꝛſus monet ſapiens. Miſerere inqᷣt aie tue placẽs deo Ecciiij.Et qũo illiꝰmi ſereris quã perimis:qũo illã amas quãſẽ tiba peccatoꝝ duriſſimis cruẽtari ⁊ dẽſiſſi mis ſuffocari ꝑmittis? Ad miſcdiam tñ ſi vllatenꝰflectere põt miſeria illiꝰ abũde mi ſerãdũ erat.cũ nulla ſit maioꝛ nulla deteri oꝛ qᷓ; q̃ ex peccato oꝛit᷑ falamitas. ¶ Que⸗ ſo te dũ diſtrictiſſimꝰ laboꝝ nroꝝ exactoꝛ hoꝛa diei nouiſſima. qͥd egeris ꝑcontabit qͥd dices.quã ↄtexes reſpſiũculã? nõ erit mẽdacioꝝ locꝰ.tremẽs pudoꝛeq; ſuffuſus et attonitꝰ reſpõdebis illud Can.i. Vineã meaæaz nõ cuſtodiui. Delicati vere ⁊ inertis ſerui reſpõſio hec c.quã nõ lẽto pede ſubſe quet᷑ crudeliſſima dãnatio.¶ Aſſurge igit et oꝑam da vt aie tue vitis radicet᷑ꝑ ꝓfun/⸗ dã humilitatẽ. Suffumiget᷑ ꝑ docirie ſu⸗ ſceptõeʒ.fodiat᷑ ꝑ coꝛdis ↄiritoõeʒ.irriget᷑ ꝑ lachꝛymaꝝ effuſionẽ.extirpet ꝑ pura con feſſionẽ. Et tandẽ puter̃ꝑ plenã ſatiſfactõ nẽ. Sit ĩ ea toꝛcular diſcipliate ↄuerſatio nis.qð virtuoſe deuotõis vinũ expꝛimat. Sit turris aut ſpeclła alte ↄtẽplatõis.⁊ di ligẽs mãdatoꝝ obfuatio tanq; ſepes atq; maceria ferreũ habeto ligonẽ foꝛtitudinis acutũ ſarculũ tꝑantie.⁊ vinũ fraterne dile/⸗ ctionis ſint capaces rõne tue in memoꝛia nec efffuẽtes aut rimoſe/ꝑ pᷣceptoꝛis obli⸗ gatõeʒ. Deniq; Z oſtẽtatõeʒ ſint obſerata atq; clauſa coꝛdis tui cellaria. Dum vero moꝛtalitatis tue ac fragilitatis memoꝛ/ter re diu recuruꝰ inheſeris.ſubꝛige te interim ether altum intuere.laſſas q̊ʒ vires refoue Dub diuo ⁊ ĩ cãpeſtribo virtutũ /ſit habi⸗ tatio tua.⁊ ĩigrate tumultuãtisq; vꝛbis/cu rioſiſſima ocia/⁊ eneruatas rabidasq; de⸗ licias.dolos/inuidiaʒ/fraudes/ex aĩo tuo dimoue ⁊ deteſtãs fuge. Arceant᷑̃a poꝛtis ac introitib vinee tue inſidiãtiũ demoliẽ/ tiũq; ferarũ occurſatões.ꝑ poꝛtã oculoꝛuʒ tuoꝝ.caue ne introeat elatꝰ ſuꝑbie ceruus nõ onager iugi dñiq; impatiẽs.non ericiꝰ malaꝝ cupiditatũ aculeis reſꝑpſus.obtru⸗ dat᷑ auriũ ianua ne vulpecule adulationũ fallaces ac ſubdole obꝛepãt.nõ pateat per guſt aꝑturã voꝛacibo lupis ingreſſus.nee ebꝛioſis licibo vini auidiſſimis.claudat᷑ lĩ guevolubil cardo ipᷣis canib detractoꝛib clamoſis atʒ moꝛdacibo. Sup oĩa obßuek ianua tactꝰ⁊ mille ſeris milleq; vectibo ob ſeret.alioqͥn libidioſe ĩmũde lutoſe ac ſoꝛ⸗ dide ſues/olidi hirci. apꝛi truces / oĩa ſub⸗ uerteret 2culcaret ⁊ ſol afflatibo exurerent. Aama foꝛti ſpũ ꝑ tubã oronis õ aues ce⸗ lq; ſũt demões Mat. xiij. Eaſdẽ ꝑ ſignuʒ qucis vinee affixũ/vehementer exterreas. Hec age ne ĩ vin eã tuã incidat illo ꝓphete dicii exx.e.a.de ſilua ⁊ ſ.f.d.e. Itidẽ illud. Diripuerũt e.o.t.v.⁊c̃. Naboih moꝛi ma⸗ luit q; vineã ſuaʒ /pᷣcio magno regi achab venũdaret,.ptʒ.iij.regxxi.Et qũo tu vineã mẽtis tue his hoſtibo gtis offeres:q̃ nõ vt vinea naboth caulibo ↄplãtãda erit.ſed la pis tribułl ſaliũcisq; peccatoꝝ acutiſſimiſ ⁊ miſeras aias diſcerpẽtibo/erit reſpgenda Magna ꝓꝛſus eẽt inſania. ¶ Curadũ eſt pterea vt ⁊ pᷣnoĩate vitis ꝓpagies/triba pał fulciãt᷑. Vis rõnał pala fidei:vis ↄcupiſci bilis palo ſpei.vis iraſcibilis palo charita tis. Hã h neglecto/vitis ꝓpꝛiaꝝ viriũ iops humi ꝓſternit᷑.⁊ ĩ aliũ ſurgere neqͥẽs ex hu mido telluris attactu vicioſã pᷣhit putredi nẽ.Hic naſcũt᷑ aranee/ ſuꝑuacue curioſita tis.hic ſpurcide limaces crudelitatis.hinc voꝛꝗx cupiditatis eruca. deuotõis medul⸗ lã ⁊ gre roꝛẽ penitꝰexiccãtes.afferẽtes ĩſuꝑ ſecũ illã maledictõeʒ Abacuch.iij.ſcriptà. nõ erit germẽ ĩ vineis.Nihil itaq; altũ nil magnificuʒ nil celeſte cogitare pñt qͥ fidei ſpei ⁊ cgritatis artis vicul.⁊ firmis retina cul nõ iherẽt.ſʒ trenis toto põdere incũbẽ tes ad oĩa vicia ꝓcliui dilabũt᷑ Hocẽ qð ĩ beſtias hoĩes vertit.⁊ rõis obiũdit aciẽ ita vt hõ totꝰbꝛutal effectꝰ.ſaꝑe nõ poſſit cele ſtia ſʒ ĩ oẽ nefas atʒ facinꝰipellit᷑. Nãvbi iecta fide regt iòrãtiavbi deſꝑatõ ppeilocũ tenet vbi cupiditati cedit caritas cupidi⸗ tas ĩſtimulat.irãtia excecat.⁊ deſꝑatõ pᷣci pitat. ¶ Loͤge alit iſignis ille vinee cultoꝛ paulꝰ Scio ĩqͥt cui credidi ⁊ certꝰſũ qꝛ po tẽs ẽ depoſitũ meũ fᷣuare ĩ illũ diẽ iuſtꝰ iu⸗ dex ecce ligaturã eiꝰcũ fide ⁊ ſpe.ij.ad tim̃. i. Et ad Ro.viij. Cert ſuʒ eĩ qꝛ neq; moꝛs neq; vita neq; ãgeli ⁊c.⁊ ſeqͥt᷑neq; creatura alia nos ſeꝑabit a caritate ðᷣi.ecce tenaciſſi mũ canitai ãplexũ. Hũcimitemur ſũmo pr̃ifa.aio ꝓmpto ꝑeamꝰ. valeat apud nos tãiũdẽ dei iuſſio.qniũ apð impꝛobos ne⸗ arhünc⸗ fſotaröe Cliron Nridäbor niſtdis ſaitbn dire donitui 09 les ſiümipfn keglici niciſi Aun gür n linne N ſnen mn 4 Cuurſ. nai Auobßiet aſe szunnt Zange ſegſon gang bllpte — Wmoulnn vongiechh glomyinei miſin ue rl anſſimnt Gegendn ficück oonpl kochenn mnmüiore ehegesagb Pitpotnd wecunoſin liuuns bine ſismecul/ tersiſie ijſanpti. chalünil putqfiei rmisrenna arineibe Hocecdl iditmcen öpoſiuen tün iſeſi inchei mihal eecllto: igpo eiunſpu⸗ adtin. qmons PCeatunt ctengalt . punſind pronc nobeol⸗ quiſſmaꝝ cupiditatſi pñtimperia. Nãſi eos mittit auaricia/ ilico ꝑgũt.ſi ambitio. diclit / ecce aſſumus.ſi luxuria pᷣſto.ſi gula/ nõ differũt. ſi inuidia detractio ira/i audi⸗ tu ſolo auris obediũt.⁊ fidelis xpᷣian deũ mittentẽ ⁊ vocãtẽ nõ audiet.diſſimulabit obſurdeſcet.⁊ excitari non poterit: Abſit. Nihil ẽ qð cupiditas ſuos pati fuos ſñi ciat.famẽ.ſitĩi.frigoꝛa.ſeuiciã celi.aeriſq; intẽperiẽ.ignominias. ꝓbꝛa.cõtumelias. duriſſima deniq; ſuitute humeros pᷣmit. ſarcinas auget:ĩ ferrũ.ĩ ignes.ĩ ꝑicula oĩa neqter impellut. Et tñ apð cupidos h̊ pa/ ti/ludꝰ?: vt gloꝛiũculã ahquã.aut fedã de⸗ lectatiũculã adipiſcãt᷑.ſiue vt aliqnto opu lẽtioꝛes fiãt.imo certe vt egẽtioꝛes.vt ĩglo rij ⁊ cuciãdi ꝑpetuo remaneãt. Cur chari tas id ipᷣm efficere nõ poterit qð tã leuiter põt cupiditas: Id qð mũdꝰ/cur deꝰnõ po terit? ¶ Certe bona tm̃mõ ⁊ integra aſſit volũtas.Oꝑet᷑ iuuenis ↄſtanter qͥdẽ ⁊ ꝑſe uerãter.ne Hancla peicipin infamis dede rit finis.Et ne(vt Oꝛacius ait)atrũ. Deſi nat ĩ piſcẽ mulier foꝛmoſa ſuꝑne Oꝑet᷑ fer uẽter ſenex:⁊ inſtar ꝑegrini/diei iacturã ce lerioꝛi curſu currẽtis opi bono tot iſiſtat. Ponat᷑ añ oculos pᷣmiũ pollicẽtis.minã/⸗ tis terroꝛ ⁊ oimp qba humana moꝛtalitas toꝛquet᷑atq; cruciat/inaniſſima ⁊ vento ſi millimavanitas. Nemo miſſionẽ ſuã ſper nat ſim0Raĩaduertat quẽadmodũ vox illa/gra tiã notat pᷣcipuã Diſit illos ĩ vineã ſuam Vbi nota bñ ad pᷣdicta/ſũmi pr̃iffamiliaſ mirãdã bonitaté. Hã ſalubꝛit nos diriges thel ãt babitaculũ dei interpᷣtat᷑. Ecce ſalu bꝛis directio. Sũmi pr̃iſtamilias grataʒ bonitatẽ.q̃ ſingłarit ẽ eligẽs illos.ſ.opari os Elegit rex ſalomõ oꝑarios de om̃i iſra hel.iij. reg. v. Ecce ſinglaris electio. Tertõ ſũmi pr̃iſfamilias magnã curialitatẽ q̃ ꝗ te ẽ alliciẽs ĩ vineã ſuã. Vocabit vir.ſ.xpᷣs amicũ ſuũ.i.xpᷣianũ ſubtꝰ vineã ſuã.ʒach. iij. Alia realis boꝝ triũ ↄcoꝛdia/habet᷑ad KR& viij. vbi apls ait.qᷓs pᷣſci.hos ⁊ pᷣde.⁊c̃ Pinita igitur ſecun ga orone tertiã ſubiungo qᷓ eſt de vinea ſa 71 dedecoꝝ nomẽ ẽ̃.⁊ floꝛẽtẽ ei ientie vt eam diligamus. AUiſqͥs adeſt qͥ celeſtẽ beatãq; vitã in terra qrit/⁊ moꝛes pꝛiſcos i is mutare.ſapie vineã petat ⁊ pᷣtergũ milſi terrenaꝝ curaꝝ vꝛbib/ eiuſcẽ ſe cultui de uoueat. RHulla oblectatõ maioꝛ. ſed nec purioꝛvlla exercitatõ aut fructuoſioꝛ.aut viro generoſo ac libero dignioꝛ eẽ põt.nõ munꝰ vlliũ pene grãdiꝰab imobili deo hoi bůdatũ E/qᷓ; ꝙ ĩ hãc eos vineã initũ ⁊ ĩgrei ſuʒ pᷣſtat cuiꝰculturã pᷣpoſuit ſapiẽs ſedibꝰ ⁊ regnis. Sãcte id qͥdẽ.cũ ipᷣamet ſacre ſa piẽtie vitis / oblatũ ſibi regnũ ↄtepſeritvñ Judic.ix. ¶ Cocuta ſũt ligna ad vitẽ im/ pera nobis. Que rñdit- Nuũqͥd poſſuʒ deſe rere vinũ meũ.qð letificat deũ ⁊ hoĩes.⁊ ĩ ter ligna cetera ↄmoueri. Magnifica pꝛi/ ſus mſio. Sʒz qo ẽ vinũ h qð letificat deũ et hoĩes . Sane inrelligẽtia ſpũal ſacre ſcri pture.qꝛ ſcriptura cũ ꝑ toꝛcular vehemẽtꝭ ſtudij ↄpꝛimit᷑ ⁊ ↄſtrigit᷑vino multiplicis intelligẽtie ſpũal exuberat.qð letificat deũ nã feruẽs inde deuotõ oꝛit᷑.qᷓ inebꝛiatꝰdeꝰ exhilareſcit ⁊ liberał efficit.adeo vt iſtarre gis aſſueri/ipᷣi beſter q̃ aie deuote typũ ge/ rit qͥcqͥd petierit ilico ſe daturnʒ polliceat᷑. Heſter.iij. Letiſicatvᷣo hoĩes ob doctrinã ſalutiferãq; bibũt.obliuiſcunt᷑ egeſtat ſue et pauꝑtatis vt notat᷑ puer.iij. Bibito enĩ modeſte h̊ vino/toti terris deſpectis / i celũ rapiũt᷑ leticie. Alia cã ẽ.nã ſpũalis aĩie moꝛ bos atq; vulnera/vinũ H̊ doctrine ſãcte cu rat.qũo ſanaſſe legit᷑ ꝑ vini ſuꝑinfuſioneʒ ſamaritanũ hoĩeʒ qͥ deſcẽdẽs de hierlim in hiericho incidit ĩ latrones Luẽ x. Hoc vi nũ ẽ ſyncerũ ſubtile ac tꝑatiſſimũ.qð ipᷣaʒ dñni ſabaotb/ vineã / eccliaʒ. l.hacten? aluit et q̊ potata ac nutrita/ĩ tãtũ adeo roburvi tẽq; pᷣcelſã excreuit magnitudie.Hãc vine amviri oli eccliaſtici ſolã colebãt.hãc ama bãt.ĩ bac exercebãt Sʒ heu ãqlit ⁊ q̊ muta ta rerũ facies.q;aduerſo ſidere.ĩmo q;puer ſo ſcelereĩ ↄriũ vſa ſũt olia Que dudũ ſola viris ſũmis ĩ honoꝛe erat.nũc ab hoĩm in fimis habet᷑ ↄtẽptui.⁊ iam apð nõnullos (qs magnꝰ ille e celo deꝰ male pdat i fame loꝛẽtẽ e odoꝛẽ quẽ⸗ admodũ venenitfera aĩalia ferre nequeũt ⁊ raros eiꝰcultoꝛes nidẽt ⁊ i fabuloſũ ſuũver tůᷣt iocũ.Cur ita:Eo ſcʒ ꝙ nudi ac ĩopes eis videãt᷑.nec ĩfames diuitias hũt/malis artib/ frauge dolo rapiaq; ↄq ſitasꝙ ĩſuꝑ bñficijs carẽt q̃ taliũ ĩpoꝛtunitas.ne dica ingdigniſſima ꝑuerſitas / ſurripit ⁊ extoꝛq̃t Hincvinea ipa ſapie raris colonis excolit ¶ At vo crebrimis viticoł mũdane acdia bolice ſapie vites freqᷓntant᷑ ⁊ obſtrepũt.ꝗͥ rüvinũ groſſũ ẽ rudeidigeſtũ ac turbulẽtũ — 3 1 Bermo factus dominica et optimꝰilloꝝ effectuũ opifex. de quiby.ij. Eſdre.iij.habet᷑ ꝙ vinũ ſeducit mẽteʒ ⁊ H per erroꝛc.oĩa ꝑ talẽta facit loqͥ ꝑ pᷣumptõ nẽ.⁊ nõ meminerũt hoĩes cũ biberint ami ciciã neq; fraternitatẽ.ob inſatiabilẽ aua⸗ ricie cupiditatẽ.ſumere facit gladios litiũ ſuſcitat tumult? diſceptationũ.turbat ocu los rõnis bleſa reddit oꝛa ꝑ doloſum fictũ q; medaciũ,efferaciſſimasq; libidines gi⸗ gnit ⁊ nihil eſt qð ſꝑnere.qð audere.qð at tentare nõ iubeat.inter hec currũt tpᷣs ſuũ lucri ſpe turpiſſimi.¶ Sed qͥd opꝰẽ tene ras.moꝛdaci radereferꝛo auriculasvt Sa tyricꝰ ait: Hec antiq̃ iam q̃rela ẽ ⁊ nõ tam exaggerãda verbis/ q; ab omnipotẽti deo ſeueriſſime vlciſcẽda. Idcirco ad vineã ſa pientie redeamꝰ q̃ nil pulcriꝰ ſol vidit.nil creauit natura venuſtiꝰ.nil qð ecclłie recto ribo magis ↄgruat.vſq;adeo vt pᷣcipiat eis Petrus apls ꝙ ſint parati ſp ad ſatiffacti onem omni poſcẽti eos rõeʒ de ea q̃ eſt in eis fide.i.Pe.iij. Illud infimis ↄſiliũ eſt. pꝛelatis aũt neceſſariũ ad ſalutẽ pᷣceptum. Ouãti ſunt qͥ facere illud ſciant exraritate grc ſolos hoc ſcire ↄtingit/ꝑpẽ- di põt. nea hec ſua bgua eã idcirco putare ⁊ ex purgare neceſſe ẽ. Habet ſarmẽta falſitatũ ac hereſuʒz/q̃ falce veritatis reſcidere ↄueiĩt et iuſtis ↄcremare incẽdijs.Eiuſmodi ſar mẽta myſtice ſunt illa ꝗ Paulꝰ naufragio liberat?apud mitilenã inſulã ↄgregauit/⁊ in ignẽ miſit.ex qbe ꝓceſſit vipera que ſuã arripuit manũ.ſed in pirã illeſus eã excuſ⸗ ſit.pʒ Act.vlti. Vetꝰ hec hiſtoꝛia ſi ad tpᷣs pñs referat᷑/inueniemꝰ viperã hãc eſſe illũ iurũ trãſfugã/nõ niſi in malo notiſſimũ. cuiꝰnomen nõ ſit in oꝛe hoĩm.qͥ vt vipera ſolet ꝓpꝛiã nuꝑ in matrẽ.imo ⁊ in mf̃es ec⸗ cleſiã.vnitatẽ.pacẽ.acoꝛdinẽ ſuũ ſeuire pᷣ ſumpſit.⁊ qͥ ex aridis erroꝝ ſuoꝝ ſarmẽtis egreſſus pauli manib inheſit.dũ ad eiꝰdi cta impꝛobo moꝛſu pẽdere.dũq; in ipſum ſui erroꝛis virus reijcere ſatagit dicẽs.aut paulũ male dixiſſe aut ſe bene. Sʒo eaͤſſi me reꝝ arbiter ecce ſarmenta merito reciſa acamputata. Cur ignis deeſt: Ecce ſuper fſua vitis. cur ceſſant incẽdia: Quouſq; vi pera pauli manibo neqͥ ter pẽdẽs / q̃uſq; ex cuſſa ñ decidis: Sʒ decides volẽs aut no lẽs niſi falloꝛ in rogũ pᷣcipitaberis tꝑalem vel eternũ. Ibite liquẽs.niſi redeas ad vl terioꝛa ꝓgredioꝛ. Ita obfuãduʒ ẽ circa abet vero(vt vites cetere vvi / vineã bãc ſapĩe.ne ĩ eã iaciãtur extrema et adulterina qᷓrũdã ſciaꝝ ſemia / iuxta deip⸗ ceptũ Deu. xxij. Vinea inqt altero ſemie nõ ſemĩet̃᷑ uãdeqʒ ſunt ⁊ explodẽde aranee.q̃ ipi minerue(quã ſapie deam fin⸗ gut)ideo inuiſe acodioſe ferũt/ꝙ ĩ ſubtiliſ ſimoꝝ ſed fragiliũ filoꝝ ↄtexione/ ſeipſas euiſcerãt. Debẽt aũt ſolida eẽ ⁊ foꝛtia ſapi entie documẽta.nec taʒ caſſe ſubtilitati qᷓ plane veritati deſeruiẽtia. Nec ob aliud eĩ CLatho magnꝰ/expelli voluit ab vꝛbe car⸗ neadẽ/q; ꝙ ſophiſtice ſubtilitati plꝰeq̃ de⸗ dit / veritatẽ aut obuoluere aut offuſcare videret᷑. Et talia quanq; opoſa ſint ⁊ diffi cultatis plurimũ habẽtia.nõ ideo ſcrutari 2ueit in tata tꝑis egeſtate/cũ alie tot occu⸗ patões ſe offerãt tractari dignioꝛes. Mul tꝗ oꝑaʒ dedit/q Homeri iliada/ tã renui ĩ mẽbꝛana ⁊ exigua lr̃a ſcripſit/vt in nucis ꝑue nucleo totã includeret. Itẽ callicrates duũ in magnitudĩe ꝓpꝛia ex eboꝛe foꝛmicas effigiat Nec minꝰmirmichꝛides qͥ q̃drigã eburneã adeo ꝑuaʒ fabꝛicauit/ vt a muſce alis tegeret᷑. ⁊ nauim quã apicula pinꝰ ab⸗ ſcõderet.Eſto hec admirãda ſint.inutilia tñ ſũt.nec modeſti hoĩeʒ ingenij detẽtura. Pleqͥdẽ ꝓdeſſe qᷓ; admiran ſtudẽdũ ẽ. Et iſta ſtudere curet.qͥ ſapiĩe vineã colendãiſu ſceperit.vt nec inutiliũ ſupuacuoꝝ ꝑſcru obtũdat ingenij.¶ Sũmope ad extremũ relegãde ſũt diſcurſatões ⁊ deſideria mẽtis tatõe fruſtra iBümore⸗ acumẽ ſui vaga. Imitãdꝰqʒ in hoc ẽ iudas qͥ vt legit Beñ.xlix. Alligauit aſinã ſuã ad vitẽ. Aſi na nr̃a/caro nr̃aẽ: aut aĩalis appetitꝰ he⸗/ bes inersq;. Que aſina/ad ſapie vitẽ colli gat᷑. ꝑ prupta. ꝑ inculta ve petroſa ⁊ aſpa malaꝝ cupidinũ deuia nõ linquit̃euaga⸗ ri.nec ſeſſoꝛẽ ſuũ qui ẽ ſpũs nr/q̃ non licet inuehit aut impellit. ¶ Bac aũt aſella/foꝛ tibo diſcipline vinculis aſtricta ⁊ domita⸗ liber ſpũs ſe intrat/ſe ſpectat.⁊ ſuedignita tis ↄſcius/aſſurgit alacer.leues ↄtẽplatio⸗ nis alas aptat.⁊ cãdidiſſimis bonoꝝ affe ctuũ plumis induit᷑.aera pᷣteruolat.⁊ exal to exoſas terras deſpiciens/ ſidereos petit rractꝰ. ⁊ ſupᷣmũ celi verticẽ ſcandit.ibi glo⸗ rioſum mundi conditoꝛem redemptoꝛẽq; ſuum/ac ethereos incolas videt/⸗ admirat᷑ ſtupet. ⁊ eoꝛũ familiariſſima collocutione recreat᷑. ¶ Iſti nãq; ſunt vt Oʒias(qui vi dẽs deũ interpᷣtat᷑quivineas ſuas habuit in montibi.ĩmo in ſublimioꝛi monnbus höteneno⸗ gcillins m rumen furfßwen gunnbons. frfugl tgnon goiran⸗ Poner litnecon befin nnig yeſnocve leao⸗ enuch thngeu Hoo acins onnicoli. (pesgazs o. Nüp nagsmod nitinanih engimp NE ritholisa⸗ necfid llug rait hnonuper nlgcbe mnittene muteſan ſginrag eumnlitllo Aapie nn liafnte ſünni feccpn oparos, toſnn Aletoroeag nats P mmmi Nhgnas ialiones neſamies werci Namnſe aupinc nt nmia ndarenue⸗ nitif icolnaiſiu ar .n cnmne ſni gameni Sqn Aiie A eynicgli oſat uikang inl ranig lngi hlno⸗ naff tat mwoett tibigo nptoreqh aumint oantofe ſoſhin gshebor ponnbus In ſeptuageſima omnibo celo. pꝛout habet᷑ ſcoͤi Paralipo xxvi.Edocetur ibidẽ pleniſſime ipᷣe ſpiri/ tus de vinee ſue cultura.quid inſerenduz. quid ve reſcindendũ eſt.et quid mercedis recipiendũ.¶ Introducit᷑ interim in cel⸗ lam charitatis vinariã ⁊ vino deuotionis potatur quo inebꝛiatus iam ſe nõ capit in ſe. Viuit nanq; vbi totus amoꝛ ſuus eſt. Vbi aũt amoꝛ / ibi ⁊ coꝛ.vbi vero coꝛ/ibi vitam eſſe neceſſe eſt. Oð ille tertiũ in celũ raptus innuens. Noſtra inquit cõuernſatꝰ in celis eſt. Hoc de viris ſapientie deditis maxime dictũ crediderim. ¶ Interea apð ipᷣm ſpiritũ omnis moꝛtaliũ ſubit obliuio nõ terrenoꝝ cura ſurrepit.Et ſi verbis ri / gidi illius Ipoliti apud tragedicũ Sene cam vtimur / nõ illũ amare mentis inflam mat furoꝛ.non aura populi ⁊ vulgus infi⸗ dum bonis.nõ peſtilens inuidia in mate/ ria nõ fragilis fauoꝛ.non ille regno ſeruit. aut regno imminens vanos honoꝛes ſe⸗/ quitur.aut fluxas opes.ſpei metusq; liber non ſcelera populoſas inter vꝛbes ſua no⸗ uit.nec omnis ↄſcius ſtrepitus pauet aut verba fingit mille aut querit tegidures co luimnis.ſed rurevacuo potit᷑ ⁊ aperto ethe re modo cuierat.Ethera ac lucem petit ⁊ teſte celo viuit. ¶. . bos aditus regum/ durasq; foꝛes expers ſomni colit.ac nullo fine beatas cõponit opes gazis inhians ⁊ congeſto pauper in Aauro. Illũ populi fauoꝛ attonitũ.fluctuq; magis mobile vulgus aura tumidum vol nit inani h̊ clamoſi rabioſa foꝛi iurgia vẽ dens impꝛobo iras ⁊ verba locat.Hec ille ¶ Hon poterãt duplicis vite.terrene ⁊ ſpi ritualis/aduerſi moꝛes deſcribi pꝛopꝛius a vero totum ad illud redit/qð de ſecũdarũ vinearũ cultoꝛi bus / nuper expᷣſſum eſt.quoꝛũ ibi ſunt mũ dani ac beſtiales viri.quos in vineã ſuam mittit terrena ac diabolica ſapientia. Pꝛi mi autẽ ſunt ſpnñales homines.quos vera ſapientia que chꝛiſtus eſt / elegit ꝑ gratiaz et miſit illos in vineã ſuã.que fuerunt ver ba a pꝛincipio pꝛopoſita. Abi coꝛreſpon denterad dicta cernere licet ꝙ ipᷣa ſapien⸗ ſed nec fidelius dici. tia/artis doctos conſpectat.auctoꝛitatem ſũminiſtrat.qꝛ miſit ũlos.Hec inertes nõ receptat.laboꝛatoꝛes puros optat illos oꝑarios. Sibi ſoli nõ laboꝛat ſed ſingu⸗ elo viuit. ¶ Ouãdiſpar ⁊ q;diſſilis hec vita dlicni⸗ idem Seneca manl⸗ nit tragedia patet Act.ij. Ille inquit ſu½ dita qui vitis vera 58 xps ꝗò eſt bũdictus in ſecula ſeculoꝝ Amẽ Begquitur ſermo de conceptione beate virginis qui aſcribi los pᷣdicare regnũ dei Math.x. Ad miſſio nem auctoꝛitas refert᷑ ad pᷣdicationẽ vero los curat in vineã ſuã. De pꝛimo miſit il⸗ ſcientia.⁊ ideʒ habet MHath.iij.⁊ Luce.i⸗ inceſſanter oꝑare cõtra ignauiã.Et Ecci. xxiiij.inquit ipᷣa ſapientia. Qui operãẽtur in me.nõ peccabunt Ecce puritatẽ. IJdeo Hieronymꝰ Ama ſcientiã ſcripturarum⁊ carnis vitia nõ amabis. Pꝛo tertio Ecẽ̃. xrxxiij· ait ihs filius ſyrach. Quas qui vin demiat repleui toꝛcular.quoniaʒ nõ mihi ſoli laboꝛaui ſed omnibo exquirẽtibo diſci plinã. Pꝛo tribo ſimul in typo foꝛtis mu⸗ lier habet᷑ puer.vlti.De fructu manuũ ſua rũ plantauit vineã. In plantatione notat᷑ ars ⁊ doctrina.In fructu manuũ/operatõ beata. In vinea vbertas opulenta. Vt ei tribuat᷑ ilud Can.vij. Ubera tua ſicut bo trus vinee ⁊ guttur vinũ optimũ. ¶ In H oꝛationis huiꝰ?tertie finẽ ſtatuo. Nũc autẽ libet ijſſdem verbis quib rhetoꝛicaʒ ſuam Areſto.finit /collationem termĩare. Itaq; dixi.audiſtis.tenetis.iudicate.Dixi ſed ru diter. Audiſtis benigniter. Tenete fideli Et iudicate ſalubꝛiter.vt certã veſtramvo cationẽ faciatis.i.Pe.i.⁊ ſitis iugiter ſicut vitis abũdans in laterib domus domini a vt deniq; vobis ꝓpinet vinũ eterne iocun⸗ ditatis.ille qui vitis vera ẽ dñs noſter ihßs tur eidẽ cãcellario.ſed ſuus eẽ no apparet. Pia pulcra es amica mea. et Mgf i mei venerãdi et pr̃es riã plenã gra.ſic habeo iuocare.aue virgo fons gre.tota groſa.tota hulcm ſecle dgo oſa. qʒ foꝛmoſa. ſola ſine ſcabie maclaq;/r Tota pulcra es ⁊c. Ogfi mei reuerẽdi dũ q̃ro mẽtalit᷑ huiꝰ vᷣbi gloſã reꝑio beatã virginẽ apð deũ hoĩeʒ creatã foꝛmoſa.Nã in ſupᷣmo cardĩe.quõdã ſub imagĩie fuit fe ſtũ celebꝛatũ. Cũ multo ſolennio.ꝗto ↄtu bernio. qð laudat cetꝰ vatũ. Scãdũt ex h̊ᷣ nebla.vgies ſine macla. fuit feſtũ diſputa tum. Concluſum eſt ⁊ terminatũ.q ami⸗ ca regi data.tota pulcra eſt creata.nunq; quoq; maculata. ſic fuit ſententiatum. macula nõ eſt in te Can.iuj. dilectiſſimi / vt gra almi ſpũſ⸗ ſãcti ĩ nos velit redũdare ma2g R Bermo factus in die Ecce magiſtri mei q;ᷓ feſtiuitas ſolẽnis q; grata q; pennis. tota pulcra Quedã lis Pe dilecta.ſuꝑ re nunq; neglecta qꝛ ami. ca mea.Reſpoſio q; gaudioſa ⁊ ſentẽtia qᷓ; famoſamacula nõ eſt in te.¶ Juxta h̊ tria noſtra cõſideratio.tractatu triplici eſt par tita. Pꝛimus tractatus dicet feſtiuitatem tam ſolẽnem.tam gratã tam ꝑennẽ. Juxta pꝛimũ tota pulcra. Secũdus tractatꝰ do⸗ cet de lite ſuꝑ dilecta.’ſuꝑ re nunq; neglecta iuxta ſcm amica mea.CTertius tractatus dicet reſponſionẽ gaudioſam ad ſententiã tam famoſam.macula nõ eſt inte. Aantũ ad pꝛimũ tractatuʒ noſtre conſiderationis que notat feſtiui — tatem ſolẽneʒ ⁊c̃. Eſt magiſtri mei euote ſpeculandũ / fuiſſe feſtũ ſolenne de quo /ꝓpheta zach.vltimo loquit᷑ in hec ver ba Percutiet domin?omnes gentes q̃ nõ aſcendũt ad celebꝛandũ feſtũ tabernaculo rum. In quo feſto. Pꝛimo tabernaculum ſtellare dat mundo ſolennium. Scdo.ta⸗ bernaculũ ſolare dat mũdo ſolacinʒ. Ter⸗ tio.tabernaculũ regale dat mũdo ſpectacu tum.Quarto.tabernaculum diuinale dat mundo ſcrutiniũ. ¶ Pꝛimo nanq; marie caro in hoc feſto fuit vt ſtella foꝛmata.Ec⸗ ce pꝛimũ tabernaculũ. Scðo in hocfeſto marie anima vt ſol creata Ecceſcðʒ taber naculũ.Lertio in hoc feſto fuit maria to⸗ ta ſuꝑ naturã dotata Ecce tertiũ taberna⸗ culum. Quarto in hoc feſto ſuit maria to⸗ ta ex gratijs vallata Ecce quartũ taberna⸗ culum. bor nempe feſto in ſupꝛemo cardine ſub imagine celebꝛato.viſus ẽ oliĩ rex ille de quo Hieremie.iiij. Quis non ti mebit te o rex gentiũ.tuũ eſt eni decus in/⸗ ter cunctos ſapientes gentiũ ⁊ in vniuer⸗ ſis regnis eoꝝ.nullus eſt ſimilis tibi.Hic rex altiſſimus viſus eſt olim foꝛmare ſibi tabernaculũ ſcʒ marie carnem/in mũdicia ſtellari Numeri.xxiiij. Viſus eſt ſibi foꝛ⸗ mare tabernaculũ.ſ.marie carnem.ſinelã⸗ guoꝛe locali ꝓuer.vlti. Viſus eſt ſibi foꝛ/ mare tabernaculũ ſcʒ marie canmnem ſine le ge carnali Aug.in ſermone. ¶ Ad hãc ne⸗ pe viſionẽ conſidero huiꝰ vie tres ſapien⸗ tes in ſpiritu eleuatos. ¶ Ecce pꝛimus de lege nature Balaam filius beoꝛ in quãdãa viſionẽ eleuatus vidit mulierẽ ſᷣm carnem foꝛmari in mundicia ſtellari.Oꝛieturin 4 t ſtella ex Jacob et conſurget virga de iſra⸗ hel.ſ.maria ſᷣm carnẽ.patet Numeri.xxiiij cũ ibi notatis. Poſt bec de lege ſcripta ſapientiſſimꝰſalomon in quãdã viſionem umaginaniã eleuatus. vidit peul muliereʒ foꝛtẽ. Mariã ſe; fᷣm carnẽ foꝛmari. ſed foꝛ titudo ⁊ decoꝛ indumentũ eius.ſ.carnis ſi nelãguoꝛe nature ꝓuer.vlt. Poſt hec de le ge gratie beatus Aug.in quoddam lumẽ viuificũ elauatus / vidit matrẽ dei foꝛmari ſm carnem/ ꝓrupit in hec verba Quis po tuit in hmõi anima vel carne locus eſſe vi cioꝝ.quãdo ad celi vicem cõtinentis oĩa. dui templũ eſt effecta: Hec ẽ reuera illa do mus dei de qua ꝑ ſalomonẽ dicit. Sapiẽ tia edificauit ſibi domũ.excidit columnas ſeptẽ.Nãq; virginalis huiꝰdomus colum nis fulcita eſt. qꝛ venerãda hec mater dñi. ſeptẽ ſpũſſancii donis dotata fuit. quã ta⸗ lẽ vtiq; eterna ſapiẽtia edificauit vt digna oino eſſet ex q̃ ip̃e carnẽ aſſumeret ĩ ineſti⸗ mabile pciuʒ ſalutis hũane. Quid digniꝰ hac virgine. qͥd ſanctiꝰin hũani generis ſe nie potuerit exoꝛiri.Hec Aug.in ſermone. Igit᷑ nunq; fuit in carne marie loc? vel ra⸗ dix vicioꝝ vt vult Aug. Quare videt᷑ aliqͥ bus ꝙ nũq; in ei carne fuit lãguoꝛ nature vel lex mẽbꝛoꝝ.vel fomes peccati.vel dñi um politicũ volũtatis ad ſenſuʒ.ſed dñiuʒ deſpoticũ.ſicuti ĩ ſtatu pꝛime innocẽtie.ca roq; mũdiſſima a pꝛicipio ſui.⁊ tabernacu lũ altiſſimi dei filio pᷣparatũ. Et hoc ẽ pꝛi mũ tabernaculoꝝ qð hodierna feſtiuitas ſolẽniſat. Et ſic ptʒ q̃liter tabernaculũ ſtel lare dat mũdo ſolẽniũ. vo dico ꝙ ta bernaculũ ſolare/dat mũdo ſolaciũ.Nam ſcðo oꝛdine tẽpoꝝ.pᷣfatꝰrex ſub illa viſioõe imaginaria viſus eſt ſibi foꝛmare aliud ta bernaculũ.ad modũ inebꝛiãtis ↄtubernij peramoꝛẽ ſcʒ animam marie.a ſui pꝛinci⸗ pio vt radijs ſolaribs mũdiſſimis fulgen⸗ tem.quã vidẽs augmẽtata natura in lumi ne gloꝛie.feſto gaudioſo in creationis pꝛĩ cipio eã ↄſidero decãtare. Pulcritudo eiꝰ eſt vt ſpẽs celi in viſione gloꝛie Ecci.xliij. Aſpect eiꝰvt ſol ĩ exitu vas plenũ gr̃e Ibi dẽ.Hec vas caſtroꝝ lux.ĩ excelſis oꝛdiata acie Ibidẽ. Vide arcũ celi.benedic facto⸗ rẽ potentẽ curie Ibidẽ. Candoꝛẽ huiꝰ ad mirabit᷑ oculꝰ tumeus in glacie Ibidem. Aa q̊s cantꝰnõnullos viatoꝛes n ce imagiaria ↄſidero ĩ ſp eleuatos. hãc foꝛme viſionẽ eleuatꝰẽ ſub lege nature ſanctꝰ vir Job cũ vidit ſolem fulgere quo ad animã marie, ⁊ lunã incedeniẽ clare, q̊ cint nnolſun re Mnep viſonedet⸗ ſonpnogt prlhof nitüſcon fanoneſn ſeloonnt ſunobun bliusdenn ſpendoce bistaei Cnenre⸗ Neincar neſnncei Paſum ſoconugp Clomna ſodici ſeoncu ſobilunt ſcblt tu nolirezi ſclicet cumynis Gnssſuecer turnangen ſanmurar ſoeriſtene iustuber Vügine in inbecyen mnmagn Etecce lonebuli bengallie lbvimn brſteneſi Aſone ummgih 1aWun Iund masinn mamshe Punsdi one 6 ſnpn nftonen lmllen nſe hlnnst Nlnce dnin nedeifane, ntacun eloabtſe unentbe⸗ Keuan ſun dick On tcglung ocolun Chanrdi nſun gin Cuundgn magitpeſi⸗ Oucdin⸗ migcnenſ⸗ Gimſamone. Wntloc an mexictigil licuonnaun NC.dii ſiz udii einnocine ubemoar Cthocehei hafeſtintas machlüſtd dodicocn Glacii.ſan ub il vſie Nnregliudn isoben egſulpan ſinofilhen mumiphun Gelninoil Uninhen Eiii nügfe i ioordini noickacoo ripuin 1 iden nd gtos blegenam fulgere⸗ cnech Conceptionis beate virginis ad eius carnem.⁊ letatũ eſt coꝛ eius in ab/ ſcondito. patet Job. xcxi.cũ ſuis notatis. Mam ille vſq; ad fidem mediatoꝛis chꝛi/ ſti ponit᷑ eleuatus.patet ſupꝛa.xix. Ad hãc vilſionẽ de lege ſcripta ponũt nõnulli altiꝰ eleuatũ.ſ.intellectualiter ſanctũ regem da⸗ uid.cũ vidit ſponſuʒ in ſole ponere taber⸗ naculũ ſuũ.⁊ cum ſole anime.carnemviue re Marie. p̃s. xiij. cũ ibi notatis.Ad hanc viſionẽ de lege gratie beatus Ambꝛo.ẽ aſ⸗ ſumptus.qui videns marie animam a ſui pꝛincipio pᷣſeruatione redemptã ait. Nec mirũ ſi dominꝰredempturus mundũ.ope rationẽ ſuam inchoauit a maria vt ꝑ quã ſalus omnib parabat᷑.eidẽ pꝛimo fructuʒ ſalutis hauriret ex pignoꝛe. Quid enĩ no⸗ bilius dei matre.quid ſplendidius ea quã ſplendoꝛ elegit. Vt de ceteris eius virtuti bus taceã.virgo erat non ſolũ coꝛpoꝛe ſed et mente. Hec Ambꝛo.ſuꝑ Cuc. Et in li. eſancta virginitate. Sicut patʒ ex veſio ne ſancti Ambꝛo.nõ fuit a caſu eleuata ſed pꝛeſeruata. alias nõ virgo mente ſi pecca⸗ to coꝛrupta.Et ſic patet qualiter taberna⸗ culum ſolare dat mundo ſolaciũ. ¶ Ter⸗ tio dixi ꝙ tabernaculuʒ regale dat mundo ſpectaculũ. Nam in tertio oꝛdine nature. ſub illa viſione imaginaria.pᷣfatus rex vi⸗/ ſus eſt foꝛmare ſibi aliud tabernaculũ ad modũ regalis triclinij pꝛo lectulo ſalomo⸗/ nis. ſcilicet mariam ſub natura dotatam. cum vnitus eſt ſol ſtelle. ſcilicet anima vir ginis ſue carni. In cuius vnione quas na tura angelica pꝛotulit laudes/ ex terrenis ſumitur argumentũ. Cum Ouidius NHa ſo exiſtens in inſula ponti ad viſioneʒ hu ius tabernaculi aliqualiter eleuatꝰ.de hac virgine in libꝛo tertio de vetula pꝛoꝛupit in hec verba. Ounda quidem magni ani mi. magniq; decoꝛis. Pluris honeſtatis. Et ecce Albumaʒar ſub enigmate. et in ilł⸗ lis nebulis exiſtens/adviſionem huius ta bernaculi aliqualiter eſt aſſumptus ipᷣo te ſte lib.vi.maioꝛis introductoꝛij. Et iterũ exiſtente ſibilla.virgilius maro in europa ad viſionẽ huius tertij tabernaculi eſt ele/⸗ uatus ipᷣo teſte in Bucolica Egloga quar ta. Altima cumei iam venit carmis etas. Jam redit ⁊ virgo ⁊c. Qualiter hierony⸗ mus in rhoma exiſtens altioꝛi lumine ele uatus hoc tabernaculũ virgineũ contem/ plans dicebat. Quid nobis tantilli.quid accione puſilli.quid in eius laudibo refera tur in linguas eã laudare ſufficeret nullus Altioꝛ enim celo eſt de qua loqui nitimur Abyſſo pfundioꝛ.cui laudes dicere cona⸗ mur. Si celum inquit te vocem altioꝛ es. Si matrem gentiũ pꝛecellis. Si foꝛmaz dei te appellem digna exiſtis. Si dominã angeloꝝ digna eſſe pꝛobaris. Quid ergo digne de te dicam: Hec Hieronymꝰ in ſer mone. Sic patet qualiter tabernaculũ re/⸗ gale dat mundo ſpectaculũ. ¶ Quarto di co ꝙ tabernaculũ diuinale.dat mũdo ſcru tinium. Nam quarto/oꝛdine nature/ pꝛe⸗ fatus rex viſus eſt ſibi foꝛmare aliud taber naculum ad modum ſacrarij ſpiritualis. Non quidem aliud quo ad rationẽ eſſen⸗ tialem.ſed aliud quo ad rationẽ moꝛalẽ.ſ. totã mariã in pꝛincipio ſui aliter ſe haben tem ſub magnitudine grarũ q; pꝛius oꝛdi ne cauſe ſub altitudine nature In cuiꝰgro ſo ꝓgreſſu ipᷣe rex eam taliter ↄmendabat. Eccetu pulcra es amica mea. ecce tu pul/⸗ cra.Canti.i.Sicut liliũ inter ſpinas. In fra.c.ſequenti. Oculi tui ſicut colũbaꝝ eo dem capᷣ. Sicut vitta coccinea labia tua ⁊ eloquiũ tuũ dulce.infra eodẽ.c.Naſus tuꝰ ſicẽ turris lybani q̃ reſpicit damaſcũ.infra ca.vij. Collũ tuũ ſicut turris eburnea.ibi⸗ dem. Quãpulcri ſunt greſſus tui in calcia mẽtis.filia pꝛĩcipis in calciamẽtis ſc; car⸗ nis.ſupꝛa eodẽ cum ibi notatis. Statura tua aſſimilata ẽ palme ⁊ vbera ma botris ibidẽ. Tota pulcra es ⁊c.vbi thema.Sic eam eiꝰcantoꝛ ille rexaltiſſimꝰ ↄmẽdabat. Duas laudes audiens in ſpũ ille ſapiẽ tiſſimꝰſalomon vidẽsq; ſub lumine illud quartũ tabernacalũ.hanc virginẽ gloꝛio⸗ ſam/querebat de ea. Que eſt iſta que ꝓgre ditur quaſi auroꝛa ↄſurgens.quo ad totã in naturalibo. Pulcra vt luna q̃ͥ ad carneʒ Electa vt ſol quo ad aĩam.terribilis vt ca⸗ ſtroꝝ acies oꝛdinata qͥ ad totã in gratuitis Can.vi. ¶ Et cũ nullus ſibi rũderet iteꝝ atq; iteruʒ quereret. Que eſt iſta. vt ſupꝛa Can.iij.Et infra.tãdẽ naturã angelicã ad queſtiones pᷣfatas ↄſidero reſpõdiſſe.hec eſt ſtella maris vite via.poꝛta ſalutis. Re⸗ gula iuſticie. limes pietatis oꝛigo. Virtu⸗ tis venie mr.talamꝰq; pudoꝛis.Oꝛt ↄclu ſus. fons ↄſignatꝰoliua. Fructificãs.cediꝰ redolẽs.paradiſus amenꝰ. Virgula pigm ti. vinaria cella liq̃re. Pꝛedita diuio neciar. celeſte ꝓpinãs. Neſcia ſ pinerlſtormn⸗ roſas 47 mus:cũ etſi omniũ noſtrũ mẽbꝛa verterẽ⸗ Bermo factus in die neſcia culpe. Gratie ſons.expers limi.lux nubila pellens. Spes miſeris. medicina reis.tutela beatis. ſꝛoſcriptis reditus.er ranti ſemita cecis. Aumen deiectis reqͥes auſatio feſſis. Hec alanꝰĩanticlaudiano anc ergo reſpon/ 622 Di ſieri poſſet/qꝙ arene puluis ⁊ vnde. Vndarũ gutte.roſe.gemme.lilia.flamme. Ecthera celicole.nix grando ſexus vterq;. WVWientoꝝ pẽne volucrũ pecudũ genꝰom̃e. Siluaꝝ rami.frondes.auiũ q̊ʒ penne. Ros gramen ſtelle piſcis anguis ariſte. Et lapides.mõtes ↄualles tera dracones Ligue cũcte foꝛẽt mime depꝛomere poſſẽt Que ſis vel quãta.virgo regina maria. NQue tua ſit pietas.nec lr̃a nec dabit etas. rgo ⁊ fratres chariſſimi aſcẽdite vos in ſpiritu ⁊ videbitis. Mariaʒ abſq; pari pulcrã.abſq; fari.iqꝛ tota pulcra. Dariam qmoꝛoſam.valde gratioſaʒ.qꝛ amica mea. Mariã in cõceptu abſq; omnidefectu.qꝛ macula nõ eſt in te. ¶ Uidereergo mariã ſine culpa quo ad menteʒ quo ad carnem- quo ad dentẽ.qꝛ tota pulcra. Videie mari ꝗm pꝛeꝑatam ſuo nato iam dotataʒ.quia amica mea. Videte mariã ſine peccato oꝛi ginali.abſq; fato.qꝛ macula non eſt in te. Ergo dic gens phariſea. Tota puloa es amica mea.nec eſt in te macula.que fuerũt thematis verba⸗ Geguitur ſecũdus tractat? noſtre ↄſideratõis qui notat deli⸗ te ſuꝑ delicta.ſuꝑ re nũq; neglecta.cum ſit amica mea. Vbi eſt deuote ſpeculandũ in hoc feſto fuiſie quandã litẽ. de qua monet ſapiens Ecci.iiij.dicẽs. Nõ ↄtendas cum hoĩe locuplete.ne foꝛte ↄtra teↄſtituat litẽ In qua lite pꝛimo actoꝛ pñtat᷑ Scðo cqu ſa ꝓpalat᷑. Certio reus ↄnotat᷑. Quarto cã diſputat᷑. ¶ Pꝛimo nanqʒ in lite huiꝰfeſti tabernaculoꝝ regis/actoꝛ pñtatur ſq; octo vetule que ſepe ad hoc feſtũ ſcandũt ex hac nebula furibũde.Pꝛima vocaturlr̃a occi⸗ dẽs. Shcða ratio litigioſa.Tertia ſpecies ſophiſtica.Quarta ſuperficies canonum. Quinta apparetia legis. Sexta falſa ma⸗ theſis. Septima falia poeſis. Octaua ſu⸗ ſpitio heretica. ¶ Aſcẽdũt ad hoc feſtum/ octo vetule.Ara occidẽs in vultu iã ruga 2 aaal ionem audiens perrus comeſtoꝛ/ ꝓrupit ta.Ratõ litigioſa rixis comitata Spẽs ſo phiſtica fallacijs armata Sunieten, cano nũ penit inflata.Apparentia legis/appa rẽs aduocata. Falſa matheſis ex geſtis dif famata. Yalſa poeſis apparẽter adoꝛnata Duſpitio heretica tremẽs antiq̃ta.(¶ Cũ his vetulis aſcẽdit ad hoc feſtũ.Ais g̃uis ira furẽs.odiũ iĩmoꝛtale.pennis rancoꝛ.in humanꝰ ſtrepitus.ↄgreſſio dira.Queſtio difficilis quã nulla ſolutio ſedat Juxta na ſonẽ ſcðo de vetula. Sicq; ptʒ qualiter in hac lite actoꝛ pñtat᷑. ¶ Rꝛima ů̊ vetula ſcʒ lr̃a occidẽs in illaviſione imaginaria fricã do vultũ.ſcalpedo caput /in regis pñtia lo quit᷑ in hec verba. Juſt quidẽ es dñe ſi dii putẽ tecũ verũtñ loq̃r ad te vt ſcribit Hie⸗ re.xij. Ecce aſtat regina a dextris tuis ĩ ve⸗ ſtitu deaurato pᷣs.xluij.Quc tñ fuit in oꝛi⸗ ginali peccato ↄcepta. Argu.ſupꝛa pᷣs.lij. cũ ibi notatis. Nã oẽs declinauerũt ſimul inutiles facti ſunt ⁊c. vſq; ad vnũ ſcʒ xpᷣm Em gloſã. ergo regina fuit inutilis.⁊ aliqñ declinauit. Nec miꝝ qꝛ nõ iuſtiſicabit᷑ in ↄſpectu tuo oĩsviues. Infra pᷣs.clij. Su per hoc ſapiẽtiſſimꝰſalon luſtrauitvniuer ſa.⁊ virũ de mille vnũ repperit. Muliere ex oĩbo non inuenit Ecci.vij.Qð ↄfirmat apls Ro.iij.Oẽs in adã peccauerũt ⁊ egẽt fa dei.Et ð hoc infra ca.v. Sicut ꝑvnũ hoĩèʒ; peccatũ intrauit in q̊ͥ oẽs peccauerut Et eph.ij.Eramꝰ natura filij ire.glo.aug. In hac ira oĩs hõ naſcit᷑ VUñ pʒ iuſtiſſime iudex ꝙ maria fuit in peccato oꝛiginali cõ cepta ⁊ ꝑ ↄſequẽs feſtũ de eius ↄceptione celebꝛari nõ debet. cðo ſurgit ſecũda yeltula ſcʒ ratio litigioſa dicẽs ſe velle hoc pꝛobare euidẽti ratõne.Om̃ maria fuit re dempta a filio ſuo.ſed nõ niſi a captiuita⸗ te ⁊ peccato.ergo ↄtraxit aliqð peccatum. Scðo maria habuit Pngtrc ſec ſomes ẽ ſequela peccati.&̊ ⁊c. Maioꝛ pʒ in li.iij.di⸗ iij.c ij. Tertio maria fuit moꝛtua.ſʒ moꝛs eſt ſeq̃la peccati.ꝭ̊. Quarto maria fuit mũ⸗ data ⁊ ſanctificata ſed nõ niſi a peccato.̊. Maioꝛ pʒ li.iij.di.iij.c.iiij.Quinto ſi ma⸗ ria fuiſſet moꝛtua añ filiũ/iuiſſet ad limbũ patꝝ.ſed nõ niſi ꝓpter pctm̃.̊. Maioꝛ ptz Aianu celi ñ fuiſſetl aꝑta niſi ꝑ paſſionẽ filij.di.xiiij.tertij ca.fi. Sexto caro xpᷣi fuit obnoxia pctõ.ſed illa ẽ rõ peccati oꝛiginal . Maioꝛ pʒ.iij. di.tertij ca.i. Septio ma⸗ ria fuit decimata in lũbis abꝛae.ſed iðᷣo qꝛ in oꝛigiali ↄcepta.̊. Añcedẽs pʒ.iij. di.ktij tno I nlthene⸗ guin ſten⸗ ſexdea lochuütu⸗ aenoſt ſtus ilixenn⸗ ibenn ſe M manuann linkd LCurdens Canonicos lln ,lunf ſydeoled piinmi Cuunnſen Pedictd neſtindd iohuton ſtideado Prug nolhei ſrptier npuim uclotn ſemtini Uilmntion ſoilſdeyen ntvee cuirveten Pkümayenn nuamen ticadicen gigneem mulia mü⸗ oclana ve losnom ukillne Namoꝛig ſomfi cſurinf na cör cn nnleſech tur Ja ramnigi fonpen hoti eſt balitei Srenlig Unarufti Gspt⸗ cdſeſi ſabehi Wönbire⸗ ffürhan, ſpuſgli teitſiul niſnin sanlgf ntncbiti SsagiS hmuiyni 1 Drln, Oöofmr antrehe Ntrnä peccuanit goug. ziuſtiſfime nignalics Aione ngitſecic ſeyclebve mrufut iacpenin duum ire⸗ Bld “ nuüunn uin inni Pron nſin nfi ginge, Sroſn inh Conceptionis beate virginis 47 Octauo. In maria fuit fimes ⁊ ſitis; m!/ te alie pene ↄtracte.ſed iſti ſũt effectus pec cati oꝛiginalis. in ea fuit cauſa. ¶ Tertõ ſurgit tertia vetula. ſcʒ ſpẽs ſophiſtica di⸗ cens ſe velle hoc ſubtiliter deducere. So⸗ lus chꝛiſtus fuit ſine peccato oꝛiginali oõ/ ceptus.et nihil qð nõ eſt chꝛiſtus fuit ſine peccato.ſed maria eſt aliqͥd qð nõ eſt chꝛi/⸗ ſtus. ergo ⁊c. Ercluſiua p atz ꝑ ſctm̃ Aug. ij. li. de dap.paruuloꝝ. Et libꝛoↄtra Julia nũ hereticũ.Et ſupꝛa pᷣs.xxiiij. Et ꝑ Am. ſuꝑ Luc.Et ꝑ Hiero.ſuꝑ illud pſalmi de manu canis vnicã meã. Etꝑ Bꝛe.li:moꝛa liuʒ Et ꝑ Damaſce. iiij.ſniaꝝ. Et ꝑ Anf. Curdeus homo. Et per Berũ.in epla ad canonicos lugð. ¶ Quarto ſurgit qrtave tula.ſ.ſupꝑficieſ canonũ dicẽs hoceſſe expᷣſ ſuz de ↄſe. diſt. iiij. Firmiſſime. ⁊. iij. di. c. pnũciandũ.in glo.igit᷑. ¶ Ouinto ſurgit quinta vetula.ſ. Apparentia legis clamãs Aerxdicit Si filiuffamilias extranee ꝑſo/⸗ ne/ ſit in adoptõneʒ datus.:ex hoc/ iura po treſtatis naturalis minime diſſoluũtur In ſti. de adoptõnibus.ſʒ hodie nõ obſtan.in Maria adoptõe groſa.adhuc fuit obliga ta culpe iure naturali fraterno. ¶ Bexto ſurgit ſexta vetula.ſ.falſa matheſis dicens in pꝛima facie ſigni virginis/aſcendit hec puella.⁊ in ipius manibꝰ ſunt ſpice ſuſpẽ/⸗ ſe. ⁊ veſtimenta vetuſta. teſte Albumaſar. vi.li.maioꝛis introductoꝛij.Et ð hoc Na ſo. iij. de vetula. ſʒ talia veſtimenta ſignifi / — cant veterẽ hoĩeʒ i ſuis. ergo ipſai eptimo ſi duit veterẽ hoĩem. urgit ſe⸗ ptima vetula dicens hoceſſe notũ ꝑ ↄmu⸗ nia metra q̃ notat Petrꝰ cretenf.ſuꝑ Can tica dicens. NHon aliquẽ potuit ſine culpa gignere mũdus. Solus h̊ xp̃s fuit inter milia mũdus. ¶ Octauo ⁊ vltimo ſurgit octaua vetula.iſ.heretica ſuſpicio vel fma lios nomĩatur pᷣſumptio temeraria.dicẽs Juſtiſſime rex dicere ꝙ Maria ñ cõtraxit pctm̃ oꝛiginale.hereticũ eſt cenſendũ.⁊ ex pſſe ↄtra fidẽ.⁊ ꝑ ↄſequẽs om̃es ſic tenen/ tes ſunt infideles. Pꝛimo ſic dicere ẽ ↄtra determinatõnẽ eccleſie q̃ appbat oĩa dicta ſctõꝝ patꝝ in.c. Sctã romana.di.xv.in ð cretis. Sʒ mlti ſcti dicũt eã in pctõ oꝛigi⸗ nali eſſe cõceptã vt Anf. Berñ.⁊ ceteri igi tur. Scdo qꝛ eſt expᷣſſe cõtra ſacrã ſcriptu ram.igitheretica.Cõſequẽtia patʒ ꝑ Hie rony.xxiiij.q.iij.c.hereſes.ĩdecretis. Añs notũ eſt ex dictis. Tertio qꝛ Aug. in li.de fide ad petrũ pot capkm. Firmiſſime. ſic dicit petro. S do affuit.nec de ↄceptu carnis qꝛ nec fuit hodie.neq; de creatòe aĩe.qꝛ nõ fuit hodię nec totiꝰ eadẽ rõne ergo iuſtiſſimerexh̊ feſtũ nõ debet celebꝛari. Et ſicptʒ qũo in hac lite cauſa ꝓpalat᷑. ¶ Lertio dico ꝙ in hac lite reꝰↄnotat᷑ Nã poſt h̊ oĩa dicta ve⸗ tulaꝝ locutꝰ eſt rex dicẽs.Hec cã vr̃a vtvi deo ↄ reginã eſt deq̃ feſtũ facimꝰ. Ait pria vetula Neqq; dñe mi rex. veritas nõ eſt ꝰ reginã. Et rex. Quis ẽ ergo reꝰ õ quã agitꝭ Ait pꝛima vetula.Sũt Anea Buelle vla⸗ trex. trices modicũ ſapiẽtes. udiãtur. Et ecce ſcandũt ad hoc feſtũ tabernaculo⸗ rũocto virgines viatrices verecũde ⁊ timi de que in ↄſpectu omniũ celeſtiũ admira⸗ biles videbant᷑. Pꝛima Vera theologia ĩ vultu gatioſa. Scða Ratio ꝓbabilis lĩ ge⸗ ſtu amoꝛoſa. Tertia Patens auctoꝛitas: grata velut roſa. Quarta lex canonicaĩ ha bitu foꝛmoſa. Quinta lex ciuilis tota im⸗ perioſa. Sexta vera matheſis apud mul⸗ tos pᷣcioſa. Septima dulcis poeſis ſuper fauũ dulcoꝛoſa. Octaua fides pia firma ⁊ radioſa. Iſte octo vᷣgines ĩ illa viſiõe ima ginaria fecerũt ꝑtẽ in cã regine vᷣginũ quã iam gratiſſime cognouerũt. Et ſic ptʒ qͥs et qualis in hac litereꝰ ↄnotat.¶ Quarto dico ꝙ ĩ hac lite cã diſputat᷑ Nã pꝰhec oĩa pꝛima vᷣgo ſcʒ vera theologia cũ honeſta⸗ te indicibili.in regis pñtia loquit᷑in h̊ ver ba Tu aũt dñe ſabaoth ꝗ iudicas iuſte et ꝓpbas renes ⁊ coꝛda.videã vltionẽ tuaʒ ab eis Hiere.xli.Tibi enĩ reuelaui cãm meaʒ Infra eodẽ ca.Ecce aſtitit regina a dextri⸗ tuis ĩ veſtitu deaurato pᷣs.xliiij. Que nũqᷓ; fuit ĩ oꝛigĩali ↄcepta.Argu.i.pᷣs.xcij.cũ ibi notatꝭ. Domũ tuã dñe decet ſanctitudo in lõgitudine dieꝝ Nã hecregina ẽ domꝰtua quã tu edificaſti ſuꝑ colũnas ſeptẽ ſpũs ſe ptifoꝛmis ptʒ Sap.ix. cũ ibi notatis per Aug. Que ab initio ⁊ añ ſecula creata ẽ.et p ↄñs in ſtatu initiali pꝛimoꝝ parẽtũ.ptʒ Ecci.xxiiij.cũ ibi notatꝭ. Item necdũ erãt abyſſi.i.pctã.⁊ ipᷣa iã ↄcepta erat notat.p⸗ uer. iiij. Itẽ hec ẽ illa ſtella qᷓm vidit balaã Numeri.xxiiij.Et ſi ſtella /ergo a nie dicit pet i quẽ cõtra hoc ꝑtinacẽ coę gnoueris tanq; peſtẽ fuge et hereticũ abij/ ce ergo ⁊c̃. Quarto qꝛ hoc feſtũ ſine falſita te fidei dogmatiſari nõ põt.ergo hereticũ: ↄña ptʒ.⁊ añcedẽs arguit᷑ qꝛ hodierna fe⸗ ſtiuitas nõ ẽ de ↄceptõe ſeminũ.qꝛ ibi libi Bermo factus in die impᷣſſionibo aliena ⁊ abſtracta.ergo a pec⸗ cato oꝛiginali pᷣſeruata. Itẽ hec eſt illa ar⸗ ca de lignis ſethim imputribilibo.pʒ Exo. xxvi.cũ ibi notatꝭ.ergo ligna huiꝰ arce vir⸗ ginee fuerũt ab omni putredine pᷣſeruata. Irẽ hec eſt mulier illa foꝛtis quã vidit ſa⸗ lomon cuiꝰlucerna nõ ſuit extincta in no⸗ cte peccati.ptʒ puer.vltimo cũ ibi notatis ribo niuis patet eodem ca.ergo nunq; fuit frigus peccati in ea. Iteʒz hec eſt illa poꝛta gquã vidit Eʒechiel ꝗᷓ nunq; fuit aꝑta.ptʒ Ezʒech.xliiij.ergo ꝑ eã nunq; intrauit pec/ catũ. Itẽ hec eſt illa regina de qua Heſter xvy. Nõ ꝓpter te.ſed ꝓpter oẽs lex hec poſita eſt. Item Noõne a pꝛincipio ſui pulcra eſft amica tua ⁊ macula nõ eſt in te vti thema te. Vñ Iunſtiſſime rex ptʒ ꝙ maria fuit ſiõ ne peccato oꝛiginali ↄcepta/ et ꝑ ↄſequẽs Itẽ nunq; tumuit domus tua illa/a frigo hoc feſtũ merito ẽ celebꝛadũ.(¶ Scðo ſur git ſcdᷣa virgo.ſ.ratio ꝓbabilis. dicens ſe velle hoc deducere ꝑ ꝓbabiles rõnes. Pꝛi mo.qͥlibet in peccato oꝛiginali ↄſiſtẽseſt pꝛotũc dignus pena eterna.ſed mr̃ dei ni/ c6ᷓ fuit digna pena eterna.à zc. Maioꝛ ptz Xxx.diſ. ſcðᷣi. Minoꝛ patet qꝛ non erat de=- cens matrẽ dei eſſe in pena eterna.⁊ cõtra, here talẽ effectũ.ergo necrõnem cauſalem yel dignitatẽ ipius. Scdo pꝛima mulier fuit creata libera ⁊ ñ fua.ſꝭ dignioꝛ ⁊ nobi lioꝛ fuit ſcdᷣa młier qᷓ; pꝛima.ergo ipᷣa crea⸗ xxx.diſ.ſcði. Minoꝛ arguit᷑ ex aue angeli⸗ co.qð coĩter exponit᷑ ſine ve Lu.i. Quar⸗ to maria habuit plenitudinẽ gre.ſed q̃daʒ magna gya eſt pᷣſeruatio ab oꝛiginali.ergo hec fuit in maria. Maioꝛ pʒ Lu. i. Mioꝛ nota eſt. Quinto qdlibet peccatũ dicit rõ⸗ nem coꝛruptõnis ⁊ tactus.ſed maria nun G fint coꝛrupta ſed intacta.ergo nunq́; hba buit peccatũ. Maioꝛ pʒ. xcx. diſ. ſcði. et mi ꝗr B teret. Serxto beatus ambꝛo.in libꝛo de virgini noꝛ eſt nota. nã oppoſitũ eſt erroꝛ heluidij BSBerxco maraa per filiũ ſuũ ꝑfectiſſime fuit regempta. ſed pfectius eſt redimere a caſu p̃ſſeruãdo.qᷓ; pꝰ caſuʒ eleuãdo.ergo maria. fuit a caſu pᷣſeruata ait Berñ.ſuꝑ Can.⁊ HG̊ de. v. diſ. ſcõi. Septimo maria fuit exẽpta a maledictione Eue.cui dictũ eſt In dolo celebꝛanduʒ. re paries filios.ergo etiã exẽpta a maledi⸗ ctione ade cui dictũ eſt Puluis es ⁊ in pul nerẽ reuerteris.Ex q̃ ꝓbat ſanctꝰ Augu.q; nõ decuit mariã incinerani ſᷣm carnẽ. ergo exempta fuit a maledictõe vtriuſq; qꝛ mi⸗ nnus decuit ſ̃ᷣm mentẽ defoꝛmari ⁊ macula ri.Octauo Pehro chꝛiſti caro virginis vt ibi aſſumit⸗ ſed caro chꝛiſti nõ fuit obnoxia peccato vt in ſe foꝛmaliter ergo nec caro virginis fuit obnoxia peccato vt in ſe vel in ſui perſeita te. Nono peccatũ qdᷣlibet dicit dehoneſta tem ⁊ vituperiũ ſpirituale.ſed maria nũqᷓ; habuit dehoneſtatẽ ⁊ vituperiũ ſpirituale ergo nec peccatuʒ oꝛiginale. Maioꝛ patet ug. in ſermone aſſumptõis. de ſe. Hinoꝛ arguit᷑ qꝛ tunc rexfilius eius impleuit circũciſionẽ ⁊ ſoluit legem deca⸗ logi dehonoꝛãdo parentes. Decimo quia rex eius fulius anteq; haberet rationẽ filia tionis.eam honoꝛauit ab infamia pᷣſeruã do. Patet ꝑ Ambꝛo. ſuꝑ AQuc.ergo a foꝛ⸗ tioꝛi pᷣſeruauit eam a culpa pᷣſeruãdo. Igi tur iuſtiſſime rex patet maria nõ habuit oꝛiginale.⁊ ꝑ ↄſequens hoc feſtũ merito ẽ ſcʒ patens auctoꝛitas dicẽs ad hoceſſe au ctoꝛitates potentes ſanctoꝝ. Nam Augu. contra quinq; hereſes ca.iiij.de perſona re gis ſic git Si maria potuit inquinari cuʒ ipfſam facerẽ. potui ego inqͥ nari cum ex ea naſcerer.ſed ſcom nõ eſt poſſibile.ergo nec ta fuit libera ⁊ nõ ſerua. Maioꝛ pʒ xx diſ. ſcõi. Minoꝛ pꝛobat᷑ qꝛ in ea incepit tᷣus plenitudinis gre.pʒ LQuc.i. Tertio qpᷣlibʒ peccatũ oꝛiginale dicit lamẽtatõeʒ ⁊ ve. ſi,3 maria nunq; habuit rõne; lamẽtationis ve.ergo nec peccatũ oꝛiginale. Maioꝛ pʒ pꝛimũ. Secũdo Idem.iij.diſ.tertij.Exce pta maria virgine de qua ꝓprer honoꝛẽ do mini cum de peccato agitur nolo facere qᷓ⸗ ſtionem. Tertio hieronymus in ſermone aſſumptionis ſic ait. Quicquid humanis poteſt dici verbis / minus eſt a laude virgi nis.:ergo tribuẽda ſunt virgini omnia pꝛi uilegia exceptina culpe vel peccati:Quar⸗ to Gregoꝛi. in pꝛoſa. Felix nanq; es ſacra virgo maria ⁊c. Et in illa. Sancta et im⸗ maculata virginitas.ergo omnia attribu⸗ enda ſunt ſibi omnia pꝛiuilegia exceptiua culpe. Quinto Anſelmus de cõceptu vir⸗ ginali ſic ait. Decens erat vt ea puritate maioꝛ ſub deo nequit intelligi niteret. tfate beate marie dicit eam expꝛeſſe ab om⸗ ni peccato oꝛiginali ⁊ actuali ĩmuneʒ fuiſ⸗ ſe. vnde fuit peream caſula de theſauro re⸗ gis intimat⸗ Zunc rexait ſufficit.¶( Bur git quarto quarta virgo.ſcʒ ¶excanonica dicens ſe habere ad hoc deqeta. Pꝛimo tio ſurgit tertia virgo 1 öacol⸗ heriutib leſhic⸗ Glraul Oüpenc nuc (e98.De⸗ gegeoen Gn, Uhto fioffen oinns Oblun ploſi. ſihtin ſuinps flimngnia Fmuoors chlondͤer ſuipinct ſte gſon netner⸗ nehunt enatdeſig negnege luncinco⸗ Jenaa oazoar lennon nali Wiſepein ſntnn Qkhlin Poezcde obllgrn Peben nbant ineez⸗ wrindl Almn amneggo nigan unan R ſumis abecor ngnnigfi ſulpaſen tdchorch Wanuniz üſorm Moper Eflisgits unzn arveni hmmnefla uicni aoeſe nite nröhder efünene klenayi⸗ uboceſenn fun g. eperonare guinena lameren Lagonee ani⸗ Euce 4 bonone do hoſaccreq, inſermene humuni Alnerig niomnupn Nan Onm ngasban nan Nunm, guhtu upnyin nmnunt gning, ſeabonm caurore t S rannonid 1 ben⸗ luum eius.Et rex ait ſufficit. Conceptionis beate virginis 47 guia ratione peccati qð mulier induxit//ñ concedit᷑ pꝛo alio poſtulare.xv.q/iij.in de⸗ cretis. Sed marie hoc ↄcedit᷑ex officõ me diatricis.ergo abſtrabit᷑ ab ülla ratõne pec cati. Scðo qui lege pꝛiuata.ſſ.ducitur/ nulla exiſtit ratio vt lege publica reſtringa tur in ca. due ſunt. xix.q.ij. Sed Maria a pꝛincipio ſui lege pꝛiuata ducta eit / ꝛc. YTertio ſi aliqui recipiunt᷑ in pꝛopꝛios et ſpeciales ſubiectos/ cenſent exemptin. c. SDi papa.de pꝛiuile.li.vi. Sed maria fu⸗ deia pꝛincipio ſui/ergo ⁊c.Quarto cũ ſint iura obſcura partiũ.reo fauendũ eſt potiꝰ qᷓ actoꝛi.extra de regulis iuris in vi. Sed bec iura partiũ ſunt obſcura.ergo marie fa nendũ eſt. int ſq; lex cinilis dicens ſe ad hoc habere legeſ ODm̃ pꝛinceps auguſtus eſt legib ſolutꝰ. pꝛiuilegiata auguſta pʒ.ff.l. ij. ſe cõ le. Pꝛĩ ¶ Quinto ſurgit quinta virgo a lege ↄcupiſcentie.ergo pꝛiuilegiata Au⸗ guſta. Itẽ in obſcura volũtate manumit⸗ tentis.fauendũ eſt libertati.de regulis Ju ris.ff. ergo a foꝛtioꝛi in obſcura ratõe inge nuitatis fauendũ eſt libertati. Sed hec ẽ „ obſcura ratio ingenuitatis marie in pꝛin/ cipio ſui.ergo ⁊c. Et rec ait ſufficit.¶Cuc ſurgit ſexta virgo ſcʒ vera matheſis dicẽs. Hec puella a pꝛincipio ſui/in pꝛima facie ſigni virgis apparuit mũda.⁊ magni ani⸗ mimagniq; decoꝛis.teſte Albumazʒar lib. vi.maioꝛis introductoꝛij.ergo in ſui pꝛin cipio nõ erat immũda ⁊ defoꝛmis. Itema ſui pꝛincipio lucebat pluris honeſtatis te ſte Naſone.iij.de vetula.ergo erat ſine iho neſtate ⁊ vituperio culpe. Item in ↄceptõ ne huiꝰpuelle pꝛima facies ſigni virginis erat de ſigno virginis. nullus aſtrologꝰh̊ negat ergo puella hec q̃ erat ſignata eratvt cunc incoꝛrupta ⁊ intacta ſfᷣmvtrũq; hoĩeʒ Item ad hoc facit machometꝰ in alchoꝛa⸗ no aʒoara ⁊ dicẽs. Nullus eſt de filijs adã quem nõ tetigerit ſathan pᷣter mariam ⁊ fi 1 Et rex ait ſ . Anneſut⸗ rexit ſeptima virgo.ſ.vera poeſis.ad hoc ſe babere dicens poetrias innumeras. NHã Sedulius li.i.in carmine paſchali loqᷓns poerꝛice de maria ſic ait. En velut e ſpinis. nobilis roſa ſurgitacutis. Nil quod ledit habens,. vel quod obſcurat honoꝛeʒ. Sic eue de ſtirpe ſacra veniente maria. Uirgi⸗ nis antique facinꝰ noua virgo piat.Ergo maria ſurrexit de ſpinis generis humani⸗ omni leſione ſemota. ſicut nobilis roſa e ſpinis. Item ad hoc facit poetria Maro⸗ nis vt ſupꝛa. Item Naſonis. Item Petri comeſtoꝛis vt ſupꝛa. Item petri cretenſis ſuper Lucam. Vnam nec maculã natura reliquit in iſta. Item Alanus vt ſupꝛa. ¶ WUltimo ſurgit octaua virgo pia fides. dicens. Pꝛo iſta concluſione ſunt mirabi⸗ lia tua iuſtiſſime rex. ergo hec cõcluſio eſt pia fide tenenda.coſequentia patet cuʒ ta⸗ men non poſſis eſſe falſus teſtis. Antece⸗ dens arguit᷑ in miraculis Helſini abbatꝭ. Item ð ſtudente fratre regis vngarie. Itẽ de ſacerdote in pago gallico. que eccleſia ſponſa tua amplectit᷑pia fſide. ¶ Tunc in illa viſione clamauit Rex. Adiuro vos vt ametis mariam ⁊ ↄmẽdetis quia tota pul cra. Nec ſuſcitetis nec dilectam puocetis quia amica mea. Nec denigretis. nec for⸗ moſam diffametis quia macula non eſt in ea.Lota enĩ pulcra es amica mea ⁊ macu la non eſt in te.ſunt verba thematis pꝛeaſ: Bequitur terxtitra ctatus noſtre cõſiderationis qui notatre⸗ ſponſionem gaudioſaʒ ad ſententiã famo ſam. VUbi pꝛimo materia declarat᷑ ſecũdo ſententia ꝓpalatur. Nam poſt hecomniai illa imaginaria viſione ſurgit pꝛima vetu la.ſ.lr̃a occidens quaſi rabida dicẽs.quid ad rationes noſtras que inſolubiles ſunt iuſtiſſume rex: Surgit ilico honeſtiſſima virginũ.ſ.vera theologia dicens Vre ra⸗ tiones ↄtinent.xviij.defectusg qui in ſcien tijs cõmuniter repellunt᷑. ¶ Pꝛimꝰ eſt qꝛ non diſtinguitis inter vniuerſale ſimplici ter⁊ vniuerſale accõmodũ.ſicut diſcit᷑.xlvi di. pꝛimi:c.v. Vniuerſale ſimplicit᷑ diſtri⸗ bnit ſimpliciter.vt omnia que voluit deui fecit. VUniuerſale accõmodũ diſt ibuitſᷣm quid.vt deus illuminat omnẽ hominẽ ve nientẽ in hunc mundũ.quod intelligit᷑ ſo lum de illuminatis ſᷣm Aug. infra eodem ca.Et ſic tales.Oẽs declinauerũt. Om̃es peccauerũt.Omnis homo mendax ⁊c.di⸗ cunt vniuerſale accõmodũ. fectus eſt quia nõ diſtinguitis inter exem⸗ ptum de iure.⁊ exemptum de pꝛiuilegio ⁊ cðöus de⸗ de facto vt in.l.pꝛinceps.ff.de le. Nam au⸗ guſtus eſt ſimpliciter. auguſta de pꝛiuile⸗ gio. Et ſic intelligitur. Non eſt qui faciat DD z . Bermo factus ſancoo bonũ nõ eſtvſq; ad vnũ ſq; qui ſit exempt⸗ qꝙ́; nõ omnis redẽptio eſta culpa. Di tus defectus eſt.qꝛ non diſtinguitis int᷑ ra —— ſimpliciter. ⁊ hoc patet, cũ text? ibi loquat᷑ ertius defectè ẽE de erceptione actuali. quia nõ diſtinguitis inter redemptionem eleuantẽ. ⁊ redemptionẽ pꝛeſeruantẽ. Si cut diſtinguit beatus Bernard?ſup Can. ſer.lv. Pꝛimo mõ redempta eſt huana na tura.ſcdᷣo mõ angelica.patet infra eodẽ ſer 7 mone. Et ſic de maria credimꝰ. patet ergo Duar tionem cauſalẽ ⁊ rationẽ foꝛmalẽ.ſicut di⸗ ſtinguit xxxi.diſ.ſcðᷣi ꝑ Ambꝛof. Nam ra tio cauſalis nõ includit ſimpłr rationẽ foꝛ malẽ. Nota infra eadẽ diſ.pꝑ mgr̃m.c.fina⸗ li. Vbi ponit in pꝛimo conceptũ puerpe⸗ —— rium habere rationẽ cauſalẽ peccati oꝛigi⸗ nalis.et nõ foꝛmaliter. Et ſic põt intelligi q; maria habuit fomitẽ peccati in illo con ceptu quo ad legẽ ꝓpagantiũ.ſub qua fuit cõcepta:ſed non habuit fomitẽ foꝛmaliter in pꝛimo conceptu ſeminis vt pꝛolis.nec vt in ſcðᷣo vt ſemĩs vt caro. nec in tertio. ſ. infuſionis anime. ¶ Ouintus delectus ẽ quia nõ diſtinguitis inter moꝛtẽ incinera tionis.⁊ moꝛteʒ pᷣſeruationis.ſicut diſtin⸗ guit Auguſ. in ſermone afſumpt? Pꝛima moꝛs eſt pena peccati.patet Beñ.iij.pul⸗ uis es ⁊c.ſed ſcdᷣa moꝛs abſtrahita pecca/ to quantũ abſtrahit ab incineratõne.⁊ ta⸗ lis fuit moꝛs marie ſᷣm Auguſti.ibidem. ¶ Sertus defectus eſt qꝛ nõ diſtinguitis inter purgationẽ ⁊ mũdationẽ/ab immũ⸗ dicia. ⁊ a pꝛiuata potẽtia.ſicut cõmuniter diſtinguit. ix. dil. ſcõi.de purgatione ange⸗/ lica que nõ fuit ab immũdicia.ſed a pꝛina ta potentia.Et ſic cõcedi mũdata ⁊ ſanctificata. ¶ Set non diſtinguitis inter legem pꝛiuatam et legem cõmunẽ ſicut in.c. Due ſunt leges. xiiij.qi.in decretis. Ideo cum dicit/ ſi ma ria fuiſſet moꝛtua ante filiũ.de iure cõmu⸗ ni iniſſet ad limbũ ſed dubiuʒ eſt de facto. Nec eĩ minus ſibi potuit aperiri poꝛta ce/⸗ li vt tunc.qᷓ; in via vt credita nõnullis/eã vidiſſe in hac vita deũ dare per eſſentiam: ¶ Octauus defectus eſt. quia nõ diſtigui tis inter legem cõcupiſcentie pagantium et pꝛolis ꝓpagate. ſicut notaturꝑ aliquos doctoꝛes.iij. diſ. tertij. Nam pꝛimo mõ ca⸗/ ro xpᷣi fuit obnoxia peccato ſicut reliq̃ ca⸗ ro.patet in.c.i.iij.dii.iij. Sed ſcdðo modo⸗ vtraq; ſcʒ marie ⁊ xpi fuitpᷣeruata.¶ lo qꝙᷓ; exculpa ſua. nus defect?qꝛ nõ diſtinguitis inter ſolutõ nem decime ꝓpter gratiã pᷣſeruanteʒ.vel p⸗ pter gratiã eleuantẽ. vt dicit᷑ per nõnullos nõ a caſu eleuanteʒ. ¶ Decimus deſectus eſt. quia nõ diſtinguitis inter penã tracã uit chꝛiſto decimã ꝓpter g atiã pᷣſeruantez vel inffictã ex culpa vel ex cauſa. ſicut dici⸗ tur. xv. di.iiij. Ham ſcdo modo ſq; excauſa multas penalitates contraxit maria ſʒ nũ⸗ filium niſi pater/nõ eſt exceptiua ſimplici Endecimus defect eſt quta nõ diſtinguitis inter exceptiuaʒ ⁊ ex⸗ cluſiuam ſimpliciter ⁊ accõmodataʒ.ſicut diſtinguit᷑. cli.diſ.i. Nam illa.nemo nouit ter.qꝛ non eſt ibi exceptiua notionalis vel etiã eſſentialis ᷣm aliquos.ſed exceptio ac cõmoda.qua excipiunt᷑ omnes illi quibð iure hoc non competit vel de facto. Et ſic ſunt intelligende tales. Solus xpᷣs fuit ſu⸗ ne oꝛiginali.i.ſolus ſimpliciter ⁊ de iure⸗ quia ſolus auguſtꝰ eſt lege ſolutus in.l.pꝛi decimus defectus eſt.qꝛ non diſtinguitis inter dictum determinatũ/⁊ concionatũ ſi uediſputatũ.ſicut dicit᷑ Eccs.i.cuʒ ibi no⸗ tatis. vbi Salomon qñq; loquit᷑ in perſo na fatui.ſiue in ꝑſona opponentis. Et ſic Anſelmꝰ in ſcðo Cur deus homo. loquit de maria in ꝑſona boſonis diſputantis. q/ in peccato concepit eũ materſua. Sed pꝰ oppoſitũ determinat in libello de ↄceptio ne virginis. Et in epla ad ſuos coepiſco⸗ pos. ¶ Decimuſtentius defect' eſt qꝛ non diſtinguitis inter dictũ aſſertũ ⁊ opinatuʒ Sicut diſtinguit᷑ in.cNoli nimis.diſ.ix. in decre.Nam aliter recipienda ſunt dicta ſanctoꝝ cũ loquit᷑ dubie.aliter cuʒ loquũt aſſertiue. Pꝛopter hoc Berñ. qͥ in epylaac canonicos Lugdunẽ dubie locut eſt. di⸗ cendo hoc feſtũ nõ eſſe celebꝛãdũ.Nã in fi ne eple ſũmittit ſe ⁊ ſuũ dictũ examini ec⸗ cleſie romane.⁊ certũ eſt eccleſiãẽ romanaʒ iam facere illud feſtũ. ecimuſquartus defecteſt qꝛ nõ diſtinguitis inter ineſſe et ꝓpter pctm̃ ꝑ auguſtinũ.nõ ꝙ infuit ſed ꝙ infuiſſet ſi nõ pᷣſeruata funiſſet. ¶ Hecimuſ quintus defectꝰeſt ꝙ nõ diſtinguitis inter ius naturale ⁊ ius gentiũ. Sicut diſtigui tur di, iin decretis. NHam maria nõ fuit ex/ infuiſſe. ſicut diſtin guit. ix. vi. ij. c. iij. ſicut ꝙ ãgeli ceciderũt ðᷣ oꝛdiniba nõ ꝙ ineſſent ſed infuiſſent. Sicut dicit᷑ maria moꝛtua ſceconn. nenlunta aom fudca wnsde (Kan ctauen nentat rii Nlinau yls ncian Cen ſutticamni co necſoe foneconcn lcetſegne fuit ne ciqvep ſuisorg Hodiea Prack⸗ lnnacel mnmneyie tiefut o cpio ge⸗ hmntii. nnſap Rüciſſ ſorenin ſunege kocgtn nunct felnn mbl mrſenn rhänullos rudl mn kpanini in ſgga hnanaßti 8s deſec ſhtlnazeg ocantzſa nnnvnn mnuſnpe minnet Genennone llgnce ehen Eſe Grigfitq n tdeimen lunsinli nele (Do Conconatäſtd Biyhbine⸗ vguikinpeno nenns Etſe nuaudn Purnung iu Sadp⸗ odexeprio s Cepiſco wcktnenon! inopinn bimsdi daſuntdian Bernardo doctoꝛe mellifuio 47 enpraolur nature vt imaginat᷑apparen * 8. ſed fuit exempta a iure gentiũ. ex uo captiuitates ⁊ ſeruilitates emanãt.in eodẽ ca.v. ¶ Decimuſſextus defect?eſt ꝙ nõ diſtinguitis inter habitũ ⁊ ſuũ. Si⸗/ cut diſtinguit poꝛretanus in libꝛo ſexpꝛi/ cipioꝝ. NHam aliter cõſiderat᷑maria vt ha⸗ bituatur in veſtitu deaurato pſalmo.xliiij et ſic ſe habuit a pꝛincipio ſui.Aliter vt ſi⸗ tuata habens in manib viſtimenta vetu/ ſta vt dicit falſa matheſis. quod nõ ſignat veterẽ hominẽ mariꝗ induiſſe.ſed euange licam paupertatẽ. ¶ Decimuſſeptimꝰde⸗ fectus eſt ꝙ nõ diſtinguitcis inter ſuꝑficieʒ et medulla. Vel ſenſum in quo fit ⁊ ſenſuʒ quem facit. Vt diſtinguit᷑ in ca. martino. i.q.i.ꝑ Hieronymũ. Nam multa ſunt ſuę- ficie contra ſacrã ſcripturã expꝛeſſe/ queta men ſunt catholica.⁊ eoꝛũ oppoſita hereti ca. Notum eni eſt ecceſiã appꝛobaſſe om⸗ nia dicta ſanctoꝝ. ſed non vt ſuꝑficialiter ſonãt.nec in omni ſenſu quẽ faciũt. timus defectus eſt ꝙ nõ diſtinguitis inter cauſam totalẽ ⁊ cauſam partialem ſicut di cit auctoꝛ de cauſis ꝓpoſitione pꝛima ⁊ cõo⸗ mentatoꝛ ibidẽ. Nam lex ↄcupiſcẽtie ꝓpa⸗ gantiũ/non eſt cauſa totalis vt peccatum oꝛiginale ſit in carne vel in anima ꝓpagate pꝛolis.Nec ſequit᷑ hoceſt ꝓpagatum ſᷣm le gem cõcupiſcentie!ergo in peccato oꝛigia⸗/ li. Vnde non ſequit᷑foꝛmaliter.tres be ſuntĩ camino ignis.ergo patiunt᷑ab ign· ergo nec ſequit᷑ foꝛmaliter. A pꝛopagat᷑ in igne concupiſcẽtie ergo patitur vigulc⸗ J licet ſequat᷑ de lege cõmuni. Maria Ulte, 4 fuit concepta de lege pꝛiuata ſpirituſſan⸗ ctique pꝛima cõcepta fuit hodie ſancta in ſuis oꝛiginalib pꝛincipijs ſᷣm Anſelmuz. Hogdieconcepta eſt ſtella celi.hodie conce pta eſt palma virginũ hodie concepta eſt ianua celoꝛũ. gitur triplex conceptio marie videtur hodie celebꝛanda. Nam ho die fuit concepta vt in ſuo oꝛiginali pꝛin⸗ cipio. Nec ſequitur ibi affuit libido pꝛo⸗ pagantiũ.ergo peccatũ in pꝛole pꝛopaga/- tur vt ſupꝛa.Decũdo fuit concepta in car ne mũdiſſima.Tertio in creatione ⁊ infu⸗ ſione anime.Etð iſtis hodie celebꝛatur fe ſtum. Nec ſequit᷑ Nõ fuit hodie illa vel il⸗ la ↄ ceptio.ergo non debet hodie celebꝛari nam ecceſia de ↄſuetudine habʒ anticipa re vel poſtponere feſta excertis cauſis ⁊ rõ6 nabilibo.alias nõ poſſet rationabiliterce⸗/ lebꝛari in die lunecum cadit in dominicã qð eſt falſum. Item alias nunq; celebꝛan⸗ da eſſet octaua in qua cantat᷑ hodie ſicuti die. Item tunc nõ eſſet hodie celebꝛauduʒ feſtum ↄceptionis ꝓ ſanctificatione.quia quo tempoꝛe fuit ſanctificata ignoꝛat᷑ vt dicit ſanccthomas tertia ꝑre ſũme.¶ Et ſic inquit theologia. patet ꝙ rationes vr=’̃e nõ ſunt inſolubiles: ¶ Lunc rexde ſolio ſuo ptulit litis ſniam in hec verba Anlel⸗ mi in epiſtola cõceptionis virginis.Eru⸗ beſcant omnes inſenſati.qui tantũ diem. tanta myſteria acſacramẽta.tencbꝛis igno rantie eccecati/ideo reſpuunt celebꝛare/q viri ⁊ mulienis copulatio.in virginis ↄce⸗ ptione ↄſiſtit. HNõ enĩ eſt verus amatoꝛvir gmis Aui eſpuit colere diẽ ſue ↄceptõnis Hec Anf. Cuiꝰvirginis veros amatoꝛes nos facere dignet᷑ dñs nr Jeſus dei patrii et ip̃ius virginis marie vnicus filius.qui cum eodem deo patre. et ſp irituſancto vi / uit ⁊ regnat in ſecula ſeculoꝝ Amen. = 9 gerſon cancell panſiien. AUllcite me floꝛibo. ſtipate me alis.quia amoꝛe langueo. ſi⁊ ſpoſe qð ad exercitiũ diui ni amoꝛis ↄpoſitũ eſt.⁊ ab il lo cuiꝰnũc ſermonẽ habituri ſumꝰ diuiniſ Can.ij.c. ¶ Si nõ capit amoꝛis vᷣ̈ba fri⸗/ idũ pectꝰ vt ſcpᷣtura loqͥ᷑ (amoꝛoſe berũ) Di te eodẽ teſte liguagiũ amoꝛis ñ amãas nõ intelligit plłꝰq; latinꝰ barbarũ. q̃ pacto ſpes erit ð algido.imo gelato pectoꝛe meo ꝙ amoꝛis vnq; flãmantia vba depꝛomat. ; eloquiũ eiꝰſit ignitũ vehementer/q; ver bũ inſtar helie vt facula ardeat: Neceſſari us ẽ igit᷑ ignis ille amoꝛis quẽ dñs miſit ĩ terrã volens vehemẽter accẽdi.Neceſſariꝰ dixerim tũ vobis ad capiẽdũ verba amo⸗ ris.tũ pᷣcipue mihi ad illa capiẽqũ ſimul⁊ loquendũ. vo beatiſſimũ berñ.eſſe vnũ ex ↄſoꝛtio ignitoꝝ illoꝝ ſpirituuʒ qs ſeraphin ſcriptura noiat ego pia fide tenẽei obſecro iã ⁊ obſeo ꝑ amoꝛẽ tuũ.q̃tinꝰſũO⸗/ pto calculo ardẽti de altari illiꝰ cuiꝰignis eſt in ſyon. et caminus in hieruſalem/qui eſt non cupido falſus / ſed verus dilectois Bermo de ſancto Bernardo/editus a magiſtro Johane de verbis expoſitũ.qð ⁊ nũc legit ecclia ĩ an?/ deʒ ſingularis ſpõſe xpᷣi virginis gloꝛioſe Bermo factus de ſancto deus ⁊ignis dſumens eſt/ tn labia mea tã⸗ gẽs urges. Zu inſuꝑ pectoꝛa noſtra om/ nia ſuccẽdas ad amoꝛẽ illũ quo te olim lã⸗ guiſſe ⁊ arſiſſe feliciter / te ducente infra do cebimus. Exoꝛabimus ſimul amatricem illam tuam ⁊ amatã deam.que quidẽ deca tat. Ego mater pulcre dilectõnis.Cui ſup plices pᷣſentamillud angelicũ Aue gratia ple. ꝛc. ¶ Inlcite me floꝛibi.ſtipate me ma lis qꝛ amoꝛe langueo. Voxiſta viri patreſ —— et fratres vox amãtis eſt. Amantis nõ qua liſcũq; amantis.ſed eius quem vulgus lo/⸗ quitur.qui amat per amoꝛem qui philoca ptus eſt. Cum vero inter anime paſſiões nulla vehementioꝛ ſit q; amoꝛ (vt ab expe rientia ſumpſit Cicero)nulla inſuper vio lentioꝛ.nulla rapacioꝛ:et que minus ſinat animã eſſe ſui iuris (Nam eſt extaſim faci⸗ ens vt ait Dionyf.iiij.de di. no)ſicut amo rem puerſum ⁊ impꝛobuʒ nullum crimen excedit invitio.ſicamoꝛi caſto ⁊ bono/nul la virtus equat᷑ in pꝛecio. Alioquinlquo⸗ mogo ſtatuiſſet egregius doctoꝛ Augex QqꝓãLcuerſo duos amoꝛes bonũ ⁊ malũ/eſſe qᷓ ſi totidem pꝛecipuos cõduoꝛes ⁊ rectoꝛes duarũ ciuitatũ.vnius diuine.alteriꝰdiabo lice.niſi q amoꝛ bon inter virtutes/⁊ ma⸗ lus inter vicia pꝛincipant᷑: Pꝛoinde vter⸗ q; amoꝛ/ ſua actione feruida languere hic — quos poſſidet cogit.qᷓ;uis aliter ⁊ aliter ſi⸗ cutamoꝛ hereos manifeſtat in malo.⁊ vox noſtri thematis in bono. Cum ala ſancta ſponſa dei loquit᷑ Fulcite me floꝛibo ſtipa te me malis qꝛ amoꝛe langueo. de amoꝛe puerſo erit ſcdᷣa pars noſtri ſ̃ᷣmo nis huiꝰ.ſi hoꝛa ⁊ veſtra expectatio tulerĩit et hoc ſub voce querula ⁊ lugubꝛi chꝛiſtia nitatis/languoꝛẽ ſuũ in mẽbꝛis peſſimuʒ ex hoc amoꝛe/deploꝛãtis. Pꝛimavero par tem / ſibi vendicabit vox amoꝛoſiſſimi et deo amãtiſſimi Bernardi:tum ad ſui lau⸗ dem.tum ad noſtri edificationẽ. ¶ Intro ducet᷑ itaq; ꝑſona eius iam beata atq; ſecu ra.tanq; ipᷣm de amoꝛe ſuo in hoc mundo loquentẽ audiamus. Ita enĩ texere medi⸗ tatus ſum doctrinã de amoꝛe/quatiuꝰ io⸗ cundioꝛ eſſet ad audiendũ. facilioꝛ ad cre⸗ dendũ.maieſtate ſua dignioꝛ.⁊ inuidie ha bens minꝰad imitandũ. Quis enĩ ſibi cõ/⸗ gruentiꝰ amoꝛis magiſteriuʒ vſurpauerit. cuiꝰ⁊ facta oĩa ⁊ ſcripta/ſcintille ſunt q̃daʒ ignee amoꝛis: Auertite igi᷑ pauliſꝑ mẽeteʒ a me/⁊ ipᷣm Bernarduʒ nõ me loq putate. tqdezʒ Culetre me ffoꝛib caſtoꝝ deſiderioꝝ: o beati amoꝛoſi oẽs ſpũs Stipate mema lis odoꝛiferis/pulcrarũ oꝛdinatarũq; opa tionũ.qꝛ amoꝛe langueo.Ecce aĩa mea dũ aduena ego ſum in terra peregrinationis mee/circũibat ⁊ querebat quẽ amaret. Ne q; enĩ abſq; amoꝛe diu viuere oĩno pote⸗ rat.Cuiꝰſtimulis:neſcio quiba iam ab in⸗ eunte etate configebat᷑. Cuiꝰigne carpeba tur.vt in has gemebũda ſuſpiraret voces Fulcite me ⁊c.Obtuli anime mee coꝛã in pꝛoſpectu ꝑ poꝛtas ſenſuũ. Celũ ⁊ terram et mare ⁊ omnia que in eis ſunt pulcra et ſpecioſa valde. Pulcritudo in foꝛmis coꝛ/ poꝛeis.exoꝛdine ↄgruo partiũ.cũ quadaʒ coloꝛis ⁊ lucis ſuauitate.pulcritudo ĩ nu⸗ meris ſonoꝛis ⁊ canoꝛis.pulcritudo in tã⸗ gibilibo. pulcritudo in guſtabilibo. pulcri⸗ tudo in odoꝛiferis.que omnia cõöuenienti ꝓpoꝛtione ſua intra mentẽ alliciũt.Et dixi gie mee. ecce hec ſunt amoꝛ tuꝰ. Fulci te hiſ ffoꝛibo.ſtipa te his malis. Et ne vltra plã⸗ xeris qꝛ amoꝛe langueo. ¶ Ouid refngis quid faciẽ obducis: Refugiebat enĩ(bene ſenſi)aſꝑnabaturq; monitꝰ meos/cuʒ his omnibo que induxerã intus ad eam/ ꝑ coꝛ poꝛis mei ſenſus. Ipſa nimirũ doctricem altenꝰ amoꝛis ſuſceperat.adhuc ferea cu⸗/ nabulis ab ancilla tua deus noſter matre mea.in gremio eccleſie ſancte tue ⁊a ſpiri⸗ tuſãcio tuo.Qualis hec doctrix erat: erat fides catholica.q̃ mox vt excreui.mox vt greſſuʒ figere potui.duxit aĩaʒ meã ad fon tem puriſſimũ ⁊ ſerenũ ſancte tue eccleſie ĩ qua ꝓtinus vt vidit aĩa mea ſe ⁊ faciẽ ſuaʒ velut in ſpeculo quodã mũdiſſimo /ipᷣa re pente ſagittata ẽ iaculis ſuauiter ardẽtib/ diuine pulcritudinis dignitatis honeſta⸗ tis atq; dilectõis.inſtar narciſci.de q̃ poe⸗ te fabulant᷑. Ex illo / delere ſtatuit aia mea ꝗ coꝛde ſuo omnẽ pulcritudinẽ rerũ geſta⸗ rum.Omnẽ cepit amoꝛẽ alteꝝ a tuo/dedi gnari.Cepit tedere quotidianaꝝ haꝝ foꝛ marum.hanc enĩ tantã de ꝓpꝛia dignuate decoꝛe ⁊ nobilitate pᷣſump ſerat fiduciam? Tam ſuꝑba de amoꝛe(vt vulgi vox eſt)fa cta eratita vt nullũ niſi omnipotẽtiſſimũ ſapientiſſimũ ditiſſimũ ⁊ pulcerrimũ ſuꝑ omnia amare dignaret᷑. magna ſed bona ſuperbia. ¶ Vuid mihi ⁊ tibi aito homo qd mihi ⁊ tibi/ad pulcritudines iſtas reꝝ materialiũ:Quid ad amoꝛẽ earũ quas eqᷓ nobiſcuʒ in facultate ſua bꝛuta hñt: Eſto „ Minſt onad horde eligoo⸗ lumtoc⸗ ritantain coinpel wiplus⸗ fiſereen⸗ insamor Agncin canndh lotumbe giuthat o wa gierOue ſeraulcme ſlenyti ceigdi Ongar ſpiratos llinun fentor guidn gimin ocin. fufurn lyfoennn o moci deuonolten ſegnomo feg gtsae hoicdiuin cxiſtinun vpſa Ven Gſtudio⸗ lusni quid noͤg ſumn ccep⸗ Docemus Peidanmn enn ligep unendi NMonis mmneße Mnoſt umahin nean rerpoce cechriin ütenn Npnlang fnmon tniri mmcoiu nugointi ltn Geneni i Lori Mndhi Mrchigs datanidene eos oybi eam gon idoancen chrea⸗ oſtermoe neraſpin, ranterot l. morvt nriadſon mecceſei afaciſue; ſimotöefe terargenhy ts bonckn ſiipo vitaiden iniat gmuodeli nguagte cociam: wreſ n Netiſſemi mmüſig lſed bone itohon ſtnl füast biteE int) pulcra ſint omnia. Eſto ſpecioſa amena et digna diligi. Quantũ ſuꝑeminet pulci tudo ⁊ decoꝛ illius qui fecit omnia?: Si in veſtigio. Si in vmbꝛa. Si in nutu quo⸗ dam ⁊ odoꝛe/hec violentia ineſt vt ſeama ri tanta impoꝛtunitate tantaq; rapacitate compellant/vbi tamẽ aculei graues ſunt/ vbi plus aloes q; mellis habẽt: Noli mira ri ſe res ipa a qua pꝛoffuũt hec omnia/ſua vi me trahit ⁊ dignitare me allicit. In cu⸗/ ius amoꝛe tanta delectanio eſt.⁊ cui?conui ctus non habet amaritudineʒ ſed leticiaam et gaudiuʒ. Iſte eſt deus meus.cuius vul⸗ nerata charitate ego ſuʒ. ſibi me elegit.me totam habebat. ſibi me dedi. diu:heu tandem aberit.Et quouſq;.vſq;. qaquuo vociferaboꝛ vim patiens ⁊ non ecau, diet: Quero eum miſera nec inuenio. vul, nerauit me ⁊ abijt. Adiuro vos filie hieru ſalem vt ſi inueneritis dilectũ meũ/ annũ⸗ cietis ei quia amoꝛe langueo. Et ita vere elanguit anima duʒ hoc modo aſſidue ſu ſpirat ad deum ſuum. Eratq; languoꝛ foꝛ tiſſimus.adeo vt macreſcerem ⁊ marceſce⸗ rem totus diſplicebat quicqͥ agebamqͥc quid videbam in ſeculo. Et aio ego ad Animã meaʒ. Certe anima mea adhucru⸗ dis es in amoꝛe nec ſatis erudita. pꝛopte⸗ rea foꝛte nõ venit ad te dilectus tuus Vis introeamus ſcholam aliquam que doceat nos modũ quo amãdus eſt amicus tuus/ deus noſter. Nam qðo ſine modo eſt:place re quomõ poteſt? Oð ſi ad res alias vilio⸗ res/ars addit ⁊ pꝛoficit.quanto minus rei huic diuiniſſime ⁊ qua ſola optime viuit᷑/⸗ exiſtimanduʒ eſt artem nõ deeſſe: Annuit ipſa. Venit ergo non tam greſſu coꝛpoꝛis qᷓ; ſtudio ſedule inueſtigationis/ad ſcho⸗ H las varias:interrogaui de qualibet. Nun/⸗ quid nõ ars amoꝛis doceret᷑ in ea. Reſpon ſum accepi a ſingulis voce cõfuſa ⁊ rauca. Docemus amoꝛem. Sed in veritate com peri dum pergerem vltra querere.ꝙ non erat amoꝛ ille.vt eſt amoꝛ dei noſtri.ꝗqmoꝛ caſtus quẽ querebat anima mea. In ſcho la vna/ docebant homies amare. in illavo luptatẽ.in alig mundanã aliquã vanitatẽ Quinetiam ſchola illa que videbat hone⸗/ ſtius inſtituta/ſchola literatoꝛia.ſchola ſci entiaruũ variarũ/referebat ad cognitionem Oñinia. nihil ad amoꝛem. Docebankt illic ſequlo adoleſcẽtes ſenes. cũ iunioꝛiboèê/de reb⸗ querere.diſputare.libꝛos euoluere. ve erum q;d, di redderet inſtitutã. Bernardo doctoꝛe melliftuo 4 1 rʒa falſo acute ſecernere. In his totꝰ mer gebat᷑ intellectus.ſed affectus pcul erat. p⸗ cul ſine affectione pcul valde.? exul in ter⸗ ra deſerta inuia ⁊ inaquoſa. In terra ſalſu ginis a malicia habitantiũ paſſionũ in ea In loco hoꝛroꝛis ⁊ vaſteſ olitudinis.extra terminos conuerſationis illius de qua di⸗ cũ eſt Hoſtra cõuerſatio in celis. ¶ Ilico retoꝛſi pedeʒ ego Bernardus ab his ſcho⸗ lis.⁊ aggrauata ẽ valde aĩa mea ſtudijs ea um. eo ꝙ ita affectum ſuum vel depꝛaua bant. vel intolerabili pꝛoꝛſus vanitate ari diſſimuʒ relinquebant. Et dehincex imo pectoꝛe altum trahens ſuſpiriũ. Filij inqͥt hominũ vſq;quo graui coꝛde vtquid ſine affectione de affectib⸗ iudicatis.vt qnid lo quimini ſedule de dilectione ſed nõ idio⸗ mate dilectionis/dum caretis dilectione il la/pꝛo qua/ſi dederit homo omnẽ ſubſtã⸗ tiam ſuam/quaſi pꝛo nihilo deſpiciet eaʒ⸗ quanquã vbi docet᷑ illa: Doceturdico nõ lingua pꝛopꝛia affectuum.vbi reperitur: Quis eius mihi ſcholam oſtendet: Fulci te queſo me floꝛibus.caſtoꝛũ eloquioꝛum vos quicunq; poteſtis. ⁊ poteſtis ſoli qui amatis. Stipate me malig oꝛdinate cha⸗ ritatis qꝛ amoꝛe lãgueo.¶ Slc lametabatr̃ gia mea.ſie languebat turgida amoꝛe/que rens ſcholã/quo ↄuenietius eã in arte be⸗ ne amãdi ⁊ amoꝛẽ ↄſeruãdi pariẽdi ⁊ agẽ⸗ i e celo intonuit —— dis voce grãdi ad aures ſuas introꝛſus vt religionis ſcholã peteremꝰ. Credo qꝛ ma⸗ gis ad ĩffãmationẽ affectus q; eruditionẽ ſolam intellectus religio ſtatuta eſt ſi recte manet inſtituta. In qua rurſus ab initio collocatur ſecurius feruoꝛ amoꝛis nouitiꝰ ; in ſolitudine.ne tenera adhucaia/offen dat in illud maledictũ.ve ſoli.quia cuʒ ce⸗ ciderit nõ habet ſubleuantẽ. Paraui cõfe⸗ ſtim animũ. gerebã circiter viceſimũſcm annũ. Anno dñi. Mc. xij. Eta cõſtitutio⸗ ne domus LCiſtercij.xvi.dũ cuʒ ſocijs am plius triginta religionis ſchole me ſubdi⸗ di. ¶ Ded q̃li religioni ⁊ quo fine? Reli⸗ gioni inopi auſtere regulari:non q̃les heu multas intueoꝛ coꝛruptioꝛes q̃; ſeculum. Coꝛuptioꝛes ĩ comeſationibi.in laſciuia moꝝ.ĩ effreni cuiuſſibʒ diſciplie regularis abiectõe. vbi fere nihil de religiõe pᷣterno⸗ mẽ ficticiũ aut pᷣter veſtẽ.⁊ neſcio ꝗqᷓ foꝛſan cantica. nihil deuotionis plurimũ tedij et vexatõnis habẽtia. Poꝛro finis meꝰſolꝰ 6 8 . fuit amoꝛ dei. vt in me genit a gratia dei/ cito naſceret᷑. ⁊ natus fieret viuax foꝛtis et feruidus.omnia potenter exuperans ſua⸗ uisq; ⁊ ſapiens. Nam religionẽ pꝛofitens ſi quicq; aliud intendit / aut cibũ gloꝛiam vel opes quas ſibi negabat ſeculũ/quidni ſucceſſus turpes habeant/ea que tam fedo initiata ſunt pꝛincipio. Sed ad me redeo ¶ Wox vt religionis ſcholã introgreſſus ſum / ſuſcepit me in pꝛimis vt mos habet locus nouitioꝛũ.in quo cõuerſatus aliq;/ diu/gradũ pꝛoficientiũ aſcendi. Nemo eĩ repente fit ſummus. Tandem pꝛomouen te deo de virtute in virtuteʒz / ad ꝑfectiones aſſumptus ſum. Pꝛimo velut animalis. Secũdo vt rationalis.Lertio vt ſpiritua lis.ſm tres ſtatus ſtudentis ad amoꝛẽ dei. quos tranſicripſi ꝑ epiſtolaʒ ad fratres de monte dei. ¶ n ehemateretiam ad tres diuini amoꝛis gradus.quos notauit libel lus meus dediligendo deũ editus. Pꝛimꝰ locus eſt ſchola diſcipline ⁊ contritionis. Alter ſchola ſanctimonie ⁊ meditationis: Tertius eſt ſchola ſolitudinis intime ⁊ cõ templationis. In pꝛimoverus amoꝛoſus languet amoꝛe.dehinc moꝛitur amoꝛe.de mum tertio viuit amoꝛe. ¶ Quoniã par⸗ curitio amoꝛis fit cũ doloꝛe languido.hoc eſt in rixa paſſionũ. Dehinc poſt eius par turitionẽ moꝛtificatis poſſionib.moꝛitur vetus homo.ſicut in parturitione Benia / min Rachel. Zertio tandem amoꝛ natus adoleſcit ⁊ creſcit.⁊ ex illo anima viuit cuʒ apoſtolo dicente Viuoe viuit vero in mexpᷣs. n pꝛimo bellum In ſcoo inducie. In ter tio pax· Nihilomi nus dum vita moꝛtalis agit᷑ in amoꝛe hec omnia ꝑmixtim inſunt.bellũ.inducie.pax rurſus bellũ.rurſus inducie.pax viciſſim. Ham confuſa ſunt hecomnia ſpes metus meroꝛ.gaudiũ.vix hoꝛa vel dimidia fit in celo ſilentiũ. . hunc modum ſub alia metaphoꝛa exardeſcit ⁊ creſcit ignis diui⸗ ni amoꝛis. Loꝛret pꝛimo vehemẽter cum multo fumo carnaliũ deſiderioꝝ.⁊ flãma non niſi rara raptim emicat.dehinc fflãma rapacioꝛ exurgit ↄuoluta fumo fantaſma tum.licet ad poſtremum velut in carbone ſuo nitet.tranquillus ardet depuratus ab omni fumoſitate tum paſſionuʒ.tum fan/⸗ taſmatũ. ¶ Hoc vero ferreũ ⁊ trãquillũ di lectionis incendiũ.pꝛiuſq; attingeret aĩa mea/pꝛiuſqᷓ; amoꝛẽ couceptuʒ enixa eſſet. quib nõ ego languoꝛib extenuatus ſum quiba nõ vexatus doloꝛibo?: Quotiẽs ego ad ſanctos ſanctasq; homĩes.quotiẽs ad atres ⁊ fratres meos ſimul in xpᷣo degen ⸗/ es / querulis vocib planxi Fulcite me flo ribo ſanctaꝝ oꝛationũ veſtraꝝ.ſtipate me malis exemploꝝ veſtroꝝ quia amoꝛe lan⸗ gueo. Cognitus eſt nimiũ mos eiꝰ.imo moꝛe veterano vult hec infelix et ſuadet. quid dico ſuadet:vi agit:vt pꝛoſtituat de⸗ coꝛem ſuũ.hec virguncula mea. hec adole ſcentula aĩa mea.Attrahit videlicet coꝛru⸗ ptoꝛes ſoꝛdidiſſimos impꝛobiſſimosq; pᷣ dones animaꝝ incautaꝝ. Nũquid nõ ocu lus pꝛedo nequã qui depᷣdatus erat aĩiam Hieremie:Tactus pꝛeterea ⁊ guſtus ⁊ lin gua ⁊ aures / heu q; violenti ſunt ſeducto⸗ res. Appꝛehẽdit quilibet palliũ aĩe mee⁊ ſubdole blandiẽs Doꝛmi iuquit mecum. Reclamat aĩa mea oꝛe ſyndereſis in quo ñ inuẽtus dolus.ſed nec inueniri põt.Relu⸗ ctatur manibo ↄſcientie Seoꝛſum vos ex clamat. abite hinc in malã hoꝛã veſtrã fal/ laciſſimi deceptoꝛes. Neſcitis foꝛte qualiſ ego ſum. Ego ne talis meipᷣam ſub veſtra libidine pſtituendã turpiter exponã.Ego ne ludibꝛiũ vobis ero riſus ⁊ oppꝛobꝛiũ? Põ eſt ita cõſiliũ.alias querite ſi quas in⸗ ueneritis q̃ veſtris credãt maleſuaſis blan dicijs Ego vos reſpuo deſpicio ⁊ cõſpuo phi de vob. Ita aĩa mea ad illecebꝛas car⸗ nis. ¶ Ego aũt Bernardus/ad meipſum frequẽtius iſtud inculcabã. Bernarde ad quid veniſti: Ad quid veniſti Bernarde: Nimirũ tu veniſti ad amoꝛis caſti ſcholã: in qua docearis amare deuʒ ex toto coꝛde ex tota aĩa ⁊ ex tota foꝛtitudine. Nihil er⸗ go tibi cũ carne.rixas eius perfer viriliter. Silebit tandẽ.etſi nunc grauiter moleſta ſit atq; cũ oblectamẽto obſequet᷑tibi. Sʒ quid: Non tantũmõ timoꝛes intus ⁊ rixe ſed foꝛis pugne.Notũ eſt quãta me impu dentia bis mulieres infelices nudũ aggreſ ſe ſunt. qᷓs vt clamaui latrões ⁊ ſocios exci taui.Altera vice/vetulã hãccarnẽ meã/qꝛ ex viſu młiercule ſtimulabat me acriꝰ ſoli/⸗ to. ego demerſi collo tenꝰĩ aquã algiqã vſ⸗ q; du miſere ad moꝛtẽ obtoꝛpuit. ¶ Lali⸗ boaculeis ĩ ſui ꝑturitõe exagitatꝰamoꝛ me us / ſepr;ĩ flebiles erupit eiulat? vagitusq; Et ego multũ flẽs ⁊ amoꝛẽ meũ quaſi la⸗ chꝛymis iam balneãs loquoꝛ cũ apoſtolo O infelix ego homo quis me liberabit de ſcholont ann quibegen locpicse Ginonutus gvepaſte Pecon pre inlunml beotherenn Lneſan nptonfl aſbns A⸗ Aartumnoc lſanniod chigo rumnſago⸗ etrepes 9ortio mop ſe 9fhitn tie⸗ womor iſocen⸗ lepeſinn. ſonemue lgehrebeca nporensn⸗ leperöein pbädiſſin KKaur elicepur lccensine mninno eff weino; ſyinpan, toanerpe lalumign Incglno fininedi rgocin neſun lbego higdd ege eneſ⸗ tpune morlnn ebin e ſunce. Künerd bermbke cncon finoog, nidon 8aatginn Aſhotlin Irſcnen iniener Emmann gingo or ſundose lchif neqnei nſihn ni C Penn ſignusin⸗ naſoblan öſpno cbrascar weipſam anardesd Benmande cſtiſcholi rtotochee e Pibl rernmlir. ernolctr inti nneinpn Miggoe cbetcl nemmen /⸗ nſoli lodirt .W ginos goſ iͦpoin⸗ H. banhux Bernardo doctoꝛe mellifluo coꝛpoꝛe moꝛtis huiꝰgra dei per ihm xpᷣm dñum noſtrũ Scio enĩ ꝙ aliter ↄtinẽs eſſe nõ poſſuʒ niſi deus det. dat aũt exercẽtib⸗ ſe ⁊ queretibo ꝓpterea Fulcite me floꝛibus oꝛationũ veſtraꝝ o ſancti ſancteq; omnes ſtipate me malis ſpnaliũ chariſmatũ quia alis fuit ſtatꝰ meus ĩ ſchola ↄtritionis.qua in reꝛ ſi nibil modo amoꝛe langueo. patioꝛ in gloꝛia.cõpatioꝛ tamẽ tibio quiſ quis es generoſus adoleſcens bone indo⸗/ lis.quiſqs egregio ⁊ caſto/ artẽ bene ama⸗ di nouitius adhuc addiſcis Didici er his que paſſus ſum pugnã tuã ſed foꝛtiter age pꝛecoꝛ.Pꝛecoꝛ hãc veterẽ ſoꝛdidã carnem tuã animoſus euince Ego meipᷣm tibi pᷣ/ beo in exemplum victoꝛie:ſpemq; coꝛone Tu me ſequere.tu ecꝑto crede.credis hlu⸗ m.pacatiſſimũ afferet niſi victus fede ſu⸗ cũbas. Alioquin iugi miſeria toꝛqueberis ncerrimoq; pꝛuritu/ etiã in ſenio/dũ a ma le ſuauibo danabilibq; titillationibo ab il⸗ lecebꝛis fonere ſanareq; te putabis. ¶ Ue rum ſuꝑ omnia te moneo pclareadoleſcẽs et repetẽs iterũ.iterũq; monebo.caue tibi a ↄſoꝛtio neq; adoleſcentũ.vel viroꝝ eui⸗ ratoꝝ.ſciens qm̃ coꝛrũput bonos moꝛes/ ↄfabulatõnes peſſime.quãto magis attre ctatõnes oꝑationesq;.O moꝛes.o ſcelera imoo moꝛtes, o ſcelera ſceleratiſſima quo⸗ niã ſocietas illa foꝛmidãda eſtde cõtagio⸗ ne peſſima.quã naturali federe ac inſtitu⸗ tione mutuo decebat eſſe caſtã atq; ſecura agente hec coꝛruptela beſtiali eoꝝ q́s om⸗ nipotens nature deus / ſi nõ reſipiſcãt ma⸗ le perdet.iuſte quidem quia ⁊ ipi qũq; ne⸗ phãdiſſime ꝑdunt quos ſeruare inſtituere q; debuerãt ſic fidei ſue traditos velut an/ gelice puritatis iuuenculos. Verũ tu ado leſcens inclite/ has peſtes mõſtrificas/ nõ minus effugito / q; fame tue / q; caſtitatis tue / imo q; vite tue/ certiſſimos hoſteſ. Oð ſi vim parauerint obnitere reclama palaʒ eloquere palã oſtendito veternoſam hanc beluam ignibe ꝑſequendã. clama mecũ.la trones latrones. Wenicg in omni tuaaf ffictione dũ amoꝛẽ caſtum ⁊ di ris. ocium ꝓcul abſit. Ocia ſi ⁊c. Sit quo qʒ refugiũ ad lectiones.ad ieiuniũ. ad oꝛa tiones. Non enĩ vincit᷑ hoc demoniũ / niſi in ieiunio ⁊ oꝛatione. Dicin hac parturi⸗ tione tua dic deo ⁊ omnib eius ex intimis pꝛecoꝛdijs anime tue Yulcite me floꝛibus caſtimonie,ſtipate me malis puritatis ſã⸗ uinũ partu 48 cte qꝛ amoꝛe langueo. ¶ Cali languoꝛe toꝛquebar.tali pompa rũpebar pariendo amoꝛẽ dei iam ↄceptũ.Quidni igitur lan guoꝛẽ hunc feruidu/moꝛs ſi aliqua ſeque/⸗ retur. Qualis moꝛs: moꝛs alterutrius ex hoc amoꝛe duplici. moꝛs qmoꝛis aut carꝰ nalis aut ſpũalis. Ded dicamus meliꝰ q carnalem ſpũalis amoꝛ ſtrauit.calcauit ex. animauit.De quo vere dictũ eſt Foꝛtis vt moꝛs dilectio. Perpendo quũo enecata eſt in me dilectio ⁊ delectatio quelibet coꝛpa⸗ lis:quãdo ad cibũ ibam ſicut ad toꝛmen⸗ tum.quãdo ſagimine cõcreto incaute op/ Poſito /vſus diu ſuz ꝓ butyro. Quãdo ſub inde ad ipᷣa luxurie blandimẽeta/ego vl ſo⸗ la recoꝛdatõne ↄcutiebar hoꝛroꝛe/abomi⸗ nans ea tanq; ſaniem putrem fetidamq;. Emoꝛtua igit᷑ veterana carne mea feli⸗ Ci moꝛte.que vitã nõ abſtulit ſed mutauit quatinꝰ renouaret᷑ ſicut aquile inuentus. Amoꝛẽ dei pꝛidẽ ↄceptuʒ enixa eſt anima mea:obſtetricãte penitẽtia cũ ſuis ſodali⸗ bus. Ducceſſit in ſcdᷣa ſchola/meditatio ſedula famulatrix.que nato amoꝛi/lactan⸗ nis ac gerule fungeret᷑ officio. Eſt itaq; me ditatio foꝛtis vehemẽs atq; pſeuerãs mẽ⸗ tis attẽtio ad aliqͥd inueſtigãdũ.Nõne foꝛ tis ac vehemẽs attetio que põt mel ſugere de petra.oleũq; de ſaxo duriſſimo adamo ris ſui nutrimẽtũ.imo ad raptũ facit. Eſt aũt raptus vehemens occupatio virtutis ſuꝑioꝛis cũ totali ceſſatione virtutũ infe/ rioꝛũ aut ſaltem cũ debilitatõne notabili⸗ In hac meditatõe iuxta alterũ typũ exar⸗ geſcit ignis diuini amoꝛis/ꝓpheta dicẽte. In meditatõe mea exardeſcit ignis. Hoc fit valido fletu aſſidue ↄſiderationis.ſtrin gente ⁊ vniete virtutẽ totã ignis hꝰ.q̃tinꝰ ex materia iã pparata ⁊ q̃ſi deſiccata abhhu moꝛe groſſo carnalitat/fãma purioꝛ erũ⸗ at ⁊ emicet. ¶ DHec meditatio nõne mibi atz ab adoleſcetia familiaris extitit qñ fre quenter ea que coꝛpoꝛeos ſenſus circũſta⸗ bant / me ↄpellebat vel ignoꝛare vel pꝛſus negligere.Teſtudo ⁊ feneſtra celle nouicõ rũ.⁊lacus lauſane.⁊ cella m ti mei ⁊ alia multa fidẽ hinc facũt quoꝝ mihi ↄſidera tio nulla eri. ¶ Hic mihi ſolitudo placẽs hic inter quercꝰ: fagos mgros ⁊ doctoꝛes meos/gratioꝛ ⁊ crebꝛioꝛ illa ↄuerſatio mea illic ea oĩa qᷓ fomentũ pꝛeſtant amoꝛi diui no / colligebam. ſugebã. dirigebã. aut iam collecta reuomens ruminabam. quoꝛum — Bermo factus de ſancto odoꝛem poſtmodũ dedi/ſcriptisq; reliqui ᷣſertim ſuꝑ cantica.⁊ in meditationibus. o quippe mecũ ipſe et ad deum nüc boc nunc illo modo meditans fabulabar. Duis ego ſum dñe: Ouis O rex vniuerſe creature vt digneris te amari a me: Quid dico digneris. cũ tuipᷣe terribiliter iubeas vt amem te. ⁊ minaris eternas miſerias ſi nõ amauero te: Ze quẽ amare fructus ſũ/ mus eſt. ſũma nobilitas. ſuauitas incom/ pꝛehenſibilis eſt.iocundiſſimacq; dulcedo Jubeasvt diligam te. Diligã te igit domi ne foꝛtitudo mea. diligã nõ ꝙ amoꝛe meo egeas. ſed quia idipᷣm vis ⁊ iubes. fiat qð vis.fiat qð mandas.exurge domine in pᷣ⸗ cepto qð mandaſti.diligat te quicqͥd ĩ me eſt.tota virtus mea.totũ coꝛ meũ.tota ani⸗ ma mea. deſideret teipᷣm qui totus es deſi derabilis.amem te totũ.cui me totũ nec ſe mel debeo. Nam debeo quia nihil eram ⁊ feciſti me.debeo quia perieram ⁊ refoꝛma ſti me milleſies moꝛtẽ meruerant peccata mes ſed debeo milleſies ?⁊ amplius.qꝛ mia tua magna eſt ſuper me.⁊ eruiſti milleſies animam ex inferno inferioꝛi:etiaʒ anima mea tepida et euomi digna. aĩa arida ni/ mis in amoꝛe dei tui.anima ingrata bene ficijs eius.Appello te.reſpõde mihi.ſi qͥſ/ piam amoꝛe tuo ſic arderet/ vt omnia lar/ giret᷑ nbi gratis nõne diligeres euʒ: Quid ſi vltra omnia ſua donaret ⁊ ſeipᷣm.nec ſo⸗ lum donaret / ſed inſuꝑ pꝛo te redimẽdo a moꝛte/ moꝛtẽ ipſe duriſſimã vltro ꝑferret. nõ adeo obduruiſti / vt poſſes talẽ ſic amã tem redamare. Atuero deus tuus ille talis eſt. qui nõ puſilla aliqua bona/ſed boc ce/ lum bancterraʒ hoc mare ⁊ omnia que in eis ſunt /tibi cõtulit.ſed ⁊ ꝓpꝛio filio ſuo ñ pepercit inquit apoſtolus ſuꝰ.ſed pꝛo no/⸗ bis omnib tradidit illũ.quãto magis nõ omnia etiã nobis cum ipᷣo donauit?: ¶ At reſpondebit foꝛtaſſis tua vel ingratitudo vel auaricia.non mihi ſoli inquies iſta do nata ſunt ꝓpterea nõ ſunt amoꝛis erga me ſingularis indicium. Falleris anima mea ſciueris quia tibi multo copioſius benefi⸗ cium collatũ eſt Itaq; finge tibivnice hoc celum ⁊ hanc terrã datas eſſe.deũ inſuper pꝛo te ſola redimẽda carnẽ ⁊ moꝛtem ſuſce piſſe.nũquid ſolitariuʒ hoc munus grãde malles eſſe qᷓ; cum multis: Nũquid homi nũ omniũ parentũ ⁊ affiniũ.nũquid etiaʒ angeloꝝ cõſoꝛtio/velles nõ gaudere: Nũ/⸗ quid eligeres munerũ tuoꝝ nullos eẽ par ticipes: Hõ ita ſapꝭ anima mea/vt hoc ſa pis. Cur ergo nõ diligis diligentẽ te/⁊ta⸗ lem ⁊ taliter diligentẽ.qui amari ſe ⁊ iubet auctoꝛitate ⁊ rogat caritate.aduerſitate co git. allicit pꝛoſperitate: Cui vox illa con⸗ gruit/ſi ad puruʒ reducatur.dies nocteſq; me ames.:ne deſieris.me ſomnies.me expe ctes.de me cogites.me ſperes.de me oble⸗ ctes.mecuʒ tua ſis. meus fac ſig poſtremo animus quando ego tuus.¶ alia olim plura mecũ meditabarvt columba. Nunc ad vos mihi exhoꝛtationis ſermo eſt/ qui inter ꝓficientes computandi eſtis.ad vos quos edomita iam carne quãtum ſatis eſt ad meditanduʒ conuenit ſatagere. ZLotis conatuum neruis ad amoꝛem dei nutrien dum augendum pꝛoficiendũq;. Non vos Abducat oꝛo vel ignauia et vecoꝛdia vel amoꝛ ſolius illuſtrandi intellectus.ꝙ ne⸗ glectus ſit affectus.quem ſicut maximere⸗ ſpicit virtus ⁊ meritum /ita pꝛecipue colẽ/⸗ dus eſt. ¶ Atuero dicetis.nos certe ad ſtu dendum poſiti ſumus.nos ad ſcripturas. intelligenduzʒ. hec eſt noſtra vocatio. Hoc nec ego nec repꝛobo fratres.nihilominus teſtimoniuʒ perhibebo vobis quale poſi⸗ tum eſt in epiſtola mea ad fratres de mon/ te dei/q; ſcripturas ſacras nullus vnq; ple ne intelliget qui non affectus ſcribentium induerit.Et quales affectus: virtutũ qua rum regina ⁊ mater ipᷣe eſt. Deniq; ᷣm mẽ ſuram dilectionis/ conſequitur magnitu⸗ do reuelationis diuinoꝛum pꝛeceptoꝛum Nolo mihi credideritis niſi hoc inſinuet deus ipſe dilectionis.dum apoſtolos di⸗ xit amicos.quia omnia quecunq; audiui inquit a patre meo / nota fecivobis. Nimi rum a natura ↄꝑatũ eſt ꝙ ſecreta noſtra oc cultamus hoſtiboiamicis reuelamus Su per inimicos meos pꝛudentẽ me feciſti in quit ille cui incerta ⁊ occulta ſapientie ſue deus maniteſtauerat. Cauſam ſubdit me ditationẽ ⁊ amoꝛẽ diuinoꝝ pꝛeceptoꝛum ¶ Ouis pꝛeterea neganerit qn amare ſit quoddã ſentire quia amoꝛ inſuꝑ quedam ſpũalis exiſtat ꝑceptio: Sentire vero co⸗ gnoſcere eſt non minus q; videre.Et ſepe tanto ampliꝰ ⁊ certiꝰ/quato tactus ⁊ guſtꝰ ab obiectis ſuis perceptioꝛi ac iocũdioꝛi actualitate mouent᷑ Nonne mellis dulce⸗ do ⁊ ignis caliditas ⁊ odoꝛũ ſuauitas/me lius guſtu tactu ⁊ olfactu/q; viſu dinoſcũt mnalte Untacn ſtenn ſdai nie niiuane ſuoſ nen n turcogni ſbioclin wbiimen henenng giil D iroinſe Plugqje raſuntin cleſna anoreco faſn Aßcept̃ ctupfe ſeln ctock ſeai.6 mnnee Mmedin nnii lapar eakuin joſegſi Nſpiton delguis lobicode aeſte brgnen min.. guidtun linio vite nulssde lins. Oo h um amno ofunesſ⸗ turedo ſißs⸗ eſete loeher bocſg nirntn⸗ flerinber Afuneco rlluann hesnoatſg les meeg⸗ demeche gpoſrene Dlacin 5 mbaeßte moek cſtsdde imnſroc gre Dots ndaifumen 1 onws ordar el lattsgnen umurwere meopnech NsCNen Adſanpnns woctto . hnibüomine bglepoſß Mdenon lus mmple Cbentium vinmügna cnichfmm? wurmagnitw Prccpiown lboc ininn apoſoo Nangll Nibis Kn mwhtN ulnnd niprinfin nlyentſe Honicin. Epucnn Tinunnt Bernardo doctoꝛe mellifluo 48 Non aliteranima ſuum guſtum habet ſu⸗ um tactũ olfactũ inſuꝑ/ex amoꝛe.Rurſus ſi beatitudo hec debetur mũdis coꝛdeꝙ ip ſi deũ videbũt.et hec mũdicia nullo pacto melius/nunqᷓ; ſincerius ⁊ efficacius fit qᷓ; ꝑ ſucceſſionis amoꝛoſe depuratiuã actio⸗ mplioꝛ cõſequa Poꝛro vbi amoꝛ vbi intenderis ingeniũ valet.quaread ve 7 ementnmord lẽtioꝛ effulgebit co⸗ gnitio. Peinde virtus vnita/foꝛtioꝛ ẽ ſe ipᷣa diſpſa.Erit ergo virtus cognoſcitiua⸗ i;to in ſe collectioꝛ/tanto foꝛtioꝛ. Nihil ãt plus qᷓ; amoꝛ vnitiõem hãcoꝑatur. Plu⸗ ra ſunt in hac ſnia.naʒ quis neſciatex hac calefactiõe foꝛti/ignẽ lucentẽ erũꝑe: Ita ex amoꝛe cognitio generatur. ¶ Dicetis pᷣte rea foꝛtaſſis amoꝛẽ vos hr̃edei qᷓ;tũ ſuffic ad pᷣceptũ. Vellem etiã nos hreq;tũ ſuffi⸗ cit ad pfectũ ⁊ ꝑfectũ.qm̃ in via dei non ꝓ di/regredi eſt et magna plane iam imꝑ ectio eſt/ ꝓpꝛiũ ſerui pign/nolle niti eẽꝑ⸗ fectũ. teꝝ cauete obſecro.dũ mẽs re⸗ manet arida a pinguedine ſpũs.dũ ſuaui⸗ tate diuini amoꝛis deſtituta langueſcit:ne tandẽ ipᷣa redeat ad cõſolatiũculas quaſdã fedas et carnales indignas ſe. Verũ quip pe eſt/aĩam abſq; cõſolatiõediu ſtare non poſſe.ꝙ ſi deſit cõſolatio ſpũalis q̃ guſtata deſipit omnis caro ⁊ quã ſolus pᷣſtatamoꝛ dei:quis facile nõ agnoſcat q; ꝑuo lapſu ⁊ lubꝛico / delectatio carnalis obꝛeperetimẽ da eſt. Quis nõ extimeſcat illã apłi expꝛo⸗ bꝛatiõem.Cũ ſpũ ceperitis carne cõoſuma mini. Pꝛofecto abſq; amoꝛe ði feruido:nũ quid tuto venient ſolicite ⁊ miſere huiꝰ ob liuio vite.qm̃ male vincitur delectatio car nalis/ delectatione ſilr carnali.ſed aliter po tius. Solus amoꝛ dei/clauus eſt qui cla⸗ uum amoꝛis impuri deheraiie E o fratres ſi vel tenuiter ⁊ in raptu quodam guſtare donaret᷑ ⁊ videre/q;ſuauis eſt dñs ſi fas eſſet exclamare exaffectu ꝓbato et ex ꝑtolſentiendo cũ ꝓphᷣa. Quemadmodum quidaʒ ex vobis pñt.q;magna multitudo dulcediuis tue dñequã abſcõdiſti timenti bus te. Cederet affirmo ariditatis iſtiꝰ in affectu /cũ eruditiõe qᷓ;talibet intellectꝰ.pu deret aiam tãdiu languiſſe.eã fuiſſe ſic ter⸗ ram ſine aqua deo.ſine aqua ſapie hocẽ ſa pide ſapoꝛoſe ſcie. Puderʒ ⁊ poſtremo pꝛi mã nõdum litterã alphabeti huius ſcie af — fectualis didiciſſe Itaq; liberet exclamare cu vno ex magnis ſqutatoꝛibiſſed nõ abſ- 7 q; affectione. Sero teamaui pulcritudo taʒ antiqua et noua Sero te amaui.iO ſi liberalioꝛi dono / vehementioꝛiq; exerci⸗ tio / datũ eſſet amoꝛem vrm exteudere/ad il lum quem tertio loco noiauimus amoꝛis gradũ/ad amoꝛem extaticũ et quiad ſi uꝑ⸗ mentales rapit exceſſus ꝓfecto iaʒ vos ci regina ſaba nõ habered vltra ſpũm pᷣ ma⸗ gnitudine vel deuotionis vel erultationis vel ammiratiõis ¶ Ham amoꝛ/dum ꝑ cõ templatiõis obſequiũ in tertia ſchola/huc uſq; trementi/robur acceꝑit.aſſumit.iun⸗ git et vnit aiam/tanqᷓ; ſpõſam / deo ſuo ſpõ ſo. vt ſint iam nõ duo ſed vnꝰ ſpiritꝰ. Et iã verius eſt aia in deo quem amat/qᷓ; in con poꝛe qð animat.nam ibi verius conſeruat ¶ Ita aĩa q̃ pꝛius appellabatur turtur et colũba ꝓ gemitu ⁊ meditatioõe:q̃vocatura mica et filia ꝓ ſubarratiõe ⁊ adoptiõe/iam dicitur ſponſa introducta in cubiculum re gis ad fruendum cupitis amplexibi. Illic ipᷣa cõcipit et fitverbigena. gignit itaqzver bum obũbꝛãte ſibi virtutealtiſſimi.et i vir ginali vtero ſuꝑioꝛis poꝛtiuncule mentis ſue / ꝗ noĩatur vel ſcintilla ſeu apex ratiõis vel ipᷣa ſyndereſis.cuius integritas viola⸗ ri nec in demonibo potuit adeo iugiter vir go ꝑſeuerat. ¶ Perget aliquis q̃rere quid eſt verbũ gigni ab ala. Accipite ſicut olim reſpondi ꝙ ſola hoc docʒ exꝑiẽtia ñ doctri na.vnctio nõ lectio. Vis h̊ mãna abſcõdi⸗ tum qle eſt agnoſcere: Ouſta ⁊vide.pꝛimũ guſtare poſt videre.¶ Ego igitur vos om nes in amoꝛe ammonitosvelimvt ad hũc gradum nitamini ambulantes de ſchola cõtritiõis ⁊ pnĩe.in ſcholã meditatiõis cõ ſanctimonie ⁊ tãdẽ in ſcholã ſolitudinis ĩ⸗ time flagitãtes crebꝛo deũ etſctõs ſanctaſ⸗ q; omnes ꝑ verba aĩe hoc amoꝛe vulnera⸗ te. Fulcite me floꝛib.ſtipate me malis.qꝛ amoꝛe langueo.¶ Hec tãta dicta ſunt re⸗ uerendi pr̃es ⁊viri doctiſſimi deamoꝛe bo no/ſfaciente citatem dei in nobis.⁊ G̊ ſub ꝑ ſona amoꝛoſi noſtrideuoti Bernardi. tuʒ ad cõmonitiõem noſtrã.tũ ad ſui pᷣconiuʒ Ebebat ſubindeꝑs altera xpᷣia nitatẽ introducere deſuo lãguo poſt verba et guſtum ſuauiſſimi amoꝛise relugentẽ quem furoꝛ filioꝰ/ñ tã amãtiũ q; amentiũ ſeu demẽæ tium / ſuſcitauit adaugetq;. Vereoꝛ tñ ne vos tam inſuanis materie cõturbaret acer bitas.Querulis quippe verbis/quid opꝰ eſt. vbi tantus factoꝝ ſtrepitus / tatus ſra⸗ goꝛ auditur / cõclamãte xpᷣianitate tota qꝛ amoꝛe langueo: Amoꝛe quidem ſeuo etꝑ⸗ uerſo in membꝛis ſuis.cuius amoꝛisad pᷣ cedẽetem tanta eſt qᷓta eſſe põt diſparilias ¶ Pꝛimus vnit diuiſos.iſte coniũctiſſios diuidit. pꝛimus nõ querit q̃ ſua ſunt. Iſte etiã aliẽa diripit.vtrũq; ↄ comitat᷑cõtritio et meditatio. Sed võtritio⁊ infelicitas h̊ ẽ dinfelix cõtritio in vijs iſtius. meditatio q; iniqͥtatis in cubili ſuo.q̃ aſtare facit oĩ vie nõ bone et maliciã nõ odire. Ac ꝑinde nõ in cõtemplatiõem cadit hec meditatio:ſed tota in còfuſione verſat᷑ hoꝛrẽdo ſciſmate qð xpᷣianitatẽ lacerauit.¶ Amoꝛ iſtead ſe ipᷣm qm̃ hoĩes ſeipᷣos amates vt ſine fede/ reſint / cõe eſt. aui qm ad ſeipm Eon ahitur ſe vel alios quõ dilaetaret? Vñ pᷣterea ire ↄtẽtiões rixe animoſitates cõtumelie.vnp cõſuetudines babilonice:noli qᷓrere cauſã alterã/ pᷣter amoꝛem ſui:Sed accendit do/⸗ minantiboaũt paſſionib/quid mali deeſſe quid adeſſeboniſabu amoꝛ ſui qꝛ meditari neſcit legem dei.ſed vel nu⸗ mi vil cereris et bachi et veneris.nullꝰ ad hec mala pellenda ptʒz exitus.cõuoluãt᷑ fe⸗ re oĩa tenebꝛis.multi quoq;.qꝛ necꝓpꝛiam nec alioꝝ vocẽ intelligunt in hoc negocio turbido⁊ ceco luctuoſiſſimi ſciſmaticis/tu multuant᷑iniurijs agũt.hoſtes a domeſticꝭ nõ ſecernũt ⁊ qð deuenire ſolet pugnãtibo ĩ tenebꝛis Cuius rei pᷣbet argumẽtũ/epla q̃ dam grandis nuꝑ edita.q̃ oraebrig. totꝗ cotumelijs ſcatettota vicioſiſſimo pꝛoꝛſꝰ coõſfutatiõis genere cõfundit MHũc igitur inter hec negocioꝝ põdera inter amor bu ius vincula/ſperes amoꝛi dei /ſperes cõte⸗ plationi locũ eſſe. ſperes ꝙ recogitent cuim deuoto Bern. illi qui tales ſunt / dies anti⸗ quos⁊ annos eternos in mẽte hẽant. Pꝛo pterea deſolata ẽ oĩs terra.qꝛ nemo eſt qͥ re cogitet coꝛde. Poſtremo heu maloꝛum oĩm cumulus/iã maloꝝ ſemiaria iacta ſũt Et hinc verendũ eſt/ne ſeges infeliciſſima hereſum radicitus pullulet ⁊ ineuulſibili⸗ ter occupet agros eccleſie.vt ipᷣa iure nunc obſecret. Fulcite me floꝛibꝛ ſacroꝝ eloqui⸗ oꝛum nõ defſoꝛatoꝛum. Stipate me ma⸗ lis ſolidaꝝ oꝛdinatarũq; aſſertionũ.qaa⸗ moꝛe lãgueo. Et ne q̃ſiueritis qͥd lãguet Caput languet.pectus languet.ventrẽ lã⸗ guet. quid partes enumero a planta pedis vſq; ad verticem vixẽ ĩ eo ſanitas.Etqc peſſima ſint q patit eterioꝛa tũ niſi miſe- reatur ex alto ſpõſus et amatoꝛ ſuus expa⸗ ueſco. ¶ Verum omittamus talia. foꝛſan digit deieſt hic. et neceſſe eſt vt veniãt ſcã⸗ dala. Pꝛopterea ſaluberrimũ eſt cõſilium vt ſaluet vnuſquiſq; aĩiam ſuã.Et vt pauli ſper ad pꝛioꝛa redeamꝰ.amoꝛ dei ille / eſt qͥ nos ſaluare põt.qͥ nos in oĩbo cõſolari põt Beatꝰ Bern. rei huiꝰ manitfeſtũ eſt angum̃ tũ.qui añcedẽs amoꝛe hoc vallatus / inter media ſciſmata ſecurus inceſſit. Sed pfe cto rara eſt nũctalis auis ĩ terris.pauciad⸗ modũ qui amoꝛẽ iſtũ dei/ad tale robur ꝑ⸗ duxerunt. Ra ideranti aũt mihi in ea q̃ ꝑ accidens et velut ab extrinſeco iuuerint ſanctũ nr̃m/ad amoꝛem iſtũ capeſcenduʒ. Reperio illa eſſe quatuoꝛ inter cetera.que ſunt/mr̃is deuotio.apta cõplexio.debita e ducatio.et ſolitudinis affectio.¶ Drem ſcimus ex legẽda erga liberos ſuos miro re ligionis affectu fuiſſe deditã Et ꝓ peccato 2 matr reſtituit᷑filio bonũ.Ecẽi.ij.q;to am⸗ plius ꝓ merito: Et hic ſũmo doctrinã mo⸗ ralem ꝙ pᷣdicatoꝛes ad ppł'm/maxime de⸗ bent ammonere mrẽsvt liberos ſuos a pu ero ꝑ ſe nutriãt et inſtituãt ad religionis a⸗ moꝛem ⁊ cultum.qm̃ tꝑib nr̃is ꝓchdoloꝛ oꝛribilis eſt defectꝰ in regimie infantium ęgt pueroꝝ. Nã quaſi cũ ipᷣo lacte bibũt ſa⸗ niem oĩm pctõꝝ verbis et exẽplis.Etrctõ res ſcholarũ debẽt ſimiliter eis eſſe p mr̃i⸗ bus exemplo apłi.i.ad Thet᷑.ij. Debet eẽ marxima ſolicitudo apud eos vt ſui pueri bonis moꝛibo adoꝛnent᷑.ꝙ ſi nõ curãt (qð om̃e flagitiũ ſuperat )ſi eos depꝛauãt / ipſi tot moꝛtibo digni ſũt. q̃t eoꝝ ſcholares mo rib depereũt. Gcõöm iuuamẽ fuit apta coõplexio.nã et delicata erat.et ſuauitate q̃⸗ dã mollis ⁊ pia.Et pꝛimo habuit ꝙ eẽt me ditatiuus.ac ꝑinde ꝓpter minoꝛeʒ immerſi onem aie in coꝛpus ad raptus et extaſes a⸗ pta.Exſcᷣo habnit facilioꝛẽ deuotionem etcõpũctiõem.ſicut econtra de coꝛde duro dicit᷑ ꝙꝙ male ⁊c.ꝙ diabolicã obſtinatiõem imitatur. Ex iſta radice dicit᷑ ſexus ſemine us deuotus ¶ Lertium debita educatioa matre. dehinc in religiõis auſteritate. Cõ⸗ ſtat enĩ ꝙ abſtinẽtia ⁊ ſobꝛietas/pᷣparant aĩam ad ſpũalia Muararen aere Eie triũ pueroꝝ. rtuͦ in ſo litudiuis affectio. Itaq; credi nõ põt/q;tũ Nuartũ iuuamẽ fuit ſo Jalvn ytfineben (gmorenden curadavat ſedfonot e G ndont dlend Pogya Poſtnlon gonollat uniipont litnenaiea ninnendiſen nrim inſcipti ainſcäſe tinco⸗ cit nost (ees Au leic Rf ſiderinim quaaett goꝛioolſt nmidigni, nnöe Per. Gllicine olcne bereüins tioen ſumfone conſlio⸗ corngte Naluen mopanget mleobery Enbind cinain 8ſosnnee Odernn Cciijtonm doannine Mmede⸗ woſtovgl elgontos octwolo einfantn xbibütſa lis Erw Scſepnfi enſuipenn nöani 1 uni, ſhamm miſitt Niunun Nninni 8cannse NMolen Ncntenſ⸗ obfnnndn imsſnne Halnano tnenn 1/forn ppungnn lanifil hopoßinl Ludouico fcancoꝛũ rege 48 nocent cõfabulationes inter holes dũ etia nociue nõ putaut᷑. Hinc dictũ eſt ꝙ amici ſunt fures tꝑis. Pꝛimũ aũt argumeutum męetis cõpoſite eſt poſſe in vno loco cõſiſte rẽ ⁊ ſecũ moꝛari.vt Bern.⁊ ante eẽ Sene. docuerũt. ¶ Deniq; dici põt oĩa iſta quat tuoꝛ iuuiſſe de ꝑ accidens Bernardũ vt p pheta et miraculoꝝ eſſet oꝑatoꝛ.inter que ego pcipua illa deputo/q̃ egit in cõuerſie illoꝝ qͥ etiã cõuerti toto niſi fugiebant. Sed hoꝛa finẽ flagitat.⁊ nos flagitemus vt finẽ beatũ obtinere ſiclanguendo hic ꝑ amoꝛem diuinũ poſſimus/ꝙ in futuro ſe⸗ cura tranqnillitate in illo collocemur.p̃ſtã te dño noſtro Jeſu chꝛiſto. — — mo factus pa/ riſius ꝑ eũdem doctoꝛem in die ſancti LCu dorvici fancon regis. enficefateliliaagri quo cre ſcunt Math. vi. ¶u. xij.et ĩ euã gelio hodierno. ¶ Ad irrigan⸗ Aũ lilia candida pioꝝ ⁊ caſtoꝝ ſtudioꝝ inngro mentis nre/q̃tenus det in cxrementũ xps/cõuertamus aciẽ noſtre con ſideratiõis ad illud liliũ cõualliũ exq̃ ideʒ xpᷣus ꝓdijt qͥ eſt flos ⁊ paſcitur inter lilia. Poſtulemus vt a toꝛrẽte fluentoꝝ ſerene gratie/illabat᷑ in nos trames aquarũ ſalu⸗ tariũ.purificans viuificãs ⁊ fecũdans ſte⸗ rilitatem aĩe noſtre.Qð vt fiat nequaq; o⸗ mittendũ eſt ſalutiferũ illud aue.qð aue(ſi veterũ narrationi creditolim litteris aure is inſcriptũ fuiſſe reꝑtũ eſt in lilijs / ab oꝛe cuiuſdã ſepulti/miraculoſo oꝛtu germinã⸗ tibo.qð pᷣterea allatũ eſt deſuꝑ ꝑ os angeli⸗ cũ ⁊ nos illud pia deuotiõe recolamus di⸗ cẽtes. Aue grana plena ⁊c. ¶ Conſidera⸗ te ⁊c.R. P.et doctiſſimi/ac ſapiẽtes viri/o ſiderãtimihi qð nũc de ipᷣa cõſideratiõe lo quẽdũ eſt.tũ ad cõmonitiõm noſtrã.tũ ad gloꝛioſiſſimi regis noſtri Ludouici pᷣco⸗ niũ.dignũ duxi ipᷣam cõſideratiõis vtilita tem nõ meis ſed beati Bernardi verbis ex pꝛimere. Cui nanq; alteri magis aſſentire qᷓ illi cõueniet.qͥ ſupꝛa multos hacvirtute pollebat.et aq̃ ſuꝑ hacre nõ mediocris li⸗ ber editus eſt. Ait ergo.xv.pꝛe.de cõſidera tione ad Eugeniũ papã.Et pꝛimũ qͥdẽ ip ſum fontẽ ſuũ.i.mentẽ de q̃ oꝛit᷑/pacinicat conſilio.deinð regit affectus.dirigit actꝰ. coꝛrigit exceſſus.cõponit moꝛes vitam ho neſtat et oꝛnat. Poſtremo diuinarum pari ne pfitetur eccleſia regem noſt pꝛincipatũ fuiſſe: Heminẽ vero magis ᷓ ipᷣm pꝛincipẽ decet cõſideratio.que ſin⸗ teret humanoꝝ rerũ ſciam coõtert. Et poſt multa hmõi/coſequenter oſtendit quo pa cto ipᷣa cõſideratio/mater eſt quattuoꝛ vir⸗ tutum cardinaliũ. Deinde mrẽm cõſidera tionẽ circa que et qualia debeamꝰ exercere ſalubꝛi ꝓfundaq; declaratiõe ꝑtractart. Hinc videte queſo qᷓ; latam nobis miſtrat loquendi materiã thema noſtrũ qð pᷣmitti tur.cõſiderate. Reſtrictius attũ tradi vide tur/dũ dictũ nõ eſt ſolũ cõſiderate.ſed cõſi derate lilia agri quõ creſcũt. Placet aũt vt ſermo noſter hoc mõ loquẽdi euangelico coartetur de cõſideratiõe lilioꝝ agri quo⸗ mõ creſcũt.ſi tñ vnã pꝛius de ipᷣa Gndem, tione cõſideratiõem elicuero ad laudem re gis noſtri. ¶ Eſt aũt iſta cõſideratio Se⸗ reniſſimus Rex ludouicꝰplurimũ ſuo tꝑe re cõſideratiuus fuit. Hoc ita vel ſentirevl dicere/certa me rõ cõpellit. Pollebat qͥdeʒ rerx noſter ceteris vᷣtutibo cũ aũt ſint cõne/ xe veluti ſoꝛoꝛes germane in choꝛea plcer⸗ rima.verſis mutuo vultib et ipᷣa cõſidera⸗ tio nõ ſolũ virtus eſt.ſed directrixaurigaqʒ; virtutũ qua ſublata virtus quelibet vitiũ eſt. ꝑſpicua ẽ cõſideratio. ¶ Pꝛeterea non i digne ſctẽ gularis quedã eſt mater pꝛudẽetie. Hec eſt phi ſnĩa.ix.politi.Hoc in omni arte ꝑfaci le eſt animaduertere.nam a rectoꝛibꝰ et ar⸗ chitectis in omni arte ſi cõſideratiõem tol lis / quid in reſiqᷣ ſit vtilitatis neſcit. ¶Rul gqgam ſubinde ⁊ ꝓpoſito cõgruam narratio oem infert Macrobiꝰ in ſaturnalibꝰ·ſub hac quidẽ ſnĩa.qꝛ verba nõ teneo.Fuit in cheatrico ſpectaculo romevnus hiſtrio vel minus qui ꝑ geſtus(vt ſolebãt)ſtudebat ef fingere ⁊ repntare ꝑſonam pꝛincipis.Ex⸗ clamauit alter hiſtrio ipᷣm deficerea ꝓpꝛie⸗ tate repñtatoꝛis.Appellat᷑igitura populo vt iſtius erroꝛẽ coꝛrigeret. Paruit. Conſti tuit ſe quoq; velut hoiem meditabũdũ et vebementer cõſidaratiuũ.ſignans ex hoc niupil magis decere pꝛincipẽ q; ey eſſet con ſideratiuus.Et videte ſi nõ eãdem ſniam in ſacris litteris cõſideramus Ille rex ſalo mon pᷣdicauit dicẽs. Pꝛouerbᷣxx. Rexqui ſedet in ſolio iudicij. Jutelligite.nõ in mẽ ſa:nõ in comeſatiõibus et cubilibus.neq; diſcurrens euagatiõe petulanti diſſipat oẽ malũ intuitu ſuo. Et quid intuitus regis hic aluud dat intelligi/qᷓ; acutam Sl ℳ„ℳ F 8 ð 4 . conſiderationem? Et Iſa.xxxij. Pꝛinceps ue digna cogitabit. i. cõ ſiderabit. er ipe ſu per duces ſtabit. Pꝛopterea terre malediẽ Ecc̃s.x.cuius rex eſt puer ⁊ pꝛincipes mãe comedũt.cur ita(niſi ꝙ pueritia et matuti⸗ na comeſtio/ad litterã aduerſant᷑ cõſidera⸗ tioni:Cur ſubinde celebꝛat᷑ a tallio memo rabile id dictũ Scipionis.Nunq; minus ſolus q; cũ ſolus: Certe qꝛ pꝛincipeʒ decet maxime ſecreta interdũ ſilẽtia ⁊ ſeceſſus a turbis qrere vt ſolus cõſideret totiꝰ reipu⸗ blice ſtatũ.et ſolus abſq; arbitro ponat añ mentis oculos / ſeipm ⁊ curas omneg age⸗ doꝝ ſolertius et fidelius qto ſecretiꝰ diju⸗ dicet. qm̃ affirmante vno ex eiſdẽ Scipio nibo( Etrefert Valerius li.vij. Nec ſiletſe⸗ neca)tũ in oĩbo tum pᷣſertim in pꝛicipe hec turpis et nõ admittẽda excuſatio eſt dicer HNõ putaui.Adeo uihil abſq; cõſideratio neagendũ eſtimauit eſſe/quin futura can⸗ te pᷣuideat. Hec obſeruabat incłit ille fci⸗ pio africanus minoꝛ q qtidie nibil aggre⸗ ebaraganog quog⸗ q; diluculo ſolꝰi ca pitolio diu reſediſſetc.q̊ factũ eſt vt oĩa ei ꝓ⸗ ſpere/⁊ ſ̃m eſtimatiõem tũc romanoꝝdiuii ne ſuccederẽt. Sic Eneas apud Virgiliũ Sicapud Therentiũ comicus ſenex ſin⸗ Zula tiaiſſe lhüßis memoꝛank. Deniq; iquis reuoluat hiſtoꝛias actaq; regnoꝛuʒ puto recognoſcet omnes peneregnoꝝ ſub nerſiones g clades belloꝝ/frequẽtiꝰ ex con ſideratiõe q; aliũde ꝓceſſiſſe.dũ vicʒ nõ ſa⸗ tis exploꝛathoſtilis machinatio.di eoꝛuʒ ſtrata gemata vel inſidie nõ caute circũſpi⸗ ciunt᷑ dũ ruit pᷣceps impꝛouidaq; acies ve lut beſtie in laqncos et in omne ꝓꝛſus peri culũ.Hoc titus liuius:. hot vegetius dere militari. hoc frontonꝰ in ſtratagematibus et alij hiſtoꝛiographoꝝ pal tradiderunt. et nr̃a tempeſtatenimis exꝑtum eſt. Eta⸗ nimaduertite pᷣcoꝛ ſi foꝛſan boc attẽdebat Hieremias.Hiere.xij.dũ lamentat᷑ dicẽs. Deſolatione deſolata eſt oĩs terra.Et tãqᷓ ab eo q̃reret᷑rõ.ſubiũxit.qꝛ nemo eſt qͥ reco gitet coꝛde.i.cõſideret de ſubuerſione ipſa. Demũ futura hieruſalẽ flens ſaluatoꝛ.ei cauſa pᷣcipua ſue deſolationis expꝛobꝛauit incõſideratioem qꝛ ſi cognoniſſes ⁊ tu.in⸗ quit Lu.ix. ¶ Optime etdiuine hec⁊ ſilia animo retinens cõſideraſti o glioſiſſie rex QZudoꝛvice.atq; ſtuduiſti vt te ⁊ regnũ tu⸗ um/ꝑ virtutem cõſideratiõis regeres.et eſ⸗ ſes tanq; alter argus cẽtoculus. velut etiaʒ Bermo factus in die Eanue qui ꝑtem ſpectat vtranq;.et ſiẽ aĩa lia ülla ica q̊ in circuitu erãt plena o⸗ culis Eʒech.i.Deniq; tanq; tibi tuiſq; ſili bus audires dñm aſſidua exhoꝛtatiõe ꝑſo nantẽ pꝛimũ chematis verbũ. Cõſiderate ¶ Et vtinam in hbaccalamitatenr̃a nõ ſo lũ terreni pꝛincipes ſed ipᷣi pᷣcipue eccleſia⸗ ſtici qui regẽde pᷣſunt eccleſie hoc mõ con ſiderarent.hoc mõ ſapereẽt ⁊ intelligerẽt ac nouiſſima ꝓuiderent. potius q; turpideſi⸗ dia/aut turpioꝛib curarũ terrenarũ occu⸗ pationib mãcipati ambularetvnuſquiſq; poſt pꝛauitatem coꝛdis ſui.quaſi poſt cate nam qua circũſtrictꝰtrabit᷑nõ ita/res oẽs feda labefactiõe coꝛruerent.nõ ita miſeris etluctuoſis modis/omne diuinũ ⁊ huma⸗ nũ/nefas infauſtũ cõfunderet.HNõ poſtre⸗ mo viri cõſideratiui vel coꝛdati qui vel ſoꝝꝛ li vel pᷣcipue ipᷣi dicendi ſunt hoies vtẽtes rone nõ inq; ſpernerent᷑ aut irriderent pfã taſticis/a falibo vaniſſimis hoĩbo.ĩmo iam nõ hoĩbo ſed monſtris et poꝛtentis nihilde hoie retinent pᷣter exterioꝛem coꝛꝑis effigi- nnerinentiter Zed en nõ mẽtioꝛ neq; mu to ſniaʒ.tales nihil de hoĩe retinent pᷣterex terioꝛem foꝛmaʒ coꝛpꝑis.qᷓ ꝑegrinis adhuc indumentis deſfoꝛmata.cũ intus vere bel⸗ uina et diabolica ſintoĩia.OQm̃ alij poꝛcuʒ viuũt.alij canem.alij leonem aut aliquam e beſtüjs abſq; humana cõſideratione. Ded querelam hãc ſolitam linquẽtes(qͥa amecisal iſtis conſideranda eſſent ſcripſit diffuſe Bern. vbi ſupꝛa)videamus ſi foꝛte beatiſſimus rex Qudoꝛvic/qdam ectalioꝛi mõ ſuꝑ alios reges et pꝛicipes craducere poterat ad ſui cõſideratiõem/nõ vnicã thematis ꝑticulã pꝛimã ſed ipᷣm the ma integrũ cũ dictũ eſt. Cõſiderate lilia a⸗ gri ⁊c. rũ pꝛiuſq́; vltra pgrediar inci dit vnũ dicere qð ex cõſideratione magna vel ꝓꝛſus maliuola geſtũ eſt. Her (ſicutac cepi)affixe ſunt ſcedule plurime.qᷓ pter mo rem maioꝝ nr̃oꝝ publicarẽt ſermonẽ iſtũ Etquẽadmodũ de Rufino cõquerit᷑ beat Hiero.tales vident᷑ me aut potius onera⸗ relaudibo ꝓpꝛijs.ſed ex mõ faciendi vᷣeſũtĩ famatiões ⁊ honoꝛifice cõtumelie.Coſtat ꝙ a zelantibo vel collegiũ iſtud venerabile vel me vel vtroſq; pceſſerũt he ſcedule Sʒ nõ ſ̃ᷣm ſclam ⁊ cõſciam. Si malignus ⁊ li uidus.certe nõ ſᷣm charitatem. Ignoſcen/ dũ eſt igitur vel m iſeraudũvel cõtẽnendũ. —— unan vcgeo lo eemeimpn loſehuln umenuim Ggrivdlimt ilä Thrn es ſunst ſnsel Lgund numpum podw. Eoyifh es Kcu. nncun fie Munca tooehl Mubethoe warex öunan perlogn lutesdea orglt ſpenan um lmnogin Ghemn ſomunn Pyuenidur. nnniel minitnos Gquoms ſigneſni ellamper inpolina fnvigo⸗ lum qſ eltumnlb nnugetag ninoſti ogenen nulchien achnite dengiie fmin ſbantan emoͤee Pecoi, Gropli gulecke Bancti ludouici regis vel oꝛandum. Hanc veritatem quaʒ teſtoꝛ boc ʒelo loquoꝛ ſupplico ꝑſuaſam habeto te me impulſoꝛe aut ſuaſoꝛe aut conſcio/ta les ſcedulas nullo modo factas fuiſſe.Nõ dum enim deo miſerante ſicdeſipiovt imi tari velim tam publice/militem gloꝛio ſum illũ Thraſonem comicum/pdicantẽ lau!⸗ des ſuas tanq; adulatoꝛ et biraldus ſuijp⸗ ſius.⁊ velut cuculus qui non niſi ſe cantat Et quanq; valde imparſim apło, vſurpo tam humili fiduciaverbum ſuum in hacꝑ te.nõ indigemus litteris cõmendaticijs a⸗ pud vos. Sec nec ꝑlapſus ſum in illð ab Elopi fubuſis ſumptum impꝛoperiũ Om nes accurrite rane/mons parturiet magnꝰ naicetur ridiculus mus⸗Becer incidẽ/⸗ ti. Hunc ad rem redeo vbi de ipᷣa conſide 5 tione lilioꝝ agri particularius loquẽdũ eſt. Et pꝛimitus cõſiderandum occurritq; habec hoc ꝓpꝛiü ſcripture diuine inſignis Vbertas / vt verba eiꝰſingula myſteria ſint q;tumcunq; videantur bumilia Res inſu per loquuntur in ea ⁊ docent moꝛes ⁊ vir⸗ tutes.docent charitatem tropologice ſeu moꝛaliter. docẽt fidem allegoꝛice. docent ſpem angogice. Ita eſt ſcrip ura ſacra lin⸗ gua vna etmłuplex.bꝛeuis⁊ latiſſima quẽ admodum eta diuino Bartholomeo alle⸗ gat hierarcha Dioñ. ⁊ velut ſpeculum cõ⸗ cauum:in quo varie relucẽt facies. Etrur ſus manna in quo ſapoꝛ omnis reconditꝰ inuenitur. C ꝛopterea non ꝑpuum exiſti⸗ mandũ eſſe putauit inclitus rex noſter. ꝙ mittit nos xpusad conſiderandum lilia a⸗ gri quomõ creſcunt.pᷣſertim qꝛ ſumebat in ſigne ſuũ exlilijs moꝛe atanoꝝ ſuoꝝ.·ĩſtar etiam veterum illoꝝ quoꝝ meminit phᷣs in politicis.qui oꝛnatũ ſumebant ex lilijs ſm victoꝛias.Eſt itaq; natura nobis inſi tum vtq̃ ſunt familiaria ⁊ nobis inſignia ea tum libentius tum freqnetius cõſidere⸗ mus,.et ad hoꝝ inſpectiõem facilioꝛ ẽ ani mi noſtri foꝛmatio. Lilioꝝ igitur conſide ratio generabat in rege noſtro doctrinam multiplicem.qua nutrietur ad fidem ſpem et charitatem ceteraſq; virtutes. ¶ Ad fi⸗ dem quidem.Oum inuiſibilia dei ꝑ ea que facta ſunt in lilijs pulcerremis ĩtellecta in⸗ ſpexit ex numero pondere ⁊ mẽſura:exſ, pe cie mõ et oꝛdine-Nã ſi pulcra.ſi decoꝛa/ſi ſpecioſa ſunt lilia.ſicut ⁊ valde pulcra ſunt to pulcrioꝛ ſpecioſioꝛ⁊ mirabilioꝛ eſt ille qui fecit ea. ſpẽ deinceps aſſurrexit: — gitatũ in dño et ipᷣe euz enutri nt item deniq; accenſus eſt rex noſter dum S nech nent ⁊ que diuina pꝛudentia ſic veſtit vt Dalomon in omni gloꝛia ſua nõ fuerit opertus ſicut vnũ ex iſtis. Si ergo putar⸗ guit xpᷣus fenum agri qd hodie eſt et cras ĩ clibanũ mittitur deus ſic veſtit: q;to plurꝭ eſt homo modicefidei. vt de diuina puidẽ tia non diffidat.ſed iactetcuram ſuam⸗z co „ cõſid rãdo pſpexit q̃ͥ pacto de vſq; ad ob lectationes varias dilexerit bolem. ⁊ ꝓpter eum etiam liliũ ne dicam tot res mire pul⸗ critudinis decoꝛis et viriutis foꝛmauerit. nec ꝓpter vnum hominem iſta minus fecit quia cuʒ multis fecit put eſt deductio apo 2Augonem in ſuo de ana ſponſe. ¶ Duid autem ſi ternariũ lilioꝝ in ſuo ſcuto regio etc diuino/rex noſter ad moꝛes retoꝛquere conſiderando volebat. Videbat enĩ quali ter lilioꝝ fulgurat coloꝛ aureus in campo AHurro velut in ethere puriſſimo et ſereniſ⸗ ſimo. Et nonne poterat ꝑ ternariũ hoc lili oꝛum / conſiderate. vł tres virtutes p̃noĩa tas:-fidem ſpem charitatem in anĩa iuſti ce lica.aureo fulgoꝛe micantes.vel ipᷣam attẽ debata qua oꝛiginant᷑ beatiſſimam trini tatem. in quo/ velut intellectuali ſcuto triã gulari ꝑ circũinceſſioneʒ comp̃hendenter poſitam. vel tres anime vires ſpeculabat᷑. concupiſcibilem iraſcibileʒ rationalẽ Aut ſi iuſtius eſt accipere tres partes imagines memoꝛiam.intelligentiam.et voluntatem Aut deniq; appꝛopꝛiatius regie maieſtati tria lilia in ſcuto tres ſtatus in ſuo regnoꝰ ſiderare fas habuit idem rex noſter:ſtatum dico militantiũ. ſtatum cõſulentiũ.ſtatum laboꝛantiũ.Hi ſiquidem ſtatus etſi in om ni policia reperiri habeantvel mediocriter in nna vitdar tamen ſibi regnum fran cie coloꝛem ethereum ob ſingularem reli⸗ gionis cultum. Coloꝛeʒ vero aureũ tripli ci illi ſtatui contulit excellentia meritoꝛuʒ in vtroq;. NHam vbi queſo viguit vſqᷓ; ter⸗ rarum vel in militibus ſtrennuitas poten tioꝛ.vel in cõſuliba ⁊ dericis ſapientia diui nioꝛ.vel in laboꝛantibus ⁊ ſubditis obedi entia/ꝓpenſioꝛ: Ita vt nihil errauerit qͥ re/ gnnm francie dixerit in oꝛbe poſitum eſſe/ velut hoꝛtũ ⁊ agrum quenddm voluptatꝭ ameniſſimũ.ethereo ſplendoꝛe nitentem. fecũdum quoq; lilijs hoc eſt populis/an⸗ rea dignitate fulgencibo/quẽ boꝛſa iſigat P 3 dum cõſiderauit ea ceſcere que nõ laboꝛãt 3 Bermo factus in die fons ille puriſſimus ⁊ fluuius niueis argẽ teus vndis.vniuerſitas piſieñ.in quatuoꝛ facultatũ fſlumina cõdiuiſus.quibo irrigat omnis terra.¶ Agnoſcit vt opinoꝛ doctiſ ſimi ⁊ ſapiẽtes q;late patẽtem cõſideratio nem rex noſter habuit ex inſpectatõne ꝓpꝛi oꝛum inſignioꝝ et du rememoꝛabat er hic verboꝝ xpi que dicũt Conſiderate ⁊c. Et potuit quidẽ amplius ex cõſideratiõe lilio rum et eoꝝ ceſcẽdi mõ/aniaduerter pius rexnr tria eſſe neceſſaria ad debitũ populi totius augmentũ/tanꝙ; ad crementũ viuẽ tiũñ lilioꝝ Nam ſi nõ eſt homo liliũ non di xiſſet phᷣa. Juſtus germinabit ſicut liliũ. Hec tria ſunt q lilia vt creſcant exigunt SRos Kos ſupne benedictionis Humoꝛ Dumoꝛ terrene ſuſtentatiõis Alauſura Aauſura iuſte ptectioõis. — Abſq; roꝛe enĩ ⁊ ethere libero/floccida ſũt lilia ⁊ decoloꝛia.ſic abſq; diuina gra que ẽ itarig quã ſegregat deus heredi tati ſue et abſq; ſuꝑno afflatuvel aſpctũ po — pluuia volũtari pulus omnis interius cõtabeſcit Poꝛro a reſcũt lilia ſi deſit humoꝛ bonus in radice. et pp s non ſubſiſtit ſed areſcit/ſi ſibi deſit ſuſtentatio in coꝛꝑe.Demũ lilia ſi nõ clau dantur ſepibo aut muris / depaſcũtur ? con culcant ea oẽs beſtie agri.et pplłi ſi non iu/ ſtis legib ⁊ obedientie muro cõcludantur QD ipi celeriter hoſtib inuaſi depereüt. ſine ho ſtes intelligas ſpiritales qͥ ſunt mũdus ca/ ro demonia.ſiue materiales⁊ viſibiles qui ſunt ipi hoĩes ſubijpᷣis.nam nullũ eſt ani⸗ mal alteri magis inimicũ. ¶ Hec cõſidera ſti rex glioſiſſime / ⁊ viuẽtiũ lilioꝝ agricola egregie udouice. Cõſideraſti in; vt noſ ſes quõò lilia roõnabilia/agri tui regni/creſ/ cerent dũ vinebas in carne et nunc(vt piñ nobis credere eſt)tuis interuẽtibo cõſidera re nõ ceſſas dũ regnas in ethere. Cõſidera ſti nempe vt eis nõ deeſſet ros et aſp ect?ce liliber. dũ in eis ſctẽ religionis cultũ ↄſer⸗ uaſti. Cõſideraſti vt nõ deficeret humoꝛ ĩ coꝛpe velut in terre fira radice dũ eos tpali ter fuſtẽtaſti. Cõſideraſti poſtremo nediſ⸗ ſiparet᷑ maceria vel clauſura iuſteptectiõis dũ cõgruis legibo atq; iudicijs/eos cõmu⸗ niuiſti. ita vt fuerũt ppłi tui inſtar lilioꝝ ir roꝛati de ſurſum / irrigati deoꝛſum ⁊ ptecti q̃qua verſum. ¶ Et poterão doctiſſimi et ſapiẽtes viri / poterã iſta latiusdeducere ex eiuſdẽ regis celebꝛi chꝛonica ſi vacaret.⁊ ñ eſſetis onerandi notiſſimis.nam quis ne⸗ ſciat eum fuiſſe in cultu religionis catholi ce cõſeruando xpᷣianiſſimũ? Quin et here⸗ ticoꝝ extirpatoꝛ fuit vehemẽs.et bis feruẽ t.ſſimo ʒelo ſuccẽſus/impios infideles bar baros pꝑſecutus eſt.⁊ ad augmentũ diuini cultus/ multa monaſteria cõſtruxit plima reꝑauit.Ceterũ negari nõ põt eũ de orl eè li ſuſtentatione ſubditoꝝ curioſum fui qñ ipᷣis etiam pauꝑiba inopibe ⁊ egenis in tra et extra regnũ ſuũ/tãta pietatis affectio ne et ſolicitudine puidebat eos ꝑſonaliter mira pꝛſus humilitate viſitãs paſcẽs ⁊ re⸗ fouens. Quid amplius dicã dedlauſura li loꝝ ſuoꝝ ꝑ iuſtã legũ ꝓtectiõem? pe eni legibo bñ coͤdicis. circũcinxit ppłm ſuũ/p/ uidens ne frangerent᷑ ab eis q̃ſdã inſuꝑ ad didit vtde phibitione duelloꝝ ⁊ puniiide biaſphemantiũ ⁊ foꝛſan plures adiũxiſſet ſi nõ dictaſſet ſibi cõſideratio ſua/multuu dinẽ cõfuſam legũ ⁊ ſtatutoꝝ nõ tam ꝓte⸗ gere q; aliqñ ſubuertere gentẽ cui ſeruãda mandat᷑ Exemplũ in ꝓpoſito Aceruus la/ pidũ aut ſepes ſpinarũ ꝓtegũt ⁊ circũdant lilia.Oð ſi iuſto amplius excreuerint lſpi ne vel lapides.lacerant᷑ lilia.aut ab aeris li bero hauſtu phibent᷑ Non ſecus eſt de mł titudine traditionũ humanarũ:noĩatiʒ ex cõicationũ.Ad boc ſpectatillud Mat. xy Irnitũ feciſtig mãdatũ dei ꝓpter traditiões vr̃as ⁊c. ¶ Zalibo modis ſtuduit optimꝰ rem terrenũ.et ſeptũ munitiſſimũ. Pꝛimũ de bñdictiõe celi.ſcõᷣm de bñdictiõe lerre: tertiũ de inſtitutione diſcipliue. ¶ Welleʒ mõ qeſcerẽt. nemo quippeeſt qui nõ agrũ hẽat cure ſue cõmiſſum.de quo ſapiens ad exerce agrũ tũ alioòͥn audi ab eo ibidẽqᷣd monet nos Pꝛouerb. xxiuij. Diligenter ait mali ſubſecuturũ ſit. Per agrum viri pigri tranſiui.et ecce totũ repleuerãt vꝛtice.ope/ ruerũt faciem eius ſpineamureri lapidũ deſtructa erat. Fruſtra qrerent᷑ ergo ĩ agro tali lilia creſcẽtia. vbi deeſt ſolers cõſidera tio ⁊ dñat᷑ ignauia ea nõ cõſiderãs ꝗᷓ pꝛemi ſimus. Nam ꝓpter abũdantiã noxij humo ris totũ replent vꝛtice moꝛdicãtis ⁊ exurẽ⸗ tis luxurieꝓpter effectũ nõ ſereni roꝛis ope riũt faciẽ eiꝰ ſpine.Et qꝛ maceria lapidum deſtructa eſt ꝑ indiſciplinatã diſſolutiõem cõculcant totam ſatiõem ⁊ germina vtilia et ſolertiſſimus agricola nr regius btũs lu douicus cõſiderare lilia agri.i ppłos rſĩgni quõ creſcerẽt dũ habebãt roꝛẽ ſuꝑnũ.huo⸗ ita cõſideraremus oẽs.lilia agri noſtri q̊⸗ 1 nnbe beß⸗ ntgu mmnütn ſcolſ⸗ zb bbanel iudekinſ ſtitgop crütſorn dentlch griieſ dis Ben gatso Eninn. (lendte lrsdicl onitili ſAddwis Atinsibe ccoſotme chiers ( Ceſcht⸗ wobor ritat ſernon heinho ſie tuſhn ſucz lene lluſcas nizviren mancräſe füadorc poſtolus punlus uacnan poetasi nopis voꝛd Cerſalnt naucc gahon naben oſen ftigbe dunni m Gecn vſininſe negnen Naſfnt 8ſondltr Palisr ecuſunt em eai Plnüg Ciinioed 1punine atünſe nmaltia ötam e aiſenid Reonnsh 1Crchont mmenntt⸗ enbagel aockdent inwunhe 6Dr inlti itoptin nsbiüst Masigli hrähio⸗ mücuni ciöe tene Bancti ludouici regis omnes beſtie agri.et ſingularis inobediẽ⸗ tie ſuꝑbe ferus/depaſcit ea. querit᷑ qualis et qͥs ſit.apte rñdet᷑hõ.ſ.mi⸗ noꝛ mũdus. Math. xiij. Idem ipᷣe hõ eſt ger iſte ſi agricola ſub agricola ſupᷣmo cõſtitutꝰ: De quo Math. xiij. et Joh.xv. Poꝛro totidẽ abüdare lilijs debet ager talis/q̃t virtutib- iubet᷑ inſigniri-Nõne pulcerrimũ liliũ ca/ ſtitas:pulcrũ ſobꝛietas.pulcrũ inſticia.pł crũ ⁊ foꝛmoſum ſapia.modeſtia fides.⁊ita de reliqͥs virtutibo floꝛiferis.qbo redolet a⸗ duñs. Beñ xxv. creditenõ pu gratis poſſidet᷑ager/talibo lilijs decoꝛatus ger aĩe velut odoꝛ agri pleni.cui benedixit ¶ Bed credite nõ ꝑuo aut Emitur certe laboꝛiba q;płimis⁊ ſtudioſo colendi exercitio.ſicnt in figura foꝛtis mu lieris dicit᷑ Pꝛouerb.vl. Cõſiderauit ag et emit illũ. Et qm̃ nemo repente fu ſũmꝰ⸗ ſeg cũ tpis curſu ⁊ etatꝭ iucremẽto / creſcũt galtius ipᷣa virtutũ lilia.quẽadmodũ diſti⸗ cctio foꝛmoſa ſignificat q quoſdã ponit in⸗ Po quoſdã ꝓficientes.alios ꝑfectos. õſideremus eadẽ lilia quo nature mõ creſcũt a pꝛimeuo ſui germine ad medium robur ſtipitis.vſq; ad floꝛis fructuſq; ma⸗ turitatẽ. Hoc cõſiderantes.xpᷣo obedimꝰ⁊ ſermonẽ aptabimus auditoꝛibo. Sũt qͥp/ pe in hoccetu venerãdo hoĩes ſub etat di ſtinctiõe triplici.ſub germinãte adoleſcen⸗ tia.ſub virenti iuuẽtute.ſub matura fruciu oſaq; ſenectute. In qͥb pari cypo virtutuʒ lilia ſuccreſcere debere demõſtremus. Alia eniʒ virtus in ſoꝛtitudine ⁊ efficacia decet maturũ ſenem.alia virilẽ iuuenẽ.alia tene⸗ rũ adoleſcentẽ. Falloꝛ ſi ñ boc ſignauit A poſtolus Cũ eſſem inqͥt ꝑuulus loqbarvt ꝑuulus ⁊c. Cũ autem factus ſum ſenexe/ i .ciij Idẽ notauit Oꝛa. poetas inſtituens et etates deſcribẽs. hoc moõ pñs cetus eſt velutager ille.in:qᷓ erant tres oꝛdines ouiũ accubãtes iuxta puteũ. Beñxxix. Puteus locus eſt vñ haurit᷑ aq̃ ſcie ⁊ ſalutaris ſapie.Tres oꝛdines ouiũ⸗ tres accipimus oꝛdines ſtudentiũ ſuimpli⸗ cium. ¶ QMõſiderandũ vero eſt ꝙ etſi ĩ om ni etate neceſſe ſit vᷣtutũ lilijs vt creſcãt mi⸗ niſtrare triplex antidotũ qð pᷣdiximꝰ. Ro/ rem ſcʒ hũoꝛẽ ⁊ canſurã.nihilominus ap⸗ pꝛopꝛiatioꝛi bꝛeuitate nõ oĩa oĩbo/ ſed ſiu⸗ gula ſingulis diſꝑtiri curabimꝰ.E ſtantes in terminis nr̃is / ne diſſoluta fluctuemus euagatiõe/dicemus ꝙ clauſura diſcipline pᷣcipua neceſſaria eſt in agro adoleſcentuʒ erat adaptiões has ad alia deducere p̃ᷣſerti 48 teneroꝝ q̊ ad incipiẽtes.humoꝛ purꝰ⁊ ſuf,⸗ „ decet maxime in agro maturoꝝ qͥ ad perfe EEr plane ſi vellemus.nõ etc uz ꝓficiẽtes. Ros ſuꝑnus et aſpectus celi lib ad ſtatũ triplicẽ pᷣfatũ regni francoꝝ qͥ con ſiſtere ponit᷑ in laboꝛãtib ———— tis militiby ⁊ in clericis atq; cõſuſib. Veꝝ hec reliq̃ oia compᷣhẽdereq; dici ſeofferunt qs ſermo ſufficeret: Poſtpoſitis ů ceterꝭ qᷓ dicere vel ad laudẽ glioſiſſimi regis noſtri copioſiſſime:vel ad edificatiõem nr̃aʒ abũ datiſſime/ↄſideratio ꝓfunda nr̃i thematꝭ ingerebat.ſub triplici oꝛõe cõcludat᷑ ſermo noſter. Pꝛia oro ad incipiẽtes.ſcdᷣa ad ꝓfi cientes. tertia ad ꝑfecos. 5„ (Pꝛuma oꝛatio adoleſcẽtes.etſi generoſi non degeneres.ſi diſciplinati nõ diſcholi eſſe vultis.obedi⸗ te xpᷣo iubenti.Quid iubet xpᷣus? Cõſide rate lilia agri quõ creſcunt. Conſiderate et abſq; ſtrepitu vel tumultu ⁊ fabulatiõibꝰ ¶ Ad vos mihi nũc ſermo eſt o generoſi ficiens. aer in agro viriliũ iuuenũ quo ad attẽdite.qm̃ ita in nouello agro mẽtis vre qreſcere pꝛimula vᷣtuoſoꝝ lilioꝝ germĩa cõ ueniet. Sunt eqͥdẽ inſita voba naturaa⸗ gente infallibiligermina quedã virtutum quaſi ſ̃m rões ſeminales q̃s tullius appel⸗ lat ſeminaria virtutũ.q;̃ ſi nos inqͥt creſcer et valeſcere ſineremus.illa nos ad beatam vitam deducerẽt. Et de hoc nõ ſiluit phᷣs ij. eth. Hec ſemina nolite ſuffocare vicioſ germib aut aliũde diſpdere.Et quãqᷓ; me tuẽdũ vob̃ ſit.tũ ab algido gelu toꝛpentis deſidie.tũ ab vꝛedine.tũ ab erucis.ab eru/ gine ⁊ ab alijs peſtib impꝛobis/aduerſan tibo incremẽto ſpũaliũ lilioꝝ Nihilominꝰ in pꝛimis ſtudẽdũ eſt ad clauſurã cõgrua,ʒ ꝑ murũ diſcipline q̃ nõ appoſita vel demo lita.plane de lilijs actũ eſt ꝓteruit ⁊ ꝑeunt. Quãobꝛẽ appᷣhedite diſciplina cñ iloq di cebat deo. Et diſciplina ipᷣa me docebit. ed qͥd loquimur adoleſcentibo:foꝛſã obſurdeſcũt.aut nõ ſatis cõſiderate ſuſci⸗ piũt q̃ dicũtur. Ita eſt. Sua quoꝛũdã gar rulitas hoc indicat. Nimiꝝ minꝰ idonei ſunt cõſiderare/ob craſſam ignoꝛãtie cali⸗ ginẽ.vel ob turbã paſſionũ.⁊ deſiderioꝛuʒ iuueniliũ.q̃ cogitatiões ſuas ⁊ cõſideratio nes traducit alioꝛſum.aut qꝛ indiſciplina tiõem quã alibi exercẽt.huc afferũtPꝛo. TFrRH 4 — Bermo factus in die eis idcirco cõſiderate vos pᷣceptoꝛes ⁊ ma giſtri venerabiles.ad vos me cõuerto.vos q talibo regedis pᷣeſſe delegiſtis.⁊pfectodu ram in h̊ puintiã(vt apud Theren.poni⸗ tur)ammiſtrandam ſuſcepiſtis. Coerceat eos diſcipline vr̃e dauſura.infra quã etiaz moꝛes cõponite et foꝛmate ad normã xpia ne religionis. Nam q;tũ piaculũ eſt apud xpᷣianos ſuos adoleſcẽtes nõ xpᷣiana ſape/ re/ neſcire pᷣcepta dei: Et qͥd agendũ ſit.qͥd omittendũ.qͥd credendũ.qͥd ſperandum ⁊ quid timendũ/penitus ignoꝛare; Gubuer ſio eis vel loqui vel legere q̃ nõ ꝓſint moꝛi bus.aut plus eis obſint q; ꝓpſint ingenijs. Pudet ꝙ aliter vſq; in hod iernũ diẽ iude⸗ oꝛũ pueri inſtituũtur pꝛimitꝰ in lege ſua p ut iuſſiſſe videt᷑ dñs. Deute.uij. ¶ Cöflu⸗ unt ecce ipᷣi adoleſcẽtes plus ſolito/de toto francie regno/ad floꝛentiſſimũ ꝑiſieñ.vni uerſitatis oꝛtũ.erudiri hũt illic in ſuis pꝛi⸗ mitiuis ⁊ grãmaticalibo qͥ nuꝑ nõ niſi tali bus imbuti/aduenire cõſueuerãt qð cur fi at et an fauſtũ ſit pᷣſagiũ.nõ ſuſcepi diſcute re. Scimus ꝙ in moꝛituro aĩlali/ſpũs aad coꝛ cõfluũt. Hoc vnum dicere habeo ꝙ oo amplius danda eſt oꝑa in hac celeberrima vniuerſitate.ne caſſato vl neglecto diſcipli ne muro circa adoleſcentũ cuſtodiã/erum/ pant ex agro eoꝝ nõ lilia cãdida ⁊ odoꝛite ra virtutũ.ſed infelix loliũ et ſteriles auene vt Virgiliꝰ loquit᷑ ſentes quoq;.⁊ ſilices ⁊ nociua queq; plãtaria vicioꝝ in ꝑniciẽ nõ ſolũ taliũ/ſed publicã eccleſie.vt pinde fiat ager qlẽ vidit Hiere.plenũ abominatiõi⸗ bus. Hiere.xiij. ¶ Eto moꝛes o tꝑa Quã tis etq̊t abominabilibo/ plena ſunt ⁊ mẽs et coꝛꝑa q̊ꝛũdã adoleſcentũ.⁊ ſerpunt inter eos nefanda cõtagiõe nemine coſiderante nemine phibẽte.nemiue euellẽte.vtinã ne mine impellete.et nullo mõ eos qͥ conatur extirpare admittẽte.Et heu maloꝝ cumu⸗ lus iſtas ſuas abominatiões nõ abominã tur cũ ꝓpha dicẽte. Iniqͥtatẽ odio habui? abominatꝰ ſum. Et qͥd eſt iniqͥtatẽ abomi natꝰ ſum: Illã certe ꝑ os cõfeſſiõis euome re vel eijci ¶ Aboc vᷣo agendũ eſt vt freq̃u tius os dauſum ⁊ mutũ ⁊ vix extrahit᷑ vn/⸗ q; virus illud teterrimũ ⁊ obſenũ ⁊ nature aduerſum.niſi iuxta ꝑabolã ſcripture/pere atcoluber toꝛtuoſꝰ obſtetricãte manu du cti cõfeſſoꝛis.Quid igit᷑ mirãdũ ſi młti ſuf focant᷑iintroꝛſus retẽto enns peſtifero et irremediabiliter pereũt. ¶ Hoc ſaltiʒ re⸗ ſtabit remedij. vt ſi ſenſus hois et cogitatõ pꝛona ſunt in malũ ab adoleſcẽtia.ſicut eti am ſcripture vox ⁊ exꝑientia nimis conſir mat.Hoc inquã reliquũ erat.vt abomina tiones cõtractas abominarent᷑.qꝛ abomi⸗ nantes.hoc eſt cõſiderãdo euomẽtes/ſana rent᷑ et deſinerẽt eſſe ager plenus abomina tiõibo Pꝛeclare ſiqͥ dein dictũ eſt Humanũ peccare/diabolicũ ꝑſeuerare. Duocirca patet q;tadiſcipline neceſſitas incũbit pꝛo cuſtodia agroꝝ nouelloꝝ q̊s adoleſcentes dicimꝰ.et interea dũ tenera ſunt etate. et q; iõ in teneris aſſueſcere multũ eſt inqͥt Vir gilius. Sit ſup eos maceria diſciplinetde tur optima foꝛma viuẽdi.quã iocũdã red/ detcõſuetudo. Si qͥ vero ſunt mgroꝝ qui nec iſta cõſiderẽt/necobſeruent erga ſuos diſcipulos.ſeu ꝑfido neglectu fiat hoc.ſeu cõtemptu puerſo.ſeu timoꝛe cupido. ne ſe deſerant ⁊ alibimigrẽt.ſeu ſno ꝑdito male viuẽdiexẽplo.qͥd de illis pnũciandũ ſit vi detis. Tot enĩ agroꝝ ſpũaliũ nõ inſtructo res ſed deſtructoꝛes dicendi ſunt q̃t ſalua⸗ re debnerant ⁊ ꝑdũt. Quinetiaʒ ſepe fit vt vniꝰ adoleſcẽtis diſſolutio nõ coercita vel non ꝓꝛſus vt oꝑtebat expullſa / trahat cete/⸗ ras plantatiões puras/in ſilueſtres ⁊ dege neres moꝝ ſucos ⁊ ſpuria genimia.aðo vt noõ abſqʒ rõis apparentia queſiſſe videat᷑. Ouintilianꝰ/an expedies ſit adoleſcẽtes ſi mul in ſcholis aut potius ſigillatim in do mibedoceri.¶ Et qm̃ Quintiliani recoꝛ AQAatio incidit/q fuit adoleſcentũ pᷣclarꝰ inł⸗ ſtructoꝛ. placet ea pauca de inſtitutiõiba ſu is excerꝑeqᷓ officio pᷣceptoꝛis aſcribit.P mo inaͤt ſumat an oia/ parẽt; erga diſcipu los ſuos animũ.ac ſuccedere ſe in eoꝝlocũ a qbus ſibi liberi tradũtur exiſtimet. Fas igitur hũt pᷣceptoꝛes diſciplos ſuos alloqͥ ijſdẽ verb religioſa maternaq; pietate ple⸗ niſſimis.qͥ bo hoꝛtabat᷑ egregiũ adoleſcẽtes⸗ Audouicũ ſua mater Plus vellẽ chariſſi⸗ mefili/te moꝛtẽ incurrere tꝑalẽ qᷓ; ꝑ aliqðᷣ pctm̃ moꝛtalete tuũ offendere ceatoꝛẽ. Scðo pceptoꝛ nec hẽatvicia nec ferat.pꝛe clarũ verbũ ab oꝛe pagani.Cãam reddit ſa tyꝛicus qͥ contẽpoꝛaneus Quintiliano fu i ⁊ de eo ſcripſit.qꝛ velocius ⁊ citius coꝛrũ pũt nos exẽpla domeſtica magnis cũ ani⸗ mos ſubeãt auctoꝛibo Jõ ſubiũgit ꝙ maxi ma debetr᷑ puero reuerẽtia.vt.ſ.nil obſcenũ nil impudicũ nihil exẽpli/ſcãdaliſatis ĩno xios oculos et mentẽ coꝛrũpat.Nãet ange toni las he Tbin mionn/ ueina dugtit mins⸗ penn coͤclud Ginerd nimose fralllos Uonefil 2 unares Mhoee c oond lfene Chent Hund turten Aupt? ade ginno ici W dilimn ſtſim lvale hept fumi⸗ Ar⸗ ſtpann onibyli Ggites nd⸗ nagent⸗ ſare, ns Conf tihoning honni Magſmn Pehonin thuri mrin alinn nincee lapned. iidint iopgni royz ſos inb a pco eſe eip me maültvi Ginſnoo ntſang igſeſtn Ceind mbNoe rwrdepe mningdot ſendat lecasſi nimin do ſorbit X* acrdicn ſeneorhd ſtine. gus t nant li eoꝝ ſemꝑ vident faciem patris qui eſt in celis.Et qui ſcandaliſauerit vnũ ex puſil⸗ lis iſtis expedit ei ⁊c. Et plus nocet exẽplũ vnũ malicie/qᷓ; decẽ bonitatis pficerẽt.nã puer cereus eſt in viciũ flecti.⁊ abſq; docto re etiã mala diſcũtur. ¶ Certio pᷣceptoꝛis nõ auſteritas triſtis ſit.nec diſſoluta chari cas.ne inde odiũ.hinc cõtemptus oꝛdiat᷑.⸗ Vbi notandũ/minus obeſſecharitatẽ ni miam/q́; auſterſtatẽ apud adoleſcẽtes bo⸗ ue indolis:qͥ citius domeſticant᷑ blãadicijs ducti inſtar auiũ q̃s generoſas appellãt qᷓ minis tracti.tm̃mõ careant blãdicie omni penitus impudicicia mẽtis ⁊ coꝛꝑis.Hic di verberibs. Rões omitto Muartorplu rimus ei de honeſto ac bono ſitſermo.Cõ tra illos qͥ ignominioſas ꝑtes coꝛpis.⁊ ac tus nefandos/nõ ſolũ aꝑta impudẽtia no minare audent ſed impudæetioꝛi animoſi⸗ tate hoc exrõis pſona licere fieri defendũt. nõ cõſiderãtes ꝙ; hecdicẽdo/coꝛruũt in er⸗ roꝛem begardoꝝ et turelipinoꝝ:qui ð nul la re naturaliter data/erubeſcendũ eſſe di cebant:quẽadmodũ et cinici phi/moꝛe ca num dicebant eſſe veniendũ palã in nudi tate ⁊ exercitio mẽbꝛoꝝ pudendoꝝ.q̊ͥs in⸗ culpat Tullius in deoffi.tractans de pul cro etdecoꝛe. Et ſene.pꝛecepit Turpia ne dixeris.paulatim enĩ pudoꝛ rerũ ꝑ vᷣba de diſcit᷑. Et Apłus.Coꝛrũpunt bonos mo⸗ res colloqͥa pꝛaua.¶ Quinto minime ira/ cũdus ſit.nõ tamen eoꝝ q emendãda erũt diſſimulatoꝛ. Ad hocenĩ ſunterẽpla Pla tonis et Plutharchi et multoꝛũ ¶ Bexto ſit ſimplex in docendo. Ad hoc trahbi pot il lud legis antiq Nõ ſeres agrũ diuerſo ſemi ne.plurimũ quippe obeſt varietas modo⸗ rum in docẽdo.et ex cõſequẽti mutatio ma giſtroꝛũ nũc iſtoꝛũ nũc illoꝛũ¶ Septimo ſit patiens laboꝛis. ccauo interrogati onib libẽter reſpondeat.¶ Nono nõ iter⸗ rogãtes ꝑcunctetur vltro. ¶ Decimo. lau⸗ dandis diſcipłoꝛũ doctoꝛibo/nec malignꝰ nec effuſus ſit.qꝛ res altera tediuzʒ laboꝛis. altera ſecuritatẽ parit. mieq; cõtumelioſus. Nam id quidẽmitos a ꝓpoſito ſtudẽdi fugat quidã ſic obiur⸗ plũ aliqð imo multa qtidie dicat.que ſecũ audita referant.licet eni ſatis exemploꝛum ad imitandũ ex lectiõe ſuppeditet.tñ viua Euare⸗ Endecimo ĩ emæę dando q coꝛrigẽda erunt/nõ ſit acerbus ni Bancti ludonici rcgis frãcoꝛũ 48 illa vt dicitur vox alit plenius pᷣcipneq; pᷣ ceptoꝛis q; diſcipuli ſi rece mo ſint inſtuu ti et amãt ⁊ vereut᷑. Vix aũt dici põt q;to li bentius imitemur eos qͥbus fauemꝰ. el læę ſuꝑ oĩa hoc obſeruari pceptũ apud pᷣce⸗ ptoꝛes noſtri tꝑis tam in vico ſtraminum qᷓ; in domibus. vt ꝓ trufis et fabulis ſolixꝭ 7 peti ⁊ dici/ſalutaria qᷓdam et iocũda narma rentur.qꝛ teſte Oꝛatio. omne tulit punctũ qui miſcuit vtile dulci Quẽadmodũ ð ma giſtro Regmaldo gobart/aſſeruit mihi di gna fide relatio:eũ vix aut nunq; legiſſe et audiuiſſe lectiõem apð ſuos diſciplłos/qͥn aliqð immiſceret ſalutis verbũ ⁊ vehemen ter inculcaret.adeo vr magna ꝑs ſcholariũ morn magnos ⁊ religioſos viros euaſe rit. 2 er Tertiodecimo ſe pᷣceptoꝛes intẽtenc mogeſte audini velint. Si hoc in ſchol ſer uaret᷑ alia eſſʒ ſcholariũ attẽtio ⁊ modeſtia — in audiẽdo verbũ dei.qð vtiq; audienduʒzʒ „ aſſet cũ ſũma reuerẽtia ⁊ diſciplina.⁊ ñ mi nus q; pñte ſacroſctõ xpᷣi coꝛꝑis miſterio. Ita eni dicebat Areſto. referẽte Sene. nũ q́; nos verecũdioꝛẽs eſſe debere/qᷓ; cuʒ deo loq mur.ſic ⁊ dũ audimꝰ. ¶ Ceterum diſci pulos decẽt iſta. Pꝛimo pᷣceptoꝛes ſuos ñ minꝰ q; iſta ſtudia amẽt/Scðo eos parẽ⸗ tes eſſe nõ qͥdem coꝛpis ſed mentiũ credãt. Multũ hec pietas cõfert ad ſtudiũ.nam ⁊ libẽter audient et dictis credẽtet eſſe ſiles cõcupiſcent. ¶ Iſta ſunt q ſi erga adoleſcẽ tũ cuſtodiã ⁊ diſciplinã obſeruent᷑ erit ager ipoꝛũ germinãs lilia candida virtutũ.do nec qeſcẽdo in robur maius erũpãt Et ita factũ eſt in hac ꝑte qð iubetxpᷣus Cõſide⸗ ratelilia agri⁊c.quò creſcũt. ¶ Buperati xta ꝓroſitũ oꝛdinẽ poſt incipientiũ cõmo⸗ nitionẽ/oꝛõem alterã ſubtexere ad ipos p⸗ ficiẽtes ſʒ qm̃ aliquãdiu tardiuſcule tenui mus ⁊ bꝛeuitas amica ẽ nr̃is adoleſcẽtibꝰ fiat abbꝛeuiatio ſmõis nr̃it ↄſũatio in ter tia oꝛõe q̃ ẽ ad ꝑſctös Scða oꝛõ tlis erat q pnũciata ñ fuit. Cõſiderate lilia agri q/ mõ creſcũto viri iuuẽtute viuida ſolidati viri quibꝰexcraſſa adoleſcẽtia ſtudiũ eẽdo et Oꝛatiqrere opes ⁊ amicicias inuire honoꝛi.Oĩa equidẽ vob circũſpiciẽda fũůrt oĩa diligẽti ſedulitate ꝓ lilioꝛũ hͥ ẽ virtutuʒ foꝛti incremẽto ꝑagẽda.Nõ vltima tñ hec vos cura manet/humoꝛem ſufficientem et ſalubꝛem haurire.nam humoꝛ ſi deſit/ari⸗ ditate enecat ſi ſuperſluit/eneruat et lãgui da. diſſoluit malicie. ſi coꝛruptꝰ eſt inficit. H S3 „ * Humoꝛ iſte pꝛius diffinitus eſt eſſe ſuſtẽ⸗ tatio quã exigit cohabitatio in coꝛꝑe ⁊ aĩe quedã radicatio terreſtris in eo. ita vt neceſ ſe ſit h̃e panẽ ad comedendũ et veſtimẽta quib operiamur. ¶ Bedo deus ;multa eoꝝ turbam aſpicimus/a qbe hũoꝛ iſte tꝑ lis ſubſidij nõ ad temperiẽ haurit᷑ aut deri uari q̃rit᷑. nequaq; dicũt cᷓ Salomõe.Di uitias ⁊ pauꝑtates ne dederis mihi.ſjz tim victui meo tribue neceſſaria. Petũt potiꝰ ne dicã rapiũt ad exuberãtiam auidã et in⸗ cõſideratã que nõ taʒ irriget lilia ad robur ſtipitis/ q; obꝛuat curis varijs et inutili⸗ bus et deſiderijs multꝭſq̃ teſte apło mergũt ad interitũ. Ita fit maledictus ager eozum germinans ꝓ lilijs ſpinas ? tribulos Benñ. Et quaſi ager acheldemach.i.ager ſangui nis ⁊ peccati Mach. xxvij. Et ager qꝗͥ poſſi detur de mercede iniqtatis Actuũ.Et que ſunt he ſpine,quales tribuli: Nimirũ cogi tationes impꝛobe.ſuſpitiones inquiete.ti moꝛes anxij. ſubdole fraudes.qbo miſera⸗ nimus puũgit᷑ ſuffodit᷑.diſcerpit᷑laceratur. unq; igitur ſperes lilia virtutũ ⁊ pulcro rum ſtudioꝝ poſſe creſcere in agro quẽ hu moꝛe tali cupiditatis toxicato ſentis imbi bitũ.Nuũquid lilia etſi creſcerẽt eſſent inte⸗ gra q̃ intertot ſpinarũ curas pᷣmunt᷑ ſed la⸗ cera ⁊ inualida ⁊ emoꝛtua.nam qd ita pal leſcere facit.qͥd amplius robur om̃e vtuo/⸗ ſi ſtipitis euacuat/q́; humoꝛ infectus aua⸗ ricie: Atuero cõtemptus eius/eũ aurea me diocritate ⁊ ſufficiẽtia reddit diuitẽ.eũ red dit ſecurũ.generoſum⁊ erectũ.eũ quoq; ad legittimi roboꝛis incrementũ ꝑducit.cuiꝰ in exeplũ eſt regis nfr̃i ſtrenuiſſima ex fru⸗ galltale paiens foꝛtitudo atq; cõſtãtia. Multa hic de canino appetitu ⁊ voꝛaci di uitiaꝝ ac bñficioꝝapud ecciaſticos noſtri tempis:multa de cõſequẽti neglectu vtiliũ ac pᷣclaroꝝ ſtudioꝝ ꝓ lucroſis artibaac ſci entijs. Plura deniq; a peſtiferis adinuen/ tionib demolientibo agrũ publicũ eccleſie ad peſtẽ hãc cupiditatis.nõ dico ſatiandã ſed irritandã/occurſabant indignãda ſeu melius miſerãda cõſiderantibi.queſciens pᷣtereo vt ſtatim in tertia oꝛõe fiat cõſũma⸗ tio verbi noſtri. ¶ Sequitur tertia oꝛatio Cõſidetate lilia agri quõ creſcunt.vos qui venerãda iã etate et canicie matureſci⸗ tis. Cõſiderate ⁊ imitamini aſpicite ꝙ nõ ſemꝑ bumo tenus herẽt lilia.non ſolũ ger⸗ mine cõtenta ſunt.erumpunt potius ⁊ cre⸗ G ermo factus in die ſcunt in virens robur ſtipitis.ſpecioſo et vario floꝝ oꝛdine decoꝛati. Poſtremo in floꝛes pulcerrimos ⁊ ſuaues/incredibili ſi gnatos arte/ſemet aperiũt.qui floꝛes libe/ ro quodam et patulo velut aſpectu ad fon tem luminis etherei ſolem / iugiter ſe cõuer tunt. ¶ Bec pabola eſt bumane etatis. ſic tandẽ agendũ eſt omnibo et huc ꝑuenien⸗ dum qui etate tam grandeua ffoꝛeſcũt.nõ ſemꝑ moꝛe pueroꝝ/latendũ eſt in numero terrenoꝝ aut puſillo affectuum.vel in ſolo germine virtutũ.neq; inſtar iuuenũ ſoli a⸗ ctioni inſudare cõuenit in ſolo ſtipite fulci ri. Sed put cõſideratiõem que ꝓpꝛie eſt de celeſtibus⁊ ſidereis ad ſuꝑna cõſcẽdat ani mus floꝛeſcat foꝛmet᷑atq; dilatetur neceſſe eſt et dicatis cũ apło Noſtra cõuerſatio in celis eſt. Nonne meminiſtis vt ꝓpharum vyvnus maledicit puero centũannoꝛũ: HNõ⸗ ne Seneca elementariũ ſenem irridet: àd quid aũt extra cõtemplatiõem liberam(pᷣ⸗ ſertim celeſtiũ)agit animus.eſt in eius cõ⸗ patione elementariũ puerile infimũ iacẽs et puſillũ.et qtũ diſtat radix lilij a floꝛe.tã/ tundẽ et amplius diffen cognitio que cõi ter habetur ex litteratoꝛia eruditione/a b il laq in cõſideratiõis eleuatiõe cõtemplati⸗ ua ſentitur. Om̃ pꝛima cognitio ſerpit hu mi / materialiũ fantaſmatũ:et deſidernioꝛũ carnalium concurſantiuʒ nubeculis quo⸗ dãmodo fuſcata. Itaq; ne ſurſum euolet/⸗ talibus fantaſmatũ ⁊ deſiderioꝛũ catenu⸗ lis circũligata tenetur in poꝛtione inferio/ ris rationis que eſt animalitas. Altera ve ro cognitio ſurſum emergit ab hac confuſi one materialium imaginum.ſic ꝙ remanʒ lidber rationis ſuperioꝛis intuitus purus⁊ ſerenns ⁊ totus intellectiuus ad res perſpi ciẽdas cũ ſumma facilitate circũquaq; dif fuſus. ¶ Ita fit vt res eadẽ longe aliter ſci atur ꝑ eruditiõem litterarũ aut exꝑientiaʒ cõem. et aliter ꝑ contemplatiõem que facit hoĩem tranſire in affectum coꝛdis et guſta re de re qualibet iuxta ſapoꝛem ſibi pꝛopꝛi um.⁊ dac pure cognitioni quearida eſt ſu um ſapoꝛem ac inde reſultat ſapientia id ẽ ſapida ſcientia. Pꝛima cognitio in intelle ctu eſt.ſcdᷣa in affectu. Pꝛima in quadã lu ce.ſcdᷣa in luce et feruoꝛe.ſcdᷣa plus ĩmutat quemadmodum dulcedo mellis plus affi cit dum guſtando ſentitur et maſticatur q; dum tantummodo rationatiue et viſiue cõ ſpicitur. ¶ta non opoꝛtet contemplantes nſ 1 ualer nhbse ſene o tanef lnte Gettech tnckan bus. nedien dna ſlo nnz fnimng udii⸗ fimanr parſe⸗ giin chaan nn Vn n ir pnont tuo no relecn nd fiinte⸗ recdi reincir tismen hereler gnimnun ſerarſ. fnia pue boren. demae nniscoſt ſohnfe Unidoon ſhene bugan bofſenn tur he rippine ſent — oe nmon beic lbe asſn gſechen tautsſ An Neſctt nnumen Nlinſo⸗ cüſol khiriie Priect ſäcateni aurnenſe Noninoin ſphann i. ho⸗ ntenq henm nansch fni ucs gnioneni nonech⸗ ſonenbi enph vſprhu icroi logvo⸗ nmauolen ianenn: einfeno⸗ Aeraxe accorfii gremn, mspune nspeßi innff ggong, aint Emni ſipop nihckſu ſctaide hinintcle hgocilt gsimonn Pliskf ſticnug unpene — BGancti ludouici regis francoti ¶13 iuxta myſticam hiſtoꝛiaʒ Ruth quarto ſcri ptam. Ruth interpᷣtatur quaſi deficiẽs ſeu lut alter Dauid vir inter tot turbas ĩter tot pplos et abſq; literis multis.libera hac cõ ſideratione ⁊ cõtemplatione pollebat.eru⸗ eſcat ocioſa ⁊ litterata ſenectus/ſi tali ca⸗ reat.et ſi nõ vltra ſapiat q; ꝑuulus. Imitã⸗ dus eſt certe priarcha Iſaac qui egreſſus ẽ nraſ e alios.ſed pluribus modis et ad meditandũ in agro inchinante iamdie. et vide qͥd ſecutũ eſt. Siquidem rebecca il la pꝛudens et decoꝛa que ſapientis ꝑſonaʒ gerit eidem obuia fuit Geñ.vciiij. Inclina ta eſt quippe dies vite in ipᷣis grandeuioꝛi bus. Pꝛopterea exire debent hoc veſpe ad meditandũ in agro illo celeſti vbi ſapiẽtia obuia erit. vbi theſaurus in margarita pꝛe fulgida felicitatis eterne recõditur.inueni turq; Mach. xiij. In hoc agro impetrata/ xa irriguum inferius ⁊ irriguum ſuperius Judi.i. In hoc agro apparet angelus vxo ri manne ſedenti⁊ quieſcẽti ⁊ leuanti ſe ſu perſe Judi.xiij. ¶ De qua cõſideratiõe lo quitur inuitãs nos ad eam Bꝛego.in ome lia. Si cõſideremus fratres chariſſimiq Z⁊ q;ta ſunt que nobis ꝓmittũtur in celis.vi/⸗ leſcunt anio omnia que babentur in terris Terrena nanq; ſubſtantia ſuperne felicita ti comparata/moꝛs eſt dicenda potius q; vita. Jpe enim quotiianus defectus coꝛ/ ruptionis quid aliud eſt q; quedam pꝛoli⸗ xitas moꝛtis: Que auteʒ lingua dicere qͥs intellectus capere ſufficit/ſuperne illius ci uitatis quanta ſunt gaudia angeloꝝ cho/½ ris intereſſe.cum beatiſſimis ſpiritibo glo⸗ rie cõditoꝛis aſſiſtere.pꝛeſentem deũ cerne re.incircũſcriptũ lumen videre.nullo moꝛ⸗ tis metu affici.incoꝛruptionis ꝑpetue mu nere letari: Sed ad hecaudita/inardeſcit animus. Jamq illic cupit aſſiſtere vbi ſe ſperat ſine fine gaudere. Sed ad inagna pᷣ mia pꝑuenirinon poteſt/niſi p magnos la⸗ boꝛes. Hec ille. Vere ſic eſt. Nemo põt nõ dicam ad felicitatem.ſed nec ad hancfelici tatis cõſideratiõem ſublimeʒ aſcendere/ni ſi cum foꝛti cõtritione ſpũs. Verbũ eſt di⸗ uini dioniſij. Niſi pᷣterea cum ocio magno et libero a curis terrenis ⁊ deſiderijs omni bus carnalium. Niſi demũ aſſit conſtans perſeuerantia cui ſoli aperitur ſola coꝛona tur. Hec tria ponit Bernardus ſupercan tica.¶ Sed heu ⁊ ve/ multi ideo cedũt iu⸗ riꝓpinquitatis hereditarie in agro hoccõ/⸗ cemplationis/quia ducere nolunt Ruth. ð ſi gloꝛioſus rer Ludouicꝰ ve venerabilis Richardus. namur.quid multa garriendo balbutimꝰ defectio.animus vero humanus /heres a⸗ gri huius ex ſua creatione et regeneratione niſi Ruth ducat/hoceſt niſi deficiat a ſeip ſo/et agrum talem celeſtis contemplatiõis iure libero poſſidendum non attingit.Nõ videbit me homo et viuet inquit domin ?ꝰ Et iniellige vita ſenſuali et animali ſed di,/ niſionem fieri inter ſpiritum et animaʒ ne/ ceſſeeſt ꝑ verbum dei viuax et efficax Oue diuiſio longe plus habetammiratiois/q; anime et coꝛpoꝛis ſeꝑatio quemadmoduz teſtatuꝛ autoꝛ libꝛi de bircnt anima. Et quaſi videlicet rem tantam/ tantis verbo⸗ rum anguſtijs claundere valeamꝰ. Hoc ita⸗ qʒ nequit fieri. Scripſerũt multa plurimi viroꝛum diuinoꝛum et eleuatoꝝ ſuper hac re.et diuinus Dioniſius Auguſtin?ꝰ Gre. goꝛius.et recentioꝛes Bernardus Hugo. Richardus.et poſt eos Bonauentura.⁊ a lij qui in hanc cõcurrunt ſententiam /non poſſe hanc cognitiõem conſiderationis q̃ loquimur inexꝑtis aperire.quoniã ẽ man⸗ na abſconditum.et calculus in quo eſt no men ſcriptum quod nemo nouit niſi qͥ ac/⸗ it. et fons in quo non cõmu nicat alienꝰ ilenmus ergo et ad vnũ obedientes chꝛiſtoconſideremus lilia agri quomodo creſcunt.quoniaʒ hoc ſufficiet tantum nõ deſit imitatio et applicatio ad opus.Non nelilioꝝ ſemen pꝛiusmoꝛtificatur in terra q; ſtipes aſſurgat.et q; ſioꝛes emicent:? Hõ aliter carnalitatem ⁊ anumalitatem cũ ſuis appetitibus et deſiderioꝝ paſſionibo coꝛ⸗ ruptiſſimis/emoꝛi neceſſeeſt ſi cupimꝰ tã⸗ dem/patentibo floꝛib/ pulcrarũ caſtarum qʒ affectionũ /libero cõſpectu ſuꝑnis inhi are fulgoꝛibꝰ¶ Et quis ad hec idoneꝰ: Ni mirum ille qui in valle lachꝛimarũ / totus in contritione perualida peccatoꝛum ſuo⸗ rum poſitus/moꝛitur ſibi.poſtmodũ ger⸗ minat et diſponit aſcenſiões in coꝛde ſuo⸗ de germine ad ſtipitem.et de ſtipite ad flo⸗ rem.hoc eſt de virtute in virtutem/de imꝑ⸗ fecto ad ꝑfectum donec aperto mentalis ſi nus floꝛe/et irradiata deſuꝑ apice ſindere⸗ ſis.videtur deus deoꝝ in ſyon/in pñti per grãm pᷣguſtate dulcedinis.et in futuro per gloꝛiam cõplete ncina u nobis ⁊c. 4 . —— ed quid co; WB Bermo de oratione Francie ſcuto / ſaphiri coloꝛis Enitẽt/oĩs coꝛ habẽs piũ / dic A Lilia creſcant ALlilij ffoꝛes/ſolito magis ſunt Ducrtdamg⸗ tribuloſq; ſpinis Obſiti denſis / miſerante chꝛiſto. L ilia creſcnnt. Lilij floꝛes variũ ſuboꝛti AMunc ſunt pꝛius et fuerunt Diiplren ſolus tenet hic in ipſo Lilia creſcant. Lilij floꝛes ſcelus o pudendum Vinguibus curuis lacerans leo trux Iſtius votis ꝓhibebat vſun Tilia creſcant. ODuiſquis es francus fidei pꝛobate Hoſte ſublato domino volenne Voce pꝛecelſa reboato dicens Ailia creſcan! Lilij floꝛes Dioniſius olim Francie fertur domui dediſſe L,uius obtentu pᷣcibuſq; dignis Ailia creſcfaut. MWiulgus ingratũ/ſtolidum/ꝓphanum Aladibus diris meritum perie Obſtrepens tali iubilo decenti Lilia creſceeant. Jure qui francos regis et coꝛonam CLCoꝛde deuoto reuerere cbꝛiſtum Telibens totum ſibi da iubebit A ilia creſcan. Lilij floꝛes decoꝛaſtis ampꝛptlte Remigi necnon Qudoꝛvice ſanci⸗q/ Jugiter veſtro petimus fauoꝛe QAlilia creſcant. ¶ Amen. Bſecro vos tanq; aduenas eiit pegrinos abſtinere vos ꝛc. Evrxiſtimate pᷣcoꝛ verbum hoc obſecrationis ſaluberri / me humilis et pie non meuz eſſe verbum.parum eni haberet ex me pon deris et autoꝛitatis. Accipite potius tan⸗ qůS— ab eccleſiarum pꝛincipe Petro ſicut ve reeſt enũciatum oꝛiginaliter pꝛime Pe.ij. dem deoꝛõne. factus in coõcilio Cõſtãtieñ. et recitatur in to currentis dominice taq; ſicut dicit coapoſto⸗ lus petri paulus.q;diu ſumus in hocmun do. peregrinamura domino /dicetes exſe⸗ Obſecro ⁊c̃. tentia quilibet cũ ꝓpheta. Incola ego ſum in terra peregrinus et aduena.cuius ratio nem reddit ibidem apls Heb xi. Qm̃nõ habemus hic manentem ciuitatem. ſed fu turam inquirimus. Hierlim illam ciuitatẽ que edificat᷑ vt ciuitas.Eto qᷓ;głoſa dicta ſunt dete ciuitas dei ⁊c.quis nos deducet in ciuitatem hanc munitam. Quã felix il/ la ciuitas ꝙ a longe olim pſpicientes mov ſes et leui/nõ ſine myſterioꝝ quodam in?⸗ uolucro/pꝛimogenit; ſuis ipoſuerũt noia gerſam et gerſon que interpᷣtani ſonant idẽ qð aduena vel ꝑegrinus. ¶ Sint igit no⸗ bis aduenis ⁊ ꝑegrinis cãtabiles obſecro. voce peni iuſtincatiões dñi in loco ꝑegri/ nmngtionis noſtre. Ad hoc eni factus eſt iſte cõuentus ſtationis ſaluberrime.vt miſeri coꝛdiam ⁊ auxilũ cõſequamur.A quo ꝛab eo qui ꝑegrinantiba duobo diſcipulisiet de ſe colloquentib q́;uis nondũ credentiboſe cõiuuxit.ſcripturas aperuit.coꝛ accendit. dans illud intelligi qð ꝓmiſerat. vbi duo vel tres cõgregati fuerint in noĩe meo ibi ĩ Aunqans ve medio ſum. Macth. xviij. reqedẽdũ ẽ ꝙ dñs ſit ĩ loco iſto: Adeſſvti q. cui milia miliũ ſerniũt ⁊ decies centena milia aſſiſtunt ei.Ad qͥd ita eſt: Nimiruʒ vt illud ꝓuerbiũ laberij a ſeneca et macro/ bio poſitũ.comes facundus in via ꝓ vebi culo ſit. Et quid facundius verbo dei in ex celſis:? ¶ Et nobis viri fratres et reueren/ diſſimi patres pꝛeclariſſimi ſapienteſ atq; chariſſimi nobis qui pervarios caſus per tot diſqimina rerum/tendimus:non in la cium.ſed in celum/exoꝛandus eſt ipe idem chꝛiſtus qui noſtre ꝑegrinatiõis eſt (dicen te Boecio Duxſemita terminus idem. ne peregrinantes nos deſerat.ſed comitetur. ducat.dirigat.et perducat. ¶ Conſeqmur hoc queſumus tuis incercedentibus meri tis.o beatiſſima dei mater et virgo que pu erum Jeſum peregrinantem in terra egy⸗ pti cum fidiſſimo et iuſto Joſeph virgine ſponſo tuo baiulaſti.fouiſti.nutriſti.cnſto diſti..iſic tu nos aduenas ⁊ ꝑegrinos/ſpũa libeauxilijs fouere miſericoꝛditerobſecra⸗ ta nõ abnuas nr̃e mẽoꝛ miſerie nr̃e ꝑegrĩa tiõis et anguſtie. Necabhoꝛre peccatoꝛes ſine quibs unquam foꝛes tali digna filio. 21CE— Factus in cõcilioconſtãtieni 49 uodvt impetremus adimus cum fiducia ꝛonum gratie tue te ſalutantes obſecrã⸗ do.¶Et obſecrantes ſalutando etdicen⸗ tes illud angelicum. Aue Maria. ¶ Ob ſecro vos ⁊ cetera. Non errauit ꝓfecto pꝛĩ pes eccleſie ſetruadi cunctos hoies ob ſecraturus / viſceroſiſſima pietate mag qᷓ; imperio/cõmonuit eos aduenas eſſe et pe tuerẽt ſibi ꝓ habitatiõe patrie.ſed ad eter⸗ na ſemet ꝓueherent. aliter q; pecoꝛa.et pe⸗ cudes.ec aliter q; diues ille in euãgelio qui dicebat. Anima mea babes mal hona re poſita in annos plurimos. ¶ Sed qm̃oꝓ ſtatu nature oſtitute.noſ coꝛpoꝛea hen mo le pꝛeſſi etoppᷣſſi/nõ poſſumus ad celü pa triam nr̃am quãa longe ſalutamus ſuſpi⸗ rantes/curuas in terris animas ſatis ⁊.ge re/ inſtar ſiſiphi fabuloſi quã aſſidue mola ſua deijcit et obꝛuit. Coꝛpus enim qð coꝛ rumpitur/aggrauat aiam clauſam tenebrꝭ et carcere ceco. Ait Virgilius Et vinctuʒ in mendicitate ⁊ ferro dicẽte ꝓpha.Hincẽ llla pſal. cõqueſtio. Heu mihi qꝛ incolat meus ⁊c. Pꝛouidit miſericoꝛs et miſera⸗ toꝛ dñs.reſtauratoꝛ nr̃.dux noſter.via.ve⸗ ritas ⁊ vita.qua rõne poſſet mens nr̃a vo⸗ latu libero celerem nücium ad ipᷣm patres noſtrum qui in celis eſt deſtinare. ¶ Di⸗ ra ꝓꝛſus quid dicaz. vel dei benignitas.vlł boiĩs dignitasvel oꝛationis poteſtas:dicã iſtoꝝ quodliber. Ita eſt. Eredite. Nunciꝰ bic eſt oꝛatio.que duabo alis ſubnixa ẽ/fi⸗ V Raſbeque animata eſt charitate.⁊ que oꝛ⸗ ciplicitate. . vel eleuatio mẽtis in deũ/ꝑ pium et humi lem affectũ.quo fitvt dũ oꝛamus nos fami tanq; plumis varijs/ virtutũ mul e. Din q̃d eſt oꝛatio niſi aſcenſio liari naram eimtuzHen colloquimur. õt illud phicũ de Boecio carmen ſo⸗ noꝝ adid traduci qd aſſerimus. Suntet eni penne volucres mihi. Que celſa cõſcẽ⸗ dant poli.quas ſibi cũ velox mens induit. terras peroſa deſpicit.aeris immenſi ſupe⸗ rat globũ.nubeſq; poſttergũ videt.quiq agili motu caletetheris.tranſcendit ignis verticẽ.donec in aſtrigeras ſurgat domos Bene habet igitur. Fecit nobiſcum ma gnifice de; dum nobis aduenis et peregri nis in loco hoꝛroꝛis et vaſte ſolitudis/de⸗ dit talem nunciũ.qui neceſſitates nr̃as aſ⸗ ferret deo. eto ez deſideratam impetraret æreſenet.Obiee igitur vos viri prẽés et fratres.obſecro vos voce Petri nũc tan q; aduenas et peregrinos. Aſſumaturab vnoquoq; noſtrum ſedulus iſte nuncius oꝛatio omni quidem temꝑe. nam opoꝛtet ſempꝑ oꝛare et non deficere. pᷣcipuetamẽ in bachoꝛa et die dum ad hoc ipᷣm factus eſt couentus iſte ſac atiſſimus. hec denotiſſi⸗ ma ꝓceſſio.hec ſacroſancte ſinodi peculia⸗ ris quedam collectio.tum pꝛo noſtris om nibus iucõmodis ſubleuandis.tũ ſpecia⸗ litervt dirigat deus legatos huius concilij ad dñm nĩm deſtinatos.vt venietes rede⸗ ant cum exultatione poꝛtantes rñſiõis op tate manipulos. Fiat inſuꝑ oꝛatio quati⸗ nus det deus voci ſue vocem virtutis. det mihi euangeliſanti verbum virtute multa impleatos meum.quiꝝꝑ iuſſiones vr̃as qͥ bus obniti fas eſſe non credidi/illud ape/ ruit. Neq; enim exiſtimaui ꝙ vllo mõ de/ eſſe poſſet ſermo mibide re ſaluberrima ad petitionem talem.licet ſero valde nis im/ poſitum locaturo. Aſſumpſerat onus iſtòᷣ reuerendiſſimus pater et doctor Emericꝰ. giganteis humenis ſuis.ſed raucedo voceʒ abſtulit. Conaboꝛ patrem filius ſequi nõ paſſibus equis vt apud Virgilium eſt. Enumeremus oꝛdine lucido et bꝛeui (qͥa nihil eſt quod texitur oꝛdine longum xcon ditiones et pꝛopꝛietates quas debet habe re nuncius hic noſtre peregrinationis oꝛa tio deuota vel obſecratio. Coerceatur ſer⸗ mo noſter infra terminos et verbaſpꝛeno minate epiſtole dominice curentis.ne er diuerſa vagetur et difflnat. Gumamꝰ ex ea ſexoꝛationis ꝓpꝛietates iuxta totideʒ cõ ſiderationes ſententiarum reade la. Atamur inſuper familiari gro 3 epiſto la et pal/ pabili ſimilitudine peregrini/magis ſcho aſtico doctrinali et quotidiano/q́; accura to ſermone loquentes. Habet enim ſatis venuſtatis ipᷣe ſermo diuinus.etiamvbivi libus verboꝛum panniculis operitur.quẽ admodum veritatem. dum detcrra oꝛta ẽ. non auro vel ſericis ſeb panniculis virgo mater innoluit.¶ Sit igituroꝛatio vłob ſecratio quatinus enolet liberius in celum beimumaeilis et expedita.abſtinerede hic bonis aſſociata. Conuerſationem veſtraʒ Rurſus pꝑatiens et benigna.vt in eo ꝙ de vobis. Sit libera nec ſeruiliter obligata. liberi eſtote. Sit amicabilis et modeſta. omnes honoꝛate.Sit denicz humilis et ſubdita.ſubditi eſtote. Bermo de oratione Dicamus igitur plrlſequentes q; ofo ſit agilis et eæpeditatan q¶’ curſoꝛ leuis/explicãs vias ſuas. et ſicut virgula fumi.quẽadmodũ poſtulabatqui diceebat / dirigat ad teoro mea ſicut inceſuz in cõſpctũ tuo.Hocãt fiet ſi obſecranti pe — tro obediuerimꝰ/abſtinentes nos a carna libo deſiderijs que militãt aduerſus aiam. Mala pꝛſus duraq; militia peſtilẽs ⁊ cru enta/ deſiderioꝝ carnaliũ. Audi qualiũ.qꝛ occidũt pigrũ.quibo ſubſeruiũt.ociũ ſub⸗ uerſatrix ſodome. voluptas eſca maloꝝ va nũ gaudiũ qð in puncio ad inferna deſcen dit.cibo immoderatus ⁊ potus. inter qᷓ ca⸗ put Johis gre pᷣſcindit᷑ His et ſiliba/ pꝛe/ grauat᷑oꝛatio.his inuiſcãt᷑ ⁊ euellũtur pen ne eius. Figuram hẽmus ꝓ nr̃a cõſiderati one in Abꝛaam.cui iuſſo ꝑegrinari dictuʒ eſt. Egredere de terra tua ⁊ de cognatione tua de domo patris tui.hoc eſt terrenis af⸗ fectib.de peccati occaſionib que ſunt pec cati magna cognatio. de domeſtiò noſtre carnis ettanq; paternis cõuerſatiõibo ⁊ de ſiderijs. ¶ Rotuerat nunc ⁊ poſterius tra⸗ hi ſermo noſter/ꝑ cõcoꝛdãtias exſcriptura ad eruditiõem moꝛalem aſſumptas.ſed ec cecrebꝛius occurrit in ipa meditatiõe mea ſtudioſitas ſpeculatrix poſtulans vt po⸗ ſitiões aliq̃s doctrinales ⁊ ſcholaſticas eli „ciens inſererem.fiat hoc.intelligat ſtudio/ ſitag. ¶Lonſideratio pꝛimg. ¶ Efficacioꝛ eſt oro ceteris pariba qᷓ ſpũa lioꝛ eſt eta carnalibus deſiderijs remotioꝛ binc eſt veri oꝛatoꝛes adoꝛant deũ in ſpi ritu ⁊ veritate. Oꝛabo ſpũ inq̃t aplus oꝛa⸗ bo et mẽte.nõ ſicut illi qs increpat xpᷣus ex verbis Jſaie. pplłs iſte labijs me honoꝛat. coꝛ autẽ ꝛc. ¶ Scda cõſideratio. 5õ „ „ EEffcacio tceteris paribotheologoꝛũ 0o eu ſupꝛa fidẽ ſimpliciũ/clarioꝛẽ ⁊ pu rioꝛẽ hñt de diuina bonitate cognitionem Elſt enĩ talis oro ſpũalioꝛ/⁊a fantaſmati⸗ dbbus coꝛpoꝛeis alienatioꝛ.Hec of̃o cõqui⸗ ritur cũ ſumma difficultateꝛ paſcit aĩazʒ.no ta Anthoniũ de oꝛõe extatica. ¶ ¶oſiiij. ( SEficax eſt pueroꝝ baptiſatoꝝ or̃o inqͥᷣ bus nondũ vigẽt carnalia deſideria qꝛ per regeneratiõem facti ſunt filij dei ⁊ placabi les ei. Hinc eſt illud. Ex oꝛe infantiũ et la⸗ ctentiũ ⁊c. Maxima debet᷑ puero reueren/⸗ tia. Ve ve qͥ verbis oꝑib aut exẽplis ꝓſti⸗ tuũt hãc puritatem angelicam. Vyli bono eccleſie et ad eiꝰ pᷣceptũ yel ti . 9⁹* aſſociata. ſicut ſubditapls Pe. Cõuerſati onem inqͥt vr̃am hñtes bonã.impoſſibile eſt enĩ ſicut dicit Hiero.multoꝝ pᷣces non exaudiri. ꝓpterea dicit᷑apud Machab. fa⸗ ctus eſt còuentꝰ vt oꝛarẽt.vñ et habitabãt apłi pariter.dũ illos oꝛantes illuſtrauit di uinitatis plnnitudo. Hinc ꝓpterea eſt ila xpᷣi ꝓmiſſio.Si duo vel tres ex vobis con ſenſerint. de oĩ re ſuꝑ terrã fiet eiſa pr̃e meo Lolligamus hic tres ſpeculatiuas do⸗/ Finas. ꝛima cõſideratio. ¶ Efficacioꝛ eſt ceteris paribooro multitu dinis pceſſionaliter ⁊ localiteradunate/q;ᷓ duü ſunt loco ſeꝑati.Ad huius ꝓbationem ſatis dʒ eſſe vſus eccleſie. . b fficacioꝛ eſt oro ceteris parib dũ fitp el oꝛdia Sem/ ꝙ; dũ fit tmmõ ꝓ ſeipᷣo. ¶ er. coſi. ¶ Eff.cacioꝛ eſt oꝛatio multitudinis du Bitr oratio patiens et benigna quẽadmodũ illatas iniurias o poꝛtet pegrinũ ſuſtinere/ vt nõ coꝛreſpõde at cuilibet fatuo nec litiget. ꝑdat de ſuo po cet hic triplicem tius vt pacẽ retineat.ſic debet eſſeoꝛõ.qð notat Pe. cõſequẽterdum ait. Vt in eo qð detrectent de vobis tanq;de malefactoꝛi . ex bonis oꝑibo vos cõſiderãtes /gloꝛificẽt deũ in die viſitationis qñ ſcʒ dicent hi ſunt quos habuimꝰ in deriſum ⁊ in ſilitudineʒ impꝛoperij. Nos inſenſati vitã illoꝝ eſtia⸗ bamus inſaniã ⁊ finẽ illoꝝ ſine honoꝛe.ec ce quõ cõputati ſunt inter filios dei ⁊ inter ſanctos dei ſoꝛs illoꝝ eſt. (olligamus ꝛima ſpeculatio. EKfficax eſt plurimum / oꝛatio illoꝝ qui Diffamationes ⁊ detractatões patiẽter pꝛo veritate vel iuſticia ſuſcipiũt.Patuit ĩ da⸗ uid reſpcũ ſemei maledici:ꝛ de ſara filia ra guelis / de tobia. iob etꝓ malediciõe incli nauit ſe et ſuſcepit bñdictoõeʒ Sa ſpe ¶ Efficaxẽ pauꝑm oꝛõ ſic̃ dicit psᷣ.· Ex/ audiuit pauꝑes dñs ⁊ victos ſuos non de ſpexit. Silis ẽ rõ de his q i infirmitatiboſu is coꝛꝑeis gr̃as agũt deo ⁊ oꝛãt.qð vidita pls duᷣ ait ꝙ; vᷣtꝰ i infirmitate ꝑficit. cot oꝛa Te lazarꝰ hẽbat qð vłnera.(Certia. cax eſt plurimum oꝛatio illoꝝ qui illic pᷣſciti etiam ⁊ peccatoꝛes oꝛant /q; ſink la iungeretur talium oꝛatio. mis n lalepece peconre boe. toſdiſ⸗ atoeade orznöf zaaſan cenii lüſennet inqſitor onde, S ſir i en ſmte tasgn lerertin voser gris⸗ N müößſin Cinis XFractus in cõcilioconſtãtienſi ſpũales tentatiões ſuſtinent patiẽter in a⸗ nima.q̃ moleſtioꝛes aliqñ ſunt apud volẽ tes bñ viuere qᷓ; coꝛꝑales moleſtie vel pau ptias exterioꝛ. Nota de blaſphemia. NHota qui inſaniunt qꝛ deſunt cõſolationes exꝑ⸗ te. ſed ̃m multitudinem doloꝝ ⁊c. it oꝛatio libera nec obligata vel alligata reb huiꝰ mũdi g vincula cupiditatis. Pꝛopterea ſubdit pe trus quaſi liberi.libertate ſcʒ tali qᷓ ſumma ingenuitas eſt:in qᷓ ſeruitus xpᷣi cõpꝛobat. Eſt eni altera fallaxq̃dã libertas.omni ſer uitute deterioꝛ.quõ notat Pe.cum ſubdit Nõ quaſi velãtem hñtes malicie libertatẽ ſed vtſerui deiaalis eſt pctõ: qͥ velut ona⸗ grũ liberũ natũ ſe putat.dũ dimittit᷑ire pꝰ deſideria coꝛdis ſui in adinuẽtiõibus ſuis peſſimis.q̃ſi bos laſciuiẽs.ſed nihil eſt in⸗ felicius(dicẽte Augꝰ)felicitate ⁊ impuni⸗ cate peccãtiũ.M ĩfelix inqͥt de quodaʒ cui peccare licebat / ſic exſnia platonis deduẽ boe. Sequũth̊ tres vᷣitates. Pꝛia vitas – 6 cacioꝛ eſt ceteris paribo oro religio oꝝ qboer voto vel regula minus peccare licet qᷓ; alioꝝ.ſi in religionis ſue terminis abſq; tranſgreſſione ſeipᷣos coerceãt.⁊ vin culis occupationũ terrenarũ nõ inuoluãt pedes affectionũ ſuaꝝ. ¶ Gca veritas Acceptabilis plurimũ eſt oꝛatio ſolita⸗ rioꝝ in deſerꝭ vbi(dicẽte Hieroñ) Neſcio quid ſereniꝰ emicat.⁊ liberiꝰmens euolat/ ad penetrãdũ celeſtia. Sic oĩs religio/q;;/ to ſibi ſufficiẽtioꝛ ẽ/⁊ ſolicitudis minꝰhñs tãto ẽ ad cõtinuatiõem ↄtẽplatiõis habili oꝛ:lʒ nõ ſꝑad inchoatiõeʒ Tertia vᷣitas Aeaabli ẽor̃o p ſeipᷣo vel ꝓ pauꝰ ad ſatiſfactiõem faciẽdũ.q; dũ ad ſatiſſa⸗ ciendũ ꝓ plimis ꝑ ſuſceptiõem bonoꝝtꝑa liũ ſemet oꝛãs obligauit.Et h̊ eſſet grãdis inqͥ ſitio de valoꝛe oꝛõis diuerſ aſpectibo. MHota de. xij. faciebooꝛationis. it oꝛatio amica ẽð/ bi is modeſta.¶ Lonſequẽterad id q es honoꝛate fraternitatẽ diligite deũ timete regem honoꝛate. Hinc eph ꝑegrinãtes frẽs cõmonuit. Ne ira ſcimini inqͥt in via.Ad qð moꝝ confoꝛmi tas qꝛ multũ pꝓficit.dicit᷑ Exo.xij. Eadem lex erit indigene ⁊ colono qͥ ꝑegrinatapud vos.·et Exo. xxiiij. Peregnino moleſt/ non eris. Jpᷣi enim fuiſtis ꝑegrini in terra egy⸗ — — pti.¶ Ouinetiam neceſſaria eſt oꝛõis mo deſtia.quã generat timoꝛ dei. Pꝛopterea:i Pe.iiij. Nolite inquit ꝑegrinari in feruo⸗ re qui ad tentatiõem vobis ſit. ʒelus abſq; diſceretione pcipitat. ¶ Pꝛima coſideratõ ¶ EKſfficacioꝛ eſt ceteris parib oro ꝓ ini⸗ miq.q;to videt᷑ difficilioꝛ etex maioꝛi cha ritate oꝛiũ hũ 8. Samuel et Moyſes (Gaconſideratio. ¶ Acceptãbilioꝛ eſt ceteris paribꝛoro p re ibo pꝛincipibs ⁊ alijs in ptãte cõſtitutꝭ/q; tũ bonũ cõe exceditꝑticulare. Jõ culpabi⸗ les valde ſunt maledictiõem eis impᷣcãtes quibo eſt maxime miſerãdũ qm̃ hũt hoĩes ſuꝑ capita ſua Angꝰ In nullo mibi reppe ri iratũ deũ ⁊c̃. Si vis apta. ¶ Tertia cõ. fficacioꝛ eſt õo q;to verecũdioꝛ ẽ ſvᷣ deo.et caſti timorꝭ.plus retinẽs Bern. In veritate cõperi nihil ita eſſe efficax ad graãʒ dei vel inueniẽdã vel cõſeruãdã vel recupe randã/qᷓ; ſi ſʒ inueniaris nõ alta ſaꝑeſʒ ſa⸗ pere ad ſobꝛietatẽ. Deniq; btũs vir qui ſꝑ Sit oꝛatio humi lis et ſub g et ſubdita. ¶ Juxta quod cõcludit᷑ in e piſtola. Subditi eſtote in oĩ timoꝛe dñis. nõ tm̃ bonis ⁊ modeſtis ſed etiã diſcholis Hecẽ enĩ gra. Itaq; cũ diuina lex h̊ iube⸗ at.qͥ obturat aurẽ ſuã ne exaudiat hãc legz ofo eiꝰ m ſapietẽ eſt execrabił. Pꝛeterea obedietiũ ⁊ hũiliũ ſꝑ deo placuit oꝛõ.Oꝛa tio hũiliãtis ſe nubes penetrabit.¶ Eſt ãt humilitas triplex. In intellectu in affeciu et in effectu.Ex cuiꝰ hũilitatis carẽtia pꝛe ſertim in intellectu/ex depꝛauatiõe in affe⸗ ctu cõſurgẽete/ꝓueniũt erroꝛes oẽs:et ſcan da in eccia ſctà dei /dũ.ſ. hũana pᷣſumprio / nõ vult captiuari oẽm intellectũ in obſeqͥ/ um fidei.ſʒ q̃ritãbulare in magnis ⁊ mira⸗ bilib ſupꝛa ſe. Declarat hoc pulcre auctoꝛ ſũme de vicijs ⁊ virtutiboaſſignãs cãs eꝛro rũ circa fidẽ tractatu de fide circa finem Ecce enĩ ꝙ intellcũs ſuꝑba pᷣſũptio dic ali qũ oꝛõeʒ nil valere Quare:qꝛ vl tenet oĩa de nccitate abſoluta euenire.vł deũ terrẽa nõ curare.vł oĩa foꝛtuito agi ſic̃ notatclau dianꝰ. Sepe mihi dubiã ⁊c̃. Autqꝛ ſicdeꝰ res admiſtratvt eas ppꝛios motꝰ agere ſiat etita inqͥunt qͥd ꝓficitoꝛõ.Fuerũt tandeʒ alij qͥ dicerent oꝛationes nõ niſi a radiatõe celeſti ſuſciꝑe virtutẽ vt alkindus ð radijs Fuerũt qͥ negarẽt noctibooꝛãdũ eſſeaut in — ” 5 Bermo de ſpirituſancto locis ſacris pluſqᷓ; in ꝓhanis Dixerũt alij qꝙ; oꝛatiões eccłie omnes pollute ſunt ꝑ ſy moniam. Dirxerũtalij vt begardi/non eſſe vocaliter oꝛandũ/ſed mentaliter tm̃.in q⸗ dam libertate ſpũs quã dicunt non ſubijci pᷣceptis diuinis. Sed et erroꝛes alios qͥs omnes denumeret: ꝓpter qð redditur apð deũ inefficaxoꝛatio quã in fide fieri debe⸗ re tradidit Jacobo.poſtulet inquit in fide. ¶ Hiclate ptʒ materia grandis/taʒ ſuꝑ fa cto dñi noſtri pape qᷓ; ſuꝑ alijs.que ꝓ pñti iuſſus et obediens pᷣtereo. andeʒ ſub epilogo cõcludẽtes dicamus.q; aduerſus omnes inſultus aduerſarie ptãtes.aduer⸗ ſus ſciſmata erroꝛes ⁊ ſcandala ſpũalis ne quicie.Aduerſus deniq; omnes laqueos quos in via ꝑegrinatiõis noſtre abſcõdũt ſuꝑbi/efficaciſſimũ remediũ eſt hr̃e comi⸗ tem oꝛõem/fide ⁊ ſpeſubnixam ⁊ animatã charitate. NHam hec eſt victoꝛia que vincit muudũ fides noſtra.a qua dirigit᷑ oꝛatio.a lacer fidelis ⁊ volucer nücius noſter ad de um.cui dicebat fidelis rex Joſaphat.ij.pa⸗ lipo.xx. Cũ ignoꝛamus qͥd ageredebeamꝰ hoc ſolũ habemus reſidui vtoculos nr̃os dña nature eſt. ad tedirigamus ꝑ oꝛõem ſq; que victrixet Su igitur nũciꝰ iſte (iu xta qð pᷣdictũ eſt) Agilis et epeditus bo⸗ nies aſſociatus.patiens ⁊ benignus.liber: non ſeruiliter alligatus.Amicabilis ⁊ mo deſtus humilis ⁊ ſubditus Heceni eſt gr̃a in xpᷣo Jeſu qui ẽ deus bñdictus in ſecula ℳ 4 22 terraꝝ Saßp. i. Hocpᷣclaruz fſapientis eulogiũ.hoc inſpi⸗ raclũ ꝓphatũ diuinitus oꝛa culũ/decantat in exultatione nimis aduentũ dñi in oꝛbem terrarũ.quã⸗ do apparuerũt aplis diſꝑpdite lingue tãqᷓ; ignis.ſeditq; ſupꝛa ſingulos coꝝ ſpũſſcũs quo repleti ceperũt loqͥ varijs linguis ma⸗ gnalia dei.put idem ſpũs dabat eloqͥ illis. Eto vtinã prẽs celeberrimi prẽs ⁊ frẽs in eodem ſpũ nũccollecti.vtinã det eloqui ſpũs iſte dñi/magnalia dei q ſua ſunt. det voci ſue vocẽ virtutis.qm̃ ipᷣe cõtinẽs oĩa ſciam hʒ vocis.q̃ inſpirati locuti ſunt ſan/⸗ cti dei bomines.qͥ dedit verbũ euangeliſã⸗ . „ „ Piritus dñi repleuit oꝛbem dꝛdis iñi iubilo vocis/ſancta mr eccleſia?: recolens in ipᷣo miſſarũ introitu ſtupendu tibus virtute multa. Non enim vos eſtiNs qui loquimini dicebat xpᷣus aplis.ſed ſpi⸗ ritus patris veſtri qui loquit᷑ in vobis. Cadat o vtinã mõ ſicut olim in eccia pꝛi/ mitiua dũ Petrus loqueret̃apud Coꝛne⸗ liũ cadat ſpũſſanctus ſuꝑ oẽs audiẽtes ver bũ.qꝛ niſi ſpũſſctũs coꝛdi aſſit audientis. ocioſus eſt ſᷣmo loquẽtis ait Gꝛeg.at Au⸗ guſti. Cathedꝛam in celo tenet qui coꝛda docet. Repleat igiturtotã domũ iſtã ĩq̃ ſe⸗ dẽtes eſtis vos apłici viri.vos in eodẽ ſpũ cõcoꝛditer adunati.Adunati inq;.Etnon ne cũ Maria mr̃e Jeſu? ¶ Audebim? ne virgo ſacratiſſima dicere/te pñtialiter hic adeſſe. vbi filius tuus nr emanuel ſe teſte ẽ vbi ſpũs eiꝰ adeſt in medio: Ades vtiq; et ſi nõ foꝛte coꝛꝑali dim ſione qᷓ;ᷓ; hoc inui ſibiliteragere põt coꝛpus Seſum agili⸗ tatis ⁊ ſubtilitatis dotes.Ades ſpũali ſuꝑ nos influxu ⁊ intuitu.cõuertens ad nos i los tuos miſericoꝛdes oculos.ad quam ſu ſpiramus gemẽtes et fletes in hac lachꝛy⸗ marũ valle imploꝛãtes aduẽtũ ſpũſſcti in nos ⁊ ſuꝑ nos hodie.mediantetevirgo mi ſericoꝛdiſſima.quã iõ ſanctuſſpũs nedum ad ſufficientiam vel excellẽtiam ſed ad exu berantiſſimam ⁊ fontalẽ redũdantiam im pleuit vt ipᷣam in nos alios refunderes.q yt fiatte ſalutamus exoꝛantes.et exoꝛamꝰ ſlſalutãtes ꝑ illud angelicũ.Aue gr̃a plena. Spuũs dñni repleuit oꝛbẽ terraꝝ.Ad io- cũdiſſimam hanc ⁊ diuinã ſapiẽtis vocem ad hoc eccleſie carmẽ ameniſſimũ.ad ſono riſſimam hanc ſuauiſſimamq; totiꝰ oꝛbis armoniam:ſacer iſte cetus.oꝛdo iſte deuo⸗ tiſſimꝰ / nũquid nõ aſſurgere dʒ in anago⸗/ gicos mẽtis exceſſus/in ſecretos coꝛdis iu bilos/cũ exultabũdo quoq; carnis tribſu⸗ dio: OQm̃ hec eſt dies quaʒ fecit dñs.exulte mus ⁊ letemur in ea.Et certe dignũ eſt vti ſolennitate ſpũſſcti/oĩs ſpũs laudet dñũm. laudet⁊ moduliſet in oꝛganis/h̊ ſpũali ffa tu repletꝭ.pulcra varietate ſonantiboꝑ di⸗ ſtinctiõem donoꝝ meritoꝝ ⁊ virtutũ qua⸗ ſi totidẽ fiſtulaꝝ. Itaq; btũs pplłs qui ſcit iubilatiõem laudẽ ⁊ exultatiõem (Jalloꝛ ſi hoc nõ intẽderit pᷣfatio q̃ de xpᷣo ðꝛ:iq aſ⸗ cẽdens ſuꝑ oẽs celos ſedẽſq; ad dexterã ði pris/pmiſſum ſpm̃ſcetm̃ hodiernadie ĩ fili os adoptõis effudit.Quappter ꝓfuſis gau dijs totꝰ in oꝛbe terraꝝ mũdꝰ exultat Qua re:qꝛ pleni ſunt celi ⁊ iena maieſtatis glie ſpũſſcti. Hinc celũ laudibs intonat. mũdꝰ altunsn Aapunu wreininf umnſendi nat cögran ſtäüdühi⸗a dicie D Lenos inaugiuit tindoq fani ſpis planedig loceh⸗ ſoolgii conecndie feſiddeeb awwst ſminn Donni tcͤo⸗ beng. tüente niin⸗ neqrra ctor mii 0inoſltar dſiqrepte norminp giſpüodni Aamsgfi nenndind fubditer nipeentii culnspiſin wonſſtun⸗ Ouinis noͤguie hargumen Men nl nnoetr Gtodigiab (hlliſimn veyines ſißid nusdion nit Pee undſie gingiga ſillſig WSadnel 8Adtann nhuchchn iſpüſii nrtenign chisenn unſcnen icemimn ingann5 8a aun egr nn⸗ mp Aion Nensoen. müadſono gw onbs doiſtedeug n mgn noocal zamms n unnignit napicni bbhtlfe emntpodi mrüna s niſet nCNe De ſpirituſancto erxultans iubilat. gemens infernus vlulat. Accipimus in hacarmonia / iuſticiaʒ p te noꝛe in inferno qͥ gemens vlulat.mollẽ cã tum ſeu diſcãtũ mĩe in celo qð laudibĩto⸗ nat.cõtratenoꝛẽ vero velut ex vtroq; ↄpo⸗ ſitu /dũ hic mũdus exultãs iubilat cũ ꝓpha dicẽte. Miam ⁊ iudiciũ cãtabo tibi dñe Cale nos hodie carmẽcanere ↄuenit dũꝑ inauditũ ſeculis.mie in electis/et iuſticie ĩ repꝛobis/miraculũ ſpũs dñi repleuit oꝛbẽ terrarũ. ¶ Etanimaduertat pᷣcoꝛ vr̃a bea titudo.qm̃ ſpũs iſte dñi qͥ repleuit oꝛbẽ ter rarũ.ſpũs eſt huius ſacri cõcilij. Grandis plane dignitas admirãdaq; ſublimitast eodẽ ſpũ vniat᷑ foꝛmet᷑ viuat et vegetet᷑ hec ſacroſctã ſinodus ecciam repñtans. q̃ͥ ſpũ cõnecti dicunt᷑ in vnũ pater ⁊ filiꝰ Sʒ ve⸗ re ſic decebat vt xpᷣi ſponſi et eccĩe ſpõſe ſue eſſet vnus ſpũs. Maioꝛ enĩ adheſio vel in timioꝛ qualis eſſe põt.qᷓ; ſponſe ad ſpõſuʒ Dicit aũt Apls ꝙ qͥ adheret deo/vnꝰ ſpũs eſt cũ eo. Deniq; pꝛimitiuã ecciam deſcri⸗ bens Lucas Whirirudinis inqt creden⸗ tiũ erat coꝛ vnũ ⁊ aia vna ĩdño.Quid plu ra q̃rimꝰ.cũ oꝛauerit prẽm qͥ non exaudiri neqͥt.vt credẽtes in eũ/eſſent vnũ.ſlcut ipᷣe et pr vnũ ſũt. Sũt ãt vnũ ĩ ſpũſctõ.qᷓ;q; ñ oĩno ſilrad credentes. ¶ Bic eſt ſpus ille dñi q repleuit oꝛbẽ terrarum.repleuit ſane mox vt in pꝛincipio fecit deus celũ ⁊ terrã. qũ ſpũs dni ferebat᷑ſuꝑ aq̃̊s nõ excluſusvl elatus.qñ intus fonebat ᷣm aliã tranſlatõ nem nõ incluſus vel artatus. Neq; enĩ qͥc⸗ q; ſubſiſtere põt qð nõ repleuit ſpũs domi ni ꝑ eẽntiã potẽtiã et pñtiam. Hoc hʒ arti culus piſius cõdemnatꝰ.q; cã pꝛima ſitre/ motiſſima ſic ꝙ nõ ꝓpinquiſſima erroꝛ. Quãuis inſuꝑ oꝑatrinitatis.ſint indiuiſa nõ quidẽ ad intra(vt Johes andree ſumit ꝓ argumẽto ꝓceſſiõis ſpũſſcti ab vtroq; ⸗ſʒ ad extra.nihilominus cõpleta foꝛmatio re r.modꝰ et oꝛnatꝰ eaꝝ a ꝓpꝛiat᷑ ſpũiſctõ.p q;to diuia bonitas tanq; cã finalis q̃ pꝛin cipaliſſima cãꝝ eſt/mouit ad rerũ creatio⸗ nẽ vt in eis ſeſe diffunderet.Eſt eni bonuʒ ſuijpᷣius diffuſinum Hinc Job ait. Spi ritus dñi oꝛnauit celos cõcoꝛditerad pſal miſt. Verbo dñi celi firmati ſunt. Sequi tur. Et ſpñ̃ oꝛis eius ois virtꝰ eoꝝ. ¶ Hoc vidit dininus Dioniſius qui oꝛdinãs no mina dei ꝑ reſpectũ ad creaturaſpoſuit bo nũ qð aꝓpꝛiatſpũiſctõ/eſſe pꝛimũ nomen dei:et pꝛius collocauit qᷓ; nomẽ hocens. dixerũt cũ virgilio(ſi bñ memini) Pꝛinci⸗ pio celũ. ¶ Bratiſſima pꝛſus hec ſpecula⸗ tio etiã phantiũ.ꝑſcrutari quẽadmodũ de ſpus dni repleuit oꝛbẽ. Atuero longe grati oꝛ dininioꝛ atq; ſublimioꝛ offert᷑ cöſidera⸗ tio ſi de opibo qeatiõis ad recreatiõis oꝑpa tionẽ vertit᷑ mẽtis acies.fidei lumine bene colluſtrata purgataq;. Illic offert celeber⸗ rimũ ſolẽnitatis.hodierne myſteriũ:q̃ nui lũ ſtupoꝛe mirabiliꝰ.nullũ ſalubritatefru⸗ ctuoſius ⁊ efficatiꝰ excogitari põt.qũ ſpũs domini repleuit oꝛbẽ tehord., Hoc pige⸗ ram quado repleuit hoĩes oꝛbẽ terrarũ in habitãtes.cõtinẽs ſq; p cõtento.vel locꝰ ꝓ locato.Quanq; et hoies hmõi nõ ĩ ↄueni enter dici poſſint oꝛbes terraꝝ multis ſilłi⸗ tudinibꝰ Sed exhacnoĩatim/; egredien tes a deo ꝑ creatiõem ⁊ recreatiões:rurſus a ſeipᷣis⁊ oĩbo creaturis/in deũ qui ẽalpha et o pꝛincipiũ et finis/reuertant᷑ꝑ cogniti⸗ onẽ ⁊ amoꝛẽ.Ob talẽ vero circulũ vłoꝛbẽ intelligibilem/quis nõ recte noĩauerit ho mines iuſtos/oꝛ bes eſſe: Et quidem terre nos qꝛ cũ ſpiritibo ſuis hr̃et coꝛpi qð terre nũ terrã inhabitat. Vel iõ certe nolant᷑oꝛ⸗ bis terrarũ ꝓpter virtutis ſtabilitatem et p mptitudinem obedientie. Firmauit enim de oꝛbem terre qui nõ cõmouebit᷑ ecce ſta bilitas.Et de rot volubiliby ezechiel dicit ꝙ́p/ bi erat ipet? ſpũs / illucgradiebat Eci⸗ ce obedĩa.Alludit his Oꝛatiꝰdi.de viro ſa piente/ eſt totus teres atq; rotũdus. De niq;ʒ ſicut hõ ðꝛ oĩs ceatura/ðꝛ creat̃i mũ di:ꝛ microcoſmus ſiceũ noĩare oꝛbeʒ ter⸗ rarũ fas putamꝰ ¶ Deſcripſit pulcerrime BGoe.pᷣdictũ oꝛbicularem circulũ intelligi⸗ bilem/de egreſſu creaturaꝝ a deo. et de re⸗ greſſu rurſus ad ipᷣm.dũ cecini. Repetunt ꝓꝛios queq; recurſus redituq; ſuo ſingula gaudent.nec manetvlli traditus oꝛdo.niſi qð fini iunxerit oꝛtũ/ſtabilemq; ſui fecerit oꝛbem. Cadit rurſus in eãdem ſniam alte ro carmine. Nã in rectos ieuocãs itus.ffe⸗ xos iterũ cogatin oꝛbes.Quenũc ſtabilis cõtinetoꝛdo.Diſſepta ſuo fonte fatiſcant. Hiceſt cunctis cõis amoꝛ Repetuutq; bo ni fine teneri.Oꝛ nõ aliter durare q̃ant ni⸗ ſi cõuerſo rurſus amoꝛe refluãt cãe q̃ dedit eſſe. Jõ bene diffiniendo inquit Areſtote. Bonũ eſt qð oĩa appetunt.¶ Ceteꝝ vero inteliigibiles hoĩm ſpũs eo ꝑ criozen ſui Hocet Plato / et multi poetarũ theologi / ſub qdam inuolucro ſomniaſſe vident᷑ dũ 3 K Bermo . Spůs / quo deguſtato deſipit oĩs caro qui ſcrutat etiꝗ pfunda dei ⁊ oia dijudicat Hichodie ſpũs repleuit oꝛbẽ terarũ non qualicũq; ſed exuberãtiſſima repletione Inuenit᷑ enĩ ſpũs dũi repletio multiplex⁊ ſignanter triplex. lis eſt in oib ſpem fidem ⁊ charitatẽ habẽ⸗ tibo. Eſt etiã in ꝑuulis baptiſatis vei ĩ vte⸗ faciunt oꝛbem quo pfectius atq; diuinins ſpirit? vite eſt in ſeipis.tani; in rotis.illis ꝓpbᷣicis qᷓ plene ſunt oculis intus et exira. Intus intellig entiam.extra ꝑ coꝛpoꝛeaʒ ſanſatioem. Seduxit hacreductionẽdo minus Bonauẽ. cardinalis in itenerario ſuo / mentis in deũ quo libello ? autoꝛe ſuo laus omnis terra ĩferioꝛ. alis erat oꝛ bis terraꝝ quilibet exaplis ⁊ diſcipkis ha bitãtibo in vnnʒ cũ mlieriba⁊ Maria mr̃e Jeſu.qñ verificatu eſt illud oñiꝝ Johelez „ Etqͥdẽ in nouiſſimis dieba/effundã de ſpi ritu meo ſuꝑ oẽm carnem? ꝓphabüt filij ve ſtri ⁊ filie vre vtrũq; notat ſexii. erificatũ eſt item illud ſapiẽtis o themate ſumptum Spüus dñi repleuit oꝛbẽ terrarũ. Cuiꝰ re⸗ pletiõis ſenſibile fuit ſignũ.doctrina ligua rum ꝑ eũdẽ ſpm̃ collata.de quo ptinus ſbᷣ ditur. Ethoc qð cõtinet oĩa ſciam habʒvo cis. Ham eo plente racegdiner as into⸗/ nant. fatur dei magnalia.¶¶. is ita quaſi phemialiter et laliter elo cutis puſq; advl terioꝛa ꝑgat ſᷣmo vnũ velut incidẽter detũ rus ſum ꝙ reuerẽdiſſimũ prẽm doctoꝛẽ in cõpꝑabilẽ acpᷣceptoꝛẽ meũ pᷣcipuũ dñm car dinalẽ cameraceñ.excuſata deſidioſa vl vi cioſa ꝓpoſiti mutatione.et exiguitatẽ meaʒ releuata temeraria pᷣſumptiõe. Aſſignatꝰ fuerat itaq; eidẽ.R.p.ſᷣmo pñs.Accepta⸗ uerat.cõpilaueratq; ipʒ ex integro et iã me moꝛie cõmendabat.dũ febꝛis valida ſic eũ coꝛripuitvt in lecũ ⁊ in medicos deciderzʒ „ u ſſit igitur(ſunt enĩ petitiões ſue / iuſ⸗ ſio mihi) Juſſit vt ſuccederẽ loco ſui. Par ui. licet impar viribo. nõ in mea / ſed inobe⸗ dietie virtute/ in vre britudinis expta be nignitate. ⁊ in affluẽtiſſima ſt pũͦſſcti boni⸗ tate / ſyem reponens è iubẽs pollictus eſt. Aperi os tuũ ⁊ implebo illud. O bedierat qui dixit Os meũ aꝑui.nec fruſtratus ẽ.qꝛ ſequit᷑ ⁊ attraxi ſpm. ¶Poꝛro nihil ex in⸗ tentione /qð vel ꝑtialitatẽvel offenſionem ſonet ꝓpono dicere ne id qdẽ nullo tꝑe licet — fieri Abũde ſatis eſt ad loquẽdũ/ſolennita tis hodierne miſteriũ grãgeę.qñ ſpũs domi ni repleuit oꝛbẽ terraruũ. ¶ Et beneſi pirit? dñi.nõ ſpũs mũdi.nõ ſpũs carniſ.nõ ſpũs demonis.qͥ ſunt tres immũdi ſpũs.quos ĩ Apocal. Johes vidit egrediẽtes de oꝛe be ſtie/in modũ ranaruʒ. que garrule ſoꝛdide turgideq; ſunt. Spũs inſup qͥ nõ ꝑmanet 57 ſuꝑ oẽm carnẽ hoc eſt carnaluer vinentem qꝛ? ſpũs eſt qui viuificat.caro nõ ꝓdeſt qͥc/⸗ vtero mr̃is ſue. – „7 epletio ſufficietie.qᷓ⸗ ro ſctificatis.quẽad modũ Gabꝛiel oixit ð beato Johe ꝙ ſpũſctõ replebit᷑ adhuc ab tera eſt repletio abun dantie vel excellẽtie. qualis fuit in btõ pꝛo thomartire Stephano quẽ elegerũt apli. plenũ fide ſapia ⁊ foꝛtitudine.qualis reple tionis ꝑticipes ſunt ꝑfecti et cõtemplatiui ¶ Demũ repletio tertia eſt redũdantie vel ſupefduentie. qualẽ in ſupᷣmo xpᷣus hüit. qᷓ niam in ipᷣo habitat plenitudo dininitatꝭ coꝛꝑaliter Poſt ipᷣm maria gra plena DMie ro.Ceteris ꝑ ꝑtes dat᷑marie vᷣo ſe infudit plenitudo gre tota:vta capite deriuet̃ oĩs infixus vitalis ⁊ ſpalis ꝑ mariã q̃ſiꝑ col⸗ lũ in cetera mẽbꝛa totius eccie.Hanc ꝓin⸗ de repletiõem licet differẽter. hodie ſuſcepe rũt apli.qñ repleti ſunt omnes ſpũſancto. TZiũc enĩ ſpũs dñi repleuit oꝛbẽ terramm. Agd qͥd ita: Vt ꝑ redũdantiã ⁊ ſupeffluen⸗ tiam / in oẽm terrã exiretſonus eoꝝ/etĩ fi/ nes oꝛbis terre verba eoꝝ. ¶ Repletionez pmã opꝑatur ſpũſſctũs.in actiuis incipien tibo ⁊ pficientibo. Et hec qdẽ bona ſuffici // enſq; eſt. Repletiõem alterã oꝑaturſpũſſã⸗ ctus in cõtemplatis⁊ pfectis.et hec melioꝛ excellentioꝛq; iudicat᷑ Lertiã vᷣo cõmuni cat ſpũſſctũs viris heroicis pᷣpollentibo et exercitatis in vtraq; vita actiua ſil et ↄtem platiua.qbo nõ tollit actio cõtemplationẽ nec actiõem cõtemplatio ꝓhibet aut refu⸗ git. Hec ẽ optima repletio ſupeffluenterac redũdanter in alios deriuata.Ad imitatio nẽ angeloꝝ qb hoc inſigne eſt. ꝓin eis nõ obſiſtit theoꝛia iugi miſterio. cõtemplatio ſcʒ actiõi. Immo vo cõtẽplant᷑eo attentiꝰ artẽ pmã. ̊ fm illã hñt exẽplariter oꝑari Exeplũ de ſcriptoꝛe ⁊ exeplari libꝛo ⁊ luie. Hinc in ſcala Jacob viſi ſunt angeli aſcẽ/ dẽtes ꝑ cõtẽplãtiõem ⁊ deſcẽgẽtes ꝑ mini⸗ ſtratioem. Et qm hierarchic ſublimis p̃ latoꝝ deo amabiliũ ſtat exigit repletionẽ bmòi ꝑfectiſſimã ⁊ optimã.dʒ enĩ (dicente „ Bꝛeg pᷣlatus eſſe actiõe p̃cipuus ⁊ p cun⸗ ctis in cõtẽplatiõe ſuſpẽſus.vt ſitambide/ xter vt Aiot. ¶ Dicamus aliq de repletiõe glinec norcioſe Curtobe ſirh gutgons töenel taes . guilinns cerint ſpülenin ꝛnchle (cut di ncbthan Pyugen Nnehyſi ſſenepter gaipian nonni nelce crein ſimie apſi ee ( giros ſcome ntiſãi eeſpüͤſſci turquez Cöſegton (Gyi terari/ tateſd⸗ lberatt logemo⸗ irE⸗ füſunt⸗⸗ akyn?⸗ en inn leeſt Gefet⸗ ſchagy Kate flüo⸗⸗ koon⸗ Mosren mnllt Wnemhon lun blner ibenn mnmähti nopeien ricond Kkacher Glerotn Urinb egeürn guutsne Genphn Vülnnnene ötwküſt Pdirnin ihenhie ſſeinfacit darnck Wücſit 1Hancpi hocieſtin hhüſenn beſmmmn ſypeſſven n if/ Wnng . binepeen i urſonda heemeion ſocm Hokenthe uſlagmn Nonporo bberzu en Cefuanun munn ooso in o ent nopn, otluie Ngiaſc spmmn, ſbltnis⸗ ni dian th deſin De ſpirituſancto tali que contemplationem piteret actiões cõplectit᷑.vbi ↄtẽplatio iã nõ inſeqͥ tur acti onẽ.yvt in ſue adqͥſionis ſeu generatiõis p⸗ moꝛdio.ſed ipᷣaʒ pᷣuenit iſoꝛmat ꝑturit ve⸗ getat roboꝛat dirigit ⁊ ꝑficit. Neq; enĩ fal⸗ lũtur qͥ vitã actiu in duos ſe cernũt ſtatus aut gdus.Quoꝝ alter eſt pᷣinꝰ ad cõtẽpla⸗ tiõem.et hic qͥdẽ impfectꝰ ſolicitꝰanxiꝰ⁊tur bidus,.iuxta illud. Wartha martha ſolici ta es ⁊c. In altero aũt reqͥes q̃dã pax ⁊ trã⸗ quillitas ex cõtẽplatiòis ſapidecõdimẽto et ex infſtuxu eius cõtinuo/reꝑit᷑. Ita vt in ſpuũ lenitatis/ agit oĩa/doceatꝛcoꝛrigat ola qꝛ nihil deradice amaritudinis ẽ in coꝛde ſicut ẽ dũ in ſpũ vehementi conterunt᷑ na ues tharſis. Hic hʒ veritatẽ.illud Grego. Pꝛudentiſſimũ verbũ.vera iuſticiaↄpaſſi onẽ hʒ.falſa indignatiõem. ¶ Zalẽ habu iſſe repletiõem apłin.colligim ex epłis et actiboſuis. Cõuerſatus ſum ait inter vos in omni humilitate lachꝛymis ⁊ mãſuetu⸗ dine.ſcio abũdare.ſcio penuriã pati Etite rũ.oĩibooĩa factꝰ ſum.Qui et ſuadebat gau dere in dño ſemꝑ.et nihil ſolictos eſſe.qua ſi triſtes.ſp aũt gaudẽtes.vt ſit in aduerſis et ꝓſpᷣis idẽ vultꝰidẽ animꝰ. quẽadmoduʒ de Socrate pᷣdicabãt. , Mearticulabitur aũtid qð reliquũ ẽ ſmonis.in triplicẽ cõ⸗ ſideratiõem. Pꝛima loquet᷑ de mõ q̃ ꝑ ſpi⸗ ritũſeœm̃ cõicat᷑repletio.ſcdᷣa loquit᷑qliſſit ex ſp ũſſcti repletõe cõtẽplatio.tertia loque tur reneaaeir An cõtẽplatiõis cõſeqtur comes actio. ¶ Pꝛima cõſidera. Spũs dñi dũ replet hoiem incolã oꝛb terrarũ/facit hoc nõ quadã naturali ncci⸗ tate.ſed gratuito ſpõtaneoq; volũtatꝭ.atq; libertatis arbitrio. ¶ Docnit h̊ xp̃s qͥ Ni⸗ codemo loquẽs dixit. Spũs vbi vultſpi⸗ rat.Etapls poſtq; dixerat ꝙ diuiſiões gti rũ ſunt.dinũerãs eas ſubdit.Hec aũtom̃a opat᷑ vnꝰ⁊ idẽ ſpũs.diuidens ſingłis put vult. Itaq; deus ſicut dicit Job lumen te⸗ net in maniba.claudẽs et aꝑiens ꝓut vult qni cuiꝰ vult miſeret᷑ ⁊ quẽ vult indurat.. eſt induratione pmittit. Neq; enim qͥſq;di cerepᷣt Curita facis/etiã ſi pierit nationes ꝗs fecit cui eſt p ratione volũtas.qui oĩa qcũq; voluit fecit ĩ celo ⁊ in tera ꝛc. ¶ De⸗ fecit ad huiꝰↄſivᷣatõnis imꝑſcrutabilẽ ab⸗ ſſũ/oĩs penephoꝝ aſtrologoꝝ epicureoꝝ ſtoycoꝝ/imo ⁊ ꝑipateticoꝝ ꝑſcrutatõ.dicẽ abboꝛret traditiõe q̃ totiẽs monet. 49 tium / vel deu nõ eſſe. vel ñ curareres extra ſe. velagere neceſſitate nature ſicut ſolem? ignẽ. Quid idcirco mirãdũ.ſi deũ nõ ſicut deũ glificauerũt.neq; grãs egerũt ſi nõſi pa uerũt ab ipo ꝑoꝛões aliqð ſuffragiũ necq Rlachꝛimas: Hoc ei fatuũ ̊ anile B deli iudicabãt. 3 ocet hocor̃o cathonis apud ſaluſtiũ. ¶ Hoc anta nr̃e ⁊vere religionis adoꝛemꝰ⁊ pcidamꝰ añ deũñ.plo.co.do Et iterũ. Sacrificiũ deo ſpũs cõ.coꝛ ⁊c Tali bus enĩ lachꝛimarũ hoſtijs placatdeꝰ. Re fert in vitaſpatrũ de illo machario anacho rita magno.ꝙ interrogatꝰ vᷣbũ a frib inge muit dicẽs. Ploꝛemꝰfrẽs ploꝛemꝰ vbi la⸗ crime purgãt pctã.ne illic ploꝛare cõtingat ybi lachꝛime exurẽt coꝛpa nr̃a. Impoſſibi le eni oĩno eſt no ploꝛare dicebat magnus arſeniꝰ aut hic ꝑ pntiã. aut illic ꝑ dãnatõeʒ Rorno teſte aplo.qͥd oꝛemꝰ ſicut oꝑtet neſcimus/ſed ſpus eſt qͥ oꝛat ad deũ p nob gẽitib inenarrabilibo.glo.oꝛare facit.Ad quid ita? Nimirũ vt ꝑ ꝓfundã hũilitatem/ reddat aiam/ſuijpᷣius capacẽ. Supꝑ quẽ re — quieſcet ſpũs meꝰ q̃rit dñs:niſi ſuꝑ hũilẽ ⁊ quietũ ⁊ tremẽtẽ ſᷣmones meos.Eſt auteʒ humilitas hec.vt hecabyſſalis altitudo in dicioꝛum dei honoꝛetur caſto ſulentio ĩ fi⸗ dei ſimplicitate.quã hʒ pauꝑcula młr pluſ aliqñ q; ſapiẽtes huiꝰ ſeculi.qͥ perſcrutato res maieſtatis oppꝛimũtura gla.ſic oclus nicticoꝛacis a clariſſima luce ſolis ſi cerne re cõtenderit/retũdit᷑cecaq; ¶ Zur illuin impleat.illũ nõ impleat.noli q̃rere ſi nõvii errare.nõdũ impleris/oꝛa vt implearꝭ.Nã qui vult eſſe ꝑticeps optimarũ dei donati⸗ onũ/oꝑtet oꝛõibo reduci.vt in bouoꝝ pꝛin cipiũ. Ipᷣe quidẽ oĩboadeſt.nõ aũt omiĩa ei aſſunt Tunc aũt ei aſſumus cũ caſtiſſimis orõibo inuocãtes/reuoluto aĩo ꝓpinq mus Ho c diuinꝰ dioniſius exeplificat de cate/ na ĩtelligibłiptẽſa in celũ.⁊de coꝛda nauis herẽte litoꝛib.ꝑ quꝗ nanis ad litus nõ litꝰ ad nauẽ deducit᷑ Wair, git aliqͥs repleri ſpñſctõ? Vult exiſtimo Aſcẽdat exẽplo ſã⸗ ctoꝝ in ſuꝑioꝛa domꝰ.in cenaculũ grande ſtratũ.hoc ẽ in apicẽ mẽtis ſue.claudat fo⸗ res.oſtia ⁊ feneſtras ſenſuũ ꝑ q̃s moꝛs aſcẽ dit. Colligat in vnũvires ſuas oẽs.ſedeat quieſcẽs.ꝑſeueretorãs.recogitet cũ ꝓpheta oẽs annos ſuos in amaritudine aĩe ſue cũ ſpe ſalutis/cõſequẽde. Sic enĩ oꝛat cũ ma nia q̃ amarũ mare ⁊ qꝗ̃ mr̃ Jeſu mr̃ ſalutis nominatur. Fiat repente de celo quaſi ve⸗ hemens ſonitus diuinoꝝ iudicioꝝ:q̃ſi ter re facies.vt a timoꝛe dei cõcipiat᷑ſpũs ſalu t.vt deniq;ð ſupmiſſo igne / fiat inflãmatũ coꝛ et renes carnaliũ affectionũ / comutent in deſideria fruentia fluentoꝝ ſuꝑnoꝛũ ſõ tis vite. Quiſquis ſibi recepiaculũ tale pa nerit. replebit eũ mũdans diuinitas deita⸗ od. Anero mirabile nimis eſt ⁊ neſcio⸗ — ſi magis intimo guſtu ⁊ exnimẽto cogno⸗ ſcibilec; explicabile verbo. qua roefieri pt vt ſpũſictus pueniat giam quã repleturus eſt.nõ pᷣuentus ex opibe vel meritis.quoni am nõ ex oꝑibſed exvocãte dictũẽ Jacob dilexi. Eſau aũt ſꝑ odio habui. Ipaz nihil ominus aĩam cohoꝛtant᷑ ſcripture ſacre. vt ſep̃paret. vtſe diſponat·vt faciat qð in ſec. pᷣdictis ⁊ ſilibo modis.oꝛãdo.lachrimãdo. gemẽdo.velut aliqð oꝑetad ſpũſſcti ſuſce⸗ ptiõem. Nã ⁊ dei coadiutoꝛes eſſe tradita⸗ plus. Et certeſi nihil ꝓꝛſus coagit arbitri⸗ um. vñ meritũ Fatendũ eſt pleue coagit ꝑ cõſenſum ſpontaneüů / obediẽtẽ pᷣmoniti⸗ oniſpũſſcti.ſed vt ita coagtr obediat hoc iam nõ exſe eſt ſine gra ſed qꝛ gra pᷣnentuʒ eſt ⁊ ꝑ eã ſalubꝛiter tractũ. Heq; tñ iõ min ad meritũ deputat᷑aie cõſenſus hmõ iſica criterarguit. Pꝛoſpꝑ ↄtra caſſianũ / dũ ẽ iſte cõſenſus viuificatus ⁊ foꝛmat a gra.q;ᷓ ſi p impoſſibile ↄſenſum hũcex puris natu/ ralibo elicuiſſet ſine gra.imo placẽtioꝛ ⁊ ac ceprioꝛ tãto eſt deo cõſenſus talis.qᷓ;to deꝰ in eo magis inuenit munſuũ qð acceptet· ſicut bñficians nõ iõ minꝰ.ſed plus amat bñ ſiciatũ. Aia pinde reddit᷑hũilioꝛ⁊ deo g̊ tioꝛ.ex ea cõſideratione qͥcqͥd hʒ meriti⸗ pᷣuentrix gra donat.¶ Quo õtra ſtultiſſt ma eſt pᷣſumptio putantiũ ſe pᷣuenire deũ / ipᷣmq; velut obſeqᷣ ſeruiliter ad hoĩs actio⸗ nem. Exrroꝛ iſte fuit pelagionoꝝ. ⁊ oimẽ ſapiẽtes ſunt in oculis ſi uis. q terrena ſapi/ unt.nec iſta ꝑciꝑe q̃ dei ſunt pũt. niſi docu erit⁊ repleuerit eos miſericoꝛditer ſpiritus dñi repulſo ſpũ tumido mũdi. henus q̃ſoſalutẽ nr̃aʒ nõ nobᷣ ſed deo qꝛ ſi fec nos ⁊ nõ iſi nos in eſſe nature dicẽte pſalmiſta nõ minꝰ cõfitendũ eſt de eſſe gr̃e qð ẽ reqe atio qdã. Docet hocor̃o pſalmiſte.Emit. ſpi.t. ⁊ crea. ⁊c. ¶ Scãdaliſant᷑ aliſde ho/ mines q̃les pᷣdiximus carnales filij buiꝰſe culi.qꝛ nõ rapiũt ꝙ hmõi pᷣuentio non tol lat libᷣtatẽ atq; neceſſitatẽ. Aut quini deo ſit inuenire viciſſitudinis obũbꝛatiõeʒ aut pſonaꝝ acceptiõem vel inefficaciamopa/ tionis.dũ a puentiõe reſilit qst peccat. In ducũt pᷣterea illud Aug.qy deus ſicres ad miniſtrat vt eas ꝓpꝛios motus agere ſinat. Liberũ arbitriun cur ab hac lege inqͥuntdi cetur exemptũ? Necexẽptũ eſt fatemur.qͥn ſinat ipᷣm agere deus ꝓpꝛios motus ſue lib tatis.imo tanto liberius ⁊ efficatius ſinit. qᷓto ipᷣm amplioꝛi puenit gra.viuificat in foꝛmat coꝛroboꝛat ⁊ languiduʒ erigit ⁊ ſa⸗ nat. Puto(exempli gratia dũ egrotꝰ hõ ſanatur a deo-nõ idcirco deũ eũ ꝓpꝛios mo tus agere nõ ſinit.ſed ad eoſdem aptioꝛem reddit. ¶ Addatur ad hec/cõſideratio ſalu berrima ⁊ alta ꝙ in oꝛdine ⁊ latitudine ſpi ritualiũ chariſma / inueniũtur ꝓpꝛij mor? ſingularũ virtutũ ſuo mõ diuinioꝛi liberi/ oꝛi ⁊ excellentioꝛi quẽadmodũ ſuos mot⸗ habet naturaliũ agentiũ oꝛdo.vt motus fi dei eſt miracula agere. Si habueritis fidẽ ſicut granũ ſinapis / dicetis. huic mõti trãſ fer te ⁊ tranſferet. Mons ſpei liberationeʒ a dño reciꝑe qꝛin me ſpauit/liberabo eum Motus charitatis habere oĩa que ſunt di gratia. Amicoꝝ enĩ oĩa cõia ſuntvñ pr euã gelicus ad ſenioꝛem filiũ Yili.omnia mea tua ſunt.⁊ tua mea ſunt.Etita de reliqs vᷣ/ tutibo ſuo mõ.cõcoꝛdantias omitto. on ſtat aũt qꝙ ſicut coꝛpus ꝓpter aiĩam eſt/non raliũ agentiũ/oꝛdinatus eſt ſubiectus ⁊ ſbᷣ eruiens ad agenda ſuꝑnaturalia diuinoꝝ. chariſmatũ Qua in re ꝑſpicuũ ſit poꝛiſi ma ſen coꝛollariũ pulcerrimũ qð nõ turbatre⸗ rum oꝛdinẽ deus. nec earũ motus ſaltẽ o⸗ bedientiales impedit. dũ ad fidem ad ſpeʒ ad charitatem iuſtoꝝ /ꝓ vtilitate vel ipoꝛũ yel ecdeſie/miracula ſpũſſancti oꝑat Dic hodierna die factus repente de celo ſonus ſic ignis ꝑ liguas ſuas diſꝑtitus.ſiclingua rum aplicaꝝ pus in eruditarũ motos ĩſo⸗ nos varios.ſic docnen tanta viuacitas ĩ eis / vt multa milia teris petrus. Sic cõſtantia tam admirabi lis ⁊ ebꝛietate ſimillima.dum ibãt apoſto⸗ li gaudentes a cõſpectu concilij qm̃ digni habiti ſunt ꝓ noĩe Jeſu xpᷣi contumeliã pa ti. Sic deniq; ſtupendũ illud vincẽs oẽm admiratiõem miraculũ.ꝙinfra pauciſſios annos omnem regionez ꝗ ſub celo eſta ſol oꝛ tu vſq; ad occaſum et ab aquilone ⁊ ma⸗ ri.ꝑuagati ſunt. tam ardenter q; efficaciter ecõtra.ſic coꝛpalis omnis iſte motus natu ta milia hoim bꝛeuioꝛõe vl ſer⸗ mone / mox cõuerteret hõ piſcatoꝛ et ſine li ie glarom mo lacsſcha Cufe ,aulaſin ureſene curmoo fumwn — benntonan mlevon nſot Etnr⸗ olutco Pbiwe (oſe Oe⸗ ſe Nuid ſmani⸗ Aog Polinsten fitunann gine ytſn türſupa briseyn lin n⸗ Kin ſaheen Ugflcep Kenihtn nag, eſetded Wrſmnt Enaomi Gmnni onsſus Aunsſti uforn engtn ſchal nweiosn mapnan amon Nmeieht Wpyne niorilben/ iſs o⸗ Nnonsfi ennsſide icrönti bentong benboeun ucheſuti⸗ indürau Lommuame 1deſels mmino. LQon met/on nosnamm eenstſb adiuinor⸗ ſtponim Mötudare otusſalto ibenaſe nnß riont Necchoſts S inmt Gtundts! mntſtel guinitht tüpen ißdin mhuntiin Enttrod- inuiſt bab Auſ inrin, * homines pauciſſumi et ignobiles et ĩopes replẽtes mũdum euangelio dei qð erat le/ gib ⁊ moꝛibo inueteratis ſumme cõtrariũ liudeis ſcãdalũ ⁊ grecis ſtulticia ſicut Augꝰ et Chꝛiß. elegãter exaggerant in cõfirmati onem legis noſtre.Hec inq; oĩa ⁊ ſilia mi racula ſi ad ſola coꝛꝑalia reſpicias/ viden⸗ tur eſſe motui naturali cõtraria. Si vo na turam cõꝑaueris ad grãm/iudicabis natu ram vt ancillã/gre ſicutdñe/oꝛdinabiliter paruiſſe. Oꝛdo qppe qualis alter rectioꝛ qᷓ is naturalioꝛ eſt/qᷓ; vt replente ſpũſctõ oꝛ⸗ bem terrarũ/noua fiant oĩa.nouus rex:ino ua lex.noua ſigna noua miracula? Inno⸗ ua ſigna.immuta miracula petit ſapiens. Etin Apoc.dixit. Qui ſedet ĩchꝛono.ecce otuerãt ĩlõgiſſimũ p/ trahi.ſʒ ꝓpoſiti memoꝛ/ad alterã me tranſ/ ſero cõſideratiõem. nouafacio oĩa. Hecunda colide ra terrari/ nõ neceſſitate ſicut dictũ eſt. ſz ſpo⸗/ tanea volũtate attollit ipᷣm.vt in greem cõ templatiue ꝑfectionis aſcẽdat.i mentis eleuatio ſurſum ducens. Inſtarte ſte Oui.de qua ferunt ꝙ repleta rore ⁊ ob/ ſtructa/ſi ad feruidũ ſolem expoſita ſit/ ſur ſum abit. Myſtice.ros gr̃a.Pondus meũ inqͥt Augꝰ.amoꝛ meus Illo feroꝛ quocũ/ q feroꝛ. hoc pfectũ amoꝛis pondus(ſi nõ potius leuitas dicẽda eſt)emergere fac ſpi ritum a turbida fluctuanriũ fantaſmatũ et exundantiũ deſiderioꝝ carnaliũ/tetra cali gine. vt ſuꝑas liber euadat ĩ auras. vt fera tur ſuꝑ aquas cogitationũ vagantiũ ⁊ in⸗ ſtabiliũ.ſomnioq; ſimiliũ.vt eruat᷑de tene bꝛis ⁊ vmbꝛa moꝛtis. Abi pꝛius erat vin ccus in mendicitate ⁊ ferro male cõſuetudi nis ⁊ fomitis oꝛiginalis. ¶ Senſerat ex⸗ perimento felici repletiõem hanc ſpũs dñi ſurſum agentẽ/ipᷣa mr̃ Auguſtini ſctã mo⸗ nic Hecaliqũ in eccia ſcti Cvpꝛiani mar tiris ſuſceꝑat ſacrã cõiem. in qᷓ plenitudo gre velut in ſuo fonte ſumit᷑ tum ꝓtinꝰ coꝛ poꝛea terra leuato/tales erupit in voces. lemus in celu volemus in celũ fideles luiſſet hec inſolita clamoſitas ⁊ eleuatio. Jba vt erat tota colũbine ſimplicitat / pie benigneq; mñdit.Etqd vultis.qͥd querit⸗⸗ CLoꝛ meũ ⁊ earo mea ecultauerũt in deũ vi Spũs dñi dũ replet hoĩeʒ incolã oꝛbis emplatiue ꝑfectioni ¶Bpamſi quidẽ ſpũs dñi repletiõem cõſequit᷑libera na dum poſtmodũ quereret᷑ qͥd ſibivo cuius coꝛpus etiam cõtemplatio leuabat a terra. Sic in beatis pnie ſpeculis maria magdalena ⁊ maria egyptiaca factũ legimꝰ Quid ð ipᷣa noſtra iuuẽcula tympaniſtria Exultauit inqͥt.i.extra ſe ſaltauit ſpũs meꝰ in deo ſalutari meo. Sile aliqͥd ſenſit Au guſtinus qͥ deo loquens cõfitebat᷑. Intro⸗ ducis me aliqũ in affectũ quendã inuſita⸗ tũ valde.qui ſi ꝑficiatur neſcio quid erit q iſta vita nõ erit:ſed reſoꝛbeoꝛ Heceſt al⸗ cenſio in deũ quã petebat qͥ dicebat QOuis ipa cõtemplatio quedeſcribit a cõtempla tiuo Richardo. qð eſt liber mẽtis intuitus in diuina ſpectacula cũ admiratione ſuſpẽ? ſus. Vel vt Augꝰ ait. Cõtemplatio eſtigd mentis illuſtratio vel iluminatio. Vel vt Hug. placet. Cõtemplatio eſt viuacitas intelligẽtie.qᷓ cuncta palam hũs apta viſi⸗ one cognoſcit. Vnñ eſt illud ſpũs oĩa ſcru⸗ rum pgit ſpũs.Seqᷣtur ⁊ in ſuos circulos reuertitur. Hoc ſit dũ ꝓpꝛiã ꝑuitatẽ defecti bilitatemq; cnigant. Hanc oiderart⸗ onem ſeqtur lachꝛymoſa deuotio flãte ſpũ ſancto. Nam flauit ſpũs eius ⁊ ffuẽtaque. In qbus aqs lacrimarũ ſelauat.balneat. ⁊ baptiſat cõtemplantis aia quẽadmoduʒ dixit adapłos xpᷣs. Vos antem baptiſabi mini ſpirituſancto ¶ Et qm̃ nihil ita ani mam lauat purificat decoꝛat illuminat ⁊ e leuat ſicut intima compunctiõis deuotio. Ad hanc ſeq̃tur mentis illuminatio.nona ua q̃dam neomenia iuxta illud yſa.Hõ ab ſcondã vltra faciem meam ab eis eo ꝙ effu derim ſuꝑ eos ſpũm meũ. ¶ Hec aut faci⸗ es dei plena grarũ que eſt ſol iuſticie / nulla rõne videri põt ſine delectatiõe qꝛ dulce lu 422 uum Congruit id qðᷣ ſequitur Altaria ta dñe virtutu. ſupple cõtulerũt hanceleuatoõ nem ¶ ale aliqͥd de ſctõ Thoma referũt * dabit mihi pennas ſicut colũbe ⁊ volaboꝛ reqeſcam: Oꝛo que ſunt penne tales: niſi dei inuiſibilia ſalubꝛiter afficiens animũ tatur.glo.ſcrutari facit.etiam ꝓfunda dei. Add qð reduciturillud eccs. Luſtrãs vni/ ſa in circũitu celeſtiũ ſq; terreſtriũ: inferno men ⁊ delectabile eſt oculis intellige ſanis videre ſolẽ. Tunc ſentitur virtus ⁊ veritas illius verbi. Spũs meus ſup mel dulcis. ODů ſenſerat ſapiens qui iocũdus exclama bat O qᷓ;ᷓ bonus ⁊ ſuauis eſt dñe ſpũs tuꝰ in nobis. Tüceni ſm melioꝛem mẽt nr̃eꝛ ois vinutem / ineffabilib? ignotis / inet⸗ fabiliter 2 ignote Giüginunr ait ivniſt 3 = S Zneffwater Snalecamulyl fit ĩieffab is umm Etquo/ niam eodem dicente Dioniſio diuinusa? moꝛextaticus eſt et ꝑfecie amantem ſui iu⸗/ ris eſſe nõ ſinit.ſed amati.¶ Ad hanc dele umme cõuenientis coniũctio ctatiõem amoꝛoſam ſequitur tranſ foꝛma⸗ tio. Exemplo auri ⁊ argenti qõ qdem du/⸗ rũ eſt ⁊ ſolidũ.ſed ꝑ virtutem ignis calefit⁊ liqueſcit ac in alia mutatur maneriẽ. vt q;/ libet foꝛmam poſſit accipe.Exẽplo pᷣterea ferri candetis qð plicabile redditur:natu⸗ ram induẽs ignis. Exemplo rurſus aeris luminoſi.Exẽplũ de gutta aqᷓ.q̃ multo vi/⸗ no mixta cõuertitur in ipᷣm nõ placet. ꝓpter erroꝛem Almerici ꝑiſius damnati ⁊ alioꝛũ dicẽtiũ aĩam cõtẽplantis in deũ cõuerti.et pꝓdere iam eẽ qð hẽbat in ꝓꝛio generetha bere ſolũ eſſe ideale in deũ. Itaq; nõ q̊ mõ. ſed hoꝛibo fit in aio tranſſoꝛmatio qdamꝑ ſpm̃ſctm̃ ſicut notat Aplłs. Nos aũt reue⸗/ lata facie glam dñi ſpeculãtes tranſtoꝛma⸗ mura daritate in claritatẽ tanq; a dñi ſpni. Adaritate fidei/in claritatẽ cognitiõis.A¶ claritate rõis/in dlaritatẽ intelligẽtie.a cla⸗/ ritate in intellectu/ in caritatem expimẽétatk einde ſeqͥ tur defectõ ſiue caſus vel extaſis. Exemplũ de alauda noticie in affectu que qũ illuminat aſcẽdit. aſcẽdens cantat? iubilat. cantas obliuiſcit᷑ ſui.⁊ tandeʒ velut ſtupida vel ſpaſmata cadit.ſic Dioniſius. MHos inqͥt caſtiſſimis cõtemplatiõibe⁊ di⸗/ uinis ſplẽdoꝛibo repleti ſuꝑ apparentiam radioꝝ in btis expimẽtis p exceſſum men tis deficimꝰ. Cõcoꝛditerad pſal.Detfecitĩ ſalutare tuũ aĩia mea.Etiteꝝ. Defecit caro mea? coꝛ me.de.coꝛ.mei⁊ ꝑs mea de? i eter nũ. Et in ꝓſa. Mirant᷑ ⁊ deficiũt Tlia ſũt ſine nũero. Hec eſt pᷣcioſa in cõſpcũ domi⸗ ni moꝛs ſctõꝝ eiꝰ quã obtinere balaã niſꝰ eſt dicẽs. Moꝛiat᷑ aia mea moꝛte iuſtoꝝ.o bõa moꝛs.ſuſpirat Bern.q̃ vitã nõ aufert ſed mutat in meliꝰ. Qũñ eni foꝛmidat᷑luxu⸗ ria/ vbi nõ ſentit᷑ vita: Quõ hʒ peccãdi po tentiã.qͥ trãſcẽdit peccãdi cõſuetudinẽ.Ex cedere q ppe aiaʒ etſi nõ avita ſaltẽa ſenſu vite neceſſe eſt.vtnec vite tentatio ſentiat. Vtinã frequẽter hac moꝛte cadã.vtlaq̃os moꝛtis euadã.nec ſentiã luxurie moꝛtifera blandimẽta.nec ire auaricie veljimpatien⸗/ tie ſtimulos.moleſtias ſolicitudinũ ⁊ cura rũ ¶ Zalisvt opinoꝛ defectio/anglice pn ritatis ẽ.mũdi delectatõib.coꝛꝑm ſilitudi nibus nõ inuolui.Sʒ hoc plane facit foꝛ⸗ terat nedũ illud amoꝛelangueo.philocap⸗ tis vt moꝛs dilectio.qꝛ ſicut aiam moꝛs a nen coꝛpe.ſic aĩm dilectio ſepata müdi vania Pbſuet te. imo ⁊ qñq; ab ipo coꝛpe. ¶ Tegiſſeme ßbll mini me/ de quadã muliere deuota. qᷓ ßmo ſcnos, nẽ ſup tranſfoꝛmatione mẽtis in deũ p di · Drun lectiõem die pẽtecoſtꝭ.audiẽs concutiebat hich Pꝛimo gemitib inenarrabiliby ſuſpirs nbi⸗ atq; ſingultibo q dũ culparet᷑ ⁊ pulſib claan . inig culis phibereta circũſtantib/ne clamoꝛi⸗ n n bus ſuis turbaret audietes. nec hipocriſiʒ ent oſtentaret.tace fatua quieſce miſera. pa mot d cõpꝛeſſo ſpũ velut muſtũ ſine ſpiraclo qð nce lagũculas nouas dirũpit.nõ valens pleni uu tudinẽ amplius feruidi ſpũs intra ſe cape/ nol re. diruptis venis ⁊ neruis expirauit. Htã pſunſ⸗ p meam fidẽ.ſic enĩ pie credere fas mihi eſt an e Bliã martir amoꝛis / effecta. qᷓ iĩ canere po⸗ dlua ta ſum:amo ꝑ amoꝛẽ Uulnerata charitate ego ſum.ſed ⁊ amoꝛe moꝛtua:moꝛtua mi / bi.⁊ amato viua.( Rurſus defectiõempᷣ⸗ T dictã ſeqͥtur aut cõcomitatur abſoꝛptio q dam / ſimplificãs ⁊ vniẽs cuʒ deo.atq; ſuo mõ mentẽ deificãs.qñ ꝑditis nr̃is alterita tiboꝛ ↄcupiſcetijs /curiſq; cõcluſis ꝛſupꝑmũ ü dane explicat.in diuiuũ monadẽ cõgrega An mur.ait diuinꝰ dioniſiꝰ. Cõfoꝛimniterad i / hhi lud eruditoꝛis ſui pauli.moꝛtui eſtis.⁊ vi ⸗ ileh ta vr̃a abſcõdita eſt cũ xpᷣo in deo. Heceſt 77 pax q̃ exuꝑat oẽm ſenſum. pax quã mũdnſ crk dare nõ põt.qꝛ in mũdo pᷣſſurã.in me pacẽ c hẽbitis.aitxpus.Gira regira in ventrẽ. in ltnön latus.in doꝛſum.nõ alibi pacẽ inueniest⸗ñn· te tus oꝛbis nõ ſatietatẽ ſed ardẽtioꝛẽ dñatõ L nis libidinẽ inſtillauit. nec erat totus oꝛb üpenp illiniſi ꝑunlus bolus. Sic in auaris. ſicĩ ii ꝗrũt nec pñt ſatiari Nonne rabida fames WDl qũn nec ſaturatoculus viſu/necanris audi Lind tu: Solus ſpũs dñi eſt qͥ replet in bõis de Lispi⸗ ſideriũ nr̃jm. q adipe frumẽti ſatiatnos. q· nralt dat manna abſconditũ q̊ ꝓpha paſtus eru⸗ mſep ctat. Quaʒ magna multitudo dulcedinis ſligt tue dñe.quã abſcõdiſti timẽtibite. ¶ Hic Witch eſt calculus filioꝝ dei habẽs nomẽ ſcriptũ ain qð nẽo nouit niſi qͥ accipit. Hic in diuinã aa bilo aure tenuis ſentitoñs. Hic in thala⸗ dnn mo doꝛmit ⁊ reqͥeſcit ſalomon pacificus.? mWde beniamin adoleſcẽtulus in mẽtis exceſſu. Uinüigt Hic gaſtatur fauus mellis.fauus ꝓpteri fjſ luminatiõem intellectus.mel ꝓpter dulco⸗ n nnoeg Mäfne mäne Cncnnant Pöſſhing Pulſpc Uedanat cbipogf en Pirnche⸗ blegpn unt Daut: ionhick ianerpof oiee lchmne Cäöenß 1 Mopod . cle nfssbenn uſornpni dicigen miterol nichiseni w⸗Dcet guinint nmepace 1ennt.in inneniesi nceruit Etoneditſ. bnnsol naumnd ſ lispoen. bicnms nms l nubobde gürzpb. atenn Onlceginis Ne. . neſethi. cindiuin icin thin Ncfils lnnn. . De ſpirituſancto Legimꝰ aplm poſtq; raptꝰ in tertiũ celum audiuerat archana verba que nõ licent ho mini loqͥ ꝓoſtq; inſuꝑ mente exceſſerat ðo rationem affectus. Hic moiſes miſtic' du⸗/ cit gregem viriũ ſuarũ / in interioꝛa deſerti Hic ſedet ſolitarius etleuat ſe ſupꝛa ſe yvbi „ dñs loquit᷑ ad coꝛ eius. Hicdi cutit/ vocans ⁊ inſonans ad opus actiuep dilectione, tima conſideratio. tie.cõſtituit ipᷣm foꝛtẽ ⁊ e editũ ad opera vite exterioꝛis ⁊ actiue. ¶ Vidimꝰ hoc in Maria q̃ poſt ſuſceptã gre plenitudinem in xpᷣi cõceptione ꝓtinus iuit in montana cũ feſtinatõe.miſtratura Eliʒabeth cogna te ſue. ¶ Retundit hoc exẽplo arrogãs be⸗ gardoꝝ ſtulticia.que in talẽ ſe libertatẽ ſpi ritus ex cõtemplatiõne mentiunt᷑aſcendiſ⸗ ſe. vt nõ amplius teneant᷑ iuinis obſequi pᷣceptis tanq; ſeruilibo. Quo cõtra ẽ illud rypi. Si diligitis me / madata mea ſeruate. Et pfecto tanto eſſe humilioꝛ atq; ad ſᷣuiẽ dũ pmptioꝛ quiſq; dʒ ex munere qto ſe ob ligatioꝛẽ eſſe ↄſpicit in reddẽda roe.(Nã cu plenitudo legis ſit dilectio / ſignũ v̈o di lectiõis ſit echibitio oꝑis.qᷣ nõ diligit ope ꝓximũ /quõ legẽ ipleuit: Pꝛoximũattedi⸗ te nõ viciũ nõ erroꝛẽ ſuũ.qꝛ q diligit iniq/ tatẽ odit aiam oꝑan cã. Ceterũ legim⸗ moiſen poſtq; locutus fuerat ei dñs in mõ tis caligine/ꝙ ad pplłi tumlłtuãtis regionẽ deſcẽdebat tabulas leg ferẽs. ⁊ ex ↄtẽplati onis interioꝛis redũdãtia.facies eius radi oſa coꝛnutaq; videbat᷑. Eteniʒ ſicutlãpas exlũine.ſic coꝛpus totũ ex interna cõtẽpla tione luceſcit pulcrificat᷑ tniteſcit. Hiĩc vul tus hincoculi hinctota coꝛꝑis cõpoſitõdi uinũ aliqͥd ſobꝛiũ.modeſtũ.ſerenũ ⁊ deco/ rũ pᷣ ſe ferunt/ſed velãt faciẽ hanc hũilesdi cẽtes. Secretũ meũ mihi.ſecre.me.mi. cit petr? bo nũ eſt nos hiceſſe.Et philippus ſufficit.⁊?- Maria magdalena. VUidi dũm ⁊ hec dixit mihi. Hic introducit᷑ aĩa in cellã vinariam vbi bibit ebꝛiam ſobꝛietatẽ ſpũs. vbi ſuſpi rabũda epithalamiũ canẽs verba dimidi/⸗ at dilectus meus mihi ait ⁊ ego illi. egodoꝛ mio ⁊ coꝛ meũ vigilat.Hic obteſtatur dile ctus de dilecta. Adiuro vos filie hieruſalẽ ne ſuſcitetis vel euigilare faciac dilectã do nec ipᷣa velit. Ault aũt dum pondus amoę/- roſum ſpũalis boꝛologij/cadit/⁊ mentẽ ꝑ/ pximoꝝ p quo ſit hectertia ævl Certia conſidera tio. ¶ Spũus dñi / du repleuit holem inco lamoꝛbis terrarũ ꝑ plenitudinẽ redũdan/ et dixerat. Ar̃a cõuerſatio in celis eſt. hinc talis ⁊ tãtus regredit᷑ad diſponeda cublia maritoꝝ ad verbera.ad tumuicꝰ.ad vincu la AVbi qͥd amplius miremur neſcio.vł ſbᷣ 49 limitatẽ in cõtẽplatiõe.vel humilitateʒ in actione.vbi deũ quodãmõ ꝓpter deuz deſe⸗ rens.cupiebat anathema eſſe a xpop pplo ad xpᷣm trabẽdo. ¶ Scripſit Chꝛif.ſalu⸗ berrimũ de cõpũctione libꝝ.vbi regem da nid mirat᷑ ⁊ extollit ſupꝛa modũ /qui tałfu erit in actione regiminis regni cuʒ aſſidui tate cõpunctionis intime cuius voces.iſte ſunt.Zota die cõtriſtatus ingrediebar.la⸗/ uabo ꝑ ſingulas noctes lectũ meũ.Fuerũt mihi lachꝛime mee panes die acnocte.O culi mei ſemp ad dñmiet talia ſine numero pꝑ pſalteriũ. Verũ hocſibi pᷣſtabat ſpũs foꝛ tis.quo cõfoꝛtari petebat dicẽs Redde mi hi leticiã ſalutaris tui ⁊c. Sequit᷑ ꝑtinens ad actiuã.Docebo iniquos vias tugs. Vellem daret h ſpaciũ qͥ ſereniſſimũ rho⸗ manoꝝ regẽ co mꝑare liceret in haclaude ipi dauid.Eũ nanq; laboꝛ incredibilis ac tiue vite iugiter exercet. In quo nihilomi nus ſpũm deuotiõis habitare comꝑtũ eſt ꝑ collocutiões deuotas vſq; ad cõpunctio nem lachꝛimoſam audientiũ. His oculis vidi et ſenſi.¶ Exultans nũc in ſpũ confi⸗ teoꝛ tibi pater.qͥ fideliter in actiõe laboꝛan ti qñq; plꝰ intime ↄpũctiõis infũdis.quã nõnullis in ocioſa vita/ cõtẽplatõez hmõi tota ſolicitudine induſtriaq; q̃rẽtibo. Ita pr̃ qm̃ ſic bñplacitũ eſt añ te. Gñplacituʒ nõ meritũ vt nõ gloꝛietantete ſtulta pᷣſum ptio oĩs carnis.ſed qui gloꝛiat᷑in te gloꝛiet ¶ Inuenio pᷣterea deuoti Bern. deſideriũ tale ꝙ; grãm pᷣdicatiõis ſeu mĩſtratiõis ſicĩ alios effunderet.nõ vt canale qð ꝓtin ſic/ cat᷑ feces retinẽs.ſʒ vt cõcha plena ſuꝑefflu ens ſeu fons viuꝰ ꝑpetua vena ſcaturiens. qui nec facile turbat᷑et turbatꝰ ptinꝰad ni toꝛẽ pſtinũ redit.Ad quid ita qrebat ſctũs iſte· vt nimiꝝ actio conteplatioõis grãm nõ auferret. Hinc eſt eiuſdẽ ad frẽs documen tũ ꝙ in qualibet actiõe/ meminerit illiꝰ ec⸗ deſiaſtice cohoꝛtatiõis Surſuʒ coꝛda.cui tam veraciter q; ftequẽtervtinã fieret rñſio Hẽmus ad dñm. ¶ QDuid q; Anthonius poſt plenitudinem contemplationis in de fto hauſte/ipᷣe neq; ex occurſu frenti ſr̃m * vel moleſtie ſentire ſe fatebatur: Hoc mira tus eſt Hilario ſed tãta tã q; radicata ſta/ bilitate anchonij mens immota manebat. aut ſi mouebatur cõtinuo redibat in idip⸗ ſum. Datur exemplũ ſenſibile de acu nau⸗ tarũ/affecta ꝑ magnetem.que iugiter redit ad poli ꝓſpectũ.¶ Hãc ſtabilitatem con⸗ templationis in actione. ⁊ actionis in con templatione.fniſſe erediderim in biis gre⸗ go.bñdicto ⁊ ſilibo plurimis. O de ipſis aplis atq; diſcipulis hodierna die factum nõ dubito. Poꝛro de martiribo LQauretio AVincẽtio ⁊ talibo- venerabilis Richardꝰ ſentit eos in medijs ignibo addiuina ſuſpe ſos feruẽtius qꝙᷓ; fuerant in ꝓſpis. Hoc ſo⸗ nat illa vox Vincẽtij dũ vꝛerʒ coꝛpus ma⸗ china candẽs.Ecce nũc in ſublime agoꝛ ⁊ oẽs pꝛincipes tuos ſeculo altioꝛ o tꝛanne deſpicio. Qð aũt in xpᷣo patiente nõ fuerat diſpanſatio fuit ꝓ nr̃a redemptiõe Alioqͥn delectatio interio:/coꝛpeam oẽm abſoꝛbu Rurſus methaphiſican do cũ theologia conſidero/ hec ſpũs dñi ſipeffluẽs repletio ſtabilit aiam in ſpũali tate. eo ꝙ a materialitate q̃ ̃m Areſt.male⸗ ficiũ oꝑat᷑ ißam magis ac magis purgat⁊ elõgat. Hincfit vt creſcẽte hmõi repletiõe ſpũs dñi/ipᷣa cupiditatis ſeruitus letifera⸗/ vel eijciatur penitus ſicut in btis.vłimmi nuta langueſcat vt in viatoꝛibo ꝑfectis. BSupꝑaddamus ꝙ ſpũs dñi qͥs repleuerit. dños facit.nõ q̃liũcũq; rerñ ſed oiʒ Omiĩa nr̃a ſunt inqͥt apłs.Nã qͥ ſpũ dei agunt᷑ hi ſilij dei. hi liberi fiũt.qꝛ vbi ſpũs dni/ibi li⸗/ bertas. ꝙ ſi filij liberiq; ſunt. heredes eos eſſe ↄñs eſt.heredes qͥdẽ dei.coheredes au tem xpᷣi.Xpᷣm vero dñm eſſe oĩm/mulcipli ci titulo qͥs ambigat: Ac ꝑinde qͥs negʒ eũ coheredibo ſuis ola tribuere abũdead fruẽ dũ vel ad obſequiũ. Voxeſtapłli. Scimꝰ Im̃ diligẽtib deũ oĩa cooꝑant᷑ in bonũ. et ſic etiã ola aliena mala.Attendat᷑̃rurſꝰhoc dominiũ ſuꝑ coꝛpus ꝓpꝛiũ.qð obedit pm⸗ pte ſpũi ſicrepleto.longe excellẽtius q; vi⸗ erat Areſto.cuius tñ hec eſt ſnia q in vir tuoſo oĩa cõſonantrõni.Datur ⁊ ipᷣm do⸗ miniũſt uꝑ exterioꝛa in languoꝛibocurãdis io ſubijciẽdis demonibo ⁊ generaliter ĩ mi⸗ rabilibo faciẽdis put expedit.vel ꝑſone fa⸗ cienti. vel alijs ꝓ qbus fiunt.ſicut oꝛdineʒ nature iã dixim gre ſubditũ eſſe. Qð ſi ita Bermo de ſpirituſancto Mecq; ex circũſtantibus furbis dum alexã/ turt llera/ ſenſiſſet Auicẽ. ponendo mat eriã exterio/ dꝛiam qnq; veniſſet/ aliquid turbationis rem ſubditam eſſe ronali aĩe / ybi fundare mititur magicã naturalẽ. tolerabiliꝰdixiſſʒ ſed altera fuit intentio ſua ¶ Colligimus expᷣmiſſis ꝙ ad moꝝ mutatiõem notabilẽ in microcoſmo.ſcʒ in hoĩb/oↄñs eſt muta/ nões in macrocoſmo hoceſt in maioꝛi mũ do notabiles fieri.ſicut in diluuio.ſicut in fulminatione pẽtapolis peccatri.ſicut in hoꝛrendo ſcelere iudeoꝝ ꝓ nece xpᷣi qñ ſol obſcuratꝰ eſt.terra tremuit. petre ſciſſe ſũt. Deniq; qᷣd depcatio aſſidua motu ſuo pon ſit hoc et Jacobo/⁊ eloqͥa ſacra/⁊ miracu⸗ la cebꝛa teſtant᷑ Hodiernũ inter cetera mi acula qð oꝛantibo aplis patratum eſt. tiõis vel ſtudioſitas vel curioſitas. zi maqueſtio. uerũt aliqͥ/cur mõ det Gꝛeg. in Omel. euãgelij de aſcenſiõe. lt qui ſolicitat pꝛo ppter hect pᷣdicta nõnullos młtiplex inqiſi ſigna eos qͥ credũt nõ ſequutur vt ſerpẽtes tollant.vt linguis loquant᷑ nouis ⁊c̃. Rñ⸗ apls dicẽs. ꝙ lingue ſunt in ſignũ/nõ fide⸗ libus ſed infidelib.¶ Scda qõ. diuerſis ſonis eadẽ lingua reſonabat Vel an idẽ ſonus/ſe vario mõ intelligibilẽ red diderit ſicut in audiẽtibo erat va rietas VUi ertia qo det᷑ſcõm magis eſſe pbabile. mplius qrũt ſi donũ hoc linguaꝝ col latũ eſt mlierido et marie mr̃i Jeſu.ſedẽti⸗ bus ⁊ oꝛantib in cenaculo cũ reliqͥs. Au⸗ mulierem nõ ꝑmittit ſed aliud eſt qð lex cõ munis vetat.aliud qð pꝛiuilegiata ſeu pꝛi ea in .S Wue⸗ rut qualis illa fuerit lingnarũ varietas.an get difficultatem dictuum apli. qui docere . uala cõcedit Itaq; maria aploꝝ fuit apla Muana ꝗõ ¶ Amplius qrũt.ſi in aplo rũ eplis erat doni illius latens energia.vt ꝓ legentiũ varietate / ſeſe darent intelligi lit tere/ſic lingue.hoc nõ opꝑtuit. mõ viſibili ſpmſctm̃. pbabile eſt ꝙ ſic. q;⸗ nis Simõ magꝰ oppoſitũ putauerit dicẽs date mihi hãc ptaté. Eth̊ de ſimonia gran dis poſſʒ eſſe declaratio.ſ ꝑgim ad termi/ ¶ Duerüt alij.ſi hodi num. Srdo, rũt alij erna die ſpuũſſcti repletio ↄfirmauit aplos nũc doctoꝛiſatos ſic ꝙ peccare nõ poſſent vel errare.cũ de petro dicat paulꝰ ꝙ repᷣhẽ⸗ ſibilis erat. qꝛ nõ recte ambulabat ad veri⸗ tatem euangelij. Sʒ ↄcedimꝰ repᷣhẽſibili⸗ tatẽ fuiſſe venialem nõ moꝛtalẽ. ¶ vij.qõ. ingne. c nt. Muita qõ ¶ Duerũt ãmplius.an ſoli apłi darẽt hoc heretice öfiack gekenic moꝛte Tintemn holis⸗ Gähun gſuci hototi⸗ ann ndei ſcei n * Wer ſ/ Nuſß Auns nwrd⸗ aiuu Aloumni ngſen niſar⸗ bigſi rann uuſtope imiran egenn umet 1. (dii noſitlfid Nſape g . i Dünö . Oe nengan hnr Vl blling nsn Lmuds gapcl uſeceni ſigs. Zu liare lai⸗ naſept fitap iſincp⸗ Mingi mutoe Plc ndices RiSn terni. ſtaphos hoſen gebe heſvl MWalignus ex oppoſito blanditurad arro gantiã· na queſtio. ſanctis pr̃ibus poſtmodũ cohabitatiott vGv — utilis ⁊ valde nota bilis eiuſdeʒ magiſtri Joh. de gerſon depñt verb ga cofirmati. cocedet ⁊ hmõi cohabitatio ar rara auis eſt in terris. ¶ Lqõ. ſcipulos oẽm veritatẽ. cũ hoc ſit a ppꝛiatux? tium neſciſſe videaot vt geometriam aſtro nomiam?: Rñdent doctoꝛes ꝙ ſcriptura ſa Itẽ ꝑ qᷓ ſigna cognoſcitaduẽtus ſpũſſan/⸗ Germo de verbis domiim 49 Sedcur hac die pentecoſtes potius q; al accædi.vt celeſtibi deſiderijs accẽſi.fontem tera datus eſtſpuſſctũs: Vt ſcʒ eius ignea lex noug lunc daretur quando vetus dona ta eſt ¶ Octaua queſtio. ¶ Cur p̈ceſſitre/ dentinus ac vehemens ſonitus: Qm̃ ſolʒ cſpũs bonus facere ad bumiliationem Aur cũ aplis ⁊ diſcipulis cohabitabant mlieres.cuma lis culpata phitaq; eſt: Dentur nũc tles in eꝝ quõ dicit᷑ ſpũſſanctus docuiſſedi filij. cũ p̃terea mitas veritates philoſoppha cra ꝑ antonomaſiã dicit᷑ oĩis veritas. In qͥ ſupba cõfunditur nõnullo garrulitas indecima queſtio. ¶ Solicitat alios 1 ſctõ Quotꝛqualibo mõis P mo mittitur qbillabit᷑ ⁊ quõ ꝓcedita preet fi⸗ lio. ⁊ hic de ſciſmate grecoꝝ plurima Quõ remiſſione; peccatoꝝ facit ſpũſſctũs. Etſi detur plenitudo ptãtis eccleſiaſtice ſine ſpi rituſctõ gratificante ſeu ſine gratia gratum faciẽte.qm̃ hic grãdis laqus hereticoꝝ vt idem? in hoc cõcilio. ogecima a⸗ Rurſus qᷓ ⁊ q̃les ſunt irremiſſibles i ſpi ritũſctm̃ blaſphemie.⁊ de diſtictõe donoꝝ iter ſea vᷣtutibo btitudib⁊ fructib/xiij:.qõ cti in mẽtem OQuibo inſup argument regulis pbant᷑ ſpũs ſi ex deo ſint ⸗ liij. qõö Peanc ſi qͥs poſſer ſne certitũdinalit de ſe vl altero ꝙ heat ſpm̃ſctm̃ cũvideamꝰ bereticos pmptos ad moꝛiẽdũ plus aliqũ qᷓ; fideles catholicos ⁊ vñ ꝓcedit hoc:Vi/ det᷑ enĩ qñqʒ; in ipᷣis hereticis gaudium ad moꝛtẽ ſed auidũ efferũ plenũ deſperatiöis ⁊ interne cõſolatiõis vacuũ. In ipᷣis vo ca tholicis martiribo gaudiũ eſt charitate cõ⸗ ditũ .humile.patiẽs benignũ.plenũ ſpeat⸗ q; fiducia.interiꝰ ſuauiter conſolante. lia magis ⁊ magis occurrebãt ſpecu latiue tractãdã.ſed aliud tꝑs ⁊ aliũ locũ ex poſtulãt Ipa tetigiſſe ſatis fuerit. Kini⸗ amus tãdẽ inoꝛõe ⁊ aduẽtũ ſpũſſcti in noſ depcãtes dicam eidẽ. Aeni ſctẽſpũs. qm̃ in die bona venim ad te. reple tuoꝝ coꝛda fideliũ.⁊ tui amoꝛis in eis ignẽ accẽde.qᷣm ignẽ miſit dñs in terrã ⁊ voluit vehemẽter vite ſitiamus ⁊ ad ipᷣm veniamꝰ pᷣſtãte eo qui eſt benedictus in ſecula.Amen. ¶ m dies pentecoſtes dies eſt iubileus gratie remiſſionis ⁊ indulgẽtie.rõa biliter indulgẽtias nũciari ſolitas denuncio. xplicit ſermo factus coꝛã cõcilio con⸗ kantie ſctõ pẽte.vij. Julij: Anno dñi. O.cccexxi bo dñi Jeſu verbis Eñnite ad meoẽs qui laboꝛa⸗ tis ⁊ onerati eſtis ⁊ reliqua y Salutare nobis eſt frẽs cha NAX riſſimi cũ omni veneratione — . mentũ qð manifeſtũ ẽ in carne⁊ apparuit in mũdo ꝙ vicʒz ihs xpus venit in hũc mũ dũ pctõꝛes ſaluos facere⁊ qrere qð ꝑierat. * Aenit aũt non qualis erata pꝛinci io cre⸗ atoꝛ ⁊ iudex omniuʒ ſeculoꝝ.ſed qlis nob cõgruebat.ſicut ſpecioſus foꝛma pꝛe filſs boim. ita copioſus⁊ diues in mia.ſuꝑ om nes qui inuocant illum⸗ Aenit tanq; ſal⸗ uatoꝛ pꝓ ꝑditis.redẽptoꝛ ꝓ captiuis.rexp militiby. dñs ꝓ ſeruis. diues . paupiby.me dicus ꝓ egrotis.vbi ſicut nullũ ab infirmi tateliberũ inuenit. ita ꝓ ſaluatiõe oĩm ad⸗ uenit. Venit flos floꝝ dux moꝝ.venie ve- na. fons pietatis ⁊ gratie.patẽs domui Ja cob/ in abſolutiõem pctõn ⁊ menſtruate. Venit tãc; doctoꝛ bon /magiſter pi bdi catoꝛ veritatis ⁊ mĩe.mitis ⁊ humilis coꝛ⸗ de. Uenit de ſolio maieſtatis de ſinu ði pg tris. ? qð ibi hauſerat de fonte pietatis / H eructauit nobis ¶ Etqͥd hoceẽ potuit ni⸗ ſi charitas? Jpa eſt q̃ ſola cõmouit viſcera miĩe dei noſti / q̃ mitteret nob liberatoꝛem ⁊ ꝓpugnatoꝛẽ qui liberaret nos de ſeruitu⸗ te diaboli q̃ oppᷣſſi eramꝰ. Teſtatp̊ aplus vbiait. Pꝛopter nimiã charitatẽ ſuã q di⸗ lexit nos / deus pater fillũ ſuũ miſit. Iteʒ ꝓ⸗ pꝛio filio ſuo nõ peꝑcit. Haccharitate ſua vꝛgete dei filiꝰ venit de celo. hac vegete ſu/ pedi ſe ꝑmiſit in ligno. Hac vꝛgẽte deſcen ditvt ſuos educeret qͥ captiui tenebantur ĩ inferno. ¶ Hanc ipſeet verbo docuit. et one ſicuit Hacſigniſicauit ⁊ loco. Verbo fip dĩim Gacellarii piſieñ. In die S Hdicarecũ nulla tñ poſſimus J rõne ↄpꝛehẽdere‚/magnũ hoc pietatꝭ ſaocnaan — De verbis domini docnit cũ dixit Diligite inimicos vrõs ⁊ců. Exemplo cofirmauit.cũ in cruce pẽdẽs ꝓ ſuis etiaʒ crucifixoꝛibooꝛauit. Pr inqens ignoſce illis qꝛ neſciũt qͥd faciũt. Sangui nis effuſione cõfirmauite ã.qꝛ poſuit aiaʒ ſuã ꝓ ouiba ſuis.etꝓ ſuo grege pius paſtoꝛ moꝛi dignat eſt. Deſignanit eã ⁊ loco cuʒ diceret. Venite ad me oes qͥ laboꝛatig ⁊ o onerati eſtis.A¶oc & caritatis ipᷣe ẽ ¶ DSʒ diſcerne. vtrũ ſue boceſt dinie an nr̃e. Si dicamꝰ ſue.nulli hoc dubiũ eſt. In ipᷣo eni habitat oĩs plenitudo dininita coꝛpalr. SDidiuinitatis:⁊ charitatis. flã de chari tas eſt. Si dicamnfe / cõſtat qꝛ charitatꝭ nf̃e locꝰ ipᷣe eſt. Quis eni mag ꝓpximus eſt ſaucio aut qͥ mag diligi meret᷑ ab ipo q; ſamaritan? q curauit eumvino ⁊ oleo:Ad eũdẽ & locũ q ſiad idẽ centrũ cõcurrit ex oĩ Pte/oiuina earitas ⁊ hũana.vt recte ſit ipᷣe mediatoꝛ dei ⁊ hoĩim.hõ xpᷣs ihs. ¶ Qðe⸗ legãter deſignat cõuentꝰ ille dñi ⁊ moyſi in ſummitate mõtis ſynai.cũ legit᷑ dñm ĩ mõ tẽ deſcendiſſe.et moyvſen aſcendiſſe ad eum Nuid ꝑ mõtẽ iſtũ.niſi hõ ille ſignificataſ⸗ ſumptus a v̈bo in vnitate ꝑſone? Sʒ dñs ſupꝛa mõtẽ deſcẽdit.qꝛvt hoĩeʒ aſſumerʒ q̃ ſi a ſũmo celi faſtigio dinina ſe dignatio in clinauit Moiſes aut electus dñi aſcendit qꝛ oĩs electoꝝ deuotio/ad redemptoꝛeʒ no ſtrũ ſe ſubleuat.vt ad intuitũ dei ꝑtingat ¶ Illud quoq; qð de Heſter regina legit᷑ huic ſnĩe opitulari videt᷑. Rogatura heſter ꝓ pplo ſuo accedit ad regẽ ſedẽtẽ ĩ thꝛono Vigdet glam eiꝰ ⁊ coꝛruit.ſed eleuat᷑ ⁊ oſcu lat᷑ virgã aureã.qᷓm illetenebat manu Rex ſedẽs in thꝛono/eſt deꝰ pr.cũc iudiciaria ptãte pᷣſidẽs Regina ecciam ſctãm deſigt. queꝓ filijs ſuis oĩbo vicʒ fidelibo deũ prẽm interpellat. Sed glam regis vidẽs regina coꝛruit.qꝛ maieſtatẽ diuinitatꝭ cõſiderans eccia expaueſtit. Eamq; rex eleuat ⁊ virgã aureã ad ip̃am excẽdit.qꝛ vt ecciam ſuã oĩ⸗ potens deꝰ ꝗd cõtemplatiõcm diuinitatis ſue exaltet.neceſſe eſt vt pauidã pꝛiꝰpamo rem incarnatiõis ſilij ſui coꝛroboꝛet. Qð aut ꝑ virgã hũanitas xpᷣi deſignef᷑Ähabemꝰ in pſalmo ſic. Virgã virtut tue ⁊c. Ac ſi a ꝑte dicat Hũanitatem tuã o xpᷣe qͥ es vinꝰ pr̃is/naſci faciet dominꝰ ex iudaico pplło. Oue virga bñ aurea ðꝛ.qꝛ xpᷣi humanitas ſplendoꝛe ſapie ſingularis/rutilare credit᷑ Rex g virgã manu tenet ſed eã regina oſcu latur.qꝛ humanitatem quãdeus pr ſibi in pſona filij vniens q̃ſi manu ſtrinxit. hãcec cleſia fidelium cõfeſſionis ſuelabijs dulci ter tangit.( Ad hunc igitur locũ charita⸗ tis hoceſt ad ſeip̃am.charitas ipᷣa nos vo⸗ cat vt in charitate radicati ⁊ fundati/chari tatem tenegmus / ꝛ charitatem diligamus. Dicit ̊. Venire ad me omnes qͥ laboꝛatꝭ Vox iſta eſt vocãtis.inuitãtis.ſuadentis. Hoꝛtantis.rogantis.⁊ hoc totũ p noſtra ſa lute. Cũ eni bonoꝝ noſtroꝝ no egeatvult tñ ſuã nobis demõſtrarecharitatem ⁊ bea titudinẽ cõicare. Inde eſt nos vocat ad regnũ.inuitatad conniuiũ.qð electis oĩb pan eſt ab oꝛigine mũdi. Vocat elõgatos inuitat ieiunos.ſuadet volentibus iubet nolentib'. hoꝛtatur laſſos. cogittnuitos. omniboergo in coõmune dicit. Venite ad me omnes ⁊c. ¶ O qᷓ; ſtupenda pietas.qᷓ; mira dei dignatio. Ouem rogaredebuimꝰ vt nos reciꝑe dignaretur.ab ipᷣo rogamur vtad eum veniredignemur. Buats reqͥd aliud q́; pꝛima illa gratia quam nullꝰ ho⸗ minũ ꝓmereni poteſt/cõmẽdatur?: Pꝛimã gratiam dico.que ꝑfidos ⁊ non credentes reducitad fidem. ꝑuerſos ⁊ male viuentes conuertit ad religionem.pteſos ⁊ negligẽ⸗ tes/accendit ad deuotiõem. Ipᷣa eſt gratu itum beneficiũ dei ꝓfluens ex illa ineffabi libenigniate domni Jeſu. et ex intimis viſceribo charitatis eius. Ipᷣa eſt cui nulla ſcelera hoꝛrida.nulla peccata magna. nul/ la cõſuetudinũ vincula dura.nuila difficł tatũ clauſtra inuia ſunt. Jpᷣa nos pꝛeuenit vt bonũ velimus. Ipᷣa ſubſequit᷑ vt poſſi mus. Jpᷣa ſtantes roboꝛat necadãt. Ipſa cuneotes expedit vt alacrius currãt. Ipᷣa iacẽtes cõpellit vt ſurgant de lacu mũerie et de luto feeis Ipᷣa quatriduanum moꝛtu um non ſolum reſuſcitat.ſed eius etiam ſo roꝛes id eſt animeaffectus concitat.vtpꝛo fratre reſuſcitando intercedant. Ipam niil la voluntas.nullum meritum. deuotio nł la pꝛecedit.ſed ſponte venit.indebita venit ac per hoctotum hominem iure vendicat ſibi Opoꝛtet nanq; vt accepto dei beneti⸗ cio tam gratuito et tam magno/vt totũ ho minem innonaurit.⁊ quaſi alterando ip⸗ ſũ mutauerit E xeo quod erat in id quod ante non erat.hoc eſt de iniuſto iniuſtũ.de non ſancto in ſanctum.de peccatoꝛe in in⸗ nocentem.tcotum et extoto ſe homo ad gra tias repẽdẽdas ↄuertat ⁊ neq̃q; ſtie ði inꝭ⸗ tus ꝑmãeat Gratũ ãt vemciter exiſtereẽad e trattt Cingen aſe sbaͤfe eibacft afandin demnocn lmlia loſn Galſo⸗ Ferbcun auisdeop inott ſſſochn uden lplſe Omgin ſatbiint nnd FHit Weits N amin cire boßßt loemn mndl utut. vrcoet gaſſtir leunkili ſogmnce tiesinſe deſa. onbop tereeſio rüpfir hocabo lt, a Nrioꝛt tlergen oſta. (eon urſcs Aniau fhndai Etdinn ſnſti Cegin ſani Foo Ahr Nnmno Umrenl Gerdi ehnin Ckogemwor Muinred Unole⸗ meſmi Mocten Aeyivans Grſeclie Packgen Ubincfbi Liintimis Ktainll ocnael uladffik opupenit ik npoff it. cuni t ba min Wunronn uuscnn’ lammn 1irn umn d tübeo meoip gtgnes giuſtüde Meinth noa Fiedim knit 1 Wenite ad me oẽs qui laboꝛatis ʒ0o bona agẽda ſe inceſſanter exercere. Din⸗ enim gratus eſſe cõuincitur. quiſ⸗ quis mã⸗ qatis eius qui gratiã dedit/adhuc reluctat Sed ſi oĩs nr̃a gratiarũactio. dei eſt de datis bũficijs laudatio.de dãdis adhuc ſi⸗ neiĩ hac vita ſiue in futura qͥ mihi erit ſpes et fiducia: Quibodeniq; meritis conqͥram de malo cuſtodiã.in bono ↄſtãtiã.finẽ bo⸗ nũ ⁊ vitã eternã. Neq; eni dabunt᷑immeri to ſed vñ iam mereri ea poſſim non video. 6 — gfeꝛ pcum. gre vt bona inchoẽ. pc vt aſſi Seldſcio qͥd faciã. Accepto hſm ꝓphaz ſpũ Iuis deo pcibo inchoata cõmengẽ, exinde iam oꝛdiar facere mibi amicos pᷣcib inde/ feſſis q me recipiãt in eterna tabernacula. Duid eni ſi ſine alienis ſiue ꝓpꝛijs meritis agdipiſcar dũmõ adipiſcar regnũ celoꝝ.! Surgã pinde ⁊ circuibo ciuitatẽ. queram ſicubi inueniã viꝝ iuſtũ ⁊ ſemm̃ / bonis pol lẽtem moꝛibo placentẽ deo ſcem̃ dilectum. Zpius me oꝛõibo cõmendabo.vt qð meis meritis nõ valeo / eius aſſequar procinio ODuerã dehinc in miliboaſaꝝ ſctãꝝ ſi vſpi⸗ am inuenire potuero ſpõſam dũi mei.ami „ cã regis eterni. Jpi me potiſſimũ cõmẽda bo ipi adherebo/ſz 1 obſequar adoleſcẽtu⸗ lis eiꝰ vt indignitas mea ꝗ ꝑ ſe iuſte deſpi⸗ 7 citur.illaꝝ qᷓ ſpõſe familiares ſi unt / meritis puehat᷑. ¶ Egrediar aũt adhuc ⁊ contue/ poꝛ celeſtẽ illã curiã.cõuẽtos illos ſctiſſios q.aſſiſtũtdñatoꝛi vniuerſeterre hinc dẽ letant᷑ illi btor ſpirituũ oꝛdines.illinc ve⸗ ro gaudẽt aie ſc ſctõꝛ qᷣ rpi veſtigia ſunt ſecu ti q̊s in ſeptẽ gdibꝰ ſacroſctã diſtinguitec/⸗ deſia. Clamabo ita ad eos ꝑ diẽ ⁊ noctem oꝛabo ꝓ me ⁊ p amicis meis poſtulãs vt !/⸗ terceſſiões ſctã v oĩm celeſtiũ virtutũ ⁊ ſctõ rũ pr̃iarchaꝝ ⁊ cetera vbiq; ſ. entiam?. In/ uocabo nihilomi ſinglos q̊ſq; ſctõꝝ ſpẽa lit.q̃ꝝ mihi ⁊ noticia maioꝛ ⁊ mẽoꝛia cre⸗ bꝛioꝛ ⁊ interceſſio aſſuetioꝛ ẽ.nã ſic de clari tate gla / ita de pietate. mia charitate oim mi ↄſtat. vtputo q̃ etiã gaudẽt ſuꝑvno pec catoꝛe pnĩam agẽte. Ecceaũti uꝑ omnẽ glam ſctõꝝ ſuꝑ omnes choꝛos angloꝛ ex⸗ altatã caſidero ſctãm dei genitricem Ma⸗ riam ꝑditoꝝ repatricẽ.exulũ reducẽ.mrẽm et dñam oĩm vpianoꝝ. Hec eſt illa gloꝛio⸗ ſa ⁊ felix maria.que in ipᷣo ſacratiſſimo ſã/ cte trinitatis triclinio aſſiſtit. pata vot po⸗ ſcentiũ.tanto potẽtioꝛ ad interuenieuduʒ. S; to pñtioꝛ ad intuendũ ipᷣm fontem mie, Ad hanc igit᷑ medullitus cõfugiam.ad ip⸗ opus miſericoꝛdia ẽ eiꝰ naturale ⁊ pꝛium ſam tota virtute clamabo ad ipam ſuſpira bo gemens ⁊ flens in haclacrimarũ valle. fſciens qꝛ potẽs eſt ⁊ efficaxapud dũatoꝛẽ celi et terre.et ſilocuta fuerit ꝓ me verbum nihü eſt qo poſſit ei denegare dilectſſimus filius eius. aͤhr attollere. ac de pfundo laciet deluto fecis. qualitercũq; aciem dirigere in illud incõ⸗ licet adhuc mentis oculos pbenſibile diuineclaritatis archanũ.et eõ ſiderare diligẽter vtrumn eetiã ibiſit/imo ne vel ibi deſit qui ↄ me intercedere poſſit. res illic cõtueoꝛ in vng deitate ꝑſonas ĩ diuiſas in eſſentia. indifferentes in poten⸗ tia. pares in virtute.equales in benignita te.Ecxcũ ꝑſonarũ nulla ſit poſterioꝛ alia.nł la inferioꝛ aut indignioꝛ.duas lamẽ ex eis filiũ vicʒ et ſpm̃ſctm agnoſco intercederep me miro et ineffabili mõ.ad deũ pr̃em om nipotentẽ. Vñ⁊ vterq; aduocati nomẽ ob tinuit.teſtante ipᷣa veritate et dicẽte de ſpi⸗ ritu ſancto Rogabo patrẽ meũ ⁊ aliũ para dlitũ dabit vobis ſpm veritatis.Et itema lio loco dicit ſcriptura de filio. Aduocatuʒ babemus apud prẽm Jeſum xpᷣm iuſtum ¶ Dð autem idein filius intercedat p no bis. ſic aſſeritapłus.Epᷣus ieſus qui eſt ad dexteram patris:qui etiam interpellat pꝛo nobis. Juſtũ eni eſt.vt medicus egrotis aduocatus ꝙꝓ derelictis. frater ꝓ fratribs.ca put ꝓp mẽbꝛis.pontifexp pplło ſuo interpel let. Venite ad me oẽs ⁊c. Ihm vero ad/ pa trem ꝓ nobis interpellare eſt. cicatrices et quale genus moꝛtis ſuſtinuit ꝓ nobis pa⸗ trono vultui quaſi cmemoꝛãdo inceſſabi liter demonſtrare. ¶ Oõ itẽ ſpuͦs oꝛet pꝛo nobis ſic dicit apls. Similiter auteꝛ ſpi⸗ ritus adiuuat infirmitates noſtras NHã qd oꝛemus ſicut opoꝛtet neſcimus.ſed ipᷣe ſpi ritus poſtulat p nobis gemitibus inenar⸗ rabilibus.Et alibi. Spũſſanctus deũ po ſtulat p ſctis. Ipm vero ꝓ nobᷣ poſtulare? ineffabiliter gemere eſt. poſtulationes ⁊ ge mitus noſtros quos ipo inſpirante fundi⸗ mus. deo patri et filio ac ſibi ineffa biliter acceptabiles reddere Eccep meoꝛatom nis eccleſia ſanctoꝝ. p meoꝛant oẽs choꝛi angeloꝝ. pꝛo me intercedit pijſſima virgo maria mundi ſalus et dña.pꝛo me interpel lat vnigenitus dei filius.pꝛo me poſtulat ſpirituſſanctus.et ſolꝰ pater poterit aduer/ ſum me claudere viſcera miſericoꝛdie ſue: Abſit. Eius quippe natura bonitas.eius — — De verbis doming eſt miſereri ſo ⁊ pcere. Jpius deni; voxeſt illa ad moyſen. Clamabunt inqͥt ad me et ego exaudiã eos.qꝛ miſericoꝛs ſum. Certe cũ tales ac tãtos hẽam pronos ⁊ aduoca⸗ tos interceſſoꝛes ⁊adiutoꝛes.quẽ timebo: Nöne dign ero vel potius /nõne ipᷣi digni erũt vt ꝑ eos ⁊ ꝓpter eos obtineã quãcunqʒ petiero gram.et grimp gra. Supna etenĩ pietas qͥ pꝛimã grãm dedit.i.bonũ velle.da bit ⁊ ꝑficere p bona volũtate,i.grãm p gra ſcdam ꝓ pꝛima.addat ⁊ ꝑſeuerantiã.i.grãʒ tertiq ꝓ ſcõᷣa:et ita mia eius ſubſeq̃tur me oib) diebo vite mee. Ad extremũ vo gratiã et glam dabit dñs gram boni finis. gliam eterne btitudinis.¶ Abi notandũ ꝙ vna qlibʒ bõa oꝑatio nr̃a! xregratoꝛia ẽ pᷣterito rũ/et meritoꝛia futuroꝝ/dei donoꝝ futuro rũ inqᷓm tã in pnti qᷓ; in futura vita.Qð ſa tis expꝛimere videt᷑ pſalmi.lxix.titulꝰ quiĩ ſcribit᷑ pſalmꝰdauid in rememoꝛatione q; ſaluum fecit eũ dñs. Pſalmꝰ bonã oꝑatio nẽ ſignificat.q̃ opatio fieri dr remẽoratõe ꝓ ſaluũ eũ fecit dñs.i.in gtiarũactione. In cuius tamẽ pſalmi fine ſcriptum eſt.¶ Ad iutoꝛ meꝰ et liberator meꝰ es tu.adiutoꝛ vi delicet ad gtiã. liberatoꝛ a coꝛruptõe ad glo riaʒ cqpeſcẽdã. Sicut ergo pcim̃ aliqð/pe na eſt pcti pᷣcedẽi/et cauſa ſubſequẽtꝭ/ita eregiõe virtꝰ ẽ donũ virtutis pᷣcedentis/ꝛ cauſa ſubſequẽc. ⁊ nihilominꝰ vtriuſq; tã virtutis videlicʒ q; pcti retributio mãet in eternũ.Ecce qbo meritis ⁊ qbus modis ob tinere poſſũregnũ eeloꝝ.¶ SDʒ obſiſtet foꝛ taſſis antiqꝰ ille aduerſariꝰ ⁊ calũniabit᷑in iuſtũ eẽvt alienis pᷣciboet nõ ꝓpꝛijs operib⸗ ꝗqſq; ſaluetur. Ad verbũ iſtud fateoꝛ expa⸗ ueſcerẽ. niſi magna mea merita recognoſce rem.Habeo autem duo merita ma gna⁊va lida et merito ꝓ his ingrediar in locum ta⸗ bernaculi admirabilis vſq; ad domum dei ¶Et pmũ qͥdem ẽ dñi mei paſſio Scoõm dvᷣo meiẽ ⁊ ipᷣopatio.etiã ſi minimũ quid oꝑatꝰfuero.Etiã ſi vel vnum in fine vite ge mitũ edidero QOuacũq; inquit hoꝛa pctõꝛ ingemuerit ſaluꝰ erit. Pꝛimũ opꝰ operatꝰẽ dũs me? p me ⁊ ſine me.⁊qꝛ merito eiꝰ ipſe non egtut / mihi dedit Scom opus operat mecũ ⁊ ĩ meeteiꝰ meritũ mihi totũ dat/ ac pꝓ eo er pᷣmiũ dabit. Atq; ita verũ ẽ ꝙ ele/ cti deo dicũt Om̃a em̃ oꝑa nr̃a oꝑatus es nobis. Pꝛimũ meritũ ianuã mihi regni ce leſtis reſerat.ſecũdũ in beatitudinę ſedẽ col locat. ¶ Depꝛimo ſcriptum eſt.¶ Occiſus es et redemiſti nos deo in ſanguinetuo/et feciſti nos deo noſtro regnum? ſacerdotes etregnabunt ſuꝑ terrã terrã vtiq; viuẽtiũ. Item xpᷣus ꝓ peccatis noſtris moꝛtuus ẽ. iuſtus ꝓ iniuſtis. vt nos offerret deo. Et magiſter Petrus in ſententijs. Nõ potuit patefieri regni aditus.⁊ fieri ſalus:niſi per moꝛtẽ vnigeniti cuius tanta fuit hũilitas et patiẽtia. vt merito eius patuerit in eum qedentib regni aditus.¶ Deſcdo ſcnip⸗ tum eſt. Vnuſquiſq; ꝓpꝛiam mercedẽ acci piet fm ſuũ laboꝛẽ Etalibi.Ois mia locũ vynicuiq; tribuet ᷣm merirũ oꝑm ſuoꝛum? ſm intellectũ ꝑegrinatiõis eins Bñ autez dicit᷑ fm intellectũ ꝑegri natiõis eius.qꝛ ſe cundũ ꝙ magis aut minus ſehic pegrinũ quiſq; eſſe intelligit.et iuxta intellectũ/ve⸗ ram patria inqrit.ſᷣm hoc magis ant minꝰ in regno claritatis hẽbit. Atiũ qui vel vlti mus erit in regno (vtpote qͥ illud ſibi ↄq⸗ ſierit yno ſolo gemitu velvno aque frigide potu)ſcimus ꝙ tantã glam hẽbit qᷓt nec oculus vidit necguris audiuit nec in coꝛ hois aſcẽdit. ¶ Quid aũt putas illi erit. qᷓ a pꝛimo mane in vinea domini laboꝛans ſuſtinuit pondꝰdiei ⁊ eſtus ⁊ in celo repo⸗ ſuit ſudoꝛes ſuos:Hoc ĩeſtimabile ẽ. Cũ ergo mihi merita ad regni aꝑtionẽ. ſuppe tantetad ſedis collocationem.qͥd eſt iam vñ deſpare hẽam pᷣſertim cũ adt ꝛonũglo raui fultus accedã ¶ Hoc in me frẽs exvo rie tãtis ueſi een ſupꝛa memo⸗ ce cuiſſibet electi ⁊ di ecti deo.nõ pᷣſumptu oſa arrogantia.ſed pia ⁊ humili confiden⸗ tia tranſfiguraui.que me indicta ſequãtur ignoꝛans.ſed de diuina mia non deſperãs Non enim his ꝑuenturuʒ me diffinio qð quidem ſolus nouit deus.ſed modũ pᷣſcri bo quo puenire debeat oĩs dei electꝰ. Hec exhis ſilia diabolo temptanti peccatum ſue diffidentie vel deſpatiõis ingerere volẽ ti ſoleo reſpondere.ne quando pᷣualeat ini micus meus ſuper me Atſt quando me co gitatio in conſpectu diuine maieſtatis ra⸗ puerit ibi certe longe aliter pꝛocedo.quia tunc me puluerem cineremq; eſſe recogno ſco. Tunc me peccatoꝛem miſerrimum et „ „ ſupplicio digniſſimam ꝓfiteoꝛ et cum om ni reuerentia veniam depᷣcoꝛ.Tunc quaſi ſuperterrã ſto et alas ſubmitto quas in al⸗ tercatione diaboli quaſi in celo volans ex tenſas teneo.vt ſemꝑ ⁊ coꝛam diabolo ere ctus inueniar.et humilis coꝛam oeo. uunm fnnins. Puncdeſ peroonu ſnibee beptamg wicput (ſudiooe mencn Coßter hhlin ſubinu ⸗ ſelchi ofnund Aqnirep bgiegt lecodis deſperart waummin velfuiſſe piuntqen aneh ſtinbem Hos cucirin inonfin durnen ſru den, Unrhi Ddrn etelnsd tecigitn m mogin Thenoe 4 Ucgtotg gieti, donnse⸗ RdE Kfähent Enanie fhiilt denting Niitin nenccin Dimibi mſaonm ns Bing tgelsge ell ni utleai⸗ Hoanmni⸗ iguzerie nlſbiod⸗ gleffe chüine muneinte pilieni inlvorn tunckofepe Moneſige. gackun thonugo gumeno effesepro ößfampnn Uiconficon aaſegrünr nondepai⸗ edifnioc Anoci i ecen Gipeuun uml Nfuulatinl moneco nnsta, cto. qud ſerccogno mimumen aaumonn uncciuf aunsin olnno n Wenite ad me omnes qui laboꝛa. 30 uüc auũt ad exponẽda verba dominica reuertamur. Veue inquit ad meomnes qͥ laboꝛatis etonerati eſtis et ego reficiãvos ⁊c. Quid dulcius nobis hac vocedni vo cantis et inuitantis nos fratres chariſſimi Videamus igitur fratres vocatõneʒ nr̃aʒ ſequamur vocantẽ.vt mereamureũ qq nos vocauit in regno ſuovidere. Sʒ quid agi mus:.Nunquidvocatõnũ modos pᷣtermit timus: minime. Hã vtilitatis non modi/⸗ c(c afferunt. ſi ſciantur. ¶ Sunt vero tres mõi.qbadñno vocamur.etaddñm voca⸗ mur. Affiictio. ↄmonitio.inſpiratio. Cõ⸗ monitõ fit extriſecꝰ. inſpiratio ãt intrĩſecꝰ. affiictõ vo vtrobiq;. Afflictõ tñ alia fitire bus alia in coꝛꝑe alia in mẽte.Afflictio in rebus eſt paupertas. afflictõ in coꝛpoꝛein firmitas. Afflictio in menteꝑuerſitas. unc de ſingulis videamus. Sunt nem pe nonnulli qui in hoc mundo nihil diui⸗ tiarũ habent. Sunt qui hocipᷣm quod ha bentampliare volunt etnõ valent. Duris vrtriq; laboꝛibus ardenter inſiſtunt. omni ſtudio adquirendis rebus inſeruiũt.et ta⸗ men caſſo laboꝛe deficiunt. Nihil inmun do pᷣter pꝛoſperitates et gloꝛias querũt.et nihil in mundo pꝛeter aduerſitates ⁊ mole ſtias inueniunt. Cuũqʒ negocientur et defi ant.conentur ſurgere ⁊ ſemꝑ cadant.tanto faciliꝰ qñq; ad dñm conuertũt᷑ quãto in re bus mundi nunquã pꝛoſperãtur. ¶ Sũtc alij qui repentina infirmitate coꝛrepti vel longa egritudine pᷣſſieo celerius ad ſanita tẽ coꝛdis redeũt.quo de ſanitate coꝛꝑis qi deſperati ſunt Generale nanq; eſt omnibꝰ- vt cum infirmani ceperint/tunc ſancti eſſe vel fuiſſe velint.et tunc deũ inuocare inci⸗ piunt quẽ pꝛius audire nolebant etiã vo⸗ cantẽ Hinc ꝑ pſal. dicitur. Wultiplicate ſüt infirmitates eoꝝ poſtea accelerauerũt. ¶Hos ad bonũ ſua paupertas. illos ſua pducit infirmitas.qui ſi pauperes et infir mi non fuiſſẽt/ in malo ſuo foꝛtaſſis ſemp durarẽt. Quos aꝑte puer ille egiptiꝰſigni ficat.qui cũ ec amalechitibus ciuitatẽ da⸗ uicgc depdantibo venerat. ſed eiſdẽ cum pᷣla reuertentib eger in via remanſit. etꝑ tridu um nibil olo cibi vel potus guſtauerat. Quẽ dauid repperit et cibũ ⁊ potũ tribuit et eius ducatu hoſtes interfecit. Amalechi te ciuitatẽ dauid deſtruũt.quãdo ſcli buiꝰ amatoꝛes imaginẽ dei in ſemetip̃ᷣis ꝑ pꝛa⸗ na oꝑa polluũt. Cũ pꝛedareuertũtur qua⸗ acꝑ hoc claudicãt in vijs dñi. do etiã in mala ſua opatone pſperãt᷑. Pu⸗ er egiptius egeri via remanet cũ peccatoꝛ aliquis a ſeculi felicitatibꝛ multimoda ad/ uerſitate repellitur. Lribus diebo puer ille incibatus remãſit.Per tres dies ſignif ca ri vident᷑ tres pꝛoſꝑitatuʒ ſpẽs.quas ama toꝛes mundi ad cumulũ damnationis ſue plerũq; ſoꝛtiunt᷑dignitas.ſcʒ nobilitas.et diuitie. Puer ergo ieiunus remanet.cum peccatoꝛ dignitatẽ.nobilitatẽ. et diuitias. quibo delectari poſſit non hʒ. Quẽ dauid repperit.ciboq; ac potu reficit.quia hmõi peccatoꝛẽ xpᷣs miſericoꝛditerad ſetrahit.ei qʒ ſuaues delicias impertitur. Eũ vero da uid exercitus ſui ducẽ cõſtituit.qꝛ nonnun qᷓ; ↄtingitvt homo qui pauperiu ſeculo fu erat.locũ regiminis inter religioſos accipi at. Qui eos ⁊ a quib deſpectus ferat in⸗ terficit cum gladio verbi dei exento. lubꝛi⸗ cos quoſq; ⁊ carnales quibo in mũdo equa ri nõ potuit/ a pꝛaua ſua oꝑatione verois ⁊ exẽplis occidit. ¶ Sicnimirũ oĩpotẽs deus frequẽteret quaſi excõſuetudine pie tatis ſue/ſtulta mundi eligit vt cõfundat ſapientes.et infirma mundi eligit.vt con⸗ fundat foꝛtia.⁊ ignobilia et cõtemptibilia eligit ⁊ ea que non ſũt.vtea que ſũtdeſtru⸗ at. ¶ Hincin ꝑabola veritat ðꝛ. Exi cito ĩplateas ⁊ vicos ciuitatis.⁊ pauꝑes acde/ biles.cecos ecclaudos compelle intrate. ¶ Oui aũt ſint pauperes et debiles iã ſat⸗ dictum eſt. Cid⸗ nodo qui ſint ceci ⁊claudi.¶ Ceci ⁊ claudi vidẽt᷑ mihi ꝑtine ideamus modo qui ſint ceci re ad tertiã affiictionis ſpẽm.quã ſupꝛa di ſtinguendo nominauimus peruerſitatem Quare aũt duplici ſignatur nomine. Pu to ꝓpterduo genera hominũ ſeculariũvide licet et clauſtraliũ.Ceci ſunt qui lumen ve ritatis nõ vidẽt.nec videreappetũt.Clau⸗ di ſunt et non ceci qui lumen veruatis qui dem vident:ſed coꝛruptionis ſue pondere contracti.rectos in oꝑatõne greſſus figere non valent. Percecos ſeculares accipe.q oculo rationis carentes et ſuam ſenſualita tẽ ſequẽtes.neſcierũt neq; intellexerũt in te nebꝛis ambulãt.⁊ nolũt intelligerevt bene agant. Per claudos clauſtrales intellige. qui aſſidua lectõe ⁊ iugi meditatõe edocti vidęẽt.i.diſcernũt inter bonũ etmalũ.inter ſcm̃ ⁊ ꝓphanũ.ſʒ tũ captiui ducũt᷑i legẽ pci uõ auũt hos vec illos ad deũ ſua trahit ꝑuerſitas: Quid vero ẽ ꝑuerſitas: Qndnilthuerſ De perbis domini. Beinte tas ẽ aflictio?: Bꝛeuiteraccipite. Peruer⸗ ſitas ĩ hocloco ẽ mala ↄſcia.Hãc ꝑuerſita tem afdictionẽ eẽ nullus ignoꝛat.niſi qͥ ſti mulos moꝛdẽetis pũgẽtis ⁊ tumłiuãtis cõo. ſcie nõ ſetit. Quid itaq; tã ad aratrũ trahẽ⸗ dũꝛ rtro ñ aſpiciẽdũ q;; pũgẽs ↄſcie ſtim̃lꝰ vꝛget:durũ eſt ↄtra hũc ſtimulũ calcitrare MHuncq pacc ? ſalutẽ habet. recalcitratſ cõtundit᷑ ⁊ ↄfundit᷑ꝑcutit᷑⁊ affligit᷑. donec adqͥ eſcat. Cõſciaʒ ſeq̃re.ſi vis ſaluus eſſe. AQAui ſequit᷑ eã.nec errare poteritnectime⸗ re. Qui nõ ſequit᷑ ipᷣe ſibi teſtioniũ reddit ꝙ dãnatus ſit. Conſcientia em̃ ſua iudica bit euʒ in noui ſſimo die. Inſpiciamus tñ per ecempla ſi placet.qualiter ad conuerſi onem ducatqueq; mala cõſcientia. Conti git plerũq; vt ſeculariũ aliquis mole graua tus criminũ.qui nunq; voluit pctis pone- re modum.ſed grauatus eſt in malicia ⁊ ſp pꝛeualuit in vnitate ſua.tandem aliquan do ad coꝛ redeat.⁊ ipſam nimiã peruerſita tem et peruerſam nimietatẽ ſcelerũ ſuoꝛuʒ hoꝛrere incipiat. Cumq; ceperit cogitare mala que geſſit ⁊ mala q̃ meruit.qᷓ; execrã⸗ dus ſit coꝛam deo.⁊ q; damnandus coꝛaʒ mundo.q; diſtrictus iudex veniat.⁊ qᷓ; ter⸗ ribillter peccatoꝛes puniat.Cũ hec iquaʒ his ſimilia reuoluere et replicare ſibi cæoõ perit in coꝛdeſuo/ quanta putas vndaruʒ Aumina ſuꝑ cõſcientie nauẽ tuncirruant: uioꝛis. Solet nanq; ſuꝑna diſtricõ pctm̃ aliquotiẽs punire pctõ.vt qui in ſoꝛdibus E/ſoꝛdeſcatadhuc.⁊ ſit ſupꝛa modũ peccãſ Quidni còquaſſet᷑ ⁊ cũfringat᷑ pcellis ſalu bꝛiter furentibo nauis illa.⁊ ꝑeat a via ſua peſſima ⁊ a vita ſua neqͥ ſſima.vt eo reſipi⸗ ſcat⁊ reniuiſcat meliꝰquo ſalubꝛius perijt Hinc pater ad filiũ ſtulte iracũdũ. Frater tuus moꝛtuus erat ⁊ reuixit.perieratet in⸗ uentus ẽ. Hic ergo talis cũ ad cõuerſionẽ venerit eo ꝓpenſius ſempꝑ ſatagit deo ſerui⸗ re.quo ſe meminit nequius cecidiſſe.ſieq; fit vt ſua eũ ꝑuerſitas apud deũ pmoueat. dum eũ ſemꝑ acrioꝛi pñia deploꝛat.Con⸗ tningit itẽ ꝙ clauſtraliũ aliqs ſpũ pulſatus inuidie vł ire.curioſitatis vł inepte leticie ſeu alterius cuiuſlibet vitij.dũ reſiſterene⸗ glexerit. ⁊ longa diſſimulatione aſſuefactꝰ in vicio.vires auxerit inimico. ꝑmittente deo cadat in culpã luxurie vel alicuius gra pctm̃.q diuinũ pmitus noluit ſeruare mã⸗ datũ.Qð tñ ⁊ in electis occaſio ẽ coꝛrectio nis,⁊ in repbis cumulꝰ dãnatõis.Cũ igit᷑ — ꝓv virib imitari ꝓponit. hõ qͥ hmõi eſt. reatũ ſuũ videt.nõne angit᷑ ⁊afſligit᷑a ꝓpꝛiq ↄſcia ↄuictus ⁊ confuſus: Nõnetandẽ ↄfuſio illa adducet iuſticiã.et afflictio talis alleuiabit ↄſciam? Coꝛriget equidẽ maius pctm̃.qð eſt pena pᷣcedetiũ vitioꝝ. ⁊ occaſõc illi coꝛriget ⁊ leuioꝛa vi⸗ tia qᷓ fuerũt cã illius pcti. Sic nimirũ mi⸗ rabiliter cũcta diſponente deo.electis ſuis oĩa cooperant᷑in bonũ.nõ ſolũ bona.ſed ⁊ mala ꝗᷓ faciũt.qꝛ qͥ ſtando ſegnes eẽ pote⸗ rãt/cadere ꝑmittũtvt feruẽtes fiãt ⁊ magis cecidiſſe q; tetiſſe pdeſt.cũ dãnũ ruinelu⸗ cciho vberioꝛibo recõpenſent ¶ Jã vo ſcõs diuinaꝝ vocatõnũ modꝰeſt(vt ſupꝛa dixi⸗ mus)ↄmonitio.quã miplicit fieri diffini⸗ mus. Fit em̃ ↄmonitõ ꝑ miracula ſignoꝝ ꝑexẽpla bonoꝝ. ⁊ ꝑ vᷣba doctoꝝ. Docto⸗ res aũt in hocloco accipimꝰoẽs cuiuſcũq etat vł oꝛdinis a qͥbovbũ ſalutis audimꝰ. er miracula igit᷑ vocant᷑qͥ echibito vł in ſe vel in alijs viſibili miraculo cõuenũt᷑ ad dñim In ſe vtcecus nat In alijs. vt ni codemq venit ad ihm nocte. Nemo eĩ in⸗ uit põt hec ſigna facere que tu facis In ſe ppe nullũ recipiſſe ſignũ inuenit᷑. ¶ Per exæẽpla vocant᷑qͥ ad aſpectũvel auditũ ſiue etiã ad memoꝛiaʒ alicuius viri religioſi ex his q̊s pñs ad huc ſeculũ in carne retinet⸗ vel futurũ iã exutos coꝛꝑe ſuſcepit/aĩo ac⸗ cẽdit᷑atq; vᷣtutes qͥb ill effilliſe meminit m vocant᷑.qͥ viua voce pᷣdicãtiũ edificant᷑ ⁊ad celeſte edificiũ coaptant᷑.O q; miran da ⁊ tremẽda ſuꝑ nos eſt dei diſpenſatio.ĩ hoc vocatõnis articulo. Em̃uero/multis dat᷑ v̈bũ pᷣdicatõis bono ſuo.mitis datur malo ſuo. Sic ⁊ mitis ſpᷣtrahit᷑ bono ſuo. ⁊mltis ſpᷣtrahitmalo ſuo. ¶ Illis dar bo⸗ no ſuo.qͥ cũ gaudio ſuſcipiũtvᷣbũ.⁊ fructũ afferũt in patiẽtia. Illis dat᷑malo ſuo.qui ach volharsont ſui.⁊ liceedi gna. Illis ſbᷣtrahit᷑ bono ſuo.qͥ poſſẽt exin de niſi ſoᷣtraheret᷑ ſuꝑbire vel faſtidire aut etiã ↄtẽnere.acꝑ hoc guius iudiciũ incur⸗ rere. Illis ſbtrahitmalo ſuo qͥ vl ꝓpterſua ył ꝓpter aliena pctã illð audirenõ merent᷑. qᷓ ſi audireta ſua foꝛtaſſis pꝛauitate coꝛri- gerẽt ¶ Oq; infelices ſr qͥ vbũ di audireñ pñ̃t.o q; infelicioꝛes qͥ etiam nolũt.o qᷓ; in feliciſſimi qͥ ⁊ oderũt.De pꝛis ſcptũ eſtim/ pedimenta mundi/fecerunt eos miſeros. Deſcõis.populꝰem̃ad iracũdiã puocãs eſt. ⁊ filij mẽdaces.filij nolentes audire le⸗ ph⸗ ppor⸗ Nenoen ſeonöne Hsttn ſüdicie qritdi dis vo cgcihon fünng Whümnintn Niſo nſun tfindiff nal ſe n. dop Gaainſeigs noncin, ahbio locuenit Unsorni „Penoaing uſacs ue Audrüfu ielgole Mennnen l aid ſenemint ſbadoao⸗ jelifcant⸗ Dömiran panlmtoi neo wulns müsdan bikvonoo Nonidy nbigfui loſon iia oſact dharn dicüfnan ginm mitate n diandei olät.O6H chtückin oöfnieg gü an olneſee Ald meomnes qui laboatis. 50 gem dei. Detertijs. Inſipiẽtes ⁊ maligni oderũt ſapientiã. Eciterũ. Deſpexiſtis oẽ cõſiliũ meũ.¶ Pꝛimi iudicabũtur vt ne⸗ gligentes ſerui.icðᷣi.vt ↄtumaces domeſti ci.tertij. vt ↄtemnẽtes inimici. Pꝛimis Auilcher homo loqui põtabſq; ſcrupulo. Scõis nullus exfacili debet niſi qui vel pter amicicia aut affinitate aut aliqg hu iuſmõi.ſe ab eis exaudiri pꝛeſumit. Sieĩ me nõ exandiri ↄſidero/reus ero ſi marga ritas ante poꝛcos ſparſero. Tertijs qͥ ver⸗ bũ ðᷣi ſubtrahit.male nõ fac̃.qꝛ exhoc ſalu ti eoꝝ ꝓuidet.quã etſi extoto efficere non valet.tñ hoc ipᷣm quaſi ſalus qð ex non au dito vᷣbo ac ꝑ hocnõ ↄtempto/minus da⸗ natur. Hincẽꝙ; quãdo cũ iudeis nos lodᷣ cõtigerit.cõfuſioni magis eoꝝ qᷓ; ↄuerſio⸗ ni dſputando oꝑpam damus.qꝛ de ↄuerſio his hactenus. ¶ Lertius aũt diuinaꝝ vo catõnũ modꝰeſt iuſpiratio.quã multis mo dis fier aſtat. Fitnq; timoꝛeamoꝛe. pu⸗ doꝛe.ↄpũctõne.deuotõne.intelligentia. ſa pienta.datõne.redditõne.augmẽtatõne.⁊ ↄſũmatõne cuiuſlibet gratie. Que(qm̃ ad alia ꝓperamꝰ)ſingillatim euoluereſuꝑſede⸗ mus.Hoc ſolũ ↄmonemꝰꝙ hec ſola voca tio ꝑ ſe ſufficit ad ↄuertendũ hoĩeʒ ceteraꝝ nulla ſine iſta aliqͥ d vʒ Fremat mõs.pᷣmat coꝛpus.tumultuet᷑oſcia.coꝛuſcẽt miracula appareant exempla.addant᷑ ⁊ doctoꝝ ver⸗ ba.mag ꝑ bec blaſphemie.murmuratões ↄtemptus. ⁊ irriſiones:detractiones.⁊ꝑ⸗ ſecutones. q; gre aut virtutes ſuſctabũtur· His itaq; de vocatõnũ modis tãq̃ʒ ꝑ exceſ ſũi dictis/ad ꝓpoſitũ redeamus. Venite in⸗ quit dñs ad me ⁊c. Cogitãti mihi qͥd ſibi dñs voluerit ĩ h verbo veite. Occurrit ſen tentia btĩ Berñ.in ᷣmone ſuꝑ cantica can⸗ ticoꝝ.lx.ca. ſic dicentis. Oſtende mihi fa⸗ ciẽ tuã Ad qͥd: vt mihi vr̃ ſe mag oſtedere vult. Ita eſt. videri vult.non videre.Quid em̃ ille nõ videt:? Ita frẽs.pꝛſus ita mihivi det᷑. Et in hoc loco ꝙ ipᷣe potiꝰ venire velle ad nos qᷓ nos ad eũ/iſinuet vtuq; tñ neceſ ſariũ eſt ad etẽrnã ſalutẽ.ſed ſuũ venire no⸗ ſtrũ pᷣcedere.nemo ſane mẽtis ignoꝛat.Eſt em̃ ſuũ/nr̃icauſa.ſicut ⁊ fitnr̃i cauſa.Eteĩ niſi ipeyeneritad nos.nos nunqᷓ; veniemꝰ ad eũ ¶ Sed qͥddicimus.Quõ venit qui vbiq; eſt. Quõ venire põtqui nuſqᷓʒ deeſt Quõ etiã veniemus ad eũ qͥ immobiliter? immutabiliter eſt ſupꝛa oĩa.⁊ infra oĩa.in⸗ tra oiĩa.⁊ extra oia? Utrũq; mirabileeſt ſcʒ vocẽ eius audis ꝙ venit ip̃ead nos. ⁊ q nos venimꝰad ip⸗ ſum. Sed videamꝰ quõ fiat qð fieri om̃i⸗ modis Buſtarek pꝛio de aduentu ipᷣiꝰad nos. ¶ Aduentus ipᷣius quadriꝑtius eſt. uẽtus inearuationis.aduentus diſpẽ⸗ ſationis.aduẽtus aduocatõnis.aduentus vltime retributionis.Pꝛimꝰi plenitudine tꝑm.ſcõs in coꝛdibo electoꝝ.tertius i cuiuſ lipʒ hoĩs moꝛte.quartus in nouiſſimo die De eo quẽ ſcdðᷣo loco poſuimꝰaduẽtu ſcJ diſpenſatonis / nücagere intendimus cete⸗ ris omiſſis. Venit itaq; dñs ad nos vel in nos / diſpẽſatiue. cuʒz mentes nr̃as illũnat accẽdit ⁊ replet/ſui amoꝛis igne. Lũcvero eũ in nos veniſſe dicimꝰ cũ intẽſioꝛẽ ſolito ſancti deſiderij feruoꝛẽ in coꝛde ſentimus. 7 tioꝛẽ credimus. Etquãto feruentioꝛes ſumꝰ/tanto eũ pᷣſen We no 3 iudicio ſeueritatis an deꝓpiciatoꝛio boĩta tis gr̃a pcedat. Neſcis quoq; quovadat qꝛ nõ intelligis ad quẽ finẽ tendat.Si auteʒ ꝓ eo ꝙ ſcire te putas q̊ vadat:qꝛ ſetis ꝙ in coꝛ tuũ vadat/ↄtentioſius querereinſiſtas ⁊ vndeveniat:.Sane me aliud reſpondere poſſe non ꝓfiteoꝛ.niſi ꝙ de eo coꝛdis loco vbi nõ ſentitpcedit ad eũ coꝛdis locuʒ vbi ſentiat᷑ Hõ em de exterioꝛibo cuiuſq; loci ſe diba qᷓi localiteradueniens ingredit᷑ſic nec ð interioꝛibo aie ſucceſſiba q̃i tꝑaliter oꝛiẽs egredit᷑.ſʒ in mutabilis ĩ ſe manẽs ab ĩ ex pientia coꝛdis ad exꝑientiã cius ꝓdit.vel certe de pᷣſẽtia potẽtie qua vbiq eſt / veni ens ad pnñtiã gre qua nücadẽ nũcabeſttrã ſit. ¶ Eſt tũ ⁊ alið qð de aduẽtu eius ſicut ⁊ de receſſu eius figuraliter dici poſſit. VUe nit ſiqͥdẽ ad nos duoba mõis.⁊ duobo mo⸗ Fcedit. venit cũ accedit vel apparet.recedit cũ abiüt vel euaneſcit. Qdcũq; venit vel re⸗ cedit/de loco ad locũ gradatim trãſt. QOð vero apparet vł euaneſcit/ex impuiſo ſe no ſtris aſpectibo ingerit vel eripit. Euaneſce⸗ reaũt ẽ iñ ad nihilũ redigi:ſʒ ab aſpectu re⸗ pente ſbᷣtrahi ſic dedño ſcriptũ eſt. Et ipſe euanuit ab oculis eoꝝ. nit itaq; dũs ad nos/cũ diuino nos exercitio ad vᷣtutes erudit.Apparet nob/ci intelligentiã ſacre ſcpture qnq; etiã nõ meditãtib⸗ inuehit. ſi⸗ ue cũ ſpᷣito lumẽ mire ſuauitad ifũdit Eua neſcit cũ nos ĩopiate ĩ mãibo aduerſarij de relinqͥt. Cũ euaneſcit mõs cadẽs defluit ? ſaxũ trãſfert de loco ſmo⸗aerobu gui cũ mẽti aſpirat ? 6 ſcis vnde veniat aut quo vadat. Vocẽ audis qꝛ gram ſentis.ſʒ neſcis vnde veniatiqꝛ nõ diſcernis vix de N⸗= SS 4 K 7 monti ſpter virtutũ altitudinẽ.⁊ ſaxo ꝓpter firmitatẽ ↄpꝑabilis erat.magna ⁊ ſubita tẽ⸗ ptatõne pſternit᷑. Cũ recedit paulatim tra alluuione ↄſumit᷑qꝛ iufirmꝰ terre ꝓpter de/ iectõnẽ vite ↄꝑabilis.exigua ſʒ aſſidua tri⸗ bulatõne fraãgit. Veniẽs aũt ſincapparee j ttitudine mi ſeratõnũ ſuaꝝ implet omne aial bñdictõe ſubito letiſicat coꝛ hoĩs.⁊ p młtitu ⁊ expectat ſuis ſcis monitis/ factis nos re⸗ ſpondere debere. Vñ neceſſe eſt fyes cariſ ſimivt occurramns obuiã ei.·¶ Ecceaudi ſtis qualiterad nos venit.qualiter nosvo cat.qualẽ miaʒ mĩia indignis pᷣrogat.Ecce nũctꝑs acceptabile:ecce nũc dies ſalutis ? tps miſerendi eius. Scpti dppe eſt. Be⸗ niguus eſt em̃ſpũs ſapientie. benignus ? ſuauis ẽ ſpũſſctũsg.ſpũs tuus o ſapiẽtia q̃ᷓ . * evx oꝛe altiſſimi pdiſti diſſimulãs pctã hoĩs ter pniam ⁊ delens ea ꝓpter penitentiaʒ. Ded qͥd: Si benigneſt/nunqͥd ineter nũ beuignus erit: Erit qͥdeʒ ſʒ nõ illis qui audituri ſũt. Ite maledicti in ignẽ eternũ. Nã ſubiecit ſchtura.Et nõ liberabit male⸗ dictũ a labijs ſuis. Quiſquis em̃ maledi⸗ cũ extremũ ſuberit qꝛ benignitatẽ ſpũſſã⸗ cti in pñti ↄtẽpſit.deinceps vero ꝑ ſpiritũ ſapientie.uecꝑ ipᷣam liberabit᷑ ſapietiã.qꝛ nec paſſio xpᷣi: nec infuſio grẽ ſpũſſancti/ illi vnq; pderit. ¶ Quappter dilectiſſimi ſi vocẽ eius audieritis nolite obdurare coꝛ da vrã.nolite ſpernere eius monita.nolite negligeretꝑs grẽ qð preſto eſt. Pẽſate fra⸗ tres penſate qͥ multitudinẽ miſericoꝛdiepᷣ rogauit/quantã iudicij diſtrictioneʒ qũq; exercebit. Qui nũc ſinũ pietatis penitẽti⸗ bus aꝑit/tũc ianuã regni celeſtis ↄtempto ribo ineternuʒ claudit. Qui nũc ſalubꝛiter clamat. Venite ad me oẽs qͥ laboꝛatis ⁊ 0 nerati eſtis ⁊ ego reficiã vos.Tũc terribili ter intonabit. Ite maledicti in ignẽ eternũ qͥ ꝑatus eſt dyabolo et angelis eins. O qᷓ; maledicti ſũt qͥ hoc audituri ſũt.O q; eſſẽt miſerãdi ſi vlla eis deinceps mia poſſet im pendi Dũ igitfrẽs chariſſimi tꝑs babemꝰ poccupemus faciẽ eius in cõfeſſiõe. vt tazʒ oꝛrendũ maledictũ poſſimus euadere oc curramus obuiã ſaluatoꝛi nrõ diſponamꝰ lone in coꝛde öaendamiinm teʒz dni vt ꝑuenia mus ad gliaʒ regni. Dit⸗ ficilis qdẽ aſcenſus/ſed ineſtimabilis in ꝑ uentõne fructus. ¶ S „ quatuoꝛ ad ipᷣm venimus.in qͥnto ⁊ ꝑueni emus. Pꝛimus gradus aduetus nriad ip ſuʒ eſt fides. ſcos dilectio tertius obedien⸗ ꝛnentõ ane qnq; nobis p⸗ ponũt᷑ gradus qbe veniamus ad ipᷣm.ſʒ in tia quartus ꝑſeuerãtia.qntus incoꝛruptio ¶ De primo dicit ipᷣedũs ĩ euãgelio.Dui venit ad me nõ eſuriet vnq;. ⁊ qͥ cediti me ſitiet vnq;. Itẽ de ſco. ODis qͥ audiuita patre⁊ didicit venit ad me hoceſt. Ois qͥ diuinã audiuit inſpiratõnẽ.veit ad me.i.ꝑ dilectönẽ ſequit᷑ me Itẽ de tertio Siquis vult poſt me venire abneget ſemetipᷣm idẽ obediat pceptis alteriꝰ. Deq̃to aũt Om̃e qð dat mihi pater/ad me veniet.⁊ eũ qͥveit ad me vtiq; ꝑſeuerãdo nõ eijciã foꝛas.De qᷣnto ðꝛ ſponſe in cantid. Veni delibano veni coꝛonabenꝭ. Pꝛimos tres gradꝰapls bꝛeuiter ſʒ eximia ſnia cõplectitdicens.Fi des ꝑ dilecõnẽ opat᷑. Reliquos duos ꝑ ſe metipᷣam veritas his vbis exoòmit.Quiꝑ⸗ ſeuerau erit vſq; in finẽ hic ſaluus erit id ẽ incoꝛruptionẽ poſſidebit.¶ Bos quinq; gradus ſic habemꝰin libꝛo ſapie deſcptos. Initiũ ſapie veriſſima eſt diſcipiine cõcu⸗ 7 . Fiſcencin. Linn aͤdiſciplinedilecrio ẽ. di ectio cuſtodia legũ illiꝰeſt.cuſtodia aũt le⸗ gũ ↄſumatio incoꝛruptõnis ẽ.incoꝛruptõ aũt facit ꝓximũ deo. Abi ptinus ſubinfert CLCoõcupiſcetia itaqʒ; ſapie/deduq; ad regnũ ppetuũ. ¶ ODð ẽ dicere. Fides ꝗẽ fidamẽ tũ/ad ꝑfectionẽ deducet edificiũ. Sapia ergo. i.agnitio vitatis / eſt edificiũ ſiuefa⸗ bꝛica.cuiꝰ initiũ.i.fũdamẽetũ ẽ fides vera. Stc ergo impoſſibile eſt fabꝛicã fieni ſine fſdamæeto.ita ſine fide impoſſibileẽ place re deo. Que fides rece ðꝛ ↄcupiſcẽcia diſch pline. qꝛ fides vᷣa/ſꝑ ↄcupiſeit ſcirelegẽ vi te et diſcipline ne foꝛte peffluat.ne foꝛte in vacuũ cunat.ne ſpũ vᷣitatis.ſpm̃ſequat erroꝛis. ¶ Poſt ↄcupiſcẽtiã diſcipline/ſed tur dilectio vt diſciplinã quã appetis noſſe ſtudeas ꝛ diligere. ne ſit ibi moleſta 1 gu⸗ — uis.lʒ aliq̃tenꝰ videat᷑eẽ nõ gaudij ſʒ mero ris. ¶ Poſt dilectõnẽ ſeqͥ tur cuſtodia legũ i/obediẽtia.qꝛ teſte btõ Oꝛe. Pꝛobatid di lectõnis exhibitio ẽ oꝑis.Optetaũt yt ip ſa obediẽtia ſit ↄſtãs.ſit vera.ſit hilaris.ſit gffectuoſa. Cõſtãs illoꝝ obediẽtia nõ ẽ/qͥ ad ea qᷓ̃ ſibi placuerint/tm̃ obedire ꝓponũt Vera nior obediẽtia nõ eſt qͥ p lucrovł cõ modo tpali tia nõ eſt qͥ cũ murmure vel reſpõſione no lentis qᷓ iuent gficũt. Affectuoſa illoꝝ o bediẽtia nõ eſt q ⁊ ſi reſpondere nõ audent rãcoꝛeʒ tñ ⁊ maliuolentiã in pectore verſãt In oꝑatonetñ obediẽtie duplex ſolet eue⸗ nire ꝑiculũ Si aũtĩeo qð dmo ſuſcipis be ten obediũt. Hilaris illo; obediẽ niwole⸗po gelcet iter mnroineea ſeinchos cohanl vincor- icſei limndoc dünigt rchllu ruptiopf tn eſtati nanen deouf gis dero⸗ ſenai Cenegan Crdn Kai⸗ urt tteco e 55 eſim Prir uinj⸗ e halimin gicornu gafeag Unä ſeciic ſactno pros: dirim⸗ mnus. nummus Thioſtk ſiczpei Deknt ſſonet Uun 8 Nip⸗ bn venin dignn anes unei⸗ Sen nhnt rck hrtäehi brnsd. deir Ge dicnsf nt ug Wertt acoe linecöan giadi Ndndiis ncomnods Eiin garegi 4 fnüͤſuekn esren⸗ fin ſye leiphee anndd Gnelegei zeu ſpilegust Opensnaſe nnn tumn in rs uit 6doste. ðð „ d ninole, podnolinndd aĩo tenere inci⸗ pias cũ rancoꝛe. ¶ Obediẽtie vero anne⸗ ctenda eſt ꝑſeuerãtia qi qd pderit ſi ꝑſeuerãtia deſit. Que bene ↄſu matio incoꝛruptõis vocat᷑.qꝛ incoꝛruptõ⸗ nẽ inchoatã in via ipᷣa ꝑfectius ↄſumani et coꝛonari facit in pria. Recte aũt ſubinfert qꝛ incoꝛruptio/ facit nos ꝓxios deo. et ꝙ „ huic ſoli pmittatdei viſio dicẽte dño. Bea ti mdᷣo coꝛde qm̃ ipᷣi deũ videbũt. Notan⸗/ dũ tñ q alia ẽ incoꝛruptio quãtenemꝰi via — — atq; alia quã poſſidebimꝰin pr̃ia. Incoꝛ ruptio pr̃ie eſt impaſſibilitas coꝛꝑis ⁊ eter na ſtabilitas coꝛdis. Incoꝛruptio aũt vie eſt caſtuas coꝛꝑis ⁊ puritas mẽtis. Uñ ad ↄmendatõeʒ ſpõſe ðᷣꝛ in canti.Pulcraes⁊ decoꝛa filia ihꝛʒ. Pulera vicʒ mũdicia coꝛ pis. decoꝛa puritate mẽtis. Verũtũ et hoc ſciendũ ꝙ bãcipam vie incoꝛruptõnẽ pfe⸗ cte nequaq; obtinerepoſſum in hac vita⸗ Quãtalibet em̃ in hac vita mũdicia fulge⸗ at / qutũcũq; ꝑ fidẽ polleat ſo tñ iſemetipo poꝛtatvñ coꝛruptõnẽ pati cogat᷑. Integri⸗ tatẽ coꝛpꝑis ſic qͥs ſᷣuauerit vtnõ ſolũ opera ſzc ſẽſus ipos ꝑ q̊s oꝑa fiũt/moꝛtificauerit Sʒ qs gliabit ꝑ oĩa caſtũ ſe brecoꝛ: Exqᷓ em̃ mẽs hũana/ puritatis auctoꝛẽ in pᷣmo parẽte deſeruit.impuris cogitatõnibo non coinq nari ñ põt.etiã ſi velit. Erittñ ꝑ grãʒ dei qñ ⁊ ſinetermino volet. ⁊valebit ſine ĩ⸗ pedimẽto.qñ ſcʒ natura nrã trãſibitĩgliaʒ qñ coꝛruptio induet incoꝛruptelã.qñ muli er. i. fragilitas huana/ amiciet᷑ ſole claritatꝭ ⁊ lunã mutabilita habebit ſub pedib de⸗ iectãvicʒ ⁊ ↄculcatã. Itaq; incoꝛruptiovie facit nos pedeũ ſ̊ icoꝛruptio pr̃ie fac nos prios deo.vtpote iaʒ ſiłes ei.⁊ Hẽ qð ſupꝛa dicimꝰ qꝛ in qnto gdu vſq; ad ipᷣm ꝑuenie mus.¶ Multa qͥdẽ ⁊ alia oꝑa ſunt qb ve nimus ad ipᷣm vt eſtelemoſia.ieiuniũ.or̃o ⁊ his ſilia.ſʒ hec ⁊ q̃cũq; ſũt talia ſbaliquo hoꝝ g̃duũ qi ſpẽs ſſᷣ genereↄtinẽt Ad fidẽ nãq; ptinetdeuotõnis feruoꝛ iuſticie ʒelus ⁊ defenſio. Ad obediẽtiã.decliuarea malo ⁊ facere bonũ abſtinẽtia phibitoꝝ. ⁊obſer uãtia mĩdatoꝝ.· Ad ꝑſeuerãtiãvero.foꝛti⸗ tudo. magnanimitas.⁊ tolerãtia.Ad icoꝛ⸗ ruptõnẽ aũt oro mũda Otẽplatioaſſidua. ↄtẽptꝰſecłi.⁊ intenſa dilectio dei.aliaq; q; lima ĩ hũcmodũ.¶ Ecceaudiſtꝭ frẽs Rm̃i bo mõis dũs velt ad nos qͥboq; mõis nos venimad eũ nũc audite q̃les ſit q̊s vocare dignateſt. Oẽs inquit qͥ laboꝛatis ⁊ one⸗ rati eſtis.¶ Venitead meoẽs qͥ laboꝛatis n initiũ boni oꝑis pctõꝝ nrõꝝ oẽs pᷣmimur. res ſuas eſſe vi . zid me omnes qui laboꝛatis. 50 onerati eſt. Quotiẽs tᷣba iſta ſci euãgelij recitãt᷑ ĩ auribo fideliũ/eleuatio moxocoꝝ.· tũſio peccoꝝ⁊ ſuſpiria ↄcitãt᷑ coꝛdiũ Quar H: Oꝛ fcoaſcim pfecto oẽs rcogſcimꝰſigii qꝙ laboꝛamꝰ⁊ oneratiſumꝰ. In laboꝛe ⁊ ſu⸗ doꝛe vultus nriveſcimur pane nrõ.⁊ onere örn (. Es qͥ labo⸗ ratis. Iſtð qui/nõ ẽ diſcetiuũ vt vicʒ refer ri debeat ad eos tm̃ qͥ laboꝛauerint ⁊ onera ti fuerit.qᷓ innuẽs aliqs fuiſſelaboꝛis ⁊ o⸗ neris exptes ⁊ ipos nõ eguiſſe mia dñi vo⸗ cãtꝭ.Eſt aũt accipiẽdũ cauſaliter.vt ſit ſen⸗ ſus. veitead me oẽs qͥ laboꝛatis et onerati eſtis.i.qꝛ vos oẽs laboꝛatis ⁊ oneratieſtis Coõduſit ei ſcptura oĩaſhᷣpctõ /vt ꝓmiſſio erfide Jhuxpi dareteenb Eͤpbe aboꝛatis ⁊onerati eſtis. Si qͥ;s ſbᷣ eodẽ ſẽſu velitac⸗ peccauerũt ⁊ egerũt grã dei.¶ cipere laboꝛãtes ⁊ oneratos/ vt ſeqns dic/ tio pᷣcedẽtis ſit q̃ expoſitio.ego ↄtẽdẽdũñ duco. Oĩs qppelaboꝛ iuxta aliqd on dici põt ⁊ ecõuerſo. Attñ hũanas actões ↄſide/ rãti / liqdo ↄſtabit aliq; draʒ poſſe aſſigri. Mlti ei laboꝛãt qͥ onera nõ poꝛtãt.nullus ãt onera poꝛtat qn ĩ hocipᷣo ꝙ poꝛtat labo ret vᷣbigrã.ſcptoꝛes.pictoꝛes.ſutoꝛes.cete riq; artifices.qͥ in penetralibo/ ſuas implẽt artes.nũqͥd onera poꝛtare dicẽdi ſũt: At il⸗ li qͥ ligna lapides ſeu alias quaſlibʒ res hu meris impoſitas poꝛtãt etonus fee ⁊ ſlb onere laboꝛaredicũt. Juxia hãcↄſideratö nẽ. qͥ leuẽ aliq;ᷓ moleſtiã ſuſtinet/ laboꝛane ſimpliciter ieihor⸗ q vo guẽ ⁊ q̃ ſupꝛa vi⸗ narrat᷑ Dicit᷑ ̊. Ueitead me oẽs ⁊c. ¶ Ca boꝛãtes itaq; ⁊ oneratos poſſum accipere Pꝛĩo vtrũq; ppłm iudaicũ vicqʒ; acgẽtileʒ. de hinc vtrũq; ſexũ virũac mulierẽ.deinde diuitẽ ⁊ pauꝑeʒ· religioſũ ⁊ ſecłarẽ.innocẽ teʒ ⁊ pctõꝛẽ.ſubditũ ⁊ pᷣlatũ.ↄtẽplatiuũ ert „ — actiuũtemptatõnibo careteʒ ⁊ temptatõni bus grauatũ ydiotã lr̃atũ.ſanũ ⁊ infirmũ ſenẽ atq; iuuenẽ. Vt inexcuſabilis ſit ois hõ cuiuſcũh ſit ſecte. ↄditõnis etat ⁊ ſexꝰ Siẽ ei nullꝰ inuẽt re.ita nullus pᷣtermiſſus eſt abſq; vocatõe. Et veꝝ qͥdẽ eſt vniuerſalit᷑ ꝙ hõ naſcit᷑ ad laboꝛẽ ſz aliqͥs (vt diximꝰ)reſpectu alterius abſq; onere eſt.· ¶ Bũtãt mula laboꝛes⁊ multa onera. ¶ Laboꝛabat itaq; iude ab initio in cuſtodiendo lraʒ legis.gẽtilis aũt totus ⁊ ſꝑ fuit ib onere dyabolice fuitutis. ¶ Laboꝛabat itẽ ⁊ adhuclaboꝛat maſcu / lus cura domeſtice ꝛoniſionie⸗ Sumicf fpoꝛtat/iureonerat?eſſe inuẽteſt ſine onere autlabo⸗ — 2 2 De verbis domini. Wenite addicta iacet ſub onere maritalis dñatõis dicetead eã dño Sub viri prãte eris ⁊ ipe ;Um paup vo opomit᷑ põdere tyrãnice dũatõis ſic ſcptũ eſt Nenatio leonis onagniin bere mo ſic paſcua diuitũ ſũt paupes. ¶ Labo⸗ rat religioſus abſtinere ſea negotis ſecła⸗ ribo ſub qbo totus ſuccũbit volẽs nolẽs hõ aboꝛat innocẽs cuſtodire in/ ſeclaris. nocentiã ſuã.qua pctõꝛ ꝑdita/ſub põdere pctõꝛũ gemit. aboꝛat ſubditus q̃liter dignã echibeatreuerẽtiã ⁊obediẽtiã pᷣlatis pᷣlatus aũt onꝰſolicitudinis poꝛtat tanʒ deo rõnem ꝓ ſubditis redditurus. ¶ La⸗ boꝛat ↄtẽplatiuus quõ placeat deo.quõ ꝓ ficiatſibi ⁊ primo.actiuus vo ſub onerea ctõnis deſudat vẽtos ⁊ pluuias mũdanoꝝ negotioꝝ tolerat.vt coꝛtine tabernacli/ in ſua puritateꝑmaneãt.¶ Laboꝛat tentatõ necares.in cuſtodia ſui.et ↄpaſſiõe pximi ſz alius multaꝝ tentatõnũ põdere pᷣgraua⸗/ tur. ¶ Aaboꝛatvdiota ſciretm̃ q̃ ſibi cõue niant.lr̃atus aũt magno ſeſponte ſubdito neri curioſitatis.ſcire appetẽs ⁊ curioſe in⸗ neſtigãs naturas ⁊ cauſas.motiões et mu⸗ tatõnes reꝝ ſingulaꝝ Vidi inquit ſalomõ wꝙhoc qʒ ect vanitas ⁊ afſlictio ſpũs eo ꝙ ĩ multa ſapietia multa ſit indignatio.⁊ qͥ ad dit ſciazʒ.addit ⁊ laboꝛẽ. ¶ Banus ⁊ſi nila tribulatõne laboꝛat/ipᷣa tñ hũanaꝝ neceſſi tatũ viciſſitudo/eius laboꝛ eſt. Infirmo ãt ſua infirmitas onus eſt. ¶ ¶ aboꝛat etiã ſe nextedio vite pñtis. Juuenis aũt ſub ons⸗ reẽ natnraliũ incẽtiuoꝝ/ poꝛtãs põdꝰdiei ⁊ eſtus. Itaq; ſi recteↄſideras / ſi diligẽter inſpicis naturã hũanã/ qͥd aliud q; laboꝛẽ ⁊ doloꝛẽ ↄſideras:? Quid habet ampliꝰhõ de yniuerſo laboꝛe ſuo q̃̊ laboꝛat ſub ſole/ niſi vanitatẽ ⁊ afflictõeʒ ſpũs.¶ LCibet in⸗ ter hec/vndecim illa Iſaie onera ad medi⸗ um adducere’ oneratꝭ iſtis.ſᷣm interpᷣtati ones noĩm/dũtaxat adaptare. Nã ꝓphetiã oꝛdine pſequi /nõ eſt nri ꝓpoſiti. mis ponitonꝰ babilonis qð interpᷣtatur ↄſuſio.Onus igit᷑ babilonis poꝛtãt incre⸗ duli qͥ ꝑpfuſionẽ incredulitatis et maloꝝ bor ſene os ↄfuſiõi ⁊ maledictõi pᷣpat Operuit ↄfuſio mẽteg ęoꝝ.⁊ iõ ↄfuſi ſunt hvahzeutteos. S. ubdit᷑onus phili mqð ſonat potõne cadẽtes. Onꝰ̊ phi liſtijm ↄgrue imponit᷑ miſere mulieri:q̃ tã viro q; ⁊ ſibi/potõnẽ moꝛtis pᷣbuit.⁊ cũ eo pariter deſtatu felicitatis cadẽs leges mi⸗ ſeriaꝝ ⁊ moꝛtis q̃s memuit ipᷣa ꝓpenſiꝰ poꝛ⸗ mi pfis ade potiſſimũ i᷑ metũ poſſum à nõ ſolũmõ pcrõꝝ ſʒꝛ crü⸗ vrẽ ſaguine plene ſüt. ¶ ad on damaſci.ſʒ ad on pꝑtinerẽt egypti qð n pꝛi⸗ tare ↄpellit᷑.ſic ipi a dño ðꝛ. In doloꝛe pa⸗ ries.⁊ ſub viri ptãte eris ⁊c. ¶ Adiungitur q́; onus Moab.⁊ moab interpᷣtat᷑ de pre. Nðonus bñ poꝛtare dicũt᷑ oẽs qͥ pauꝑta⸗ te⁊ inopia tꝑaliũ pᷣmũt᷑.qꝛ pᷣuaricatõis pᷣ⅛ 7 mũ in ipᷣis capere expi⸗ nax ſarcinas/de preq̃dã hereditaria deuo lutõne q̃i filij rahũt. Enbinferfon da maſci qð ðꝛ ſãguis pot vel ſanguĩs oſculũ Onus aũt damaſci poꝛtãt hoĩes huiꝰ ſecli q ꝑ hoc ꝙ ſeclaria negocia tam deſid erãter q; indeſinẽter tractãt q̃ vix aut nullatenus ſine pctõ ꝑagi pñt.ſãguinẽ qdᷣdãmõ bibũt ⁊ oſculant᷑.qꝛ pctis quãtulũcũq; maculari noſcũt᷑. Si ãt in ipᷣis negocijs pctã volun taria.ↄmitteret/nõ iã ſangninẽ biberet ve oſcularent᷑.ſʒ ipo ſãguine inuoluerẽt᷑ ⁊ im mergerẽt᷑qles illi ſũt de qͥbo diẽpᷣs. Viri ſã⸗ guinũ declinatea me.Et Iſaias Manus Briles vtiq; nõ interpᷣtattenebꝛe.Onus aũt egypti poꝛtãt pctõꝛes neqͥ ſſimi qͥ malicie ſue tenebꝛis ex cecati/q̃ ſe mala ſeqnãt᷑ ſcire ñ curãt.⁊ qͥ ad lumẽ vᷣitatis venire ſũmoꝑe deberẽt / tene⸗ bꝛas ſuas ſp deteriꝰpeccãdo augent. Vt ei btüs Bꝛe. ait Habet hoc plerũq; human? anim ꝓpꝛiũ.q; mox vt i culpã labit᷑a ſui ad buc lõgiꝰↄgnitiõne ſeꝑet. Hocipᷣm nanq; malũ qð agit.mẽtiſue obicem añ oclos rõ nis intſerit. Vñ fitvt aĩa pᷣꝰvolũtarijs tene bꝛis obſeſſa/ pꝰmodũ bonũ iã necqð qᷓrat agonſcat.Qux q ppe vitatꝭ qꝛ ſbᷣtiliterrep⸗ boꝝ cłpas examiat qͥ habita negligieo ꝑ mittit diſtrictiꝰ iudicãs vt necamiſia reqra tur.⁊ cũ ab actu repellit᷑ſugita ſeſu. Ge 1 qtur on ðᷣſerti maris ꝑ qð pondꝰmiſeriaꝝ babilonis recapitulat Mare pñs ſecłm ſu gnificat. deſertü vo derelictũ ðꝛ. On? gde⸗ ſerti maris.i.derelicti ſeclłi.poꝛtãt ecciaꝝ 63 (li. lati.qꝛ amaritudines ⁊ ꝓcellas pñtis ſecłi qs ꝓpter deũ reliq̃re curauerũt.in puiſione ſoditox runſu ſubire vpellük. De hicpo nitonꝰduma ſiue ydumee.Duma eĩ regis eſt ydumee. Duma ĩterpᷣtattacẽs.ydumea rrena. Hoc onꝰ poꝛtãt actiui.qꝛ trenas ac⸗ tiones ac domeſticas ſolicitudines ꝓ frib⸗ ↄtẽplatõni vacãtibo exẽplo.marthe ꝓ ſoꝛo re laboꝛaãtis pie ſũminiſtrãt.ac ꝑ hoca ↄtẽ/⸗ platõnis iubilo ſe q̃i tacẽtes in ↄſj been dei reputãt. Vñ ẽꝙ gue ſibion? Bar atiꝰexiſtimãtes ⁊ gti amplexãtes ſi cõcede⸗ ret᷑ eis cũ ↄtẽplatiuis iubilaredeo ĩ voce ex lerön as 0 ne lur reat göͤſonn goſtisl poet leong ne tönuß Tangn ceetib receo ſtnu deiadi relcer friſtere (chat⸗ Ml⸗ m Peren ina fam ſtun ſe- tiop tent lei ſuor ſuedo N opo . „ deige ſugree Perauat . Tr. ſaler polſe luuene fectedi⸗ zutt Mitiq; mmite Gior⸗ (diſc doe. Rre onh Doen Aog A⸗ lurad ahye wred kungt N pnon maneh heneg nßiei⸗ ngden Uſgtorc Cisoſel Ghabri deſcaie lulmn bimöbtei⸗ önmalgt paih biboure luncktint 1 Vinſi 6Dns Etin Kegpncd gpnpoti enebris aritrqe cbain tne en. V ighuman bikaſuiad bnnang focosro tunistene gecaderat baliterrep⸗ gigto miſanete ſen. Ge nig hinl. wone ein — . ulraronis q; implicari negocio tenene acti onis Etqꝛ inter ipo tpl⸗ 4à varijs tribulatõnibo ⁊ tẽptatõnibo fatigã qꝛ inter ipᷣos actiuos ſũtpleriq; tur.recte oneri duma ↄtinuat᷑onꝰin arabia qõ ſonat campeſtris ſiue hũilis. Campꝰvt noſtis loccertaminis ẽ dyabolꝰ aut in cã⸗ po eſt. vel q̃i miles ꝑatus ad p̃liũ.vel tanqᷓ; leo rugies ⁊ circuiẽs vt inueniat quẽ deuo ret.Onꝰ in arabia poꝛtat/qͥ põdere tẽpta tõnũ pᷣmit᷑qͥ moleſtias carnis aut ſpũs pa tit. cui colluctatio eſt tam aduerſus carneʒ ⁊ſanguinẽ ꝙᷓ; aduerſus ſpiritalia neqͥcie in celeſtib. Si aũt ⁊ arabia hũilis interpᷣtat recte onꝰ in arabia poꝛtat qͥ in tẽptatõne cõ ſtitut ſponte ſe hũiliat. ⁊ ex hũiliato coꝛde dei adiutoꝛiũ ↄtra aduerſarij tela imploꝛat vel certe ꝙ tẽptatũ/ſua aduerſitas hũilẽ ac triſtẽr quẽ ꝓſperitas ſuꝑbũ ⁊ letũ fa⸗ ciebat. ¶ Gequit᷑ on vallis viſiõis q hie⸗ ruſalẽ a ꝓpha expmit᷑. nõ ꝙ i valle ſit ſita ſʒ ꝓpłrepbos moꝛes deſpectiue ita ſit cogno⸗ minata.Onus iſtud cõgrue dicit᷑ poꝛtare frᷣatus ſiue phᷣus ſapie mũdi dedit?q̃ quia ſtulticia eſt apð deũ q̃i invalli onꝰſue curio ſitatis poꝛtãt et arbitrãtẽs ſe ꝑ ſue ſubtilita tis viſũ/occulta penetrare.ab occultoꝝ de⸗ teri caligãtveritate ¶ Jaz vero ſubditonꝰ tyriqð dicit᷑anguſtia. Onus aũttyri.i.an⸗ zaſtieporti diuerſarũ infirmitatũ angu ſtias tolerãt qꝛ hocipᷣm qð eis viuere datur ſine doloꝛib ⁊ erũnis traſigere nõ ꝑmittũt nus vero iumẽtoꝝ auſtri extremo in loco ponit᷑ quo noĩereliquie duaꝝ tribuũ deſignãtur.q ſocijs tranſmigrãtibo/in terra ſua reſederãt.q̃ reliqe iumẽta dicũt᷑ ppterde pꝛauatõeʒ ſue fidei:auſtri vero ꝓpter ſitũ lo Ci. Tribo em̃ iuda/⁊triba beniamin/adau⸗ ſtralẽ ptẽ terre pmiſſionis ſoꝛtẽ acceꝑãt ſue poſſeſſiõis:onꝰigit᷑ iumẽtoꝝ auſtri poꝛtãt iuuenes ⁊ pᷣcipue ĩſcã religioneviuẽtes.qͥ recte dicũt᷑ iumẽta ꝓpter foꝛtitudinẽ viriũ. ⁊j auſtri ꝓptercaloꝛẽ naturaliũ incẽtiuoꝛuʒ. Hitãq; foꝛtia iumẽta ĩ calidis regiõibo cõ moꝛãtia/poꝛtãt onera iuuẽtutis.tolerant grauioꝛes luctas carnis ferunt ꝓpenſiꝰrigo boꝛe. 3qꝛ? faſtidioſũ eẽt de q̃ntitate et qlitatelaboꝝ ⁊ oneꝝ ſinguloꝝ tractare/le⸗ ctoꝛi hocp exercitio reliquenduʒ ducimꝰ. Hoc ſolũ ↄmemoꝛamꝰ oĩlaboꝛãti ⁊ ᷣne rato ad grãaz dñi ipᷣo vocãteveniẽdũ indicit Ad qͥdꝛvtreqͥ eſcãt a laboꝛib ſuis ⁊ alleuiẽ ðð ſp adiuuãt in oĩ la⸗ turab oneribo ſuis.HNã ſbᷣdit᷑ Et ego refici⸗ am vos.¶ Trãſite ad meoẽs qͥ ↄcupiſcii Ild me omnes qui laboꝛatis. me. ⁊ ego reficiã vos. Quid ẽreficiã: Aer⸗ bu hoc eqͥuociũ eſt Reficere eiẽrepare.rein tegrare ⁊ alimẽto refocillare Triplex in ̊ vᷣbo ↄmẽdat᷑ eiꝰlargitas ↄtra triplicẽ nrãʒ H neceſſitatẽ. Eramſiqͥdẽ ꝑditi ⁊ qi ad nihi⸗ lũ redacti.eramꝰ cõfracti ⁊ coꝛrupti.ſumꝰ adhuceſurieẽtes ⁊ ieiuni Perditi eram?p pᷣ miꝑentis inohediẽtiã. coꝛrupti ꝑ ꝓpꝛiã cul pã.ieiuni ſumꝰ ꝓpter quotidianã deſidiam Jðc ãt ſm diuitias grẽ ſue reꝑanit nos rei⸗ tegrauit nos.refocillauit nos Reꝑauit per paſſiõeʒ ⁊ crucẽ ſuãreintegrauit ꝑ ↄuerſio nis grãʒ. refocillauit ꝑ viſitatõem aſſiduã. Anq; reparet nos eram filij tenebꝛaꝝ⁊ p⸗ ditõis.anq; reintegraret nos eramfilij mi — ſeriarũ ⁊ iniqᷣtatis. ⁊ niſi ↄtinuo rẽfocillet nos egẽtes fame ⁊ ſqualidi pmanebimus. SD3 nõ eſt pᷣtereũter intuẽdũ ꝙ refocilla tio iſta ſiue refectio triplex eſt Alia ẽ incipi entiũ.alia pficiẽtiũ.alia ꝑfectoꝝ. Incipiẽ⸗ tes alit pane laico ſiue oꝛdeaceo/pficiẽtes pane ſcõ ⁊ mᷣo.pfecti mãna ð celo. Panis incipiẽtiũ eſt.ↄſcie purgatio.panis pficiẽ: — tiũ eſt ſcꝗ deuotõ.mãna ꝑfectoꝝ ẽ pura ↄtẽ platio ẽde ſingula Nouii qͥs veniẽs adↄuerſiõeʒ ⁊ afferẽs ad dñm de regiõe diſ ſimilitudinis ↄſciam młtis oneratã pctĩs. qdaliud dignꝰẽ audirea dño niſi illð apli. Tu ſta illic aut certe ſede ſb ſcabello peduʒ meoꝝ. Nectñvilipẽdẽda ẽ ſtatio illa vlłſeſ ſio / vbi peccatrixilla pijſſima veniã obtinu it pctõꝝ. Sedeęete itaq; ad pedes dñi Ihu ⁊ recogitãti oẽs annos ſuos in amaritudi⸗ neaĩe ſue/apponit᷑a dño panis.nõ qͥdem ſubtilis ⁊ cadidꝰ.ſʒ aſꝑ ⁊ hiſpidꝰſicoꝛdeuʒ aſperũ ⁊ hiſpidũ ẽ. Pãis iſteafflictio pnie eſt.oꝛdeũ vñ ↄficit᷑panis h/ eſt ↄtritio vᷣa. pfeſſio pura. inteſa volũtas penitẽdi.⁊ deo ĩcinereac cilicio ſatiſfaciedi .Panis h̊ colli git᷑ exↄſideratõne pctõꝝ.cõſpgit᷑timoꝛe iu dicis viuoꝝ atq; moꝛtuoꝝ coqtur memn ge bẽnaliũ toꝛmẽtoꝝ. ¶ Panis ſic collectus ⁊ ſicↄſectus ad pedes dñi comeſtus gene⸗ rat ſacietatẽ. ſcie vicqʒ purgatõneʒ. MWag qppe ſacietas⁊ ſufficiẽs refectio in nouiter ↄuerſo ꝙ vicʒ nõ moꝛdet᷑mala ↄſcia depᷣte ritis.neca ſperepellit᷑ ꝑ malã volũtatẽ ha⸗ bitã de futuris. ¶ Hic panis nõ incõueni enter dici põt laicus eo ꝙ młtis etiã in ſecu lo poſitis ad manũ eſt. Oꝛdeaceꝰetiaʒ dici põt.qꝛ ſuoꝝ nõ filioꝝ cibooꝛdeũ eſt.⁊ inci piẽtes nõdũ acceperũt ſpiritũadoptionis filioꝝ ſz ſpm̃ habent interiʒ fuitut in timo re ſic excipoꝝ voceꝑ ꝓphetã 5e ie gei bßuo⸗ 50 T euz in mãib dñoꝝ ſuoꝝ ita ocli nriaddñʒ deũ nr̃jm. At vbi ꝓceſſu tꝑis is qͥ eiuſmõi iã ceꝑit reſpirare ⁊ aſpirare libertatẽ glie filioꝝ ðᷣi tioꝛe vᷣpoſito iã adept fueritſpẽ veie ꝓpt bonãvolũtatẽ ſuã puto ꝙ iã dignꝰ hẽbebit᷑ cui a dño dicat᷑. Fili ſurge ⁊ ſta ſu⸗ pꝛa pedes tuos. Etitẽ:accede huc vt tãgaz tefili mi. Accede ꝑ bonãvolũtatẽ vt tãgaʒ teꝑ ᷣuotõis ifuſiõeʒ. Stabit igikad mẽſã magnã vt videat faciẽ dñi ĩ iubilo.vt come dat panẽ coꝛã dno.paeʒvtic; lcm̃ panẽ mũ 7 dũ: panẽ coloꝛis cãdidi ſapoꝛis eximij. pa ns er ſila ſuauitat pfectũ et igne diniamo rcoctũ. pãis iſte filioꝝ ẽ ſiueamicoꝝ qͥ tã fidelit᷑ q;ᷓ fiducialit᷑ lamare pntad onʒ.pr̃ n qͥ es ĩ celis panẽ nrĩ ʒ quotidianũ dano bis hodie.¶ Pãaisẽ ſcã pᷣnotõ,panis/oĩis ſuauitas ſiue ↄſolatõ ſpũs.⁊ ſr oẽʒ paeʒ pa nis gre lacriaꝝ Hic pãis aĩaʒ eſuriẽtẽ rplʒ boĩs ⁊ ĩfũdit nob memoꝛiã abũdãtie ſuaui tatꝭ. Qui pais recte põt diciſcũs ꝓpt vᷣtutũ * exercitia ⁊ cãdid ꝓpr luq oꝑa etta mũdꝰ vt nlłi eũ edere liceat niſi ſacdotibo ſacerdos ðꝛqᷓi ſacra dãs vl ſacrificia ꝓ pplo offerẽs. OQui gᷣtałñ fuerit qͥ ꝓ vite merito ſacrificia ticipare nõ hʒ ¶ Et nota ꝙ ſic ẽ pais pane ſuauioꝛ⁊ ciba cibo melioꝛ ita ẽꝛ ſtat ſtatufe licioꝛ qꝛ is qͥ paulo añ ſebatad pedes ihu oꝛõnũ dicnep hla molzt ſcẽ mẽſe xpᷣi ꝑ. ꝑ ſpm̃ tioꝛis ⁊ mãducabatĩ geĩtu ſuo punz doloꝛis.iã nũc ꝑ ſpm̃ pietat ſurgit.ꝑ ſpſim ſcie pfic.ꝑ ſpm̃ ſoꝛtitudinis aſceẽdit. ꝑ ſpm̃ M* — — ↄſilij accedit.ꝑ ſpm̃ ĩtelligẽtie diligẽtiꝰitue tur ⁊ ↄiderat qͥd mẽſa priſfamilias dulce/⸗ dis ↄtieat.ſpũs nãq; pieta efficiteũ deuo tũ. ſpũs ſcie diſcretũ.ſpũs foꝛtitudiuis ad ſua aduer ſa validũ.ſpũs ↄſilij ad aduerſa aliea caritatiuũ ſpũs itelligẽtie ad dĩna ſpe culatiuũ vt videre iã incipiat q̃ ſit volũtas dñi bñplacẽs ⁊ pfecta ⁊ exultet ĩ mia dina. Stita qdẽ ſe hʒ ſtatꝰ pficiẽtiũ ⁊ pceſſus de vᷣtute ĩ vtutẽ eũtiũ. Lu q́; bone ihu ꝑa⸗ ſti ĩ dulcedĩe tua ita inq; ꝑaſti cibũ illoxc p varietate puectuũ ſapoꝛẽ diuerſificas inter naꝝ ſuauitatũ. Que ãt ẽ pᷣꝑatio cibi ꝑfecto rüũ: Mãna ẽ ⁊ decelo veit.mãna ẽ abſcõdi⸗ tũ qð nẽo nouit niſi qͥ guſtauit.ciboẽ ſic in⸗ cõꝑabilis ita ⁊ ieffabił.⁊ ſolꝰſpũs ſapie mi niſtrabit illũ Ceteri cibi ð tra oꝛiũt᷑ oꝛti col ligũt᷑.collecti ↄterũt᷑ criti ↄficiũt᷑. fecti co⸗ uür⸗ ſicᷣmũ ↄmeſtibiles efficiũt. Oĩia h dij ⁊ laboꝛis hũani ſũt ⁊ ſigłlis vtutibdaſ ſignari pnñt Nã ð coꝛde puro qᷓi ð tra bona paffectũ oꝛiũt᷑.ꝑ appetitũ colligũt᷑.ꝑ diſere 9 nonẽ ↄterunt᷑ꝑ aꝓpbatõeʒ ↄficiũt.ꝑ amoꝛẽ LComec fectõeʒz ꝓ capaci coquũt⁊tẽ ᷣmũ habiles eẽ inchoãtvtfre ꝗntia ſuauitat coꝛ afficiãt Sola ãc ↄtẽpla tõnis puritas qi mãna ð celoveĩt atq; imo mtto ⁊ ĩ ictu ocli mirabiliter afficit ⁊ ineffa biliter inebꝛiat aiaʒ fidelẽ/ eã dũtaxat q di⸗ gna erit ita viſitari ab altiſſio ⁊ vti tã ſuaui cibo. ¶ De his refectõibo i cãti.cãti.ſcptũ ẽ bibere monẽt h̊ ẽ cũ laboꝛeꝛ freqnti ſtudio vtutes ĩ vẽtrẽ aie ↄgerere. Pertecti ãt khmi noiant᷑ vtpote ĩſuꝑlatio gdu iã ↄſtitutii/qͥ ⁊ inebꝛiari echoꝛtãt᷑ ↄtẽplatõis vicʒ dulcedi nea ſeſiba coꝛpoꝛeis iĩ ſurſü ducẽt ſpũs alie nari. Sic ei ebꝛietas metẽ euertit ⁊ peitus ſui imemoꝛẽ reddit. ita ↄtẽplatõnis ipetꝰ aĩaz q; ſᷣleunat ab oĩ ſeſu coꝛpoꝛeo rapit et q̃ᷓiĩ obliuionẽ ſui füditꝰ abducit Tũcaccẽ cdit᷑ ⁊ ilãmat᷑ ardoꝛe mirifico.⁊ ſopi vndi q carnaliũ voluptatũ illecebꝛis exticꝭᷣ oĩm mũqdaliũ cupiditatũ fallacijs. remotꝭ a me⸗ moꝛia coꝛpoꝛ eaꝝ ſilitudinũ fãtaſjs⁊ cogi tatõnũ ↄmuniũ ipedumẽtis/tota fert ĩ am⸗ plexꝰ vᷣbi ad oſculũ ſpõſi ad ↄuimiũ xpᷣi:ibi guſtat ⁊ vidʒ q; ſuauis ẽ dñs.q; magna mł titudo dulcedinis eiꝰibi reqᷣ eſcit a turbie? a pluuia ibiſedet ĩ ſpõſi vmbꝛa:ibi mãdu⸗ cat illò dulciſſimũ dĩne ſuauitatꝭ mãna Jã q; audire digna erita dño. Vleĩ ſpõſa mea colũba mea/ ꝓxia mea.At qͥd: Vt vincẽti dem ſedere mecũ vt vicẽti deʒ mãna abſcõ⸗ ditũ vt vincẽti deʒ edere deligno vite qð ẽ in pardiſo dei mei. Hõ iã ſedebis ſub mẽſa cũ ſᷣuis.nõ ſtabis ad mẽſã cũ filijs.ſʒ ſedebᷣ ad mẽſã cũ prefamiliꝗs.vt ð bois dñigau⸗ deas et comedas cibũ illũ quẽ ignoꝛabas: tu ⁊ oẽs pr̃es tui:dulcẽ pᷣ oĩ fruciu frumẽtꝭ· vini ⁊ olei:· ¶ Lalis pfecto aĩa/cũ de pene tralibs ſpõſi ꝓceſſerit plena caritate et dile⸗ ctõne in ebꝛiata ⁊ ĩ ſe redierit puto ſi ĩtroge turvñ venerit aut qͥd audierit in ſecretario dilecti ſui.ꝙ ex memoꝛia abũdãtie ſuauita tis illiꝰq̃ refecta ẽ eructuãs ex ſnia reſpõde bit. Introduxit me rex ĩ cellãvinariã.oꝛdia uit ĩ me caritatẽ.· Et iteꝝ ſbilliꝰ vmbꝛa q; ð ſiderauerã ſedi ⁊ freus e dul gutturi meo ¶ Becẽ frẽs mei refectio aĩaꝝ ſcãꝝ:hec pa ſcua dñicaꝝ ouiũ. qᷓ; laboꝛãtib atq; onera tis adſeveniẽtibo/dñs ꝓmitit dicẽs Et ego reficiã vos.Ac ſi patẽter dicat ego parabo in ↄſpectu vr̃o meſã . ego vobis pᷣꝑabo re⸗ ez ꝓ capacitate ſingloꝝ dꝛñtez. Ego noui figmẽtũ vrDm ego noui ꝓfectũvrʒ ego noui qᷣd ſiglis expediat.qͥd ↄueiatvniner⸗ ſis. Si veneritis ad me ⁊ mãſeritis ĩ ᷣmo⸗ Comedite ãici ⁊ bibite ⁊ iebꝛiami Rm̃i In cipiẽtes⁊ ꝓficietes ſicivocãt᷑ ꝛcomedereac tutig Ollot biogte 1peins lbipe⸗ pler ai mei oin Name togi ſiem ürhibi ugrant unnbier binid, nin me incan b⸗ negde e ſocc⸗ diigr Nodbs Ufun, Cüdep mron’ Nlin h uta ſhite joi uizs mnme ne n oote inſ nim Gifnol vos. Duohb modis poſſũt hec verba accipi.ex boc nos trahere monuit.¶ ne meo mẽſurãrefectõis bonã vobis om̃i⸗ H badabo. ſʒzalijs refertã hoc Eſimpliciter re⸗ ) onibus et quibuſdaz compꝛeſſionibus re/ Fictam Er9 ſuꝑefluentẽ vel ſupcumu⸗ atam. Quapꝛopter nolite tardare nolite 2. foꝛmidare. venite ad me et ego reficiã vos. 9 9 Ego ſum panis vite.ego aqua ſapiẽtie. 7 — ego ſplendoꝛ lucis eterne· ego vitis vera et vinuʒ coꝛ hoĩs letificans.ego cxnamomu 7 et balſamũ aromatiſans:ego ſum granũ oꝛ dei penitentibus ego granũ frumenti ꝓfici entibus ego dulcedo mellis perfectis.ego panis de celo veniens habens omnedele⸗/ ctamentũ ⁊ omnẽ ſapoꝛeʒ ſuauitatis. Ego ſum lux mũdi.lucifer diei et ſol iuſticie ego viola hoꝛti. ego flos campi ⁊ liliũ cõualliũ Ego ſum via veritas et vita.ego ſuz mura electa nardus odoꝛifera. oliua fructifera. Ego ſum fons hoꝛtoꝛum puteus aquaruʒ viuentiũ et vena gratiaꝝ. Ego ſum venia — peccatoꝛũ. gratia iuſtoꝝ ⁊ gloꝛia ſanctoꝛũ. Ego ſum adiutoꝛ pauperu ⁊ pater oꝛpha/ noꝛũ ⁊ iudex viduaꝝ. Ego ſum dũs ſerno⸗ rnm. pater filioꝝ.⁊ ſponſus fideliũ anima rum. Ego iuuabo puſillanimes.reſouebo flebiles.cõſolaboꝛ flentes. Oð ꝑieratreq;/ ram⁊ qd abiectũ fueratreducam/ qð fra/ ccum fuerat alligabo.qð infirmũ fuerat cõ ſolidabo.⁊ qdð pingue ⁊ foꝛte cuſtodiã. Ve nite ergo ad meet ego reficiam vos.Om̃i⸗ bus omnia fio.om̃es inuito dimitterevos ieiunos nolo.venite ad me etego reficiam 4 equit᷑ tollite iuguʒ meũ ſupvos 7 apientia dei magnifice coͤmendatur. Sa pientie in hoc ꝙ in tam bꝛeui dauſula.oĩs recte viuendi noꝛma eſt expꝛeſſa. Genigni tas vero in hocꝙ ſuũ iugum appellauit.et Duo modo be g altero. diuina benignitas. exaltero . nignitas eius in hoc commendabilis ap⸗ pareat attende.Tollite inquit iugum meũ ſuꝑ vos. Meü inquã: acſi dicat. Jugũ qð dam impoſui mihi.et ipᷣm iugũ eſt caritas 7 qua diligo vos hoc ergo iuguz meũ tollite ſupꝑ vos.i.diligite me quia pꝛioꝛ dilexivos Vide homo ſi nõ infinita h̊ eluceſcat beni gnitas dei. qui deus eſt ⁊ creatoꝛ oim ſecu/ loꝝ. Jugum dilectionis non dedignatur trabere nobiſcũ nec ſufficere ſibi iudicauit vt eſſet inter nos et ſuper nos ſue pꝛeſentia maieſtatis / niſi deſe cenderet ad nos et eſſet 4 omnes qui laboratis nignitati imo (vt ua dicam) humilitati eiꝰ ingratus eſſe poteris. Venerarefili Adaʒ in ſaluatoꝛi tuo ſacratiſſimã eius ſublimi⸗ tatem.ſed nõ minus admirare ſinceriſſimã eius humilitatem Reuerere in illo ꝙ deus noſter eſt et nihilomin amplectere ꝙ caro et frater noſter eſt. Trahe iugum dilectio⸗ ms cũ eo qð ñ ẽ aliõ niſi vtotẽdas redama re eũ qͥ amauit teę. Contede diligere certatĩ dilige curreqntũ potes pᷣcurrere iñ npotes qꝛ abeterno dilectus ⁊ aplius dilectus iũ adhuc minꝰ diligis. Diligetñ creatoꝛẽ tuũ redemptoꝛem tuum.dilectoꝛem tuũ quan⸗/ tum potes ⁊ ex quãto debes nam potes pa rum ⁊ debes multum.vel potius debes ex multo.i.extoto coꝛde tuo.extota aima tua ⁊xecoĩb viribotuis i.exoĩ qð ſcis⁊ es ⁊po tes. Certe ſi milies ⁊ milies tmeẽs ⁊ ſcires 2⁊ po ſſes q̃ntũ es ⁊ ſcis ⁊ potes.ex! liter toto diligere tenereris eũ. Et ſi etiK ex toto hoc diligeres quid es tu addeum: Re ſpongebo tibi inquit Heliu ꝙ maioꝛ ſit de us bomine Quis pꝛioꝛ dedit illi etretribu e. Erhocrona t . etur ei: Quis ainplius dilexit euʒ vel quis ſaltem eque dilexit eum. IJpſe nimirũ nos pᷣcedit diligẽdi inchoatõe ſicut pᷣcedit eter nitate. ipᷣe nos pcedit diligendiintenſione ſicut pᷣcellit maieſtatis imenſitate. Fac er⸗ 50 ſuſcepte humilitatis. tum pergratiam mu⸗ tue dilectönis ¶ Nunquid tante actali be goo hõ qð potes.⁊ ſi qntũ debes nõ potes ¶ Siigit p̊s deum pꝛo eo ꝙ creatus ab lllo eſt. Gꝛatias agit pꝛimo ꝙ voluerit enz potius eſſe aliquid q; nihil.ſecundo ꝙ; po tius hominem q; pecus:tertio ꝙ virũ ma/ gis ; feminam quarto ꝙ litteratum poti⸗ ᷓ; ydiotaʒ. VUide tu(o chꝛiſtiane)ſi nõ mul paterni delicti per baptiſinum te abſoluit fide ſua etſacramentis te imbuit ex multis etiaz periculis te eruit et abſq; vllis tuis me ritis ad ſibi ſeruiendum te vocauit.et mul/⸗ ta te ſpiritus ſuauitate ditauit. Quid an te hecoĩa moꝛte ſua ⁊ tali moꝛte teredemit ỹ pꝛo te cedi.cõſpui ⁊ crucifigivoluit.vin cula alapas verbera⁊ ſpinas.ſputa ⁊ blaſ phemias pꝛo te ſuſtinuit. Quãtum putas in hoctibi benignitatis exhibuit q;tũ pꝛo pter hoca te amari pꝛomeruit.O q; infeli⸗ ces qꝙᷓ;ᷓ in fidelibus deterioꝛes qui tantam e ins beignitateʒz vilipẽderint aut obliuioni t adiderint ſiue etiã ↄtempſerit digni plãe qꝙ deleãt de libꝛo viuẽtiũ ⁊ cũ inl ñ ſcribãt to amplius et excellentius gloꝛiãdum tibi ſit. Etenim te deus tuus crea nit:ab erroꝛe — De verbis domini Benite Ecce quõ benignitatẽ dñi Jhu.i.benigniſ ſimam dignationem eius commendabileʒ aſpicim cũ ipᷣe nobis diẽ Tollue iugũ me unm ſup vos. ¶ Jam vo qntñ in vbis iſtis de ſapia dei ãmiratõnis caperes ſi ꝓfũdita fE ißon digne pſpicere poſſeg: Qui docet oẽzʒ hoĩeʒ ſciam.qͥ ↄdiditoẽʒ ſacrã ſcpturaʒ dq vẽtis põd poſuit. qͥd ſine põdere pferre potuit: Videamꝰ qͥd ſit.tollite iugũ meũ ſup vos. Jugũ xpᷣi ipo nrõ vſu fuitiũ dici⸗ myqißi ſoᷣſcẽ religiõis habitu ꝓfeſſi ſumꝰ pʒõᷣ ergo diẽ tollite / ſignificare voluit. q; libera electõe ⁊ volũtaria deuotõe iugũ ipᷣʒ ſbeũdüũ ſit. ollere igit iugu xpi/ nõ co actos ſʒ ſpõtaneos fuituti ei colla ſũmitte⸗ re. Et ſi ei ſũtaliqͥ q̊s ad monaſticã vitã co⸗ gãt infirmitas.cõpellatpauꝑtas.nõ h̊ reſi deat aio.ſʒ faciãt de neceſſitate vᷣtutẽ mutã do intẽtiõeʒ.⁊ tũc ipᷣa neceſſitat occaſio ñ nocebit, cũ ad vᷣitatis noꝛmã intentio dire cla fuerit. icit itaq;. Lollite iugũ meũ ſupꝑ vos.Ac ſi dicat.coꝛã vobis q̃ poſitũ ẽ iugũ meuzʒ. ſz penes vos ſit ↄſilium vr̃m. ſi yultis tollite iugũ meũ ſupᷣ vos.ſi vultis ꝑ fecti eẽ. vẽdite oĩa qͥ habetis ⁊ date paupi⸗ bus ⁊ ſeq̃mini me. Nouit deus frẽs cariſſi⸗ miqꝛ bonũ eſt hoĩ ſipoꝛtauerit iugũ.ſed ðᷣ tolledo eo/ ↄſiliũ dat.nõ pᷣceptũ/ne nos im pingere videat᷑i rãſgreſſiõis reatũ. Si ei pᷣceptũ daret/opꝑteret oẽs hoĩes obedire vł P inobedietia eternalit ꝑire. Sʒ qꝛ ↄſiliuʒ dedit/q̃i in nrã volũtate poſuit vtꝝ velimꝰ iugũ ei? rollere ſup nos. Oʒ ̊ idubitabile teneam vt ſi ſemel nosingo ei aſtrincimꝰ iã abiladi nõ liceat no emonaſtekid e gredi ⁊ collũ excutere de ſpᷣiugo regule.q anq; tollamꝰ/cã liciteq; libere poſſamveſi tare. ꝓpter qð et btũs Bñdictus legiſlatoꝛ n/foꝛmã damrtollẽdi iugi/nõ ſtati rollen tes in ipᷣo initio voto aſtrinxit ſᷣ iugo per⸗ manẽdi.ſʒ ãnũ integrũ pbatõni ſił idulget ꝛ⁊deliberatõni. vt vicʒ pbet ſeipᷣm hõ ſi poſ ſitz deliberet.an velit ferre iugũ dñi. Ac ſi diſciplo ſuo vᷣbis philoſophicis dicat Din deliberãdũ ꝙ ſemel? ſtatuedũ.atſi ſtatuerꝭ irrefragabile erit. ¶ Sʒ qͥd ſibi vult ꝙ iu⸗ gũ ponꝰqᷓ; chamũ ⁊ frenũ dñs tolli cõfulu⸗ i Nõ ſine cã hocfactũ eẽ reoꝛ ſj occhti alicu ius grã myſterij. Etſi in meliꝰ aliqͥd in pm pin nõ habueris/ego qd mihi videatexpo na. Nõ igif̃ad equi aut mulũ q chamo re⸗ gũt᷑ et freno. ſed ad bous fieri ſignificatõeʒ voluit cui ſoẽaliter cõpenit applicari iugo. Perequũ deſignatambitioſi x mulũ lutu bos ligat oſideratio nõ mag cõuenit oꝛdini mona⸗ ſtico ꝙ;ᷓ equꝰ?⁊ mulꝰ iugo ſiueẽt holocauſto ¶ Agd bouẽ ergo nrã vat cõſideratio.qm̃ ad ipᷣm facia videt᷑ eſſe ſignificatio. Vade ait ſapiẽs o pigerad foꝛmicã ⁊ diſc ſapiaz. „ Porerat ⁊ hicdicereſaluatoꝛ. Vadeoſecu laris ad bouẽ ⁊ diſce ab eo religioſã cõuer⸗ ſatiõeʒ. Ju eius opatõnib ppẽdere potes abreuũciatõneʒ cultus ſecularis.hũilitatẽ coꝛdis.ad pᷣlatos obedientiã.ad cõdiſcipu los ſocialẽ vitã. Ibi notabis oꝛatõnis in⸗ ſtãtiã.ibi cõpaſſionis induſtriã ibi lectõis ſtudiũ.⁊ ſuffragia intceſſionũ ⁊ his ſimilia Etaudi qnde Hocaialvlcsbor ſund ſo mitti ſolet. Eſt etiã aial mũduʒz eſui hůano cõceſſu.⁊ dinis ſacriſicijs aptum. taq; bos alligari ſe patitſignificat ꝙ iug z dñi tollere ⁊ poꝛtare volẽtes. abnegare ſemetip ſos ſibi ⁊ ſbalienis imperijs ĩ monaſterio degere debẽt. Oð coꝛniballigat deſignat hũiles nos eſſe debere Percoꝛnu nãq; ſuꝑ bia exbᷣmit᷑ ſicut ſcptũ ẽ. nolite extollerein altü coꝛnu vr ʒ.i.nolite ſuꝑbiãvr̃aʒ erigere cõtra deũ Per coꝛnu ergo alligani ẽ ſuꝑbiã nrãm ſub vincnlo amoꝛis xꝑi reſtringere. OQð aũt in iugo cõbinãt̃boues ſigniſicato ptere nos charitatẽ fraternitatis caſto ĩpẽ⸗ dereamoꝛe.honoꝛe inuicẽ pᷣuenire firmã nib alienis ꝓ poſſe cocurrere. Cer hocetiã ruminat. admoneturclauſtra les.lʒ diſciplie legibo coꝛpaliter aſtricti:coꝛ detñ ⁊ oꝛeinceſſant᷑ ſaqe ſcpture myſteria ruminare.Oð bos vngulã diuiſã habz Hẽ ꝓꝙaffectus ad duo dirigi debʒ Vngula pes bouis eſt ſiẽ ſchtũ eſt Planta pedis 2 plãta vituli. Per pedes aũt(vt notiſſimũ eſt e⸗ ſignãturaffectus quaſi ergovngulã duidit q gemio mouet᷑ affectu amoꝛi boni ⁊ odio mali Velcerie vngulã diuiditqui primo2ꝛn nouit ⁊ pꝛoſperitatiboſeu felicitatibus con gratulari/⁊ miſerijs compati.quiſcitiuxta aplm gauderecũ gaudẽtibi.flere cũ flẽtibi. ð bos arando glebas vᷣtit notatq; clau⸗ ſtrales din eſcpture inuigilare debent my⸗ ſterijs ſibi addeuotõnis pꝛofectũ.pꝓximis ad eruditõnis augmẽtũ. QOð etiã currum trahit apte denüciatquãte veneratõnis ſit qͥ ecciaʒ dei meri ⁊ pcib adiuuãdo pmo⸗ uere pñt Per currũ nanq; eccia figuratſiẽ pᷣs ait Curi dei decem milibus multiplex. CLurum ergo bos tra hit. quando pꝛo mi⸗ litante eccleſia religioſus qͥpiam fideliter intercedit.Qð etiam mundũ animaleſt et 4 ſtcid mei: ſunn gico infen Tmo. bugo Uiſ. 1 Aen Plſin lbemn nobis leug den Dict Cann ſuii 4d dut nn bonſ d chn tſong Hhältni cͤaſcn Mönis bilanis bisſnli Weincoſ⸗ ubünd D lgydji rlmenp hnnſteno get hnichſn wolernn me, Kingen D pe iugũ captiuitatis vrẽ. . vefſci licitũ declaratimitatõe diguũ eũ qͥ iu⸗ guz või pie poꝛtare ſtuduerit. Bouẽ qppe comedere/eſt eceẽplũ religioſi fris/actibo no ſtris imitãdo qᷓi incoꝛpare. Bos etiã in ſa⸗ crificio ⁊ holocauſto dñiofferri ſolet. Sa/⸗ cxrliriciũ ð hoſtia cuiꝰpoꝛtio aliq̃ ĩ altari cre mat.reliq̃ in vſus cedit offerẽtis. Holocau ſtü vo eſtꝗᷓ tota crematur in altari. Boueʒ igit᷑ nrm̃ ĩ ſacrificiũ dño offerimꝰqñ ꝓponẽ tes hũiliare aias nrãs ⁊ afftigere carnẽ iein nijs. vigilijs. alijsq; ſcti oꝑis exercitijs. ac/ cedẽte mãdato poꝛis ⁊ alið imperãte/vere⸗ cunde ⁊ hũilitera ꝓpoſito nrõ deſiſtimus. Nempe qð nrãzreliquim intẽtiõeʒ ⁊ volũ tatẽ fragimꝰhocin dñi ſacrificiũ accẽdimꝰ Oe aũt nrãm ↄmoditatẽ et vtiliatẽ facimꝰ. hocqᷓi in vſũ nrm̃ de ſacrificio dñi reſerua⸗ — mus. Cũ vero ad dura ⁊ aſpera nrẽq; volũ tati ꝓꝛſus ↄtraria ꝓ dei amoꝛe obedimus. qi bouẽ nrm̃ in holocauſtũ dño offerimus q nosmetip̃osa nris volutatibo occidimꝰ ⁊ ſuꝑ altare boniopꝑis igne dini amoꝛis cre mamꝰ. Vel certe ſacrificiũ ẽ bona nrã oꝑa tio ⁊ laudẽ nobis cooperãs apð ꝓximũ.et meritũ collocãs apð deũ. Holocauſtũ vo eſt ſincere deuotõis affect? ſeu pure ↄtẽpla tõnis exceſſns.cũ mẽs hũana ſpũſſãcti fer⸗ uoꝛe ↄcepto vel effũdit᷑ſuꝑ ſe vłrapit᷑ extra ſeꝛ tũc itavehemẽter ardet⁊ exeſtuatvt ei di cere ↄueniat.Aia mea iique facta eſt. Uñ: De igneſccõ.igne mdo Et ſivis ſcire deus noſter iſte ignis eſt. Hec⁊ his ſimilia vt mi bi videt᷑frẽs dilectiſſimi dũs innuere volu it cũ dixit Tollite iugũ. ¶ Sʒ cur addidit meu: Atiq; diſcernere voluit ſuũ ab his qᷓ ſua nõ ſũt. Siqͥdẽ eſt ingũ ſtat hũani. iu⸗ gũ coꝛdis ꝑuerſi.⁊ eſt iudei.ſeculi.dyaboli inferni.¶ Jugũ ſtat hũani / eſt coꝛruptio ⁊ moꝛtalitas ⁊ multifoꝛmis infirmitas.qͥ bus om̃e hũanũ gen ſubiacere dinoſcitur UVñ ſcbᷣtũ eſt. SGaue iugũ ſuꝑ filios Adaʒ Jugũ coꝛdis ꝑuerſiä/ẽ volũtas ꝓpꝛia vel ↄſuetudo pꝛaua.q rõ nrã captiua tenet᷑ ⁊ ſe piſſime ducit᷑q̊ nõ vult. De q̊ niſi filiꝰnos liberauerit nũq; vere liberi erimꝰ de cuius nobis ꝑſona pmittit᷑ Ecce ego venio dirũ/ Wugi iudei eſt obfuãtia leg ad litterã. Deqᷓ apłs Petr⸗ dicit. Quid tẽptatis imponereiugũ ſuper cæruices diſcipuloꝝ qð neq; vos neq; pr̃es vri poꝛrare potuerũt: ¶ Jugũ ſechi ẽ cupi⸗ ditas. Vñ ſtultus rex legit diciſſe ad ppłm ſ leleneag ach iugũ veſtrũ ego addã iugo vrõ. . . ſi diceret Pater me exe quilaboratis yt re ¶ Jugũ dyaboliẽ petm̃ vel iniqͥtas De qillud Naie. Jugum eĩ oneris eiꝰ⁊ virgã humeri ei ? ſceptꝝ exactoꝛis eius ſuꝑaſti. Eractoꝛ noſter ẽ dyabolꝰqͥ pœi numũ quẽ in paradiſo nobis obtulit cũ vſura exigit. qꝛ ad addẽdũpctõ pctm̃ ſp inſtigat.vt infi ne nosad iugũ et᷑ne dãnatõnis trabat Cõ tra qð oꝛamꝰprẽʒ nrĩ qͥ in celis ẽ vt glioſa filij ſui natiuitas liberʒ q̊ tuſta fuitus tenet.Hui?itaq; exactoꝛis iu gũ ⁊virgã ⁊ ſceptrũ apparẽs in carnedei fi liſuꝑauit cũ ſeductõnẽ afflictõnẽ dñatõnẽ q̃ cruetus illetyꝛãnꝰ nos tenebatad nihilũ moꝛiẽdo redegit ¶ Juguʒ inferni e eterna dãnatio. qᷓ faſciculiad ↄburẽdũ colligabũ⸗ tur.vt illic ↄiũgãtur in pena qͥ eq̃les extite⸗ rũt ichpa Dehoc iugo põtaccipi qð dũs di cit ꝑ Oſee. Pꝛopterea imponet᷑eis iuguʒ qð ñ anferet ũt ⁊ alia qnq; inga boũ curioſitates vicʒ qnq; ſenſuũ exterioꝛuʒ. q̃ iuga ſibi qͥdã in euãgelio coemerat ⁊ vt ex⸗ cuſat hahbereta nuptijs /ea ſe pbatũ ire di⸗ cebat.· ¶ Dicẽs itaq; dñs Tollite iugũ me um ſuꝑ vos nõ ad aliqð pᷣdictoꝝ nos inui Dzʒqᷣ eſt ſuꝑ vos:hoc verbo admoneri nos arbitroꝛ vt donũ ↄuerſiõnis nos celitꝰ accepiſſe ↄgnoſcamꝰ.vel vt de accepto gra tias iugiter agamꝰ.vel certe vt nos dina pᷣ cepta ad ꝑfeciũ nõ poſſe implere ſentiẽtes. ad ſuꝑne pietat viſcera aſſidue ſuſpiremꝰ. Poſſumſane in ꝓpoſitis q̃tuoꝛverbis/pn cipales quatuoꝛvirtutes a ꝓpbatas intelli⸗ gere.⁊ quatuoꝛ ineptias ſiue abuſiões q̃ in ter cl auſtrales plerũq; reꝑiũ᷑ repbatas ac⸗ cipꝑe. Virtutes heſunt. Juſticia foꝛtitudo pꝛudẽtia tꝑantia. Juſticie cõpetit qð dicit tollite.qꝛ vere dignũ ⁊ iuſtũ ẽvtcõſulẽtiad deſcas.pcipiẽti obedias cõditoꝛi Ad foꝛti tudinẽ ꝑtinet qð ðꝛ. Jugũ.qꝛ ipᷣo noĩe dat᷑ intelligite foꝛtẽ atq; cõſtatẽ es debere Pꝛn dẽtie eſtqð addit᷑ meũ.qꝛ nimirũ oꝑtet eẽ pꝛudentem vt ſcias repꝛobare malum ⁊ eli gere bonum ac ſalutare iugum Temperã⸗ tie cõgruit qð ſubinferturſuꝑ vos.qꝛ tem⸗ pꝑantis animi eſtad competentem modum cunctos affectus reſtringere etoꝛdinare. ¶ Abuſiones vero heſunt. Continuus te poꝛet indiſcretus feruoꝛ.indebita occupa tio ⁊ nimia foꝛmido Toꝛpoꝛ cõtrarius eſt iuſticie. et repꝛehenditur in hoc verbo tol⸗ lite Himius feruoꝛ exterminat foꝛtitudinè ⁊ dãnatur in hoc vbo iugũ Indebita occu⸗ 8 ſub pcti iugo ve De pverbis domini Benite tie⁊ expmit᷑ ĩ q ãnectit᷑.ſuꝑ vos.¶ gula ſi placʒ oꝛdine pſeqᷓmur. iuxta alteriꝰ loci ꝑabolã ad vineã dñi ſabaoth excolen⸗ daãalij pᷣmo mãe.alij hoꝛa tertia qͥdã ſexta vel nona.nonnulli ⁊vndecia veniũt.Hoc vᷣo ẽ ꝙ ad iugũ xpᷣi.ad fuitiũ ði ad viuẽdũ religioſe.ad militandũ ſe̊ regła vel abbate. q̃dã veniũt ĩ pueritia.qͥdã in adoleſcentia. mlti in iuuenili ſeu vixili etate.pleriq; ⁊ in vltima ſenectute. evero nõnũq; vt is q in pueritia ad ↄuerſionẽ veit/frigeſcente pꝰ modũ nouitij feruoꝛis ignidlo / vᷣtat i te⸗ poꝛẽ.⁊ qͥ q̃tidianis vᷣtutũ incremẽiis gräm ſibi apð deũ ⁊ hoĩes ↄparari debueratvitu periũ ſibi magnũ ↄqrat.Qui dũ ſolã inno cẽtiã ꝑpẽdit/ad oꝑa vᷣtutũ ſe virilit᷑ ñ accin git. Impaties ad ieiunia.ad vigilias ſom/ nolẽt'ad oꝛãdũ tepidꝰ.indeuot ad pſallen dũ alijsq; xpᷣi militibo mᷣo.carni dyabolo vſq; ad ſãguinẽ reſiſtẽtibo ipᷣe ſibi in oĩbore q̃eʒ qrit tã accidioſꝰ q; ocioſꝰ.⁊ſecreta tacita meũ. Poꝛro nimia foꝛmido aduerſattꝑan c; ſibi cogitatõe diẽ̃. Quidnã ego luereba beo: Vt qͥd ita rigide diſtricte q; viuã ſic il⸗ li magni pctõꝛes.raptoꝛes.iniuſti adulteri cogitatõeʒ ſtultiſſimã.q̃i nllus tenea tur fuire ðᷣo / niſi irretit? crimiali pctõ. Cer te ſcptũ ẽ. Diliges dñm deũ tuũ extoto coꝛ detuo.⁊extota aĩa tua.⁊ ex oĩboviribotuis Ecce deũ ita diligere iuben vt. ſ. nibil in te vacare ꝑmittas q̊ deũ nõ diligas.Quõ aũt plus poſſes ſi velles qᷓ; facis: ane q̃n tu diligis dũm etmüertetotoi ñ qdem to es innocẽtioꝛ tãto eẽ fuitio ði debes ar⸗ dẽetioꝛ:vt vłi ſcitate ⁊ iuſticia ab ipᷣo cuſto⸗ diaris.vel vt cuſtodite ſcitati vberiꝰretie⸗ ris Nõ ꝑpẽdis qꝛ cũ alij ſibi dimidiãt dies ſuos vt q̃lẽcũq; veniã obtineãt.tu tuos in⸗ tegros fuas.vt grãʒ ⁊ gliaʒ tibi amplioꝛe,ʒ adqͥras Onicſi nrern amenſpr hoctibi inocẽtiã tuã ↄfuare voluit.vt põdere pᷣõ rũ pᷣeuatũ frẽʒ tuũ/collaboꝛãdo ⁊ on ei ti bi ꝑtiẽdo iuuares Nõne cũ ꝓpt᷑ tuã deſidiã impedit᷑hec bona ði volũtas ꝑ increpatio⸗ nẽ audire dignꝰeris. Amẽ dico tibi qꝛ pu⸗ blicani ⁊ meretricespᷣcedẽt teĩr̃gno ði:vel potiꝰtimẽdũ tibi ẽ.neillð tibi maledictõis elogiũ infligat᷑. Nũqᷓ; exte frẽus naſcetcin petuũ. Verba ſunt ipᷣiꝰ dñi maledicẽtis ſpᷣ noĩe fic'/aĩaʒ hũanã folijsextriſecaꝝ obſ⸗ uatõuũ plenã ſʒ nllo ĩterioꝛis ſuauitat fru ctu plenã.Tales nimirũ erãt illi dno ãgeli ecciaꝝq̃ꝝ vni ꝑ ioheʒ ðꝛ ſcio oꝑa tua qꝛ no patio ThatRendctiä ebanafi hocqðᷣ dzꝛ 0 mẽ hes yt viuas ⁊ moꝛtuꝰes atq; alij vtinã frigid eẽs aut caliqꝰſi frigid eeshũilioꝛ ap pareres ⁊ eẽt dete ſpes.ſi calidꝰ eẽs caritate feruẽs arderes ĩ te atqʒ; alios accẽderes nũc ãt qꝛ tepidꝰes⁊ nec frigidꝰneccalidꝰ.i.quia nec hũilitate fulges nec caritate feruẽs. pun tas te aliqͥd eẽ cũ nihil ſis incipiã te euome re ð oꝛe meo.hoc eſt ð cetu me laudãtiũ eij/ cere. cð ↄtinue tepẽtibo dcã ſũt: Nũc ↄſeqnſẽ vt de nimiũ feruẽtibo aliqᷓ̃ dicamꝰ Sõt pleriqʒ; qͥ feruoꝛe nouitio ductivł po⸗ iiꝰ aſtutia ãtiqͥ hoſtis tracti/ mox vt ↄuerſi 6. fuerint/ſctitatis arcẽ arriꝑe feſtinãt ⁊ oĩa ſi ne ↄſilio ſine oꝛdiĩe ſine diſcretõne agentes effreni ſtudio ferunt᷑in pᷣceps vigilãt plixiꝰ ieiunãt⁊ abſtinet ꝓpenſiꝰ plꝰoꝛãt ⁊ laboꝛãt „ qᷓ; ↄmunis mongſterij regula vłmaioꝝ co boꝛtent᷑ exẽpla Si qᷓ eis de mõ.ſiq̃ ð diſcre tõne ſuggeſſeris.deceptõnes putãt.ðſpici⸗/ ũt.fugiũt velut nociua oĩa arbitrãt᷑ vt ſter· coꝛa.adeo ſtudioſa ⁊ odibili obſtinatõe il⸗ mirãdũ cũ ad ↄtẽplãda ſeceta celeſtia oi ſe ſe ſtudio ðuotõnis erigãt ad ãbulãdũ paci fice ĩ tra caligãt.⁊ qꝛ oclis ad ſbᷣlimia leua⸗ 8è/pedibo ñ pſpiciũt.q̃i celo intẽti /ĩ tra offe dat. Nlłi nãq; mag q;hi vnaĩmitatẽ fratꝝ p impatiẽtiã vitiãt.ꝑ iobediẽtiã turbãt.pꝰ tumaciã diſſipãt.⁊ nihilomin iſiſtũt inde⸗ feſis õoĩbo ĩtroire ĩ ſcãſcõꝝ ⁊ ſciſſimũ illð irrũꝑre dine puritat arcanũ.nec dũ tñ ipi ſᷣuare curãt vitatẽ ſpũs ĩ viculo pad. ⁊ qm̃ nõ recte pulſãt. fit iuſto ðᷣi iudicio vt ñ in⸗ troeãt. Scptũ qppe ẽ. Hereditas ad q; fe ſtinat᷑i pncipio/i fine bñdictõe carebit.de⸗ niq; ꝑ Jeremiã ð Moab ðꝛ. Oꝛ plꝰ fec qᷓ; potuit/idcirco ꝑierũt. Si ei vires ſuas me tirẽt᷑ſciret pfecto ꝙ paulatĩ lõgiꝰ itur Quia ludẽtẽ ſibi ſequũt᷑ diabolũ. Et qð mag eſt vo nolũt moðrani qð faciũt ðficiẽte pꝰmo⸗ dicũ nata coꝛꝑis fit vt aut a cept t᷑pit᷑ deſi⸗ ſtãt aut ſi ñ ðᷣſtiterit ĩfirmitates ꝑpetuas in currãt Fiatq; oib eoꝝ oneroſa ifirmitas qͥ boañ fuit moleſta ſcitas.qᷓntos hodieq; vi vmcũ car̃e iire ãicicias cui ãtea gues itule rãt pugnas.appetere delicata qᷓrere ſuauia qͥ vilia ⁊groſſa/pꝛiꝰſine ſcruplo r̃ciꝑe ũñ po/ terãt. qᷓntos itẽ viðmꝰ ꝓpt idiſcretos ſpũał exercitij laboꝛes ſẽſibo ꝑiclitatos eẽ? ad vlti mũ neſciſſe diſcernere it bonũꝛmalũ qͥ pᷣmi tꝰ int᷑ diẽ ⁊ diẽ int᷑ bonũ ⁊ bonũ ⁊ deide oẽʒ diẽ diiudicabãt uino ſbᷣtrahũt fuitio/vicio ſuo.ve inq; eis cum tam miſere fiant nouiſſimi qui vide⸗ bant᷑foꝛe pꝛimi.Tolerabiletamen ſi fiant eeis qͥ ſic coꝛꝑa ſua di Mini brap mare bnu cn d ore itich dian ile! G Nonm trou genns lirgtr⸗ 1boi mord ſ topi⸗ kwte tatdel⸗ ng ckadiſe licüpea müleus Uitnoft tutifmn bit türinoen Imül düñi eufl 9Nnin Nihſe Nchitde⸗ upbt ſcon urſhu nürgn Ghptden penpeln mmuo Nlegri sinle Teſuauid –— ſgenho⸗ AIilgd me omnes qui laboratis nouiſſimi ⁊ nõ extranei.ſi infirmitas quazʒ ſibi adduxerũt.potiꝰq; incurrerũt/ poterit excuſare eos a boĩs q̃ agere debuer̃t ⁊ſi vo lui ſſẽt potuer̃t ¶ Certia abuſio ẽ indebita occupatio Hec vicʒ ẽ cũ p poſito qͥs peitẽ tis ⁊plãgentis officio/ implicat ſeſcientijs ſeckaribo q̃ ad rẽ nõ ꝑtinẽt:q̃ ad ſalutẽ cõfe⸗/ rendã ↄſeruãdã ve/ñ valẽt. Alius addiſce re ſtudet ſilogiſmos ⁊ fallacias.aliꝰagge/ rare nũeros ⁊ mẽſuꝛas.alius callet muſice ꝓpoꝛtõnes.aliꝰ phice inueſtigat exꝑimẽta. aliꝰ ꝑꝑplexa legũ canonũ q; diſcutitargu⸗ 7 mẽta. Sic qͥſq; in eo circa qð afficitlibẽt occupat᷑. ⁊ in occupatõne ſua delectat᷑ ?⁊ ni⸗ hilominꝰcredit ſe delectari in dño.qñ qͥ dẽ? ñ r̃cedit ab oꝛdie monaſtico. ¶ Lal ni fal⸗ loꝛ aſſimilat᷑ ſamaritibo ð qboſcptura rfert qvnaq̃q; gẽs cũ coleretdeũ /dijs q̊ʒ ſuis ſ⸗ uiebãt. VUnuſqͥſq; ereĩ qð ſibi delectabile⁊ pᷣ oib diligẽdũ venerãdũq; eligit/ hocqua ſi deũ ſibipᷣi ſtatuit. Vñ ẽ illð i ꝓpha. VUni⸗ uerſa ydola domꝰiſrael depicta erãtĩ pirie te.paries in domo iſrael/ eſt obſtinatio mẽ tis in religioſo.qͥ paries/ↄtinet vdola non ſculpta ſʒ depicta:.cũ religioſus nõ om̃imo de diligit iniqͥtatẽ licet afficiat᷑ circa ali vanitatẽ. Colit igit deũ ſił ⁊ vydola qͥ ⁊ bo⸗ nis oꝑiba inſiſtit.⁊ nihilominꝰſcie alicui ſe clarivane intẽdit ¶ Quaria abuſio ſiue ĩe ptia/c incauta foꝛmido Hec ex ↄſideratõe — negligẽtis vite pcedit.⁊ niſi tꝑantẽ diſcreti onẽ adhibueris ad deſpatõneʒ ꝑducit.Si ð reſpectu młcitudinis dine mie/negligẽti⸗ as tuas penſare ſuꝑſederis.hoc ẽ fallerete ipᷣm. Sil aũt ex intuitu diſtrictõis ſuꝑne/i tꝑatetimeas.hocẽ cũ doloꝛe deſcẽderead infernuz. Quid g⅝̊ eſt: Nimirũ vt adhibito diſcretõis ſtudio.ð duoboↄtrarijs qiqðdã tꝑamẽtũ facias vt inter ſpem ⁊ metũ.inter „ ecuritatẽ.decipiẽtẽ ⁊ diffidẽtiã euiſcerãteʒ ambulãs. medio tutiſſimꝰ eas. ¶ Nũcſin⸗ gula ſingulis adaptemꝰ. Supꝛa diximus qꝛ ↄtinutepoꝛ ↄtrarius ẽ inſticie quod li⸗ qdo ↄſtabit ſi diffinitõnẽ iſpexerimꝰ. Dif⸗ finit᷑taq; ſic. Juſticia ẽ vtus reddẽs cuiq; qð ſuũ eſt.⁊ tepoꝛ ẽ viciuʒ nili exitegro red des qð ſuũ eſt. Debitoꝛes ſumꝰfrẽs charii ſimi deo.debitoꝛes pximi.debitoꝛes ⁊ no⸗ bis. Debem deo gliaʒz ⁊ laudẽ.pꝓximo cõ⸗ gratulatoõeʒ ⁊ ↄpaſſiõeʒ.nobiſipᷣis diſcipli⸗ nã ⁊ ſolicitudinẽ?. Debemdeo totũ qð po ſumꝰ.pxio qð ab ipo nobis fieri vellemus debem? nobiſipᷣis quicqͥd vᷣtutis.quicqd bone fame.quicqͥd bone ↄſcie eſſe cogno⸗ uerimꝰ. Si aũt in laude dei ſp tepentes et diſſoluti.in amoꝛe pximi toꝛpẽtes et frigi / di ĩdiiudicatõe nri negligetes fuerimꝰ⁊ re miſſi qͥ˖d tam iuſticie ↄtrariũ: Vides pla⸗ neꝙ ſic faciẽdo nõ reddimꝰcuiq; qð ſuũẽ Deniqʒ qͥd tam iuſticie ↄtrariũ q; diceute dño · tollite. cũ nos ipᷣm qð ſuſtulimꝰiuguʒ om̃imodeſatagimus deponere. ¶Biri⸗ mus itẽ ꝙ nimius feruoꝛ exterminat foꝛti tudinẽ qð de ↄꝑatõe duoꝝ ↄcertaãtiũdino ſcere facillimũẽ. Ponamꝰañ oculos duos in certamieↄgredi.vnũ qͥ validis ⁊ cõtinu is ictibo aduerſariuʒ laceſat.aliũ qͥ venien⸗ tes ictuſclipeo ſagaciter excipiat⁊ laceſſẽtẽ hoſtẽ puida expectatõe deludat.vnũ qͥ to⸗ tfũ ſimul ꝓferat ſpm̃ ſuũ. aliũ qͥ Dicpenſer e reſeruet in poſterũ. Nõne iſto q̃i ſegnitera gente ſed vtiliter ſibi pſpiciẽte. Ale dũ ictꝰ ſuos nõ moditicat/foꝛtitudinẽ ſuã extermi nat ⁊ triũphuʒ aduerſario dat: Nonne iſto vſq; ad finẽ ꝑdurantefortiter. ille ſuccũbit turpiter ⁊ ꝑdet iuſte qð nimis feruide que/ rebat. qm̃ finis nõ pugna coꝛonat᷑. Eva G frater ſingularis qͥ ſingulariter ⁊ indiſcrete facis.Eya inquã extermina faciẽ tuã vt vi⸗ dearis hoĩbo ieiunans. extermina oculos tuos vt videaris ploꝛãs.extermina foꝛtitu dinẽ tuã ĩ pũcto tꝑis vt paulo pꝰ nihil plꝰ facere poſſis.Hec eſt tota ſcitas tua.hec ſa pientia tua inſpirata a rectoꝛe tenebꝛaꝝ et caliginis qui ſe trãſfigurat in angelũ lucis Audis ꝙ dũs /noiando iugũ.ſocialẽ(vtſu pꝛa dictũ eſt) in cõuentu te hoꝛtatducerevi tam ⁊ tamẽ obſtinato ſectaris animo odio ſã ſuꝑſtitõeʒ tuã.Deus inhabitare fac vni us moꝛis in domo vt ſeruiãt ei bũero vno Tu aũt alteriꝰ moꝛis q̊ bumero ſᷣuis qͥ ab vynitate recedis Sed q̊ꝛſũ iſta pꝛogreſſioꝛ Sufficiãt h.¶ Itẽ dixim? idebita occu⸗ patio expellit pꝛudẽtiã.qm̃ oria ẽ illi NlRon eĩ bñ ↄueniũt nec ĩ vna ſede moꝛãt᷑ſciama ieſtatis ⁊ ſciavanitad.nõ magis q; duo ad uerſarij in vna domo:.q̃ eiʒ ſocietas luci ad tenebꝛas. An qͥs loc tẽpli dei cum ydolis Aut qre filij iudeoꝝ ĩibꝛlʒ loquũtaʒotice. qͥ etiã ĩ azoto poſiti deberẽtloqui iudaice: Nec hoc dicim ꝙ iſta ſcire ſit malũ.ſʒ ꝙ rli gioſo ĩ his nimiũ occupari ſitvitioſũ Deni q; iſta ñ mõ diſcereſʒ olĩ didiciſſe. Nũccu⸗ ra alia nos ſolicitat. Occupent᷑ in his ſecu⸗ lares ne iocentur.ne venentur.ne foꝛnicẽ tur vbi autem iſta deſunt/illa quid faciunt Lum debeas in lege dei meditari die ac nocte/q̃ mẽte ruminas ſylogiſmos ⁊ argu⸗ „ * mẽta vanitatis tue.Dicẽte dño.meũ.tu ne ſcio qͥd aliud iugũ videris ducere cũ ſeclari bus. ptẽ tuã foꝛtaſſe cũ ypocritis habiturꝰ ¶ Dirimꝰetiãꝙ icauta foꝛmido aduerſat tẽperãtie. Illa deſpatoõnẽ repmit qᷓʒ iſta ſug gerit. Illa coꝛ letificat qo iſta ↄturbat. Si te petꝛẽ cõſideras ait Bꝛe.optet vta tedo minũ nõ repellas. Repellis aũt ſi deboni⸗ tate eins ꝓptertuã maliciã deſpas:.ſi de im⸗ pfecto tuo intꝑate foꝛmidas. Si oꝑa no⸗ ſtra ſufficerẽt nob. dine mie qͥs locus eſſet Pꝛopterea dat᷑grãvt nõ gliet᷑oĩs caro co rã illo.cũ ſe videtꝑ ſolã obtinere grãʒ qð ñ põt ꝑ vircutẽ ſuã. Si vilitatẽ tuã ↄſideras magis inſta.cõfide.ſpera.dlama ⁊ depᷣcare altiſſimũ et dabit tibi petitõnes coꝛdis tui Cũ audis dicentẽ dñm/ſuꝑvos reſpiraad grãm. gratus eſto grẽ.et de viribatuis noli pſumere.¶ Eccede iugo dñi qᷓ potuimꝰdi ximus.młta qdẽ.ſʒ ñ ola foꝛtaſſis q debui⸗ mus. Sed qꝛ ad alia ſeq̃ntia ꝓperamꝰ.iſta ad pñs ſufficere credimꝰ. Veꝝ qꝛ btũs Be nedictus.iugũ dñi/ ſcolã dini fuitij noĩat. qͥd ĩ hacſchola agẽdũ:qͥ dve diſcẽdũ /ſit vi⸗ gilãter audiamꝰ. Seqͥ᷑ Et diſcite a meqꝛ mitis ſũ ⁊ hũilis coꝛde. Ptʒ pfecto qꝛ ma⸗ giſter noſter ipᷣe ẽ xpCᷣs qͥ nos a ſe diſcere mo nuit.fcũs ⁊ ipᷣe nobis exẽplũ bonoꝝ opeꝝ Vos vocatis me inqͥt magiſter ⁊ dñe.⁊ bñ dicitꝭ. Sũ eteĩ. In hoc inqͥt ↄgnoſcẽt oẽs qꝛ mei diſcipuli eſtis. ſi ſic ego ſũ.mites et hũiles coꝛde fuerit. Mea actio vrã ẽ lectõ meavrã eſt diſciplina.diſcite ga megꝛ mit ſũz hũilis coꝛde. Płcra frẽs dilectiſſimi ex hoꝛtatõcũ mgꝗr exhibʒ h̊ᷣ ĩ fac qð docetver bis. diſcipulos pᷣceditvita q̊s vult pfectos eſſe ⁊ eruditos coꝛde in ſapia.(Diligẽdꝰ plane⁊ oĩ ſagacitate imitandus.pᷣſertim cũ nil echibeat.nil doceat aliud q̃ʒ mãſuetudi nẽ ⁊ hũilitatẽ coꝛdis.Apparʒ ergo qᷓ; ama bilis fuit dũs Ihs.vtpote mitis et hũilis coꝛde.Sic eĩ ois iracũdus ⁊ arrogãs/odi oſus. ita eregione oĩs mãſuetus et hũilis / gratioſus. Mãſuetudo aũt hoĩbo.hũilitas deo amabilẽ ſolʒ reddere hoĩeʒ. Amabiis ergo eratdñs ih̊s et młtũ amabilis tã ama bilis ĩ mãſuetudine ⁊ hũilitate ſuaqᷓʒma⸗ gnus etlaudabilis ĩ maieſtate dina. Dicit itaq; ſe mitẽ ⁊ hũilẽ coꝛde.(¶ Nã q mitis ?⁊ hũilis eſſet dictis et factis nõ opꝰhabebat bhocↄmẽdare diſcipulis ſuis. Ipi em̃ vide rũt ⁊ audierũt ⁊ ꝑ ſpexerũt.oculis ſuisꝛma nibtractauerũt viderũt ⁊ anũciauerũt no- bis.Que aũt videreꝛ audire nõ poterãtne De verbis domini ceſſe habuitvel potins ipᷣi neoſſehaͤbictt ⁊ ipᷣeannũciaret eis.qꝛ argumentũ coꝛdis verba ſüt. ¶ Tüigit᷑ virt; habeattres dif⸗ ferẽtias/ duas fecit exemplo.tertiã verbo. Mitẽ ſe ⁊ hũilẽ demõſtrauit in dictis quã⸗ do hoꝛrẽdis blaſphemijs laceſſitus ⁊ quin quies habere demoniũ dictus.ad doctrinã ſe qʒ ad ↄtumeliã ſe potius erexit. Mitẽ et hũilẽ ſe demõſtrauit in fac.qñn ſic ouis ad occiſionẽ ductus ⁊ q̃i agnus coꝛã tonden⸗ te ſe ommutuit.ſe ligãdũ flagellandũ expo⸗/ ſuitq ſolo nutu potuit necuiſſe malignos Ciu igit᷑ nllus ſciret qͥd eſſet in eiꝰ intenoꝛi hoiĩe niſi ſpũs eius qͥ in ipᷣo erat.bonũ qð in coꝛde babuit. verbo diſcipulis ꝓpoſuit ⁊ hoc eos diſcereatqʒ imitari pᷣcepit.Eſt ãt ⁊ aliud hic cõſiderũdũ. Virtus qͥdẽ alia cõ ſiſtit in actu.alia in affectu. Virtus ĩ actu vireeſt. virtus in affectu virt? virtut̃ eſt. WUWirtus q;talibet ꝓferat᷑i actu:aut ꝑpꝑua eſt aut ulla/ niſi etiaʒ de coꝛdis emittatur affectu. Si em̃ bonũ facis ſinecoꝛdis affe ctu.beſtialiter facis ⁊ virt pua eſt. Si bo⸗ nũ cõtra coꝛdis affectũ fraudulẽter facis - virtus nulla eſt. magis vitiũ reputat᷑. Hic pᷣs ait Eructauit coꝛ meũ vᷣbũ bonũ. Ver bũ ſane bonũ nõ eſſet/ niſi ex bono coꝛdis affectu pdiret. Hincẽ etiã ũlud qð ad cõ⸗/ mendatonẽ ſponſe in canticis canti.dicit᷑. Emiſſiões tue ꝑadiſus maloꝝpunicoꝛuz. Malapunica foꝛis rubicũda ſũt intrinſe⸗ cus granis repleta. Bone igit actõnes de bono coꝛde emiſſe ⁊ egreſſe.recte/paradiſo maloꝝpunicoꝝ ↄpant᷑.qꝛ ⁊ hoĩbo foꝛis ru tilant ꝑpietatis exhibitionẽ.⁊ deo ſeſe intꝰ copulant/pꝑ chaꝛitatis affectioneʒ. Vt Oᷣie dominus nobis pꝛeberet exemplũ nõ ſolũ bonioperis ſed etiã mundeaffectionis.di ſcite inquita me quia mitis ſũ⁊ hũilis coꝛ⸗/ de.qꝛ nimiruʒ nullius momentiapim deũ eſt echibitio bone actõnis quaz nõ cõmen dat emiſſio pieaffecrõnis. ¶ Sane notan duʒꝙ duas inſinuauitvirtutes.maſuetudi nem⁊ humilitatẽ.q in his ſummacõſiſtat pfectionis. Sunt etem duo/qbus ſemper impugnãtib ab ſtatu ꝑfectõnis euertimur pꝓſpa vicʒ ⁊ aduerſa. Verba igitdñica ſicöᷣ bemꝰattẽdere ꝙduo doceamuropponere. mãſuetudinẽ aduerſis.ꝓſꝑis hũilitatem. Si qͥ enobcũ pſꝑis advotũ ſucceſſib poil lẽt ⁊ bonis tꝑalibo ⁊ aĩ trãqͥllita tibgaudẽt tũc ſe ĩ grãꝝ actõibo exertatq; ↄicirca ſe be niuolentiã debita cũ reuerentia ſuſcipiu nt —— cum aũt iniurijs incõmodis tãgũi/moxin tgoes nphe netſ Unt gid Thum 60 /l 5 1 gan urid⸗ cker mn. ſinert fſinon fiolim mnge deise ſeinge Gens büm deig telie be⸗ bur⸗ ige h nnen teden iniſi mMbn lyen nfeob quift. mMulien Ligul unieo⸗ bined⸗ numirü noimng ſtſc feſomm ſacz isye ſonne ſpi eſen nuli (lſa ui lcrcs o heto, toqni⸗ nn Diie Clen imng i mmen 8pon eRi elui npienn nich nnnur Asef Tincs uni ni⸗ V wocnds adof n diat norz. umnſ onesde adiſo dſceint lnoſoi monisd hilen⸗ eri nocinen e enci rpen munur caſci oneſe⸗ itgtenn⸗ ſinnn nun noen boni iiſdu Ad me omnes qui laboratis. murmuratonẽ᷑ atq; i impatietiã ſeu ĩ medi tatões vltõnis ꝓſiliunt. Hi nimirũ hũiles rũ olim pplłs dei terras poſſedit. Scptuz bũtur.ꝑ q̊s vt dictũ ẽ.octo pncipalia vitia Pignis vẽter ñ gignit ſenſũ tenuẽ. ¶ Ca . —— — dzmn niſi getiliũ: Cetera nempe coꝛꝑis nti mbꝛa.ad nutũvolũtatis nr̃e mouẽt᷑ ⁊ ſtãt illavero mẽbꝛa in motu ſuo nec voluntati nfe obediũt.necſ bᷣiacẽt ptãti nec rõnẽ ſe⸗ quũt᷑. De cuiꝰ motꝰ repᷣſſiõe in laudẽ foꝛtꝭ mulieris ðꝛ. Et cigulũ tradidit cananeo. Ligulũ q ppe tradere cananeo/ ẽ motꝰlu⸗ xurie ↄtinẽtie legib reſtrigere.Hincdeio hãne ðꝛ.zona pellicea circa lũbos eiꝰʒonã nimirũ circa lübos põit.q laſciuiẽtis car⸗ nis impetus ſtrigit. ¶ Hethe vanã gli ſignificat.q̃ ex eo ꝙ ĩ opibo ſuis ſꝑ diſplice etheꝰ vanã gliaʒ re foꝛmid it et ñ ſolũ alijs ſtupoꝛi eẽ ſolʒ ſʒ ipᷣa q̊ʒ deſe ipᷣa ãmirat᷑ ⁊ ſtupet recte foꝛmi diĩs vel ſtupens interpᷣtat᷑. ſonat am aricãs ſiue amaritudo ſignificat ſupbiã.cuiꝰ qꝛ ꝓpriũ ẽ tãte ſꝑ obſtinatõis eſſe/ vt nullius ſenſui vel volütati cedere. nullius dignetur verecundie parcereama ritudinis ſemꝑ et indignationis ipſa ſibi cauſa efficitur. ¶ Phereſe or fructificatõ noꝛreꝰqoᷣ in pꝓſperis ſʒ nõ ſũt mãſueti ⁊ mites in ad H neo. Cg ʒ cõſtantiã in tribulatõnibꝰ tenẽt/ſʒ pſpitatis tpe de ſucceſſu intꝰſuꝑbi unt/hi vᷣtutuʒ alterã ſeruãtes.alterã neglis gũt Debemꝰ ãt ⁊ mãſuetudinẽ humilitati ⁊ humilitatẽ mãſuetudini iungere:.et hinc aduerſa ſufferẽdo.illinc pſpera non curan do/ elicere.ne cũ ex vna ꝑtedecoꝛiapparu erimꝰ. exaltera deturpati diſpliceamus. ; ter had memoꝛiã veniũt octo illa pncipalia vitia. qᷓ pñtiã ſẽtire oĩm eſt.na turã diſcernere paucoꝝ. ↄtra q̃ vt nob vi det᷑ ex vbis pᷣmiſſis nõ mediocrit᷑ↄmuni⸗ mur. Octo qppe pncipalia vitia eẽ ſctĩ dik finiertſumẽtes aucoꝛitatẽ exteſtmtovłte ſtimonio legis.in q̃ nüerãtur ſeptẽ gẽtes q nanq; eſt. Et introducã vos ad loca cana-/ nei et echei amoꝛrei ⁊ phereſei euei t iebu/ ſei ⁊ gergeſei.· Quiboſeptẽ dum egyptioꝝ gens addit/ ꝓculdubio octo gẽtes deſcri deſignant ſic ex eaꝝ interpᷣtatõniboetiã inꝰ telligi põt. ¶ Egyptiꝰetenĩ interpᷣtat᷑ tene- bꝛe ⁊ deſignat gulaʒqꝛ guloſitas obtene: bꝛat ⁊ obſcurat intellectũ. Juxta illð puer biũ qð de greco trãſtulit Hiero.in latinu. ⁊ inquinet. vicijs opponi debere. licere. viueremus. laria redũdent.nõ vt corda mũdent᷑ ⁊ vᷣtu tũ receptacula fiãt. Vel dr fructificatio q̃i fructꝰfuſcatõ.q fructũ boni oꝑis obfuſcet 7 ueus interpᷣtatũ ſonat fer rũ ſiue peſſimũ.ꝑ qð peſſimũ ⁊vere ferreũ viciũ denotat᷑ inuidia.q̃ duriciã coꝛdis in ducit.et ſũme malicie nutrixẽ. Jebuſeꝰcõ cultatõeʒ ſonat ⁊ accidiã animi ſignat qͥ ð uictũ a ſe tanq; plaſtes ↄculcãs humũ/ani mũ elidit et ↄculcat vt ſternat eũ demonũ zi pꝑ qðdeſignat᷑auaricia q̃ fructum facvtiq; carnis nõ ſpũs.ſtudioſiꝰ inſiſtẽs oꝑibo cuʒ mũdo pituris/ q́; oꝑibo deoplacituris. vt ſcʒz impleãt honea ſaturitate.⁊ vino torcu pediba ↄculcãdũ tanq; lutũ plateaꝝ. Ger⸗ geſe innuit irã eo ꝙ colonũ eijciens inter⸗ pᷣtat.qꝛ hoc hʒ p ceteris vitijs ꝓpꝛiũ/ꝙ ipᷣa colonũ ↄſcie ſuea poſſeſſiõe coꝛdis eijcit. atq; duras tũc cogitatõnũ obices ponit.et ſic impedit eiectũ ne poſſit cernere veꝝ qðᷣ in intimis manet abſcõditũ. m (¶ Hoꝛũ at octo vitioꝝ duo ſunt camalia.reliqua ſex ſpũ alia. IAlla carnalia qꝛ in coꝛpis mẽbꝛis eoꝝ oꝑatõ ↄſiſtit. Iſta vocãt᷑ ſpnalia ſiue coꝛꝑpalia.qꝛ in coꝛde actitantur. VUt & dñs nos ad exterminatõeʒ vitioꝝ ſuis verbis inſtrueret / duas tm̃ vᷣtutes poſuit maſue⸗/ tudineʒ ⁊ hũilitatẽ. Que verovitia his vir tutibo ↄterãtur/innniſſe videt᷑ cĩ appoſuit rn gigni coꝛde. Per hoc ei ſignificare voluit duas naneꝰ ecpmit lurxuriã qð ⁊ ↄgrua inter=ta tõone demonſtrat. Interpᷣtat᷑ em mot? eoꝝ hasvirtutes.ſex ſpũalibus ſeu coꝛdalibus Ded illa duo car t? Dinime Hã nalia nũqͥ intacta reli ad eoꝝ excinctõnẽ ptinet qð ꝓmiſit. Tolli te iugũ meũ ſuꝑ vos. Neq; em̃ tam inſipi⸗ ens quis iuguʒ chꝛiſti ſuſcipit/ qui non in ipſo ſuſceptionis initio ſeſciat gule et ven⸗ ſüt dura illa ⁊ aſpa per que iturad deũ que beatus Benedictus iugũ ſuſcepturis / dili gentius iubet pᷣdicari. Durũ eſt ſiquidem boꝝ oblectamẽta aſſueta relinqre. Aſpe idinis blandimẽta illicita/non rũqʒ eſt ¶ Sub quo gemino malo / omnes arnudcnngenne⸗ eſſemus.i. cũ gentilit 3. At poſte; gentilitatẽ exuim?. poſtq; abiectis tenebꝛis lux in dño eſſece pidmus. poſtq; duobus carnalibus vitijs fuire iã nec volumꝰ diuinit inſpirati.nec valemipᷣa oꝛdinis obpuãtia impediti de, bemus manſuetudinẽ ethũilitatẽ coꝛdis:- vigilãter tenere quo ſex illis vitijs ſpiritu⸗ alib valeam reſiſtere. ¶ Debz ergo hari ͦs — e virt ũt vtacq; trifoꝛmis eſſe.qꝛ tribo vtra⸗ q; vitijs opponenda eſt.Opponit᷑aũt hu⸗ militas.ſuꝑbie.vane głie.⁊ augricie.ã/⸗ ſuetudo.inuidie.accidie.ire ¶ Sit quoq; huũilitas.depᷣſia in ſerefiexa ad ſe reduſa in tra ſe Depꝛeſſa ſit in ſe.ne de ſe alta ſapiat. refiexa ſit ad ſe ne hũanũ fauoꝛẽ querat. re⸗ duſa ſit intra ſe ne res perituras vagabũda ambiat. ¶ Sit quoq; manſuetudo carita tiua.ſit iocunda ſit tranquilla. Caritatiua ſit vt ꝓ aliena felicitate nõ teneat liuoꝛem. Jocũda ſitvt de ꝓpꝛia aduerſitate nõ habe at doloꝛẽ. Zrãquilla ſit vt ĩ nllo caſu exer⸗ ceatrancoꝛẽ ſiuefuroꝛeʒjʒ. Sic ſub iugo dnico poſitus frater et in pꝛelio dñi conſti tutus virtute manſuetudinis et humilita⸗ tis circũfultus vndiq; vniuerſa pꝛeualebit tela nequiſſimi ignita extinguere. munitꝰ abintus ↄtra ſuꝑbiam.de foꝛis ↄtravanã gloꝛiã.ſurſũ ↄtra gulã.deoꝛſũ ↄtra luxuriã a dectris ↄtra auariciã.a ſiniſtris ↄtra acci diã abanteri ꝛi pteↄtra irã.a poſterioꝛiõ inuidiã ¶ Qali in nauigio ſubiectus per hoc mare magnũ ⁊ ſpacioſũ/octo illa notiſ ſima maris picula pꝛouidus nauta ⁊ ſtre/ nuꝰeuitabit Dico aũt carybdiʒ gule⁊ ſire nas luxurie ſcillaʒ ſuꝑbie ⁊ ſirtes vane glo rie piratas auaricie et beluas inuidie ven tos accidie ꝓcellas ire ¶ Jam vero ſubla to iugo ſaluatoꝛis ⁊ appꝛebẽſa diſciplina manſuetudinis et hũilitatis.qd mercedis veritas pmittat celeſtibo diſcipulis audia⸗ mus. ¶ Dequit᷑ Et inuenietis requiẽ ani mabus veſtris. Bemina eſt aiaꝝ requies. Vna in pñti.alia in futuro. Iſta babʒ me ritum.illa pꝛemiũ. Per pꝛimã habet᷑ſcõa. ieper meritum pꝛemiũ.ſicut ſcriptum eſt. Erit ſabbatũ exſabbato. hoc eſt p requie pectoꝛis/dabit᷑requies eternitatis.Et iſta quidẽ que in pᷣſenti eſt/requies aĩoꝝ dici poſſet.illa vero que in futuro erit requies animaꝝ. Tamẽ ⁊ de vtraq; ſimul ⁊ devtra libet ſingillatim/ poſſunt accipi verba do⸗ minica. ¶ Pꝛima igit᷑ reqes miłtis ĩ ſacra pagina noĩbus appellat᷑. Dicit᷑ em̃ bona oſcientia.bona volũtas.pax pectoꝛis,.trã⸗ qnuillitas coꝛdis.puritas mentis.refrigeri um anime.cõſolatio ſpũs ¶ He qua quia ſub noĩe refectõnis ſupꝛa ſatis ad moduʒ diſputauimus / ea nunc tacita deſcda ali⸗ quid dicenduũ videt Sʒ qꝛ ipᷣa ſinẽ pñtis vite ſequit᷑qð de ea dicere intẽdimus / in fi M nem putismonis differamus ¶ Sequi b mõis ſoluit᷑. tur Jugũ eĩ meũ ſuaue eſtꝛ onus meũ leue Bupꝛa tm de ingo dem eſt de onere vero nlla fuit mẽtio. Jugũ qͥdeʒ dñiſᷣuitutꝭ eiꝰ eſtaſſumptio.onusvero eius qͥd aliud eſſe pt/qᷓ; hoc qð diſcere ſub iugo pᷣipumurſcʒ vt ſimus mites ⁊ hũiles coꝛde.Eſtergo iu gũ monaſticus oꝛdo.onus aũt pietas mẽ⸗ tis ⁊ coꝛpalis exercitatio. Dicat ergo dñs Jugũ em meũ ſuaue eſt ⁊ onus meũu leue. ¶ Bed qͥd dicis bone mgr: Nunqͥd igno ras ſcriptũeẽ.multe tribulatõnes iuſtoꝛuʒ / 7 7 „ MNon meminiſti dictũ a te. Ecce ego mitto vos ſicut oues in medio lupoꝝ.Etitẽ In mũdo pᷣſſurã habebitis.Hõ pᷣuidiſti dicẽ⸗ dum. Per multas tribulatõnes oꝑtet vos intrare in regnuʒ celoꝝ:Et illud. Omnes qͥ volũt pie viuere in xpᷣo ꝑſecutõeʒ patien tur. Quõ ergo iugũ tuũ ſuaueẽ ⁊ onus iu⸗ um leue: Dãna ⁊ pſcriptiões ꝑpetiniuri as ⁊ ↄtumelias nõ vlciſci.duros in coꝛꝑe ictus ſuſtinere.aiaʒ ponere.nunqͥd hoc ſu gue eſt ⁊ leue:? Eſt vtiq; ſʒ aplis ⁊ marivri⸗ bus. ¶ Coꝛp?caſtigare ieiunijs:alaʒ affi⸗ cere lacrimis ⁊ of̃onibo.volũtatẽ ꝓpꝛiã odi re.ſolitudinẽ amare.nunqͥd boc ſuaueeſt ⁊ leue:? Eſt vtiꝗ;.· Dʒ veris xpᷣi cõfeſſoꝛib⸗ ⁊virginib.¶ Quõ inquis: Hic pꝛimũvi dete frẽs mei qꝛ dñs diſcipulis loq̃batur. Silocutꝰ fuiſſi turbe illa verbũ reſpuiſſʒ qꝛ viʒ verbi nõ intellexiſſʒ. At diſcipuli au dierũt ⁊ ſ ceperũt.qꝛ qð dicebat/verũ eẽ co gnouerũt. Audiamꝰ nos qð ðᷣꝛ ⁊ quõ veꝝ ſit qd dr intelligamꝰ.Hec eĩq̃ſtio duo ba mõis ſoluit᷑. ¶·Pꝛio qdẽ qꝛ aie vere de⸗ uʒz diligẽti/⁊ iuſticiã eius fideliter eſuriẽti⸗ etiã amara dulcia vidẽt᷑⁊ aſpa ſuauiaNo uimꝰ hoc ꝑ ſciaʒ.ſjj vtinã ſciamꝰ⁊ p ecꝑien tiã. Accede hõ ⁊ expire q; ſuauis ẽ dñs.⁊ ; leue ſit onꝰeiꝰ. Nemo eiĩ ſcit qͥ necdũ gu ſtauit. Si ita nõ ſentis / ipe tihi teſtis es q; nõdũ guſtaſti. Ad hoc infinita religioſoꝝ mltitudo veꝝ eẽ teſtat᷑ Alio mõ ſoluit᷑ hec queſtio ſi dicamꝰ ꝙ iugi dñici ſuſceptio et oneris eiꝰ poꝛtatõ/quis qͥdẽ videat᷑⁊ aſꝑa ſʒ ĩ cõpatõe ſclariũ moleſtiaꝝ valde ſuamis ⁊ leuis ſit.Reſpice(vt exẽplis vtamur) fu⸗ res ⁊ latrones.pᷣdones ⁊ adulteꝛos.quan tos laboꝛes.quãtas vigilias:quantas cu⸗ ras expẽdant vt excogitatas neqtias ade fctm̃ ꝑducã Reſpicite ⁊ eoſqͥ ⁊ honeſtioꝛa q̃dãmodovidẽt᷑ exercere negotia.diuerſos dico mercatoꝛes mari terra q; mercimõia ſua circũferẽtes.qᷓuta incõmoda ſuſtineãt . ſte honn n hn Co⸗in nnn nob lun ſ les gut co lo⸗ loͤt cl gu N ”l “” . Benite qui laboꝛatis zi ie ſubeant pericula. vtad modica ſtipendia ſarium nobis ſit diuinum auxiliũ. tertia vt gexx perituraſcq; diuitias qñq; ꝑtingant. Reſpi appareat ſi vere deũ diligam pter quez la ingGH cite deinde ⁊ fuos militib. milites pꝛinda· lia ſupare cõ endimꝰ. quarta vt occaſione ne. Ppiba etiã ad illicita queqʒ ſeruiẽtes ⁊ in ei⸗ hui tentatiõis etiã alia vicia coꝛrigamus ne do.in currẽdo.in ſtando.die nociuq; labo de quibo añ nõ multü curabam quĩta.vt lgn lantes. Reſpicite e diuerſo dei miſtros ĩG ce moõ ſit nob ꝓ pena ⁊ q̃ſi p ſatiſfactiõe.qð o ENGH nobijs ſedẽtes. modicũ qdẽ laboꝛantes et lim fuit in tumpi delectanie. ſexta nede do/ g plurimũ pauſantes.inſuꝑ ⁊ p reqetiõe ſua nis gre q accepimꝰ/ſ uꝑbiamus qð. foꝛſ̃ H Nelun ſi , laboꝛe maximo reqez eternã expectã/tan accideretſi ſo ſine tẽptatiõe viuerem. ndtie ene maltg din allors viadeſcen. EI ſRlaneremptatioemaut maioaut ſal⸗ Sdarn düta infanar̈ iſtiaſcedat ad regna ſux te eqlis cõſolatio ſeq ſolet. Od aliqñ eqtis tau na. Jugũ & dñi ſuaue eſt ⁊ onus eius leue. cſolatio ſequat᷑ indicatpᷣs.·q ait. Scöm Conac eaed Sdii dñs ᷣ dixiſſe. Jugũ meuz multitudinẽ doloꝝ meoꝝ in coꝛde meo coõ N)N cõmodũ eſt/⁊ onus meũ ſalubꝛe.Eth̊ ſi di ſolationes tue letifi cauerũt aiam meã.O ð ſfide riſſet verũ vtiq; dixiſſer. Oulti eni in ſeu aliqñ maioꝛ cõſolatio tẽptatiõem ſeqnat?/ agane lo / ſeculivoluptatibdediti/dũ illecebꝛoſis teſtimoniũ hẽmꝰ exſcriptura dicete. red/ Onne cõdimentisvtñtur.dũ lautioꝛib epulis in didit vñs oĩa qᷓ fuerũt Job duplicia. Oui Wonen . dulgent.dũ vino ſe intẽpanter ingurgitãt ejiĩ ꝑcuſſo cũcta q̃ abſtulerat / duplicata red omtoin aut moꝛtẽ ſibi celerius attrahũt.aut mole,· dicit. apte innotuit ꝙ nonnunq; tẽptatos EAmiin ſtiſſimas egritudines incunũt⁊ dũ iuguz vberi?cõſolet q; ꝑcuſſerit ¶ Hincẽ qͥde nce dñi qſiaſpeꝝ ꝑhoꝛreſcũt.ipᷣi ꝑ iugũ ſeculi ꝑfectioꝛes diſcretione mgfr̃a dolẽt ſi vel ad üdoeſt ſub ꝗᷓ deliciant᷑ ſibi ↄqrũtvñ a ingooñi ſeg modiciũ ſine qtulacũq; tẽptatiõe ſint viczʒ Vmunenn elõgent᷑. At cõtra clauſtrales dũ curꝭ ſe nõ necũ diutius in tranqllitate militãtex i5a Cizf implicãt.dũ tranqͥllitatẽ coꝛꝑis ⁊ animi jj· trnaqllitatis reqᷣe ſecurius toꝛpeſcãt. Ma⸗ emiien 1 uant.dũ carnis terũt ſuꝑbiã.potus cibiq; gna qppe nobiſcũ diſpẽſatiõe pietat agi⸗ Nſantd pcitate.dũ modicũ qͥd laboꝛanp eternare tur /vt aduerſis laceſſamur.qꝛ dũ e vicio g Güfſiund quie ⁊ infirmitates multas pᷣter intentiõe,; liq pulſamur/cotra illud iuuate dño foꝛtiꝰ cprinint dDeuitant. ⁊ vitã etiã nolẽtes prelãt. ¶Po⸗ accingimur. ¶ Binc eſt vtputo ꝙ cuilibz oibunr. teratitẽ dixiſſe ſaluatoꝛ. Jugũ eniʒ menm dglie duo angeli deputati ſunt ad cuſtodiaʒ. . eſtn e honoꝛificũ eſt ?⁊ onus meũ venerabile Se bon?? malꝰ Etde bono qdẽ ꝑſpicuũ eſti ptllu pe eteni videm plus honoꝛis ⁊ veneratio ad cuſtodiã datꝰ ſit. GBon? nepe angelusa Gücco nis apud potetes ſeculi hrepaupes mona moꝛẽ virtut. malus vo ipetꝰ vicij tẽptan⸗ draq chhos q; diuites ſuꝑbos. ¶ Oia tñ hecↄpᷣ ris. De vicio aũt ſatis ꝓbatur qad cuſto⸗ todo begiſſede⸗ ihracen dirit Jugu eni me / diã nobdeputetur. q: dũ eius aduerſitate J ſrerde um ſuaue eſt ꝛc. ¶ Eſt vnũ tñ iq valde du fatigamin ipᷣa fatigatiõe pmoti/melius iin cennen⸗ r iugũ eius videt᷑ ⁊ onus eiꝰoneroſũ.mo bono cuſtodimur Muiciã tps eſt vt rrſu ⸗/ lleſtia viq impugnatiũ viciox. niuero pu mamꝰ qð ſupꝛa relimqpq; in finez ſer / D ritatis vcaſtitatis amatoꝛi nihil durt.ni monis dicẽdũ diſtulimꝰ vicʒ deſcoa reqe . nisedis 4 hil grauius ccurrit turpiũ infeſtatiõe co⸗ aiag. Di inqt dñs ad me veneritis ⁊ iugg mtig gitationũ. Ded nõ eſt tibi in hmoi deſpe⸗ maeui tuleritis inueoietis reqem aiabs vfĩis tosh fandũ.in talibo enĩ tẽptatte dey ſi vere dili; ¶ ue eſt iſta req es: Oclus nõ vidit eaz *R gas eũ vt fili·. ſi nõ deſeras eũ in tꝑe malo nec auris audiuit ſed nec in coꝛ hoĩs aſcen che et nota fiant q̃ ſunt in coꝛdetuo.Noli tãtũ dit. Quid ̊ de ea dicere poſſumqñ qdem iti abire in cõſilio impiox. noli cõſentire ſuig nullꝰhoĩm eã vidit.ſʒ nec viderepᷣt niſiqð Saak geſtiõibo demonũ.reſiſte ⁊ certa virilr. ipſe vnigenit dei filiꝰ qui ẽin ſinu pris ipᷣe de us tribuit viccoꝛiã certanti qͥ coꝛonã retribuet eanobᷣ modicũ quid enarrauit: Inſpicia⸗ deſ vincẽti. Suꝑ hmõi tñ cõturbari infirmo⸗ mus tñ eã q;tũ ipo donãte poſſumꝰ.dica⸗ unn rũ eſt qͥ nõ cõſiderant qᷓ;ta vtiliras tempta mus de ea qð ipᷣo docẽte valeamꝰ⁊ memo o L tione generet ſeu q;ta cõſolatio temptatio⸗ riã abũdãtie ſuauitatis eiꝰqualitercũq; e⸗ ncd⸗ nẽ ſubſeq̃tur. ¶Arauta qbuſdã cõſidera rmctemus. ¶ Requies illa eſt decoꝛ ⁊ imoꝛ ſus 9 tiũ eſt. ſex nobis vtilitates generattempta talitas coꝛpoꝝ.honoꝛ ⁊ipaſſibilitas aiaax – tio. Pꝛima vt reminiſcamur młtimodeno fulgoꝛ vultuũ incõpꝑabilis.diuiniſſima io id ſtre fragilitatis.ſcdᷣa vt agnoſcamꝰqᷓ; neceſ· cunditas ſummeet eterne nanquiliis. De verbis domini pax ũla que eruperat omnem ſenſum. gau diũ magnũ.magnũ valde ⁊ ſempiternum eqes illa ẽ laboꝛis ⁊ doloꝛis oĩs abſẽ „ tia.cure ⁊ anxietatis nulla incidẽtia.nulla moleſtia. nulla anguſtia. nulla cõfuſio. nul la foꝛmido.vbi abſterget deꝰ oẽʒ lachꝛimã ab ocllis ſctõꝝ. vbi pꝛſus aberit ome ma lũ. ¶ Reqͥes illa ẽ ꝑpetua in ſanitate firmi tas ĩcõcuſſa in animi libᷣtate ſuauitas.ſua⸗ uiſſima ⁊ ſuꝑdulciſſima in viſiõe creaton delectatio.ſctã ⁊ ſincera in ſctõꝝ ſocietate dulcedo ¶Reqes inq; illa ẽ indui veſtimẽ tis glłe.cũ gła ⁊ triſticia tripudiare in ↄſpe/ ctu diuine potẽtie.gla ⁊ hõꝛe coꝛonari ⁊ ra dijs excellẽtiſſime claritatis ꝑenniter illu⸗ ſtrari ¶ Reqͥes illa ẽ indefeſſus⁊ irreuerbe ratus intuit in illud diuine luq archanuʒ deſuꝑna potẽtia ſapia bonitate magnificæ- tiſſima admiratio.atq; inter ãplex dei oĩ/ potẽtis indeficiẽs ↄmoꝛatio.⁊ pie eius pñ tie ſempiternaliter iugis fruitio.ꝑennis ex toto coꝛde ex tota aia atq; ex oĩbo viribvi riũ medullis exultatio ¶ Reqͥes illa ẽ incix cũuelata fulgide eternitatis inſpectio.inex/ tinguibilis erga ipam venã charitat; ⁊ itẽ ta affectio.ſereniſſima ad pr̃em luminũ ac ceſſio.⁊ incompᷣhẽſibilis celeſtiũ gaudioꝝ ꝑticipatio ¶ Req es inq; illa ẽ accũbere in cõuiuio regis eterni.bibere ⁊ iebꝛiaria mł titudine dulcedinis dñi. accẽdiꝛ inflãma/ ri calere ⁊ ſuꝑferuere in ardoꝛiba ſempiter/ nis.ire ⁊ intrare ac penetrare vſq; ad intia dei. btĩ vehemẽtia amor haurire dulcoꝛez fõtis viteꝛ ſapieeſſe cũ deo ſine fine Amẽ ꝓpterqs cãcellariã dimitterevolebat Iſta eſt be anguſtiaruʒ ⁊ calamitatũ/in officio 2 cacellarie ꝑiſieñ.drũ cõſideratioe ⁊ ſanctiſ⸗ citer ⁊ gratis/ſixus inſtiii. goꝛ eni plibo dñis magnis yalde qͥ aduerſiſſimi ſunt cõ⸗ plico illa ſciẽtibo. Puto vide⸗ tur inſania/ hãc ꝑplexitatem cũ fas eſſetn Togoꝛ amicis fauere q tũ eruere menõ ufficiut. nec mea factioſis ⁊ foꝛtiſſimis ho minibo qͥ oĩa calũniant᷑qᷓ ago.uino ⁊ verba mea tota aquerſũ me execrant᷑ Hec idcirco ꝑſecutio plłꝰ ꝑſonalis ẽ q; altera q̃ caſu licʒ X is hmõi/pctm̃ nõ deeſſe/acſi ue⸗dLa, Sequuntur cauie ſimoꝝ deu timentiũ ↄſilijs / cedere ſimpli⸗ placerevel obſeqͥ. noĩa nõ ex⸗ ſa gere / ſiqdẽ indignatio pn ſokoggammabe põt duob dñis fuire. et expedit ſecedere ⁊ vincere in bono malũ ne obnitẽdo fruſtra ego ruine magne cũ a,/ micis inuoluar. Hoc docere pñt ea q̃ noui tervõtigerũt xpᷣi ſił et pauli exepla atq; do⸗ cumẽta id ſuadẽt.nã h̊ caſu paſtoꝛẽ fugere nõ fugere eſt. ¶ Cogoꝛ iĩpoꝛtuniſſimis.im mo nimis guib obniti vel peccare.meliuſ aüt eſt incidere dei manꝰ q; hoĩm/cũ pũtð clinari.ne amãs ꝑiculũ ꝑeat in illo. Mo d goꝛ ad liberatiõem alioꝝ vel ꝓ cõſuetudie tꝑis/ignaros ſcia/⁊ ꝑnicioſos moꝛib/pꝛo mouere ⁊ qũq; ſufficiẽtioꝛibꝰ pᷣponere.cuʒ tñ dicat ſapiẽs Noli velle fieri iudex niſiv⸗ tute valeas irrũpe iniqtates. Cogoꝛ im poꝛtuniſſimis hoĩb diuerſoꝝ moꝝ a me is/rũdere.⁊ obſeq:eis cõiũgi familiaritate aut inciuilis iudicaboꝛ ⁊ ero ꝓximꝰ ꝑiclo. qꝛ gaudere oꝑtetcũ gaudetibꝰ ¶ Cogoꝛ aſ ſidue rumoꝛes audire qͥ illiccõtinue pſtre⸗ pũt.qͥ b aĩe qͥ es oĩs eripit᷑.⁊ in multiloqui gata ꝑ hecdilabi ſtatim/cognitũ ẽ. ¶ Co⸗ goꝛ laboꝛare pcurioſis fmonib qb abſq; edificatiõis fructu/maxima tꝑis ꝑs abſu⸗ mit᷑ ⁊ mihi cõuenit illud.ſtulto laboꝛe ↄſu meris ¶ Cogoꝛ rurſus curie fluctib etſi ñ ſp imergi vł ingtus iudicaboꝛ.a q bovt emi grarẽ/ ſola hecfuit occaſio cãcellariã poſtu landi.⁊ cõtulit ̊ deꝰ.aliter tñ q; ſꝑabã.cur nõ igithabito fine ceſſat motus ¶ Togoꝛ inter hec ⁊ ſilia /miſſas ⁊ oꝛões omittere vł irrecollectus dicere. In qb tũ fructꝰ ẽ vbe rioꝛ ſi bñ fiãt/qᷓ; in gduũ tali q̃li diſtributi one vbi q; ꝑuꝰ / vtinã nõ ſepe ꝑnicioſꝰ/vti⸗ nã moꝛes / lit eccie fructꝰ / intuma cernẽtib⸗ linquo.vbi locũ hʒ illud apłi.nemini cito manꝰ impoſueris neq; cõicaueris peccatꝭ alienis.¶ Cogoꝛ ẽt in tꝑali vita q̃ſi mẽdi⸗ care/⁊ deſpectꝰ viuere.cũ mediocritas an⸗ rea nõ amara pauptas / ſit tutiſſima / m ex igẽtiã ſtatꝰ.cũ alibi abũdãter hẽaʒ.⁊ mena giũ iã ꝓuiderim.qð cuʒ detrimẽto magno culis ⁊ pueris viuere. ¶ Cogoꝛ ꝓ viuẽdo decanatũ tenere. vbi ꝓficere verb ⁊ exẽplis ſum aſtrictꝰ.⁊ tñ ſi nõ reſideã in cãcellaria. ſciũt oẽs / eſt iuramentũ q̃le murmur quale opteret relinquẽdo diſſip⸗ 2cũ grãmati detrimẽtũ. qliter iure vocaboꝛ monſtruz biceps.ambitiõis inſuꝑ ĩmo deierationis exẽplũ putaboꝛ. Cogoꝛ litiꝓ adiuncto 7 bñficio / vel cedere cũ irriſiõe ⁊ dãno / vel cũ foꝛtiſſimo ⁊ inſuꝑabili hoſte in eternũ di⸗ micare Qð a moꝛibo meis abhoꝛret maxic ni. ha, non! ddon Ke ad hoc inutilis ſit ſentio.⁊ dudi Chie⸗ Canſe dimittendi cãcellarii Ji et inſonat illud auriby meis.curnon mag?ꝭ iniuriã patimini. ¶ Cogoꝛ ad pᷣbẽdã no- uiter anhelare.me q̊q; ⁊ amicos meos hun / ic noue cure ſubijcere.vbi q̃nta ſpespuiſio nis ſit.moꝛes hodierni docere faciliter pñt et ꝓfecto boc q̃rere nõ obligoꝛ nec exaltera 6 ꝑte ipꝛouiſus ereinbafruile labarare ne⸗, q; hũc deſerere locũ /vbi abſq; onere ſalte piculoſo /vacare mihimet poſſumꝛhec oĩia q̃ pᷣmittuut᷑ ⁊ ſeqnũtur ſcadala declinꝗare. Dõ ſi ſcãdala poſt hãc reſignatiõem (vta/ mici minant᷑ cõtingãt. pfecto ⁊ veniet ea⸗ dẽ vel maioꝛa.ſi nõ diuiſio vlla Halo ina lio ſub alio ⁊ ꝓ alio/qᷓ; in me ⁊ ſub mefieri. et notet᷑illud ſaluſtij. Fruſtra niti ⁊ fatigã⸗ do nõ niſi odiũ q̃rere/extreme demẽtie eſt: Cogoꝛ multitudinẽ inſeqͥ ad agẽdum qð nõ placet aut licet.vel vt hoſt ac ſuſpe⸗ ctus ambitiõe hri/ nec hicdiſtimulare dut fugere ſeu tacere ſufficit.niſi patẽter dama uero. cũ tñ ſcriptũ ſit.nõ inſeq̃ris młtitudi nẽ ad faciẽdũ malũ ¶ Cogoꝛ ꝑnicioſa do gmata qlia iã ſeminata ſunt ab aliqb/vel tacere cõtra cõſciam / vel cũ ſũmo mei.ĩmo veritatis ꝑiculo/illa ꝑ reuocatiões coꝛrige re ⁊ nõ potius cõfirmare fauetes dicẽtibꝑ miſerint.vbi aũt malicia pᷣualet/habitãdũ nõ eſſe ſuadet plato.et illic Sʒech.⁊ Hier̃. de gemẽdo valet cõſiliũ. ¶ Cogoꝛ liguas oẽs maliuolas/tãq;ᷓ ſignũ ad ſagittã/ꝑpeti q̃ tñ intolerabiliter ⁊ irrõnabiliter ſeuiunt et penetrãt.ſciũt exꝑti.qᷓ;tũ deniq; nõ ĩ ver bis ſolũ ſed in vita/ꝓpter coherẽtiã qᷓndam „ bic innoĩatã /ſit diſcrimẽ agnoſcunt Quo pacto deniq; redimendũ tꝑs ſit vident.qꝛ dies mali ſuntĩmo ſupꝛa modũ ꝑiculoſiſſi mi ⁊ ſeditionũ ſemibo vndiq; repleti. Arx ſyon occupata fit in laqueũ ipᷣi hierlm.fe⸗ lix poꝛro e tali naufragio non ſine bñficio ſi vel nudus enatauerit. ¶ Exaduerſo ppᷣ ſentia mea nihil allegari boni põt niſi ſpes quedã alijs pficiẽdi:iquã fingũt qͥdã.vtinã nõ ceco iudicio rapti de exiguitate mea. q̃ ſcitũ vere eſt illud plus alijs dete. ¶ Coͤſi⸗ deretur hic acri iudicio taʒ ex pᷣteritis q; ex circũſtãtia rerũ/ſi plus obeſt ille qͥ cũ ſuis ꝑſonaliter qᷓrit᷑ꝑſeqͥ/⁊ cũ eo iuſticia ꝑiclita tur quaʒ iuuet/⁊ vbi locũ hʒ ſi vos ꝑſecuti fuerint ⁊c. ¶ Cõſideret᷑ q ꝑua ſit ꝓficiẽdi ſpes apud eos qͥ ſapiẽtes ſunt in ocułlſuis et qͥ ad nil aliud vacãt/ niſi cũ athenienſib⸗ dicere vel audirealiqͥd noui. Vbi pꝛeterea eſſe Bfi multitudine res geritur. vbi ſi qui ſint de ſua ſalute ſolicini/ faciliteret abũde cõſilia repiũt apuid illos vo qſalutẽ ſuã no qjrũt/⸗ pᷣdicatio nõ ſolũ ocioſa ſed ẽt P aaoſi ir riſione digna ſi nõ tmmõ curioſa ſit/effici tur. vbi aut nõ eſtauditꝰ nõ effundas vᷣbũ Exæplo tpᷣiqͥ coꝛã herode cũ audire curio ſa geſtiret obmutuit ¶ Loͤſideret qypfee ba deeſſent. vbi tñ pficere/bñficiũ notabi⸗ le ꝑſtringit pᷣlatura tam ſolẽnis. ¶ Tonſi deretab exptis/qͥd apud magnates pſintĩ ferioꝝ verba.iĩmo quiter iraſcunt᷑dicetiba⸗ ſi nõ ſint ſm volũtatẽ ſi nõ obfuẽt illud.lo qmini nobᷣ placẽtia.⁊ qͥd michee cõtigerit ſi nequaq; meminerint:. Quaꝓpter miti do ctoꝝ 2 Raraneid qð rñdẽt dicere ioculato pudiare nolentiũ/cnrimnia.i.doctrinas mei⸗ ſurat variantq;. ¶ Coſideret ꝙ repugnan te natura vel cõſuetudine ꝗqᷓ altera natura ẽ nil vnq feliciteragit/ Eſt t natura mea et pſuetudo ad agibĩlia pꝛſus inepta.ſcrupu loſa.iners.foꝛmiduloſa.leuiſſime pturba⸗ nrblhs Miltes exꝑioꝛ iugiter. Quid igi 02 5 ictũ fluuij:. cur vim nature faciã quã licet expellã furca(vt Oꝛatiꝰ ait)tñ vſ⸗ q; redibit: Quid fructu puiſione ⁊ hono/ re/allectaboꝛ amicoꝝ? Yateoꝛ hec vltimo euincere potui carnalioꝛ ⁊ ̊ pentibo rurali bus hoc nõ curãtibi.ĩmo ipᷣis fratrib ſo:o riba muliebꝛioꝛ et ad altioꝛa ſcãdẽtibo mio rib minoꝛ.ſʒ iminẽte tanto naufragio mer cib etiã chariſſimis ĩmo neceſiarijs/vltro ꝓiectis/enatandũ eſt.⁊ ab ĩcẽdio ſine diui tijs ꝓpꝛijs/emigrandũ.ſicut a cunia certe lu croſioꝛe/memetipᷣm violẽter eripui.nec pi⸗ fen q;;ᷓ obniterent᷑ amici Qõ ſi dicat ꝑicu hec extimoꝛe fugere ⁊ venire ad illud te⸗ rentianũ qͥd ſi celũ ruat:pculdubio plura dãt intelligi amicoꝝ ↄminatões ambigue expᷣteritis futura pᷣiagio.et ꝑticularia tam̃ nec dũ loꝗꝛ. nec dũ ea ꝗᷓ intrinſecꝰ latẽtape rio. ¶ Loõſideret in q;ta copia ſunt mgf̃i ad cõtẽplauõem foꝛte minꝰ idonei.qͥ oibꝰ agẽdis in officio vigilantiꝰ libẽtiꝰatq; feli cius defuirẽt. NHec oꝑtet h̊ hoĩem q̃rere ĩq̃ nõ ſit macula.qꝛ rara nimis auis in terris. nec ꝓfecto talis ſum ego.¶ Uidete obſecro ᷓ intolerabilis eẽt erroꝛ atq; ſuꝑbia vel in me vel in alijs de me talia cogitare.et ſic p⸗ ferre velle.qliterſimea defoꝛmis /’fetũ ſunʒ caballis añponit. Poꝛro nõ eſt nin põt / ſolo etiã vite exẽplo/ſi ver ulatoꝛes mirant᷑qͥ ad arbitriũ tri/ Recõmendatio licenciandoꝛũ cõtra dũm ſi ob oculis ſim piectus.vt pᷣſit alter. Eſtimo ꝑ audita ⁊ facta Bñdictum ne cederet / ab amicis hoc ſupbie fuco fuiſſ⸗ ſe deceptũ.q̃ſi vicq; eccia recederet cũ ſua ceſ ſione.nec aliꝰ talis ad regimẽ ipᷣi debitum poſle reꝑiri·hec vero plane tentatio demo nij meridiani- Coſideret᷑ quata ſit rari⸗ tas deo in cõtẽplatiõis qete viuẽtiũ moꝛe Sox ſctoꝝ. Jõ ſiqͥs tenuiterad H̊ op? atꝰ Raknaarkthedd ſibi puto. qꝛ talentu ſun tale eſt nõ alia agibilia ſaltẽ in tãto.ſic opꝰ? qꝛ talentũ ſuü ooculi videre eſt:nõ laboꝛare. Habet eni q/ libet donũ ꝓpꝛiũ a deo / talẽ ceſſionẽ/ hac cã ipᷣe Pꝛeginaʒãʒenus/⁊ papa Celeſti.⁊ alij plures / luerũt executi. ¶ Qonſideret᷑.ſi ad patũ vocarer vel aliud ingẽs tꝑale bonũ / . an amici cõſulerẽt/oĩbo ſpꝛetis cãcellaria eſſe tenendã.Eſtimo nequaq; / nõ dubito tñ/qͥn nüc ſecurius volẽdo deſcẽdere/ illaz deſero/q; aliter aſcẽdẽdo.Qõ ſi in caſu di miſſiõis officij ad maioꝛa/vel ꝓ moꝛt trã ſitu / puidẽdũ reſtaret cãcellarie agatur nũc put tũc ĩmo tanto ꝓuidiꝰ q;to deliberatio maioꝛ eſſe põt/qᷓ; pmũ data rapiac occaſio ¶ Xõſideret᷑ multi etiã ex amicis et qui dicũt ꝑicula ſe videre/pñt abſq; tãtis inui⸗ die odijs ⁊ aduerſitatũ cauſis/ſubire illuꝗ onus gratis.in q̃ tãtis ᷓuatꝰ ſum oneribꝰ. et nõ irrõnabiłr vſq;quaq; quoꝛũdã vexa⸗ tus odijs q bus ꝑ meã foꝛte ambitiõeʒ/aut impoꝛtunitatẽ/ſpes quã ſitiũt adẽpta eſt⁊ exoꝛta.Qõ ſi renuãt /videãt qm equo me⸗ cũ agãt iudicio.attẽdant ne digito moue⸗ re nolint onera qᷓ in eis ceruiciba nolũt im⸗/ manere. ¶ Deniq; neminẽ dubitare arbi⸗ troꝛ qͥn liceat ſ̃m iura oĩa/reſigre bñficium tale / reſignare in manu ſuꝑioꝛis.⁊ vel reli⸗ gionẽ intrare. vel aliter vinere. pᷣſertim bñ ſciũ aliud curatũ hñti. Oõ ſilicet/cognoę/ ſco me ⁊ moꝛes meos.certus ſum certitudi ne tali quã in tali materia ſufficiẽtẽ exiſtio ꝙͥ mihiẽ expedieus ¶ Dõ ſi fingãt nimis me amãtes/illud nõ expediẽs eẽ reipubli/ ce/ vel alioꝝ pfectui:iaudiãt diuinũ tonitru um. Quid ꝓdeſt homini ſi totũ mũdũ lu⸗ gertr᷑ Uideant demũ ne ſint inter illos de qᷣ bus alibi. Inimici hoĩs domeſtici eiꝰ Illð etiã pueris decãtatũ.Ouę nocitura tenes. uis ſint cara relinq̃ᷓ. ¶ Et ne me mutati⸗ onis culpabilẽ arguãt.ſi nũctã vehemẽter fugio/qð tã diligeter pſecutꝰ ſum /ſciãt qͥa meũ ſapꝑe/cũ etate ⁊ expientia creuit. et me ſpes plurima fruſtrata eſt.certũ vo eſt. id ẽ illud tempibus moꝛes ſapiẽs. ¶ Doſi legetur infamia mea/ſcio ꝙ ꝑ infamiã: bo tioem. O iſrlqᷓ; magna eſt dom locus poſſeſſionis eiꝰ.pᷣſidet huic eccie do⸗ minus nr ihs xpᷣus / tanq; fili heres in do⸗ mo ſua/dei pris ſui/ſᷣm aplm beb. pmo Pꝛopterea loquẽs in pabolis frequenter noĩiauit prẽmfamilias. Recte pꝛſus/qꝛ fa⸗ miliũ hʒ multiplicẽ/mirabiliofficioꝝ oꝛv dinũq; varietate cõſtitutã.qͥ etſi cũcta ꝑ ſe nam famã ꝑgitur ad celũ. Scio q; ꝓ mini mo mihi eſſe debʒ / vt ab hũanodie iudicer qui me iudicatdñs eſt. Ceterũ non pplari rumoꝛe ſed ↄſcie ſimplicitate/ xpᷣiani vita metit᷑. Cõſultius ꝓfecto ⁊ honeſtius ẽ il⸗ lud vltro facere/qð tandẽ ab inuito vł ipa moꝛs extoꝛquet. (ecomendatio li * „ tiandoꝝ in decetis.· facta pariſius per AUaeeſiuerit foꝛſan aliqͥs / cur a vi AlAuululis ſcholaſtice exercitationis /iſunt hi venerabiles viri ita mul tiplicitã numero q; merito / ve⸗ ut in libertatẽ qᷓndã adducti. Rñdemusꝑ yer ba ſũmi legiſlatoꝛis dei/in euãgelio di⸗ ceætis. Dñs his opus habet.Oꝛiginaliter. Math. xi. Mar. xi. LQu. xix. Quiſqͥs enĩ oculus ſue cõſiderationis ꝑ vniuerſam ec⸗ aeſiã deducere voluerit/ inueniet eã velut aliquã domũ grãdẽ:iuxtł ꝓphicã exclama⸗ ddei⸗/⁊ ĩgẽs ipm agere poſſet. diſponere volens tñ nos coadiutoꝛes eſſe ſuos.ſᷣm apłm.Acpinde bonitatis ſue ꝑticipes fieri. Aſſumit hoĩeſ ad obſequiũ ſuũ.Nimirũ qꝛ inuẽto etiam vti dignatus eſt. dũ miſit diſciplos ſuos vt ſolueret aſinã ⁊ pullũ eius.vt dicerẽt iterro gãtibo qꝛ dñs bis opus hʒ.hec ſm litteraz. ſpectabiliũ ⁊ eruditoꝝ viroꝝ Ita eni mos ita enĩ ius exigit vt laudent᷑ ⁊ dicamꝰ.quia dñs his opus hʒ. Quis dñs: Jã dictũ eſt. dus dñantiũ ⁊ rex regũ:cui fuire regnareẽ glo. Roma. p. Cui agi frenis / ſüũmg libtas eſt Boe. de cõſol. Cuiꝰ ſeruitute glabatur theologiſaus aghates ſũma inqens inge⸗ nuitas iſta eſt/ in q xpi fuit' cõpꝛobatur ODuain re / ptinus oñdit᷑laus egregia do⸗ ctiſſimoꝝ ⁊ interſigniũ baccalarioꝝ iſtoꝝ qm̃ tãti taliſq; dñi/fuos ſe dedicare ſtudu crũt. nec fuos qleſcãq;:ſed viriles ſemos. 41 Seda lra traducamus ſi placet verbuz iſtud ad myſteriũ ↄueniẽs laudibo hoꝛum yer tiode ſeren c(q̃⸗ mrint⸗ bander Enecen dorg Nono fon Gdoe gnſo hemon Mino⸗ Kucie apſe lll Vie⸗ närbe Pmini lcicr mhlui mnn nmi ſi n fiun genn iutons fiinme ni /e Snle. nicseni eſamee üͤr jagcnn Wiis ectiee aindo in ng gletß oe uni ntb ocun oſuos fnluog. Nanet pboun nainos Gnran icütt ecnarer n Gaban e⸗ Ior nn Gen gimg In decretis facta pariſius Dñs inqͥt his opus habet.Ecce nobilita,’ſ inſinuat᷑.qꝛ tali ſubſunt dño.et vtilitas qꝛ dñs his opus habz. ¶ Güt qͥ fuos viles et inutiles ſub q̃dã falſa ſpecie libtat ⁊ do⸗ minij ſubdiderũt. hi ſub dominio carnis tanq; latrinarij. de qͥbo ad Roma.xvi.⁊ ad Phil. iij. Quoꝛũ deus vẽter ⁊ gla in cõfuſi one.Sũt qͥ ſeruiũt mũdo vel mãmoneq̊s notauit xpᷣs dicẽs:- Nõ poteſtis deo ſuire etmãmone. Sũt qͥ ſeruiunt diabolo ⁊ pec cato. Ha q̃ q ſuꝑatus ẽ/eiꝰſeruꝰ efficit . b. Ne. ij. et qͥ facit peccatũ fuus eſt peccati s aũt melioꝛi cõſilio ⁊ mẽte/ ſpꝛetis his/nõ tam dñis qᷓ; tyꝛãnis crudelibo/⸗ fui facti eſtis deo.ita vt appellãdus ſit quilibz ſeruus fidelis etpꝛudes queʒ ↄſtituit dñs ſep familiã ſuãc Nam dñs his ſᷣuis opꝰpʒ ¶ Dis itaq; vobis opus bʒ (O ſpectabi les ⁊ pꝛudẽtes viri) ⁊ hocad regimẽ ſuefa/ milie grandis qᷣetũ ⁊ tranqͥllũ.Ad qͥd ?⁊ſa⸗ ne vt doceatis eã indicia iuſticie/ reddere vnicuiq; qð ſuũ eſt. Ea enĩ demũ vera pax erit.ea gubernatio idonea.ea ſeruitꝰplacẽs dño ſi manet vnicuiq; debitus oꝛdo. Oꝛ/ do aũt qͥd aliud eſtniſi pariũ diſpariumq; — rerũ ſua vnicuiq; tribuẽs collocatio Hũc oꝛdinẽ docere hẽtis( O venerabilas licen⸗ „ tiandi)qbo dñs in hoc opus hʒ. vt oĩs ð fa milia ſua/reddat ei religionẽ latrie. purita tem ↄſcie:charitatẽ ad ꝓximũ.equitatẽ ad iudiciũ.vt ſicoꝛdinet᷑qlibethõ ↄueniẽter/ q̃ad tꝑaliũ miſtratiõem Scðo qͥ ad ſpũa⸗ liũ diſpoſitiõem ⁊ hoc in oꝛdinead pximũ Tentio qͥ ad emẽdatiõem ↄſcie q̃ ad ſeipᷣm Quarto q̃ ad exhibitiõem reuerẽetiet latrie q̃ ad deũ. Hec ſunt qᷓttuoꝛ pncipalia circa q̃ verſatoĩm ſacroꝛũ canonũ lex atq; tradi tio docẽs ſe regere.deũ colere.neminẽ lede re.rem ſuã vnicuiq; tribuere.Quoꝛũ noti⸗ cia q; ſit neceſſaria familie dñi/nullꝰigno⸗ rat intelligẽs. ꝓpterea nullas inducim pꝛo batiões/cõcoꝛdãtiarũ vel autoꝛitatũ qꝛ ne ꝙ; neceſſe eſt cũ late pateant neq; ignoꝛãti⸗ erſpicuũ ẽ igit/qmñm̃ bus leges loquoꝛ. dñs vobis venerabiliby licẽtiãdis opꝰhʒ. pᷣſuppoſito ſ̃m depoſitiõem teſtificationẽ q; doctoꝛũ veſtroꝛũ ⁊ alioꝛũ/q; hãc notici⸗ am ſacroꝛũ canonũ fuiſt aſſecuti. Hecqᷣp „ pe noticia(iuxta miſticũ ſenſum) aſina do mino ſeruieus.pullus vero diſcipulꝰ eius ſtudioſus/ intelligi potuerat ( Sed omiſ ſa pſecutiõe talis methaphoꝛe veniamus ad illud qð obſtrepunt ⁊ opponũt aliqui dicentes. Opoꝛtet/ fatemur iſta cogitarej ſub q̃tarnario cõplexa ſunt ſcʒ rem ſuã vni cuiq; tribuere.ꝓpximũ ñ ledere.ſe regere. de um colere. Ded cũ in alijs facultatiby ſufj⸗ ficiẽter hec doceãtur ⁊ ſciãtur quõ non fru ſtra/quõ nõ ſnꝑflue/adiuncta dicet hec fa cultas decretoꝛũ cũ ſuis pfeſioꝛib ⁊ ſtudi⸗ oſis de qbyaſſens / qm dñs his opus habz fruſtra ꝗppe fit ꝑ plura/qdð põt fieri ꝑ pau cioꝛa/ additio igit᷑ facultatis decretoꝛi/ne⸗ q; neceſſitatẽ hẽbit neq; vtilitatẽ ¶ Et in⸗ quiũt ꝙ rem ſuaʒ tꝑalẽ vnicuiq; tribuere/ docẽt ſufficieter leges hũane.fudate ĩ phia moꝛaliq cuilibet naturalr impᷣſſa ſm q̃s le ges inſtituit et regit᷑ ad plenũ in tꝑaliboſu⸗ is vita pns. Per has vero canonicas tra⸗ ditiones / viſa ẽalias plus turbari ⁊ litib⸗ affligi policia eccie qᷓ; trãquillitate letari Etrrurſus reliq̃ tna q̃ vel ſpũalẽ cõnuerſa tiõem hoĩm inter ſe vel emendatiõem pꝛo pꝛie pſcie cuilibet in ſe.vel cultuʒ latrie ad deũ reſpiciũt / ſunt in ſacris litteris abũde tradita.alioqͥn xpᷣs hõ ⁊ idẽ deꝰ cuiꝰ pfecta ſunt opa(vt dicit Moyſes inſtituiſſet mi⸗ nus ꝑfecte ecclaſticã domũ ſuã.q̃ nec ſuo * 8 huit.Alioqͥn inſuꝑ lex euãgelica traderet ĩ neclongo poſtmodũtꝑe canoues iſtos hba ſufficiẽter mãdata de qͥb dñs aſſerit. Si yis vſtã ingredi fua mãdata.Et iterũ.hoc ſac et vines ¶ Ad ſũmã ergo redit hec ca luũnia. dñs inquiũt p regimine ſue familie in tꝑalibo/ dedit leges ciuiles? p ſpũalium gubernatione/tradidit/euãgelicoſcanões aliã vero nõ eſt inuenire vitã niſi vel tꝑalẽ q p leges regit᷑.vel ſpũalẽ quã euãgelica lex „ Sed qq dicemꝰ? ab bec doctiſſimi ⁊ ſa/ piẽtes vini pr̃es et frẽs.qͥd huic calũnie rũ debimꝰ? Rñdebimꝰ ꝑ cõſideratiões aliq̃s „ geometrico ⁊ doctrinali oꝛdine poſitas ſe⸗ „ cñdũ qs ptebita radiceneceſſitas ? opus dñoꝛũ iuriſtarũ. Otebũt inſuꝑ diſtinctio; nes aliq ð iuribs cãonibꝰ⁊ legibꝰ. Iſte ei doctrine moꝛalis mod optimẽ dũ fit reſo lutio ad certa.dũq; ſepatpᷣcioſuma v quaſi ſubloculisvnũqðq; ſeꝑatũ ab alio re ponit᷑ qð cõſfuſe cõpoſitũ fallere poterat in ſpicientes. ¶otuerat cito induci decla⸗ matoꝛia ⁊ velut oꝛatoꝛia cõmẽdatio/ſuper oſum a vili et vr̃is pᷣconijs ſingularibꝰ. attñ excitatio ſtu dioſa vicit. iubes talia ſingularia adveſpe rias ſinguloꝛũ linqui.et ea nũc dicere que ₰ rEe 9 necomena — plus eruditionis ſcholaſtice noſcũtur con tinere Inueſtigamus igitura fundamẽ to cãs neceſſarie inſtitutiois quate dñs his opꝰ hʒ Etp hoc ſit hec pma cõſide ¶ Sñůs ꝑ ſuũ velle imꝑioſum ⁊ ptãtiuum eſt pmũ radicale fundamẽetũ/oĩs legis vel canonis. ¶ Hoc Amb.in exame. ſecutus Baſiliũ poſuit dicẽs⸗q pᷣma lex oĩm/ẽ di⸗ uina volũtas. Volũtas illius/ius ſuũ vni cuiq; tribuẽs.nullius aũt ẽ ꝑpetuũ⁊cõſtãs volũtas:niſi dei.¶ Scda cõſideratio. ¶ Dfs indidit cuilibet rei tm̃ de lege/q;/ tũ de entitate ⁊ bouitate ¶ Hia eui fecit in numero põdere et mẽſura ⁊ ita ſub lege cer ta.ait Boe.qͥppe Sicut fecit oĩa ꝓpter ſe⁊ ad ſe/ſic oĩbo dedit viã certã tẽdentiũ adſe / celiebno int⸗ u⸗ entibo ⁊ ſilis factus eſt illis. nimirũ libꝛo coꝛdis interioꝛi/⁊ velut oblit terato/male cõtracto ꝑ diuerſas paſſiões viv poterat legi.vix ab hoĩe diſcerni qd re⸗ que dicit᷑ appetitꝰ velamoꝛ ⁊ põdꝰ/crahẽs rẽ ad ſuũ dñantiũ ⁊ initiale pncipiũ.qð eſt iße/ vt ſit ipᷣe alpha ⁊ o.pncipiũ ⁊ finis. Potuerat hic fieri longa deductio de legi/ bus varijs rerũ/tã in celo q; in terra aut in mari ⁊ in oĩba abyſſis /in volucriba celi ⁊ qᷓ dꝛupedibo terre⁊ piſcibb maris Sed omit tamus hecet dicamꝰ ꝓ tertia cõſideratiõe. N¶LTertia cõſideratio.¶ Dñs ſicut fec ho minẽ /vt ſibi ſoli ſubiectꝰ/ dñaret ceteris re bus moꝛtalib/ ita ſibi indidit p ceteris ra⸗ tionẽ tanq; legeʒ intimã ⁊ viuã/neq; eni pter aliud ðꝛ hõ factꝰ ad imaginẽ ⁊ ſilitudi nẽ dei:miſi qꝛ ſni capaxꝑ rõem effectẽ ſecũ dũ Augꝰ ⁊ expoſitoꝛes catholicos ¶ Hoc vigderũt phᷣi qͥ naturas aliarũ rerũ dixerunt regia rõe ſeꝑata / velut ab intelligẽtia no er rãte.homini vero rõem ꝓpꝛiã cõiũxerũt qm dixerũt reginã in ſuo microcoſmo.quẽad⸗ modũ(ſuo mõ lõge tñ crcclicagai ninin- ¶ Sñůs indiderat homini roõem integrã ppurã/tanq; ſufficiẽs pᷣncipiũ regitiuũ ſui⸗ ip̃ius ⁊ q̊ ad deũ etq̃ad pximũ: qᷓ ad cꝛpꝰ Apꝛiũ ⁊ ad aliud qpᷣlibet inferioꝝ. lio⸗ qn quõ verũ eſſet illud movſiiã allegatum Dei pfecta ſũt opꝑa.Quõ pᷣereaven eet iloᷣ phiſicũ Deus ⁊ natura nõ deficiũt ĩ neceſ ſarijs.ſi mox ab exoꝛdio /nõ dediſſet deus hoĩ ſufficiẽs pᷣncipiũ ſuijpᷣius regitiuuʒ et oꝛdinatiuũ atq; regulatiuũ: Dedit vo.dũ hoĩem inſtituit ſub regula rectiſſima quaʒ appellamꝰ oꝛiginalẽ inſticiã.que ꝑ oĩa cõ⸗ foꝛmis erat q;tũ oꝑtuit / ipᷣi pme⁊ cõſtanti iuſticie qᷓ de eſt.p quãa/reddidiſſer hõ vni⸗ cuiq; ius ſuũ.i.qð ſuũ erat.deo vicʒ reuerẽ 2 gugare coꝝ. ¶ Bexta cõſideratio. hHabuit in atio licentiãdoꝛũ tiam / ſine cõtradictione pximo amiciciam ſine diſſenſione. Coꝛꝑi obediam ad rõem ſine rebellione. Cetenis inferioꝛib/dñati⸗ . rsensnabe ipugnatiõe ¶ Duita cõ. ns nõ habuiſſet opus legiſtis vel cão niſtis/in ſtatu nature pmitus inſtitute.ſic̃ nec hẽbit opus in ſtatu nature glificate Quare:qꝛ cuilibet /fuiſſet lex ſufficiẽter in ſcripta in libꝛo coꝛdis ſui.nec opus eratvt dQòs eũ doceret iudicia iuſticie.ꝑ iura vel le/ ges aut canones/hũano ſtudio cõpoſitos vel libꝛis aratis qð de futuro ſtatu ſonat il lud ꝓphicũ Dabo leges meas in coꝛdibus Zexta coͤſige ñs opus abuit iuriſtis legiſtis ⁊ canoniſtis/mõ lo cutiõis pᷣ expoſito/poſtq; hõ cũ in honoꝛe eſſet nõ intellexit/cõꝑatus ẽ iumẽtis iſipi⸗ bſcurato ctũ ab obliqͥ̊.qd bonũ a malo.qͥq iuſtuʒ ab iniuſto.qͥd daret᷑ ergo liber extrinſecꝰ:con tinens leges ⁊ pcepta/ꝑ traditiõeʒ dei⁊ ho minũſapiẽtioꝝ/qᷓlucidioꝛa adhucerant coꝛdaivel ꝑ diuinã celitꝰ illuſtratiõem / vel pꝓhũanã ⁊ diuturnã inueſtigatiõem/iuuã⸗/ tibo ad hoc ipᷣm moꝛib bonis q̃ miro mo⸗ dao illuminãt.ſicut de alijs dictũ eſt ꝙ exce⸗ cauit eos malicia eoꝝ Aia enĩ viri iuſti/a nũciat aliqũ vera plus qᷓ; ſeptẽ ſpeculato⸗ res ↄſtituti in excelſum ad ſpeculandũ.ait Bapiẽs ¶ Potuerãt h̊ induci ſpeculatio nes gte multũ / de obſcuratinne vel oblitte ratiõe libꝛi coꝛdis.qð eſt ſpecm quoddaʒ veritatis⁊ hoc ꝑ cõꝑatiõem ad varios mo dos diuerſos/qbſpecula materialiadiſtoꝛ quẽtur/nereddãtvᷣas imagines Has ſpe⸗ chlationes poſuit Oꝛeſine de cõfiguratiõe Ilitatũ.illic videant᷑ ¶ Dñs inſtituit pmũ canoniſta ⁊ legiſtas ipᷣm adam. Logruebat qppe ĩmo opus erat/vt adã qͥ pr oĩm ꝑ ꝓpagatiõem carnis elſſe debuerat:fieret ẽt pr ꝑ gubnatiõem ⁊ ĩ ſtructiõem. Ac ꝑinde ſicut in artibiꝓ coꝛ⸗ poꝛis regimie neceſſarijs/ adam poſt pctm̃ fuit ꝑ diuinã inſpiratiõeʒ eruditde neceſ ſarijs inq; nõ ſolũ q̃ ad eſſe ſed q̊ ad bñ eſſe q;to amplius opus erat / p bñ eſſe ipᷣiꝰaĩeqᷓ ad ſcias ⁊ virtutes / ipᷣm diuitus illuſtrari. et ꝑ ipᷣm / poꝛes filios eius / de generatione in generatiõem. ¶ Hec eſt traditio ipſius Joſepbi in libꝛo antiqͥtatuʒ.cui cõſonat a en perta ratio Sic dicitur Heñ.ꝙ dñs feẽlp us / nõ era L ſi adetnnicas pelliceas.hoc eſt vt operari niſtarum.licet canones ſacri /multi eſſent n fas eſt fieri docuit.ſicut ꝑare cibos vti me · vVltra tenoꝛem expſſe traditũ in euangelijs c dicinis colere agros:et ua de reliqͥs habet etcetris libꝛis canonicis.Hi vero canões 60 palã ex iſtis vñ pᷣma fuit oꝛigo et c cuiuſi ſi bene inſpiciamus/nõ ſunt niſi cõcluſio⸗ eſe betartis ⁊ inuẽtio ſcie ⁊ faculcatꝭ ¶ viij cõ. nes elicite vel illate expncipijs theologiꝗ. ¶ Dñs vltra legẽ nature sõ ſolũ inſtitute id eſt ex euãgelio ⁊ alijs libꝛis cioni ꝑ il⸗ ari de qua dictũ eſt ſed etiã de ſummitate deri/⸗ los q bus dicit xpᷣs.Qui vos audit mean⸗ Nr uate ac in poſteros pꝓmulg iteq̃ dici᷑ſleran dit. Nihil igit ammirandũ ſi ad eoſdẽ ꝑti⸗ ce tiqua Bundanr hec cöͤſideratio ſicut ſe nebat cognitio ⁊ legiſſatio cõcluſionũ illa ſtn xta. plabente eni natura de vicio in vicin rum canonicarũ/ad qs pertinebat noticia onatl ꝓlabebat᷑ↄñter ad iꝛãtiã maioꝛẽ legũ?ꝛ in pꝛincipioꝝ. Indeeſt illud qð ſapia dicitð abe riũ ⁊ iuſtoꝝ iudicioꝝ.Addẽda fuit igit᷑ de ſeipha. Per ma reges regnãt ⁊ c. ¶ Xi. cõſi. ole dlaratio/cũ autoꝛitatũ inſertiõet circa mur ominus ꝓpter mulciplicatiõem hoĩʒ ne muratiõem pᷣceproꝝ:tã generaliũ ſic decc ſb legeſua euãglłica/pᷣuaricantiũ eam mul Mhor pᷣcepta/qᷓ; ſpãliũ ſic erant iudicialia ⁊ cerlo iis modis/voluit hmõi canones multipli liq nialia ¶ Et ita dñs habuit opꝰ legiſpitis cari.Et ita opus habuit canoniſtis.etiaʒ no. et iuriſtis qͥ dicebant᷑ octoꝛes ⁊ ſcribe. me i1in regimine ſpuali.qꝛ ꝓpꝛie dicti theologi/ ſbii dittes in haclege/ die ac nocte:vteã popa nequaq; ſufficiebant ¶Rotemus hic ad ſös .lo ſimplicioꝛi nũciarẽt/ne fierent ſicequꝰ? declaratiõem amplioꝛe; ꝙ theologi ꝓpꝛio S-. mul?qbonõ ẽ intellecxꝰ. ſʒ a ꝓprimarent ad noie dicunt᷑ hi qͥ noticiam ꝓfitentur et ha⸗ b deũ ꝓpteavt ĩchamo⁊ freno certoꝝ pᷣcepto bent / eoꝝ que ꝓpꝛie dicũtur eſſe de theolo/ Sn rũ aſtringerent?/ oꝑtuit ¶Nona cõſidera. gia hoc eſt de iure diuino ſeu euãgelico qY “r Dñs vltra legẽ veterẽ opꝰ huit inſtitue idem eſtet qͥ illud ſciunt elucidare defende Cnn relegẽ euãgelici ¶ Giqᷣdẽ ad nibil ꝑfetrũ reroborare. ¶ Buntautem quattuoꝛ ge⸗ W adduxit lexantiq̃ dicẽce Apo ad Heb.vij nera taliũ que ꝓpꝛie dicũturad ius diuinũ iuu HNihil ad ꝑfectũ adduxit lex.Erat enĩ figu et euangelicũ ꝑtinere· Pꝛimũ genus ẽ eoz vno⸗/ rn ⁊ vmbꝛa noue legis.nã oĩa in figura co⸗ quę cotinentur expᷣſſe in tertibus canoni⸗ nr tingebãt eis ait apłs. Adueniete igit reñ xel ce ſcripture vt ꝙ in pncipio fecit deus celũ ſi luce impleta eſt lex illa nõ ſoluta. Ac ꝑinge ett terram. Scom eſt coꝝ que cõſequuntur lrof cõſtituti ſunt apli diſcipli euãgeliſte tan⸗ cõſeq uenter clare in ↄſeq nentia neceſſaria Rad ̃ᷓ doctoꝛes huiꝰ legis et ceteri ſucceſſoꝛes et euidenti/apud omnei vtentem ratiõe. Wũ eoꝝ qs theologos noiamus.nõ fm coꝛti / ex eis que ibidem continent᷑. Certiũ eſt eo ier cẽ ſr̃eq occidit ſed fm interioꝛẽ ſi m̃ qͥ vui rum que licet non ſequantur in conſequen ic ficat. ¶ Decima cõſideratio. ¶ Dñs op⸗ tia clara apud omnes vtentes ratione vel ann 7 ñ hbr̃et inriſt alijsq; theolog⸗⸗ ĩhoĩes ſececcd aliunde doctos. tamen apud exercitatos ĩ * dũ virtutes theologicas ꝗ ſunt fides ſpes ſacris litteris/conſequentia iudicaturop⸗ * etcharitas / ſpoͤte velletregulari. Suf lce; tima vel ſequela.Quartum eſt eoꝝ que ꝑ Nbſe redixit Augin enchiridion has virtutes reuelatiõem factam ecdeſie conſtant. ⁊hoc nu ad ſalntẽ oĩ hoĩ.qppe claudũt ĩ ſeipis duo vel expſſe et manifeſte phetias ſeu mira ll lilla mãdata/in qͥbꝰ tota lex pẽdet ⁊ ꝓhete. culoſas atteſtationes.vel implicite ꝑicom t Diliges dñm deũ tuũ c. Etpꝛoximum tu mumem atteſtationem to tius eccleſievł cõö ops um ſicut teipſum. 3 ntereſt qutem the clilij generalis eam ſufficienter repꝛeſentã⸗ untt⸗ ologoꝝ docere ſufficiẽter ea q ſũt fidei ſpei tis. acꝑ ſucceſſionem legittimam deriuatã ent et charitatis ⁊ in regulã euãgelicã ⁊ erroꝛen ad poſteros p eos qui tales renelatiões ha ℳ. inſurgẽtes ↄgnoſcere.etcognitos vt caue, buerũt manifeſte. Veritates oẽs alie/tãto than, tur ab alijs inſinuare. ea deniq; docere cõ dicuntur magis pertinentes vel imperti⸗ en nenit. qbus hec triplex virtus gignit᷑nutri nentes ad theologiam et ſuos pꝛofeſſoꝛes biſ tur defendit᷑ roboꝛat᷑ Sie inſtituta vi⸗ quanto proximi vel remotius poſſunt i⸗ ii detur ⁊ gubnata fuiſſe fufficiẽter eccia ptai ferri ecpꝛedictis ¶ Pꝛogredientes igitur tran. mitiua ſub aplis.ac deinde ꝑ ſucceſſiones vltra ditamus ꝙ pꝛeter has veritates ſeu re GAtOR varias vſq; ad doctoꝛes/ſanctos incluſiue gulas opoꝛtuit multas explicari ad regim gei ꝑq̃dꝛingẽtos annos ⁊ amplius qͥbꝰ tꝑali⸗ ecciaſtice familie /que non poteriderheſſe In decretis facta pariſſuus 31 bus / nõ erat diſtinctio theologoꝝ ⁊ cano⸗ ſtitui Et hocẽ ius/q̃lea Recomendatio licentiãdoꝛũ deduci ec ſacra ſcriptura.ſed opoꝛtuit fieri limitatiõem ꝑ auioꝛitatẽ hũanã. Recte eo mõ q̃̊ vltra pncipia iuris moꝛalis naturał et cõdluſiões euidẽter ⁊ neceſſario ſequen/ tes exeiſdẽ/opoꝛtuit addi multas inſtituti ones.neq; clarediſſonas/neq; tñ euidẽter ſequẽtes exdictis pncipijs.et hoc autoꝛita te pncipũ vel cõitatũ qͥba reſpublica regen da ſubdebat᷑ Erenu in vno ꝑ qo ſciat in ceteris Cõfeſſio ſacramentalis / eſt de le ge euãgelica ppꝛie dicta.ſed ꝙ fiat hoctꝑex ulo/⁊ apud ſuũ certũ ſacerdotẽ vel apud il lũ/eſt de iure poſitiuo.qð nec clare ſeqͥ tur ex lege euãgelica ꝙ ſic debeat fieri nectam eſt repugnãs Talia ſunt ſine nüero in reli quis q̃ cõcernũt dei cultũ ⁊ charitatẽ erga ipᷣm ⁊ pximũ nr̃m ¶¶ Xij.conſi. ¶ Dñs o⸗ pus habuit canoniſtis:neqũ pter mitipli cationes hmõi canonũ poſitiuoꝝ.ſed ii⸗ Waert peccare mali foꝛmidine pene.ait Oꝛatius Et igenn bene varie ꝓ varijs delictis ferrẽé⸗/ ꝓpter incoꝛrigibilitatẽ ſubditoꝝ tur/neceſſefuit.queadmodũ ꝓ diuerſitate moꝛboꝝ/oꝛdinãt medici diuerſitatẽ reme dioꝝ ꝑticulariũvltra ea q̃ cognoſcũtexpn cipijs phie naturalis vel ſue medicine ge⸗ neralis.Cõſtat ãt iſtitutiões hmõi arbitra rias eſſe vt plutimi/quelicet inſtitutiones cõfoꝛmitatẽ q̃ndã hẽant ad legẽ diuinã in hoc ꝙ nõ ei palã diſſonãt alioqͥn eẽnt iniq nihilominꝰ nõ ita ꝑtinẽtad eã/qn alie pe⸗ ne poſſent eq̃liter ſtantibo illis pᷣucipijscõ ſitiuũ vel humanũ. ¶ Amplius vero etſi repugnãtia nõ ſit/vt thelogus ſciat hmõi coſtitutiões penales ⁊ ſiles de iure poſiti⸗ ni ea qᷓ ꝓpꝛie ſuntfic uo.:qꝛ tũ humani capacitas ingenij/mltũ finita eſt/nec ad tot ſufficit.dñs hũit opus yl voluit diſtictos ĩ eccia doctoꝛes ĩſtituefę q̃ſdã ad ius euãgelicũ? ꝓpꝛie ðᷣinũ/q̃ſdã ad poſitiuũ ſciẽdũ dedicatos.Etex his inue/ ſtigamus ⁊ inuenimꝰputo/cõmoditatẽ di ſtinctiõis inter has facultates theologieet decretoꝝ.⁊ dñs in hochʒ opꝰdecretiſtis Zredecima cõſi.¶ Dñs nõ inſtituit repo ei/ in textibo canonũ vl . decretoꝝ vñ dicũtur canoniſte vel decreti⸗ ſte:tanq; illa ꝑ ſe ⁊ pncipaliterꝑtineantad facultatẽ decretoꝝ his q̊ poſt facultatẽ decretoꝝ ſic inſtitutäa/ Mec cõſideratio rñdʒ cõtendere vellẽt ſuꝑfluã eſſe thologoꝝ facł tatem Habemus inquiũtarticulos oẽs fi dei ⁊ catholicas veritates.qd egemꝰcheolo ir vel legũ facultates ellam? pure po⸗ executio ad iudices ⁊ boꝛtelles. zue rat hic applicatio fieri de examie bulle illiꝰ eicafez toste ed omitto E gis. ¶ SDed videat᷑rõ cur illic ponant᷑ta⸗ les veritates / inueniem ? ſunt tanq; ar. i⸗ culi certi eliciti ex theologia.q̃ꝝ declara tõ ſpectat ad eandẽ.quẽadmodu ẽt facũ ẽ in legib pᷣncipũ catholicoꝝ/nõ ꝙ ad illas le⸗ ges de directo ſpectẽt ſicut neceoꝝ declara tio.quẽadmodũ nemo diceret ꝙ declaratio ſymboli aploꝝ vel niceni cõcilij.ad ſimpli ces ſpectet.qͥ bo tñ illud indicit⁊ explicatur et datur ad credendũ ¶ Duo pacto igitur qᷓ̃reret aliqs reponũtur hec in facultate de⸗ cretoꝝ vel in facultate legũ tꝑaliũ/q̃ ad the ologie ꝑtinẽet facultate: Yacilis eſt reſpon/⸗ ſio Reponũtur itaq; vt addant᷑pene varie coõtra eos qͥ auſu temeranio ʒ articulos ſic explicatos dogmatiſare pᷣſumerẽt Hecau tẽ adiectio canonũ penaliũ ſicut ẽ de iure poſitiuo /ſic earũ cognitio ſpectat ꝓpꝛiead toꝛu velle tes (xuiij. conſi. Dñs:ſicut in vno coꝛꝑe naturali / diuer a mẽbꝛa ſingulis officia conſtituit / ne ſit ſciſma inter ea / ſic in coꝛpe miſtico / diuer⸗ ſos voluiteẽ doctoꝛęs ꝓ varietate doctria⸗ rũ legũ vel iuriũ ¶ Hac cõſideratiõe pᷣup poſita ex poꝛib/ptʒ ↄñter iniuſta cõcerta⸗ tio vel qᷓrela eoꝛũ.qͥ p excollẽdo ſciam theo logie / illã decretoꝛũ vituꝑant vel ecõtra Hoceniĩ agere qͥd aliud ẽ/qᷓ; ſi oclus dicit narib/oꝑa tua nõ agẽda. Rurſus ẽ pᷣſum⸗ ptio eoꝛũ qͥ ex neceſſitate ſueſcie/nitüturex tollere ⁊ arguere eã cererꝭ oibo ꝑfectioꝛẽ cu,ʒ dicat ph̊s de methaphiſica. Heceſſarios qͥ dẽ oẽs / dignioꝛ ꝑfectioꝛ vo nulla. Cũ pᷣte rea videt᷑ in coꝛꝑe naturali/mẽbꝛa turpio⸗ ra ⁊ infirma plus hr̃e neceſſitaris q; pulcri oꝛa ⁊ ꝑfectioꝛa q̃lia ſunt oculus ⁊ auditus Deniq; manifeſtũ ẽ ex his/ad quã faculta tem ſpectat iudicarede hereſibo ⁊ hereticis Coſtat ꝙ ad theologiã.modũ vᷣo punien di/magis determinat facultas decretoꝛuʒ/ ſed executiõem iudices ⁊ clientes ſeu bo-⸗ delli magis ſciũt.Exẽplũ de iudicio falſe monete.cuius falſitatis cognitio/ſpectat ad cãpſoꝛes /punitionis n⸗lcenc⸗ otues B . v. cõſie ominus habet opus ſicut thelogis / et canoniſtis/ſic hominibus inferioꝛis ſciꝰ entie vel oꝛdinis/quo ad cognitioem tra-⸗ ditionum humanarum. experientiam et videbimus ꝙ vltra ſcien; tiam iuris diuini/et canonici poſitiui/mł⸗ ¶ Monſulamus 6 3 * — — „ in⸗ Wi⸗ i ein le⸗ no mm d r lede tbe ſon Mne ooſt en elue legd nſi geſt lner gin ziin n he⸗ n n inn, 4 ; 3 Hi pion ci ſle⸗ i gs/, nsſei nu amus ſcen D In decretis facta pariſius tiue.neeſſarie in iudicijs.quales optet ſci reipᷣos ꝓcuratoꝛes⁊ dietulos ⁊ alios infe⸗ rioꝛis ordis. Si ãt q̃reret aliqͥs/q ſnam vtilioꝛ ſit eccie dei/vel erudii ĩ his legibavl H tunis peuratoꝝ pmoto/ vdiſa cano nib poſitiuis. Puto ↄfeſtim ridebit᷑ ⁊ irri debitimo ſpneta dũis cioniſtj talis inqſi toꝛ⁊ iure qͥdẽ. Sʒ cũ a ſili ꝑgũt aliq curio⸗ ſel(ne dicam fatuoſe cõparare ſciaz cãonũ poſitiuoꝝ p ecciaſtico regimĩe/ad ſciam e⸗ uãgelicã/ipi viderint.Exeplo ſili dubita⸗ ret aliqͥs qͥs hñdus eſt dignioꝛ in cura coꝛ poꝛis vel medicꝰ. Siir qͥs pᷣferẽd ẽ vl eru itus in ↄſtitutiõibo poſitiuis ſuereligio⸗ nis aut in ſinodalibs ſtatutꝭ.vel an pᷣcellat iuriſpitꝰ.qͥ tũ ad hboꝝ ꝑticulariũ cognitiõʒ nõ deſcẽdit. ¶ Ceſſent igitur deinceps bu iuſmodi cõꝑationes odioſe ⁊ curioſe.fatu⸗ oſe ĩmo et faſtidioſe.nec ſit ſciſma ĩ ipᷣo coꝛ poꝛe eccie.ſed ambulet quiſq; vocationeqᷣ vocatus eſt grãm quã accepit cõicãs ſine i⸗ nidia et in alterutrumamminiſtrans. Jvxyi.cõſideratio.¶ Dñs opus habʒ decre tiſtis nõ ſolũ ꝓpter rões ſumptas ex multi⸗ tudine canonũ poſitiuoꝝ cõcernẽtiũ ſpũa le regimẽ ſed etiã regulatiõem tꝑaliũ maxi me poſt dotatiõem eccie in bñficijs ⁊ alijs ¶ Heq; enĩ euãgelica lex/de abunge factis Neq; eni euãgeli dit expᷣſſas de tꝑaliũ regimine ↄſtitutiões:. acꝑinde theologica cõſideratio/ ſead eas pliculariter ↄgnoſcẽdas/nequaq; extedit. Vigdent᷑ aũt ſufficere leges huanitus tradi te.ſed ſi notauerimus/aliã eſſe rõem de his que mere tꝑalia ſunt/nec dedicata diuinis vſibo:aliam eoꝝ que cultũ dei reſpiciũt in decimis et oblatiõibo / in bñficijs atq; ſimi libus:nemo mirabit ſi legibs alijs vti con⸗ gruñ fuit/ p his et p illis.quẽadmodũ do/⸗ ctrina pure moꝛalis/ inſufficiẽs fuit p lege reuelãda.qᷓ;uis in obſequium ſuum poſſit vxxvij.cõſideratio. ¶ Dns nõ ita diſtinxit cheologiam a ſacris canonibo ⁊ ecõtra/quĩ vtiliter ⁊ ſalubꝛiter poſſint ab eodẽ homie tũ ſibi cõcedit᷑inueſtigari.Si eĩ reꝑti ſt qui vltra canones ſacos/legibo hũanis de derũt ſtudiũ ſuũ ⁊ ecõtra ⁊ ꝓfecerũt in vtriſ q; ſi vltra philoſophiã ⁊ methaphiſicã mł oti quotidie in theologia ſe vehemẽter exer cẽtHoc cõueniẽtius hʒ fieri⸗qꝙ theologꝰ deſcẽdat ad inſpiciẽdũ canones ſacros tã⸗ q;ᷓ; cõcluſiões elicitaſegſuis pꝛincipijs tbe ologicis / deducere. icerit talis ambi * Aexter. erit enĩ theologus canoniſta. et ca⸗ noniſta theologiſans.et quis eſt hicet lau dabimus eũ. ¶ Quid aũt facilius ẽ exam bobus / aut ꝑ theologiaʒ ſcq; cognoſcere ca⸗ nonicã ſciam vel ecõtra.Exiſtimo ꝙ pmũ ſicut facilius eſt ⁊ oꝛdinatius deducere ex pꝛincipijs cõcluſiones/q; ex cõcluſionib- dqd pncipioꝝ noticiaʒ deuenire. Addito ꝙ aglibiliũ iſtoꝝ vehemẽs cõſideratio a pue⸗ riicia vel ab adoleſcẽtia non tm̃ eruditneq; aarificat ingeniũ/q;tum exercitatio in ſpe culabilibo pꝛincipijs. ¶ Potuerat hic inſe ri querela frequẽter incidẽs noſtro temꝑe parum vtilia/curioſioꝛes exiſtunt debito. nolentes ad cõſideratiõem agibiliũ tanq; ſuo ingenio indignam et rudem declinare Rurſus inculpandi ſunt iuriſte illi.qui ꝑti chlaribo cõcluſionib iurium ſic adherent vt vel ad pꝛincpia reſolutionis ¶ Ds voluit ita theologiam a canonib ſepari/vt tamen maneret vſus terminoꝛuʒ theologicoꝝ incõfuſus. ¶ Scientia eniʒz quelibet inferioꝛ/ſicut ſumit pncipia ſuaa ſuꝑioꝛe alternante eam.ſic vt terminoꝛum ſuoꝝ ꝓpꝛietatem obſeruet neceſſe eſt.alio⸗ quin fieret velut altera cõfuſio babilonica p diuiſiõem linguarũ.nec mutuo ſe intelli gerent theologus ⁊ iuriſta ¶ Qua exre pʒ ꝙ vbi de iſtis terminis hereſis ⁊ hereticus ſymonia ⁊ ſymoniacus ⁊ ſilibus /fit mẽtio recurſus eſſe pncipalis debet ad vſum quẽ theologicus mo hʒ. m quẽ dicit Aug nob ad certã regulã loqͥ fas eſt cꝑinde ptʒ ꝙ expoſitio bulle mẽdicãtiũ/reqrit ex⸗ poniꝑ ius euãgelicũ. ¶ Důs noluit vt ſᷣm ius canonicũ regula retur imobiliter de nccitate:totꝰ eccie pplłs ſicut optet ipᷣm regi ſtabiliter et imobür ꝑ ius euãgelicũ ⁊ diuinũ ¶ QCollit hec ↄſide 2 Eviij. conſideratio Eix. cõſideratio ratio temeritatẽ aliq̃ꝝ vel igãtiã ꝗ ſuis iu ribꝰ poſitiuis/imobilitatẽ ⁊ idiſpẽſabilita tẽ talẽ tribuũt ⁊parẽ vim obligãdi q̃lẽ habʒ ipm ius euãgelicũ ⁊ diuiuuʒ.Ac ꝑinde q̃t heu ſcãdala q̃t ꝑturbatões in euãgelico re gimiĩe pᷣdẽ oꝛta ſint ⁊ quotidie ſuccreſcant legi fas eſt in exꝑientielibꝛo.Tales nimi/ rũ intractabiles.q̊s ph̊s appellat immanſi uos/neq; epikeyã neq; bonã eqͥ tatẽ recipi unt. adherẽtes traditiõibo ſuis ſicẽ̃euange⸗ lio.ĩmo ꝓpter traditiões ſuas(ſicut cõque riturxpᷣus) facicẽtes irritum maãdatum dei cẽtia doctoꝛalis.et illud rõnabilr.nõ eĩp tuit omni hoꝛa fieri recurſus ad cõditoꝛeʒ „ Tractatuius Dath. cv. ¶ Applicauim alias cõſidera tionẽ hãc pᷣcipue vtilẽ ad materiã reducti⸗ onis grecoꝝ:ſed nũcomittamꝰ ¶ lauis eſt hec cõſideratio ꝓ inueniẽdoꝰñter natu ram ⁊ cõditiõem totiꝰeuãgelice hierarchie Etquõ regimẽ eis monarchicũẽ ꝛregaleq ad ſpũalia ex imobili inſtitunõexpi. Naũ vero ſit exiſtimãdũ q̊ͥ ad tꝑalia ẽt eccie dedi cata.nõ ita eſt manifeſtũ. Scitis cõcerta⸗ tiões iſtic innñeras eſſe dicẽtibꝰ alijs ꝙꝙ ec cleſia nibil hʒ tꝑaleniſia dñis pᷣncipibus alijs vero in oppoſitũ certantibꝰ ꝙ oĩo ſũt ecciĩe/ſed lites has vel numerare hic vel di rimere/nõ nr̃m eſt. ¶ Viceſima cõſide. ¶ Vñs voluit eruditis in ſacris canonibꝰ licẽtiã doctoꝛalẽ imꝑtiri.q̃tinꝰ hr̃ent ex h̊ᷣ autoꝛitateʒ/nõ ſolũ docẽdi ipᷣos canones/ ſed eos doctrinalr interpᷣtãdi exponẽdivel goſandi.Hoc inter cetera maxime oꝑatcli canonũ Pꝛopterea eruditis ⁊ a ꝓpbadꝭ/cõ⸗ ferẽda fuit talis autoꝛitas doctoꝛalis. NHõ ſolũ ipᷣis ſed ẽt pncipaliꝰ theolog..pᷣſertim vbi dubietas oꝛiret᷑ ex his ⁊ circa ea q̃ ius e uãgelicũ põt ad elucidatiõem deducere.et quẽadmodũ architectonicapncipat᷑ ſubal ternate ſcie.⁊ ſiẽ ex pncipijs cõduſiões exa minant᷑: pbant᷑ ſi recte ſunt ¶ Deniq; cãs alias Inie doctoꝛalis eẽ dicimꝰ.q̃tin euitet cõfuſio in politico regimĩe.⁊ne inſufficiẽs vel imeritꝰ ad hoc ipᷣm ſe ingerat. Oꝛ po⸗ ſtremo honoꝛ alit artes dicit Licero ⁊ oẽs accedũt ad ſtudia ꝓpter glaʒ ¶Poſtulemꝰ tandẽ/vt dñs pr̃familias ſupᷣmus/nos ita ſolui ⁊ ad ipᷣm deduci alpiatema figurã aſiueꝛ pulli ei? ꝙ ad hierl m celeſtẽ ipo ſedẽ te ⁊ dirigẽte ꝑueniamus. (nit. Ancipit tractatus gionẽ lõginquam acciꝑe ſibi re gnü. Auin hõ iſte nobilis ni ĩihs xpᷣsnobiliſſimi regdauid 8: De q́ ꝑ allegoꝛiã Eccẽs ait.be inclita p ata terra cuiꝰ rex nobilis ẽ.Et in laudeʒ ſa⸗/ piẽtie ait idẽ in pabolis. Nobilis ĩ poꝛtis vir eiꝰ.cũ ſederit cũ ſenatoꝛibꝰterre.Qui pᷣ terea de ſe loq̃bat᷑ ſamueli.Qui me cõtem⸗ nũt/erũt ignobiles.¶ Bicamꝰ igitur aliqᷓ de nobilitate.ſumẽtes occaſionẽ ex pr̃e mi Omo qdam nobilis / abijt in re litis egregij dñi Guilhelmi ſanet.⁊ nobili, tate cõpoſiti.¶ Nobilitas pmo deſcribit. ſcðo diuidit᷑ tertio ignobilitas pãdet᷑q̃rto coꝛollariũ quadꝛuplex elicietur. Obilitas eſt eminẽtia q̃dã vel pn⸗ n res ſui generis.hñs facultatẽ aliqᷓ in illas pᷣſertim ꝓpinqᷓs influẽdi. Nobibid circo dicit hicacciꝑeregnũ ſibiſiue regim̃ aliqð lio . Weer influxiuã ptãtem. ¶ Ro bilitas ſic deſcripta cõuenit cũ libᷣtate.q̃ eſt dignitas aliqᷓ ſuijpᷣius nõ alteriꝰ gra. De terminatio ptʒ pᷣmo polit.multa ꝑ exẽpla. gqm̃̃ iomni genere dnat᷑ aliqð vnũ qð in il- lo genere bmũ eſt ⁊ nobiliſſimũ.tã in aĩatꝭ⸗ ;ᷓ in aĩa carẽtibus.Hec deſcriptio ꝑ ſequẽ? tia ꝑſpicua magis eſt. — Odbilitas ſic accepta generaliter re n multis modis, quẽadmodũ va⸗ rie ſunt bierarchie ⁊ pncipatus.qm̃ nõ eſt nobilitas ſine ncipatu quodã. ¶ Nobi⸗ litas in pmis eſt ſuꝑeminẽter nec extra ĩip ſa trinitate btã.que ad ſanũ intellectũ dici⸗ tur ſuꝑceleſtis hierarchia Eſt enĩ in pre fõ talis nobilitas ſeu dignitas vel autoꝛitas qᷓ̃ notificatur ꝑ duas natiões iſtas. Inna ſcibilitas et pncipiũ de nõ pꝛincipio. Si⸗ militer in filio reſpectu ſpũſſcti.nec dicitur ignobilitas idcirco in ſpũſctõ.Quoꝝ de/ claratio theologis remittatur. ¶ NHobili⸗ tas eſt ĩ angelis ſᷣ̃m triplicẽ hierarchiã que celeſtis appellatur. pmã ſcdᷣam tertiã.flo⸗ bilitas rurſus ẽ ĩ eiſdẽ angelis ĩ iſta q̃tibet triplici hierarchia ᷣm tres oꝛdies cõtẽtos in q̃libet.vt in pma cherubin ſeraphin et thꝛoni Hobilitas ẽ in ecciaſtica hierar⸗ chia q̃ ſubceleſtis dicitur exẽplata ꝑ cele⸗ ſtẽ. ᷣm tres ſtatꝰ eccie.pmos medios ⁊ in⸗ fimos.ad qͥs ſpectat ſecularẽ hierarchiam in dicta reducereꝑ tres actꝰhierarchicos: qͥ ſunt purgare illumiare ⁊ ꝑficere. In q̃qͥ/ dem ſeculari policia/ſignabiles ſunt treo ſtatus ꝓ tꝑaliũ regimĩe:ſuo mõ. In cuiſu pᷣmo ſtatu vulgarioꝛ ⁊ vſitatioꝛ nobilitas collocata pncipatur. bilitas cõſeqn ter ⁊ large ſumpta.ponitur alphiloſophã⸗ tibꝰettheologis f̃ᷣm quattuoꝛ gradus cre⸗ aturarũ quarum alique habenteſſe ſolum naturale.Alia eſſe et viuere.quedam eſſe ⁊ viuere et ſentire.reliqua ſicut homines/ꝑ/ geipanah⸗ viuere et ſentire.quibus eti⸗ am nbominib ſuperaddiditur intelligere. cipalitas. vel excellẽtia interalias n pritur in maioꝛi mũdo.et ſilrĩ mio ri de zn nei in finio m nöck Pobi nil K. S feS F ¶ Hobilitas pᷣmo triplici genere creatura rũ/cõſiderat᷑ ſᷣm pᷣeminẽtiam rerũ natura⸗ liũ interſe/fᷣm cauſalitatẽ ꝛeffectũ. Sicno biliꝰẽ coꝛpꝰ celi qᷓ; elemẽta. me nobilioꝛes ſũt plũbo autlutoł Bic ſol luna venꝰ iupiter /pluſq; ſaturnꝰ aut mars et mercuriꝰ in vtroq; ꝑticipat.Nihil ei im/ pedit qͥn eadẽ res ſit nobilis et igbilis/re⸗ ſpectu diuerſoꝝ ꝑ ſuꝑioꝝ ⁊ inferioꝝ ↄpa⸗ tiõem · ſicut ĩ eadẽ celeſti hi rarchia ⁊ plib⸗ alijs ſikibo / palã cõſtat. arboꝛibo ⁊ plãtis.q̃rũ nobilioꝛ ẽ q̃ ⁊ ꝑfecti⸗ oꝛ.pᷣſertim in attributiõead vtutes opꝑati⸗ uas pfectiões.velad ſe vład alias res actu audas ¶ Poſtremo in aĩalibꝰbꝛutis piſci bus ⁊ auibꝰ /facile ẽ nobilitatẽ ⁊ igbilitatẽ varijs reſpectibꝰ intueri. Sicaqla nobili oꝛ inter aues.ſiccete vel Delphines inter piſces.ſic aries ĩter pecudes.ſicleo inter fe ras ſeu ferales alantes.ſic ĩter pẽtes regu ⸗ lus qꝗᷓ tñ ꝑuerſa ẽ nobilitas.vbi qͥ nocẽtioꝛ eſt. pncipalioꝛ reputat᷑ ſic i demonibꝰrepo nũtur pncipatꝰ vbi noĩs abuſiõe deterioꝛ et dãnatioꝛ / nobiliõꝛ inter eos dici poteſt. ſed veraciter ignobilitas habẽda eſt o bilitas in homine tanq; in minoꝛi mundo pᷣdictis omnibꝰ modis poſt deũ /poterit(ſi ſubtiliter reſpicias epiri.quẽadmodũ pti cipat iuxta deductiõem Greg: cum omni creatura exponẽtis illud Pꝛedicate euan/ geliũ omni creature. Dicitur idcirco conti nere omnia.et omniũ finis.ad intellectum in nei deñ paſn E ad illud. Oia ſbie ciſti ſub pediben Erſaphrtii phit: Et Moyſen Deut.iiij. ¶ Nobilitas hoĩs re ꝑit᷑in ſuꝑioꝛimẽtis apice.q̃ creatura eſtad imaginẽ ⁊ ſilitudinẽ btĩſſime trinitatis.ſe cũdũ tres potẽtias ĩ vna eſſentia.mẽoꝛiaʒ intelligẽtiã ⁊ volũtatẽ ↄfoꝛmiter ad hierar chias Toꝛdines angeloꝝ. ¶ Nobilitas eſt iterũ in rõe ſᷣm duplicẽ poꝛtiõem ſuꝑioꝛẽt inferioꝛẽ.tanq; viꝝ ⁊ młierẽ.(¶ Eſt pinde reſpcũ rõis ĩferioꝛis nobilitas.dũ cõꝑatur ad ſenſualitatẽ tã iterioꝛẽ q;ᷓ exterioꝛẽ.ethᷣ nõ oino diſſiłr ad hierarchiã ecciaſticam? ad tꝑalẽ ſᷣm eminẽtiã pncipatuũ.⁊ excelle/⸗ tiã pᷣdictarũviriũ ad inuicẽ.ſi coaptatio ſo lerter fit. ¶ Hobilitas in hoĩe q ad ꝑtes e/⸗ cherogenias coꝛꝑis vt ſunt mẽbꝛa pꝛinci⸗ palia ⁊ officialia caput coꝛ epar. et minus pncipalia pedes manus inteſtina viſcera. comꝑat᷑ aut iuxta triplicẽ ſpm̃ pcedẽtema Sicauꝝ ⁊ géc/ ij⸗ alã cõſtat. ¶ Diſtinctio deno bilitate ꝑſpicua ẽ ſilr in ſolũ viuẽtibo vt in et inſurſu. Er la de nobilitate. Hcðo mõ ꝓut De nobilitate coꝛdetan imedime ⁊ ncipale inſtri aie quoꝝ vnꝰ eſt naturalis.aliẽ vitalis.alius aialis. ppoꝛtionabiliterad illa q̃ dicta ſunt de hñtibꝰ eſſe naturale ſolũ.vel eſſe ⁊ viue⸗ re vel tria pariter eſſe viuereꝛ ſeutire ¶ Ho bilitateſalie ↄſiderant᷑circa hoĩem magis ad cõem et familiarem de nobilitate conſi deratiõem attẽdẽdo. Vna ẽ cõcernẽs bõöa tꝑalia ⁊ coꝛpalia.nature ſcʒ ⁊ foꝛtune. Et hec iterũ tripliciter attẽdit᷑. VUno mõ vt ha bent̃hec bona a ꝓgenitoꝛibꝰ.auis.atauis. et in ſurſ u. rbecepphriancceprio caſt ſ 5 ntur hec bona nouiter per induſtriam ꝓpꝛiam cum auxilio vel ſine/quoꝛũdã amicoꝝ Super hoc iactare ſolent ſe diuites in mobilib et ĩmobilibus ſupꝛa ceteros cõnicinos ma⸗ xime vel remotos. Hinc eſt illud Satyꝛici Et genus et moꝛes /regia pecunia donat. ? ꝙ pecunie obediũt oĩa.cũ ſilibꝰ diuitiarũ. pᷣconijs. Tertio mõ ꝓut habetur aliquadi gnitas vel pꝛecellẽtia ſup alios.ex cõceſſio ad litteram nobuitãtur aliq pꝛius plebei. Sic induci poteſt illud Heſter. Hoc ho⸗ noꝛe dignus eſt:iqueʒ rex voluerit honoꝛa⸗ re. Habet nobilitas hec ciuilis/ ſuos gra/ ne regis alicuius vel impatoꝛis. Sic eni,ʒ dus et noĩa.Eſt clara pᷣclara indita gene⸗ obilitas hũa illuſtris regia imꝑialis. bilitas h paliteranimam vl ho 7 „ na reſpiciens pꝛinci — iuxta illud. Nobilitas ſola eſtanimuʒ que moꝛibus oꝛnat. Hinc pᷣterea ſeruitꝰ ⁊ igbi litas tradit ſcriptura de cam filio noe/pꝛo⸗ pter peccatũ iniroducta. Habet eni nobili tas gradus ſm amplioꝛẽ vel minoꝛeʒ pfe ctiõem in virtutibꝰ.in ſapiẽtia ⁊ moꝛibus Quo in loco ſas eſt inſeq diſtinctionẽ the ologicam / incipientium ꝓficientiem et ꝑfe roſa ſpectabilis ingenua gesen inſignis minemvt bomo eſt. magis attendit a ppis ctoꝝ.quã Areſto.nõ ſiluit.ſub alijs licʒter minis ponens inter homines quoſdã con tinẽtes velut incipientes.alios temꝑatos tanq; pficientes.tertios heroicos tanq; ꝑ⸗ fectos aut diuinales. De quoꝝ nũero he⸗ ctoꝛ erat.qui videbatur nõ hoĩs moꝛtalis eſſe fuiꝰ ſed dei Fuit tpe Ciceronis ⁊ ſalu⸗ ſtij / cõcertatio ſuꝑ hac nobilitate quã cxce ro dicebat ſe vᷣtutibus ⁊ meritis adſiſſe. Erat ei arpinas ignobilis vł obſcurꝰ ſʒ lu mẽ tã pᷣdeceſſoꝛibꝰ qᷓ; poſteritati ſue ſaluſti us vt opponit õ feẽ tenebꝛas dedecorꝭni⸗ gerrias poꝛib ſuiſq; ſequẽtibꝰ. Sũt iſuꝑ 7 De nobilitate apud ſaluſtium de bello iuguntino moꝛda ciſſime ⁊ acerbiſſime decla matiões marij/ haud nobilis pentele/cõtra ⁊ aduerſꝰno⸗ bilitatem.que voluunt᷑circa nunc dictam cardinem criminationis ꝓpꝛioꝝ in nobili bus facinoꝝ flagitioꝝ dedecoꝝq; moꝛuʒ. Quid ꝓdelt illi quem moꝛes ſoꝛdidãt/ge⸗ neratio clara: Aut qͥd nocet illi generatio vilis /quẽ moꝛes adoꝛnant? Pꝛodeſt fᷣm Areſt. ad politice felicitatis quoddam de⸗/ cus.qꝛ non oĩno felixeſt(m eũ)qui ſpecie turpiſſimus eſt.ignobilis ⁊ ſine pꝛole. Nobilitas vero poteſt ſᷣm theologos ma/ gis euehi.vt ſit vna.pfectiſſimoꝝ hic/ ſm tres theologicas virtutes militantũ. Alte⸗/ ra in celeſti felicitate ꝓꝑpetuo regnantium. Sic eni deus legit᷑ feciſſe xpᷣianos genꝰ?ele⸗ ctum et regale ſacerdotiũ. Reges inſuꝑ et regnũ tanq; nobiliſſime regnãtes. ſuꝑ oĩa pᷣſertim in pleniſſimo ꝓpꝛij coꝛꝑis dñio.de quo Bene.imꝑare ſibi maximũ imꝑiũ eſt Et Oꝛatius latius regnes/fragilẽ doman et vterq; peius ſeruiet vni. Cõſonat Clau diaus Lũc omnia iuretenebis cũ poteris rex eſſe tui. Deniq; Salomon Melioꝛ ẽ ſapiens viro foꝛti ⁊ qui dñaturaĩo ſuo ex/⸗ pugnatoꝛe vꝛbiũ.Quos oẽs xpᷣi ſuꝑatau ctoꝛitas Qui ſfacit peccatũ/ſeruus eſt pec⸗ cati.⁊ ita ſeruus viliſſimerei.ĩmo nihili.cũ nihil fiant hoĩes cũ peccant. Illud inquã nibil de quo Joh. Bine ipo fem eſt nihil glo.i.pctiñ. Quid aũt mag alienũ ab om/ ni nobilitate.qͥ dpꝛſus aduerſum ſoꝛoꝛiſue libertati/q; ignobiliſſimũ ſeruitutis tłe iu⸗ gum q; eſſe mãcipiũ taʒ impurũ abominã oſtremo deducere cõ⸗ qũ/deteſtabile. ¶ Poſtremo deducere binatiões ⁊ cõpatiões oĩm q̃s nũerauimꝰ nobilitatũ/ſtudioſe meduationi relinqua tur.⁊ occaſionẽ dediſſe ſuffecerit.ad ↄgno ſcẽdũ pᷣcipue ſpẽs ſex nobilitatũ in hoĩboq̃ magis in cõi tradũtur intellectu.q̃ ſuntna turalis pentalishõeſtalis virtualis heroi⸗ calis ſupnaturalig. Quaꝝ ſingularũ talis eſt deſcriptio. ¶ Hobilitas naturalis eſt e minẽtia q̃dã notabilis hoĩ ꝓueniẽs ex per ſpicaci indicio rõis.Hec aũt ꝑ ſe nõ ẽ mo⸗ raliter vel meritoꝛie laudabilis. necex ele/ ctione liberi arbitrij ðꝛ laudabilis hec. Et poſtmodũ qꝛ teſte pho.ij.ph̊icoꝝ.QOð mo dicũ eſt/p nihilo reputat᷑. Tales etſi de iu⸗ re nobiles ſunt.ſni ð fctõ ſepe fiũt ¶ Hobi litas ꝑe ntalis eſt peminẽtia q̃dã notablis 7 homini pueniens exlaude cõditiõis ꝑen⸗ talis.nõ quidẽ ex pᷣmis ꝑentibo qꝛ cõis eſt ad oẽs.Hec ſilr nõ ẽ ꝑ ſe moꝛaliter lauda/ bilis.qꝛ ex extriſeco venit.necex elecõe qᷓ; uis ꝓbabilis eſt(vt ait Areſt de bonis bo nos naſci.Hecaꝓpꝛiat᷑apud nos velut an thonomatice/ militãtis in armis ſtatui. HNobilitas honeſtalis.eſt eminẽtia quedã notabilis hoĩ ꝓuenies ex bũplacito bone ſtãtis ipᷣm vel honeſtantiũ.vel ꝑ filialẽ ad optiõem a pꝛincipe vel ꝑ pmotiõem ad di gnitatẽ aliquãvt fit nouiter multis modis Hec ſiłr nõ eſt deſe moꝛaliter laudabilis qꝛ venit ab excrinſeco.nec ex electiõe ꝓpꝛia vt ſic. Hec cõfert vt hõ ſit caput ⁊ pꝛincipi um generis ſubſequẽtis.ſicut degeneres fi unt ſui genenis cauda vel terminus. Hec poſſet dici ꝑſonalis vel aduẽticia qm̃ ad⸗/ uenit ꝑſone iã cõſtitute ⁊ ætendit᷑ad emi⸗ nentiã vnã notabilẽ tã ecciaſticã q; rpal vel ciuilẽ/mag q́; nobilitas ꝑentał ( No bilitas virtualis ẽ eminẽtia q̃dã notabilis homini ꝓueniẽs exaſſuefactiõe vel babi⸗ tuatiõe vᷣtutũ moꝛaliũ.Hec qꝛ venit ab in trinſeco ⁊ electione/de ſe laudabilis ef. Nobilitas ſuꝑnaturalis eſt eminẽtia q̃dã notabilis /hõi ꝓueniẽs ex charitate qᷓ̃ ſu naturalis gra eſt.ꝑ quã/hõ fit ꝑ adoptioeʒ filius dei.fit aia ſponſa xpᷣi.fit templũ ſpũſ⸗ ſcti:ſine qua nobilitates cetere nihil ſunt. nihil ꝓficiũt.Obſunt potius aliqũ.qꝛ q altũ eſt boĩb.abominatio eſt apud deum. Remanet quoq; hõ filiꝰ⁊ vas cõtumelie a pud interitũ eternũ ⁊ iõ deterioꝛis cõditio nis ſunt bꝛu. Pꝛopterea nulla nobilitas eligibilioꝛ eſt. nulla dignioꝛ.q; eſſe xpianũ re ⁊ noĩe.Et ita pᷣdariſſimus in rege frãco rum titulus eſt ꝙ xpᷣianiſſimus noietur AVbſequẽter poſt datã nobilitatiſ deſcriptiõem generalẽ/q̃ ꝑticulari E enumeratas ĩſuꝑ de nobilitate diſtinctio nes tam in maioꝛi mundo q macrocoſmꝰ q́; in minoꝛi qͥ miqocoſmꝰ appellat᷑ Su⸗ Peſt de tertio dicere bꝛeuiter de isbilitate q̃ P ſui deſcriptiõem ↄtrarij/ſat eminet. Re⸗ Pitur quoq; pᷣcipue in ꝑuerſis moꝛibus iu xta gradus młtiplices vicioꝝ Pꝛimꝰ? is bilitatis gradus eſt in demonib ⁊ damna tis. Alter in beſtialibus / ex coꝛruptione vi cioſa rationis ſub animalibus bꝛutis.ſi⸗ cut eleuat ſuper hominem virtus heroica. buspõtadoptari.paucis ðinaruʒ ſpiritaliũ modificatiõiboappoſid.vt tactũ e pecce liſu bus abel bon tt lon coll een cös et. rluc, ei N n uagi, aobere hfii enatn noror huckbi l ipnnant genengf ng, Mer 1 gac⸗ futeni lVo oublis Nabebi nitabin ninni nräſip Copno pliſin Uut. rld deum:. neie Gino Ghlins ſetheni efii⸗ oient bllt inaln gönm, ſnoin inano oſe S liatei, ner,Re⸗ ibuet daint 1damm loren ho Tractatus de conſiderationib' F52 Tertius gradꝰ eſt in intꝑatis qͥ videli cet ex habitu et electõe cum certa mgꝗlicia peccant gloꝛiãtes cũ male fecerlt ¶ Quar ti ſunt in cõtinentes qui renitẽtes paſſiõi bus ſed non firmo coꝛde vel animo tãdẽ ab eis victi ſuccũbũt ¶ Expte vᷣo coꝛꝑis bonoꝛũq; foꝛtuitoꝛũ ignobilitas conſur git tripliciter. Aut ex carẽtia clare paga tõnis aut ex defectu ꝓpꝛie induſtrie ⁊ ami coꝛũ ꝓmotionis. Aut qꝛ nõ placet pꝛin⸗ cipibus eos honoꝛare ditare vel nobilita re Tales dicũtur agreſtes vl ſerui natura les vyl barbari vel biſſani vł obſcuri vłru ſtici Determĩat ãt ph̊s pꝛio politice illos hoẽs eſſe naturalr ſeruos⁊ ingnobiles qͥ deficiũt in rõe.et coꝛpoꝛe robur hñt queʒ admodũ nobilitaſ conſiſtit in clara ⁊ illu minata rõe. licet coꝛpus ſit debile. De qᷓ dDicit cõſilio pollet cui vĩ natura negauit Olligãꝰ ꝓ ꝑte qrta q̃druplex ex p⸗ miſſis coꝛolariũ.pmũ ꝙ pulcritu conſeruatiõe nobilitatis Ita illud pul crum eſt quod cuſtodit oꝛdineʒ ſeruat q; naturam. Sicut econtra turpis eſt ꝑs q̃ ſuo non congruit vniuerſo. Quid auteʒ videre poterit oꝛdinatius qᷓ; maioꝛis hu⸗ ius mũdi ſpeciem ꝑ concatenatões duas auream ſpuᷣalium cauſarũ ⁊ argenteã coꝛ poꝛaliũ ſecundũ nobilitatẽ influẽdi a ſu⸗ pioꝛibus ad infima ꝑ media. Coꝛolariũ ſecũdũ.¶ Rax ſanitas ſalꝰlibertas cuiuſ libet politie reſidet in conſeruatõne et ho noꝛatõne nobilitatis.Econtra nihil ma gis aduerſum paci nihil amplius cauſati num ſciſmatis ⁊ diſcidij qᷓ; nobilitatis vi lipenſio dum iuxta verbuʒz ꝓphete tumul tuat᷑ ignobilis contra nobileʒ dumq; no biles abijciũt pꝛauis moꝛibus ⁊ cõſilijs ꝓꝛiam nobilitatem quam ſicut nec liber ¶ Loꝛolariũ terciũ libertas ſalus et ſani — tas microcoſmi reponitur et ſaluat᷑ in trã quilitate nobilitatis ſue dũ mens ſupᷣma pꝛincipatur rõi et ratio ſenſualitati ⁊ ſen⸗ ſualitatis ꝑtes nobilioꝛes ſuas abſq; im pedimento virtutes exercent ſint ipᷣe na⸗ turales ſint vitales ſint aĩales Habet enĩ coditio nobilitatis hoc ꝓpꝛium vt ſe nita tur diffundere ⁊ cõicare ⁊ ſe dãmodo da re. Ex aduerſo aũt et ruſticitas que dicit᷑ non a rure ſed a ruditate ſatagit rapere et ad ſe eſſe Pꝛopterea recte paulꝰinducit eẽ do totiꝰ vniuerſitatis conſiſtit in pꝛel clitã tatem nemo bonus niſi cum vita perdit. beatius ⁊ ita nobilius / dare ỹ accipe. Et ꝓinde dãnatius et ſic ignobiliꝰ diripere e q; pdere. retineat.ſicut ⁊ entitatẽ.Et ita nobilitas eſt in demonib ⁊ dãnatis.qui tamẽ ideo dicũtur ꝓpꝛie deterioꝛes ex dei cõtemptuꝛ blaffemijs ſicut ꝓpoꝛtionabiliter apð via toꝛes blaſphemos/homicidas/raptoꝛes dici deniq; ⁊ ſue legis contẽptoꝛes/⁊ ea ꝓ pter ignobiles intellige ſed nõ eſt in oibꝰ manifeſtuʒ. Pꝛopterea nobilitas vnavel altera colitet honoꝛat᷑/quouſq; hõ ille qͥ/ dã nobilis/qui in celi longinquã abijtre gionẽ accipe regnũ patris.reuertet᷑ anad iu diciũ/maifetaturus abſcõdita coꝛdium. dũ alligabit reges pᷣuaricãtes in cõpedib⸗ ⁊ nobiles degeneres/ĩ manicis ſereis vbi ſempiternꝰhoꝛroꝛ inhabitabit. Nobiles vero meritis ⁊ gratia pᷣditos/ vocabit di⸗ cens Venite benedicti patris mei.ꝑcipi⸗ te regnũ qð vobis ꝑatũ eſt ab oꝛigine mũ di. Plena pꝛoꝛſus eterna iocũdiſſimaq; — re pꝛinceps. reniſſimi pꝛincipis / dñi karoli ſcis ꝓuehere. i laudabilis ⁊ merito ria eſt pueri cuiuſſibet eruditio ad religio nẽ etvirtutes(cuʒ ſtulticia colligata ſit in coꝛde eius ſenſusq; et cogitatio pna ſint in malu)quis nõ videat q; laudabilioꝛis ſupꝛa modũ meriti ſit/hocagere ĩ filio re⸗ gis.qᷓ regnaturus ⁊ gubernaculũ ſeu cla⸗ uũ claſſis totius reipublice: moderaturꝰ expectat᷑. ¶ Age itaq; qð agis viroꝛnate. „ nõ deerit petitõibo tuis mea qad potuerit ſedulitas.En opuſculũ triũ dieꝝ ſuſcipe (quale tu puto qſiſti) ↄplectens in ſe cõſi deratões ſeu meditatõnes aliq̃s ex pſona pꝛincipis noĩati Quẽ tecũ bene valere de ſidero/qm̃ in ſalute eiꝰ noſtra reponitur. Vale ergo.⁊ circũſonantes ꝓcelloſe curie fluctꝰ/tu ex ſublimi rõis arce vel ſpecula/ tanq; ex alta rupe/iꝑturbatcircũſpice N¶ Explicit pꝛologus. E RR pdere. (¶oꝛzollariũ quartũ. Hulla res pt iia degenerare quin nobilitatẽ aliquaã Sequitur tractat Laro eruditoꝛi ⁊ confeſſoꝛi/ſe ſeptimi/gratia dei/ francoꝝ re⸗ gis Joh. de Berſon ſalutẽ.⁊ ad ſapietie culmẽ/ ꝓlem regis in N „ 2 Tractatus de conſiderationib Pꝛima particula in ꝗᷓ cõtinet᷑ oꝛatio ꝓ recognitiõe pꝛopꝛie cõditionis ⁊ gratiaruactone/ perendo ſa⸗ pientii exverbis ſalomonis. REr regum Jeſu benigniſſime uꝓptꝛinceps pacis ꝑ quẽ reges re/ d gnãt⁊ in cuiꝰmanu ſunt oĩa in mi regnoꝛũ.de vn' in trinitate pfecta cũ patre ⁊ ſpũſctõ initiũ ⁊ finis cu⸗ iuſq; rei.creatoꝛ ⁊ amatoꝛ generis hũani. atq; ipſiꝰpoſt; ꝑierat mũericoꝛdiſſimꝰꝑ paſſionẽ ſuã reꝑatoꝛ deꝰ iniaꝝ ⁊ totiꝰↄſo⸗ latõis.deꝰmeus ⁊ rex meꝰ. Recoꝛdoꝛ obſe cro in grãyactõe.quẽadmodũ liberaliſſi⸗ mo ꝓuidentie tue dono ſap iẽtiſimo ꝓui dentie tue cõſilio/ dignat' es ſoꝛmare me poꝛtionẽ aliquã creature tuecũ nõ eſſet.⁊ educere gementẽ ⁊ nudũ ex vtero matris mee ancille tue. Dans poſtea renaſci de⸗ nuo felicius in gremio eccleſie/ſpoſe tue/ matris oĩm pie viuentiũ.⁊ hoc pꝑ lauacrũ regeneratiõis ĩ baptiſmate.faciẽs de filio ire/filiũ adoptõis ⁊ gratie ꝑ infuſionẽ ſpi rituſſcti in fide ſpe ⁊ charitate cũ cetervir tutibo ⁊ donis aiam meã oꝛnãtibus atqʒ firmãtibꝰ Dediſti pᷣterea mihi pupillo et aduene tuo in loco ꝑegrinatõis huiꝰvelo ciſſime trãaſeũtis/coꝛpuſculũ vegetũ et ſa nũ.cũ integris ſenſib/ad ſubſeruienduʒ gle capiti ſuiipſiꝰ. p cõſecutõe finis ſui.in diligẽdo te ex toto coꝛde/ tota mẽtei tota⸗ qʒ; virtute/ꝑ obedientiã mãdatoꝝ tuoꝝ. Oꝛiginẽ inſuꝑ tribuiſti regalẽ atq; clarii ſimã/iuxta nomẽ magnoꝝ q ſunt in terra ⁊ ſᷣm fugitiuos ſeculi ꝑeuntꝭ honoꝛes de⸗ ducẽs ad me iura pꝛiogeniture ꝓ regnan do tandẽ ſucceſſiõe legitima apð xpianũ ppłm francie.q̃ tibi eſt inter ceteros cultu quodã ſacratioꝛe dicatꝰ.Et quibo hec me ritis meis talia tantaq; ſuꝑ ceteros hoim cõſodales ⁊ fratres meos: Tu ſcis dñe de us me?⁊ rex meꝰ/qm̃ ex ſola dignatõe mi⸗ ſericoꝛdis gratie tue.Nã qͥd meruiſſeʒ dũ nõ eſſem vel dum infans eſſem. ¶ Et ecce nũc ꝓut cõfitebat᷑ tibi rex ſalomõ pacificꝰ quondã amabil tibi ⁊ ſoꝛtitus aĩiaʒ bonã ego ſum puer ꝑuulꝰ⁊ ignoꝛãs egreſſum⁊ introitũ meũ.⁊ ſeruꝰ ĩ medio eſt ppłi quẽ elegiſti ppli infiniti ⁊ ͥ dinũerari nõ pᷣt ⁊ ſupputari pꝛe multitudie Dabis ergo ſer uo tuo coꝛ docile.vt poſſit iudicare pplm tuũ.⁊ diſcernere inter bonũ ⁊ malũ Quis qõ moneo enĩ iudicare pᷣt ppłm iſtũ pplm ntnũ huc multũ: Deergo patꝝ meoꝝ ⁊ dũe mie. qʒ feciſti oiaverbo tuo⁊ ſapiẽtia tua cõſtitui ſti hoĩem/vt do mingret creatuta q eſt a te facta.vt diſponat oꝛbẽ terraꝝ in eòtate et iuſticia.⁊ in directõe coꝛdis iudiciũ iudi cet/da mihi ſediũ tuaꝝ aſſiſtricẽ ſapiam. ⁊ noli me repꝛobarea pueris tuis quoni am ſeruus tu ego ſum ⁊ filius ancille tue homo inſirim?? erigui tꝑis ⁊ minoꝛ ad in tellectũ indicij ⁊ legũ Et ſi qͥs erit cõſum⸗ matus inter ſilios hoĩm / ſi ab illo fugerit ſapia tua/in nihilũ ↄputabit᷑ Cu ãt elegi ſti me futuꝝ regẽ pplo tuo⁊ i ndicẽ filioꝝ tuoꝝ⁊ filiarũ Mitte ergo ſapiam decelis tuis ſanci a ſede magnitudis tue.vt me cuʒ ſit.⁊ mecũ laboꝛet.⁊ ſciam quid acce⸗ ptum ſit apud te ſemꝑ. Amen. Becunda parncu'/ . ↄtinẽs conſideratõez echoꝛtatoꝛiã ſui?⸗ Duoca nũc teißam (Coguet. O aĩa mea/aĩia ad imaginẽ dei facta/aĩa pᷣcioſa xpᷣi ſanguiĩe re⸗ dẽpta. Lõſtitue te coꝛã oculis . tue ↄſideratõis / in luie rõis ⁊ catholice ca ritatis/dũ ad pñs ſola es.dũ nõ circũſtãt nec interturbãt cõcurſus populares Cõ⸗ fabulare mõ tecũ ĩ ſecreto talami tui/int rogãs temetipᷣaʒ qͥd tu es ⁊ ad qͥd tu facta es. Quid te agere/ quo tendere cõueniat. Om ſi te cõditiõemq; ꝓpꝛiã neſciueris vt regas te ⁊ ſaluas eAdee ſivel alia co gnoueris V. rexeris: Atuero bñ eſt ſatis ¶ Sz rũde p̃coꝛ qͥd dicis de te aĩa mea? Quid vides: Nõne tu ocul tue ↄſideratõis hac illacq; circũuolui.vides ꝗqtuoꝛ regna/vnũ ſupꝛa te ad qð aſpirare. Alið circa te qʒd honoꝛare.tertiuʒ inter te qð moderari/qrtũ ſub te qð tueni poſita eęs: Magnũ ꝓfecto magnũ valde negoci unm arduũ difficile immo ſinecoadiutrice gfa dei ſpoſſibile tibipſi ſivigilãter atten deris ↄmiſſum eſt Nullappterea tibi dein ceps diſſimulãdi nullꝰ negligẽter agendi locꝰ relinqͥt᷑ o aia mea/ne ꝑeas ab h̊ regno Igdruplici/ſʒ toto viriũ conatu tendas ad regnuʒz celeſte ſupꝛa te.colas regnũ ecclie iuxta te modereris regnũ ꝑſonale intra te ꝓtegas regnũ tpꝑale ſub te.O te felicẽ q̃ter beatã ſi hec ita ꝑegen ſi ſub rege reguz dñño ieſu xpo taliter regnaueris ¶ Vides ipſiꝰvelut ad aiaʒ ſuã vt ſe ſtatũq; ſuũ re⸗ (n dier len Nput lm rn te inl di ſ liie ſn m ſos lce ſid mma bey tnmühee ſerie, ncöſtmnt näctan hicenren gini liſin. usauni Dcclene nagt tcie lrir Kuitg defte undeck enemn nqugags . N nn ſnien i ollo Choliea ſöcreiſti⸗ llo Co/ N Guſn obenin. ineisN Ncligc⸗ ücklas dicsdete emoalwe olat,ress coc uznnre umin Areye iunie linam utbiden ragenei tbberge lendeond aleinent eſcluidt rece Quas debet habere princeps Fyꝛ ↄſiliatricẽ optimã vincit malicia Si ↄti itaq; regnũ celoꝝ ſupꝛa teillo eĩ tibi puꝝ fidei lumẽ oñdit.de qͥ tãta głoſa ꝑ os loqͥt᷑ ꝓpheticũ⁊ aplłicũ.ꝙ nec oculꝰvidit nec au ris audiuit nec ĩ coꝛ hoĩs aſcẽdit q̃ pᷣpara nit ſe de diligẽtib ſe. Quidni igit᷑ te totã ad h̊ regnũ dei pᷣmo qrẽduʒ eſt iuſticiã eiꝰ extẽderis vt certa oĩia adijciant᷑ tibi? Illic pꝛia tua ẽ.illic poꝛtꝰ placida manẽs qͥete Illic triũphal aula quã icolũt ciues ſan ctoꝝ ⁊ dõeſtici dei pr̃es tui ⁊ ↄſodales fu⸗ turi Ad h̊ eniʒ cõdita es vt poſt ãguſtias piñis exilij üllic cõꝛegnes ĩ eternũ. Sõni auit hoc oliʒ ſed obſcure nimis affricanꝰ ille ſcipio.qͥ bene regẽtibꝰ republicaʒ/cer tũ in celo locũ dedicatũ eſſe teſtat᷑.vbi ter ris.moꝛtui viuũt Nũquid nõ hoc regnũ aſſidue poſtulas.dum pᷣceptis ſalubꝛibꝰ monita dicis Aduẽiat regnũ tuũ: ¶ Vi des rurſuʒ alterũ regnũ iuxta te.qð qꝛ ad exẽplar huiꝰ pꝛimi cõſtitutuʒ eſt/appellat ipᷣm frequẽter rex noſter Jhus regnuʒ ce⸗ loꝛũ Hã ⁊ Johes vidit eccleſiã qſi deſcẽ dẽetẽ de celo ⁊ moyſes arcã teſtamẽti/figu ratiuã huiꝰ eccleſie fabricauit ſicut in mõ te ſibi mõſtratũ eſt. Hãc honoꝛare/hãc te colere/ab haclegis pᷣcepta totũq; tenoꝛez pie religioſeq; regnãdi ſuſciꝑe/neceſſe eſt Quid enĩ aliud eſt regnũ hoc eccleſie niſi domus dei ⁊ poꝛta celi? ꝑ quã poꝛtã ⁊ nõ aliã ſiqᷣs introierit ſaluabit᷑. Ita tñ ſi me⸗ min erit ſe militare debere. Hã ideo mili⸗ tãs ðꝛ/q̃tinꝰtandẽ regnũ illð ſuꝑius/is qͥ bñ certauerit triũphatoꝛ irrũpat Audi de mũ qͥ pacto matrẽ hãc eccliaʒ q̃ te regene⸗ rauit in xpᷣo poſita es honoꝛare.Honoꝛẽ (inqͥt ſcriptura ſacra)hẽbis mr̃i tue ĩ oĩb dieb vite tue. Et iterũ ne dimittas ait le⸗ gẽ matris tne eſt maledictꝰa deo qͥ ex⸗ aſpat matrẽ ¶ Mides pᷣterea regnũ tertiũ intra te.ſicut lõqͥ᷑ xpᷣs dicẽs Regnũ dei in tra vos eſt.de q̊ phᷣoꝝ ↄcoꝛdat ſentẽtia q; ſe regere/maximũ eſt ĩꝑiuʒ: Et qͥs illicrex ſub deo ſtatut ẽ:? Vtiq; rõ libera.de q̃ di⸗ ctũ ẽ abvno ſapiẽtũ Si vis oĩa tibi ſubij cere / ſubijce te rõ i tãq; regi. Qui ſunt mi⸗ litãtes⁊ ↄſiliarij: Plane vᷣtutes ipᷣe ĩterio res / tã inſite q; adqſite Quos deniq; dice m'in hoc regno fuos: Nimiꝝ ſenſus ip⸗ ſos coꝛpales/viſum auditũ guſtũ olfactũ tactũ ⁊ ipᷣm coꝛ Peruertit᷑ ergo iſtð regnũ ſi dñantib tyrannice mẽbꝛis coꝛꝑeis/rõ maledicta ſubſeruit. Si pᷣterea ꝓ virtuti bꝰvicia ſedicioſa ſuccedũt.vt ſi pꝛudẽtiã nentiã luxuria iugulat Si foꝛtitudinẽ ig nauiavel temeritas enecat Si iuſticiã de mũ iniqͥtas de iudicij thꝛono deturbat Vides ad poſtremũ o aia regnũ q̃rtũ ſub te.regnũ ſcʒ pᷣclariſſimũ frãcoꝝcũ ſuis ap pẽdicijs.cuiꝰad te regimẽ hereditaria ſuc ceſſiõe deuoluit᷑ Cõſtituit᷑ ãt ſub te regnũ iſtò in ſubiectõe debita triplicis ſtatꝰ/pꝛi cipalis. Stat?ꝰ vneſt militãtiũ.Alrꝰ cleri coꝝ/tertiꝰburgẽſiũ.Et hec triplicitas nõ ne ↄgrua ſignatõe figurat᷑ in triplici lilio⸗ ruʒ floꝛe aureo ſcutũ tuũ qð celico nitoꝛe fulget oꝛnãtiũ: Habes illos de pꝛio ſtatu tanq; bꝛachia foꝛtiſſiã ad coꝛpꝰ tuũ miſti cũ qð ẽ regał policia defedẽdu Hẽs alios taq; oculos ꝑſpicaces ad oĩa diſcernẽdũ. Hẽs reliq̊s velut pedes fixos humi ad ſu ſtetãdũ. Vbi placet attedere qꝛ nihil ho⸗ rũ mebꝛoꝛũ dicere pᷣt ad alteru.opa tuañ egeo Errabũt itaq; manꝰ⁊ pedes ſeſeq; cõ fundęet ſi deſint oculi/maĩbovero debilita tis vel reciſis q vel pedesvel oclos tuebi tur: Collabentibo autẽ pedib vt reliquũ omie coꝛpꝰreipublice decidat / neceſſe eſt. Aſpexiſti puto o aia mea mltiplex ne⸗ ociũ te circundãs vndiq; ſimłq; cũ peri⸗ culo.ſi nõ vt reginã talem qlẽ decet temet habueris. Nã tãto eſſe hũilioꝛ atq; ad ſer⸗ nienduũ ꝓmptioꝛ qᷣſq; dʒ ex munere/qᷓnto ſe obligatioꝛẽ ↄſpicit in reddẽda ratõne. Nuãobꝛẽ noli pᷣcoꝛ negligerevel ingrata vel ĩpia gratiã vocatiõis tue ad q̃druplex iſtð regnũ Holi te in odioſam tyrannidẽ puerſe detrudere Sʒ regnũ pꝛimũ deſide ra ꝗᷓ nihil beatiꝰ⁊ hoc ſupꝛa te ſcðᷣʒ regnũ glifica qᷓ nihil ſacratiꝰ? h iuxta re tertiũ re gnũ oꝛdia q̊ͥ nihil honeſtiꝰ⁊ hoc intra te/⸗ Irtũ regnũ ſaluifica q̊ nihil fructuoſi?⁊ ſubter te. Sciẽs abſq; vlla dubitatõne qꝛ de oĩb his opoꝛtz te reddereroneʒ ſcʒ ad gloꝛiã etnã ſi recte feceris Sinautẽ hoꝛ⸗ rendeꝛ cito repẽtinꝰſupueniat interitꝰ qd ꝓhibeat miſeratoꝛ ⁊ miſericoꝛs deꝰ rex iu us qͥ eſt benedictꝰ in ſecula. Amen. ⸗ uloꝛũ ex pᷣdictis oꝛtů huiuñs. LCoꝛioſe rex celoꝛũmagnꝰ⁊ terri bilis in cõſilijs ſuꝑ filios hoĩm.⁊ apð oẽs reges terre.q̊ volẽte regnãt/q̃ no lete ñ ſubſiſtũt/neq; eiſalugtre 4 multa in ꝗᷓotinetſideratò ſuꝑ recogitatioeꝑi⸗ Tractatus de conſiderationibꝰ virtutẽ. Hodie ſiquidẽ rex eſt/cras moꝛit᷑ ſi iuſſeris Expaueſco nücvehbemẽter ⁊ to tus hoꝛroꝛe cõtremiſco / vidẽs ⁊ ſentiens culmẽ pᷣꝛuptũ ſtatꝰregij quo me pueꝝtuũ ſublimãdũ aſſumpſiſti.Pꝛohibe dñ ede? medñne miarũ qrelã illã dauiticã a ſeruo tuo.Eleuãs alliſiſti me. Sict alt᷑ ait Lol lunt᷑ in altũ/lapſu grauioꝛe vt ruãt. Nam Into gradaltioꝛ / tato caſus guioꝛ (Ve mihi ve ſi collabi ꝑmiſeris Collabarvero coꝛruã ⁊ cõfringar/ſi me nõ ſuffulſerit iu/ giter oĩpotẽs virt dextere tue. Om ſi diffi cile eſt coꝛpꝰ ꝓpꝛiũ⁊ vnicũ/ſub oꝛdiato re/⸗ gimie / ſubijcere legibo rois / quẽadmodũ lamẽtat᷑ apłs vocẽ expiẽtie atidiane ſʒ mi ſerabil emittẽs. Ego ĩfelix hõ qͥs me libe/ rabit decoꝛꝑe moꝛtis hꝰ/ꝓpt᷑ qð ſtatuerũt plimi viroꝝ foꝛtiũ /ſeſe ſubducere ab om̃i 7 . altera dñatõe.iĩmo ⁊ ſocietate multoꝛum. Oue eſt foꝛtitudo qͥs ſenſus q ſapiẽtia in coꝛꝑe ꝑuulo atq; puerilivt ſpuale regimẽ atq; tꝑale tot hoĩʒ tot capitũ tot moꝝ tot ſentẽtiaꝝ tot aduerf iſultib vndiqq; pul ſatoꝝ / poſſim vel pꝛotegere vel regere ſub vna pacis lege: ES audeat foꝛtisq; btẽ.quẽ tot irruentib vn diq̃q; curaꝝ flatib/tot naufragijs ⁊ ꝑicu loꝝ hoſtiliũ ꝓcellis cũ diſcrimie moꝛt ne dũ pñtis ſʒ et᷑ne coguerit expoſitũ: O co⸗ rona ſpecioſa mag q; pcioſa/plus expaue ſcẽda q; applaudẽda/ qͥs tuũ pondꝰ ferre poterit/ qm tot homĩes ponis ſuꝑ caput vnũ⸗ Miꝝ ſi nõ illð oppᷣſſeris.Et oppꝛi mes ſcio.niſi ſuꝑuenerit leuamẽ ex alto.le uamẽ a te ðᷣo meo ⁊ rege meo.qvt adiutoꝛ 2 ꝓtectoꝛ mihi fias in ſalutẽ ſupplex oꝛo. Wos ſſuꝑ qſcũq; deo ꝓuidẽte.regẽdos accepturꝰſum vel accepi/peto pᷣcoꝛ⁊ obte/⸗ ſtoꝛ / nolite afflictöes inducere Juuetyn?⸗ qſq; nõg ggraug podue meũ Hic figelit᷑ tvirilr /inuigilet alt᷑ in ſo ↄſulat. hic ꝓtegat migil licitudie domeſtica.alter in oꝛõne deuota 8 lege: ¶ Beu me Cur regnit co rone ſtatũ quis deiceps acclamare leliceʒ ſemet hüiliet. Quilibz deniq; in officio ſi bi cõmiſſo vel accõmodato / abſh vlla re⸗ pᷣhenſiõevigil agat. ¶ Bimoẽs inuicez mẽbꝛa.int᷑ qͥ caput ſicut plłꝰinfluit motuʒ ſenſuʒ ⁊ oꝑatõeʒ int cetera.ſic ad eiꝰcuſto diã reliq̃ videmꝰſine vlla ꝑiculi ꝓpꝛij cõſi deratiõe ꝓtinꝰexponi.Alioqͥn ſi diſſenti⸗ minuicẽ ſi noſmet oppꝛimimꝰ/qͥd ſuper eſt niſi vtvniuerſum regie policie coꝛpus intereat ⁊ ꝓgꝛie oppugnatiõis mole ruat: Auertat hãc inſaniã a nobis ſeruis ſuis/⸗ rex potẽtiſſim ſapiẽtiſſimꝰ⁊ optimꝰ/cuiꝰ regnũ⁊ ĩpiũ ſine fineꝑ manet ĩſe.ſe.Amẽ MRuarta particula in ꝗᷓ ctinet᷑ quéadmodũ lectio ẽ vtil? ne ceſſaria ꝓ regedo.Et loqtfꝛinceps velut p Oſtulaſti iã(o aĩa mea)mitti tibi aſapiaʒ de celſctis ⁊ a ſede magni⸗ is dei. Recte pfecto/qm̃vani ſunt ho⸗ mies in qbo nõ eſt ſapia. Ceci ſunt.bꝛuta les ſunt/ipᷣi q̊ʒ ad oẽ opꝰmalũ oẽmq; caſũ pᷣcipites inueniũt Sciuer tñ qꝛ pᷣſto ẽ ſa pientia / ſi bona fide ⁊ toto coꝛde poſtulet᷑ ab eo q dat oĩbo affluẽterꝛ nõ ipꝛoꝑat.Et qm̃ inuiſibił eſt in natura ſua/mittitvnã ex ancillis cuius nomẽ eſt lectio ſtudioſa Hec oĩ eruditõe plena/oĩ genere libꝛoꝛuʒ circũdata/offert doctrinã bonã oib q̃ren tibo ſapiam pᷣſerti ſi comes fuerit ſoꝛoꝛ eiꝰ ꝓfunda meditatiovel attẽta conſideratio Pꝛoclamat itaq; ſiqs puuleſt/veniat ad meEt ad reges locuta ẽ erudimĩ qͥ iudica tis terrã. Quinetiã virtutes ipᷣe comites tue hmõi appꝛopꝛiataſ pᷣcipue q̃druplici regno/ de q̊ iã audiſti.qᷓ ſunt oꝛõ deuota.ĩ ſtitutõ ſctã. diſciplina tꝑata ⁊ iuſticia mo derata Attẽde qꝛ lectio docet oꝛõʒ.q̃ deſer uit regno celoꝝ vt adqͥrat᷑ ¶ectio docz in ſtitutõeʒ ſctãʒ q deſeruit eccłiaſtico regno vt ſtabiliat᷑ Qectio docet diſciplinã tꝑatã p quã regnũ t᷑tiũ ꝑſonale mod erat᷑ ectõ docet iuſticiã moderatã ꝑ quã regnũ tꝑa⸗ le ⁊ politicũ gubernak Deſpaie foꝛſan potueras o aima ſi tali doctrice caruiſſeg nũc in ſpem aſſurge. ſciẽs qꝛ cũ comitib? ſuiſ docebit lectõ te de oĩb ſi vt pᷣdictũ ẽ) coaſſumpta/fuerit ſoꝛoꝛ ei meditatõvl at tẽta ↄſideratõ Sẽtio tñ qͥd nücvlqa reqꝗ ris o aĩa mea Uis aſſigri tibi q̃ſdà iduſtri as/ꝗᷓ te doceãt bñvti lectõe ſtudioſa Yiat. Habeto pꝛimã hãc ĩduſtria/vt ſit tibi bona libꝛoꝝ electoꝝ copia Cteni ſi glat qͥ libet opifex in abũdãtia iĩſtrumtoꝝ artis ſue.fi placet multis oꝛnat᷑ veſtiũ /ſi pluri⸗ mos delectat theſauroꝝ mutꝰ aceruꝰopoꝛ tet lõge ãpli placere tibi diuitias libꝛoꝛũᷣ loqntiũ nobis qᷓvoluimꝰ⁊ q̃rimꝰ. qͥ ipᷣos etiã abſentes ec moꝛtuos.imo ipᷣʒ deũ cũ angel ⁊ ſctis oĩbo faciũt miſcere nobiſcuʒ colloqͥa ſctã.⁊ a lectiõe redire potes ſꝑ vel melioꝛ vel doctioꝛ Hic pᷣterea vitat maxie „ 7„ ie n ns r 5 Sr itc nag rbo⸗ ben gali ſoe oſtuich vo C mmi gioſs ornz med aatio nintod inier omites npli oni eno r gin o mu ce ſonſas miſſe mit ii) Nörtn 1 Id Gulei Fu. ſtubi gt zinih Pun opo⸗ bror giße⸗ den bid Gh in Nirn Quas debet habere pꝛinceps 52 maloꝝ oĩm ſentina ⁊ incentrix ocioſitas de q̃ bene enũciauit qͥ dixit Otiũ ſine lr̃is moꝛs ẽ viui hoĩs ſepultura Et hieronv. Ama ſciam ſcripturaꝝ⁊ carnisgvicia non amabis Alter ſubiũgit᷑ induſtria.vtq̊ tidie certꝭ hoꝛis pᷣſerti de mane ac ſero/lo q̃t tecũ lectõ.tevel legẽtevel audicte. Hec ãt lectõ pᷣcipue matutina/ↄueniẽtioꝛ erit de euãgelio vel epla diei vel de legẽda ſcti cuiꝰaget᷑ celebꝛitas/maxiĩeſi ſ̃ mo defuerit HNec fuerit tibiverecũdũ ſi ſubijcividear⸗ vel cõfeſſoꝛi tuo vel alteri recogitãs qꝛ nõ ſibi ſz deo / ſz veritati / ſed cõiꝛ pꝛie ytilita ti te ſubijcis ¶ Alterã q̊ʒ legimꝰinduſtriã fuiſſe apð veteres qͥ in cõuiuijs/ad tibias egregia ſupioꝝ oꝑa carmib ↄpᷣhẽſa pãge bãt/quoad ea imitãda iuuẽtutẽ alacrioꝛẽ redderẽt QOð laudãsvaleriꝰautoꝛ hhiſto rie pclamat Quas athenas.quã ſcholã.qᷓ alienigena ſtudia huic domeſtice diſcipli ne pᷣtuleri:Hec pᷣterea lectõ modulata nõ ne ↄpeſcerʒ varios ⁊ incõditos tumultus ne dicamꝰ in detractõib⁊ maledictꝭ. Hec fama q̊ʒ vtinã de frãcie regno apð aliaſ na tões gloſioꝛ eẽt. Fer᷑adhuc apð inclituʒ ducẽ boꝛbonij hꝰdiſciplie claꝝ decꝰ obſer uariEt ꝓfecto domũ tuã(o aĩma mea) do mũ regiã decet ſctitudo tal. in q̃ nihil ob/⸗ ſcenũ.nihil ipudicũ.nihil inoꝛdinatũ.ni hil ſacrilegũ.nihil blaſphemũ.nihil nõ ſe riũ diſciplinatũ ſctm̃videat᷑: audiat᷑cõ clamet᷑᷑ Alterã rurſus addamꝰinduſtriã vt freq̃nt ea q̃velviſa fuerit/traducantad moꝛes / velut er ſilib ſilia ⁊ ex figur figu⸗ rata notẽt᷑. Exẽpli gr̃a. Quer hr̃e tunicã decoꝛã mũdas manꝰ.ſplẽdidũ ↄuiuiũ.ſᷣ⸗ uos obediẽtes/catulos blãdiẽtes Cura⸗ uerꝭ hr̃eꝓpoꝛtionalia moꝝ oꝛnam̃ta Ha/⸗ betovt tunicã.virtutũ decoꝛẽ.hẽto nupti alẽ charitatꝭveſtẽ ne reijciarꝭ ↄfuſus a nu⸗ ptijs. Mũdas qͥʒ oꝑatõis manꝰtene Fac tibi ꝓinde cõuiuiũ iuge ſpũaliũ ſic a ſub⸗ dita tibi creaturavis fieri. Nunqͥd tibi in hũc modũ deerũt libꝛi q̊s legere fas hẽs: HNã pꝛet᷑ libꝛos ſcripture/noiat᷑ mũdꝰ iſte totꝰ liber nature ſic̃ in temet retines libꝛũ ↄſcie Juxta cinſcriptõeʒ te nouerꝭ fin alr iudicandũ Quĩetiã vita cuiuſſibetviri iu ſti ⁊ pꝛudẽtis / liber eſt exẽplaris / in ̊ lege re ẽ exvultu ex geſtu exvniuerſa coꝛꝑis cõ poſitõe/moꝛes bonos In malvero ꝑ con trariũ Rurſus oĩs ĩſtitutio ecclłiaſtica.ĩve ſtim̃tis mĩſtroꝝ ⁊ ceteris oꝛnam̃tis/liber eſt miſticoꝝ ſenſuũ plenꝰ ¶ Poſtremo co R gnouer:s⁊ alta mẽte recõdito ꝙ ad ꝑfectã ſufficiẽtẽq; ſapiaʒ ꝓ regno q̃druplici me⸗ moꝛato/nulla vnq; te lectõvel ĩduſtriavł ↄſideratõ ꝓpꝛia deducet.qͥn egeas aſſidue mutua cõicatiõe faĩliariũ ↄſiliarioꝝ tãq; qrundã vocaliũ. Nã ibi ſalꝰvbi mlłta ↄſi lia. Dit ãt ↄſiliar fidus in pᷣmis deo ⁊ ti bi. Nã q deo nequã eſt cui bonꝰ: Sit pᷣte rea charitatiuꝰpatiẽs benignꝰ/qͥ nõ ſit ã⸗ bicioſus/nõ inſſet/non q̃rat q̃ ſua ſunt ſʒ qᷓ cõig. Sitverax inverbo. ↄſtãs iudicio. ecret? incõmiſſo.ſit doctꝰ⁊ exꝑtꝰ in his q̃ petũt᷑.qm̃ cuilibet exꝑto in arte ſua magꝭ crededũ eſt. Antiquꝰinſuꝑ.in qbo maioꝛ ſapia ⁊ pꝛudẽtia.certioꝛ ꝓpter experiętias mltiplices doctrices optias repi᷑ ( Eſte cũ talib aſſiduꝰ/vitãs pꝛauoꝝ⁊ ſtu EIto ltoꝛũ ↄſoꝛtia/q̃ꝝ colloqͥa coꝛrũpũt bonos mo⸗ res ⁊ ipᷣis adq eſce Quid enĩ minꝰtolerabi le/q; ſivniuerſaʒ rẽpublicãvnavniꝰ?ſentẽ/ tia pᷣſumet ꝓ libitoverſare reuerſareq;/ cũ veriſſime dicit canõ Oõð oẽs taàgit ab oĩb dz appꝛobarAb oib intellige vel a maio ri oĩm ſanioꝛiq; ↄſilio. Regna qͥppe ſicet reſpublica/nõ tantũmõ ſunt regũ ſʒ oĩm ſub eis.fatemur tñ ꝙ alio⁊ alio modo?⁊ld vnũ tantũ cõis ſufficietie ⁊ pacis ↄpmodũ vtvniuerſa cõſilia ⁊ opa referãtur neceſſe eſt ¶ Credo qꝛ nihil eſt qð ita ſtabilirep̃t regnũ q̃lelibetvel ſpeciale vel eccleſiaſticũ vł tempoꝛale politicũ quẽadmodũ ſi aſſu matur in ↄſilijs⁊ officijs atq; dignitatib⸗ qles deſcripſimꝰ/amatoꝛes boni publici. Nã vbi defuerit amoꝛ iſte/leges qntũlibʒ multiplicate ⁊ optime:nõ tm̃ nõ ꝓſunt ſʒ in arma neq;cie cõuertũtur. Pꝛopterea ve ve pᷣficientibo tales amãtes ſeipſos/aut qͥ qʒ ſicut cepiſti oꝛa ſapiaʒ ex totꝭ pᷣcoꝛdijs tibi mitti a deo.qͥ vias tuas dirigat ĩ quo ↄſilia tua ſʒ ꝑmaneant/cuiꝰvnctio docet de oĩbꝛ mũdoſcoꝛde Alłdqͥn repꝛobat do minꝰcogitatões populoꝛũ ⁊ repꝛobat cõ⸗ ſilia pꝛicipũ.Cõſiliũ ãt dñi in eternũ ma unq; meliꝰ q́; colübina ſimplicis⁊ pure oꝛõis penna fretꝰ. ꝑ quã volabis ad eũ et reqͥeſces/ſalua facta a puſillanimitate ſpi net ꝗqð inſeqns nõ errabis Inſeq̃ris autẽ nunẽ; meli ritug tẽpeſtate.fiat fiat. õ ODuimta particula ntinet oſideratio ſuper babendis RRJ e conſiderationib pꝛincipis libꝛis pꝛo lectõe ſtudioſa. /. Docta es o anima mea quẽadmo dũ lectio ſtudioſa doctrix eſt diſci⸗ pline dei.tãcq; ancilla ſapiẽtie Hec lectio libꝛis vtit᷑et nutrit᷑ electis.dũvene⸗ natis hereſum ⁊ erroꝛũ ⁊ ſpurciciarũ ſoꝛ⸗ dibꝰcarent.Lales in oꝛnamentũꝛ theſau rũ ⁊ pfectũ tuũ iubeas aggregari.nedũ ꝓ te ſʒ pꝛo cõſoꝛtibotuis/ nec vt ſtudioſa mł titudine te pᷣgraues ſʒ varietate grata dele ctes. Deniq; magnitficẽtia regalis q̃ ꝓfu⸗ ſa eſt totiẽs in reb habẽtibo min? vtilitatꝭ attende qᷓ; ꝓfuſioꝛ eẽ debeat /in ↄſtitutiõe bibliothece libꝛarie cuiuſdã domeſtice vl familiaris⁊ q̃ poꝛtatilis eẽ poſſit /velut al tera quedã arca teſtam̃ti ꝑ deſertũ hꝰmun di Subſcribũt᷑ igit᷑velut in ſcedula libꝛi quos neceſſarios habeas ¶Pꝛio biblia/ pſertiʒ q̊ ad hiſtoꝛias ⁊ documta moꝛalia Itẽ poſtil la de lyra que lr̃e magis heret Itẽ tractatꝰdevicijs ⁊ virtutibo in latino Item tractatus de vicijs ⁊ virtutibus in gallico. que dicit᷑ ſumma regis. — Itẽ martiroloꝗgiũ ſanctoꝝ q̃le eſtapð car thuſienſes ¶Itẽ legende ſctõꝝ⁊ vite pa⸗ trũ ⁊ ſpeculũ hiſtoꝛialevincẽtij ¶ Itẽ me ditatões ⁊ oꝛões deuote vt auguſti.anſel mi.bernar.⁊ alio ꝝ ¶ Itẽ collectoꝛiũ quo rundã opuſculoꝝ in gallico nuꝑ editoꝝ. Deßceptis dei.De examine conſcie. De ſciẽtia bñ moꝛiẽdi.De cõtemplatiõe.De mendicitate aĩe. Sermo depaſſiõe xpi.qᷣ incipit/ad deũ vadit Sermo de moꝛtuis Sancta ergo ⁊ ſalubꝛis eſt cogitatio Itẽ exhoꝛtatio de triplici via regis Viuat rex De ſcala myſtica ſub metro.Collatio ex⸗ hoꝛtatoꝛia ad pacẽ.Fiat pax Collatio ex/ hoꝛtatoꝛia ad iuſticiã ⁊ ↄcoꝛdiã. Juriſdi⸗ cionũ eccłiaſtice ⁊ tꝑalis.⁊ quedã alia. Itẽ liber egidij de regimie pꝛincipiu. Itẽ libellus de q̃tuoꝛ virtutib Itẽ ico nomica? ethica ⁊ politica ariſt.trãſſate in gallicũ ¶ Itẽ vReriꝰmaximꝰ⁊ frontinus de ſtratagematib bellicis. Itez ſaluſtius Item vegetius de re militari tranſlatus. Itsẽ boetius de oſolatõe. ¶ Ntẽ ſeneca de clemẽtia ad Neronẽ̃. ¶ Itẽ vulgati auto⸗ res Catho ¶ Theodolꝰ Eſopꝰ.cũ ſilibus trãſſati. ¶ Itẽ liber de ſphera trãſſatus ꝓ aliq̃li cognitõe phᷣica hiiꝰ mũd. Itẽ chꝛonice frãcoꝝ ¶ Itẽ Titus liuius Itẽ Suetoni de. xij. ceſaribo. ¶ Itẽ Au⸗/ guſtinꝰ de ciuitate dei trãſſlatꝰ et expoſitꝰ. Gexta parncula im qua cõtinetoꝛarõ complectẽs bꝛeuiſſime puncta noſtre religionis xpᷣiane. N SBapiẽtia que ex oꝛe altiſſimi p/⸗ o dijſti/attingẽs a finevſq; ad fineʒ —roottiter/ſuauiterq; diſponẽs oĩa. veni ad docẽdũ nosviã pꝛudẽtie. Sic te fla gitat puer iſte ꝑuulꝰignoꝛãs egreſſum ſuũ ac introitũ.ſtas in medio populi infi niti ⁊ q dinũerari nõ pᷣt. Aſſis ergo iugit puero tuo tu ſapia dei patris ihu xpᷣe.do⸗ cẽs interno ⁊ viuaci afflatu ſpũs tui ſcti/ qꝛ niſi te aꝑiente ſenſum / nulle intelligüt᷑ ſcripture/nulla lectio ꝓficiet. Sol?quip⸗ pedignes apꝑire libꝛũ ⁊ ſoluere ſignacula eius.q ſalomoni dudũ ⁊ danieli puer in⸗ telligentiã qui ꝓphis ⁊ aplis idiotis ſapi entiã infudiſti. Aſſit mihi comes ↄtinuꝰ angelꝰtuus.qui ad meã vniuerſiq; regni tui xpᷣianiſſimi cuſtodiã deputat? eſt. do⸗ no tuo ꝓtegat ipſe ſꝑ ne pualeant inimici Aſſit⁊ illa regina celoꝝ gloſiſſima mr tua cũ btiſſimo dioniſio ⁊ ludoꝛ vico acoĩbꝰ ſanctis regni celeſtis.qͥ hoſtiles oẽs inſi⸗ dias ⁊ aſſultus/potẽti virtute depellant. fidẽ ⁊ integrã ac viua/decollectis cgeden⸗ dis in ſymbolo Credo in deũ.⁊c̃. Et reliqᷓ que ſub duodenario articuloꝝ ↄtinetc.q; rumveritas/tot miraculis/tot reuelatõni busſ/tot teſtimonijs martirũ/ tãta cõten⸗ toꝝ rõnabilitate/ ꝓbata fulcitaq; cõſiſtit/ vt inſana ſit pᷣſumptio nõ credere ⁊ nolle redigere intellectũ in obſeuʒ fidei ſub te deo noſtro.qͥ potẽtioꝛ abſq; vlla cõꝑatiõe gtq; ſapiẽtioꝛ es qᷓ; intelligerevaleamꝰ cũ ſis illð quo mais excogitari nõ poteſt Da ſil obedientiã ꝓmptã ad tua decẽ pꝛe cepta cõſcripia olim digito tuo/in tgbuł duablapideis Quoꝝ ſentẽtia eſt ¶ Unũ crede deũ necvane iura ꝑ ißm. ¶ Babba ta ſctifices habeas in honoꝛe paretes. MWns oceiſoꝛ fin mechu teſtis iniquꝰ iciniq; thoꝝ resq; caueto ſuas Et hec pᷣcepta decẽ/tria circa te deũ⁊ ſeptẽ cir ca ꝓximũ / cõplexa eſt euãgelica bꝛeuitas ſub his duob in quibovniuerſa lex pedet et ꝓphete. Diliges dũm deum tuũ ex toto. coꝛde tuo ex tota mẽete tua extota aĩa tua ⁊ ex tota virtute tua ⁊ ꝓximũ tuũ ſicut te/ ipſum ¶ Addidiſti pceptis conſilia in leę⸗ ge tua noua/ vt de dilectone inimicoꝛum — ip Gi eſin bliig biugt ede iſci ligi kaun Mal nenin Nnu⸗ i do⸗ nimic re Loi⸗ n dlon e niij eg⸗ i ſcn/ ole ſabte mwa lct Mepe gbu! Di tb iar⸗ 6 lecit Gites D rloo, giatus te gginle corunn * non reddendo malũ pꝛo malo.⁊ reliqua/ que iugiter ſᷣm pꝛeꝑatõem animi ⁊ nõ ſp ꝑ oꝑis exhibitiõemveniũt obſerujſ d. Docuiſti rurſus oꝛare nos te patrẽ nr̃jm * celeſtẽ/ ſub petitionũ ſeptenario/ in oꝛõe dñica.Cõtra ſeptẽ peccata moꝛtalia.que ſunt ſuꝑbia/ira/inuidia/acedia/auaricia gula/luxuria uerſus q̃ pꝛo purgatõ ne ⁊ oꝛnatu nr̃o/ↄtuliſti virtutes ſeptem tres theologicas/initẽtes tibi ſoli.q̃ ſunt fides reſpectu tue veritatis/ſpes reſpectu potẽtie.charitas reſpectu bonitatis Et q̃ tuoꝛ cardinales/ pꝛudentiã/cꝑantiã/foꝛ/ titudinẽ/iuſticiã Ouibꝛ ĩ patria ſepteʒ dotes coꝛrñdent.fidei viſio.ſpei tẽtio.ca⸗ ritati fruitio q̊ ad aiam. Claritas pꝛuden tie.tꝑantie ſubtilitas.foꝛtitudini agilitas iuſticie ĩmoꝛtalitas q̊ ad coꝛpus ( Con⸗ iunxiſti pᷣterea virtutibo iſtis/ ſeptẽ dona tua/q̃ ſunt.pietas.timoꝛ.ſcientia.foꝛtitu do.conſiliũ.intellectꝰ⁊ ſapiẽtia¶ Septẽ q̃ʒ beatitudies eleuãtes nos ad ꝑfectõem nũeraſti que ſunt/pauꝑtas ſpũs.mititas luctꝰ.eſuries ⁊ ſitis iuſticie.miſericoꝛdia. mũdicia coꝛdis.⁊ pax¶ Miſericoꝛdie vo oꝑa alia ſunt coꝛꝑalia ſeptẽ.alia ſeptẽ ſpi ritualia q̃ duobo metris cõplexa ſunt Col ligo.poto.cibo.tego.ſano.viſito.condo. Coꝛrige.duc tela. doceas.ſolare.fer.oꝛa Ampliꝰvero cõſtituta ſunt ꝑ te dũm ⁊ re⸗ demptoꝛẽ noſtꝝ ſeptẽ ſacramẽta Baptiſ⸗ mus ad vitã ſpiritus/õ oꝛiginale peccatũ Loſfirmatio ad robur fidei. Euchariſtia ſacra/ſumme venerãda ⁊ colẽda ad nutri⸗ mentũ ſpũs. Penitentia q̊ʒ hñs tres ꝑtes q̃ ſunt ↄtritio ↄfeſſio ⁊ ſatiſfactõ/ pctm̃ actuale. Matrimoniũ inſuꝑ ad filioꝝ ꝓ/⸗ pagatõʒ ꝓ cultu dei Oꝛdines ſacri ad hie rarchicã ppłlixpᷣiani ſanctificatõʒ Extrẽa vnctio cõtra egrituginẽ⁊ peccatoꝝ venia liũ ntnglon deBeb cur iſta coꝛã te di numerat puer tu bone ieſu? Dinumerat ea ſane vt nõ penitus ingratus ſit/ĩmen⸗/ ſe largitati tue At pᷣterea ſalubꝛes fruct?qͥ; ſnrpar dandihcüre id s8.inde ꝑcipiatte donante quẽ exoꝛat. ¶ RKeuelaſti igit qᷣd credendũ. Juſſiſti qͥd agẽdũ.doce q̃ſo ma gis ⁊ magis qð reuelas.adiuuãs incredu .litatẽ meã.et da qð iubes oꝑari. Da ſcire poſſe ⁊ velle cũ gratia tua ad gloꝛiã maie/ ſtatis tue ⁊ ſalutẽ ꝓpꝛiam.vt tãdem ſeꝑatꝰ ab his ꝗ a ſiniſtris audituri ſunt hoꝛren⸗ diſſimã illam ſententiã. Ite maledicti in Pialogus franci erangli tri limitibꝰſumꝰ/ſed ꝑegrinꝰarma bellica glus pegre ¶Fr aduene/nec ciuitatẽ manentẽ habem / ſʒ do/omium noſtrü ce i lus aĩie dubia ¶ Anglus ĩmo certa ( Frã cus quare? ruerũt.collocet᷑ puertuus a dextris audi⸗ turus cũ ceteris electis tuis⁊ miſericoꝛdi bus / iocundiſſimã illãvocẽ Venite bũdi cti patris mei ꝑcipite regnuʒ quod vobis paratũ eſt ab oꝛigine mundi. Amen. mõ apparet eſſe cace yYlutes in heremo val biinuicẽ obuiãtes alterutꝝ cu igs eſſet inq ſiuit.alter francus galter anglus rũdit. Ergo in⸗ nxus inimic? ¶¶ Inq t anglꝰin ven larij. depoſui ¶ Francus.qͥd qᷓris ¶ Anglus. aĩe ſalutẽ ¶ Frãcus.tpᷣs nos monet¶ An⸗ glus quotẽnis es: Wrcus. qnos non hẽo ſʒ moꝛs iam.l.ãqnis mihi peꝑcitAn glus mihi plꝰ Frãcus quo pgis⸗ An⸗, rãculsoẽs ſumꝰꝑegrini ⁊ futurãvtinã inqͥramꝰ ¶Anglug qd ergo tibi videt᷑ de ꝑegrinatõe nrã: ¶ Fracus timeo ꝙ ꝑ vallẽ lachꝛyvmarũ diſcurrẽtes⸗ dei indignatõʒ pcurauerimꝰ ¶ A quare: F qꝛ iuxtaverbũ vſaie ꝑpendo ꝑ ea qvi⸗ deo ꝙ; indignatio dñi ſuꝑ oẽs gẽtes/ꝛ ſi u/ ꝑ vniuerſam maliciã eoꝝ/ qꝛ nata in hac ꝑegrinatiõe erũna Jã tã faſtidioſi eueniꝰ vt neſciam qͥd deſiderare dẽamꝰ⁊ in hoc pugnamꝰ/cum iã ſumꝰhoꝛa cene/ in q́s fi nes ſeculi deuenerũt/qꝛ nihil ẽ qð reſtat/ debemus ꝑtimeſcere ne tempꝰ gratie/qð pꝛeſto eſt pereat.tſamen de caducis certan u coꝛpoꝛa moꝛiũtur ſa UAnglus qꝛ mandato dei pꝛincipi noſtro obedinqͥ nos cogit ad bellü etſi moꝛiamur/pꝛò o bediẽtia moꝛi⸗ mur dei mandato Frscns. bellum ini⸗ quũ eſt/qꝛ fundatũ eſt in libidine domi⸗ nandi ⁊ voluptate ditandi tirannica/cõ⸗ tra chꝛiſtianos qͥ q ſcienter peccat querit ſibi gehennã ¶ Anglus Ergo pꝛicipi nõ obedientiam? Nonne ſcribitur qui non obedierit pꝛincipi/moꝛte moꝛiamur.Nõ ne/ cum inobedientia ero infamis / ve⸗ coꝛs: puſillanimis / deſertoꝛ miſtcie re⸗ putatus/ immo de pꝛoditione ſuſpectus 8 francie liſcluſe/ ſi ignẽ eternũ.qꝛ ſcʒ miſericoꝛdie oꝑiba c/ . . 4 locutoꝛes ſunt milites duovnns francus Alter anglus contedetes de qrel 7 ſe repoꝛtab / de Zꝛio/ penalẽ Errgabe t.⸗ vos anglicos iniq̊s frãcieꝑſecutoꝛe Dialogus duoꝛũ militũ et reipublice inimicus ¶ Francus ( In⸗ iuſtis obediẽdũ / nõ in iniuſtis. ¶ Anglꝰ puto iuſtũ om̃e quod pꝛinceps cõſultus. cũ ſuis põtificibo⁊ ſatrapis pᷣcepit ( Frã cus qͥd ergo tibi pꝛodeſt ꝓpꝛia cõſcia ſi ᷣʒ alienã cõſciaʒ moꝛti te eeponis. Si xpᷣia⸗ nꝰmiles es / nonne chꝛiſti actio / tua eſt in ſtructio.cuiꝰhũanitas verbo exẽplo hũili tatẽ⁊ pauꝑtatẽ docuit atq; iuſſit Tu ãt qͥ apoſtatas a xpᷣo/curxpᷣiãi nomẽ vſurpas Nõne dicit Qui diligit me/t̃monẽ meũ ᷣ uabit. Nõne mãdatũ legis cõſiſtit in cha ritate ꝑfecta/dilectõe dei ⁊ ꝓximi.q̃ᷓ tenerꝭ que habes egẽtibo cõicare ⁊ hoc nõ igno⸗ ras. Quõ vbi debes dare/ audes raꝑeqð tuũ nõ eſt: Nonne mãdatũ leg.Nõ cõtri ſtare frẽm nec ꝓximũ. Quõ in tua libidie dñandi rapis cõtriſtaris⁊ occidis⁊ cũcta gladiatoꝝ ſcelera cõmittis cõtra xpᷣilegẽꝛ doctrinã: Nedũ cõtra cõſilia ⁊ beatitudi⸗ nes ſeuvirtutes.ĩmo et pᷣcepta dei digito ſcripta. Cui mag teneris obedire:an hoĩ an deo.an iuſto⁊ etno.an regi moꝛtali.an regi creatoꝛi dũo dñantiũ.¶ Anglꝰ.crea⸗ meimagis e nã data eiꝰſuꝑ qboa nec rexpᷣt diſpẽſare ( An glus nõ ſolũ opoꝛtz me alios ſeqͥ ꝗꝛ pena moꝛtis ẽ ⁊ infamia.ſi cõtradicãaX Non minꝰ ardebũt q cũ multis ardebũtA an guſtievndiq; E. Vtere igit᷑ cõſilio ſuſan ne. Sis innocẽs ngnis iuſti ⁊ neſiae cũ xpᷣo.nec xpᷣiãi nomẽ ꝑdas.nec puipẽdas milicie gradũ¶A. Hõ ꝑuipẽdo ſʒ ꝓ mili⸗ tia exercẽda/moꝛti me enn Feimnan⸗ potentia tua abuteris.qꝛ militaſti ꝑ q̊ ad dei offenſam⁊ ꝓximi A.qͥd vis me factu rũG. puatuꝝ leg dei pcepta/ ſit tua mi licia ð infideles⁊ dei pᷣcepta nõ obſeruan tes.militare ꝓ fide xpᷣi ⁊ ei eccłia quã tuẽ⸗ dã ſuſcepit milicia. deſiſtas a ſacrilegijs⁊ rapis/ꝓtege pupillos⁊ viduas⁊ aduenas neminẽ oppmasA vidugs⁊ oꝛphanos ſcit guerra/ qu ptegã deſiſte ab illa. ⁊ milita ꝓ xpᷣo ⁊ defenſiõe naturali ad ĩiu riã ꝓpulſandã ꝑmiſſa.ſʒ nõ offendas.ſi ſic feceris fructũ felicitatis pᷣmij ac fame gło⸗ nã ignominiã ac ꝑpetuã aggregab⸗ cõſiliũ licʒvideat᷑ ſalubꝛe.tñ qꝛ frãcꝰqͥ mi⸗ hi ſuſpecti/qꝛ foꝛte ad noſtrã repꝛimẽdaʒ miliciꝗ hec dicũt᷑illã timẽs ne magis no⸗ S. Deũ timeo cui nihil pᷣt latere acus. ergo i ebde ĩmo toꝛtoꝛes vros ꝓpt᷑ iniqͥtates vr̃as ( V. ĩimo ꝑſecutoꝛes qꝛ ꝓpt᷑ iuſticiaʒ patimur. bti ſumꝰ⁊ magna erit merces nrã.regnuʒ noſtꝝ ab infidelibo/ cũ młto queſiuerimꝰ martirio ⁊ illð a deo cognouimꝰ/qꝛ ſꝑ mi ſericoꝛdes fuimꝰnõ violẽti tirãni.vos ãt anglici/xpᷣianos ĩpugnatis⁊ occiditisvt infidelibvires augeatis.⁊ ſic iuſticia nrã ⁊ iniqͥtas vra/notiſſiã deo ⁊ mũdo Nõ er⸗ go pꝛopt iniqtatẽ nrãʒ avobis toꝛq̃mur/⸗ ſi pꝛopt᷑ iuſticiã patimur ita btĩ Rex aũt vr cõtemnẽs dei mãdata ſicut pᷣmꝰ ĩ thꝛo no ſic ⁊ in penis pꝛimatũ obtinebit¶A cuiꝰculpa ꝗᷓrit᷑: oim veſtrũ tyrãniſan⸗ tiũ in libidie dñandi⁊ voluptate dñandi tvrãnica a deo⁊ eiꝰmandatis apoſtatãtiũ AErgo regis pcipientis nõ milicie obe diẽtis Hõ teneris pᷣ deũ obedire ¶ ¶ qͥs pᷣt regẽ noſtrũ coꝛriꝑe emendare ſeu re trahere.non nos ſubditi V« Oẽs ſilvniti poſſetis diſſentire? qꝛ oẽs aſſentitis/oẽs eſtis rei¶ ¶ Quis regẽ ⁊ nos poſſzʒ coꝛri pe:¶ Nullꝰpᷣter ſummũ vnicũ indubi tatũ põtificẽ.Ergo ille in culpa hoꝝ ſcan daloꝛũ videt᷑ ⁊ illi pᷣt dici qð ſcribit᷑ in fi⸗ gura.iij Reg.ij. Cuſtodivirũ hũc ⁊ pplm iſtũ.qm̃ ſi de manu tua lapſus fuerit / erit aĩa tua pꝛo anima illius. Scire eni ipſe? quicũq; regens debʒ ꝙ ſicut in thꝛono pᷣ⸗ mus cõſtituteſt.ſic ⁊ in penis ſi neglexe⸗ rit. iuſticie oꝑa ⁊ pꝛecepta exercere pꝛima⸗ tuʒ habiturꝰeſt. Et alibiverbũ dominicũ ⁊ pꝛopheticũ ille qͥ dẽ in ſanguine ſuo mo riet᷑. ſanguinẽ autẽ eius de manu ſpecula toꝛũ requirã.ad hoc enim officiũ eſt pᷣpo⸗ ſiti vt nõ parcat obiurgãdo pctã. Nec eſt a culpa alienus qui licʒ pᷣpoſitus non ſit quoniã multa arguẽdavel monenda no⸗ uit⁊ negligit illoꝛũvitans offenſiões.nul lũ enĩ timere pᷣter deũ ¶¶ A. Foꝛte vobis ſu męæ'flagellũ vt coꝛripiamĩ tanq; virga dire ctõis ¶ V nõ nego.⁊ foꝛte malavirga dire ctcõis/peioꝛibo virga ferrea/bonis aũt ad examẽ virtutis ſepe pᷣſſura.ſicut ſepevidi ex eodẽ igne aurũ rutilat/palea fumat / ci bus coqͥtur.hõ cõfoꝛ tat᷑aliꝰexuſtiõe ledit᷑ Itaq; vna virtus irruẽs.bonos pꝛobat ⁊ purificat/malos damnat vaſtat et exemi/⸗ nat.et in eadẽ afflictõe malideũ deteſtan⸗ tur / boni vero deum laudãt? pꝛecant᷑ VUł foꝛte tãq; ſuos coꝛrigit nos q̊s diligit me dẽedo.qꝛ młtis nocuit aduerſario caruiſſe ſicde Romanoꝝ monarchia ſcribi Oꝛbẽ — GC nin ſiund ini nobe ſare Mmit 90s ci dubi ſon kinfi⸗ poln ent ſpeer voß⸗ ln, c⸗ 8 O oöln No ec vnſi duno⸗ Gl boſn e s nidi Wa⸗ li ba! 4 0 tne — deuictũ victoꝝ victrixvlta eſt luxuria.Et foꝛte nob patiẽtibo ꝓſunt ſcãdala.ve tñ ilb ꝑ as ſcãdalaveniũt. VUñ greg in mor. ex⸗ ponẽs illð Job. xxvi. Bigãtes gemuerũt ſub aqͥs maioꝛes potentes altioꝛes ppło ab hüero ſurſum ſicut ſcribit᷑ de ſaul Reg. x. Gemuerũt ſub aqͥs ſub põdere ppii ſi deo nõ placeret nõ tãdiu pateret᷑ hec fie ri imo puniret aliqs C. imo ſi oĩa punirẽ tur nihil ſeruaret᷑ futuro iudicõ etſi nihil punire?᷑/nulla ðᷣina puidentia crederet᷑ ⁊ vere multi ex veſtris offenſ puniũtur.Nã ſiue male ſiue pſpere ſuccedat punimĩ.qꝛ malus in ſua felicitate punit᷑. qꝛ felicitate magis coꝛrũpit᷑ bonus autẽ nec bonis ex tollit᷑ nec malis frangit᷑ Punit᷑ etiã.qꝛ per que peccat hõ⁊ ꝑ illa toꝛqtur/nec eſt ipijs gaudere dicit dñs/ſed⁊ hecvicioꝝ pꝛioge nita q̃ ſunt oblectamẽta peccati deo ſunt iuſticia illoſ puniẽdi Jõ dicit apłs ꝙ eua nuerũt in cogitatõibo.induratũ eſt coꝛ in ſipiẽs ꝓpter qð⁊ deꝰtradiditeos in deſide ria coꝛdis eoꝝ⁊ in ĩmũdicia vt afficiãt cõ tumelijs coꝛꝑa ſua.⁊ ſicut pbauerũt/ñ ha bere deũ in noticia/tradidit illos deus in ſenſum repꝛobũ vt faciãt ea q̃ nõ cõnueni⸗/ unt/certe puniũt᷑: dũ nrã gaudeant dina ſua deflẽt. Feciſtisviduas⁊ oꝛphanos in frãcia.certe ⁊ anglia necati ſunt ex veſtris centũ milia cũ ſuis pꝛincipib/nec qͥ ſunt erũt in nũero A. Fateoꝛ dictũ vſaie veruz ꝙ indignatio dñi ⁊ nõ hẽmꝰhic manentẽ ciuitatẽ ſʒ futurã inqͥrim /ſʒ quõ ignoꝛo y qꝛ exdeo nõ es ⁊ inde verba eꝰnõ au⸗ lis nec attẽdis Aeſſevolo ex deo F. cele ſtẽ patriã iubʒ ille q̃rere qͥ eſtviaveritas.? vita coꝛpoꝝ deſideria ↄteri ſiue carnis.a mũdi gla declinare.aliena nõ appetere.p pꝛia largiri.ſi hec audiẽs exeq̃ris / dei ciui tatẽ futurã adqͥres/ quã timeo te cũ multꝭ tuis amiſiſſeaut ſaltẽ elõgaſſe ( Aquare: qꝛ antixpᷣiveſtigia ſecutꝰes.⁊ xpᷣivitã ⁊ doctrinã deſpeciſti. A.in q̊: F. Fere ĩ oĩb vijs tuis.A.ſpecifica mag.. xpᷣsvita et doctria pᷣcepit cũ hũilitate charitatẽ⁊ vo⸗ lũtariã pauꝑtatẽ vos ãt ꝓpter ſummã ſuꝑ biã nõ ↄtenti regno opulłetiſſiõ/in libidi ne dñandi nõ timuiſtis mittere manũ vt occideretꝭ xpᷣʒ dñi ⁊ mẽte ſacrilega deſerẽ⸗ tes deũ/ipſiꝰmãdata ⁊ pᷣceptaoffendẽtes cũcta nefandiſſiã ſcelera ꝑpetraſtis tanqᷓ; veri miſtri antixpᷣiA.ĩmo xpᷣi qꝛ mitos fa cimꝰ martires? pauges/q̊ͥs diligit de ⁊ tã — q́;ᷓ filij hoĩm qᷓramꝰirã illis vt noſtrã rem⸗ publicã gugeamꝰ⁊ hoc faciẽdo in q̊ deme remur: NHeceſſe ẽvtveniãt ſcãdala.ve tũ ₰ℳ 55 illiꝑ quẽ/terrã dedit vobis de ſufficiẽtẽ ĩ gratis/curꝓ tatis donis ipenſ a deo//jma/ la repẽditꝭ.AQue mala: ᷣ Cũcta homi⸗ cidia ⁊ alia infinita.A. digneveſtra culpa qꝛ iniuſte bella puoca⸗ tis/nos ãt iuſte repellimꝰiniuriã.et iõ qꝛ nõ timuiſtis mittere manũ ad occidẽduz xpᷣm dñi.ſanguis tuꝰſuꝑ caput tuũ.⁊ ĩcli ti iſrael ſuꝑ mõtes ĩterficiẽt᷑. ⁊ abijciet᷑ cx peus veſtri antixpᷣi. ACur tantũ deteſta,⸗ 4 ia infinita.A. Sine ho nicidjs nõ poſſunt fieri bella. Jdeo t ceſtanda int᷑ frẽs.A.pariter occidimur nꝛa ſoꝛte.Yꝓ ris homicidia: ꝓ OQuia vltimũ terribiliũ⸗· eſt moꝛs/⁊ deberẽt ſufficere vob ꝓphanis hoĩb/ alie aſtutie inqrẽdo veſtra libidine faſtuoſa ſine tñ ſanguis xpᷣiani effuſione. HNõne om̃ecreatũ tẽdit ad ſue ſpeciei ↄſer natõeʒ / cur oibo creatis eſtis crudelioꝛes? plãte vegetabiles aĩata bꝛuta etiã ferocia oĩb ſuis viribo ĩgenijs cautel ſuã ↄſeruãt ſpẽm.⁊ cũ ab alia ſpẽ ↄſumãt᷑vel ledãt/iu uãt ſeinuicẽ ⁊ cũ nõ pñt ſigna doloꝛis oñ dũt ploꝛãtvlulãt/vos ãt tanq; lupi rapi di famelici ſpẽm hũanã qᷓntũcunq; de co rã piã catholicã/voꝛare necare nõ veremĩ Intuere boues feroces poꝛcos ⁊ alia bꝛu ta qntis viriba ſuã ↄſᷣuãt ſpẽʒ. t fa⸗ cimꝰita ⁊ patres noſtri fecerũt/viuimꝰ in lege patꝝ Et iõverbũ dñicũłꝑ os ꝓphᷣi cũ ſamuelis loq̃ntis helx/ſemel dies veni unt vt pᷣſcindã bꝛachiũ tuũ: bꝛachiũ do⸗ mꝰpr̃is tui/vt nõ ſit ſenexin domo tuaz tabeſcat aĩia ⁊ maꝗ ꝑs domtueAOpoꝛ tet ſeqͥ veſtigia patꝝ fateoꝛ(¶ A Ergo habeo optatũ¶ VQuia patrẽ equocãs lo qᷓris de coꝛrupto⁊ moꝛtali/ ergo ꝗt fateoꝛ de veſtigijs pr̃is eterni ⁊ creatoꝛis ⁊ redẽ⸗ ptoꝛis qͥ in celis eſt/cuiꝰvtiq; volũtꝗs fiat ſicut in celoꝛ in terra nꝰ: veſtra ¶ Ati nã vtinã ⁊ vtinã ductus cõpũct ¶ ¶ ſum eteniĩ ſed illũ nõ cognoſco patrẽ iteipᷣm nõ cogno⸗ ſcis/quõ illuʒ cognoſces:¶ A Rogo igi tur quis ſum dic: cha/putridꝰ plenꝰ ſtercoꝛe ⁊ hoꝛroꝛe.cecꝰ⸗ pauper/nudus/ignoꝛãs introitum tuuʒ et exitum cuiꝰvita ſicut vmbꝛa que quan to magis creſcit/tanto decreſcit/et tanto magis ad moꝛtem pꝛoperat / tante ſub⸗ iecta mutabilitati/ vt vna non maneat vigderis aliqntulũ re/ 89 ſterquilinij cõ Dialogus duoꝛũ militũ hoꝛa in eodẽ ſtatu/ſʒ es miſerioꝛ.qꝛ lʒ nil certius moꝛte.tñ illiꝰhoꝛa nil incertius ⁊ tñ illi nõ ꝓuides ſed ſpe vana q̃ tibi cadu ca blandit/falleris. A.ſi tã vilis ſum quõ deũ videbo ⁊ patrẽvocare pᷣſumã nõvide bo. VF Quia es ĩ tenebꝛis.A.Erire cupio F. Clama igit᷑ad lucẽ.A.quõ: neſcio qͥd dicã. F. Dic Veni claritas q̃ illũias oẽm hoĩem venientẽ in hũc mũdũ ſed nõ dili⸗ gentẽ.qꝛ qͥ diligit mũdũ inimicꝰlucis effi citt offuſcat᷑. Et iterũ dic Illuſtra oculos meos lux incõpꝛehẽſibilis/ fulgura coꝛu ſcatões ⁊ diſſipa eos vt nõ videãtvanita⸗ tẽ.Et iterũ clama Tribue lux inextingui bilis dũ te videã crea nomẽ alpha cũ odo revite qͥ pꝰ te in odoꝛẽ vnguẽtoꝛũ tuoꝛuʒ currat.guſtẽ ſana q̃ ſapiã ↄgſcã⁊ diſcurrã q́ᷓ; magna ẽ multitudo dulcedis tue quaʒ abſcõdiſti timẽtibo te Et iterũ mag cõpũ ctus dic.Cur faciẽ tuã abſcõdis yoꝛte di⸗ cis.dñe Nõ videbit te hõ ⁊ viuet.Eya dũe moꝛiarvt te videã ⁊ videãvt hic moꝛiarꝛ ignoſce f̃ᷣno tuo qͥ pᷣſumit loqͥ dño ſuo.ca lamitas quã patioꝛ/ me cogit exclamare/⸗ cecꝰſum ad lucẽ ꝓpero/ tu es medicꝰ et lux vera via ⁊ vita ⁊ fons miſericoꝛdie miſere re mei.A.pctõꝛ ſum foꝛte nõ exaudiar. F. Dic dñe peccaui/⁊ faciẽdo/nihil factꝰſuʒ nihil. ⁊ ita cõfiteoꝛ qꝛ cõfeſſio eſtvia ad te ꝑ quã egrediar delimo⁊ redibo ad teviaʒ verbũ dixit. Ego ſum via veritas ⁊ vi⸗ ta.ſepatꝰa te factꝰſinevia qꝛ ſine ipᷣo factũ eſt nihil ⁊ qꝛ nullũ bonũ ſine ſummo bo⸗ no q̊ties a te ſummo bono deuio nihil ef ficioꝛ Vidit enĩ de cũcta q̃ fecerat ⁊ erant valde bona/malũ ãt factũ ſine ipᷣoverbo/⸗ nihil alið eſt/ qᷓ; pꝛiuatio boni / ſicut ceci⸗ tas pꝛiuatõ viſus Et iterũ dic Dñe nullis meritis pᷣcedẽtib placuit tue ſumme? mi ſericoꝛdiſſime bonitati/ad eẽ meꝑducere ſed? mag viuere ⁊ ſentire? paulominꝰab angelis itelligens qꝛ illa iã faciẽ tuaʒ hñt. ego ãt ꝑ ſpem⁊ ſpeculũ in enigmate.obſe cro regat me tua mĩa ⁊ cogat te pietas ad ſaluãdũ/q te vicit ad creãdũ/qꝛ nihil odi ſti eoꝛũ qꝗ feciſti.A. Arta ẽ via.qꝛ qͥcqͥd in mũdo eſt/aut eſt cõcupiĩa carnis aut ocu⸗ loꝛũ aut ſuꝑbia vite/nimis peccaui /deuʒ mundo poſtponæedo.diffido exaudiri. . Audis verbũ cõſolatõis dicẽs.Dedit eis ptatẽ filios dei fieri his qͥ credũt ĩ noĩe eiꝰ q non ex ſanguib neq; exvolũtate carnis neq; ex volũtate viri ſʒ exdeo nati ſunt.A * quõ potero redire ⁊ filiꝰeffici. Jã dixi p cõfeſſionẽ pñiaʒ⁊ ſatiſfactõeʒ.A.difficile eſt. F. imo ſacilevolẽti.fecit te de digniſſi mã creaturã et licet ſis nõ capax ãgelis qͥ⸗ dammõ par potes ꝑverbũ effici.qꝛ potes eq̃lis fieri⁊ fili ꝰadoptiuꝰpvnigenitũ ver⸗ bů ꝑ quẽ hẽmꝰ acceſſum. Oiĩa eĩ ſub pedi⸗ be hois ſubiecit de vt ſolꝰhõ totꝰdo ſubij ceret᷑ ⁊ tot eẽt ſeruꝰ/cũctis dñat᷑ hõ.⁊ exte rioꝛa cunctaꝓ coꝛꝑe ſunt creata.ipᷣmvero coꝛpꝰp aĩa/alavero ꝓ deovt illi ſoli ſᷣuiat ⁊ illũ poſſideat ad ſolatiũ. Cogita ſi tãta tibi ſolatia in hac die lachꝛymarũ / q̃nta ĩ die nuptiarũ.ſi hec delectabilia in carcere qͥd in ꝓpꝛia pfia cõferet diligẽtibo eũ/qꝛ ñ eſt nüer?benignitatʒ ſue A. intelligo aſſer tavera.ſʒ mihi ignoꝛo ⁊ laico difficilia. ĩmo groſſa ⁊ bꝛeuia.A.Dic igit᷑ F. Dili⸗ gite deũ ⁊ ꝓximũ A.diligo deu. F. Qui di ligit meê/ſermonẽ meũ pᷣuabit.A. vᷣmo eſt mihi ꝓlixꝰ⁊ ignotꝰ.F.ĩmo bꝛeuiſſiꝰ⁊ reſo lut? ad dilectòeʒ dei? ꝓximi.A. in dilectõe dei nõ heſito qꝛ ſumma eſtrõ Sʒ qs ſit p ximꝰnõ intelligo / niſi ͥ miam in me agit vt alios ſine dei ⁊ leg offenſa / poſſiz di micare/ ſicut ⁊ antiqͥ pꝛicipes ⁊ ꝓphe/p eõ textũ ſacre ſcpture dimicarũtꝛ ſtrẽnue mi litarũt . xp̃i actio/tua dʒ eẽ inſtructõ qͥ ꝓ pꝑſecutoꝛibooꝛauit.⁊ qͥ dixit.Niſi iuſticia yeſtra abũdauerit plꝰq; ſcribarũ ⁊ phari⸗ ſeoꝛũ.nõ intrabit in regnũ celoꝛũ Qui ãt dixerit fri ſuo racha/reus ẽ cõſilio/qͥ ãt di xeritfatue/ reus ẽ gehẽne ignis.Dictũ eſt antiqͥs in lege antiq̃ quã allegas Nõ occi des/xpᷣs ãt nõ vult pximũ cõtriſtari vbo nec effectu / ſʒ mutua charitate / ſicutꝛ ipſe dilexit nos / diligere ꝓpter ipᷣm tãq; frẽs in adã.frẽs in xpᷣo.frẽs in eccleſia Jllud fuit xpᷣi teſtamẽtũ. Pacẽ meã dovobis paceʒ meã relinqͥ vobis ⁊ in terra pax hoĩb bo⸗ ne volũtat; Holi igit᷑ pximũ deſpicere nec cõtriſtari ſixpᷣianus miles cupis nũcupa ri ſalna iuſta ⁊ moderata defenſiõe incul⸗ pate tutele.¶ A. Si tibi credã pibit ĩ me ſtrenuitatis pᷣterite fama gloꝛioſa. ero fa⸗ bula gẽtiũ.parentũ oppꝛobꝛiũ:quod ab⸗ ſit/quia crudelis qͥ famã negligit.F. Cru delioꝛ eſt qui animã ꝑditqͥᷣ erna amittit p caducis.A. Quid pᷣferendũ putas gloꝛie ⁊ fame bone.nõne ꝓ illa militamus om̃s milites. F. Nõ nobis dñe nõ nob. ſʒ nõi tuo da gloꝛiã Bloꝛia deo debet in excelt ⁊ in tra pax hoĩib bone volũtatis Diabolꝰ — — —, — — — — — — . Frranci et angli ſibi gliaz q̃rit de opiba dᷣinis tu et illi ſilis fur es AH latro q̃rẽs deo furari glaʒ ſibiꝓĩi⸗ mẽſis bñficijs debitã. Noli gliari inveto ⁊ fabul/mitte nautisvẽtũ.⁊ glaz deo / ſper ne caduca fallaciſſiã? guſta ⁊ ſapoꝛa et᷑na qd eqͥ/qͥd ſocij/qd tirones/qͥd arma d caſtra qſita ⁊ peculiũ eueniret ſed⁊ reſ⸗ publica ⁊ illiꝰpꝛincipes quoꝝ grãʒ qſiui qd erũt facturi. Pe ſicut ⁊ granũ qð in petra tua ſemiaui / fru ctũ nõ emiſit nec emittet A (Holo ꝑi re / imo pacẽvel fedꝰvellẽ inter nos inire/ vt honoꝛe ſaluo / poſſem tuis ↄſilijs adqᷣe ſcere ¶ Nobis tãq; hoĩby bonevolũ⸗ tatis pax debet iure teſtameti.quã vos ilł qſi miniſtri antii rapuiſtis / illius obti nẽde capaces ¶ Adeus ſupplebit defe ctus nr̃os Magnipotẽs cuiꝰoculi ſuꝑ filios ade/a die natitatis vſq; in exitũ vt reddat vnicuiq; ᷣm oꝑa eoꝛũ bona vel mala cũcta cernes⁊ cui nihil latere pᷣt ſup plebit iuſticie hꝰſeculi defectꝰ?⁊ vosſlnr̃os efferos ⁊ ſue pac crudeles ꝑſecutoꝛes pu niet iuxta demerita. ¶ A ſcirẽ iudicare ſed pacẽ in dieb meis vide re deſiderovt tuis ↄſilijs tãq; acecõmodis acqeſcerẽ ſalubꝛit. Si teꝑali care mvtinã ſaltẽ pace fruamureterna Amẽ. Aaginio facta poſt da en bien ale interuallum. H uxo biennali ſpacio / redies cuzʒ reꝑtũ alloq qrit/⁊ pꝰmulta ſubitrat pꝛiſtinã collatõʒ. Cui rancus h Nöne otrit?es ⁊ penitens detãtis ĩpietatiba/ꝑ te in xpᷣianiſſimo frã coꝝ resↄmiſſis CA Tlon QOua re:¶ Aꝓqꝛ cũ iuſticia ⁊ iuſta guerra feci. terrã enĩ nrãʒ qrimꝰnfi reg francoꝝ ⁊ an gloxꝝ iuſto mãdato/⁊ ita ex pꝰᷣpviros ma gnos ⁊ doctos? ceſſit pᷣcoꝛ dic ? tijt gh põtifices ſum meliꝰpᷣteri ñ regis tui iuſticia p qꝛ in ſucceſſiõe pꝛia cã filioꝝ ⁊ liberoꝝ/ſʒ rex Odoardꝰhñs fi liã vyſabelis reg philippi/ex ꝑſona illiꝰpe to infoꝛmatꝰ N renqꝰ: & Filia eſt in hoc regno incapax Wmo iure vᷣino ⁊ ciuili capax.vt hẽs ĩ lib.deu. de filiab aphat /p qͥb⸗ dixit deꝰ ad moyſen Da eis poꝛtõeʒ heredita pzne.⁊ hoc ſit tibi iudiciũ ſempit᷑nũih Illa be reditas plebeia/nõ regnũ/etſi regnũ nõ ſi mile huic ĩ q̊ młta ſpualia.Pꝛeterea argu Peribũt ⁊ tu cũ il De merit ne⸗ unglicde ſua ꝑegrinatiõe fran ure ſucceſſiõis/ergo cũctis pᷣfe mẽta leg antiq/nõ hũñt efficaciã niſi qte⸗ noredacta ſunt ad moꝛalia Sʒ ſi ta ſit d49 ſit capax/cur igitvos an glici/filiã reg bhEé rici/nuptã Bafrido comiti Andegaueñ. moꝛiẽte pꝛe ſine maſcuł.nõ admiſiſtis ad regnũ.imo ſtephanũ exſe oꝛoꝛe nepotẽ pꝛe luris in alteꝝ ſtatuit/ eodẽ iurivti dʒ: dignũ⁊ iuſtũ puto ſʒ hoc mihi nouũ ⸗ tuliſtꝭ.ãno dñi. M. c. xxxv Nõne qö lege hiſtoꝛias Licʒ ſi etiã regnivri filia ca pax exiſteet/ nõ ideo in fracoꝛũ regno ca⸗ pax ectCur tã varie? Ouia hoc regnũ ab inſidelibo cũ infin ito xpᷣicolarũ martirio qſitũ miradiſt ſinglarib donis ⁊ pꝛogatiuis pᷣinitꝰ donat ẽ ĩ fide xpᷣi edi ſficatu talr/ꝙ nf is caruit ⁊ hereſibus teſte gregoꝛlo. vñ Clodoueo liliũ angelitꝰ miſ ſum.cũ ãpulla ſ. darid iin meſne ta/vt illũ ⁊ ſuos in dicto lilio ſucceſſoꝛes. illi?ſctiſſimi chꝛiſmatꝭ oleo inũgeret.⁊ iñ poſt illã ſacroſctãm vnctõeʒ / paulomin?⸗ ab angel rex qcũq; frãcoꝝ inũctus / veſti⸗ gia illi appꝛobatõnis retinẽs / ſe olo tactu manuũ infirmos certa ĩifirmitate curat:te ſte notoꝝ etate Nec hrei mulier.capax cẽ ſet. cũ a ſacroꝝ miſtratõe ĩmo interdũ cer⸗ to tye ab ingreſſu ecclie phibita Quareñ idẽ ſicut ĩalijs regnis in qͥb mlierẽ credo capacẽ¶¶uũmo ⁊ i regnis ſucceſſert ⁊ ſuc cedũ ehÿ Hon frãcoꝝ etſi in alijs ↄſuetu do admittit illas ex ↄſenſu toti ppli fran cis ãt ↄſuetudo ⁊ ppli ↄſenſus in euũ cõ⸗ tradixer̃t. Quid pla Hoõne de diſtixit do⸗ minia ⁊ trã inhabitari fecit/ ꝑ diſtictõem liuinguaꝝ in turri ↄfuſiõis/cum oẽs in lin gua vniſoꝛmes ꝑ liguaꝝ ↄfuſionẽ ⁊ diui ſionẽ mũdũ inhabitauit ⁊ geẽtes diſperſit quo vos barbari qᷓ; vocẽ ñ ĩtelligimꝰmo⸗ ribo vita ⁊ ligua ꝓꝛius dꝛũtes/nob frãcis cupitꝭ pᷣeſſe ec hercles cũ hac diuerſi⸗ tale hiſpaĩas qſiuit ⁊ hĩtauit. Nõne ec ro manivniuerſ liguis paciparũt/curñ an glici eq̃ frãcis pꝛicipari pñt⸗( Nuiaĩ/ digni tã pie tã xpᷣian iſſime natõi pᷣeſſe.de fende iuſticiã allegatã ⁊ nõ tirãniã.allega iuſtos reges et ñ tirãno reges hiſpa nie et nauarreqͥ in ligua dnant᷑.du cẽ Bꝛitãnie et regẽ vngarie qͥ. xij.linguas hʒ in res differẽtes / vngaros teutonicos ſclauos/tartaros/philiſteos/ cõmannos francos eralios pꝛo nũc a memoꝛia mea lapſos hoc qꝛ populꝰaſſentit ſubijci qꝛ minoꝛ ꝓs debet maioꝛi et dignioꝛi ce⸗ dere/et regem alienum ſibi aſſumit.nos “ £ autẽ nõ ſic. Dialogus duoꝛũ militũ te pᷣmiſſe de filie ſucceſſiõe/expꝛeſſe renũ/⸗ ciaſtis ⁊ regem philipũ appꝛobaſtis ¶¶ A¶ ec Erras in facto vel ig noꝛas rei geſte notoꝛiã. VUnde ꝓ tua veri⸗ ¶ Hõ credo dica infoꝛmatõe ſcias ꝙ anno dñi. M. cc lxv. oñs philippꝰrex francoꝝ obijt. reli ctis philippo lebel? yſabele. qᷓ fuit nupta regi angloꝛũ Odoardo/qui qͥdẽ Odoar⸗ dus ipᷣam reginã/impie pᷣſumptiõiby cu⸗ iuſdã ſui ↄſiliarij huele deſpencier tracta⸗ uit. intantũ ꝙ franciã aufugere opoꝛtuit et tädem poſt multa fuit cõpulſa redire i⸗ uita/q̃ pꝛeſidio ⁊ ope dñi Johis de hãno „ diſponente applicnit in poꝛtu de pꝛiſto. * vbi ſui beniuole aduenites cũ potentia obſederũt regẽ virũ ſuũ ⁊ di⸗ ctũ hue euiſcerauerũt ⁊ regẽ cuſtodierunt filiũq; noĩe odoardũ coꝛonauerũt/quẽfi liũ ⁊ regẽ rexerũt om̃es de 7 de. R de moꝛtemar inter q̊s rectoꝛes inſurrexit talis inuidia inimicicia/ ꝙ finaliter dictꝰ Hoꝛtemar ꝑ iudiciũ baronũ.moꝛti dãa⸗ natus ⁊ euiſceratꝰ et eiꝰ inteſtina cõbuſta adhuc eoviuẽte.ſicut factum fuerat dedi cto huele diſpencier. Philippꝰãt lebel fra ter dicte yſabelis / habuit karolũ regẽ fran coꝛũ q habuit tresvxoꝛes ⁊ moꝛtu ſine li beris/oꝛdiauit ꝙ dñs philippꝰde valoys cõſobꝛinus ſuus germanꝰ/tutoꝛ eſſet ma ſculi ſi ſibi naſceret᷑.ſi vero filia/ miſit iu dicio pariũ/⁊ ꝙ eligerẽt in regẽ idoneio⸗ rẽ ⁊ expedientioꝛẽ.qͥ quidẽ karolus moꝛi tur anno dñi M.ccc. xxviij pter qð dicti pares elegerũt dictũ dũm philippũ/omiſ ſis dicta yſabele ⁊ eiꝰfilio odoardo/qͥ ſiq/ dẽ philippꝰilico coꝛonatꝰ⁊ inunctꝰ⁊ cõſe cratus ⁊ ilico debellauit ⁊ deuicit flandrẽ ſes ⁊ ſilr miſit nuncios ſuos dicto anglie regi ad reqͥrendũ ꝙ veniret ⁊ recognitum ab eo ducatũ acqtanie.q ſiquidẽ odoardꝰ venit ad ciuitatealmbianeñ.in q̃ rex aſſo ciatus regib BGohemie Nauarre ⁊ maio⸗- ricarũ ipᷣm honoꝛauit.Et idẽ odoardꝰre⸗ cognouit dicto regi francie ducatũ acqͥta nie et fecit homagiũ in ꝓpꝛia ꝑſona verbo autẽ reꝑiret᷑ teneri ꝓmittẽs qꝙ; ſe intoꝛma⸗ ret de modo ⁊ foꝛma ⁊ infoꝛmatꝰ faceret ⁊ lras ↄfici faceret iuxta foꝛmã ad quã tene rireꝑiret᷑.⁊ ita rexanglie receſſit cõtentiſſi mus⁊ ilico reuerſi us cõgregauit pceres re gni ſui in q̃ ↄgregatõne rex frãcie ꝑiter ſu ĩmo vos anglici dicte ãrele p nia cũ.ccc.nobilib retroceſſit? a caſu Oo os miſit Etlicet fieret rumoꝛ in anglia q; deberel coꝛona odoardo tãq; pximioꝛini hilominꝰ? fuit ↄcluſuʒ ꝑ ꝓceres magnates ⁊ tres ſtatus regni ꝙ tenebat᷑ facere homa giü dicto regi frãcie.qð ⁊ fecit ꝑ ſuas lrãs patentes / qs vidi in chꝛonica deſcriptas datas ad elchen Anno dñ M. ccc xxx. die xiij. arcij cauet᷑ modo ⁊ foꝛma re⸗ cognoſcendi ducatũ aqͥtanievt ꝑ ꝑtẽfran cie ⁊ vt comites de põcien ⁊ mõſtrolij⁊ ita ꝓmiſit ⁊ iurauit ſe facturũ ꝑ ſe ⁊ ſucceſſo⸗ res ⁊ ita eſt verũ notoꝛiũ et manifeſtũ ꝑ q̃ ſatis iuſticiã noſtrã ⁊ ĩpietat veſtrã tyꝛannicã/in libidine dnãndi ſi ve lis lucide potes cõpꝛeheder da canis/ſed pᷣcoꝛ qͥs iſta pom ti hiſtoꝛici ⁊ chꝛonicarij iſta ponũt /ſed la / nõ francus ſed de hãnonia.⁊ ſeruitoꝛ do tiꝰvidet᷑ Johs froyſſardi vobis fauẽs. qꝛ pietatẽ ⁊ in iqͥtatez Mirã⸗ v Mul meſticus anglice regine / vt ipſe igẽ pfitek nec iſta tergiuerſari poſſunt.¶ A aliter fui ꝑ vnũ ꝑꝛelatũ magnũ ⁊ doctiſſimũ in foꝛmat Si aliter cõtra veritatẽ ſal⸗ ua ſui pace inde ſecuta ⁊ rex noſter regẽ frãcoꝝ ſe no⸗ minauit¶Nõ iuſticia ſed iniqͥ tate ⁊ in ſtigate diabolo Aquõ pꝛecoꝛ expꝛime Dcire debes in frãcie curia/ppolle bat dñs Robert de artoys ſoꝛoꝛiꝰregis.qͥ ſiquidẽ certa occaſiõe ꝓpuocauit regiã in⸗ dignatiõeʒ intantũ ꝙ aufugit hannoniã pꝛopt᷑ qd rex eiꝰvxoꝛẽꝛ liberos detinuit⁊ ducẽ hanonie diffidauit ſi illũ receptaret ꝓpter qð iuit bꝛabãtiãvbi ilico duriſſima ¶ AOuůõ iĩgit᷑ tot ⁊ tãta bella guerra inchoata contra ducẽ ꝓpter dictaz receptatõʒ q̃ iᷣm dũm Robertũ ĩpulitad fugiendũ in Angliã vbi ilico applicatus machinare cepit cũ nobilibs ↄtra regẽ frã cie dicẽdo ꝙ vecoꝛdes ⁊ puſillanimes eſ/ ſent / ſic regnu dimittere. d. philippo cũ ſi vellẽt illð vẽdicare poſſent bono iure. ⁊c. intãtũ ꝙ in ſolenni feſto btĩ GBeoꝛgij in q̊ nobilitas vtriuſq; ſex ↄuenit.in q̊ nature hũane et pacis hoſtis ꝓteruꝰinimicꝰ dia⸗ bolus nõ abfuit Immo ppñ̃s illũ diẽ glo⸗ ſum ſibi ⁊ oĩbo diabolis fecit/qm̃ iuuenũ vtriuſq; ſexꝰoꝑe et cõſilio/ ſctm̃ paſſagiũ regis frãcoꝛũ cũ tricẽtis armatoꝝ milibꝰ turbauit/guerrãq; ↄcluſit inter nos xpᷣia nos in q̃ credit᷑cl.annoꝝ ſpacio/⸗ tã peſte ignis famisq; gladio xpᷣianoꝝ milliones interẽptos.digaboli ſtimulãte aſtutia/ vyna dña ꝑ ipᷣm Roberti inſtructa.ĩ regis 8 ſot —— — — —.—— R — — — ðð 3 Franci et angli angloꝝ pñtia in menſa ſedentisvnã po⸗/ ſuit allegoꝛiã/ſeu figurã/ concludẽs alle⸗ goꝛice ⁊ figuratiue magnã regis⁊ ſuoꝝve coꝛdiam /niſi francie regnũ vendicarent. Quo facto ſinguli tyrones inſtrncti ꝑ do minũ Robertũ /ſua emiſerũt vota dñabo/ p nunq deſiſterẽt / vn gvno oculo nõvi deret/alius capuciũ nõ ferretc donec frã cie regnũ/ animo illo querendi intraſſet. A. Quõ tam repẽte fuit per noſtros tãta materia ⁊ tanti regni cõqueſta cõcluſe Dirigente eodẽ diabolo/ pacis et nature inimico / quoniã dict' rex philippꝰvidẽs ſe imo totũ oꝛbẽ pacificũ / nolens miliciã ocio toꝛpere.ſed ulã ꝑ xpᷣi fide augẽda di⸗ ſponere/iuit adviſitandũ papã vꝛbanuz quintũ in Auinione⁊ petẽdo crucẽ ꝓ eun do vltra mare/q̃ obtẽta/reꝑiebãt᷑ tricenta milia armigeri ad crucẽ recipiẽdã diſpo/⸗ ſiti qbus abſentibo/angliciveſtri putarũt facilem regni francie inuaſionẽ.que cum daa aures dicti philippi francoꝝregis per uenerũt:a tam pio⁊ ſctõ ꝓpoſito a tãto bo no vobis tã effera ⁊ dãnata neqcia cõpul ſus ꝓ ſui regni defenſiõe deſtitit⁊ ita guer ra cõtra infideles fienda ⁊ ꝓveſtra iniqᷣta/⸗ te cõuerſa/cõtra xpᷣianiſſimos frãcos ꝓ ty rannia ⁊ libidine dñandi exercẽda vñ in⸗ gemiſcit populꝰiubilat hoſtis/exultat in fernꝰ. que vox ꝗᷓ lingua tãta xpᷣianoꝝ dã⸗ na expꝛimere poteſt illis ĩfeliciſſimis die loco ⁊ hoꝛa fabꝛicatis¶. Quõ igit᷑ rege philippo reuerſo de Auiniõe/anglici nr̃i certificati ꝙ erat infra regnũ tantũ nego⸗ ciũ attentarũt ⁊ tã difficile . Inſtigãte diabolo ⁊ dicto Roberto eiꝰ miniſtro/ rex Anglie cõſuluit ducẽ hannone/ qͥ cõſultꝰ multũ diſſuaſit iſtã querelã ⁊ guerrã.ſʒ ni hilomin?ꝰmagis fauẽs maieſtati qᷓ; verita ti ⁊ iuſticie/dixit cõſulendos ducẽ Bꝛabã tie/epᷣm eodieñ. Archiepᷣm Colonieñ. Ducem BGBelreñ Marchionẽ Jullieñ dñʒ Arnolphum de baquehen ⁊ dñm de fran quemont.qͥ ſiquidẽ eẽnt hꝰopionis inci⸗ piendi guerrã attrahi poſſent ad diffidan dum regẽ francie.eẽnt ſufficiẽtes ad inua dendũ cũ.ioooo.armatis cũ triba coꝛona⸗ tis ad q̊s omnes pᷣdictos miſſi ſunt ilico. xl.milites in maxima pompa q̃ſi auꝝ ia/ ctantes pꝛo gratia ppłi captanda ꝑ loca⁊ patrias quibꝰiter ſuũ faciebãt.Et ipſoꝛũ aliqͥ cum vno oculo dicebãt ſeveniſſe/nõ Inte cũ illo viſuros donec aliqð magnuʒ Cameraceñ.qð ⁊ fecit. feciſſent ꝓ cõqueſta regi francie. Qui ſiqͥ⸗ dem milites⁊ nũcij regis Anglie/a dictis dominis repoꝛtarũt votiuũ reſpõſum Et cũ hoc tantũ laboꝛarũt ꝙ habuerũt fauo⸗ rem tacitũ flandreñn.medio cuiuſdam har tuelle inter ipos pꝛepotẽtis.Comes autẽ flandrie amicus francoꝛũ poſuit garniſio neʒ a gagent cuiꝰmetu opoꝛtuit anglicos pompoſos ꝑ hollandiã remeare.Quo au dito ꝑ regem anglie miſit cõtra dictã gar⸗ niſionẽ.d.armatos/⁊.2 ooo.archerios qͥ ualuerũt.Ex quavictoꝛia dict?hartauelle reſumptis viribꝰ ilico ſcripſit regi anglie/⸗ poſt tale pꝛincipiũveniret⁊ pualererde ut ⁊ fecit ⁊ venit ad dictũ locun vbi cum om̃ibus pꝛemiſſis cõuenit ⁊ intan⸗ tũ votũ ꝓpalauit qͥ poſt vniꝰ mẽſis ſpaciũ facere voluerũt/q; dux Bꝛabantie faceret et ille differens poſt aliã dilatõem conclu ſit ꝙ niſi de mandato imꝑatoꝛis nõ diffi⸗ darent.pꝛopter quod Marchio Julieñ⸗ miſſus ad illũ/obtinuitvicariatũ imperij et licentiã fabꝛicãdi monetã ſub coloꝛe ꝙ rex francie occuparet ab imperio caſtrum de creueret᷑ in dioce. Cameraceñ.Et in⸗ terim aduenit eſtas ⁊ rex anglie erãt cum cõiuge in caſtro de lonaur. adueniẽte aũt termio/venerũt anglici. oo.⁊ ſagittarij ioooo.⁊ nihilominus opoꝛtuit ipᷣm vſq; ad mẽſem nouẽbꝛis alios dños expecta⸗ re/⁊ interĩ miſerũt diffidatõnes regi fran cie per quendã epᷣm de Incole ex parte re⸗ gis anglie tanq; vicarij ſacri imꝑij quod tunc etiã noluit dux Bꝛabantie ſed ventu rum ſe ꝓmiſit quando obſediſſet ciuitatẽ t. Sed rex anglie fu it cõſultus dimittere obſidionẽ et intrare poſt multũ conflictũ dirigente diabolo p regnũ quod ⁊ fecit. Sed ilico cumvoluit intrare regnũ. Comes lynandi ⁊ Comes de ißm quẽ extra imperiũ dimi ſerũtq; ſolum vt vicariòv bedierãt et fue⸗ runt cũ rege francie vnde rex francievenit obuiã cum regibus Bohemie Scocieet Nauarre habens. dooo.⁊.viij.bãnerias dc.lx.peminones.vi.duces.xxxvi.comi⸗ tes.cccc.milites.⁊.lxiij.pedeſtres vſq; ad locum de buronte. Rex anglie pꝛope per tres leucas habebat duces Bꝛabantie de Bueldes Marchiones de Julies et blan⸗ nerbonc.comitẽ de moirs dños de hãno⸗ nia Robertũ de artoys ⁊ om̃es barones ⁊ milites anglie.ſed finalit᷑ tractãte duciſſa SB 2 9 ðð . eet um ſi 4 Dialogus duoꝛũ militũ B bannonie receſſerunt ſine bello A. Hec mihi nõ vidẽturveriſimilia q; vtvicarius imꝑij ad tantã guerrã inijciendã ꝓcederʒ cum ſe noĩet francoꝛũ regem G. ſalua pa⸗ ce tunc ſe nõ dicebat francoꝛũ regem ſʒ di cam cur et quõ nomẽ ⁊ titulũ regis / rex ve ſtervſurpauit. Scire debes ꝙ poſt pᷣmiſ⸗ ſa niſus eſt medio dicti Jacobi tartauelle gttrahere flandrenſes q om̃ino negauer̃t metu pene cõnente ⁊ per eccliam illis im⸗ poſite.vt ſi minꝰgrata regi francievnq; fa cerẽt pene excõicationũ/⁊ ducentoꝝ mili um floꝛeñ.ſubiacerent Sed conſiliovniꝰ mali aduocati tergiuerſatoꝛis q̃ſi achito⸗ felis fuit dictũ ꝙ ſi reciꝑet titulũ regis frã cie ⁊ tanq; francie rex illis pꝛeciꝑet ꝙ eẽnt liberi a pena/cuius ↄſilio fuit vtrinq; ap plauſum.licet multis pꝛudẽtibusvidere/ tur ratõni diſſonũ.reciꝑe titulũ tãtũ ſine alijs cauſig? poſſeſſione ¶ A. Quid inde EAnmata francoꝛũ et Januẽ um ꝑmare deſtruxit/auronieꝛ franci de ſtruxerunt terrã dñi Johis de hbannonia. et illi de cameraco hannoniã diſcurrerũt. Poſtq; anno.xl.iteꝝ reuertit᷑ angloꝛũ rex ad franciã qui repperit in mari armatam francoꝛũ cum qua dimicauit⁊ durauit cõ flictus ab hoꝛa pꝛime vſq; ad nonã et fi⸗ naliter angli pᷣualerũt ⁊ tranſierũt ⁊ vene runt ad gaud vbi repperit reginam enixã et ilico obſedit ciuitatẽ Toꝛnacẽſem. Et rex francie venit vſq; ad pontẽ de Creſſy vbi multe ſcarmuche ⁊ franci ſtrennue ſe habuerunt.⁊ potẽtioꝛes ⁊ flandrenſes ve coꝛdit᷑ aufugerunt.ſed finaliter poſt.xi.ſe ptimanas tractãte duciſſa hannonie fue/ runt deputati qͥnq; tractatoꝛes qͥ conclu⸗ ſerunt treugã ad annũ vnũ.⁊ debuerũt re ges mittere quinq; notabiles ꝑſonas. et ex pꝑte pape duos cardinales ad ciuitatem attrabateñ.⁊ quicqͥd per illos ſeu duas ꝑ tes illoꝛũ eſſet factũ ratũ maneret atq; fir⸗ mũ ⁊ interim vti poſſidebat quiſq; poſſi deret Sed finaliter in dicto ꝑlamento ni hil fuit ↄcluſum culpa anglicoꝛũ pertina cium. Demũ rex anglus oꝛdinauit feſtuʒ in die Beoꝛgij ⁊ oꝛdinẽ de Jarre tiere cũ xl. militibus.⁊.xl.ſcutiferis ⁊ regina pñte cum.ccc.dñabus vel domicellis inductis eadem liberata. Anno.ccc.xliiij. Et demũ anno. xlvi.poſuit obſediũ ante calayſium ꝓpter quod rex francievenit ad leuandũ ⁊ ꝗqꝛ nõ potnit tranſire obtulit bellũ/⁊ roga gere. vt francia / et hiſpania non uit regem anglievt ſimul pugnarẽt quod refutauit ⁊ ita ſine fructu retroceſſit ꝓpter quod rex anglie hab nit calayſiũ ⁊ ſine mi ſericoꝛdia illos cũ ſeueritate tractauit⁊ ã⸗ glicis Honulauit. WMultiguene actus ſe⸗ cuti v Auinione ad tractandũ de pace et anno. lv. pꝛinceps de gal.deſcendit et eodẽ an⸗ q; ad annum. liiij.quo fuerunt in no rex Anglie vſq; caleſium ⁊ inde ad lo⸗ cum de hedin.cui rex francie venit obuiã et obtulit bellũ dieto angloꝛũ regi. qͥ illoᷣ renuit⁊ cum cõſuſione retroceſſit. Demũ gnno.lvi.contra pꝛincipem de —— Rex Jo.franciã venit ⁊ habuerũt bellum pꝛope ciuitatẽ pictauieñ.in quo pꝛobdo loꝛ.multi nobiles hincinde occiſi ⁊ franc qui ſuperati/ſed rex Johs fuit reputatus ſtrennuioꝛ miles illius belli.quẽ vos an⸗ glici honoꝛaſtis.ſed finaliter pꝰ multa ip ſum occidiſtꝭ.⁊ tãtoꝝ maloꝛũ fuiſtis acto res ꝙ deũ debetis timere vltoꝛẽ. Ecceĩiu ſticiã ſeu iniqͥtatẽveſtrã ¶ A. alið dixit mi⸗ hi põtifex me?¶ . Dic pᷣcoꝛ qͥd dixit: A Dixit ꝙ pꝛo iuſtificatõne ſua obtulit re noſter ſtare cõſilio generali/quod francie rex rannit g non renuiſſet ſi de iure ſuo cõfidiſſet F. Per pꝛemiſſa tibi liquet ſa tis reſpõſio/ nonne queſtio ſopita ſi que eſſet per cõſenſum regis ⁊ regnicularũ fa⸗ ctum cum tantis deliberatõne ⁊ dilatõne omia potuerũt rexet regnicole ſinguli ãt non.um igit᷑ rex tuus cum pꝛocerũ ⁊ re gnicolarũ conſilio regi francoꝛũ homagi um fecit et regem agnouit et appꝛobauit quomodo cõtra pꝛopꝛiũ iuramentũ ho⸗ magiũ ⁊ fidelitatis ſacramentũ venirenõ verẽtur anglici. Nonne felloniã cõmiſit rex veſter/imo leſit maieſtatẽ domini ſui. Nonne iſta exceptio alias elidit.quomõ igitur debuit francie indubitatꝰ ↄpꝛomit tere de tanto regno in homiĩes/ pauci enĩ reperiũtur hodie a populo aurũ ſpernen tes / dicit enĩ ſalomon ꝙ om̃ia obediũt pe cunie/et alius dicit. Audito numo quaſi quodã ſummo pꝛincipe. Reſiliũt value/ nihil audit᷑ niſi ſalue. Nonne de dicta fel⸗ lonia ipſe rex iudex competẽs tanq; dñs feudi ⁊ ſaltem cũ paribus quomodo ſum. mittere debuit vel potuit alieno indicio/⸗ nunq; fecit nec facere debuit.nec legi fuiſ⸗ ſede hoc actum. Pꝛeterea quelibet puin⸗ tia nõ ſubdita imꝑio poteſt ſibi regen eli ubdite — — —— — — — — — — — — ð‚ — Lfmm. imperio.Cum igit᷑ deficeret in regno fräã⸗ cie filius pꝛiogenitus/⁊ alij capaces ĩſan guine in pꝛopꝛietate pᷣcederent.quare nõ potuerunt illũ ſibi eligere regem iudicio et electõne parium et magnatũ pꝛout fece runt illũ victoꝛioſuʒ philippũ cui inerat ſplendoꝛ nobilitatis regie/⁊ cuius voceʒ D intelleximꝰ non barbarũ ſeu anglicũ / vel ſaxonẽ/cuius vocẽ non intellexiſſʒ popu⸗ tum venire pᷣſumpſiſſz niſi de facto ad ſug geſtionẽ diabolicã medio illius diabolici RPoberti de artoys impij et quaſi per indi gnatõem deſperati illi tyrones ⁊ iuuenes poſtvinũ ⁊ dominarũ ꝑſuaſiones vocati/⸗ illa vota de faciendo guerrã in francia/ fa tue ⁊ in ſuarũ animarũ ſalutis detrimen/ tum emiſiſſent. Nec ambigendũ quin ꝓp⸗ ceres ſi cõſulti fuiſſent regnũ ſuũ et duca⸗ tum acquitanie cũ alijs ꝑtinentijs malu/⸗ iſſent pacificũ ⁊ ſub federe regie francoꝛũ ——— — — ———õ noſa ſaluis dei offenſis ⁊ pꝛoximoꝛũ con⸗ tumelijs que extimatõem nõ recipiũt qui bus media illius anglie regni pars peſte ⁊ gladio depopulata et homibus vidua,/ ta etſi damna dederũt certe maioꝛa repaſ ſi ſunt. Quid plura: Certe que iuſte poſſi debant et pacifice/nũc tyrannice⁊ per fel⸗ loniã omnia cõmiſerunt: pacis fructum amiſerũt. Malum igit᷑ inuenile ↄſiliũꝛ i⸗ piũ.minus ſalubꝛe ⁊ vtile ⁊ honeſtũ. Nec L video vobis remediũ hominibus deſtitu ts niſi ꝙ habita diſpenſatõne / viduas ve ſtras deſponſetis ⁊ dei et hominũ pacem queratis Dolendũ et mirandũ de Honneneugerel paxex poſt facte. E. — Cuius culpa: — — — — quia ex malo pꝛicipio malus finis ſpectã Cf ——— —— pinquioꝛ.et ideo cũ naturaliter in regno ſuccedat᷑ ⁊ naturaliter in regno cum natu ram imitetur ⁊ ab ea ſeparari nõ poſſit iu xta doctoꝝ appꝛobatas ſentetias Hec eti auonrnn pꝛocerũ ſuoꝛũ conſilio dictus rexan/ glicus contra fidelitatẽ ⁊ homagiũ pꝛefa ”M lus francus/erat enim dñs philippus ꝓ⸗/ minũ bibere D maieſtatis /q ſe tot ⁊ tantis guerre diſcri/ minibꝰ immiſcere per que nil ſecurũ/ſeld omnia contẽtioſa ⁊ anglicis inutilia ⁊ dx aſſertis ſi veritati innitantur. ta Multe ſed nulla ęfficax nec tenta ( A . Veſtra pꝛout audi ſtis Mon perpẽdi culpam noſtrã. F¶ Culpam noto continuã per pᷣmiſſa / dus / quicùd ex poſt bellis iniuſtis ipijs „₰ iniquis foꝛtuna dedit ſuo iure illõ veſta impietate cłpa⁊ maliciavenit. Oulti enĩ tractatus iniciati cuʒ illo illuſtriſſimo. d. Jo. de francia ͥ pꝛo cõſummatiõe tracta⸗ tus redijt angliam⁊ ibi occiſus.⁊ licet ha bueritis hominẽ redemptõem haberevel petere nõ veremini in gladij viribo quibꝰ plures ex veſtris q; ex noſtris interempti et longe plures habetis viduas ⁊ oꝛpha⸗ nos quã nos dei miſericoꝛdia habeamꝰ/ iuſtiſſimo dei iudicio illð diſponente / vt qui ſanguinẽ ſititis/ſanguinẽ patiamini ⁊ bibatis Voluiſtis eni Nini aſſyrioꝛũ re gis/ magis q; xpᷣi imitatoꝛes eſſe qͥ anno⸗ rũ.l.ſpacio ꝓpagande dominatiõis libidi ne/arma ferrea extulit ⁊ cruentã vitã ꝑ to⸗ tam aſiã bellis egit et in rubꝛo mari vſqʒ ad luxinũ pontũ ꝑdomuit. Barbaram adhuc in bellem toꝛpentem excitauit ſe⸗/ uitiã et iam nõ pecudũ ſed ſanguinẽ ho⸗ Non omeg eiuſdem fuerunt nec ſunt opinionis.¶ X. Ler⸗ te fateoꝛ nec natõem totã accuſo fed auto ribus tantoꝛũ ſcelerũ culpam do. Pꝛoce⸗ res enĩ? pꝛudentes pacẽ concluſerãt quã tyrones ⁊ iuuenes incõſulti ad ſolam di/ cti.d. Roberti de Artoys ꝑpſuaſionẽ infre/ gerunt⁊ guerrã cruẽtam inchoarũt Oul tiq; pꝛobiviri pacẽ queſierũt/ſed illoꝛum opinio pꝛohdoloꝛ nõ inualuit/⁊ ita ſeua longo vſu tantoꝛũ pꝛeſertim pꝛelatoꝛũve ſtroꝛũ autoꝛitate cõpꝛobata inoleuiũ qſi in naturã conuerſa ⁊ vtinã ſolos amoꝛes nõ inſontes pena ſequeret᷑ ( A Quan do fuerũt illi tractatus inter nos quos aſ ſeris? VI QCirca annum. rum.lxiij.pꝛo cõſummatõne tractatus re dijt angliã et ibi moꝛtuus.Ex quibꝰ oꝛta eſt queſtio et finaliter anno.lxviij.in ꝑla⸗ mento pariſieñ Hane Bnnn eſt ꝙ appella tõnes dominoꝛũ de acquitauia a rege an glie deberent recipi ꝑ dictum ꝑlamentũů/ et ita fuit ſignificatũ regi anglie qui mul⸗ ta allegauit a rationis tramite multũ diſ⸗ ſona/ſed nec minus rex noſter tanq; iuſti ficatus ex abundãti obtulit ſtare iudicio ecdeſie Rhomaneꝛ dñi noſtri pape quod rex veſter renuit Difficile eſt mihi credere & OQuare credis de pace cum illius fueritis ſemꝑ inimici? ruptoꝛes.tã quã nõ homines bone volũtatis quibus SSꝛ2 * in quo rex Johes fuit liberatus anno lxij viſitauit papam in Auinione ⁊ anno ite/ ) „n229 Dialogus dnoꝛũ militũ ſolis pax a chꝛiſto legata. A immo ſemꝑ queſiuimus ⁊ querimꝰpacem & Quare igitur occidiſtis illũ pium regem veſtrũ Richardum cuiꝰmedio pacem per petuã ſi illa digni fuiſſetis qſiueratis ¶ Longa eſt hiſtoꝛia F nmo bꝛeuis in effectu ¶A Ouare bꝛeuis qꝛ tanq; pacis inimici eſtis aſſueti dños⁊ re ges occidere ¶ Aquos ⁊ quot ¶ Cum ipſe melius ſcire debes quare regẽ ſanctũ kinicũ danoꝛũ⁊ angloꝛũ regem cuiꝰregis danoꝛũ eſtis tributarij/occidiſtis infra ec cleſiam cathedralẽ in ciuitate ottonieñ in regno dacie ⁊ pheonia inſula et ibi ſanctꝰ martir ſepultus. In cuiꝰ rei memoꝛiã / ſa⸗ gitte ſignũveſtri geſtare ſacerdotes in ca⸗ ſulis debent du celebꝛant. quã poſſeſſio⸗ nem impie cõtinuaſtis vſq; ad aliũ ſccm̃ martirẽ ſctm̃ thomã cantuarieñ.pꝛo iuſti tia cuius eſtis inimici moꝛientẽ ⁊ vſq; ad dictũ pium regem Richardũ pꝛo pacevo⸗ bis queſita tãq; indignis intfectus.Que igitnur maioꝛ demẽtia q; nobiſcũ cõtende re niſi gladio.ſi dominos naturales et p⸗ pꝛios occidiſtis vijs impijſſimis opinio/ nibus diſſentiẽtes quõ alienis pacẽvł iu ſticiã ſeruabit: ¶ A Nunq; audiui an glicos reges intfectos · Ego legipᷣ⸗ dictos ⁊ alios etiã temgꝑe antiquiſſimo. ic queſo vnũ: ¶ VwDicã plures A¶ Rogo die ¶ nno dñ i.dc. lxij. Oſuas rex anglie occiſus eſt.Anno.dc.li Oſini rex occiſus Anno.dc.lxviij.Elfinꝰ rex occiſus Anno.dc.lxxx.Egriſo.Rarda hubꝛoꝛũ rex occiſus eſt. Anno.dc. xcviij. Vrenhered duxregni moꝛdamibꝛoꝛũ in terfectꝰ eſt. Anno.dcc.xvi.obꝛed rex moꝛ⸗ damibꝛoꝛũ interfectus eſt put veſter Be⸗ davenerabilis in angloꝝ hiſtoꝛia/late de ſcribit.De illo autẽ martire/ gloꝛioſo ſan cto kinito dacie anglie rege/ponit dano rum hiſtoꝛia ( Aα Illi tunc infideles EBSed vos tũc infidelioꝛes ¶ A bo⸗ num fecerũt quia ſanctos et martyres/ho mines moꝛtales fecerũt Si bonũ nõ tamen bene fecerũt.⁊ deus remunera⸗ toꝛ aduerbioꝛũ nõ nominũ. Foꝛte cũ iuſta cauſa fecerũt ⁊ ita bene ¶V Vo lentibus nõ abeſt occaſio iuſtavel iniuſta ſumũt eni occaſionẽ iniqui qꝛ coꝛrigi de⸗ ſpiciũt⁊ bene pꝛolata criminãtur. Valde enim inſolens ⁊ intolerabile exiſtimãt qͥc quid illud nõſonat quod intus amant coꝛum regẽ Ph ſue militie cõtra infideles cõuertiſſet A Gum mẽte reuoluo queaudiui ma/ M lo tacere q; loqui.Vincit enim omiaveri tas.et certũ quod in diebus meis vidi no bis Pace queſitã medio illius boni regis Richardi de cuiꝰmoꝛteꝛ cauſis illiꝰ/ſatis impijs/taceo.de tã antiquis ignoꝛo.hoc ſaluo ꝙ internos fama aſſteritur. Noꝛma niam nobis ꝑtinere ⁊ in hoc nos iuſtam vos iniquã fouere cauſam. GESalua pace nõ eſtveꝝ nil citra mare habetis ni⸗ ſiꝑ tyrann iꝗ et mare eſt ⁊ eſſe debet termi nus veſter. Habuiſtis tamẽ alias ducatũ acquitanie cum aliq bus pertineñ.in feu⸗ dum a rege francoꝛũ quẽ ducatũ per mul tiplicatas fellonias diuine ⁊ regie francie maieſtatis offenſinas amiſiſtis ↄtra fide/⸗ litatem iuratã et pꝛomiſſamvenieẽdo. In Hloꝛmania autẽ nullũ ius habuiſtis. nec habetis/immo vt dux naꝛmanie rex fran coꝛũ eſt verus rex anglie.ſcitis eniʒ ꝙ dux NHoꝛmanie iuſto titulo regnũ veſtꝝ que⸗ ſiuit vnde reꝑio etiã ꝙ anno.c.liiij.rex frã coꝛum Qudoꝛvicus ʒelotypia motꝰ/vxo rem repudiauit quã henricus noꝛmanie dux pᷣter eius volũtatẽ duxit pꝛopter qð inter eos ſuboꝛta guerra ſed poſt eodem anno facta pace int᷑ eos dictus Henricus cum dicti regis Qudoꝛvici pᷣſidio/angli⸗ ai cõtra Stephanũ intrat regnum ⁊ oc cupat ſed per cõcoꝛdiam illi regnũ ad vi- tam dimiſit. qͥ poſt illo Stephano moꝛ⸗ tuo cum dicti regis pᷣſidio regni ĩtegrita⸗ tem habuit ⁊ poſſedit. Poſt autẽ circa an num domini.M. x. Philippꝰ francoꝛũ ⁊ NHenricus angloꝛũ reges ſumul in chꝛiſti nomie cuʒ innumeris nobiliũ milibo iter pegrinatõnis vltra mare pꝛo chꝛiſti vin⸗ dicta fienda arripuerũt/etſi rex tuus odo ardus ſimiliter in die ſancti Geoꝛgij face re voluiſſʒ aut ſaltem illũ xpᷣianiſſimũ frã ilippũ de valoys nõ im⸗/ pediuiſſet anglicos ſuos.CC. non perdi diſſet nec tantoꝛũ francoꝛũ moꝛtem pꝛo⸗ pinaſſet nec notã ſue fidelitatꝭ infracte in aurilſſet / ſicq; rex Henricus vltimo vita functus ſtrennuitatẽ pꝛopꝛiã et fratrũ ac Poſſibile eſt ¶ ¶Pꝛecoꝛ nomĩa mihi pontificẽ tuum inſtructoꝛẽ ⁊ in hac mate ria eruditoꝛẽ. A MNõ nominabo/ ſed magnũ in dei ſeruitio tibi eſſe aſſero et in magna dignitate conſtitutũ. ¶ Y Vti⸗ nã bene ꝑpendat/ſue magnitudis pᷣceps ê õ S . S l Z M — . — De quadam puella Sʒ et caſuũ ſublimiũ maxiĩa lubꝛicitate.quo⸗ niã trepidaret tam ſublime aggredi faſti⸗ giũ quod dũvidetur virere cadit.et dũ ex⸗ tollit᷑ terminat᷑ fine repentino ſicuti ros⸗ qui ſubito deſiccatur. ¶ A Niſi bñ in⸗ telligeret nõ fuiſſet in tanta conſtitutꝰ di⸗ gnitate ¶ YADignitas ex ſe impꝛobos neqͥt facere reuerendos/qꝛ ex ſe dignitras nihil habetvirtutis necvirtus ex dignita te.ſed pꝛopt᷑ virtutẽ dignitati dat᷑ honoꝛ. Si enĩ aliquid boni ꝗ natura ineſſet di⸗ gnitati/ mali nõ pꝛeeſſent ſicut videmus Krecſe Talem illü credo foꝛe pꝛe⸗ latum ⁊ bñ intelligentẽ & Vtinã ta⸗/ lis ſit cuꝰoꝑatio lingua mens ⁊ vita teſti moniũ pꝛebeãt dignitati.Apud deũ eniʒ nõ eſt etas ſed actus vita⁊ moꝝ dignitas appꝛobat᷑ ( A Quare de illo tantũ du bitas⁊ inquiris ¶ YPer ea que video et audio iugiter in his regnis ⁊ in iſta ma teria ¶ A. Quid vides:? ¶ ꝓAideo pꝛelatos⁊ ſacerdotes veſtros armigeros⁊ viros ſanguinũ effectos/ſed quo iure ne/⸗ ſcio.⁊ tamẽ nuꝑ in ciuitate Rothomagñ. audiui regem veſtrũ Henricũvltimo vita functũ ſtrennuũ mirabiliter pꝛelatos ve/⸗ ſtros arguentẽ/⁊ moꝛdentẽ ꝙ ex eoꝛũ in⸗ cumbenti officio nõ eſſent pacis amato/ res ʒelatoꝛes⁊ ꝑq ſitoꝛes/⁊ tamen veſtros vidi pꝛelatos magnos⁊ audio bellatoꝛes ⁊ pꝛidẽ quod deterius eſt piũ ⁊ charitati⸗ uum ſubſidiũ pꝛo fidexpᷣi iure datũ ⁊ con tra hereticos cõòuertendũ cõtra nos xpᷣia niſſimos cõuerſum ⁊ pꝛo noſtra occiſiõe erogatũ.quod mihi nedũ admiratõnem inducit ſʒ ſtupoꝛẽ᷑. Culius moꝛes tã euer⸗ ſos ↄſidero recolens eius quod dicu Ber nar. ad eugeniũ ꝙ hodie totꝰ ʒelus ecclia⸗ ſticus feruere videt᷑ in tuendis poſſeſſioi⸗ bus et dignitatibus.honoꝛiq; totũ detur et ſanctitati nihil/et de dei placito vltima fit mentio/et de iactura ſalutis cunctatio nulla nec ſalubꝛe pnutatur niſi quod ſubli me.⁊ nihil iuſtũ videtur niſi quod gloꝛiã redolet Pꝛobi ſuntvere / ſeg regis ⁊ pꝛincipis imperio hec faciũt ¶ Yʒ Di xit petrus magna autoꝛitate ꝙmagis deo opoꝛtet q́; hominiby obedire. Non in foꝛ titudineviri beneplacitũ erit deo / ſed ſuꝑ humilem⁊? mãſuerum⁊ timentẽ verba do mini requieſcet/ſpiritus eius/et qui te in vna maxilla ꝑcuſſerit pꝛebe aliã Juxta il⸗ lud verbũ chꝛiſti. Dedi genas meas euel/ Hpus quodda latiun de quadã puella q lentibus et cõſpuentibus in me. Dic pꝛe coꝛ pꝛela ⁊ ſacerdotibus tuis magis an⸗ nuentibus maieſtati qᷓ; veritati mente vt reuoluant illud terrendũ euangeliũ.Niſi iuſticia veſtra abundauerit mogisq; pha riſeoꝝ nõ intrabitis in regnũ celoꝝ. Qui dixerit fratri ſuo racha reus erit iudicio. NQui dixerit fatue reus erit gehẽne ignis. Si pꝛo tam modica iniuria gehenna ꝓ⸗ uocauit/quid pꝛo tantis ſtragibus ⁊ exe/ crabilibꝰ homicidijs ⁊ alijs guerrediſcri⸗ minibus: Cogitent ecõuerſo ſiveri ſacer⸗ dotes ⁊ pontifices pacem ꝑſuaſiſſent a tẽ poꝛe Odoardi citra/quanta ⁊ qualis eẽt militia ⁊ nobilitas chꝛiſtiana.⁊ ſi pꝛo xpᷣi fide augenda expoſitavt rex noſter diſpo ſuerat/quãtus fructus vbi nuncluctus: LCogitent de ſatiffactõ ogit neybi in ſeuitia ꝑ ſeuerant. Finit. atiu lla que olim in Fran cia equitauit cui editio magiſtro Johan ni de gerſon aſcribit: ſed mag; apparet ſti lus magiſtri Henrici de goꝛckheim. ¶ Ad gloꝛiam benedicte trinitatis/ glio⸗ ſeq; ſemper virginis dei matris ac totius Ulit me domin? cuz ſearer gre gemꝛ⁊ dixit mihivadeꝛ pꝛophe ta ad populũ meũ iſrael Amos vij. Populus iſrael populꝰ re/⸗ cie nõ incõgrue poteſt ſpũalit᷑ nũ gni fran cupari/quẽ fide dei ⁊ cultu chꝛiſtiane reli gionis notũ eſt ſemꝑ floꝛuiſſe.Ad huius regni filiũ quedã iuuencula/paſtoꝛis cu⸗ iuſdã filia/que ⁊ ipſa gregẽ ouium ſecuta fertur/acceſſit. aſſerens/ſe miſſlam a deo qᷓ tinus ꝑ ipᷣam dictũ regnũ ad eius obediẽ tiam reducat᷑ Ne autẽ ipſiꝰ aſſertio putet temeraria etiã ſignis ſuꝑnaturalibus vti tur/ſicuti reuelare occulta coꝛdiũ⁊ꝛ futura cõtingentia pᷣuidere.fert᷑ inſuper ꝙ ſit raſa capite ad modũviri.⁊ volens ad act⸗ bellicos pꝛocedere/veſtibus⁊ armis viri ,/ libus induta/aſcendit equũ.que dũ in eq̊ eſt ferens vexillůũ: ſtatim mirabili viget in duſtria/quaſi peritus dux exercitus ad ar tificioſam exercitus inſtitutõem.tũc quo Gq ſui efficiũtur aĩoſi Econtra vero aduer ſarij timidi quaſiviribꝰ deſtituti. Abiãt de equo deſcendit/ſolitũ habitum mulie/ bꝛez reaſſumẽs / fit ſimplicin geocio; / De mitabili victoꝛia ſeculariũ quaſi innocẽs agnꝰ impita Fert etiã ꝙ viuit in caſtitate ſobꝛietate ⁊ ↄtinẽ tia.deo deuota.ꝓhibens fieri occiſiones rapinas ceterasq; violentias om̃ibꝰ his qui ad dictã obedientiã ſe volũt exhibere Pꝛopter hec ergo⁊ ſilia cinitates opida⁊ caſtra/ſe ſummittũt regio filio/fidelitateʒ ſibi ꝓmittẽtes ¶ Quo ita vt pᷣfertur ſe ha bente nõnulle queſtiões emergũt ⁊ ad ſui declaratõem doctas aĩas alliciũt. Verbi gratia An credi debeatvera nature hũane puella.an in ſileʒ effigiẽ phantaſticã trãſ⸗ foꝛmata. Scðdo an ea qꝗᷓ facit poſſint hũa nitus fieri ab ipſa.an ꝑ eam ab aliqua ſu⸗ pioꝛi cauſa.Lertia ſi ꝑ ſuꝑioꝛem cauſam an ꝑ bonã.ſcʒ ſpm̃ bonũ.an malãvtputa pꝑ ſpm̃ malũ.Quarta an eius verbis/fidu cia ſit echibenda ⁊ eius opa tanq; diuini tus facta ſint appꝛobãda.an pbitonica ⁊ illuſoꝛia.¶ Quia vero circa has aut ſiles queſtiũculas alij ⁊ alij/aliter ⁊ alr ſentiũt/⸗ quatinus vtriq; ꝓ ſua defenſiõe valeãt ex ſacris litteris teſtimonia ꝓferre/ pñs hoc opuſculũ nõ aſſerẽdo ſʒ collatiue dictãdo offert quaſdã ꝓpoſitões ꝓvna ꝑte Rurſus quaſda pꝛo alia.modo ꝓbleumatico/pꝛo uocãs ſubtilioꝛa ingenia/ ad intelligẽtiã ꝓfundioꝛẽ̃. Hoctñ mẽoꝛiter cõmendãdo ꝙ ad ſentẽtiandũ aliqͥd ſecure in hac ma⸗ teria/neceſſeẽ hꝰpuelle moꝛes.verba.ope ra.ceierosq; geſtus/ taʒ quos hʒ ſolitaria qᷓ; eos q̊s hʒ cũ alijs in publico et ceteras ſuevite circũſtãtias ad liquidũ pᷣ̃agnoſce⸗/ re/⁊ an ea q̃ reuelat ⁊ pꝛenũciat /ſꝑ vera in ueniãt᷑. Veꝝ in ſequẽtibo ponẽda/ accipi debent iuxta cõis fame relatõeʒ a plurib fide maneꝑſonã eſt ſimplr aſſerendũ.¶ Hec ꝓpoſitio patet.qꝛ nedũ phoꝝ regula canit ꝙ oꝑatio arguit vꝛmã.quinimo ⁊ ſalua⸗ toꝛ noſter teſtat᷑ex oꝑibo cognitõem eẽ ac cipiendã Quia igit᷑ hec iuuẽcula inuenit ↄtinue cõfoꝛmis alijs hoibo in actib hũa nis loquendo eſuriendo comedẽdo bibẽz dovigilãdo doꝛmiẽdo ⁊ ceteris hmõi/qͥs dicere audeat eã nõ foꝛe verã nature hũa/⸗ ne ꝑſonã q; de alijs cõicãtibo ſecũ in ſimi⸗ libus humane nature ſignis:igitur.⁊c. Becuda pꝛopoſi. Oꝛdinariũ ꝓphetie tpᷣs fuit antixrpᷣi aduẽ⸗ tum/durãs in exoꝛdio naſcẽtis eccłie cuʒ oꝑatõe miraculoꝝ Hec ꝓpoſitio a ſacris doctoꝛibo declarat᷑ ex eo ꝙ totũveteris te⸗ ſtamenti tẽpus fuit figurale ad pᷣnunciã⸗ duũ xpᷣi aduentũ ⁊ coꝛꝑis.ſui miſtici futu⸗ rũ ſtatũ Silr in pmitiua eccłia plures le gunt᷑ fuiſſe ꝓphete Et quia ea tũc pᷣdicabã tur q̃ oẽm humane facultatis cognitionẽ tranſcẽdũt.neceſſariũ fuit adhibere ſigna oꝑa miraculoſa quiba hmõi dicta coͤfir marent᷑.Alioquĩ minꝰ ſufficienter ſuiſſe⸗ ꝓuiſum ſaluti humani generis. Juxta qð ait grego. ꝙ planta receter terre infixa / in⸗ diget frequeti irrigatõne vt bene radicata cõualeſcat.igitur.⁊c̃. urrẽtibus iam dieb/ nõ indignecenſe⸗ tur interdũ quaſdã ꝑſonas ſuſcitari ad p⸗ phetie ſpũm ⁊ moueri ad oꝑatõem mira⸗ culoꝝ.¶ Hec ꝓpoſitio eſt auguſtini in de ciuitate dei.⁊ etiã extrahi põt ex doctrina greg.Cuiꝰdeclaratõ etiã ex eo patz qꝛ ſał uatoꝛis oꝛe nobis eſt ꝓmiſſum.ꝙ ipſe no biſcũ eſt vſq; ad ↄſummatõem ſeculi.diri gens genꝰhumanũ mann ſue pꝛouidẽtie pꝛout opoꝛtunitas noſtre ſalutis expetit Sicut eni poteſtatẽ ſuã non alligauit ſa cramẽtis/ita nec alligauit eã alicui tẽpoꝛi locis aut ꝑſonis quinimo in multis eius miſeratiõibus ſemꝑ aſſiſtit hüano generi cõgrua remedia ⁊ qauxilia pꝛouidẽdo Nõ enim ait yſaias abbꝛeuiata eſt manus do minivt nõ poſſit redimere igit᷑tc Cũ igit᷑ reuelatõe occultoꝛũ⁊ oꝑatiõe miraculoꝝ genus humanũ indiget excitari⁊ reuoca⸗ ri nüc invno populo nũc in alio / pie cen⸗ gu eſt talia nobis nõ denegari igit᷑ ⁊c. ugarta pꝛo Certia pꝛopoſitio ¶SBacxris cõſonat litteris / ꝑ fragilẽ ſexũ ⁊ innocentẽ etatẽ/exhibitã a deo fuiſſe po pulisſt regnis/leta ſalutẽ. ¶ Hec ꝓpoſitõ patet qꝛ teſte ap lo eligit deus ĩfirma mũ⸗ di vt foꝛtia queq; cõfundat. Hincexẽpla riter ꝓcedẽdo legit᷑ de delboꝛa heſter ⁊ Ju dith ipetratã foꝛe pplo dei ſalutẽ. Et da⸗ nielẽ in pueritia ſuſcitatũ ad liberatõʒ ſu ſanne. Sic dauid in iuuẽtute golyã pꝛo⸗ ſtrauit. Nec immerito quia hoc modo fit euidẽtioꝛ diu ine pietatis affluẽtia ne ho mo ſuis viribo aſcribat ſed deo potiꝰgrãꝝ ----—NSNGN— . actiones referat. Sic enĩ ꝑ humilẽ virgi⸗ nem totius generis humani redeptio oꝛ⸗ ta eſt. igitur.⁊c. ENon teſtatur ſacra ſcriptura/ miſſos a deo pꝛauevite homies ſub tali foꝛma aut modo ſicut de pᷣdicta puella cõis celebꝛat recitatio ¶ Patet bec ꝓpoſitio qꝛ ſicut di⸗ cit aplus Hõ eſt cõnentio xpᷣi ⁊ belial.nec dignakt inire ſocietatẽ aut cõtrabere fami⸗ liaritatẽ cum demonijs vt eoꝝ miniſtris ⁊ mẽbꝛis.qᷓ;uis legat᷑quoſdã malos inter dũ aliquid trãſeũter ꝓphetaſſe.ſicut balaã PYphetabat ꝙ ſtella oꝛiret ex iacob ⁊ ſaul et cayphas pꝛophetauerũt. Sed longe alit eſt de hac puella quead nutũ habetvſum donoꝛũ ſuꝑnaturaliũ in manifeſtãdo oc⸗ culta/⁊ pꝛenũciando futura/ſuo mĩſterio deſeruientia phibendo inſuꝑ(vt pᷣmiſſuʒ eſt)fieri occiſiones ⁊ cetera vicia. exhoꝛtã do advirtutes ⁊ cetera ꝓbitatis oꝑa in qͥ bus de gloꝛificat. Sicut ergo in ſpiritu dei pꝛemiſſus eſt Joſeph ante patrẽ ⁊ fra⸗ tres in egiptũ.? Moiſes ad populi iſrael liberatõem.⁊ Gedeon ⁊ ſupꝛadicte femiĩe. Pari modo hanc iunẽculã non eſt incõ⸗ gruũ connũerari bonis ſpecialiter a deo 2 miſſis/ pᷣſertim cuʒ nec munera querat.et ad bonũ pacis tota deuotõe laboꝛet. Hic eniʒ nõ eſt opus mali ſpũs qui potius eſt autoꝛ diſſenſionis q pacis. ¶ Bexta pꝛopoſitio quaſi coꝛollarie ſequens et antea pꝛemiſ ſis pꝛopoſitioniuuus. DHec filia vera ꝑſona in humana natu⸗ ra eſt a deo ſpecialiter miſſa ad ea que non humanitus ſed diuinitꝰfiunt oꝑa. cui fi⸗ des eſt echibenda ¶ Patz hec pꝛopoſitõ reſpondẽs queſtionibo p ſit vere homo patet ex ppoſitõe pꝛima.Et quia nõ deſinit etiã his diebo deus nobis ſpecialiter pꝛouidere per ſuꝑnaturalia ſi⸗ gna/nõ eſt incongruũ deo aſſumere puel lam innocentẽ pꝛecipue iuxta quartã pꝛo poſitionẽ. Et quia donũ iſtud pſeuerant apud eã reſidet ad finẽ deificũ/et ꝑ media virtutis ⁊ honeſtatis ſicut aſſerit ꝓpoſitio nta/videtur conſequẽtę hec pꝛopoſitõ exta foꝛe cõcedenda. ne mixꝝ ſi ĩ ſta⸗ tu equeſtri ſit alterius luminis qᷓ; in ſoli⸗ to ſtatu muliebꝛi.quia etiã Dauid volẽs Becuda pꝛelibatis. O eni dominũ cõſulere/ inducbat ephot. er ſum pſit pſalteriũ.et Moyſes dum virgam ge ſtabat mirabilia faciebat quia(ſicut dicit ꝛego.) ſpũſſanctus frequenter ſe interi us cõfoꝛ mat exterioꝛibus cõcurrentib ta ex pꝛelibatis poteſt quis huius vie amicus ſumere occaſionẽ defendẽdi ſuaz partẽ/vlterius etiã pꝛocedendo ad ampli oꝛem dilatatõem. ¶ Quia vero inueniũ⸗ tur alij in oppoſitam partẽ magis indi⸗ nati ſupereſt afferre ex ſacra ſcriptura que dam teſtimõia exquibo valeãt ſue poſitõ⸗ nis ſumere fulcimẽta inſpiciendo ſubſcri ptas pꝛopoſitönes. (Pꝛima pꝛopo ſitio Dulti pſeudo ꝓphete ſunt venturi aſſerẽ tes ſe diuinitus a deo mini ¶ Hec ppoſi⸗ tio eſt ſaluatoꝛis dicẽtis ꝙ in nouiſſimis diebus ſcʒ legis euangelice/ multi dicẽt ſe venire in nomine meo ⁊ multi per eos de cipiẽtur. VUnde ⁊ apoſtolus ait ꝙ angelꝰ ſathane tranffigurat ſe in angelum lucis. Nec mirũ qꝛ malignus ille rex ſuꝑ om̃es filios ſuꝑbie inceſſant᷑ nititſurpare diui nitatis excellentiã ⁊ ideo ꝓcurat falſos p⸗ phetas ſub nomine dei miſſos ad decipi⸗ ð endũ.igitur.⁊c. I Pſeudo pꝛophete freqᷓnter pnunciant occulta coꝛdiũ ⁊ effectus futuroꝝ ↄtingẽ gn Nec ppoſ itio cõcedi ſoleta doctoꝛi bus.Cuius ratio eſt qꝛ quãto virtus ẽ al⸗ tioꝛ/tanto ad amplioꝛa ſe extẽdit. Cõſtat autẽ ꝙ intellectus demonũ.multo eſt alti oꝛ intellectu hũano/⁊ ita q̃ nobis ſunt oc culta ⁊ futura que nobᷣ ſunt ignota.a ma lo ſpiritu ſunt cognita.Et ita ꝓphete de⸗ monũ / ex eoꝝ inſtructione poſſit unt talia reuelare.igiturꝛc. Hõ facile diſcernitver a falſo ꝓpha ꝑ exte rioꝛes apꝑntias⁊ ſig. ¶ Bec ꝓpoſitio pʒ qꝛ nõ oʒ ꝓphetã foꝛevitevirtuoſe.aut hr̃e a3. pñt demonũ ꝓphete occulta nob ↄneniũt cũveris pꝛophis.y ſſi interdu p̃ nunciẽt falſa/ſciut palliare/dãdo aliũ ĩtel lectũ / aut allegareveros pphas intdũ p⸗ futura pᷣnoſticare.⁊ ſic plib alijs cuʒ qbꝰ phetãtes aliqᷓ q̃ nõ euenert Siẽ de iſaia? Jona ꝓphis legit᷑. Pꝛopter quod etiam SS 4 ., . . * De mirabili pictoꝛia apoſtolus dicit ꝙ nõ omni ſpiritui credẽ dum eſt/ſed tentandi ſunt ſi a deo ſunt.in ſinuans difficilẽ diſcretõem inter bonos et malos pꝛophetas.igitur⁊c. . S(Quarta pꝛopoſito Aunc tempꝑe grotie ſpecialem fieri a deo miſſionẽ/ ad temꝑalis felicitatis pꝛoſꝑi⸗ tatem/nõ multã habet apparentie effica⸗ ciã ¶ Hec pꝛopoſitio poteſt ſumi ex hijs que auguſtinꝰſepius cõmẽoꝛat Ha bona pꝛeſentis vite/equalit᷑ cõceduntur bonis ⁊ malis / iuſtis ⁊ iniuſtis/pᷣſertim hoc tem poꝛe gratie.ne boni amoꝛeʒ ſuũ affigant bonis tranſitoꝛijs in quibus mali pluri⸗ mũ floꝛent. Vt etiam attendãt que bona reſeruat amicis in futura vita/quãdo ini⸗ micis ſuis afauenter cõfert huius vite trã ſitoꝛia bona. Fieri igitur miſſionẽ pᷣſent⸗ felicitatis ꝓcuratiuã et pꝛenoſticatiuã (q̃ paruipendenda ſcribit᷑)modicã videt᷑ ha bere apparoentiã/tamẽ in veteri teſtamen to dum populꝰille ſeruiebat deo pꝛo hijs temꝑalibus bonis / legitur ad talem int/ gum factam fuiſſe mentõem Igitur. ⁊c̃. Quinta pꝛopoſitio ¶ Duo cõmittit hec puella quelegũtur pꝛohibita in ſacra ſcriptura. ec pꝛo⸗ poſitio patet qꝛ deut᷑ xxij Lex pꝛobibʒine mulier induatveſtes viri. Et apłs pꝛohi bet: ne mulier radat caput ad moduzviri Vtriuſq; aũt oppoſitũ de hac puella nar ratur. Et videtur pꝛima facie ad quandã indecentiã vergere iuuenculaꝝ/puellam inſidere equo habitu virili indutã.et cuʒ deus diligat modeſtiaʒ videtur derogare diuine miſſioni ſe effeminare in virilẽ foꝛ mã. Neq; videt᷑ cõcoꝛdare cum familiari miſſioni talis modus quia tam familia/⸗ ris miſſio fit per ſpiritũ ſe neriticante in⸗ terius animã. Juxxa illð Sapie. vij. D pientia dei ſe trãſſert in aimas ſctãs ami cos dei ⁊ pꝛophetas cõſtituit ꝓpter quod ſi huius iuuencule miſſio ſit pꝛophetica opoꝛtet eaʒz eſſe cuiuſdã excellentis ſancti tatis et diuini animi intrinſecus.⁊ talem ꝑſonam indecens videt᷑ trãſfoꝛmare ſe in virũ ſecularẽ armoꝝ.Non eni ſic legit᷑ de heſter ⁊ iudith licet oꝛnarẽt ſe cultu ſolen nioꝛi muliebꝛi tamẽ vt gratiꝰplacerẽt his cum quibus agere conceperunt. Igitur etceferrag. Dictam puellã a deo ſpecialiter miſſaʒ ⁊ deũ oꝑari per eam / aut ſibi fiduciã foꝛe adhibendã / nõ poteſt oſtendi ꝑ ſufficien tem apparentiã.¶ Hec pꝛopoſitio patet quaſi coꝛollarie ex pᷣmiſſis.OQuia ſi multi venturi ſint falſiꝓphete ſimilesveris. Si ad felicitatis tꝑalis pſpitatẽ nõ fit ſpecia lis miſſio ſub tꝑe gratie Si pꝛoceſſus eiꝰ fiat cõtra diuina mandata.quomõ poſſit aſſertiue teneri hmõi filiã / ſingularitera deo electam ad ea ſequẽda que famãtur: ¶ Ex quibus patet qualiter huiꝰvie fau toꝛes/ ſuam partẽ poſſint coloꝛare oppo ſitamviã impugnãdo Inſuꝑ ad ꝓfundio ra inueniẽda occaſionem ex pᷣmiſſis acci piendo. Itaq; hec hincinde copulata.col latiue poſita offerũtur viſuris cauſa pꝛe/⸗ ſentis caſus vel futuri cõſtmilis / vt et ipſi aliquid reſponderevaleant cõſimiles que ſtiones mouẽtibus.ſemꝑ ad gloꝛiã dei qͥ regnat in ſecula benedictus.Amen. Compilatũ a ma = —”õ giſtro Joh. de gerſon de mirabilivictoꝛia cuiuſdã puellede p fetates recepte in du belli ereit: Regie fäcoy , anglicos. Reſupponẽedũ eſt ĩ mis ꝙꝙ; milta falſa/ſunt pbabilia.ĩmo ſᷣm pᷣm ñ refert q̃dã falſa pbabilioꝛa eẽ qͥᷣ veris vſq; adeo ꝙ duo ↄᷣdictoꝛia ſił buſdã ſtat ipꝛobabilitate lʒ ñ in vitate ( Aduer tẽdũ ẽ vlt᷑i ꝙ iſta pbabilitas ſi rcẽ füdata ſit ⁊ rite ĩtellctã/ñ ẽ dñda erroꝛvłl erronea niſi ꝑtinacit᷑ extẽdat᷑ aſſertõ vltra t᷑minos ꝓbabilitatꝭ Rõ hꝰẽ qꝛ ꝓbabilr loqᷓns fun dat ſe in h ꝙ rões ⁊ apꝑntias bʒ ꝓ ꝑte ſua Et hvtiq; veru eſt niſi ſit penit ipꝛobabi le Veꝝ ẽ ſilr de ꝑte oppoſita ꝙ ad eã ſunt rões ⁊ appentie ſeu veriſiles ↄiecture Eth̊ ſilrpᷣt eẽ zc ſepeveꝝ.nec iſta ↄdicũt ſicex poſita ¶ Attẽdẽdũ ẽ ttio ꝙ aliq̃ ↄcernẽtia fidẽ ⁊ bonos moꝛes/oↄſiderant᷑ in duplici ꝛña q̃ntũ ſpectatad pñs Aliq̃ eĩ dicũt᷑ de ncẽitate fidei ⁊ ĩ iſtis nõ lʒ dubitare hꝓba bilr opĩari iuxta illð vulgatũ.dubiꝰĩ fide ifidet ẽ.et de tłib iuſta eẽt ↄq̃ſtio neq; ler illa ciuil barbarꝰ hʒ locũ neq; ĩ tliba cõis. erroꝛ faceret ius ĩmo tãto detioꝛ q̃nto cõi oꝛ eẽt dẽiq; ferro⁊ igne extermiandꝰ iuxta eccaſticas ⁊ ciuiles cẽſuras ↄ hereticos la tas.locũ ec hʒ illð metricũ ſalubꝛe.ñ patit — V ſpectus in fide LCLCuiuſdam pneltlte ludi fama fides oculus/immoꝛ p tali lu do in his que ſunt fidei/ poſſʒ euocari ſic iocans ad iudiciũ fidei/tanq; de erroꝛe ſu tus in fide ¶Conſideradũ eſt ꝓ alte/ ra differẽtia eoꝛũ que ſunt in fidevel de fi⸗ de/ꝙ illa vocãtur de pietatevel deuotõne fidei/⁊ nullo mõ de neceſſitate.De quib- ſoler dica vulgarit. nele arit ilueſt pijs dã pne ¶Hpectaãt autẽ ad pietatẽ fidei tres conditõnes in ſpeciali. Pꝛĩa ꝙ faciant ad excitatõem deuotiõis ⁊ pie affectõnis cir ca deũ ⁊ diuina/quia ſcʒ reſonãt in laudẽ diuine potẽtie vel clemẽtie in miraculis⁊ veneratõem ſanccoꝛũ Altera cõditio eſt q; habeat᷑ circa talia pbabilis aliqua ↄiectu ra vel cõmuni relatõne vel ex fideliũ atte⸗ ſtatõne / qui dicüt ſe vidiſſet audiſſe Su padditur tertia cõditio/cũ diſcretõne pen ſanda/ꝑ viros in theologia et bonis mo⸗ ribus eruditos/ꝙ in huiuſmõi relatiõib⸗ eoꝛũ qui dicũtur de pietate fidei/ non in⸗ cludatvel immiſceat᷑ aliquod falſuʒ vel er — oneu/ quod manifeſte ſit in detrimentuʒ fideivel bonoꝛũ moꝝ directevel indirecte palam vel occulte. Supꝑ qua cognoſcẽda vel determinãda nõ eſt fas cuilibʒ palam ⁊ paſſim ferre ſententias?⁊ repꝛobatõnes/⸗ immo nec appꝛobatões contẽtioſas/ mꝗ xime quãado tolerãtur ab eccłia ſeu pᷣlatis ecclie in vna pꝛouincia vel in multis Sʒ iudiciũ ⁊ determiatio debẽt deferri ad eã⸗ dem eccliam/ſeu pᷣlatos eius et doctoꝛes ¶ Poſſent hic notari multa in ꝑticulari⸗ bus. At de materia cõceptõnis beate vir⸗ ginis. VUt de opinionibo pꝛobabilibo int doctoꝛes. Vt de indulgentijs q̃ ad circũ⸗ ſtantias multas. Sic de veneratõne reli⸗ quiarũ in vno loco⁊ alio.ĩmo in diuerſis ſimul quẽadmodũ fuit nuꝑ contentio in ꝑlamento parienſ᷑.ſuꝑ veneratõne capitꝭ ſancti Oyoniſij in ecclia pariſien. ⁊ ĩ ab/ batia ſancti dioniſij pꝛope pariſiꝰ¶ Eõ⸗ cludendũ eſt tandẽ ex pᷣmi is / pie ⁊ ſa⸗ lubꝛiter poteſt de pietate fidei deuotõis ſuſtineri factũ illius puelle.circũſtãtijs at tentis cũ effectu patenti/pᷣſertim ex cauſa finali/ que iuſtiſſima eit/ ſcʒ reſtitutio reg ad regnũ ſi uũ/v ꝑtinaciſſimoꝝ inimicoꝛũ ſuoꝝ iuſtiſſima repulſio ſeu debellatio Addito pᷣterea ꝙ in obſeruatõibus ſuis/ hec puelle nõ repiturvti ſoꝛtilegijs/ab ec⸗ cleſia ꝑhibitis.Neq; ſuperſtitiõibus pa⸗ lam repꝛobatis. Heq; cautelis hoĩm frau eni fuit qulentis. Necq; ad queſtũ pꝛiñ/ velal iqo tale ſubdolũ/ cũ in atteſtatõez ſue figei ex ponat extremo ꝑiculo ſuũ coꝛpꝰ ¶oſtre mo ſi multi multa loquant᷑ ⁊ reterant bzoO garrulitate ſua ⁊ leuitate/ aut doloſitate/ ant alio ſiniſtro fauoꝛevel odio/ſubuenit illud cathonis Arbitrij noſtri non eſt. qd quiſq; loquat/ eſt tñ arbitrij noſtri qͥd cre dat᷑ ſeu teneat/ſernata modeſtia/t ↄtentõ ne ſeu ſeditiõe pcul pulſa qꝛ ſicut diẽ apo ſtolꝰ Rõ opoꝛtʒ ſe eruũ dei litigare/ nos in quit cale cõſuetudinẽ nõ heẽmꝰ/ vt ſcʒ liti gemꝰ/ſʒ tolerare opoꝛtet /vel ad ſuꝑpioꝛes ſicuti pᷣmiſſuzeſt determinãda referre Ita canoniʒatõib ſccõꝝpꝛimarijs qles canoniʒatões vt ĩ płib q legunt᷑ nõ ſunt de neceſſitate fidei ſtricte loquendo⸗- Sʒ de pia deuotõe.qᷓ nõ eſt paſſim p qfli bet repꝛobanda irridẽda vel repudiãda eanlelnd alia ſine canoniʒza tõe vulgata Bungãt᷑ ad cãm noſtyꝝ iſte circũſtãtie. na ꝙ cõciliũ reg ⁊ getes ar moꝝ potuerũt induci ad vocẽ illiꝰ puelle talr qedere⁊ obſeqͥ/ꝙ ſub eavłcũ ea expo ſuerũt ſe ↄſpirato aĩo ad bellica ꝑicula/de decoꝛe om̃i pꝛocul pulſo q; euenire pote/ rat/ſi ſubvna muliercula militantes victi iſſent per hoſtes pꝛocaciſſimos/ꝛ irriſi apð oẽs q audiſſent ¶Altera ꝙ; exultatio pplaris cũ pia credulitate tãta ſubſeq cer nitad laudẽ dei ⁊ hoſtiũ ↄfuſiõi ¶ Altera q latẽtes inim ici / etiã magni referunt᷑ in timoꝛes varios immo ⁊ in languoꝛes q̃ſi ꝑturientis cecidiſſe iuxta impᷣcatõʒ cãtici illiꝰa maria ſoꝛoꝛe moyſi timpaniſati in choꝛo ludentiũ. Cantemꝰ dño glioſe. ⁊c. eqtur irruat ſuꝑ eos foꝛmido ⁊ pauoꝛ ideat ⁊ cñ denotõe / facto nrõ ↄſona re colat᷑ ⁊ cãtet᷑ ögeraan eſt ad extremũ hec puella? adherẽtes ſibi milita res/ñ dimittũt vias hũane uidẽtie/ faciẽdo.ſ. qð in ſe eſt / ꝙ appareat tẽptari ded vltra qG neceſſe ẽ Vñ ↄſtat hãc puellã nõ eẽ ꝑtina cẽ in adheſiõe ꝓpꝛij capitꝭ vltraq; reputʒ a deo ſe hr̃e monitões ſeu ĩſtictꝰ ¶ Poſſent inſuꝑ ſupaddi mite circũſtãtie de vita eiꝰ a pueroqᷓ iterrogate ſunt/2 cognite / diuẽ multũ⁊ ꝑ młtos De qͥbo hic nil in ſerit. exẽ pla vuͦt iduci de barbara ⁊ deſctã kather̃. ↄuerſiõe ñ minꝰmiracloſa rethoꝝ⁊ alijs multis / vt de Judith et de Juda in qui bus vt cõmuniter miſcetur ſ. emꝑ aliquid naturale.eq; ſequit᷑ſemꝑ poſt pꝛimum De victoꝛia cuiuſdã puelle miraculũ quicqͥd abbomĩb expectatur/ vel expectabitur Pꝛeterea ſi fruſtraret ab om̃i expectatõne ſua ⁊ noſtra(qð abſu)p⸗ dicta puella/nõ opoꝛtebit cõcludere/ea qᷓ facta ſunt/a maligno ſpũ vel nõ a deo fa⸗ cta eſſe.ſed vel ꝓpter noſtrã ingratitudinẽ vel blaſfemias aut aliunde iuſto dei iudi⸗ cio licet occulto poſſet cõtingere fruſtratõ expectatõis noſtre in ira dei/quã auertat a nobis/⁊ bñ oĩa vertat ¶ Buꝑaddũtur uatuoꝛ ciuilia ⁊ theologica documenta nũ cõcernit regẽ ⁊ cõſanguineos regie domꝰ. Scðm militiã reg regni Lertiũ eccleſiaſticos cũ ppło.Quartũ puellã it/ ſam. Quoꝛũ documentoꝛũ iſte vnicꝰ?ẽ fi⸗/ nis. bene viuere/ pie ad deũ iuſte ad pꝛo/ ximũ/⁊ ſobꝛie hoc eſt virtuoſe ⁊ temꝑant᷑ ad ſeipᷣm Et in ſpecialiꝓ quarto documę to ꝙ hec gratia dei oſtenſa in hac puella/ nõòõ accipiat᷑ ⁊ traducat᷑ ꝑ ſevel alios adva nitates curioſas/ nõ ad mũdanos queſtꝰ. nõ ad odia ꝑtialia/nõ ad ſeditões conten cioſas/nõ advindictas de pᷣteritis/nõ ad gloꝛiatões ineptas. Sʒ in manſuetudie ⁊ oꝛatõibo cum gratiaꝝ actõne/ cũ libera li pꝛeterea temꝑaliũ ſubuentiõe/quilibet laboꝛet in idipſum.quatinꝰveniat pax in cubili ſuo/vt de manu inimicoꝛũ noſtro/⸗ rum liberati/deo pꝛopicio/ ſeruiam? illii ſanctitatet iuſticia/coꝛã ipſo om̃iba dieb noſtris ⁊c̃. A dño factũ eſt iſtud.⁊c. Bequitur triple veritas ad iuſtificatiõem Aeaenuelie de pꝰfetãtes accepte / vtẽtis veſtevirili¶ Pꝛi maveritas ¶ex vetus ꝓhibẽs mulierẽ vti veſte virili ⁊ virũveſte muliebꝛi/pꝛo quã to eſt pure iudicialis/nõ obligat in noua lege. Quia ſᷣmveritatẽ tenendã deneceſſi tate ſalutis iudicialia antique leg ablata ſunt.nec obligãt in noua vt talia ſunt /ni ſi nouiter ꝑ ſuꝑio? huiuſmodi ↄtinebat aliquod moꝛale qðᷣ ſtabile eſt in omilege.et illud poſſumꝰ ex pꝛimere pꝛohibitõem indecentis habitꝰ tam in viro q; in mulieꝛe ↄð mediũ virtu⸗ tis quod obſeruare debzʒ circũſtãtias om niter Hea inſtitui ſeu cõfir / mari contingat. ¶ Bcwa veritas eſt Qex nes / vt quando opoꝛtet / cur opoꝛtet / älit opoꝛtet/et ita de reliquis/vt ſapiens iudi cabit de quib nõ eſt hic declarandũ ꝑ ſin gula ertiaveritas Qex huiuſmõi nec vt iudiciałeſt/necvt moꝛalis dãnatvſum veſtis virilis ⁊ militaris in puella noſtra virili ⁊ militari/quã excertꝭ ſignis elegit rex celeſtis omniũ/tanq; vexilliferã ad cõ⸗ terendos hoſtes iuſticie/et amicos ſuble⸗ uandos/ vt in manu femine puellaris et virginis confundat foꝛtia iniquitatis ar ma. auxiliantibo angelis/quibusvirgini tas amica eſt et cognata fᷣm Hieronimũ/ et in ſacris hiſtoꝛijs frequẽter apparuit. Sicut in cecilia viſibiliter cũ coꝛonis ex roſis ⁊ lilis ¶ Rurſus ꝑ hoc ſaluat᷑atton ſio criniũ quꝗ apoſtolus ꝓhiberevidetur in feming. loquentiũ iniqua quiavb: diuina virtus opatur.media m finis exigẽtiam diſpo⸗ nũtur.ita vt non iam ſit ſecurũ detrahere vel culpare auſu temerario.ea q̃ bſtruat᷑ igitur et ceſſet os o ſunt ſim apoſtolum oꝛdinata ſunt.¶ Deniq; poſſent ꝑticularitates addi multe / et exẽ/ pla de hiſtoꝛijs ſacris et gentiliũ. Sicut de camilla ⁊ amazonibo. Dicut pᷣterea in caſibus vel neceſſitatis vel euidẽtisvtili⸗/ tatis / vel appꝛobate cõſuetudinis / vel ex autoꝛitate ſeu diſpenſatõne ſuꝑioꝛũ. Sʒ iſta ꝓ bꝛeuitate ſufficiãt ⁊ veritate Cantũ modo caueat pars habens iuſtam cauſaʒ ne per incredulitatẽ et ingratitudinẽ / vel alias in iuſticias / faciat irritũ diuinũ tazʒ patenter ? mirabiliter auxiliũ inchoatuz. pꝛout in Moyſe ⁊ filijs iſrael poſt collata diuinitus tot pꝛomiſia legim contigiſſe. Deus enim ⁊ ſi nõ cõſilium / ſententiã tñ mutat/pꝛo mutatõne meritoꝛu. Secũda pars ope rum domini Johannis Berſon / doctoꝛis chꝛiſtianiſſimi:continens pꝛecipue opu⸗ ſcula ad moꝛes accõmodata. Explicit feli ter. Anno noſtre ſalutis. Occcclxxxviij Honas vero Julij menſis quinto. — l . . . 7 * £ . . . * △ . * „ . ι . er . . . 4 4 . ſ . 1 3 . . . / . 4 4 . . 4 5 S — „ . ( 3 . 4 ¹ . . . . . = „ —õä . . S . - . . X X . , ) . 1 „ X * / . 7 . W . ⸗ S MM . . . . .. . 7 * * . * . „. à . . . . . . . . 2 . . 2 . . 7 2 — * „ . . . . 3 4 . — . .„ . „ 1 1. 2„* . 7. X . . * 7 . . 21 . . 1 7. . . 4 . . 4 17 * . . . 8 . . . 4 . . . R VierfarbSelector Standard“-Euroskala Offset anni èèM S H H S B 6 S 5 T ◻ E 5 G — ◻ ◻ 2£ E E △ ◻