Gb505_fol_2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 De arte loquendi et tacendi. Albertanus, Brixiensis 893823 021 11231 08 Tübingen UI mI IIVI Archivfiirn Fr. P Srnhanden 2 6 . Oractatus de doctrina dicẽdi et tacẽdi/ab lbertano cauſidico Pꝛixienſi de oꝛe beate agathe ↄpoſitus. Sub anno. O. ccc.lv. feria quarta poſt vincula petri. Nicio medio ac fim tractatus mei adſit gr̃a ſancti ſpũs. Quomã in dicẽdo multi errat. nec eſt aliquis qui lImguã ſuã ad plenũ vale at domare. beato iacobo hoc teſtãte.Natu⸗ re beſtiaꝝ et ſerpẽtũ ac volucꝝ et ceteroꝝ dom ant / et a natura humana domata ſunt. Iinguã aũt ſuam nemo domare poteſt. Ideo ego albertanꝰ bꝛeuẽ doctrinam ſup dicendo atq; tacendo / vno v̈ſiculo cõpꝛehẽſam. ti⸗ bi filio meo ſtephano tradere curaui. Verſiculus autẽ bic eſt. QAuis. quid. cui dicas.cur. quomõ.quãdo.reqᷓ⸗ ras. Venꝝ quia hec verba in hoc vᷣſiculo cõpꝛehẽſa/ pon deroſa ſunt et generalia.et generalitas parit obſcurita tem. vt.ff. de ĩure fi.ci.l.ita fidei. Ideo illa exponere. et pꝛo modulo mee ſciẽtie / licet nõ ad plenũ ꝓPoſui di⸗ lucidare. Tu igitur fdi cariſſune.cum loqui deſideras a temetipſo incipe debes. ad exẽplũ galli/qui antequã cantet cũ alis ter ſe ꝓcutit. in pꝛicipio itaq; dicti tui/an tequã ad os tuũ ſpũs verba ꝓducat / teipſum / et omma verba in hoc vᷣſiculo poſita requiras ideſt inquiras te ip̃m. et a teipſo non ſolũ qᷓras ſemel /ſz iten queras. nam iſtud reiteracõz ſigmficat ſeu denotat · vt dicas requi⸗ ras ideſt iteꝝ ꝗqᷓras. ſicut em̃ repetere dicit quis ideſt iten petere. ita requĩirere quaſi iteꝝ querere. Equiras ergo in ao tuo a teipſo quis es / quid Dicè vis. vtꝝ dictũ illud ad te ptineat.an po⸗ tius ad aliũ. Mam ſi ad aliũ potius ꝙᷓ ad te di ctũ illud ptineat / illi dicto te immiſcere non debes. B cut em̃ per leges.culpa eſt pmiſcere rei ad ſe non ptinẽ ti. vt dicit regula iuris.ita culpa eſt dicere quod non ad ſe ptineat Salomõ in ꝓuerbijs dixit ˖ Sicut qui ap pꝛehendit a viribus canẽ/ita qui trãſit et impaciẽs cõ⸗ muſcet᷑ altiius rixe Et ibeſul ſyꝛac dixit. de ea re qᷓ te nõ moleſtat ne certaueris. Scðo req;ras teip̃m et a teipſo vtrum in plano et quieto ꝓmaneas ſenſu an vo ira vel aliqua pturbatione ammi exiſtas motus. nam ſi turba tus eſt ammus tuus.a locutione ceſſare debes in mo⸗ tus tui ammi turbatos cohibere ira durãte. Nit emm tullius. Virtus eſt cohibere motus ammi turbatos / et peticões obediẽtes efficere racõi.et ideo tacere debes iratus.quia ait ſeneca Jratus mchil mſi crimĩs loqui⸗ tur. quare etiã catho dicit. Jratus de re incerta ↄten Dere noli. Ira impedit ammũ ne poſſit cernè ven. Et alibi dicit᷑. Lex videt iratũ/iratus nõ videt illã. Vnde ouidiꝰ?. Vince ammũ irãq; tuã/qui cetera vincis.vnde et tulliꝰ dicit. Ira ꝓcul abſit/ cũ qua mi ↄſwerar re⸗ cte poteſt. quia que in aliqua ꝓturbacõe fiũt/ea nec cõ ſtanter fieri pñt.neqʒ hijs qui aſſunt appꝛobari.Qam et petrus alfonſiꝰ? dixit. Qatura hoc habet humana vt ammo quoquo pacto pturbato/in vero falſoqʒ; diſcer⸗ nendo/diſc recõis careat oculo. Et ſi de ira irato atqʒ; iracũdo/ſcire volueris plemꝰ.lege in libꝛo quẽ ↄpoſuĩ de amoꝛe et dilectoe dei et aliaꝝ reꝝ. et de foꝛma vite m titulo de amicida iracũdi hoĩs vitãda.Et certe ca⸗ uere debes / ne volũtas dicẽdi intm te moueat atq; ad dicẽdũ te iuducabit q; appetitꝰ tuus rõm nõ ↄſentiat Nit em̃ ſalomõ. Sicut vrbs patẽs et ſine muroꝝ ambi tu.ita vir qui nõ poteſt cohibè ſpiritũ ſuũ in loquẽdo. Vnde etiã dici ↄſueuit. Tacere qui neſcit/loqui neſat neſat ergo ſtultus loqui/quia tacere non poteſt. Mam et quidã ſapiẽs introgatus cur tantũ taceret.an quia ſtultus eſſet.reſpodit ſtultus tacè non poteſt Et alibi - . ſalomõ dixit. Nuꝝ tuũ et ar gentũ tuũ cõfla.et verbis tuis facito ſtaterẽ.et impone oꝛi tui frenos rectos. Et attẽde foꝛte ne labaris in lĩgua ·et ſit caſus tuꝰ inſana bilis in moꝛte. St iten idẽ ait Qui cuſtodit os ſuũ cu⸗ ſtodit ammã ſuã.q aũt incõſideratus ẽ ad loquẽdũ ſen tiet mala. Et catho dixit. Virtutẽ pꝛimã puto ↄpeſcèẽ lIm guã. Dꝛoximus ille deo/quiĩ ſcit rõm tacè. Cercio reqras teĩm et a teipᷣo in aĩio tuo recogita. quis es qꝗ aliu rep̃hendè vel alij dicè vis vtꝝ de ſimili dicto rep hendi valeas. Mã dixit beatus paulus in epiſtola ad ro. Inexcuſabilis es o homo qui iudicas. in quo emm iudicas al teꝝ teip̃m ↄdẽnas.eadẽ igit᷑ agis qᷓ iudicas. Et in eadẽ epi. ſubicit. Quid ergo aliũ doces / teipſum nõ doces.qui p̃dicas nõ furãduũ/furaris.qui dicis non mechãdũ/mecharis.qui abbommaris ydola/ſacrulegi⸗ um facis/deũ inbonoꝛas. Et catho dixit. Qui culpare ſoles ea tu ne feceris ip̃e. Turpe eſt doctoꝛi cũ culpa redarguit ip̃ᷣm. Nã bñ dicè et male opari/mchil aliud eſt ꝙᷓ; ſe ꝓpꝛia voce dãnare. vt augꝰ? ait. Et al ibi idem ait catho. ltius dictũ vel factũ ne carpſeris vnquã. Exemplo ſimili ne te derideat alt᷑. Quarto reqras a te ip̃o mtra te / quis es qui dicẽ velis. vtu bñ doctus vel mdoctus. et vtꝝ qð dicè velis bñ ſapias.alioqᷓn bene Dicò nõ vales.nã quidã ſapiẽs introgauit quõ optime poſſet dicè qð ſi tmmodo dixeris /quid bñ ſciueris Et iheſuſ ſyrac dixit. Si eſt tibi intellectus reſpõde ꝓxio. ſin aũt / ſit manus tua ſup os tuũ ne capiaris in verbo indiſciplĩato et ↄfundaris. Quinto reqras quis erit ef fectus tue locucõis.qᷓdã em̃ ab micio vident᷑ bona que malũ effectũ ſunt habitura. dixit em ihbeſuſ ſyrac. in oĩ⸗ bus boms duplicia mala muemes. quare non ſolũ pꝛĩ cipiũ ſed etiã finẽ reqrere debes et excogtare. Vnde pamphi. dixit. Pemeipiũ finẽq; rei pꝛudẽtia ſpectat.re rũ fims habet crimẽ et ome decus.vbi pꝛicipiũ finẽqʒ; circũſpice verbi. vt meliꝰ poſſis pᷣmeditati loqui. Sin aũut verbũ qð dicẽ vis dubiũ appareat/vti bonũ effe⸗ ctũ ſit habituꝝ/an nõ. ſuere debes potius ꝙᷓ; dice. nam Dixit petrus alfon.qᷓ fuit poptimꝰ philo.Si dicè me⸗ tuas vñ pemteas: ſemp meliꝰ eſt ꝙ non flat qᷓ; ꝙ fiat. ſapiẽti em̃ magis expedit tacere ꝓ ſe ꝙᷓ; loqui ↄtra ſe. qꝛ paucos aut nemmẽ tacẽdo/multos loquẽdo/circum uentos muems.verba em ſagittis ſunt quaſi ſimilia.fa cile em emittunt /difficule detrahun t᷑. quare dici ↄſue uit. Suolat emiſſum ſemel irꝛeuocabile verbũ. vnde in dDubiis meliꝰ eſt tacè ꝙ dicẽ.ſicut in factis dubijs me⸗ lius eſt nõ fac?/quã facè vt ait tulius dicẽs.vnde pᷣa⸗ piũt.qᷓ vetãt agere qð dubites/an equũ vel iniquũ ſit. Equitas em̃ ꝓ ſe lucet/dubitacõ aũt ꝑ ſe ↄtinet ſigfica cõnem miurie. St ali? dixit. ſi qd dubites non feceris. cũ em iudicio qᷓd negatũ fuerit/fugito. qꝛ vt ſene. di⸗ xit ſolet eẽ in dubio ꝓ ↄſilio temeritas.Et certe ad ĩtel ligẽtiaʒ et expoſicõz huins ſillabe qs multa notari poſ ſent. ſz iſta quĩq; exempla poſita leuitatis cã ſufficiãt. Nedictis notatis / dil igentq; Sup vbo qͤd cogmtis ſup hac ſillaba ꝗs.ſequit vide aliqua expoſicõis cã ſuꝑ hac ſulaba quid.Et certe re quirè debes qd dicas.m pꝛimis vtꝝ verum vel falſum Nit em̃ iheſuſ ſyrac.añ omĩa opa tua verbũ verax ꝓce⸗ Dit a te.et añ omnẽ actũ ↄoſiliũ ſtabile.ſuꝑ oĩa em̃ veri⸗ tas colẽda eſt.que ſola deo facit hoĩes ꝓximos/cũ ip̃ᷣe deus veritas ſit.ipomet hoc teſtãte.cũ dicit. Ego ſum via veritas et vita Si ergo loqui debes verntatẽ oimo de dicas, mendaciũ doloſum pemtus fugato. Nit em̃ ſalomõ in eccleſi. potius eſt diligẽdus fur ꝙᷓ; aſſiduus in mendacio Et alius dirit acquieſcè veritati ſiue a te ꝓlate ſiue tibi oblate. Et etiã caſſiodoꝛꝰ dixit. Deſſi⸗ ma ↄſuetudo ẽ deſpicẽ veritatẽ purã /m qua michil im miſceat᷑ falſitatis. Qã vt idẽ ait.bonũ eſt veꝝ/ſi nõ ali⸗ quid immiſceat᷑ aduerſum. intelligo etiã de ſunplie ve ritate. ait em̃ ſeneca. Oracõ eius qui veritati opã dat/ mmcõpoſita et ſimplex eſſe debet.ita ergo veritatẽ loq debes vt dictũ tuũ habeat pon dus iuriſiurãdi. et ſi m chil intſit int ſumplicẽ tuã aſſercõem et iuſiurãdũ.nã vt idẽ ait,. Dictũ eius qð non habet iuriſurãdi pondꝰ vile eſt. Et iten idẽ dicit m libꝛo de foꝛma et honeſta te vite. Nichil tibi mtſit an affirmes an iures. de reli⸗ gione em̃ et fide ſcias agi vbicũqʒ de veritate tractat Nam et ſi de iureiurã do deus nõ muocat/et inuocatꝰ non eſt teſtis. tñ non trãſeas veritatẽ/ne iuſnicie trãſili as legẽ. Quod ſi aliqñ coherceris vti mendacio. vtere nõ ad falſi/ſü ad veri cuſtodiã. Et ſi ↄtingit fidelitatẽ mendacio redim. non mentieris ſeo potius excuſabe⸗ ris.quia vbi honeſta cauſa eſt/iuſtus ſecreta nõ ꝓdit · tacenda em̃ tacet/loquẽda loquit᷑.ita illi pax eſt ſecre ta trã quillitas. veritatẽ ergo purã dicas et ſimplicẽ. et deũ roga vt verba mẽdacij longe a te faciat. Nam et ſalomõ rogauit deũ dicẽs. Duo rogaui te dñe ne de⸗ neges michi anteqᷓ; moꝛiar, veritate/ et verba mẽdacii longe fac a me. Et ſicut non decet dicere vtra Vitate. ita nec facere. Dicit em beatus paulus m epi.ij ad co rin. Non em aliquid poſſumus aduerſus veritatẽ / ſed ꝓ veritate. et talẽ veritatẽ dicas que tibi credat᷑. alio⸗ quin pꝛo mẽdacio reputaret / et lucẽ veritatis nõ obti⸗ neret. Nã veritas que nõ credit/pꝛo mẽdacõ reputat᷑ ſicut ecõuerſo. vicem veri obtinet q; falſo non credit᷑. St ideo dicit ſupꝛa mẽdaciũ doloſum pemtus fugãdo . r Quia non eſt iudicandus mendax etiam qui dicit fal ſum quod putat veꝝ. quia quãtũ m ipſo eſt nõ fallit/ ſz fallitur. Ec econtra mentitur qui dict veꝝ quod pu tat falſum.nec eſt liber a mendacio/qui om̃e neſciẽs ve rum loquitur.ſciẽs autem veritatẽ mentitur.vt beatꝰ augꝰ dixit. Scðo requiras quid dicere vis vtꝝ ſit ef⸗ ficax aut mane. efficacia emm verba ſemp dicere debe⸗ mus. mama verba pemtus ſiulere. Nit em ſeneca de foꝛ ma et hone.vite.ſermo quoq; tuus non ſit inams.ſed aut cõſuletur aut doceat aut pᷣcipiat aut moneat. St beatus paulus in epi. ad thimo. dixit.pꝛophana et in⸗ ama loqui deuita. Cercio requiras an dicas quod rõ nabile ſit an irꝛeõnabile. rõnabilia verba ſemp ſunt di⸗ cenda. irꝛõnabilia ſemꝑ ſunt tacenda.nam quod rõne caret non poteſt eſſe diuturnũ. qui emm rõnem ſecum poꝛtat vmcit totum mũdum.vnde ſi vis vmcere totum munduũ ſubice te racõm.rõne meũda eſt adoleſcentia. et etiã dici ↄſueuit añ bene adhibita racõ cermt quid optimum ſit. neglecta vero multis implicat erroꝛibus. Quarto requiras/vtrũ dicas quid aſpeꝝn. an dulce et ſuaue. dulcia emm verba ſemp ſunt ꝓferenda. ↄtraria vero tacẽda et pemtus obmttenda. Dixit emm ibeſuſ ſyrac. Cube et pſalteriũ ſuauẽ faciũt melodiã ſuꝑ vt⸗ q; aũt lingua ſuauis Et iterũ wem dixit. Verbũ dulce multiplicat amicos/et mitigat imimicos. vnde etiã di cal ↄſueuit. Silua tenet lepoꝛẽ/ſapientis lmgua lepoꝛẽ St pamphilus dicit. Exdatat et nutrit facũdia dulceis amoꝛem. Quĩto requiras an dicas quid duꝝ an molle mollia emm verba et nõ dura dicẽda ſunt. Nit ſalomõ mollis ſermo frangit iram. ſermo quoq; durus ſuſatat furoꝛem. Sexto requiras an dicas quid pulcrum an pero turpe vel malu,. nã pulcra et hona verba dicẽda . ſunt / turpibus et malis pemtus dimiſſis. Nã dixit bea tus paulus in epiſtola pꝛima ad coꝛintheos. Nolite ſe duci/coꝛrumpunt bonos moꝛes colloquia mala.Et ali bi dicit idem in epiſtola ad ephe. Omms ſermo malus de oꝛe veſtro non pꝛocedat. Et iteꝝ in eadem epiſtola ſubicit. Turpitudo aut ſtultuoquiũ aut ſcurilitas/qᷓ ad rem non ptinent nõ denommetur m vobis ſicut de cet ſanctos. Et ſeneca de foꝛ. hone. vite dixit. N vbis quoqʒ turpibus abſtinẽdo. quia licẽtia eoꝛum impꝛu⸗ dentiã nutrit. Et ſalomon dixit.homo aſſuetus in ver bis impꝛoperi/ non erudit᷑ cũctis diebus vite ſue. ſer mo itaq; tuus nõ ſit turpis/ſed ſemꝑ in gracia ſale ſit conditus. Nit emm beatus paulus m epiſtola ad col. Sermo veſter ſempꝑ in gracia ſale ſit conditus /vt ſcla⸗ tis quomodo opteat vmcuicʒ reſpondere. Septimo re quiras ne quid dicas obſcurum vel ambiguũ/ſʒ dicere debes clarum et apertum. dicit emm lex. Nichil inteſt neget quis an taceat an obſcure reſpõdeat quãtũ ad hoc vt meertum dimittit introgantem. ſcriptũ eſt em̃. Sancluus emm eſt mutũ eſſe/ ꝙᷓB; quod nemo intelligat dicere. Octauo requiras ne quid ſophiſticũ dicas. Nit emm ibeſuſ ſyrac. Qui ſophiſtice loquit᷑ odibilis eſt. omm re defraudabitur. non em data eſt illi a deo gra cia. Nono reqras ne quid mmiurioſum vel otumelioſum dicas vel facias. ſcriptum eſt em̃. multis miurtatur q vm facit muriã. vnde ilpeſuſ ſyrac dixit. Omms miu⸗ rie pꝛoximi nę memmeris. et mqchil agas in opibus in⸗ jurie. St caſſiodoꝛus dixit. Iniuria vnius cõpago to⸗ ta dterit᷑. Et etiã in epiſtola ad collo.paulus ait. Qui emm miuriã facit accipiet quod inique geſſit. Et ſene ca in epiſtola dicit. Nb alio expecta/quid alij feceris. Et hoc intelligo de qualibet miuna et contumelia/et maxime de illa que fit ſub ſimulacõe bom. Nit em̃ tuliꝰ nulla capitalioꝛ eſt miuria qᷓ; eoꝝ que tũc cum maxime fallũt id agunt vt bom vin eſſe videant᷑. murie nãq; et ↄtumelie tam peſſime ſunt.vt non ſolũ cuilibet no⸗ ceãt ſingnlarit/ſʒ etiã regnũ ꝗꝓpterea deſtructõeʒ et mu tacõem qñq; patiat᷑.nam vt ait iheſuſ ſyrac. regnum a gente in gentẽ trãſfert᷑ ꝗpt imuſticlas et murias et cõ tumelias. et non ſolũ a dicẽdo vel faciẽdo alij miuriã cohibere te debes et ceſſare. ſʒ alij volẽti etiã fac vel dicere miuriã obſtare debes ſi comode potes.ait emm tuliꝰ? m libeo pꝛeimo de officijs. Duo ſunt imuſtidie ge nera. vnu eoꝝ qui inferũt.alteꝝ eoꝝ qui ab hijs in qui bus inferunt᷑ ſi poſſunt non ꝓpulſant miuriã .et tam in vmco qui nõ obſtat miurie ſi poteſt ꝙ ſi paretes pr̃is aut amicos deſerat.ſi ↄmode poteſt ideo dixi. quia de mũ ea fieri dicunt que comode fieri poſſunt vt lex nr̃a Dixit. ſi alius tibi miuriã dixerit/tacere debes.nã ſcrip ſit augꝰ? in libꝛo de ſummo bono. gloꝛioſi? eſt miuriam tacendo fugere/qꝙᷓ; reſpõdendo ſupare. Deamo requi⸗ ras ne quid ſedictioſum dicas. quia mchil eſt pmcioſiꝰ in cuitate ꝙᷓ ſedicõ. Vndecimo ne quid ireiſoꝛiũ dicas neq; de amico neq; de immico nec de quolibet alio. ſcrip tũ eſt em.Omicũ nec ioco illudere quidẽ decet. et iten. bonus amicus leſus graui?raſcit᷑. immicus autẽ Pter irenſiones de ſe factas /tecũ cito ad verba puem⸗ ret ac verbera.quibus aũt irꝛiſio de ſe facta Duplicet. ita q; amo: mter eos diminuit᷑. et ſzm regulã amoꝛeis.ſi amoꝛ minuat᷑ cito deficit et raro ↄualeſcit.et certe pt illuſiões cito diceret᷑tibi quod nolles audire. Nã dixit ſalomõ,., Qui temere aliena mamfeſtat vicia / mtẽpeſti⸗ ue ſua audiet crimiĩa. St dixit marcialis. Deridẽs aliũ no inderiſus abibit Duodecimo reqras ne qd doloſuʒ dicas. Dixit em̃ ꝗꝓpheta. Diſpdat dñs vmuerſa labia doloſa. et linguã magmloqꝙᷓ;. Credecimo reqras ne 40 ſupbũ dicas.Nã dixit ſalomõ.vbi fuerit ſup bia ibi cõ tumelia. vbi humilitas ibi ſapĩa cũ gloꝛia Et iob dirit Si aſcẽderit vſq; ad celos ſupꝑbia/et caput eius nubes tetigerit. quaſi ſterqᷓlimũ in fine ꝑder᷑ Et iheſuſ ſyrac dixit Odibilis ẽ coꝛa deo et homibus ſupbia / et execra bilis iniq tas. St iten / obiurgacõ et iniurie annullabut ſubſtantiã. Et domus qꝗᷓ mmis locuples eſt annullabit ſupbia. Demqʒ; reqras ne verbũ ocioſum requiras aut Dicas. ſcriptũ eſt nanq;. de omm verbo ocioſo reddi⸗ turi ſumus rõem. Sit itaq; verbũ tuũ veꝝ efficax non mane. rõnabile dulce et ſuaue.molle et nõ du pulcꝝ et nõ turpe vel malũ.nõ obſcuꝝ.nõ ambicioſum. non ſophiſticũ.nõ imurioſum.nõ ↄtumelioſum.nõ irꝛiſoꝛiũ nec ſedicõſum · Moc demq; trado t:bi pꝛo regula gna li. omĩa facta qᷓ̃ pietatẽ extimacoʒ et verecũdiã nraz ledũt. et vt gñalit dicam qᷓ ↄtra bonos moꝛes fiũt.nec nos facere credẽdũ eſt / vt lex nra dicit. ergo nec dicé debemꝰ?ea. Nit em̃ ſocrates. qᷓ̃ facè turpe eſt. ea nec di cere honeſtũ puto · honeſta igit᷑ ſemꝑ dicè debes. non tm̃ intra extraneos/ſy etiã inter tuos. nec em int ſuos inhoneſtis verbis vti debet / q honeſta int al ios vti de ſiderat. cũ in omĩ pte p neceſſaria vite honeſta eſt St certe mmfimta exẽpla ſuꝑ hoc verbo qᷓd/ ad eius expoſ tionẽ et intelligẽtiã dici valerẽt · ſz hec ad pñs tibi di⸗ cta ſufficiãt. De verbo cui. Nbito ſup hijs duabus ſillabis quis et quid. accedamꝰ ad tractãdũ ſuꝑ dictõʒ cui. Et certe cum loqui deſideras/reqras cui loqᷓris. an am co/an alij. Nmico certe loqᷓ bñ et recte petes. qꝛ michi eſt dulcius ꝙᷓ habere amicũ cum quo tanqꝙᷓ cum teipſo loquaris. nõ tñ amico talia dicas de quibus ꝗꝓpalã dis timeas.ſi poſtea mimicus fieret. Nit em̃ ſeneca.ĩ epi⸗ ſtolis Sic loq̃ris cũ amicis tanqꝙᷓ; s audiat. et ſic vi⸗ ues cũ hoĩbus tanqꝙᷓ ðᷣs videat. et alius dixit ſic hẽas amicũ vt nõ timeas ip̃m fieri inimicũ Et petrus alfõ. Dixit.ꝗpt amicos nõ ꝓbatos pᷣuide tibi ſemel ð mĩcis/ milleſies de aĩcis. qꝛ foꝛſan aĩcus qñʒ fieret micus.et ſic leuius potit ꝓquirè dãpnũ tuũ.ſecretũ ergo tuũ de quo nõ vis vel non pᷣt hr̃e ↄſiliũ tibi habeas/nulli maĩ feſtas Nit em̃ iheſuſ ſyꝛac.aĩco et immico noli enarꝛa⸗ re ſenſuʒ tuũ.etſi ẽ tuũ delictũ noli enarꝛare ſeu denu dare audiet em̃ te et deſpiget te et q̃ſi defẽdẽs pctm̃ tuũ ſubꝛidz te Et aliꝰ? dixit. q d ſecretũ vis ee nem di cas Et ali? dixit. vix eſtimes ab vno celari poſſe ſecre tũ Et ali? dixit ↄſiliũ vel ſecretũ tuũ abſcõditũ qſi m carcò tuo ſit retruſũ. reuelatũ vᷣo te ĩ carcè ſuo tenʒ li⸗ gatũ. quare dirit qᷣ dã ſapiẽs q̃ ↄſiliuʒ ſuũ tenz ĩ corde ſui iuris meliꝰ eſt eligè. nam tueꝰ eſt tacè/ꝙ ut taceat aliũ rogare Nit em̃ ſene. ſi tibipſi nõ impaſti vt taceres qũo ab alio ſilẽtiũ qᷓris Si aũt de ſecreto ↄſuliũ hr̃e uo lueris/ amiaſſimo fideli et ꝓbato illõ ↄmittas.dixit eĩ ſalomõ.multi aĩd ſunt tibi et ↄſuiariꝰ vnꝰ ð̊ mille. Et kato dicit Cõſiliũ archanũ tacito ↄmitte ſodali coꝛpis auxiliũ medico ↄmitte f.deli.immico aũt nõ multũ loqᷓ rs.nec ſecreta tua illi detegas Nit em̃ yſopꝰ.ñ def⸗ dans ſecreta.neq; hijs detegaris. Cũ qbꝰ egiſtis pug ne diſcrimia triſtis St alibi idez. nulla fides hoſti tibi ſit qua talia noſti Dꝛorſꝰ et hoſtilis tibi ſit ꝓſuaſio vi lis St hoc etiã dico tibi ſi cũ mĩco adimitaris in graz. ſcriptũ ẽ em̃.cũ mĩco nemo tute ĩ grazʒ redit. vapoꝛ em̃ odij ſp latz ĩ pectoꝛe inici.nã ſene ait.nũqꝙᷓ vbi diu fu⸗ it igms deficit vapoꝛ, quare idem ait. ꝓ amico acadi potius expedit/qꝙᷓ cuʒ immico viuere. vnde et ſalo. ait immico antiquo ne credas meternuz.etſi huĩlis vadat ccruus nõ credas illi. cautus em̃ vtulitate nõ aĩciaia re uertit᷑ voluntate vt capiat fugiendo q̃ non potuit pſe quendo Et alibi ĩdẽ ait.ĩ oculis tuis illacrimabit᷑ im⸗ micus · et ſi r ĩdit tempus non ſacabitur ſanguine tuo St pe. alfõ · dixit ne te aſſocies immidis tuis cum alios poſſes repire ſocos.que emm mala egeris notabunt. que vero bona fuerunt deuiabũt. Cum ommbus dem qʒ caute loquendũ et faciendũ eſt quia multi credunt᷑ amici qui reuera ſunt immid.quare idem dixit omnes ignotos quaſi immicos ſuſpicandos ait em̃.nõ agre⸗ diaris viam cum aliquo/mſi qñ eum cognoueris.et ſi quiſnam ignotus tibi in via aſſoauerit ſe iterq; tuuʒ mueſtigauertt dic te velle longius ire qᷓ; diſ poſueris et ſi detulerit lanceam vade a dextris. ſi enſem vade a ſimſtris. Item requiras vtrum ſapienti vel mſipien ti loqueris.ait emm ſalo.in auribus inſipientium non loquaris quia deſpident doctrinam eloquii tui. et ite⸗ rum, vir ſapiens ſi cum ſtulto contendat ſiue irraſcat᷑ ſiue rideat non muemet requiem. et iterum non reſpi⸗ cit ſtultus verba pꝛudentie mſi ea dixeris que verſant in coꝛde ſuo.Et iheſuſ ſyꝛac dixit cũ doꝛmienti loquit et qui narrat ſtulto ſapientiã et in fine dicit · quis eſt hic. Item requiras ne cum irriſoꝛe loqueris · ſcriptum eſt em cum riſoꝛe conſoꝛciũ nõ hẽas.loquele eius aſ⸗ ſiduĩtatẽ quaſi toxicã fugias/ſocietas eiꝰ laqᷓus ẽ.alt᷑ nãqʒ affectabilis deſpectõ Et ſalo:dixit.noli ar guè ir riſoꝛem. ne te oderit argue ſapientem et diligit te Et ſeñ.ait.qui coꝛripit irꝛiſorem ipſi ſibi imuriã fa at qui arguit ĩpiũ ip̃e ſibi maculã qᷓrit. Itẽ req̃ras ne cũ lin guoſo vel cuʒ loquaci colloquiũ hẽasait em̃ ꝗpheta. Vir linguoſus nõ diriget᷑ in terꝛa Et iheſuſ ſyrac dixit Terꝛibilis eſt vir linguoſns in terꝛa ſua. et temerari? in verbo ſuo odibilis erit, Et iten;. qui odit loquacita tem extinguit maliciã. et alibi idem. cũ viro linguoſo nõ loquars. nec in ignẽ illiꝰ ſtrues ligna. nec cũ fatu is ↄſuiũ habeas;: nõ em̃ poterũt diligè mſi qui eis pla⸗ cent. Itẽ requiras ne tims multũ loquaris. Nit em̃ tu⸗ lus.Racõ timcoꝝ pemtus abiciẽda eſt. tinos grece/ latine dicit᷑ cams. inde timci dicunt᷑ latrãtes vt canes de quibus et ſimilibus dixit dñs. nolite pꝛoicere mar⸗ garitas inter poꝛcos. Itẽ requiras ne cum maliuolis multũ cõtendas.ait em augꝰ.ſicut igmis quãtomagis ligna ſuſcepit ſemꝑ in maioꝛẽ flãmam erigit᷑ita homo malus quãtomagis rõem audierit ſemꝑ in maliciã exci tatur. et in maliuolã ammã non intrabit ſapĩa.quare catho dixit. Cõtra verboſos noli ↄtendere verbis Ser mo datur cũctis/ammi ſapiẽtia paucis · Itẽ requiras ne ſecreta cũ ebꝛioſo vel muliere mala loquaris. Dicit em̃ ſalomõ.nullũ ſecretũ ybi regnat ebꝛietas. Et alius dixit Garꝛulitas mulieꝝ id ſolu celare nouit qð neſcit Demq; requiras quibus audiẽtibus aliqd dicas. ſcri ptũ eſt em. pꝛoſpice te certũ/ſi vis pꝛoferꝛe ſmiſtrũ. ne lateat foꝛſan cui maledicat idem.Et certe multa exem pla ad expoſicõʒ et intelligẽtiã hui⸗ dictõis cui pom palerẽt.ſʒ in pñti tibi ſuffeciãt. Sup verbo cur. Vnc accedas ad expoſicõ; hui? aduerbij cur. et certe illud aduerbiũ cur cauſam requirit. re gquiras ergo dicti tui cauſam. nã ſicut in factis et faciẽdis/cauſa eſt reqrenda.dicente ſeneca. cuiuſq; facti cauiam require. et cũ mnicia mueneris exitus cog tabis.iĩta etiã in dictis cã eſt req rẽda.et ſic ſicut ſine cã mil agitur.nec mũdus foꝛtuitis caſbus implicat vt . . . * caſſiodoꝛꝰ ait.ĩta ſine cauſa mil dicẽ debes. et ſicut in qualibet re quadruplex cauſa repit᷑.ſcʒ cã efficiẽs.ma terialis foꝛmalis atq; finalis,. ita et in dictis quadru⸗ plex cauſa reꝑpitur qñq;.Cauſa igitur dicti tui/aut ſit pꝛo dei ſeruicõ. aut pꝛo humano comodo.aut ꝓ vtro⸗ q;:aut foꝛte pꝛo amico.aut etiã pꝛo ommbus pdictis. pꝛo dei ſeruicõ. vt faciũt fratres pᷣdicatoꝛes et mmo⸗ res.ꝓ humano comodo vt faciũt cauſidici et alij oꝛa⸗ toꝛes.nam ſcõᷣm beatũ augꝰ.licet aduocato vendẽ iu⸗ ſtam aduocacõem.et iuriſꝑ erito vendere ĩiuſtũ ↄſuliũ. et hoc eñ dicis verbap humano comodo / requiras qd ſit comodũ et quale.debet em̃ eſſe pulcrũ non turpe. quia ſzjm leges.turpia lucra ſunt ab heredibus extoꝛ⸗ quẽda.quare ſene.dixit· Curpe lucꝝ velut diſpeoium fugito.et alius dixit.Lucy cum mala fama damnũ eſt appellãdũ Debet etiã eſſe comodũ moderatũ. ↄpomt᷑ em̃ comodũ ex cõ et modo.nã vt ait caſſiodoꝛꝰ.ſi co⸗ modũ in mẽſurã equalitatis exceſſit/vim ſui nomĩs nõ loabebit. Decet etiã eſſe naturale et quaſi ↄũe id ẽ cũ modo noſtro in alieno.ait em̃ lex naturalit equũ ẽ ne minẽ cũ alterius iactura fieri locupletez. Caſſ.o.vltra om̃s crudelitates ẽ diuitẽ velle fieri de exiguitate mẽ dici Oꝛo utroq; aũt ·i.dei ſzuicõ et humano ↄmodo. di⸗ cũt v̈ba alii ſacdotes et clericei ſeculares pnñapalit pro ði ſuitõ ſcdᷣario ꝓ ſuo ↄmodo viuẽ em̃ debẽt de altan vt de ẽta clamãt: et etiã pau. in epi.i.ad coꝛ.v diat.qᷓ altari deſzuiũt cux altari ꝓtiapãt. ita et dominus qui oꝛdinauit hũs qui euangelium denundiũt de euãgelio viuere. quidã tamen clerici cauſam couertunt.quia pꝛĩ cipaliter dicũt verba pꝛo humano comodo et pꝛo bo⸗ ms pᷣ bendis et ſecũdario pꝛo dei ſeruicõ quod facere non deberẽt. Cauſa vero dicendi pꝛo amico te mouere debet tũc cũ verba ſint iuſta et pulcra.lex em̃ amicicie ſzm tulliũ hec eſt.vt non rogemus res turpes nec facia mus rogatũ.non em pꝛo amico facere debemus quod ad pctm̃ ꝑptineat, nam ſcᷣm regulã amoꝛis non excu⸗ ſatio pcti eſt ſi amici cauſa peccaueris. amici em̃ crimi na ſi ſibi feras facis tua plus. etiã dicit᷑ ꝙ hic peccat qui peccato obſequiũ accomodat.crimen ſibi pat qui nocentem adiuuat. Et ſocius fit culpe qui nocen tem adiuuat. et maxime in re turpi/vbi duplex eſt peccatũ Nit em ſeneca.in turpi re peccare hic eſt delinq̃re. in⸗ noxie em̃ amcũ defendere debes / vt verus defenſoꝛ di caris. ait em̃ caſſiodoꝛus. Ille ꝗꝓpꝛie defenſoꝛ eſt dicẽ⸗ dus / qui defendit mnoxie. pꝛo ommbus vero pꝛedictis libentius verba fundas ptilia ſcʒ pꝛo dei ſeruicõ et ami ci vtilitate et comodo humano. Et licet multa exẽpla ad expoſicõem huĩius aduerbij cur dici valeãt. hec bꝛe uitatis cauſa tibi ſufficiant. Sup verbo quõ. Nedictis auditis et intellectis ſuꝑ cur. expoſi tionẽ et intellectu audias dictõis hui? quò.et certe iſtud quomodo modũ requirit. re quiras ergo modũ dicẽdi. nam ſicut in rebus modus eſt ſeruã dus. De quo dici ↄſueuit. eſt modus in rebus ſunt cer ti demq; fines quos vltra citraq; nequit ↄſiſtere rectũ et ita in dictis ſi modus obmittat᷑ mchil laudabile po⸗ terit muemri. Nit em caſſio. Oodus vbiq; laudabilis eſt: modus itaq; tuꝰ qntuplex ſit ſcʒ in ꝓnuciacõe.ĩ ve locitate.in tarditate.in qualitate et ĩ quãtitate. Vidẽ dũ ẽ igit᷑ qd ſit ꝓnũciacõ. Pronũciacõ ẽ vᷣboꝝ digtas rebus et ſenſibus accomodata et coꝛpis moderacõne. bec em̃ intm̃ excellit vt ſim ſnĩiam marcitulij qᷓ dicit. in⸗ docta actõ laudabilẽ actũ ↄſequi t᷑ſi optime ꝓferat᷑.et qruis expolita ſi ndecent pᷣdicet᷑/ ↄtemptũ irꝛiſionẽq; mereat. In pꝛonũciacõne itaq; pꝛimũ exerceri debes vocis et ſpũs moderacõem.et coꝛpis et lmgue motus Vicia quoq; ſiqua ſunt oꝛis/diligenti cura em endan⸗ da ſunt ne verba ſunt inflata vel alienata vel in fauci⸗ bus frẽdentia/nec vocis immamtate reſonantia. non aſpera frendẽtibus vel hinatibus labijs pꝛolata/ſed pꝛeſſim et equaliter et leuiter et clare pꝛonuctata. vt ſuis quoq; lre ſoms enuncient᷑· et vnũquoꝛq; verbum legituno accẽtu decoꝛet᷑ nec immoderato clamoꝛe vo⸗ aferetur, nec oſtétacõis cauſa frangatur oꝛa cõ. verũ pꝛo locis rebus cauſis et tẽpibus diſpẽſanda eſt.am alia ſimplicitate narꝛãda ſunt. alia auto:itate ſuadẽ⸗ da.alia cum indignacõne depꝛomẽda. alia miſeracõe flectenda Ita vt vox et oꝛacõ ſemp ſue cauſe ↄuemãt obſeruãdũ eſt vt recta ſit facies/ne labia diſtozꝛ quean tur. nec immodicus hiatus nec ſupmus vultus. nec de iecti in terꝛã oculi.nec incliata ceruix. nec eleuata aut depꝛeſſa ſuꝑpculia. quia mchil poteſt complacere quod non deceat. Et ſcoõm tulliũ Caput artis eſt dicere ꝗᷣd facias. Iabꝛa lambere vel moꝛdere eſt defoꝛme . cũ etiã mim dir̃fimendis verbis modicus debeat eſſe eoꝛum mo tus. oꝛe nõ magis ꝙq; labijs loquedũ eſt.dicenda quo⸗ qʒ ſunt ſubmiſſa leut. incitata grauit. inflexa mode⸗ rate. Cum magna dicumus grauiter pꝛoferenda ſunt. cum parua dicimꝰ? ſubtuiter. cum mediocria tempate. nam m puis cauſis mchil grãde / mchil ſublime dicen⸗ dum eſt / ſ leu ac pedeſtri moꝛe loquendum. in cauſis vero maioꝛibus,. vbi deo vel homim ſalutẽ referimus plus magmficẽtie et ful goꝛis exhpibẽdũ eſt. in tẽ patis vo cauſis vbi mchil agit᷑ mſi vt auditoꝛ delecte᷑ mode rate dicẽoũ ẽ. h quis de rebus ma gms qſq; dicat· nõ tñ grand't dicé dz. cũ ergo aliquis laudatvel vituꝑar tempate dicere debet. Nam ſeneca de foꝛ.et hone. vi⸗ te dicit. Lauda pꝑce/ vitupa pcius. Similit eſt rephẽdẽ da mmia laudacõ/ſicut immodęrata vitupacõ.hec em adulacõe/illa mal igmtate ſuſpecta eſt. in pnñtia em̃ ſui aljquis laudari nõ debet.ſcriptũ eſt em. audare pꝛe⸗ ſentẽ nec ledere decet. In velocitate et tarditate etiã modũ requiras. ven tamẽ aliũ in dicẽdo ꝙq; faciendo. non em debes eſſe velox ad loquẽdũ/ſed tardus cum moderamiĩe ↄpetenti.Nit em beatus iaco.in epi.ſua. Eſto velox ad audiendũ/tardus vero ad loquedum/et tardus ad mã. St ſalomõ dixit. Vidiſti hommẽ velocẽ ud loquendũ /ſtulticia magis ſupanda eſt ꝙᷓ illius coꝛ⸗ rectio. St caſſiodoꝛus dixit. Mec eſt regalis ꝓculou⸗ bio virtus.tardius in vba pꝛoꝛũpere/et celerio neceſſa ria ſentire. Similit᷑ in iudicãdo tardꝰ eſſe debes.ſcri ptũ eſt em. Optimũ iudicẽ exiſtimo qui cito intelligit/ et tarde iudicat. deliberare em vtulia moꝛa eſt tutiſſi⸗ ma. Inde etiã dici conſueuit. Nd pemtendũ pꝛoperat qui clto iudicat. cõpetens em̃ moꝛa in talibus non eſt repꝛobanda, Nam dici conſueuit· Omms moꝛa odioſa eſt/ſed facit ſapientẽ. Similiter in conſilijs requiras tarditatem. /et non velocitatem vel feſtinantiam. ſcri⸗ ptũ eſt em̃ de conſilijs. Quid diu tractaueris id puta rectiſſimum.velox em ↄſiliũ ſequitur pemtẽtia.Et ſene ca dixit. Cria ſunt ↄtraria oſilio. ſeſtinãtia. ira.et cu⸗ piditas. In faciendo autẽ poſt deliberationẽ/veloci⸗ tatẽ exercere debes. Nit em̃ ſeneca in epiſtolis. O mus dicito ꝙᷓ; facias. Et diu deliberato/cito facito. Celeri⸗ tas em gratum facit beneficiũ. St ſal omon dixit. Vidi ſti virum velocem in omm opere ſuo coꝛã regibus ſta⸗ bit. nec erit inter ignobiles. Et iheſuſ ſyrac dixit. In omibus oꝑbus tuis pelox eſto/et omms minfirmitas nõ occurret tibi.non tñ tantam velocitatem exerceas/ que opis ꝓfectionẽ impediat. in quãtitate inſuꝑ modũ reqᷓ ras nõ multa dicẽda.nã in multuoquio nõ deeſt p ctm ESt ſalomõ mn eccle.dixit.multas curas ſequunt ſomma et in multis ſermoĩbus muemt ſtulticia. St alibi dixit idẽ. in omĩ ope erit habũdãtia.vbi aũt verba plurima ibi frequẽter egeſtas.et ſeneca dixit. Nichil eque ꝓde⸗ rit ꝙᷓ; quieſcè.et cũ alijs loqui mĩma/ſecũ autẽ multa. moderate tñ loqui et tacere debes. paphilus dixit· nec mmiũ taceas/nec vba ſupflua dicas Nudeas er go plu⸗ rima/reſpõdeas vᷣo pauca. vt quidã philoſop:?2 dixit. nam et ſocrates dixit Omibus placere potis / ſi geſſeris optima. et locutus fueris pauca. In qualitate demq; tacẽdi modũ reqras ſcʒ dicẽdo bñ.ſcriptũ eſt em̃.pꝛĩ⸗ cipiũ amicicie eſt bñ loqui. male dicè vero eſt exoꝛdiũ mimicidaꝝ. et dicẽdo vᷣba leta honeſta lucida et ſim⸗ plicia ↄpoſita plano oꝛe.vultu quieto.facie ↄpoſita. ſi⸗ ne mnodato cachino. clamoꝛe nullo ꝓlata.de qbus ſa lomõ dixit.fauijs mellis verba ↄpoſita.dulcedo amme et ſamtas oſſiũ. St hec ad expoſicõeʒ et intelligentiã bunus dictõis quõ ſufficiãt. Vp eſt demq; vidẽ de intelli De vbo qñ. getia et expoſicõe huiZaduerbij qñ. certe iſtud qñ tꝑs requirit· Nequiras erso diligent tps Dicẽdi/ſimul et oꝛdinẽ. aĩt em iheſuſ ſyrac.hõ ſapiẽs ta cebit vſq; ad tps.laſciuꝰ aũut et impꝛudẽs nõ obſerua bit tẽpus. ſeruãdo ergo tꝑs ſequaris verbũ ſalomoms Dicẽtis. tẽpus dicẽdi et tꝑs tacẽdi.magna em̃ res eſt. pocis et ſuẽcij tẽpamẽtũ. vt ſeneca dixit. Serua itaq; ſilẽciũ / donec loqui fuerit neceſſariũ. et nõ ſolũ tuũ ſi⸗ lẽciũ ſerua/ſʒ etiã alioꝝ ſuẽciũ expecta. expectare igt tempus dicẽdi debes donec tibi pbeatur auditus. Nit em iheſuſ ſyrac. Vbi non eſt auditus/nõ effundas ſer⸗ monẽ. St impoꝛtune noli extollè inſipiẽtiã tuã. impoꝛ tuna em̃ eſt narꝛacõ tua/qñ tibi non pbetur auditus. et eſt quaſi muſica in luctu/impoꝛtuna narꝛacõ.et qui narꝛat verbũ non attẽdenti/quaſi qui excitat doꝛmien tem a graui ſomno. Et non ſolũ m dicẽdo alis / ſz etiã m reſpõdendo tẽpus expectare debes.nã ſcriptů ẽ ne ꝓperes reſpõdere/ donec fims fuerit intro gacõis. Nam vt ait ſalomõ. Qui pꝛius rñdit añ quã audeat / ſtultũ ſe eſſe demõſtrat et ↄfuſiõe dignũ, Similit/qui pꝛius lo quit᷑ qꝙᷓ; diſcat/ad vtẽptů et rreiſionẽ werat. Vñ iheſus ſyrac dixit. nte iudiciũ para ĩuſticiã. et anquam loqꝗᷓ ris diſce. Singula ergo ſuo loco et tpe dicẽda ſunt /p⸗ poſtero oꝛdĩe pemtus obmiſſo. Nã ſi de pdicacõe loqͥ Deſideras tpe ↄgruo pꝛius hoſtiarã dicas.poſtea vo allegoꝛiã.tereo tropologiã. Si vero de epiſtolis tra⸗ ctes.pꝛimo loco et tpe pone ſalutacõem.ſcðo exoꝛdiũ terao narꝛacõem, quarto peticõem.quĩto ↄcluſionem. Si aũt de ↄcionãdo et ambaſiatis faciendis ſtudeas peimo loco et tpe ſalutacõem dicas.ſcðᷣo vero ↄmẽda⸗ tionẽ/tã illoꝝ ad quos ambaſiata dirigit᷑ ꝙᷓ ſocoꝝ te cum ambaſiatã poꝛtã tiũ. tercio ambaſiatã ſiue narꝛa⸗ tionẽ eius qð tibi impoſitũ fuerit. quarto exhoꝛtacõe; Dicendo ſuaſoꝛia verba ad ↄſeq̃ndũ id qð poſtulatur. Quito peticõez allegãdo mõ quo id qð poſtul at᷑ fiert valeat. Sexto exẽpli peticõem inducẽdo. et exẽpla de rebus ĩ ſimil ibus negociis factis et obſeruatis.vij. de⸗ mq;ʒ aſſi gis ſufficiẽtẽ rõem ad oĩa p̃ dicta.et hoc faci⸗ as ad exẽplũ gabaelis qᷓ cũ miſſus eẽt a deo ad beatã vgi· ma.pꝛimo poſuit ſalutacõʒ dicẽs.a.m.ſcõo ↄmen⸗ dacõʒ di. g. p.d.t. tcio ↄfoꝛtacõʒ di.ne ti.ma.quarto vo pomt annüciacõz dicens. Ecce ↄcipies et pa.filiũ. M Qumto poſuit modi expᷣſſionẽ.cum dixit.ſpũs ſan 19 ſupuemet in te / vtus al. ob. tibi. Sexto poſuit exeplũ. cũ dixit · Elizabeth cognata t.pa. fi.m ſe.ꝛc. Septimo aſſignauit ſufficientẽ rõem ad pᷣdicta/cũ dixit.quia nõ erit impoſſibile apud deũ ome verbũ. Si aũt ex legibꝰ et decretis et decretalibus tractare volueris pꝛimo tẽ poꝛe et loco l̃aꝝ ponas.ſcdᷣo caſum.tercio lr̃e expoſi⸗ tionẽ. quarto ſimilia. qᷓnto ↄtria:ſexto ſolucões.et ſic de qualibet ſciẽtia que ad eã ptineãt ſʒm pꝛiꝰ? et poſte rius ſunt dicẽda. hec demq; exẽ̃pla ſuꝑ hoc aduerbio qñ ad pñs tibi dicta ſufficiãt. u aũt ex ingemo tibia dDeo pᷣſtito multa ſuꝑ hoc et ſuꝑ quolibet verbo huius vſiculi/ꝙ tue volũtatis arbitrio potis excogitare.Nã ſicut ab abcdario ommis ſcripture lr̃e voluunt᷑ /ita ſup hoc vᷣſiculo qᷓcquid dici vel tacere debet fere poſſet in flecti. Mãc igit᷑ doctrinã ſuꝑ dicẽdo vel tacẽdo bꝛeui cer ↄpᷣhẽſam / tibi et aliis fratribus tuis lr̃atis ſcribere curaui., quia vita lr̃atoꝝ potius in dicẽdo ꝙᷓ m facien do ↄſiſtit. Seneca hoc teſtãte/quĩ ait. Stulta ẽ et mi⸗ mme ↄuemẽs lr̃ato viro/occupacõ exercẽdi lacertos. et dilatãdi virtutẽ. Si aũt ſuꝑ faciẽdo volueris habẽ doctrinã.detrahas de iſto vᷣſiculo hoc verbũ dicas. et loco illiꝰ ponas hoc verbũ facias.vt dicat᷑.quis quid cui facias cur quõ qñ reqras. Et ita fere omia ꝗᷓ dicta ſunt ſupꝛa et multa alia/potuerũt ad hoc verbũ facias vti. Miis demq; auditis te circa p̃dicta exercit acõe in⸗ tentiſſima. et vſu acri exerceas. nam exercitacõ naturã et ingemũ ſepe vĩcit. et vſus ommũ magiſtroꝝ pᷣcepta ſupat. St ſic poteris doctrinã dicẽdi et faciẽdi in pꝛõ⸗ ptũ habere. Deũ inſuꝑ adoꝛo/qui michi donauit pᷣdi⸗ cta tibi narrare. vt ad etna gaudia nos faciat ꝓpuemre Nmen⸗. 5 ⸗ — 4 „ . 3 2 4 = — . — — Archivfliirn vorhanden . . * . 7 —– 1 — . . . 4 „* . . . . — 4 N . 4 1 4 4 7 £ = * Tractatus de doctrina dicẽdi et tacẽdi/ ab Abertano cauſidico Gꝛixienſi de oꝛe beate agathe ↄpoſitus. Sub anno.O. ccc.lv. feria quarta poſt vincula petrt. icio medio ac fim tractatus mei adſit gr̃ᷣa ſancti ſpũs. Quomã in dicẽdo multi errãt. nec eſt aliquis qui linguã ſuã ad plenũ vale at domare. beato iacobo hoc teſtãte.Natu⸗ re beſtiaꝝ et ſerpẽtũ ac volucꝝ et ceteroꝝ dom ant / et a natura humana domata ſunt. linguã aũt ſuam nemo domare poteſt. Ideo ego albertanꝰ bꝛeuẽ doctrinam ſup dicendo atq; tacendo / vno vᷣſiculo cõpꝛehẽſam.ti⸗ bi filio meo ſtephano tradere curaui· Verſiculus aute bic eſt. QAuis.quid,. cui dicas.cur.quomõ ·quãdo.req⸗ ras. Ven quia hec verba in hoc vᷣſiculo cõpꝛehẽſa/pon deroſa ſunt et generalia.et generalitas parit obſcurita tem.vt. ff. de ĩure fi.ci.l.ita fidei. Ideo illa exponere. et pꝛo modulo mee ſciẽtie / licet nõ ad plenu Poſui di⸗ luadare. Tu igitur fili cariſſime. cum loqui deſideras a temetipſo inciꝑe debes.ad exẽplũ galli/qui antequa cantet cũ alis ter ſe ꝓcutit. in pꝛicipio itaq; dicti tui/an tequã ad os tuũ ſpũs verba ꝓducat / teipſum / et omma verba in hoc vᷣſiculo poſita requiras ideſt inquiras te ip̃m. et a teipſo non ſolũ qᷓras ſemel /ſ iteꝝ queras.nam iſtud reiteracõz ſigmficat ſeu denotat · vt dicas reqii⸗ ras ideſt iteꝝ qᷓras. ſicut em repetere diei᷑ quis ideſt iten petere. ita requirere quaſi iteꝝ querere. Equiras ergo in aio tuo a teipſo quis es / quid Dicè vis. vt dictũ illud ad te ptineat.an po⸗ tius ad aliũ. Nam ſi ad aliũ potius qᷓ; ad te ði ctũ illud ptineat / illi dicto te immiſcere non debes. Si cut em̃ per leges. culpa eſt ꝓmiſcere rei ad ſe non ptineẽ ti. vt dicit regula iuris.ita culpa eſt dicere quod non/ * * 25 20 10 S TI O V O Balancde Q „ Focus N H J K 1. G E F D VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset D 9 Copyright 4/71999 VxXVMaster GmbH WwVW.yXyVWaster. Com