Gb508_fol
author: Johannes, de Turrecremata

—

— ☛ —

— . . 2 .
4 ð) — Wr
4
.
D 4 . 5
£
7 .
5
EenA
NX

—————

S
—
.

—
5H
l
C.
—
—
5
2
—
— .
N .
+ —
2 ——
3
N – 1
–☚ —
— —
—
=S
8 —
—
—
—
—
—
—
—
—
5

—
V N —
—
.
7

—
——— —
— .
— —
—
7
.
7
7
.
–
2
118
.
*
7
2
4 7
2
„*
5
2
—
.
.
2
—
—
4
2
3
–—
—
2
7.
—
.
.
–

E= —
R
. 5

Inapit trackatus de efficacia aque benedicte? per oenerandũ
magiſtrum Jobannem de turre cremata: ſacre theoloqe pꝛofeſ
. ſſozem: ordinis predicatoꝝ: tempoꝛe condlij Baſilienns compi⸗
latus cõtra petrum anglicum hexeticoꝝ defenſoxem in bohema.

¶ODrologus:
Miunxit mihi nuper patermitas veſtra pater: pꝛo
pleuma re ſpondendo magiſteo Johanm de ragiſio
primo bohemorum articulo reſpondenti / per magi
ſtrum petrum anglie Poſituz notare cũ diligẽtia
annotaui ſiquidem pater et dñe veneratõnis ampliſſme: nedum
propleumatis titulum memorve conſignans: verum etiam eiuſdez
propleumatis latentis ambiguitatis diſſoluendo nodulos ammũ
parumper accomodans quodve benigmiſſime patermitatis ilu⸗
mnatiſinne ſapientie emendandum offero et ſupplendum. Quiꝰ
quidem pꝛopleumatis videlicet txum aqua benedicta ſit maio
rvis efficacie et virtutis ꝙ; ſacramentum ſenſibile altaus. Decſio
iuxta pꝛeſumptum et queſitum duos complectitur articulos. Sð
Quomam aquam bonedictam hexetici tanꝙ; rem mutilem æ nul⸗
lius virtutis deudere videntur; De cuius mſtitutõne ac efficaci
vir tute per diuer ſa capitula diſtubutus eut primus- ecundus
vero axticulus reſpondebit propoſito dubio: M

— Capitulum primũ De tuna aqua benedicta.
— Riplex genus aque benedicke repeuo / cuius vſum xp̃i
Mane religioms uitus deuote ampledtitur * obſeruat.
ODuma aqua benedidka eſt que diuinis precdbꝰ? ſacrat᷑
X benedicitur in dedicatõne eccleſie altaus de qua fit menco ex
tra de cẽſe:eccle:vel altaus c · Poſuiſti: et c: aqua ꝑ ep̃m bene⸗
dicta. Gecunda aqua benedicta eſt fontis baptiſmalis. de qua de
conſe· di:3. c. m ſabbato ſancto paſce ⁊ penthcoſtes ſi quns aq;
benedictam æ conſecratam velit m domum ſuam ad aſperſfonem
redpere ante cauſmatis infuſionem vecpiat-Gercia aqua benedi
da eſt qua cõmuniter aſperqgimur m eccleſa? de qua de conſe di 3
. c:. Nquam: vbi dicitur. Mquam ſale aſꝑpſam populis benediamus
1 Oot ea cũdti conſperſi ſanctificen· Oumms dnobus geneubꝰ aque
ptermiſſis de tercio genexe? de quo .leuma Poſitum motu eſt⸗
4 nunc ſeꝛmo habenvus eſt. Gt quz vmuſcuiuſq; rei notca a qd

nominis ſumit exordiũ: ieo preſentis intentiomis ſermo a quio
nomims a que benedicte ſuũ inchoabit Et licet dockores huius
ſaceam talis diſcretionem non tradiderunt: quia raxꝰ de ſacxa⸗
mꝛttalibus inter doctoꝛes diffuſus eſt habitus ſermo: reputãtes
ea tans cauſas ꝑ acudens ad anime ſanctiſicatõneʒ Derütamen
Diffimtonem huiꝰ ſacramentalis foꝛmando ad ſimilitudinẽ diffi⸗=
nitioms ſacramenti baptiſmi· qua ſ̃m hugonẽ de ſan. vi· dictur
Baptiſmus eſt aqua diluendis cvuiminibus ſanctificata ꝑ verbuzʒ
dei. Ata paufoꝛmiter aquam benedidtã deſcu bentes dicerxe poſ⸗
ſumus Aqua benedica eſt ſale conſperſa pro fugandis demoni
bus precum diumaz verbo exoꝛuſata iue ſacxata: Que quidem
deſcuptio ſatis cõueniens eſſe videtur: cum omnes cauſas ex qui
bus notida vmcuiuſq; rei colligitur amplectit. Cauſa quidem
materalis tangi cum didt' aqua ſale cõ ſperſa· Cauſa formalis
cũ didtur-precũ diuinax ver bo · Cauſa efficiens cũ dic᷑: exoꝛci⸗
ſata ſiue ſacrata ꝑ mimſtrũ eccleſie · Qauſa vero finalis cũ diet᷑
ꝓ fugandis demombꝰ de quibꝰ in ſpedali ſermo erit in ſequẽtibꝰ

(apitulu Bcom De inſtitutione bhuius ague 2

Omo quippe vmuer ſaz virium ſuarum totalitate col
ieda in deum feru debet / ab incõmutabili bono ſalicet
ee auerſus / diuina iuſticia deꝛelictusa dyabolo potent
muaſus ita miſer abiliter deuictus eſt vt nedum dyabolꝰ in eum
ſ in oĩa ꝗᷓ in homis vſum vemüũt in ipſiꝰ nocumentũ Poteſtatẽ ac
cepeut. vt diet ſan: tho· in quarto di vi · Qua ex radice duplex
impugnationis genus demonis eſſe crca hominem experimur ab
inte uou. Impugnat ſiquidẽ homineʒ ab intenori: impugnat ab
extenor. Et licet huiꝰ? impugnatõnis moleſtia homo iuſtiſſime
grauare t diuma tamẽ bonitas humane miſerta mfirmitati ned’ũä
contra peccatoꝝ morbos egrotantium anima efficaces eccleſie
ſue ſande medicinas in ſacuis parauit: veꝝ etiam ad repumendã
* arcendam demoms poteſtatem in ag greſſu impugnatioms ſa⸗
lubria remedia in quibuſdam ſacramentalibus in eccleſia ſua eſſe
diſpoſuit. Inter que doctores theologie exorceſmum et aquã be
nedidam cõmum traditione cõnumerant- Exorciſmus quidem
contra impugnationes dyaboli quas ab interioubus commouet
ad cuius reprimendã poteſtatem didtur eſſe oꝛdinat?⸗ Dñ ener

.

—,–

r „ — „— —— „ . .

Zumim qui exoꝛciſant᷑ dicunt᷑ quaſi inteuus laboꝛantes. Aqua ve
ro benedicta cõtra dya boli impugnatões / quibus homies ab exte
uoubus ꝓpulſat: ad cuiꝰ arcendas æ compmendas poteſtates vi

res ⁊ ingreſſus impulſum didit᷑ eſſe inſtituta Preterea hui? mſti
tutõis ↄuemientia ex hoc colligi põt· Sicut emm in remediũ con

tra peccata ſecundo loco data eſt pemtenaa congruster / ne in ec⸗
cleſia deficeret ſalutaus medicna contra ccata poſt baptſmum

ſuborta· qꝛ baptiſmꝰ eſt ſacx amentũ non iter abile? ita videt᷑ ratʒ
nabile fuiſſe / vt m xemediũ cõtra impugnatões demonũ Poſt bap

tiſmales exorciſmos in homies inſur gẽ tes eſſet mſtituta aqua be⸗

nedicta: ex quo baptiſmales exorcſmi nõ iterant᷑ »St illa eſt ra⸗
cio ſandi Uhome in teraa pte⸗q. lxxi. ax.· ij. in rñſione vmꝰ? arti⸗
culi · St ſic patet ꝙ in eccleſia ſemper eſſet remediuz * mumimen
pParatum contrxa huiuſmodi demonum moleſtias: Pinde in eadem
huiuſmodi aque benedicte ſatuſfactio eſt inſtituta.

( quo inſtituta eſt ⁊ quo tempore (Qapituluʒ. iij.

Ercio notandũ ꝙ ſicut in xreꝝ vniuerſitatis cauſalitate
regimie * gubernatõe œus ſua Puidentia quedã imme
diate ꝑ ſeip̃m: qᷓdazʒ vero ꝑ cauſas ſcõas inſtituit opat
E vegit· ita paufornnt m eccleſie ſue ſancte regimie *τ gubernatio
ne qdaz p ſemetip̃m mſtituit? quedã Peccleſie miniſtros inſtituẽs⸗
da diſpoſuit · Exemplũ puoꝝ ſunt eccleſie ipſa ſacramenta.ꝗᷓ vt
celebrior habet docdoꝝ theologoꝝ doctuna / ab ipſo dño noſtro
iheſu xp̃o immediate ſunt inſtituta.cũ em pſa eff cant qð figu⸗
rant · Qigurãt aũt ⁊ ſigmficãt ex inſtitutõe vt dicit hugo de ſan⸗
to victore in libro de ſacr amentis ex inſtitutõne ſoxtir dicenda

erüt ſue virtutis efficaciã . Efficatia aũt talis m ſacramentis non

Pteſt eſſe mñ a ſolo qui ſpirituuz ſanctificatio eſt ſolus S̃m illud
vſa · xliij · Ego deleo imquitates ⁊ peccata. Igitur ſaccamentoʒ
inſtitutio eſt a ſolo xp̃o ⁊ nõ ab aliquo homie puro · Exempluz
vero ſcᷣoꝝꝶ videlicet eoꝝ qᷓ xpᷣus ꝑ eccleſie ſue mimſtros in eadem
eſſe diſpoſuit /ſicut ſunt bñdid õnes Pontificũ:abbatũ · vir gnũ · et
veſtimentoꝛuʒ: ⁊ huiuſmodi. Item exoraſnn F aqua benedicta!

cuius quidem dominice prouidentie diſpoſitio auctovitas eccle⸗

ſie data/expreſſe tangitur luce pPumo. Donuno ita eccleſie pre⸗
latis in perſona apoſtolorum dicente Qui vos audit me audit⸗

„ — -- -— 4

qui v vos ſcernit me ſpermit. Eece dedi vobis peteſtatem calcan⸗
di ſuper ſerpentes Z ſcoꝛpiones/⁊ ſuper omnem virtutes inimci⸗
Que quiez poteſtas non eſt ſo lum apoſtolis dicenda foꝛe dona⸗-
ta & gnon eccieſie? cum Math-xvi domnus eccleſie ſue ſande tan
te ꝓoteſtats munus pronnſit/ vt Porte infen non pualerxent ad⸗
uerſus eam- Amplius autez nulli dubium vider debz ꝙ huiaſmo
Di vtputa aqua benedida ſacertotum mnmiſteuo per eccleſiaʒ in-⸗
ſtituta / aliquam ſortiatur ex benedictione efficaciam vixtutis qꝛ?
huius benedidio et ſi mniſtraliter ab homine fit/ tamemm dei om
mipotentis nomne fit · Quncqg ile dicarur facere ſub cuius nomi⸗
ne et vice fit hec benedidtio que verbis celeſtibus cum muocatuo⸗⸗
ne ſancte tumitatis fit magis eſt dicenda benedidtio dei ꝙ; hominis
Sim illud eumer vi⸗ Inuocabunt nomen meum ſuper filios iſra
hel/ ego autem benedicam eis-Obi gloſa ordinaua dict. Bacer
dotum eſt nomen di muocare dei autem quod peterit preſtare!
puta ſi im lege nature ſacerdotes ſacramenta diſpenſatõms ꝓ vo⸗⸗
luntatis hbito ſacr amentis vinibilibus ſuam pr ofite bantur ſieem
que etſi non habebant efficadam ex opere oꝑerato:? habebant ta⸗⸗
men ex ſide ſiue opere operante cum amplious auctoutabs ſit ſa⸗
cerdotij noue leeis miniſtenum. Iulli dubium qum eccleſia ka⸗
. tholica criſti ſacerdotio ſubimata et tante Poteſtaus locupletata
munere poſſit in ſtituere multa ſaeramentalia: que ex totus ecclie
ſie ſiæ merts efficaeorem * ꝓfuſioꝛem habebunt virtutis ox⸗
rationem. Qeterum ſi aqua expianonis in lege veten per mum⸗
ſtros moyñ anere vituli in ſe conſperſa tante efficade dicatux fu⸗
iſſe vt populum ſandificaret: qnantomagis aqua benedicta m crà
ſti nomne d:uinis precibus non per moyſi niniſtros / ſed iheſa crr
ſti miniſtros conſeccata. Qui igitur eccleſiam ſand am Rathoiicaʒ
amplious digmtats et poteſtatis credit eſſe q; ſynagogazʒ incun
Ganter credere & bet hec eccleſie ſacx amentalia nõ mama i ad ea
ad ꝗᷓ ꝑ eccleſam deputata veracez * efficacem diuimtus cõtinere
Hirtutem. Inſtituta aũt legitur qſi in Punapio naſcentis eccleſe
Ot enz legit tam in decreto de dſe. Di. iij. c.a quã ſale. In crom⸗
dcis ſummoꝶ Pontficũ tam neenen byſtouals: ꝙ marunm fratz⸗
ſacu oxdims pᷣdicatoꝝ · Mllexandex mus et martir qui ſedit in
Rathedra petu. Anne a paſſione domm. Ixxxiij⸗ fuit pumus qui⸗
aquam cum ſale benedid mſtituit: in habitaculo ho minum iuſſir⸗
aſpergi: de quo etiam m ouss de ſancto victore li⸗ de ſacrxamentis-

.
...ũ .— — A,

mquit · Milexander papa quintus a beato petro inſtituit vt aqua
ſale bñdicet᷑/ ad aſper gendũ populũ ⁊ habitacula eoꝝ Illorum
vtiq; exemplo quo heliſeus ꝓpheta ſal m aquã miſit v mnſiſſe legit
vt condinento hoc fontes amar in dulcedmem verterẽtur.

S

¶De forma 2 mimiſtro- ¶Qapitulum Quartum.

—

eſt aqua ſale cõſꝑſa: ꝗᷓ ↄuemẽtia ex tuplia cõſideratge
collie põt. Orimo quidẽ ex ↄſideratõe fims ad quẽ di

ait fuiſſe iſtituta: CQuʒ enĩ hoſtis noſtu impugnatõis aggreſſus

ſit generalis: iuxta illud Job.vij · Militia id ẽ pPugna ẽ vita hoĩs
ſuꝑ ter: ã decuit vt remediũ inſtitutũ ↄtra dyaboli ĩpugnatoeʒ in

materia daret᷑ nũ / qᷓ faclit᷑ vbiq; terꝛaꝝ muemu poſſet cuiꝰ mod

eſt aqᷓ ⁊ ſal · Ecdo ex aↄſideratõe cauſe pnapalis / vñ omis vir

tus taz ſacramẽtoꝝ tazg ſacxamẽtaliũ emanat · Aomiſcet᷑ in᷑ ſal

aqᷓ ad ſigrificandũ ↄiunctõezʒ verbi dei cuʒ hũana natura ex cuius
virtute veꝛbi muneꝛe efficaca dependet oĩm quibꝰ in eccleſia va

mur ad aĩaꝝ ſalutẽ · Siquidẽ ſicut aqᷓ ratõne labilitatis hůüanam

naturã deſcubit. Ita cei filiꝰ dei ſapia ꝑ ſalis ſpẽz dengnat᷑ Cuz
Pter vtuteʒ ↄſeruatiuã a corꝛuptõe /mentes en quas poſſidet in⸗
corꝛuptibiliter ſeruat· tuʒ ratõoe Stutis cõdieudi / nulla en otem
platio dulcis: nulla doctuna ſuauis: nulla dem q; deo grata opera
mſi ſint diume ſapie cõdimẽto ſuffulta. Omc apoꝰ.i.corĩij· Oꝛe
Begũ· ij. Afferte michi vas nouũ ⁊ mittite m illud ſal: dicit jta.
Bal io ẽ ſapia· in vaſe fictili id ẽ in corꝑe hũanoaquas ſanat id
eſt ꝓploe in dulcedine delectatõms et bonoꝝ opeꝝ ꝑ criſti incarna

tionem fecundat aèus: Gerdo ex Pte ſinnlitudimis e rep̃ſen⸗

tatõnis ad ea quibus dyabolus a ments domicilio repellitur. con
uenmienter aqua ſale conſperſa huius ſacramentalis matera aſſi⸗
gnatur · Duo emʒ dicuntur expellere peccatũ de anima et ita dya
bolum per peccatuʒ in ea regnantem. videlicet lacrimazꝝ effuſio ꝗᷓ
E aquã intelligit᷑· ⁊ ſapor ſiue effectus celeſtis ſapientie ꝗᷓ ſalis no
mine deſignat᷑; De qua ſapia Berñ· in ſermone ſuper Cañ̃· ait.
Inuemſfſti plene ſapientiam / ſi defleas peccata poteſtate vite· Bi
pᷣſentis ſeculi paruipendas· ſi eterna toto deſideuo concupiſcas·

Iſtis quippe duobus mens inteuus a dyaboli poteſtate libera?.·

Steruz huiꝰ ſacramẽ talis materia ↄuemitter aſſignata

—,

dicamꝰ xpᷣm dei virtutez dei ſapiam. Et glo.oꝛdi. ſuꝑ illud iiij ⸗

—
4

ſcʒ doloxe pᷣteutoꝝ ⁊ amore vite celeſtis? qui ſecum poꝛtat firmi
tateʒ iteꝝ non offendendi: In cuiꝰ figura Magdalena clauſſima
pceſſit/de qua lacumante ⁊ celeſti amore flagrante ſeptem demo
ma virtute dominica ex pulſa/leqt᷑ luce · vuij · Dñ Qugo de ſancto

vict. vobi ſup̃ ſic diat · ¶9 ec eſt auũt ſanctificatio huiꝰ ſacramenti

aqua ſignificat pemtentã de ptertis. Gal diſccerõem ⁊ cautelam
de futuris · ꝗᷓ duo ſi ſimul miſceantur amara con ſcietia vertitur m

dulcedinem atq; illuſones * inueſtatões demonuz amplius ei nõ

do minantur:? hec ille· Cixca illud wi iſte doctor huius auctouta⸗
tis in prinapio aquaz bene dictam nomĩat ſacxamentuzʒ pPoſt erit
ſermo: in quo oſtendit vt ibi ſacramentum pro ſigno ſacramen⸗
tali eſt poſitum · c. vij⸗ Corma vero huiꝰ ſacrxamentalis cõueni
enter traditux expreſſa in verbis preces diumas continentibus:
* ſigno crudis quibus aqua exordſatux ⁊ benedicit᷑: vtputa cum
diatur exordaſo te creatura aque in nomie dei patus omnipoten
tis / et m nomine iheſu cuſti filij eius domim noſtn æm virtute
ſpiritus ſandi vt fias aqua exorveiſata ad effugandam omnem

poteſtatem immid/ ipſum inimicum erxadicaxe: explantare oa

leas cum angelis ſuis appoſtatis per vixtutem eiuſoem domini no
ſtri iheſu ceiſti/ qui venturus eſt iudicare viuos mortuos ⁊ ſecu
lum per ignem Amen. Pro cuius intelledu notandum ꝙ ſi⸗
cut diffintio debet indicarxe totũ eſſe rei ſi fuerit perfecta: ita per
foꝛmã ſacrxamenti ſue ſacramentalis debet mnoteſcexe totũ quod
ad ſacramentale pertinet· Oertinent aut ad ratõem eius multa.
videlicet quatuor genexa cauſaꝝ ſicut ſupra patuit · Actus aũt
cum materia tanguntur cum dictur · Exorcſſo te creatura aque
Cauſa vero pruinapalis vnde hoc ſacramentale efficaaã habz tan
gitur cum ſubditurx / in nomie dei patus:et in nomie filij iheſu cu⸗
ſti domim noſtu et in virtute ſpus ſancti· Ceterum quia omnis
virxtus ſacramentalium ſicut ⁊ ſacramentoꝝ dependet ex vir tute
paſſionis ceiſti/ ideo additur crudis aſſignato· Aims auũt ad quez
eſt oꝛdinatuz ſacxamentale hoc expumitur cum additur / vt fias
agua exordſata/ ab effugandam omnem poteſtatem inimic·Et
ſimilis forma verborum tangtur in exordſatione ſalis / vt patet
intuenti for malia exorcſmorum imſtex vero huius ſacramen
talis quantum ad materam conſecrandam ſecundum conſuetu⸗
dmem nunc generaliter obſexuatam m eccleſia eſt ſacerdos quod

m eccleſia colligitur ex iſto decreto Allexãdui pape de conſecra-

—

(De effectu vtilitate aque

Di ijj. c. Nquam ſale conſper ſazʒ diuinis ſic ꝓplis benedicimuſ ot
ea cundti aſperſi ſanctificenturx et Purificentur? quod hoc ⁊ omm
bus ſacerdotibus facendum eſſe mandamus. T9ec ille. Ecce

benedictioms et ſanctificationis huius aque miniſtenum ipſo de⸗

creto ſemel ſacerdotibus demandatur

Dapitul um v.

ſtitutione mateue / forme ac mimſtu huius ſacramenti e con⸗
Quementer oſtenſa: dxca effectum et eius vtilitatem iam aliquio vi
dendum eſt . Eſt ſiquidem aqua benedida diumorum conſecra⸗
ta ſermonum aptituome / et amphtudme diume virxtutis? mul⸗
tum vtilis et frucuoſa · Cum primo: quia ſi nullius eſſet virtu⸗
tis vt quidam herxetid / diuine lax ꝗitatis bene ficijs ingrati damna

biliteꝛ dogmauſant: fruſtra in eccleſia fieret: vanaq; eſſet huiꝰ be
nedictio· Gum ſco: quia ꝓpłi vmuerſalis eccleſie toto quaſ or

be: huiuſmodi quaſi aque utum cum deuotionc obſexuans: ve:ba

iſta tam in eius benedictõe ꝙ in eius aſpeꝛſione Pfeꝛret que effe

ſtum multplicem denotant fieri ꝑ eas: quod aſſereꝛe de ſancta ec
cleſia phanum ẽ que m vuiubꝰ ſuis a ſpiutu ſancto credit guber

nau. Oum tercio: nam aque benedicte efficadam multa teſtant᷑
mracula varijs exemplon ſparſa vulneubus: que mendoſa pꝛo

fiten ſaculegum eſtet / et blaſphemiam diuine virtutis videretur
ſanare. Eſti igtur notandum ꝙ multplex eſt vtilitas ſiue virt 9
aque benedide:! ꝓut colliqtur ex ver bis foꝛmalibus benedictõis
huius aque ſupꝛ apoſitis: alijſe; in ſacx amentalibus poſitis· Ntq;
ex decreto alexandu pᷣm de cõſe· di · iij · c· Nquam ſale conſper⸗
ſam Populis benedicimꝰ:? vt ea cundti aſperſi ſanctificentur ? pur

ficentux? quod et ommbus ſacerdotibus faciendũ eſſe mandamꝰ

Aam ſi cms vituli aſperſus populũ ſanctificabat atq; mũdabat
Et ſi ſale aſper ſa per heliſeum ſte ulitas aque ſanata eſt? quanto⸗

mags precbus ſaccatis ſteu ſitatem aufert rerum humanarum

et coinqumatos ſanctificat et purgat / et cetera bona muluplicat

et inſidias dyaboli auertit: a fantaſtics verſucijs homies defen

dit 19 ec le! Ex quibus decem effedus aque benedicte colligi⸗
Poſſunt · Humus eſt ꝓfugatio ſiue Pulſio ſpiutus immũdi virx⸗
tus emm diuina que m exoraſnus eſt ad Weilendum efficax i im⸗
ueſtatõz demonũ hoſtis noſtu arcendã· De qua aug?. libꝛo de

ſm bolo libꝛo pᷣmo/æ reotat᷑ de cõſe · di · iiij · c. ſicut noſtis Dar⸗
uuli exoꝛäaſantur vt pellat ab eis dyaboli poteſtas inimica: im aqd
exoꝛcſata manere creditur ad eundem effe cum efficacam habẽs
Vnde m ſacramẽtali: exoꝛcſo te creatura aque * cet᷑a ſequitur
Ot fias aqua exoꝛaſata / ad effugandũ omnẽ poteſtatẽ immmc hac
ratione fideles aqua benedicta aſpeꝛgunt pua habitacula pie ceeꝛ
dentes ꝙ vbicunq; fueut aſpeꝛſa ꝑ muocationem ſancti nonmmis
hieſu xpi:! omnis inueſtatio immundi ſpiritus ab eis Pellatur.
Vnde hugo de ſancto vicore ſupꝛa dict. ac igit᷑ aqqua ſandtifi
cata fideles aſpergunt/et habitacula ficeliũ illuſtxa nt ab lunone
2 inueſtatione malignoꝝ ſpirituũ:? in quo effedu figuxau poteſt
in ſanguine agmi paſcalis:? qui imn poſtibꝰ habitaculoꝝ/ ad repel ?
dum externunatoꝛem dei mandato ponebat᷑· Exodi·xij · Dne
magiſter wilhelmus dur andi in rationali diumoꝝ offitioꝝ ita di
cit. Gacerdos aqua benedida altare / eccleſiam et populũ aſꝑgtt?:
ot omis immũdoz? ſpurxcicia tam de habitaculo ꝙ; de coꝛdibus fi⸗
delium Pellat᷑-Dirtus aque vñdide meſt ⁊ etia da nouus xp̃ia
norxuz populus bapuſmatis ſacxamẽto venatus /ita inſteno ad
lota renatoꝛuz coxrpora mumt: ſicut ſanguis agni preſto populo
ad repellendum pcuſſorem in poſtibus pone batur hanc arbitro-ꝛ
foꝛe cauſam: cux Oyabolus mẽubus heꝛetcoꝝ huiꝰ? modi ſacramè
ti.alis Stutis ita ſpeaaliter fiæm extnguit: velicet ꝓ in fide litatis
extoꝛem ac xp̃iane religioms armatura neglecta? qua eiꝰ impug
gnationis aggreſſus repꝛimit᷑ ⁊ arcetur libeuus- Becundus
effedus aque benedicte ↄſe quente: depẽdet ex pꝛimo / ⁊ eſt mẽtis “
puuficatio a fantaſticds ꝑturbate illuſiombus Bolet enim demõ
Oot didt beatus Nugꝰ per omnes aditus ſenſibiles reꝝ diuezſaz
ſpedeꝝ humanas Pulſaxe mẽtes ⁊ pturbarxe quo aſperſione a;6
benedide pfugato? mens ab illis fantaſijs expuꝛgat᷑ ? purificat
De quo m p̃fato decrxeto didt᷑/⁊ inſidias dyaboli aueꝛtt/⁊ a fan
taſtids verſucijs homnes defendit-Et m ſacramentali exorciſa⸗
tione ſalis adumſcendi dicitur · vt efficaus ſal exoꝛci ſatus m ſalu⸗
tem cxedentiũ: vt ſis ommbus te ſumentibꝰ ſamtas amme et cor
Poris / et effugiat at q; abſcedat ab eo loco quo aſperſus fuens
omis fataſia vel ne qaa vel veꝛſuda dyabolice fraudiſ· omiſq; ſpi
ut? mmũuũdꝰ adiur atꝰ hec ibi · UWera effeco depẽeet ex pmſ
ſis, ⁊ eſt reuocato ſiue redudtio coꝛdis? ad ſe terrems affectibus
ſiue ſolliätudimbus diſtracti: diſperſiq; · Ueſte quidem Beda

Eõ —

— 4 . —2

. õ

oü

ſuperN illud Lluce ſecundo · Amicus noſter venit de via æ ceteꝛa
Votiens amicus noſtex a nobis recedit quotiens ad appetenduzʒ

temporalia foris vagatur: deuotio enim ſana hoc habet quod aqᷓ

benedicte aſperſione demonis poteſtate repreſſa et pr ofugata ᷓ

teꝛrxenis affectihus humanum ammum reuocat: aſſiſtente gꝛatia

mẽs ad intenora reuocata recollecõr fiet atq; deuotior·Dnde

m ſacramentali⸗ benedictione ſalis et aque inter alia dictur dueus

in vide vixtutis audoꝛ ſuplices te rogamus ac petimus vt hanc
creaturam ſalis et aque dignant᷑ acepias benignus illuſtres pie
tatis tue moꝛe ſanctifices vt obicunq; fuit aſperſa per muocato
nem ſancti nonmmis tui infeſtatio mmmũudi ſpiut? abijciat? terror
que venenoſi ſexpentis procul pellatur / ⁊ preſentia ſandi ſpiu⸗
tus nobis tuã mſeucordiam poſcentibus vbiq; adeſſe dignetu
uaxtus effed?· Eſt peccatorum venialiuz remiſſio qui effe-
qus ex tecreto pꝛelibato colligtux vbi ſic diatu: · Nqua ſale cõ
ſperſa populis benedicmus vt ea cuncti aſpeꝛſi ſanctificent᷑ et pur-
ficent᷑ nam et ſi enis vituli populũ ſanctificabat mundabat mul
tomagis aqua conſperſa diuims ꝙq; precbus ſacrata / populũ ſan
dtinicat mundat- Item ad idẽ eſt Cipuanus papa dicẽs/ hom
nes ideo aqua benedicta:? aſperguntur quia valet ad ſanctificatio
nem in qiibus ommibus auctoutatibus mũdatio iſta tenenda eſt
a ven alibꝰ ſolum ꝙ muit glo:pꝛelibati decꝛeti NÆ&‚atõne veꝛo hui
us vixtutis ſiue vtilitatis cum aſpeꝛqmur aqua benedicta a feſto
penthe coſtes vſq; ad paſcale feſtuʒ cantamꝰ Kſperges me domi
ne yſopo ⁊ mundabor lauabis me ⁊ ſuper mueʒz de albaboꝛ quod
ſumptum eſt·. De pſall/et in eiuſdem beneficij memoriam paſca
li tempore ad huiꝰ aque benedictionẽ decantat eccleſia · Didi aq;
egrediẽtem de templo a latere dextro · Et ſumptum ẽ de ezech ·
xlvij- vobi dici᷑ ecce aque redũdanteſ a lateꝛe dextro · Que auco
utas et ſi directe pruncpaliter aquam baptiſmalem videat᷑ re⸗

ſpicere tamen eccleſia eas ad aquam benedictam refeꝛt que qu-

ad mutationem vemialium lauacu ſalutaus inſtar obtinere videt
In c(uius ꝗdem cõſideꝛatione huius aque figura fuit aqua illa ꝗᷓ
in veteu teſtamento anere vituli rufi admixto populis expiatio
nis et puuficationis gratia videbatur aſpergi cum vt dictur nu⸗
mer. xviiij· Quintꝰ? effed? preparatio ſiue diſpoſitio ad pu

utatem oratioms· Qum emm ex ſupenoribus ſumat effectum

vt ꝓpellat ⁊ profugat demones eoꝛumq; poteſtatẽ tepellendo 4

teſte Vſaac abbate in coll ſ.p· oꝛantibus nobiſ maxime inſioiatk
patet clauſſme pluumum cõferre vbilitatis huius aque aſper ſio
oꝛantibus- Ceterũ hoc idem colligitur ex alijs eiuſeem aque aſig
natis effedus ſalicet. ij· i· et quarto? quam vexo cõmoda ſunt
oratiom puuficatio ments a fantaſtidcs illuſiombus et coꝛdiſ ab
exteuobus ad inteuoꝛa reuocatoo et ipſa peccatorum vemialium

remiſſio fadle quiſq; nouit· Quã obrxem communiter chuſtiane

relicmoms habet deuotio ante oratouum in ingreſſu eccleſie aſꝑ
ſoriũ aꝗᷓ benedicte vt diuma ſibi collata / virtute Pulſatis fanta⸗
ſiarum vmbrabilibus figmentis ammꝰ ab omm diſcurſu æ lubeu
ca vagatione quietuſ abilior fiat ad volatus celeſtes · In cu2 fi
gqura m veteu teſtamento immũdus tẽplũ nõ ingrediat miſi agᷣ
expiatõis aſpſus · Rumeri · xviiij· vnde Oug. de ſancto vic. vhi
ſupra. os itaq peꝛ ſingulos dies dñicos diuertẽ tes a* ſal ſil
muſcendo benediamus vt hac aſperſione fideles et habitacula fide
lium contra ſpiritales neqdaàε Qumumamus. Wexreffecuse

vtilitas ad peragendũ deuoti? ĩ eccleſia miſteua diuma * poſt ad
ſuſcipiendum ea ſacrxamenta: huius emm vulitaſ ex predickis col

ligitur de qua dict ſanc? Uho: iiij · di· ij“ Nqᷓ benedicta valz co
tra omne q ſacxamentorũ effedu poteſt impenite Tec ille hac

ratione arbitror aſperſionem aque b nedicte neoum homnũ ſed

etiã altauum m eccleſia eſſe practicatam. INam altar neceſſe eſt
quid ibi conſecxandum eſt vt inde ommum maligno:ũ ſpiutuum
arceatur preſentia⸗ Veptnnus effedus eſt ſterilitaus ablatio
ſiue remotio m humams rebus et ita pꝛomotio fecunditatis ſiue
proł habende: Bicut recolende memoue magiſter vincentius in
ſer mombus exemplificabat ſiue aliarum rexũ de quo effedu in
noninato Klexandri pꝛinmn decrxeto ita dictur. Et ſi ſale aſpſo
per helizeum ſteulitas aque ſanata à quantomagis predbus ſa
cris ſteriitatem aufett humanarum rerum hbec ille- Odauus ef⸗

fectus eſt vittꝰ vbertatis ad rerum tempoeꝛalium veluti frugũ æ
ſimliũ multiplicationẽ iſte ependet ex precedenti ſicut effedus ex

cauſa quia fecuditatem vbertas ſequitui? de quo effectu in preli
bato decxeto dicitux · Comqnatos ſanctificat et purgat et ceteꝛa
bona multiplicat hec ile· Monus effedus eſt ſalutare munimẽ
contra egutudines. Dalere eni creditur ad ſalutẽ anime cor
Poris fidelium- vnde ſacrx amentali tali precum diuma forma pie⸗
tatis Maieſtatẽ i huiuſ aque benedictione ſanda eccſeſia exosat

—

dicens . Immen ſam clementiam tuam omipotens deus humiliteꝛ
imploꝛamus: vt hanc cxeaturxam ſalis quam in vſum humani ge
neris trubuiſti: benedicexe * ſanctificaxe tua pietate digneris vt
ſit omnibꝰ ſumẽtibus ſalus mẽtis ⁊ corporis:⁊ quicqd ex eo ta⸗
dtum vel reſꝑſum fueut careat omi immũdida: omiꝗq;d impugna
tione ſpiutalis neqcie ¶Oec ibi · Deamus effect? eſt Pfugatõ
peſtilentie ſiue auxe corrũ pentis: ita eccleſiã ſancta in ſacramenti
huiꝰ aque benedidõe omĩpotentẽ deũ ita legmus exorare⸗ Deuſ
qꝗ ad ſalutem humani geneus maxiĩa queq; ſacxamẽta in aqua?
ſubſtãtia cõdidiſti adeſto ꝓpiaꝰ inuocatõibus noſteis ⁊ elemẽto
huic multimodis puriſicatiombus pparxato vixtutem tue benedi
ctiomis infunde/vt cre atura tua mſterijs tuis ſeꝛuiens ad abijciẽ
dos demones / moꝛboſq; pellẽdos diume gratie ſumat effectum vt
quicqͥd in dombꝰ vei in lodis ficeliũ hec vnda veſpſerit: omm ca⸗
reat immundida liberet᷑ a noxa: non illic reſideat ſpiritꝰ peſtilens
nec aura coꝛrumpẽs· diſcedant omẽs mſidie latentis mimid· Et
ſi quid eſt q aut incolomtati habitanuũ muidet / aut quieti aſꝑ
ſione huiꝰ aque effuqet vt ſalubritas ꝑ inuocatõem tui nomimſ
expetita ab ommbꝰ ſit impugnatõ mbꝰ defenſa· Lec ibi· Non ẽ
aũt cꝛedendũ has vmuerſaliſ eccleſie ſponſe Raviſſſime hie ſu xpi p
ces xp̃i nomie cõſecratas vanas eſſe: aut apud eiꝰ ez eccłie ſpõ

ſum ihm xpᷣm exauditõis grã carere q ao petendũ ipam eccleſiã
muitat dicẽs Detite ⁊? accpietis Johis Xxvi⸗cecxtficat eã ad au
diendũ cũ ait · Qõcunq; peterius m nomie meo hoc faciã · Ore⸗
terea ẽ diligẽter cõſiderandũ ꝙ nõ obſtat ſi aliqñ m aſpſione ad
bñdicte hui modi effedꝰ vmuerſalit᷑ non cõſequimur? hoc enmm
non eſt ex defectu aque bñdicte: quia ꝗntum eſt m ſe inſtituta eſt
ad huiꝰ modi effectus oꝑanoũ: ſed ꝓuemit aliũde votputa ex pte
ſuſcipientis vel aliqua cauſa diume ſapientie cognita

¶Capitulũ vi. hñs genꝰ cauſalitats quo
aqua benedicta pdicos opat effeldtus
Olet ꝗq dem eſſe dubitatõ apud nõnullos de modo quo
aqᷓ bñdida efficere dicat᷑ plibatos effecus an videlicet
reyx ope oꝑato vel ex ope oꝑante · Hd quã dubitatõeʒ
duplex modꝰ dicedi dat ab aucoribꝰ· Quẽ petrꝰ de Palude ĩ iiij
di· vi: crca mateuam exoreſmoꝝ ꝓſequit᷑ pumꝰ dicẽs! ꝙ aqua
bñdicta oꝑat᷑ ſupradida non ex opere oꝑato iᷓ ex oꝑe oꝑante

ſcz ex fide eccleſie . modũ meriti orõis * ſuffragij Ope dieo ope
rãte to t? eccleſie: et nõ ex ſolo feruorxe ⁊* deuotõe vtenuũ · Dñ
didt petrꝰ de palude in qrto · ¶ ẽ ꝑpuipẽdẽda fideſ totꝰ eccle ſie
mertü ei? pces eiꝰ ſic nec iſta ſacꝛamẽtalia ꝓ eccleſiã inſtituta
Vñ̃ qntũ plus valet fides meutũ ⁊ oxatio touꝰ eccleſie q; vmꝰ?
Pſone: tantũ pcellũt iſte generales ceremonie tonꝰ eccleſe: que
no ſine inſpiratõe dei inuète ſunt ſingulaubꝰ deuotiomb? ſingu⸗
loꝝ Qua ex re aꝑte collig qnta errous caligine muoluantur

heretic q Prias adinuentones pferũt ſande matus eccleſe in-

ſtitutis. Mliꝰ modꝰ dicẽdi? ꝙ ex opꝑe oꝑato: ⁊ iſte modꝰ dicẽ
di ſuboiuldit- Quidã enim dicũt ex ope oꝑato: nõ ꝙ aliꝗᷓ tute
naturali vel ſupꝑnatali mexiſtete ſubiectie: ex vtute diuĩa · ex de
creto ſiue pado diuĩe miſeucordie aſſiſtẽte aqua bñdicta taleſ ef
fedus efficiet. Et ſi quert᷑ ab iſtis vobi in ſacra ſcuptura reperit
ꝙ tale deꝰ pepegert cũ eccleſia aut cõſtituerat decxetũ reſponde
tur ꝙ ibi vbi dñs mq⸗t luce · x· Qui voſ audit me audit: ecce dedi
vob̃ poteſtatẽ calcãdi ſuꝑ omẽʒ vᷣtutẽ innnde: hãc ecciĩe ſue ſancte
dedit poteſtatẽ: vt qñ diceꝛet illud qð ꝑ eũ ad hoc inſtitutũ ẽ deꝰ
fadiet illud vtputa aꝛceat demões vel huiꝰ modi· Xiij veꝛo dicũt
ꝙ, Stute ſuꝑnatali diuĩa inſiſtẽte hoc efficiet aꝗᷓ bñdicta : licet hec
Stus nõ ſit tãta quã in ſacramẽtiſ ꝗᷓ ſit ſufficẽs diſpoſitõ ad gꝛãʒ
NQuantũ veꝛo ad effectũ ꝗᷣ eſt deleno peccatoꝶ vemialiuz · I9ec ẽ
ſentẽda alberti magmi ⁊ ſandti thome· Et alio⸗ mult oꝝ doctozꝛ
ꝙ opꝑat᷑ ꝑ modũ meut inquantũ excitat motũ voluntatiſ/ ꝑ quẽ

fit peccatoꝝ: remiſſio · Ocõs aũt modꝰ dicẽdi videt᷑ eſſe durandi
i ꝗqrto: veꝝ qa cũ pace oĩm ⁊ ſub vmtate pᷣſentẽ Poſui detmina
re articulũ: p̃termiſſa ampliou hoꝝ modoꝝ dicẽdi ꝓPbabilitatis
cõpatioe: cũ vt᷑q; ſit ſatis ꝓbabilis / ⁊ habeat magne auctoritat᷑
virxos legẽtis axbitrio: int illos dicẽdi modos lectõz cõmitto: qᷣa
qᷣcunq; illoꝝ electio pᷣnnſſa in ſ ue veritatis roboꝛe manẽt ſolida⸗
ta⸗Quibus omibus hoc adijciendũ eſt · ꝙ vt mqt ſanctus tho · in

qrto di· xij · O cũ appomt᷑ aqua nõ benedicta ad benedictã totũ

effiat benediau. Dixtus enim acqſita aqᷓ ex bñdidoe puenit ad

aquã additã: magis eni dignũ trahit ad ſe minus dignuʒ- Derau

tñ hugo ſuꝑ qrto dieit ſic: ꝙ bndictio aque fuit inſtituta: vt aqᷓ
fi addit᷑ in debita qntitate aque bndicte m tota fit benedicta
¶Capitulum xij/ oſtendens ꝙ aqua benedicta non eſt ſacramẽ

tum ſed ſacramentale “M

—R—

—

- a e ..- . — — — . . S * — — — — 2
4

VDVoniam ſupficieten? oſideranti ſacramenti diffimt Söem
1 quaâmaglſter ſentenciaꝝ in Q. di. 1. ſacramentu diffmi⸗
ens ita lo quit᷑. Bacr amentũ eſt ſacre reiſignũ/fortaſ=
ſis videri poteut ptermiſſis oſideratis ſacramẽti diffmitõem com
petere aque biñdicte pſertim cũ ad ſacxamentũ noue leqns mil ali⸗
ud exigi videat niſ qð ſigmſſicet ⁊ efficiat· Et dicẽte Auguſtino⸗
li · de doct· cu. Wacramentũ eit muiſbilis graua viſbilis forma:
itaq; vt exponit magiſter vt ſimilitudines gerat æ cauſa exiſtat.
Que oĩia aque bñdicte uemre quis põt arguere mtuens eas ha
beei in eccleſia in ſignũ rei ſacreet vt plibata oñdunt multiplica=
tis efficaaã ideo ↄuemẽs iudicaui vt noſtex tractatulus p oia im
EHtur bato fine claudat᷑ aſſignata differẽtia ſacramentalii a ſacxa
mentis oñdere ꝙ& nõ obſtantibꝰ añ dictis/ aq bhñoicta nõ ſit ſacra-
mentũ· otandũ iqe ꝙ dꝛã ſacramentaliuz a ſacramẽtis ex qua
druplid vatõe accepi põt ꝓut ex varijs locis ſandi doctovis colli
gere valui· Ormo ex ꝑte inſtitutõis quõẽz ſacxamẽta ipᷣa a xpᷣo
ihu immediate ſunt inſtituta ꝗᷓ cum ſint lens fundamenta nõ mſi
a leꝗgſſlatore a quo lex robur accepit ⁊ virtutem inſtitui poſiunt
vt m. iij · parte ſanctus tho· d duat.· Racramẽtalſia ab eccleſia ſe⸗
pe ꝓꝑ ſummos pontifiees ſiue ꝑ generalia ſacxa capitula ſunt mſti⸗=
tuta vt ſupᷣ m capitulo diffuſlo ᷣmone teclar atũ eſt · Scõa dif᷑
ferentia ſumnt᷑ ex ꝑte ſigmficatoõis Dꝛo quo notanvũ ꝙ cũ ſacra
mentũ ſ̃ᷣm ꝓrietatẽ vocabuli videt᷑ inpoꝛtate ſandtitatẽ actiue vt
dicat᷑ ſacramentũ a ſacxãdo ſiue qᷓ aliqd ſacrat᷑ non qõlibet ſignũ
dict᷑ ſaccamentũ ſ illud qõ eſt ſignũ ſacre vei actiuũ id ẽ ſacxãtis
ſanctificãtis ſumẽs ſaccamentũ. Ex quibus collig duo eſſe ne⸗
ceſſaua ꝙ aliqua ſigna ꝓue dicant᷑ eſſe ſacxamenta · Oumo ꝙ ſi
gnificẽt rem ſacxã quã ꝓfedõez ſanctitatis hũane impoxtat ratõ
ne illius ꝗᷓ diſpoſitõem ad ſanctitatẽ ſignificãt nõ ipam ſanctita
tem non dicunt᷑ ſacramentũ ſed dio poſſunt ſacramentalia- Dnde
ſandꝰ? Uho · m. 8s· parte q- 6eax. 2. dict & qꝛ res denominatur
a fine complemẽto. diſpontio aſt non eſt finis ſi ip̃a ꝑfedtio: et
ideo que ſigniſicant pfectionè ſanctitatis ao ſanctitatem nõ dicun
tux ſacramenta / ſed ſola illa ſacx amentalia ſunt: vt aqua benedi⸗=⸗
cta ⁊ huivi: hec ille· SGecundũ neceſſauus ad ꝑfectã radonem ſa⸗
cramanti eſt ꝙ tale ſignuz aliquo modo ſit cauſa facre rei ſigmfi⸗=
catiua hac ratõe ſacxamẽta veteris legis nõ debẽt dici ſacram
ta Pue ſ ſigna vel Sᷣm ſacramèta qz non effiaut q figurane:

—— ——

vt dicit magiſter in· · di · 6. Uexda aſſignat᷑ diffexentia ſacxamẽ
taliũ a ſacxamẽtis ex ꝑte effe cuũ qꝛ vt dieit ſandꝰ tho. m. 3. di⸗
6. Bacramẽta noue legis hñt effe dũ in oferendo gram pfecte
morbo ſubuenit᷑ contra quẽ effecũ ſacrxamentũ oromat. GBed ſa⸗
cramẽtalia hñt effedũ in remouẽdo contraras diſpoſitoes vel im
pedimẽta gratie: hec ille. Ecce claxa drã- Dñ idez dodtor de bſ d
Ga aqua ad noſtꝭ ꝓoſitũ ita loquit᷑ m. : di · 2 ‧ Nqua bdicta
nõ dixedte orxomat᷑ ad remediuz p̃ſtandũ ſᷓ ad remouendu Phi⸗
bens· Dũñ datux contra demonũ nequicias « vemalia & omne q
ſacramẽtoꝝ effedũ mmpedire põt. ⁊ WPWiter hoc nõ eſt ſaccamẽtuʒ
qꝛ remouẽs ꝓhibers eſt agẽs ꝑ acaene: ſ eſt ſacxamẽtale quaſi
quedã diſpoſitio ad ſacramenta:? hec ille. Quarta differentia pet
aſſignau ſm ſuꝑius dida in- vi. c ex pte modi oꝑatõms ſiue effe
dentie- qꝛ ſacxamẽta noue legis ex ope opato ſuos oꝑpant᷑ effectꝰ
HNacramẽtalia vero pᷣm oppimon? cõmuniorez ex oꝑe operante⸗
St ita patet clauſſime differentia ſacramttaliuʒ a ſacxamentis ſz
ue ſacramentoꝝ a ſaccamẽtalbus-Quibus aꝓplicatis ad noſtrũ
Poſitũ euidentex collig q aqua bſidicta ſit ſacramẽtale non
ſacramentũ ꝙ exat in hoc vlti. c. declaranoũ. Et ab aliquo dodo
re vocat᷑ ſacxamentũ: ſicut a 9ugone de ſancto vict. li- de ſacxa⸗
mentis qui loqñdo de aqua bnñoida ita dicit. I9ec eſt aũt ſandiſ⸗
catio huiꝰ ſacxamèti ꝙ aqua pemtentiaz ſigmficat . Abi ſacramen
tum capit᷑ lar giſſime ꝓ eo ꝙ eſt ſignum qualiterxcũq; ſacxe non

Wue ſacxamentũ ꝓut ad pñs opuſculi de aqua bndida fineʒ con

ſtituo / cũ ſpe diuim auxilij diugẽdus è ſermo ad materã queſti-

N(QQ NDecuncius axticulus. De Lvirxtute.

Oſt& viluz eſt de Stute aꝗᷓ bñdicte ̊ ꝑp ypetheſim Ple

matis dabat᷑ intellig Pũc ad materia ſiti nxà Pcedit
ſie atio. Oum aut qut᷑ an aq bñdida ſit maiovis tir
tis ꝙ elemẽtale ſacx amentũ altaus ſpẽs ipas ſenſibiles m ſe die=
ſtincte doctoꝛes cõnumerat ↄtra rez otentã ſignatã dicẽtes tua
eſſe m ſacramento eucauſtie / ſcz illud qd è ſacxamentũ tantũ Liczg
ſpẽs pams ⁊ vini ⁊ illud qð ẽ ſacxamentũ ⁊ res ſcʒ coꝛpꝰ xpᷣi ve
ruʒ ⁊ illuo q eſt res tantũ vicʒ ip̃a vnitas corꝑis miſtic- Oo⸗=⸗
no pᷣmo vnaz talem ꝓpoſitõem tanq; fundamentũ rñſioms et ve

utatis ꝗ eſt iſta · Quod ſpedes p̃dicte ſacramentales ſecunduzʒ ſe

hoc eſt ircumſcupto corpe xpi vero nullaz vixtutẽ ſ pecialez ne⸗

efficauã cauſalitatis cuiꝰ? cuq; effedꝰ in aĩa ſuſcpiẽtis ſacrxamentiö

–

Cuiꝰ ꝓpoſitõis vitas ex multiſ doctoꝝ auctovtatibꝰ ſentẽcijs
ratõibꝰ collig᷑ · Orimo qdes ex illo magſtu ſentẽciaꝝ m qrto.
Di ⸗ viij · ca · vl.ita dicẽtis · Rũc qͥd ibi ſacxamentũ ſit ⁊ ꝗd reſ vi
deamꝰ. ſacramentũ ẽ muiſibilis grẽ viſibił foꝛma:· oꝛma iqet qᷓ
ibi videt᷑ ſacxamentũ id eſt ſignũ ſacre rei ⁊ qſi ĩ medio capło
ocludit ſic· SGüt igi hec tua dicẽda: vnũ ꝙ eſt ſacramentũ tatũ⸗
alteʒ ꝙ ẽ ſacramentũ ⁊ res·teꝛciũ ꝙ ẽ res ⁊ nõ ſacramentũ. hec
ille · Ecce qð dicit magiſter ſentẽciaꝝ: cuiꝰ etiã ſentẽcie qſi ĩ eiſo?
Gbis hugo de ſan. vili de ſacxa· ꝙ ſpẽs ſunt tantũ ſacramentũ
id ẽ ſignũõ vei ſacxe? ij qͥd ẽ ſignũ tantũ ſacrxe vei ſᷣm ſe aut ĩ ſe nu
lã habet ᷣtuteʒ. ig᷑ videt᷑ ꝙ ſpẽs ille ſᷣm ſe nullã ſpẽaleʒ habeãt
efficaaã: xp̃i vero coꝛꝑe eircũſcupto· Itẽ idem ponit albeꝛtꝰ ma
gnus in tradtatu officio miſſe vbi poſita illa diſtin de tuũ exi
ſtentiũ iĩ hoc ſaccamẽto dieit: ꝙ ſpẽs ille ſigmficãt ⁊ nõ cauſãt ali
quid. Uuũc arguit᷑ ſi · ſpẽs ille ſᷣm ſe mihil cauſãt igit᷑ nullã habẽt
Stutem cõſequẽtia ẽ mamfeſta.qͥa alias fruſtra vᷣtus illa eſſʒ col
lata ſpẽbꝰ. qa enĩ omis potẽtia omĩs vᷣtus actia dict᷑ ad aliqu?z
adtum oxdmau. fruſtra aũt didtur aliq Stus vel potẽcia que non
reducit᷑ ad aliquẽ actũ· Itẽ idẽ albert? ĩ qᷓrto ſen di⸗ viij· arguit
cõtꝛa dictũ magiſtu ſentẽciaꝝ ſupᷣpoſitũ:? vcʒ ꝙ Panis ⁊ vmũ dic
tur ſacramentũ ita dicẽs omne ſacramentũ efficit qð figurat/ ſ
illud q eſt ſacramentũ tantũ in eucatiſtia nõ efficit id qð figu⸗
rat JIst videẽ ꝙ id qð ẽ ſignũ vel ſacxamentũ tantũ vt ĩ ſtera
dicit᷑ nõ ẽ ſacr amentũ noue leqis tantũ ad minꝰ ei Et rñdens idẽ
albert? ita cũ dicebat᷑ in arg umẽto /ꝙ ſpẽs mhil efficit concedit
dicens · nõ opoꝛtʒz ꝙ ſpẽs materialis ſit effectiua ſi ſigmficatiua.
9ec ille · Itẽ ad idem ? ſan:tho· in qrt o di⸗viij/ ax: i ita dicens·
Gicut ad ſpẽs alioꝝ ſacramẽtoꝝ ſe habet vixtꝰ ꝗᷓ inteuus ẽ que
ſignificatõzg acqrit ex ꝗᷓ ſacrxamentũ efficit ſᷣm hugonẽ · ita in hoc
ſacxamẽ to ſe hẽt ip̃ᷣm corpꝰ xpi:qð ꝑ cõſecxatõeʒ ſub ſpeciebus
illis eſt· vñ ſicut ĩ alijs ſacxamẽtis matevale elementũ nõ ẽ cauſa
Stutis ꝗᷓ in ipo ẽ: nec alicꝰ ſpũalis effectꝰ ĩ homie niſi qſi mediãte
Stute / ᷣm ꝙ ex elemẽ to ⁊ tute vnũ efficit᷑ ita ⁊ in hoc ſacramẽ
to ſpẽs nõ ſunt cauſa coꝛꝑis x pi: nec alicꝰ effeꝰ in anĩa ſpualis
nec mediãte coꝛpe xp̃i fit vnũ ſacxamentũ łec ille · Itẽ idez ſan⸗
tho.ĩ tercia ꝓte q-viij· ax. i· in ſolutõe ſcdi argumẽt eꝰ dez ſentẽ
cie: ⁊ ſub tali foꝛma vᷣboꝛx ſic loquẽs · ſicut eni ſe habʒ vᷣtꝰ ſpus ſ
d aquã baptiſmi· ita ſe habz coꝛpꝰ xp̃i ad ſpẽs paniſ ⁊ vin võ

—.— „— —
„

ſpẽs pams et vini nõ effiaut aliqo / mſi Stute coꝛpors xpi ver⸗
ec ille. Ex quo mamfeſte apparer ex hoꝝ doctoꝝ didtis ipſe
ſpẽs ſacram tales xp̃i coꝛpe crcuſcupte nullã pemtꝰ? habẽt tu⸗
tem ſiue efficadiam ad opandũ quencũꝙ effedu ſpualez ĩ amma
Iſta euam ſentẽèda ommiũ doctoꝝ theologoꝝ qs videum dicẽ⸗
dum ihac parte mhil ꝑ ſe cauſare ĩ ania. ratée ſigmiſcati ⁊ otẽ
ti ſcʒ coꝛpꝑis Xpi veri· No idẽ põt ſic axrguifruſtra Pomt᷑ in ſacꝛa ““
mento Stus puculaus: vbi pnapalit᷑ eſt fontana vtus a qua de⸗ “
pendent pndpalit᷑ omẽs ptculaxes vtutes ſacramẽtales patet G “
fe: ſed ĩ hoc ſacxamẽto eſt fõtana virtꝰ pma ſceʒ ihs xp̃s igit pJe
ter ipm xp̃m contentũ ſub illis ſpẽbꝰ nõ eſt dicend a aliꝗᷓ vixtꝰ?
pticulaus: illa eni eſſet ſuꝑflua: imo ponere talẽ ötutem m ſpẽbꝰ
illis pter ipam fontanã Stutẽ pncpalit᷑ exiſtentẽ eſt dicere xpᷣm
ſub ſpecieb? illis cõtentũ nõ ſufficerxe ad efficacã ſacxamẽti: qo eſ
ſet nedũ miy ſ etiã pfionñ: In alijs aũt ſacx amẽtis vbi nõ ẽ hoc
imõ pſens id q ꝑ eſſentã ẽ fontana vtus ſunt neceſſaue qdã Pti
dpate pticulazes Stutes vt vatoʒ habeant ſalutaus medicine ſpi
ittualis hoc etiam petit cultꝰ xpiane relionis · vt eni tota ſpẽs
pomis ⁊ mẽtis deuotio refeꝛãt ad vẽ cõtentã ſcʒ dim ihhm xðmꝰ· “
nõ ad ſpẽs ipas decuit vt Pter ip̃m corpꝰ xp̃i veꝰ nulla alia ⸗
tus creata ſpualis eſſet in iſtis: Quo iã ſuffidenter ꝓbato patzʒ =””ðU
ꝓPleumatis ſolutio ꝙ in aqua bñoicta mõ ꝗ ſupᷣdictu eſt fit aliqᷓ ð
efficada ad effedus ſup̃notatos. ? ꝙ in ſpedebꝰ ſacx amẽtalibua .
Fi ſe cõſideratis orcũſcupto coꝛpis xp̃i vero:nulla ſit virt? nuk 2
la efficacia ad aliquẽ effectũ cauſandũ in ania patz ²x dictis. Sx
quo patz corꝛelauo ꝙ ex oꝑe opato ſiue ex pte ißiꝰ ſacramenti
nõ eſt maio? Stus huiꝰ? ſacramẽet ſacrabſſmi altaus ſiue efficacie
ſub duabꝰ ſpecieb? q; ſub vna ſpecie· Qum eni radix totiꝰ effica
cie ſacrxamẽti nõ ſit maio: / nõ plemoꝛ/nõ ꝓfectioꝛ ſub duabꝰ ſpe⸗
debus & ſub vna: patet ꝙ eadem efficacia ex parte ſacxamend ẽ
imn commnmcantibus ſub vna ſpecie vel ſub duab?. ex parte dico
ſacramẽti / quia ex parte cõmunicantiũ põt qñq; aliud cõtingere

Tec ſunt reuer endiſſime pater ⁊ dñe que veſt er humlis capella
nus Johßes de turu cremata ad ꝓpleuma p magiſtri petrum anz⸗
glicum Poſnitum / veſtre dnatiom celeuter annotauie que Lveſtre

reue eoilime patmitati Iime ? cot:et cũ omi reue: ca ſento-

J

X
D . .
5 5
2
2
2

‚—
4 1
.
.Z 4
7 3
* 5
. 5
4
.
„ 3
Z .
.
.
=ðJMW!
—
— 4
X .
D
8
2
4 =
.
— 4
/ — ,
5
4
N
1
4
4
1
—
— . —

magiſtrum Johannem de tu

turre cremata:? ſacre theoloee pꝛofeſ
ſoꝛem: ordims predicatoꝝ: tempoꝛe condlij Baſilienſs compi⸗
latus cõtra petrum anglicum hereticoꝝ defenſorxem in bohema⸗
(Drologus. M

pPleuma re ſpondendo magiſtro Johannmi de ragiſio
pumo bohemorum articulo reſpondenti / per magi
L ſtrum petrum anglieù Poſituʒ: notare cu diligẽtia
annotaui ſiquidem pater et dñe eneratoms am pliſſmme: nedum
propleumats titulum memorie conſignans: verum etiam eiuſdez
propleumatis latendis ambiguitatis diſſoluendo nodulos ammũ
Parumper accomodans quodve bemigmſime patermitatis ilu⸗

mnatiſinne ſapientie emendandum offero et ſupplendum. Quiꝰ

quidem pꝛopleumatis videlicet txum aqua benedicta ſit maio

ris efficaci et virtutis ꝙ; ſacramentum ſenſibile altaus.Decſio

iuxta pꝛeſumptum et queſitum duos complectitur articulos
Quoniam aquam bonedictam hexetici tanꝙ; vem mutilem * nul⸗

lius virtutis deudere videntur⸗ De cuius inſtitutõne ac efficacd
virtute per diuer ſa capitula diſtributus erit primus. Secundus

vero axticulus reſpondebit propoſito dubio!

— ¶ Qapitulum primu De trina aqua benedicda.

Mane religionis uius deuote amplectitur * obſeruat.
Ouma aqua benedica eſt que diumis precibꝰ ſacr at᷑

X benedidtur in dedicatõne eccleſie altaus · de qua fit mencio ex
tra de cẽſe: eccle. vel altaris c· Poſuiſti: et c aqua ꝑ ep̃m bene⸗
dicta. Gecunda aqua benedida eſt fontis baptiſmalis de qua de
conſe· i.3. c. m ſabbato ſancto paſce ⁊ penthecoſtes: ſi quis aq;
benedidtam æ conſecratam velit m domum ſuam ad aſperſonem
redpere ante cauſmatis mfuſionem vedpiat-

Gercdia aqua benedi

.

Ga eſt qua cõmuniter aſpergmurm eccleſa:? e qua de conſe· di 3
c. Aquamvbi dictur. Aquam ſale aſpſam populis benediamus

vt ea cũdti conſperſi ſanctificen· Oumms dnobus generbꝰ? aque

ptermiſſis de terco genexe? de quo leuma Poſitum motũ eſt
nunc ſeꝛmo habenvus eſt. Er quzʒ vmuſcniuſq; rei notca a qd

da aque benedicte: per oeneranda

Miunxit mihi nuper paternitas veſtra pater:? pꝛo

„Kiplex genus aque benedidte repeuo / cuius vſum xpi

l
NE

20 Cm

15

F G H J K 1. M. N Focus O Salance Q R S T 0 V

E

—

9

8

6

5

2

— Copyright 4/1999 VxXVMaster GmbH wwW.yxyymaster. com

1

VierFarbsSelector Standard* -Euroskala Offset