Gb482_fol_2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 De universo Guilelmus, Arvernus . 8 — —l “ð „ ð õl ”MD * õ 18 õ = „ 4 5 . S 8 = — 5 õü — ——— 1 . — — — E . . . . õ . ðð 1111ä)i – è — 2= — . „ R . 4 4 4 N 12 45 11898323 021 EK — — — - — — — — — — — — — — — — — — — — — — „ SA Ae rð N ser . „ . . . . 6 * . “ X. . 0 . ⁶ . Indpit pma pars huie paris Builber mi Pariſieñ.de vniuerſo. citur ſᷣm duas intenti⸗ ones quarũ altera eſt phyloſophia cõpleta um ſcientiaꝝ phyloſo- 17 –Pphbicarum quẽéadmo⸗- dũ vninerſum aggregatũ ẽ ex omnibꝰ q ſunt. et eius totalitas nõ eſt. niſi collectio omniũ eoꝝ. Hocautẽ manifeſtũ eſt ex p/⸗ vnũquodq; ſcibiliũ ad totum aggregatũ Pea; ad ſcientiã aggregatã ex omnibus ectevereq; ppyloſophanterin ilis Hon Enimhac decauſa ſola inueſtiganda ſunt magnalia. ac mirabilia creaioꝛis. vt co- gnoſcanturquin 72 cantur otlus vt ipſe magni tur et agnoſcatur eſſe deus ac diuinis ſe⸗ culoꝛumyet ſuadeatur ꝑ hoc vel ponius in a copleia geratur animabus humanis honoꝛiſicẽ⸗ ex aggregatiõe omni/ claa cultus ipſius. Cognilio quippe ſola et enarratio laudu atq; magnaliuũ ipiꝰ non ei debetur nec ſola perſcit animas nr̃as. ſed veritas atqꝗ; ſinceritas vltime venera tionis eſt ei debitapꝛopter ſupeminentiã gloꝛie ſue ⁊ altimdinis/æ animabus etiaʒ poꝛtione quoniã queadmodum ſe haber noſtris debita eſt ſicut nobilis ꝑfectio ea rum et ipᷣa etiã ẽ humane vite decoꝛ vnic⸗ ex omnibꝛ ſcibilibus. Sic ſcienciaru vna et decus eximiũ.Aliaſq; quoq; iam didi⸗ ciſti. quia ꝗ ſic ppyloſophant᷑ et animas Hoc autè eſt vt iam dixim⸗ phyloſophia . ſuas miſerabiliter decipiunt et cõtra ipᷣaʒ completa in totalitate ſua. Huius vero ex veram ppyloſophyam quinq; modis pec emplum eſt ſcientia de triangulo ⁊ ſciẽtia de circulo que partes ſunt indubitãter ge⸗ ometrie complete.quẽadmoduʒ trianggu lus et circulus partes ſunt vniuerſi ꝑ geo metriam men ſurabilis ſeu cognoſcibilis. Sicnumerus et magnitudo continua ad aggreg atũ ex ambabus ⁊ eodẽ mõ ſcien tie de hujs ad ſcientia aggregatam ex am babus ſe habent. Altera vero intentione ſcientia de vniuerſo ẽ ſ. ciencia de ipſo per modũ quo ẽvniuerſum hoc ẽ de hijs que ſunt eiꝑ modũ iſtuʒ videlicet inqnantum eſt vniuerſum ⁊ hoc nominabo ⁊ nume⸗ rabo et ꝓſequar inquiſitione ꝑſcrutata ꝑ vias pꝛobationũ et declarationũ ꝑ ques acquiret tibi certitudo eoꝝ ſi deꝰvoluerit Mlilla ſcientia ſit pars ſecunda pᷣmi ſapiẽtialis acdiuinalis magiſterij ꝓpter duag uſas. 9 nõ intelligo hic niſi vniuerſitateʒ = creatoꝛisſ ſine dicam vniuerſuʒ ne ome ſiue mundũ ſimpliciter. hoc ẽ abi gerereninaffonis adiectione vna eſt in entio apud me triũ iſtoꝛu. entia de vniuerſo p modũ iſtum eſt ſcien⸗ tia de omniſcienniaq; de mundo ſimplici ſer ſaenri vna eſt. ⁊ eſt pars ſecũda pᷣmi apientialis ac diuinalis magiſterij. Hoc erN —— . eſtSEpaonpter duas canſas quarũ allter eſt honoꝛ et gloꝛia creatoꝛis qui ẽ finis p⸗ cipuus et vluimus totius ſapientialis di/ uinaliſq; magiſterij pꝛopter bunc finẽ em phyloſophantes in rebus huiuſmõi ſoli Quare ſci cant. eimuũ quia vacuam eam faciunt et inanem ab eo qð potiſſimũ continere de bet videlicet gloꝛia ſeu gloꝛificationẽ crea toꝛis. Secũdo quia ſterilem eam faciũt a ſfructu ſuo ꝗ ẽ remuneratio felicitatis eter ne. que in nouiſſimo expectatur. Tercio quia defoꝛmem eam faciũt ac detruncata Finẽ ab ea hmoi detrũcantescum pᷣcipua eius pulchꝛitudo ac ſpecioſitas ĩ hoc fine ↄſiſtat quemadmodum ſi pauo decande tur cuius pulchꝛitudin imæ cauda ↄſiſtit. Quarto ſtultam eam faciũr inis pars maxima in — antu ad ſeipos dum magis ex ea ſtulti q; vere ſapientes efficiunt᷑ ex ea quippe ſtul re non ſapiẽter ⁊ viuũt ⁊ operant᷑. Quin to iniurioſam ⁊ cõtumelioſam illa deo ef ficiunt duʒ illam gloꝛie ſue inaniſſime ap⸗ plicant gloꝛificani ex illa inaniter ⁊ nõ cre atoꝛẽ gloeificare veneratione congrus cn piẽtes. Hmõi ergo homines nõ phyloſo „ „ ito igitur in mis quiavniuerſũ phos verinominis. Sz ppyloſophoꝛum 5 ſimias ridiculoſiſſimas e vtiq; vere ſunt eputate. Secũda cauſa e deſtructo erro ris qui ſunt ci ca vniuerſuʒ ſiue de vniuer ſo erroꝛuy inqntũ quibus declinaf a vijs veritatis ⁊ ſemitis rectitudinis pꝑ quas ad hunc finem ſcilicet vere ppyloſophatiõis venitur. Sunt etiaʒ iſti erroꝛes quia eon qʒ gloꝛie dei ↄtradicit᷑ vt vel dimidiꝰ de⸗ ⁊ nõ inultimale pfecnonis pfectus putet vel indignus omi gratiarũactione omni q; bonoꝛifictia. vtpole qui nec aliud nec aliter poſſit vel nüqᷓ; potuerit facere q; fa ciat vAanigfinon curet. qd agatur in rebus humanis vel circa eas eſſe benitis . A8 ſe magnifice quia eoui GAι ααπι Prk DE Z reeP T Pars pꝛima de vnuerſo negauerunt. Sunt et alii erroꝛes quibus et omnis lex contradicit et eiſdẽ ab omm lege contra dicitur necↄtenti fnerunt. Pu iuimodli erronei ſic imminuere gloꝛia dei „ ⁊ euacuare ſpem cultoꝝ ipᷣius quin exvm nerſo eternitate attribuere auſi ſunt pto bationibus ſe hoc poſſe aſtruere attenta⸗ ueruũt. Maniteſtũ igitur eſt quia erroꝛes — iſtos deſtruere et ptradictionibus bmõi erroneoꝛũ reſpondere queſtioneſq; eoꝛũ diſſoluere veritatẽq; contrariã aſtruere pᷣ ſentis ꝓpoſiti eſt intentionis mee ac deñ derij in hoc tractatu ſi deus voluerit. Ni acto: vniuerſi eſt vnus rationibꝰ ſtabiũiter et erroꝛ: manicheoꝛum ſimul de ſtruitur. Zco igitur quiavniuerſo ẽ vnitas qua et ẽ et dicit᷑ vniuerſum. ⁊ aclo ſublimis quoniã ipᷣe ẽ vnus⁊ quoniã no eſt ei alter cõtrarius.et hic declarabo tibi ꝑ vias ꝓbationũ nõ quemadmodũ in me phyloſophie pᷣma pꝑte declarat᷑. Sed Peoballonipe facullimis et pene vulgari bus quoniã huiꝰ erroꝛis auctoꝛes ̃m vẽ Hicẽ erroꝛ pᷣmus cuius deſtructioni inten ic igit erroꝛ oꝛ/ toꝛes vulgares hic eſt bꝛeuis intellectus ? auce excitationis homines ſeduxerũt.⁊ do in hoc pᷣmo capitulo.hic igit erroꝛ oꝛ/ tũ habuit a regione ꝑſidis ⁊ auctoꝛ eiꝰdi ctus ẽ manij. Unde et ſequaces eius ma⸗ nicheos nominat gens xpᷣianoꝛũ et cepit erroꝛ iſte fere cũ ipᷣa lege xpᷣianoꝝ. Fuitqʒ; ⁊ẽ adhuc nõ ſolũ ꝑnitioſiſſimꝰ.Sed etiã dioaigue ꝑſequi ⁊ ectermĩare vſq; dna maia patiſimos atʒ ꝓmptiſſimos peſtilentiſſimus quapꝛopter ipᷣm enã gla/ hodie nõ deſiſtit. Hoc etiò nõ min⸗ gens hebꝛe⸗ . /oꝛũ aut ſaracenoꝝ faceret.ſi apud eos in/ r d eniret᷑. Hic ergo ſeductoꝛ et falſiloquẽs poſuit duo ſſe ineini duos eſſe deos ⁊ nominauit aerũ deũ lucis et deũ beni gnũ.alterũ vᷣo deũ tenebꝛarũ et deũ ma/ lignuʒ. Sic poſuit ⁊ duo vniuerſa duoq; regna duas etigꝗ geẽtes.⁊ vocanit eas iuxta pᷣdictas noĩalcões gentẽ luct ⁊ gnetẽ tene bꝛau. Regnũ luct ⁊ regnũ tenebꝛaꝝ Sub ſtancias etiã diuiſit iuta modũ iſtũ q̊s greci vocãt eudemoneslauni vo anglos bonos dixit a ðᷣo bono ⁊ gꝛincipe luct cre alos eiuſq; miſtros eẽ.Quos auũt vocant cacodemõesllatini vo angelos malos vł dyabolos poſuit a pꝛincipe tenebꝛaruʒ et deo maligno creatos eẽ eiuſq; eẽ miſtros * poſ nita⸗ grietatẽ int pꝛincipes iſtos 1bel lũ nõ ſolũ ꝓpetuũ. Sʒ elig eternũ ⁊ inter regna et geẽtes eoꝝ. Sut ⁊ alia delramen ta ⁊ mir abilia earũ etia rami multi errort iſiius às pſequi nõ eſt intetionis mee bic Ra dices erroꝛis manicheoꝝ extirpat᷑ per rattones methaphyſicas. ¶AUNpꝛimis igit᷑ cõtra ipᷣaʒ ra dicem ac radicale fundamentuʒ erroꝛis iſtiꝰdiſputandũ erit Dico ergo qꝛ queua ⁊ etemanmeceſſe habẽt ↄſequenter onere. Utrũq; eẽ neceſſe eẽ ꝑ ſejet ꝓpter oc ſimplex ĩ vltimate ſimplicitatis.Si eĩ ꝗaliquo modoꝝ alterutrũ eoꝝ ect cõpoſi/ tũ eẽt ex neceſſitate partibile ⁊ ꝓpter hoe haberet aliquo mõ ꝑtesquare neutrü eo rũ eẽt pꝛincipiũ ſimplxr cũ vtrũq; haberet ÿ.ri eius qui eſt benedictus deus et vomulta pꝛioꝛa ſe vlet ꝑtes ſuas ſiue cõpo nentia ſua. oẽs ei ꝑtes ⁊ oia ↄponẽlia pꝛi oꝛa ſunt toto ſuo qð cõponũt. Ampliꝰ neutrũ eoꝛũ erit neceſſe eſſe per ſe ſm hoc imo vtrũq; erit poſſibile eẽ ꝑ ſecuʒvtrũq; ſit cauſatũ ab ipᷣis ꝑtibꝰ cõponẽtibꝰlola⸗/ litatẽ ipiusſoĩno eĩ cõ poſitũ quolibʒ mo⸗ doꝛũ cauſatũ ẽ partiũ ex ꝗbus oſiſtit tota litas ipiuset etiã cõpoſitoꝛũ adunat ſeu aggregatis ples illins ⁊ adducètis in tota itatẽ ipius. Tam unte declaratũ e i pꝛima pte pꝛme phyloſophie qꝛ om̃e hmoicau⸗ atu ẽ poſſibile eẽ per ſen ẽ recipiens eẽ ſu pꝛa ſeqð ẽ aliud ab ipᷣo ⁊ ꝓpter hoc eſt in eo potẽcisliter ſiue poſſibiluenquoniaʒ ẽ ei accidenshoc ẽ adueniẽs ei ⁊ receptum ab ipᷣo ſupꝛa tota completa eſſentia ſuam eẽ eĩ om̃e qð dat/a cauſa hmõi ſuo cauſa to ſepabile ẽ ab illo ſaltẽ intellectu et ome receptũ a ſuo recipiente ⁊ generaliter om ne eẽ cũ fuerit aliud a ſuo ente ſeparabile ab ipᷣo eẽ mõ quo diximus. Omne aut a quo eius eẽ ſeparabile ẽnõ habet illud niſi poſſibiliter ſiue potencialiter ⁊ ita nõ hʒ illud ea neceſſitaie qua aliqꝗ dicit ne⸗/ ceſſe eẽ p ſe. Manifkeſtü igit ẽ ga neu ⸗ trũ duon iſton pꝛincipioꝝ ẽ neceſſe eẽ pſe Amp̃.ſi vtrũq; ẽ neceſſe eẽ per ſe viru⸗ q; erit ſimplexſñ vltimuate ſimplicitatisin neutro igr aliquid erit eẽncialit᷑ qð nõ ſit ipᷣm. Cũ igr bonitas ⁊ malicia ſint i eis el⸗ ſencialiter ex neceſſitate alten erit ſua ißa bonitaslalten vo ſua ipᷣa malicia. Necei⸗ ſe ergo per ſe aut dicet vniuoce de ambo pus aut equoce. ꝙ ſi vniuoce ꝗcquid ig? erit alteri ꝑ hoc ꝙ ẽneceſſe eẽ pie ſiue per cũ enonei iſti ponũt ouo pꝛincipia at; coe H ſieſien Eophotgenn Geller denn eereteſetk ltergar Cmnaläfml ſeeſe ſept gleiſelſet ſeonuneimet ſrttiakei⸗ gurmetkt hetermon ſclag ſo Puuicklene elniunonee pindalan aatreboce Mncfnarcinst melirenn ſtdocckeito goe Gepi eſenntiec⸗ ſoſcbalcha⸗ Udeenboyn Poguepcin Miſaconeicp Mopnent; 2 lehnininone M ſercins Nbfftavicnn Piepeſeanoe Emtonſeunii fuateripoſin mtemnih ſernnene ktignincen ngtſgni⸗ ſfridnenin Mlinantalt iticzpba We = = =— Nnchgit Wuemninn ninnin etnltn manbeenn hin. i Hundamenjc ndi n dcopücher nateſnpagund mnmartäi, eanbierpen oeseunnun ergees nsfo gles t0 mit ſibiteigeen gad coone ner abes⸗ Nnidtüen iertinn zwio! s iadmnti iti iucni luimin rinenci inckili ENden, 36 Fo. ſuã eſſenciã erit ? alterilqre ſi alteri ẽ boni tas ꝑ hoc ꝙ ẽ neceſſe eſſe ꝑ ſe erit ſimiliter et aliter ⁊ de malicia re neceſſe eſt.q̃re vel vtrüqʒ er cialiter vel vtruq; malu vel vtr. et malũ ſimul ampliꝰ ſi vniuoce S O „ neceſſe eſſe ꝑ ſedeclaratum ante eſt alibi ꝙ neceſſe eſſe ꝑ ſe nullo mo doꝛum poteſt eſſe ↄmune imo neceſſe eſt ĩm eſſe vnuʒ in fine vnitatè ⁊ ĩ vltimate indiunidnitatis ꝙ non poteſt eſſe niſ vnũ numero. Nul/ modo igr̃ erunt duo illa ↄtraria vel mu q; dicto ne ad illa.O ſi dixerit ꝗs qꝛ equoce ðꝛ de illis.manifeſtꝰe erroꝛ eiꝰcum non dicatur neceſſe niſi a non ceſſando. Neceſſe em̃ p Je veniſſima declaratione ẽꝙ nõ ceſſat eẽ ⁊⁊ hoceſt ei ꝑ ſehoc eſt nõ aliunde.hoc au tem eſt dicere cuius eſſe ↄtinuũ ẽ non ha/ bens abſciſionem vel icoꝛruptionẽ in ſuo eſſe. ⁊ hoc eſt ei nõ aliunde videlicet ipſa ꝓtin nitas eſſendi ſeu pmanendi qᷓntũ ad ad neceſſitatẽ igit᷑ nõ ðꝛ neceſſe ꝑ ſe de eis equoce.Sʒ neq; q;tuʒ ad id ꝙ eſt ꝑſe.Si eĩ ꝓꝑſe ſentit ĩ negationẽ ſola vt eius inten tio ſit hec.ſcilicet non aliunde. Manite ſtũ eſt ꝙ negatlio iſta vna intentione dici tur de ambobꝰ.Si vo intẽtio eieſt firmi las querendi ſiquemadmodũ cadere vide tur ĩ ratione ſubſtacie vel iuxta modũ illũ Dico qꝛ nec ſic ðꝛ ð eis niſi vniuoce.vtrũq; eĩ ẽ vna intẽtione firmũ ĩ ſuo eſſecum neu lrum ſit pendens ab alio neq; dillabens. aut diſſluens ĩ coꝛruptionẽ ſiue in nõ eſſe/ ipᷣm vero eſſe cum de vtroq; dicat᷑ eſſenci aliter tmnon recipit ĩtellectꝰ ꝙ ð eis dica tur equoce nec ẽ poſſibile ĩtellectui huma no qᷓntumcunq; ꝓteruo et diſcolo cõtin⸗ gere vel ſommiare ibi equocationẽ niſi foꝛ taſſis hic delirare vol uerit. Qõ de altero ſfic dicit᷑ vt ſignificet bonitate vt de altero ſimiliter vt ſignificet maliciã qſi ens et bo nũ pᷣmũ ↄuertat᷑ vno mõ.ſiłr ens ⁊ malũ pmũu puertant᷑ altero mõ. Patefacia aũt tibi pᷣcedẽtes ꝓbationes anteq; incipiam deſtruere ho ⸗/ Manifeſtũ eĩ ꝑ ſe quia geguid ineſt ſocrati ꝑ hoc ꝙ ẽ ho ineſt er cuilibet alij indiuiduoꝝ eiuſdeʒ ſpecieiq/ re quicqꝗd ineſt pᷣncipio malo ꝑ hoc qð eſt neceſſe eẽ ꝑ ſe ineſt.et pꝛincipio bono per hoc ipᷣm. Si neceſſe eſſe ꝑ ſe cõiter et vni⸗ uoce ð ð ambobꝰ vt ho ð ſocrate ⁊ aliis ĩdiuiduis eiuſdẽ ſpeciei q̃re ſi alteꝝ ẽ ma⸗ lũ ꝑ hoc ꝙ ẽ neceſſe eſſe ꝑ ſe erit ⁊ teliquũ malũ peandẽe cquſam. Silr vonuz qjre eodẽ modo ſe habe⸗ vtrua; erit bonũ eẽn uq; bonnz aliqs bonitas malicia. Ampli⸗ nifeſtü ꝑ ſe ẽ ꝙ vtrũq; ↄmunicat rõe ſub- 785 vtrũq; erit etbonũ ⁊ maluʒ. Qt ſi neceſle eſſe ꝑ ſe ſingulare ẽſen ꝓpꝛiuũ idiuidua leſaccidit jdè et ꝑx eandẽ via quẽadmoduz ſi dicat᷑ qꝛ albũ ꝑ hoc qð ẽ ſocrates eſt hö erxit ⁊ medicꝰpꝑ eandẽ cauſaʒ hõ Jaʒ ergo patefeci tibi certitudinẽ ꝓbationũ iſtarn. EErroꝛ manicheoꝛũ alia via deſtruit ſi ens de dnobꝰpꝛincipijs que ponunt dicz N Euertar igr nũc iuxta pmiſſuʒ ad deſtruenda iſta vaniſſima falſita⸗ tẽ q erroneꝰ iſte deliratens vvtro um pꝛincipioꝛum dici equiuoce ⁊ altera intetione ipᷣam entitatem nihil ali/ ud eſſe q; ißfambonitateʒ. Altera vo ipᷣaʒ entitatẽ nihil aliud eë niſi ipßam maliciaʒ. Dico igit qꝛ cum ipᷣe ponat bonitatem et malicia ptrarias vo ↄtrarietate neceſſe eſt vt ponat eis genꝰ ↄmune.QOõ ſi ipᷣm ens no e eis ↄmune ꝙ ĩidubitãter ẽ oim mu⸗ niſſimũ multofoꝛtiꝰ nihil aliud erit eis ne ceſſe Amp̃.cũ ↄtraria circa idẽ habeat naturalit᷑ ⁊ ee et fieri. Si veri nois ↄtraria ſunt bonitas ⁊ malicia et erũt ⁊ fiẽt ex ne ceſſitate circa idẽ ſubiectũ. Idem inqᷓ; vet genere vt albũ ⁊ nigrũ circa ſupficiẽ et ſa nũ et egrũ circa coꝛpꝰ animaÄl vel circa idẽ ſpecie ⁊ eadẽ ſanũ et egrũ circa eundẽ ho⸗ minẽèex neceſſitate ergo cõmunicat genus Ampliꝰ.ma ſtãcie ꝓvt ſubſtacia generali itẽtiõe accipi turvt dicat ð̊ om̃i eo ꝙ ꝓpᷣa firmitate ſic ſtatvt nõ idigeat fulcimeto aut ſuſtẽtatio ne ſubiectop modu qͥ accidẽs ðᷣꝛ idigere ſubiecto. Mi ſi rationẽ ſubſtacie cõmuni⸗ catergo ⁊ ißam ſubſtanciã ⁊ nomen eius Amp. ſcoõm hoc nullꝰ ſermo erit alijs hominlbus cu hmõi erroneis cũ ip̃i alijs rationibꝰ ⁊ intẽtionibꝛẽs ſermones ac cipiat q; alij homies. Si em̃ equiuoce vti mur vl potiꝰ abutũtur hoc noie ens equi uocabut eodẽ erroꝛe⁊ alia qᷓre imponent eis magnificatões ⁊ intẽtiones quas nec recipit nec capit ĩtellectus hominui alioꝛũ. Ampliꝰ. no effugiut quin ↄtrariũ ⁊ co⸗ trarietas ↄmuniter dicatur de vtroq; eoꝝ H nec declinge poſſunt in contrariuz ſub entecu entiũ quodda ſit alij contrariuʒ et quodda nulli Contrarion vo nulluʒ ẽnõ ens ⁊ nullu non enti ↄtrariu. Cu igr ↄmu mier dicat de hijs cotrariens vo iupi⸗ ſit ad id qð ẽ coniranũ manifeſtũ ẽ quod ens ↄmuniter dicet de illis. Amß vnn H j ſomfſea l Pars pꝛima de vniuerſo yneceſſitate cõmuniter dicit de illis alio⸗ e quin non vere dicerent᷑ duo.nec eſſent ni ſi vtrũq; eẽt vnũ.,ÿ Amp.iq ẽ ratio vel in tentio vnius.niſi in ſe indiuiſum⁊ ab hs diuiſum diuiſione que ei congruit. Ne⸗/ mo autẽ dubitat quin hec ralio vterq; co⸗ neniapamplius nec duo pᷣncipia nec duo dij vel eent vel dici poſſent niñ pᷣncipiuð⁊ des vniuoce de hüs diceretur quẽadmo/ dũ nec duo canes ve dicũtur animal greſ ſibile terreſtre ⁊ piſcis. Noĩe em̃ ſemel po ſitus.hoc ẽ vna poſitiõe nõ poteſt vti hu⸗ man intellectus equoce eo ꝙ nõ contin gat acta ſimul intelligere diuerſa.falſo au tẽ dicitur iſta duo animalia ſunt duo ca⸗ nes Sic et falſiſſime aſſerunt vel duo eſſe vncipia vel duos deos. Si deꝰ ⁊ pncipiũ egquoce dicũtur de ipis. Ampᷣ.quomõ oia alia vniuoce dicerẽtur de eis. Si ens 7 neceſſe eẽ ꝑ ſe equiuoce ſolũmõ diceren tur de eis. Rex ei vniuoce ðᷣꝛ de ambobꝰ. Similiter ⁊ pᷣnceps ſimiliter et regnũ pᷣn/ cipatus de regnis eoꝝn ⁊ pᷣncipatibus. Si militer 7 gens de gente luminis ⁊ de gẽte tenebꝛaru. Similuer z angelꝰ? de angelis bonis ⁊ angelis malis. Eodem mõ ⁊ ſub ſtacia de ſubſtãcijs bonis⁊ ſubſtacus ma lis neceſſe igitur ẽ vt et illa ſupꝛema om̃ia vigdelʒ deꝰ doni illius ⁊ neceſſe eẽ ꝑ ſe di/ cant᷑ de eis vniuoceꝙ ſi emanifeſtu eſt ti biqꝛ impoſſibile eſt quicqd eos poſuiſſe ſuperi diximꝰ cũ neceſſe eſſe ꝑ ſe nõ diui ditur vllo modoꝛum nec ſi commune ali⸗ gquo genere ↄmunitatis multitudini que ſic multa eſſencialiter id ẽ q ſi hoc et hoc. Almp̃.eſſe in ſe aut pure bonũ aut pu re maluũ aut neutn. ita vt om̃ino ſit imune a bonitate et malicia cum ei ſit impartibi le ꝑ oẽm modũ et ſimplex in vltimate ſim plicitatònõ potet eẽ mixtũ ex bono ⁊ ma lo cum omne mixtũ potẽcialiter ſic ↄpoſi/ tũ ex eis ex quibꝰmixtũ ẽ.quẽadmodũ oyx/ imel ⁊ ex melle ⁊ aceto/cũ etiã om̃e mixiũ poſteriꝰ ſit aruralller rrog eoꝛũ 4 gbꝰ⸗ mixtum ẽ. Reſtat igivt neceſſe eẽ ꝑ ſe ſi vnũ triuʒ modoꝝ qs dixi tibi vicʒ vt ſit 2 pure bonũwel pure malũ vel ſeoꝛſuʒ om̃i no a bonitate malicia.ꝭ ſi fuerit pure bonũ neutrũ igr duoꝝ pᷣncipioꝝ dictoꝛuʒ erit pure malũ vel eẽncialiter etiã malũ cu vtriuſqʒ eẽ ſit pure bonũp eandẽ viã ma⸗ nifeſtũ ẽ qꝛ ſi fuerit pure maluʒ neceſſe eſt neutu dictoꝝ ouoꝝ pᷣncipioꝝ erit pure bo nu cu ei vtrũq; eoꝝ ſit ĩ ſeipo ⁊ eẽncialiter neceſſe eẽ ꝑ ſe erit vtrũq; ex neceſſitate pn re malũ cum ipᷣm neceſſe eẽ in ſeipᷣo ſu pu re malũ. Sivo neceſie eẽ ꝑ ſeẽ ſeoꝛſum in ſeipola bonitate et malicia erit ex necefſi/ tate vtrunq; toto ſuo eſſe ſeoꝛſum a boni tate et malicia cuʒ neceſſe eſſe per ſe ſu to⸗ tũ eſſe vtriuſq; ißoꝛ. Amplius.cuvtru qʒ ipᷣoꝝ ſimpirxr ſic in vltimate ſumplicitat: el nõ habẽs nullo modoꝝ partẽ et partẽ. maniſeſtũ ẽ q: neutrũ ipoꝝ habet aliquid eẽenciale pᷣter ipᷣm eẽſt ꝙ e? quo eſt. qre cũ cõicent vniuoceipᷣm neceſſe eſſe ꝑ ſe nibil habet alten eſſenciale qð nõ habeat et re liquũ.Si ergo bonitas ẽ eſſencialis alteri erit eſſencialis ex neceſſitate ambobꝰ ⁊ð malicia ſimiliter ſe habet erunt igr ambo ex neceſſitate eſſencialiter bona et eſſenci aliter mala. Impoſſibile igi ẽ vt alterũ ſit eſſencialiter bonum alteꝝ eſſencialit᷑ ma⸗ lum. Amßp.manifeſtu ẽ eẽno bʒ cõ trariũ aut oppoſitum niſi non eẽ vł aliqd eoꝝ ꝗᷓ ad nõ eẽ dicãt ꝙ potiꝰẽ mediumin ter eẽ ⁊ nõ Semm Hieſte ↄtrariũ q̃lia ſunt moꝛi deficere coꝛru vnumqðqʒ; via eſt ad nõ eẽ ⁊ mediuʒ per q venit᷑ ad illud. Ja autẽ didiciſti qa di⸗ gnus ẽ noĩe ↄtrarij extremum q; aliqð ex medijs et qꝛ vera cõtrarietas no ẽ niſi in⸗ ter extrema ſcum cõtrarietas veriſſima ra none et deputata diffini noe ſit differelia cõpleta 1 ꝓpt hocmarima. Manikfe⸗ ſtu ergo ibip hoc qꝛeſſe plenum ala;ꝑ fectum nõ hʒ contrarium veri.nois acſa⸗ tionis niſi no eẽ ↄpletum. hocẽ cum quo nihil oĩno e de ipᷣo eẽ. Sed qꝛ ergo iſta vt pᷣncipium bonon cũ ſit ens pfectum in vl timirate pfectionis in ſe ⁊ im ſenõ bʒ co/⸗ trariũ niſi nõ ens pᷣuatũ in vltimitate pꝛi⸗ uationis ab ipo eſſe. Intelligo autem ſie puatũ cui oĩno nihil relictũ ſit de ipo eſſe media eĩ q̃ poſtea nõ ſic pᷣuata ſr opleta ſcʒ pᷣuatõe ipius eẽ neq; diminuta opleta diminutõe eiuſdẽ ↄpleta ei diminutõ oſu maia oↄſumptio ẽ. Manitfeſtũ igr ẽ ꝙ pꝛin eb s tenebꝛarũ ſᷣm deliramẽtum errone⸗ 4 — oꝛũ iſtoꝝn ẽ vere ⁊ oino nõ ens bocẽ nibil pꝛſus habens ipius eſſe cu ipſi ponat ißʒ ↄtrarium eiꝗq eſt ⁊ ſm eos ſic in cõpleme⸗ oet vltimitate differencie ad ipum elſe ſi ue ad ipᷣm ens. QOðõ ſi dixit q non eouſq; diſtat ab ipo eẽ videlicet ↄpieta differelia ſeu marxima ſed appꝛopinqt ei erit ergo ſi cut mediũ ad illud. Quare enit vel deſtci⸗ ens vel moꝛiens vl coꝛruptionem loſti pi 2 fimilia quoꝛum re lunnunnin olun aumne Pöunner urli banuft abintltzsar lrta uireen Nhigedid Hninuneo ir üaſi⸗ lunngät lſttignen 1ddi rkntgnun rtännn Enibonins neonghne unallreen apeludni ls ſntvn enuigigg Nnle gönöben ltsieſnnn mae dar nantthiihe⸗ en tigs dici Ni ſemii rin inan WcöE nu diinnchn Fo. nens vel aliqð hmõi nifeſtũ eſt qꝛ nec deus nec pᷣncipiũ nec pn ceps vllo modoꝛũ nominãdus ẽcuʒ eius — eẽ adeo debile ⁊ infirmũ ſit.vt ad omino eẽ feſtinet vtpote in eiuſdem via poſium Deſtruciio erroꝛis manicheoꝝ ſi mali pꝛincipi tenebꝛarũ ponatur occidere. Am quia patefactum ẽ tibi ꝙ ma licia non poteſt eſſencialis eſſe ei ponunt pꝛincipium maloꝝ eregione ⁊ cõ trarium pꝛincipio Ponarvi necs habẽt nere ipᷣum neceſſe eſſe ꝑ ſe. Nunc vero eclarabo tibi quia malicia non poteſt ei eſſe aduenticia vel accidentalis.Dico ig· qnia ſi malicia aduenticia eſt ei erit ei vet a ſe vel ab alio.OQ⁊ ſi fuerit ei a ſe.videlicʒ acꝗſita ei per ſe erit hoc ex neceſſitatevno modoꝛũ quos dica videlicet vel naturali/ ter erit nata in eo quẽadmodum putredo ⁊ alie quedã paſſiones in quibuſdam na turaliter naſcũt᷑ aut erit ei ex opatiõe ſua qua fuit agens in ſeipᷣm vlł in aliud vł erxit fuerit in eo nata naturaliter cũ in ſue non ſit ipᷣm niſi bonũet eius enutas non ſit niſi bonitas erit ex neceſſitate ex bono in eo malum et ex bonitate malicia ⁊ hoc naturaliter ac ꝑ ſe.cum non aliunde vide licet ꝑ aliud malicia ei aduenerit. Am plius. ſcõm hoc ipᷣm genuit maliciã in ſe/ ipᷣoſqre de bono ⁊ de bonitate ſua genu/ it in ſe maliciã et hoc ꝑ ſe. Maniſeſtũ aũt eſt quia ex neutro contrarioꝝ naturalitac ſe ꝓcedit reliquũ. Ampᷣ. Malicia aut anaie bonitati eius eſtencial, 7 na urali. Si eſt contraria ergo non eſt in eo⸗ dem cũ ipᷣa nec patitur eam ſecum. Nõẽ igitur in eo malicia nec eſſe poteſt cuʒ bo nitas ſit eidem eſſencialis et inſepabilis. ðſi dixerit qa non eſt contraria non eſt gitur veri nominis malicia qre nõ eritve re malũ ex ipᷣavel ꝑ ißam. Ampᷣ.ſcom hoc non erit ↄtraria bonitati alteriꝰ pꝛin/ cipij videlicet qð ẽ pꝛincipiũ bonoꝛum cõ nunicãat eniʒ ex neceſſitate bonitatẽ eſſen cialem ſicut ⁊ ipᷣm eſſe ex quo ẽ vtriq; bo⸗ nitas eſſencialis. Amp.hbmõi malicia aut eſt aliquo mõ repugnãs bonitati eiꝰ eſſenciali aut nullo mo. Si dixerit ae ẽ ei repugnans aliquo mõ quero iterũ aut re pugnat eſſencie eiꝰant non ꝙſi repugnat eſſencie eius nõ patit᷑ igr illa eſſenciax eiꝰ ſfoꝛuoꝛẽ ea. Jvam vndum ergo deſtruxit eſt neceſſe eſſe per ſex quia qui g5 eam. Si autẽ minus foꝛtis ẽ eſſencia eius ᷓ ipa malicia.iam dudum igit᷑ deſtructa ⁊ ab ipᷣa malicia.Nt ſi fuerit eque foꝛtes. altera igr impedit alteraʒ ⁊ no ſinit aliqd ex ea eſſe quare nõ ꝓueniet aliqꝗd malunu erx ea. Si aliquid igit᷑ ꝓuenit ex ea erit vel bonũ vel mediuũ inter bonũ et maluʒ.Si vᷣo nõ fuerit repugnãs eſſencie eius ſcõm ſe ſed repugnat ei in actibus vł operibus Juis.hoc no poteſt eẽ niſi altero duoꝛzum modoꝝ quos narrabo quoꝛũ pꝛimus eſt vt impediat operetur omino et lunc Pꝛin cipiũ maloꝛum nihil oꝑabitur vel poterit operari ꝑ eſſenciaʒ ſuaſ ita erit impoten tiſſimũ ſcõᷣm eſſencis ſuã. Secũdꝰ mod⸗ vtĩpediat eã nę oꝑet᷑ ꝓux vult.aut ſic vult ſiue ꝓ vt deberet.aut ſic deberet ex à ap⸗ paret alia i vult neq; ꝑꝛo vt debet aut ſicut debet. Amp̃. Iſtã maliciã aut ſuſtinet volun⸗ tarie anl inuitũ ꝙ ſi voluntarienon repu gnat igr eſſencie ipᷣius naturalitencũ hoc ei impꝛeſſa ab alio agente in ißum. Mſi. clariſſime videat ⁊ nihil tenebꝛarũ q;tum ſuo elſſe 2 ad ignoꝛantiã paciat᷑. Nihil eiĩ om̃ino eſt ꝙ leſio eſſencie ſue. Si em̃ ſciat aut vi⸗ deat volũtarie paciatur. Si vero nõ vo⸗ luntarie vel inuitus patiturvel ſuſtinet ſu am maliciaʒ apparet impotentia miſeria ip̃ius cum velit repellere maliciã ꝓpꝛiam ⁊ excludere a ſeet non poſſit ex quo etiaʒ apparet ipᷣm ſeruũ eſſe malicie ſue ⁊ ea co gente oꝑari mala velut pꝛeſſum ſeruitute malicie ꝓpꝛie ᷣ non poſſe abücere vel ex⸗ cutere a ſe iugũ huius ſeruitutis. Am pliꝰ.hec malicia aut ẽ ei coeterna ant ad/ uenit ei ex ꝑe.ꝙ ſi eſt ei coeterna cum ſi aliud ab ipᷣo erit creata vel fada ab ipᷣo/⁊ creatura vel factura eiusqre erit volutati eiꝰoĩno ſubditar nihil ↄtra ip̃m oĩno po lens qre nõ erit nin qᷓ; iu vult⁊ quõ vult Non ẽigit in ipᷣo niũ h̊ volũ tatẽ ipᷣius et ſolus poteſt eaʒ deſtruere.ſicut etomnes alias facturas ſuas.Cum ergo malicia ei noceat faciens eaʒ deterius q; eſſet ſine il la non ſuſtinebit eam per punctũ tpis in ſeißo. Amp̃.ſi cogilauit creãdo malici am in ſeipᷣo aut intendit in hoc ꝓdeſſte ſi- bi aut lederę ſe et nocere ſibi. Si intendit ꝓdeſſe ſibi pparet eiꝰ erroꝛ.imo cecitas manifeſtecum dubitari non poſſit malici am nocere ei in quo eſt.erroꝛ auteʒ nullo mõ cadit in deũ. Similiter necignoꝛãtia iſti ſunt erronei ponunt ipᷣm eẽdeum. Si Aa i mpotentia et miſeria ipius. vi delicet ꝗ nõ poteſt opari ꝓut vult aut ſii DSears pꝛima de vniuerſo oero intendit ſibi nocere ledere ſe ⁊ hoe 5 citur multa mala fecit mihi hõ ille Tercio ſciens et pꝛudens cũ erroꝛ vt dili et ignoꝛã tia apud ipᷣm locũ no habeãt apbare eui denter eiꝰdementia. nihil em̃ ⁊ qð ſibi no cere aut ſe ledere 7 cienter intèdatiniſi aut turbatio ire aut alterius paſſionis ipſum ſubuerterit ſicut accidit in eis ꝗ ſeipᷣos iu⸗ gulant interdũ aut aliter occidũt de ꝗbus dubiüũ non eſt quin ex demẽetia hoc faciãt. Si vero ex lẽpoꝛe malic ia ei aduenit ma/ nikteſtũ e ipᷣm fuiſſe coꝛruptũatʒ ꝑpuerſum. et etiã ſeductũ/ꝙ enim aliꝗd efficitur ma⸗ ũ cum pꝛius non eſſetnon fit niſi vno tri vν um modoꝛũ quos narraui valet coꝛrupti one vt equus qui coꝛruptiõe humoꝛt aut membiꝛi alicuiꝰ ęfficitur malus cum pꝛius nõ eraurer ghenſttate ſicut accidit ĩ ho⸗ minibus qui de bonis mali efficiunt᷑ cum eoꝝ voluntates puertunt᷑ vt mala vlma/ le velint aut ſeductione quẽadmodũ con tingit in hus qui ꝑ erroꝛem vel ignoꝛanti⸗ am mali fiunt aliena ſuggeſtione decepti Qualiter ergo iſte ſomniatus deus mal⸗ effectus ẽ quicꝗd enim hoꝝ triũ paſſus fu erit manifeſtũ eſt ipᷣm noĩe dei indigniſſi⸗ mũ nihil em̃ hoꝝ cadere poreſt in veri no minis deũ. Amplius. mutatio non fit niſi in ſubſtancia que ſuſtinet pᷣdicamen talaccidens etiam omne in ea eſt q̃re neq; accidens neq; mutatio attingũt ad id q eſt neceſſe eẽ ꝑ ſeſupꝛa ẽ et ſeoꝛſum longe a ſubſtancia etaccidẽéti. Ampᷣ. quomoõ eẽt mutatus an a ſe an ab alio ex quo pa⸗ tent tibi multe vie ad deſtructionẽ erroꝛũ iſtoꝛũ Qè ſi ab alio agente in ipᷣm neceſſe eſt ip̃ᷣm eẽ paſſibilem et hoc paſſione viliſ ſima atqʒ turpiſſima. Nihil em̃ vilius aut turpius ẽ qᷓ; malicia qᷓ;longe auteʒ hec ſit a natura.imo a nobilitate et ſupeminẽtia deitatis ſeu diuinitat nihil videt qui hoc nô vidertt. . Agdhuc deſtruitur erroꝛ manicheoꝛuʒ et hoc per rationes cõmunes et intellectu facilles. Uoniã autẽ rationes js vſq; hue S tibi adduxi methaphiſice ſunt atʒ ſapienciales ſatiſfacia tibi ↄſequẽ ter de pꝛomiſſo ⁊ adduca tibi ratioes vul gares intellectu facillimas quas decla — rabit᷑ tibi erroꝛis iſtius nõ tam impoſſibi⸗ litas q; etia ridiculoſitas. Dicã igit᷑ in pꝛi⸗ 1 . . *. modo inoꝛdinatũ quẽadmodũ quedam male ſedere dicunt᷑ que nõ ſedent in loco o vł oꝛdine vt viroꝛ ĩ facie bñana.Quax lo mõ dicit᷑ malum impfectum id ẽ pꝛiua tũ quacunq; perfectione ſuajvnde⁊ male operari dicitur quis cum oꝑatur operapᷣ uata ↄueniẽtibus ꝑfectionibus ⁊ has ꝑfe ctiones lauini vocat dieiiſtankias opeꝝ qᷣ⸗ les ſunt finis cauſa modus locus tempus 5 p modũ iſtũ male operari dicitur qui vł no eo modo vel nõ eo fine opat quomõ vel quibus operandu eẽ et adhũc moduũ ſe habet de alijs pfectionibus vel ciraum ſtanciis et ad hãc intentionem reduci po⸗ teſt pᷣuatio debite menſure vł quantitatis ꝑ quem modũ ſuꝑfluum et diminutũ ma la dicunt᷑. Superſluitas vo atq; indigen tia malicie et foꝛſitan hoc inſinuari voluit ariſtoteles in libꝛo topicoꝝ vbi dixit quia bonũ quantũ dicitur vt in mediocri hocẽ in medio qꝗð eſt inter extrema ſuperfluita⸗ tis et indigentie et beneſeciſſe aliquid di⸗ citur ſcom hoc cum eius opus nec ſuꝑflui tatem habet nec diminutionẽ omniuũ aũt iſtarũ intentionũ que magis conueniens videtur pᷣncipio maloꝝ. Pꝛima ẽ ſ̃m quã malũ dicitur nociuũ. Incipiã igitur auxili ante deo deſtruere hanc intentionẽ in eo et ſomniant pᷣncipium maloꝝ. Dico igi ſt pᷣncipium maloꝝ nõ eſt nociuũ nõ ẽ ma⸗ lum ꝑ mo dum iſtũ. Si vo eſt nociuũ erii nociuũ ſimpliciter ⁊ vniuerſaliteraut erit nociuũ particulariter im̃ et cur. Oi ſi fue/ rit nociuũ ſimpliciter et vniuerſaliter ergo nulli erit pꝛoficuũ nulli igit ꝓderit qualit igitur erit datoꝛ eẽ ⁊ vite toti gẽti tenebꝛa rũimo toti vniuerſutati maloꝝ. Scoõᷣm er roꝛem em̃ iſtũ ipᷣe eſt creatoꝛ vniuerſilatis etr datoꝛ ſapientie et virtutis atq; poteſta⸗ tis omnis quas habent maligni ſpiritus alieq; male ſubſtancie. Ampß. eum dat eis omnia hic autem animo er intentone nocendi dat eis aut dat animo ⁊ intentio ne illa quia ſcit ea eis vel bona eẽ vel vti/ liavel neceſſaria aut omino nocendi alijs per hoc.Qõ ſi animo nocendi eis mani⸗ feſtũ ẽ ium errare cum credat ſe eis noce re quibus tantas virtutes ſen poteſtates tantam ſapientiam. tantas arles et ipſuʒ eſſe qð inter omnia ẽ maxime neceſſariuz mis quig malũ ꝓpᷣe vel nociuũ eſt ſẽ hers largitur. Si vero animo ꝓficiendiſiue mala et moꝛbus malus vel nocumens⸗? deſiendi eis.hec om̃ia dat illis.maniteſtũ tum iym iuxa qua intentionẽ vſualit᷑ di eſt ipᷣm et ꝓficuũ eẽ ⁊ perutileʒ toi regno iotnint Ousſmwla oini Bgtinal onnnsſus Usſolgen kericeiai fntmenton ghönpuna euumnana unaulals towunuin iſint Hucicocup rpoſt⸗ nehoensio langoll. W Gnlkriluad inplelen ucoſein le Gmmuer iſoipenn flpognareß⸗ odlitan mnoet genen peſunropu Vuifſta mie wnſoniueli ſtaninitare PAnuetomer igantdeen Wonsefeaun, ehnüdnn ockoinnidin Hucleqgtieüf fnütnhbe ſepuc ſoſege inſcuce 1 nten nnthesbone — -=⸗ — — — erdſetn Riſeniung nimgeamt — 1 D idolrd Eechenmndan mditiculhin in Wennonennig nmiefigmi; ls aglet an boeninn ſ vlopiegnddlan NiNei N anmenaſugtid beneſeuſegln neusogusnet minndontnn. emaas onn n innißt ni ageien edine nnnn piun nuor ef zni an tiud mnirti uimndr Nuranian nniign⸗ in vltimitate miſerie miſeruũ EGo. ſuo tam intentione q facto. Nõ igit ẽno eciuus ſimpliciter ⁊ vniuerſaliter. Qè ſi ani mo nocædi alij vel alijs dat oĩa hec ſuis il⸗ lis igit᷑ ẽ nociuus quantũ in eo ẽ ⁊ ſolis/cũ omnibus ſuis manifeſte ſit pſficuꝰ.quare illis ſolis ẽ malus ſᷣm hãc intentionẽ qua⸗ re vi delicet alitervidelicet magis malusẽ ſm intentionẽ iſta qua pꝛincipiũ bonoꝛuʒ cuʒ ip̃ᷣ m pꝛincipiũ bonoꝛũ malis ⁊ nociuũ ſit ⁊ inimicũ ac deſtructiuũ ißoꝛn. Am⸗ xcauſis nominatis ſc; ambuie ne auaricia ſiue odiũ ſiue inuidia.ſiue ir plius.aut eius intenno ẽ ad deſtruenduʒ vel occupandũ regnũ bonoꝛũ aut defen/ dendũ ſuũ tm̃ ꝙ ſi eius intentio eſt ad de⸗ ſtruendũ et occupandũ regnuʒ illud/cum boc non poſſit/quonia rex bonoꝛũ nõ eſt minus potens ipowidelʒ regnũ eius debi lius regno illi?ꝰ. Manilteſtũ eſt ipᷣm eẽ alemuen ꝛimu quide⸗ q; ardoꝛe inſaciabili auaricie laboꝛat dnʒ regnũ ambit alienũ qð adipiſci nõ poteſt deinde odio vel inuidia ardet inextingui biliter. Zimiliter ira dũ nõ ꝓuoto inimi⸗ ciſſimũ ſibi pꝛincivem bonoꝛũſimpugna⸗ re vel pugnare pᷣualet. Ira autem ⁊ inui⸗ dia et odiũ ⁊ auaricia eiusſunt ei omnes in vltimo er generaliter quecunqz ð eo di cunt᷑ ꝑ ſe ſunt apud ip̃ᷣm pᷣma etmaxima Quia igr iſta miſerie ſunt moleſtieimo toꝛmenta ſpiritualia neceſſe ẽ iᷣm ⁊ miſe/ rũ eſſe in vltimitate miſeriarũ et toꝛqueri in vltimitate toꝛmentoꝛũ. O ſi dixerit qꝛ iſta nõ dicunt᷑ de eo niſi ſᷣm effectũ quem admodũ ⁊ pꝛincipeʒ bonoꝛũ xpᷣiani dicũt iratũ no em turba lionis affectũ ſed ſcom vltionis effectum. Sequitur eos ex neceſſi tate ipᷣm eẽ omnino liberũ ⁊ ĩimunẽ ab ira et odio innidia et omni mala volũtate et apud ſe quietiſſimũ patatiſſimũ ac beatii ſimũ ⁊ nihil habere om̃ino malicie in ſe. vł apud ſe ſed effectiue ĩ ipᷣm vocari ma ——— ui 3 et pꝛincipẽ bonoꝝ et regnũ eins atʒ regnũ bonoꝝ aut eiuſtũ aui non ꝙ ſ ẽiuſtũ a †½ te ipſiusiuſte igr agit impugnado pꝛindi pem bonoꝛu et regnuũ ipſiꝰ. qre et bñ ipſe etiã pꝛinceps vonoꝛũ debet ei cedere? nõ repugnare qre iniquus ẽe in reſiſtedo 2 re pugnando ei pᷣnceps bonoꝛũ. Si vo iniu ſtü eſt bellumẽ igitur ex iniuſta cauſa hec autẽ cauſa.aut eſt ſola cõtrarietas.aut eſt aliqua ex cauſis nominatis ſcʒ amvuio ſi ꝙ ſi ſola cõtrarietas cauſa eſt belli.hmoi oↄłrarietas nõ poteſt eẽ iiuſticia ꝑ ſe in eo ꝙ contrarietasſtunc em ex vtraq; pte eſſet iniuſticia ⁊ iniquitas equaliter cum equa liter ſit cõtrarietas aꝑte pᷣncipis bonoꝛuʒ ad ipᷣm vt eo modo. Pꝛeterea malum in⸗ uenitur ſepiſſime malo cotraniũ ⁊ etiaʒ in rebus ſennbilibus quas ipi ponũt creatu ras eẽ ſeu facturas pᷣncipis maloꝛũ vt ca/ liditas et frigiditas ſe habent et multa hu iuſmodi quare eẽt iniuſtũ bellũ intH hmõi et etiam ex vtraq; parte.Cum em̃ cõtraria omnia veri nominis equalia ſint iure = le ge nature iniuſtũ et iniquũ eſtvt alterum alteri dominetur aut ſupſit. Amplius ſi quẽadmodũu ſe habꝭ pnceps bonoꝛum ad omnia que bonitatis ſunt ſiue bona. Sic pꝛinceps maloꝛum ad ea que malicie ſunt ſiue malaerit ex neceſſitate vt quem admodũ dę pꝛincipio bonoꝛũ iuſticia pis tas et benikolenna atq; beneſicentia alia q; omnia hmõi ſin pᷣmis dicuntur ⁊ maxi me vt de pᷣncipio maloꝛuũ contraria pꝛedi ctis dicant in pᷣmis et maxime qre qucm admodui pnceps bonoꝛũ in pᷣmis ẽ iuſtꝰ. et maxime ⁊ ad hunc modũ de alijs. Sic pnceps maloꝛũ in pᷣmis ſit iniuſtus et ma xime in pᷣmis impius.et maxime in pᷣmis maliuolus et maxime in pᷣmis maleficus a. hocçautem multis vis facile deſtruit boc eſt maleficientiſſunss. Facilimu ant —— et pꝛimũ quidẽ quoniã ni nõ eſt malus ni eſt deſtruere vnũqnodq; iſtoꝝ de eo ſicut li effectiue nõ erit cõtrarius pᷣncipi bononꝝn euidẽter ẽ videre de ipᷣa iniuſticia. eges cũ pꝛinceps bonoꝛũ bonus ſit nõ ſolũ ef⸗ em̃ quibus regnũ ſuuʒ regit aut ſunt qua⸗ ſecuue ſiue xꝑ modum effectionis imo etiã eſſencialiier. Secundo quia quemadmo dqu pᷣnteps bonoꝝ ſimpliciter optimus ẽ? eencialiter?⁊ ꝑ modũ effectõis Sic pᷣncipẽ maloꝝ viroq; mõ peſſimũ eẽ neceſſe eſt qᷓ re nõ ſolũ malus erit px modũ effectionis. imo etia eentialiter ita vt eius entitas ipᷣa eins malicia ſitquẽadmodũ in pᷣncipe bo noꝛu ſe z ſch eius entitas ia bonitas f. Ampliꝰ. Gellũ qõ ponut inter ipᷣm quales eẽ debentin regno illonon oedit igit᷑ eges ſubditis ſuis niſi quales dare debvbnit et ita non pꝛecepit aut ſtatuit in re les eſſe debẽt in regno illo antno. Si jut 9 ee ð Aomonordu gno ſuo nini debuit autdebuit ſta⸗ tuere debuit ſeruari a ſubdilis eius au tem debet ſeruan inſtum eſt ſeruariꝛ om ne qð iuſtum eſt ſeruani. iuſtum eſt quare non ſtatuit aut pcipit aut pꝛecepit iniqua iz iſi qo iuſtum ẽ euz precipere vetſzane Pars pꝛima de vniuerſo et ſabditos eius ſeruare apte igit iſta nul do ea q ſibi ſubdita ſunt ⁊ inſuꝑ eedẽmõ lo mõ iniuſtus ẽ. Amp. Aut ipe debet et equaliter mali id ẽ noctui cuʒ neuter eo facere ſolũ q malũ ẽ aut nõ. Si ſie faciẽ ruʒ nociuus ſit niſi vel cõtrario ſuo.vel ei dojligit᷑ malu nõ facit niſi ꝙ debet facien/ &ẽ ex parte contraru ſui.Et de regnis eo/ dojautꝙ debet nõ ẽ iniuſtus.imo iuſtus, tum eodẽ mõ ſe habet. Amp.cum iſti et equus et bonus. Eodẽ modo eſt decla/Merronei ponant virtutes 7 vicia contraria rare de indicijs quia ſi non debet iudica et ab hmõi pꝛincipibus cõtrarus ⁊ eodeʒ re niſi iniuſte erit ⁊ iniudicando iniuſie i᷑ mõ ſe habere pꝛincipem maloꝛũ ad vicia ſtus q̃re nullo modoꝝ erit iniuſtus hocẽ ſicut pꝛincipem bonoꝝ ad virtutes/erit igr nec operando iniuſte nec iudicando imu vr qucẽadmodũ viriuies omnes de pꝛinci ſe nec ſtatuendo vei p̃cipiendo qꝗð iiuſtiũ pe bonoꝛũ ditũtur in pꝛimis.? maximeꝑ CF. Qt ſi dixerit quia debet facere vonum mo dũ quo ei ↄgruit.ſic et omnia vicia de deſtruit᷑ hoc multè modis.pᷣmũ q natura pꝛincipe maloꝛũ ꝑ modũ eundem. quare li poſſibilitate ꝓhibitus ẽ facere bonuz ſi qucadmodũ ille ẽ virtuoſus in vltimo vir cut cõfitetur aduerſarius. nihil autẽ earuũ tuo ſitatis. Sic iſte vicioſus ẽ in vltimo vi⸗ que pſe impoſſibilia ſunt alicuidebituʒ ẽ cioſitatis quare laboꝛas ẽ omni peſte vici apud ipᷣm.nõ em̃ quia bonũ eſt eẽ bomi / oꝛum in vltimo quare falſitate et infideli⸗ nemdebet aſinus eſſe bomocum hocim tate kergon ulli ſuoenmfdein aut veritatẽ „. „ poſſibile ſit apud ipᷣm. Amp̃.Cũ pꝛin / ſeruat. Silr vigelicet amicicia quare oms cipiũ ſeu pᷣnceps bonoꝛũ ad bona ꝓpoꝛ⸗ uos odit atʒ ꝑſequit᷑/⁊ cum nullo eoꝛum nionabilit᷑ ſe habeanhoc ſimilit vtiſte ad pacem habet omnes ergo ſuos implaca⸗ mala erit et ꝑmutatim vt geumadmodu duz biliter pſequit. Cum igr omimodam ha⸗ ille ſe habet ad mala ſic iſte ad bona. qre beat poteſtatẽ in eos omnes deſtruit qre ſicut ille nec debet facere mala. nec decet nihil ſuoꝛũ eſſe patitur aut viuere.quẽad⸗ eum nec decere poteſt/acere illa. Sic nec modũ et pꝛinceps bonoꝝ ſi odio haberet iſte vnq; debet facere bona. et ſicnt ille fa aliquẽ eoꝝ que facit.ſtatim illud deſtrue/ cit ꝙ eum deceti ad eũ ꝑtinet faciẽdo bo ret. Oſi direrit q: fidẽ amiciciã er venta⸗ na. ſic iſte faciendo mala. quare ſi verum tem ſeruat ſuis.⁊ loli regno ſuo. Inimicꝭ ꝙ benelacere ſitfacere ꝙ ad aliquem ꝑ/ auteet conttarij s8 nibil hoꝝ ſeruat. Mani tineyet ꝙ eum decet hoc enim modo ſem feſtũ eſt quia hoc videlicet falſitas ẽ vide⸗ per benefacit pꝛinceps bonoꝝ/Sempigr licet infidelitas videlicq; vicioſa odioſitas benefacit mala faciendo pꝛinceps maloꝝ cum hec oĩa per modũ ſuũ inneniant in Anmpli. Sicut leges om̃es et ſtatuua pꝛincipe bonoꝝ. a micicias em̃ vel fidẽ nõ nis facien di habet ad mala.imo ea implacabiliter pſe e de malis fugiendis. ſic leges et ſtatuta quit᷑ veritatẽ quidem iuſticie habetad es pꝛincipis bonoꝝ ſunt de bonis facien ₰ 2 pꝛincipis maloꝛum erunt ecoõtrario ma qua ea punit et vindicat. Nõ autẽ eaʒ ve lis faciendis et de bonis fugiendis ? ſicut nratẽ quaʒ fedus aut amicicia reqrit ſiue mp̃. neceſie eſt pꝛincipẽmg. cit igr et quid faẽ ille anctoꝛitatem habet ſtatuẽdi illa in re ſoagtas. Am no ſuo. Sic iſte habet ius ⁊ poteſtatem loꝛũ eẽ ſapientiſimũ.S tuendi cõtraria in regno ſuo.⁊ ſicut illi et qualiter in omnibꝰ⁊ p oia quare ſcit ſe obediendũ ẽ a ſumitis ſuis in regno ſuo male agere cum male agit. Sinunq; ina Sic et iſti in regno ſuo.Quare manifeſtũ le agit. Sciens igit et pꝛudens male agir ꝙ lura huius duoꝛũ regnoꝝ ↄtraria ſůt quocienſcunq; male agitjaut p agteſt igt ſe et cum aliqd ẽ ius in altero eoꝝ.contrari⸗ cotlinere ne male agat au tnon poteſt. Gi um ẽ ius in reliquo. Quare manifeſtũ eſft nõ poteſt nõ ẽ igr ei volutariũ male e/ge⸗ vtrũq; regnũ iuſtis legibus ac ſtatutis re⸗ relſʒ neceſſariũ maume cũ ĩpotẽtia i ia na gix ideo bene ac decenter admyniſtrari a turalis ei ſiti nulluũ aut e peccatũ niſi volũ pꝛincipe ſuo quare vterq; ẽ bonus admy⸗ tariũ peccatuʒ dico opis qre nõ peccat in niſtratoꝛ regni ſuiq;tũ ad hoc ⁊vterq; bo eoq ſic agit. Nunq; igr male agit cũ nũůs nus ẽ in benefaciẽdo oĩbꝰ hijs ꝗq ſuntde ; peccet. Si vo poleſt ↄtinere ſe ne male regno ſuo dando ſq; eis eẽ et alia que ſũt agat et male agit quo igr ſapiẽs ẽ. Amp eis bona hoc ẽ neceſſaria et vtilia qre el- ſiẽ ſapiẽtia ⁊ virtus neceſſaria cõmitatiõe liter boni ſunt iſti ouo pꝛincipes taʒ in bo Je cõmittant ſic inſipietia ſeu ſtulticia ⁊ vi nsa faciendo ſuis in admiſtrado et rege ciu/ Cuũ ig vicioſus ſic in vltimo vicioſilat titmt igſ kuu Pummuine anoetsiu Pudeneſaa Cpsnion benrenler buionich nutzhilin ſiiolaustun Pobeiraun⸗ ſs Gatende ülenenssrom tleunol fuofuidelte ſehrindsrret grweals Mlimucuf lians Bee⸗ l atapelene laeſeigbiy inge pcigebert agurſpotel lugcionne ügtggege Alihsgdas no manamna: Mkgngn ſömdine, Ne N Mhn penerimein ſneſiuina⸗ loſeb⸗ oſinigpiciain lnopehenen Pnhholtino D mniaginſe is nareee. Munemnſin leneats Negeanten iſnmwin ſlncinut Poſtenäͤ hn Nnann n; nesonnesd dorrun wäanine hoſsigſenm MWtinn deiontigeſet mfiaegin miniuid AAtdintdir mitmtucge Cede Mieen ONN uimr mrce G1. kauniAdeOe rAinnnad R hie nied crignicun nwaiti ann Räfig miu iniii 1 L mungtt tpdin E. e S Ceſuna Gni⸗ erit igr ſtult?? infpiẽs ĩ vltimo ſtulticie ee conditione annoꝛum multa milia tranſi⸗ iſipientie Amp̃. Si veꝝ ẽ qꝛ viaa obte erint. neb:ant eas in quibus ſunt et ſtultos eas Deſtructio erroꝛis manicheoꝛum. Si Jaciunt ac inſipientes. Sicut virtutes eco; ponant peincipem tenebꝛarum eſſe coꝛpo trario eos illuminat in quibus ſunt eoſq; reum et regna eius tenebꝛoſa. pꝛudentes faciuntatʒ ſapientes cum pꝛin ceps maloꝛũ in vltimo et maxime illa ha heat erit ex neceſſitate in vltimo obrene⸗ in bꝛationis obtenebꝛatuslet in vltimo ſtuu⸗ ρα„ poꝛeum eſſe ſentiantreg ticie a inſipientie ſtultus et inſipiens. totũ eſſe tenebꝛoſum etiam tenebꝛe Amp̃. ſicut pᷣnceps lucis in vluimo lu⸗ coꝛpoꝛali bene ſe habet etiaʒ de hoc circa minoſitatis luminoſus. Ric pᷣnceps tene- eos iuxta eoꝛum inſipientiam diſputare. bꝛoſus in vltimo tenebꝛoſilatis tenebꝛo/ Quero igitur ab eis vtrum tenebꝛe huiuſ⸗ ſus. Sicut em̃ ille ad luceʒ ſe haber ſic iſte modi viſum impediant.ꝙ ſi viſum impe⸗ ad tenebꝛas ꝑ omnẽ modũ.quẽadmodũ diunt vniuerſaliter cecus igitur ẽ ipᷣe et ni igit᷑ ille in vltimo luminoſitat ſpũalis lu hil videns et tota gens eius in regno ſuo minoſus ẽ. Sic iſte in vltimo tenebꝛoſita⸗ niſi foꝛte dixerit ꝙ gens eius eſt et ipemer lis ſpiritualis tenebꝛoſus. Sicut em lumi quẽeadmodũu apud nos bubones nocine Uia vo eouſq; deſipiunt erronei huiuſmodi vt pꝛincipem iſtuʒ coꝛ n noſitas tempoꝛalisg apud pꝛincpẽ lucè lo⸗ et veſpertiliones ⁊ ſimilia uenenebi cum nõ habet cuʒ ſit incoꝛꝑalis in vltimo coeꝑpalitatis. Sic et tenebꝛoſitas coꝛꝑalis apud pꝛincipẽ tenebꝛarũ locũ non habe vꝛdent in luce vero cecantur/Ponunt igr iſti totam gentem eius eſſe coꝛpoꝛeaʒ ſpi⸗ rituales em̃ ſubſtancias/ nec lux nec tene⸗ neq; necelſe ẽ tibi vt remouneam coꝛporei⸗ pꝛa coꝛpoꝛalis ad viſuʒ ſpiritualem. id eſt latẽ ab vtroq;/ cum iam dubitare nõ poſ- intellectum iuuat aut impedit. Scõʒ hoe ſet neceſſe eſſe perſe ſeoꝛſum eſſe longe a ipe de die nihil videbit videlicet gens eiꝰ coꝛpeitate vtpote ſimplerx ĩ vltimitate ſim/ et ꝓpt᷑ hoc reſiſtere nõ poterit pꝛincipi lu pliditatis cũ omne coꝛpoꝛeũ partibile ſiti cis et genti eius de die omni igit᷑ die vina⸗ infiniũ et aggregatũ ex ꝑie et parte.imo cætur a pꝛincipe lucis. Si pꝛinceps lucis ⁊ ex piibus ꝗbus nõ ẽ numerus atʒ compo exercitus eius poſſunt intrare regnũ ipſiꝰ ſitum ex materia ⁊ foꝛma.Obtenebꝛatus Rſi dixerit ꝗa rex lincis ſi intraret regnũ igitur eſt pꝛinceps tenebꝛarũ obtenebꝛati /tenebꝛaruʒ obtenebꝛaret᷑ ibijmanifeſtus one ſpirituali vltraq; nõ ẽ obtenebꝛatio. ẽ in hoc erroꝛ eoꝝ.lux em̃ tenebꝛas intraãs PHec autẽ ẽ ignoꝛũtia ſicut ſciencia lux qre ipas expellitet locum quantũcunq; tene/ omnia ignoꝛãs eſt et nibil ſciens omnino bꝛoſum illuminaunec tenebꝛis lucis poſſi Amß. maniſeſtuͦ ẽ de vicüs ꝙ cũ vebe bile ẽ repellere quia ex modica lucerna te menter inualuerint nõ vicia tm̃ ſuntiʒ in nebꝛas magnas vincit domum magnã ił ſanie ſicut ira p vehementia furoꝛ efſicitur luminans quare tenebꝛe regni iſtius non Eodẽ mõ ſe habet et de amoꝛe quare cuʒ poſſunt pꝛohibere nec etiam reſiſtere quo omnia vicia in pᷣncipe tenebꝛarũ ſicutĩ v minus pꝛinceps lucis et gens eius regio⸗ umo vehementie et intenſionis neceſſe ? nem intrent et illuminent tenebꝛarũ.qua ipᷣm in vltimo furioſitatis ⁊ inſanie furio pꝛopter excecabitur. Ec pꝛinceps tenebꝛa ſum et inſanũ.hoc autẽ eſt dicere furioſii rum et tota gens ipſius.⁊ ita patebit gla⸗ ſimũ atqʒ inſaniſimũ quare nec ſuis nee dio et direptioni atq; deſtructioni pꝛinci⸗ alijs parcere. S paſſim occidere paſſim pis lucis ⁊ gentis eius. Ampli⸗. Sco deſtruere paſſimq; in omnes et in ſeipſu; boc regio noſtra nec lucis erit nec tenebꝛa euire. Si aulẽ neceſſe ẽ ⁊ de gente eius ᷓ rum. cum de die ſit lucis.ſcilicet et ð nocte re in gente eius ẽ bellum vniuerſale taʒ ci tenebꝛarum ad quem iſtoꝛum pꝛincipum nile ꝙ; inteſtinũ quare regnũ eius deſtru- vel cuius regnum pertinebit.Qſ ſi dixe⸗ it ſeiöm. imo iam dudum deſtruxit quem rit quia enehbee adeo denſe ſunt in regno admodũ multitudo inſanoꝛũ et in ſemet illo. vt nulto modo luci peruie vel pene⸗ ipᷣos ſeuientiũ nec ad modicum ſtare po/ trabiles ſint. Manifeſtuʒ eſt huinſmo teſt. Quomodo igitur ſtetit regnũ huius di homineʒ non intelligere quid tenebꝛa per infinita milia annoꝛum non em̃ pꝛin// ſit/ Cenebꝛa enim non dicitur niſi ſe⸗ cipium ſcoõm ipſosvel ſi habet iam ab , cundum tres intention es guas nanabo, “ H 6 * 7 xerimus ſplendoꝛẽ ſolis ab a ere recede reæerit nihilominus tenebꝛa ⁊ no ⁊ nihil lumini in aere/cum contraria ex neceſſita nihil ibi videre vł videri niſi queadmodũ narraui ſupꝛa videlicet ꝙ animalia regni illins animalia noctis ſunt vt bubones ⁊ cõuenientia pꝛimum quia cum ſit coꝛpus fumus.coꝛpus ſimplex eſt. aer vero depu velpoſſibile eſt ſaliem fieri ibi depuratio⸗ n? ⁊ ita fieri regionẽ ill recepuaʒ lumis bi qa vicia ⁊ vtutes circa idẽ ſubiectũ ha nõ erit regio tenebꝛarũ niſi quẽadmodũ regio illa ignẽ habeat ignis aulẽ diſſoliti Pars pꝛima de vniuerſo uus ſict huinſmodi denſitatis et groſſiciei erit quemadmodum et apud nos vt cum inualuerit apud eos in regione illa calor nſubtilietur hmõi tenebꝛa et deponat ulaʒ duit aer ex receſſu ſolis que tenebꝛa poſſit groſſiciem. fiatqʒ apta recepnoni luminis Piciſcuius declaratoõ hec eſt quia ſi intelle Amp̃. ſcom hoc apte hoc è erca ſedeʒ re pncipis tenebꝛarum fit tanto maioꝛ tene⸗/ bꝛoſuas qnto maioꝛ ẽ dignitasalʒ nobi⸗ litas loci illius q; in ferioꝛis et a ſede pᷣnci pis remotioꝛ /quare ibi maioꝛ denſitas et caligo erit ergo locus vilioꝛ atqʒ defoꝛ mio: groſſicies em̃ et denſitas ignobilita⸗ tes ſunt ⁊ defoꝛmitates in coꝛpoꝛibus Amp̃. In medio lerre ſi locus ibi ẽ.eſt vltimitas elongatiõis a luce. Similit de⸗ ſitatè et groſſiciei nec eſt ſomniare coꝛpus Pꝛima eſt ᷣuatio lucis ſicut apparetĩ no cte et die. Hox em̃ non poteſt inteiligi ni⸗ ſi pᷣuatio lumis ſolar quaʒ eflicit interpo ſitio terre.nõ enim noua duſpoſitioneʒ; in et nullam ei nouam diſpoſitionẽ adueni⸗ videbitur in regione a qua terra phibet et abſcondit ſplendoꝛem ſolis. Sieniz te nebꝛa diſpoſitio eẽt cõtraria ſplendoꝛi v te equalia ſintvirtute reſiſteret ei ex neceſſi tate et fieret mixtũ ſeu mediũ ex luce ette⸗ nebꝛa in aere.⁊ ita dies nõ eſſet dies imo mirxtũ ex die et nocte eteodẽ mõ continge groſſius terra vei magis reſiſtens lumini. ret ꝙ nulla nox eẽt neq; dies veri nomis. Secunda intentio quia tenebꝛa dicitur coꝛpus denſum. ⁊ denſuate ſua reſiſtens lumini. Sicut terra nubes et caligo.Cau⸗ ille feculetio: ac vilioꝛ ita ⁊ habitatoꝛes lo ſa autẽ in hoc eſt quoniam quociens dici ciillius quaſi fex ſunt omnium ſubſtantia tur alterum oppoſitoꝛũ tociens et reliqanũ rũ ſpiritualiũ.Si locus eoꝝ ibi ẽ eiipe et dici neceſſe eſt quare ſi lux coꝛpus dicitur. iaʒ fex viliſſima in imo loci illius reſideat. quemadmodum ſol aut flama dicetur e Amplius. ab iſto pᷣncipe maloꝝ necel coꝛpus ei oppoſitum tenebꝛa. Si ergo di ſeẽ vt ſint omnia vicia quemadmoduʒ a xerit regnum tenebꝛarũ regionem eẽ cali pꝛinape bonoꝛũ omnes virtutes. Sicigi ginis teterrime vel terre nubiloſitatis ne⸗ tur q̃nto aliꝗs virtuoſioꝛ tanto pncipi bo ceſſe habet ↄcedere quę ſuꝑꝛa din hoc eſt Ijnto al quare ſi ſedes pᷣncipis tenebꝛarũ in mun⸗ do iſto eſtibi eam eẽ neceſſe ẽ quare quẽ⸗ admodũ terra ẽ fex omniũ coꝛpoꝝ etlocꝰ ſcom hec que ſunt vicia in regno pᷣncipis n . onoꝛũerunt virtutes in regno cõtrario noctue et veſptiliones. Sed nec ſic effugi et ecõuerſo quare nihil erit ſimpliciter vir et aduerſarius quoniaʒ hmõi tenebꝛa.id tus aut viciuũ. Sʒ in quo da vel alicubi ⁊ ſe eſt coꝛpus huins tenebꝛoſitatis aut eſt mm militer nihil erit ſimpliciter bonũvł malũ paſſibile a confrario quocunq;vel non ſi fuerit impaſſibile no poreſt igitur in eo Amp.ſicut pᷣnceps bonoꝛũ colit᷑ vᷣtu⸗ tibꝰ. Ita et pnceps maloꝛuʒ colit vicijs ⁊ Rieri motus ſicut valet indiuiſiõ ſaceidunt colẽdus ẽ. Que igit᷑ eri remũeralio vitio etiam ex hoc in numero puerſitates etin neniet mũeratio virtutũ q̃ in vita iſta ſunt ſu de⸗ erit vel ſimplex vel gixtum et ſi fuerit ſim coꝛ vtutũ q in altera vita ſunterit ne ſimi/ plex nõ habet huiuſmodi denſitatem qa liter vt remueratio vicioꝛũ ꝗᷓ hic ſũt defoꝛ neq; flama neq; caligo.neq; nubes.neq;ʒ mitas atʒ puerſitas vicioꝛũ qᷓ in altera vi ta erũt q̃ tato maioꝛ erit qᷓ; hic quato glia animaru futura maioꝛ ẽ q; decoꝛ earũ hie Hec autẽ nõ eſt remũeraĩio neq; felicitas H damnatio et infelicitas qa maioꝛ: cogi⸗ lari nõ poteſt. Amp. declaratũ ẽ iaʒ ti rationẽ accipit ab huiuſmodi caliginoſi/ tate ⁊ denſitate.ſicut a nubibus et nebu lis. quare contingit ibi fieri depuratione ⁊- illuminabilẽ quare nõ eſt regio ienebꝛa beæt fieri naturaliter et oĩa ↄrrana.Scom rũ niſi ꝓpt᷑ abſentiã lucis ſcõm hoc etitra hũc erroꝛem autẽ vicia nõ habẽt ſieri niſi in gente tenebꝛarũ q̃ᷓ tota creata ẽ a pꝛin/ cipe maloꝛum quare apparet ea non eſſe contraria ſcõm eos quis enim eſt qunnõ habitatio nr̃a de nocte. Amplius.cu⸗ noꝛuũ acceptioꝛ. Sic qnto aliꝗs vicionoꝛ. tanto pᷣncipi maloꝛũ gratioꝛ. Ampliꝰ rũ apud ipᷣm huiuſmõi cultus. Cũ em̃ re⸗ ſcenhon icelbonst Asunun ſentonnen⸗ Anlelze⸗ Noſnt ickumten eants conz niena .omnuisu ſeſueſun⸗ ſenauelee⸗ vonoouatne Mranſoni Nimmi ſnlnckii Rennnide Gjausas Ntmnidus unalars kinani hensſe pe SCcnenetire (ahottöſedg⸗ Mäiallorsn cunerani. ſaurun v udecſun funlimodͤ lllius,Qlanu Nnnliset an Manet Monz noͤer Cuſierbin uanpdi onr Gione ſtlliueis ſuntgti legogelle ſeeepn Neboici unnnnane dinigiin masdiſen eidinaindr rlgeag denſtusige Bncr Mneſiasnil alua nnn tetſennmen gsriſen nenminn necſſeigug eiistbabirn⸗ tonniunſein. nseor bitte znchentſenn cNAGNN nesrms daornlo cid lgenen ügun. M mannnnn häaninnen gumoun vsbonon⸗ nao hlt njemiennnn Pans lin nisiſaſun, Nialantenirs riaißn gu pideat homines exvitioſſs vinnoſog fie⸗ Am⸗ ri et ex bonis malos et ecõuerſo. Am⸗ plius. remũeratio qᷓ cultores ſuos remu⸗ nerat princeps malorum aut eſt felicitas aut miſeriaiœ ſi miſeriamõ eſt ergo remu neratio ſed vindicta. Si vᷣo felicitas ma⸗ nifeſtum ẽ autem qꝛ neq; felicitas poteſt eſſe ex vicis neq; cu viciscum vnuqðq; eoꝛuʒ miſeria ſitet tãto maioꝛ miſeria q̃n to maius/quis em̃ dubitet auariciã famẽ eſſe ſiue ſitim pecuniaꝝ et poſſeſſionũ.fa⸗ men autẽ ſiue coꝛpalis ſit iue ſpiritualis nemo dubitat eſſe miſeriã. Similxr er lu⸗ xuriam famẽ eſſe ſitim coꝛpalis voluptat: Jam vᷣo ⁊ inuidia et odiũ quis non vide at oꝛmẽeta eſſe aiarum humanoꝝ ⁊ ſpũa lia earum incẽdia manifeſtũ igitur ẽ quia cuʒ vicijs vel cũ vicio etiam earum nõ pᷣt eſle vera felicitas. Si igr vera felicitate re munerat cultoꝛes ſuos pᷣnceps maloꝛum neceſſe ẽ vt a vicijs in eos exuat atʒ purifi cet qre neceſſe hʒ eis deſtruere merita ma gis qᷓ; mercedẽ retribuat.Manifeſtũ etiã e ex hoc cõſednter qꝛ qnto vicioſioꝛes ſũt hmõi cultoꝛes tãto longiꝰ ſunt ab hmõi remuneratiõe. Si aũt reminiſcert de glo ria aiarum vera q; felicitate earum certũ eſt tibiaꝛ ſtatus cui debet᷑ hmõi felicitas militudo qᷓdam eſt ꝑtenuis ⁊ q̃ſi vmbꝛa illius. Status vᷣo vicioſus nõ ſolum diſ⸗ ſimilis eſt ſtatui felicitatè ſed etia ↄtrario Maniſeſtũ eſt igitur ꝙ apud pᷣncipẽ maloꝛuʒ nõ eſt remuneratio felicitat: ꝓ/ cultu ſibi exhibito ſʒ magſ danatio ⁊ mi⸗/ ſeria cum apð ipᷣm impoſiibile ſit ceſſare vicia ymo neceſſe ſit tato eẽ maioꝛa qᷓnto vicinioꝛa et ꝓpter hoc tãto maioꝛem eſſe miſeria grauioꝛaq; toꝛmẽta. Amp.ꝗs erit cultus eius q̃ ſacra.que ſacrificia que landes ⁊ oroes.Sicut em̃ pᷣnceps bono/ rum colitur largiẽdo alijs et ſubueniẽdo ita coleluriſte fraudando rapiẽdo furan do. Retribuei igitur iſta facietibꝰ vel mer cedeʒ vel penã et de mercede iam diximꝰ qꝛ felucitatẽ pᷣſtare nõ poteſt nec apud eũ poleſt eſſe vllo modoꝝ felicitas. Si vero penaʒ retribuit erit ergo bonus et iuſtus Dum et mala perſegtur bonus dum ꝙ iuſtum e retribuit mala f aciẽtibus iuſtus Sacra vo etſacrificia cuiuſmõi exhiben tur ei niſi ecrationes oĩm modoꝝ pecca toꝛum ⁊ vitioꝛũ que oĩa non ſacra ⁊ ſacri ficia.cum nec ſacrent nec ſanctificẽt ſj ma Ais execraliões ſunt ⁊ ingnatioes facien . V 1 4 tium. Qnare non cultus diuinus ſy mag? — ↄtrariũ erũt omia hec.Amplius.que lau des ei exoluẽtur a ſubditis ſuis ⁊ quid in eo vel ꝓpter ꝗd laudabit. Nõ eĩ laudari poteſt ꝓ eo ꝙ bonꝰ/vel quia bo ni aligd facialquid ergo de eo pᷣdicabũt laudato res eius Si enim pᷣdicant de eo ꝙ malus eſt et quia malefacit oĩa quecũq; faciinõ eſt hoc laus ſed vituperiũ⁊ mala diffama tio. Si vo pᷣdicant quia bonus ẽ ⁊ gqa be nefacit oĩla qcunq; facit. hic nõ laʒ falſiſſa ma adulatio eſt qua etiam irriſio ſiue de/ riſio quemadmodũ ſi quis coꝛuuʒ landa⸗ re volens pᷣdicet album et de cingno ſimi luer ſi eum nigrũ qui⸗ digHiemoagbi tabit quin vtruq; irrideat. Quas auũt oꝛa tiones ſeu petitiones dirigent ad eumab eo em̃ peti non poſſunt bonaicum ea pꝛe⸗ ſtare non poſſit ergo non poteſt ab eo pe- ti niſi vt mala Saa petentibus vel bona ab eis auertãt. hee autẽ ſunt petitiones inſaniſſimo:ũ qui enim talia petunt non mercedẽ petunt et pꝛemium ſed damnati onem atq; toꝛmentum. Pꝛeterea ſi inter rogentur cultoꝛes eiusvidelicet ꝓpter ꝗd colant eum aliud reſpondere no poterut niſi pꝛopter ipᷣum colimus vt omnia ma⸗ la nobis facial ei om̃ia bona a nob auer⸗ rat. .Ampliꝰ. ſcõm iſtos erroneos ꝗd dicetur de omnibꝰ mala facientibus niſi ea faciendo colunt pᷣncipem maloꝛum Bint bona ſacientes colunt pᷣn cipeʒ bo noꝛum.dicetur igitur ſcõm hocꝙ omnes foꝛnicatoꝛes.omnes fures.omnes rapto⸗ res.cultoꝛes ſunt pᷣncipis hmõi.ex quo quitur omnia lupanaria et omnes ſpelũ cas latronum templa eius eſſe cum in eis locisſcultꝰ hmõi exerceat.Qꝭ ſi dixerit qꝛ non colunt eum hoc faciendo cum ꝓpter amoꝛem aut honoꝛem eius iſta non faci- ant. Sed ſi quis ꝓpteshonorem vłamo rem eius talia faceret ille iſßum in hoc ho noraret ⁊ coleret.Dico autem quia ſi hoc eſſʒ videlicet quia talia placerent ei inimi ciſſimus eſſet cultoꝝ ſuoruʒ.cum exhono ratio animaruʒ ſuarum ei placeretiillan q; ab ipᷣis requirerent.Sequitur etiaʒ hoc ꝙ non ſolum fugiendus ſit a cultor i⸗ bus ſuis. Sod etiam totis ſtudijs ac viri/ bus impugnandus.eo ꝙ maxima mala eorum ei placeant ⁊ ad ea illos precepiis ac legibꝰ iducat et ab ipᷣis ea regrat. Ma xima ei mala aian ſunt vicia ⁊ pctã vtpo te morbi ⁊ vulnera eaꝝtaq; qdamoꝛtes , Pears pꝛima de vniuerſo ip̃arum ꝙ qui nonvidet omnino obrutu it ⁊ nec hominis nomine dignus eſt. Concluſio pꝛemiſſoꝛum. . Janm igit ſatiſteci ibi in hocſ vulga ribꝰ et ĩtellectu facillimis declranionibus atzʒ ꝓbationibꝰ deſtruxi vanitate de duo bus pᷣncipisiꝗ ẽ erroꝛ nociſſimꝰ maniche oꝛũ quẽ oĩs lex ĩpugnat ⁊ ſicut iam mani⸗/ feſtũ factũ ẽ tibipᷣme phyloſophie ꝑs illũ tibi poſui poſſent et alia ad deſtructione bhuiaerroꝛis adduci ꝗbus ſuꝑpſedeo mot cipiũ maloꝛum. Eadẽ pene via ẽ querik vin ome qð ẽ malũ ſit malu ſᷣm ſubaʒ auę ſ̃m participationẽ ꝙ ſi ome qð ẽ maluʒ ẽ malum ſᷣm participationẽ. quẽadmodũ ſi diceref quoniã a ẽ malũ in habẽdo ſen pticipado.b:⁊ rurſum b:ẽ malũ i habẽdo vel ꝑticipado c.⁊ ita in ĩfinitũ. Jam erro/ rẽ iſtů meminiſti eẽ deſtructuʒ vbi deſtru cta ẽ infinitas cauſa rũ. Silr le hʒ ⁊ de cir clarabit hoc eſſe ipoſſibile malu eni ᷣm hac intentionẽ erit habens malũ et iteruʒ malo ⁊ ꝗe res nõ currit in ĩfinitũ videlʒ vt et etia pᷣncipium maloꝛum cuʒ alia ſint ex bua eodeʒ mo erit habit? alteni? maliea ẽᷣpᷣmum maluʒ vi ſimiliter erit habitus tercie malicie⁊ ita alijs vis deſtruiti iuxta illas mulias arhe vel refiectione. Alia autẽvia de 3 ꝓlixitatt adducã aũtꝙ erroꝛe iſto ratdes n nonis v ꝗ ipios in hoc induxiſſe vidẽt reſpodebo licet habẽs malum aliud i ſicin infinituʒ eis vbi dignũ aliqd reſponſiõe muenero qre malum nõ erit niſi habens in ipo lfi⸗ Ratioes adducuũtur ſiue radices que nicies implicatũcum eĩ de malo habens manicheos in erroꝛeʒ induxiſſe videntur. Lotũ et ſolum extraxert nihil ern reſiduuz Nꝛũ igr pᷣmu eſt qꝛ ex altero ↄtra Si ei aliqd erit reſiduum illud erit indu⸗ rioꝝ nõ poteſt eẽ alterũmalũ.igr ex bono eẽ nõ poteſt.erit igitur ex int aben nõ eſt totaliter extractum a malo cum ad hoc malũ ſit de illo maio et illud ex tercio //Huc ſit in illo ꝙ erat reſiduum.facia aute⸗ et ua in infinitum erit igr venire ad malũ hoc clarius et dicãſqꝛ ſi malum eſt habẽs qð nõ ẽ ex alio. Sʒ neq; ẽ ex bono.quare maliciam ſiue participansſerit malicia er malu illud ex nulio eet ita ẽ pᷣncipius in ſe plicatione habitus malicie ⁊ malicia ha⸗ bita eodeʒ mõ erit habitꝰ alteriꝰ malicie ipo. Amp̃:aut aliqð in delʒ añ nõ ẽ aliud ant nullũ qõ ſi nul⸗ lũ aſcendi 4 ſtructa ẽ ĩfinitas cauſarũ et declaratꝰẽ ſta beaꝝ tibi ꝑ me ĩ tractatu de pᷣmo pᷣncipio ⁊ de ꝓbationibꝛac declarationibꝰꝗbus in infinitum qᷓre cum aggregauerè omẽs 22 malum illud erit eiuſdẽ incenſionis vide bitater malum aliqð.Sed in omni malo intelligit habens et aliud. Quare habẽs rneigen kecian it igr res in infinitu. Ja ante de- iſtas explicationes inneniet ex neceſſita⸗/ temalicia habit habitahabitus.⁊ ita in infinitum ita vt non occurrat cuiꝰſit habi tus niſi alterius habitus ⁊ quociẽs ibi po nit᷑ habitꝰ intelligat genitiui caſus.Qua ſtabiũt᷑ eẽ illius ⁊ de vijs abꝰ venitur ad ipᷣm. Si vᷣo aliqð ẽ ᷣmũ maluʒ cum illud nõ poſſit eẽ ex bonoſerit ex neceſſitate pᷣn/ cipiũ in ſe vt dixi ⁊ cauſa illoꝛiñ maloꝛum. Amßꝙp̃.om̃e qð ẽ malũ aut ẽ malũ ex ſe re ſcõᷣm hoc malum erit infinitum ⁊ in ex plicabile ⁊ ideo in intelligibile et pꝛopter hoc non potuit hoc niſ homo qui nonin telligit ſeipᷣm. Tu autem ſcis ex alus quia hoc ẽ vnũ ex pᷣncipijs pꝛime phyloſophie pꝛime partis videlicet ꝙ om ne nelugit bile eẽ. Scis etiã qꝛ phyloſophia no coſu aut ex alio ꝙ ſi nihil ẽ malũ er ſe. erit igit omne qð ẽ malũ malũ ex alio.⁊ ita vel ex alio qð ẽ malum vel ex alio quod eſt ma⸗ lũ.vł alio qð eſt bonũ ex pᷣma radice quã rao poſui.quare vnũquodq; qð eſt ma ũ erit malũ ex alio qð ẽ maluʒ ⁊ ita redi/ bit ad infinitatẽ pᷣdictã vel fiet circulꝰ aut reflexio cauſarũ vicʒ vta.ſit malũ ex b. et b ſit malũ ex a. Jam autẽ deſtruxi tibi cir/ culationẽ et refſlexionẽ in eodẽ tractatu de ſtructione poſtq; nõ relinꝗtur dubitabo⸗ Qlſi aliqd eſt malũ eſſencials aut erit illi pᷣnapiu aliund exquo ſit aut no. Si ſit erit igr illud pᷣncipiũ malum expoſita radice. ⁊ nõ erit minus malũ.q̃re erit malũ eſſen cialiter ⁊ ita redit᷑ ad id qð ante dixerã vi gelicet ꝙ aliꝗd erit malũ eẽncialiter ⁊ ðᷣn lit erroꝛibus hominuʒ qui ſeipos non in/ relligunt vel qui ponunt intelligibilia. Re nertatur igitur ad id in quo eram et dicaʒ quia impoſſibile eſt omne quod ẽ maluy malum eſſe ſcõᷣm participationem ex quo erronei iſti vidẽtur ſibi pꝛobaſſe ꝙ aliqꝗd ſit malum eſſencialiter ſiue ſiõm ſubſtan- ciam. Deſſtructio pꝛime radicis cui rationes anicheoꝛum maxime innitunrr. Ecigitt᷑ omnia que ꝓpoſita ſunt facile eſt ſoluere vel ponius diſſot ere. Incipiam igitur a radice cui rationes eoꝛum maxime innituntur. Petauene onleanonn oco camn otonnend 1 Wante iſignsro⸗ oelnfnnea yerena la nn ſaligete⸗ i Kmo ragen Cnswinein ſbonigae gthuc un i urhi i ctioroex Clmenran onrun pe Pongtatibe loniſſpinano 1 . nfntge du Utnifeminn endeſan Gieainani us. woläint toelnceſen pforida huͤrrace miiob Wsei ſeuncme bonitcdirt ſerunde gogicice⸗ Ciſenenags nbadein Mediarim llſniup⸗ ſnüiane Mſitne ſfüißn Olßtefen Cogetut 1 Wnc 4 En W Kce deſtmanrog ne. Angi Oſübte onan nlche nenin Adrſrun 1niibedenui mädemohe Nis nNeds Aicn iginamin mapanscinu s naide nus) ubebder dinns aenun. miggle n Sinnenai. baberbeet nedi nntlgunn cnibeman, uen oli, n i 4 Fo. Pec autem eſt quã dixi videlicet alterum contrarioꝛum eſle non poſſe ex altero. Di co igitur hancradicem eſſe falſaʒ niſi hoc modo eam intelligant videlicet ꝙ ex alte ro contrario:ũ non poteſt eẽ per ſe alterũ. Maniteſtũ eniʒ ẽ qꝛ ex caloꝛe interdũ c frigus ꝑ accidẽs/⁊ coꝛꝑa animaliũ per ca loꝛẽ infrigidant ſcõm accidẽs caloꝛ ei ape rit poꝛos in coꝛpibus animaliũ ⁊ ampliſi cat eos ? ꝓpter hoc et vapoꝛat caloꝛ ex illł ⁊ frigeſcũt poſtea. Silx ⁊ ecotrario ꝑ frigi ditate ↄſtringutur poꝛi eoꝛundẽ et iðo mł tiplicatꝰ caloꝛ intus retinef. Amp̃. Ex vino ẽ ebꝛietas. Ibi ergo manifeſtũ eſt qe ex bono ẽ malũ niſi ſoꝛte dicatiqꝛ vinũ nõ ẽ bonũ eodẽ mo ex medicina quantũcun q; bona et ſalutari ꝓuenit interdũ egritu do cũ quis eaʒ aut no debita mẽſura aut nõ debito mõ aut no tpe accipit oꝑtuno. O ſi dixerit nec medicins eſſe vonaʒ nec ipam ſanitatẽe ꝓced ad alia. Scientia eĩ nõ negabat eẽ bonũ vel bona.qd em eſt bonũ ſi ſcictia nõ ẽ bonũ.exilla tamẽ ma⸗ nifeſte plerũq; oꝛitur malũ ſuꝑbie ⁊ iacta tie ꝙ ſi necipᷣam ſcientiã bonũ eẽ cõfiteri noluerit de vᷣtute. hoc negare nõ poterit ex q̃ etiã ſimilia malaplerũq; pꝛoueniunt multi em̃ de ſanctitate ſua in mala ſuꝑbie iactatie ⁊ inanis gloꝛie deciderut. Am plius. malũ inuidie nũq; nõ eſt ex alieno pono er inceſſante ceſſat. Amp̃. de viſi bilibꝰ ſi quid ↄcedũt eẽ bonũ debite boc indubitater ↄcedẽt. Nõ ẽ aũt dubiũ quin exea ꝓueniaĩ obtenebꝛatio viſus ⁊ tandẽ cecitasvidelicʒ cũ nimia fuerit aut tempo re aut vehemetia. Qſi de viſibilibꝰ nihil bonu eẽ direrit ⁊ de alijs ſenſibilibꝰ ſimi⸗ liter iam in hoc deuenit vt ſenſu indigeat nõ quidẽ ad exꝑientia tm̃. Sʒ quẽadmo⸗/ dũ iſenſatꝰ ꝗs eĩ nõ ſentiat viilitates eſca rũ veſtimẽtoꝝ ⁊ alioꝝ hmõi ⁊ ipᷣemet eti⸗/ am ꝗ hoc delirat quicꝗd ad exterius rati onẽ dicat intꝰ cũ dicit᷑ ad rationẽ iſta ſen⸗ tit eſſe vtilia ꝓpter qð et querit ila quem admodu cũ ꝓpt᷑ frigus ſuꝑfluũ cuiꝰnocu meniũ ſentitiQ magis timetquerit caloꝛeʒ tanq; vtilẽ 1 nocumentũ frigoꝛis ꝓhiben tẽ. Iſti igr erronei dũ iſta querũt non taʒ ſalubꝛiter qᷓ; etia licite ⁊ honeſte teſtes ſũt 3ʒ ſeipᷣos frigus ei ſuꝑfluũ pacienii caloꝛẽ querere ſalubꝛẽ nõ ta licitũ eſtiq; etiã debi m eouſq vt reus monis ſue ſulet homici⸗ a ſuipius qui in eo ſtatu calefieri negle⸗ erit quia ig nemo lenet querere niſi qõ bonũ eſt. Manifeſtũ ẽ caloꝛẽ hmõi bo num eſſe ⁊ de frigoꝛe ſimiliter verum eſt. Ampliꝰ. nemo dubitat quin ex vino ſit ebꝛietas ⁊ qᷓnto melius tanto maioꝛex il⸗ lo ebꝛietas tantoqʒ; facili⸗/qᷓre maniteſtuʒ ꝙ exbono malumet ecõtrario ex malo bonuʒ.quemadmodu ex egritudine ⁊ fia gellatiõe coꝛrectionũ et eruditionũ ⁊ hoc ipᷣm teſtatur natura in vnoquoq; que no bis ſuggeritei vnũquemq; noſtruʒ docet paruulos ei ſtultos flagellare. imilit᷑ in maleficos punire.vt vel ipᷣi coꝛrigant᷑ vel alij. et de canibus et equis ſmiliter ſa ba bet. Quia igr hoc nature teſtimoniũ apð omnes eſt ſemper vniuerſale ẽ teſtimo⸗ niũ autẽ vniuerſale nature falſum eſſe im poſſibile eſt. Quarę ex hmõi malis bonũ coꝛrecnionis et eruditionis ꝓpuenire mani Jeſtum ẽ. Quis autem quimentẽ habeat dubitare poteſt quin ex bono ſanctitatis aliarũq; virtutũ interdum ſuperbia oꝛiat᷑ et cõtemptus alioꝛu. Similiter ⁊ exbono cFrtitadini pꝛeceps audacia ⁊ iracundia Juxta hec aquaʒ etignem aut dicent eſſe bona aut mala.Si bona cum igit᷑ mani⸗ feſtum ſit mala.plerumq; ex illis pꝛsoueni e videlicʒ exuſtiones hominũ ⁊ immerſi/ ones aliaſq; multiplices deſtructiones. Manikeſtu eſt ex bonis mala ꝓueni⸗ re vel oꝛiri. ſi dixerint quia mala ſunt. Manifeſtũ ẽ ſimiliter ex hijs multa bo na ꝓuenire ſicut ſunt temperate calefactii ones purgationes decoctiões illuminati ones ⁊ ex aqua ſimilit᷑ ablutiones piſtru, oꝛigenum intritiones. agroꝛũ fecundatio nes.molendinoꝝ aquaticoꝛũ multiplices vrilitates.Eodẽ modo ſe habʒ ⁊ de coꝛpo ribus celeſtibus.quia et bona et mala re/ bus inferioꝛibus ex ipᷣis pꝛsoneniuns. Ampliꝰ. quis igngat quin ex eodem homine et bona opera ſuntquandoq; et malalalioquin neceſſe habent dicere q g bonus eſt non poteſt mali aliquid facere/ aut qui malus e nihil boni facere poteſt. Hoc autem eſt cuius contrarium quilibet entit in ſemetipᷣo.⁊ pꝛopter qð et penitet multa egiſſe.⁊ erubeſcunt etia cum viden tur mala ientes et nemo eſt qui nõ coꝛ de vł oꝛe nòn arguat malefacientes ⁊ nõ iudicet euʒ pena dignũ. Quare vnuſquii qʒ credit male agentẽquẽcunq; aliter age re debere et etia poſſe.alioqn nec culxan dũ nec puniẽdũ ipᷣm indicaret quęadmo dũ neq; lapidẽ ꝙ eo ꝙ mouet deoꝛſlum. . ¶glas nec vituperiũ debeat ĩ ſe ꝓ opibaſu etiam ex optimo. Si vo nihil mali ei facit Pars pꝛima de vniuerſo bat ꝙ ꝓpter hoc ſit albatiuũ vel albiſica Aimnplius. ſetrundumincoꝛrectio locu, bat ꝙ ꝓpter hoc ſit albatiuũ vel albiſica tiuum ⁊ hoc ẽ quoniã denoĩatiões hmõi hr̃et apud aliquẽ nec etiaʒ poſſibilis eſſet Ampliꝰ.ipa iuſticia qᷓ puniũt᷑ malefi/ ci ꝑ publicas poteſtates ⁊ magiſtratꝰini/ quiſſima ⁊ iiuſtiſſima eẽt.Si ei mali natu rali ĩpoſſibilitati ꝓhibiti eſſent ſecus age cut inciſiut . vute qus reinon eẽt ab eis reꝗqrenduʒ neq; pꝑ hocꝙ hʒ ad icidẽdum neq; penetratiuũ aut di/ male agũt vllatenus puniẽdi. Tu em̃ ſis geſtiuum niſi ꝙ hʒ vᷣtutẽ intendentem in quonia a coꝛpibus grauibꝰ nõ regrimus hoonihil autẽe tale ĩ tota vniuerſitate re/ vtrũ moueantur in ſurſum neq; quiſq; au ruʒ quaq; eĩ et venenata aĩalia ⁊ rapacia det eis iraſci ꝓ eo ꝙ mouentur deoꝛſum. Quare ſi ſui neceſſitate mali aſtricti vłal A . ligati ſunt ad male agendũ nec iraſcendũ tus eon vt noceat illis. Sʒ magis vt ꝓſit ẽ eis ꝓ eo ꝙ male agut nec reqrendũ ab ꝓppᷣo ſubiecto ⁊ hoc vel paſcendo ipᷣm.et ipᷣis quãdo taliter agäat. Ampliꝰ.laus nutriendo vel defendẽdo.⁊ nocumentuʒ et vituperiũ falſiſſima erũt cum boni nec mali naturaliter im agat. Nature vo nec tẽ vel aptitudinẽ oꝛdinata adhbũci intẽdẽ venat᷑ onagrum ⁊ deuoꝛat non inteditei nocere.licet plurimuʒ noceat.ſʒ ſibi ꝓdeſ is eo ꝙ neceſſitate oꝑetunvt no libertate ad modũ ſeruiẽtis q non poteſt aliud fa/ cere q; ꝙ iubetur ſicut alibi didiciſti. Re⸗ lingtur ergo hmõi erroneis vt neceſſario Ater bono malũ et ecõuerſo licʒ p ac tad . cidẽs aut vt ofiteãtur nihil de ſenſibꝰ bo⸗ jno recte dicit. quin potiꝰ eſt ad vltionem nũ eẽ cum ex vnoquoq; eon malũ ꝓueni vel ad victoꝛiã ⁊ vtrunq; iſtoꝛum bona re at. Amoplius.cum bellũ eternum inter putat natura animalium. Ultione qdem pᷣncipem lucè pᷣincipẽ tenebrarum ſit ßimm tanq; iuſtum reputat.Uictoꝛia autem tan eos aut nocet ei pᷣnceps lucis ĩ aliquo aut q; aliqd magniticum. Sicut apparet i ele nõ nocet aliqd igr̃ mali ei facit illud ma phantibꝰ qui ſubditos habent quos vice lum ẽ euidẽter ex ipᷣ o pᷣncipe luct cuʒ illud rintet qſi iura ſᷣuitut in eos exercent. Si Fodeʒ mõ ſe hʒ ⁊ de alijs. Neq; intentio ignis eſt deſtruere ꝙ oburit ſz magis mul tiplicare ſpeciẽ ſuã imateria qua ſuperat. faciat. Quare nõ ſolũ ex bono ẽ malũ ſed en malum accipiat nocumentũ ipſum. 6. 3 eadẽ ratione neq; facere poteſt. ⁊ hec ſcit ipᷣe cuʒ tu ſcias hecſtultiſſime igt pugnax Pꝛimum vᷣo malũ gratuituʒ.id eſt gratie fira ipʒʒ cũ ſciat ſe nihil ei poſſe ſacere ma oppoſitum pᷣme gre carenna eſt. Que au li et ꝓpter hoc ſe nõ poſſe nocere eidẽ. Jã tẽ ſit pᷣma gra nõ aliter tibi determino hic igr deſtruxi tibi pᷣma radicẽ ꝑ quaʒ videri niſi ꝙ iuxta oꝛdines receptibilium. Sunt poterat in iſtum erroꝛẽ erroneos iſtos fu· ⁊ oꝛdines gratiarũ ⁊ iuxta maneries eoꝝ iſſe inducto. AAquẽéadmodũ in homibꝰ. Pꝛima gra ẽ fi- Deſtructio ſeconde radicis eiuſdẽ eræ des gratuita quoniã pᷣmo ⁊ docenda ẽ et roꝛis. ꝗôMDU tenenda hoĩbus tanq; fundamentum er Ecunda vo radix q̃ querunt vtrũ rultus. I ngelicis vero ſubſtancijs et alijs nobili⸗ us abſtractis. Pꝛima gratia eſt nobilis illa dei cognitio que naturali earũ cogni⸗ tioni et ſapiẽtie incõparabilis eſt permo⸗ aliꝗd ſit ᷣmũ malum aur nullũ ⁊ hac de lermino tibi? diſſoluo per diſtinctionẽ eius ꝙ ẽ malum. Si emma⸗ lum intelligaãt nocluũ iaʒ dixi nibi qꝛ nibil 15 ẽ tale et ſi ei aliqꝗd ſit nocinũ tibi veli malũ dum omnem ?⁊ iuxta hunc modum pᷣmũ queadmodum ſi aliqd ẽſanin alicui vt malum. id eſt nocumentuʒ in ſubſtancijs vſtio vel inciſio aut mẽbꝛi alicuiꝰ detrũca intelligentibus eſt auerſio cogitatus ſiue tio non ido ẽ ſanũ ſimplr. Pꝛeterea licʒ ſit veꝝ ꝙ aliqd nocet alicuijnõ ꝓpt᷑ hoc cõ/ ſeques ẽ vt etiã ſit nociuũ illi quemadmo dum non ſeꝗtur vt ſiſaliqd moꝛtificat ali⸗ Ad ꝙ ꝓpter hoc ſit moꝛtificatiuũ vel ſi al ſequitur deſertio ipᷣius ſiue derelictio que qᷓ ſequit᷑ depaupano recedẽtiũ ⁊ arefactõ atʒ moꝛtificatio iſoum.Qui em cogitatu ſm virtutẽ ⁊ aptitudinẽ naturalẽ dicũtur. Non em̃ ꝓpᷣe pꝑcuſſiuum ðꝛ niſi ꝙ hʒ v᷑iu tem ſicut inciſiuũ non ðꝛ niſi ex vtute quas noceãt alis ſiue occidendo ſiue deuoꝛan do illaſnnõ tamen adhuc eſt intendens vir qð ei ab alio ĩminet repellẽdoleo ꝓpᷣe in ſe nutriendo ſcilicet ſeipum carnibꝰ iltſius Iſidixerit ꝗs qe ita eſt ad nocẽdum alij e carentia pᷣmi boni naturalis ꝙ eſt eſſe caputvere religionis ac diuini cultus. In cognitionis a creatoꝛe ex hoc enim malo eſt pꝛoculdubio receſſio a fonte bonoꝝ ex — —¶— ——5 ſfntirin Alenbynt ſoglapenee elenuepo ſs jei fdentdin inli Ckligige⸗ droceia pru⸗ Cgriftün eteinoune Gtbeunr no⸗octed Nenſoenoch ſlittenauon Elpofiusn Cnconengeo⸗ Geapwar — = . iurtöſh iphclanoet Ngloninegnie steni ſocriiteno ogpeuen Mograroe ulinonon alä Perhoreſtg⸗ nmoe⸗ hyenine urllain 7 Glwuiteni ☛ ==— — — lt ian unddrfen, (Adelevapin mnpiimni W ſes pincehe Uſbium ort lioiyginre Midepeim ndiapein Rnsnelan oiuan Unnpoa Mluzbon ſinen ari 6 wr . züüa MMenin W Dntiiden, mdenigz nnachiien enſer; MWemunuig, uavniuatſr aiiatn ocbfee Npelencoir ic we Oeatnonind Hcen hin ötmaà bunthreg: nacninuiſg ekacnocic oceſtedyli nciſonnh imm. Dorie n. Oiateen vsbebente Anensent Broamanng mnmdiiifa ninamtisit Zminz in annuct N Nenthimd tmnmnmr, nn d ehung, mußtoin eewhis inid aüsthend, unt cogitare oe ipſo. Six vo. Malũ tercio mõ viciũ vel peccatum. Fo. fixi ſunt in ipᷣ̃m creatoꝛem. neceſſe eſt vt ei ↄgruentibꝰ virtutibus omibus adpereat Cogitalꝰ em̃ cqͥ in peimis creatoꝛ tenetin intellectu⁊ per hũc ↄſequẽter in viribꝰmo tiuis, qre ipᷣa ſublato fructus bonoꝝn quo damõ aret et qᷓntũ ad bona ſeu data ſua nobilia ꝗᷓ longe pᷣſtantioꝛa ſunt naturali/ bus ceſſat infiluentia largitan ſue ĩ eos ꝗ cogitatũ ſuũ ab eo auerterint vlłliĩ alia con uerierint.ↄuerteriat in q; ↄuerſione fixa et ad herentivel auerterint ſimul hoc eſt ulo mo.Hõ ei ſi ad momentũ vel hoꝛa vł ali ud vel ðᷣẽ alio cogitet ꝓpter hoc cogitatũ ſuũ ab eo auertit.de hot autẽ perſcrutati⸗ us atʒ diffuſius inueſtigabo vbi de mali/ cia maloꝛũ angeloꝝ quos homines dya/ nalo qð diximꝰ puraʒ pꝛiuationẽ eeno e neceſſe ꝙ ipᷣm ſit ab alio vel hono vłma Mladee vocat tractabo/De hoc aut lo cũ oĩno nõ ſitꝙ ęm̃ oĩno no ẽ.impoſſi bile ẽ ab aliquo eẽ nõ tamẽ neganau eſt negationẽ negationis interdũ cauſam eẽ Qſi ꝗs querat vñ hocvel qꝗd eſt cauſa ꝓ pter qua iſte mõ non cogitat de creatoꝛe. Rũdeo ꝗ pꝛiuatio alicuiꝰ earũ que faci⸗ licet hic ad aliũ tractatũ pertineat recte re ſponderi poteſt/ꝗa vel ſuperbia vel inui/ dia quoꝝ vterqʒ occaſio eendi ẽ bonũ vel ꝓpꝛiũ velalienũ ⁊ ſicut ia dixi tibi ad aliũ tractatũ hoc pertinet et vides in omnibꝰ⸗ hijs imbecilutatẽ itellectꝰhominũ hmõi⸗ omino ei manifeſtũ ẽ eas ignoꝛare ꝗd eſt ꝙ dðꝛ malũ ⁊ ↄfuſe eos vti intentionibꝰ pᷣ dictt. Sʒ nec etia aliqᷓ intentionũ trium pᷣ⸗ dictaꝝ poteſt eè pꝛincipium ꝙ debeat dici vel deus vel pꝛinceps vel rexid ꝙ ðꝛ ma/ lum pꝛimñ. Malũ eĩ id ẽ nociuum nõ po teſt eẽ pꝛinceps maloꝝ ſicut iam declłara/ ni tibi cum totũ et tata bona largiat᷑ ſuis id ẽ oĩbꝰ ꝗ in regno ſunt. Sʒ neq; pꝛimũ maluʒ id e pꝛiimũ nocumentũ dignũu e. vl debeat dici pꝛincipiuʒ vel pꝛinceps.vł rex vel deus vel auctoꝛ alicuiꝰ/cum oĩa nocu mẽta vel pꝛiuationes oĩno ſintvel fere pꝛi uationes. Nocumẽtum em̃ nõ ẽ niſi abla lio alicuius boni vel vtilis aut applicatio alicuiꝰ ꝙ huiꝰ ablationeʒ inducit. Nihil autẽ tale dignũ ẽ nomie pᷣncipis vel pᷣnci⸗ puʒ. Similit᷑ nec viciũ aut pectatũ. Quis ei audeat hoc cogitare ꝙ viciũ aut pecca tũ ſit ᷣncipiũ aut pꝛinceps nec deꝰaut do minis maume tanii regni qᷓ;tũ ipᷣi dicunt Di vero intellexeri £. adoꝛadus vel colend: agente lucis eta bonis ſolummõ dimidi/ „ r9g per hoc inqntuʒ teneb:as ignoꝛatie ſint ꝗ eẽ regnũ tenebꝛan. Manikeſtũ igr ẽ tib nec intelligũt intetiones eius ꝙ malum Ampᷣ. Interrogabo eos de qᷓ gẽte ionſi ſint ⁊ ad cuius regnũ ꝑtineat videlicet an ſint de gente tenebꝛaꝝ/an de gente luct ſi fuerit de gente tenebꝛaꝝ ꝙ vriqʒ ex iene⸗ bꝛis ignoꝛatie ſue appareat foꝛſitan alicui nõ imerito impugnat pᷣncipem lucis cum hoſtes eius ſuit qre nõ ẽ ↄueniẽs teſtimo niũ eoꝝ ↄtra illuũ.Secundo quonia gens tenebrarũ aui oĩno cecs c ita nihil pꝛoꝛ⸗ ſus ſcit debite vłregno eius aut no aliter videt q; animaliaque dicunt᷑ luciſfugavt noctue veſptiliones ⁊ ſimilia. Utroq; ig mõ nigelunt gbus credat de luce vel regno eiꝰ. Si ei oino nihil ſciut de ea nõ ẽeis credendũ cũ de ea loquantur.vt ſom niantes et nihil de ea videre valetes. Di aũt non plus ſciũt de luce q́; animalia lu ci fuga vt dixi. Manifeſtũ e quonia nõ ſo lũ falſum ſed etia puerſum ẽ iudiciũ eoꝛũ/ ð lucebmoi quippe animalia noctẽ repu tant eẽ lucẽ ⁊ ecouerſo.⁊ ſolẽ nõ lun ſed lenebꝛas qre totũ regnũ lucis ẽ eis regnu tenebꝛaꝝ ⁊ ecõuerſo.Cũ ergo credũt ſelo qui de deo tenebꝛarũ loquut᷑ de deo luct ⁊ ecõuerſo.Sicut animalia de ꝗbus dixi mus q̃re neſciunt ꝓ certo de quo loquũt᷑ ⁊ mentiunt᷑ ex om̃i ꝑte qm̃ lucẽ dicũt tene bꝛas ecõuerſo. Si vᷣo dixerint ſe eẽ veßen era te lucis ⁊ ꝑtinere ad pncipẽ lucis intoller⸗ biliter iniurioſi ⁊ ↄtumelioſi ſunt eidẽ pꝛis⸗ mũu qm ↄcedunt ipᷣm eẽ niſi dimidiũ deuʒ potentia eĩ ſuper vtrũq; ↄtrarioꝝ hoc ẽ ſu per bonum ⁊ malũ ẽ potentia ꝓfecta. SDu per alterum vo eoꝛũ tm̃ẽ potentia dimidi ata.quemadmodũ potentia ſuper homi⸗ nes albos ⁊ nigros potentis integra po tẽtia vo ſuper albos e medietas potentie ullius. Similiter 2 an icnn quia nõ ẽ am ei deitatem attribuunt et dimidiaʒ ei auferunt. Manifeſtum em̃ ẽ quia qui niſi ſolummodo dicunt eum eſſe ab omnibus colendum? adoꝛandum plenam et integram confitẽ⸗ tur de eo deitateʒqui vero aperte tiñ par tem ei deitatt attribuunt. Similiter ⁊ par tem domintionis cum non ipſumvbiqʒ in omnibus dominari concedere velint quẽadmodum enim non ſimpliciter albũ eſt ꝙ exaliq; parte nõ ẽ albu.ſic nõ ſimpir dñs ẽ qui ex aliqua parte non eſt dominꝰ)Üsfqõ —DPars pꝛima de vniu erſo non enim ſimpliciter dominũ dicimus ꝗ alicui domui vł ciuitati ſolumodo domi⸗ natur. Amplia. nõ vere poſſidet et ple ne g in litigio et bello poſſidet qᷓre nec ve/ re aut plene dominat. Amplius.neq; onmnipotens ẽ aut ꝑfecte potens cuiꝰ po⸗ tencie in toto reſiſtitur vt belluʒ depari ex . aduerſo ei fiat. Amp. cum non poſſit quicd vult ſe vel facere vel poſſe ipemet ſit q; velit. Ampᷣ.ſicut nõ eſt albiſſimũ 4 oſtenditur. Oſtq; auteʒ iam expediui me de vnitate pᷣmi pᷣncipij ꝓut conuenit pſenti tractatui et ſatis feci ibi ſu/ perilla ꝑ aggregationẽ ꝓbationũ ac de/ clarationũ intellectu facillimarũ atq; vul gariũ que ſunt poſt pꝛobationes el decla ratiões ſublimes q̃s didiciſti in pᷣmo tra⸗ ctatu pᷣmi ſapientialis ac diuinalis magi⸗ eſtigare de vnitate vniuerſi et declarare ↄfiuetur de impotencia ſua cum minꝰ⸗ eearre uens ẽ ſicut et pꝛomiſi tivi in⸗ cnui aliquid ẽ eque album aut optimuʒ cu aliud ẽ eque bonũ. Sic videlicet pᷣmũ cui aliud eſt coequeun iſti autem ponũt duo a ̊ima ſicut et duo pᷣncipia.Debes etiam at tendere hic ꝙ malum ſicut ipſi ſomniant idem eſt dicere ꝙ peſtilens ? cum ponant ipᷣm in pᷣmis et vniuerſaliter malum quẽ⸗ admodum pᷣncipiũ et pꝛincipem bonoꝛũ in pᷣmis et vniuerſaliter bonũ neceſſe ha⸗ bent ponere ipᷣm in pᷣmis et vniuerſaliter peſtilens. Quapꝛopter graſſans et ſeuiẽs in om̃e qð poteſti⁊ ꝓpt᷑ hoc in totũ regnũ ſuum. cum pꝛeter illud nie de iure O ſue poteſtatis limitatione⁊ finibus regni ſui naturaliter pꝛohbibitum quare ſeuit et graſſatur in omnia ſuatanqᷓ; peſtis tanq; coꝛruptio et moꝛs. Nihil autẽ tale poteſt veri nomis eſſe pᷣncipiũ aut cauſa.aut au ctoꝛ.aut pᷣnceps aut deus.aut dominꝰ cũ vnũquodq; hoꝛũ nominatoꝝ non ſolum nõ ſit peſtilens in aliqð eoꝝ q ex ipᷣo ſunt vel ſub ipᷣo imo pꝛopenſe atʒ largiſlue bo nitatis et vtilitatis in vnũquodqʒ eoꝛũ q̊ er llo ſe. Quapꝛ gude e x illo ſe. Quapꝛopter non aliter pᷣncipi- um aut auctoꝛ dici połeſt. niſi quẽgdmo⸗ dũ deſtructio aut mois aut deſtructiuum ſiue moꝛtificatiuũ ꝑ intentionẽ aut volun tatem. Mſi non eſt peſtilens aut deſtru/ ctiuũ niſi alioꝛum.⁊ ſi contrarioꝝ videlicʒ que ſunt de contrꝗno regno tunc manife ſtum ẽ ipᷣm nõ eſſe alum niſi p accidens videlʒ ꝑ ptrarietatẽ quam habet ad illa et quemadmodũ caloꝛ in ſe pactus eſt ſʒ cũ obuiauerit ei figidum quaſi pugnat con tra ipᷣmel econuerſo cum non ſit naturał intentionis ſue pugnare contra frigidita tem non enim eſt adhnc neqʒ ꝑ hoccaloꝛ quare maniſeſtũ eſt pᷣncipium maloꝝ nõ eſſe malum niſi pacddens vl utet hec in 7 fentio non minus cõgruit pᷣncipio bono/ m. . o☚1 Becuũdus tractatus ꝙ vninerſa ẽ vni - Secũdus tractatus ꝙ vniuerſa ẽ vni O V tas ⁊ imj mudus eſt vnus ⁊ qualiter vnus ipᷣm eſſe vnũ et mundũ vnũ ⁊ qualit᷑ vnũ Dico ergo quia omne totu vnũ eſt. et hoc appet ex nominatione et intentione ipᷣiꝰ. LTotum enim et pars relatiue ad inuicem dicutur ⁊ totum eſſe veriſſima diffininõe ſeu explicatione adunatũ eſt ſeu aggrega tum ex ꝑtibus.aggregatio autẽ ⁊ aduna/ tio non eſt niſi iunctio ⁊ cõiunctio part ⁊ pꝓtis ſiue partiũ ad muicẽ que iterum iun⸗ ctio ſeu ↄiunctio non eſt niſi vnitas toni⸗ ex illa eniin totum ẽ dicitur totum etia⸗ valde ampla cõmunicatione et generali⸗ tate intentio totius. Cauſa autem in hoc eſt quoniã adunatid et aggregatio dicũt᷑ et in eis que cõtimabilia ſunt. et in eis qͥ non. Unde ⁊ totum ðdicitur eſſe continuũ ⁊ mũdus etia dicitur rotus ſiue ſit coꝛpa/ lium ſiue incoꝛpalium/omne vᷣo non dici tur pꝛope ſᷣm vſum cõmunẽ nin indiſgre⸗ gatis cum collecta fuerint ⁊ qui dic omne non dic hoc de vno aliquo continuo vſu aliter atq; ↄmuniter vt nemo dicit omne hoc lignum eſt albumvel omnis hec maſ ſa auri vel argenti ſed magis totuʒ vel to ta. Quare manitfeſtum ẽ ꝙ omne m col lectionem dicitur ⁊ quandoq; cum diuiſi one et quãdoq; ſine diuiſione. Uerbi gra quandoqʒ iungit᷑ nominibꝰ alus vt ome album aut omnis homo. Non enim di⸗ citur omnis homo eſt animal queadmo⸗/ dum dicitur omnes iſti homines ſunt de cem.Ita enim dicitur omnis homo ẽ an mal vt etiam vnuſquiſq; diuiſam aut per ſe intelligatur eſſe animal.Cum autẽ dici tur omnes iſtos eſſe decem econtrario di citur de nullo enim iſtoꝝ intelligit ipſe ſit decem el ergo intentio eius ꝙ ẽ omne nunc vt ꝑ ipᷣum agatur de collecto ſiue de omnibus collectis in ſumma. Interdum etiam eadem ẽ intentio totius ⁊ hoc mo⸗ do vſus ẽ plato vocans mundum omne. Similiter multi ex phyloſophis vocates mundũ totum quemadmodũ ergo cũ di⸗ ifttogn ugitn nne 1 miaunin ſegonnenne ſoomoren ſienuefus gien Oiniiertg nnulne ociam tiuoſusnit ſbtinuzen „ iifnuerius Wiickemue piünuafes Nimnite Gtmhmni ſoücer hiſmuoleg⸗ Nuetſenecon vend. ſhenionipuan Mäloncad Cmarada WNcöanre Ulanotſtonn cmnegin Eintgonune Nocomnunt ſeaniaurm tſepſen ſleſonenfin⸗ liitoninele Cihe — ſe⸗ ncgüin nſacllinnie Nodanonedr Sdiccci VD s adirinnse Epninerien neetmmdn Mörearnener ungnücklag Wratonet ncid 1cdima nutitn noneſ nins nirdcnes mniczonet Nioctiggnun wabins iun. l lun e mcönmmintt 1wenntcnd 10 ano tde Neun pundCMNN ſelgoniſt ſtunigenun 1 andin 1 diriie 4 Fl. citur iñ vnoquoqʒ totũ nihil relinqtur ex tra qð poſſet dici ꝑ s illius Similłra cũ ðꝛ omne ſumpliciter. Jam aũt declaratu eſt tibi quia totũ vbicunq; dicatur vnũ eſtiꝗͥ re et omne vnũ cum eadẽ ſit pꝛoꝛſus inte tio omnis ? totins. Amp 1 rit vniuerſitas anialiũ maniſeſtum ẽ ipᷣm colligere vnũquodq; aia liũ nullo relicto Similiter ⁊ ꝗ dic vniuerſitatẽ ſubſtantia lem nullam relinꝗt ſubſtantia.Eodẽmo/ do et qui dic̃ vniuerſitatẽ encium qᷓre cuʒ vniuerſitas aĩalium vniuerſitas ſit. Silr ⁊ ſubſtatiaꝝ erit ex nccitate et vniuerſitaſ enciũ vniuerſitas amplius Srietas ñ ꝓhi bet vnã eſſe vniuerſitate amboꝛũ quẽad⸗ modũ vniuerſitas coloꝛũ licet albũ ⁊ ni⸗ gruʒ ↄtraria ſint et etiã mediũ vterq; eoꝝ quodaàmodo vniuerſitas tamẽ ẽ vniuer⸗ ſitas coloꝛũ qᷓre vniuerſitas bonoꝝn⁊ ma/ loꝛũ ſimul collectoꝛu vniuerſitas erit vna non obſtante cõtrarietate que ẽ inter bo na et mala. Amplius.qcunq; cõicant intentionẽ vnam vel rõnem in eo vniun tur ei ſuntquodãmodo vnuʒ quia etiam contraria oĩa intentione et ratiõe ↄtrarie tat coicantivniunt in illa ⁊ colligunt᷑ ad illam vt ſit vniuerſitas aliqua ꝓpter qð⁊ ↄ:vniuerſitas ↄtrarioꝝquare cũ omnia eentia ↄmunicent ipᷣm eſſe in eo quodã/ modo vniunt᷑ ⁊ colligunt᷑ ad vnũ ita vt⁊ ſic et dicatur vniuerſitas enceiꝗ. Amp. vniuerſitas ſicut apꝑet etiã ex ipſa noĩiati ꝗ one non ẽ niſi in vnu verſamultitudo v⸗ ſa aũt non intelligit᷑ niſi collectiõe vel a⸗ dunatione in aliqð vłſub aliquo ꝙ tota ulla multitudo ↄmunicat quemadmodũ dicitur vniuerſitlas coloꝛũ que colligitur ad genus ⁊ ſub genere ꝙ oẽs coloꝛes cõ⸗ municant. Similiter ⁊ viuerſitas alboꝛũ colligit᷑ ad albedinẽ ⁊ ſub albedine qnã omnia alba cõicant.Sic aũt ſit cum dici⸗ tur vniuerſuas enciũ qm vniuerſa ſiue to ta ſiue tota multitudo enciũ colligitur ad eẽ vel ſubeẽ ꝙ omnia encia cõicant.qua⸗ re tota multitudo enciũ vniuerſitas eſtꝗe quid ant eſt vniuerſitas ẽ ex neceſſitate ⁊ vniuerſum et totũ et omne oĩs enim mul titudo adunata ſiue in vnũ verſa totum aliqð ẽ. Similiter vniuerſũ quare ⁊ om̃e non ẽ niñ colleciio et vninerſitas omniu qꝛ igilur vniuerſitas ſemꝑ ẽ vnũ in eo ꝙ; vniuerſitas. Similr et totũ ex neceſſitate vnum inqjntum totũ.et omne ſimiliter in anlum omne extra ome aulẽ nibil ẽ de⸗ Amp̃.ſi quis dixe⸗ vniuerſitate queadmodũ nec extra oĩa ̊ re vnum ẽ omne ex neceſſiiate pᷣter qð ni⸗ hil et vna vninerſitas ogregãs oĩa nihil extra qnem nibil ⁊ vnuũ iotum adunans oĩa nihil extra relinques. Amp̃. ſicut non capit intellectus duo oĩa ita nec duo omne nec duas vniuerſitates nec duo to ta que ſint vniuenſitates ſimpirſaut tota ſimpir quare impoſũbile ẽ duos mũdos Gꝙ eſſe aliud em eſt dicere om̃e ſimpir vel to tum ſimpir aliud dicere totũ aliꝗd vt to⸗ tum lignũ. Similiter aliud eſt dicere vni uerſitatẽ quoꝛundã vi coloꝛuz ⁊ aialium aliud vniuerſitatẽ ſimplxr. Amp̃. ↄtra⸗ rietas vt dixi non diuidit vniuerſiiates ſi-/ cut appet in coloꝛibus ↄtrarietas em̃vnit ↄtrariaineceſſe em̃ eſt contraria circa ideʒ — ꝗges vel fieri et ſub vno genere eẽ. Nec co⸗ geris ꝓpter vba ariſtotilis gbus dicere videtur in libꝛo topicoꝛũ qꝛ bonũ et ma⸗ lum nõ ſunt in genere ſʒ ſunt genera alio rumex neceſſitate em ꝓut ↄtraria ſunt in genere vno ſunt ꝓutem̃ bonũ de ſubſta tia dicitur bonũ non hʒ cõtrariũ ſecun/ dum ipᷣm cum aperte dicat in libꝛo pᷣdica mento:ũ ꝓpᷣum eſſe ſubſtatie nihil habe re contrariũ/quare non ſunt cõtraria ßᷣm ipᷣm niſi ꝓut cadunt ſub genere accidẽtis qre ſecundũ om̃es intentiões ſuas iuxta viam iſta erunt ↄtraria. Uerbi gra ſi dixe ris bonũ nature ⁊ malũ nature cõtraria unt vt generalio ⁊ coꝛruptio vita ⁊ moꝛs ſanitas et egriitudo. Si vero intellexeris bonũu moꝛis ſiue moꝛale Similiter cõtra ria ſunt vt virtꝰ et viciũ ⁊ ſimiliter ſub ge nere vno. Eodemodo ſi intellexert bonũ ſuaue ⁊ malũ moleſtu ↄtraria ſunt ei ſub vno genere ſimilr. vtile quoqʒ ⁊ noxiũ eo dẽmodo cõtraria ſunt ⁊ ſub genere vno. Quare manifeſtũ eſt quia bonũ ⁊ malũ ad genus vnũ reducuniæm ołs intentio nes ipᷣoꝝ/quis em̃ dubitat vniuerſitatẽ ac cidentium vniuerſitatẽ vnam eẽ ⁊ ſub ge⸗ nere ⁊ in genere accidẽtt vnitã non obſtã te cõtrarietate q̃ tam multiplex inter acci⸗ nitate fontis ⁊ aqua vna dicunt᷑ oẽes aque ex eodem fonte manantes ⁊ aque oẽs que per atieũ eufratis vel nili ab eo/ dẽ fonte defluũt idem nilus vel eufrates dicunt. Similr ⁊ oꝑa eiuſdẽ artifict colli guntur ad vnũ ꝓprter vnitatẽipſius ⁊ p⸗ pter hec recte dicitur vniuerſitas opꝑm ta/ lis.Cum ſibi declarata ſit tibi vnitas p Si Gxenn inuenitur. Amp. vniunt aque Pars pꝛima de vniuerſo. pᷣncipi ſiue fontẽ pniuerſalis emanatiõis ipᷣm noies ſiue artificẽvniuerſalis oꝑatio nis ꝓpter vnitatẽ ip̃ᷣius neceſſario in vnũ vtitur tota multitudo influentiaꝝn ipſius et opm. Neq; em̃ aliud eſt mundꝰvel cre Atoꝛis vniuerſitas qᷓ́; redundãta qdam BGñmi ⁊ vniuerſalis font bonitatis ꝗ ẽ cre Altoꝛ benedictus ⁊ ſublimis. Similr ⁊ fa⸗ beiica q damoperu ⁊ artificioꝝ ipſius pꝛe⸗ ſertim cũ opus artis ⁊ ſapietie artificiũ ꝑ pꝛie ſit. Quapꝛopter recte noĩauert mun dum ſiue gmme qð ex philoʒ ophis dłi opi Ficium fabeica et oßu tum eẽ fabeicam fabꝛice factum ſapieti diuine arte et magiſterioꝙ euidẽter oſt ſitatis tocius. Sed eta opeꝝ ſinguloꝝ qᷓ⸗ rum inueſtigatioi ⁊ admiratiõi nec etiaʒ eruditiſſimaꝝ inueſtigatoꝝ ſufficit inrelle cus. Munꝰ igr ſiue totꝰ oẽ ſiue vniuer⸗ ſitas vnum opus qammodo vnu arti ſiciũ.vna fabꝛica atʒ vnuʒ opus creatoꝛis AZſi ad caulas creatiõis erexer intellectũ tuum ⁊ reminiſci volueris eoꝝ q̃ declara/ ta ſunt tibi intractatu ꝗ pcedit iſtum inue nies vniuerſum redundatiaquan da eſſe vt dixi fontis ꝗ eſt ipᷣe creatoꝛ⁊ aruificium pulcherrimũ atʒ mirificũ artis ⁊ ſapie ſue et verbu ſcripluʒ ſiue ſcriptura.que ſeipᷣm loquit/nõ quidẽ ꝑfecta elocutiõe hoc em impoſſibile ẽ creaturis videlicet deſigna⸗ re crealoꝛem pꝛout ẽ hoc ẽ pꝛo immẽſitate magnificetie⁊ gloꝛie ſue. Sʒ reuera iſinu ant magnalia potentie ſapietie et bonita tis ipius vel vt verius loqᷓr innuunt eam vVtcuch intelligetibꝰ. In hijs igr dixi et in multis alijs videlicet in hoc ꝙ opa cre atoꝛis. verba quedaʒ vel magis inunitio 2 ſigna erigue deſignationis vniuntur et ad vnũ reducuntur per vnitatẽ ipius quẽ admodum pᷣdis vnũ artificiũ vel fabꝛica vVna locutio vel inunuio vnũ ſignũ vlde⸗ gnaria Hinsd s li fam ponila humano intellectui vt erudi tur legẽs in ea? adiſcat peoe tlle ipum creatoꝛe. Jam igr oſtendi tibi vias um cr. Jami multas vnitionis adunatiois creat rũ p quas ſimul collecte ſunt erdicut van omne vnus mũdusvnũ tu vna vuiuer ſitas adunant ei ⁊ cõicantin eſie ſine en/ nitate in creatiõe⁊ cauſatiõe in deſignati/ one ip̃ius creatoꝛis in fabꝛicatiõe ⁊ fabꝛe factone q artificioſiſſime ac pulcherrime coõdite ſunt⁊ ſic adunauit eas creatoꝛ ⁊ in us attendẽtes ipᷣm to⸗ r vel ſcriptura co Opinio quo:undam phyloſopho:uʒ inducitur de vnitate mundii. Ai aũt de phyloſophis dixerunt q ꝙ mũuũdus ẽ vel domus vłciuitas S id ẽ habitatio deoꝝ et hoim non impꝛobabiliter dixerũt niſi ꝙ noie deita/ tis abuſi ſunt. Een ðclaraui tibi in tracta⸗ tu pᷣcedẽti. wveneradũ ei nomẽ deitat nõòõ ↄuenit ve ac ꝓpᷣe niſi vni.Pꝛimovero ꝓpter qð et declaraui ttbi ibidẽ q:nõ ha bet niſi plurale p abuſionẽ intoꝛſum et ex lã faciẽtes mentionẽ de habitatioõe aĩiali⸗ di eter oſtꝗ um duabus de cauſisvt arbitroꝛ hoc fece dit decoꝛ et mirificẽtia et non ſolũ vniuer runt. Ceima Cguia dijs et hoĩbꝰ dat mũ dũ in tellexerũt impoſſeſſionẽ.⁊ inhabitã dũ et ad vtendũ bonis ꝗbus ipᷣum reple uitl deus aĩalibꝰ? vᷣo nihil iurt aut poſſeſſi onis dedit in mũdo.imo potiꝰ ipᷣa dedit hominibus vt eis vtantur ad omnẽ vuili⸗ tatẽ. Secũda cauſa e quia animalia ꝓpt homines creata ſunt cuiꝰ iudiciuʒ eſt ipſe vſus)homines enim animalibꝰ vtuntur tanqua pꝛopter ipſos creata ſint. Sicut ipſe Areſtotiles de omnibus vtimur tan qua pꝛopter nos vt dicitur vſualiter iſte edificauit domũ ad inhahitationẽ ſuam et anunaliũ ſuoꝝ vel pecudum. et hoceſt qm̃ non aſſociant animalia domino do⸗ mus quia neq; ſocia ſunt ſed magis ſub ſequũtur ⁊ ſubſunt. Eſt igr hec alia adu/ natio creaturarũ in omni vel mundo vel vniuerſo per quã dicitur vna domꝰ vna uita MNoſti qm̃ inhabitãates ciuitatẽ ſi⸗ ue ciues vnius ciuitatis vnus pplus dicũ tur ꝓpter vnitatẽ loci queʒ inhabitant ſi diuiſiones in pplo illo fuerint vipote glij maſculi ſint.alij femine.alij ſerui.alij liberi ⁊ iterum alij philoʒophates alij ne gociãates alij ruricole. ⁊ alioꝛũ artiſicioꝛũ quaãtũcũq; multiplex varietas non ꝓpt hoc diuidit ciuitas vłpplus vt ipᷣa ſit mł teciuitates vel illa ſit multi ppli. Sit et in mũdo deoꝛũ et hominũ licet multa ſit in conditiõibꝰ ⁊ officijs inter eas diuerſitaſ vnus eſt pplus ciuitatis qui mũdꝰ eſt lo⸗ cus vero vnus eſt mudus vt locum intel ligas generaliter. Sicut ⁊ habitationũð ſubſtatijs em̃ ſpualibus cuiuſmõi locum ſue habitatiõis habeãtin tractatu ſingu/ lari de ipſis intendo declarare ſi deusvo luerit. Aitende autẽ cũ hijs qꝛ nec bella ſi c(iuilia fuerini vel eti inteſtina cogunt a⸗ 8 . ſuʒ fuerit. Qnia vero qui ſic dixerũt nul eltironin X. mnui ul lnefuen Fdſigeed ANciesnon⸗ eauntuſe Gehcopo fbenotn ſontrütie ninthine poeuluegh⸗ olauho ſenoliin Prriaslen ſte tfiu fünpglle Ppinihctl Nerteltt tbkaterin Morenarnge AMioaiire lkaneccprn Mhinimm Geeaklwnene oneropee Nrpernebvc Noefpbenatn ublonorte⸗ mnibabiort Clnutnmni⸗ lniſuegen Wnipſgn Pidunien Numrdi⸗ Mwinnwin Mnorar: Dotunpiuionn o ſonmnort degedecin Kfgendr 1e uiefugine iachfeiacni edisſean liabofſeſio ſtues ſuta mabencln mani fldinie Duint igrunid ane W Woſe Aunanienn edhie iin u nmich wpein SNasuR auitiunm CLanaſuvira nes enin mmnd eer poes nit 105 1 ur ienennn Ocani anmntun ß ſcuſn an noimn. te mmüinonmn Aer rui ian Giiinbern sdniiasie nilainn — uitatẽ que vna erat multas eẽ alioqn nõ eſſet bellũ ciuile. nec poſſet eſſe vnq;. Bel lum em̃ ciuile non ẽ niſi inter ciues vmius eiuſdeq; ciuitatt. Qt ſi dixerit ꝗs qꝛ tata eſt diſtatia ac diſcrepatia inier deos illos 7 hoĩes vt non paciat᷑ vnum eẽ pplim ex illis cum illi ſpualiſſimi ſint.iſti vo coꝛpa/ les atʒ coꝛpoꝛei. Rſñdeo ga mirum valde eſt ſ homo hmõi audet concedere homi nem vnũ aliquid ee ex aĩa et coꝛpoꝛe cum anima ſpũalis ſubſtantia ſit coꝛpꝰ vo coꝛ poꝛea ſiue coꝛpoꝛalis ⁊ maio: vnitas ſiue vnio ſit qua hõ dicitur vnũ ex tam diuer ſis atq; diſcrepaãtibus anima ſcʒ et coꝛpe ; ſit vnitas illa vel vnio vel potius con/ munio ſine cõitas qua dij hmõi ⁊ hoĩes dicutur populus vnus ⁊ illa maꝑt diſta/ tia ab inuicẽvidelicet anima et coꝛpus qᷓ; dij ⁊ holes cũ iſti in genere cõueniãt quo ſunt ſubſtatie viuetes ⁊ intelligẽtesiilla mt non ↄueniat in genere tas ppinquo. Hu⸗ ernalio aũt ſiue regimẽ e alia cauſa vni lauis quodq; vninerſitas ẽ regnum vnũ. Regnũ enim vnũ eſt tota dicio regis vni us qualumcũ q; ampla aurt lata ſiiſ eui⸗ denter apparet ex eo ꝙ cum regnũ mede oꝝ per brcbogon ⸗ ſubiectũ eẽt vi⸗ cro arphaxat rege eo et adiunctũ regno babilonioꝝ regnũ vnuz nibilomin⸗ fuit regnũ babilonioꝝ. Similr ⁊ cum poſtea obtinnit regnũ ꝑſaꝝ. Si 7 cũ regnũ ma cedonũ ſiue grecoꝝ rega oĩa illa obtinuit nihilominꝰ regnũ grecoꝝ lic hilomt licʒ eouſq; am pliatũ dila tatũꝛ regnũ vnũ pmaſit.ſic⁊ re gnũ romanoꝝ cũ oia regna mði regi rõa noꝝ vel imꝑatoꝛi buirẽtpᷣncipatus vnus/ regnũ romanoꝝ ⁊ habitus ẽ ⁊ vocatus⁊ ₰ . monarchia. i. vnus ncipatus tolius oꝛb ſub vno 2 regno romanoꝝ fuit. Quia igr ſu rege deoſ deditiõe eius tota vniuerſitas eſt creatoꝝ ⁊ ab eo regit᷑ ex ncũtate tota vni uerſitas ſiue totũvniuerſũ regnũ vnũ ⁊ dñatio vna ipᷣius ppter qð ipᷣe votat rex et dñs ſeculoꝝ.Alia vricio ẽ heredita ria voſſeſſiovel dñatio ꝑ quã qntumcũqʒ diſtates ſint ad inuicẽ ptes bereditatt etiã vna hereditas ſũt.Similr ⁊ vna acaſitio ⁊ vna poſſeſſio acꝗrentt ⁊ poſſidẽtis que cunq; ſit diuiſio vel diſtãtia partium. Manifeſtũ igr ẽ tibi qꝛ vna crea toꝛis poſ eſſio vna dicio vna Onatio ip̃ᷣius ẽ lotuʒ að ẽ. i. omne ſine mos ſiue vninerſů vnũ regnũ ipᷣius pᷣſertim cũvna lege ſapie ſue vno imperio rectiſime ac dominãatiſſime „ . . — voluntatis ſue totu regnat ⁊ moderetur. Judiciũ autẽe vnitatè iſtius ⁊ otinuategu bernanois a lummo/ vſq; oeo:ſum col/ ligatio ſiue coõnerioſquia infima colliga ta ⁊ ſubiecta ſunt mediſs. Media vo ſu⸗ perioꝛibꝰ illa ſupmis Zupma at ipſi vni pᷣmo vero ꝙ ẽ facile videre ↄſideratibus ſen ſibilia inferioꝛa ſiueviuentia ſiue non piuentia. Ho viuentia em a medis gene ranonẽ augmetuz ↄleruationes ſtatu de/ clinationẽ ⁊ coꝛruptionè habẽt a medijs qtia ſũt lapides metalla mineralia oĩa Similiter aq in fontibꝰ⁊ flumibꝰ lacubꝰ ⁊ paludibꝰ quoꝝ omniũ generatio ⁊ au⸗ gmentũ a medijs eẽ apparet. Eodemodo e bʒ de hüs ꝗᷓ fiũt in mari et mare ſic ſũt fluxiões ⁊ reſlunões ⁊ diluuia pticularia Siłræ occupanões locoꝝ in quibus non erant maria ⁊ traſlationes ipᷣoꝛuʒ mariu ad ula que ſtellis ſinis multi attribuũt et planetis⁊ celis licet non eodẽmodo neqʒ eadẽ omnibꝰ.Eodẽmodo et certe motus et trãflatiõ es partiũ terre vt monciuꝛ mi noꝛũ partiũ ꝗ tranſlatiões non nunqᷓ; fi⸗ unt. Silr ⁊ eoꝛũ gque fiunt in aere vicz ve⸗ toꝛum pluuiarũ grandinũ nubium fuigu rum tonitruoꝝ ⁊ ſcintillationũ ⁊ alioꝛum que in libꝛis metheoꝛoꝛumdidiciſti. Me⸗ dia antẽ hec qᷓntum ad ea q̊ͥ noĩaui celos 7 celeſtia coꝛpoꝛa intelligo. Similr 2 n⸗ tuʒ ad ea que fiunt in aialibꝰ naturaliter er vniuerſaliter in vegetabilibꝰ ſimiliter ⁊ q̊libet mõviuẽtibus in qabus omnibus vᷣtus ⁊ potẽtia ſolis neminẽ latʒ/ꝗ hec cõ ſideret. Eodẽmodo dico ⁊ de ſpualibus. qꝛ vᷣtus pᷣma que eſt creatoꝛis e oꝛdinans totum a ſummo viqʒ deoꝛſũ ꝑ media ſpi ritualia ꝗ aln angelos alij demones alij intelligẽtias vocauert ⁊ de hus ⁊ de eoꝛũ oſſicis atqʒ oꝑationibꝰ in inuicẽ et in ea q̃ pꝰ illa ſunbhoc ẽ in mies hic amplius me dicere non oꝑtet. hec em̃ oĩia tractatũ ſin gularem ꝓfundaq; et diligẽteʒ pſcruta lionẽ deſiderant uniliter ? illa q de ce⸗ lis et celeſtibus tetigi nec nõ et cura et ꝓ⸗ uidentia qᷓ totum diri ad miniſtrari et re⸗ gia ſummo vſq; deo:ſum.et hocẽ ꝓpier erroꝛes hominũ qui eouſqʒ de talibꝰ ma le ſenſeruntœt in iniuriã et contumeliam creatoꝛis in ſubuerſionẽ humane vile la pſi ſunt. s Allie opiniones ponũtur⁊ deſtruũtur de pluralilate mundoꝛum. Ze 1 Pars pꝛima 4 mies de pluralitate ac diuerſitate mðoxꝝ ſiue ſeculoꝛũ inualuit opi/ hnio.? apud nõnullos ex philoy ophisjno Minat interdũ ſdim alieniꝰ⁊ vſualiter bo mines creberrime mentionẽ faciũt de pꝛe ſenti ſeculo ⁊ ſeculo altero ad qð ꝑ moꝛ 2„ opinant᷑ ſdm illud habere regionẽ ame⸗ niſſima graminibꝰ et floꝛibus arboꝛũqʒ nobiliſſimaꝝ vmbꝛaculis vernantiſſima vbi et eliſeos campos iuxta deſcriptionẽ poetarũ ſomniat. Sarraceni vo non ſo⸗ lum ſimilia hijs ſed etia omniũ carnaliũ voluptatũ turpitudines ex ipſa lege ſua ibi eſſe delirant ⁊ ſe obteniuros ſperant. Hꝛedicti vᷣo erronei circa quos multa di⸗ Ki ꝓpter ſtabiliendà vnitatem pꝛimi pᷣnci pijmundũ coꝛpoꝛeũ ↄtrariuʒ iſti per oia eſſe ponunt puenies eſt poſtea que pᷣceſſe runtvt erroꝛes iſtos pꝑſequar et deſtruam Et pᷣmum ꝗdem extra mundum iſtũ eſſe mundũ aliũ deſtruere aggrediar. Si em̃ extra ambitũ vluime ſpere hoc ẽ vltimi ce loꝛuʒ eẽt ſpera alia inſtar iſtius vel cuiuſ⸗ cunq; alteriꝰ ſoꝛme coꝛpus aut eẽt contin gens hanc ſperã quã dixi mundi iſtius vil nmã ant nõ Si non eẽt igitur coꝛpꝰaliqðᷣ mediũ int duas illa ſperas q̃re eẽt extra vᷣtrũq; moꝝ iſtoꝝ ect igr vel ambiẽs vtrã q; ſpera totaliter ⁊ ita ſeutra illarũ ſpera rum eet vltima in mũdo ſuo hoc aũt erat poſitũ.Si vo eẽt ambiẽs niſi in parte eẽt illõ coꝛpꝰ extra vtrũq; mom ⁊ hoc non pt dici niſi vane cuʒ hmoi coꝛpis vlla poſſit cogitari vtilitas. Pꝛeterea poſtq; ponũt mundos vel duos vel tres vel qt volue⸗/ rint extra illos/neq; coꝛpus neq; aiiud eẽ tõcedere neceſſe babẽt quemadmodũ ꝗ vnum ſolũ ponunt mundũ nullũ coꝛpus intelligeter eẽ mundu. Sic et qui multos ponist ſiue finitos ſiue infinitos extra eos nihil ponere ex nccitate cogũt᷑ Mundns em̃ ẽ ex nccitate ↄtinens aut to tam vniuerſitatẽſimplr aut vninerſitate;ʒ ſibi ↄogruẽtẽ. Impoſſibile at ẽymaginari coipꝰqõ nec binc moo nec alij og garre ſtat igr vt nullũ coꝛpa ſit inti mos iſtoſ qre ↄonngunt ſe ſpere hmõi non ſoluʒ in Pucio ſicut declaratũ eſt apð geometras ymo etig tocius arcubꝰ extenoꝛibꝰ et etiã ora medietate ſupficiei ſne exteriori. Ne ceſe em eſt oig duo coꝛpoꝛa tolt ſuis ter⸗ ia vero etiã apud vulgares bo tem coꝛpoꝝ anime huane tranſterunt / et nin ex ea ꝑte coꝛpꝰaliqð eo leperauernint Solum eni coꝛpꝰ diſtantia facere poleſt inter coꝛpoꝛa. — AUacuũu vel inane impoſſibile eẽ intet AQUogd ſi dixerii qe inane ſiue vacu⸗ S um inter illa ẽ tu iam alibi dicia⸗ Mſti vacuũ vel inane ee non poſie. O ſi foꝛte no reminiicerꝭ vel non ſuſſiat uibi declarano illa quã didiciſti intedo in has declaratiões qᷓs ego ꝓpono hic. Di co igr qꝛ inane vlpt ſecani aut oluidi vet nõ poteſt. Si non pot impoſſibileigit motu fieni in illo vel per iilud/quẽadmo⸗ dũ ſi der ⁊ aqolĩno indiuiſibilis ⁊ in ſeca⸗ bilis eẽt im poſſibile eẽt motũ nieri ꝑ alue⸗ rum eoꝛum cũ omne coꝛpus qð mouetux pꝑ aliudvi ſibi faciat ꝑ diuiſionẽ hmoi in illo ſiue ꝑ illud. Qui auiẽ ponunt vacuu vel inane dicũt oẽm molũ in illo fieri aut ꝑillõð. Amp̃. Scoõm hocoĩm coꝛpon lo/ uidiſſimũ atʒ foꝛtiſſimũ erit inanevel vatu um cum nec penetrabile aui diuinbile ſi⸗ ne ſecabile ſit vllo modoꝝ nec cedere poſ ſit alicui ex alis coꝛpoꝛ:ibus q̃uter igi erit g ane vel vacuũ.Qſi dixerii ipᷣm diuiſi⸗ bile aut ſecabile ncce hʒ ponere aliud in⸗ ane ⁊ hoc eſt qm̃ cum coꝛpꝰ qdð mouet ꝑ inane ſcindat ipᷣm expellit ꝑtes eius a lo cis ſuis ⁊ intrat loca ean qre remanẽt va cuc ab inani ⁊ ita inane hʒ locuũ in qᷣ ẽ vti q́; magis inane ⁊ magis vacuũ et ita ibit res ĩ infinitũ qi hoc inane erit in alio q remanet vacuũ ipſo exeute⁊ illud ſilr erił in alio ⁊ hoc hẽbit finẽ. Ampᷣſi inane coꝛpꝰ eſterũt igitur duo coꝛpoꝛa in eodẽ loco vicʒz ipᷣm inane ⁊ coꝛpus qð in eo eſft Sivo no coꝛpus q̃liter igr hʒ longitudi nẽ latitudſeʒ ⁊ ꝓfunditatẽ ſeuſpiſſiiudin?z Amp̃.inane qð eſt iuxta domũu iſtam vel vas aut pot expelli inde. aut non poteſt Si pot. Si aer ꝗ in eo ẽ ſimul expellerek remaneret ergo vas hmõi ſotũ vacuuʒ ⁊ ab aere ⁊ ab inani qre magis vacuñ quã ſi aer ſolus exiuiſſet ex illo hoc at nec cogi⸗ tatiõe ſaltem recipit intellectus. Qt ſi di / AJerit aꝛ non põt inde erpelli que igt ẽcau Ja que ipſuʒ ita alligatu tenet vaſi iſti ab eo ſeꝑari nõ poſſit Natura em̃ hec necin vaſe nec in ipo inani eẽ poteſt qan ponus nature inanis ⁊ pleni contrarie ſint allex debet fugere ab altero ⁊ alterũ diffugare ſe alterum quemadmodũ co⸗po:a grat minis ſimul eẽ er ea pte ex jſe tõingunt . Duos mundos quos ponũt oſtequur. nelikeft ſonmſonsfar liccgodetn ierohietron. elpereono gillibͤgige⸗ ſoleeklhni Cppsaap lnnſtue SMvven untiiniil ſetlertin ſonistmusfon eltuthltoo⸗ naurnal⸗ girſceee. onnig rim. Mntonngr uefiſcihlarn afrirundbai'⸗ ₰ gis dſamenn borelegoe ittpona dee ſyameromun ſuſo dente Uiidcenmuli⸗ Agscenmaila mniopuncnin⸗ ſehhunk due ill 7 Fadnoci fneinonng . (lde bocen ſntho⸗ Wdcd Wlkinus Ceffmlagin inkorgenan laburmi mnſperorſeein ulagatsiei⸗ gentleozlis⸗ tinſpeine hbrßmloi aletgecbtt liunen n neete ludn Ninin Qiun oan noüninet Bo eiag ialnnet nensdienn n ncetut apnbuſen iiin jini ian aes au Aimnelyain, Ernugs anilin iNolnuntni Fol. nia a leuibus fugiũt deſup ? ad ea ã de gque heclinee recte partem partẽe inſublimi e impoſſibile poſſunt eti⸗ oꝛſum ſunt srauia libi ſimilia deſcendũt Ja ergo dedaraui tibi inane nihil eẽ.qvᷣ etiam ſi eet non ꝓhiberet an ↄluingenter/ ſe ſpere ouoꝝ iſtoꝝ; mundoꝝ eo modo q̊ dixi tibi qnicqd em non eſt coꝛpꝰ impoſ⸗ ſibile eſt imm ꝓbibere motũ coꝛpoꝛis ad coꝛpus.vel appꝛopinqtioneʒ alterius ad alterum vt ad lactũ ſen otractũ accidit er go ᷣm hunc erroꝛẽ vt due cõnexe ſupfiei⸗ es aperte cõnexitat ſue ↄtingãt ſe tolali ac ſi eẽnt plane ⁊ ſimilia incõuenientia ac cident ſi alterius foꝛme q; ſperice ponatur mundi alij ab iſto duʒ modo ponant᷑ di/ niſi vt nullus intra aliũ ſiinceq; em̃ plana ſuꝑficies põt ↄtingere ſperi cauſa niſi in puncto necãguloſa pᷣt eã ↄtingere niſi in puũcto aut in punctt. Quare in illa pte ſui totaliter poſſet cõtingere mundꝰ ille ali⸗ mund⸗ iſtũ.Exẽpli autẽ gratia ymagina/ boꝛ ſperã mundi huiꝰ nri in quo ſumus ponã capita dyametri eiꝰ a.d. Similitepᷣ ymaginabo: eregiõe ſpera mundi quem ſompniat ⁊ pona dyametrũ eiꝰ ad eq di/ ſtantẽ dyametro mundi nri ⁊ capita eius puncta f.g. Deinde ꝓtrabã a centro mun di nri ad centrũ illiꝰ lineã c.e.ita nec.t.⁊ e intelligas centra illarũ duaꝝ ſperaꝝ Me dium vo punctũ linee c.e.in quo ſe ↄtin⸗ gere ponunt due ille ſpere pona b. Dico igr ꝙ quẽadmodũ ↄtingunt ſe in puncto b. ita neceſſe ẽvt ↄtingat ſe in punctt a.f.⁊ in punct d.g. hoc em̃ vtriſq; capitoꝝ dya metron poſnoꝝn⁊ hoc ẽ qm̃ int a.⁊ f.nihil ẽmediũ nibi qð diſtãtiã faciat cũ inane nec aliqd ſit diſtantia facere poſſit.q̃re pũ cla a.f. ſimul ſunt cũ nihil ĩter ea ſit mediũ Similr d.⁊ g.puncta ſe habere neceſſe ẽ ⁊ ad hunc modũ ſe bʒ de omnibꝰ punctiſ emiſperioꝝ ſe ſe in d.pũcto ↄtingẽtiũ qre medietates ille ſuꝑficierũ curuarum con que Ehec linee recte partem eẽ in plano ?½ am adhuc adhibere alie declarationes p ciẽtiam geometrie ꝗbus nõ indiges bic per eandẽe viam facile eſt tibi deſtruere er roꝛem alioꝛum ꝗ poſuerunt mundũ alti/ oꝛemtinẽtem iſtũ ſenſibilee ſperam ei⸗ ublimioꝛẽ ſpera iſtalonge ymo immẽ ſu rabiliter ⁊ circundantẽ mundi huiꝰ ſperã vltimam ⁊ erroꝛ iſte concoꝛdare videtur vni ex reſpoſionibus ꝗ facte dicunt ama cometo ad centũ queſtiones ei ꝓpoſitas ex parte hebꝛeoꝛũ vbi tot inopinabilia le guntur videlicet de ſeptẽ in triſticis ⁊ de alijs ꝗbuſdam incredibilibus ⁊ de ſolio⸗ qʒ dicit eſſe ſuꝑ omnia ⁊ de dño vniuerſi tatis quez ſedere dic in ſolio illo vt mag aliena loqnẽtium egron ſermones uli vi deantur q; vmitatis quicq; habere. Ue/ um ꝗqdeʒ ex erroneis quoꝝ erroꝛẽ adhuc ſequoꝛ ita poſuiſſe vel potius ſompni⸗ aſſe dicunt munduũ alium longe ſuꝑemi⸗ nentem iſti ſenſibili quẽ totum creatũ di/ cunt a pᷣncipe tenebꝛaꝝ.de hoc ergo qus liter ipᷣm ponan: inqrendũ eſt. aut em po nunt illum circundantẽ iſtum antomino extra ꝙ ſi omnino extra iã latis feci tibi in poc.Ot ſi circa iſtũ ponunt ipᷣm nec diui⸗ di poſſit aut diſtare ab iſto ꝑ inane vt iaꝝ, tubi declaratũ eſt. HNeceſſe igr vt diuidaf–᷑ per aliud vel ꝑ alia incoueniẽs autẽ eſt ? contra oꝛdinẽ nature vt aligꝗd ignobiliuſ ccelis ſit ſupꝛa eos q̃re celi alij erunt ſupta iſtos vel celũ aliudſed nobilius aut no/ hilioꝛes ptinebunt igitur vel ad munduʒ iſtumvel ad illũ aut habebuntper ſe mu dum ſuu. Manifeſtũ autem ẽ quonia mundus nihil habet extra ſe qennqʒ ille ſit quare erit mundꝰ medius inter hunc et illum. Amplius. cu ille ſit ambiens ⁊ continẽs illos celos ⁊ gtia celos mundi tingent ſe totaliter ac ſi eent plane cum ni huius qui manikeſti ſu. Manitfeſtu ẽ q/ hil ſit penitus inter eas mediũ’. Amp. ioſe cũ om̃ibus inferioꝛibꝰ.mundus vnꝰ ſim hoc in nullo põt eſſe altera dictarum econtines ſcʒ intra ſe omnia. licet em̃ tan mediũ inter eas vt iam dixi. Ja igitur eſt declarata tibi impoſſibilitas erroꝛis iſti⸗ in hoccum declaratũ ſit ꝑ demonſtratio nes apð geometras neq; circulũ poſſe cõ tingere circulũ neq; ſperaʒniſi in apud eoſdẽ etiam declaratũ eſt planũ ne q; circnlũ neq; ſperam poſſe ↄtingere niſi in puncto.Declaratio antẽ hui⸗ eſt per pᷣ mam ꝓpoſitionẽ vndecimi iibꝛi euclidis ſperian longe ab altera cu nihil poſſit eſſe ta ſit tanq; multiplex oiuerſitas inter ea que ſunt intra celũ vltimum mũdi huiui Nullꝰ ramẽ dicit ꝓpterhoc mundũ iſtu non eẽ vnum. Non abſtante igr diuerſi⸗ tate contentoꝝ que ſnb celo mundi illius ſunt erit ex neſſitate mundꝰ vnus ex cõö tinente illo celo vltimis et omnibus ꝗq in tra illum ſunt. Amplius qcunq; ſit di uerſitas contenton in domo vna. dũ mo do exirema domus videlicet parietes te Pars pꝛima de vniuerſo. ctum ⁊ fundamentũ oↄtinua ſint nibilomi nus vna ẽè domus. Jam aũit dididſti et pᷣ/ diri ibi hecq; habitatoꝛes ex vnitate lo⸗ ci vnu dicuntur vt vnus pplus vna fami⸗ lia et interdũ nomen domus etia familia ⁊ tota multitudo inhabitantiũ nominaf. Mundus vo abſolute ⁊ ſine determina- tioe.ñ vocat᷑ niſi raro ↄtinẽs vſualiter at ꝓlinens cũ tota vniuerſitate ↄtentoꝝ.erit igitur ex neceſſitate mundꝰ vnus ex con/ tinente oĩa illo vicʒ ſupereminẽti celo qdᷣ ſompniat ⁊ tota vniuerſitate ↄtentoꝝ in⸗ Ffra ipᷣm. alioꝗn nec mundus iſte tam no⸗ te nominationis mundus vnus erit. Ampᷣ.cuiuſmõi celuʒ vel celos ſompniãt mundum illu habere. Si em ſimiles celiſ mundi iſtiꝰ manifeſtũ eſtiqð mundũ ali⸗ um ſimiles celi oſtituere non poſſunt quẽ admodũ decem hoies autviginti nõ poſ unt conſtituere vniuerſitatẽ aliquã ſeoꝛ/ Jum ab vniuerſitate bominũ reliquoꝛuʒ nec diuiſi eſſe ab alijs naturaliter cũ eos ſimilitudo naturalis vniat æ ↄiungat. Si vo diſſimiles celos ponũt mundo illi ce/ lis mundi iſtiꝰ aut ſunt diſſumiles ſola pᷣ⸗ ſtanria nobilitatis ⁊ hoc ſimiliter nõ diui Qit eos a celis nrigita vt traſferat eos in alium mundũ ⁊ ꝓhibeat eos eẽ de mun do celoꝝ nroꝛum qm̃ tunc ipni celi noſtri nõ poſſent eẽ de mundo vno cũ differẽtia hmòi valet ĩ nobilitate quã inueniat apð eos. Si vo poſuerint eos otrarios iaʒ di xi tibi ⁊ hoc vides ex multis exẽplis quia ↄtrarietas non ꝓhibet ea ꝗᷓ ↄtraria ſunt. eſſe de mundo vno. Sicut appet in albo T nigro ⁊ calido ⁊ frigido alioꝗn eſſet nu merus mundoꝝ duplus ad numerũ ↄtra rietati ⁊ haberet vnaq q; ↄtrarietas du/ os mundos. Didiciſti eti alibi qꝛ nature celeſti coꝛꝑali nõ inuenit᷑ contrariũ ſi ſuf/ ficiũt tibi in hoc ranes ariſtotilis ⁊ ſequa tium eins ⁊ ſi firmatus ẽ intellecttus tuus ceriitudine ſuꝑ hijs. Qt ſi diſſimiles lon⸗ ge ⁊ nullo modo congruẽtes naturã celo rum nroꝛum poſuerit eos. quẽadmoduʒ qlitas 7 quantitas diſſimiles ſunt mani⸗ feſtuʒ eos ponere qð refugitymagifatio ⁊ qð non recipit inrellectus cũ ipſi per ea que nota ſunt in mũdo iſto Peclarare nõ poſſint qren nibꝰ natura elS hijs añ nõ ſciunt aut nõ poſſunt ſcire ꝗqd eſt qo dicitunpcluſa eſt omĩno via philo⸗ ophandi et etia diſoutadi cum ſcia eius qð eſt quid eſt qð dicitur vnũ de pncipijſ ũ illoꝛũ.Cũ inueſtigandi ? philosophãdi. Sicut ali⸗ bi didic.ſti. Reminiſci etiã debes q erroꝛ illius a vel cõſitetur ſe nõ intelligere qo logtur vel de ã vel non intelligere ſe ipʒ abſq; cofeſſione eius. Maniteſtu eſt qꝛ non intelligit qð ponitꝑ philoʒophiã conſuli nõ poteſt. Cũ oĩs doctrina et oĩs dilciplina ex periſtẽti ſit coguitiõe? ad co gnitiõʒ ignotoꝛũ impoſſibile ſit ꝑ inueſti⸗ Fatione philo ʒophica hoc eſt ꝑ viam p⸗ atiois niſi ꝑ nota venire.quẽadmodi ad vidẽda ea que ꝑ ſe ipᷣa videri non poi ſunt non ẽ venire niſi ꝑ viſoneʒ eoꝛum G pꝓſe vident᷑ queadmodũ per lucida ad te nebꝛoſa ꝑ tenebꝛoſa em̃ videnda alia teneb:oſa nemo venit ⁊ nemo etiã huius facere attemtaat. TOmiſti idẽ erronei poſuerũt ter ram tenebꝛaꝛu ⁊ regionẽ infinita, enebꝛa rũ ⁊ caliginis/c ea eſe ha⸗ bitationẽ gentis tenebꝛarũ/qᷓs vulgo dp⸗ abolos vocat.greci vo caco demones co⸗/ ueniens ẽ vt ⁊ id ibᷣm non pᷣter mitta tibi Credo aũt te reminiſci ꝓbationũ ⁊ deda rationũ naturaliũ ꝑ qᷓs facta ẽ certitudo iam ab areſtotile ⁊ abalijs.⁊ d e coꝛpoꝛe celi qᷓliter in libꝛo celi ⁊ mũdi ſciri fecitipʒ eẽ finitũ. In ſequẽtibꝰat ↄtra quẽdam er roꝛẽ ipſius adducã ꝓbatiões meas ĩhoe vicʒ qnibus acꝗretur tibi certitudo tim poſſibile ẽ aliꝗ d eſſe infinitũ in magnitu⸗ dinibus ↄtinuis ſiue ſint coꝛpa.ſiue alia. Interim ergo vide in pꝛimis q᷑ erroꝛ iſte deſtruitur vbicũqʒ coꝛꝑtsisſinſinitas im⸗ poſſibilis eẽ oñditur.De gẽte vo tenebꝛa rũ et de ipᷣa regiõe qua dicunteẽ tenebꝛi- ſam vel ienebꝛarũ qro ab eis vnuʒ iene⸗ bꝛas iſtas intelligat eẽ ſenſibiles ant innek ligibiles hoc ẽ quo impediat oꝑationè vi ſus coꝛpalis aut qͥ impediãt opationẽ inaæ tellectus. Qè ſi tenebꝛe üli ſint ꝓphibetes oꝑationẽ viſusneceſſe ẽ in tota regiõe il- la nihil videriſaĩalia em̃ qcunq; quoꝛum oꝛigo ⁊ hahitatio naturalis ⁊ regio tene⸗ bꝛarũ ceca ſunt naturaliten impoſſibilia videre alioꝗn viſus eẽt eis foꝛtio: aiʒ no⸗ hilioꝛ q; aialibꝰ lucis. Amp. ſi aialia lucis nihil vidẽt in hmõi tenebris erit ex ꝓpoꝛtiõe ⁊ a ↄiraris vt aĩialia tenebrarũ nihil videãt in luce vbi ãt nihil vidẽt quõ pugnabũt cũ nihil magis nccariuʒ ſit plꝰ agendis qᷓ; viſus. Amp. ſi gens lene bꝛarũ videt in tenebꝛis illis tenebꝛe igit ille ſunt eis lux qjre regio illa non eſt tene zungferi inoſteercs eſſenſcsſan gitnoltete glusgensn ſuspornt ginecest⸗ lusgunt min nnigtuhrt dlerffubülge ſetoemnwe Rppthn onntnit ac Pones Ceriunies Ctriehtimn aneen nmns geg Prdstceslucs teſamun Wkirimt mg knig Kährlegnr dehesne npoſer ilvfunun Ulnitoponnt tarchint ſnemc ☚ annn gtiisſnan ianmigil ſfülnhargi isNn imhoſhinn berttt uennd Kleinn Renügniſnnc Anorieli . N. tnentig . an 1legotin talgnitu eneheanisfu u focacocenen Hön nonöterni mia poanoni ün s ſane Ei nigie enrimminn is ie eeta i cigje aeen * 4 n ite eAn N. erit noſtre lucis tenedꝛaꝝ illarum/ ergo nata ſunt viuere in arido imcito moꝛiun⸗ Oſi dixerit tenebꝛas intelligibiles eẽ te/ RH . . 0 „ . H . 4 ι * „ *. . pꝛarnz ymo ? cniuſdẽ lucis q̃re coſiraria Enoſtre⁊ ꝓpter boctenebꝛe vocant᷑ eries lux habet contrariũ. Contrarioꝝ aut ide elſt ſenſus ſicut albi et nigri qre idem viſꝰ viſus gentis tenebꝛaꝝ qui pᷣtin tenebꝛas illas poterit et in luce; nram. Similiter viſus gentis lucis.Quare eque erit gens lucis gens tenebꝛaꝝvt gens illa i; dicunt tenebrarũ⁊ ecõuerſo cũ equaliter poſſint in viſuʒ ⁊ in tenebꝛas lux ig⁊ tenebꝛe n5 diuerſificabũt gẽtes hmõi. Amp̃. ſi le⸗ nebꝛe ſunt naturales hmõi genni ergo lux Eerit eis contra naturaquare nõ poterunt vinere in luce nili ad modicũ/quẽadmo⸗ dum animalia aqtica nõ poſſunt viuere in arido nec ecõuerſo niſi ad modicum. gladio ſoio defectu aquex animalia que tur in aquis. Sic gens tenebꝛarũ in regio ne lucis ⁊ gẽs lucis in regione tenebꝛaruʒ per ſeſola ↄtrarietate regionũ moꝛiunt᷑. nebꝛe aute intelligibiles nõ ſunt niſtigno rantia. Erit igi tota gens illa obtenebꝛa/ ta intellectu ⁊ hoc ẽ dicere nihil ſciẽs. Tu aut debes noſſe qnia hmõi tenebꝛoſitai impoſſibiie in fubſtana intelligeti natu⸗ kaitrer caceidente. Siadempotoblene bꝛan ſubſtatia intelligẽs. Sicut accidit in aĩabus humanis ꝗ etia paſſioniba egri⸗ tudinũ coꝛpoꝛaliũ ⁊ alioꝝ que ſunt a ꝑte coꝛpoꝝ obtenebꝛant᷑ ignoꝛatia ppetua vł ad tpᷣs ꝑpetua qᷓdem ignoꝛãatia ſic accidit in moꝛienbꝰad ip̃s vero ſic ↄtingit ĩ febꝛi cãnibns alienatioes patiẽtibus.Silr in ꝗ buida alijs vicʒ frenetict maniacis mela⸗ colicis Nen qð hmõi obteneb:anio ſilna turalis intellectui eqᷓ contra naturã eſt vt gq cecitas ſit naturalis viſui ipi ãat ponũt iſtas naturales illi regiõi? ꝓpter hoc to ti geti tenebꝛan alioꝗn nec gens tenebꝛa rum diceret. nõ em Phieres quo ad tpᷣs ⁊ ad modicuʒ accidut fiunt de noĩatiões hmõi. S; ppterea q naturalr inſunt atʒ rede ocice ipi ↄfitẽt᷑ qm̃ ñ ꝓpt᷑ boc : bõ febꝛis vel alterius eglina inis qa ud modicũ febꝛẽ pati᷑. Amp̃. buic no minatioi regio tenebꝛaꝝ nec ibſtatie gdẽ intellectus nibil em ad regionẽ coꝛpailem de ienebꝛis ĩtelligibilivꝰ. Idẽ em̃ eſt acſi biceret lapis inſipiẽs vellapis inſipietie. MNWanileſtũ igr e ibi nõ te impoſiibitas Duare ſicut piſces ĩarido moꝛiũt᷑ abia a r. qᷓ; etiã ridiculoſitas erroꝛis iſtiꝰ. Sʒ qdẽ dicere de? tenebran ßm hoc niſi deus in⸗ ſipiarum? ignoꝛãtiaꝝ. Iſta at eſt t ridicu oſa oppoſitio in adiecto vt nec etiã audi tu digna ſit nõduʒ ↄtra dictiõe vel diſpu fatiõe. Sunt ⁊ alia deliramẽta hmõi er/ roneoꝝ circa ipam gentẽ tenebꝛaꝝ ponũt ſigꝗdem e habitare in caligine? igne ter⸗ rimo atʒ caliginoſo concoꝛdates. pene in hoc erroꝛi ꝗ ei lege ſarracenoꝝ quo ðꝛ de deꝰcreauit angeios de luce ſebonos dy⸗ abolos vo de Namma Pabiiatigf in flꝗſ⸗, ma caliginoſa tanq; in materia ne oꝛigi nis quẽadmodũ piſces in aana. Nota de erroꝛe manicheon in ſba de odſiverumel monuz. ſet aut flama eſſet coꝛrupta in ge⸗ neratione eoꝛũ aut remanet eent Aigr eadẽ felicitate moꝛtales qᷓ fla- ma illa extinguibilis qre multofacilius moꝛtales q; hoĩes vel alia aialia aſpſiõæ em̃ modica aque flama illa extigui poſſʒ/ tincta aunt flama neceſſe ẽ moꝛi qð ex iꝭ la eſt quèadmoduʒ extincto cope aialis moꝛitur aial. Amp̃. ſicut didiciſti erſc entia metharoꝛũ ſiama non ẽ niſ ſumus incẽſus tu al ſcis qꝛ incenſio coſumit ma⸗ renia in qͥ tanq; ꝓpeiuũ pabulu aut nurti mentũ are eo deficiẽte deficit finita autẽ ſiama in vnodq; ex eis qjre finito tpe eti⸗ pſe eninguerent. Hõ eſt t adhuc audi⸗ tum. að dyaboli moꝛiatur. Ampÿ̃. qam flama non ẽ niſi fſumꝰ incenſus ↄtinue at vbi hmõi incẽſio ẽ. eſt ?æ giatio fumi a in cẽdit qre ↄtinua gñatio fiame ꝓpt hoc gñatio ↄtinua ðᷣmonũ.Silr⁊ otinua coꝛ ruptio ꝓpter ↄtinuũ defectũ fumi. at co tinuã ↄſumptiõʒ ipius generano em̃ vni uſcuiuſq; aialis generatio ẽ coꝛpis ſui. Aßmpli⸗. ſecundu hoc demones non ha⸗ berent figurã ſtabilem gec decentẽ fſumꝰ em̃ tanto ampliꝰ intumeſcit qnto ainpliꝰ a nõ poteſt ſepari a matreria in qᷓ generat᷑ ſiue reſoluit᷑ Sicut vides in igne lignoꝛuʒ vel in cereo acceſo ſiue cãdela qre demones ſeu dyabolinj erut ſepabiles a materea exq generat vt reſoluit᷑ flama coꝛpoꝛis eoꝛundẽ alibi ꝗe nec pugnare gec diſtruere potuert. Amp. pugna eon eſit in armis veliegs an erit omnino ſiue bellics inſirumet Si vᷣo di xert qð flama coꝛrupla ẽ in generauoeeo rum cũ omne qð coꝛrumpit᷑ coꝛrũpat in gliud qð ex illo generat/ad igi ldd . * — — = 1 APleue .ͤùοασια*. niſi tumꝰ vel aer vel auiqd bmõi ⁊ bic er⸗ aecẽſione ignis generat᷑ lux apud nos d ; leuis ſit ad facienduʒ tu non dubitas./ roꝛ videt᷑ concoꝛdare cũ opinione apuley ⁊ quoꝛundãa alioꝝ ꝗ dixerũt demões eſſe aĩalia coꝛpoꝛe aera.alibi autẽ cłẽtabo tibi declarare hec vicʒ i tractatu de hmõi ſub ſtancijs abſtracti Amp̃.cũ iſti erronei ponant tefra ⁊ ignẽ querendũ eſt ab eis Rimiliter vtrũ ponant aquã er aera. Sil quat ad talia ſimilẽ huic.hoc excepto qð ille ẽ totus tenebꝛa:ũ ⁊ nihil habẽs lumi nis. Si em hẽret ſolẽ ⁊ lunã⁊ ſtellas lucẽ tes ſicut ⁊ iſte eẽt ex neceſſiiate mũdus lu⸗ cis ſicut ⁊ iſte. Si vo nihil habẽs luminiſ ſol ⁊ luna ⁊ ſtelle que ibi ſunt aut potuit ea facere luminoſa deꝰ ille tenebran aut nõ potuit.Si potuithʒ igr ptatem increaã do lucẽ ⁊ etiaʒ in luminoſa q̃lia feciſſet ? voluiſſet coꝛꝑa illa pꝛenoiatanon minuſ igitur erit deus lucis q; eius aduerſarius ⁊ regnũ eius regnũ lucis cũ non habent. Si vᷣo non poiuit illa luminoſa efficere appet eius defectusſ⁊ impotẽtia cũ tã fa/ cilis ſit generatio luct etia nob. Sola em̃ Di vᷣo ponunt aquã ⁊ gera in regionet nebꝛarũ ⁊ nihil vltraſtu iaʒ didiciſti alibi qꝛ oẽ humidũ eſt male terminabile ꝓpᷣo termino q̃re neceſſe ẽ vt aera circũdet ali/ ud coꝛpus qð ipᷣm terminet. Et qm̃ citea cui t hoc facile eſt inuenire vias multas ad de ſtructionẽ erroꝛis iſtoꝛũ eis ꝗ in naturali bus ſunt qm̃ ⁊ gentẽ tenebꝛarũ ponere vi dentẽ dyabolos ſolos ð quoꝛũ ſubſtatijs q̃ circa eas ſunt diſputate magt ꝑtinet ad tractatũ queʒ pꝛenoĩaui tibi. Reſeruabo ilti tractui ea reſtat ðᷣ illis qᷓntum ꝑtinet ad deſtructionẽ erroꝛis iſtius tuũ aut erit que pᷣſcᷣta ſunt circa iſtos duos erroꝛes diligenter intueatqʒ; ↄſideraer. Diſſoluũt᷑ qſtiones hmõi erroneoꝛũ VVErum ncece habeo rñdere pᷣus ꝗ⸗ nerut ⁊ declarare ribi qntum ab⸗ ievniuerſiꝰueniẽt᷑ noĩat᷑ qð nõ ↄtinet vuiuerſitatẽ ſpẽruʒ ⁊ indiuiduoꝛũ Amp̃ᷣ.neq; lotuʒ neq; omne dici põt im nobilis pars deb pẽs hoim iſti aũt in mundo quẽ pont non ponũt ceẽ hoĩes quare nõ ponũt mundũ alterũ ed parte ipſius queadmodũ ſi ponerent mundũ iſtum in qͥ ſumꝰ ſine hoĩbus eſſe v buſqdã queſtiõibꝰ qͥ aliquos mo⸗ LPars pꝛima de vniuerſo. eſſe ꝑs nunq; ẽ ꝑpetuo extra tonineceſſe ẽmundũ quẽ ponũt quadoq; pficiendũ eẽ atʒ ↄplenduũ itavt habeat ꝑies oẽs q̃s debet habere müdusex eo ꝙ mundus qre neceſſe ẽ ifjßn quadoq; habiturũ eſſe hoies ⁊ cetera aĩalia atʒ plantasiſta aut oĩa natata ſſunt ꝑtes eẽ ⁊ mundi ⁊ om̃is? vniuerſi. Qè ſi dixerit qꝛ mũdus ille hoĩeſ hʒ vel habiiurus ẽ ⁊ ceteras ſpẽs aialiu, Finmilr ⁊ oẽs ſpecies plantarũ ⁊ alioꝛum qro ab eis an ſpẽs ſimiles mðo iſti heat vel habiturus ſit qð ſi dixerit qe ſimiles? de alijs aĩalibus ſimiliter atʒ de planns. WMNMWaoanifeſtũ ẽ tibi q hmõi diuerſias que ſᷣm numerũ tm̃ eſt non faciet diueni tatẽ inter mundũ ⁊ mundũ alioꝗn pars mundi oꝛiẽtalis ad alias ptes mundi eèt mundꝰ vnus ⁊ ille alij eẽnt ſimiliter moi cũ diuerfitas hmõi inueniat᷑ inter hoĩeęs et cetera aĩalia que ſunt apud ꝑtes illas. Pꝛeterea diuerſitas hec nõ regreret hoe non em̃ optet vt hoibus poter diuerſita/ tem illaã tam remote abinuicẽ reſtituanf habitatiões duabus em̃ de cauſis neceſ⸗ ſe ẽ vt diuerſent᷑ habitatiões hoibus ma ime ſimilibꝰ? pᷣma eſt cũ vna habitatio eius nõ lu cit vel ad habitacula vel ad alimenta lũc em̃ neceſſe ẽ vt parti ꝓuide atur de ha bitatiõe alia. Scda caulſa ẽ dii ſimilitudo atʒ ↄtrarietas in moꝛibꝰ ⁊ mo doviuendi/quemadmodũ ſenes⁊ belini hoies cũ mitibus ⁊ maſuetis in eadẽ regi one habitare nõ poſſunt. Sicut neq; cũ leonibꝰ aut dꝛaconibꝰ. Iſti aũt ponunt — hoiĩies mũdi huiꝰ ſimiles eé hoĩbus mun di illius/Qè ſi enã ↄtrarii eẽnt non ꝓplet᷑ hoc neceſſe erat aliũ mundũ eẽ/cum ſam multiplicibꝰ diuerſitatibꝰ hoĩm ⁊ alioꝛuũ giauum p uiderit⸗ deus de bat iariins in mũdo iſto.diſſimiles vᷣo mundi qntiu ad elemẽta vel generata ex illis nullomõ eſie ponũt cum declaratũ ſit qtuo: pꝛima elemẽta im̃ eſſe. Sicut ⁊ qtuoꝛ pᷣmas at; radicales naturas vic; cgliditatẽ humidi tatem. frigiditàtem 2 ſccitatẽ/omuliões vo eſſe elementon pꝛeter eas que in hoe mũdo ſunt vel fieri poſſuntnec ymagina tio recipit nec intellecius qre mudus infſe rioꝛ eſie non põt extra iſtum diſſimilis ei De celo vᷣo ⁊ celeſtibꝰ nibil habẽt qued ducant niñ ſompnia q ue nec ipſi intelli⸗ guntſicut pꝛedixi tibi. Qè ſidixerit tidi. glaknuet ſougthot ſonipuiſſß mutcolt Prinden ſunigcoen orinitt nlusl, ggrimun iun Musi⸗ rinit iguna darec onti Ncnute Gickind uhfnti onefn nndhale ſigllſedins botynääbu⸗ Nodſema Oamiir) Winz dard ſegaensc ſeihfiboe Pnennrä Nſſemmtna igenit⸗ nſti mp lpat⸗ Wälngs Gſerlg iſllunt nieitin giuinte Aiſc neginn Weinnn Entenüdzt annsſii M Pünngi ämiinint eudighrn Meſtnentuen AAtlusene Aeaieinine nOinenitfn entlen doies en nokaNinni 4dus n alis baotidesdeef aeiſtui⸗ nassn nadrpciba⸗ oln Bur oan il niNien Lonsnn – nte 4 e, quia tanta eſt ſeuicia vel ferocitas hoim illoꝛuũ vt hoies mũdi iſtiꝰ eoꝛũ cohabita⸗ tionẽ pati ñ poſſent. Dico q nibilominꝰ „* 1 4 in mundo iſto eẽ debuerũt. Speciẽ enim vna in diuerſos mũdos diuidi.Manite⸗ ſtum incõueniẽs eſt cũ tantã diuerſitateꝰ atz ↄtrarietatẽ ſpecien; mundꝰ iſte nr ad- mittat. Amp̃. ſi credit hiſtoꝛiographii gentes inmaniſſimas recluſit deus adag mõubus in trãſmeabilibꝰ ⁊ has gentes vocat nõnulli caſpios ꝓpter mõtes ꝗ cõ neniſſe dicunt terremotu magno ad re⸗ dluſionẽ eoꝛum alij vocãt eos gog ⁊ ma⸗ gog. Similr igit᷑ poterat deus ⁊ alis ho minibꝰ de illoꝛũ ſeuicia ꝓuidere alioan nec dꝛacones nec ſerpẽtes nec alia aĩalia que infeſta ſunt hoĩbus poſuiſſet in hoc mundoqre fures latrones ⁊ bomicidas gꝗ adeo infeſti ſunt mãſuett hoibꝰ debu/ iſſet in mòo alio colocaſſe Amõp̃.ſ ho mies illi ſ dꝛñtes nũero ſolo ⁊ nõ ſpẽ ab boĩbꝰmũdi huiꝰ Manifeſtũ ẽ nõ am pliꝰ differre eas ab ip̃is q; pᷣnoĩatos ma⸗ los a mãſuett. Nõ ſuit igr eis ꝓpter iſtaʒ d:ñtiaʒ danda habitato ꝓpᷣa perſeaut ſingularis. ſiolrerſteoses altern e ciei qᷓ; fũ hoĩes mundi hnius manifeſtu ẽ ipᷣm errare cũ aie huane oẽs nũero ſolo differant ⁊ nõ ſpecie qð apꝑet ꝑ vires ſin Eulas earũ ⁊ oꝑationes viriũ.Coꝛꝑa vᷣo ominũ non poſſunt difſferre ſpecie ſͦ ſo la ↄplexione ⁊ alis accidẽtibꝰ vic qnti⸗ tatt ⁊ qtatis Amp̃.m hoc equoce di cent᷑ boĩes illi ꝗ in hbocmundo ſnr 7 illi alij Qſi foꝛte dixerit qꝛ hoĩes illi nõ ſuni niſi demoes incarnati qð ⁊ iſti erronei ꝓ pre ſentiut euã de alus hoĩibusdifficilioꝛẽ pmis ꝑ bec qm̃ euideter deſtruit alas hu/ manas 34 em̃ differant aie humane a de monibꝰ ſiue boni iue mali ſint e ab om/ nibus ſubſtantis ſepat apꝑet ꝑ difſiniti oneʒ Ariſtotilis q; ponii in liibꝛo de aĩa. manifeſtũ qppe ẽ aĩabꝰintelligẽnbꝰ ipᷣas eſſe natas pectiões eẽ coꝛpoꝛu bumand⸗ rumet ipᷣa coꝛpoꝛa bmõi nata eſt oꝛgana ipaꝝ qntum ad multas opationũ ſuaru; aciet qᷓſtionẽ. Uerũ erroꝛ iſte deſtruit᷑ in ſu u magio ẽ gloꝛia creatoꝛi vt regnũ eius ſix iploꝛi Creoni na; ſunt leoꝛlum a cowo bus. et hoc imꝑfectiõe ⁊ ↄplemento ſu½ eſſe ⁊ boc ipᷣm mei etia confitetur alioqn non ſeoꝛiũ a coꝛpibus crearenk. Am⸗ pliꝰ. manifeſtũ eit ibas animas bũanas natas eẽ perſici incoꝛꝑibus ꝑfectionibus multis. ⁊ hoc tanq; aparte inferioꝛi. NHoa hilioꝛ em̃ earum ꝑfectio ad ſublime reſpi cit creatoꝛis inde aduenit eidẽ ſicut do/ cebaꝛis in tractatu ſingulari de hoc.mo nes autẽ non ſic.q̃re manifeſtũ eſſe debei nibi q; inbecillis intellectus fuerit ꝗ talis ſompniãt. Non em̃ intelligut ꝓculdubio de gbus loquitur et hoc faciaʒ te ſcire in⸗ tractatu de hmõi ſubſtatijs. Qt ſi dixeri qꝛ tanta ẽ numeroſitas et multitudo rerũ vt vnus mũdꝰ ei nõ ſufficiat? ꝓpter hoc neceſſe habuit creatos multos facere.Di co tibi qꝛ iſte ſermo vanus ẽaut enĩi poni mðos infinitos deũ creaſſe ꝓpt᷑ hoc gau? finitos im̃. Qlſi finitos tm̃ dẽs remiſci qꝛ vnꝛmagnꝰmũuũdus capacioꝛ ẽ mult ꝑuis Uerbi gratia. Unus mũdus cuius dya⸗ meter decuplꝰſit ad dyametrũ alteriꝰmił leſies tãtũ capit qntuʒ ille que em̃ ẽ ꝓpoꝛ tio dyametri ad dyametrũ eadem ẽ ꝓpoꝛ tio ſpere ad ſperã triplicata. Similiter et que eſt ꝓpoꝛiio lateris cubi vnius ad la⸗ tus alteriꝰ eadem ẽ cubi ad cubum tripli⸗ cata. Sicut alibi didiciſti. wag igitur de⸗ cuit creatoꝛẽ vnuʒ mundũ creare ꝗ ſimuł oĩa ↄlineret q; multos paruos ꝗ per pa tes eadem ↄtineret. Sed⁊ hoc eęliã expe⸗ diuit vniuerſitati ꝓpter colligatiões pari tium ſuarũ ad inuicẽ. Indigetias etiam æ?⁊ vtilitates earundẽ. Uides etiã quia vnuſ⸗ quiſq; diuitũ ⁊ potentiũ ſibi ⁊ ſuis magt elegit edificarevnã habitauonẽ que oibꝰ is ſufficiat q; multas ꝑuas. Amp̃. maioꝛ apparet magnificentia gloꝛie ſue quando apparet totũ regnum eius ſimui q; ſi non appret niſi pars. Sed neq; ba- bitatoꝛibꝰ mũdi iſtius apparet niſi pars bet de vnoquoq; alioꝛũ mundoꝛũ qua⸗ ales ſunt opꝑationes ſenſuũ oĩm. ? ddem te dominatigis et poletie ſue.abſcondut alie demões ꝗ vᷣo omino icoꝛꝑales ſun manifeſtu eſt in nullo indigere coꝛpibus cũ nulla Ran eoꝝ ex coꝛꝑe pendeat.et boc manite ſtũ eſt ex io mo do creauõis igitur gloꝛiam creatoꝛis ei ſuppꝛimũt qui multitudinẽ mundo:ũ ponũt quare ma⸗ nifeſtam iniurisz; ⁊ contumelia irrogant iſtuz creauent ſola gratuita bonitate ſua ꝓxta bonitatẽ aut largitatẽ ſuã largitus vi/ Pars pꝛima be vniuerſo. Relſpondet cuidam queſtioni alij de turautꝑ modũ aliuz effciunk ab eodẽ et hoc quod ſupꝛa. — Poa mii opiniones eoꝝin mis ꝗ non QVUncvo rñdebo ãſtioni vigere lalceireul voetocau mur E imneooſſe vident᷑ ſimiles ſibi erroneoſ errauerĩt in hoc quoni erroꝛes bmõino Aubecilles dicũt ergo ſic Si tam?æ carent inuidia creatoꝛis vt etia deuiatioe Eouſq; ſciuũt ⁊ intelligt cu deus mundũ animarũ noſtraruʒ a fine ſuꝓ ꝓpter auẽ t ſcilicet ſunt Scito igr aefueruͦt a dicerent cadẽ autẽ facilitate potuiſſet creaſſe mul. xetera creata oia exire a crea wMꝛe un Lade aute facillte emanatniois ex fonte ponetes creati 108. Ereauit igr cum eadẽ cauſa ſit apud ¶eman nte poneles create ipᷣm creatiois multonquo ⁊ creatiõis iſti fontẽcreata vo mag nitudine aut paui uis valet bonitas ſnua. Amp̃. necim⸗ tate ſua eẽ vel riuos vel rinulos veldiſtil⸗ minuta bonitas eiꝰ nec imminuta largi- lationes deſfluẽtes ex io.Erroꝛantipoꝝ tas eius nec imminuite dinitie nungd igt ꝑ hoc manifeſte deſtruitur qm̃ id qdema non creanit multos alios mõos. Amp, nater fonte per modum iſinz anteq; ema cũñ nec largitatt eius nec diuitiaꝝ ſit finis naret erat in fonte pars ei in ipᷣo erat. quõ ⁊ ipſius eſtectus erit vicʒ datoꝝ ⁊ ʒdo Cumigr iĩ fonte ꝗ creatoꝛ nihil ſit pꝛeter nationũ mund em̃ iſte finitus ẽ qre fini/ etur ex neceſſitate oĩa cree ta ſunt data ⁊ dona ipᷣius qre anguſtala ſe vel totũ creatoꝛẽ vel partes ipins. Utri ⁊ reſtricta largitas ipiꝰin pte iſtt. Am uſq; autẽ iſton impoſſibiliras manifeſta plius ꝗð non iuxia largitatẽ ſuam largi cum declaratũ ſit creatoꝛẽ in vltimo imp quis cu dignus inueniat receptoꝛes. Unñ tibilitatis impartibilẽ eẽ. Wanifeſtu; ẽ hoc niſi ex defectu vel diminutiõe diuiti arũ hic aute non hʒ locũ apud ipᷣm necin uerſipᷣe ꝑ moduũ quẽ dixim qre piſſi militudine licet lõge diſtantẽ dicitur fons yniuerſi. Alij vᷣo dixe quia vninerſuỹ derur cu vrrach ſitinfinita 1 ab largit⸗ ẽ⸗ cfiniti tm Clios igr qꝛ bmoi rocinacie/ exit a creaioꝛe queadmodu foꝛma inſpe. on ſolũ ad creationẽ infinitoꝛũ a etiam ctoꝛis in ſpeculo eut ab inſpectoꝛete iſtiſt ſi crealti eſſent non reſpondet ex equo vi-⸗ militer lic veritas fnerit in intentioe tonꝝ uine bonitati et largitati cnm exra ipſa tamè no direrut ei ſermone claro et ppo neq; finitũ neq; infinitũ aliqo ſi ↄpatõe cu vniuerſum nõ ſit in alio tanq; ſenne ipiugne dũ eqle ipi. Dico ig qe necples ſuſtinẽtem ipm niſi fote ꝗs dicat qꝛpoſſi titnecadbuc pt? bocnõ exdefectuaſi tefeci tibi ĩ pcedẽtibꝰ quęadmodulað no tatem ſi⸗ poteſt maioꝛẽ ſe inuitare ad cenã vel ma ꝙ Non em poteſt intelligi inter createa loꝛẽ ſe ꝓcurare in cena nõ eſt ex auaricia lam fuiſſe coꝛpalis oppoſitio / cñ crea eius vel ex penuria victualiũ q; paciatur. incoꝛpalis ſit in vltimo il Sʒ mager eo ve 10 tal niri non pᷣt ſc ↄuiſa ꝗq maioꝛ ſit ĩ eo. Si ipſe non ſciiſoyametrũ eẽ coſte ymere ſeba oppoſino creatoꝛis ipius an illa poſſibili em ſiæ quid indeſpeclio eius ad ilam Tractatus tercius qliter vniuerſuð ex mxrlacta creatiovniuerſi teſt mõis omnib- m bocat e 7 nullaten? incepiſſe Alii vero miueriu; exijiſſe a creatoꝛe ad moduũ uit a pᷣmo⁊ qte etiã res creat᷑ ab ipᷣa aut alio modo efficiuntur. DOſté; ant Declaraui tibi vnitate , Smi pꝛincipij 2 vnit eee vniuerni 2 deſtruxi tibi erroꝛes eoꝝ tractatui. ↄſequent᷑ incipia declarare nbi Aliter vniuerſu exiuit a pmo ⁊ qliter etia aco ant ab eode dtidie d ceant z generi⸗ ao dicut i 2 nu vmbꝛe niſi ꝓbibinio lumi⸗ tt circũſeripte de hoc locuti ſunt? eong ipᷣm ſequetur ex neceſſitate oĩa creala fui igr eſt ibi ꝙ creatoꝛ non pᷣt dici fons vni 1ſtines vel foꝛmoſitatẽ potius vniuerſ. Sy ochʒ dubitatioes? qſtiones vic ꝗd e’ö= oteſt intelligi inter creatoꝛe ii et ir. Lalis ſit in vltimo incoꝛpalitatis illa ctu. ſ quo talis inne⸗ vero nihil erat anteq; crearet vniuerſumn endt neie em ſe babuerit ab eterno apud ſe/æ illa ſimi / non er de kectu ſcie ẽg apud eũ ſitſed ex liter per oẽm moduʒ fuerit in ſe licut i cre delectu rei iius que ſcibilis non et. atione vniuerſi 2 poſtea liter intellige⸗/ erſi Uideri enim o ererno fuiſ⸗. ꝛiuert 2Aꝛe ex coꝛpoꝛe. Sed iſti non declarat mo è x inſup minus circũſpecle lo ſenſert ↄtraria vitati put ogruebat pnti quuũtur cũ vmbꝛa no ſi aliquid eiens⸗ coꝛpe vmbꝛoſo licet lumẽ ⁊ aliqd ex-iens ꝛpe luĩoſo. nec aliõ ẽobumbꝛalio veh Pont enecoel iiepoſhln ſnbecſontl omi ralte poftiet corüſaroet Gpotoe Ang,n yiudnune r Aior⸗ Icuntyod itele Pürainel Pra ftenmefe namtl Min WLAN Ummnmn weniobn⸗ gimmfnefun ianküt⸗ iſücederi ligänid wetenme Wheſicn Wncnlem. Mong leleveni⸗ R figmngiin nußrpi ſchädren ummimnn b;ͤJis.luit ⁊ ſextũ genus hoiĩ nis q̃ facco ꝰ vmbroſũ ſua intpoſitio ne int᷑ coꝛpꝰ lumĩoſum ⁊ id qð obũbꝛat⁊ vm araſuan foꝛma vel figurã coꝛpoꝛis luminoſi cũ op poſituũi eſt. Similr z iuxta magnitudines eoꝛũ ſicur declaratũ eſt in libꝛo ð vmbꝛis bꝛoſuz igr coꝛpꝰ nõ eſt iacẽs aliqd ex eled magè ꝓhibes ne lumioſuʒ oppoſi⸗ tum iaciat lu mẽ in id qð eſt poſt ip̃ᷣm vm ꝓꝛoſum. Alij dixert q vniuerſum ẽ exiens a creatoꝛe pꝑ modũ veſtigij ab impᷣſſione ſeu gradicte t iſtos ſequnt eedẽ qſtiones Qualiter em̃ intelligũt gradientẽ creato⸗ rem ⁊ ſuꝑ quid. Similx q̃liter intelligunt ipᷣm impᷣmentẽ veſtigium iſtnd ⁊ certum Hq vniuerſũ exijt a crea toꝛe p moduʒ odo ris ex odoramẽtoſita vt vniuerſũ non ſit ᷣm eos niſi odoꝛ pteuis bonitatꝭ creato/ vniuerſum nihi ſit. Alij etiã dixerũt centiũ vniuerſum exiuiſſe a creatoꝛe ſicut exijt artificiũ ab artifice⁊ fabꝛica qcunq; a fabꝛicatoꝛe ⁊ iſti vident᷑ appꝛopinq̃revi tali licʒ eã nõ dicũt lucide ⁊ explicate Ser — hac ꝓhibilionẽ facit vnũquodqʒ coꝛpus oſum luxta foꝛma ſeufigura jnam ⁊ Ul ⁊ adhuc ẽ di- tari põt ab intelligẽtibus in ſubſtatijs ſe⸗ nones ad ymaginãdum quoq; modo ma ieſtatẽ ſuper eminẽtiſſima creatoꝛis. Sic ſe bʒ ð ymagie iſpectoꝛis ⁊ iſpectoꝛe filitu do Uerũtñ i hoc deñt qð interdũ ymago reſultãs in ſpeculo pene eiuſdẽ pulchꝛitu dinis apꝑet vt ipᷣe inſgectoꝛ vel facies eiꝰ Uniuerſum vᷣo incomꝑabilis diſtantio diſſimilitudine lõge eſt a creatoꝛe ⁊ pul/ chꝛitudine ipius. Sed quemadmodu vi⸗ des pꝛo diuerſitate ſpeculon magis ac mi nus relucere pulchꝛitudinẽ in ſpectoꝛis imnm illis. Sic? ĩ diuerſitate creaturaꝝ qd in buſdam mag inquibuſda minus relucer ſimilitudo pulchꝛitudinis creatorè ⁊ hoc pꝛo modo ſuo receptibilitatè atʒ ſue ap ꝙ pꝛopinq̃tiois ad illũ. In hoc em̃ verũ di⸗ lato qꝛ optim ⁊erat ab opiio poꝛro im ia relegata ẽ. Ita q; cuncta ſui ſimilia ut cuiuſq; natura capaybeatitudinis.i. onitatt eẽ poterat eſficivoluit Nec dubi patis. maioꝛes ac nobilioꝛes ſimilitudi⸗ ues diuine pulchꝛitudinis relucere natu⸗ raliterqᷓ; in aĩiab us hũanis q; in aiabus bꝛutalibus et ila per oꝛdinẽ de alijs. Eo⸗ mo em̃ eoꝛum obſturꝰ ẽ ⁊ incõpletus cuzʒ dẽmodo ſe bʒ ⁊ de alis diſpoſitionibus v⸗ dinine ſabꝛicatiõis vel oꝑationis modu non explicent. NOcomꝑationes pᷣmiſſe non ſoluũt queſtionem pᷣmiſſam. Ermones vo pᷣcedentiuʒ q̃ſtionẽ ꝓboſita in nullo diſſoluũt. Ged * vniuerſuʒ ⁊ ſuꝑ ſingla q̃ de ipᷣo ſunt erigendũ intellectũ humanu ad ↄtemplaã dam vtrũq; magniſicetiam gratia creato ris.Cum em̃ vniuerſuʒ dicitur velud vm⸗ bꝛa qdam creatoꝛis intelligũt qui aliquid intelligere poſſunt eã eſſe ſupeminentiaʒ creatoꝛis ad vniuerſuʒqͥ ẽ coꝛporè ad vm bꝛam ſuade q̃ conſtat qꝛ ẽ deſignanio coꝛ poꝛis vaniſſima.⁊ nulla ex ꝑie compabi⸗ lis coꝛpoꝛi vtute aut bonitateet ad bunc modũ ſe hʒ vniuerſuʒ creatoꝛẽ.Erit autẽ boc euidẽtius ſi ſingula vniuerſi vicʒ q in eo magnifica aut mirifica vidẽtur ↄpaue rnis crea toꝛi. Uerbi gratig 8 polætia vel pꝑtas vniuerſi vł cuiuſcũq; par dixeris qꝛ oĩs tis ſue vmbꝛa p modica ẽ potentie creato ris dę ſapia ſimiliter atʒ de bonitate de Kichn pulcm indine de vita de ſuauitate o ma/ gniindine verũ manifeſtũ dices ⁊ erigent le adiuusbunt nõ parum bmoi compa valet de potẽtia ſapiẽtia vita et bonitate acquid em̃ inuenit in vniuerſo vmbꝛa ꝑ modica eſt ad vitam ᷣmam potẽtiam pᷣ⸗ maʒ ſapientiam pꝛimam. bonitatem pꝛi mam et pulchꝛitudinem.pꝛimam queeſ? eatoꝛis et hocvidetur intellexiſſe a ven⸗ reuera dicũt ↄꝑationes vtiles ad ebꝛol in ᷣmone ſuo quo dirit q creature ymaginandũ ſuꝑ eminẽtiã creatoꝛis ſutg 7 ad erexerunt ſe ad creatoꝛẽſæ fecerunt ei vm bꝛam Erectio autẽ iſta non ẽ niſi receptio q̃tiſcunq; ſimilitudinis ipius foꝛſtan aũę clarius dixiſſet ⁊ fecit eas ſibi vmbꝛa⁊ foꝛ ſitan alius intellectus ßmonts iſtius OG, ego illu bee baeteres Qaivo veſtiglum creatoꝛis dixerũt vniuerſum/fecerũtnos intelligere remotiſſimã oiſtantiã ſimiliter illius ab vniuerſo dederũt nobis occa⸗ ſionem vmaginãdivt cunq; magnitudi⸗ nem eius ſuꝑ magnitudinẽ vniuerſi incõ parabiliter ſuꝑeminentẽ a paruitatẽ ipſi us vniuerſi ad immẽſitatẽ illius/fecerunt etiaʒ nos ſcire quia vniuerſum ⁊ ſingula vniuerſo/ſigna queda ſuntłet vie ducetes nos ad ipſum creatoꝛẽ quéęadmo dum ve ſtigia ferarum ⁊ venatoꝛes ducunt ad la tibula eoꝛuꝰ/⁊ generaliter omniũ anima liuʒ veſtigia inueſtigatoꝛes ſuos diriguür 7 adiuuat ad inuentiõem ſui fecexuni er⸗ go nos intelligere in bocſermoe qntum * DPars pꝛima de vniuerſo. „ volunit deus inueniri ⁊ qntis voluit adiu quodq; creatoꝛis cauſe ĩfinite eiuſdẽ. J5S5 ,aedacueni⸗ nari inueſtigatoꝛos ſuosiꝗ tot ⁊ tata ſui autẽ facta eſt tib i certitudo de ſtatu cauſa de ſei veſtigia ⁊ ſigna dedit ꝗbus poſſet alite rum ⁊ de impoſſibilitate earũ qre reling⸗ W nus muenin.De odoꝛe ⁊ odoꝛamẽto ne. tur ex neceſſitate aliꝗd eſſe creatũ a creaio nunene⸗ 4 . ocianduũ ẽ tibi/ itelligendũ diligeter. q re abſq; medio Sʒ an vnũ ſolum an plu ihnne iter oĩs bonitas ois ſuauitas oĩs vtilita ra qſtionem bʒ apud philoʒophos qͥſda ſng vniuerſiodoꝛ ẽ diuine bonitatt ac ſuaui, de illo g creato vel de illis creatis ſi piura eſunde △ tatis ex qua eętia comꝑatioe erigit intelle⸗ Junt ẽ ingrendũ in hoc capitlło qliter abDſ⸗ ſh ctus tuus ad cõtemplanda immẽſitatẽ di q; medio exierũt a creatoꝛe medio ingqʒ Pagkeltn uine ſuauitatt æ ex hac eadẽ compatione, Ypꝛinſeco. Et ga gens bebꝛeon mernto cre vue Ae infeſta eſt paruitas coꝛdin que odoꝛe iſto/Hdit ꝓphetie ſuo ⁊ ſepture illius in qᷓ dici ſpvinncehis tam modico nõ ſolum implẽtur autine/ Ieus. fiat lux ⁊ facta ẽlux ⁊ mulia hmoi ſetterfttir bꝛiant. Sʒ etia immergunt᷑ ⁊ abſoꝛbent ¶Bueniens eſt pſcrutari de hoc cu gens he MWkmin Cum em̃ ad ipᷣm fontem ſuauitatt creatrũ bꝛeo:ñ hmõi teſtimonio ducto credat cre Uttnnttas ſit coꝛ huanuymanilſeſtũ eſt iᷣm a ſua de atoꝛẽ pᷣma creata dicẽdoſiue ꝑ verbum. Pnlliaiscten ta magnitudine incõparabiliter mino Alius etia? earundẽ ꝓpheta expᷣſſe diit ztglitn ratuʒz facil nos etia ſcire iſta compatio q; loquẽs de creatoꝛe diut ⁊ facta ſunt ipſe ligztltdl turpe ⁊ q; longe a nobilitate aiarum hu⸗ madauit ⁊ creata ſunt.⁊ itłerũ vᷣbo dei ce ogenn manaꝝ ſilodoꝛibꝰ iſtis tã modicis inhe/ li firmati ſunt ceig neefonyſecn verbuz. tnifirüm rere tantiſq; ſtudijs illos exarere ⁊ tantis ſcʒ audibile putadus ẽ aut cogitada dinſ⸗ Unißf ſti * deſid erioꝛuũ ardoꝛibꝰ ad illos iuuare ißa ſe creatoꝛcu neq; aer eẽt ꝗ in vocẽ foꝛmna Aptogenn fontali⁊ abiſſali ſuauitate vel neglectav? ri poſſett ſic loqui nullo modon poſſibi Mlltsperwdun penitus non cunas.. ke eét niſi animal neq; exrat etia cui deus gunne Ultrum vnuerſum exinit a pᷣmo Si/ creatoꝛ hoc mõ loqueret᷑ cu nullꝰ adbuc V. Balcin cut artificiũ ab artifie. ęẽt auditoꝛ ſenſibilis hoc ẽ ꝗ poſſet audi⸗- MS unot i VUonisa aui manifeſtũ eſt vniuer re vocẽ ſenſibilꝗmodo ſpuali dixit ⁊ ime⸗ eeaat algdn ſum eẽ velut dei artiticiũ⁊ fabꝛicã perio ſpalimadauit. Amp̃. verbum iſuco ilo/ gquanda ⁊ opus nobiliſſimũ atqʒ hmõi hoc ẽ ſenſibile auditu impoſſibile un ſum / pulcherrimũ mafeſtũ eſt illoꝝ ſmonẽ ve Evt iuuet opantẽ ꝑ leipᷣm ſolum artiificez Kkn rum eẽ qui vniuerſu ſic a creatoꝛe exire ſi /artificẽ ſiqdem ꝑ alios miniſtros etopa/ ſfletoin⸗ artificiũ ex artifice dixert. Nerum ea pari rios opantẽ adiuuare põt verbuʒ hmõi kulcnoli vniuerſi que pᷣmo creata ẽnon videtur ex velad eos ſtruẽdos vł ad excitãdos qre ganzd iuiſſe per modũ artificij ab artifice qntuy mõis omnib⸗ inutile eẽt hmõi verbů qn Enftörlaben ad hoc ꝙ non per inſtrumẽetavidet᷑ fuiſſe tum ad oꝑanonẽ qᷓ creatoꝛ illa creala cre üſinnnbede Jabꝛicata ⁊ de pte ſpnali vniuern. Wa auit cum ple ſolũ ⁊ nõ per medios mini Ptrrtöſte nileſtu eſt ꝙꝙ nihil erterius adhibuit qm ſtros illa creauut.. ronh necmareriaʒ nec ĩſtrumentũ ad eiꝰ fom- O tribus intẽtionibꝰ dicit vbum. pſnines alionẽ neceſſariu babuit qre p ſemetipʒ Ebes igr hec reminiſci quõ vbum hniizre abſq; vllo foꝛinſeco adpibito illa creauit iuxta tres intẽtiones dicit᷑ ⁊ iua ginßin Neceſſe em eſt de omni að ab ipo creatũ A p̃mam aꝗdemvbum intellectuale Pkrircime c aut ↄditũ ſeu qͥivet mõ factũ altero ꝛſn qð vſualiter vocat verbum in mẽte ⁊ boc buntr oꝛũ modoꝝ ab ipo cteatoꝛe exiuiſſe. icx non ẽ niſi ymago vel ſimilitudo rei intel⸗ ffelinurde ant mediũ aliqdabſq; medio. Si em lecte ⁊ cogitate reſultas in effectu in ſpe⸗ Wrnegi nihil creaſſet abſq; medio interuenirẽt ex culo mẽt:⁊ hoc ẽ cogitatio ĩ effectu. “ gaiapod neceſiare inlerigin oẽ creatũſinfinita intetio dr ipᷣa deſgnatio ſcpta ſiue deſcri enſbuge⸗ e aliee enim Gccuidlépieter creatoꝛey pltio facta figura vel figurt viſbilibꝰ etl vo ?H dumper 5 t 1 4 didiciſti ergo oẽ me⸗ catur vſualiter vbum inſcpᷣto. Certia inteę iſef ſit alind 8 oeri creatũ eſt ab io cum tione ipᷣa vox audibił q vſualiter vocali eingin, aecn ind vne vnon dbum in dae ermanigſu eſt nibi ae nen⸗ lutiigta mie eng teng Fend eel reati tra duoꝝ intẽtionu ſcõᷣarũ iuuat opante,y ſinleie nesreeimckire ee reinter. artificẽ. neq; ꝑ alter vtra earũ aliad opa/ tn 6 Et infinina mee r ome autmedium tur niſ p modũ quẽ diximꝰ ariſicẽ xo Alinenen a idis ouaſcgcheſt cania iſtus quod (ſemetipʒ ſolũ opantẽimpoſſibile ẽ opaini neltnen pm ies e Pꝛecedẽt igitur vnum Naligꝗd quod exira ipᷣm ſit ⁊ vt paucis cꝗ R 4 ellsreni Cealoenuß Sdehrorſt Nureilueni gelmmn mndebgtag noeen icſunr ednttan, sizie imnlonott naeicin isoig e⸗ ut. Ml bieninn osnuifnie osialn eunlun „ ere dein . / innesn Fo. pleaz declarationẽ iſtam Dico qꝛ neceſſe eſt oẽm artiſicẽ operantẽ ex arie ũue per artem operari ꝑ verbũ Hmõiautem pꝛi ma dclaratio ẽ qe verbũ að hic intedo ſcʒ ſpũale vel intellectuale non ẽ niſi ars ipa in enectu. hoc eſt in actu cogitãdi. Qnuare ars per qua creatoꝛ oim artifex pᷣma crea⸗ ta opꝑatus eſtinon ẽ niſi verbuʒ eius intei lectuale hoc aulẽ eſt qñ apud deũ nibilẽ in potẽtia de hijs que eiꝰſunt⁊ in eo cum ipe ſit neceſſe eẽ ex omnibus mõis ſuis et actus in vltimitate actualitatis ppter qdᷣ nec ad mitiit nec patit᷑ in ſe defectum po tentialitatis qᷓre ars eius non ẽ ſicut doꝛ⸗ mienus ⁊ geſcentis babitꝰ. Sʒ ſicut vigi gilantis in actu ſemꝑ exiſtẽtis intuitus itus aut ſeu cogitatus verbu eſt intellectuale ſeu ſpuale? verbũ in mẽte ipᷣiꝰ. J igr manifeſtuʒ feci tibi ꝑ eu cogitat. Int hoc ꝗa hmõi creatas creauit creatoꝛ be/ nedictus per vbum ſuũ intimũ qm̃ per ar tem ſua quam neceſſe ẽeſſe vbum ſuũ. Amp̃. BReſpice in omes artifices oꝑpantes partes luas ⁊ videbis manifeſte qꝛ nullꝰ eoꝝ oꝑat aliqd niſi dicẽdo ſpũaliter hoc eſt cogi tado illud/ ꝑ cogitationẽ ſu hoc ẽ per vᷣpum ſuum ſpũale ⁊ intimũ et cum Eribis eliã tu ipᷣe vel loqris neutrũ hoꝛuʒ facis niſi loqndo in coꝛde tuo locunõe in tellectuali que nõ aliud eſt quã cogitatio tua qua coguas qð ſcribis.⁊ q̃liter ſqibẽ⸗ dum ſiti ipᷣm ſcribere/ꝓpter qð ſi minus reciũ ſcriptura habueriiiſtatim ill coꝛri⸗ gis vel coꝛectiõi reſeruas.Cũ igitur arteſ q apð nos ſe ⁊ oꝑa que ꝑ ipᷣas fit⁊ ipſi aꝛ tifices ſimilitudines qdaʒ ſint pᷣmi ⁊ vni⸗ uerſalis arufici pᷣme ⁊ vniuerſalis artisix oꝑm q per ipʒʒ facta ſuntſneceſſe ẽ vi ſicut e bʒ hic bot eſt apud nosſic ſe babeat ei lbi ꝓut in rebꝰ adeo diſtatibus poſſibiie eſt ſimilitudinẽ licet diſſimilima inuenire Debes ante auẽdere qᷣ ſicut artes in arti/ ficibus qui apud nos ſunſopoſite ſunt ex multis ptibus ⁊ ↄcluſiõibꝰ Sica pticula⸗ tim hoc eſt ꝑ partesłexennt ð potentia in acu. Non em̃ poſſibile eſt aie buane in depſſione qus patitur in copoꝛe/actu co⸗ gitare oĩa particularia artificiavel opera fiunt per vnã artemlactu in qua cogita⸗ re ſil. S ſicoꝑatur partẽ pꝰptẽ⁊ opus pꝰ opus ita etcogitat in effectu vel potiecõ ſimplex eſt in vltimitate ſimplicitatt et lix⸗ actu vt iaʒ diyi tibi in fine actualitatt. exemplar illiꝰqð obliuiõe a coꝛde eius e ⸗ 27 Ampli⸗.omniũ opationũ pꝛima ẽ indu⸗/ bitater cogitatio⁊ hec eſt locuno intelle⸗ ctualis ⁊ hoc eſt pꝛimũ in omni artifice eſt apð nos ꝗcunq; em̃ ariiſex qui aliad oꝑatur per antem exteriꝰ apud nos pᷣmũ opꝑatur apud ſeipᷣmi in ſeipᷣo eiuſde ope ris ymaginẽ ſeu exemplar pᷣcogitos ac p:ꝛe oꝛdinãs apud ſemetipᷣjʒ opus qð fabꝛica turus eſtie ꝓpter hoc pingẽs in ſe 0 fugiat deſcripuiõʒ eius interdũ facit exte⸗ riꝰ deſgnatiõibꝰ ⁊ figuratioibꝰ ad qua vecurrit quotiẽs alicuiꝰ eoꝝ pᷣcogitauerat oblituʒ ſe videt. Quia igr manifeſtuʒ eſt oꝑa exlerioꝛa ab ipᷣo exvire artificenõ niſẽ pᷣus enuerint ab eo exẽplaria eoꝝ in iboſo genita per modũ quem dinY. Mani⸗ eſtü tibi eſſe debet generatiõz exẽplarisz q̃ eſt ab artifice in ſemetipᷣoſpꝛecedere oẽ opus exterius et generatio hec nõ eſt niſi generatio vᷣbi ⁊ generatio artis ?⁊ genera tio vᷣbi qð dixi tibi ⁊ hec ẽ locutio⁊ plocia tio opis n cogitaſio eiꝰ ⁊ ars in effectu. 5 igr dedaraui tibi q dicendo dictione ſibi ↄgrueti hoc ẽ ꝑfectiſſima ex oibꝰ mõis ac nobiliſſima ⁊ ꝑ ᷣbum ſun creauit creatoꝛ excelſo qcunq; creauit abſq; medio ſoꝛina⸗ ſeco ⁊ oſtẽdi tibi exẽpla ⁊ ſimiliudines q erigant te ad intelligẽduũ hoc/⁊ adiunenx do nec geſcat intellectus tuns in bijs ⁊ fæ⸗ cietiam te ſcire ꝓfunditatẽ ſermonis quo dictũ eſt dirit deus fiat lux v facta eſt lux quaãqᷓ; vulgaris valde ⁊ intellectu faciliꝰ videat᷑.Ex quo conſeqnter patefactũ ẽ i-· biaꝛ oiĩm cauſabiliũ pᷣmumũ bbum.⁊ ſi phas ectapud creatoꝛẽ dici opatiõ; ? no men oꝑanõis ⁊ intentionẽ eius extendiſa⸗ Nent.eouſc; ſancii ⁊ ſapies ꝗ de creatoꝛe ſm vitalem locuti alios de eodẽ loꝗq do cuerunt ꝓcul dubio viſſimũ ac ceruſſimi eẽt.Pꝛima opatiois ereatoꝛis eẽ locutiõp hocèé vbiſ uiꝓlatiõʒ ſeu generatiõʒ. Ueꝝ fſᷣmones eoꝛũ omnibdebent eẽ exempla ymo limites ⁊ regula loqndi de creatoꝛe neq; em̃ intẽtione neq; ſermõe ab illis re cedendũ ẽ ꝗho ſe pᷣmu creatoꝛ manifeſta int quoſq; d eipo ipſemet docuit.Etſ⸗ cut vides ĩ iſto 'mone ꝓſunditatem phi/ los ophicaãſta intẽdo ⁊ tibi oñdere inqui⸗ uerloiſeqtur em opationes cogiuatiões et buſda alijs ſᷣmonibꝰ ꝓphetaꝛũwvbi faciã non ecõuerſo cũ ex cogitationioꝰ ſint. In te ſeire de mult narrationibaeoꝛũ ꝙ iße Kegloe aule ec e ec&1nπ ſe b; qm ars eius Junt conelnfiones drunda ſcientiax. Siẽ , Pars pꝛima de vniuerſo. vĩdes de hac eadem qꝙ concluſio eſt ᷣme toꝛis.Quia ig vt dixi totũ poteſt? a ſe ? Puirutu partis pꝛime phylozopbie. de ſe creatoꝛ in creatiõe pᷣoꝛum creatouq (cbäencis Utrum a verbo eterno res facle lunt indubit:ater creat abſq; medio Mani nemiete ab eteo. feſtu eſt ꝙ ea non creat niſi dicẽdo⁊ volẽ Pagtn ec te ↄturbet vbi pᷣmogeniti eter,· do. dicẽdo inq;vt dixi ſupꝛa. ? ſigeare ali ndn nitas aut eterna actualitas quaſi quid in eo eſt non eſt niſi vel ſuum dicere nenn Pper boc cõce dere cogart ᷣma core dicione huiuſmõi velſuum velle. Non retüuiid ata ab eterno creata eẽacſi quis argumẽ em̃ mouet aliquid exterius in hmõi crea⸗ – taretur. dixit deus ⁊ facta ſunt/quia igi,- tiõe queadmodũ artifices hotes mouet ieeienn tur ab eterno. dixit ab eterno ⁊ facta ſunt mẽbꝛa ſua dum opantur et motu mẽbtio onmin PHiüs etenim ⁊ ſimilibus rĩũdebo nibi in ſe rum mouent inſtrumẽta vtpote ſecurim unn quentibꝰ valet iudeſtructione annigtatis dolabꝛã et motu iterũ inſtrumeto:u mo⸗ mmückne ſiue eternitatis moi et ſtabilitiõe nouita-⸗ uent materias in ꝗbꝰ vel de ꝗbus opan frſumif tis ip ſius et etiã in hoc capitulo aliq tibi tur mouent inq; eas ad Joꝛmas et actus Antnniſn ſtendam ſuꝑ bijs quoꝛum pᷣmum etra⸗ quas eiſdem impᷣmere inten dunt: ꝓpter unath dicale ẽvolũtas ſiberrima at potetiſſima hoc ergo diri ꝗ:ſi creare ẽ aliquid in de⸗ c tatn creatoꝛis quam libertatẽ multi non intel atoꝛe non ẽ niſ ſuũ cogꝗitare vei ſunvelle ſatne ligentes errauerũt 2 non ſolum neceſſita in creatione hmõi.bmoi autem eremplũ ſannzcdi tem. ymo naturalẽ bᷣuifutem impoſuerũt eſt in anima bumanavel in alia ſubſtan⸗ tmans dum nature/qui modus eſt vtiam ſepe turſſuũ oꝑari apud ipᷣaʒ ⁊ in ipſa non eẽt äinnam pꝛedixi tibi modꝰ ſeruiẽtis modus ſer- niſi ſuũ cogitare etſuũ velle per que opa ttmſeml uilis Sic em̃ arbitrati ſunt vniuerſũ erire ret illud de vnaqq; ſubſtatia nobiliſie —— a creatoꝛe ſicut ſplendoꝛẽ a ſolevel caloꝛ? ſe bʒ et hoc eſt qm in oꝑatiõibꝰ q̃s per ſe — ab igne. Sic ex bonitate eius bontatem ſolasagunt nihil habẽt apud ſe ꝑ qð ope wien g vniuerſi et ex vita eius vita que eſt in nni tent᷑ niſi ipᷣm cogitare et velle. ¶trũ aute inmen ſn uerſo.et adhũc modu de alis? ꝓpt᷑ boc/Maliquid opari poſſint in alia ꝗ ſibi coiun⸗ Amn n ex neceſſitate inducti fuerint in illud ineo acta nõ ſuni qſtionẽ hʒ difficilẽ diſſ olubilẽ lcan . ueniẽs vt opinari cogerent creatoꝛẽ neq; ¶ Siẽc poſuer̃t Ariſtotiles ⁊ ſeqces e ius de acten. aliud nec aliter facere potuiſſe quẽadmo creationevel gnatioe intelligetian decem *M onje⸗ dum ſe hʒ in pꝛeſcriptis exẽplis de ſoleet ⁊ ꝗdem etiã de creatione aiarum nrarnʒ bere igne Neq; em̃ ſol hy in ptate lucem ſum idipᷣm ſenſer̃t ponẽtes pᷣmam intelligen⸗ ſppe neq; ignis caloꝛẽ ſuum vt pꝛo voluntate tia quam dicũt motoꝛẽ pꝛimi celi creaſeſe igrde Jua exeat inde opatio vel non eyxeat.crea cundaʒ et ſcoam tercia. donec veniat ad ei toꝛ aũt ſic hʒ bonitatẽ ſuam ſic potẽtia ſii decimam et has creatiões poſuerũt fieni lran apiam vt ex ea nõ exeat niſi ꝙ voluerit mõòis qͥs dicam in ſeqniibus. De aiabus = 2 cũ voluerit ⁊ qũo volnerit et hec ẽ nobi vo noſtris q ↄiũcle ſunt coꝛpo:ibꝰ mant ſuium litas at ſublimitas potẽtie ipſiꝰ ac liber⸗ feſtũ eſt. ꝙ per ſuũ cogitare ⁊ ſuũ velle ꝗ ne ni tatt. Ampᷣ. hec ẽ copioſitas ac foꝛntu-⸗ ſunt pᷣme eaꝝ opationes habẽt impſſo⸗ ainamnüi do ſapie creatort ot qcquid ppoſſit de ſe nes in coꝛpoꝛibus ſuis. Sic motus locat annmd ſolo et ꝑ ſe ſolum nibil autẽ ab alio vel ꝑ ⁊ aliarũ multarũ paſſionũ. et per hecetis monnd aliud alia vo lotũ q; poſſunt ab ipo et ꝑ in alia coꝛpa ſicut appet tibi in exẽplo ar⸗ 4 ons ſfin ipᷣm. Lum aũt opatur qdaʒ per alia non tificioꝛũ qð ꝓximo poſui.In coꝛpa eilaʒ in helanefn ipe adiunat vel eius potẽtia/per illa me- alia vicʒ nõ ↄiuncta eis appẽt eis eẽmil⸗ Aumſinei dia. ſo mag? illa que ꝑ media illa creãtur teimpᷣſſiones. Sicut em̃ opatio faſt iuiq lnenoch Ot quedam non poſſunt fieri a creatoꝛe generãat᷑ pueri ⁊ opatio baſiliſci qͥ ſolo vi Nrumin im mediateſſicut aĩialia q ex ſe inuicẽ gene E intficit hoĩes ⁊ miie hmõi q ſunt ð oe utraſe, rantunnon hocẽ ex defectu ꝓel diminuti cultis ſcie naturalis ð gbus ꝓpono mul hikieter one potetie creatoꝛis ſy mag ex elongati tas enarrare nbi ⁊ cauſas earuũ pateface⸗ nikitcn one ipᷣoꝝ ab illa.ꝓpter hoc em̃ non poſ⸗ re loco ſno. Intm igr ad oñs Petermiari nunenn ſunt recipere a creatoꝛe eẽ abſq; medio æ ſit nbi vnãquamq; ſubſtantiarũ nobiliũ ekinnt 83 hac eadẽ de cauſa ⁊ minꝰ ẽ ⁊ debilius ee qcunq; ſapiẽter aut ſciẽter operan t/non oeniſtin qð recipiũt ab ipo Similiter? alia oĩia q operan illa niſi per ſuũ cogitare et ſuum ſulgen up ea deſcẽdunt de fontali bonitate crea velle et ad hec ad ſimilitudinẽ oꝑqlionu Whliran ihäiece dezennen nein d nlapaſri tniiaſn ſuun f, Uenusnbrun miitesbonn mnura nont nin or müinſtunatin bo padegbuen 864 fomsstin eihkendng nurect alcutit oglane üſit upelin alaſt⸗ Aherſelolen⸗ iih rncer fuü velea. enibſäihntl noidt ͤt vrdämac õ ſininzuibfin mbenilgtun Nanortilni verbũ creatoꝛis de quo locuti ſumꝰ ver- ſit Prun t. bumviun eſt pſemetipſum iufluens de ſe dine ſeculoꝛũ aut de rerum ⁊ artibꝰ. Hu⸗ ipſo et ęc vila ſuper om̃i ꝙ loqui dꝛi eiꝰ ius autẽ exemplum enidentiſſimũ eſſe vi⸗ ww. mn. creatoꝛis qtenꝰ poſſibile ẽ eas aſſimulari ratur⸗ ſit qire nec alia necalio modo ope illi quicquid autẽ ſit de eis ſcire debes ga rari potuit vel poterit vnq; qui operatus ſit. Nibil igr pᷣt immuitare de curiu aut oꝛ vei ipſi placuerit. Eodẽmodo ſe habʒ de detur ꝙ tu dũ ſcribus ſi nec aliud nec ali⸗ voluntate ſeu velle creatoꝛis. Cũ autẽ vo ter cogitari poſſes q; quod ſcribis vt ſcri WUnñ non tam ars vel ſapia qua etiaʒ vt⸗ 1 Way lis aute inſfluẽtie ⁊ vᷣtutis ſunt ars ᷣma lueris ad lucidũ hoc intelligere cogita foꝛ titu dinẽ ymaginatiue vtutis ex cuiꝰ ope⸗ ratiõe ſeq̃tur ex neceſſitate foꝛinſeca ope ratio quemadmodũ dixit ꝗqdem pbyloʒo phus de quodaã qui ymaginabatur caſuʒ lige eã foꝛtitudinẽ vᷣtutis ymaginatiue in aliquovt ꝗcquid ymaginabit ſtatim fiat Si ymaginat᷑ edificaedomũ eo ip̃o ſta⸗ tim edificet᷑ ⁊ ſi cadere ſtatim cadet. Sicæ? ctum nõ eſſet poſſibilevt exirei alius mo⸗ viuida ⁊ vᷣtuoſa in fine vᷣtuoſitat et redũ dantiſſima in vltimo redũdationis et de volũtate creator ſimilłr ſe bhʒ in aiabus at lia edificia.⁊ ex vna arteſcribẽdi innume niris debiles ſunt artes et parue influẽtie ita vt pene aride ſint ꝓpter qð niſi multo conueniẽs id venit vt artẽ diuinaʒ conce⸗ opatu ? multiplicibꝰauxilijs non influũt N ſuꝑ malicias artificioꝝ q apud a N ſunti? que creada et hoꝝ ſimilia. PHic ꝗq vocat ea q non ſunt tanq; ea que ſunt bis ex neceſſitate ſcptura tua ⁊ modo ſcri ben di ſequentur cogitationẽ tuamiet mo dum cogitatiõis ex neceſſitateneq; alind neq;ʒ aliter poſſes ſcribis et vt ſcribis. Amplius. ſi in arte artificis architecti nõ cameli et ſtatim cecidit camelꝰ.Sic intel eſſet niñ domus vnamaniteſtũ eſt quia ex arte illa non poſſi edificare niſi domũ illam ⁊ ſi nõ eſſet niſi vnus modus edifi/ candi iu ipſo exeplari apud ipſum aꝛchite foꝛtitudo ⁊ vᷣtus verbi pᷣmi ac pmogeniti dus operationisqre ſi ſola ea que creata ſunt vel creanda in vᷣbo vel arte creatoꝛiſ ⁊ vila eſt atʒ fructus in fluentiſſimꝰ in oẽ erant.nonalia potuit creare. Similr ne/ receptibile. eruntamẽ per vltimitatẽ li ,/ q; alio modo niſi ꝗs dicat artẽ eẽ vniuer⸗ bertatis vt ſupꝛa dixi ꝓpter qð ipſũ ẽ ars ſalem ⁊ exemplat.Similłr manifeſtũ mut te ſigillatiões in eadẽ cera vel in pluribꝰ fiũt. Sic ex vna arte edificãdi inumerabi⸗ rabiles ſcpᷣture. Uerũ ita reſponſio ad in dat arttatã eſſe ⁊ limitata circa ea que cre Sic ⁊ volutates nr̃e debiles⁊ infirme eq̃/Hæe igr huiaſinis reſpõſionis ⁊ hec eſt inten lo ꝙ creatoꝛ potuit ⁊ poteſt ⁊ poterit per artem ſuã ⁊ verbum multo plura et alia quã creauerit vel creaturꝰ ſit. Non auleʒ iſſimilia neq; alias ſpẽs aut alia genera velataa peima ſup ea q ſunt ⁊ ſuꝑ ea que nõ ſunt hoc ẽ eque ꝑ oĩa poſſibile ⁊ eiuſ⸗ dem omino facilitatis eſt eis influere ſnꝑ d ea que non ſuntvt ſuꝑ ea q ſunti hoc eſt cerũ. Iſti ergo vidẽt ponere finita eẽ artẽ Dixit ſaneus et ſapiẽs in ſermone ſuo vłſapiaʒcreatorꝭqua limitata circa gũa ⁊z ſpẽs q̃ͥ nunc ſunt que indubitanter finita hoc ẽ addncit adeẽ. ⁊ iſta vocatio vel ad, ſunt nũero. Sicvt ⁊ foꝛſitã indiuiduaun⸗ Glupꝛa dixim? hʒ ſtionẽ Gel aliter creare potueritſet dat cam eius arte ſi ulo ſolo modo quo ea opalus ẽ vel ope⸗ ductio non ẽ niſi ſuũ cogit at „ ueſtionẽ vtruũ alia ue indu po ta lunt aliter creare potuerit/et dat cm huic MNec limitatũ eſt vt dicũł creatoꝛi vt non qſtioni ⁊ difficultati id qð din ſupꝛa qꝛ ꝑ poſſit creare de illis niſi certũ numerũ. Jã vbum vel arte ſuam exeunt a creatione aut dixi tibi alias gꝗa creatoꝛ ex omnibus vniuerſa. Cum em̃ ars eius ⁊ vᷣbuʒ in nu modis ſuis eſt ſupꝛa ſinitũ ⁊ ſupꝛa infini⸗ o p aliquẽ modoꝛũ imitari poſſit ̃ᷣm illa tum et ſup:a cõpletum et ſupꝛa diminutũ Amplia. declarani tibi alias qꝛ potẽ/ autẽ ex neceſſitate opatunomnis igr ope 12. itibi alias qe pe tia creatoꝛis ẽ ſuꝑ poſſibile ſimpłr no ſup ratio eius neceſſe habet ſequi vbum⁊ ar „ tem ipſius qre nec aliud nec aliter qua in qͥdaʒ poſſibile Palenecn uꝑ quandaã pr tem poſſibiliũs Quia igitur poſſibile fſin pliciter ẽ aliquidymo ĩfinita que nec ſunt nec erũt nec eon ſimilia. Wanifeſtum ẽ potẽtia creatoꝛis ẽ ↄpꝛehẽdẽs et ſub ſe/ ↄptinẽs oĩa illa ꝗs em̃ dubitat poſſibile fu iſſe eẽ creatoꝛi luminoſiiatẽ pↄtinnaʒ dare rte ſit vel qua dicat aut dixerit põt velvnq; poterit oꝑari.Sic autẽ ſolũmdo Eſt in arte eius ⁊ vbo Sicut opatus ẽwel oꝑaturus ſitłęt illa ſola in arte? vbo eius lunt que oꝑatus eſtlvel operaturus ſitet are ⁊ ſuũ velle Jinita vero eã imponũt qᷓntum ad indiui dua que indubitater potęcia ifinita ſunt. Pars pꝛima de vniuerſo. cit Ariſtotilis nihil diſtat inter potentia, — incõlingentia.Cauſa aũt in hoc eſt quo⸗ vel lune quã creauit vel lune alij qu non et actu et iterũ idem e potentia ⁊ act? vk nnmnmdh creauit ⁊ creare celos quos vellet multa⸗ ꝙ eſt veruis apud creatoꝛè nihil eoꝛuʒ qᷓ mionbrar rum ſtellaru de ꝗbus indubitater no cxe eius ſunt per ſe eſt vt potẽta.imovltimo anesirpre auit niſi vnũ. Solũ em̃ celum octauũ qd actualitałt vnũ quodq; eoꝝ ergo qcquid mdbſii⸗ vocant aſtrologi celũ ſtellaꝝ ſixarũ mul/ poteſt loꝗ vel dicefe ſublimi illa dictione ernimigt titudine ſtellaꝝn oꝛnauit. Nulli autẽ infe- vel locunoe dic ſemꝑ et coguat in effectu endiinf rioꝛum celoꝝ dedit niſi vna ſolam ſtella,z Similræ qcquid poleſt. velle ⁊ vult. Si ntt ci Amp̃. ꝗs dubitat creatoꝛẽ potuiſſe rre ergo nihil aliud ẽ apud ipᷣm⁊ in ipᷣm ſuũ rhhügire aſſe celumcuiꝰ motus eẽ ↄtrarig morui creare vel facere. Quicꝗd põi facere vel eah pꝛenoĩati celi videlicet ab occidente in oꝛi creare creat⁊ facit.ꝓmo ab eterno creauit ſane ſni entem et celuʒ etiã cuius molus eeẽt ab au, ęt fecit. Attende diligẽter in hijs que dicã ſenn ſtro in agloneʒ et aliud cuius motus eẽt lſuꝑ qſtione bac in hoc loco.licet ma⸗ ſunngth ab agꝗlone in auſtrũ. Iſti autẽ celi longe e ꝑtineat ad tractatũ pᷣmum huiꝰ ma⸗ 1 itaneein diſſimiles eẽnt ꝓculdubio celis iam crea giſterij.Dico igitur q; ſermones nr̃i audi ſüeſrii tis fiet ãt aut manifeſtũ hocũ ymagina⸗ biles facti ſunt nobis multi ex neceſſitate pori ueris celos iã creatos inſpoſſibilitate ſua et hoc eſt am ſermones intelligibiles nri ſ fͤpee et extra actum eẽndi.tunc em̃ videbis eoſ quia rebꝰ vᷣtuti noſtre intellectiue adue Ku ni tales ꝑ oĩa celos quos dixi tibi vicʒ mo/ niũmuln ſuntſimiliter ex neceſſitate cau g ek tuũ contrarioꝝ motibus celoꝛũ quĩ ſunr ſa autẽ in hoce.qm̃ hmõi ſermoesjres ſe muncal videbis inq; eo s.ita ſe habere potẽcia e quntur a ꝗbus ſunt ſicut ymagines ⁊ vm irern non inuenies alteros dignioꝛes alijs vt bꝛe in muſtitudine ſuaet pauditate in vni hi⸗ nen potiꝰ detur eis eẽ qua illis ntum in ipis tate ſua atq; diuerſitate. Sermo vo crea aklente eſt hoc autẽ eſtam nibil qð extra creatoꝛ toꝛis non ſit. Similr neq; cogitatio eius eusauun eẽt indurit eum ad bocvt potius daret ee neqʒ ſapiẽtia vel ars. hoc aut eſt qm̃ non imngduſn iſtis qᷓm illis. tunc em̃ illud eſſet poꝛ cauſa ipſe a rebus eſt ſed res ab ipſo ꝓpter gG iclltgius eſſendi celis. qm ipſe creatoꝛſ etia magis res ſequũt᷑ ipᷣm pꝛovt eſt eis poſſibile ipe ſaundfch cauſaltum ipᷣm creatoꝛẽ cauſaʒ efficeret in autẽ eas pꝛecedii ſm excellenti nobilita Gnlnn effectu qnẽadmodũ didiciſti apo auditũ, Jis ſue. Aliud etia attẽde in hoc q: ſermo lannedt Ariſtonilẽ ꝙ finis eſt magis cauia q; effi⸗/creatoꝛis cu ſit vnus in vltimitate vnitiu⸗ olſinne ciens qꝛ ipſe efficit vt efficiens ſit eficiens tis tam multiplex taq; innumera rerũ di⸗⸗ nnn ſann in effectu. Quare manileſtũ eſt aꝛ ſi ita eẽ uerſitas per ipᷣm dicitur a creatoꝛe ⁊ hoc Wininimi ma cauſa que ẽ creatoꝛ benedictꝰ ⁊ ſub abſq pmixtione ⁊ confuſione per omnẽ cnnnia limis nec pᷣma cauſa eẽt nec maxima cau modumladeo quippe ſingula ⁊ que ſunt llſmiem ſalq igitur iſtis polius datum ceſſe qui ⁊ que eẽ poſſunt lucidiſſima diſticiſſima ſulhrfen ilus fuit p electionẽ liberrimà et bonitat¶q; expꝛeſſione ꝑ ipſum dicunt licet ſimul igfünnen ſolam creatoꝛis non ſuaſammõ inductã ac ſi vnuquodq; eoꝛũ ſolum dicẽtuapð ſhhm a foꝛis. hoc eſt per aliud extra ſe vllio mo⸗ nos vo econtrario ſe habet quia vno ſer huliſgerr deum. Clides igitur emulta ſunt poſſi mone vnũ ſolum dicimꝰ. Neceſt nobis hrͤif bilia in ſe hoc ẽ non ꝓhibita impoſſibili⸗ poſſibile multa ſingulariter et expſſe atʒ ituttn ate eſſendi naturalique ipᷣe creatoꝛ non diſtincte vno ſermone dicere. Ampᷣ. ik Eſplen ich vult eẽ neq; ducke de potentialitate een lo eodẽ ſermone quo ðt creatoꝛ aliqd et Mhighnn di in actũ. Uel ꝓpter hoc qm̃ ea qͥ i cre⸗ futuruũ cum eſt futun diceret illud ideꝭ nõ Nlarnige ata ſunt illa ſecum eẽ non paciuntunſicut eſſe futurũ ſinon enter futun eiuſdẽ cogi efkai pꝛeoſtendi tibi vbilocutus ſum de vnita tatione eodẽmodo ſe habetapud nos at Ubffiſtoon ie vniuerſiet declaraui tibi qꝛ mons vnꝰ ecõtrario ſe habet qm̃ non niſi cõtraris inminund⸗ non patitur aliũ eſſealia vo moderatur Jermonibꝰ cõtraria dicimꝰ/artes igr nre llgiede⸗ creatoꝛ vel paruitate vel paucitate ꝓpter et artificia detminata ſunt ad certas ma/ cthnmllge alia qnẽadmodũ de ſerpentibꝰ et draco neries oꝑm et vltio nihil poſſunt. Sicut läftäinckeie nibus et alus qᷓ norencia vocant᷑ / hmõi ½ ars edificadi ad edes. ⁊ in inilũ aliogenꝰ Perunnnnin enim aniĩalia magnitudine ſua et multi- operis quidq; poſſe ars vo diuina econ⸗ ſſtüceqn tndine vel deſtruerent aliavel turbarẽét? trario ſe habet quoniã non plus oꝛdina/ Peicla lederent ea in tolerabiliter. Si quis autẽ ta eſt ad vnum genus opis quã ad alia ſi aiſnide ꝗrat qm in materialibus quadmodũ di ue ſint contraria ſiue omino diſſimilia et iſtonihen Nizt cne gers elwiniſe ercglaltt Aömun Augtpdi nocenng R noſrennchan günaſnnin nſatmninn neſatn 1us. ilnn Am Nonckasge⸗ ufnananr miäenbi nnsi unikn tanꝙ; vmbꝛe quedamſet apparitiones re imerminster aclimitanter ab ipis ars au exp̃ſſiõis ola duir ab eterno pim deute tem diuina non a rebus ꝗſed res ab illa. Sicut? declaratũ ẽ tibi in ᷣma pꝑte hmoi rationem eſſent ab illa quemadmodu ſi⸗ gillationes ex ſignaculis etimpꝛeſſionibꝰ tte fuiſſent. Jam ergo dec era ga bi oꝛdiata eẽt ex neceſſitate ad res ſigillatas hoc qm̃ ſicut eodẽ vᷣbo alia dicta fuiſſent Tri quis quoniam ars diuina ſimilit᷑ im pter altiſſimã amplitudin? ſua qᷓ ei nõ ſo⸗ viruũlibet hoc ẽ vtruq; oppoſitoꝛũ cum ſit ue ꝑ illud et ipe deꝰ ſeipum dixit et oia di nifeſtü ẽ tibi. Fo. xvij — „ ſunt in animabꝰ noſtris a rebus ipi niam artes noſtre et ſcientie qaue deoꝛln, noſtran is ſermones nfi ſequunt 2 ſias s ipis ſũ gregauerimus multitudinẽ ſub noĩe vrno dicemꝰ ꝑ illud multitudinẽ illaſed aggre ſultantes in ſpeculis intelligenſiarum no gate ſolumoæ non diuiſim/e ſigillanm/ ſtrarum ab ipis / et ppter boc ſequũt eas exoiswadie vltimitate luciditatis et expᷣſſiõis ola diri ab eterno pᷣmꝰ locutoꝛ ⁊ ideo res ſequũtur illam non econuerſo magiſterii ⁊ ſi alie fuiſſent res future q; fu nec ab ipᷣa ſunt per naturale; operatione. imo pꝑ electionè liberrimam et voluntate imperioſiſſima. Si enim ꝑ naturalẽ ope/ verbo ꝑ oĩa eq̃liter atʒ ſimiluer dicte fuiſ⸗ icut eodẽ vᷣbo ꝑ oĩa eqliterſaiʒ ſimilit di et impꝛeſſas per ipanner nõ poſſet in alia ſi alia cerevoluiſſet. Sic? eadẽ arte alia operum genera. quẽadmodũ ſigillum et Facta niſent nec arte nec vbo vllo modo ſignaculum nõ poteſt in alteriuſmõiyma Rines Biit ea qua ipᷣm inſculptum eſtvel impꝛeſſum et boc eſt quoniam non imp:i mit vt vult.neq; imperat marerie recipere ſimilitudinem ſuam. Sed impᷣmit vt ha⸗ bet et qualem habet ymaginem. O: ſidi dũ erat nbi ſuꝑ queſtione pᷣmiſſa. Si em̃ . cogitatus creatoꝛt ſen cogitatio eẽnt ſicui „. „ tione alioꝝ geneꝝ opa feciſſe nec poſi; fa/ tẽcia libera ſuꝑ virũq; oppoſitoꝛũ vel ſuꝑ pᷣmit vel dat rebus ſoꝛmas quales habet ct qualiter dico quia hoc non eſt yen im muita genera operu de q null oubin ett. an eadẽ ſit p oẽm modũ quodcũq; opus pliciter.imo impꝛimit et dat et vult et qua 1moe Iche les vult. Scom quid tamen verũ ẽ im⸗ exea ꝓceſſerit. Sic ſe habet de arte de ver pᷣmit quales habenlicet per ſimilitudiney bo atʒ cogitatiõe creatoꝛis.exemꝑpluũ aus remoniſſimas etincompabiliter ſuperemi quantũ mibi videt ſatis pueniẽs einqu& nentem diſtantiãex eade em foꝛma ſeu ſi tuũlibet magno exercitu clago: buccine ex erint ⁊ alioꝝ generuũ ſi poſſibile eẽt eedenmn nrereuera nõ poſſet ex illa ratevelcogita ſent. Jam ergo declaratũ ẽ tibi ꝑ boc qm cte fuiſſent. Jam ergo declaratũ ẽ tibi per Fi in aliquo immutato? bocẽ qð declarꝰ ars illa eẽt ſicut artes ᷓ apð nos ſunt. aut . „ — „ cere in futuru. EFreremplu euidens e in vo Serrt &i&nede gillo impᷣmit vni materie vna foꝛmã et al qͥ clangoꝛe licet vno vel vnico tot tam m lũ poſſibile.fʒ eque ſacile ẽ vna fꝛmã au goꝛẽ buccine alij ag machinas erigẽdas. quacũq; alia dare cuicũq; receptibili qu?z oni i dar ma im⸗ admodu potentie q eſt ſup vnũq; oppo- pugnatois curru.alij ad uſſodiedos mu ton. id ẽ ſupfacere ⁊ nõ facereliberum ẽ lij ad arma ꝓtectionis gnãdi officia vel artiſficia feſtinet vłſe ppa teri contraria vel alteriꝰ genert et hocẽ pꝓp tiplices et varie oꝛdines ꝓcedũt ex clango⸗ re ipᷣo in exercitu ipᷣo/ad ipᷣm ei vnicũ da/ ros alij adimplẽda foſſata. alij ad alia pu vna nec artat ad alteꝝ.Gᷓ̊ ꝑ electioneʒ ad fot ſi dato ſigno militibẽ a duce ſimul di qo voluerit ſe inclinat. Sice er de arte di⸗ uerſitas i militibꝰ ⁊ alijs bellatoꝛib⸗ inue uina qᷓ;tũ ad libertatẽ ⁊ amplitudinẽ ſua, nit, Eodẽ mõ ceatoꝛe i⸗ el tamẽ loquẽ/ Diligeter aut ↄſidera ſilitudinẽ quam po teet velutvnicũ ſermontᷣ ſui ineffabiliem ſai ibi de vboͤeu ei verbu vei qd? et ars ſonũ ſpiritualẽ emittete vniuerſitas onin ipius vnũ ſitꝑ omnẽ modũ? imptibilein naturaliũ in moo ꝓcedit.acſ iuerſuas 4 vltimitate impartibilitatis. JIllo tamen ſi creaturarũ vbu eiꝰ audiat. S iem̃ ex vna ciiõe ſpirituali ꝑfecta ex oibꝰmõis.Quaã/ ta aũt multitudie ſermonũ de , pter multitudinẽ rerũ nobis dicibiliũ ma feſtuͦ e tibi. Que aut compatio illiꝰ vbi pmi ad ſermones nr̃os. eade eet artt illi vt expugnerca ar ad artes noſtras. Clides aut de nris ojmo omnipotẽtis creato:is verbo. licet vno n nib q; nullo eoꝝ ꝑfecte ↄꝛ apud nos. ni’ß omnem modum ꝓcedit innumerabilis vnuſi bocẽ ꝓpter anguſtias cogitationũ — aliqð vel vꝛbẽ tata ꝓcedit multitudo ope rũ inſtrumẽton in exercitu vel obſidiõe il⸗ lius vel ex e 4. varietas operum in mundo. ca volũtate vel intentione regis aut pᷣncipis vniꝰ⸗ ꝗ intedit cape vel expugnare caſtruỹ lex egverbo q̊ pcipit exercitui ſuo vt expugnet caſtrũ illud. Quid mirũ ſi ex Pars pꝛima de vniuerſo ² o.,gS. H Göreſlune Utrũ omnia p verbũ ſimł creata ſunt eẽt. Si deꝰ ip̃ᷣm animal rõnale effeciſſ., ne nutint A guis aut querat quõ nõ cñ ißa q pulex.pulerx eſſʒ ſi magnitudinẽ ceti vel nurll e dpꝛolatione pmòi vᷣbi oĩa ſimul et elephatis creatoꝛ eidẽ dediſſet. Amp̃. gni n acta ſuntcũ ex vbo et per verbuʒ a der ullie gieſe⸗ imutatioes ſuſtinere inoͤe tanq canſa efficicte 2 ſufficiẽte omia facta nò poſſunt. Si ei feciſſet hoĩeʒ ad magni ſnenu⸗ ſnt. Rñdeo qꝛ nõ oĩa ſimul effici poterũt. tudinẽ ſolis tota lerra nõ ſuſffeciſſetilli ad ſclenüme⸗ licet ſimui dici poterint. imo reuera dicta babitationeʒ neq; oẽs fruges et fruct illi ſſcoſoſt in Juerint. Simul tamè oia fieri nõ poterunt us ad alimentaneq; oẽs lane? lina adve nbyniingin iu eĩ et pater ſuus atʒ mater ſimul fieri nõ ſtimẽta eiuſdẽ.⁊ ita hmoi facile eſt libi vi / Nbnibteann . potuiſtis. Sitr neq; pullus ⁊ ouũ exq ge dere ĩ alis aialibꝰ q; nullo mo ſeinuicem iiuſhen nerandus erat ipᷣe.Eodẽ mõ ne; ſeme ? patipoſſent Si ei feciſſet ſerpẽtes ad iſtar tefdetsfe id að generandũ erat ex ſemine ⁊ in eem elephantoꝝ ⁊ ceteſalia eos aĩalia ſuſtine ittdeftl plis etiã q p̃miſi manifeſtũ ẽ. Et ſi em̃ vno ret. Silr ⁊ ſi muſcas ĩ magnitudie aqlDara Gütnyhn verbo imperur expugnatio v:bis ⁊ ꝓpter tota habilatio aert qᷓ volucribꝰdeputata cririmoſol⸗ boc oĩa q ad eiuſdẽ epugnationẽ faciunt ẽ muſcis ſolis occupata eẽti repleta. a MWMrſiotd n6 tamẽ oia illa ſimul fieri poſſunt. Scire niteſtũ igr ẽ tibi ex bis q: creato: ſapiẽtiſſi fütecefeuse etiã debes q creatoꝛ bñdictus nõ alit᷑ di N mus ⁊ optimus ſic tꝑauit oẽ.id ẽ mðʒ ſeu Mineticrork xit res fieri quoni facle ſintimo dixitynũ vniuerſũ ⁊ ſic moderatꝰẽ ſingulł generib⸗ Kncpeſeo hhe quodq; fieri ſuo iꝑe oꝛdine et loto ſicut et ⁊ ſpeciebus quatitates et paruitates eaꝝ MidfchHen tu nõ cogitas oia ſcribi ſimul q ſcribis.ſʒ vt ſeinuicẽ no ſolu paterẽt ſʒ etia adiuua Cſtiepeticnint vnũquodq; ſuo oꝛdine ſcribis/⁊ etiam cũ rẽt ⁊ ſalua ee poſſent atʒ ſaluari inſiml.id iitidendeit cogitas in vniuerſali ſcribere libꝛunõ co⸗ „ ein ipᷣo omi ſiue mo.Qè ſi dixerit ꝗqs ga igsiwadeus gitas ipᷣm ſcribere totũ ſimulſed particu⸗ 6 decnit ifinita potenna creato:c iſinitaʒ nadkoruven latim et oꝛdinate ⁊ ð vnoq́; et artificio ſic¶¶ Iq; bonitate ipius imẽſaſq; diuicias boni⸗ Mltaet ſe habet.Quatofoætius igr creatoꝛ ſapien tatteiuſdẽſta modica creaſſe oĩaq creauit Nerüagſpenvin⸗ uſſim⸗ vt dirit omnipotẽtiſſimo vᷣbo ſuo neq celos neq; mom ipᷣum. ꝗqnpolius de ſocogeubo⸗ nec cogitauit ineffabili cogitatu ſuo ommia cæẽs fuit incõꝑabiliter maioꝛẽ mom. celoſ hiigvllnens fieri ſimul. Sed magis oꝛdine quo ↄgrue q; ſilr creaſſe ⁊ p magnitudie illa boĩes ? ſegißnclei, bat eis eſſe et fieri. Similiter ?⁊ tempoꝛe. cetera aialia i mũdo magnos creaſſe. hbic unnllecſnpne AUtrũ creatoꝛ melioꝛes Lernere potue⸗ gergo reminiſci debes qꝛ coꝛpax aialia nec öhys limwann rit q; creanerit. uras ered*=⅓,.. creari poterũt ifinita neq; ee.alibi ei didi⸗ (itsenmnii Uereret aſt aliꝗs. vtrũ melioꝛes ciſti oẽ coꝛpus ⁊ coꝛpoꝛeu ex ncãtate eẽ ſi anhtemni 3 potuit res facere vel creare q; fece nitũ Qꝛigr ex ncdtate ſinita creari et eſſe wumliſpii iit vel creauerir ꝙ ſi potuit.q ig ea optuit iſta qſtio eadẽ eẽt ſilõge maio Ritnundßt cauſa reſtrinxit largitatẽ bonitatis eius æ ra q; ſint creaſiet oĩa creatoꝛ/qntucunq; (ilnlicked arttauit ad hanc menſura bonitatis ĩ qua em̃ maioꝛa ea creaſiʒ finita cũ eſſet ⁊ ꝓpt icteti neie es creale ſunt Sivo nõ potuit hocẽ lon boc ſp queri poſſet cur non maioꝛa ea cre gieigekemn gZe maius incõueniẽs hoc eĩ ẽ ponere fini aſſet. Nõ fuit igitur iſta mẽſura nagnitu Pit denniſiu ta tam eius bonitatẽ qʒ potentiã.donum dinis ⁊ alioꝝ in rebus creat. defectu vr B tindare em maximũ ex largitate alicuins pꝛecede⸗ potẽtie vel bonitat: ꝗ eẽt apud creatoꝛeʒ lrinnn re poteſt ſi finitie. finita eẽ videtur in dia res ipᷣe ſicut pauct exẽplis oſtẽdi tibi Kcecktad re largitatẽ. Similiter ⁊ opus ſe bʒ ad po hanc menſura poniꝰ reqrebar quaq; vera enan B lentia. hoc igr ẽ dicere qꝛ totã ſe effuderit ciſſime dici poſſent q p electionẽ ⁊ ꝓuidẽ alei Dinia largitas in dando q dedit rebꝰ cre⸗ tiam ſapiẽtiſſimi datoꝛis in hijs meſuris ſeinn atis cũ nihil maius aut meliꝰeis dare po ⁊ diſpoſitionibꝰ create ſuntres.celum o * eac mit. Debes igit hic ſcire ga quaſdam res m creanu eſt ⁊ celi alij quatum decuit?⁊ re nns Aduantui ergt de amplitudine ac copioſita gſiuit vtilitas creatiõis ipius que reuera ee te potẽtie ſue maioꝛes ⁊ melioꝛes q; crea multiplex ẽ vt eti ſapictiſſimis in explica bntn 5 nitſcreare potuitſed ille nõsrt recepnibi- bilis. De ſole vᷣo illud ad pꝛeſens eito qa uit e les maioꝛis bonitati aut melioꝛes creabi foꝛte celo ſuo nec debuitnec potuut eẽ. ne hr nn dnn les. Sic foꝛte luna nõ poruit creari lumi,- q; ſol maioꝛ neq; aliꝰquẽadmodũ videſ iinenid noſa quèadmodu neq; terra. NHõ ei terra in coꝛpoꝛe vnius aĩalis qꝛ non pᷣt abſq; p wen letecn Ierra eẽt ſ lumioſa eẽtineq; luna. luna eet turbatiõe nre ipius vel ſoꝛte ſubuerſione gnktic Rlumioſa creala eſſet.neq; aſinus alinus coꝛ maiꝰ e aut aliud vuo em̃ coꝛda foele gihenid iliſnes Wolſen csnget olnte ndic kuſgſein algestilt siagtince, Aqwcd npaneate bisginnn derii r ae N patenii lar lman do Nol indegdir onen tanäigin 1ns I CCaEK — Fo. D * eẽ nõ poſſuntĩ coꝛpe vniꝰ aĩalis.Qꝭ ſi foꝛ re ouo poſſunt eẽ. Sic quida opinat de le poꝛibus cuiuſda regiois tñ necq vigiti ne q centu coꝛda poſſunt eẽ in aliq animali e⁊ ſplene et multẽ Eodẽ mõ ſe hʒ de epat alijs mẽbꝛis. Hec antẽ nõ ꝓpter boc dico vt qſi certũ teneas animal pꝛobatũ q; ſol ſiti ceto ſuovel in mũdo ſuꝑlinan vł etia in toto mũdo.Sic coꝛipᷣiꝰ.Sʒ cauſa exe/ pli ð mẽbꝛis animaliũ locutus ſu.hec foꝛ/ ſitã aũt in ſequẽtibꝰ declarabit᷑ tibi ſuper bec veritas ſi deus voluerit. Silr aute lo quoꝛ tibi bic ⁊ de ſtellis firis ⁊ celo earuz. ſita em ſic coꝛpꝰ humann exneceſſitate nature ſue nõ vno ſolo eeptentũ eẽ potu⸗ it aut vno ſolo mẽbꝛo alio. Sic celũ ſtella rũ nõvna ſola ſtella nec intelligas me bic determiare tibi quot ſtelle ſint in eo.ſicut oſſa in coꝛpe lus. D e oscduenionéad ESʒ eins determinatio non modu difficile⸗ nation bit nibi expeciãda ẽ vł querẽda. foꝛſita au tẽ alieni videri poſſit eadẽ queſtio hec eẽ. ae ſi ꝗs qreret ò cauda pauonis ꝓpt᷑ qd decoꝛe ac varietate golon dina3 ſir Miarũ atz ſolo coloꝛe albo ↄtentus ſuerit et coꝛnꝰſo lo nigro Ubi euidẽs ẽ etis pauca intellige tibꝰ q; iſta coloꝛũ varietas acſpecioſitas naturalis ẽ pauoni cuida ꝙ dicimꝰ ꝓpter cioſitate veſtitũ ſit. Cignꝛaũt cut hoc e ſe vniuerſ ctunõ de quocũq; pdicat alten et altern. ⸗ — nes foꝛinſecas qꝗᷓ ſunt ex hijs. Sic ſut die re et dici et ſignificare et ſignificari de ipſo nec creare ibidẽ patefactu ẽ tibi ĩ capitull de pᷣdicamẽtis et pᷣdicatiõibus qꝗᷓ fintĩ re⸗ bus dinialibꝰ q; neare no dicaliadi cre atoꝛe ſʒ de ipᷣoneq; illuminare dicaliqd ĩ ole. ſz gb ipo ? ꝓpt᷑ hoc creare nõ eſt ali qd in ipo creatoꝛevel apud ipᷣm.ſ̊ magis ab ip̃o. Creatio eĩ nõ ẽ niſ nouitas exiſte⸗ di vel eẽndi exvolũtate creatoꝛt abſq; me dio.illud ꝗppe ſolũ ⁊ ꝓpᷣe creat ꝙ eſt ab iſto creatoꝛe abſq; medio generate ſcʒ aut efficẽte aut etiam inſttumento. Erroꝛ ariſtoteł ⁊ alioꝝ ppyloſophoꝛũu ꝗ ſequũt᷑ eũ de generatiõe ĩtelligentiari et coꝛpoꝛũ celeſtium atq; elementou. Uoniã igr iã patefactũ ẽ tibi ſᷣmnſo e vniuerſali qᷓliter exiuerũt a cre⸗ atoꝛe pᷣma creata ipius.Si multa erũt vel pᷣmũ creatum ſi vnũ ſolũ fuit ⁊ Keracke tibi qm̃ ꝑ vbũ ſuũ qð ẽ dicere dicẽdo dictiõe ſua vnica ſpiniwali ⁊ ex oi⸗ bus modis ſuis pfectiſſimaæ dedi tibi ex/ cvides qꝛ ſicire ⁊ ſciri rẽ vnã ſolũmõ di ienciã. H diuerſo reſpeciu et pp- ptier hoc nõ ð quocũq; ðꝛ ſciri ðꝛſe ſcire lodũ eundẽ ſe habent amari ⁊ amare e aliter oĩiaꝗᷓ apud nos dicunt aßß— heſones aut animan paſſiones ant actiio ic aliqd ĩ cre pla ⁊ ſilitudines ad hec. Quia vo po⸗ chesgoynin nuaeg origni cätakfnuent woenditilian Aarwenunin mrikdinten base ‚ Al gtu el, Muerũt phyloſophi maxiĩe peripatethici i⸗ eqces ariſtotel et ꝗ famoſioꝛes fuerũt de geęete arabũ in diſciplinis ariſto. pᷣmũ cren iũ ex neceſſitale fuiſſe vnicũ ⁊ dixert illud eẽ ĩtelligẽtiã pᷣmaã nobiliſſim et exea ee xꝑ modũ quẽ dicã pᷣmũ celũ ⁊ motũ eiuldey ↄueniẽs ẽ vt ð hijs faciq hic aliquã ↄſide⸗/ rationẽ. Radix igr opimõis eoꝝ hec fuit Uiſuʒ ꝗppe ẽ eis ex vno ſcõᷣm ꝙ vnuʒ nõ poſſe ee nullo modoꝝnnig vnuz. Mullitu do eĩ ĩ cauſatovel i cauſtis vt ipi eſtima uerũt nõ hret cauſaſi exvno p modũ quo ẽvnũ eẽnt multa?⁊ hocẽ qm̃ vnitas nõ po reſt eẽ cauſa multitndinis ppter otrarieta Lẽ q̃ ẽ iter eas ex neutro eĩ ↄtrarion pſe po albos. Cigno quoq; ⁊ coꝛuo vnitag e væAis ẽ eis de natura ſua. Quid ergo m. celo ꝙ opinione phyloſophoꝝ ẽ oim pon naturaliũ nobiliſſimũẽ varietas ſtel — larũ ermititudo de ipa natura ſua ad de coꝛẽ ⁊ oꝛnatũ queſtiois.Poꝛro hic ita di⸗ cta ſint vt excitet intellectus tuus ad cogi- tandũ aliqꝗd de coꝛpibus celeſtibꝰ de ce 4 ip̃is. Debes etia ſcire cũ pᷣcedentibꝰ etut no fuit dictio creatoꝛis vl verbu quo. dixit ſemetip̃m ⁊ oĩa vt eẽntvel fierẽt ſimk auttini oĩa. Sic nec fuit volutas ipius gntellet i deat᷑ poteſt velle aliqd ꝙ nõ vult. Clen ſi naleſgein pellet ilud nullo modon eẽt imutata vo/ dan t; iſtas ipius eẽt veꝝ ꝙ ülud volnerat ab ceẽqᷣſter eas exneutro ei ſn eterno ⁊ ęodẽ velle quo vult aliqd. poteſt leſt eẽ reliquũ.vñ igr erit multitudo ĩ cau⸗ velle eiꝰ Zriñ vel nõ velle id ĩm abſq; vl Jato vł canſat cũ cauſa ſit vnũ ⁊ cauſans i lo modoꝝ mutatiõis fiarapud ipᷣm v pmodũ q ẽ vnũ tmp illũ eĩi modu neccan te volutaté ſua. Debijs aũt expediuimeip ſa multinec cmſa multon aut multituci⸗ i ie buiꝰ magiſteru q pcedit hac ⁊ dedlara nis eẽ poſſe videat eis qre cum creatoꝛ ſit Wunef, ui tibi ratioes eiꝰ ꝙ ẽſcire ⁊ eiꝰ ꝙ ẽ velle vnꝰ⸗ eivnũ p omnẽ moduũ? noõ cauſauerit ſ apð creatoꝛẽ ⁊ la vnũ ſinſubiecto ⁊ eſſen pᷣmuʒ cauſatũ ſuũ.niſi ꝑ ſe.nõ cauſauitil aning cis q; iñ difernt roe leu relanoe ſeu feſpe lud niſi ꝑmodũ quo ẽ vnuʒ. Quare Cc 3 gatuũſaullꝰ autẽ modus videbat᷑ eis conue ⸗ gẽdo ſeipᷣm. Rſidebant q: nõ intelligebat ato lumine ⁊ debilitata vᷣtule ꝑ elongali loſophos multa exiuerunt. 4 22ðð Pars pꝛima de vniuerſo 2 no nõ niſt vn æ ex eo vnico nõ niſi vni mi celi ⁊ ſc ↄpletum ẽ mum celum pei⸗ cũ. Deinde pceſſerũt vlteriꝰ⁊ putaneĩt ſe tellectum ⁊ u intelligere ipiꝰ et noluetunt declarare modũ cauſatõis iſtiꝰ dixerut adem ſoꝛm iita cell intelligere foꝛma coꝛ rcreato: im ſuũ pᷣmu non cauſauit p me poꝛalẽ eiuſdẽ. uano vo iutelliges. heci Auſbanſecl. ⁊ hoc declaratũ ẽ tibi ꝑ meĩ telligẽtia ſuu eẽ ſpiſituale. quo e intelligẽ pcedẽtibꝰ aliodn eĩ nõ eẽt pᷣmũ creatũcũ tia em icuit de ſe tercium radiũ id eammã mediũ creatiois illiꝰneceſle ſu pᷣus eẽ cre pᷣmi celi.q ẽ v᷑tus moues ipᷣm celum loca⸗ liter tm ⁊ hac intellexerteẽ ꝓpᷣe foꝛmã ⁊ ꝑp niẽs cauſationi buic niſi intelligedo er vo celi. oſuert ꝗppe celuʒ animai Eu em̃ nõ vteret᷑ creatoꝛ vt iia dicat᷑/ niſi ſeio ĩ cauſando illud necialiudadhi berer extra ſe adhucno ẽ viſuʒ eis ꝙ alio mõ ſe adhiberet creato: in canſando illõ celon inferion, foemas eoꝛũ coꝛpabiles. qᷓ; intelligẽdo ſe cũ ei extra ſe nibil ageret ⁊ animas exiſſe a intelligentijs inferioꝛi q; necmotũ materie nec motũ inſttumen bus donecvétum 6éad decima intellt or eſſe intelligibilẽ anima ti totũ i ſe agebat quo canſaret᷑ illud. In⸗ quã poſuerũt ſo tra ſe aute qd agere poterat niſi intellige, rũ nraꝝ ⁊ ab ea incipe cauſationẽ ren mł⸗ re ſeip̃m qre intelligedo ſeipᷣm canſanit il a eria eſſe an iud. Qi ſi dixerit ꝗs qa ↄueniẽtius ẽ vt in .,Qα mas nr̃as ?⁊ nihbil nobili poſſe eſſe ab eis ligendo i ud cauſauerit illud q; intelli q; ſint anime humane tac; eouſq; attenu iilud vł aliud extra ſe niſi intelligendo ſe Race emgler 7 pecuin indd) imum ? expᷣſiſſimũ vniuerſoꝝ⁊ ſinguloꝝ ⁊ ꝓptex Hhoc in pᷣmis⁊ maxime ſe ſielligit et intelli gebat eternaliter ⁊ ꝓpier hoce ꝑ hec oia alia. Magt igr aueniẽs fuit vt intelligen/ —.—— do ſeipᷣm crearet ſibi.q; intelligẽdo ipſum /dent izs igi ita poſi m opinionẽ ipo⸗ rũſopinionẽ incipiã diſputare an ita ſe habeat veritas. Mul ei vi⸗ ſic ponunt detrahere gloꝛie etma⸗ ulti ei vi⸗ Exiuit ergo pᷣma intelligẽtia a creatoꝛe ꝑ intellectu ipius q̊ ſcʒ intellexit ſeiſᷣm ⁊ qm ⁊ poiẽtie altribuere ſubſtacijs antedictis. creatoꝛ nõ potuit intelligere in ſeniũ ſeet hoc vni.hoc ẽ abſq; vlio modoꝛũ diuerſi tate/nõ exinit ab eo ſic niſi vnũ creatoꝛuz oĩm pᷣmum ac nobiliſſimũ.hoc autẽ eſtvt ipſi eſtimauerunt intelligentia pꝛima. Onomõòõ a pᷣma inielligentia ſm phy Uonia aulẽ intelligẽtia ᷣma in ſe ipᷣa. in ſeipᷣa ⁊ in ſuo intelligere ⁊ · W uus imte ec habuit multitudin?ę ⁊ dinerſitatẽ mułeiplicẽ⁊ opari nõ potuit niſi ſpiritualiter ⁊ intelligibiliter⁊ hoc eſt ad ſimilitudinẽ creatoꝛis hocquantuũ ei aſſimilari poſſibile fuit neceſſario qituoꝛ Er ea P. Nretligere ⁊ ſuũ intellecrũ exiuert. * telligetia ⁊ alið celũ. 2 via ii nis celoꝛu ⁊ intelligẽtiari. AMp. decie ma iſta intelligetia intelligẽdo ſe ſolumõ vicz itelligedo potetialitatẽ ſua mnaterias i iſta no erin ſi⸗ Armß Intelligẽtes em̃ pᷣncipiuʒ creatoꝛẽ in ma ni centia ſua ⁊ gloꝛia velut tãta lumine cẽ opoſitũ ex ipo cotpe mototac; materig 7 aia bhmoi ſic monẽèie taq; foꝛma etp viiã dneitiielligetine iferioꝛes materias Sad decima intelligẽtiaäã tarũ et multiplicabiliũ ⁊ ex ea enia eſſe ani onem a pꝛimo ⁊ vniuerſali fonte. Deſſtructio pꝛemiſſi erroꝛis ariſtotelis negun. trabere gloꝛie er ma gniſicetie creatoꝛdet vltra q; deceal vᷣtutis n pmis igſ errare vidẽt circa intelligen inteigere quẽacmodũ ſupioꝛes vtuntu aut nò eſt ei poſſibile. Oè ſi dixerint quia encie ſue veritatẽ qua pſennſſimaz habe⸗/ mnõ põt ꝑ ipᷣaʒ eiuſdẽ pᷣſentia ſtelligere qn/ l0 min⸗ ea q etra ipaʒ ſut. fruſtra igi 2 va ne nomè ei inielligetie tribuert. Mſ poͤt gere debet igt ex illa eẽ p mo dũ illũ alis i rradiata atʒ repleta emicuit tanqᷓ; ſplen- doꝛẽ quenda de ſeip̃a. Secanda intelligẽ tiã Intelligẽs aũt potencialitatẽ ſu eiecit tanqᷓ; vmbꝛã a ſe materia pᷣmi celi. Intelli gẽs autẽ ſemetipᷣam ĩ pfectiõe ſuaemicu⸗ it de ſe ſplendoꝛẽ ſecundun exinit ab ea tã q; radiꝰ minoꝛ⁊ ac ſecũdi lumis foꝛma pᷣ⸗ generabiliũ ? coꝛruptibiliũñ cau /ſat. intelli⸗ gẽdo vo actualitatẽ ſua hoc ẽ pſectionem potẽcialitati ſue ↄtraris foꝛmas coꝛpales eoꝛundẽ. Intelligendo vᷣo ſe in ſpirituali tate ſua qᷓ e intelligeẽtia ta ſ'cauſat animas huũanas vel intelligẽdo aliõ qpᷣcũq;. In⸗ telligedo aũt ſe ſic nõ ẽ niſ vnũ neq; oꝑa u, i ceucritloce Vytiſntſchen ſmni Hern⸗ ſeröerurn Tndild 4 tdeini D iopioto ſrencisp⸗ anpnicics öſtienot bipemumde ſſctmioen clinumiee drnnu⸗ ngins losm ugneſis enoliboce⸗ pslepedoe Slgld anan müczaiden topünaimeln erſonepbo inarinca. ſus xlecifa ſonpheccyal lhoenbiernd⸗ eclhcavo⸗ ſafen Folt ſicgeenn Wöͤrags⸗ lalhers⸗ Mmtin ehindi⸗ wenhmnandn Noßgluter Alnnßni ltiüff zamit, nßp nrleerſe de⸗ i WN Nisnn rnik it Waanr enodüin irnſtmg, sienn einaiiht neleien imit ſeurleir crartchnr Nuüitackat Wli ſtins e icoigen un tnlg ao ninſhe. õ inaii dihe pennas W maberegen eödn 2 iait guusNt eo pꝛima intelligetig al iur niſi inqntũ vnũ quare nõ erit er ea ni⸗ dſ vnũ per modũ iſtũ. oms igr anime hua ne nõ erũt niſi aia vna ſm eſſenciã et veri tatẽ. Lu aũt debes ſcirę ꝛ in hunc etiam Eerroꝛẽ deducti ſunt vtoẽs aias humanas ꝗexutas a coꝛpibꝰvnã eẽ opinarẽt᷑ ⁊ dũ ſũ coꝛpibꝰ nõ differre vllo modoꝝ niſi dit⸗ ferenciis coꝛpoꝝ ſuoꝝ vitatẽ aũt ⁊ eſſenci am vnã eẽ oẽs. Qm erroꝛẽ hic deſtrunendũ nõ ſuſcepideſtruef aũt irrefragabiliter ti bi in tractatu de ſubſtacijs ſpoliatis ſpiri⸗ mualibꝰ Amp̃. Intellec ſiue ĩtelligere qᷓ creatoꝛ ĩtelligit ſe iſe⁊ pꝑ ſe ſolunõ magis reſpicit vnũ creatũ q;; aliudſe generaliter gcqd ẽ creatoꝛ ĩ ſe hoc ẽ ſine opatiõe vlla Z reſpectu ad alið vel alia equaliter eſt oi be Uerbi gra.qð ẽ vel ꝙ ẽ ſapiẽs in ſeio⸗ hbocnõ mag ẽ ad vnũ q; ad alið. Nõ ei ẽmag ſapies vniꝰ q; alteriꝰ.nec magè vKi dẽs aut cognoſcẽs vnũ q; alið.qm̃ vidẽs ⁊ cognoſcẽs hoc ẽĩ ſe ⁊ a ſe. t ergo ẽ in/ telligẽs ſe ꝑ ſepoc no mag: ptinetr advnũ vnũ q; aliðᷣlergo nõ poti⸗ Bla exibit ab alioqueadmodũ ex locrate ꝑ hoc ꝙ ẽ ſocrates eqliter ẽ ad oĩa artificia.Silr ex hoc ꝙ ꝗs eſt archite⸗ ctus vel edificatoꝛ nõ magis exibit ex eo domꝰ hecq; aliajnec ereo ꝙ artifer magt ex eo exibit vnũ artificiũ q; aliudex eo ta⸗ men ꝙ edificatoꝛ magis exibit ex eo edes vel edificiũ q; aliðᷣ attificiũ.Quare mani feſtũ eſt q; ex creatoꝛe inquantuũ eſt intelli⸗ gens ſeno magis exibit pꝛima ĩtelligẽtia q; aliud. In hac ei ↄſideranõe nec ꝓpinꝗ tatẽ neq; oꝛdinẽ neq; ↄpalionẽ vlla hʒ ad creatoꝛe potiꝰq́ʒ aliqua ex rebꝰ alijs q̃re nõ ẽ dignioꝛ vel ponꝰ exeat ab illo vel vt pꝛioꝛ qᷓ; aliud ex cauſatis. Amp̃. Crea toꝛ ꝑ ſemetipᷣm ĩtelligẽs oĩa equaliter ſtel/ ligit illa. Si ei magis intelligeret vnuʒ qʒ aliud hoc eẽt ei vel a pte rex vel a ſe. ⁊ a ſe ꝗdẽ eẽ nõ poteſt cuʒ oĩa q̃ hʒ a ſe equalit᷑ habeat ⁊ p modũ vnũnbſq;vllo modoꝝ ⁊ bon⸗ equaliter ſapiẽs ẽ vt bvon qre qam a ſeipᷣo ſolo bʒ ꝙ ſcit oiaſieqliter ex neceſſi tate Icit oia.a febꝰaut nõ pot ee iſta ineq/ litas ꝑ quã Karas enn q; alið cũ im/ poſſe adde lres ac poſſibile manifeſtũ ſilres re vlł minuere ſcie ipiꝰ.Eqlit᷑ igr ꝑ oẽʒ mo AQluiü ĩſelligedo ſeipᷣm ĩtellexit oſa qre nec ꝑ oc ꝓꝙ itellexit ſe nec ꝑ h̊ ꝙ itelligat oĩa di Bnioꝛ fuit ᷣma itelligetiavt ma rRexiret ab A. illo vel pᷣoꝛ qᷓ; aliqd alioꝛũ. Relinat ergo creatoꝛi om̃ipotenti libertas ſua ⁊ electio qua ab eo exiuit pꝛimũ vel vnũ vl mullra q voluit ⁊ ꝓut voluitt Ampᷣ.ſ nõe opatus in creatione ꝑ elecnonẽ ſnax libex tatẽ ſupeminentiſſimaſſed p oꝛdinem quẽ iſti hic opinat᷑ eet opatꝰ ꝓculdubio ꝑ mo dũ nature.hic aũt modꝰ ꝓut didiciſti mo dus ẽ Euieks reig vltia Enodis opandi ⁊ opationẽ ſuã eligẽtis. Amp. Alzma inteiligentia deltitiſſer vel ena⸗ ſet a ſuo illo ĩtellectuer itelligere nibil ali⸗ oꝛũ eẽt creatũ.hoc ẽ ne c celi.nec ea qᷓ celo rũ ſunt. Que igr fuit ſapiẽtia cteatoꝛt in ꝑ te iſta vt in poreſtate vniꝰ ſubſtacie ponet totũ eẽ ⁊ totũ nõ eẽ vniuerſi. Amp. Aut potuit ceſſare ab hmõi intellectu ⁊ intelli gere pᷣma ĩtelligẽtiaaut nõ potuit. Di po tuit ꝑ volũtatẽ igr ⁊ electionẽ inclinauit ſe ad iſta intellecta ⁊ ad hmõi intellectu eti telligereqjre et ad totuʒ ꝙ ex illis effectiue ſubſecutii ep libertatẽ igr ſu ⁊ electione- cauſanit oĩa canſata ſua. Quãtofoꝛtiꝰ er⸗ go creatoꝛi ↄuenies ẽ ſic cauſare. Amp oꝛdine nature pᷣoꝛ erat ei potecialitas ſua qᷓ;̃ actualitas ſua ipᷣa aut intellexit res oꝛs dinare in oꝛdine q; eratpᷣdergo ĩtellexit po tẽcialitatẽ ſuã q; actũ en pfectionẽ illiriã pꝛius materia celi ſcõm hocq; foꝛma eiuſ dẽſt hoc ẽ falſũiqm̃ nec hus tꝑe tũc eĩi eſſy materia a ctu ſpoliata a foꝛma ſuanecp2 oiꝛdie nature cu actus a cauſa ſit ppt᷑ qus ẽ potẽcialitas ⁊ materia ꝓpt᷑ foꝛma ſicnõ ecõuerſo co:pꝰ em̃ ꝓpter anima ẽ no nia „ ꝓpter coꝛpas. Si vo ſi potuit ceſſare ab i Viellectu illo ⁊ hmõi intelligere. Sʒ fuit ei neceſſitas intelligendi illaſ? eo mõ ⁊ oidi ne autiſta neceſſitas fuit ei violentie vꝛge tis deſnpipam foꝛnioꝛ⁊ aut fuit ei de perſe ctione bonitatis ſue quõ creatoꝛ ðꝛ ex ne⸗ ceſſitate bñfacere ⁊ no peſſe alitervel ma lefacere. ſi fuit ei neceſſitas illa violen tie rãc nihii ei attribuendũ ẽ deeſſe cauſa toꝝ alioꝛũ. Magis em̃ paſſa ẽ violẽcia ab ipo cogẽte hoc eſt inferenie illa qm̃ egeri aliqd.gladius em ꝗ violẽter vibꝛat in ali quẽ ppe nipil addit ſ̊ magis alienaã patit actionẽ. Si vo ex pfecnioe ſue bonitatt ſis it ei ſic intelligere vi dixi ꝓfecto intellexit itaiqꝛ nolui ſata pᷣdicta qᷓ ſcie canſare cauſata bãt eẽ debere 1 ſuũ intellectũ vel ſuñ intel ligere ⁊ ita redit᷑ iã ad libertate qua diri ti bi⁊ elecionẽ. Amp̃. em hoc magis 3 n et effectuũ q̃re futt .* Pars pꝛima de vninerrrſo det voluͤtas eiuſdẽ cauſa fuiſſe q intelle⸗ admodũ ſi ſcriptoꝛ intueat᷑ aliud qᷓ ipſã ctus vl inteltigere ipiꝰ.ſ ei vellet eẽ canu⸗ ſcripturam qua ſcribit aut pictoꝛ aliud qᷓᷓ uũ intellectũ ⁊? ſuũ inteiligere voluit ꝓpr pictoꝛ ſe ip̃ᷣ tantum aſpiciẽdo ſcribeilvel ſalle et ſciret ea nõ aliter poſſe niſi ver picturam quã figurat. neq; em̃ ſcriptoꝛ vv oc vt illa eẽnt ſic intelligere are volutas pinget aliquid foꝛis artificioſe ſiue decen nit ibi qſi mũ mouẽs ? pᷣmũ agẽs. Qua ter. Silr neq; cogitãdo ſeipᷣum ſolum ant iter igẽ ponũt munduũ ⁊ ſoluũ itellectũ ſeu imaginado. Eodẽmõ ſe hʒ ſi alind aliqd intelligere pᷣme intelligentie cauſaʒ eẽ/qt⸗ qᷓ; ſewel picturawel ſcpᷣiuramſolũmo co/ tuoꝛ ilon dixim de volutate eiuſdẽ omi gitet au maginetur. Qugliter em aligs no tacẽt. Ampliꝰ.vtrũ iſtoꝝ duoꝝ ↄce artifex aliud ſolumodo q́ʒ artifitiũ ſuum dat vel eã noluiſſe eẽ cauſata eiꝰ/ꝗa ſic in, cogitans aut ymaginasnmullo aũt mo do tellexit vt dictu ẽ vel eam ſic intellenſe qi ipᷣm arnficium oꝑabitur illud. hoc enim noluit illa eẽ. Si em̃ ꝗa noluitilla eẽ iso non po ſſet eſſe niſi a caſu quoniavt aligs ſic intellerit tc indubitanter öᷣma potiſſi· cogitas edificare ſolumodo illa hoꝛaſetſi ma cauſa eendi ſequẽtia fuit volũtas ipiꝰ batvel pingat non eẽ poſſibileniſi a caſu Si vo quia intclleri illa ꝑ ſuũ intelligere omne aũt ꝗð eſt ex caſu nõ eſt per artem vel — intellectũ ſiue ymaginationẽ. debere eẽ ideo noluit ſic intelligere vpter niel maginationẽ. Aggre⸗ hoc ſcʒ vt illa eẽntqñ ſuũ intelligere ſuaſe gata igitur ex omnibꝰhis ratiotinatione rit eivt vellet illa e eo ꝙ ꝑ ipᷣm cognoſcae maniteſtuũ eſt quonia creatoꝛ ꝑ intellectũ bat bonũ eẽ ꝙ illa eẽ deberet? hoc longe in ſemetipʒ ſolũmodo reſluxum et in res aliter inuenit᷑ alibiſlicet ei viſus oſtendat nuliomodo exeũtem vel extenſũnihil cre a nimali in quo ẽ ꝑiculũ vie aut ſecunitatẽ auit vl aliter cauſa uithoc ẽ per intellectuũ aut aliã comoditatẽ/nõ ꝓpter hoc tamen vel intelligere quo ſe ſolũ intellexit. nibii motꝰ ↄꝛ viſualis aut ex viſu eẽ.imo mag?ꝭ omnino creauivel aliter cauſauit qre ne ctus erat apud euʒ ſicut viſus interioꝛ aut ¶ Neceſſe igitur fuit in tellectũ creatoꝛis eri ſpiritualis/nõ ei attribuedu ẽ aliqð ex cau uiſſe et extenſum fuiſſe eura ĩm bocẽ in⸗ ſatis q ꝑ voluntatẽ ab eodẽtanta ſut. Ux tellexiſſe euʒ omne id qð creauiſquare in⸗ gd ergo nu do intellectuin ſoli eiuſdẽ illa/ tellexit ex neceſſitate pᷣmam intelligetiam attribuũt mennonẽ de voluũtate ipi nul/ ꝓ ſi eam crequit per ſuu intellecrũ ⁊ ſuuʒ in la penitus facietes. Amp̃: in celo ſtella telligere. Aut igitur intellexit illam ſolam to qð ſᷣm quoſda pᷣmũ ẽn ſecũdũ iſtos ad cum ipſam cauſabat aut illaʒ potiusq voluntariꝰ ex volũtate.Quia igit᷑ intelle⸗ Pmem intelligen tiã aut aliquid alioꝝ minus ſecundũ inuenit᷑ tata multitudo ? aliquid alioꝛũquod ſi illam ſolam appa ſtellarũ et naturarũ iparũ ⁊ vᷣtutũ etfigu⸗et nbi inbecilliias hmõi hoim ⁊ impoſſi rarũ earũdẽ.cui nec ↄꝑabilis ẽ diuerſitas to motio:es ſint/et a inltitudine elõgatio boꝛa. Deinde inſinuati ſermone iſtoſuo ta earũ eẽ motioꝛa ⁊ a multitudine remo occupaſuũ fuiſle illa hoꝛa aut alia tunc in⸗ tioꝛa qre pᷣmũ ceꝶ erit remotiꝰ a multitu telligere phiberet ꝓculdubio non intel⸗ dine q; alij inferioꝛes. Nos aut cõtrariũ ligentes amplitudinèe ac libertatẽ intelle maniſeſtũ videmꝰ. Ambp̃. ſi intelletꝰ cuus ac ſapiẽtie ip̃ius eẽ in vltimitate am vel ilelligere creatoꝛis quo intellenit ſeibpʒ plitudinis ac tibertatis. Sicut et alia oſa ⁊ ſic intelligẽdo cauſauit pᷣma intelligenti que ſuntei perſe ac ſm ſe omi. 2* eſt ſi eo vł per ipᷣm nõ intellexſſet pᷣmam manrime hmoi autem amplitudines acli intelligentiam nõ cauſaſſet eam per illud/ bertatẽ non eſt poſſibile reſtringi aut b'o de omni arti hiberi vllo modon alioquin nõ eſſentin ectũ cauſante vltimitate pfectionis conſumate cum no et ad unenOaten ſe hor fice per artem ſiue per inte te vYlt s conſumate cum no Si em̃ architectnõ intelligeret aut yma⸗ eẽnt invltimitate elõgationis a cotraris ginaret domũ quaʒ edificatwel ediſicare ſuis. Nõ em̃ ẽ in vltimitate iſta aliqd ad diſponitnullomõ per inteilectũ vel yma⸗ qð vł potẽtia vł actu acceſſus poſſi eẽ õ6 gSinatioz edificaret illa hoc enim ẽ quem/ trario ſuo. Addam autiſtis declaratone idẽ. cui nec op t bilitas ſermõis iſtius. Oꝛimũ qm limites aut multitudo cuiuſcũq; celoꝛũ inferioꝛũͥ. Dponunt intellectui creatoꝛis arctates ihm Cũ igr res iherami ſupioꝛes ſũt ta ad vnũ ſolum intelligendũ ſaltem vnica em bmoi ammõ exiuiſſet in ipᷣam intelligentia. hoc ſuntpᷣma ⁊ maximaet ſunt eis in ᷣmis ? noyfai ignißnnen nnn ſheren. e 6ne ſhngri Uicligenen ukulu ign irlhtkm eurleo⸗ Aeorareſcn Petucnisd ls Gan⸗ Gndad⸗ Cninzengut Ohnsdlusn en Nnncean itliſri ffünluim Paylnit Pmiiti/f mantsſuos ningdils hentlneve Anenniale iſirgfeinn Acplcigg (icäuerc Pndſtͤi lerriinele angdendtn beneptde Ponmagisett tou inon ſeslir, Meroori rilil tipienin. rannöchan Mad nid desnwinnt nociNi enaninin untbgind 1etüee. 1emreni⸗ egniN em Erfeinräi bar ig wdilan e⸗ 18räiben õ niennzn iſn/ ſmiſtnd mintmmn ubonuun paimmmg ineat ain ustinn, nts,l Gcio e gf xides ꝑ temetipᷣm qᷓ incõuenientia Fo. demonſtratiuã ⁊? dicam qm̃ apud creato/ rẽ qui ẽ pᷣmus verus noiatione rectiſſima nõ habet locũ potencialitatis vllo modo rũ hoc dicere quonia quicqd eius ẽtotũ ẽ actus ſine actu ⁊ in vltimitate actualita⸗ tis. Si autẽ aliqua hoꝛa intellexiſſet intel ligẽuam pᷣma ſolam tunc actu illam ſola intelligeret aut potẽtia igr intelligeret ali/ quid aliud aut nõ. Si ſic bʒ igr apð ip̃um locũ potentislitatis quantũ e apud ipum Ire nõ ẽ ꝑfectus ex omibꝰ modis ſuis/cuʒ pfectibilis ſit ꝑ acꝗſitioneʒ intellectus eiꝰ pvel eoꝝ que tuc no intelligebat niſi poten tia reducibilis de hmõi potẽtia ad actum ullius. Si vo nõ intelligebat potẽtia alið neq; actu illa hoꝛalintellectus igr eius eſt omniũ anguſtiſſimꝰ atq; miſerrimꝰ.cum omnis alius inſellectꝰad nihil vnũ arcta⸗ tus ſit ⁊ plima ſaltẽ potẽtia intelligat.Erit eliam creato: benedictꝰ ignoꝛas om niu; Alioꝛii,/ nihil em ſcit niſi ꝙ itelligit nihil au tẽ intelligit vel intelligere poteſt ᷣm erto/ rẽ iſtũ niſ ſolã intelligentiã pima Tuaut ſequa tur erroꝛẽ iſtũ. In pᷣmis em̃ ſequit᷑ iᷣm cre atoꝛẽ eẽ inſipientiſſimũ deinde im igno rare cultoꝛes ſuos oĩiaq; q in moo fiunt ?æ alia innũerabilia in ꝗbus nõ ẽ neceſſe vt occupem vł me velte. Amp. quecungg Junt creatoꝛi ex ſemetipᷣo ſunt ei ⁊ equalia et eqliter qᷓre intelligere hoc et intelligere illud abuſcũq; duobꝰ demõſtratis ſut ei q̃ia ⁊ eqiter cũ intelligere vel hoc vel il lexit pᷣmãa intelligentia q; aligd alioꝝn qua cunq; hoꝛa vel momẽto.Eodẽ mõ⁊ eadẽ ratiõe neq; meliꝰ intellexit es qm neca ſe ipᷣo magis aut melius intellexit eã aliqua hoꝛa vel momẽto qᷓ; aliqd alioꝛũ et hoc ẽ qm̃ nec a ſeipᷣo potuit ei eẽ ꝓpter illud qʒ ia dixi nec a ꝑte ĩtelligẽtie cũ a pte rerũ ſic noſti nihil habeat creatoꝛis intellectꝰ aut eiꝛintelligere.Quia igr ſuu intellectum⁊ ſaaͤ ſteligere pᷣciſe⁊ cauſauit et cauſat oĩa cauſala ſua ad oĩa aũt eqliter ſe habeant poẽm mundũ ſuꝰ ĩtellectus ⁊ ſuũ ĩtellige re eqliter igr ſimplr ac pᷣciſe cauſat? cauſa uit oĩa. Nõ igr ſolã pᷣma intelligentiã caun ſauit vtipi ponũt ⁊ hoc vtiqʒ veriſſunũ?᷑. erũ ſcuo.qꝛ iſte intellectꝰ ẽ intellectꝰ ab ipo genitꝰ. Sic alias tibi dedlaratũ eſt et bmòi generationẽ reuelatione atqʒ noti⸗ cia ſola ges xpᷣianoꝝ gloꝛiat᷑ ⁊ vocat hũc lud nõ ſit ei niſi a ſe. Nõ magis igr intel lis aut intelligibiiis intellect? henit' ſiue ſpũaliter ꝓlatꝰ ⁊ ad diſtinctiõłs iſtas co xx ſcripturas ſuas. Sapientiã genitã ⁊ artes ac verbůũ dei et hec ẽ altiſſima ꝓfunditas ad qua nec gens hebꝛeoꝝ attigit niſi foꝛie in paucis ſanctis ac ſapiẽtibꝰ ſuis videli/ cei ꝓphetis eoꝛũ et ſi ꝗ alij hoc a pphett acceperũt. Gens vo arabũ m omunita⸗ roꝛẽ quo ſeducta ẽ hoc eẽ poſſibile ↄtradi cit. Auencebꝛon autẽ thologius noie ⁊ ſti lo vt videt arabis iſtud euidẽter appᷣhen⸗ dit.cũ ⁊ de hoc in libꝛo quẽ vocat fontẽ ſa piẽtie mention? expᷣſſam faciat et libꝛũ ſin gularẽ de vpo dei agẽte oia ſcribat. Ego ant ꝓpter hoc puto ipᷣm fuiſſe xpianũ cui, totũu regnũ arabu xpᷣiane religioni ſubdi⸗ tũ fuiſſe aut tempꝰ nõ multũ ⁊ narratioi/ bᷣ hyſtoꝛiarũ maniſeſtuʒ ſit. Nõnulli vo er antiꝗs phyloſophis ſicut plato ⁊ Mer curiꝰ hec vidiſſe vident pᷣſertim aũt mer⸗ curiꝰ ꝗq de vᷣbo pfecto libꝛũ integrũ ſcpſit quẽ et logiſteleos ꝓpter hoc noĩauit.De⸗ bes autẽ ſcire ꝙ intellect? ⁊ itelligere. Si cut docui te in tractatu de pᷣdicationibꝰ qͥ fiũt in rebꝰ diuinaubꝰſ̃ᷣm duos modos intẽtiones accipiut.⁊ vnꝰquidẽ modꝰeſt quo intelligere nibil addit. Supꝛa eẽ nii ſcõm reſpectũ aut relationẽ aliquaʒ. Secd ipm intelligere creatoꝛis ẽ eẽ eius ⁊ eiuſdẽ intellectus nõ ẽ niſ ipiꝰ eẽncia. Ita vt cuz agit᷑ de intellectu ipius hoc ẽ cũ ſit ſermo de intellectu ipᷣius aut de ſuo intelligere fi at ſermo de ipi eſſencia vl de ſuo eẽ. Ze cũda intentiõe ⁊ mõ eins intellectꝰẽ eius ſermo ſpualis ſiue intelligibilis ⁊ eius in/ telligere eius loꝗ ſpualiter ſiue intelligibi liter quéadmodu aut ſermo audibilis ſer mo genitus ẽ aut ꝓlatus.Sic xrmo ſoũa nit? ſiue egerũt ſlanctos viros ⁊ ſapiẽtes ꝗ ꝓfunda uerũt ĩ rebꝰ diuinalibuverronei ⁊ Zdicto res veritat: ſicut? ad alias multas Necei ſe eĩ erat vt docerẽt hoĩies ſermonibus ꝗ⸗ bus doceri poterũt de rebus a vulgani in telligẽtia taz remott. Lu ergo ĩtellige ma gnificentia v̈bi dei pꝛout fuerit eiꝰ digna⸗ nio. Uerbu em dei ſicut alias te docui nec minus ẽe vllo modoꝝ inintũ ẽ verbuʒ dei nec aliud q; ie cuius verbũ ẽ qpꝛopter er neceſſitate deus ẽ. deus inq; vnus cũ ipſo a quo ẽ ⁊ ex hoc ſeqtur ex neceſſitate vt ſit ſermo vnius ĩ vltimitate vite ⁊ viuacitat? et ſit influens acredundans in vitimitate intelleciu gentium 'm leges ſuas ⁊ alias influetie ac redundatie ⁊ vt ſit ars efficaxx Ec üij Daars pꝛima de vniunero opahix omniũ operũ creatoꝛis ? vt nõ ſit ad modu artiũ nrarũ atq; ſermonũ ſpoxri tualiũ noſtroꝝ ſq velnt lucerna ſolũmo/ do oſtẽdẽs ꝗd ⁊ qu aliter agendũ ſitimo neceſſe ẽ vt ſit virtus potẽtiſſima oĩa effici/ ens ⁊ nõ ſit ſolũmõ velut ſigillũ aut ſigna culũ imo ſigillatrix er ſigillãs impᷣſſiõe ſue ſiſmilitudimis at; decoꝛas oĩa? hoc ſua ele ciione liberrima? ſua volũtate impioſiſſi ma. Quare nõ ſolũ ẽ ars omniũ notiſica Szʒ etiaʒ virtus omnifica alteriuſmodi ei ſermo no potuit eẽ ſermo pᷣmus hoc ẽ pꝛi mi locutoꝛis. Neceſſe eĩ eſt ſermonẽ pᷣmũ ęqualẽ eẽ ꝑ oĩa ſuo locutoꝛi ſeu generaio ri.Sicut declaratũ ẽ tibi ꝑ meipᷣm ĩ tracta tu pᷣmo Eſt igr iſtud verbũ dei ſiue ſermo velut ſplẽdoꝛ a genitoꝛe ſuo ꝓcedens oia et pulchꝛitudinis ſue ſimilitudinibꝰ om̃ia out decet decoꝛas. quemadmodũ ⁊ ſplẽ/ loꝛ ſolis viſibilis. ⁊ ẽ quẽadmodũ facies vltime pulchꝛi:udinis eiuſdẽ genitoꝛ⁊ ſui. AInvniuerſum velut in ſpecuiũ innumera biliũ ſuꝑficien ſpecioſitatis ſue ſimilitudi⸗ nes diffun dens ita vt pulchꝛitudines cre⸗ aturarũ non ſint niſ reſultationes queda ipᷣius. ꝓpt᷑ qð faciẽ dei ipᷣm crebꝛo ꝓphe⸗ te ſancti.imo ipᷣemet in eis⁊ ꝑ eos loques ſe nominet. Attẽde auũt diligeter ꝙ dico ti bi de ſpeculis vt ↄſideres diligẽter diuer/ ſitatẽ ac varietatẽ ipſoꝝ.ꝓpt᷑ quã alia pl⸗ alia minus ſimilitudinis hmoi puichꝛitu ꝓ captu ſeu receptibilitate eo 1 illuminas di Qinis et faciei recipiunt. Et hec ipᷣa varie/ las atq; diuerſitas pulchꝛitudo ẽ maxima vniuerũ quecũq; em̃ ex ſpeciebꝰ deeẽt mi noꝛ eſſet ey illo defectu pulchꝛitudo lociꝰ. Saluri et cq̃liter cauſa ẽ crq; toꝛ et intellectꝰ ab ipᷣo genitus. Equaliter inqᷓ; qntũ ad ſe res vo qued alis indiget medus quẽadmoduʒ h.6õ anima et coꝛpe. Silr et qð fabꝛicat᷑ in⸗ diget materia fabꝛicabili inſtrumentis fa nlibus igneq; et fabꝛo omniũ aut illoꝛũ canſatoꝛ ẽ et ſine illis medijs poſſet ipᷣe fa cere id qð fabꝛicatur. hominẽ tamen face re non poſſet ſine anima et coꝛpe quia nec h6 eſſz ſi illa nõ haberet nehomo eſt ali ud q illa dno ſimul ſumpta vel alterũ eo rũ in altero quadaã ↄparatiõe vel mõ. Jã igitur intelligis ex hus que dixi creatoꝛeʒ X omia q; tũ ipᷣm equaliter cauſare q̃da Jaluti ete ↄouerſationi vniuerſi nõ pa ruũ addit i varietas ſicut poſtendi tibi. Jam igit᷑ dedlaratũ ẽ tibiꝑ hec qꝛ omniũ autẽ pꝑ media que tamen media ? ipe aauu· ſat cum vult per media et cuʒ vuit ſine me dus quẽadmodum pꝛmu hominem ine paire et matre eoꝛũq; cõmixtiõe cauſanit Ceteros aut ꝑ medios parẽies vł ambos vel alterũ eoꝝ.nec ꝓpter hoc minꝰ equali ter cauſat. Si ꝑ vnum medium aut plura media cauſat eos quemadmoduʒ ſi quis vnũ operariũ aut per mlios domũ edi⸗/ lcet nõ magis cauſat eã ſi pervnũ autſip muitos aut econnerſo. Eodẽ mõ ſi ꝑ nul lũ aut per aliq medium non magis aut minus cum per nullũ medium q; cu; pr aliqð.Quare ſimpliciter verũ eſñ ꝙ crea⸗ toꝛ equaiiter cauſat omnia quẽéadmoduz eſt de ſe et etiam ſimpliciter. quia mediuz vel media nihil adduntvel minuũt cauſa tioni. Jam enim declaraui tibi in pꝛrimo tractatu quoniam creatoꝛ ſolus ꝓpꝛie ac vere nomine caule dignus eſt. alia vero que velut media cauiationi eiuſdem de⸗ vltima recepta tanq; miſſa a creato:e Pu iuſmodi autem exemplum manifeſtum ſi bi ẽ in aere qui eſt mediũ illuminationuʒ que fiunt in terra et aqua ⁊ in oculis ala⸗ liuʒ aluſq; illuminabilibus a ſole de quo manifeſtuũ ẽ ga ſicut deferens nũtius illa/ minationũ hmoi ẽ.et nemo dicit ipm eſſe cauſam earũ ꝓpe ac ve licet multu; pſtet adminicuilũ ad hec vt ꝑficitur iſte illumi ſerniunt non ſunt niſi nuncij? deferentes – 5 nationes ſolẽ aũt ↄmuniter nominat cauu ſam veram ac ꝓpᷣam earundẽ. Fodẽmõò ſe habet de igne et calefactionibus medi⸗ atis Similiter de facie quacũq; ⁊ reſuita tionibus eiuſdẽ in ſpeculis. Ulerũ ſi dilige ter ↄſideret᷑ ꝙ ⁊ ipe ſol et ignis et quicldd eſt eis in ꝑte iſta ſimile nibil habẽt.ꝙ no a creatoꝛe receperint et ꝙ vaſa ſunt influ entie ſeu redũdatie pᷣmi fontis et hoc ſlaq; hoc pacto atq; ↄdictiõe vt pᷣmuʒ impletæa ꝙ ſuꝑabundat in alia receptabilia reſtu⸗ ant ac redundẽt queadmodũ aluei fiuui/ oꝛum alieq; ꝓfunditates cum impiete fa erint inundationibus fontiuz aut alijs in alia loca receptibilia ꝙ ſuꝑeſt trãſmittũt. Sic oĩa iſta q cauſe noĩant᷑ inundatione pᷣmi vniuerſaliſq; fontis impieta ſuper eſt ad alia vei deferunt vel tranſmittunt. Et hoc ẽ qð dicit auencebꝛon in libꝛo ſuo fonte ſapientie hoc ẽ inquit iudiciũ largi⸗ „ tatis datoꝛis bonitatis ⁊ obedientie vni⸗ uerloꝛũ ad ip̃ᷣm ꝙ vnaqueq; res cõpellik zueleßen cſoelitt lönnunal⸗ cds deiin Puolgen, ſeiroralor snwoee nndartan frinrzt nagatlig Uroeie ceythi lnstghtn Reuhiünyi Gaiſastn üganli piuin Cennüe ſeſkufinn Peiſueann eüngſennn gincͤl Nadenblet ſaſcpoäiun lninins enaligse Gacpalus hgneot llaxin ſn Quut⸗ Alllen uam⸗ humuen rane faezgrei ueſbiſt nichuoe ſu arränz arilk Aübon oninere SParaesſing rhotſint Nemnacnocſs perhosden⸗ Neiſim 6. Soknitt Cum wrne⸗ lüneumg ain witig kommis gennt irn wr MNNi ecanin rae kut Ednrsckun Ciniünd Mimuditenn Snikscuumn nmient ti kenimaio unrtudlsir didndee NNerne ii inmnnda eenünt = dam eaNEN atans E uigt Pteagult en n. lbcg 4,fuinn . kurn nenti Fo. dare ſeißam er intrellerit in hoc dare ſimili tudine ſui 2 maniteſtu eſt hoc in influen/ tus naturalibꝰ ado eiĩ excluſit crealoꝛ aua rici a creaturis quantuʒ ẽ de lege nature vt nulla earii poſſit ſibi vel appꝛopᷣare vł retinere aliqua ex bonitatibꝰ ſuis natura⸗ livns vi nõ eam ꝓut poſſibile ei ẽ alijs cõ municet ⁊ elargiat. An putas ſolẽ vel mi/ nimũ radion ſuoꝝ poſſe retinere ſibi. et ſi retineret illũ ꝗqd putas creatoꝛẽ facturum Werito em̃ et ill et alios oẽs eidẽ aufer/ ret. Agrega igit᷑ exempla iſta oĩa ⁊ ſimili⸗ tudines ⁊ apꝑebit tibi euidenter. qa crea toꝛ cauſa ẽ ſimpliciter et equaliter omniũ. Qicut ẽ ſciens ⁊ intelligens equaliter oĩa Aimplius. Si veruz eẽt ꝙ ponũt et ſic ponũt creare.id ẽ de nihilo facere.nõ eſſʒ opus pꝓpꝛiũ ac ſingulare creatoꝛt. imo cõ mune omniũ intelligentiaꝝ quare ipᷣe nõ eſſet ppᷣe ac ſingulariter creatoꝛ. De nihi/ io em̃ faceret vnaqueq; earũ intelligentia imediate ſequente ipam ⁊ animsa celi ſui⁊ inlſup ipᷣm celũ ſuũ cuʒ ⁊ materia eiꝰ ⁊ foꝛ⸗ mã de nibilo faceret. Ampliꝰ.Cũ ma/ tentialitas pᷣme ꝙ appꝑet excõtrarüũs. actualitas et pfectio pᷣme maioꝛ eſt longe ioꝛ ſit potẽcialitas intelligẽtie noue q; P 1 c actu alitas ⁊ ꝑpfectio noue ꝙ appet exꝓ pin ꝗtate ad pfectiſſimuũ.id ẽ creatoꝛẽ ⁊ ex nobilitate ipius qua longe nobilioꝛ eſt q; noua. Quia igitur ſcdᷣm eos per potenti- alitatem ſuam intell igendo ſcilicet eã cau ſat vna queqʒ earum materiaʒ ſui celi ma ioꝛ debet er neceſſitate eſſe materia celi lu ne qᷓ; materia celi pꝛeimi. Quapꝛopter et ipm celũ lune maius debet eẽ ex neceſſita te q́; celũ pꝛimũ. Quãtitas em̃ ex materia ẽ. Amplius. Scoõm hũc erroꝛẽ nõ erũt niſi decem ſubſtacie ſpirituales abſtracte naluraliter. et ideo maius erit credulitas de angelis et de omnibus milicijs celeſti⸗ bus. que tamen ẽ omni lege et iam omni opinioe pene oĩm hoim firmata. Stabi/ lietur autẽ tibi ſtabilitione demõſtraitiua multiplici loco ſuo. Amplius. Mino/ rem honoꝛẽ ponũt creatoꝛi q; cuiuis ex re gibus vel pꝛincipibus cũ iuxia eũ non po nat multitudinẽ aſſiſtentiũ et myniſtranti um eidẽ ꝓpꝛie eĩ nõ aſſiſtunt ei vł ſunt co rã eo niſi qui eũ.vt ita loquamur facie ad faciẽ inuent᷑ ⁊ hoc ſ̃ᷣm ipᷣos nõ eſt poſſibi le niſi decẽ intelligencijs vel aligbus ean quare ſolitariũ valde et abſq; honoꝛe re/ gieo illum ponunt. Denarius eĩ nõ ẽ mul⸗ titudo magnificẽtia regia ſola digna nes q; ſola apparere debet in regali palacio· Aummplius. Uidemꝰ ſolẽ ⁊ magnitudis ne ⁊ ſplendoꝛe ceteris omnibus planetis atq; ſtellis maioꝛẽ ꝓpt᷑ qð et celũ eius ce⸗ teroꝛum planetarum celis videtur eſſe no. bilius cum ſit luce ſine ſplendoꝛe oꝛnatiꝰ. et eius ſplendoꝛe ſola tota ſublimaris re⸗ gio illuſtretur ſoluſq; ſufficit diem efſicere noctemq; fugare. Quia igitur idem eſt oꝛ do cauſarum qui eſt et cauſatoꝝ et ꝓpoꝛ lionalia ſunt ſemper cauſe et cauſata nes ceſſe eſt intelligentiam celi ſolaris nob ili oꝛem eſſe non ſolum intelligencijs inferis oꝛibus. Sed etiam intelligencijs ſuperio ribus.id eſt ſuperioꝛum celoꝛum qui ſund celi planetarum alioꝛum. Uides igif ma- nifeſte quia non eſt idem oꝛdo in nobili tate celoꝛum qui eſt et intelligentiarũ.Eo⸗ dem modo et contra hanc oꝛdinationenm facit ſtella Jouis que tanto maio: eſt ſtte la Saturni. Similiter er ſtella Mercuri/ que eſt omnium planetarum minima cuö eius celum non ſit omnium celoꝛum piaa neltarum infimuʒ. ymo ſcdᷣm omnes an tercium aut quartum. Amplius. Si intelligendo vel ſe vel alia ita cauſaue- runt celos ſuos intelligentie nouem cau⸗ ſauerunt ex neceſſitate omnes perfeccdes ęoꝛum. Quare et planetas ip̃os qui que⸗ dam perfecuones eoꝛum ſunt vel ſaltem partes perfectionum. Multo enim deco- ri ⁊ oꝛnatui celoꝛum ſuoꝛum ſunt planete⸗ naturaliter. Quare aut perfectiones eoꝛu unt aut partes perfectionum ipſoꝛum. ek pꝛopter hoc cauſata ipᷣarum intelligentia rum. Idem igitur debet eſſe oꝛdo eoꝛum in nobilitate et alijs perfectionibus qui ẽ et ipſarum intelligentiarum. Quare Za⸗ turnus ſcõm hoc erit Nanmus luminoſii ſimus ac potentiſſimus planetarum ⁊ ita vnuſquiſq; alioꝛuʒ habebit perfectionesz iſtas iuxta oꝛdinem ſuum et iuxta quanti tatem elongationis ſue vł a Saturno vł celo eius.et iuxta comparationes intelli⸗ gentiarum eos cauſantium. Tibi autem manifeſtum eſt et omnibus videntibꝰpa rumq; circabec exercitans ſenſu ipo con⸗ trarin. Amp. Si itelligeẽtie canſaunerut ipos planetas cauſauert eos vliq; pꝑ viazʒ cauſatiõis ꝑ quã ⁊ celos ſuos qre ĩtellige⸗ do poſſibilitateſ ſuas taulaucſimeiera⸗ c H„ eoꝛum. et intelligendo perfectiones ſuas ſeu actualitates cauſauerunt foemas eoꝝ Dico igitur quia ex neceſſitate ſcõm hoc planete non lolum equales facti ſunt ce/ lis ſuis.imo idem cum cauſe.ꝑ omia eedẽ Uerbi gratia. Intellectus quo intelligen tia celi ſaturni intellexit potentialitate ſuã cauſando materia celi ſui ⁊ materia ſtelle Saturni aut ẽ vnus ⁊ idẽ nũero nõ repe titus aut nõ. Si ẽ vnus ⁊ idẽ nũero ergo ⁊ cauſatũ vnũ et idẽ nõ ſolũ eqle.qre ma⸗ leria ſtelle Saturni.⁊ materia celi ſui erit vna⁊ eadẽ numero.Per eandẽ viã ẽ oſt dere ꝙ ⁊ foꝛma eoꝛũ eadẽ nüero.Quare celũ ipᷣm ſaturni cũ ipᷣa ſtella eiuſdem erit idẽ numero nõ ſolũ equale alterũ alteri. Si vᷣo nõ ẽ vnus ⁊ idẽ numero ſed fuit re petitus tamẽ ex neceſſitate eqᷓlis fuit intel⸗ lectus quo inteliexit pᷣmo potẽtialitatẽ ſu⸗ am cũ cauſaret ma teriã celi ſui intellectui quo intellexit vel eadẽ hoꝛa vel alia potẽ cialitatẽ eandẽ cũ cauſaret materiaʒ ſtelle illius. Neq; eĩ laſſitudo neq; obſcuratio aliqᷓ aut cauſa minoꝛatiõis facta eſt cirra eũ cũ hmõi mutatões ad intelligẽtias nõ attingat.Quia igr ex eq̃libus cauſis eq̃li⸗ ter ꝑ omnẽ modũ ſe habẽtibus eqlia eſſe cauſata neceſſe ẽ. Wanifkeſtüũ eſt exne⸗ ceſſitate equales eẽ materias illas ꝑ oẽm modũ ⁊ eadẽ via ẽ oſtẽdere eq̃litatem foꝛ marũ. Neceſſe igr erit celũ ſaturni equalẽ eſſe ſtelle ſue ſiue planete ⁊ ad hũc modũ de alijs celis ſcʒ ⁊ planetis ſe hre neceſſe ẽ circa qð nõ optet vel mevłaliũ diſputare Amp.erit illa innũerabilis multitudo intellectoꝝ q; intellexit intelligẽtia celi ſtel lati dũ cauſaret eius foꝛmã. Manife⸗ ſtũ ei eſt qꝛ in ſeipᷣa nõ inuenit tantã mul⸗ titudinẽ extra ſe igr intellexit multitudinẽ quã ĩtelligẽdo cauſauit tã multifoꝛmẽ va/ rietatẽ in ſoꝛma cełeillius hoc autẽ nõ po luit eſſe niſi vel ip̃a muititudo q̃ inuenitur adhuc in foꝛma celi vłalia poſt ipᷣaʒ. alia vo q eẽt poſt illã nõ potuit cauſa eẽ illius cum cauſa nõ poſſit eẽ poſterioꝛ cauſato. Si vo ipᷣa młtitudo ſic intellecta cauſa fu it multitudinis poſtmodũ actu exiſtentis in foꝛma celi.hoc ẽ ſi intelligẽdo eã cauſa uit ea qit᷑ hoc denegabit᷑ creotoꝛividelicʒ vt intelligẽdo ꝑ modũ iſtũ multitudimem vniuerſitat ſeu quãcũ q; ei placuerit non cauſet eã. Quin etiã lãto ampliꝰ ac ſi foꝛti us iſtud ↄgruit creatoꝛi qᷓnto ſnus intelle cius et ſuũ intelligere ſuꝑ oẽm ↄꝑatione,ʒ creatoꝛls iß̃ nõ ſolũ enunciatiuũ vt ita loquamur ſed etia imperatiuũ imperioſitate foꝛti in vlii mitate foꝛtitudinis ꝓpter qð eiꝰ impeno obediunt non ſolũ ea que ſunt.ſed etiam ea qus nõ ſunt ⁊ nõ ſolum in faciendo et nõ — „ —— „ „ — alion. Manikeſtu ige tibi eẽ dʒ ex hijs qꝛ iſta q̃ po ſuerũt de generatiõibus intel ligentiaꝝ atʒ celoꝝ mag: dicta ſũt ſubtili⸗ ter ⁊ ingenioſe q; vere. Cauſe que videntur in erroꝛẽ pᷣmiſlu ariſtotelem et alios in duxiſſe. mũ fuiſſe tres haꝝ pᷣma fuit igno ratia eoꝛũ qᷓ nõ intellexerũt verbũ 8 neq; virtutẽ ipᷣius verbi Eſt eni 5 faciẽdo qᷓ mãdauerit aut pꝛobibuerit. Sed etia in eſſendo ⁊ nõ eſſendo in fien⸗ do ⁊ nõ fiendo.ꝓpt qð ꝗdẽ ex ꝓpbei he bꝛeoꝝ dixit qvocat ea q̊ no ſũt taq; ea q ſt hmòi autẽ exemplũ ẽ qꝛ ſi fuerit dignalio creatoꝛis vt dicat moꝛtuo ꝑ verbum illud ſuũ vel pᷣcipiat ſurge eadẽ facilitate p oia obediet ei moꝛtuus ⁊ ſurget ſiue reſurget. ꝗq̃ᷓ obediret ei viuens et ſanus iaces aut ſe dẽs ſi eũ ſurgere iuberet. Cu eĩ deſe ſolo ⁊ ꝑ ſe ſolũ poteſtatẽ imꝑio ſiſſima babeat ⁊ in moꝛtẽ ⁊ in vita ex neceſſitate parifaci⸗ litate eidẽ obediuit. Attende etiã qa noſ- ipi nõ ſolũ verbis noſtris anunciamꝰ af⸗ firmates et negantes ſed etiã imperamus ꝗcquid fieri volumus. Sic et creatoꝛ illo vnico verbo ſuo nõ ſolum dixit omnia fi⸗ eri ꝗ fierivoluit ſʒ etiã fieri maãdauit ſiue pᷣ cepit et hec fuit vna ex ignoꝛatijs eoꝝ. qm ſi foꝛte aliꝗd vł nouert vłcogitauert igno rauert ꝙ eẽt imperatiuũ ĩperioſitate q; di xi. et hec ẽ virtus eius omnipotentiſſina. Secunda caula fuit ignoꝛantia libertatis ißpius creatoꝛis qua operatur abſq; eo nihil pꝛohiberi poſſit nullo modoꝛum ab eo ꝙ vult aut cogi ad id qð non vult.ipſi autẽ opinari niſi ſunt. Sicut pᷣdiri ubi ꝗ⸗ operaretur per modum nature ⁊ iuxia oꝛ dlinem ipᷣius cum ipᷣe opetur per electione et voluntatem liberrima. ergo dieunt quia ex vno ſcõm quod eſt vnũ⁊ ꝑid qð eſt vnuʒ omni modo non pertinet ad ere/ atoꝛem in cauſationibus et creationibus iſtis. Non enim operatur hec creatoꝛ bec cauſata vel cauſat ꝑ id qð vnũ aut inqua tũ vnũ ſʒ ꝑvoluntatẽ ſua et ꝓut vult. Si⸗ cut figulus nõ per vnitatem ſuam foꝛmat vala fictilia. Sed per voluntatem ſuam auſe aũt erroꝛ: iſtiꝰ vident᷑ potiſſi Gehed⸗ lat ſlinoche⸗ beoiſnore igludebip genpee Nel hoemñ mag aſe alkr tgtaufic engigekin uͦce⸗ ſngben Prinhrr Gernind Ammmu leuſze Noremni Gkicgann ſoioßn pcfonänn nſoowu wormein ſſtneimve aſunen ſolniöins ſhonnal ntzemne nocenioent onnuiton itnpliej. onizan AWltzaoo⸗ chti)⸗ anaihrtu Geher heeniu 6 Anenn ulvia⸗ glletpies egend n men Mkunrn Nigine ld⸗ es. tec Gelluin nde wi — =☛ 2= Niaen nennöee dicrſüſ, riteniitn linnteig hrzmi durtanit Vusſmhin Nlaheunet Migeſlnt Ncin aeſnlllciig unnant Mauperdt noeſihunt giange jnoſüttic⸗ cüluende mo vebat dt ſraletn ſurgaſien landsuan an. de ngofi Dereſtunen ſenna! 8ſcdcuinſte 1 Aram ſolungueu iennicr 8 4 2 pꝛopter boc facit ea pꝛout vult ⁊ qualia vult. Sc et ꝑ verbũ ſuũ qð non eſt verbũ ſolumodo enũcians. Sʒ imperas impio foꝛtiſſimo ⁊ eius imperiũ atqʒvolũtas noõ ẽaliud ab ipo ⁊ de iſto vbo ñilitudines et exempla dedi tibi aliqᷓͥ bic Uerbũ eĩ iſtud nõ ẽ tm̃ ymago ſʒ expᷣſio creatoꝛis.ymo e etiã expᷣiſio volũtiatis creatoꝛt lucidiſſima ac pſpicua ꝗbus datũ ẽ ipᷣm audire et itu eri. Lercia cauſa fnit opinio eoꝝ erronea qua putauer̃t elõgationẽ poſſe aliqd H creatoꝛẽ et eſtimauer̃t creatoꝛẽ lõge eſſe a gqbuſdã ⁊ ꝓpe ꝗbuſdã ⁊ ꝓpter hoc ipᷣum nõ opari p ſe aut ininus oꝑari. Nõ intel⸗ lexeruũt igr ſupeminẽtiã creatoꝛt ⁊ amplitu dineʒ ac foꝛtitudinẽ vtutis eius qᷓ attingit ad ſummũ vniuerſi vſq; deoꝛſuʒ ⁊ a pᷣmo creatoꝛis vſq; ad nouiſſimũ.oĩia ↄtinẽs ie nens ⁊ retines put vult ⁊ q;diu vult alio an reciderẽt in nõ eſſe Uñ educta ſunt ab ipᷣo ⁊ ꝑ ibᷣm.Eſt igr infra omnia ⁊ ſub om nibꝰ vt fundamentũ ⁊ fulcimẽtũ ſuſtinẽs ea ⁊ ſubpoꝛtans ⁊ eſt ſupꝛa omnia nõ ſo/ lum vr rec et imperatoꝛ omniuʒ dominan liſſimꝰimo et vt fons influentſſimꝰa quo inceſſanter deſcẽdunt riui ſeu fluẽta boni⸗ tatũ ipᷣius ⁊ ſup creaturas eiuſdem hoc ẽ ſuꝑ omnia ſecula ⁊ ſeculoꝝ ſingula etitra omnia et in omibꝰ.oĩa nutriẽs ꝓpagans moderãs ⁊ regens et. ꝓpter hoc operatur omnia in omnibꝰ iuxta qdᷣ expona. Quẽè/ admodũ em̃ p dixi tibi.qᷓcunq; bona.qcũ qʒ lalubꝛia qᷓcunq; quolibet mõ ſalubꝛia a rebus ereut de pᷣſentia ip̃ius.hoc habẽt quẽadmodũ ꝙ ab anima erit vita ex hoc E qm̃ in ipᷣa anuma pᷣſencialiter ẽ fons vite Dil ſe habet et in vnoquoq; alioꝛũ ſicut a lole exit lux de pᷣſentia eſt vniuerſalis ac redundantiſſimi fontis ⁊ ad hunc mo/ dũ ſe habet de omnibꝰ alis oꝑationibꝰ naturalibꝰ ſeu potiꝰ efflnentüs ꝓpter qð ſancti et ſapiẽtes in lege hebꝛeoꝛũ ⁊ ĩ lege xpᷣianoꝝ creatoꝛẽ operari om̃ia in oĩbꝰ di xerunt. Intendentes ⁊ inteiligentes om⸗ nia que ſunt nature vel gratie. De oꝛigine celoꝛum. £ od autẽ verbũ creatoꝛis nõ tin ſit ars ⁊ ſapiẽtia ex ipᷣo eternaliter qð ⁊ illud dixi imperiũ ipᷣius oſtẽdi tibi ꝑ dictones nĩe ſunt.id ẽ affirmatioes vne WV et apud ipᷣm genita alq; verbum quo non ſoluũ dixit oia vel fieri vei fienda eẽ. Sed eria impauit ſiue madauit ꝓpter gationes. Sed eti imperia.id ẽ cepta en „ „2„—1 ꝓhibitiones et hoc euidẽter atteſtat᷑ ſan⸗ ctus ⁊ ſapiens in ſermone ſuo dicens.Di xit deus fiat lux ⁊ ↄſequẽter multa ſimilia Sicut illud fiat firmamentuʒ que omnia ſonãt imperiũ.Uerbũ em̃ fiat imperiũ eſt ſeu mandatũ vtcũq; inſinuans intelligẽti bus creatoꝛis verbũ eſſe etis mandatum eiuſdeʒ ſiue imperiũ quo pᷣcepit luci vt fie ret ⁊ ſubiũxit et facta ẽ lux q̃ſ diceret obe diuit lux qᷓ nõ erat omnipotenti mã dato creatoꝛis et de nõ eſſe.tanqᷓ; vocata eodẽ vbo venit adeſſe quẽadmodũ ſi vocetur moꝛtuꝰ ad vita.Eodẽ ergo vᷣbo ⁊ illo vni co quo dixit omnia vel faciẽda vel fienda eſſe madauitvel pᷣcepit vt fierent in nobis autẽ nõ eſt poſſibile ita eſſe ꝓpter impfe⸗ ctionẽ verboꝝ noſtroꝝ alio eĩ vbo et alia locutiõe enũciamꝰ.id ẽ vel ſimamꝰvłne gamꝰ aliꝗd alio pᷣcipimꝰ ſeu mandamꝰ. Cum autem atten deris diuerſitatem mul tiplicem que eſt in celis a ꝑte motuũ ſuoꝝ poloꝛum plagarũ et quia motus eoꝛũ eſt declinans ⁊ obliquus a motu pꝛmi celi ꝗ ſolus eſt rectus inter eos et poli eoꝛum di uerſi a polis eius.poli enim eius poli mũ di ſũt ꝓpt᷑ qð ipᷣm phyloſophi applanon vocauerunt.id eſt ſine erroꝛe quoniã mo⸗ tus eius ẽ vnꝰ ſp equalis nõ diuerſus ne q; obliquatus obligatus ſup polos equa toꝛis diei ſiue equinoctialis circuli. Cuʒ in qᷓ; hic omnia conſiderauerſ erunt ubi hie omnia iudiciũ ꝑ qõ appebit tibi non eſſe de intelligentijs et animabus celoꝛũ atq; celis ipis.ſicu:i poſſunt et hoc eſt quoniãa æ?— intelligẽtie et anime celoꝛuʒ atq; ipi celi ſe miles eſſent ex neceſſitate per omnia exe ptis ↄparationibus que ſunt ſᷣm pꝛius ex poſterius ⁊ magis et minus in virtute at; nobilitate ⁊ ceteris hmõi alias autẽ vnð eẽt iſta tanta diuerſitas.Similes em̃ cau- ſe per modũ quo ſueſunt impoſſibile ẽ diſſimiles habere effectus. Jam igr decla ratũ eſt tibi quia vniuerſitas exiuit a crea toꝛe vt verbũ⁊ imperiũ ſuũ ſeu mandatiẽ hoc ẽ ꝓut dixit dictiõe ſua eternal ⁊ vᷣboᷣ et ꝓut mandauit eodem verbo ſuo omni potentiſſimo atʒ imperioſiſſimo. De generatione celoꝛum et elemento rum vtruneſimul et ſubito an per genera tionem ineſſe exiuerunt. oa ſiml ab ipo exiuerint. oĩs in Uia vo reſtant adhuc alie queſti vones determinade qrũ pᷣmaẽ vi?- . Pars pꝛima de vniuerſo net ad pꝛima pꝛime bhyloſopmie partem. Alia ↄcluſio e celũ ⁊ terra creata eſſe erde potẽcialitate eẽndi educta eſſe in actũ eẽn ci ⁊ generaliter om̃e materiatu atʒ foꝛma tũ ⁊ bacdeclarat ſdentis naturaliter. Ler pit vnũqðq; ab ipᷣo. Impoſſibile ei ẽma nifeſtũ aliqd recipivel fluere ſuꝑ rem quã cũq; añ eẽ. Nõ ei receptibile ẽ alic iſuen lie niſi ꝙ iaʒ recipit ⁊ habet eſſe.Eſt igitur eẽ ſicut lumẽ ſparſum a luce crealoꝛis ſuꝑ —= ga S 4, ⸗ 72 222 3 2 rolt por F;8 Asnafz; 6 „ 4 AQAnõ per generationẽ ⁊ coꝛruptionẽ fiunt cia ẽ hee ſq celũ ⁊ terra inter coꝛpalia pꝛi⸗ cgplerin Decei Eseraspedempctone sſien erne mo creata eẽ et hmoi demõſtralio funda Giurt ceſitate poſterioꝛa ſũt illis ex abus ꝑ io/ la eſt ſuꝑ radicẽ quã pᷣmiſi tibi qẽ bec.ꝗa ſuiſtenl rũ coꝛruptionẽ generãt᷑ cũ ĩpoſſibile ſit ali. idẽ eſt oꝛdo creationis ſeu generatiois qͥ⸗ nuetn Ag generatũ coꝛrupi niſi poſtq; ð hijs ig rũcunq; ꝗ eſt ⁊ eſſe ſine eẽncia pon erde⸗ eneſini manifeſtũ e tibi quo oꝛdine a creatoꝛe exvi claratio radic iſtiꝰ eſt ꝑ hac alia radicẽ qe gniuntti⸗ nerint vel exeãt. De ſubſtacüs auũt nobili- finiũ ⁊ viarũ ducentiũ ad illos idẽ ẽoꝛdo tiunnn b⸗ꝛ2abſtractis atʒ ſpoliatis a materia nõ ẽ in pꝛioꝛitate et poſterioꝛitate.Eſſe autẽvel eivtyi⸗ ↄuenies vt cõſiderationẽ hic faciã.qm̃ nõ efſſencia ſic ſe hʒ ad creationẽ ſeu genera⸗ rovtntt dum ſtabilitꝰ ẽ earũ exitus a ereatoꝛe nec tionẽ ſicut finis ad viã ſua.Declarat᷑ etiaʒ upſn declaratũ ean eẽ quoꝝ vtrũq; fieri neceſſe idem oꝛdo.id ẽ pᷣmitas creatiõis celi ⁊ fer abnkil ẽ anteq; ↄueniẽter inquiri poſſit qliter eri re per hoc ga idem ẽ oꝛdo ac tuũ et poten muntr uerũt a creatoꝛe.De celis igr ⁊ terra cece- tiarũ ſiue actualitatũ et potentialitatum. ainin inſſq; elemẽtis de ſtellis et luminaribus et Qui autem eſt oꝛdo potentialitatũ idem cißrtri foꝛte de animalibꝰ atʒ vegetabilibꝰ ſi foꝛ eſt oꝛdo exitnũ de illis ⁊ ꝗ exituum idẽẽ ?æz zununt te fuert aliq̃ hmõi.pᷣma ꝙ dico ꝓpt᷑ eos actuñ ſiue effectuũ. Quia igr creatio et ge⸗ Penctun puiuſmodi ei homies ponere neceſſe ba portencialitate in effectum eſſendi Ma ſerena bẽt abſq; pᷣncipio ſꝑ fuiſſe generationem nifeſtũ eſt ꝙ quoꝝ actꝰ pꝛimi ſue actuali/ Cnana animaliũ ⁊ vegetabiliuʒ ⁊ generaliter ge tates eoꝛũ exitus de potencialitate pꝛimi ſiki⸗ nerationi ⁊ coꝛruptioni eternas. Pꝛimuʒ ſunt. Cuʒ igr celũ et terra ex necemitate pꝛi⸗ ſilanze igr inueſtigandu ẽ de celis at elementis ma fſint vtpote extrema ĩter coꝛpalia erũt ean vtrũ ſimul exiuerint ⁊ vtrũ ſubito an ꝑ ge⸗: exneceſſitate eon exitus de potencialitate nuſtln nerationẽ ↄtinuã. Et inter hec. Si ꝗqd ho⸗ eẽndi in actũ vlł effectũ pꝛimi. Exit vo iſti rũ pᷣmuʒ exiuit velſi qua exiuerint pꝛima. noòõ ſunt niſi generatiões aut creanões eo 8 ün ⁊ ſapiens hebꝛeorũ ꝓpheta ĩ ̃mone ſuo bec vtoſequẽt ipᷣa eſſe pꝛima creata ⁊ hoc innn ꝛimo cui etiã gens xpᷣianoꝝ ↄſentit.dixrit ẽdicere. In pꝛincipio.Quarta vo ocluſio Aunn eĩ In pꝛincipio creauit deꝰ celũ et terram. eſt celum et terra a nullo alio creata eẽ qᷓ ae Ubi pᷣmitta hãc radicẽ oꝛdo nature oꝛdo ab ipᷣo deo ſen creatoꝛe.Et ſuꝑ hec iaʒ po innn ẽ creationis cuiꝰhec ẽ intẽtiovt q pᷣoꝛa ſũt ſui tibi eis qͥ pceſſerunt ꝓbanões per qͥs in natura intelligat᷑ eẽ pꝛioꝛa creatioe ſiue deſtruit᷑ ſᷣmo eoꝝ a poſuerunt celos cres enie us creata. Quoniã igt extrema in omi co tos eſſe ab intelligentiis. Quia vo eſſe nõ *D rarietate pꝛioꝛa ſunt alijs.celũ autem vl/ poteſt dari niſi a creatoꝛe. Manifeſtü eſt un mũ ⁊ terra extrema.Sicut loco ſuo decla nec intelligentia nec aliã vlla ſubſtancia⸗ unmui rabo ex neceſſitate pᷣmo creata ſunt. IJde, deaiſſe eẽ celis vel alij cuicũq; exiſtetibus i autẽ eſt dicere pꝛimo creata et in pᷣnapio OMOilſolus creatoꝛ dat eſſe rebus creat üſeri creata. Manileſtũ igit᷑ eſt aꝛ in pꝛincibDio ex quo ↄfirmatur quarta conduſio. thnun creauit deꝰ celu exterra hoc ei ẽ añ coꝛpo⸗ . Icet autem hoc declaratuʒ ſit tib Nifrhe narrationes ꝓphecie etia ↄcluſiones ppi ALHÆ tiibi hic rememoꝛationẽ decla/ apltin loſophice ſut hoc A phyloſophia declara (ratiois iſtius. Dico igit ſi nõ eſſet lux niſi fnentay⸗ te ac demõſtrate ſicẽ hec.dixitx facta ſunt lur ſolaris.nõ eſſet lucem vel relucẽ ĩ alio nsinftcn madauit ⁊ creata ſunt. Silr ⁊ hec dixit de niſi ab illa vlłp illa. Sic cũ nõ ſit eẽ eẽncia Welhett⸗ us fiat lux ⁊ facta ẽ lux ⁊ ſies narrationes le aut pꝛimitinum. niſi creato: nõ eritrece mmn q ibi ſubſequũtur.hec aũt narratio qᷓ dici ptum vel datum niſi ab illo et per illuʒ et illbren tur. In pꝛincipio creauit deꝰ celñ erterrã attende diligenter comparationeʒ iſtam ſſei ex multt ↄcluſionibꝰ aggregata ẽ quaꝝn qm̃ eſſe eſt pꝛimũ et manimũid ẽ ampliſſi nalrri ma deũ eſſe ⁊ huiunſmodi declaratio ptnſi mũ oĩm eoꝝ q̃ ꝓcedũta creatoꝛe ⁊ ꝙ red i nanrsi radniſae iiidett ſuscenieln eortdeigg meeiter⸗ o Wenntltit Ustganmi Ouaijnt deering õ 1 pniri de olenanitei eunsein Möes ulnien Aeſensten chio Dunti do o tul ma i enunmnt — murhat riifliſtin uijaigein ronderin nwdelu Eyafn ennnn P luen n tani ſanin . Ainzie milinſi umunl 19 wiblri Pleighin .. Wʒ N.„%„WCGe amplitudinẽ et latitudinẽ vniuerſi et ficnt inſluetia in plures ꝓfunditatè ⁊ receptibi litate ſiue capacitate eiuſdẽ. Sic igt yma⸗ ginare creatoꝛẽ in vniuerſo ſicut lumẽ ra/ diantiſſimũ ⁊ ſicut ſimiliter ymaginare eẽ vniuerſi ſic circũfulgẽtia ipius ⁊ radioſita tẽ ⁊ lumioſitatẽ quandã ipiꝰ expenſam in oĩbꝰ ⁊ oĩa. Sicut igit᷑ ea q̃ lucerẽt ſi ſola lur ſolis eẽt.ſuum lucẽ nõ deberẽt niñ illi. SSic q̃cunq; ſunt nõ debẽt ſuũ eẽ niſi crea toꝛi ⁊ hoc incõ ꝑabiliter ampliꝰ q; lucẽcia debere poſſent.ſuũ lucere luci ſolari. Cau ſa autẽ vna ẽ in hoc qm̃ lux ſolarꝭt elõgati onẽ hʒ ex neceſſitate ⁊ ꝓpinꝗtatẽ ad illu⸗ minabilia ſua ⁊ coꝛpaleʒ ſeu localẽ.Crea⸗ oꝛ vero vnicuiq; creatoꝛ ꝓximꝰ ẽ ac pꝛe ſentiſſimꝰ. imo etci itimꝰ ⁊ hoc appere ti⸗ bi põt ꝑ abſtractionẽ ſiue ſpoliationẽ cõ⸗ ditionũ oĩm ats foꝛmarũ accidentaliuʒ et ſubſtancialiũ. Cũ ei ab vnoquoq; creato r oia hec abſtraxer vltimũ oĩim inuenie⸗ tur eẽ vel entitas ⁊ ꝓpter hoc datoꝛ ipius verbi gra. Cuʒ ſocratẽ ſpolianerè a foꝛma ſua ſingulari q ẽ ſocrates ⁊ a ſpecifica q̃ ẽ p65 ꝛa generalibꝰꝗbꝰ ẽ animal coꝛpoſub ſtancia. adhuc remanebit ens. qua ꝓpler remanebit ei eẽ ſuũ ⁊ entitas qſi innimuʒ indumentum ip̃ᷣius ⁊velut in cerula q̃ pꝛi mo in duit ipᷣm creatoꝛ et cũ ipᷣm eẽ et enti tatẽ ei detraxeris erunt ei detracte omnes cauſe eendi ⁊ adminicula excepto ſolo cre atoꝛe. Quare manifeſtũ ẽ ꝙ, oim admini culoꝛu adiumentoꝛũ eſſendi. Oeimũ ẽ cre⸗ ato: et innmũ hec autẽ oĩa idcirco ſcripñ nibi hic vt erigã te quo quõ ad ymaginan dũ ſublimitatẽ cre ntoꝛt cuiꝰ ↄpleta cogni tio besatitudo ẽe 2 glia vtutt itellectiue nr̃e Ja igr adhuc deduri le ꝑ vias ꝓbationũ 2 Declarationũ vt certũ ſit tibi inter coꝛpa et copalia pᷣmo creata eẽ celũ erterraʒ. Et q: narratio pohetica ꝗᷓ diyit ſanctꝰ ⁊ ſapi ens in mone ſuo. In pꝛincipio creanit de us ceiiz er terra coõcluno aggregata er tri bus ocluſionibꝰ vel qttuoꝛ in ſciencijs di uin alib ? naturalibꝰ declaratt ac demõ ſtralLx feci tibi rememoꝛationẽ quoꝛũdaʒ ex ded arationibus huiuſmodi qte opus fuit ei decnit hic fierr. MHſtat adbuc qſtiões de celo ĩ prin Aptio creato qd vel qo illud ſit. vʒ emto:ũ ꝙ a luna ſupꝛa int inti/ nam celi lun ar? ſupſiciẽ ? ertremã ſiue ex inm alũ ſuyficiẽ celi ꝙ greci applanon no⸗ minitan ſit aliud celu iupeminẽs buic to in de quo ſoli ſapiẽtes xpᷣianoꝛũ loquũt᷑ greco noĩe vocat illud empireũ hocẽ val de igneũ nõ a vebementia ardoꝛis vt ipſi mer dicũt. Sed a ſuꝑeminẽtia ſplendoꝛis quinponꝰin ſequẽtibavbi nũerabo tibi ꝑ tes ⁊ declarabo vniuerſi coꝛpoꝛei ſeu coꝛ⸗ po:alis. Hic igr ſuppoſito interim valʒ q⸗ ſit ceiñ pᷣter celos noĩatos a phyloſophis lõge ſuꝑeminens illis.nõ tã altitudine lo cali q; eiã nobilitate. Relinꝗt᷑ ꝑſcrutadũ vtrũ ſubito an ꝑtes celũ illud et terra crea ta ſint ⁊ vtrũ aliqᷓ alia ſint ſimnl creata cũ eis.hoc ẽ eodẽ die vł hoꝛa vł puncto tem poꝛis ⁊ q̃ et auot ſintilla q̃ ſimul cuʒ ipſis creata ſint. Dico igr ſi nõ eſſent inter celũ et terrã creata aliqᷓ coꝛꝑa vei aliqð vnũ cũ ſolum coꝛpus.locuũ implere poſſibile ſit ex neceſſitate inter celũ et terra eſſet vocuum Jam autẽ didiciſti alibi⁊ etiã i pᷣcedẽtibꝰ et etiã declaratũ ẽ tibi ꝑme vacuũ eẽ non poſſe ⁊ facile ẽ tibi ex illis q̃ pᷣmiſi tibi in H̊ tractatu circa vacuũ oſñdere.qꝛ ſi vacuũ e ſet inter p̃dictũ celũæ tra illa hoꝛa ex neceſ ſitate celũ terre ↄtiguũ eẽt ex oĩ ꝑte cũvacu um diſtantid facere nõ poſſit ſicut iam di diciſti. Sequeret᷑ etiã ex hoc ꝙ itima ſuꝑp⸗/ ficie celi q̊ ẽ cõcauitas eius eẽt equalis ex⸗ time ſeu extreme ſuperfſiciei terre que eſtiꝑ modũ eundẽ cõ nexitas ißfius. Amplii us. elongatio quo mõ ẽ inter celum et ter⸗ ram eſſet facta.aut per motum localem ce li aut Der inſpiſſationem aut denſanoneʒ eius. Mrucq auie npollik feſte. Sic enim fuiſſet celum ſic motum lo Itrũq; autem eſt impoſſibile mani cauter in omnẽ partem motu inſurſumvi delicei vi ſuperius emiſperiũ motum fuii ſet in ſuũ ſurſum et infenus ſimiliter in ſu- um ſurſum quod eſt inferius ad nos m ſitũ facta eẽt ex neceſſitate ſciſſura iter duo illa emiſperia et abꝛuptuũ eſſet allernm ab altero. Eo dem autem modo neceſſe eſſes et de alijs partibus quare totũ celu ſciſſũ eẽt in duas ꝑtes et totaliter laceratuʒ.Qt ſi ſuperius emiſperiuʒ motũ fuiſſet in ſur⸗ ſum er per hanc viam elongatum a terra inferius autem emiſperium quaſi tractuz ab ipo er neceſſitate appꝛopinauaſſet ter re er fuiſſenotum motu indeoꝛſuz vide⸗ licet ad terra. æ ita due partes celi fuiſſent polſibile eſt. cũ natura vna ſit duon emiſ⸗ perioꝛum. motus enim contrari maniſe ſte ſunt motłꝰ a terrs et motus adtenam. Pars pꝛima de vniuerſo Peceſſe igitur erit ſm banc poſitionem ꝑ inſpiſſitatem coꝛpoꝛeitatis celi facta fuiſſe iſta eiongationem. Quare ſubſtancia celi erit rare facnibilis et denſabilis. No ẽ aũt opus vt ↄtra quãlibet opinionẽ diſputet p̃ᷣſertim cũ adᷣo manifeſte falſitatis ſintvt — incõuenientia que ex ea ſequũtur. quilib- eſt parui intellectus facile videatur. Inu⸗ tiliter quippe data fuiſſz celo ab initio ſub nilitas et raritas ſubſtãcie ſiue coꝛpoꝛeita/ tis ſue.ſi tam cito opoꝛtebat ißum mutari in contrariaã diſpoſitionem. Sequit᷑ etiaʒ ex bhoc ipᷣm creatoꝛem ignoꝛaſſe menſura operis ſui vel de induſtria erraſſe. Si em pᷣſciuit magnitudinem in qua debebat eẽ et remanere celũ.cur ab initio illam eidez nõ dedit. Nullus eniʒ artificũ apud nos adeo imperitus eſt adeo ne parũ ſollicitꝰ operis ſui vt ſcienter in eo faciat aliqd q;/ ſtatim opoꝛteat eũ deſtruere vel coꝛruere Si vo non pᷣſciuit menſura operis ſui ne ceſſario fuit vel erroneus vel ignoꝛans in eodem.hoc auũt.id eſt tantus defecł2.nec in mediocriter peritè apð nos artificibꝰDin uenitur. Sermo igr iſte maniteſte errone us eſt.Patefactũ igr̃ eſt tibi qua de cauſa inxer celiũ pᷣmo creatũ ⁊ terram neceſſario fuit creatũ cũ illis vel vnũ vel plura.Qui autẽ dicunt vltra celũ qdᷣ nominat appla/ nõ nihil eſſe coꝛpoꝛeũ vel coꝛpoꝛale ⁊ po. nunt illud celũ pᷣmuʒ qui et nouem celos hoc eſt totũ ꝙ eſt inter celum lunare ⁊ aꝰ planõ vocant quãdoq; celũ et Ariſtotel. interdũ dicit totũ illud eſſe vnũ continuñn Iſti ergo ponunt inter illud celum ⁊ terra quattuoꝛ elementa mõ eſſe er quidam ex eis materiã quattuoꝛ elementoꝝ creatam fuiſſe ab initio velut maſſa in quandã cõo fuſam. Reuolutionem aũt celi calefactã? exſiccata et ſubtiliata ſuperioꝛem parte ipi us et ſit generatũ igsem elementũ ⁊ eẽ co ꝛigun celo lunari. Secundã vo eiuſdẽma terie partem dicun: eodem motu celi ſub tiliatam quidem er calefactam eodeʒ mo celeſti nõ autem exſiccatã ⁊ ido reman ſiſſe bumidam er ſic ex illa generatuʒ eſſe aera.Cercia vo ꝓpter maioꝛem elonga/ tionem a motu tninus ꝗdem ſubtiliatam ⁊ om̃ino non calefactam et ꝓgrer hoc ge * 2 neratã eſſe ex ea aquã elemeni. Cerram ea groſſicie ſuhſtacie in qua ẽ in q inſinu/ atnarratio iia pppenica qus premnifi ibi limaris tanq; feeem omnin elementoꝛuz et ſic generatũ eſſe per ſeparationem par· tiũ ſubtilioꝝ atʒ nobilioꝛ a cõmuni mai ſa. Iſti igr ſi volũt intelligere ſermoneʒ pheticuꝭ antedictũ neceñe habet ponere ꝙ in pꝛincipio creauit deus celum ⁊ tera id ẽ maſſam illam materiaʒ quattuoꝛ ele mentonꝝ et omniũ alion generabilium in mundo iſto nature pᷣſertim cũ ip̃i ponant: generanones omnes q hic fiut fieri ꝑyma tuũ celon quẽadmodũ toꝛmationẽ vaſoꝛũ fictiliũ ꝑ reuolutionẽ rote figuli. Cum igg deũ ponat omniũ foꝛmabiliũ iſtoꝝ facoo. rem et velut figulũ. Rotã vo celi ponätei inſtrumẽtũ ꝑ qð oĩa iſta foꝛmat aut gene rat neceſſe habẽt intelligerevt dixi qo dici tur. In pᷣncipio creauit deus celũ et terraʒ tanq; vninerſoꝛũ figulus rotam et limuz. Maanifeſtũ em eſt de figulo quia in p⸗ mis habet pꝛouidere ſibi de rota etlimo anteq; pꝛocedere poſſit ad foꝛmationẽ coa inſcunq; vaſoꝝ qᷓ per rotã de limo foꝛma turus eſt. Eſt igitur rota celi ſub pedibtuus creatoꝛis. hoc eſt ſub beneplacito eius vv·· voluat eam pꝛo vt requirit foꝛmatio voſo rum. quemadmodũ rota figuli ſub pedi bus eiuſdem. Et materia illa atq; ipſa ele menta ex illa generata in voluntate eius quemadmodũ lutum obedientiſſimu; in manib⸗ figuli. et huic ſermoni cõcoꝛdare videntur aliqui ſermones pꝛophetarum. Uerũ difficile eſt eis ſermones ꝓpbetarũ qui ſequuntur iſti intellectui ſuo cõuenie/ ter aptare pꝛo eo ꝙ omnia elementa ſub celo eſſe ponunt.et per celum vi pᷣdini ge⸗ nerata fuiſſe et ita nihil aque eſſe vltra lu nam quonia nec vltra aera. Sermo voꝓo phelicus videtur ponere totu celum ante ictu.id ẽ nouẽ celos ceatos fniſſe in me⸗ dio aquaꝝ ⁊ medietatẽ aquarũ ſuꝑ celos eſſe ac remanſiſſe. Lelũ vᷣo qſi natare ſub aguis illis et ſuper aquas infenores, an ſa aũt que eos ad hoc induxit vna vide mobiliſſimum omnium coꝛpoꝛũ que mo⸗ ta ſunt nobis. Quare ſicut illa inſima ita illud ſupꝛemũ. Alia autem cauſa quoniã quies et motus cõtraria ſũt.locus vᷣo dius in ſpera mũdi. inam bee ge⸗ R ꝓpᷣꝰ⁊ ꝓpt bac cauſa datꝰẽ fre naturslit eẽ contrarietas qua opinati ſunt eſſe inter celu iſtud et terram. Lerra autem omniu coꝛpoꝝ imobiliſſima eſt m totum partes enim eius multe ſᷣm totum mouẽtur. Si- cut vna gleba vel vnꝰ mons quemadmno dum apparet in terre motu. Celum vero Mie ſtnngenenan ſgzkooloo- Miſders, Uazceſen Oöünid Ecsii un ( .AN (ſekſteie nhunlian noſteli fhrpuen ltgyculde⸗ ldenminas ſinngtäte nutinn untspii Nrecr Pyonen icgemn ſpkeſpeni lgiile⸗ ſpanrn itrifn miteni ſnen i⸗ egtäit 4 jeniil Gheſennte enn rinn D ic Sicut et quies data eſt ei ſolu ſcoᷣm totũ. Quare motus locus pꝛopus erit exxremꝰ ſiue ſupꝛemꝰ.hoc igit᷑ celu qð ẽ mobiliſſi⸗ mũ oim ſup:emũ naturalit obtinet locũ. Mogdis em omnibus eis viſum ẽ.vt ſicut infima mundi pars.id ẽ terra ᷣm totuʒ ꝑ⸗ petuo tota quieſcit. ita vltima pars mudi ſiue extima tota perpetuo moueat᷑. In ſe quẽtibꝰ autẽ ſaliſfaciã tibi de hoc.⁊ decla rabo celum aliud eẽ quod eſt omniũ celo rũ vltimũ ac ſupᷣmũ. cui nec ẽ motus nec inquietudo aliqua. imo perpetua ſtabi ililita te quietũ atq; firmatũ. Qè ſi qui ſic po nunt ponat celos.nõ alia de cauſa moue ri niſi ꝓpier generationẽ ſeu foꝛmationeʒ generabiliũ ſicut dicunt de rota figuli nõ erit nalture motus huiuſmodi ſed obediẽ lie dei altiſſimi ceſſaturꝰ ex neceſſitate cũ ceſſabunt generauio et coꝛruptio q̃s eẽ ceſ ſaturas ſuo loco patefaciã tibi ꝑ vias pꝛo bationũ ſi deus voluerit et etia ipos mo⸗ tus celoꝝ cefſaturos. Stabilitio decimi celi qdð empireũ vo catur et ſtabilitatis atq; quietis ibpius Tauoniã ꝓphete tanto credidit. pmum gens hebꝛeoꝝ inducta ſi/ gnis et mirabilibus in ꝗbus mil⸗/ ſus eſt vt ei crederet᷑ ab ip̃is et per que eti am humiliato rege egyptioꝝ.⁊ flagellata egypto flagellis.ꝗbus nec dij egypcioꝛuʒ reſiſtere poterunt populũ hebꝛeoꝝ a ſerui ute egypcia liberaret.gens etiam xpᷣiano rũ nõ em̃ minus eidẽ ꝓphete credit.quin etiam magnificentius atq; ſublimiꝰ ð eo ſeniit et ſermones eiu s. Sicut et vere ſůt ſermones reputat dei. ⁊ nephas eẽ cõtra⸗ dicere eis ꝓſeq̃r tibi narrationes eiuſdeʒ Popbbelte ei declarabo veritatẽ in quaʒ lex Vtrxraq; conſentit.Dico igr celũ vltimun ⸗ — — vt pᷣdixi eſt vlira nouem notos ac nomia Los celos ſupeminens eis diſtantia mul/ ta et eſt iſtud celum habitatio ſubſtancia „ nominat infernũ. Quẽadmodũ enim in/ fernus locus ẽ pure ⁊ maxime ⁊ ſoliꝰ mi ſerle. Sic celu illud locus ẽ pure ac maxi⸗ me ſoliuſq; felicitatis. MWanifeſtuũ eſt antẽ tibi per ſe ga indigẽtia eſt pars miſe⸗ nie Ore manifeſtu ẽ in loco illo nihil eẽ in⸗ digẽtie ſicut nihil miſerie. Motrus aũt oĩs Ppter indigentia ẽ ⁊ ſi fuerit localis erit ꝓ ptier indigentiã.loci aut ſitus ꝗ per motuʒ gquent. Quare apud celũ illud omino im iuſmodi motus. Amplit illa ſiue anima ſiue ſit alia ꝓpter hoc que iit vel amat motum eidem vt partes eius iũ q vocãtur angeli ſancti et terra eiꝰ non Excontrariũ ſᷣm totũ ſʒ ſcõm mediũ ſui qð 9 xritij poſnbile Seſte motu. O: ſi dixerit ꝗs am̃ habitatoꝛes celi illiꝰ ſeoꝛſum ſunt ab om ni indigẽtia noõ autẽ ipᷣm celũ ⁊ ꝓpter hoe a ipᷣm idiget renouatioe ſituũ in mouet gqa ipᷣm id nale n partibꝰſuis nõ in ſe totũ.vel qa motaipᷣe pfectio eiꝰ ẽ. Dico quoniã ſermo ipᷣe erro⸗ neus ẽ ᷣmũ ꝗa motu iſto ⁊ ſi acꝗq runt᷑ no ui ſilus ptibꝰ celi ↄtinue ſic auferẽt᷑ ⁊ cõti nue per eundẽ motũ eiſdẽ.pars em̃ q̊ mo venit ad hũc ſitũ videlicet vt ſupemine ret verticibꝰ nr̃is.eodes motu rapit᷑ ⁊ de⸗ pellitur ab eo dẽ ſitu ⁊ ad hũc modũ ſe hʒ de ſingulis ꝑtibꝰ celi illiꝰ. Quare ꝗcꝗd ac quiritur de ſitibus partibꝰ celi per motuʒ illũ circularẽ totũ aufertur eidẽ per ipſum Quicquid igit᷑ confert eis in parte iſta au fert eiſdem. Idem eſt igitur ac ſi nibil per huiuſmodi motuʒ eis acquireretur. Qua re om̃ino eſt eis ſuperfluus et inutilis hu/ ſitus illos acquirant ergo ꝓptercontrari um debet et querere et efficere motui con trariũ.Quia igit per huiuſmodi ammit⸗ tunt ſic acqſitos futus.debet virtus illa ꝓ hibere motum auferentem eoſdem ſitus quare non magis monuebit virtus illa ce/ lumq; quietabit. Amplius. Ant appe- tit celum ſitus illos pꝛopter ſe aut pꝛopter alið. Si ꝓpter ſeipᷣos quieſcet igitur illis acquiſitis.quonia ↄpletum erit deſideriũ eius in ꝑte iſta. Quare ſicut ſꝑ mouet᷑ ita ſo quieſcet ex neceſſitate. Cum ſemper ob tineat ſitus quos per motuʒ acquirit.hoc autem eſt dicere quia in omni hoꝛa ⁊ om ni pũcto obtinet ſitus in ꝑtibꝰ ſuis ad q̊s pꝑ motũ venit.Qſſi dixerit ga ꝓpter aliᷣ querit ſitus huiuſmodi partibꝰ ſuis celuy ̃ᷓ; pꝛopter ipos.Dico gquoniam aut acqſi tis illis acquirit illud aut nõ.Si ſic ceſſat igitur motus acquiſitis ſitibus illis.omĩs enim motus ceſſat acquiſito fine ꝗ ꝑ iᷣm intendebatur. Si autem non acgrit illud vel obtinet acqſitis ſitibꝰ huiuſmõi.ru ſtra igitur intendit ſitus illos ꝓpter illud. Inſuper et errones eſt eius intentio q̃ in tendit per ſilus huiuſmodi acquirere.qð non obtinekeis obtentis. Si vero dixerit gnia motus eſt perfectio quã intẽdit ipᷣm celum. Segꝗtur hunc ſermonẽ ꝙ omniuz perfectibiliũ ipᷣm viliꝛſit et hoc multt pijs Pꝛimũ qm̃ pfectibiliꝰ ĩferioꝛibꝰ id ẽ qͥ ſũt in mũdo nature motꝰvia ẽ ad ꝑfectionẽ. Amplinus. Si virtus 2 Pars pꝛima de vniuerfſ/ſo Nulli autem ẽ pfectio vilioꝛ qᷓ via ſine fi⸗ ne in antũvia eſt. Quare perfectio celi ſm hoc enit vilioꝛ omi perfectione cuiuſcunq; alterius perſectibilis. Secũdo quia cu in⸗ terrogati fuerint ꝓpt᷑ quid moueat celuʒ nõ habent quid reſpondeãaãt. aut eniʒ ſmno uetur pꝛopter motũ et its mouetur vtmo ueatur et ita erit motus cauſa ſuipius. ꝙ ẽ manitfeſtũ impoſſibile.aut reſpondebũt quia mouetur ꝓpter alind. et tuncnõ eſt mo:aↄperfectio illa qua qrit.ſed illud aliõ qð per motũ querit ⁊ ꝓpter quod mouet Non poteſt igit᷑ reſpondere ad hac que⸗ ſtionein ꝓppier quid mouetur celum. Amplius.aut mouet᷑ ꝓpter aliꝗd aut ſibile ſit oẽs reuolutiones cõſumariſcom em̃ poſitionẽ eoꝝ nec numerus ẽ nec finis reuolunionũ celeſtiũ.quare nec conſuma tio. Amp̃. ſcom hoc finis deſideru iſti- us quo mouet celũ infinitus ẽ ⁊ infinibil. et ꝓpter hoc deſideriũ eius ẽ inadimple⸗ bile.Quemadmodũ ſi aliꝗs intẽderet co gitare pecuniam infinitam.ſtulto deſide⸗ rio duceretur et erronea intentiõe.hñ pecu niam infinitam ipum habere impoſſibue eẽt. Si vo intendit vel vnaã aliqua vel ali/ quas determiate illis igit᷑ erplet quieſcet Ampliꝰ.totus motus pᷣteritus iaʒ diſ perit et abſceſſit in nibilũ ergo quaſi me/ nõ.qꝙ ſi mouetur ꝓpter aliquid ergo pꝛo pter motũ vel ꝓpter aliud. Jam aut vtrũ q; deſtruxi tibi et oſtendi.quia nec ꝓpier aliud. Relinatur igit᷑ ißm moueri ꝓpter nihil. id ẽ nullo fine. quare nullo fructu vł vtilitate.fruſtra igitur et vane moueiur. Amp̃. Si motus eſt totus finis quem intendit aut intendit huiuſmodi finem ꝑ viam aliquã aut nõ.Si intendit eũ pervi am aliquã.via autem per qua venitur ad quemcunq; finem non eſt niſi motus.aut mutatio aliqua. quare per motum inten⸗ dit motum.et per motuũ nõ poteſt intede/ re eundem motum.tunc enim idem eẽt fi-/ nis ſibipi et via ad ſeipᷣm. Quare pꝛius et poſterius maiuſq; ⁊ minus ſeipᷣo.Cũ oin C nis finis et maioꝛ et melioꝛ et prioꝛ ſit via ſua.hoc eſt que ducit ad illuʒ. Si vo intẽ de illo alio.et ibi res in infinitus. Am/ pliꝰ. ſi motꝛiſte eſt ſinis vel perfectio quã intendit celũ vltimũ ergo eo acquiſito de bet quieſcere. Qnia igitur ſemꝑ hʒ hũc fi nem. ſeinper debet quieſcere. Ampli⸗ Motus ẽ diſpoſitio nõ permanẽs in par⸗ libus ſuis.imo ẽ ingiter fluens ⁊ nihil eiꝰ totũ ſimulẽ nec poſſibile eſt aliqd illiꝰſta re vł retineri.Quare ſi motus ẽ perfectio celi illius vel finis perfectionem intẽdit et querit.quã retinere nõ poteſt et que exne ceſſitate rota elabitur.ita vt nihil eius reti neri poſſibile ſit. Quis autem erroꝛ intol⸗ lerabilioꝛ inueniri poteſt.qᷓ; perfecnonem querere que ſempꝑ ſit in defequ et fineʒ in quo quieſcere impoſſibile ?. Amp̃. au tem celũ iſtud intendit omnes reuolutio/ nes ſuas que future ſũt ei.aut intẽdit vnã earũ aut qualdã. Si omnes impoſſibile igit ẽ deſgenid eius adimpleri.cuʒ impoſ dietatẽ ſue pfectionis amiſit. Quare rema net impfectũ celũ iſtud.q;tũ ad hoc ꝙ em̃ omino non ẽ pfectio altioꝛ eſſe nõ poteſt. Si lgitur eſt perfectũ celum hmõipfectio ne videlicet que ẽ motus ſolo motu fulu/ ro perfectũ eſt. Si ille etia ſilr oino nõ ẽc re non ẽ pfectũ celi hmõi perfectione niſi per id ꝗqðò nõ ẽ Amp̃. Nihil ẽ motu de Quare nihil ẽ perfectioni ineptius. Qua⸗ liter igr perficit celum qð maniteſtũ eſt in ter coꝛpoꝛa eẽ pfectiſſimũ ßᷣm eos. Am plius. Anima illa q mouet celũ ſ̃m iſtos intendit ei acꝗrere in partibꝰ ſuis qſdam poteſt alios vi ꝗd ergo nõ retinet illos cũ acquiſierit illos. Amp̃.nõ mininten⸗ dit huiuſmoi anima traſterre parles cei a ſitibus quos ei acqꝗrit.qᷓ; adducere illas a. hoc eſt que ducit ad illuʒ. Si vo intẽ ad ipos. Non min? igit intẽdit auferreit dit motũ iſtum per aliũ erit eadẽ queſtio li ſitus illos q; coferre. Quare nõ minus intendit perficere celũ q;tu ad hoc q; pfe⸗ Amõp̃. ſicut idẽ motus rectus ẽ acceſſus ad vnũ loci erre ceſſus ab alio. Sic motus iſte circulart ꝑ tium celi ſimul eſt acqſitio nouoꝛũ ſiituuꝰ et amiſſio quoꝛundãa alairũ equalentium videlicet eoꝛum quos obtinent nunc par tes ille. Quare non plus ẽ perfectio q; de fectio. Amplius. ꝗ vtilitas ẽ partibꝰ c·. li in acquiſitione nouoꝛũ ſituũ.quos obii nebunt poſt pᷣſens nunc Cum em nõ meli oꝛes ſint q; hij quos nuncobiinent nullo modo:ũ eſt eisvtilis acqſitio eon. Quare inutilis ẽ vel celo vel partibus eius motꝰ huius. Amp. aut melioꝛes ſunt qdam de hmoi ſitibpartib“ celi qm̃ alu aliquo mõ aut nõ. Si melioꝛes.debẽt igr partes celi diutius in illis eẽ.q; in alus.hoc aut nõ ẽ verũcũ motus celi cõtinuus ſit ⁊ eq̃⸗ lis. Qè ſi nulio mõ melioꝛes ſuni quideʒ Pkpol⸗ Cticont ficientius cum eius eẽ non fit niſi deficere giunelert i punfon Gkunia lliuil ſgengen e ſafuman ument Gnniipes Uüan häkars ſuneinche ngogen poraupy Grapeinon enngeize unloiin illatan Nrnoas ugi enngkann antorn⸗ alttii migam igtnti Mlchetude Cugnen Uirſtplanns fhoſehn umminte ntecte une N nuneneig urentet nüeusiinet, tig mam ſalots nunmiit sigiithelge monszinet inbiüggit nsanii dnn döinhe⸗ Aiſeit micuntei mnomsſooer Heinonitut tonnn lrnconmnid: mnifti norgeiſt nionin ma rin e gftiunf eiginiten il ceſisad nefi enonziin coꝛum aligbus ex alijs. In nullo igr pꝛo deſt eis mutare eos quod autè nullo mo doꝛũ ꝓdeſt omino vel noxiũ ẽ vel vani Quare mutatio ſituũ ſiue motus c omni no vel noxia celo vel ꝑtibus ſuis vel inuti lis ⁊ fruſtra. Amp. ſi ois ſitus ſunt eꝗ boni celo ⁊ ꝑtibus eius ergo cũ deſerit daʒ et acqꝗrit alios eque bonos amittitvt ſunt uli quos acqrit. pĩde iguur ẽ acſi nõ acqꝗreret. qre fruſtra laboꝛat in acqrendo Aummp.ſi pficitur in aqrendo neceſſe eſt vt depficiatur amittẽdo eq bonos Si em̃ aquiſitio nouoꝝ eſt ꝑfectio eiuſdẽ neceſſe Evt ammiſſio eoꝝ ſit amiſſio pfectiõis. Qi celu euremũ ſiue ſupꝛemũ ncce ẽ elſſe quietiſſimũ. Ecigitur oĩa agregaui hic vt pate facerẽ tibi q molus nõ poteſt eẽ pfectio Et qm̃ quies atʒ ſtabilitas Leſt eẽ ꝑfectio eiuſdẽ vel comes ꝑ⸗ digniè fectioõis quin pfectio becſinis ẽ in quo ꝗ/ elſcit vnũquodq; Motus em fruſtra ẽ vbi nec indigetia nec impfectio ẽ. Manikfe ſtum etia eſt. qꝛ natura no mouet niſi ad id in quo getibile intẽdit ſubiectũ quod mouel et ꝓpter hoc diffinit ab Ariſtotile pᷣncipiũ motus ⁊ quietis per ſe mobilis⁊ cetera.quia etiã ſi vera eet poſitio eoꝛum motus celi nõ eſſet per ſe celi.ſed partiuʒ eiuſdẽ.et hoc eſt qm̃ cuius eſt finis eiuſdẽ eſt ⁊ motus. Quia igitur finis ⁊ perfectio huiuſmodi motus valet renouatio ſutu⸗ um eſt partiũ ipᷣius celi per ſe erit ⁊ motꝰ celi earuʒ ꝑ ſe cũ renouatio ſituũ ſit finis ⁊ perfectio.Econtrario aut didiciſci dici conſueuit a phyloʒophis.Celũ igitur ex⸗ rremũ ſen ſupꝛemũ neceſſe ẽ eſſe quietiſſi mũ ꝓprt vltimitatẽ elõgatiõis ſue ab im perfectione? indigetia. Amp. qualiter creatoꝛ ꝓuidiſſet terre de loco ꝗetis ꝑpe/ tueq; ſtabilitans. et nõ potius celo maxi me vltimo ſed reuqſſet eum in inquietu/ dine ⁊ in inſtabilitate pᷣſernim cũ poſt ra tionẽ vniueſalem futurã quã om̃is lex ꝓ/ minit ibi colocandi fuit oes quibꝰ boni⸗ tas creatoꝛis pᷣparauit felicitatẽ eternã et quos elegit ad illã. Non em̃ poſſit ibi eſſe eis felicitas niſi eoꝝn habitano tam inqe/ la vertigine continue volueret. Woł' ꝗap pe vltimi celi eſſet omni tempeſtate rapi/ dioꝛ quia ⁊ ðquolibet alioꝝ ceſoꝛum hoc manikeſtũ eſt. De ratione vo moꝛtuo: uʒ licit omnis ler ea ſupponat certitudinẽ ti⸗ bi facin loco ſuo. videlicet in capillo ð re⸗ . „ poſito. dico quia con nouanone vniuerſi. De oꝛdine ſiue poſitione empirrei celi ys igr ita determinat: ⁊ poſit: vi Dd dulicer ꝗ celum pꝛimuz creatũ qui etiſſimn ſit ĩ extremo ſubmo vni⸗ ꝛpoꝛei ſeu coska lis lerra vo ex op⸗ ſequẽs eſtvt celũ qd eſt in vltimitate mobilitatis ſit in equali diſta ntia ab illis duobus.hoc e dicere in medio eoꝛũ. Sicut narrat fmo ꝓpheticꝰ fiat fimamentũ in medio aquarũ aquaʒ quippe tota maſiaʒ ſeu molẽ que inter t ram et celũ illud quietiſſimũ creata eſt.⁊ hebꝛei ᷣm ſapiẽtes ⁊ xpᷣiani in rebus diui nalibus ꝓphetates nominatam dirxerũt Quidam aũt etiam terrã ⁊ abyſſum ipßaʒ vocata arbitrati ſunt terra ⁊ aquam quia potẽtialr vtrunq; eoꝛũ erat. Utrun q; em̃ er ea erat generanduũ ⁊ generatũ eſt omi⸗ potentivtute creatoꝛt abyſlum auũt quidã eam dixerunt ꝓpter ꝓfunditatẽ ⁊ confu/ ſionem. Narratio aunt ꝓphenca totuʒ in ſinuat fuiſſe aquãa a terra vſq; ad celũ em pirreũ ⁊ totũ vocat abyſſum que eſt ppᷣa nominatio aquarũ multarn ⁊ in medio hoc aque quã pꝛemultitudie ſuavocauit abyſſum Dic faclũ fuiſſe celuʒ qð vocat firmamentũ De igne vo aere ac genera tionibꝰ eoꝛum nulla videtur penitus face re mentiõʒ liq quidã ex philoʒ ophis he⸗ bꝛeoꝛuũ ſomniaueri per ſpm̃ domini pꝛo⸗ phetam aera intellexiſſe eo ꝙ apud eos poc ẽ in littera hebꝛaica legẽ ꝙ ſpiritu ha beiur ventus taq; ventũ opinaretur eſſe aera motu. Q?è ? quidam eſtimauerunt per tenebꝛas vo vbi dicitur æ tenebꝛe erat ſupꝑ faciam abyſſi voluit intelligere igneʒ elementũ eo ꝙ tenebꝛoſe ſit ignis hmõi Si ẽm luminoſus eſſet videretur vel de noctevel de die cũ totaliter circũdet aera 2 natet ſuꝑ ipᷣm ⁊ ita totũ celuʒ videretur nobis ardere qui ſumꝰin terra. bmõi au tem erroꝛ eſt ex ipᷣo ſermone ꝓhetico ma nikeſt⸗ eſt qm ſecundn hoc dixiſſet pphe⸗ ta quia tenebꝛe erat ſuper ſom domini id eſt ignis ſup aera. Amp̃. firmamentu non eẽt factugin medio aquaꝝ. Si enim eſſet factum in medio ean. Sicutet iße te xtus ꝓphetie dicit pars aquaꝝ eẽt ſub eo ⁊ pars ſupꝛa aer vo ⁊ ignis ex neceſſitate ſunt ſuper oẽs aquas.⁊ erant m ipſum tunc ergo neq; aer neq; ignis ent ſub ar⸗ r “ d Poars pꝛima de vniuerſo. mamento heq iſte aer eẽt veri noĩs ſͦ po tius aqua calefacta Amp. in oꝛdinatiſ ſime locaſſet deꝰ celum in medio aqueꝝ cuũ naturali nobilitate ſupeẽ debeat om/ nibus elemẽtis ⁊ hoc requirit etiã motus eiuſdem circularis ꝗ recto motu exneceſ⸗ ſitate poꝛ eſt atʒ ꝑfectioꝛ. Motus aut ele/ mentonꝝn omniu rectus ẽ ꝓpter hanc diffi⸗ cultatẽ dixit noie aquarũ ꝓphetam vſuʒ fuiſſe equiuoce ⁊ noĩie aquarũ intellectaꝰ fuiſſe totam materiã illam qua facta ẽ ge neratio celoꝝ ⁊ elemẽtoꝛum.Et in hac eꝗ uocatione multi etia ſapientũ chꝛiſtiano/ rum eideʒ ↄcoꝛdat dicẽtes.Cu m em̃ dictũ ab eodẽ ꝓpheta.Cõgregẽtur aque q̃ ſu⸗ per celos ſunt in locũvnum intellexiſe eũ notas nobis aquas q́s maria ↄtinẽt. Cũ vero dixit fiat firmamẽtũ in medio aqua/ rum ⁊ diuidat aquas ab aquis intellexii ſe eum pᷣdictam materiaʒ ⁊ ex media pie eius factos fuiſſe nouẽ celos tanq; ſi dice retur.fiat firmamentũ in medio aquarũ id eſt firmitas ꝙ eſt dicere firmet᷑ mediũ earum firmitate ſcʒ ac ſtabilitate celeſtis foꝛme vt nõ ſubiaceat mutabilitati ⁊ coꝛ ruptioi cui ipᷣa aqua ⁊ inferioꝛa coꝛpa ſub iacent ⁊ intellexerũt aliq firmatione iſtaʒ congela:ioneʒ ⁊ obduranionẽ inſtar chꝛi⸗ ſtalli. alij vo coagulatiõʒ ſimpłr eam no⸗ minauerũt. Sicut qdem ex phyloʒophis hebꝛeoꝝ dixit coagulata eẽ gutta media hoc eſt mediũ aquaruʒ ſiue media pars. Qualiter at hot factũ ſit in ſeqntibꝰdeter minare tentabo. Iterũ autẽ reuertar ad ſtabiliendũ ꝓbanonibꝰ ⁊ declaratioib⸗ alijs pꝛimũ celum qð empireũ vocãt qui de illo loquunt᷑.Dico igitur quia omnls locus qui in mũ do eſt ſiueoim debetur Alicui ex coꝛpoꝛibꝰ pᷣmis quẽadmodum infimꝰ locus ſiug mediꝰ debet terre tãq; ei ꝓpᷣus ⁊ naturãlis ⁊ ꝓpter hoc geſeit in eo quiete ppetua quare ſupᷣmus locus in mundo debetur alicui coꝛpoꝛi tanq; eius biles.celũ alind qetiſſimum.Qt ſi dixerit ꝗs quia totũ celum nonum geſcit pſᷣm ſitũ ⁊ hoc ſᷣ̃m ſe totũ.ſed ꝑtes eius mouentur ꝓbpter acqſitioneʒ ⁊ renou Nionẽ ſiruum quos ptes inꝗrunt naturaliter hmõi ſer⸗ monis erroꝛ facile deſtruit᷑ ſcʒ ꝑ hoc qðᷣ natura partiũ eadem ẽ que ? totius quo libet em celoꝛum excepto foꝛſitan ſtellato ſimpli ẽ hocẽ onomeꝝ hocẽ vni nature in omnib ptibꝰ ſuis. Manikeſtü ig eſt qam̃ naturaliter ꝑtes celoꝛũ nec nouos ſit nec nona loca inqrunt. Sit neq ibi celi. Amp.iſti ſitus non ſunt niſ ſupe minentie directe oppoſitiõis ſuper inferi oꝛa coꝛꝑa.Quare pars cuiuſcũq; ex celis que non excedit latitudin terre nõ habet iſtos ſitus ad terrã. Cetere em̃ partes oẽs declinat ſiue exeut a direda ſuꝑpontiõe ipᷣius.Eodẽmodo ſe habet ⁊ de alis ele⸗ mentis id eſt de igne aere ⁊ aqua Si hoc igitur qrit ad pfectiõʒ ſui naturaliier par tes aut ſeptẽtrionales ⁊ auſtrales eundẽ naturaliter funt oẽs cum ſuis celisr Inꝗ/ ſent igitur naturaliter ſimiles ſuꝑpoſiu⸗ ones oꝛbi terre et ita mutabunt loca ſua vt appꝛopinquent ad media celon ſuo:ũ et ita partes pꝛimi celi ſcilicet noui auſtra les et ſeptentrionales ſcʒ apptopinqua⸗ buut ad ꝑtem eꝗnoctialis circuue ſine eqᷓ⸗ toꝛis diei Quare diſiũpabunt oẽs celi per eandẽviam per quã? nouũ. Amp.ma nifeſtum eſt habitationem beauticando rum hominũ ſeo:ſum e a turbine ⁊ tem peſtate tante rapiditatis. Neceſſe em̃ eſt illam eſſe pacanſſima. Si igr celo in ali collocandi ſunt hoĩes beatiſicaãdi ſen glo rificandi in celo ꝗetiſſimo ac pacatiſſimo c ollocabunt. Manifeſtu igtr ẽ iibi ſi tamẽ noſci ad hoc gloꝛia ſtati illius quia nulla habitatio digna ẽ eis aut ↄueniens illi felicitati niſi celiſtis Coꝛpa enim illoꝝ nicut doceberis in ſeqntibus incõꝑabili⸗ ter maioꝛis erunt gloꝛie qᷓ; aliqð exnouẽ celis noĩatis ⁊ q; aliqua ex ſtellis vel lu⸗ minanioꝰ Qꝛ ſi collocarent in celo laʒ ra pide volubiliiat aut reuoluerent᷑ cuʒ eo ⁊ tunc ingetiſſima eẽt vita eoꝛum aut tur⸗ bnulentiſſima. ſed ⁊ reuolutiõis ipoꝝ im⸗ poſſibile eẽt fructũ aliquẽ aut vtilitatẽ in neniri.aut ſtarent celo illo reuoluto ⁊ tũc ex nccitate tot ſciſſure fierent in coꝛpe celi mund- 1 illliꝰ quot eẽnt ibi coꝛpoꝛa gloꝛiſicãdoꝛum ꝓpus ⁊ naturalis ⁊ ꝓpter boc geſcit ĩieo hon gete ppetua.c igitur vltra nouẽ celos mo pominũu. ip̃i aũt ponũt oẽ celũ inſecabile ⁊impaſſibile. Ampᷣ.cum terra imobilis ſit ⁊ extrema pars mundli id ẽ celum mo⸗ dile ipiq; ponant mundum aĩat eſſe quẽ admodu et plato ponit ipᷣm eſſe animel cuius pes id ẽ inſfimũ immobiliſſimũ eſt caput autẽ mobiliſſimũ.hoc autẽ videiur puerſitas. Amp̃. invno quoq; genere perfectum eſt melius ⁊ pᷣus imperfecto.et non indigẽs indigente.inqntum talia ſuũt Coꝛpus igitur qð non indiget motu neq; . 61. Muntagian aftäne eluseſu Gunnotal. nelannte⸗ rigaſveri ipuſne oganpen gſantefa Gantirt⸗ nin edunlstent ltttn tlstunc glmegens nitfickion ofrüſenon . N boecon ſevuſutt imüislage, loriſß l lzeiſi nnicubus ublan iv⸗ (mnanynuer Wlaigbepe Wnbi nulö lcigen tinederen Aaels ſprtlopſini kiunann ibenkene⸗ Unpgrid niecoei unubilano ſpüsee⸗ eli glnmzadin ſbrſnt ⸗ W esltainn nanmn. gir Nenorſunie ofnösſin MnSiig lehrtient ſebeetdiz Neegetigug o ſinaente suuſtt Gan s elg 4 l unntdene oct Arieürcrb õ Mirdoni. n Kneitnnn eszteihuin didsl Ainis ei ſeitin rit gonriafin — autteutain einuae iinin in oletmut datnmn vt perfectione.neq; vt via ad pfectionem melius eſt atq; pᷣus indigẽte alterutro di ctoꝛum modoꝛu. Que autẽ melioꝛa ac ꝑ⸗ fectioꝛa ſunt pꝛioꝛaq; alus magis ſunt ⁊ dignioꝛa ſunt vt ſint q; illa.Quare ſi ſunt coꝛpoꝛa imꝑfecta indigẽta ⁊ poſterioꝛa erit ex neceſſitate multofoꝛtius celũ quale pᷣdixi tibi vic ꝑfectũ nõ indigens motuj Amp.ſi deus creaſſet hmõi celum q/ le diximus non eſt dubiũ quin multum addidiſſet ꝑfectioni vniuerſi coꝛpoꝛei ſeu coꝛpalis⁊ tunc eſſet ↄpletuʒ in genere ſuo et nullum ei genus operũ deeſlet. Quare manikeſtu eit ſi deeſt ei iſtud incompletũ ipſum eẽ in genere ſuo. Omniũ enim coꝛ poꝛum nobiliſſimũ ac pfectiſſinu? eidem deeſſet. Quemadmodũ etiam mundus elemẽtaris incompletus ⁊ imꝑfectus eẽt ſi ei vel ignis vel aliud ex elementis quat tuoꝛ de eſſet Quia igitur compleuit deus ⁊ perfectũ fect omne ſiue vniuerſum coꝛ poꝛeum neceſſario dedit ei hanc partem nobiliſſima ⁊ que eſt tanq; caput ipſius ⁊ ꝓpter hoc quaſi ſine capiie ipʒ feciſſet ni⸗ n caput iſtud id eſt mẽbꝛum eiuſdẽ nobi liſſimũ in lupꝛemo⁊ quaſi in eiuſdẽ vtice collocaſſʒ. Qè ſi dixerit quis quia ocioſũ eſſet illud celuũ.iam dedi tibi ſuꝑ hoc vna vtilitatẽ ipiꝰ vicʒ habitatiõð iocũdiſſimã hominuũ quibus danda eſt eterna illa fe/ lictas. Aliam vᷣo complementũ ſiue per⸗ fectionem vniuerſi coꝛpoꝛei.Lerciã addu cunt aliqui extheologici ſanctiſq; doctoꝛi bus valetem habitatiõi angeloꝛũ.dicen les celum illud qᷓ; cito creatum eſt ſanctis angelis eſſe repletum. Et hãc reuera dſti⸗ onem difficile determinabilẽ. Si em̃ celu illud locus coꝛpalis eſt repleri non pᷣt niſ coꝛpoꝛeis ſubſtatis. Spuales enim ſub/ ſtanne ſicut et magnitudinẽ coꝛpoꝛalem nõ habent. ſic nec locum replere poſſunt. Amp̃ᷣͥ.quid ad hmòi ſubſtatias deha bitatiõe coꝛpali Sicut em̃ nihil ad coꝛpo ra de habitatiõe ſpuũali. ſic nihil ad ſpi⸗ ritus vel ſpũales ſubſtantias de habita/ nide coꝛpali.Pꝛopt᷑ hmoi mõi raciotina tiões irrident imperiti ſermões ſanctos autenticos et diuinis reuelationibꝰ edi/ tos ⁊ ſcriptos. Ego vo intractatu de hu⸗ iuſmodi ſubſtatijs vic abſtractt inuiſibi libus patefaciã tibi vitatem ſi deus volu⸗ erit. Quarta vero vtilitas celi empirei eſt manifeſtatio gloꝛie ac magnificẽtie crea⸗ oꝛis quemadmodu enim i palatio rega li ex aſſiſtentibus ipſi regi ex multitudine . ac varietate miniſtroꝛuʒ ex oꝛnatu et ap⸗ paratu ipoꝛum nec nõ ex ipſis obſequiis D .H eoꝛundẽ.ex ipſa etiam mirificentia ⁊ de⸗ coꝛe palacu appet magnificentia? gloꝛia ⁹ regis. Sic in iſto celo tanq; regi ſeculoꝛũ pꝛeclaro nobiliſſimoq; palauo dei gloꝛia 2 incogitabiliter cõ ſpicitur.vbi milia miluuũ „ ⸗ð miniſtrant ei ⁊ decies centena miulium aſ ſiſtunt eideʒ. Ubi innumerabiles militũ celeſtium choꝛi laudes eiꝰ ineffabilis cõ⸗ cẽtus ſuauitate reſonant inceſſanter bi ta ntus eſt decoꝛ tanta claritas ⁊ pulchꝛi⸗ tudo.tam ſpecioſus oꝛnatus omniũ⁊ ſin guloꝛũ vt terreni regni gloꝛia qntumlib- incliti atz magnifici modiciſſima ac ſerui/ lis adminiſtratio ad illius ↄꝑationẽ cer niſime appartert. MNota ſolutionẽ q̃ſtiõis ſuꝑius dicte. NUod aũt querunt ꝗd ad ſanctos ngelos ð habitatiõe loci coꝛꝑa⸗/ . MWlis ptineat quãq i ſe ipſis aliqd ſẽ tire poſſint vid quantuũ pertineat ad aias humanas. Que indubitater incoꝛpoꝛee ſunt quantũ inqᷓ; ꝑtineat ad ipas de ha- bitatione ſua incoꝛꝑibus que vtiq; habi/ tacula earũ ſunt. Quãatuʒ diligant ſpecio ſitatem eorum ſanitatẽ ⁊ alias bonas di ſpoſitiões ipſius ⁊ qð eſt ab eis remotiuſ antum diligant domoꝝ etiam coꝛpaliuʒ pulchꝛitudinẽ ⁊ qð vltra eſt atrioꝝ ⁊ oꝛto rum amenitatẽ⁊ qð eſt magis adhuc lon ge ciuitatũ etiam ſuarum magnificentiaʒ 7 amplitudinẽ.⁊qð eſt poſt ola hoc totiꝰ regionis eſtvt etia regni in quibus coꝛpo ra earũ ſunt ſimiles diſpoſiliões.licet ni⸗ hit ſalubꝛitatis afferrant coꝛpoꝛibꝰ ęaruʒ Si hec oĩa attenderẽt ex hac cõparatioõe ad agelos ſactos aliꝗd qð no bilitate atʒ ſqecioſitate celi empirei pertinere nec irri derent nec foꝛſitan mircent᷑ Cũ auteʒ di ligentius vniuerſus coꝛpoꝛeũ cogitauer ⁊ homini compauert inuenies ipm oſtẽ/ ſum in confideratione illius videlicet qa quẽadmodum homo qðò ſpirituali⸗eſt in ipſo hoc habet intimũ hoceſt intus.QOð autem eſt coꝛpoꝛeũ hoc hʒ extra Uidebii mundũu ſiue omne ecõtrario ſe habẽtem habʒ em̃ coꝛsulentioꝛẽ ſui partẽ acvilioꝛẽ intimã ⁊ hec eſt terra. Subtilioꝛẽ vo atʒ nobilioꝛem ⁊ a coꝛpali groſſicie remotio rem hʒ extimã ſiune foꝛinſecaʒ.ac ſi diceret quia mũdus habet coꝛpus ſuum intra et coꝛ exira circundas ipᷣimn coißzs r areluot S / Pars pꝛima de vniuerſo. nens ex omni parte bomo vo coꝛpus bʒ extra ⁊ coꝛ intra minꝰſuo coꝛꝑe pene incõ parabiliter coꝛpus autẽ maius ipᷣo coꝛde econtrario aut ſe hʒ omne ſiue mundus coꝛ em habet maxima partẽ in totalitate ſua iam anit didiciſti quia coꝛ vas ẽ ⁊ rece pratiuũ ꝓpꝛiuʒ et vite⁊ vitaliũ ⁊ etiam ſe des eſt ſeu ſoliũ ipſius anime totũ reſidu um regentis ⁊ aminiſtratis Sic celum vl tima ea que maxima vitalia ſunt in mun do ſeu vniuerſo cõtinere neceſſe ẽ ⁊ eẽ cre aloꝛi ſedem ac ſoliũ vninerſum regẽtis et aminiſtratis. et hie ẽ ſermo qui ſepe apð ꝓphetas legit ex ꝑſona eiuſdẽ.Celum ſe des mea ⁊ in celo ſedes eius ⁊ ꝗqcunq; de gloꝛia eiꝰ ad dignũ locuti ſunt celũ ſedẽ eius eſſe dixerũt ſicut narrat Ariſtotiles in libꝛo cel ⁊ mundi. Sedem aũt indubi tanter neceſſe ẽ eſſe qetam ac ſtabuiſſimã Eſt igitur celum empireu velud amictus ſplendoꝛis totius mundi ⁊ velud tectum pulchꝛitudinis pᷣclari palacij dei ac dña/ toꝛis omniũ ſeculoꝝ.⁊ velud operimẽtuʒ ſpecioſiſſimũ templi ipius qð vtiqʒ totus mundus eſt ⁊ eſt habiaculũ gloꝛie ip̃ins penetrale ac intimũ iuxta qð pꝛedin tibi quia qð extimũ eſt in mundo hoc eſt inti mũ ac nobiliſſimũ in eo deʒ ⁊ alia comꝑa tione velð ſacrariũ eſt in eodẽ templo qð eſt mundus. Sacrariũ inq; continens et recipiens quecunq; in toto vniuerſo ſan⸗ cta vel ſacra ſunt ⁊ dignitate tam nobilis habitaculi digna. ⁊ ipᷣm eſt celuʒ qð celat 2 ↄtinet oĩa ta viſibilia qᷓ; inuiſibilia et ꝓ pter hoc potiſſimũ celi nomie digniſumũ OQi ſenſiſſe videtur qui dicit quia celuʒ ẽ Ptrtinẽtie viſibilium ⁊ inuiſibiliũ iſtud celũ eſt domꝰ dei vberrima a cuius vbertate inebꝛiantur om̃es qui in ea ſuntx de cui⸗ plenitudie a enniſſime atz rariſuũme irroꝛationis in mta regionẽ inferioꝛẽ aſp⸗ git. Ipᷣm eſt ciuitas quã fluminis impetꝰ letiſicat quã toꝛrens voluptatẽ ſpũalis in effabilis replet.iuxfa ſermones ꝓphelaꝝ A quoꝛũ fide ⁊ veritate ſua deo tibi qᷓntis poſſum in nullo recedere. Om̃ autẽ iſtud eſt pᷣmarum ac nohiliſſimarũ ſubſtatiaꝝ habitatio.idẽ at eſt oꝛdo ſubſtantiarũ ꝗ et locoꝝ ſeu habitationũ es um ↄſequẽs Quare celũ illud creandũ fuit inter celos et locus ille pᷣmo creandus inter loca. Amp.ſi mundus eſt velud domus regia habens omnes ſibi congruẽtes officinas In domo aũt regia pᷣncipalis poꝛcio au/ la eſt ſeu palaciũ ⁊ ꝓpter hoc pꝛimo ediſi canda. deinde alie officine tanq; appen⸗ dentes ei et non exiſtentes niſi ꝓpter illã Manifeſtũ autem eſt qa celum iſtud omniũ partium mundi. amplius ẽ aiʒ ca pacius ⁊ ꝓpter hoc aule vel palacij noĩe inter paries mũdi ſolũ dignum.pᷣmo igi⸗ tur edificanduũ fuit ab ipſo rege cuius au⸗ la vel palaciuũ eſt. Deinde alie pantes mũ di tanq; domus iſtius regievarie officine Eo autẽ oꝛdine quo palacia regibꝰ alis edificant᷑. Pꝛimo igr creatũ fuit quantũ fuit de oꝛdine nature. Sʒ vt iam diri ſo⸗ lum creari non potuit qꝛ intra ipᷣm fuiſſet vacuũ ſi ſolum creatum eẽt.quare creata fuit cũ eo terra tanq; ei ↄtraria vti ſequẽ⸗ tibus dicã. Qualiter aut creatũ fuerit iſtð celum vno verbo epedio quia non ꝑ coꝛ ruptionẽ alteriꝰ.alioꝗn iret res ĩ infinitũ iuxta erroꝛem ariſtotuis qui per hocꝓba re intẽdit generationẽ ⁊ coꝛruptionẽ eter⸗ nas eẽ.hoc ẽ non habuiſſe iniciũ.Quare creatũ ſimul fuit ĩ ſua materia ⁊ ſoꝛma id eſt materia eius ⁊ foꝛma ſimul creaie ſunt altera in altera vel ſub altera. Poſt ipᷣm vero⁊ fub ipᷣo ſitu⁊ loco creata ẽ materia alioꝛũ generandonꝝ hoc ẽ celoꝛũ ⁊ duo:ũ elementoꝝ que ſunt ignis ⁊ aer. Uegeta⸗ bilium oĩm et animaliũ ⁊ alioꝛũ genera⸗ bilium hec ergo materia fuit aqua iuita nominotionẽ ꝓpheticaã ⁊ reuera aqua oꝛ um eſt elementoꝝ generationi apiiſſima ita quod ex ea ſola videntur fieni genera liones oẽs vegetabiliũ ſola em̃ coꝛrumpi tur ⁊ conſumit in genratiõe vegetabiliuʒ quodcunq; ⁊ qntecũq; fruges ex agro ali quo generẽtur.terra agri in nulio minui⸗ tur qᷓntitate. Ad hunc modu inuenies et de machinis vegetabilib'ſe habere. qnte cunq; em̃ ſilue ex mõtibus oꝛiant᷑ motes eſt vt quemadmodũ ille pꝛime ſunt inter ſubſtantias ſic habitatio eaꝝ pꝛima inter babitationes oꝛdine nature quare ſicut il le ᷣmo creande fuerũt inter ſubſtantias Sic ⁊ habitatio eaꝝ inter habitationes in nullo per hmõi generationẽ minuunt qð euidentiſſimũ eſt in ſiluis ceſis ⁊ eniaʒ extirpatis. Redeũtibꝰenim illis ꝑ genera tionẽ vel excreſcẽtibus.nõ inuenies inmi⸗ nutam qntitatẽ terre. Inuenies aũtipaʒ manifeſte creſcere quẽadmodũ ſi vas cer te qntitatis terra repleneris ⁊ in eo aliud —2 7 5 plantaueris vel ſeminauerè aqua irrigan tem ſiue pluuialis ſiue alia.maniteſte vi⸗ tira gacammu Kerck n usteronce⸗ 0flintndnien Geeorndetr Megrierain Motorhe umaleuma lni uni⸗ Huuenonin iſtmane mücenae Waiuin Maus Ktnitiniin igfirrinil keancene. Nangni upnchelsn Merdaie e oftaremne Mennesnis . emeſtgreen nundanin; Naentten ſädigmner lsbiſoſeenin Damelem nsfrgennitn roeltanſenyt oaein c vongemöri Rennei ane ernütNrnift etduter Atogrt esi õ ndadtikenii iſaanainuai 1ſoma imud Vi ſbalen urlocoden or hocitcein nnsn mainiialtndd. Utena fulan; bencd tlennns genangion Zwidenm io⸗ iiſoltin igfihinn, 7, e o Fol. debis ſemper coꝛrumpi atq; cõſumi Ter ram aũt creſcere vltra quantitatẽ quã ha⸗ bebat quãdo pꝛimũ ex ea vas repletũ eſt Quare generatiões vegetabilium ? aia liũ qᷓ ex terra fiunt aqne maxime debent᷑ Exaere vero vel igne ſi que fiunt genera⸗ nones pauce atꝗʒ rariſſime fiunt. Appa/ ret iguur nibi ex bijs aquã eſſe omniu ele⸗ mentoꝛum generatiotbus aptiſſimũ ꝓpt᷑ hanc cauſam generatiões celoꝛum aiali⸗ numq; ac vegetabiliuz expoſiturus ꝓphe ta aquã vocauit ↄmunẽ illam maleria ex qua hec omnia generanda erant. Uel ꝗa reuera aqua erat.De qua veriſſime eſt qð parles eius non eẽnt eiuſdeʒ puritat oẽs Cum em̃ pꝛofunditas ean eſſet a terra vſ⸗ q; ad celum empireũ non eſt mirum niſi partes ille que vicinioꝛes erant loco pu⸗ nitatis. 2 remotioꝛes erant a loco feculen tie ⁊ aliene admixtiõis purioꝛes erant eiſ que econtrario ſe habebat. Sicut et in oi ꝓfſunditate aquaꝝ contingit⁊ in aere ipo qui indubitanter purioꝛ atqʒ ſubtilioꝛ eſt cum partibus ſuis a terra ⁊ aquis remo/ tioꝛibus. Debnit etiã idem oꝛdo partium eſſe materie illius in ſubtilitate atqʒ puri⸗ tate qui erat in altitudine ⁊ depᷣſſione.et ꝓpter hoc fecem etſedimen ſeu reſiden⸗ niam alioꝛum elementoꝛũ terram ꝗdem lloʒophi vocauerũt. Amp̃. quia ce um vltimũ puriſſimũ eſt et ab omni fetu lentia remotiſſimũ.terra vero econtrario fetulentiſſima era pᷣma ſincentate remo⸗ tiſſima cũ omnia coꝛpoꝛa in mundo oꝛdi nanſſime poſita ſint cõſequens eſtvt que eſtcompatio medioꝛũ coꝛpoꝝ in elonga/ tione ⁊ ꝓpinquitatẽ ad illa extrema eadẽ fit eoꝛũ adinuicẽ in fetulantia ⁊ puritate ingroſſicie ⁊ ſubtilitate.⁊ eadem ratio eſt in vno illo medio ꝓpter partes ſuas ⁊ in pluribus. Intelligo aũt hic ſic quia eadeʒ debet eẽ comparatio partiuʒ materie illi us ſiue fuerit aqua ſiue aque ſimilis que ⁊ coꝛpoꝝ eo dem oꝛdine in loco partũ il⸗ larum poſitoꝝ. Si quis aũt dixerit ga ce⸗ li non potuerunt fieri de aqua lan ma/ teria aque non fuerit potẽs ſine aqua re/ cipere foꝛma celeſtem. Sermo eius erro/ neus ẽ materia nanq; coꝛpalis pᷣma poſt qᷓ; nudata fuerit a foꝛma ſua coꝛpali potẽ tialitas eſt indeterminate ⁊ infinite.⁊ cõ mũis ad oẽs foꝛmas coꝛpales nec magꝑt abpelensvna Faliam autem in gene ratioibus que fiunt in mudo nature ma⸗ gis recipit quãdoq; vnam qᷓ; aliam ex v/⸗ tute agentis eſt. ⁊ victoꝛia qua expellit foꝛ mam ſibi cõtrariam a materia ⁊ ſuper in duucit ſuã tanq; potens fructꝰ ſuperhmõi materiaã. Ubi vo non eſt agẽs niſi creatoꝛ multo incõparabiliꝰ ſic inducet materie denudate foꝛma qua noluerit ⁊ elegerit. Hihil em̃ eſt potẽtialitas materie vt obſi tat beneplacito creator ⁊ idẽ ſenciendũ ẽ in omni alia natura Nihil em̃ adeo natu rale eſt vnicuiq; nalure vt eſt obedire vo luntati creatoꝛis cũ nibil habeat vnaque qʒ natura niſi qð de volũtate ipᷣius illi da tum eſt ab eo. Non em̃ circa ſe ſed ſibi et ad ſe fecit oĩa creatoꝛ ⁊ ꝓpt᷑ hoc nibil cõ⸗ tra ſe hoc eſt nude rebellet vel rebellare velit aut poſſit naturalłr dedit alicui eoꝛũ De materea empirei ceil. E materiavero hmõi celi pꝛimi ae materijs alioꝝ coꝛpoꝝ merito du bitabit aliquis ⁊ fuit qdem quẽ hebꝛei re putãt philoʒ ophũ ꝗ dixiu qð de de ſplẽ doꝛe pallij ſui fecit celum terrã vero deni⸗ ue que erat ſub thꝛono eius. Et q ſapiẽs apud hebꝛeos reputatus ẽ. Cũ iuxta pla num ſuu ſermo iſte manitfeſte errone⸗ ſit ggem ex alijs eon philozophis nõ aliud em̃ intellexiſſe in iermone iſto expoſuit ni ſi qð per eum aliã fuiſſe materiã celi aliaʒ vo lerre inſinuare voluit ꝑ ſermonẽ illuʒ Mira bile autẽ valde eſt q cum ponant materiã pᷣmatiuã vniuſcuiuſq; coꝛꝑis ab omni foꝛma coꝛpoꝛea ſeu coꝛpali in ſe ipᷣa nudiſſimã cum groſſicies ⁊ ſubtilitas et qᷓ cunq; alia hmõi ſunt foꝛme coꝛꝑales ſint ãre maniteſtũ eſt quia de materia nõ poſ ſunt dici niſi ver modũ potẽtie aut potẽti alitatt aut vtrunqʒ contrarioꝝ cũ contra ria circa idem ᷣm naturꝗ ſolũmodo fieri habeãt Dicit ex materi ria ?egr fiat vel ſic coꝛ pus ſubtile vel mobile celeſte an terrenũ ſiue alterius modi foꝛme ſoli debetur vel maxime.Quia igr placuit creatoꝛi celũ pᷣ mum non ſolũ oꝛdine ⁊ poſitiõe ſine ſitu pꝛimũ facere ſed etiã nobilitate ⁊ alijs p fectionibus ipᷣm ꝑficere decoꝛare⁊ oꝛnare ita vt peminentia pfectionũ ⁊ oꝛnatus oĩ bus intuerivalentibꝰ? appeat decus omni um coꝛpoꝝ mundanoꝝ ⁊ mundi ipᷣius ca put ſplendoꝛe mirabili redimitũ atq; eoꝛ ruſcum. Et ſupꝛadixi tibi vel coꝛ eiuſdem vbtectum. Hec oia potius per ipam nobi litatem foꝛme celo vel fecit vel dedit crea Dd iij nobiliſſimi an cõmunis ſit.i.ſilis * Deaars pꝛima de vniuerſo. toꝛ qᷓ; per naturã ipſius Materie igitur ei dem debetur omnis eius ꝑfectio atq; no bilitas. hoc auteʒ non ex oppoſito ſed tä⸗ qᷓ; ex incidenii diri in hoc loco qm̃ de na⸗ turis celoꝛum nõ eſt intentionis mee di⸗ ſputare in hoc capitulo. Neruʒ ꝓpier va⸗ niſſimas opiniões hominũ quibus ſom/ pniant de materia pᷣma coꝛpoꝛum feci re/ memoꝛationẽ hanc de materia pꝛimi celi ⁊ vt appareat tibi quoniã non leuitate in tellectus ita locutꝰ ſum de pꝛimo celo hba bet ex alibi perſcrutate inueſtigatis acde claratis que oſtendent tibi loco ſuo. qm̃ incepi ex incidenti expone⸗ rtre narrationẽ ꝓpheticã exitu vni⸗ erſi coꝛpoꝛei ſiue coꝛꝑalis a crea⸗ tum ſiue celum continẽs nouem celos fa/ ctum eẽ in medio aquarũ ⁊ diuidere aq̃s ab aquis hoc eſt abyſſum implentẽ totaʒ⸗ cõcauitatem celi empirei vſq; ad terram. Dico igilur in pᷣmis quia celum hmõi ibi factum eſt vbi ⁊ eſt. Non em̃ fieri potuit alibi. Si enim alibi factum eſſe non eſſet tranſiatum ad locum in quo eſt niſi pmo tum localem.hmõi autem motus eſſet ex neceſſitate vel circulart vel rectus. Lu at iam nouiſti quia motu circulari nõ receſ⸗ ſiſſet aloco ſuo Si em receſſiſſet mutaſſet centrũ circa qo peius nouebatur ⁊ ita nõ eſſet ei naturale mediu centrum illð ⁊ ha buiſſet ſᷣm hoc infinita media motus eiꝰ cũ inter quelibet duo puncta in linea ſint infinita.Quare inter centrũ qð eſt modo medium motus ip̃ius ⁊ pꝛimum centruʒ eius eſſent infinita puncta. quoꝝ quodli⸗ bet ſuiſſet mediũ motus illius circularis per quẽ veniſſet ad locũ in quo modo eſt ⁊ motus ille eſſe ſicut motus rotaꝝ curru um aut quadrigàn qui molus lõge a na⸗ tura celoꝛum. Amp. ſi non fuii factum in aquis illis ſiue in abyſſo illa ſed extra eſſet ergo factum vel in celo empireo vel in vacuo extra ipᷣm. Jam autem declara/ nilibi in eis que pᷣceſſerunt ꝗa nõ eſt poſ⸗ ſibile nec vnq; fuit coꝛpus aliquod eẽ ex⸗ tra ſperam vitima mũdi in vacuo. In em pireo vero celo manifeſtũ &t ip̃ʒʒ non ſuiſ ſe creatum ꝗa reliquiſſet vacuũ in illo cuʒ nibil motum eſt motu quo puenit ad lo⸗ cum vb „ 4 lo empireo et difipationẽ eius incredibi lem cum ſit groſſioꝛis ſubſtantie. Ma NQNQN firmamẽtũ factũ fuit in medio aqᷓ toꝛe ꝓſequar ⁊ declarabo tibi fimamen eſt ? feciſſer ſciſſura exiens de ce⸗ nifeſtu igitur eſt im fui ſe creatum intra empireuʒ ⁊? ꝓpter hec merita aqs ſiue in aquis. Non inconuenieter aut neq; mu tum abuſiue dicitur creatum in medio a⸗ quarum qð in ipſis aquis vel intra aqs creatum eſt licet non in loco equaliter di⸗ ſtante ab extremitatibus aquarum. Amplius. cum inter duo exrrema quietil ſima medium ſit vtpote coꝛpus extrema mobilitatis ⁊ iterum medium vt inter ex⸗ trema quoꝛum alterum ẽ invltimitaie pu ritatis coꝛpoꝛalis ſecundũ naturam alte⸗ ram in vltimitate feculentie alterum invl timitate ſubtilitatſ Alten ĩ vltimitate groſ ſicie coꝛꝑalis et inſuꝑ alterũ in vltmitatei ferioꝛitatè alten in vltimitate ſublimitat? local.Creatoꝛ aut et natura qᷓ tota eiꝰsma giſterio imperioq; regit oꝛdinat loca coꝛ poꝛibꝰ ad ꝓpo:niõʒ er ſilitudinẽ naturalẽ. Dꝛdinatum igitur eſt firmamentũ in me dio coꝛpoꝛum excremoꝝ in mundo quare in med io mundi hoc eſt in medio ſpacio qð eſt inter celum empireũ ⁊ terra. Quia igitur hoc medium erat medium aquaꝝ ſicut ſupꝛa patefeci tibi. In eodem auteʒ loco eſt vbi et ſacium fuit.factũ igitur fuit in medio aquarum. Nota que ſit vtilitas aquaꝝ que ſunt jdqJ dquis aut querat de aquis que ſuper iſtos nouem celos reman⸗ By videntur ibi eſſe Superuacue enim ibi eſ ſent Ego autem in pᷣmis reſpondebo tibi quia cum tanta multitudo piſcium gene⸗ rata ſit ex aquis ipſi non dicunt aquas re ſiduas ocioſas eſſe. Manifehu enim eſt quia non om̃s aque coꝛrupte ſunt vel conſumpte in generationibꝰ piſciuʒ. ymo maio: pars earum reſtai.nec tamen in vl timo dicit eam aliquis aut ſuperuacuam OQ ſi dixerit quis quaſi tole aque conſu mentur in genera:ionibꝰ piſcium fruſtra generarẽtur ex eis piſces quia piſces ſiue aqua eſſe vel viuere non poſſunt rectevti qʒ; dicit. Sicut cur non eſt veriſimile iſᷣm eſſe celoꝛum conſeruari in aquis cũ ſimi- liter ex aquis generati ſint apparet igilur vna vtilitas aquarum que reieruate ſunt ambinut celum continẽs nouem ceios aparte ſuperioꝛi videlicet qðᷣ in eis ⁊ per eas ſaluatur ſeu conferuatur eſſe celoꝛuz qui ex eis generati ſunt quẽadmodumin ſerunt quas firmamentuʒ diuiſit ab eis que ſub celis erant et dicant qa nõ ſtister⸗ geres et gyinionieor llsperone ſetpintſun Upbrlols sichen pproeselen Cuncu lenf benenigarg cdcuntn ben nn Cenmt funkniatt kukmnrien nipſuten lefononrn Enpeanenn: Uheicisein mumin Gironche ſdegunn pelunlln ſbielapan gi ſomob oisdinin Mz hse liusnan ſcan nas 9 Cualotgpn windwcpt sa ſainti⸗ kimin wattlnen ugane Mkigiel ſitminfige iinſts nitnnebe üirii futhinde igeze rdi,⸗ D iſe iaginn mid Nuintareſfth unatmaqout egt odina eflindinene t fnnanenti normnmundn Nekmnmecang mpueü en nGRMeäntt ni. Jeotn unfun Cie . Nülis40, n. nitcren Nen s onen sfMNX. Aselu —R nönitnihi fractio em̃ in quantaſcũq; ⁊ quoſcũq; ns aquis ? per aquas conſeruatũ eſſe piſciñ gquoſcũ⸗ nucias fiat non mutat ſubſtatiam. Eodeʒ gex eis generati ſut. Et ↄcoꝛdat iſta ratio opinioni eoꝝ ꝗ dixerunt celos eſſe exags illis per congelauonẽ earum vehementiſ ſimam ⁊? obduranonẽ foꝛtiſſimam inſtar criſtalli. Unde et criſtalline ſubſtatie eos eſſe opinati ſunt. Uerum lõge nobilioꝛis atq; ſubtilioꝛis quoniã ſit criſtallus terre ſtris qui apud nos inuenitur hmõi enim homines attendentes groſſa coꝛpa motu calefieri apud nos ſicut⁊ ſubtiliavidebãt per euudem frigidari putauerũt tanta ve hementia atq; cõtinuitate motus coꝛpo/ ra celoꝛum eouſqʒ caleſieri.vt neceſſe ha⸗ bperent vel nimia deſiccatione frangi vel vehementia caioꝝ diſſolui niſi ꝑ contra/ rium hmòi calefactiõi occurreretur.qua/ re ad hoc viſe ſunt eis vtiles aque ille ſu/ perioꝛes vt adoꝛem hmõi temperent.hic auteʒ ſermo vanus eſt quoniã per hmõi temperamentũ aquarum non occurre/ tur periculis inferioꝛũ celoꝛum pꝛeſertim cum tanta ſit ꝓfunditas id eſt ſpiſſitudo celi noui.qð infrigidatio illavel tempera tio aquarum nõ poſſet penetrare vſq; ad medium illius. Pꝛopter hoc reſpõdebo tibi alia via ſuper hmõi qſtione ⁊ dicta quia ſermo hmõi quo celoꝛum aliquod vel oẽs dicti ſunt criſtalline ſubſtantie p⸗ pterea dictus eſt ga caloꝛ hmõi valet cri⸗ ſtallinus 'm opinionẽ vulgarẽ apparere videtur in eis. Simixr ⁊ ſpere apparere vi detur caloꝛ ſaphireus in eiſdẽ vel iacincti nus ſicut dixit ꝓphetarũ pᷣmus in ſecũdo libꝛo legis hebꝛeoꝝ qꝛ valet ſubter deum ilrael erat q̃ſi opus lapidis ʒaphiri q̃ſi ce/ lum tñ ſerenũ eſt. Impoſſibile aũt videt᷑ vt vere criſtalline ſubſtatie ſit aliqð celoꝝ ⁊ per cõgelationẽ ex medio aquarũ gene ratio.Congelari em̃ non videt᷑ aqua niſi ex vehemẽtia frigiditati neq; ↄgelatio ali ud eſt qm̃ exceſſus frigiditatt ſicut didici/ ſti in ſciẽtia metheroꝝ. Qualr autem con gelatũ fuit mediũ aquarũ extremitatibꝰ remanẽetibꝰin nature ſue tꝑantia pᷣſertim cũ ſuperioꝛes ptes omnium aquarũ pᷣus ogelentur qre ſuperioꝛ pars aquaꝝ pꝛiuſ cõ gelari debnit. Amp. criſtallina fub . ſtantia plus eſt terreſtris q; aquea. Sub ſtantia em criſtalli ⁊ oim gemmaꝝ nõ eſt niſi cinis vehe iſi cinis vebemẽtia caloꝛis reſolutꝰ ſeu liquefactus ⁊ poſtmodũ congelatus.QOꝛ aüt einis ſit ſubſtatia pmõi coꝛpoꝝ appa ret ex cofradione ⁊ cõtritione ipoꝝ..on ꝗppe ẽ ſubſtãtia totiꝰ ⁊ duan medietatũ ipaꝝ totius inq; qð eſt omiomenꝝ id ẽ vni us nature per totum quẽadmodũ eadeʒ eſt ſubſtantia.alicuiꝰ maſſe auree ⁊ dua rum medietatũ eius. Silr ⁊ quattuoꝛ ca/ ractarum ipᷣius ⁊ ita in infinitũ. Cum aũt multis concerner criſtallum vel ex gẽmis quamcũq; alijs apparebit tibi manifeſte totus aceruus minicioꝝ cinis eſſe Quare manitfeſtũ eſt ſubſtantiam criſtalli velud cinerem eẽ.hmõi autem exempluʒ mani⸗ feſtum eſt in vitro ⁊ experiẽtia aſſidua de eodem. Amp.ſi ſubſtantia celoꝝ eſſet moõi in infinitum eẽt ponderoſioꝛ qᷓ; to⸗ ta terra.quare nec ſuper ignem nec ſuper aera ſtare poſſer. Amp̃ᷣ.ipſa aqua nõᷣ poſſet ibi ſtare ſuper ignem ſcʒ ⁊ aera.qn to minus ergo criſtallus. Amp. cum ignis impleat totã concauitateʒ celi luna⸗ rum vſq; ad aera qũo ſtabit contiguum tanto igni celum lune.Si criſtallina ẽ eiꝰ ſubſtantia.licet autẽ non ſit pꝛeſentt inten tionisvt pᷣdixi de natur celon.hoc lamen ad pꝛeſens hic dico qꝛ ꝓpter ſimilitudinẽ apparitionis dictum eſt ?⁊ ꝓpter paruita⸗ te viſus ⁊ inſuper pꝛopter ſtabilitatem et ſoliditatem ipᷣius ſub ſtatie celoꝝ. Eſt em̃ foꝛtiſſime ſubſtatie criſtallꝰ ac difficilimꝰ ad ſecãdũ nec nõ ad li qfaciendũ.ſicut di ſcere potes ab hüs qu i oꝑpantur in gem/ mis. Senſu etiaʒ hec ex periri àtidie licet Sicut ⁊ hmõi ſtabilitionẽ:eu ſolidatiõʒ congelationẽ vocari intelligo a pꝛudenti bus qui hoc dixerunt. Manikeſtũ eſt igr foꝛmã celoꝝ qm̃ mediuʒ aquan in ma teria ſua ſuſcepit a creatore foꝛmãa eſſe pꝛe rer foꝛmas q̃ttuoꝛ elemẽtoꝝ.⁊ ex omniuʒ elementoꝝ ? ꝓpter hoegon e caloꝛe vel frigiditate.⁊ Iõ non eſt timẽdũ 5 on ẽ paſſibilis a celis de particu lio ↄfractionis ac diſſolu⸗ tionis. Reuertar aũt ad rñũdendũ adeaʒ queſtionem qm ꝓponut de aquis que di cuntur ſuꝑ ceios remanſſiſſe.⁊ repetã qðᷣ dixi ga non eſt neceſſe qð in generatione quoꝛ:ũcunq; coꝛpoꝛũ tota conſumat ma⸗ teria ex qua generant. Sicut oſtendi tibi de piſcibꝰ ſubea quos ⁊ ſub quibus mul ta copia aquarũ remanet poſt generatio nem ipᷣoꝛum nec tamẽ inutilitervel ocioſe Amp̃.nullꝰ huiuſmõi hominũ mira⸗ tur vel abhorret. ignem eſle ſub aquis etiam ſub lexra ſicut appatet ex locis bal Dod iij Pars pꝛima de vniuerſo. neoꝛum naturaliũ ⁊? etiam ex inundatio nibus ⁊ quaſi diluuijs ignis d erumpunt ex tribꝰmoõtibus videlicet vulcano ethna atq; chymera. Cur igitur adeo mirantur aquas eſſe ſuper celos.non em magis eſt boc circa naturã q; ignem eſſe ſub aquis gut terris. Deſtructio erroꝛum quoꝛundam. VUogd aũ aliquibꝰ viſum eſt aq̃s illas ſuperceleſtes ibi reſeruatas eſſe pꝛo pter diluuiũ qð tunc erat futurum ⁊ pꝛopter irrogatiões pluuiatũ que inde deſcendũt nullomodo poſſibi⸗ le videtur. Pꝛimuũ quia pꝛopter ſoliditatẽ celoꝛum nullomodo poſſent huc deſcen⸗ dere niſi vel noue vie⁊ aꝑture eis in celis fierent vel veteres aperirent ⁊ boc etiam quibuſdãaã viſum eſt ꝙ apture ⁊ vie in ce⸗ lis ſunt ad deſcenſũ aquan⁊vocauert eaſ chataractas celi de ꝗbꝰ dicit ꝓpheta he⸗ bꝛeoꝛuʒ quia inundatione dilunij chata⸗ racte celi aperte lunt ꝓpter quod ⁊ pluit quadraginta diebꝰ ⁊ qᷓdraginta noctibꝰ luꝑ vniuerſam faciem terre.O⁊ ſi verũ eſ⸗ ſet iuxta ſermonẽ iſtum cuʒ ex omni parte celi deſcenderet plnuia ſuꝑ terram ex om ni parte ex necefſitate apertu fuiſſet celuʒ Uenti em̃ contrarij non poſſent tot ⁊ tati illa ꝑflarre aera vt aquas per ip̃ᷣm beſcẽ/ dẽtes ſic diſpergerẽt atʒ diuiderent ſuper terrã. Amp̃. generatio pluuiarũ notil- ſima ẽ quia ex nubibus fil per frigiditatẽ coagulantẽ eas in aquà quẽadmodũ eti⸗ am in niuẽ. Mirabile aũt ẽ ꝙ non codeʒ erroꝛe dixerunt niues ⁊ grandines ex illis aquis deſcendere ſicut ⁊ pluuias cum lã⸗ tam videamꝰ copiã niuiu fieri. Amp̃. in qbꝰꝑtibaceli dicẽt eẽ cataractas hmoi ⁊ qualia hoſtia qualeſue ſeras dicẽt ha bere chataractas hmõi quibus qñq; ob⸗ cludantur qñq; aperiant. Ampli. in mille annoꝝ ſpacio et etiã in amplioꝛi nõ poſſent aque iſte deſcende re oeſuꝑ nouẽ celos ſicut declaratũ eſt in libꝛo de ꝓfun ditatibus celoꝛum. Multũ igitur alonge opoꝛteꝛet creatoꝛẽ aperire catharactas ce li anteq; plueret ſuper reng⸗ Aimß. in quibuſdam regionibus n alia multa que adducere poſſem hic nõ⸗ dum intelligo ꝓphetam hebreoꝝ chata⸗ ractas celi vocaſſe niñ pꝑtes ille celi q ge- neratiue ſunt pluuiarum ⁊ inundanonui b 1 hq; pluit et in quibuſdam ſepiſſime pluit ꝓpter hocet aquarum quales ſunt ſigna aquatica vt cancer ⁊ piſces. Similiter pliades etonõ de ſtellis vero mars venus ⁊ luna qð vr aſtrologi in libꝛis ſuis ſcpᷣſerunt ⁊ experi/ mentatoꝛes aſtronomie ſe dicunt erperiẽ lia comperiſſe. Catharacte ergo hmoi tic aperte intelligunt᷑ cũ cauſe hmõi ad iſtas operatiões pluuiaꝝ ſcð ⁊ inundationem aquarum nutu creatoꝛis laxate ſunta etiã confirmate. Si quis aũt eouſqʒ deſipiat vt ex vbis ꝓphetaꝝ hoe aſtruere velit vicʒ qð aque hmõi ſuper dictos celos repoſi⸗ te ſint quaſi in heſauris vt cuʒ fnerit be/ neplacitum creatoꝛis vtatur eis ad pluui as ⁊ diluuioꝝ inundationes pꝛo eo ꝙ di ctum⁊ a quo dã ex ꝓphetis de eo pona in theſauris abyſſos non effugiet quin ides opoꝛteat eum dicere de niuibus ⁊ grandi nibus⁊ hoc qm̃ in ſermonibus ſancus ex perlona ipᷣius crea toꝛis legitur. Nunꝗd ingreſſus es theſauros niuis aut iheſau/ ros grandinis aſpexiſti que pᷣparaui mi⸗ hi in die pugne ⁊ belli. Eodem etiã erroꝛe videt᷑ debere dicere creatoꝛ fructus ⁊ gra na non per generationẽ facere ſed magis de thelauris educere vel emittere ⁊ deue niet erroꝛ iſte vſq; ad ventos qm̃ quidem ex pꝛophetis dixit qui educet ventos de theſauris ſuis, um manifeſtũ ſit ventos non eſſe omnino niſi eum fiuit. Reuertax igitur ad id in quo eram ⁊ dicam quoniã aque qᷓ ſuper celos nouem ſunt nõ ſunt ibi in foꝛma aquarum que apud nos ſut Sed ex eis regio illa que celo empireo cir cumtegitur ſic facta eſt vt ſit amena? ſalu bꝛis ⁊ per omnẽ modum apta habitatio gloꝛificadis hoibꝰ ↄueniẽſq; vite immoꝛ talitati ⁊ ipaſſibilitati eoꝛũde Sic ꝗbuſda ſoꝛte videat Tu eĩ nõ ignoꝛas qð piſcesi ags viuunt ⁊ in aere viuere nõ pñt. Sed in a qua eſt vita eoꝛum atq; ſaluatio.Ecoõ trario autem ſe habet in hominibꝰꝗnon poſſunt viuere in a quis. Sed in aere ſo⸗ lumodo.Sic neceſſe eſt regiõem ſuperio rum aquarũ ſic pᷣparatam eſſe ⁊ aptata⸗ pꝛout requirit ſalubꝛitas immoꝛtalitalis incoꝛruptionis future poſt rationẽ moꝛ tuoꝝ cõueniẽtius em̃ videtur vt ſit regio illa ſiue habitatio hominũ beatitudine il la futura gloꝛiſicandoꝛum qᷓ; ipſa ſubſta/ tia celi empirei vt quidam fo:ſitan opinãa tur/Eius em̃ ſoliditatis eſt celũ empirenz vt ſpiratiõi ⁊ reſpiratiõi deſeruirenõ poſ ſu Quare ſi ſpira hitz reſpirabit in illa vv AAhitanal gbeniuei ſüenercai Ninonien Noplusu Pleicelina .Ouperen lostey⸗ Apius Huncitone⸗ uuotiumnne oltmmä. Misane artr Hincuupegne Albeſinanet Milsitozgee oerguundes ſtllusnwoie gcnanlen ſeppens Nergadun ſonſedeg Gcknr Misgenm rlenua mmmphoben Puriolan Kechudeee fmntienon Gekteie näͤnn mma kan Ackalgn ſmmetlunin nlhbuun ſückfgtird ſcdeidens Werilrn ickroa tngtnce aunlaor⸗ ſinnafne llatelelnn Gncn ei⸗ ſolhgen latee — =2 — erhigg Sunsif nsſcſen dwiekdn, nanſebrüi ſc tint Z seileiil rboainn Nardichscen iunsſichin Nsaizn atttn appbeusNe uues er 1deh onan dchecmniraee Weninortin (inmiitn am u osri ann Nn olecrunch acrnisn/ – tnnenit/ wunnit gbanbonn acs iln⸗ ſeck inc, pnun cſ i, Ubius nulnit ſthe⸗ 4 — = — 1 = = Fo. ta beatitudinis ab hominibꝰ habitatio ilta inter celũ nonũ: empireum ſola oue niens vi detur ſtatui beatitudini illius. Amplius.pulchꝛitudo illa ⁊ ſolendoꝛ em pirei celi magis digna eſt cõſpici q; calca ri. Zuper empireum autẽ celum non eſt locus ⁊ pꝛopter hoc neq; habitatio. Amplius. cii celum illud tectum ſit totius mundi non cõuenit vt ſubſit pedibus ha bitantium ymo potius debet patere aſpe ctibus eoꝛum ⁊ ſupereminere capitibus. Quare manifeſtum eſt aquas illas vel iam verſas eſſe incoꝛpus quale dixi vel ſaltem eo tempoꝛe.vertendas quo homi nes beatificandi in ſublime beatitudinis tranſferendi ſunt. Canto autem maio:is puritatis coꝛpus eſt qð ex illis factum eſt vel pꝛedicto tẽpoꝛe faciendum 5. alia ele⸗ mẽta quato aque ille purioꝛes fuiſſe alis aquis eſtimande ſunt.Quapꝛopter lõge purius iſto aere quem in habitamus⁊ in ſuper quanto coꝛpoꝛa noſtra in ſtatu glo rie illius nobilioꝛi habitanõe digna erüũt quoniam ſunt in ſtatu moꝛtalitatis et mi ſerie pꝛeſentis.Si quis autem quera: ꝓ/ pier quid tacuit de vtilitate aquarum illa rum vel de generatione que de eis vel fa cta eſt iam vel facienda. Reſpondeo ti⸗ bi quia genti hebꝛeoꝛum ſic loqui debuit lex ⁊ legiſiatoꝛ.vt et intellegere poſſent et crederẽt narratiõibus illius. Non em̃ ſo/ lummo do bꝛeuis erant intelligentie ymo innutriti ydolatris ⁊ imbuti erroꝛibꝰ ꝓ⸗ pler qð nec de creatione angeloꝝ nec de rſurrectiõe moꝛtuoꝝ nec de multè alijs ſe cretis mentionẽ eis expᷣſſam facerevoluit. facilimi em̃ erat ea repellere que nõ intel ligerent aut caperẽt ꝓpter quod inſonuit illud antiquum ꝓnerbium apud eos lo⸗ cuta eſt lexr lingua hominũ.Utrum auteʒ vapo:a biliter ſint ſuſpẽſe aque ille tanq; in nubibus aut alijs vapoꝛibus qſtionẽ? quidẽ faciũt. Tu vo ſcito quia iſti coguũt᷑ ponere idem eſſe aquam ⁊ nubem reſolu lam ex illa ⁊ tandẽ idem eẽ aquã et aera. Quẽadmodum cera indurata ⁊ emolita idem ⁊ tandem liquefacta in quãtumlibʒ raꝛum liquoꝛẽ idem erit ex neceſſitate qd indurata ᷣm eos.Similiter glacies ⁊ ad ex ea reſoluta Quapꝛopier non erunt ſe/ cundum veritatem duo elementa aer et aqua ymo eruntonum ſubiecto ſed differ rent.ſcut exemplificaui tibi de cera lique laca et indurata. Amplius. ſecudum eos eſſet calo: vel in celo nono velſupeia ipſum. Reſolutio enim ⁊ euapoꝛatio aq⸗ rum nõ fit niſi operatione caloꝛum Hant autem opinionem videntur ſequi duo in conuẽientia. Pꝛimũ quia neceſſe eſſ̊ß mo ueri vel alios celos in deoꝛſum. quoniaʒ aque vapoꝛabiliter rarefacte maioꝛem lo cum erx neceſſitate requirunt qᷓ; in liqui⸗ ditate ſua naturali. Quare neceſſe eſſet vt pꝛopter huinſmõi rarefactionẽ ampli/ aretur locus earum.⁊ hoc non poſſet eſſe niſi per motum celoꝛum quem dixi. Alið autem conueniens eſt ꝙ poſtq gene⸗ ratio nubium ſit ibi per caloꝛem reſoluen tem aquas neceſſe eſt vt per elongationẽ ab huiuſmõi caloꝛe fiat coagulatio nubi um ⁊ ita plunia vel nixvel grado. Am pliꝰ.vnde ⁊ in quo coꝛpoꝛe eſſet caloꝛ hu/ iuſmodi nec fugere poteſt quanumcũqʒ vanus ſomniatoꝛ. Ex hijs igitur omni⸗ bus aue pꝛemiſſi tibi collige declaratiões ſingularum partium ꝓphetice iſtius nar rationis ⁊ ego abꝛeuiabo tibi expoſitio⸗ nem ſuper eadem. Dico igitur qð in pᷣnci pio creauit deus celum ⁊ terram et intel⸗ ligo tribus modis qð dixi in pꝛincipio. Hoꝛum pꝛimus eſt vt referatur ad creati onem qð dixit. In pᷣncipio quaſi dictum eſſet pꝛimum creauit qð eſt dicere anteq; faceret anteq;ᷓ oꝛnaret creauit inq; in ſba celum ⁊ terram facturus poſtmodum ea dem id eſt faciem perfectio n is ⁊ decoꝛis eiuſdẽ daturus facere em eſt faciẽ dare. hoc maniteſtũ ẽ ex ipſo plano littere. Se quitur em̃ in ſermone eiuſdẽ phete qga benedixit deus diei ſeptimo ⁊ ſanctiſica⸗ nit eũ qꝛ in eo ceſſauerat ab om̃i opere qdᷣ creauit vt faceret. ac ſi diceret qð creauiti ſubſtatia vt poſtmodũ faceret illud.i.fa⸗ ciem ei pfectonis ⁊ decoꝛis dando cõple ret. In ſumma aut ho &ſt intellectus. In pncipio creauit deus ⁊ cetera.i.in oꝑpibui eius pᷣmo eſt creatio.ſcõa ſactio.tercia oꝛ natus.qᷓta ꝓpagatio. Secũdus modus eſt in pᷣncipio id eſt anteq; currerent iſte quas qͥtidie videmꝰ generatiões ⁊ ꝓpa⸗ gationes creaturaꝝ.⁊? hoc idẽ dignũ ⁊ iu⸗ ſtum fuit. vt pᷣus crea rent illa ex qbus⁊ ꝑ qᷓ alia poſtne dũ generarent.Tacet autẽ de creatione aque.quoniam non erat ꝑ/ manſura in ſtatu ſua creationis neq; qqn tum ad ſubſtantiam etiam ꝓ maioꝛi ſui parte ad minꝰ cũ ex ea generadi eẽnt celi nouẽ et piſces oia q; reptilia gatica. Dilx —— Pars pꝛima de vniuerſo. et volatilia foꝛte aer etignis elementa. Jam etiam dixi tibi de partibus ſuperio ribus aqᷓ vel aquaruʒ ꝙ nec in illo ſtatu ſuo remanſerũt. Celũ vᷣo empireũ ⁊ terra in ſtatu creatiõis remaſerũt qntum adib ſtantiam licet multiplex ꝑfectio decoꝛis ⁊ oꝛnatus eis poſtmodũ ſuꝑaddita ſit. ł ꝓpter hoc tacuit de creatione aquarũ qꝛ excreatione extremo:ũ neceſſario opoꝛte bat eam intelligi ꝓpter impoſſibilitatem vacui ſicut.pᷣdixi tibi. Tercius modus eſt vt intelligatur in pᷣncipio creationis ⁊ foꝛ mationis vniuerſi. Intelligat autẽ foꝛſila aliquis in pᷣncipio vt referatillud ad nar⸗ rationẽ ꝓpheticaʒ ſub hoc intełlectu.ac ſi ꝓpheta cogitaret ita narraturus vel expo ſiturus creationẽ refoꝛmationẽ vniuerſi. In pᷣmis hoc dico in pᷣncipio ſcʒ ſermois mei.Cręauit deus celũ ⁊ terram. Cur aũt non ſic dictum dirxit deus fiant vel creent celum ⁊ terra. Jam expediueruntme ⁊ te ſancn ⁊ ſapiẽtes in hoc dicẽtes qm̃ verbũ qð eſt ⁊ ars ipius omnifica nõ fuit nomi⸗ nandum cũ creatione qm̃ creatio non fie bat niſi ſecundũ ſubſtantiam ⁊ nondum implemento pꝑfectionis artis aũt eſt ꝓpᷣe foꝛmam pfectionis dare. Cum igr in crea tione foꝛma ꝑfectionis neqʒ data eſſet ei neq; danda nõ fuit mentio faciẽda de ar te vel vbo dei.Ego aũt manifeſtiꝰ te expe dio per ipᷣm planũ littere.Creauit em̃ de celum ⁊ terra vt ea faceretid eſt vt eis fa⸗ ciem pfectionis ⁊ decoꝛis daret. Sicut in ipᷣo plano littere ẽ.Qi ſi ꝗs dixerit qꝛ ꝑ v/ bum dei creata ſunt celũ⁊ terra.quemad modũ ⁊ lux facta ⁊ firma mẽtũ ⁊ ideo di⸗ cere debuit ꝓpheta. dixit deus creentur celũ ⁊ terra.rñdeo tibi in hoc qꝛ de accel/ ſoꝛijs ⁊ ſecũdarijs operũ nec ſermo ſolet fieri apud ernſc Mul em̃ pᷣcepit artifici fac mibi domũ vedifica ſupuacue dice ret ei fo di fundamenta extrabe lapides lapidicina congrega alias materias. Ui⸗ des ergo qꝛ pᷣceptumẽ de foꝛma pᷣncipali. Sic nõ debuit eſſe dei pceptuʒ neq; opoꝛ tuit qð expᷣmeretur ſuꝑ creatione qm̃ ac⸗ ceſſoꝛia ⁊ pparatoꝛia era t creatõ ad factiõ nem guã dixi tibi Amp. ars eſt lanq; ſi gillũ pᷣncipalis foꝛme hoc aid impᷣmis et maxime per artem qritur ſcʒ vt foꝛma pᷣn cipalis p eam materie de qua agitur impᷣ matur ⁊ ꝓpter hoc non cõueniẽter in ip̃a creatioe fieret mẽtio de vbo ſeu arte crea toꝛis. Amp̃. quia erant remaſura celu T terra in illa impfectione creationis non fuit conueniens vt diceretur. Creentur ce lum ⁊ terra. Sicut ⁊ oſtẽdi tibi de domo edificanda quia non ẽ conuenies vi dica tur a pᷣceptoꝛe qui imperat artifici ad ſin/ gulos oꝛdines lapidum vel ſtructuras oꝛ dinentur iſti lapides hic vel fiat hec ſtru⸗ ctura alioquin non eſſet finis vel numer⸗ ſermonũ pꝛeceptoꝛis ad artificem. Et iſta queſtio non eſt longe ab ea queſtione qᷣ quis quereret ꝓpter quid nõ eſt dictũ de qualibet parte celi aut terre. Creentur hec pars celi vel terre.que queſtio manifeſte nihil habet dubitationis. Manifeſtũ em eſt. ꝗa nec numerꝰ nec finis eſſet ſermo⸗ num huiuſmõi Quia ergo creatio in nul la parte celi vel terre ſiſtebat ideo nõ fuit dicendum. Creetur hec pars vel illa. Si⸗ militer quia nõ conſumabatur opus cre⸗ atoꝛis in creatione celi ⁊ terre ſed per crea tionem deducebatur ad pfectionem ſuazʒ ideo non fuit dicendũ.Creentur celum et terra. Sicut neq; de partibus celi ⁊ terre. Declaratio ſermonis ſequẽtis quo di tentiones. xit terram inanem ⁊ vacuam ßm duas in AUocd autem ſequit᷑ in ſermõe ꝓ⸗ „R phete Terra aũt erat inanis ⁊ va cua.Dico ꝙ narratio hec eſt cõ⸗ cluſio ſcientie naturalis. Non em̃ ſupua/ cue dictum eſt inanis ⁊ vacua.Duo enim ſunt genera plenitudinis aut plenitudo ſecundũ duas intentiões dicitur. Pꝛimo Og plenitudo quedaʒ interna eſt ſiue inti⸗ ma ⁊ ex illa fiunt ex vberantie generatio/ num.Sicut vides terrã quaſi exint na ple nitudine ex vberare vel eructare genera⸗ tiones vegetabiliũ ⁊ etiam multoꝝ aiali⸗ um.Secũda plenitudo eſt exterioꝛ ⁊ ha- bitationis ſecundũ quem modũ dicit᷑ ter ra repleta adultis vel latrouibꝰ vel aluis hominibus.Utroq; aũt iſtoꝛum modoꝝ terra ſe habebat qꝛ nec fecũda erat nec in habitata. Huiuſmodi aũt declaratio eſt Manitfeſtum em̃ per ſe eſt quia terra veri nominis frigida ⁊ ſicca eſt ex neutro autem iſtoꝛum vel ambobꝰ ſimul poteſt eſſe generatio vegetabiliũ autem anima lium naturaliter. Quare maniteſtnm eſt quia circa ex ſe naturaliter inanis cẽab in terna huiuſmõi plenitudine. Ampli⸗ ommne vegitabile ⁊ omne aĩal elemẽtatũ eſt ex q̃ttuoꝛ elemẽtt. De vegitalibꝰ ⁊ ais bus hoc intelligo q exterra generant qre niſeſi igenern naergei Nlalalus MOanan Gnnotoen Pconitona nhend⸗ Clnteun Mnügn⸗ ſeutaine thſor Inti Nin maupen Uakldruin Mfikipe iitient⸗ Gepfiett hopbes Ginaolara Polteaſpend Ngliscis ſanek Aimnappe Ummirſ enolrocee Nylmaleero carniſ heguto ſiniialin gtgtlinusf ul aporb⸗ otenttine dcnen i 1cſiitd Meconann mpendtanits dun fn, nefelfnsn Asadmnin ngesangin Wqudtöcke antenl Wäons Dn Waetnst Quusepeut heri Nlmmabenz amonsenan m1eaſ uenſninti uaügan en mnis gan anstnnd nindnsn e Nuſtamtet esminin ruewanrn Uüttunu: Fo. manitſeſtũ eſt quia exterra ſola nõ poteſt fieri generatio hmõi. Nihil auteʒ habet terra ex creatione ſua.niſi ſubſtantia ⁊ na turalia ſua alia. Quare quantũ in ea eſt ⁊ ad naturam eiꝰ pertinet inanis eſt. Eo⸗ demmodo⁊ vacua ab exterioꝛi plenitudi ne inhabitantiũ.Certum ẽ quia iſta pleni tudo aduenticia ẽ terre et aduenit ei poſt compleram eiꝰ ſubſtantia. Quare cuũ va⸗ cuitas ſit ei naturalis plenitudo vero iſta deuẽticia oꝛdine nature ⁊ in ipſa creatiõe ſua erat tra inanis ⁊ vacuna. Poſt hoc ſoõᷣ iunxit.Et tenebꝛe erant ſuper faciẽ abyſſi. Jam aũt declaraui tibi in eis que pᷣceſſe/ runt quia tenebꝛa no n eſt aliud cõtrariũ luci ſed pꝛiuatio lucis tantũ.Quare tene⸗ bꝛas fuiſſe ſuper faciem abyſſi nõ eſt alið fuiſſe ſuper faciem abyſſi. Sed magis ali quid abfuiſſe a facie abyſſi ſcʒ lucẽ vel di⸗ uit hec ꝓpheta ꝓpter empireũ celum.cui ab inicio ſue creationis non fuit lux illa qᷓ poſtea ſplenditatum eſſe. Sicut vides ⁊ de alijs celis ꝙ nullum eoꝝ in ſe lumino ſum eſt. Uñ nec videtur aliqð eoꝛum.Q: autem appet luminis in eis aparte lumi⸗ narium ẽ⁊ ſtellaꝝ. Non eſt igr mirũ ſide empireo celo hoc idẽ dicatur cũ empireũ naturaliter diuerſa tũ ab alijs celis nõ vi⸗ deat niſi ſola nobilitate ſubſtatie ac ſubti litate eiuſdẽ oꝛdinem vo locoꝛum ſine po ſitionẽ in altitudine ⁊ depᷣſſione dedit oꝛ⸗ do nobilitatis ipſon quẽadmodũ ⁊ alijs mundi coꝛpoꝛibꝰ pᷣmis.i.q̃ttuoꝛ elemẽtt. Reſpondit de qua luce intelligi debʒ hoc quod dicitur fiatllur. Oſt hoc autẽ ſubiunrxit dixit vero luit niſi ſoleʒ intelligẽtie ⁊ iuſticie oꝛiri ſb ſtantie hmõi neq; dies ex hnõi luxiõe ni ſi pꝛeclara illuminatio eaꝝ eſt. Scire na⸗ q;; debes ex pcedentibus quia cuʒ verbũ ſpirituale creatoꝛis non ſit niſi ſplẽdoꝛ mi cans ex luminoſitate ipᷣius et dietio eius non ſit niſi generatio eiuſdem vbi. et P/⸗ pter hoc oꝛlus einſdem tanqᷓ; mihi ac ſpi⸗ ritualis ſolis.Erit ex neceſſitate dictio ei⸗ foꝛis inſonans ipᷣa eiuſdem ſolis ill uxio et ꝓpter hoc illuminatio audientiũ ſonũ deus fiat lux ⁊ facta eſt lux hpmõi autem ſermonis intellectus eſt qe omnipotenti vbo ſuo mandauit ⁊ impa uit vt fieret lux⁊ facta eſt lux.Et qm̃ lux po leſt intelligi vel ſpũalis vel coꝛꝑalis ſpiri tualem vero lucè fieri quoniam fieri non poteſt niſi in ſubſtantijs intelugẽtibꝰ nõ . 1 „ . ,„ — . 4 .. 2. „ . illum ineffabilem videntiũ lucem illam iocundiſſim ac pꝛeclaram et hec eaadem illuminatio fuit ex neceſſitate dies in tota regione intellectũ angelicoꝝ attẽde ergo coniuncta.Dixit deus ⁊ fiat lux quẽadmo dum oꝛtus ſolis ⁊ dies. Attende autẽ qa ſicut ſubſtantie ſpirituales abſtracie pꝛio res ſunt oꝛdine nature et ctiam nobilita⸗ te q; alie ſubpſtannie vtpote ꝓpinquioꝛes pꝛimo ac nobiliſſimo videlicet creatoꝛi. Sic earum pfectio decoꝛatio ⁊ oꝛnatꝰ ex neceſſitate pꝛioꝛes ſunt perfectiõibꝰ deco rationibus ⁊ oꝛnatibus aliarum. Illumi natio vero qua dixi uibi videlicet illuxio ſt ue inſonatio ſpiritualis verbi ipſius pꝛe/ clara ac iocundiſſima perfeciio eſt lub tiarum intelligentiũ conſumata et decoꝛ vliimus oꝛnatuſq; ſpecioſiſſimꝰ earundẽ et meriio in openbus factionis non dico ereationis pꝛima fuit perfectio hmõi ſub ſtantiarum. Uerũ virum ex tanta illumi⸗ natione earũ ſplẽdeat celũ empireum q/ ſtionem habet non hec plene diſcutiendã Multis em impoſſibile videtur exdiſpo/ ſitionibus que ſunt in ſubſtantüs abſtra/ ciis fieri impᷣſſiones aliquas in coꝛpoꝛibꝰ In aĩabꝰ enim humanistecus eſt adeo quippe coniuncte et colligate ſunt copo⸗ ribꝰ ſuis.vt merito ex eis que in ipſis aut apud ipᷣas ſuni vel fiunt fiant impſſionei coꝛpoꝛibus earundem.faciam autẽ le ſci⸗ re in ſequennibus videlicetin eapitulo de renouatione mundi qð ex ſubſtatijs ab/ ſtractis ſegnũtur multiplices impᷣſſiones in coꝛpibus et qð ex beatitudine animaꝝn bonaꝝ erit multiplex perfectio in coꝛpoꝛi bus ipᷣarum in ratione⁊ ꝑpetuo poſt illã Si ergo ex tanta beatificatione celeſtiũ il larum miliciarũ ſplenduit ⁊ ſplendeat ꝑ⸗ petuo tota habitatio illaꝝ non tibi debʒ videri mirabile. Qè ſi de luce coꝛpali di- xit deus vt fieret cõuenientiꝰ intelligitur hoc de ſplẽdoꝛe empirei celi q; ðᷣalia luce coꝛꝑali.licet quibuſdã viſuʒ ſii.qa de luce quadam intelligitur hoc qm̃ dicunt fuiſſe quaſi nubem lucidam et eius reunolntioõe vel in aquis vel ſuper aquas faciaʒ eẽ.ac deſignala em diem. hic ant ſermovaꝭ de incredibilłs ẽ cuʒ omino nullavtilitas apareat luct illiꝰ neq; reuolutiõis ſue nõ em̃ erant aialia vel hoies ꝗbꝰluceret aut hoꝛas ⁊ ceteras ꝑlesſignaret. Amp̃ᷣ. ad factũ eſt poſtmodũ de luce illa. Si em̃ expleis bᷣmo die ſtatim veſtructa ẽ tanieʒ Pars pꝛima de vninerſſo. ctum eſt veſpe 1 mane dies vn⸗ multas bʒ qneſtiones. Pꝛimñ gꝗa creatio celrem pirei ſubito facta eſt ⁊ in inſtanti. Impoſ ocioſa. Si poſtmodũ vt nõnulli dixierũt coꝛpus ſolu ex illa facũ eſt Seauũt mul ta qne videt᷑ abſurdiſſima. Ubi em̃ eſſet fabꝛicatũ coꝛpꝰaſolis exilla.Si eni vbi ipᷣa creaia ẽ qliter traſferri potuit ꝑ celos me⸗ dios ad celũ ſoł qrta die. Nõ em̃ modicũ fuit cdꝛpus lucis illius cũ ex ea foꝛmandũ eẽt coꝛpus ſolis qð cõſtat eẽ tante magni tudinis. Sed de motu illius cum ect na/ turalis vel violentus vel volũtario qſtio nem habet. Zu autẽ quicꝗd hoꝛũ ponat᷑ vides que inde ſequatur Amp̃. ꝓpter quid laudata ẽ bonitas lucè illius. Si nõ eouſq; bona fuit vt placeret creatoꝛi per manentia ipius. Non em̃ eou:q; attollẽ⸗ da erat bonitas cuiꝰ ꝑmanentiã creatoꝛ non appꝛobauit.Cõuenientiꝰ igr intelli⸗ girurlun illa fuiſſe vel ſpualis illa illuxio olis intelligẽtie q;ᷓ dixi vel ſpʒlendo: quo illuſtratum ẽ celum empireũ exutralibet cauſaꝝ antedictaꝝ nouerit. Neq; em̃ ſub am e angelice in nocle ſue pfecliõis diu reliquẽde fuᷣ eq cel eñ a qᷓ; luce eẽ debuit.cũ eius habitatoꝛes ad lucem creati eẽnt. Non em̃ decetlueidos habitatoꝛes tenebꝛoſa habitatio. Sicut neqʒ ecõuerſo tenebꝛoſos inhabitatoꝛes lucide maſiones. Apparet etiã ita eẽ excõ trarijs ex ꝓpoꝛtione. Sicut em̃ habitatio obtenebꝛaton ſeʒ infernus tenebꝛoſa eſt ⁊ fiunt ex quo ſactus fuit infernus quẽad modũ doceber in ſequẽtibus ſic habita tio ↄtraria luce illa ſcʒ quã pᷣdixi iocundii ſima non debuit eẽ tenebꝛoſa. Amp̃. ꝗs eſt qui habitationẽ edificet vel boĩbꝰ vel etiam aĩalibus ⁊ nõ eam oꝛnet atʒ de coꝛel omniq; modo paret ꝙ ↄgruẽtia illo rum.Decoꝛandũ igr fuit ſplendoꝛe empi reum celũ et etiã tanto ſplendo:e vt tota ſubiacẽs ei habintio vſqʒ ad nouũ celũ inde clareſceret.De hoc ꝙ ſequit᷑ in mo ne eiuſdẽ ꝓphetie ſcʒ qꝛ vidit deus lucem ꝙ eẽt bona. tuũ ẽ ex alijs trophis ⁊ figu⸗ ris ꝓpheticoꝝ ſermonũ iſtud intelligere Nõ enim poſſibile vt tunc pᷣmũ lucem vi deret cuʒ ab ipo facta ẽ.nihpil enim addit ex ſubſtatie rerũ viſioni vel cognitiõi crea toꝛis. Nihil detra hit eiſdũ non exiſtentia ipᷣaꝝ. Sicut alibi tibi declardtũ eſt in boc eodẽ magiſterio. Quare intelligendũ vi⸗ dit id eſt videre fecit vel vidit id ẽ appꝛo⸗ bauit acſi dictum ẽ de qua placuit ei an⸗ teq; eẽt vt fieret.placuit ei vt poſtqᷓ; facta eſteẽt atʒ maneret. Qbð autẽ ſequit᷑.Et ſa erũt neq; celum empireñ abſ 4 ſibile ẽ enim creationẽ copoꝛis ſperici ini cium hr̃e in tꝑe ⁊ ꝑfici ĩ illo. Unde enin in ciperet ereatio illiꝰ cũ nulla em̃ inciperet creatio illiꝰ cũ nulla pars dignioꝛ ſu pᷣus creari q; alia. Amp̃. quid pᷣmum crea- retur in ipᷣo an eius ſuꝑficies exterioꝛ vet interioꝛ an velud eius quidẽ tantus ſiue arcus an emiſperiũ ſiue ꝑs emiſperij. Et de ſupficie qdem maniteſtũ eſt eam non poſſe niſi in coꝛpoꝛe vel cũ ipo. Qnocia, autem dictoꝛũ modoꝝ dicatur cepiſſe ere atio celi illius reddit tibi qſtio de inani⁊ ſequetur inter duo capita artus hmõi eẽ inane. Inane auũt non facit ſubſtãtiam vt ſupꝛa oſtendi tibi quare duo capita arcꝰ hmòi figura ſed circulus. Eadẽ inconue nientia inuenies in alis mõis: Qtſi foꝛ⸗ te dixerit ſuperioꝛẽ partem aquaꝝ ⁊ con⸗ gelatam fuiſſe vł alias ſtabilitã a firma tam aut tota igr coagulatio illa facta eſ᷑ ſimul aut pars poſt ptem coagulata ẽ.ſic fit in aquis que apud nos ſunt.ſi tota ſimul ſic coagulata ẽ. Ueruʒ igr eſt qõ di xit quia ſubito ⁊ in inſtanti creamũ eſt ill celum. Si vo per partes ⁊ ſucceſſiue fctã eſt hmõi coagulatio nõ eſt virtus creato ris ꝓculdubio immediata que ſic opatur ymo vᷣtus coꝛpalis. Opatiõ es em̃ in tem poꝛe non congruũt omnipotẽti vᷣtuni cre⸗ ator Cau ſa aut in hoc eſt quonia opatio oĩs hmõi per conflictũ ẽ ⁊ victoꝛia agentt ſuꝑ patiẽs ⁊ pauluti eijciẽs vtutis olrariu ſuũ a coꝛpoꝛe ↄtingente.Creatoꝛi aũt hoc ſicut non eſt reſiſtentia in opibus ſuis im mediatis ſic neq; moꝛa. Quare quicquid opatur per ſemetipᷣm ſubito illud operat᷑ vel in inſtanti. Amp̃. ſic non creatum ſed generatum eſſet per coꝛruptionem pꝛimum celum.⁊ hoc ex illa materia ſiue aquea lſiue alia ⁊ de ipſa materia relique retur eadem queſtio. Quare abiret gene ratio ⁊ coꝛruptio in inſinitumvel occurre ret coꝛpus ſubito creatũ in ſua materiavł foꝛma qð et erit immediatũ opus creato ris.Qui aigitur nuillũ ex coꝛpoꝛibꝰ adeo decet opus eſſe ſolius creatoꝛis nec celuʒ Hᷣmum conſequens eſt ipᷣm creatum fuiſ ſe ſubito. Similiter et lucem facta ſubito ſᷣm vtranqʒ intentionẽ quam dixi.Qũo igr diesvna fuit ſpacinñ illud ſiue inſtatia illa gbꝰ creatũ ẽ celũ pᷣmũ tra ⁊ ad me⸗ uſblier Kiinernts iibimane lunonpone Continua, ſa gitoilenid betoconon neciolloten ſins doen ſbvstünde wroſttlin ſlüimmmnet ſei gbemia agnulin Picrsinde MWipztroti⸗ iwcnn Anonplie onnoelia . Ned Mirenofond Polreerpedie Eudeoged a eperen eſcicoguin Ulegannun Geun Denh ſouunlongi Molo lun ninellanat D kißcgoler Eülronnis äkn, ſtmacuoſt mrnüan AN le paein S iinrneceſi ultteao im tnckquaſin ihino⸗ vo Pnntrgn ſunnnnen nlhin Ggge nKknidin innſtani npfri Killoe unulteii 1) gihrn⸗ ſugfcesann us rilin rgaßn anieſicken eNwcäße chrdagit undiifoe dcahiamurii nonſaatſaäär cpurduncuy nais Nört nmt uastaoli agritnglint Neen ene wein – nitſmtie ranrs t1 no nöetti⸗ nnedindtin – itomgin nortilnuß 4 — dia inter illos lur facta. Amp. quid erit ibi mane ⁊ qd veſpe. Amp̃.inſtatia lUla non potuerunt eſſe vel contigua vel continua. Jam em̃ dedlaratũ eſt tibi per ariſtotile in libꝛo phiſicoꝝ ꝙ inter queli/ bet duo non eſt tpᷣs.Quid ergo factum ẽ medio illo tempoꝛe aut que vtilitas tpis iſtius. Dico quia ſicut qbuſdam ex ſapiẽ tibus ⁊ ſanctis viſum eſt quia medio illo tẽpoꝛe diſtulit creatoꝛ illuminationẽ qua p̃ᷣdixi tibivt angeli ſancti expimẽto cogno ſcerẽt qd eẽn: ex creatiõe ſua vt ppᷣmodũ tanta gloꝛia illuminationis illuſtrati ? humilioꝛes ⁊ in deum magis grati quia deuoti poſtmodũ extiterũt. Nihilominꝰ tamẽ ab eiſdem merito q̃ritur quia totuʒ hoc incomꝑabiliter melius noſſe polerat ex illuminatiõe illa gloꝛificati qua ex luce ſcientie ſua naturalis ſibi innate atʒ con⸗ create Ergo nec iſtã qſtionẽ diſſolui ibi ꝑ hoc qð adieci verbis eoꝝ experimẽto.Ex perimento ſiquidem imꝑfectionẽ ſuaʒ co gnoſcere expediebat angelis ſanctis val⸗ de ad ea que pᷣdixi Plus em̃ humiliat ſen ſus et experientia impꝑfectionis qm̃ alia eiuſdẽ cognitio foꝛtaſſis autem nec poſſi bile erat naturã angelicã in gloꝛia bmõi creari.Uerũ hic iſtud determinare ac per ſcrutari longũ eſſet ⁊ magis reſeruandũ ẽ loco ſuo ſed nõ effugit᷑ ꝓpter hoc q̃ſtio cum intellectualis oꝑpatio tempoꝛe nõ in⸗ diget.Omis enim cogitatio ⁊ oẽ intellige re atʒ cognoſcere ĩ inſtãti eſt? ſubito ⁊ ge neraliter omnis paſſio que fit ĩ ſubſtãtia impartibili. Si em fieret ĩ tꝑe aliqua paſ⸗ ſio ſubſtate impartibilis fieret in ea pars poſt ꝑtem ex quo ſequentur duo incõue⸗ nientia Pꝛimuũ quia paſſio illa eſſet ex im partibilibꝰ. Partes em̃ oẽs qͥ ĩ impartibi li ſubiecto vel eẽnt vel fierent impartibi/⸗ les eẽnt ex neceſſitate alioqn non poſſent eẽ in ſubiecto impartibili. Ocom incõue⸗ niens eſt quaſi intelligere vnius nõ ſierit in inſtanti nõ poſſet hic eẽ niſi altero du⸗ oꝛum modoꝝ quos dicã tibi vicʒ vt dinig „ deretur ipʒʒ intelligere vł aꝑte intellectivl aparte intellectꝰ. Aparte aut ipſius intel lectus nõ diuidit᷑ niſ hoc modovt aliꝗd ipſius intellecti pꝛius intelligat᷑ ⁊ deinde aliud ⁊ iia conſequẽter ſingula que eius ſunt donec intelligat᷑ ſotũ Nihil aũtvnũ intelligik per modũ iſtum quẽadmoduʒ cũ intelligitur celũ ñ intelligit particulati videlʒvt pꝛius intelugatur vna eius pars 7 dein de alia ſed ipᷣm celuzs totũ ſimnl in telligitur etia partibus nõ intellect. Sic/ et homo nõ intellecto pedevel mann aut oculo. In ꝗbus aut quoꝝ vnitas aduna ta ẽ ex multitudine reuera contingit intel ligere totiꝰ dinidi iuxta multitudinẽ ⁊ di uiſionem ipᷣius totius. Quẽadmodũ in⸗ telligere ppoſñitionis vnius diniditur in⸗ telligere ſubiecti ⁊ pꝛedicani eiuſdẽ qm̃ ag gregatũ ẽ ex eis. In eis em̃ de quibꝰ men tionẽ facio manileſte vides ꝗa intellige/ re totius non eſt agregatuʒ ex intelligere partiũ eiuſdem. Quare maniteſtũ eſt tibi iam quia intelligere non diuiditur apte intellectus cũ intellectum fuerit vnum nõ ſit adunatum ex multitudine vt intellige reipᷣius opoꝛteat eẽ agregatũ ſimiliter ex intelligere partiũ ipſiꝰ. Ubi ec manifeſtũ eſt tibi quia intelligere vniuſcuiuſq; partꝭ que nõ diuiditur in toto illo ſimiliter nec ipᷣm diuiditur. Quẽadmodũ ſi dixeris ce⸗ lum ẽ volubile. Intelligere ipius celi nõ diuiditur intelligere partiũ eiuſdem nec diuiditur tempo:e. Non em̃ in intellectu tuo pꝛius fit q deʒ ꝑs ipſiꝰ intelligere quo intelligis celum ⁊ deinde alia.pars enim illavei eẽt intelligere vel alið et ſi eẽt intel ligere eſſet vel illud intelligere quo intel⸗ ligt totii celum vel quo inielligeres parte ipſius Qè ſi eẽt ipᷣm intelligere quo intei’i ligẽ celum ergo pᷣus fieret in te illud intel ligere quo ĩitelligis celũ qm̃ intelligere ce⸗ lum. Si vo eẽt intelligere illud intellige⸗ re.quo intelligere parteʒ celi hoc is ðſtru xi tibi. Si vero eẽt intelligere quo alið in⸗ telligeretur qð neq; eẽt celum neq ꝑs ce⸗ li tunc eſſet inutile ⁊ imꝑtinẽs ad intellige re quo intelligis celum ⁊ ita vane de illo fit mentio aliqus. Manifeſtũ igitur ẽ tibi per hoc quia intelligere no diuiditur apte intellecti niſi per mòdũ quem diri ti⸗ bi. Aparte vo inteiligẽtis impoſſibile eſt ipᷣm ſumiliter diuidi.Cũ iutelligens omne per modũ quo ẽ intelligẽs ſubſtantia im partibilis ſit. In ſubſtatia vero imptibili non eſt poſſibile vt pars poſt pantẽ paci tur. Nec vt pars poſt partẽ agar cum no ſint ibi ps⁊ ps. Siue igitur intelligere ſic agere ſiue paſt impoſſibile eſt ꝙ diuidat᷑ aparte intelligentt. Adhunc modũ ſe bʒ de actionibus alijs? de paſſionibus? ge neraliter de omnibus diſpoſitionibus ſpiritualibus. Quare lur illa pꝛima ſiue dies ſiue fueril illuminatnio ſolis modo Pars pꝛima de vniuerſo. intellectiuo. Si fuerit beatiſicatio opleta hmòi ſubſtantiarum vʒ abſtrctarũ nullo modo fuit oiuiſibilis ſᷣm tpᷣus.Quo ergo aſſgnat ei ꝓpheta veſpere ⁊ mane pᷣſtim cum illuminatio illa ne vᷣgere ad occaſuʒ nec appꝛopinquationeʒ vllã ad tenebꝛas brᷣe potuerit. Qualiter aute veſpe etma ne ex duobus punctis tꝑis intelligat eſſe nõ ẽ facile videre niſi qs dicat ſubſtacias illas pᷣelaras in ↄſideratiõe ꝓpꝛie deſecti bilitatis atʒ potentialitatis eas aliqᷓ parte tpis in ſe immoꝛatas et hoc vocaſſe ꝓphe tam veſꝑe quo occaſum ſuuʒ agnoſcebãt ſibi eſſe ex ſe et paratas eſſe ad hoc vt reci derent in non eſſe. Uñ dicente deo et ma/ date adeſſe educte ſunt et create.I deʒ eſt intellectus pene ſiad imperfectionem ea⸗ rum hoc referas.factum cſt igr veſpere in eis per hmõi cõtemplatione ſui occaſus vel occiduitatis et ideo pꝛius nominaturx veſꝑe qua pꝛius ĩ eſt eis ſua ipᷣa defectibi⸗ litas ⁊ occiduitas vtpote naturalis ⁊ a ſe ipᷣis qᷓ; earum beatificatiua perfectio qᷓ in telligitur per mane.Mane enim remotii⸗ ſimum eſt a veſpere ⁊ inciium eſt ꝓfecius hoc eſt pꝛoficiendi ⁊ operãdi in ipᷣa perfe⸗ ctione vel ᷣm ip̃am. Factuʒ igr ẽ veſpere vt dixi in aſideratiõe ſue occiduitatis ⁊ lu ce illa. Et ᷓctum eſt mane in ↄſideratiõe nonitatis illius lucis et initio pꝛoficiendi ſiue operandi ſcõᷣm illã. Opus auteʒ ꝑfe ctionis iſtius eſt potiſſimũ atʒ pᷣcipuuʒ ad miratio magnificatio et collaudatio crea toꝛis. Dicit᷑ autẽ illuminatio illa mane et ꝓpter hoc qꝛ pꝛima fuit illuxio creatoꝛ ⁊ pꝛimus oꝛtus veri ſolis quo oꝛtus eſt crea turis.et ꝗa etid in eo ſtat et permanet im⸗/ mutabiliter in quo cepit. No em̃ augetur velut a crepuſculo in meridiẽ cuʒ neq; cla ritati eius neq; feioꝛi ſeu ardoꝛi fincerii ſime dilectionis qua creatoꝛi inſepabilit᷑ adherent aliꝗd addit᷑ vel accreſcit Quan to autẽ ſpacio durauerit vel veſpere illud vel mane ⁊ vtrũ diẽ integrũ cõpleuerit id eſt vigintiquattuoꝛ hoꝛaꝝ equaliũ ſpacia ꝗ eſt menſura vniuſcuiuſq; reuolutionis integre firmamẽti ſermo pꝛopheticus nõ deierminauit. Uerũtñ nõ eſt in ↄoſuetum apð nos diem et ſex hoꝛarũ paucarum inueniri et noctè ſimiliter ⁊ etiam diem di midij anni integri ⁊ nocteʒ ſibr. Sic decla ratũ ẽ tibiſin tractatibꝰ mult de hijs. nõ abuſiue igr ſapiẽs ⁊ ſanctus ille ꝓpheta vocauit diẽ ſoaciũ vniꝰ ſpacio vigitiqttu⸗ oꝛ hoꝛarũ. Quapꝛopter ſi ſpatium illud tempoꝛis quo hec oia facta ſunt videlicet celum pᷣmum terra ⁊ aqua media attin⸗ gens a terra ad celum illud et lux facta cũ ſequela ſua quã dixi tibi videlicet de con ſideratione ꝓpᷣe occiduitatè in ſubſtatijs illis ⁊ de conſideraliõe ſue imꝑfectionis ⁊ potentialitatis.ſimil iter ⁊ de ipo mane vocare voluit ꝓpheta veſpere ⁊ maneet diẽ abſq; iuiuria loquele et abuſione hoc fecit. De nocte vero ideo nullã mentionẽ? fecit quia nullus locus eſt nocti vel tene⸗ bꝛis in regione illa vel ꝓpter hoc quia in veſpe illud ⁊ mane reuera nihil eſt medi um Si quis aũt dixerit beatiſſimas illas ſubſtatias in cõſideratiõe ⁊ admiratiõe creaturaꝝ vicʒ celi ⁊ terre aquaꝝ⁊ etiã ſui ipᷣarus moꝛã aliquã traxiſſe vt ex inde ma gnificarẽt abundantiꝰ atʒ ſublimiꝰ crea⸗ toꝛem ⁊ ex inde erexiſſe ſe ad ĩm ⁊ moꝛã aliquam in hoc traxiſſe cũ collaudatio ⁊ gloꝛificatio creatoꝛis nec bꝛeuis nec per⸗ functoꝛia ſit ſicut nec eẽ oʒ moꝛaq; huiui⸗ mõòi dicatveſpere illud ſiue finẽ illius mo re qð eſt congruẽtiꝰ non impꝛobabiliter dicet nec ſermo eius tanq; erroneus reu/ ciendus eſt Elucidabo autẽè iſtud ampliꝰ ⁊ dicam qᷣ in pᷣncipio boceſt in pᷣma par te diei illius pᷣmi qua ꝓheta veſpam vo⸗ caſſe videtur multa facta ſunt que oĩis ſu- bito et in non tꝑe hoc eſt in puncto tẽpo⸗ ris fieri poſſibile non fuit.Hoꝛũ vnuʒ eſt creatio pꝛimi celi ⁊ terre ⁊ aquarſt. Secu dum eſt creatio angeloꝛum. Terciũ oꝛdi⸗ natio angeloꝝ in officijs dignitatibꝰ ⁊ oꝛ dinibus ſuis. Qaurtũ conſpiralio ange⸗ loꝛum maloꝝ ⁊ apoſtotatio eoꝛũ.Quito caſus alʒ deiectio illoꝝ. Hecautẽ quinq; cum perſcrutatius cõſiderauer inuenies abſq; vlla dubitatioe facta fuiſſe in tem/ poꝛe aliquo cuiꝰ finẽ veſperã vocauit ſer⸗ mo ꝓpheticꝰ vel poſſet intelligi veſpera caſus maloꝝ angeloꝝ.ꝗ et fuit eis occaſ⸗ ⁊ obtenebꝛatio a luce pᷣma acpdara que s eſt qᷓntũ ad naturalẽ illũiatione.Et ſi em̃ miia luce ſcie ſue ſapiẽtie naturalis ad huc clareat in multt tamẽ obtenebꝛati ſt. Sicut doceber in tractatu ðᷣeis ſingula⸗ ri nec ꝓpter ſolã iſtam obtenebꝛalionem dicta eſt veſpa finis moꝛe ſeu tẽꝑis illius. yYmo etia ⁊ ꝓpter infrigidationẽqua ab amoꝛe naturali creatoꝛis penitꝰ friguert Ja em̃ nec ſcintilla hmõi amort apð eos viuit aut ardʒ.ymo tolir mira ⁊ odiũ ipi⸗ — — . . õ loe⸗ ſe nſt steſtchin nibenne tus foneinepe eirchiftn⸗ dpnneniven orsdigan fünnenei tebnigue Nher e Glngeenet emninutete Ueftgatan enigsdeore Perperenen ficgunnbo tünigimne torcklunta ennanun ndſcevrie Aunpſontnne IRdnen Ghbnginnen wsscpvol Penpinus locormit Pnipcvcii uſynpinen ſolſcnegua lberlaſogtig aiſtnioru Keatiin Potniod no linnpet Derühein utacrſmni 7 cna nesn Aaecn mn Audalnig nnhinttian arinigint nde ſueinſen mlüc dei aehertnn weeetdi odeonlir D e ade dentöe tun winanſengin nmein⸗ nenieſelinn muniſeri gin⸗ isl ier merei it neng eusunöen – Nahnee enon l f, ungum , umioniti ↄuerſi ymo ponaſubuerſi ſunt. Addo in/ ſup quia poſtq; celum pᷣmũ creatuʒ eſt et eius eẽ ſtabilitum atz firmatũ vtute per⸗ manentie ⁊ ourationis que habuerũt in icium ⁊ inceptionẽ ſiue criminatiõʒ a bar te pꝛincipu factũ eſt eius eſe. etiam mẽꝗſu ratum menſura tẽpoꝛis et quies eius nõ minus digna vt menſuraret᷑ tẽpoꝛe quo/ niam moius alioꝛũ celoꝛũ finis ergo mẽ⸗/ fure hmõi quietis ⁊ durationis vocata ẽ veſpere ꝓpter conſumationẽ vel ipñꝰ vł eoꝛum que in ea facta ſunt quonia ſubſe⸗/ cutum ẽ mane id eſt iniciũ partis alteriꝰ diei in qua facta ſunt que narrabo.Utrũ autem iſta duo veſpere ſe ⁊ mane eſſent vere aui perſecte medietates diei qui vi/ . inti quatuoꝛ hoꝛarũ eſt qualius cõtinet pacium licet ſermo ſanctus non determi net non eſt tamẽ contra veritatẽ aul rati⸗ onem. ꝙ quantitate a ſequẽtibus diebꝰ non diſcrepet pᷣſertim cũ conſpiratio ma-⸗ loꝛum ſpirituũ quam pᷣdixi moꝛam tẽpo ris ⁊ plixitatem reqrat Cum em numero eoꝛum ſit innumerabilium milium et pᷣ mus ac nobiliſſimꝰ eoꝛum contra creoa⸗ loꝛem pꝛimus ſe erexerit.qualiier hoc ve⸗ nit ad ot milia alioꝛum. Qualiter in hoc ipᷣm inducti ſunt niſi tractatus aliquis et ſuaſiones inleruenerũt. In tanta autem multitudine quõ potuit eẽ tractatus bꝛe⸗ uis et ſuaſio atq; inductio nõ ꝓlixa cum ſapientiſſimi creati eſſent et intantũ auſũ ſtulticie deducti ſint Si em̃ homo ꝗ nõ ẽ ſapiens niſi ad modicũ ſapientia natura li auerti nõ poieſt a ſenſu ſuo vra vitate ac rectitudine declinet niſti magnis ⁊ mul nisvalidiſq; ſuggeſtiõibus ac ſuaſionibꝰ quomodo illi tanta ſapia pꝛediti in tantã veſaniam tpꝑe bꝛeuiſſimo induci potuert ipſi etiam tanti mali inuentoꝛ tanto difſi⸗ cilus induci debnit q; aliquis alioꝛũ quã lo eũ conſtat maioꝛi luce ſupiẽtia q; oẽs alius claruiſſe potiſſimu cum nullus eoꝝ exierioꝛẽ haberet inſtigatoꝛẽ ac ſuggeſto/ rem tanti mali.⁊ haberet vnnſꝗaſqʒ ſplẽÜ⸗ doꝛem ſapiẽtie qua pᷣditi erant foꝛtiſſimũ mali illius diſuaſoꝛẽ ⁊ etiaʒ repᷣſſoꝛeʒ.hec auteʒ oĩa idcirco dico vt appareat tibi ve ſperam pᷣme diei hoc eſt pᷣmaʒ ꝑtem mul tarum hoꝛaꝝ ſpaciũ habere potuiſſe pꝛo⸗ pterea que facta ſunt in ip̃a cum euidẽter requirant tempus ⁊ ſubiio oĩa fieri nulla tenus potuerũt. Ipm vero mane ſi ſecun da pars diei pᷣmo accipia᷑ non minoꝛeʒ tpis menſurã reꝗrere euidẽter eiuceſſereꝛ nibi cũ diligentẽ conſiderationẽ feceris hiis que in eodẽ fieri opoꝛtuit ⁊ que in eo dem facta ſunt. Hoꝝ pᷣmum eſt creatio lu cis iuxta modos ⁊ intentiones quas dixi Secũdũ collaundatio ⁊ magnificatio cre atoꝛis de ipſa illuſtratione ⁊ gloꝛificatio⸗ ne ſanctoꝛũ angeloꝛũ ⁊ de ipᷣa iuſta dam natione ac deiectiõe maloꝛuũ ſe;⁊ de alijs bonis doniſqʒ atʒ beneficijs creatoꝛis er ga ſeipᷣos.Lerciũ qð verioꝛi oꝛdine ᷣmũ eſt admiratio creatoꝛis in ſeip̃a.Sunt et alia qᷓ ſanctis angelis patefacta ſunt ip̃a claritate ſue gloꝛificatiois quoꝛum reue- lationẽ ineffabilibus gaudus ⁊ iubilaniio nibus ꝓſecute fuiſſe nullatenꝰ dubitãdi ſunt ſicut de creatione generis humani ⁊ reſtauratione angelice ruine ex hoibus 7 de reperatione ciuitatis ſuperne ac in⸗ tegratione ipᷣius que quaſi detrũcata ac mutilata erat per caſum maloꝛũ angelo⸗ rum. Sunt ⁊ alia multa ſecretioꝛa atqʒ ꝓ fundioꝛa. In quoꝛũ conſideratiõe ? con⸗ templati one delectabiliter eos occupari noluit creatoꝛ ⁊ ip̃a luminoſitas intelligẽ tiarum ſuarũ amoꝛq; bonoꝛũ omniũ ꝓ⸗ pter gloꝛiam creatoꝛis eos figebat ac de iinebat in eis. Nec eſt incõueniẽs ſimen ſurampꝛime diei habeant ſequentes ⁊fůK pᷣmavbiq; exemplaria ſunt ſequentium poſſet ãt quis intelligere vnãquanqʒ di⸗ erum iſtoꝛũ veſpe ꝓpter occiduitatẽ tRis qua cõſumptione ſui ipius que cõſuma⸗ no eiuſdẽ ẽ toto fluxu ſui eſſe inceſſanter feſtinat. Mane vo eiuſdem tpis finis nõ autem inqᷓ; eſt finis pᷣcedentis tpis mane vocatũ eſt Sed inqntum iniciu menſure ſequẽtis operis. Oè antẽ magis congruit plano littere eſt vt intelligat dietum taqʒ in cõſumatione vniufcuiiq; opis ſex di erum et infine vniuſcuiuſqʒ illoꝛum. Qèꝭ vo ſequit᷑ in ſermõe eodem ꝗa vidit de-ꝰ lucem ꝙ eẽt bona tu ia ſcis figuras ⁊ mo dos varios ꝓheticoꝝ ſermonũ.iuxta qꝝ vnũ intelligit᷑ vidit id ẽ videri fecit. Que⸗ admodũ⁊ per eundẽ ꝓphetam alibi di- citur. Nunc cognoui ꝙ timeas deum id cognitũ feci tiꝑi ipᷣi in alijs viditvł ꝙ eſ⸗ ſen:t bona id eſ᷑ appꝛobauit in bonitatẽ lucis quã pᷣnouerai añq;es faceret appꝛo bauit inqᷓ; foꝛmãdo ipᷣaʒ in ſuo eẽ ⁊ oↄſer⸗ nuãdo.Et dixit pꝰ hoc Fᷣmo ſctũs diuiſit lu cẽ a tenebꝛis.hʒ aut q̃ſtionté quõ diniſi lucẽ a tenebꝛis cũ neqʒ coniũcia eẽt vᷣus Pars pꝛima de vniuerſo. qua agitur diuiſit a tenebꝛis. hocẽ adeo ſeoꝛſum ⁊ longe fecit e a tenebꝛisvt eam attingere nullo modoꝛum poſſit quẽad⸗ modu vides hanc lucẽ terre tenebꝛis oc/ cupari ⁊ hoc in eclipſi eiuſdẽ.Sic ⁊ lucem aeris iſtius quo ſumꝰ noctis lenebꝛis ob ſcurari.⁊ hic eſt dies celi ſiut mihi videt de quo dicit alius ꝓpheta.Et thꝛonꝰ eiꝰ ſicut dies celi quaſi ꝑſeuerans abſq; vlla leſione vel diminutioe.Uocauitq; tucem diem ac tenebꝛas noctẽ.de quibus ia de/ claratũ eſt ibi in pᷣcedẽtibꝰ quia nõ ſunt aliquid ↄtrariũ luci ſed abſentia illiꝰ. Et maniteſtũ eſt tibi quia lux et tenebꝛe ſiue dies ⁊ nox non ꝓ ipᷣis tempoꝛibꝰ hic acci piunf᷑. Sed queadmoduʒ vſualiter dies le ⁊ nox eadẽ habitatio ꝑ pᷣuationẽ huiꝰ luminis obſcurata. Nec oebet eẽ in ꝓba bile libi. dies iſtos ſex eqjles fuiſſe cum p⸗ us dies ſit quaſi mẽſura quietis vel yma nentie pᷣmi celi. Dies vᷣo quibus vtimur inenſure fuit motus ſecũdi celi continẽtis noueʒ celos inferioꝛes Quies em̃ motuſ eundẽ debent habere mẽſurã oppoſitio/ nis. Decuit etiã vnifoꝛmi tacere eẽ menſu rnis hmõi et vt nulla eẽt in eis confuſto ex diformitate ⁊ vt creatoꝛ nõ videret᷑ diuer ſatus in oꝑibus ſuis tanq; in maioꝛibus maioꝛ menſura eidem neceſſe eẽt ⁊ in mi noꝛibꝰ minoꝛ quẽadmodũ contingit in nobis ⁊ in oꝑibus noſtrꝭ et etia in oꝑibꝰ nature. Cũ omnipotẽti vtuti eius non ſit contradictioant rebellio aut reſiſtẽtia in gbuſcunq; aut quecũq; operari voluerit Sed per oẽm modũ non ſolũ eadem fa/ cilitate maioꝛa ⁊ minoꝛa opatur ymo ea imperioſitate cui eque obediãt ea que nõ ſunt et ea q̃ ſuntgoc aũt non ꝓpter hoc dico quado creatoꝛ opari non poſſit ⁊ ce⸗ lerius ⁊ tardius quedã quibuſda aliis.ſi cut pꝛimũ hominẽ ⁊ tempoꝛe bꝛeuiſſimo ⁊ pfectuʒ fecit. alios vo per multos dies ⁊ menſes multaſq; coꝛruptiões ⁊ genera tiones atʒ alteratiões ad cõplementũ ſui eſſe⁊ perfectionẽ adduccitt. MHNota de generatione cloꝝ. aquis facta ẽ id ẽ ex materia que erat interp ꝛimũ celum ⁊ terrã ali oquin quid factũ eſſet de materia illa nõ em̃ per motũ localem tranſſata eſt ad ali um locũ cum aliꝰ locus nec tũc fuerit nec Tam generatio celòꝛũ nouem ex eẽ potuerit vt declaratũ eſt tibi. Quia ig non eſt poſſibile eã remanſiſſe in loco in quo ſunt celi iſti nouẽ cum locũ illum no uem celi totũ impleant. Maniteſtae ipam per coꝛruptionẽ tranſiſſe in genera⸗ tionem celoꝛũ.Coꝛruptio auni hec et gene ratio nõ potuerũt fieri ſimulæ ſubuo qm ſi ſubito facie fuiſſent. hoc ẽ in puncio te⸗ poꝛis.eſſet eadẽ materia ſimul veſtua fo⸗ mis celoꝛũ et foꝛmis ſuis. Si em punto eẽt coꝛruptio materie illius hoc ẽ denuda tio eiuſdẽ a foꝛmis ſuis ⁊ veſtilio ipius a foꝛmis celeſtibꝰerit materia pũcto veſtita vtriſq; vel nuda vtniſq;. Utrunq; aũlma nifeſte impoſſibile eſt qm ſm hoc eẽnt ſoꝛ me tam diuerſe ſimul in eadẽ matieria et eſſent celi ⁊ aque ſimul in eodẽ loco facte Atate generatio celoꝛu tllo⸗ igitur er nece generalo eelsinn. rum.ſiue celi continetis nouẽ in ipe.Cau ſa aut in hoc eſt quia materia illa er q ge nera bãt᷑ ſ potuit coꝛtũpi ſiue denudaria foꝛmis ſuis ſbito.⁊ ñi in iꝑe Si em i pucto denudaret᷑ a foꝛmis ſuis eẽt. in illo pun/ cto nuda ab eis. Jam autẽ didiciſti alibi materiã hmõi non eſſe poſſibile inuenne nudaʒ a foꝛmis. Pꝛeterea ᷣm hoc in alio nũc ab a.veſtita fuiſſet a creatoꝛe ſoꝛmis celoꝛũ qui ex ea generati eẽni.⁊ ita in me/ dio inter illa duo inſtantia eẽt illa coꝛru/ pta ⁊ celi generati nõ eſſent.ſi vtruq; eoꝝ factum eẽt in duobꝰ puncti tpis. Mſidi⸗ xerit quis ꝗa creatoꝛ potuit creare ea nu⸗ dum ? detinere nndam pꝛo beneplacito ſuo ⁊ hoc opoꝛtuit ibi fieri.licet albi non fiat.quia oꝑatio creatoꝛis nõ potuit nec debuit habere moꝛã vel remoꝛationẽ ali qntum ſola vᷣtute ſua oꝑaretur cuineq; reſiſtẽtia ẽ neq; rebellio vt i dixi.Et ſicut potuit veſtiri materia pᷣmi celi hoc eſt em pirrei ſubito foꝛma ſua ⁊ reuera veſtiuit. Sic etmultofoꝛtius potuit velſtire ſubito celum ↄtinẽs nouẽ celos ſoꝛmis ſuis ma⸗ niteſtuũ ſit celum pꝛimu longe maius eſſe celo illo. In hoc autẽ iam dixi tibi qꝛ erſi non eẽt imporentia vel defectus aligs ex parte creatoꝛis quo minꝰ hoc poſſet de⸗ fectus tamẽ erat ex pane materie quenõ porerat ſubito denudarta ſoꝛmis ſuis et ſubito veſtiri ꝓpter cauſas quas dixi. Dt quis autẽ dixerit qa eo modo potuit cre/ are vel generare celos iſtos quẽadmodũ creauit aut generauit empir:eũ aut eliaʒ ipam terraʒ. Ja reſpõdi ſibi ĩ hocæ addu Netiam ꝓbationẽ per qua feci le ſcite ga 4 mn ungioe Nainin eus ala ge alognonn gn antoels goorvonons⸗ Letennaaen⸗ ekuineri opusͤton Countun Hickolſmne hhorespnick lsinenton olotinene⸗ ſcergeien ſennti Pangenäſe Mmilnonst Mneſlhnapo Sugenllut⸗ uhgapäͤeng Pihhasgeuon Mbn gaſn nultc iſtOiniier ſiſe lia Genſenrpun. lis naiii peruidane Mulonos, yirusolan⸗ Wnttit rii ſiümtne Mlitlutdn Pppeprc mmwumtf hnicche⸗ Efünendnz NN unmneein lnäfmin, tnd enniſerd feri imeie, em. doeinnt lensimun nisſuss ig s ſuis 1Netubi fumatnagien pnſesDgi leeſtqüfn e natidet riaſnanl Rtcoenüpiſaean. 2 „7 0C e8 dfnede⸗ 4 ickeund nenlec i 1o nſtenigili⸗ inoehlin dob d le. mudun i mütimn⸗ Fo. generatio celi empirei ⁊ terre ſubito facte unt et in non tempoꝛe et quia non pꝛeceſ ſit eas alia generatio vel coꝛruptio coꝛpo rał aliogn deduceret nos via hec in erro/ rem Ariitotelis de infinuate generatiõis et coꝛruptionis ⁊ motus de antiquitate ſi ue eternitate mũdi. Quia igitur mareria media inter illa duo creata eſt cum eis cu ius pars coꝛrumpẽda erat in generationẽ celoꝛum vt iam oſtendi tibi. Manite/ ſtü eſt oiſſimiles ex neceſſitate fuiſe gene/ rationes pᷣmi celi et nouem ſequentiuʒ et tu ſcis inrentionẽ mea in capitulo iſto.qa ego non intendo hic niſi vt quodcũq; di/ rigere te et erigere ad intelligendũ ſermo nez ꝓphete de generationibus iſtis et de fendere planũ ſermonis ipᷣius ipᷣm etiam planũ ſermonis iſtius hocinſinuat.Si eĩ deus in pᷣncipio creauit celum et terra cuʒ pncipium illud conuenientius intelligat᷑ aut pncipiũ tempoꝛis aut pꝛincipium ope ruũ ipius creatoꝛis ſiue operũ dei. HNeceſ-/ le eſt ſubito creata fuiſſe celum etterram. quia ſi in puncto tempoꝛd creata ſunt hoc maniſeſtu eſt. Si do ante ea nibil creatrũ eſt. Similiter neceſſe eſt ipᷣa ſubito creara fniſſe.Quẽadmodum em pᷣdixi tibi.quõ crearetur pꝛimũ celũ per partes.⁊ a q̃ par le eius incepiſſet creatoꝛ eius creationeʒ ⁊ PVpter qua lamen creatio eius eſſʒ in tem poꝛe.ila vt pars poſt partẽ crearetur cum ſola virtus oiuina ibi operaretur.et nibil eſſet ei reſiſtens aut retardans neq; p coꝛ ruptionem alterius coꝛpis aut denudau⸗ onem marerie ip̃ᷣius celi ab illa foꝛma ne⸗ ceſle eſſet veniri ad veſtitionẽ eins quave ſciẽda erat foꝛma celeſti.Quare ſubito in materia ſua et foꝛma creatum eſt genera/ tio vᷣo ceteroꝝ celoꝛum quia ꝑ coꝛruptio nem aquarum er ip̃is facienda erat. Coꝛ⸗ ruptio autẽ coꝛpoꝛalis ommis ex neceſſita ʒe fit in tempoꝛe ſicut et omnis alius mo/ aus coꝛpoꝛalis. Sicut declarauit Ariſtote les in auditu ſuo hoc eſt in libꝛo queʒ vo cat auditum ex neceſſitate facienda fuit in tempoꝛe eodem quo facta eſt aquarũ coꝛ ruptio in generationẽ ipoꝝ.habet autem queſtione a qua pariẽ cepit generatio ce⸗ loꝛun et veriſimiie quidem ẽ vt primũ ce⸗ lu qõ applanon vocant pꝛimũ creatũ fue⸗ rit hoc eſt in pꝛima parte diei.⁊ deinde ce lum ſtellarum fixarum quaſi in ſecunda parte. Tercio celum ſaturni et ita donec veniatur ad celum lune,quod eſt vltimu; 3 a nouem celoꝛum iſtoꝛum. boc etiam regn⸗ rere videtur ipᷣe oꝛdo dignitatis et nobili⸗ tatis eoꝛundeʒ. Certum enim eſt qa coma paratio celoꝝ iſtoꝛũ eſt in nobilitate vtu te dignitate adinuicem que eſt in altitudi ne et poſitione ipoꝝ⁊ ſcom alpetrangi in velocitate et larditate motus. Nõnullis etiam videtur o pationes celoꝛũ ⁊ vtutes influentes eſſe ac deſcendentes a pᷣmo ſu per ſcᷣm et etiam ſuꝑ omnes inferioꝛes ad hune modũi ſe babet ð alis.Quia vo ipſius eẽ adeſſe et generari et generare ea videtur eẽ comparatio que eſtvirtutis ad virtutẽ in omnibus que oꝛdinẽ habẽt ad⸗ inuicem idem videtur eſſe oꝛdo creatidcis ſiue generationis celoꝝ qui eſt et virtutu, eoꝛũ. Quare vnũquodq; eoꝛuʒ eo oꝛdine quo recipit vᷣtutẽ a pᷣmo ⁊ vniuerſali fon⸗ te recipit et eſſe. Uerũ igitur eſie ꝙ dixi ge inter iſtos nouem celos pꝛimũ.id ẽ in pꝛi- ma pte diei ſcðe creatũ ẽ applanon. Dein de celũ ſtellarũ fixaruʒ et ita de alijs.Ecõ trario vo foꝛtaſſis alicui videatur qm̃ celi iſti nouem ſimul omnes creati ſunt.Cum enim ꝓpinquitas ⁊ elongatio nihil ſit ad creatoꝛe cum attingat a ſummovſq; deoꝛ ſum et a pꝛimo creato vſq; ad vltimũ eqli ter hoc eſt cum non magis pᷣſens ſit ei bꝛi⸗ mũ q; vltimũ aut aliqdð medioꝛum mani feſtũ eſt non adiuuani operationẽ creato- ris vel vᷣtuteʒ ipᷣius aut impediri ſiue ⁊ re tardari bhmõi pꝛopinquitate vel elongatit one.Quare non eſt ꝓhibitus creatoꝛ aut adiutus ſiue impeditꝰ vllo modoꝛũ eque cito operari generationem ſine creationę celi lunaris et cuiuſcunq; alioꝛum.cũ eniꝰ ex omnibus modis ſuis nihil ſit potiꝰqᷓn tũ ad virtutẽ ſuã in celo appianon vł celo ſtellaꝝ fixarum q; in celo lune aut in quo cunq; alioꝛum bmoi autem exemplũ è de artifice et operatoꝛe qui ſolã virtutẽ ſuuꝰ ſiue ꝑ ſeipᷣm ſolum opatur et qui nibil ba bet adiuuenti ad operanduʒ plus in yno loco vel materia q; in alio vel alia. CTalis enim nõ operabitur pꝛius in loco vno. e poſtea in alio. Pꝛeſertim cum eius virtus aut ars non ſit alligata vni operi aut vni loco aut vni materie. Sed ſic potens atq; liberrima et vgicunq; et in qouſcunq; vo luerit operari qualẽ manifeſtũ eſt eẽ vtu/ tem eẽ creatoꝛis qui invno loco operatur folia in alio floꝛes.in alio fructus.in alio ſemina. in alio lapides pꝛecioſos. in alio metalia. in alia plantas,.in alio angmmalic Hars peimade vntuertro xeopatur ila vnũquodq; iſton ac ſi vnum ſolu oꝑaret. Nõ em̃ ex hoc ꝙ taʒ magna tanq; multa opꝑatur.aliꝗd eoꝛũ aut minꝰ bonnu aut minus bene opatur. qᷓ; ſi ulli ſo li intenderet qualiter ſi per ſe ſolu aut vir/ Intẽ ſuam ſola hoc eſt abſq; aminiculo et meditatione virtuns alteriꝰ creauit celos iſtos nouem ſimul eos creauit.hoc auteʒ Dico quia cũ creatoꝛ per aliavirtutẽ opera Iur q; per ſuã tũc indubitater operant iu⸗ ria mo dũ virtutis illius.quẽadmodũ cuʒ p frigiditatẽ coagulat aquas aut cõgelat e.a.s ſucceſſiue et per pres et ea velocitate qua poteſt frigiditas et qua hoc patit fie⸗ ri materia in qua opatur. Si ergo ꝑ ſolaʒ virtutẽ ſuam creauit celos hoc ẽ nulla vir tulte alia agente adhuc vel cooperãte, nul la ſubeſt cauſa vel ratio qᷓ ꝓhibuerit eum creaſſe omnes illos ſimul.ſed neq; virtus Aliqua cooperata videt᷑ ad creation eʒ ce/ loꝛuũ niſi foꝛte ꝗs dicat vtutẽ applani.hoc eſt ᷣmi nouem celoꝝ cooperata fuiſſe atʒ egiſſe in partẽ aque ſibi ꝓrima eiq; ſimili tudinẽc.id eſt celeſtem foꝛma ſibi ſimilẽ im pꝛeſſiſſe.⁊ ita ſecundũ celũ generaſſe.qauẽè⸗ admodu ignis cũ generatus ẽ iuxra mate ria receptibilẽ ſue actiõis et viriutis indu⸗ bitanter agit in illa et generat ex ea igne⸗ gliũ. Cum ergo partes ille aquarũ ex qui brꝛs inferioꝛes celi generati ſunt receptibi les eſſent foꝛmarũ celeſtin. Sicut appet ꝑ hoc ꝙ ipᷣas iam receperũt. Uident ⁊ rece pribiles fuiſſe vᷣtutũ et actionũ ipaꝝ.Oĩis eEi materia ex qᷓ aliqd generale ẽ ex neceſſi ate receptibilis è virtutis et actiõis illius aõ er ea generabile ẽ⁊ cuiuſcunq; ſilis illi Hic ẽ fimilis illi in foꝛma virtute et actiõe Quia igitur oẽs iſti nonẽ celi ſiles ſunt li- cei nobilitate ⁊ alijs cõditiõibus differat manifeſtů ẽ mayria ex qᷓ gen erati ſũt rece ptibilẽ eẽ virtulis ⁊ actionis vniuſcuiuſq; neq; agit anteq; ſit.ↄſequens eẽ videt᷑ ce/ los generatos eẽ vnũ poalind ⁊ nõ ſimui Qſi verũ eet foꝛſita vnũqð q; magt ↄne⸗ niret dici generatũ a ſeipᷣg et hoc e qa ps vniuſcuiuſq;ʒ ſit generati ls generata gi gnit ſibi ꝓnmꝗ et illa gen erata gignit aliã ⁊ita donec ↄpleat generatio tonꝰ. Hui⸗ aut exemplũ ẽ magne ſicut tibi dixi⁊ ĩ om ni coꝛpe ptinue ⁊ p partes generato. Mul tis etia circa hoc videt᷑ eẽ diſſimilitudo ce his ſcripſerũt. lon inuicẽ generalio ꝗppe aſſimulat vbi⸗ qᷓ; genituʒ genitoꝛi.Uñ et generanio dicit᷑ aſ generis ſin natio ſiue genens luii aliũ tranſfuſio. Uñ igi tanta diſſimilitudo int applanon er celuʒ ſtellarũ. Silr ⁊ inter ce lũ ſt ellatũ ⁊ inter celũ Saturni.⁊ genera liter mter oẽs in virtutibꝰ opationibꝰma gnitudinibus ⁊ etis motibus. ſicut apꝑet ex nactatldus ſ. tolomei et alioꝛũ quide oꝛſitan dicat aligs ga ſer⸗ mones ꝓphetarũ ita crebꝛo clamat.quo⸗ niam deus celos fecit ⁊ qm̃ opera manuũ eius ſunt celi ⁊ adeo vehemẽter execrant aliũ fuiſſe vel factoꝛẽ vel coopatoꝛẽ celoꝝ q ipe ſolus creauit nouẽè iſtos celos.?⁊ cre anit eos ſimul. Unð in ſermone iſto nõ ẽ dictũ fiant celi vl fimamẽta in medio aq̃ᷓ rũ ſed fiat ſirmamẽtũ ac ſi oẽs illi celi vnũ celũ ſimul ſumpti acciperent.⁊ factio eo⸗ rũ factio vnius et vna.Et licet matetie eo rũ receptibiles ſint foꝛmaruʒ celeſtiũ. Si⸗ cut pᷣdili tibi tamen ip̃i nõ ſunt poſſibiles impᷣmere eas quẽadmodũ neq; cum ma⸗ teria hominis hoc ẽ coꝛpus humanũ rece ptibile ſit foꝛme humane nõ tamẽ hõ po leſt iᷣmere illavel dare. Siue em̃ aĩa hũa na fo:ma illa ſit ſiue pars illiꝰ foꝛme. Ma nilſeſtũ ẽ homineʒ nõ eẽ datoꝛẽ huiuſmoi foꝛme nec poſſe unpᷣmere illa. Sic pᷣmum nouẽ celoꝛũ licet materia celi ſtellati rece⸗ pꝛibilis eſſet ſoꝛme teleſtis no lame ipſuz potuit eſſe datoꝛ hmõi foꝛme.nec adbuc cogitalũ ẽ ꝙ celi ſint generatoꝛes celoꝛuʒ. Alioqn etia regio elemetoꝝ ꝗᷓ ẽa luna vſ⸗ q; ad terrã. celis plena eẽt alijs ei celis fe⸗ cuũdis aſz generatibus celũ lune ſterile nõ manſiſſet. Generaſſet igr celũ aliud fili- eins aliud ita donec veniret ad terrã. A q̃ parte aũt inceperit creatoꝛ fabꝛication? celoꝝ ſeu generationẽ. Utrũ a pte lalitu/ dinis ſeu pfunditat aut ſpiſſitudinis aut eoꝝ.Scõm boc ergo pᷣmũ celũ generauit qu ſecundũ ⁊ iia de alus ⁊ quoniã nihil gene rat añcq ipᷣm ſit generatũ. quemadmodũ que ptes in eis pᷣmũ generate ſint. Uliruʒ ĩterioꝛes ſcʒ hoc ẽ ↄcauitatib eoꝝ ping⸗ oꝛes an iiie qᷓ ſũt ex pte ↄneritatis merito gs querat.licʒ nõ referat que. Si gs iñ co rũ ſimiliũ qᷓ ex pnb⸗ ſeſe inuicẽ ↄtinẽtib⸗ cõpoſita ſunt videbit generationẽ huiuſ⸗ modi partiũ ſimul incipere? vniꝰ cuiuſq; ptis partiũ ſilr.Oè ſi ꝗs dixerit quia inter fo:mas aquarũ el ſloꝛmas celoꝝ ex quib⸗ generati ſunt no ẽ ↄtingentia ergo no eſt motus ab hiie in illas. WMotus em̃ omuis generatio nis ⁊? coꝛruptonis eſt ab allero — ——— Eſorfiͤl =ꝛ S= alseitſil nbocaun ſonnuggl npt Mn anlicn ſin = — lanppltt alkreaaßs Coeitedon itnemhic⸗ Contnxi mhionrzuß lilulsat. ſeüünirhen ſaneutlani⸗ ollgcrep ſfurhtitne Mutei ſen mnskoninuren eNthentioma er Gosen —N—¶w—¶—¶—¶—¶—¶—¶—¶—¶—.îo DT– zrmn = =— = —⸗= S etgosſecd ai ſtenicn föpanidsan⸗ Wendeonn Wnoregu Uneruelen Glzönedeg Rpannuipon Mlihpllse⸗ enclauiſi⸗ ſiſſemnmma neſtcnicun ſubnmninia ſetunoeſan Mninor hend dltgnfn mierco⸗ EE Se EEE æ Se S SE E S= = S=e= = ☛ 2 —— ⸗ E- = = = SS= Se — = S= — = =2 ☛ ͥͤ— =„ S S — — = — — — Rofuemnmri⸗ Garnadiini ſeleni i ng enidoidn Clonagitin fndaig A arrdeen. osſeuntcögen tideoſeheninn ſcdeiagat tanirnicee nenini uifld npi tccger nt saa Tg sinnaptid idrie sricwet e mnir ſilnt im Zeetnt ſiuelbe⸗ nnhnit l⸗ eelnaanc, ſmnecehun goebmöhmt⸗ ilin rn⸗n raio eninii oppo ſitoꝝ in alterũ.et hoc ꝑ mediũ.alio⸗ An ſaltus eẽt ſubitus generatio a nõ eẽ in eſſe. In hoc autẽ dico quia mediũ ẽ inter has loꝛmas et ſi non verum aut mediuʒ pꝛopꝛiu. Manifeſtũ em̃ eſt quia aqua quantũcunq; ſubtilis aut pura amplius ſubtiliari poteſt.? ꝓpinquioꝛ fieri nature ac ſubſtacie aeris. Sic et aque de quibus celos fuiſſe dicunt ſubtiliatione ac depu/ ratione amplioꝛi pparate ſunt vt formas celoꝝ reciperẽt et hec ſunt media per que tranſiuerunt ad foꝛmas celeſtes. Magis autẽ ſubtilis et magis depurata aqua eſt mediũ inter ipſam ſᷣ̃m naturalẽ puritateʒ ſuam ⁊ nobilitatẽ foꝛmarũ celeſtium ⁊ ge neraliter om̃e ꝓpinqus alterutri extremo rũ via queda ẽ ⁊ mediũ tranſeundi ab al- tero in alterũ. Nec debes opinari ꝙ alia virtus fuerit pᷣparans aut pᷣ̃aptans aqᷓs il las ad hoc vt foꝛmas celoꝛũ reciperent qᷓ; creatoꝛ.Solus em̃ abſq; participe ⁊ adiu toꝛe celos fecit. et omnia illa pᷣmoꝛdialia opꝑa.id ẽ mũdi tocius partes.Quãaãdo aũt iſta pᷣparatio aquaruʒ facta fuerit nec iſte ꝓbheta determinat neq; aliꝰquia nec de pparatione quicq; expᷣſſe loquitur qre ſal ua veritate ſermonis ip̃iꝰ intelligi poteſt. quia pᷣma die quado fiebant ea qͥ facta pᷣ us narrauit potuit fieri iſta pᷣparatio illis autẽ expletis et ↄſumatis create ſũt foꝛme nouem celoꝛũ.ſecũda die et materijs ſuis imp̃ſſe vel totum qð ptinebat ad genera- lionè iſtorũ celoꝛum videlicet ⁊ pparatio materiarũ ipᷣoꝛũ et foꝛmarũ eorundeʒ im 5p̃ᷣſſio ſecunda die facta ẽ. Si ꝗs autẽ dixe rit qa non indiget creator omnipoteniiſſi mus pᷣparatione hmõi vł pᷣparatore.¶ e rũ gdem dicit qm̃ vᷣtus creator in vli ni⸗ tate ẽ ſufficientie ⁊ copioſitati Materie ta men celorum denudani a formis aqueis neceſſario indigebant ad hoc vt formas celorum tamlonge ab illis diſtantes reci/ perent hmõi ve denudatio nõ potuit eſſe quado ſieret.aut in puncto tempis aut in tpe et ꝗd ex vtroqʒ accidit iam pᷣdixi. Nec debet iibi mirũ videri ſi formarũ celoruʒ nõ fuit alius doctor q; creator cũ de om̃i formsa ſubſtãciali hoc multi ſenciani pᷣpa rare ꝗdẽ poſſunt vtutes naturales materi am ex qᷓ faciẽda ẽ generatio natural ⁊ fu⸗ gare ad ea diſpoſitiones ↄtrarias ſiue re . kranates formis ꝗbus ſup nelcienda eſt en forman illaru q̃rũ impᷣſſio generatõ elt ſ ẽ ſubſtacialiũ nõ alius dator q;ᷓ cres 16 62 xxrxriiij tor illarũ deus cum oĩs forma ſi: ubſtãcia⸗ lis etia ſubſtancia ſit. Qè vo ↄſequẽter di ccu ẽ.Congregent᷑ aque q̃ ſub celo ſuntin locũ vnũ. Manifleſtũ eſt hic factũ eſſe poſt creationem aquarũ ſolo verbo ⁊ im perio creatoꝛis. Naturalis em̃ oꝛdinatio aquarũ ſiue poſitio aut ſitus earum circa terrã eſt.et ipᷣe aque velut amictus circun/ dans illũ.Sicut dicit alius ꝓpheta.Abiſ ſus ſicut veſtimentũ amictus eius ⁊ alius ſapiens. Quis poſuit aqs qſi in veſtimẽ⸗ to.Qt aũt in partẽ ſeceſſerũt ⁊ ſuꝑ mõtes aque etiam ſtant.ſicut dicit alius pppeta ga ſuꝑ montes ſtabunt aque ⁊ ꝙ in loco nõ naturali ſibi ſunt cõtra natura ponde roſitatis et fluidatis ſue.factũ ẽ non natu rale aliqᷓ virtute ſed ſolo verbo ⁊ imperio vt diximꝰcreatoꝛis et iſta ↄgregatio non noue creationis opus fuit.ſed iam creati opis videlicet aqruʒ in locũ aliũ traſlatio et collocatio. Uñ nõ dicit᷑ in ſermo ne pꝛo phetico ꝓpter illud factũ ẽ veſpe et mane dies vnus. ymo ↄiungit᷑ opi ſequẽn dieĩ ⁊ hoc ẽ quoniã ↄgregatio aqrũ ⁊ denuda tio faciei terre ꝓpter ſequẽtis diei opꝰ fa/ cta ſunt videlicet ꝓpter fecundationẽ ter⸗/ re. HNõ em̃ poterat germinare herbas nia tæẽtes aut ꝓducere vegetabilia aquis ope rientibꝰ eam. Cõgregatio igr aqrũ in lo⸗ co in quo ſunt concluſio ẽ partim ſcientie naturalis partim ſciẽtie diuinalis. Sicut appet ex medijs quo p̃ᷣmiſi. Querat autẽ merito quis quõ aque dicant᷑ cõgregate in locuʒ vnum cum tam multa ſint maria ⁊ nõ ſit vnũ mare qð oẽs aqs ↄtineat In quo dixerũt ꝗdem ꝗa maria ola vnũ ma re ſũt et ꝓpt᷑ ↄtinuatiões ipoꝝ q ĩ gbuſdaã maribꝰmanifeſte ſunt ⁊ hoc exꝑimẽto ſci/ unt multi eoꝝ ꝗ ↄuerſant᷑ in maribꝰ ⁊ va * . cant nauigiis. In alijs vo maribꝰ occulte ſunt ↄtinuationes iſte &l ꝓpter diſtanti⸗ as ſuas a nobis vel ꝓpter ſuꝑ poſitioneʒ partiũ terre aperientiu maria vel ꝓpier ꝑ tes eoꝛũ.ſic ſamoſum eſt de ſicilia qm̃ ſuꝑ mare ſita ẽ ⁊ qttuoꝛ et qnq; montibꝰ qus ſi columnis totidẽ ſuſtentantur.Aliꝗs vo intelligit locũ vnũ magis dictũ diuiſiue ſi ue ſepatiue qᷓ; ↄiuncte ⁊ hoc ẽ quonia cre⸗ atoꝛ magis itẽdere videbat ſeparatiõeʒ earũ a ſupficie terre q; ↄgregationẽ earuʒ in locum vnũ. Tu vo m intentionẽ meã ⁊ opinionẽ in hoc reminiſcere eoꝝ que di diciſti in libꝛso Metheroꝝ ariſtotelł in capi tulo de mari et gullis eius ⁊ ð abn gis E gna quã dicit ariſtoteles matricẽ aquan⁊ ex ula oia maria tanqᷓ; gulfos vanios.⁊? re dudatias exire ⁊ nõ recedes ab intelleciu ꝓpheie iſtius qui dicit ruptos fuiſſe fon⸗ tes avyſſi magne et ex illis inundaſſe dilu — niu. Atiende aũñt ꝗa ex eodes verbo etim . perio creatoꝛis videt᷑ fluuioꝛu ommiuũ de⸗ 2 — curſus ad mare eſſe ſiue ad maria. Si em ſtarẽt ſuꝑ terrã abſq; fluxu ex neccitate oꝑi ret eã et ꝓphiberẽt fertilitateſiue fecũditatẽ ip̃ius. Ad hoc idẽ ſpectat qð dictũ ẽ. Sta⸗ tuit a quas quaſi in vtre hoc eſt ipᷣas inſta biles fluidas ſtare fecit in loco non ſuo ꝓhibẽdo fluxũ eaꝝ q̃n ĩ vtre.Et qꝛ vt dixi OPperatio iſta videlicet ↄgregatio aquaꝝ pᷣparatio erat ad opus ſequenus diei ſub iunuit deus et dixit. germinet terra herbaʒ virentẽ et facientẽ ſemen ⁊c.et in fine ſub/ iunxit et factũ eſt veſpere ei mane dies ter cius.Et ga opus iſtud videlicʒ hmõi fecũ dationis terre nõ habet cauſam naturalẽ hoc ẽ no eſt ipſi terre de natura coꝛꝑeitatt ſue maniteſtũ ẽ quoniã nõ ei niſi ex vboꝛ imperio creatoꝛis. Lerra em̃ per ſe hoc eſt per modũ quo ẽ terra nõ ẽ generatiua ni n terre. Supꝛa naruramigitut ſuã ſuꝑad dita ẽ ei viriꝰgerminãdi ⁊ fructificandi ta lia. Quare manifeſtũ ẽ tibi iſtam fertilita tem terre concluſiones eſſe partim ſa entie naturalis.partim ſcientie diuinalis. ct in/ xta hunc mo dũ currit res in fecundatiõe gaãrum ad ꝓducendos piſces et alia adti ca animalia. Hanc autẽ queſtionẽ de du⸗ plici ſecũditate terre qbus ꝓducit vegeta bilia animalia ppter qð nõ pᷣus de ferti litate ſeu ꝓfundita ie aquarũ qᷓ; de fecun dlitate terre locutꝰ ẽ ſermo ꝓpheticus cuʒ em̃ aqua poꝛ ſit in oꝛdine eiementoꝛuʒ q terra poꝛ eſt ⁊ eius fecunditas ⁊ pᷣoꝛ eida ta qᷓ; terre pᷣoꝛ igi oꝛdinãda fuit. In quo reſpondeo quia ſecunditas terre q gignit vegetabilia poꝛ eſt ea fecunditate eiuſdeʒ q̃ gignit animalia. Sicut vegetabilia pᷣo/ ra ſunt ipis animalibꝰ ⁊ ppter hoc gene⸗ ratio eoꝝ ⁊ vis generatiua q ſcilicet gene ratur pᷣus oꝛdinata ẽ in ſermone ꝓpheti/ co.deinde po fecunditatẽ aqrũ ⁊ generati onẽ animaliũ aq̃ticarũ fecuditas ſecũda ipᷣius terre q̃ gignit animalis oꝛdine ẽ re/ cliſſimo mirata ⁊ ipᷣa ẽ pars opationis di ei quinte.Opatio vo diei qrte fuit creatio ſtellarũ ei luminũ ⁊ oꝛdinat᷑ poꝛ oꝑatioi⸗ bus vegetabiliũ ⁊ animaliuʒ et creatione ipius hominis ꝓpter hoc vi gdam putat Pars pꝛima de vniuerſo ga ſtelle ⁊ lumina cauſe ſunt ipoꝝ non ſo luũ generatiue ſed etiã regitiue de ꝗbus tã młta ſcripſerut vt vix etia legi poſſint.Cõ/ cedenduũ autẽ eis ẽ ꝙ ſtelle multa adiuto na pᷣſtant et generationi ⁊ ↄſeruationire rũ generabiliũ.Uerũ nõ eſt eouſq; vt ho mines hmõi putauerũt⁊ de hociam mul ta ſcripta ſunt tibi. Siue ergo hacde cau⸗/ ſa pᷣoꝛdinate ſunt eis ſtelle et lumina ſiue ꝓpter hoc ꝗa oꝛnatus ſunt coꝛꝑis pᷣoꝛ ac nobilioꝛis q; ſit aq̃ᷓ et terra. Siue pꝛopier hoc quia nobilioꝛa vidẽtur ex inco:rupii/ pilitate ⁊ ꝑppetuitate ſua.recte pᷣpoſita ſũt illis in ſermone ꝓphetico. Habet tamen queſtionem quare remorata ſeu retarda ta fuit creatio ſtellarum et luminũ vſq; in quartam die ⁊ determinatio hmõi queſii onis pendet ex certitudine eſſenciarum ⁊? compatione eaꝝ ad celos ſuos.hoc eſt in ꝗbus ſunt videlicet vtrũ ſint inſtrumenta celoꝛũ per que operãtur in mundũ iſtu in ferioꝛem an ſint ꝑtes.an oꝛnatus eoꝛuan ſint aggregationes luminũ in ꝑtibus ipi⸗ us celi ſicui apparet apud nos in ꝗbuſdã gemmis. Memini em̃ me vidiſſe ſmarag⸗ dum. in cuius ſplendoꝛe apparebant tres ſtellule lucidiſſime.Et certu eſt de lapide ꝗ dicit᷑ eliotropia quia ipᷣe ẽ lapis viridis ſtellis rubeis ſtellatus. Et quidem iaſpis inuenitur viridis coloꝛis et guitis ſangui neis guttatus. et quidẽ alius innenit om niũ alioꝛũ lapidum coloꝛbus picturatus Qi ſi ſtelle et luminaria inſtrumela ſut ce loꝛũ congruũ fuit vt tunc hmõi inſtrumẽ/ ta celis darent cum eis operari poſſent et non ante. Quia igitur circa aptata eſt ter cia die ſimiliter et aqua vt in eas poſſent operari celi vegetabilia ⁊ animalia aliaq; omnia generabilia ꝓput viſumẽ aſtrono⸗ mis et multis alüs ex phyloſopbis meit⸗ to quarta die fabꝛicata ſũt ⁊ aptata hmõi inſtrumen:a. Uerũ de boc alibi altius et latius pſcrutandu erit et a ꝓpoſito e in⸗ tentione pᷣſentis tractatus longe eſt expo nere capitulũ illud pᷣmi libꝛi legis bebꝛeo rum ? tractatum deſiderat grandemp ſe 2 inueſtigationẽ diligentiſſimã quoniam habet queſtiones plurimas ⁊ ad deterimi nandum difficillimas. Quantu vo perli⸗/ net ad pᷣſentem tractatum ſufficiat tibi co gnolcere ſaltem ex parie quia ſermo ſapiẽ tis et ſancti viri ꝓphete ſcilicet hebꝛeoꝛu; ſermo veritatis eſt. Jam enim patefeci ii⸗ bi in hijs qͥ pceſſerunt que neceſſitas coł/ thn (Whinlme Genmgen Cngenetet vibosals Punront eet rin mnnlli cunven nimoc Enngoat ſunelnenun llmlu zyutn. Nnpratron Pronmun Ulnneni piuenn iterwpe n ſcpergad wocennd pni de⸗ Kapesi Nsgladä goedens ſonlens Deennis, bbusoupt Nuplanauer rnun ſenſrenge un grctets Mageicen nſcn Kütwie Mlpng mmenze chlen etichene re ſc he⸗ Phaczn niſſrn hnſchen afneig h lnßzen Aene ZZ ekelgte udebarnn geagoban eleainn ſuntcchefe! en Jumn dimetbe H cco, Daor ordafare merbunmnife minauotiice Meineeicen losſuos wüſnntnt iurmnmni 1410ne oeess cünnd aariprrban „Sen Ede⸗ ns anc, wlorsagn⸗ git corpa pᷣma creata eſſe et non generatà Si enim generata eſſent non eſſent pᷣma. cum generata eſſent ex neceſſitate ex coꝛ poꝛibus alijs. generationem quippe coꝛ⸗ poum non niñ ex corpibus fieri poſſibi/ le eſt. Patefactum etiam eſt tibi ꝙ coꝛpo ra pᷣma videlicet creata non fuit poſſibile elſſe celum vltimuʒ ⁊ terram ſolummodo alioquin inter celum et terram fuiſſet va/ cuum. imo celum er necefſitate fuiſſ terre contiguũ et poſtendi tibi. Quare inter ce lum et terram creatum eſſet coꝛpus vnuʒ vel multa.ex ꝗbus facta eſt generatio coꝛ poꝝ medioꝝ pᷣmoꝛum videlicet trium ele mentoꝝ et nouem celoꝛum nobilioꝛũ. Et non nominauit illud medium vel illa me dia ſapiens iſte ne minatione appꝛopᷣata quinpotius nominatione mutuata. Hô em̃ vere ac ꝓppᷣe nominationis aquis eſſe otuerunt coꝛpa illa media.Dixi etiam ti⸗ i ꝓpter qnià celum vltimnʒ et terram p/ mo creari opoꝛtuerit in oꝛdine creationis coꝛporũ. De aquis vero quas circa celos eſſe ſapiens iſte vel ſanctus dicit ſcire de⸗ bes quia cũ hominibus duplerx vita a cre atoꝛe danda eſſet.videlicet hoc pᷣſens ta lis miſerus et erumnis pileniſſima et allia perennis poſt hac gloꝛioſa debnit homi⸗ nibus ouplex habitatio pꝛomptarũ iſtaꝝ duplicitate pꝛouideri. Quare ſicut ſub te⸗ lis ꝓuidit creatoꝛ hominibus habitatio/ neurmn ſiue regionem vite qua ſub celis eis viuendum erat congruentem ita ⁊ vite qᷓ ſuper celos eis poſt hanc vitam perenni/ ler et gloꝛioſe viuendum eſt ꝓuidit regio nem ydoneam ⁊ hoc intelligitur etherum quẽadmodũ et iſta inferioꝛ regio qua hbo mines inbabitat noſcitur eſſe aer. Scito tamen quia celum empireum interduʒ et regio illa que dicit aque q ſuper celos ſũt interdũ ether nominatur.Et ſicut moꝛtali vite nullo modo etherea regio ↄgruit ita iſta aerea regio immoꝛtali vite ⁊ gloꝛioſe om̃ino incõgruens eſtet inepta. Hec igit eeſt ratio qne mouere potuit vt homies vi le gloꝛie future in etherea iſta regiõe qᷓ ex aguis que ſuꝑ celos mobiles erant facta eſſe videntur collocandi a quibuſda puta rentur. Tu auteʒ animaduerte ꝙ opinio bmõòi hoim erronea eſt maxime eoru; ꝗq veri nois aquas hoc eſt ꝗ inveritate ⁊ foꝛ ma aquaticis ibi eſſe vſq; hodie ſuſpican tur et etiam poſt gloꝛificationẽ futurã bo minu ibidẽ eſſe futuras autlumant de no xxxv bilitate 2 magnificentia hmõi gloꝛie non tam erronee q; ignobiliter ſenclentes. Si quidem aquea habitatio piſcium eſt nõ hominum etiam in ſtatu buiuſmoi miſe/ rie poſitoꝛum quantofoꝛtius igitur. nec ẽ. nec erit. hominũ in ſtatu gloꝛie iiuus con⸗ ſtituendoꝛum. Q ſi dixerit quis ꝙ aque nòõ ſunt ibi in ſubſtacia labilitatis aut flus iditatis in qua videntur apud nos. ſj va⸗ poꝛabiliter ſuſpenſe vt ſermone vtar hu⸗ iuſmõi hominũ et iſte ſermo erroneus e. cuius erroꝛis declaratio hec eſt. Ignobi⸗ lioꝛ enim eſt habitatio huiuſmõi q; ſit ha bitatio aeris qua nũc homines inhabitat Habitatio quippe illa hoc eſt aquarũ hu iuſmodi vł nubiloſa aut nebulioſa eſt aut nubeoſa eſt vel ꝙ eſt verius 'm erroꝛem iſtum tota eſt auquod iſtoꝛum triũ. Qua re manifeſtuʒ eſt. ꝙ aer qui eſt apud nos nobilioꝛ eſt habitatone huius. Am⸗ plius. Tria iſta que nominaui tibi videlʒ nebula nubes et nubilum media ſunt in/ △ teraquas et aera cuius indicium eſt gene ratio eoꝛum ex qua quippe generanturꝑ rarefactionem et ſubtiliationem illiꝰ ⁊ ꝓ pter hocſubſtancia eoꝛum nobilioꝛ eſt q; aque. MWanikfeſtu aute eſt ꝙ eoꝝ ſub ſtancia groſſioꝛ eſt q; ſubſtancia aeris. Woanifeſtum igit eſt nobilioꝛem eſſe p̃ᷣſentem habitationem hominũ q aer eſt indubitanter et habitatio viiq; ẽ miſerie. id ẽ hominuʒ adhuc miſerie et erumnoſe viuentiuz qᷓ; illa quã ponunt eſſe gloꝛie.qᷣ vel nebula eſt vel aliquid alioꝛu que no minaui tibi ſuperius. Amplius.quan —— do factahuiuſmõi ſubtiliatio aquaruʒ in vapoꝛes ſiue ſuſpenſio earũ vapoꝛabilis MWanifeſtũ quia in ipᷣa creatione eaꝝ nec facta ẽ nec locum habuit.Euapoꝛalio enim nõ ſit abſq; motu locali no erat aut quo mouerentur cum uõ eſſz locus inter aquas et celum vltim qð empireum di⸗ citur quia nec vacuum ibi erat nec coꝛpꝛ aliud qð aquis p euapoꝛationèe tunc aſcẽ dentibus locum ſun cederet. Quare ma⸗ nifeſtum eſt aquas buiuſmoi creatas no fuiſſe in iſta vapoꝛabili ſubſtancia in qua dicunt eas eſſe. Si mõ in ea ſunt. Remi- niſcere autem eius ꝙ dixi tibi in pcedenti bus quia qi ponunt aquam et vapoꝛeʒ er ea reiolutum idem eſſe nõ poſſunt effu gere quin ponant cõſequenter vapoꝛeʒ ⁊ gera in quẽ per ſubtiliationem tranſit idẽ eſle. Quare exneceſſitate cogunt adaa Pars pꝛima de vniuerſo gonere eara cũ neceſſe ſit quecũq; in ſub⸗ ſtancia ſua eadem ſunt eidem ⁊ ſibinuicẽ in ſubſtancia eadem eſſe.Si vero dixerit aquas huiuſmõòi in ſubſtàùcia ſua aquea et pᷣmitiua adhuc permanere etita etiam ibi eſſe tu iam noſti nõ ſolum cõtradicti/ ones pbyloſophoꝛum naturalium ſed eti am irriiones earum circa hoc. Ego vero iam dixi tibi in pcedentibus opinionẽ ſa⸗ pientium hebꝛeoꝝ videlicet ꝗa aqruʒ no mine equoce vſus eſt ſanctus iſte et ſapi/ ens ꝓpheta et dixi tibi quia ſcõm opinio nem meam de aquis illis ſuperioꝛibꝰ.id eſt de ſuperioꝛi parte aquarũ facta eſt re⸗ gio ethera ſiue ether qui eſt regio ſereniſ⸗ ſima puritate ſubtiliſſima ad modũq; ꝓ⸗ ſpicua niſi inter ſcientiam diuidens mun dum nobilem cõtinentem nouem celos mobiles et quattuoꝛ elementa a mundo immobili et ſeculo altioꝛi.et hic mundus eſt celum empireum et regio lucis ⁊ habi tatio gloꝛie miliciarum celeſt um.hoc eſt ſanctoꝝ angeloꝛum ⁊ gloꝛtficandoꝛũ ho⸗ minũ et hic eſt domꝰ dei in qua ſunt mul te manſiones que partim iam repleta eſt habitatoꝛibus ſuis pariim reſtat implen⸗ da. Quid autem ſit plenitudo eius. quid inhabitatio ⁊ modus inhabitationis ꝗqd manſiones.et manſionum multitudo in eo tibi dedlarabitur in ſequentibus ſi deꝰ voluerit.Si quis auteʒ querat que natu/ ra ſit huius coꝛꝑis dinidentis ſcilicet mũ/ dus duos hoc eſt an habeat motum aut nõ. Reſpon dendũ eſtlei quia nõ habent motum ſicut neq; celum empireum. Cau ſa autem in hoc eſt quoniam nulla deeſt ei ex perfectiõibus ſibi ↄgruentibus ⁊ de⸗/ bitis qᷓ; neceſſe habeat per motum inqui⸗/ rere vel acquirere.Si vero querat que ſit vtilitas huiuſmõi coꝛpis vł vſus et an ſer uiat habitationi Niqnoꝛum ſcilicet vł an geloꝛum vel hominü vel animalium vel in futurum ſit habitationi alicui ſeruituꝝ Dico quia foꝛte nõ erant immediate mũ⸗ di quos dixi tibi cum ꝓpter diſtatiſſimas ad inuicem nobilitatem electoꝛuʒ ⁊ inno⸗ bilita tem inferioꝛum tamẽ ꝓpter contrari eltates multiplices quas habent inuicem in diſpoſitionibus ſuis pꝛedicti mundi ð quibus loquar in ſequẽtibus videlicet in capitulo de partibus vniuerſi coꝛpoꝛei. Utrum autem habitatoꝛes habeant du⸗ bitationem nõ videtur habere ranionabi lem. Nõ enim eſt rationabilis dubitatio que nõ habet rationes ex vtraq; pte con⸗ tradictionis. Cum enim videant ignẽ ele⸗ mentum nõ habere habitatoꝛes. Simili ter eti aera. Unde ſuboꝛta eſt in coꝛdibus eoꝛum iſta dubitatio. Qè ſi dixerint quia ger habitatio eſt yrunainũ et alioꝛu mul- toꝛum volatilium. Reſpondeo tibi omni bus animalibꝰ eſt alius locus paſcus.ali us habitationis.locus enim habitauois eſt omnivus animal:aus vbi generantet fetus ſuos nutriunt nõ vbi paſcũtur au aliter paſcum querunt yrundines aũt mu ſtulas venantur et eis paſcuntur in aere. et hec eſt cauſa volatus earum pene cõli nui ꝑ aera. Nec eſt verum vllo modoꝛuʒ ꝙ quoꝛuudam vanitas ſomniauit.vide/ licet ÿ yrundines de aere viuunt elemen to de aere ſiquidem roſtido et humenoz vi verius dicam craſio. eſt eis ſoꝛſitan nõ nullũ adminiculum ad nutrienduʒ inter dum. Judicium auteʒ huius eſt ꝙ ſuper aquas ⁊ loca aquoſa paludoſa humecta eſt earum volatus freouenlioꝛ.et hoceſt quoniam muſcularum mnibi eſt habũda/ na maioꝛ ꝓpter habundantiaʒ maioꝛem materie generationis illoꝛum. Similiter et nutrimentis nutriuntur enim de huiuſ modi craſſitudine aeris. De ſalamandra vero q; putauerunt in igne habitare qꝛ ⁊ de igne nutritur. nõ hoc de igne elemento intelligere poiu erunt. Ignis enim elementum implet cõo⸗ cauitatem celi lunaris et aera circundat?z ei ſupenatat quemadmodũ oleum aque Ignisvero quo cibatur Salamandra ꝓ culdubio ignis eſt ꝗ eſt apud nos ꝗ nul/ latenus elementum eſt imo elementatuz vt flama que nõ niſi fumꝰ intenſus vt ali bi didiciſti et carbo lignum incenſuʒ. ZSic ſe habet et de alis cremabilibus et igni⸗ bilibus. De talpa iam in numerabilibus experimentis comptum eſt ꝙ vermibus paſcitur et eos fodiendo ſeqtur ⁊ venat᷑. Hoc autem ꝓpter hoc dixi tibi de iſtis tri bus generibꝰ animaliũ vt agnolceres er roꝛem erroneoꝛum ꝗ poſuerunt vnicuiq; elementoꝛuʒ habitatoꝛes ꝓpꝛios. Reuer tar an:em ad id in quo eram et dicam qa nõ eſt neceſſevt phyloſophia cõpꝛebẽdat omnes vtilitates et vſus ſingularum ren creatarum ꝓprer quas create ſunt. Non em̃ eſt ꝑfecta illuminatio animaꝝ huma narũ phyloſophia que infiniias ignoꝛan tiarum tenebꝛas relinquit etiam in eis ꝗ Manifeſtum eſt qda ttinein Glunt. ſunodtde glis alc ns Olan gnistter untenen Nondcn Cenwon⸗ ſpsſttian iunoo niinſcue uiſnle⸗ Eunlire (6horrothe ſerlon ſonhloug Pobvewvi mmmn Mwunen mloblis gopani Wumdehe hranme Usäne⸗ dodienr⸗ csletn ltiinn neushuht ſitnin lſacareun fhonnel ſcuitir W bit uundtn gti rape ucglipon een dlngt Acknee Wünen oncehin palcunrn seaun mmnylon sſomnuin renumn aſoiocnn aaiasttnd⸗ nurN ne 5 — si ned;, namamt, nmslm, Vainrii, tactnn ncimrtin nii i mnn Fo. maxime in ea pꝛofundaſſe ⁊? pfecifle repᷣn tati ſunt. Eſt em̃ phyloſopbia velut lucer/ na modici ae tenebꝛoſi lumis in tenebꝛis multis atq; denſiſſimis ⁊ nocte optata lu cens. Sicuti dicit ſancius ⁊ ſapiens dean tiquis et ſapien:ibus.Nos quippe inuol nimur lenebꝛis habet inſuper queſtioneʒ de hmõi coꝛpoꝛe.an quẽadmodum nouẽ celis mobilibus eſt ſituʒ et poſitione ſupe rins ſic etiam et nobilitate ſublimius hic enim oꝛdo in elemẽtis ita ſe habet. Ignis enim ſicut eſt aere ſuperioꝛ et nobilioꝛ.et etiã ſubtilioꝛ et in nouem celis foꝛſitan ali ad ſimiliter ſe habere hoc dicat. In quo reſpondeo tibi quia aer et ignis licet ſuꝑ/ poſia ſint loco et ſitu animalibus tam ra tion abilibus qᷓ; irrationabilibus nõ pꝛo⸗ pter hoc nobilioꝛa aut dignioꝛa ſunt hijs neq; tectum in omni domo parietibꝰ aut etiam pauimento aut etiam area nuda qᷓ; tegit nobilius ac dignius eſſe neceſſe ẽ ne q; opoꝛtet vt iſtarũ rerum exemplis te de tineam vel honoꝛem coꝛpus enim huiuſ⸗ mõi velut tectum videtur eſſe mundi mo bilis cũ mundus mobilis domus eſſe nõ dubitetur ⁊ velut pellis eiuſdẽ eſt. Si mũ dus ille animai eſt vt platoni aut multis alijs viſum fuit. De habitatoꝛibus auteʒ an eos habeant celi nouẽ mobiles vi ma gici et nigramatici poſuerunt ꝓpono tibi ſatiſfacere nutu dei in tractatu de ꝑte vni⸗ nerſi ſpiritualis hoc eſt de nobilibus⁊ ab ſtractis ſubſtancijs. Debes etiam remini ſci eius ꝙ pᷣtetigi tibi quia piſces ⁊ anima lia alia aqnatica ſaluant in aquis taãq; in materia et loco ſue generationis ſic forſi- tan dicat aliquis de celis nouem ꝙ ſaluã tur in hijs aquis que ſuper eos dicunt᷑ eẽ quicquid nomine aquarum intelligatur. quẽadmoduʒ ſi dicat aliquis ꝙ ig nis ele mentũ hoc eſt ſpere totius ignis ſaluatur in celo bine circũuolẽte ipᷣm et tota quat/ moꝛ elementa. hoc eſt ignis aer aqua ter ra ſaluantur in ſpera ceũ cõtinentis nouẽ celos mobiles cuius motu et reſolutione quidem poſuerunt ea eſſe generata. Sili ter et ſaluari tanqᷓ; ea ſit tam ſaluationis que fuit et generationis.N aulem regio illa aquarũ ſuperioꝝ ſiue que ex aquis a gꝗquibuſdam facta eſſe pulaiur nullo mo⸗ do cõneniat habitatio in gloꝛiſicatoꝛnm admodũ nobilitate ⁊ gloꝛia pᷣcedunt om nia alia coꝛꝑa.ſic habita tio eoꝛuʒ ſiue lo⸗ cus ſiue vbi ipᷣoꝝ debet eſſe ceteris locis⁊ habitatiõibus omnibus pᷣſtantioꝛ Secũ da via eſt gloꝛia animarũ que indub.tan rer equalis futura eſt gloꝛie ſanctoꝝ ange loꝛum quoꝝ autem equalis gloꝛia ſedes ⁊ loca honoꝛis ⁊ gloꝛie ex neceſſitate eque ſublimes erunt ⁊ dignitatis eiuſdẽ. Nec em̃ phas eſt vt inequales honoꝛes ſedes equalis altitudinis habeãt. Maxime in illo pᷣclaro creatoꝛis palatio in quo omia oꝛdinata ſunt in vltimitate cõuenientie ⁊ hominũ duabꝰvijs tibi patefaciã Pꝛima via nobilitas coꝛꝑis huiuſmõi bominuʒ et gloꝛis eorundem. Dico igit ania guẽ⸗ decoꝛis. Quare manifeſtũ ẽ ꝙ ſedes ſan⸗ ctoꝝ angeloꝝ ⁊ animarum beautudine? gloꝛia illis equalium eiuſdem erũt grad in altitudine. Si igitur ſanctoꝝ angelorũ ſedes in empireo tunc erunt vel etiaʒ mo ſunt erunt ibidem et etiam mõ ſunt ſedes beatarum animarũ. Quare quoniã glo⸗ rificatonhominũ anime tunc erut cuʒ coꝛ poꝛibus ſuis et coꝛꝑa cum ipſis alioquin non in vita ſed in moꝛte eſſent neceſſario gloꝛificati homines et in animabus et in coꝛpibus in celo empireo collocãdi ſunt. Qẽĩ vero gloꝛia animarum bumanarum tanta futura fit. Maniteſtuũ ex diffini⸗ tione gloꝛie huiuſmõi. Sicut declaraui ti bi in tractatu de meritis et retributionibꝰ animarum noſtrarũ.Et iterum faciam te ſcire hec via alia in tractatu qui ſequetur iſtũ. quemliam nominaui tibi de pte lcili⸗ cet ſpirituali vniuerſ.Addam et alia ma⸗ maniteſtationeʒ tibi de hoc ꝙ aqueano nullis credũtur eſſe ſuper celos noue mo biles. Dico igitur quia vel ſunt ibi ꝑ natu ram hoc eſt tanq; in loco ſuo.⁊ vbi natu raliter aut ſunt ibi per violentiam. Ma nifeſtum autẽ eſt quia nõ ſunt ivi ꝑ natu/ ram cum naturalis locus ignis tamlõge inferioꝛ ſit. Multo igitr foꝛtius locè om⸗ niũ aquarum debei eſſe nõ ſoluʒ infra ce los.ſed etiam infra ignem et etia ſub aere Oi ſi dixerit quia ſubtiliatio illa quam fe cſt aquis illeuapoꝛatio huius fecit etiam vt locus tam altus eis congrueret. Dico q ſermo iſte erroneus eſt et impoſſibilis młtipliciter. Pꝛimum quia aque nõ ſuni per huiuſmgi euapoꝛationem ſacte ſubii lioꝛes q; aeſit.alioquin nõ eſſet ſaluata in eis natura ſiue ſpecies aqueitatt. Siei ſubtilitate ſolummodo eſſent vſq; ad eq̃⸗ litatem ſubtilitatis aeris in aera ꝑ coeru⸗ ptionem tranſiſſet quantofoꝛtius igitur . ſupꝛa aera ſubtilitate ſunt nõ eſt ſaluata in eis natura ſiue ſpecies aqueitatis.Qua re neceſſe eſt eas tranſiuiſſe vel in ignem. vel in coꝛpus ſubtilius atq; nobilius. Amplius. ſi locus ille ẽ eis naturalis quaãq; igitur eas aquas nõ nomines no⸗/ bilioꝛes ex neceſſitate ſunt q; nouem celi mobiles cum eis naturaliter locus nobi/ lioꝛ et altioꝛ q; ifis celis debearur. Am puus. Certũ eſt qᷓ; inter magna mũdi coꝛ⸗ poꝛa celũ vltimũ qð empireum vocat no⸗ bilius eſt atq; pᷣſtantius et ideo ſitu et po ſitione ſublimius. Si igr quẽadmo du ſe habẽt in ſitu et poſitione ſic et in nobilita⸗ te adinuicem hoc ẽ vt qui eſt oꝛdo int᷑ ipa ſituũ et poſitionum idem ſit ⁊ nobilitatũ ipᷣonꝝ erit ex neceſſitate vt coꝛpus huiuſmo di ꝙ aquas que ſuper celos ſunt vocant. Sicut eſt poſt empireuʒ celum oꝛdine po ſitionis ſᷣm ⁊ celis nouem alterius ſic fit ⁊ oꝛdine dignitatis atq; nobilitatis eiſdem celis pꝛeſtanius Manifeſtum eſt igit ga nomine aquarũvſus eſt legis hebꝛeo rum latoꝛ equiuoce cũ enidens ſit aquas quarũ ↄgregatiões vocãtur maria ⁊ adas que ſuper celos eſſe dicunt᷑ nõ eiuſdẽ poſ ſe eſſe rationis. Amplius.huiuſmodi aque ſi veri nominis aque ſunt cum natu ra aquaruʒ ſic in frigidari per quietem ⁊ ꝑ infrigidationẽ coagulari a vapoꝛabilita⸗ te ſua et ſcilicet reuerti ad naturã ve aque itatis neceſſe ẽ aquas huiuſmodi iam du dum reuerſas fuiſſe niſi multitudines aqᷣ rũ que ſub celis ſunt ppter hoc factas eſſe labiles.Sicut manifeſtuʒ eſt in vapoꝛibꝰ earum ex aquis reſolutis et per frigidita⸗ tem in pluuias coagulatts. Quare et ab eis diluuium vniuerſale inundaſſe ⁊ mũ⸗ dum iſtum inferioꝛem totũ deleuiſſe.Cuʒ enim aer groſſioꝛis ſubſtancie ſit ⁊ coꝛpu⸗ lentioꝛis q; celunset aquas in nubibꝰ co agulatas retinere nõ poſſit quin deſcen dant ⁊ terram compluant. Multofoꝛtius celi non potuerunt aquas iilas ꝓhibere ſuperceleſtes quin deſcendant et inunda tionem diluuialem faciant et hoc quideʒ multi credideruni inde pluuias oẽs deſcẽ dere qui erroꝛ adeo manifeſtus ẽ vt nõ ſit neceſſe ꝓbatiõibus ipᷣm deſzuere. Si em gutta vna inde abſcinderet᷑ que tanta eẽt Inta tota moles terre milleſies ↄſumere tur anteq; ꝑuenitet ad terram Quare ad om̃es iam din conſumpte eſſent in pluui/ as et locus earum remanſiſſet vacuꝰ.QOdè autem gutta tante magnitudinis qnta eſt terra tam longo deſcenſu conſumeref an teq; pueniret ad terram Manifeſtum eſt ex longitudine diſtantie que eſt int᷑ ce⸗ lum nouum et terram qne ꝓculdubio eſt itineris ſeptem miliuʒ annoꝛum et multo amplius.Si vero hmõi aque per violen⸗ tiam ſunt ſuper celos nouem. Manifeſtũ eſt non eſſe naturalem oꝛdinationẽ dico rum maximoꝝ coꝛpoꝛum mundi.imo cõ tra naturam vere per omnia. Nouem ei celi mobiles et etiam ignis et aer elemeta deberent ſupereſſe huiuſmodi aquis ⁊ ſu perſunt oꝛdine nature cũ ergo ſubſintnõ hic eſt oꝛdo nature ſed inoꝛdinatio.. Stabilitio celi empirei ⁊ aliarum par tium vniuerſi coꝛpoeeii. NOſt hoc inueſtigabo partes vni/ uerſi coꝛporei quas videntur ppy loſo phi penitus ignoꝛaſſe ⁊ lenta bo ſtabilire eſſe earuʒ. Hee igitur ſunt ce⸗ lum empireuʒ de quo nihil locuti ſũt phy loſophi.Deinde ĩfoꝛmis de quo aliq̃ fa bulati ſun tpoete phyloſophi cuʒ illũ pꝛe/ terierunt fere om̃s.Lercio paradyſus ter⸗ reſtris de quo gens hebꝛeoꝝ muita vaniſ ſime ſomniauiũ De celo vero nono quod applanon vocauit nõ eſt declaratum ad huc an ſit er ꝓpter hoc tentabo ſtabilire. eſſe ipius. Incipiam igitur cum dei auxi⸗ lio eſſe celi vltimi qð empireum nominat et dicam.quia totus mundus coꝛpoꝛeus vna domus eſt creatoꝛis. Quare manife ſtum eſt ipam eſte et officinis et manſioni bus ꝓ magnificentia dominantis ⁊ ex igentia accongruentia inhahitantiuʒ ſiue familie oꝛdinantiſſimam ac aptiſſimam. SDic igitur nec vna manſio nec vna offici⸗ na deeſt ei. Multofoꝛtius non deeſt ei ꝙ in omni domo ſufficienter aptata ac decẽ ter oꝛdinata pꝛincipale eſt hoc autẽ eſt ce naculun..Cum igitur familiam epꝛoximo ſibi aſſutentem paſcere ſpiritualibus epu lis neceſſe habeat creatoꝛtanq; pᷣlargus. paterfamilias habet ex neceſſitate cena⸗ culum congruens ſiue ↄueniens talibus epulis.talibuſq; ↄuiuijs.et hoc eſt celum empireum videlicet creato:is ↄmenſaliũ. 2⁊ cõuiniarum pꝛeclarum ac pᷣmagnilicuz . nan iiſtn 4 rna pelicatul delica50 ſhusſenn delcispo ſuiclne N erneeeſ cundge lung ſonehee laͤeſtan gannun 1in henga⸗ liohae Miet Gmncun suolu 6scuig Gplimaane 6Rat Pylümian no frtno ſtminor. Man Wrbabi⸗ Uerpire anuupoe Mnndaon Cgenata Mimann Walifnn Mckuna Cunyrn Gonterdnn Eehntotie . lg⸗ foigdign Punenaft Wetmunn Colſenor Loinenot fafhmnii ſatnogne chne ſhunſeren uet⸗ Kenht iannn Annse chrine Da ndecreckn, ne paut noumer acreen Crainaidte mmmmdn ns. ſn Unarcnu wüeittürt aesn rigimi Dnbi oaiſi nodelo'A pbcn lü⸗ Nooſanſiir ntm Mun Loreners emm igin 4 npitnd Gundust is⸗ Oumm fanbant⸗ Honinanlet, ububinnii nhili⸗ Fo. cenacutum in quo ſoñales epule ſolũmõ miniſtratur ſicut alibi declaraui tibi. Ubi et carn alem paradiſum hoc eſt carnaliu; deliciarum euidenter deſtruxi et ſpůales delicias quales creatoꝛ daturus eſt diligẽe tibus ſe nullo modoꝛum cum carnalibus delicus poſſe eſſe. Sicut gens ſarracenoꝝ ſtultiſſime opinatur euidenter oſtendi. Amplius. Bloꝛiſicandis hominibus ex neceſſitate danda eſt habitatio que cõ gruat gratie illoꝛum. Quia igitur gloꝛia il larum q;tũ ad animas ſimul erit et eq̃lis gloꝛie ſanctoꝛum ac beatoꝛum an geloꝛuʒ ex neceſſitate eadeʒ dabitur habitatio eis quam nunc obtinent ſancti angeli ac bea n. Si igitur verum eſt ꝙ habitatio huiuſ mõi angeloꝛum empireuʒ celum ſic erit ſi militer habitatio hominum gloꝛificatoꝝ Aump̃. ꝓ nobilitate et gloꝛia huiuſmo di hominum gloꝛificatoꝛum neceſſe eſt vt ſit eis habitatio et locus nobilis et gloꝛio ſus. Sicut igitur huiuſmodi coꝛpoꝛa erũt in vltimitate gloꝛie et nobilitatis coꝛpoꝛa lis. Sic et locus eoꝛum et habitatio erunt in vltimitate nobilitatis localis.Cum igi⸗ tur nõ ſit nobilitas aut gloꝛia localis que nõ ſit minoꝛ nobilitate celi empirei ſi iÄůjm eſt. Manifeſtũ e quia coꝛpibus hmõi debetur habitatio empirei celi aut igitur iam eſt empireum celum ⁊ hoc eſt ꝙ que rebam aut nõ eſt. QOtè ſi non eſt deeſt igit domini dei potiſſima manſio eiuſdem vi delicet cenaculuʒ ⁊ vniuerſo coꝛpoꝛeo no biliſſima ac maxima pars eiuſdem. Celu enim altiſſimum nõ eſt omnibꝰ alis ma ins eſt atq; capatius et etiam nobilius. Quare vniuerſum coꝛpoꝛeũ nec eẽt mun dus coꝛporeus neq; omne neq; totum ne qʒ; vniuerſum cum eſſet adeo incompletũ ac tam nobilis paruis paciens defectum. Amplius.hominibus gloꝛificatis om nino indigna et inconueniens eſt habita tio terrena.ſic nec celo congruit nec eo di⸗ gna eſt multo minus coꝛꝑibus hominuʒ gioꝛificatoꝝ indigna erit cũ bhmõi coꝛpoꝛa gloꝛia ⁊ nobilitate omniũ celo pꝛeſtantio ra futura ſint. Sed neq; babitatio celoꝝ mobilin eis cõgruit. Canta em̃ rapiditas motus quieti et paci beatitudinis valde repugnans eſt. Supꝛa celos igitur mobi les tranſferendi ſunt homines gloꝛifican di Quare ad celum vltimum quod empi M iirxvij reum vocãt.Q ſi dixerit quis quia regio aquaruʒ que ſuper celos ſunt ſufficiens ? cõueniens habitatiom gloꝛificandoꝛum hominum et quia vltra eos nõ eſt auqao celum. Reminiſci debes eoꝛum que pau⸗ loante audiſti quia aque ſiue labiles ſint ſiue vapoꝛabiles nullomodo ſunt habi⸗/ tatio gloꝛie. Si vero ſunt ſicut pᷣdixi tibi. videlicet ꝙ ex eis factum ſit coꝛpus nobi⸗ lius coꝛporibus celoꝛum mobilium. Di⸗ co.quia nec ſic etiam conuenientes ſunt loꝛie coꝛpoꝛum huiuſmodi. Sunt enim utura huiuſmõi coꝛpoꝛa incomparabili⸗ ter nobilioꝛa atq; ſubtilioꝛa q; ſit corpus illud. Dico etiam quia inoꝛdinatum val/ de eſſet vt ſupꝛa huiuſmodi coꝛpora eſſet aliqð ignobilius. Quare non ſuper ea ce lü empireũ ſʒ magſipᷣa in illo ⁊ cũ illo.De eo vero ꝙ dicit quia ſuper aquas noõ eet coꝛpus aliud. Attende ꝙ alibi didiciſti ſcilicet quia hum idum eſt male tracta bi/ le pꝛoprio lermino. bene vero terminabi le alieno. Siue igitur aque huiuſmodi la biles ſint ſiue vapoꝛabiles nõ poſſunt ei ſe terminus mundi quia nec vltimnʒ co- pus mũdi coꝛpoꝛei. Super aquas igitur eſt aliud coꝛpus ambiens eas. et omnia que ſub eis ſunt hoc igitur eſt coꝛporum omnium vniuerſi coꝛporei et celoꝛnʒ om nium maximum vtpote cõ tinens omnes celos ⁊ quecunq; ab eiſdem continentur Q ſi queſierit aliquis ꝓpter quid coꝛpus ilud ꝙ ex aquis ſuperceleſtibus factum dicitur non fit aut nominetur celum. Re ſpondeo tibi quia aliqui iam nominaue⸗ runt celum illud aqueum celoꝛum natura non ſatis attendentes.Celoꝛum enim na iura non ſolum contentiua eſt.ſed etiam multiplicis virtutis influxina ſuper conte ta et omne celum coꝛpus oꝛganicum eſt. Et operationes arch girrutes numerabi⸗ les ⁊ pene innumeradiles attribuerut eis aſtronomi. Unde ⁊ coꝛpora oꝛganica eui denter ſunt et nobilioꝛes ex phyloſophis ea eſſe animalia poſuerunt. De coꝛpore vero illo aqueo nec virtꝰ nec oꝑatio aliqᷓ opatio dico celeſtis virtutt ad hec audita ẽ vel poſita ab aliquo.Caſus eĩ ſiune deſcẽ ſus pluuiaꝝ cuiuſmõi oꝑatio ſit ſatis no⸗ ſti. De cels vero empireo nõ videt᷑ ſimili ter ſe haberevt de alijs celis cum quietiny ⁊ perpetue ſtabilitatis illi vero manleeſts Dars pꝛima de vniuerſo mobiles ſint Coꝛpoigr illð qð celũ aqueũ Adããvocãt neceſſario fuit mediũ int duos mundos vt pᷣdixi tibi et eſt interſticium ⁊ copula illoꝛum nõ enim cõtiguabilesvel Cõtinnabiles eſſe potuerunt ꝓpter longiſ ſimam abinuicem diſtantiam. Qui vero mundum animal dicunt vel rectuʒ vł vni uerſum neceſſe videtur habere ponere ce lum illud cum nec ſine capite nec ſine coꝛꝛ de illud ponere opinandi ſint. Qui enim dicunt ipm eſſe animal vniuerſum.et ha/ bere ipᷣm ſuum vilius intimũ ꝙ ẽ terra ſu um nobilius extimũ et hoc eſt celum vlti mum ſcom eoſdem ⁊ eſt coꝛ ipius mundi Quare ſicut coꝛdis eſt ſedem eſſe et habi taculum ꝓpeium vite et anime ſiue ſpiri/ tus ipius animal. Sic celum vltimuʒ qðᷣ empireum nominant habitatio eſt et rece piaculum vite nobiliſſime et ſpirituũ atq; animarum ſublimũ hoc eſt celſitudine fe⸗ licitatis angelice iam beatoꝛum aut in fu turo beatificandoꝛum. Qui autẽ animal rectum non quidem figura cum ipᷣm ↄſtet eſſe figura ſpericum ſed errirndine vdiſpo Si⸗ ſitionis pꝛeeſſe vniuerſioni oppoſite. militer nece ſievidentur habere ponere ca put illi celum ceteris omnibus altius atq; pꝛeſtantius et capitaliũ ſubſtantiarũ.id ẽ ſpiritualium ꝓpier quos omnes alie cre/ ate ſunt habitalionẽ pꝛeclaram ac pᷣcioſii ſimam et tante ciuium ſuoꝝ gloꝛie cõgru⸗ entem. Debes autem ſcire quia phyloſo⸗ pbos latuit eſſe celi iſtiꝰtam mobilis mul tis decauſis. Harum pᷣma fuit defectꝰ ap paritiõis tam ipᷣius huiuſmõi celi qᷓ; om⸗ nium eoꝝ per que innoteſcere cõſueuerũt in apparentes ⁊ ignote ſubſtancie qualis eſt apparitio ſtellarum tam fixarum q; er rantiũ q; etiam luminariuʒ. Cum em̃ nuil lum om̃ino octo celoꝛũ videatur appare/ ant autem ſtelle et minaria et motus ſi ne reuolutiones eoꝛum indicant ex necei itate celos eſſe reuoluentes ea indicant. etia et motus celoꝛum. Sicut te ſeire faciã in ſequentibus ꝓpter hanc eandem cau⸗ ſam nõduin declaratũ eſt apud eos imo pene ignoꝛatũ vſq; hodie remanſit apud eos eſſe celinoni qdð applanon nominat ab a ꝙꝙ eſt ſine et planos ꝙ eſt erroꝛ quaſi ſine erroꝛe ppter vnitatem ? Nuariabili⸗ tatem motus ſui. Non enim apparet aut ſtella ex eo ant motus aliquis eius vel ab eo. Quia igitur defuit eis via ad hoc de/ fuit eis et ꝑuentio ad ipᷣm. Secunda cauꝝ ſa fuit ignoꝛantia et incõſideratio gloiex magniſicentie creatoꝛis de quo et ſi ſubli⸗ mius aut magnificennꝰ eſtimare nõ po/ tuiſſent. Sallem vt regem et dominatoꝛẽ angeloꝛum et hominu ymaginari debuiſ ſent.et attribuere eidem. imo etiã cognoi cere de ipᷣo ꝙ ei ſit honoꝛe regio ⁊ magni ficentia digna habitatio et tanq; aulare⸗ galis ꝓ magnitudine ⁊ multitudine fſami ue.necnõ et nobilitate eiuldẽ que vtiam pᷣdixi tibi nec debet nec poteſt eẽ aliqð ex celis mobilibus ꝓpter inquietiſſimam ae rapidiſſimam velocitatem motus vniuſ⸗ cuiuſq; eoꝛum Tercia cauſa fuit paucdtas intellectus eoꝛũ circa naturam et virtutes mundi mobilis.apparet enim mũdꝰ mo bilis videlicet᷑ ab octauo celo mobili vſq; ad terram et loca terre ꝓfundiſſima ꝙ ce lum ſtellaram fixarum dicitur non effe ni ſi quedam officina fabꝛicalis in qua fabꝛi cantur vaſoꝛum innumera genera videli cet coꝛpa animaliũ et plantarum et etiaʒ aliorũ generabiliũ ac metalloꝛum gẽma rum et omniuʒ alioꝛum mineralium. In hac igitur fabꝛica conceſſerunt ipi ⁊ ſcpſe runt ꝙ celi ip̃i cum ſtellis et luminaribus vłoperatoꝛes ſint et fabꝛicatoꝛes vel iſtru menta fabꝛicantis dei. Nõnulli vᷣo ex eis eſtimauerũt materiã generabilẽ et coꝛru⸗ pti bilem quaã celum lunare circũnoluit eẽ in mann id eſt in beneplacito et volunta⸗ te omnipotẽtis creatoꝛis vt lutũ in manu figuli. Cotum vo eſt ab oclauo celo vſ q; ad pᷣnominafam materiam.hoc ẽ octo celos mobiles ſub iuſſu ⁊ obediẽtia crea⸗ to:ꝭ vel vt rotã aut rotas multas ſub pedi byfiguli. Appet igr tibi bꝛeuitas itellectus eoꝝ in hoc.ꝛ ⁊ ſi recte foꝛſitã ĩ hoc eſtima uerũt. Manilkeſta eſt diminutio intellect⸗ eoꝝ atʒ defect Nõ eĩ ponũt mom niſi of ficinã vt dixi tibi fabꝛicalẽ aut ſigulariam om̃ipotentẽ aũt creatoꝛẽ tm̃ fabꝛu aut ſigu lũ opinari vident᷑ Nõ aũt regẽ ĩ vltimita te gloꝛie aut dñm i vltimitate magnificen tie dũ nec ei aula regia nec regale palaciũ ſʒ ſolũmõ opa fabꝛilia ſen fictibilia licʒ mi rifica ⁊ magnifica. Sapiẽtiãq; ⁊ vᷣtutẽ tos ⁊ tãta oꝑandi ei attribuũt lʒ aũt regali cõ gruat ercellẽtie ? neceſſarias admiſirandi regnũ.hoc exigat vt ĩ domo regia ſit offici na fabꝛicãdis armis ⁊ vaſis alijs depnta ta longe tñ minus debito ⁊ landat rex cui hec ſola domaatnibuit ?⁊ dom⸗ regia no ex toto ſʒ ex ꝑte tũ hmõi ſᷣmõe deſcibit Mugmnen Oartt ſbiinbe ego tdeiel eogtat Condbane onpeb Nannane Wmonne ſcenſe ſevoune thorka hilbu Nebboh⸗ ſenuſen gonecon Nenamt Mpont. inleeſn lscuus⸗ Hdadie ſihhneſhn Aboectyn onclopon Ewgy enguon lentegze Altange seleina iscete Pegfnſ⸗ NN chcu min ſſnpcau luet & Mundn ſentohhds rupdone Amdafin lunſiand⸗ Ulhzidein urttet⸗ pp ſ enlenn Mingne Mniann Wale Nnoi, ünmi, Nadenm naannn irwci ganön Nnin einfci enn corſeiit Aenmmonn naurmaſt Watnnnien Woctdn ſe inäin dricnlssat Apnamt ma R ſbie N Hönif gnit lpann ieſti paͤtta nnira tiſ inind —Z finnni rbii nt l 7 Fo. Quarta cauſa ðᷣ qua aliqua p̃libata ſunt tibi in hoc ipᷣo capitulo fuit ignoꝛantia fu ture gloꝛie que in ratione futura pꝛeſtabi tur dei electis atqʒ dilectis. In qua gloꝛia ineo gitabili non ſolum eoꝛum anime de⸗ coꝛabuntur.ſed etiam coꝛpoꝛa eoꝛundem incomꝑabiliter vltra omnem pulchꝛitudi nein naturalem coꝛpoꝝ extollentur et vl/ tra omnem virtutem ipoꝝ ⁊ hoc faciaʒ te ſcire in ſequentibus in capitulo ſcllicet de renouatione mundi. Quẽadmodum em ex hoc ſtatu vite pᷣſenus.imo miſerie trãſ⸗ ferẽdi ſunt elecii dei vt dixi atʒ dilecti.Sic et ab hoc loco inquietudinis et coꝛruptio nis tranſferendi ſunt in locũ felicitat ſue gloꝛie congruentẽ. Neceſſe enim eſt iſtã miſeriam et coꝛruptionẽ et ingetudinem peracto curſu ſue vtilitat ceſſare. Adhuc enim neceſſaria eſt ꝓpier innumeras vti litates quasvide qui adeo erudiuntur in hoc eta diuuant᷑ eliciunt. Quare illis ceſ⸗ ſantibus ipam eſſe neceſſe eſt ceſſaturam et hoc eſt vnum eoꝛũ qð latuit multos ex phyloſophis et pꝛecipue ariſtoteleʒ et ſeqᷓ ces eiꝰꝗ putaue runt iſtũ ↄflictũ et pugna elementoꝛum aliarũq; contrarietatũ po⸗ Lencieq; et actus ſiue potẽtialitatis ⁊ actu alitatis alternas victoꝛias ſeu ſuperanti⸗ as eſſe indefectibiles et perennes. Is igitur ita dictis reuertar adid 9 in quo eram pᷣus et dicam ꝗa po/ toꝛis qõ tiſſima ac pᷣcipua pars regni crea/ ꝛis qõ eſt regnũ omnium ſeculoꝛum et Dnatio vniuerſalis cui om̃ino nihii eẽ poſ ſioile eſt in ſubditum. Solumq; veri no- minis regnũ et dominatio potiſſima inqᷓ; ac pᷣcipua regni iſtius ac dominatiõis ꝑs vniuerſitas ſubſtantiarũ intelligentiã.hu inſmodi autemvniuerſitatis pars nõ mo dica eſt vniuerſitas animarum humana⸗ rum ſeu hominum et de animabꝰ quideʒ humanis maniſeſtum eſt ꝙ bꝛeui tempo re in coꝛpibus ſuis eſſe permutunt᷑ ꝓpter coꝛruptionem ipᷣoꝛnm. Qui igitur vniunt ex neceſſitate poſt moꝛtem coꝛpoꝛum ſuo/ rum ſicut declaratũ eſt tibi in tractatu ſin gulari de immoꝛtalitate earum ex neceſſi late eſt eis habitatio aliqua poſt moꝛtem coꝛpoꝝ ſuoꝝ. Manifeſtum autem eſt quoniam habitatio mũdi huiuſmodi in⸗ ferioꝛis non eſt ei neceſſaria niſi ꝓpter coꝛ poꝛa ſua que rebus mũdi buius indiget, Porter viclum et veſtitũ. ⁊ tectum ſine qui bus citiſſime coꝛrumperentur. Ampli nnrvii ns. Qñis eſſet earum ſtatus in pdicto muᷣ do que operationes ꝗᷓ officia pᷣſertim cuʒ nec natura ipᷣa nec diuine pꝛouidentie bo nitas eas aut inutiliter aut ſuperuacue vi nere pmittere poſſit ꝓpter hoc plato ⁊ ſe⸗ quaces eius cum multiiudine poetarum poſuerũt eis habitationes diuerias ⁊ ab ipᷣis habitationibus eiſdem nomina po⸗ ſuerunt. Eſtimauerunt ei earũ aliqs poſe- moꝛtem coꝛpoꝛũ habitare circa tumulos coꝛpoꝛũ ſuoꝛum vmbꝛas eaſdem ꝙ habi tatione hmõi nominantes.aliquis vero apud inferos et aliquo tempoꝛe et voca⸗ uerunt eas inanes ab huiuſmodi manſi⸗ one.expleta vo vtriuſq; manſionis men ſura in celum tranſſerri⁊ in ſtellis compa ribus in quibꝰ et eas creatas eſſe ſomnia uerant collocari et inde in coꝛpa ꝓpᷣa dei cendiſſe. In ſermone auteʒ iſto nõ diſcoꝛ dabant vſq;quaq; a doctrina hebꝛeoꝛuʒ vel xpᷣianoꝛum licet diſcreparẽt in multo. De compitate quidem ſtellaruʒ aliqᷓ tibi ſcripſi audies autem certioꝛa ac ꝑſcrutati oꝛa in ſequentibus. In hoc igitur vno ine dubitater recte ſenſerunt ꝙ habitatione,z animabus ſolutis a coꝛpibus poſuerunt. ⁊ ꝙ diuerſitas eis habitationes ꝙꝓ diuer ſitate meritoꝛum attribuerunt Errauerũt autem circa habitationem circa lumulos ⁊ cauſam habitationis huiuſmõi ſicni ſci es poſt hoc. Qnod ſi dicat ꝗs ꝗd ad ſpi rituales ſubſtacias de loco vel habitato ne coꝛpali.Quemadmodum em̃ nibilad coꝛꝑa de habitatione vel domo ſpiritus li. Sic nihil ad ſpirituales ſubſtancias de loco vel habitatione coꝛꝑali poſſet ne ins quiunt gramatica eſſe in burſa tua vel in pixide aut alio vaſculo. Quanto foꝛtius igitur eſſencia creatoꝛis habitationem lo calem dedignatur. ac refugit naturaliter cum ipᷣa ſit et in vltin nate ſpiritualitatis coꝛpalitati repugnantiſſima ⁊ in vltimita te ſimplicitatis omnihus ſpiritualibꝰſub ſtancus incõꝑabiliter ſupereminens ⁊ in fra ſe om̃es immenſurabilis diſtantia de relinquens. In hoc igitur per interrogati ones reſpondeo quid inquio ad animaʒ tuam de coꝛpe tuo de qua dubitare non audes vel potes.ꝗn ipᷣa in eo ſil et ꝗn ipᷣm ſit habitatio eiꝰ.Q& ſi dixert quia ad ipᷣaʒ ptinet onus⁊ ſollicitndo regẽdi illud 7 ꝓuidẽdi ei alimẽta⁊ alia neceſſania hoc dico ꝗꝛ ipᷣa oĩa hec ꝗ nueras coꝛpa ſt.q̃re dict ipam nõ ſolũ eẽ in coꝛꝑe vno ſʒ etiaʒ verfſari er neceſſitate circa coꝛꝑa alia mul⸗ ta. OQ ſi dixeris quia anima humana no E in coꝛpe ſuo localiter. Sʒ neq; vnq; hoe cogiratui fuit ab aliquo ꝗ velad modicu, aapphẽderit natura anime huane qua co/ ſtat eſſe impartibilẽ partiõe quantitatiua Heq; enim diuiſione coninmacdltans vel linea ſupficies aut coꝛpus neq; diuiſione dilgregationis vt numerꝰ- ſeu multitudo * omnivus animaʒ hũanam eſie localit in loco coꝛpꝑali.Qt ſi dixeris ꝗa ſic eſt in coꝛ⸗ poꝛe ſuo.quemadmodũu rex in regno ſus qð totũ adminiſtrat et regit potentia ⁊ ſa pientia ſua iam aliquatenus ad veritate,zʒ appꝛoximaſti et vſualiter quippe rex eſſe in regno aliquo dicitur. etiam ſi ſocaliter et pſonaliter extra ſit dũmodo illi pꝛeſit ? illu d a dminiſtret ⁊ rega. Uerũ multa dif ferentia eſt inter duas iſtas adminiſtrati ones ſeu gubernationes.quonia rex licet longe abſens a regno vel etia localuer in eo pᷣſens ꝑ miniſteriales ſubditos et obe⸗ dientia oduli interdũ omnino quieſcẽs. ⁊ nihil ð his qͥ regni ſunt penitus agens regnũ ad miniſtrat et regit. Sepe vo ipſe ꝑſonaluer multa agit eoꝛum que admini ſfſtrationis ſunt. Sicut cum ipᷣemet iudicat hHoc eſt cauſas examinat et diffinit. Sinn liter cum de regni negocijs vel apud ſe vł cum ſapientibus tractat atʒ deliberat. EO dein modo cũ ipᷣe ꝑſonaliter circa boſtes pugnat et quociens debelloꝛũ diſpoſitio/ nibus de armis atq; minutionibus de ſti pendijs bellatõꝛũ aut de ipᷣis ſtipendian⸗ dis aut cõgregandis de machinis et ð co piuᷣs in apparatũ belli colligẽdis ꝙ impe⸗ rfat aut conſiliat a ma vo bumana nibi opatur in gubernatione coꝛpis niſi pᷣſenti aliter et ibi ſolũmodo vbi ipᷣa pꝛeſens eſt Q ſi dixerit ꝗa p ſpũũs etiaʒ ipᷣa opat᷑ qui mouent neruos coꝛdas etiã alia ligamen ta ⁊ per hoc mouent membꝛa. Uerũ vtiq; Dicis. Sed nec ipᷣm ſenſum nec vitam nec iößm motũ de quo loqueris opatur niſi p flentia ſua et viribus ⁊ ipᷣa eii clamat ſi te ſtimomio eiꝰ credere volueris in om̃i par- re coꝛpis ſui niſi doloꝛ vel leſio fit hic letoꝛ Hic do leo hic percutio: ⁊ ne foꝛte dicas qi non paiitur ibi ip̃a anima. ſed ſolũ coꝛpꝰ ciui ipᷣa tanqᷓ;ᷓ ſuo cõpatitur attende qenõ partibus eſt locus autẽ diuiſione pᷣdictas magnitudines ſequit᷑. Sicut declaraui ariſtoteł.in libꝛo de phinico audiu.Qua re manifeſtum eſt impoſſibile eſſe modis clamat hic condoleo ſz magis doleo.nee dic hic compatioꝛ ſed magis patioꝛ. Sci, endũ vero quia eſt quia opinati ſuni qui dem ex naturalibns phyloſophis animã humanam habitare in huiuſmodi ſpiriti bus. et eos celeſtis eſſe nature poſuerunt eſtimantes nõ eſſe dignam naturam ali⸗ cuius ex inferioꝛibus coꝛꝑibus habitatio ne anime ipᷣius pꝛopter nobilitatem eiulſ/ dem ſcis ergo facile ſuadet animas poſſe habitare in celo qui eam etiam dum ẽ in coꝛpoꝛe in coꝛpibus celeſtibus hocẽ in ſpi ritibus autumant habitare. Merilo vero ab eis querendũ eſt qualiter intelligat de um habitare in templis. Hic eſt enim ſer/ mo quem omnis lex. omnis ſecta. omnis natio que de deo noticiam vel opinione habetialiquã recepit. Quia igitur maniſe ſtum eſt omne templum locum eſſe co lem et nobiitate vel etiam ſanctitate nul/ la ex parte celo vltimo eſſe comparabile; non poſſunt abhoꝛrere deuʒz habitare in celo. Quare ⁊ de dus quos huiuſmõi ho mines colucrunt et templa eis extrarerũt et eoſdem in ipſis adoꝛauerunt conſequẽ ter id ipᷣm ſentire habei neceſſe habent ꝙ; nec vnq; ab hijs inficiatũ eſt. Cempla nã q; ũocabant domos habitationi deoꝛũ⁊ cultui deputatas quos in templis ſuis ha bitare adeo ptinaci credulitate ſenciebãt. vt eoſdem nuſq; alibi querendos aut reꝗ rendos adoꝛandoſue putarẽt. Quia igi/ tur illos nobilioꝛes lõgeq; ſpirituales qᷓ; ſint anime humane credebat. neceſſe ba/ bebant recipere in locis poſſe coꝛꝑalibus habitare. Quid autẽ ſit huius habiuiano ſiue dei altiſſimi ſiue deoꝝ ſuoꝛum cuʒ vii q localis eſſe non poſſit. ocalis dico lo calitate coꝛpali quonian ipᷣi nec declara⸗ uerunt nec intellexerunt ſed vaga et ita di catur ymaginatione ⁊ ad modum obſcu⸗ ra receperunt neceſſe habent intellectũ de purate veritatis recipere et vbi ſpũale ab vbi coꝛpali ſcire diſtinguere ⁊ rationibus ſe diffinitionibus ſuperare. Dico igitur qe niſi ſpirituale.hoc eſt ſolum et pꝛope con⸗ gruens ſpiritnalibus ſubſtãcijs diſtat ab vbi coꝛpali qð ſcilicet ſolum et ꝓpꝛie ↄgru it coꝛpalibus ſubſtancis differentus mut tis. quare pꝛima et pᷣncipalis eſt circunda tio ſeu continentia qua coꝛpus circunda vel continetur ab intima ſuperficie coꝛpo ris ambienus illud. Secunda eſt repleio ↄcauitatt hmoi hocẽ itime dide ſubſi eeio leecop' uen pant Oume ſofcatn auunals. gigi⸗ Ntarzun iſusfur Güpant olunane⸗ Anton Kormoe Miualese ſenanoeſe (Cuvetct hircſen Rſoonnneton ſeurwpppi iconnein Choruicie Plboſaoen bispenis nenebean Geſenpe Ushirate iſtmank Nblladn⸗ ſonenl⸗ lEtace hinnenie ficipnio Meiiren e le seR shnd 1oniſ; Noſcoern nanepeir Nane Ns er. Anodinn. medmndn s bieitan mnislen danyeloe ispiann nbanneſt, fumlancnt dcheconen nederhdan Nndatn nunti R eniit CbwitN in terra ſe quaſi ꝑtes ſuas hoc eſt dicere iã Fo. epletionem autem iſtã intelligo. ꝑ quaʒ ferẽcijs facile ẽ tibi videre qa ↄtraria eat⸗ nec coꝛpꝰ aliud nec partẽ coꝛꝑis alteriꝰ ſe cum patitur in eadẽ cõcanitate ſiue loco. Quartũ eſt adeqᷓtio loci et locati nõ ſolũ ſuꝑficiei ipᷣius locati ſed ipᷣius vt diximus Pcauitatis quã replet coꝛpꝰ locati ac ſi va cuũ aliꝗd eſſet cum reuera nihil ſit. Sicut declaraui tibi in pᷣcedenuibꝰ. Quinta vo ẽ ſitus ſiue poſitio et oꝛdinatio partiũ lo⸗ cati ꝑ quã eſt tibi deſignare ſurſum et de⸗ oꝛſum ante et poſt. Similiter longũ et la⸗ E )cõtrario autẽ ſe habet in vbi ſpirituali. ſpirituales em̃ ſubſtacie magis circũdant foꝛſitan anima baſiliſci et anime quoꝛun id in quo eſſe vicuntur et ↄtinent.qᷓ; circũ dentur et cõtineaniu r ab ipᷣo. quẽadmo⸗/ duʒz ipᷣa eſſencia creatoꝛis magis circũdat eſt continet omnia q; circũdetur vel conii neatur ab ipſis. et magis concludit ⁊ om⸗ nia continet intra ſe qᷓ; ſit indluſus in ipᷣis ↄmutãat᷑ vbi ſpũale.Sciendũ aũt ẽ tibi qꝛ ſubſtãcie ſpũales qᷓ alligationẽ hñt eũ coꝛ poꝛibus vt dixi tibi de anima hũana limi latas habẽt virtutes et diffinitas quaſi li⸗ mitibꝰ et terminis coꝛpoꝛũ ſuoꝛũ vt vltra ea vel extra ea ꝑ ſeipᷣas nihil operent᷑ per oꝛgana vo membꝛoꝛũ coꝛpoꝛũ ipᷣoꝛũ vlł inſtrumenta membꝛis eoꝝ applicata mut ta.manifeſtum eſt eas oꝑari.Sicut appa poſt. Zimil ret in edificijs et alijs aruſficijs ⁊ ꝙ dico ti tum ⁊ ꝓfundũ pᷣncipiuũ finem et medium bi de iſta limitatione ſeu diffinitione itel⸗ lige in pluribꝰ et non vniuerſaliter. Quias dam alioꝛum animalium⁊ queda anime humane multa operantur et mira valde extra coꝛpoꝛa ſua et illa nominanda ſunt elmiranda in ea parte naturalis ſcientie que vocatur magica naturalis. Que vtilitas ꝓuenit ex inhabitatiõe et hoc quidẽ ex phyloſophis ytalicis dixit animarum humanarũ ⁊ angeloꝝ in celo in libꝛo ſuo quẽ ſcripſit de natura deita t bijs verbis. deus omnia ↄtinet e nutriat qᷓ; eſſent pies ſue. Nõ eĩ intellexit deuʒ tes hre aut eẽvllo modoꝝ ↄpoſilũ cũ ißm eſt om affirmet nihil omino habere cõcretũ in ſe nihil adunatu; nihil duplex ſed eſſe velut mentem liberam ab omni cõcretiõe moꝛ tali.Et eodem modo ſenſerunt de anima modicũ philoſophatiſſuntvidelicet coꝛpꝰ polius ee in anima qᷓ; ißam eẽ in coꝛpoꝛe Ungdeet ꝗdem eoꝛuʒ dixit quia ipᷣa ẽ coꝛ pus circũdando illuminans et illuminan do circundans. In quo eſt ei ad creatoꝛeʒ nõnulla licet incomꝑabiliter diſſimilis ſi militudo. Sic eniʒ creatoꝛ eſt in vniuerſo wißm in circũdando illuminat multplici influentia pᷣlarge bonitatis ſue et illumi⸗ nando circũ dat vel fouens et ↄtinẽs om̃i potentiſſima vᷣtute ſua alioꝗn in ſeipᷣo de ficiens in nihilũ vaneſceret et recideret in noneſſe. Differt autẽ quia eſſencia creato ris nec alligata eſt nec admixta rebꝰ vllo modoꝛũ ſed ſupeminẽs eis ſtat in vltimi⸗ rate gloꝛie ſue liberrima cũ apte reruʒ ad eam impoſſibite ſit attingere. Anima vo hũana multiplicẽ hʒ alligationẽ ad coꝛpꝰ ꝓpt᷑ qð ⁊ palit᷑ paſſionibꝰcoꝛpis et dolet Doloꝛibꝰ ei⸗ ⁊ qͥ trahit᷑ coꝛpꝰ trahit᷑ ⁊ ipᷣa. Uen alligatio iſta nõ ẽ idiſſolubiłqꝛ vł ꝑ moꝛtẽ coꝛpꝰ ſoluit᷑ vel ia moꝛs coꝛpis eſt ) empireo. “ Euertar autem ad id in quo eraz, Ngquo tociẽs audiuiſti nobiliſſimuʒ, tas eius plane indicat et dico ꝗqa pene ſpi rituale ẽ hoc eſt viciniſſimũ in genere coꝛ⸗ õ et dicam quia celum vltimum de mhiu coꝛpoꝝ naturaliuʒ qð ſublimi/ Honun naturalium ſpũalitati ſue nature pi . Ei eoc erunt d iritualium ſubſtantiarũ ⁊ hoc eſt facile hũana exiſtente in coꝛꝑe ꝗ de hijs vet ad videre ex compatione coꝛpoꝝ naturaliu, ad inuicem et ad id.Quis enim non vide at quanto eſt ipſa aqua q; terra nobilior atq; ſubtilioꝛſimiliter et aer q; aqua. Eo⸗ dem modo et ignis aere/ deinde celum lu ne qᷓ; ignis.et ſic de ceteris donec venias ad celum vltimumęet in quanta excellen/ tia nobilitat ac ſubtilitatis inuenies ipᷣmꝛ ad coꝛpoꝛa humana qualiter habitatio⸗ nem humane anime non abhoꝛrentimo diligunt vltra modun Quanloforli⸗ ige tur celi illius nobiliſſima habitatio grata et iocunda erit animabus humanis⁊ eti am angelis ſanctis.Qè ſi dicat quis qui uidens eſt cauſa/⁊ vtilitas habitationis animarũ in coꝛpoꝛibus etẽuidens eſt ꝗd pytilitatis pꝛoneniant coꝛpoꝛibus ex inha/ bitatione animarum in illis. Similiter ⁊ vtilitas aninarum.id eſt que ꝓuenit eis ex huiuſmodi inbabitatione. Nerum qui ſic querit nõ nouitiquia ex gloꝛia anima⸗ ruʒ futura ſplendoꝛ mirabilis reſuigebat in coꝛpibus earũ.hoc aũt fiet ꝑ alligatio⸗ ſolutio eiꝰ vt gbuſdãviſũ ẽ. Et decelerè dii nẽ qua dixi neceſſe ei ẽ ex illa habũdantia angeloꝝ ſplendebit celuʒ empireum.licet . Pars pꝛima de vniuerſo gloꝛie multiplices redũdatias fieri in ipᷣa coꝛpa hũana. Sicex pᷣſentia beanſſſimoꝝ ſplendoꝛe coꝛꝑaliquẽadmodũ celũ ſtella icoꝛeis varijs decoꝛatũ.Qſi dixerit ꝗᷓ/ liter ſplẽdoꝛ coꝛꝑalis ex ſpualibus ſubſtã c 89ĩ celo empireo emicabit. Rñdeo quõ ſolendoꝛ in facie ⁊ oculis ꝗ vtiq; coꝛpalis ẽ ex gaudio coꝛdis qð eẽ ſpũale ñ dubita tur. Cu etia audiuiſti plurimũ ꝙ odoꝛ ſu- Qauitatis ex pſentia angeloꝝ ſanctoꝛũ fla/ graſſe comptus ẽ. Sic et domꝰ et templa eoꝛũdẽ pᷣſentia ſplendoꝛe mirabili illuſtraãa ur. ſi querat ds ꝗd ꝓdeſt hoc angelł rũ vt locus habitatiõis eoꝝ ſiceoꝛundem Raar R unia ꝑ multũ ẽ ad gloꝛia iſßo B pᷣſentia illuſtret. Hanc tamẽ gloꝛia ſibipᷣi minime querũt.ſʒ ei de cui munere ⁊ hec oĩa alia acceperũt. Erit ergo celũ empire⸗ um ſicut aula regia regie regũ ⁊ dño om/ niũ ſeculoꝛuʒ pꝛeſidente regibus innume ri T hominibus et angelis aſſumptis ho/ noꝛe et decoꝛe regio fulgentibus adoꝛna/h Ja. Si vᷣo querat quantã partẽ vnuſꝗſq; 7 g . angeloꝝ beatoꝛũ occupabit de celo empi reo. Hic reſpondendũ videt᷑ ꝙ tetigi tibi in Scedenubue videlicʒ de limitatione et Diffinitione virtutũ hmõi ſubſtanciarum Ueriſimile em̃ ẽ vt ꝗ maioꝛ: gloꝛie vł nũc unt.vel tũc ſunt in futuro maioꝛes vł ſub imioꝛes vel nobilioꝛes ptes celi illiꝰ obti neantquaq; verũ ſit ꝙ etiã in ꝑtibꝰ equa libus diſſimilis vel ĩequalis gloꝛie poſſũt angeli collocariquemadmodum em̃ lion ge ineqtes anime humane ſapietia ⁊ vtu tibꝰ ⁊ hijs vel naturalibꝰ vel alijs int᷑dũ coꝛpa eqlia inhabitant interdũ ecõtrario Sic nihil ꝓhibet eẽ poſſibile in ꝑtibꝰem⸗ pirei celi. equalibꝰ inequalis gloꝛie ange los eẽ aut ecõtrario.Si vᷣo ꝗs querat qd acreſcit gloꝛie beatanimorũ angeloꝝ exlo cis hmõi. Rñdeo in hoc qꝛ etia ſi eis inde nihil acreſceret ex habitatiõe cũ hmõi et pᷣſentia eoꝛũ oꝛnatur et decoꝛatur mirabi liter aula illa dei altiſſimi quemadmodũ ſi poſueris ꝙ magnatibus nihil acreſcit? in habitatione ſua in aula regia tamẽ ipᷣi aule regie acreſeit ex inhabitatiõe eoꝛũ et p̃ſentia in eadẽ oꝛnatus pulcezrimet de⸗ coꝛ honoꝛabilis. Quoꝝ vterq; ẽ tpi regii gloꝛia magnũa ⁊ hac ſola beatiſſimi illi an geli qrur nõ ꝓpꝛiã. Sic em totũ qð habẽt bheatitudinis 7 gloꝛie ab ipᷣo recipiũt.Sic totuũ in eius gloꝛiã æ honoꝛẽ laudemq; re⸗/ fundũt.⁊ quemadmodũ nõ ẽ coꝛpus in anime hüane virtuoſitas ita opari etap⸗ parere poſſit vt coꝛpus humanũ neq; ita oꝛnabile vtuubus eiuſde: aut recepuibile ipparum ita nõ ẽ coꝛpus in natura ado oꝛ⸗ nabile pᷣſenna ſancton angeloꝝ vt celum vltimũ necin quo ita reſulgere poſſit glo ria ipoꝝ. Ja aũt alibi didiciſti.ꝗa gaudet vnaqueq; natura que gaudere poteſt ex⸗ tenſione et diffuſione virtutũ ſuarũ etbo nitatis qua a creatoꝛe recepit. Sic appetĩ oibus luminoſis ⁊ aromaticſ⁊ calidis ca loꝛe actuali etiaʒ ſi inanimata ⁊ inſenſibi⸗ lia omino ſint. Amp.ꝗ ponit celũ hu/ iuſmõi ſit oꝛnatũ⁊ decoꝛatũ vt pᷣdixi non eẽ. Manikeſtũ ẽ tibi quantuʒ detrahit gloꝛie dei altiſſimi. Maioꝛeʒ em ac pᷣcipuã partẽ in dubitaãter. Sitniliter ⁊ quantu de trahit pfectioni vniuerſi quia potiſſima⸗ maximaq; ac nobiliſſimã partem. Utrũq; autẽ iſtorũ ⁊ incõueniẽs ⁊ impoſſibile eſt ga nec vniuerſo poteſt deeẽ capitalis iſta ps acpᷣcipua nec dei altiſſimi gloꝛia adeo enoemiter detrucata ac decapitata. Qui vo ponit vt dixi ponit et dei gloꝛia in vlti⸗ mitate ſue perfectionis et vniuerſuʒ in cõ ſummatiõe ſue integritatis. Qt ſi ꝗs dixe rit ga qui poſuerit aliud celum ſupꝛa em/ pireum pꝛeſtantius et oꝛnatius ipᷣo ponet in maioꝛi pfectione vniuerſum et deo al⸗ tiſſimo maioꝛẽ gloꝛiã. Reſpondeo in hoc duobus modis. pꝛimuʒ quia iſta poſitio Ducit rem in infinitum ⁊ cogit euʒ ponere celos ſine numero ⁊ vniuerſum abſq; ter mino. Scõðm dico quia in coꝛpibus natu ralibus non poteſt eſſe nobilitate nobili/ us ipᷣm enim eſt in oꝛdine celoꝛum ⁊ alio⸗ rum magnoꝝ mundi coꝛpoꝛũ in vltimita te nobilitatis quemadmoduʒ ignis in oꝛ dine elementoꝛũ. Nobilitas auteʒ coꝛpo⸗ rũ animaliũ nõ videtur eſſe vniuoca nul/ lo modoꝛũ. Debes autẽ ſcire quia fuerũt foꝛſitan loquentes ⁊ adhuc ſunt qui poſu erũt totũ qð eſt a luna ſupꝛa vitam eẽ ſo⸗ lummodo et ſtellas atq; lumina ſpiritus tm et nihil omnino coꝛpeitatis vel coꝛpu⸗ lentie ibi eſſe fulgoꝛes vero etilluminoſi⸗ tates que ibi apparent ꝓcedere ab hmõi ſpiritibus. Iillud auũt qꝗðò eos in huncerro rem indurit potiſſimũ eẽ videtur lucis no bilitaset oꝛdo. quoniaʒ inter coꝛpoꝛales diſpoſitiones. ymo inter omnia que vidẽ tur pꝛima eis viſa eſt ac nobiliſſima ⁊ pꝛo pter hoc a ſpirituali natura pꝛima pꝛocele ſen Limediu 4s qlitbi Guincig⸗ mutkett ſüͤſetun Conſeto⸗ Autbin⸗ unaicn ſuunaan ſomuor⸗ Göenmnente guſiſniad i nochan Puncieſe ſuscebu, Gntiünien Nbusakſche hinuvesin nonüdpn Wächs mimlon⸗ ſelseapan gbacinuen ſerdonert Mseant hueinse tplinep niuulilhn Hunemores Whheunn. Mankbarp onemgni. bnebnit lhlespnics gemne (Jumen ouiee ſr c ineſuhe enn Sinnumnn, lentngi iiiſui, eengt Di roneic tuit 4 Nerdraniggn bigangen waotitn⸗ Dmnümtm weni gunh Aaliiinices ucdeand aisg eyninan, innjctui una 4 ſteſſenchnn nciain Uobins 6 SS Aſſſe. Quare nec coꝛpus eſſe necſpiritum. ſed mediũ in er ipᷣa.Tu vo iam nõ dubi⸗ tas quia hmõi homines motuʒz deſtruüt in celeſtibus et celis omnibus et nõ ſoluʒ ſenſu indigent qꝛ hmõi homines deſtru⸗ unt in celeſtibus er celis omnibus er non ſolũ ſenſu indigent qui nec oculis ſuis cre dunt ſed pena vt ait Ariſtoteles. Jaʒ aut dixi tibi in pcedentibꝰ quia ſtellarũ ⁊ hu/ manarũ certitudo indigent inꝗſiti one ꝑ⸗ ſcrutata et tractatũ deſiderat ſingularem gꝗ nõ ꝑtinet ad ꝓpoſituʒ. æ multa debis imo maioꝛ pars eoꝛum qaue hic audiuiſti Ep̃ter intentionẽ ꝓpoſiti. erum ego diſ greſſuz ſuũ ad illa vt patefacerem uũibi ali quatenus pfunditate ⁊ veritafẽ ſermonis phil oſophici ne vllo mõ putares ipᷣm cõ temnandũ eſſe. Sicut moꝛis ẽ quibuſdaʒ⸗ ſtultis quibus videtur nihil ſapienter di/ cctum niſi viderint illud arma tamẽ ꝓbati onibus et rethoꝛicis floꝛibus adoꝛnatũ et ꝙ ẽ maioꝛis inſanie ꝗcquid nõ intelligũt erroneũ opinant. Tibi ergo de rebus tã Diſſicilibus ⁊ a cõſuetudine ⁊ exercitatiõe tua tamlonge diſtan: ib ſufficiant ad pꝛe ſens ea pauca que andiſti donee perueni as ad inueſtigationẽ ꝑtis ſpualis vniuer ſi et donec tibi patefiat natura ſpirituali⸗ tatis et nominẽtur tibi atq; numerent dif ferẽetie ip̃ius et comꝑationes. Deinde ſpe⸗ cies oꝛdines gradꝰ ⁊ officia ſubſtanciarũ ſpiritualiũ et quid de hijs cõtineant vłha peant ſermones autentici qui ſunt ſermo nes ꝓphetarum. imo ſermones der altiſſi mi et poſt hoc opiniones phyloſophoꝛuʒ necno et magoꝛũ. Addam tibi etia expla⸗ naliones hmõi ſermonũ. necnõ et decla/ rationes veritatis in hijs et deſtructiões erroꝛis que circa ea ſunt vel fuerũt. Equitur autem es que pꝛeceſſerũt ſtabilire ene celi qdð applanonvo AKant. Dec autẽ fiet tibi duabꝰ vis Dieo igitur qꝛ cũ celũ vſtimũ qõð eſt empi/ — . rreũ ſimplerx ſit hoc ẽ vnius nature et immi xiũ atq; incompoſitũ et iterũ quietum ac ſtabile ſtabilitate ppetua. qm̃ quies ac ſta pilitas oꝛdine nature pcedut motuũ ⁊ iſta/ bilitate ſiue inquieiudinẽ ↄſequẽs ẽ eodẽ oꝛdine ſimplex ⁊ mobile. Quare inter ce⸗ lu ſtellarũ firarũ qð ẽ mobile ⁊ multiplici er vt tibi palã facia cõpoſitũ ⁊ celũ empi⸗ ceſſilate celũ mediũ ſimpiex videlicʒ ⁊ mo biie. nõ em onbitani poteſt quado int ſim — pler ſabile æcompoſitã mobile medium fit ſimplex mobile. Ambp̃. dubitari nõ poteſt quin ↄpoſitum mobile pᷣcedat oꝛdit ne nature ſimplex mobile. Que autẽ p̃ᷣce dunt vei pᷣoꝛa ſunt oꝛdine nature ſi poſte rioꝛa eis ſunt multofoꝛiius ipᷣa pꝛioꝛibus em̃ multofoꝛnius competit eſie q; poſteri oꝛibus. Amp̃. Si mediũ illud celũ de- eſſet non eſſet cõplelũ in parte illa vniuer ſum coꝛpoꝛeũ et remanſiſſei ibi vacuũ na ture. Quemadmoduʒz ſi ſolis extremis co loꝛibus exiſtentibꝰmedij nõ eſſent incom pleta eſſet vniuerſitas coloꝝ et reliquiſſeẽ inter extrema vacuũ valde indecens de foꝛme creatũ. Amplius. Oedo nature oꝛdo veritatis eſt neq; em̃ falſa neq; erro nea ẽ natura. Sicut igit in oꝛdine natu/ re ſic et veritatis. In veritate igr ẽ celũ qðᷣ applanon nominat. Secũda via ẽpalam patens et aperta fm eos qui octaue ſpere ñſine celo ſtellarũ firarũ ponũr motuʒ ſm obliquũ vel in ante et rero. Manife⸗ ſtũ eſt em̃ ꝙ rectũ pꝛius eſt deflexo ſiue ob liquo.Nõ enim eſt obliqua ſio vel defle⸗ xio niſi a recto quare motus rectus ⁊ inde flexus pꝛioꝛ ẽ motu obliquo et indeflexo. et ꝓpter hoc a ꝓpoꝛtione mobile rectũ es indeflexum motu obliquo atq; deflexo. Applanon vo ẽ hmõi. Unde et applanõ nominatũ eſt quia ſine erroꝛe hoc eſt ſine defiexione ⁊ obliquatiõe ꝓpier hoc em̃ ⁊? planete ſic nominati ſunt quaſi erroneivł adand ꝓpter ſoe obliquationes etde xxiones motuũ que apparent in eis. Amplius. Unu multo ? ſimplex multi plici et equale inequali ex neceſſitate pᷣus wotus autem applani vnus eſt ſimpiexr? ſemper equalis. Ceteri vero molus HocẽE alioꝝ celoꝝ econtrario ſe habent. Quare ſi iſi ſunt multoſoꝛtius ille ⁊ ꝓpt poc eiꝰ mobile ſiue ſubiectũ & elum vo ſtellaruz fixarũ facile ſtabilit᷑ p motꝰ ſtellau ipᷣari reũ qð ẽ quietũ ⁊ ſtabile interuenit ex ne- xa moueretur ſuo motu ꝓpꝛio. et omnea apparẽt eĩ moueri ſtelle fire omẽs quẽad mo dũ ſi fire eẽnti ro rayna reuoluẽte eas motu ſuo.Cũ em̃ ipoſ motu pp̈o ſic ↄfeſtim decdlarabo neceſſa⸗ rio mouẽt᷑ motũ coꝛpis in q̊ fixre ſunt palã eĩẽ qe neq; aliq̊ ipeliete neq; aliquo artra hẽéie qm̃ dę ill eadẽ eẽt qſtio et ita curreret res in ĩfintũ aut eẽt circulꝰ. Tu aũt didici ſti alibi deſtructionevtriuſq; iſtoꝝ ineõue nientium. Amplius. Ki aliqua ſtella fi⸗ ſimiliter monerentur pꝛopꝛijs motibus. ibue ſit eas moueri D8Pears pꝛima de vniuer/ſo Manifeſtũ enim eſt quaſda omnino non moueri videlicet polos amboos. Ailimp. Cuʒ omnes hmõi ſtelle eiuſdẽe nature ſint qntũ ad pꝛincipbium motus et cauſam alioquin non mouerent᷑ vna ſpe cie motus videlicet motu circulari ergo ꝗᷓ ſunt equalis magnitudinis mouerent eq liter et que inequalis inequaliter. Raru⸗ gquippe et denſum ibi locum non habent Sielle igitur que ſunt in maioꝛi vꝛſa luci⸗ dioꝛes autvia alijs ſeptẽtrionalibus yma ginibus mouerẽtur velotius ſtellis omni bus que ſunt circa circulüequinoctialem. hoc autem manitfeſte falſum eſt cũ ſepten trionales omnes mino:es circulos deſcri bãt qᷓ; qͥ ſunt inter anetem et libꝛã et gene raliter quato ꝓpinquioꝛes ſunt alterutrũ poloꝛũ tanto minoꝛes circulos deſcribũt ineqli tempoꝛe. Quato vo remotia ab al terutro poloꝝ tanto maioꝛes circulos de ſcribũt in tanto tempoꝛe le fixe mouerentur ꝓpꝛijs motibus moue rent᷑ indubitater in celo ⁊ perillud. Qua/ re ſcinderent illud atq; diuiderent tot ſciſ ſuris ⁊ tantis quot ⁊ quãtis ſtelle ipᷣe eẽnt que mouerent᷑.Quare fieret diuiſio ptiãũ celi et elõgatio earũ vnius ab alia ⁊ exit⸗ ipius celi fieret a ſuis terminis et limitibꝰ quemadmodũ ſi magna coꝛꝑa inſtar ma In oꝛũ montiun mouerent n totũ mare ſciſ ſuras et diuiſiones in ipᷣo ma ipius maris extrema cogerent littoꝛa ⁊ inundatiões immenſas facere.Qui exi tus et inundationes et ſi in mari poſſibi- les eſſent in celo tamen ſtellarum manife ſte impoſſibiles ſunt cum extrema celi illi us quo exire poſſint nõ habeant celũ ve⸗ ro ſuperius ⁊ irrũpere nõ poſſint. Am plius.tu iam noſti opiniões phyloſopho rũ de celis quia impaſſibiles ſunt a parte iſta hoc eſt inſecaa les et indiuiſibiles.Et Dixit quidã ex eis quia ſi ſecabiles aut di⸗ niſibiles eſſent. aut partes eoꝛũ diniſe re⸗ dirent ad cõiunetionem poſt diuiſionem huiuſmodi aut remanerent in illa diuiſio ne.Atſi redirent quẽadmodũ ſit in aqua diuiſa cuʒ reditus huiuſmodi nõ poſſit fi eri niſi per motũ rectum.eſſet igit partibꝰ eius motus rectus Er Peulduꝶio natural uare et toti celo eſſet motus rectus na- turaliter. Neceſſe enim eſt partium ⁊ toti LNQuare et toti celo e us eundem eſſe motuʒ naturalem. Quia igilur pꝛout eſtimauit iſte celo nõ eſt mo/ tus naturalis rectus in parnibꝰ ei. Qua⸗ acerent ⁊ extre reoſeqnens eſt diuiſonem hmõinõ elle reparabilem ꝑ reditũ ſupꝛadictũ. Quare ſi fieret diuiſio huiuſmodi neceſſario re- manerent celi ſciſſi et lacerati et ita in diui ſionibus illis eſſʒ vacuũ aut neceſſe habe ret creatoꝛ continue diuiſiones hmõi no⸗ uis coꝛpoꝛibus reſartire cũ diuiſiones bu iuſmodi ex neceſſitate ↄtinue fierenteo motus ſtellarũ cõtinuus ſit ⁊ nõ habens interpolationẽ. Amplius. ſi ſtelle in ce lo ſuo fixe ſunt et ei adherẽtes. Mani feſtũ eſt ꝙ impoſſibile eſt eas mouen niſ motu ipᷣius quẽadmodũ claui ſixi in rota volubili vel alia queq; adherẽtia eidem nõ eſt poſſibile vt moueatur manente hu iuſmoi affixione et adherentia niſi motu rote ipᷣius. Si vero ſunt in celo quemad modum piſces in aqua vel in mari ⁊ mos uentur in celo quẽadmodũ piſces in ma, ni accidit ꝙ dixi tibi de diuiſionib⸗ ⁊ ſciſ⸗ ſuris eiuſdẽ celi. Amp̃.de piſcibus ma nifeſtuʒ ẽ quia ſi de neceſſitate ſequeretrr motũ maris ꝙ fixi eẽnt vnuſquiſq; eoꝛuʒ in loco ſuo. Alioquin vnde eſiet iſta colli⸗ vnicuiq; ſtellaruʒ eſt ꝓpꝛiu pꝛincipiũ mo tus. Unð erit iſte ſocietas ſeu vnitas acꝰ vt eouſq; ſe quatũ motũ celi ſui. Neq; em̃ in eis que voluntarie mouent᷑ hmõi ſoci Neas in eis que naturaliter mouẽtur hoe vnq; reꝑitur niſi adinuicè alligata ſint vel alterũ in altero fitum vel ambo in tercoo. ⁊ ꝓpter hoc motum lercij exneceſſtate ſe gquentur ſimul. Amplius. Aut ↄmuni⸗ cant ſtelle et celuʒ in pꝛincpio motus ꝙ ẽ dicere aut vna et eadem virtus eſt q mo⸗ uet celum et ſtellas aut nõ.QO ſi cõmuni cant hocẽ ſi vna⁊ eadem virtus ẽ mouẽs illud et illas. Sicut igi᷑ nõ habent ꝓpꝛiũ motoꝛẽ ſic neq; ꝓpꝛiũ motuin ⁊ quemad modu mouẽt᷑ a motoꝛe celi dũ mouet ce⸗ lum. Ita et mouentur motu ip̃ius celi nõ enim motoꝛ celi motũ influit in celũ ? ſtel⸗ las equaliter oꝛdine infiuentie licet oꝛdie tpis hoc faciat. Quẽadmodũ motoꝛ ma- nus tue nõ influit ſimul oꝛdine influentie motũ ſuper manum tuam ⁊ ſuꝑ dolabe dum aliꝗd dolas. Simul inq; oꝛdine in⸗ fluenlie.licet oꝛdine tꝑis hec ſimul faciat. Sic moloꝛ celi pꝛiimum ſuper celum mo⸗ — gatio et ſocietas motuũ in piſcibꝰ. Si enm eltas inuenitur niſi in paucis ?⁊ ad modic’a tum influit et per hmõi motum ſuper ſtel las. Si vero nõ cõmumicant in pꝛincipio motus. Unde igitur :anta ſocietas tanta/ cerirasint uncrl Gteffectu henbeout Puscel. aſeeſtvime lserimame Prmotuton⸗ Oimtierint ſuebebents eittinchnen Holernt n tinnepont EOuremnpi⸗ Norend gezpnitpor Glbeſueeisp Mmeucopi rjcunino⸗ (cuntisſt indtütgnaf ſockoſtelane icinardas corianen Ghnachnint Grundensoi Ppnigluren Munn vele Enorenir on ſbis wrerte pnaniares n Paiſoſeno⸗ ͤf lumnmnn urnding W nſtlniinn lupmnani hlſiphlsen ſelnannage Phnctiare⸗ (unnnütcin E fiani nte nie, S nanlct Niones Kadi Mneiene usſt:nidn usſitr ei kckenr Naicaiiin ehheine NAa nnce aonne anocigen ideduic⸗ eütin ainge t wir nomid ge. me oein: anvN gunolki q vnitas in motu. Diuerſitatẽ enim pᷣnci pioꝛum mediatoꝝ diuerſitas ſequi coſue ult effectuũ membeꝛa aut iſtrumẽta aut oꝛnatus ſunt Amßp̃.ſtelle aut partes aut ipſius celi. Quodcũq; autẽ iſtoꝛum ſit ne ceſiſe eſt vt moueant᷑ motu ipſius celi par tes enim ⁊ menbꝛa ex neceſſitate mouen⸗ tur motu totius ⁊ a vᷣtute moueute totu. Sinmiliter inſtrã 1 oꝛnalus motu vtentis ſiue habentis illas. Amß. ſi ſtelle fixe eẽnt in celo ⁊ monent᷑ motu ipſius tantũ mouerent᷑ indubitanter eadem oꝛdine et equalibus ꝑ omnia velocitate ⁊ tardita⸗ le. Quare mihi acreſcit eis qntuð ad mo⸗ tum vel mouendi modũ ⁊ oꝛdinem ex eo ꝙ eis ponit᷑ ꝓpᷣus motus. Inutiliter igr atʒ ſuperflue eis ponitur. Quare ex neceſ ſitate motu coꝛꝑis in quo ſunt mouentur Eſt igr celum in quo ipſe ſtelle ſunt.⁊ hoc eſt celum cuius ſtabilitionẽ intendeham Scito aũt quia ſi dixerit quis ſtellas eſſe ſub celo ſtellaꝝ.idem ſequi neceſſe eſt.Cũ em̃ ſit inter ilas vacuũ nec adinuicẽ ipſe ſint conuinue vel contigue erit neceſſario coꝛpus continẽs eas omnes. Quare erit circundans oẽs celos ſeptem planetaruʒ ipᷣm igitur erit ꝓpᷣa nominatioe celũ ſtel⸗ larum ſiue ſtellaꝝ firari.,. Amp. ſi ſtel⸗ le mouerẽt᷑ ꝓpꝛijs motibꝰ a diuerſis mo toꝛibus que eet canſa ppter qua ille queᷣ pꝓpinqnioꝛes ſunt polis mouerent tardi us. Qui vo remolioꝛes ab eis velocius. Amõp. quõ ſtarent ymagines no ioꝛũ 2? alie ymagines ſen choꝛee earũ. hec igr ſunt duo iudicia certiſima quibꝰ iudica⸗ tur eas moueri ſolo motu coꝛpoꝛis qð ce lum ſtellarũ fixarum dicitur videlicet ſta/ bilitas ymaginũ in figuris ſuis ꝑpetua et indiſſipabilis deinde oꝛdo ipᷣe ⁊ eilitas motun earum atʒz ↄfoꝛmitas ad motũ coꝛ poꝛis ipiꝰ celi que vtiq; tanta eſt acſi nõ alius eſſet ſtellis motus q; motus coꝛꝑis celi. Intantũ igitur ſtabiliũ tibi ſic celum ſtellarum fixarũ. Stabilitio vo celoꝛũ in⸗ ferioꝛumvic ſeptem planetaꝝ eſt permo tum eoꝛum qui hʒ obliquationẽ etiaʒ de clinationem ad auſtrũ aglonem ⁊ hoc eſt acceptum a ſenſu quiẽ peſ oculos. In pꝛimis igi ſcito quia impoſiibile ẽ vt vni coꝛpo:i ſint duo motus ↄtrarii ſimul. De claratio autem hmoi eſt duplex pᷣma qa duoꝛum motuũ contrarioꝝ ſimul exiſten tium non eſt vnum pndpiuʒ immediatũ ⁊ per ſe.Ruare nec yns vᷣus ſimulvivi bi patefiet. Eſto em̃ qð coꝛpus aliqdð mo q; eoꝛum eſſiciens. Coꝛpus igr quia tali⸗ bus motibus mouet᷑ mouetura duabꝰ vtutibus ſimul.que vel ſunt eqles vel in⸗ equales.Oè ſi fuerint eq̃les ſtat igtur ⁊ 9 eſcit ex neceſſitate coꝛpus hmõi.Siue em trahatur ſiue impeilat᷑ in ꝑtes contrarias poſtq; attractiones ⁊ impulſiones eqles ſunt neceſſario altera allerũ non ſuꝑahit aut vnicet.⁊ eodẽmodo ſe hʒ ĩ motu alba tionis quã ſi eqᷓliter agant ⁊ eqles calidi⸗ tas ⁊ frigiditas in aliqð coꝛpus vel rema nebit in ſtatu in quo erat vicz tepidum vtł calefiet in parte ⁊ in parte frigefiet. Totũ autem calefieri vel totum frigefieri in ca- ſu ð quo agitur impoſſibile ẽ. Sic ouabꝰ ptutibeque foꝛtibus in coꝛpus aliqõ ad contraria loca trabentibus impoſſibile totum alterutrã earum ſequi. Quare vel ſtabit in loco vno totaliter vel ſcindet᷑ vł dirumpetur in partes. Manikeſtũ igẽ eſt ꝙ impoſſibile ẽ coꝛpus aliqð totalitex Duobꝰ motibꝰ ↄtrarus moueri.Secũda vero declaratio eſt ꝑ hoc ꝙ eſt maniteſtũ impoſſi bile vicʒ coꝛpꝰ aliqð eſſe ſimulin Duobus lo cis ſi ꝓpxima ſint adinuicè illa loca hoc eſt cõtigua.hoc em̃ impoſſibile maniteſtũ euident᷑ ſequitut ex hac poñi⸗ one qua ponitur coꝛpus aliqð moueri ſi duobꝰ ↄtrarijs vel oppoſitè motibus op poſitos ãt motꝰ vocamꝰ ꝗ ſunt vel ꝗfiüt ad diuerſa loca quan alteri non ẽ via ad alterũ hoc aũt deſcpᷣtione lr̃atnʒ facile ti⸗ ueatur ad duo loca q exempli gra nomi⸗ nantur d.⁊ e.⁊ ſit b.mediũ ad ð.locum c. o ad e. Manifehũ ẽ igr quod hmõi coꝛpus motu quo mouet ad d.locũ pᷣus intrat b. locũ medium quã ꝑpueniat ade. quia igr ſimul mouet᷑ ad d.⁊ e. ſilł intrat b. ⁊ c. Quare ſimul erit ex neceſſitate in b. ⁊2c.Eodẽmodo in d.⁊ Quia igr hoc eſt manifeſtũ impoſſibile.neceſſe eſt impoſſi bilem eẽ poſitionẽ ex qua ſegtur.Et hec ẽ via per qua deſtruit᷑ opinio eoꝛum a po⸗/ ſnerũt pianetas ſeptẽ moueri circa motũ octaui celi ꝓpᷣd motu ⁊ hoc ad oꝛientem. MWotu vo ipſius celi rapi eos motu ↄtra rio ſq; ad occidentẽ hoc em̃ impoſſibile ẽ indubitantewiue vtutes ſic mouẽtes eos ſint eqles ſiue in equales qm̃ ſi equales fi unt neceſſe habent ſtare ipi planete ⁊ diſ⸗ rumpi. Si vo ineqles ex necitate ſequũt foꝛcioꝛẽ. Si auteʒ d iligeter intenderſ vis iſtis apparebit tibi via per qua ex veci lequetur. Pars pꝛima de vniuerſo. ate cogentur ꝗ ſic poſuerunt. Solẽ quã⸗ doq; eẽ ſimul in oꝛiente ⁊ occidente ⁊ de alijs planetis eadẽ incõuenientia eoſdeʒ Is aüt ita declaratis reuertar ad motus planetan et dicam quia ſi pꝛeter motũ obliquuʒ ⁊ declinati⸗ Nonis qua dixi tibi eẽt vnicuiq; eoꝛu mot⸗ ꝓpᷣus alius circularè ad ſimilitudinẽ mo⸗/ tu umſtellarũ fixarum non eẽt eis motus obliquus qui in eis appareret ꝓpter op⸗ poſitionem ſeu contrarietatẽ motuũ iſto rum ꝓpter rationes quas audiuiſti. Uir tus enim mouet quãcunq; ex ſtellis circa centrum circuli ſui nõ permittit ea ingre/ di ab oꝛdine ſuo vt aliqua hoꝛa ſqʒ ſit pꝛo pinquioꝛ alteri poloꝝ aliqua hoꝛa remo⸗ tioꝛ.Et hec eſt oꝛdo motuum qui apparet omni videnti in ſtellis fixis. Q ſi aliqua earuʒ egrediret᷑ ab oꝛdine ſuo fieret ex ne ceſſuiate in ea que pᷣdixi tibi oe appꝛopin/ quatione ⁊ elongatiõe ad alterutꝝ duo⸗ rum poloꝝn. Manifeſtum igr eſt quia iſti duo motus nõ compatiũtur ſe coꝛpo re vno Quare cũ motus iſte ᷣm obliquũ app. reat invno quoq; ſeptẽ planetaꝝ ne ceſie eſt nullum aliũ motum eis eſſe⁊ qm̃ nullus eoꝝ eſt ꝗ non ſit in aliquo coꝛpoꝛe otinente ipi u; cuius motu ex nccitate vel mouet᷑. Unuſꝗaſq; vel ꝓpᷣoꝛ dico qm mo nentur oẽs motu vnius coꝛpoꝛis.alioꝗn mouerentur oẽs vno motu eqli ⁊ ſimilis oꝛdinaliõis motui ſtellaꝝ firarum. Una em̃ reuolutiõe vnius coꝛpoꝛis fieret reuo lutio omniũ planetarũ ⁊ tempoꝛe vno et eqli apparet at ex ſenſu quia reuolutiões iſte que fiunt in planett ſ̃ᷣm obliquũ non ſunt ᷣm vnũ molum ſed eſt in iſtis diuer Rtas.ſicut reuolutio lune ꝓppᷣe vnius mẽ⸗ ſis eſt ⁊ reuolutio ſolis ſimir vnius anni ⁊ de alijs planeᷣ nota eſt diuerſitas.Si⸗ cut renolutio ſaturni qᷓ dragita annoꝝ vł circa ⁊ reuolutio Jouis duodecim ⁊ alio rum ſimir diuerſita:es in hoc note ſunt ⁊ delſcpᷣte in libꝛis aſtronomoꝝ⁊ decdlarate ibidẽ ⁊ hic eſt motus quẽ dicunt eẽ ad oꝛi entem ⁊ quẽ dicunt planetis eſſe ppum. Quare manifeſtũ eſt ꝙ non motuvnius coꝛpis mouet᷑ motu hmoos Mouenkt igr multoꝝ coꝛpoꝝ motibꝰ motu bmõi. Coꝛ poꝛa vᷣo ↄtinẽtia ipᷣos celi eoꝛundẽ noĩan tur aqnd oẽs apparet etiam ꝑ aliam viã quia hmõi motus non ẽ moſus eoꝝ nec Eis eſt poſſibilis et hoc ẽ quia nullus eoꝝ mouetut circulariter circa centu aliq mo tu dico diurno ⁊ nocturno cuius meſura ẽ vigintiqttuoꝛ hoꝛe equales. Uerbi gra⸗ „. cia vt exeplum habeas in ſole.Dico quia ſol motu hmòi non reuertitur adlocuʒ a quo incipit moueri illo motu. Non enim oꝛitur in loco vbi oꝛtus fuerat die pceden ti ymo lõge ab illo loco quaſi per gradũ vnum.donec cõpleatur declinatio motꝰ ipſius a puncto quippe ſolſticu hyemalis vno quoq; die naturali id eſt ſpacio vigi tidttuoꝛ hoꝛarum equalium incipiẽs de clinare ad ſeptentriõʒ nõ ceſſat declinare donec veniat ad circulũ ſeptentrionalem qui eſt terminꝰ ⁊ completio declinauõis ipſius quaſi ad mediu cancri. Ex quo ap⸗- paret manifeſte quia iſte motus non eſt eius ymo nec eſt alicui coꝛpoꝛ:i poſſibilis non em eſt circularis qm non eſt circa ali⸗ quod id eſt non ẽ ei centrum vel arculus — . qm non eſt ab eodem ad idẽ reuerſio. Sʒ neq; rectus eſt rectitudine oppoſita curui tati.Qua re indubitãter non ẽ motus po⸗ tiſſimũ celeſtè cũ figura ipᷣius ſit curuitas incõpleta ad moduʒ ſpere. Amp̃. gra dus quẽ dixi declinatiõis aut tranſit᷑ a ſo le ↄtinue per diẽ ⁊ noctẽ. Ita ſcʒ vt quali/ bet hoꝛa dieivel noct aliquid de illo tra⸗ ſeat aut fit ſaltu ⁊ in hoꝛa aliqua. Quia igr hoc ẽ impoſſibile vr fiat ſaltu ⁊ in ho⸗ ra ⁊ hoc eſt ꝑ aſpectũ euidẽter depᷣhendi pot in aſtralabio ⁊ alijs inſtrumett qua⸗ re ↄtinue ex neceſſitate mouetur motu de clinatiõis ad ſeptẽtrionem in parte dicta circuli ⁊ cõtinue mouetur moiu orrculari ab oꝛiente in occidentẽ ⁊ econuerſo.iſti at motus motus euidẽter ↄtrarij ſunt. Qua re manifeſtũ eſt nõ moueri ſolẽ mo tu ꝓ⸗ pꝛio ſed potiꝰ motu coꝛpis ↄtinentis ipᷣm uxta modũ quẽ declarauit alpenagi in libꝛo ſuo de hoc.Et declaratiões eius nõ parum adiuuabũ ie ad id in quo es hoe eſt ad ſtabilitiõʒ ſeptem celoꝝ ſepteʒ pla⸗ netarum quaꝝ declarationũ ſumma bec eſt.qꝛ motus quivident in eis nõ eſt poſ⸗ ſibile vt ſint eis ꝓpᷣum nec ex motibꝰ⸗ eo/ rum eſt iſte qui eis imponit᷑ tranſitus cir culi ʒodiaci ⁊ partiũ eiꝰ ꝓpᷣe ꝓpter duas cauſas. Pꝛimũ quoniaʒ ꝓpꝛie in eo cireun lo non ſunt ymo ſub eo lõge diſtantia in credibili Scõm quia tranſitus iſte mag: eſt ipius circuli ſignoꝝ potius em̃ circuluſ hmõòõi tranſit ſuis reuolutioibꝰ ipᷣos pla⸗ nelas qm̃ tranſeat᷑ ab eis.⁊ hoc ẽ qmmo loctirk olhnſie ſeturite goltione⸗ Cnpeett giquiden mmumpnn gngeſel ſuediumne gueopou⸗ liee chelcoa, Nieinatun⸗ ubiitno⸗ Uuſvohoe kongein Annf Mide Pöprie ignchn ahiub ſbetfelu ongaraid ſbeigenns hoßfinatia ralosaun Klfun Etacione⸗ Uroveel te cn ennes te snh eanurdannen nam aliſcre Wittenen Uin oewlewſt Mötrctaie Am N miltiſenenn aned wünniner Unrihnsins c er 1 tigtösani 1 tuodi. Nc nocldinn unbon iu) büegiat ii aiiarn ſualeneun notentunn demtittannt, nmn tiſnl Gvaßs elci uul N Sunitil ruälncns uentur inequaliter. Completa em̃ vna re uolutione cuiuſcunq; ex planett diurna completur vna reuolutio eiuſdẽ circuli et aliquid amplius de ſecũda ⁊ ideo plane⸗ tarum vnuſquiſq; nõ iuuenitur neq; ap⸗ paret eſſe in fine cõpletionis reuolutione ſiue diurne ſub ea parte circuli ſignoꝛũ in qua apparebat in pᷣncipio eiuſdem reuo lutiõe.Uerbi gracia.Si fuerit ſol ſub gra du aliquo circuli illius in pᷣncipio alicuiꝰ Disi in oꝛtu ſuo completa illa reuolutiõẽ ſua diei ⁊ noctis illius non inuenietur in oꝛtu ſuo.hoc ẽ in pᷣncipio ſecũde diei ſub eodem gradu ymo ſub alio antenoꝛi quẽ admodum ſi fuerit in oꝛtu ſuo in pᷣncipio hmõi diei Sub pꝛimo gradu ponat᷑ arie lis non inuenietur cras eadem hoꝛa ſub eodẽ gradu ymo ſub ſequęti ſcʒ ſecundo. Cauſa aũt in hoc eſt velocitas reuolutio⸗ nis celi ſtellaꝝ fixarũ q̃ addit ſingulis die bus naturalibus ſuꝑ velocitatẽ motus ce li deferentis ⁊ reuoluentt ſolem foꝛe gra- dumvnũ et hee additiões cum collecte fu erint complebũt reuolutionẽ circuli igano rum fere aut ꝓpe.Lempꝰ autem reuolu⸗ lionis iſtius annus ſolaris ꝓpᷣe dicendꝰ eſt cũ fuerit examinatiſſima calculatiõe collectũ ⁊ hoc eſt intentio philoʒ ophi p/ nominati alpetrãgi. Appet etiam tibi ex hijs cauſa erroꝛis eoꝝ qui putauerũt ſolẽ ⁊ alios planetas moueri circa motuʒ eli ſtellaꝝ fixarum ad oꝛientẽ.non em̃ ad uer ert additionẽ qua dixi tibi que ẽ velocita lis motꝰ celi ſtellaꝝ fixarũ ſuper velocita tem motus celoꝝ ſeptem planetaꝝ ⁊ ideo attribuerũt trãſitum circuli ſignoꝛũ plane tis quaſi traſiret᷑ ab eis vere ac ꝓpᷣe motu ipᷣoꝛum cũ potius ipᷣe motu ſuo eos tran ſeat ⁊ ſuꝑ velocitatẽ eoꝛum velocitas ei⸗ addat vt dixi tibi.Et quia ſaturnus ꝓpin quioꝛ eſt celo ſtallarũ ſiue curculo ſigno/ tum ↄfoꝛmioꝛ ẽ in velocitate motus eidẽ celo ; oẽs alij ⁊ hic ẽ oꝛdo nature. Qua⸗/ re minus diſcrepat in hoc ab ipſo ⁊ hꝛo/ pter boc minꝰ addit velocitas motꝰ ipiꝰ celi ſup velocitatẽ motus ſaturni ſiue celi ipius. Quanio auũt minoꝛes ſunt additio nes ſinguloꝛũ dierus tanto neceſſe ẽ ples eo:ũ colligi ad ↄpletionẽ annue vel anu⸗ alis reuolutioe. Quare neceſſe fuit annũ ſaturni longe maioꝛẽ eſſe anno ſolari ꝑ⸗ mutata ꝓpoꝛtiõe additionis ad aditioʒ Uerbi gra. Sicut apparet manifeſte de ſole qð addit velocitas motus celi ſuꝑve locitatẽ motus illius ſingulis diebꝰ graæz dum vnũ. Sic ⁊ i ſaturno manifeſtiſſimũ eſt ꝙ velocitas celi addit ſuꝑ velocitatem moius ſaturni vel celi ipᷣius triceimũ tmiñmn vnius gradus: Qui oẽs additioes cũ col lecte fuerint donec impleat integra reuo/ lutionẽ celi non pplebũt niſi in ſpacio qᷓ/ dragita annoꝝ qð eſt annꝰſaturni BZimi lis eſt cauſa de anno Jouis qui ẽ duode-⸗ cim annoꝛũ ſolariũ.luna vero qa longil⸗ ſime a celo ſeu circulo ſignoꝛũ remota eſt maxime diſcrepat in motu ⁊ velocitate il lius a motu circuli ſignoꝛũ quare ex neceil ſitale maioꝛes ſunt additiões motus cir-· culi ſignoꝛũ ſuꝑ motu illius ⁊ ꝓpter hoc merito paucioꝛibꝰ hmõi additiõibus cõ pletur integritas circuli. Inuẽtus eſt em addere circulꝰ ſignoꝛũ ſuꝑ motũ lune ſin, gulis diebus tredecim gradus ⁊ duas ter cias vnius gradus ꝗᷓ cu aggregate ſimul fuetint cõplebunt circulũ integrum ⁊ Us earũ erit meuſis qui ꝓpᷣe annꝰ eſt lune ⁊35 iuxta hanc via ſe hʒ de ceter planetis ßimm intentionẽ dicti philoz ophi. Cuiꝰ ingeni vatatẽ inde ne ſpernerè. Aggregabo igẽ ratiocinatõʒ ex oĩbus ante dictis ⁊ dicai,zz e motus alteri⸗ mõi qui ponit in plane tis impoſſibilis eſt pᷣmuʒ ꝓpter ſciſſuras antedictas deinde ꝗa nec polos hʒ nec cẽ trum cuiꝛ ſigura eius nec circulard ſit nec circulari ſilis imo irregnlaris inaudita vſq; ad tpa hec. Lercio ꝓpter ↄtrarieta- tes quas eudiuiſti ve vtutibꝰ mouẽtibꝰ Quarto ꝓpter ſuꝑfluitatem motus huiꝰ gꝗa neq; addit iſta poſitio aligd motui v in velocitate aut tarditate aut oꝛdine. EHDa dem enim oĩa accidũt planetis de tardi- te ⁊ velocitate de occultatiõe ⁊ apparitio ne de ↄiunctiõibꝰ ⁊ oppoſitiõibꝰ z alis oĩbus que aſtronomi reꝗrunt ponẽtibuf/ eos moueſi motibꝰ celcu ſuoꝛuʒ que ac cidũt poſitis iſtis ꝗᷓ tatas habẽt difficulta tes ⁊ ↄtradictiones quare nõ ſoluʒ ſuper uacue ponitur eis hmõi motus ſe etiiam noxie ⁊ pꝑnicioſe. Amp̃ᷣ.ĩ regione ſept planetarũ cerium eſt non eẽ vacuuʒ. NHe ceſſe igr ẽ vel eſſe ibi coꝛpus vnũpel mul⸗ ta. In quo vel in abus ⁊ per quod vel ꝗ moueantur unoi planete ? pene eadem in hoc dices que diriſti in motu celi ſtella ti aut em̃ coꝛpus illud habet motũ Z ilo motu reuoluit planetas aut non. Si ſic non erit igr diuerſitas in motibus eoꝛuʒ niſi qualis eſt in motibus ſtellarũ fixarũ Flij 5 Pars pꝛima de vniuerſo. quare non bhabebũt declinationes adau rumvel aquilonem ſicut ſtelle fixe.Sed mo uebunt vno oꝛdine ĩ circulis eque di⸗ ſtantibus Contrariũ autem apparet eui⸗ denter a ſenſu.quare vel non eſt vnu coꝛ pus ibi continuũ vel non eſt illud reuol/ uens coꝛpoꝛa ſeptem planetarũ.Oè ſi di/ xerit ꝙ reuera eſt ibi vnũ coꝛpus continu um. ſed non reuoluit coꝛpoꝛa ſeptem pla netarũ tunc neceſſe eſt coꝛꝑa ſepteʒ plane tarum in illo ⁊ per illud moueri⁊ tunc oc⸗ currit inconueniens de ſciſſuris ⁊ diuiſio nibus coꝛporꝭ illius quẽadmodũ oe ſciſ⸗ ſutis ⁊ diuiſionibꝰ celi ſtellati.Q⁊ ſi dixe/ rit quia coꝛpus illud reuoluit coꝛpoꝛa ſe⸗ ptem planetarũ.k. Maniteſtũ eſt hoc eẽ impoſſibile cum coꝛpꝰ illud nõ poſſit ha bere niſi motum vnũ quare non põtmo nere motu illo aliqua qᷓ in eo ſini niſi mo tu vno. Apparet aũt multa diuerſitas in motibꝰ planetaꝝ. Neceſſe igr eſt in regio ne illa eſſe coꝛpoꝛa multa ⁊ ab illis moue ri coꝛpoꝛa ſeptem planetaꝝ. Non dico in illis ⁊ per illa ꝓpter ſciſſuras ⁊ diuiſiões quas pꝛedixi tibi que coꝛpoꝛa niſi eſſent ambientia ⁊ cõtinentia totum qð eſt po/ ſtea ſed eſent ſicut globi pꝛegrandes ma⸗ ioꝛes longe q; ſint coꝛpoꝛa planetaꝝ tunc eadem eẽt queſtio de motibus illoꝝ ⁊ ꝗqe te que ẽ de motibꝰ ipᷣoꝝ planetarũ.Qua re relinquit᷑ vt coꝛpoꝛa illa ſint coꝛpa grã ia ⁊ ſperica ambiẽtia ea qᷓ ſub ipſis ſunt cũ ſint mobilia ⁊ mouentia motu ſuo coꝛ poꝛa ſeptẽ planetaꝝ. Quia igr numerus motuũ eſt iuxta numeꝝ mobiliũ ſiue mo uentiũ. Numerus aut motuũ ſeptenari⸗ eſt ſicut euidẽter apparet ꝑ diuerſuates additionũ pꝛenominataꝝ. Numerꝰ igr celoꝛui qui ſunt inter celũ ſiellatum⁊ q̃t tuoꝛ elemẽta ſe Enanꝰ eſt cu manifeſte appareat ſeptẽ eẽ motus Jam em̃ claruit tibi ex hijs que pꝛeceſſerũt quia motus ſe ptem qui apparẽt in planetꝭ non ſunt eo rum ꝗppe ſed ſt᷑ ſicut partiũ in totis ſuis an ipſa tota mouent᷑ ꝓpe igitur ſeptẽ ce⸗ loꝛũ illoꝝ ſunt hmõi motus. Indicat eti⸗ am iſta diuerſitas qd motus iſtoꝛum ce⸗ loꝛum ſeptem nõ ſunt circæpolos circuli equinoctialis ſeu circa polos mundi ne⸗ ꝙ; ſuper axes eoꝝ ymo circa polos circuli ſignoꝛum ⁊ ſup arem eiuſdem. Si em̃ cir ca polos mundi eſſet vel ſuper axem mũ/ ſequeretur id ꝗqð apparet de motibus otaliter ⁊ hmõi coꝛpoꝛa vocamus celos planetarũ de neceſſitate motuũ ſtellaruʒ fixa rum ⁊ ꝓpter hoc non apparet decli⸗ natio in planetis ad auſtrũ vel ad aglo⸗ nem ⁊ hocẽ qm̃ ſi ymaginatus ſueris du⸗ os circulos habentes idẽ centruʒ ⁊ duos ſtellas moueri in eiſdem circulis circa cõ mune centrum earũ ⁊ ſuper polos eoꝛun dem circuloꝝ.Si ſtella que deſcribit ma/ ioꝛem illoꝛum circuloꝛũ non habet decli⸗ nationẽ vel exit a circunferẽtia eiuſdẽ cir⸗ culi neq; illa que deſcribit minoꝛem circu lum habebit declinationẽ vel exibit a cir⸗ cunferentia circuli ſui hmõi autem decla ratio erit hec. Manifeſtum gꝗppe eſt ꝙ vnuſquiſq; planetarũ habet locum in celo ſuo ſub aliqua ſtella que eſt in circu⸗ lo ſignoꝛũ. Quare ſi celi ſeptem planetaꝝ ſequuntur in motibꝰ ſuis ⁊ oꝛdine mom um ipᷣoꝝ ſequuntur⁊ planete omnes mo tus ſtellarũ in oꝛdinibus ſuis ⁊ in equali⸗ tate tempoꝝ reuolutionũ ipᷣoꝛum.Qua/ re non habebunt declinatioes.Gicut ne q; ſtelle fixe. Sequit ergo ex hijs ga mo⸗ tus planetarũ ſunt ſicui dixi.hoc eſt circa polos ðo diaci ſine circuli ſignoꝛuʒ ⁊ inde ſunt ei declinatiões iſte ſequentes decli/ nationes circuli ſignoꝝ quibꝰ declinat a circulo eqnoctiali ſiue eq̃tione diei.⁊ ego non induxi tibi iſta de motibus planeta⸗ rum ꝓpter ipſos motus eoꝝ. Sed ꝓpter ſtabiliendũ eſſe ipſoꝛum celo ꝝ ⁊ numerũ eoꝛundem. facilis aũt eſt tibi declaratio declina ionũ iſta rum. Si clare ymagina re putueris motus iſtos oblias ſepteʒ ce⸗ loꝛuʒ additiõ zs que fiunt a motu octaue ſpere ex reuolutioibus eius qᷣtidianis ſun per reuoiutiões ipſoꝛum. Qucadmodũ enim rectitu do motus vniuſcuiuſq; iſtoꝝ ſeptem celoꝛũ ꝓhiberet declinatioes pla netarum ⁊ apparitiões eoꝛum ad auſtrũ aquilonẽ.Sic ⁊ ðclinatio ⁊ obliquauo motuuʒ eoꝝ facit diuerſitates apparitio⸗ num ⁊ obliquationũ planetarum ad au ſtrum ⁊ aquilonẽ.nec ſle conturbet ꝙ aꝗ/ buſdã minus intelligẽtibꝰ dici ſolet qua⸗ ſi moueatur nauis aliqua motu aque de ferẽtis eam hoc eſt ea velocitate qua ipſa aqua ⁊ aliquis moneatur a puppi eiuſdẽ nauis ad ꝓpᷣam vel econuerſo.⁊hoc mo tu contrario ipᷣius nauis qð mouebit᷑ ho mo ille duobus motibꝰ cõtrarijs videl,ʒ motu nauis ⁊ hec quidẽ eſt motus aque nauem deferenus ⁊ inſuper motu ꝓpꝛio quo ꝑtranſit longitudinẽ nauis. Iſte em̃ mobor gboeſte gnotun oon⸗ oemon Mrſtreue ſücken ſicbenn rbanst 1gerun dan ton lopfe orertnan ſmen ſuman⸗ Alftune Miuman ſipnui abetpont ecſteici ſgtleie. hotenſe Mifrmne Noihte NMeinon lummg menüdi laluchn Mhaonme otnouen ſhilu noae nimait Nollino NR 12 Mionefiini u bönn Dnitchng Eani bebe Kela geckn jciſpenge ſis toUnn 1panceon desſostine räie Nnandt niagda tandein cawlig igen n adertoeeſ nonec, , note an m gutne vmti euni, gen odeſn hbmõi N lermo bominũ eſt ance cõſiderationis ethoc eſt qm̃ ſi pari velocitate nititur co⸗ tra motum nauis qnia mouetur ⁊ nauis Dico qm̃ hmõi hõ non mouet a loco ſj ĩ loco ⁊ motu iſto retinet locuʒ in quo ẽ ne tranſferat eũ nauis ad alium. ⁊ hocmani feſtũ eſt a ſenſu quia ſi vocaueris ſignum aliqð extra aqua vel etiam in aqua a de- xtris eius vel a ſiniſtris directe videbit ſe quecunq; enim intuebit᷑ in directo eiuſ dem ſigni toto iꝑe motus illius ⁊ ſi nota⸗ uert duo ſigno pᷣdicto modo erit hicma/ nifeſtus. ſi maioꝛi velocitate q́; nauis moueat᷑ intitur circa motũ illius tunc ma niteſtum erit a ſenſu pᷣdictos modos id ẽ ꝑ ſigna notata vel affira qꝛ mouebit a lo co p ſpacium aliqð.Si vo minoꝛi veloci ate nitatur circa motũ nauis quã nauis lpᷣa moueat᷑ tunc neceſſario ſeãtur motũ nauis ſed non tãtavelocitate qᷓnta nauis ⁊⁊ hoc eſt eiſdẽ modis ſimiliter manifeſtũ fier a ſenſu. Quare manifeſtuʒz eſt hmoi boĩes erraſſe qui in pᷣdictis exemplis opi nati ſunt moueri hoĩem ſic motũ ↄtrarijs motibus.Si quis vo dicat motũ rectum opꝑpari motum circularẽ ⁊ iterum motũ cir cularem oꝑari motuũ alium circulareʒ illi ↄtrariũ.dico quia verum ẽ hoc ⁊ apparei a ſenſu.aqua quippe mouẽs rotã ligneaʒ patriam molendinariã mouet᷑ molu re⸗ cto ⁊ mouet rota illam circulariter ⁊ iterũ rota illa mouet circulariter rotã aliamn v colũnam cni affixa ẽ mola ⁊ ißam etiam molã per illã motu alio circulari⁊ ↄtrario Sed manifeſtũ eſt ꝙ iſta oĩa pexr accidẽſ fiũi ⁊ non per ſe. Nodum aũt ſcitum ẽ a me nec ad huc peruenit ad me ꝙ ab aliä ſditũ ſi.q; hmoõi machine vel machina in nenta in celis ſunt quãq; pthlomeꝰ dicat quia multa coꝛpa ſperica ſt᷑ ibi que vel ⸗ rum motus nodum ſciunf᷑. Eodẽmodo rñdeo tibi in motu bige ſiue q̃drige ꝗ cõ⸗ poſitus ẽ indubitanter ex muitt monibus motus em̃ axis rectus tm̃ eſt.motus vero rotaꝝ ẽ motus multi angnlaris ⁊ hoc eſt qm̃ ſingula pũcta ſinguloꝝ radioꝝ deſcri bunt ſiarad multi angulas ⁊ vident᷑ eẽ i figure difficile vymaginabiles ? re/ uera hominibꝰ qui in hmoi pance exer/ citatiõis ſunt difficilis ẽ vymaginatio eaꝝ MN ſi eas ymaginari tibi placuerit vwagi nare pꝛimũ in yno puncto ex aliquo ra- oꝛum eiuſdẽ bige vel qnadrige aſcenſus Auos lacil ⁊ de ſcxynſus reuolntione roie liij. ſue ⁊ erit ibi facile de omnibs aliis ſimi⸗ literymaginari. Oꝛdo vᷣo celon oclarare poſſe videtur duabꝰ vijs.Et pᷣmuʒ ꝑ vis alpetrãgi de quo tibi feci mentione in pᷣce dentibus. Quoꝝ em motus ↄfoꝛmio:es ſunt motui celi octaui ꝓpingoꝛes eidem motu illiꝰdiſcrepat remotioꝛes Sicut eui denter oſtendi tibi in motu celi lunaris⁊ hec fuit ſnia pnominati philophi.hʒ aũt cauſam ſue ꝓbabilitat hanc.qꝛ vic cõ⸗ foꝛmitas ⁊ ſimilitudo in motu comitatur aut foꝛſitan effectiue ſequit᷑ confoꝛmitatẽ ⁊ ſimilitudinẽ in netura. Cõfoꝛmitas vo in natura ꝓpinquitatẽ⁊ vicinitatẽv intexr dum vnitateè in loco ⁊ ſitu ſiue poſitione. Econtrario aũt diffoꝛmitas ⁊ diſſimilitu/ do.quare idem erit oꝛdo ſituũ ⁊ ſiue po⸗ ſitionum atq; locoꝛũ ipᷣis celis qui eſt cõ foꝛmitatis ⁊ diſſoꝛmitatis in naturt ⁊ mo tibus eoꝛũ. Secũda via euidẽs eſt in pat᷑ te a ſenſu. Eclipſis em ſolis que per inter poſitionẽ lune eſt indicat ſolẽ celum eiꝰ ſuperioꝛes eſſe luna ⁊ celo ipſius ⁊ẽ lunaz ipᷣam citerioꝛẽ ⁊ inſerioꝛẽ eſſe alioꝗn nec ꝓhiberet radios ſolis a mundo inferioꝛi nec ſolem ipᷣm videri ab hominibus ſua interpoſitione.Eadẽ via apparet qꝛ mer⸗ curius eſt marte citerioꝛ⁊ terre vicinioꝛ cu martẽ manifeſte inuentꝰ ſit ecliplaſſe ⁊ in aliis planett poſſibile eſt eueniſſe. Per inſtrumenta vo aſtronomica ⁊ etiã que⸗ dam geometrica idẽ oꝛdo certiſſime depᷣ⸗ henſus eſt⁊ depᷣhendi poteſt Cũ enim in uenta ſit diſtantia centri terre ad vnaquã gndecim ſtellaꝝ fixarũ. Similr ? diſtã tia que eſt ab eodẽ centro ad ſtellã ſatur⸗ ni inuentũ eſt ſtellã ſaturni inferioem ee ⁊ etiam exceſſus diſtatie ad diſtantiã ⁊ ꝑ eandem viã inuente ſunt diſtãtie omnin pianetarũ ab eodẽ cent tre. Quare dii ferentie ⁊ ꝓpoꝛtiões eafĩum adinuicẽ ⁊ ꝓ pter hoc ex neceſſitate oꝛdo ipoꝝ planeta rum in pᷣoꝛitate ⁊ poſterioꝛitate in ſuperi oꝛitate ⁊ infloꝛitate et hoc dẽs alibi didi⸗ De ꝓfunditatibꝰ ipoꝝ celo⸗ ciſſe. ATum ſiue de ſpiſſitudinibus eoꝛꝛam.,. ILaut erigam te ad plenioꝛẽ conſi o dQerationẽ ipſoꝝ celoꝛum que ſüũt maggfſa mirabilia dei altiſſimi es vt dem tibi occaſionẽ exercitationis ama lioꝛis dicã tibi aliqua de ꝓfunditatibus poꝛum celoꝝ hoc ẽ de ſpiſſitudinibus ea rum. In pᷣmis igr illlud dico qꝛ veris Ffiü 4 . . Pars pꝛima de vniuerſo. d9ales maghitudinibꝰ ipoꝛum debẽt eſſe neceſſitate em tune enit in celo lune vel te (e ꝓfunditates eoꝛũ ⁊ hoc ideʒ manifeſtũ ẽ tusyvlin pꝑte ex quo ſequũtur eadem in in aĩalibꝰ eiuſdem ſpẽi coꝛpoꝛibus em̃ eo nuenientia.Quare relinquit᷑ ex neceſſitate rum pantes coꝛnoꝛũ ꝓpoꝛtionales fũt ni- ipᷣm eſſe totaliter locatum intra ſpiſſiudi ſi erroꝛ ſiue pctm̃ nature aut alia occaſo nem celi ſui.Ex neceſſitate igr ꝓfunditas hboc impediuerit. Uerbi gra uibie tibijs ? ſen ſpiſſitudo celi ſolaris aut maio: ẽ aut digiti digitis et oſſa ſimiliũ memb:ꝛoꝛũ ꝓ ad minus equalis dyametro ipſius coꝛ⸗ poꝛtionalid ſunt totis ſuis. Uerbi gracia poꝛis ſolaris. Jam autẽ declarauit ptho⸗ Si totũ corpus vniꝰ duplũ eſt in magni⸗ tudine ad totũ coꝛpus alterius erit tunc ti bia dupla ad tibia et oſſa in eadẽ ꝓpoꝛti one ſe habehbũt. Quia igr nec erroꝛ natu re nec alia hmõi occaſio locũ habet apð celos neceſſe eſt ita ſe habere vt dixi Erro rem aũt nature ſane intelligo Non em̃ er rat natura qntuʒ in ea eſt in opibus ſuis aut oꝑationibꝰ ſjpꝑꝑ aliqð ex accidentib⸗ impeditur quemadmodũ qð ſtrumoſi vł giboſi naſcunt᷑ aliqui homines fieri dicit per erroꝛẽ nature cu fiat ex alia intentiõe Manifeſtũ qua ex intennione nature. Mant igr eſt eam eſſe ꝓpoꝛtionẽ ſpiſſitudis ſeu ꝓfunditatis vniuſcuiuſq; celoꝛũ ad ꝓfun ditatem ſen ſpiſſitudinẽ cuiuſcunq; alteri us que ẽ magnitudinis totius ad magni⸗ udinẽ totam. Quare qᷓntominus eſt co⸗· α re vndee 2 leu lum totũ lune loto celo ſołtatominus ꝓ⸗ ¶Ueriſimile autẽ eſt ⁊ longe maioꝛẽ eſſe. fundum ſiue minus ſpiſſum ẽ alterum al/ tero ⁊ ad hunc modũ de aluſus. Amp̃. Raliter ſe haberet eſſz in ip̃is celis multa indecentia multaq; defoꝛmitas⁊ non eẽt oꝛdinatio nature aut rectitudinis int᷑ eos 1 * nec etiaʒ inueniret tam hmõi diſcrepaãtie Qualiter em̃ vel natura vel deꝰ altiſſimꝰ ꝓnuidiſſet celis amplitudines oꝛdinatas 2 ſõ ſpiſſitudines ſiue ꝓfunditates iuxta eundẽ oꝛdinem. ſi volueris eſtimare de ntitate ꝓſunditatu pona tibi exẽplũ in ſole dico igr qꝗð ſol totalit᷑ ẽ inter duas ſupficies celi ſui hoc eſt inter intimã ꝗᷓ cir cumuoluit atʒ ciũdat celũ lune ⁊ eſ ter⸗ minus ſpiſſitudiRis ſiue ꝓfunditatꝭ ipiui ⁊ extimãa eiuſdem ſuꝑficiem. Si em̃ exiret vel in parte vel in toto ab extima ſupꝑficie coneuitatis celi ſui tunc vel ipᷣe totus vel pars illa eſſ in celo alio videlicet celo qð eſt ꝓlimũ celo ſolis. Quare ſua reuoluti one faceret ſciſſuram in eodẽ. Utrunq; at iſtoꝛũ eſt inconueniens vic 7 qõ ipᷣe non ſit in celo ſuo totaliter vel & ſua reuoluti one ſcindat celum ꝓximũ celo ſuo et hec ſciſſura tam gradi hocẽ ad magnitudinẽ lipſius ſolis. Eadem incõuenientia ſequũ tur ſi exiuerit ab intima ſupficie celi lui ex lomeus qꝛ diameter ſolis ꝗntoplus ſeigg alter eſt ad dyametrũ terre hec autem eſt ꝓpoꝛtio vigintiduoꝛũ ad quattuoꝛ.Cum igr poſuer iuxta poſitiones philoʒopho rum geometrarũ ſcilicet ⁊ aſtronomoꝛuʒ ⁊2 ꝓbatiões eoꝛũ pones ex neceſſitate qn quies tantum eſt decemmilia qð leucaz cum ipſa mediate dyametri terre que eſt mille leucas totum dyametrũ ſolis vnde cimmilia leucarũ. Quia igitur iam decla tum eſt tibi qð ꝓfunditas celi ſolaris ſue ſpiſſitudo ad minus equalis eſt longitu⸗ dini dyametri ſolis. lis 7iuneee. Atefactũ eſt tibi conſequenter per yhoc ꝓfunditatẽ illam non mino/ . rem eſſe vndecimmilibꝰ leucarũ. Per eandẽ viam erit declarare de alioꝛũ celoꝛum in quibꝰ planete ali monentrr Ppkunditatibusvic; quod ad minus po nditates eoꝛũ erunt longitudines dya⸗ metroꝛum ipᷣoꝛum planetarũ. Que verro declarauit ptholomeus ⁊ alij lõgitudies dyametroꝛũ ipſoꝛum planetarũ conſeqn ter declarauit pꝛofũditates ipᷣoꝛum celo⸗ gitudines dyametroꝛũ ipoꝛuʒs planetaruü Uerbi gracia qꝗa declaranit luna eſſe ooæx taus partẽ totius terre dedarauit dyame tꝝ lune eẽ mille leucaꝝ⁊ hoc eſt qm̃ ꝓpoꝛ tio ſpere ad ſperam eſt dyametri pꝛopo:⸗ tio addyametrũ triplicata ad huc mo⸗ dum ſe hʒ de alis ꝓpoꝛlio enim duoꝛuz miliu ad mille triplicata eſt ꝓpoꝛtio octo miliũ ad mille ⁊ hec ẽ octupla hec autem Dupla triplicata. Juxta hanc via negocia beris in alijs et inuenies ita eſſe ſi libꝛo eoꝛum cõſulere volueris. – Conntra illos qui dicunt planetas eſſſe .,erroꝛib? i impietatez; vgentib? er blaſphemauert etis loauetes ols boni/ HNota ſpiſſitudinem celi ſolaris ? ſo⸗ Vonis autem circa viutes ta pla⸗ rnerarũ q; ſtellarũ firarñ extauert nde nals aibi Eeſpia fenonn aineend Esrcn ſierhen ſihſatn Celnn Chen⸗ ſmnmtl lerern ſelun⸗ lnace⸗ Cſurece tſcu üntli⸗ oſtiinn ec fu alcohe Nesui ſtuneiſta ſamedsd Wiso orenvo⸗ lerninid nuupen. ilſeroa ſnoino⸗ Uleverin⸗ Holitenz a lebnoibo Aoene MNAiee eguic wonnen lun gisun lintlon etonge kcene Aude umegn ri nseunui Nnene lgnne ümeban n dgn Micettare Meselnati Dnenitesn Quuignuk mainssaliet 5. nmcis õ iln . itingmels — inſmõi non ꝓueniunt a ſaturno ⁊ marte Eſe nec intennõe naturali nec intentione volũtaria.iunc manileſtũ eſt eos ridicu loſe hmõi homines et mag inique ⁊ m tatem dei altiſſimi dicetes quoſdã eoꝛũ el⸗ ſe malos ⁊ expᷣſſe vocates eos in foꝛtunia et aitribuẽtes eis magna partem maloꝝ id eſt vicionꝝ ⁊ pctoꝝ que fiut in iſto mõo inferioꝛiwic; homicidia furtarixas cedes vulnera boim ⁊ pꝛelia lites ⁊ iurgia frau . des 2 qcunq; ſunt hmõi ꝑſcrutandũ ẽ de hoc hec qppe infamatio planetaꝝ duoꝛu viq; ſaturni ⁊ martis in plaſphemiã dire⸗ cte infundit᷑ ceatorie. Siemer ſe bocẽ er naturali intẽtione vtutum ſuaru cauſe ſunt maloꝛũ hmõi neceſſe eſt ⁊ ĩos natu raliter eẽ malos ⁊ vᷣtutes eoꝝ.Lum igret eſſe ſuum ⁊ vᷣtutes oẽs quas habẽt natu/ raliter a creatoꝛe receperit. Seqtur ex ne/ ceſſitate creatoꝛẽ malũ eſſe ꝗ ⁊ malos ſciẽ ter ⁊ volũtarie cregnerit ⁊ malas vᷣtutes ⁊ ad malũ eis ↄtulerit cũ nulli dubiũ eſſe poſſit ipᷣm nihil creaſſe niſi ſciẽter et volũ/ larielet vtutes oẽs dediſſe creaturt ad id ⁊ ad qð ꝑ ſe ſunijnõ ad intentionẽ abuſi ones.Qui igr ita ponunt vt dixi manife/ ſtum ẽ iſta infamatioe duoꝛum planeta⸗ rum eos blaſphemare circa bonitatẽ cre⸗ atoꝛis omnis auũt biaſphemia circa crea⸗ toꝛem non ſolũ impieta a ferro ⁊ igne ex terminãda Sed etia erroꝛ impoſſibił o mitan em creatoꝛis nigil mutabil aut oͤl ſibiliter accidit. ſi dixerint qꝛ mala hu⸗ „ 2. „ 2 gt erronee planetas iſtos noĩaſſe infoꝛiu⸗ nos vel infoꝛtunia alʒ malos.Pꝛimũ qa que ex accidenti ꝑ hunc modũ fiunt non noiant neq; denoĩant res neq; auferunt n aturales nominatioes et rebus ꝑ ſe de⸗ bitas. Quare ſatumus etmars nomina⸗ di ſunt boni et foꝛtune et fauſti cũ iſte no⸗ minationes eiſdẽ debeantur naturali bo nitate qua nec caſꝰ nec accidẽtia hmõi eiſ auferre vnq; potuerunt. Neq; em̃ lux ſo/ laris mala dicẽda ẽ quia ex ea vel contin git interdũ vel contingere poteſt execatio alicuius ſtulte ipᷣm ſolẽ et diutius intuẽt: neq; ignis ꝓpter hoc malus noiandꝰeſt aꝛ ex ipo interdũ ↄtingit exuſtio vel alicu ius ex bonis ⁊ lacris domibꝰq̃les ſunt tẽ pla aut ec alicuiꝰ viri ſancti et optimi. Si młxr ſi lapis cadẽſ obuiauerit alicui bono viro et leſerit iðᷣm vel ena occiderit nõ ꝓ pꝓt᷑ hoc vel mailꝰ dicẽdus ẽvel culpãdꝰ la vis ei intedebat ſolumo qrere et acꝗrere ſibi locũ ↄgruũ naturalr debitãũ Quare catur eo inuito et nõ ſine impedimẽto iti⸗ neris ſui obuiauit ei vir ile bonꝰ Am plius.ſm hoc nihil eẽt noiandũ bonum nihil etia dicendũ bonitas neq; iuſticia. aut alia virtus bonacũ ex vno quoq; bo nojmala alijs ꝓueniãt. Exipᷣa em iuſticia cuius bonitas tantis laudibꝰ ab om̃ibꝰ extollitur et pᷣdicatur ꝓueniunt carceres et vincula mutilatioões ſuſpendia et alia moꝛtis mala genera aꝶ loꝛmeta innume ra latronibus et alijs maleficis ipſa enia, dei bonitas ex qua tot mala malis hoĩb⸗ aß demonib? Pueniũt m hoc non eſſet bonitas. Ampᷣ:ex vino ebꝛietas exau „. „ . „ raʒ ſolis infanſtiſſimã dicunt. Mercuriu’u vo ponunt qſi fallacẽ et qſi aſſentatoꝛẽ et ro et alijs diuicijs cupiditas ex aquis ſlb· merſiones ⁊ ruine molendinoꝝ domoꝛꝝn et alioꝛũ bo noꝝ vtilium. Nemo tñ aligd honꝝ malũ dicit aut noĩat. ꝛeterea alis Ddeliramẽta ſunt hmõi hominugqm 2 bo⸗ ꝓmiſcuũ ipſum dicũt vic cum bonis bo num et cũ malis malũ cum maſculis ma⸗/ ſclm cũ feminis femininũ ⁊ qꝛ ſuꝑ hüs ali as ꝑ me multa tibi dicta ſt abꝛeuiabo ſer monẽ et ſubſcindã narratiõʒ ↄpendio vᷣ 2a2- . Itias in paucis qliter et que ponẽda ſunt qꝛ nullomõ infamãadi ſit de malici infoꝛtunio planete vel alie ſtelle. ponüt faturno vel vim vel potẽtias ae iu⸗ uandi dirigẽdi vim intellectiuã bumana/ nullomõ debẽt eis attribuere coꝛruptio⸗ nes aut puerſitates ipius neq; inclinatio nem ſiue interſiõʒ eiuſdẽ ad fraudes do⸗ los aſtucias ſimulatiões atʒ mẽdacia Sʒ hec oĩa fieri invi intellecnia p ineptitudie ſiue inabilitatẽ ſuſceptibilis et hec inepli/ tudo eſt ei a parte mateꝶe/hoc eſt coꝛpis Eniꝰ exẽplum ẽ invicio claudicatiõis.cũn em natura intẽdit vᷣtuteʒ groſſibilẽ debite bonitatis pᷣſtare aĩali vel adiuuare ea in aĩali per inſtra gradiẽdi inabilitas ſeu nn eptitudo materie/ que fecit vt alterũ crus altero ſit bꝛeuius in hmõi aĩali cogit gre ſum nõ eſſe rectu r eſſe claudicatioʒ. Sic E eſtvidere et in opatione ignis qꝛ ꝙ E ca factio in vno eſt aduſtio in altero vides Difficultatẽ ⁊ tarditatẽ calefactiõis in fer⸗ — ro. facilitatẽ aut et celeritatẽ ↄbuſtiõis in ——— — - in paleis ⁊ ſiuppa ⁊ q; lõge citi⸗ qᷓ; calefi eret modicũ ferru magna qntitatas ſtup . Ffün ehijs ᷣm opiniones hmoõi hoim. Dics ia vl ni — DPiars pꝛima de vniuerſo. pe combureret. Sic eſt tibi manifeſtũ in compꝑatione lucis.que quidẽ viſum in ꝗ⸗ buſdam adiuuat. In ꝗbuſdam autẽ im/ pedit maxime ſi vebemens fuit. In ꝗbuſ dam etia penitus tollit quemadmodũ in veſpertilionibus et noctuis ⁊ alijs hmõi animalibus quoꝝ viſusviget in tenebꝛisg et confoꝛtatur etiã ex denſitate tenebꝛarũ Juxta has vias ⁊ iſta exẽpla ponendum eoꝝ Uerbi gra. Cum ſaturnus ſcom eos inſtrumenti eſt ſiue materie. Sicut vtaͤes in obligatione viſus quã habẽt homies qui vulgo ſtrabones vocant᷑ Non enm hmõòiobliquatio ex vᷣtute viſibili directe 7 pſe nec a vtute ſublimioꝛiſmultoſoꝛtiꝰ cum virtutes nto ſublimioꝛes ſunt tato purioꝛis bonitatt ⁊ maioꝛis rectitudinis eas eẽ neceſſe ſit ⁊ hoc ẽ 3 pter ap ꝓpinq tionẽ eaꝝ maioꝛẽ ad potiſſimũ atʒ recuſſi modũ eẽt eis dicendũ ſᷣm opinionè ſuaʒ eſſʒ aſtronomis ſi veritas ſubeẽt n tos,nad qð eſt creatoꝛ bñdictus. Juxta hüc aſpiciat in vtutem intellectiuã anime hu manea parte coꝛpisqð multum etlonge pluſq; adhuc innotuerit põt in aiam hu/ manamiimpedit᷑ tamen oꝑatid hmõi ſa rurni in vᷣtuteʒ intellectua et impeditur ia vel inuertitur ſeu toꝛquet᷑ in alið vel etiã in contrariũ id qð cadit de vᷣtute ſaturni ſuper vᷣtutem intellectiuã et hoc ẽ quia cũ ſcõm eos ſaturnus intendat dirigere et i luminare vᷣtutem intellectiua bumanam ad ea cognoſceda que rectaſ vtilia etin⸗/ rerdũ vſq; ad ſpiendoꝛẽ ꝓphetie. Impedi lur hec intentio eius ⁊ opalio a parte coꝛ poꝛis qð anime illi viunctũ eſti⁊ cũ er hu iuſmõi illuminatiõe debet eẽ ſtudioſus circa ſcias ſacxas ⁊ diuinales efncit᷑ curio ſus circa alias. Similr cum deberet per oc eſſe ſolicitus rerũ bonarũ vtilium?æ ad ſanctificationẽ animaꝝ pertinentiuũ ꝓ uidendaru et agendarũ efficitur melaco⸗ licꝰ et cogitatoꝛ vanarũ et interdũ impoſ ſibiliu rerũ vel ex cogitatoꝛ rerum noriaꝝ qles ſunt fraudes ⁊ doli circũuentiones alioꝝ ſimulationũ? de ceptiões.⁊ bmoi exẽpluʒ ſimijr eſt videre in viſu coꝛꝑali ex terioꝛi In quo accidit ꝙ cũ intoꝛquet᷑ vel pꝛemitur aliquomodo pupilla oculi vnũ videtur duo et interdũ vnuʒ videtur mul ta ſicut in hijs que euacuani ſunt per vigi lias ⁊ ieiunia ve feneſtra vitrea videtur eis multa ? vna lucerna multe. Similiter et quibuſda quotiens litteras alpiciũt vi detur ſibi videre tria puncta vel quattuoꝛ lucidiſſima vel eẽ plura. De alijs de lira⸗ mentis melaneolicoꝝ ſcʒ que tam multa tam ſtupenda ſunt vt vix eredibilia vi⸗ deantur innumera ſuppetunt exẽpla que ſcribi non optet.ſed ad begſta tibi agre⸗ gaui ⁊ poſui vt exeis intelligas ea que lunt de erroꝛibꝰ? 7 puerſitaubus atʒ falla cuis viſnsnon ſunt ex ipᷣa virtute viſibili per ſe neq; a vᷣtute alcioꝛi impendente re⸗ ciiudinẽ ⁊ bonitate; ipius. Sed q parte rum videntibꝰ.: e erroꝛibus ⁊ puer ſitatibꝰ vᷣiutis intelle ctiue humane aſʒ de alienatioibus ⁊ de liramẽtè eiuſdẽet vt curram ꝑ ſingula iu xta hunc modũ eſſet eis dicendũ et deio⸗ ue quia cũ ipſe intendat ſuꝑ animas hu⸗ manas vt ipi ponunt fidẽ ſiue ſidelitateʒ clemen nia iuſticiam benignitatẽ mòdeſti am manſuêtudinẽ a parte materie id eſt coꝛpoꝝimpeditur hec eius oꝑpatio quem admodũ cum quis intendit calefaciionẽ tre ⁊ remolitionẽ eius atʒ aptationẽ ad ſcpᷣturas et ſigillationes debilitas mare⸗ rie ip̃ius cere diſoluit eam per caloꝛẽ in li quefactionẽ.Sicq; fit v cũ debeat dictaʒ remolitionẽ atq; aptationem recipere re cipit diſſolutionẽ et liquefactionẽ. Sic ſe cundum eos dici opoꝛtet vt cn anima bYu mana debegt recipere a ioue ſecungũ inxe tionẽ virtutis illius clementia et benigni tatem que ſunt ſic animi apta molicies ? aplicabilitas ad omne bonũ ⁊ iuſtuʒ reci pit ex eadem vᷣtute per occaſionẽ diſſolu- tam remiſſionẽ ⁊ flexibilitatẽ debiliſimãa. Sicut poteſt fieri ſcom eandẽ opimoney per ↄirariã materie diſpoſitionẽ vt recipi at anima hũana pꝛo iuſticia ⁊ equitate ri goꝛem duricia inclementia inexecrabilita tem ſeueritatẽ ptinaciſſimã ymo ſeuicid G om nia cũ vicis ſint peſtilentiſſima iuſtic am reputari ſe faciunt ab imperit ⁊ pa⸗ bus humanis Iramq; ⁊ indignationem iuſtiſſimas ⁊ hoc eſt dicere in res viles ? ignominoſas at; in res odibites quales ſunt vicia ⁊ peccata per diſpolſitionem at — materie quà pꝛedini tibi cõtraria recipiũ: anime hamane ex vᷣrute martis. lanq; ex ceſus aut diminutiones quemadinodu cum debeat aliquod ex coepibus recipe / re caloꝛem ab igne ſiue calefactionẽ reaeè pilt ex debilita le materie arſione;. Sumlt . icut? de marte ponefe coguntur expoſitionibꝰ ſuis qð ipe inteii⸗ dit vtutem magnificẽtie pꝛeſtare anima⸗ iitduni ſione⸗ Nbusma ſenebus Oikiuna nendun iWiucne tſioe (ſoniru Entun ſephir Msn fulinene xrcocren ſeuptlst⸗ cuchien noruse nciren asalſtimn ſtuepke ſegticetel (utexoen wännan anchloc Cpöſtoa aunnenen cerein Hunenii lblceplai⸗ bepuacn Wonpgon Nmnneina ſlkige genia⸗ ronran Alenun ſeſn ſummspend glangigtor ternalig lnpanii Urnnco poſe Wtebzan nidfn lr ntinl ltgdkre⸗ Unie ad uldht lodünean d doce n H Ronmis aüan deenanie manm enſm nuntſiciait nKie i udeanse Lisnenal Nicns Ciutun oe än nminn, luschmitl ſi nmi“ lammthmiit ihunn⸗ niſon uig NVE S A inmn ſfiin ſntninn⸗ Smmg Fo. et eum debeat recipere coctionem recipit vſtione. Cuius exempluũ euidẽs eſt in car⸗ nibus macilentis hoc eſt pinguedine ca⸗ rentibus que ſe aſſari non paciunt᷑ quin etiã adurũtur. Sic de venere eas ponere opꝑtuit iucta opinione ſuam quia cũ ipᷣa inten dat vim generatius veil pꝛeſtarevel adiuuare atq; dirigere materie/ coꝛpalis diſpoſitio eam vi extendit in pluset in ex ceſſum intollerabilẽ extendit quippe ean dem in luxuriã interduʒ in ſaciab ilẽ? pub lice ꝓſtitutam. Sic ⁊ de mercurio cũ ip̃ᷣe ſcoöm eos intendat adiuuare atʒ dirigere vᷣtutẽ interpꝛetatiuã in aia humana/⁊ pꝛe ſtare eloquẽtiaʒ ↄtraria diſpoſitio mate⸗ rie coꝛpalis facit nec non eloquẽtia ſed lo qᷓcitas ⁊ hiſtrionica garrulitas. Satirica moꝛdacitas alia hmoi que hũanam loqᷓ lam viciat ⁊ maculat redpiant᷑.Sic de ſo le eis exiſtimandũ ſuit vt cũ ipſe intendat pſtare pꝛecellentia ⁊ pꝛecellẽtia ⁊ vtutem regia id eſt alioꝝ regitiua q; maxime de⸗ coꝛat⁊ exoꝛnat humililas recipit᷑ ꝑ inepti tudinẽ materie coꝛpalis ſuꝑpbia:⁊ domi/ nandl libido arrogaãtia relatio ⁊ violẽta opßſſio alioꝝ.Eodẽmo ⁊ de luna ſenciẽ/ dum eet eis iuxta opinionẽ ſuaʒ qꝛ:bona tm̃ ꝛbene intendit aiabus humanis etꝑ hanc via. Sicut ineuidenti ẽſtat bonitas Abſq; vlla infamatioe malicie in ſeptem . pianet Seito aũt ꝙ ego nõ loquoꝛ hic niſi de vᷣtutibus naturalibꝰaut vicijs que per coꝛruptionẽ nature vident animabꝰ humanis innata. qlis eſt iraſcibilitas in multt leuitas atq; lubꝛicitas ⁊ alia hmõi que medici nõ culpe ſed naturaubꝰ com plexionibꝰ attrivbuere ↄſuenerũt. Debes etia lciie qnia paucavalde renumeraui ti bi de vᷣtutibus ⁊ effectibꝰ quas poſnerũt planetis de quibꝰ libꝛi eoꝝ refertiſſimi ſx faciam etiaʒ nbi de hijs rememoꝛationẽ bꝛeuem quidẽ enim ad ſimilitudinẽ quo⸗ rundam parliũ humani coꝛpis planetas in mundo poſuerũt. Uerbi gralia. lunaʒ tanq; cerebꝛum. Sole velud coꝛ. Mercu/ rinm vero ſicut linguã ꝓpter virtutem in terpᷣtatiuã et eloquentie labia eidẽ depu lantes. Uenerem vο tanq; membꝛa ge⸗ nitalia ppoter virtutez generatiõis que er illa eſt ſecundu eos ⁊ in illis ſedẽ habere videtur Mantem vᷣovi fel ꝓpter exceſſuʒ caloꝛis colerici. Jouem vᷣo ſicut epar pꝛo⸗ pter temperanria eiuſdem multiplex ad umentu vite. Saturnij vero viſolen ga Alv ſplen receptaculũ melancolie poſuerũt ⁊ has naturas ipſis planen impoluerũt di centes. Saturnũ terreum vᷣtute et effica⸗ cia et armoniãaã eius eſſe ad melancoliam que terre inter humo:es maxime ↄcoꝛdat cum frigida ⁊ ſicca ſit ad ſimilitudinẽ terre liditatem et humiditale inquibꝰ ſangnis concoꝛdat aen. Martẽ vero ſimili ratiõe ZJouezvo poſuerunt aereũ eadem ratiõe 2 armonia habere ad ſanguine ꝓpter ca coloꝛe eruginoſe deputauerut pꝛopter exr ceſſum caloꝛis. enerẽ vero ad flteumam Mercuriũ vero ad coleram aduſtu. So dulcere ꝙ habet admixtionem ſanguius lem vero ad colera rubeam naturalem. TLunam vo ad fleuam naturalẽ. habent Mauüt iſta omnia qſtiões difficiles ⁊ vix ex 2 plicabiles ſecundũ eos. Cum em̃ ſarurnꝰ ſñſit omnium planetarũ ſupꝛemus ⁊ a ter-/ ra elongatiſſim quare ei nauram terre que omniũ infima ac innobiliſſima ẽ ele mento:ꝛum attribuũt Eandem queſtionẽ habet oꝛdinatio in natur ſignoꝛum duo decim ſcoᷣm ipſos.Cum em arietem poſu erunt igneũ. Qua de cauſa ſignũ thauri qð vtiq; terreum exiſtimauerũt ſtatim pꝰ ſignũ arietis ⁊ ꝓximo ante ſignuʒ gemio rum poſuerũt hoc enim eſt. ac ſi terr me⸗ diam ⁊ vtrunq; ↄtingentẽ inter ignem ? fugiant niſi duasvias quaꝝ altera ẽ.ſicut tenebꝛet hmõi tenebꝛas multi reputat et Jugiuʒ atz refugiu imperitie ſue Quociẽés em̃ interrogant/cauſam qua ignoꝛant re currunt ad occultas vᷣtutes dicentes. cau ſam eſſe occulta 2 virtutem abſconditaʒ ex qua res hmõi eſt. Alia via eſt vt ſcas quia cũ in coꝛpoꝛe animalis ſint oſla? hu moꝛes et oſſa quidẽ terrea fuit hoc eſt ter reſtris na tureſuſcipiunt tamẽ vitam que nobilis valde oꝑatio et omniũ animan Sanguis vero cũ ſit nature ſublimioꝛis et aereus cõplexione hoc eſt calide ⁊ hu⸗ mide nature oꝑatione tamen vite ⁊ mo⸗ tus non recepit. Similiter neq; colera cũ ſit natura ignea et compierionis calide ⁊ ſicce iuxta modũ iſtum cum coꝛ in anima agera poſuiſſent.hic aũt non habent qua li quocunqꝑſſit natura terreſtriſſimũ eſt la men nobiliſnan operationũ oꝛganum et velut fons atʒ ſedes vite ⁊ motus ⁊ ſen ſus ineo pꝑficiuũt etia ſblimioꝛes oꝑatiõis vicʒ ĩtellectꝰ ⁊ diiudicatio ⁊ volũtat᷑ oꝑa tio q ẽ vellec hoc ꝗdeʒ q̃tenꝰ in coꝛꝑe pfi ci pᷣt eis ↄpelere ꝓpt᷑ qð et areſtotili viſũ PSars pꝛima de vniuerſo. eſt coꝛ humanũ ſedes eſſe aie hũane cu⸗ platoni viſum hoc eẽt de capite .Judiciũ at opiniois ſue poſuit areſtotiles.hoc ꝙ; cõpꝛeſſo corde.i.venis que pᷣme egrediu⸗ tur a coꝛde compꝛeſſis inqᷓ; circa coꝛceſſat oĩs motus ⁊ ſenſus in toto coꝛpe hůano quemadmodũ accidere nouiſti in moꝛbo qui vocat᷑ ephialtes.vulgo aũt apenfoꝛ⸗ dus ꝓpter ponderoſam oppᷣſſinoe quaʒ efficit ſuppine iacẽtibus ⁊ doꝛmiẽtibꝰ. At leſtatur autẽ areſtotili in parte iſta tã he⸗ bꝛeoꝛum q;ᷓ xpᷣianoꝝ opinio et doctrina. Utraq; quippe dicit mala vicioꝝ ⁊ pecca toꝛuʒ atʒ bona virtutũ de coꝛde ꝓcedere Uides igr aꝛ terreitas aut oplexio terrea non ꝓhibet naturaliter aut impedit rece ptionem oꝑationuʒ nobiliũ.Dicit᷑ auteʒ ⁊ ariſtotilẽ dixiſſe oẽs ingenioſos melan colicos eẽ. Ingenioſitas autẽ ẽ vna exno biliſſimis aie humane vtutibus. Quare terreſtrè natura vel ↄplexio nullatenꝰim pedit receptionẽ oꝑationum nobiliũ.Cũ igr ſaturnũ non poſuer̃t terreum ſua ipᷣa natura ⁊ ↄplexione. ſed vtute ⁊ efficacia ſuꝑ terrea ſeu terreſtria adda ⁊ pꝛo ipſis exemplũ aliõs Maniteſtũ enim eſt cõ ſiderationẽ in hoc facere volenbꝰ arʒ va lentibꝰ ga hõ terreſtrioꝛis ẽ ſubſtãtie q; piſces aut aues.nec mirũ cum ipſe ex ł᷑ra actus ſit illa vo ex aquis. Quãto vo no⸗ pilioꝛũ vᷣtutũ ⁊ oꝑationũ ſit ſuſceptibilis ⁊ effectiuus q;alia aialianõ indiges edo ceri eodẽmodo eſt eis rñdendũ neq; em̃ ydẽptitas oꝛdinis neq; diueſitas neq; vi cinitas aut ꝓximitas ſimiłia officiunt in partibꝰ coꝛpis aĩalis.Sicut vides in cra/ neo ⁊ cerebꝛo humanis qꝛ craneũ cum ſit terreſtriſſimũ locum tenet in coꝛpe ſupꝛe⸗ mum hũano. LCerebꝛũ vo cum plurimuũ habeat de natura aq locũ tenet ſcdᷣmifel vo ⁊ ſplen eregiõ Ribi oppoſita ſunt ſub duobus lateribꝰ debent autẽ eſſe ßm hũe oꝛdinẽ.qui eis obicit᷑ fel ſupꝛemũ in coꝛ⸗ poꝛe hũano cũ habeat natura pꝛimi ele/ menti hoc ẽ ignis ⁊ ſolen deberet habere — locũ inſimũ ꝓpter natura terre nõ auteʒ ſic eſt. Om̃ igitur inuente ſunt in celo ſtei⸗ larum fixarũ varie vtutes ⁊ multiplicè na ture ſtellarũ nihil phiber dierſaꝝ vᷣtu⸗ tes ſtellas ſibinuicẽ eſſe ꝓximas. cu tamẽ illa ꝓrimitas que ad ſenſumvidet᷑ p̃ᷣgran dis elõgatio ſit Scut igr diuerſa mebꝛa ? Diuerſarũ ↄplexionũ diuerſarumq; natu rarum atʒ vtutum cõiunxit creatoꝛ in coꝛ poꝛe hũano congruentia decentiſſima et ad mirabili iuxta pꝛofunditate ſapientie ſue⁊ bonitat: Queadmodũ opifex augs vel opifex volens oꝛnare ac decoꝛare ta/ bulam aliquavel vas aliud gẽmaꝝ alio rum lapidu pꝛecioſoꝝ varietate.non oes ſmaragdos ſimul ponit et in oꝛdine nno neq; oes ſaphiros ſimiliter neq; carbun, culos ⁊ ita de alijs. Sed ſmaragdu iuxta carbunculu deinde laphirũ.quarto ama Liſtum vel alio oꝛdine pꝛout ei decentius aut pulchꝛius eẽ videbuur piungens cos loꝛes valde diuerſos. Sic fabricatoꝛ oim deus ſtellas multipiiciũ virtutum. vari⸗ rumq; pulchꝛitudinũ in celis oꝛdinauit ꝓ beneplacito ſuo decẽtia mirabili ac deco re Quapꝛopter piunxit terras igneis ⁊ñ e reas terreis ⁊ ad huc modũ ð alijs pꝛout vidit cõgruere pulchꝛitudini ipᷣius celi et foꝛſitan naturis iparum ſtellaꝝ atʒ colo2ꝛ Medulla em̃ decẽter locat maſſe licet co — trarie nature ſit ip̃i oſſi. Sic ⁊ caro decetii ſime ↄiungitur neruis ⁊ oſſibus licʒ mul tum diuerſarũ naturaꝝ ſint atq; virtutru, Ut aüũt conſumationẽ tibi facia de radici/ be iudicioꝝ aſtronomicoꝝ. dica bꝛeui ſer mone.quia qð maxime pꝛobabile vide⸗ tur de vᷣtutibus et effectibus ſtellan el lu⸗ minariũ habetur ex oꝑationibꝰ vᷣlutu re rum aliaꝝ tam anialium q; partiũ ipſarũ amplius breban mechcinaꝝ lapidum et iſte virtutes ſunt ſicut aſpectus ⁊ habitu dines ipᷣarum ad alias res. Quoꝛum pꝛi mum exemplũ pono tibi. Baſiliſci ſerpen tis cuius aſpectꝰ ⁊ habitudo ad naturaʒ, hũanã eſt. Sicut odium aut ira vebemẽ? tiſſima ⁊ ira e per quainterficit homines cum ipᷣm viderit comouet᷑ enim aſpecian humano in tantam iram et talem imp:eſ ſionem moꝛus quã facit in hoĩe et cide naturis ocultis alioꝛũ aĩalium ſi nilia et foꝛte maioꝛa audiuer non mirabert hes Sic vides de medicinis reubarbari aſpe ctus eſt in coleram ⁊ eſt ſicut odium natu re aſpectus huiuſmõi.⁊ cõtrarietas que/ dam imperioſa vt diffuget ipᷣam coleray, et exire compellat a coꝛpoꝛe hbnano quaſi fugientem a facie ipᷣius.Sic mirabolano rum genera in humoꝛes ſuoꝛũ coloꝛuʒ v: medici teſtant. Sic tiriaca in venenũ qd eſt ex ciro habet aſpectũ ſiue habitudinę odij imperioſiſſimi ppter quod fugit a fſa cie ipſius ⁊ pꝛeſeniia huiuſmõi veneni. ferrũ autem ad lapidẽ magnetẽ dnos bʒ errset Ger nalu gpt inhlini ſaus nen biucoeei⸗ gthrcz⸗ ngange faſuipone⸗ ſtegbenn lun itĩ Hifursoin ody deel⸗ nnie Meauscha neeſasſe hloighe llisſonna onguinfu⸗ kimmn Goendrüin Kcosahe öhhneaen lagobpean Unhatpo ocauia powar⸗ Onliepe ee On nihlautni lhkie Galwai ſiſclens llonihis augam ſlos o⸗ uis ſo gezs ſni lftnaznde ſdlillon,l ſutni ſhgngeie Ademiin nea dnn mnentt nanaan nen eaſnagan dbrni amne Roadn dürn nceisdn nanz ensu mocäüdaen Amanönc! rloai niit 1Zicta 10ſtbr mi enbitnnn. ic nenfi h enslleth mumantuſt iinefiite, nouel unnſ⸗ glpectus et tertiũ qſt mediũ et opoſitiet Fo. 8maꝰ aſpecr eius eſt q̃ſ hitudo amatt in amatu ꝓpter qð trahitur ab ipᷣo ⁊ ſeꝗatur ipᷣm ſʒ limitata lon gitudine qcunq; tran/ atus fuerit.Otrarius at aſpectus ⁊ ha/ bitudo ẽ ei ad aliud genus magnetis a q; fugit tanq; ab hoſte.Lerciꝰ aſpectus ẽ ei ad terciũ genus magnet ꝗ trahit ipʒ alte ra ſui parte altera vo diffugiat ⁊ repellit⁊ iſte aſpectus ẽ qſi ↄpoſitꝰ ex duobꝰ pᷣmis bi vtutes oĩm lapidũ ⁊ gẽmaꝝ.quemad⸗ Sic oim lapidu pꝛecioſoꝛũi ⁊ politoꝛũ eſt ꝗdem aſpectus amo:is ad paleas modi/ cas atʒ leuiſſimas. Sic ↄſiderãde ſunt ti⸗ moduʒ ðꝛ de ſaphiro qð aſpicit in autra⸗ cem moꝛbuʒ ⁊ ĩ ardoꝛes febꝛiles ⁊ hmõi aſpectus ẽ ſicut odij ꝓpter qð ⁊ iſtũ ſana re et illos refrigerare credit᷑ a multt. Mi/ rabilioꝛ at aſpectus ĩK egritudines oculoꝝ Eillius ſaphiri ꝗ in oculos moꝛbidos ꝓ/ unauiſſima deternõe mõificat illos ⁊ hu⸗ motu inſilit ⁊ intraãs eos atʒ circũdanſ moꝛeʒ noxiũ inde ſecũ extrahit.Extendert at iſtos aſpectus lapidũ atʒ vᷣtutes inopi nabilr facientes eos ⁊ ponẽtes ſpũales. Impoſuert qppe ſmaragdo aſpem ĩ diui cias aſpectũ dico attractĩ dicetes qð eoſ⸗ attrahat poſſeſſoꝛi ſuo.Sic ⁊ lepidttop . zio aſpclũ ĩ ardoꝛes ſpũales ⁊ rfrigeratiũn ipᷣoꝝ.ardoꝛes aunt iſti ſt Cupiditas auari cia.lurxuria.⁊ oẽs exceſſus mali amoꝛis. Dimilẽ aſpectum poſuer̃t ametiſto circa ebꝛietate. Omniũ autem hmõt aſpectuũ mirabilioꝛa ⁊ virtutt incredibilis poſuer̃t lapidi eliotropie eſt autẽ lapis hmõi viri dis. ad modũ iaſpidis vel ſaphiri ſtellis rubeis ſtellatus ⁊ ẽ ᷣmus eius aſpectus ſalis mirabilis in ſolẽcuius radios in ſa guinẽ ↄuertere ðꝛ facit ei eos appere ſan/ guineos ꝓpler quod ⁊ nomẽ habet elio tropia ab elios quod ẽ ſol tropos quod ẽↄpuerſio. Scvs aſpectus ẽ ei oibus mira bilioꝛ ⁊ ẽ in oclos ſeu viſuʒ hoĩm.qͥꝝn aciẽ ita pſtringit vt dicũt vt videri nõ ꝑmittat poꝛtantẽ ilnm. Uerutamẽ hoc facere nõ videt᷑ ſine adiutoꝛio vᷣtutis herbe eiuſdẽ noiĩs ꝗq vocat᷑ eliotropia hoc ẽ ſolſegum. Euidaʒ vo lapidiſiaſpidis ⁊ inuenit᷑ ni⸗ dis aqlan impoſuert aſpectũ ad ſerpẽtes 2 vᷣtulem fugadi eos ꝓpter qð ⁊ aꝗla.ta ꝙᷓ; ad cuſtodia ononꝝ ſuoꝛũ ponere illũ ðꝛ in nido ſuo. JIuxta bmoi opationes aſoe clus ⁊ hiĩtudies e inuenire multas alias Que poſſunt adiunare eſtimauionẽ tuam — vppupe a cuius p tentur oliue. Uwͤ ad opinandũ de ſetencijs inditaſtrono⸗ mico:ũ. Sicut ẽ illud de pelle vituli manri ni que dicit auertere ⁊ repellere fulgur vvꝓ tẽpeſtatem ⁊ de ꝗqbuſdam alijs rebꝰ. ESo demmo do ⁊ de beci foꝛnicarũ ad coꝛ ntia fugiunt vt dicũt. e Similxr ⁊ fel coꝛuiũ qð deterrere dicitur boies a loco in quo abſconditũ fuerit cũ quibuſdaʒ alijs rebus. Sic et apium ra⸗ mũ a quo fugiunt oues ſicut a moꝛtifero 2 ꝙ videtur mirabilius ſignũ hmõi moꝛ tis natura pinxit in epatibus ouiũ in qui bus vt dicunt figura apij rami deſcripia⸗ naturalr apparet. Et ſimilis aſpectus vi/ detur eẽ inter olinã ⁊ meretricem q;; ſi me retrix plantauerit ꝑpetuo manere in fru- ctuolam vel areſcere dicũt ꝓpter quod in aliquibꝰ regioibus ꝓcurant agricole vt a virginibꝰ ⁊ incoꝛrupt: mulieribus plã⸗ re ſine hoꝛroꝛe grauiſſimo nõ poſſint.Eo demmodo ſe habent quidẽ alu ad caneʒ ꝙ ſi ↄſideraueris empinea medicoꝛũ in/ uenies admirada que opinioneʒ excedat — „ ggregata igitur raciocdinatiõe tanq; per aliqua coniectura dicere potuiſſent. ſüD aad ertiſſent qð ſi in coꝛpoꝛibꝰ terreſtribus ſint tot ? tante vᷣtutis occulte licet manife . . — ſtarum operationũ non eſt mirũ ſi in con- poꝛibus celeſtibus vel ipis celis ſintmui te vtutes mirabiles ⁊ occulte. Dicam ig· — ad eñ ⁊ quõ eſt? ñi quid veritat: in earũ ũ eſt auua opinionibus eſft. Manikeſtü eſt auia aſpectus lune eſt in frigidũ?⁊ humidum? in ip̃am frigiditatem ⁊ humiditatẽ ⁊ pꝛo pter hoc virtus eius eſt ſuꝑ illa in augmę tum et diminutiõʒ. In intenſionẽ ⁊ remit ſionem et hoc euidentiſſimũ eſt in maxi⸗ mo bumidoꝰ frigido eſt mare Cuius augmentũ? diminulio ſequũt augmen tum et diminutione/aparitione luminis bere in cerebꝛo et medullis animaliuʒ et hoc nouerũt experientia certiſſima carni⸗ fices ⁊ cirurgici. Sic ſe habere⁊ in medulł lis aꝛboꝛum boc eſt in ternis humoꝛibus Manikehl eſt ceſoꝛibus lignoꝛũ.Ea vero que acdut ex augmentis ⁊ ebuliti⸗ onibus hmõi non pñt pꝛedicni niſi lanq; per coniecturã. Uerbi gra. Deſtructio do moꝛũ⁊ villularum que ſunt ꝓpe mare al liſiones et fractiones nauium. Bubmer⸗/ unt 2 alia particularia ſi cut eſt illud qð quidam homies vebemẽ⸗ ter hoꝛrent aſpectũ catti ita vt illum vide⸗ in luna eodemmodo maniteſtũ eſtſſe hba Raones hoim aut alion aialium. Multis leonis illius. boc eſt aue la vel ſtulpta sr „ em modis pclinant iſta ne accidat ꝓpter vel alias ſigurata fuerit ſub aſceſione ipi (Ein inundationẽ mar? gaa er ꝑ aggeres et obi us terreni leonis obediat pꝛo vt magiſtri na . ces reſiſtitur mari et ꝓbibet᷑ inundatio hmõiymaginum tradiderunt ⁊ in libꝛis ragi eius.poĩes et alia aĩalia interdũ fugiunr ſuis ſepᷣſerunt queſtio eſt.Et pᷣmum qui⸗/ en gi et non ↄpᷣhẽdit eos mare.Sic etnauibꝰ dem id ꝓbabilitatis habere videtur opi er multis modis conſulit᷑ ſic noꝛunt nagri ? mo hmoi hominum/qð omniũ philoʒo ſanl „ ex parti boĩes maris Sic non ẽ neceſſe pboꝛum opiniões in hoc ↄcoꝛdes fuerũt ere. in omni penulio etiã in coꝛpibus fleuma et etiam ꝙ lõge pꝛeſtatioꝛes vᷣtutes ſunęꝛ MN ticoꝝ fiat aut diſtillatiões reumatũ et mũ ſtellis et luminaribꝰ atq; eſſet ; ſint vir⸗ neniui dationes alie aquoſoꝛum humoꝝ et hoc tutes que lapidibus pᷣcioſis rebus alii uel eſt ꝓpter multa particularia abns hmõi imponunt pꝛeſer:im ſecũdum illos qui zetl ſupſluitatibus reſiſtitur. Qualia ſuntab omnẽ vinutem lapidũ ponunteis eſeg c ſtinentia foꝛtis et lõga maximea potuei id qð habetvnuſquiſq; lapidum in ſe de mhdlt exercitatio foꝛtis et multe conſumptiõis quinta eſſentia. Tu autẽ iam audiuiſtia· hurce aut euacuatio ꝑ fluxum aliquẽ.talia etiis me ſuper hijs multa in alio tractatujet ra unin . ſunti medicameta id eſt medicinaꝝ reme- dir quã poſui tibi ad deſtrucnonẽopinio ninnn dia que medicinalis ſcientie periti noꝛnt num iſtarũ. Pꝛima fuit hec ſcʒ ꝙ nullav aununr M1aαhune nodu ſentiendũ eſt de inun tus dat maiꝰ aut nobilius ſe ⁊ in hoc eni Mime dationibus igneis que fiunt a tribus mo am oẽs philozophi concoꝛdãt quia om̃e Mtugt tibus vicʒ vulchano ethna atqʒ chimera datum ⁊ magſ ⁊ maius ẽ apud datoꝛem Miiini. Quoniã autem hmõi inundanoões non Ulſus ſum etia in eodeʒ tractatu hac alia (neſ ſunt equales neq; vniꝰ modi. Mani/ radice vicʒ qð vtutes ſpũales ⁊ donaſpi Mand ſeſtum eſt nõ eſſe illas ex ſola vtute lune ritualia vt ſunt artes ⁊ ſcie et alie pfecio lteifmae gquemadmodũ qm̃ non oẽs eſtates hu⸗ nes animarũ humanarũ non ſunt a coꝛ⸗ Pbupdben iuſmoineq; oẽs hiemes et ita de alijs va poꝛibꝰ per ſe inqntum coꝛꝑa ſunt.quare mn rietatibꝰ tempoꝝ manitfeſtũ eſt eas nõ eẽ ſiſtelle ⁊ luminaria et celi pura coꝛpa ſüt ezah ex ſola vᷣtute His S em̃ hoc eẽt cum vir id eſt nõ animataſen nõ viuentia impoſ hume tus vna ſolis oimodo nõ mutata in omi ſibile eſt ex ipſis eſſe vtutes pꝛenomiatas Tdalsfn anno ſimilr ſe hẽat. Simłr et motus eiuſ ꝙ quas eis imponũt.Si veros nimata ſũi lpateme vnifoꝛmis in oibus annis eodẽ eſſent vi⸗et aialia.vt platoni viſuʒ ẽ⁊ areſtotili atʒ cnun, ciſſitudines et per oĩa ſimiles in oibꝰ an⸗ ſequacibꝰ eoꝛũ.nec ſolum aĩalia.ſed eti⸗ lnchl nis. Quare cõſequẽs eſt ex neceſſitate vt am rationalia/ſed etia intelligentia ſicui MaN alij planete vel ſtelle fixe participet euʒ ſo idem opinati ſunt ⁊ ſcpᷣſerunt᷑ tunc neceſ⸗ pimenin le in opatio nibꝰ hmõi viciſſitudinũma/ ſe eſtivt ꝑfectiones impꝛeſſiones ſpũales W fantenene niteſtu eſt etiaʒ tibi ex hijs ga que accidũt ſint ab eis per vtutes ⁊ operatiões aiarũ ntibo exinundatioibꝰ marinis de pdictt adu? ipſoꝛumęt qm̃ anime ipſoꝛum nõ poſſũ⸗ Mhedem tibus caſu fiunt qᷓntũ ad intentionẽ mart eſſe niſi bone ꝓpter puritatẽ 7 nobilitatẽ? hnuißtoe et lune. Nec ſubſunt iudicio hano ac ꝓ materiarũ ipſarum cum anime rationa⸗ feröen uidẽtie vtpote caſualla et ꝑticłaria 22 les oẽs in ſe naturaliter bone ſint. Celeſt? onſtane re per luna nec ꝑ nare.nec ꝑ aliqᷓ; diſpoſ̃ auteʒ materia vtpote puriſſima atq; mũ wini⸗ tiõʒ lune pᷣdici poſſunt et piecturari autſ̃ diſſima ⁊ immunis ab omni rebelliõeei Knltoene Kiri ꝑ ſciaʒ aſtronomoꝝ. Spũ vo ꝓphe ↄtrarietate nihilq; indigentie omnino as hiktaice, tie⁊ renelatiõe diuina indubitaãter picibi ferens animab⸗ ſuis necelſe eſt vt perma Cintbeig, lia ſũt. Sic oĩa alia qᷓ reuelare voluerir di neant cum coꝛpꝑibus hmõi in puritate bo Vntz an nine volũtat dignatio trũ aut diſſiſes nitatis ſue naturaliꝗ hoc autẽ dico qꝛ coꝛ rcnnn vᷣtutes eis q̃s noiaui tibi ſint ſtellis et lu- poꝛa animaliũ terreſtrium q; hominũ qᷓ; beſtini minaribꝰ vel etia celis.ſiles inq;ᷓ vtutibꝰ alioꝛum multas indigentias rebelliões ſaingini rerum q̊s noĩani tibi et anvegſit qð dixii et ↄtrarietates afferunt animabus illox. NN ptholomeus in libꝛo centũ veboꝛũ., quia Sicut indigẽtiaʒ eſceſen nutrimẽnindi⸗ plun ymagines terreſtres obedinntceleſtibus gentiã habitaculi indigentia etiã ſocieta⸗ negiicin eeſia illis ſ ec ean ymaginibꝰ qſi non ius in ꝗbuſdã et ppier Nidigetiam eſce ra ie ninn deeilte treni leoni celeſtig ẽ vnũ de pacitatem naturalẽ. Non em̃ lupus an? Uuinnten uodeci ſignis celeſtibꝰ. ſʒ ec ex ymagini leo intẽdit per ſe nocere ouibus antona⸗ nan si49drn 3Nadane iales: ſieetelent münonen led ipans nö rnanun . s gris quos deuoꝛaſit ſed potius ſibi pdeſ je.Qi ſiira mouent᷑ leones ⁊ lupi in aia⸗ lia qᷓ rapiuniſira illa non eſt per ſe in no⸗ cumentũ ipᷣoꝛum.ſed in vtilitatẽ leonum atq; lupozum. Intendunt em̃ conſeruare triticum aut auenam ip̃i etiam homines dum ↄmedunt cibos ſuos non cibis ipis nocere.ſed magis vite ſue ↄſulere de nu/ trimento ant voluptate intendũt. Rebel lionem etiam affert materia coꝛpoꝛũ aia- ,. vitam ſuaʒ per hmõi eſcam. ſeu nutrimẽ tum. ⁊ foꝛte non plus intendit gallina vel galla nocere cũ deuoꝛat aut diripit bufo⸗ eoꝛuü. Amplius. quomodo poſſent ignoꝛare nem aut ranam aliqua.quã cum comedit lium animalibus ipis. Unde ⁊ pugnant adinuicem pꝛo eſcaſimiliter pꝛo nidowel cauea⁊ pꝛo vxoꝛe ſiue etiam circa vxoꝛeʒ ſicut tempoꝛe meo accidit de ciconia que pter hoc ꝙ alij maſculoqᷓ; ꝓpꝛio com⸗ parari ſe cõmiſcueratidepꝛebenſa in hoc a ꝓpꝛio maſculo a magna multitudine ciconiarum ꝓpter hoc congregala tanq; adulterii rea tet eo coniuncta roſtris ⁊vn guibus diſcerpta atq; dibaniata ẽ. Simi les pungne accidunt in hominibꝰ ꝓpter ſimiles indigentias vel pꝛopter deſideria lua mala que impleri cõtendunt litibus ⁊ bellis fraudibus ⁊ dolis.Et hec omnia a parte materie in ebꝛiantis ſubuertent atq; coꝛrumpentꝭt animas hũanas sdue⸗ niũt eis.Quia igr nihil omino infectiõis aut coꝛruptiois nihil omnino indigentie ingeritur animabꝰ celeſtibus a parte cele ſtis materieneceſſe eſt eas in ſua natura⸗ li innocentia bonitate ⁊ ſapientia modis omnibus permanere ⁊ nullatenus velle hominibꝰ nocere hoc eſt nec perſe ſo di recta intentiõe nec per occaſionẽ cum pꝛo hibita ſu iam ab eis ꝓpter puritatem et bonitatẽ celeſtis materie omnis occaſio nolendi nocere. Quare mala que in mũ/ do inferioꝛi vel ſunt vel oꝛiuntur non ꝓ/ ueniunt ab eis vel per ſe vel occaſionẽ vo luntariaʒ. Quare nullomodo eis inputã da tanq; voluntaria. Si vero ꝓueniunt 3 gis leainei⸗ multo minꝰ eis im pn G a ſunt Qñ dixerit quia pꝛoueniunt ab cis ſed 68 reſennnrb⸗ quemadmodum damnum pꝓuenit ab igne dominio do⸗ lupo ei cuius ouem comedit.lupo neq;ʒ intendente neq; ſciente damnum huiniſ⸗ mus qua cõhurit ſed neſciente igne auta Aauue ſi dixerit quis.qꝛlicet valũtate ponãt ea rationalia poſſuntſeire ea nne faciunt in rebus mundi inferioꝛis velnö poſſunt. Q⁊è ſi non poſſunt multo minus igitur ipſi aſtronomi cum maxime noti ſint hmõi animalibus motus ꝓpꝛi. Si/ militer coniũctiones oppoſitiones aſpe⸗ ctibus ⁊ alia per que ipſiſe ⁊ ſcre ⁊ pꝛeſci re exiſtimant huiuſmoi effectus eoꝛu. operatiões ſuas quas tot milibus anno rum operati non ceſſauerunt. „ quo iure requiritur ab animabus huma uiſio finiũ operum ſuoꝛuʒ. Si illa anima lia inculpabiliter ignoꝛant fines ⁊ euentꝰ operationũ ſuaruz cum tanto nobilioꝛes teat q; animas humanas tanto remotio res ſunt ab impedimẽtis ſapientie omni qʒ infectione peruerſitatis ꝓpter purita⸗ tem ⁊ nobilitatem materie celeſtis. Qua re conſequens eſt ex neceſſitate vt inten⸗ tio vel volũtas nocendi innocentibꝰ nul lomodoꝛum cadat in eas. Eum in ani- mas humanas ſapiẽtes hmõi voluntas vel intẽtio cadere non poſſit. Nocent at ſtelle et luminaria ſiue celi etiaz naſcenti bus in natiuitate ſua ⁊ etiam generatiõe ſiue conceptiõe eoꝛundemccum certuʒ ſi eos nihil iunc mali agere vel antea etiaz egiſſe.nocent etiam viris in mulieribꝰ ſe cundum eos innocentiſſimis atq; ſauctiſa⸗ ſimis. Plerunq; enim gladio etigne nau fragis et alijs multis modis peremit hu⸗ iuſmodi homines.quare manifeſtũ eſt pꝛeter intentionem ⁊ voluntatũ ſtellaruʒ luminarum et celorum talia moꝛtalibus ꝓuenires caſu igitur ꝓueniunt quantũ ipſa. Qt ſi dixerit quis ꝙ voluntate ? iuſſu creatoꝛis talia faciunt cum volunta⸗ tem creatoꝛts neceſſe ſit mper eſſe bonã ymo etiam optimamm. Manifeſtum eſt ſtellas ⁊ lumiuaria atq; celos vel mini ſtros vel executoꝛes vel inſtra eſſe opti- me voluntatis creatoꝛis ?⁊ bonoꝛum man datoꝛum vel iuſſuũ ipſiꝰ. Miniſteria ig ⁊ opaiiones ipᷣoꝛum bona eſſe neceſſe eſt Eos igr infauſtos ifoꝛtunatos eẽ vel ma los non taʒ faiſo qᷓ; etiã male eos eẽ ſen/ reatoꝛis ⁊ madato aliꝗs de pauꝑeturvł occidatur cum male accidit ei ⁊ magnuʒ modi. Jam incidit in maius inconueni⸗ malum irrogatur ei et magnum infoꝛtu ens quia hmõi anime vel animalia cum nium eſt de pauperatio ⁊ moꝛs hic iam Pars pꝛima d ꝓpꝛiam iniuriã ⁊ ↄtumeliam ? vellet vin d iniquiſſime cultoꝛes ⁊ amicos ſuos ad uerſareturq; eis ⁊ faueret inimicis ſuis ?ꝰ incidit in alium erroꝛeʒ Cum manifeſtũ ſit de pauperationeʒ ᷣ moꝛtem bona la⸗/ tum eſſe et etiam magna bona. bene vtẽ — tibus eis et a puriſſimo fonte bonitatis nihil poſſe pꝛocedere niſi bonum/quod qui ignoꝛat ꝓculdubio deum non nouit ⁊ puritatẽ bonitatis ipᷣius nec dum ſciuit In tractatu vo ſequenti iſtuʒ qui erit de cura ⁊ adminiſtratiõe creatoꝛis ꝗbus gu bernat vniuerſum faciam re ſcire qð oĩia hmõi que ipᷣi vocant mala infoꝛtunia bo na tantũ ſunti⁊ declarabo tibi bonitates eoꝝ ⁊ vtilitates magnas atʒ multiplices. Talia em poſuerũt erronei ꝗdam qui de um non curare iſta inferioꝛa opinati ſunt Simlrxr non alia eẽ bona vel mala quã pᷣ Jentia ⁊ tpalia ſomniauerũt ignoꝛates in dubitater immoꝛtalitatẽ animan hůana rum bonaq; vite alterius future ſcʒ ⁊ glo riam ſeculi altiort. Similr ⁊ mala eiuſdẽ que talibꝰ ⁊ alijs creatoꝛeʒ nõ verentibꝰ 2 veneratib? iuſtiſſime creatoꝛis iudicio redden da tũc ſunt. Mirabilis aũt ⁊ ꝓꝛſ⸗ intollerabilis erroꝛ ẽ ſentire de lapidibꝰ qui nec ſeipᷣos iuuare poſſunt.poſſe dare taʒ nobilia dona vt ſt᷑ municibilitas gra iioſitas apud hoĩes lꝑantia ſiue caſtitas lo modoꝝ niſi dei altiſſimi.Et deſtructio hmõòi erroꝛis eſt ex radice quã pꝛima im Pan ui vicʒ qð nihil pᷣt dare maius autno ilius ſeipo.Addã autẽ tibi ⁊ alia decla⸗ rationẽ erroꝛis iſtius.Similtr ⁊ erroꝛis al terius quo putauerũt ymagines ſtellarũ ⁊ luminũ.i.factas ſub aſcenſiõibus eoꝛũ ⁊ aſpeciibus alijs qdð ꝗbuſdaʒ qui hmõi hoĩes obſeruare ↄſueuer̃t circa ſtellas ꝙ; ſpecula q̃dam vel ſuſpẽſa vel ſepulta.hec em̃ opini plꝰ dexogat honoꝛis ⁊ gloꝛie creator qᷓ; erroꝛ qho attribuit᷑ ſtellis ⁊ lu minaribꝰ iſta vtus via vo deſtructionis iſtius erroꝛis ẽ multiplex.pᷣter alias quaſ alibi ꝑ me audiuiſti. In pᷣmis em̃ ẽ erroꝛ iſte circa dei altiſſimi pꝛudẽtiaʒ ⁊ guber⸗ nationẽ. Si eĩ hic pᷣt pꝛeſtare lapis aligs vt g eum hyet vel deferret vinci nõ poſſet in q cunq; certamine poſſet pᷣſtare vt qua⸗ tumcunq; hmõi homo iniuauʒ certamẽ haberet ſemꝑ victoꝛid obtineret. Quare ſue circa deum diſputaret hec circa vita⸗ tem ⁊ gloꝛiam dei ſiue etiã pugnare circa ipm ſcilicet ꝓpter exterminandã honoꝛi⸗ ſicentiam cultus eius.ſemꝑ obtineret vi⸗ evniuerſo. S= . hoc circa iuſticiã ⁊ veritatem.Ot ſitempe rauerit iſtaʒ ſententia dicens quia hmoi inuincibilitas non eſt generalis neq; ad omne certamen extenditur ſed ad iuſta tantum dico quia nõ eſt minoꝛ iſte erro: hominẽ vel ſolum vel pauciſſimos bella toꝛes habentẽ pugnet ⁊ tunc eẽt mirabili us lapidem aliquẽ pꝛeſtare victoꝛiã poſ, ſeſſo:i ſuo qᷓ; vᷣtutem aut ſapiẽtiam mul- tiplicare ĩ milia vł illaã minuere ĩ tantũdẽ tu aũt vides q; intollera bilis ſit erroꝛ bu- iuſmõi.Scða via eſt quia iſte vtutes els ſent inturbatione iniqſſimã rerum hbuma nan ⁊ in ſubuerſionẽ ꝑpuerſſimã eoꝛundẽ Manifeſtũ em̃ eſt qꝗ dignitates ⁊ ho noꝛes ⁊ potẽtie iſte ſeculares aut heredi⸗ tarie ant largiiõe maioꝛus ꝓueniũt. auk etiã electiõe młtitudinis.ſi ymago ali qua vel ſtulpta vel fuſa.vel deſcpᷣta linag tionibꝰ pᷣſtare poſſʒ dignitatẽ vel honoꝛꝛ q aliqua pᷣdictaꝝ cauſaꝝ alicui de iure cõ peiit poſſj igr aut auffe:ꝛre hereditariu ho noꝛem ſuũ ⁊ ad hunc modũ de alijs que gqſq; iuſtiſſime poſſidʒ ⁊ pᷣferre ſeu pꝑficere rebus hũanis neꝗſſimos ac puerſſimos per hmõi autem homines ꝑuerti neceſſe eſt ac turbari res hũanas ac ſuhuerti iu- ra omnia ⁊ innocẽtes dari in direptionẽ et gladiũ et conſequẽter dei iuſtitia et pie tatem pariter vel impediri vel auerti a re bus huanis hoc autem eſt ſupꝛa omnem potentia et virtutem vt em̃ tanta mala ſu ſineat omipotentiſſima et in cogitabilis cteatoꝛis benignitas ſola poteſt eiuſdem iuſticia et tunc ſolũ ſi maloꝛum.hoc eſt vi cioꝛum et peccatoꝝ immenſitate ad tantã ream eam ꝓuecauerit aduerſus homies Quare ſequetur ex his ꝙ hmõi ymagi⸗ nes exardere eam pñt facere intanta rean Nihil autem inſanius dici poteſt qd hu⸗ iuſmodi ymagines poſſe ad irã ꝓuocare deũ altiſſimũ aut ec poſſe placare. Amę pliꝰ. vt aligs non oblineat dignilatẽ per pꝛioꝛe neceſſe em̃ eſtvt iſta virtus velſciaz vel graciã iuſte iudicandi pᷣſtat — ſub quibus hmõi homo decertat velad uerſarioꝝ virtutem diminuat ⁊ certandi periciam vel ipius certantè robur ⁊ ſda,z augeat. Qũ contingere poſſit vt mititudo foꝛtium ad bella doctiſſimoꝝ circa hmoi ſioni ſonis ve udesl ſiguitan aunan ölpme ftlotb diccai ſteene Gonel holint funoc huverni Uloſen. ſnexten Gſtake⸗ ſhöre epnol gtianm⸗ Musomnn jmagnesd gi. N ſamäſm Whoſeüd⸗a mune Oinodo Ppleyym aci Mnloni⸗ nlinu, hortlaten. Cereehno, 1 wig⸗ inpin Pnunee gunen elbfetgni egon lntgthoie Ungnmt hncmag 4 brä ntnen Känmnc nten ſ ens kgenmnet Miſes deſtnimni maßſ diminutar nandmere Gepoſanma euingt Atgin manſgier i ninarei naezbisfeint maitefn; zgfninn eini am ardgilutt Leninsͤwh in diaN e Hamniſt nlitinde ne nodid, ihrſene ſonos alr⸗ oninrsnu — electi onẽ aut èritper impedimentũ elec/ tionis veł nõ erit omĩno vłerit diſcoꝛs vł erit de alio vel erit per moꝛtẽ itliꝰ vel per iniquitatẽ iudicis vel per aliquẽ alium de fectum aut impedimentũ. Qualiter autẽ hmõi ymagies ꝓcurare poſſunt ⁊ moue re coꝛda hominu vel ad ↄcoꝛdiamvel ad diſcoꝛdiã vel ꝓcurare moꝛtes hoĩm aut efficere vel iudices flectere ad iniqtatem. Seðvm em̃ hoc nihil eẽt in ptãte hominũ poſitũ vel voluntate.Cũ lota ptãs homi⸗ num oẽſq; volũtates a deo ſubdite eẽnt huius ymaginibꝰ vt circa eas omĩno ni/ hil po ſſent. Accidit ⁊ alius erroꝛ maioꝛis inſanie vt etia ipᷣa creatoꝛis volũtas eouſ B videat᷑ eis ſubdita vt aliud vel nõ poſ it vel nõ velit facere q; quod regrũt yma gines hmõi pſᷣm intẽtiõʒ hmõi erroneaꝝ 7ꝙ etiam ↄſentiat optima creatoꝛis vo⸗ luntas omnibꝰ iniqtatibꝰ ⁊ iniurijs q̃s ꝑ ymagines hmõi faciẽdas eẽ ⁊ fieri docu/ erũt. Amp̃. cũ ymagines hmõi coꝛꝑa tantũ ſint.q̃titer motus ſpũales aut aliaſ diſpoſitiões opabimur aiabꝰ humanis marime cũ abſcõ dite fuerint ac ſe pulte ⁊ oOl modo ignoꝛate ⁊ inappᷣhenſe qð dico ꝓpter ymaginẽ mulierꝭ ſpecioſe. cũ ap/ phenſa fuerit monerevtiq; põt per aꝑpꝛe benſionẽ appᷣhendentẽ ad amoꝛẽ⁊ coõcu⸗ piſciaʒ mulierè cuius ipᷣa eſt ymago Om nino at latens ⁊ nõ appᷣhenſa nõ pᷣt hoc. qre nec hmõi ymagies abſcõdite ⁊ ſepul te. Ampᷣ. quõ ymago moꝛtua ⁊ omni modo inappᷣhenſa omni; mõ immobi lis moueret viuẽtes aui qualiter pᷣſtat ſci entia qua nec habuit nec actu nec potẽtia eã hr̃e certiſſimũ eſt Qt ſi dixerit qꝛ yma⸗ go regè omino moꝛtua vlpote vel cerea vel plũbea vł aurea mouet ymagines vi uentes ⁊ hoĩes ⁊ inclinat volũtates eo2ꝝ ad faciendã voluntẽ regiã⁊ hoc fadet vᷣtu⸗ te ymaginis vine q rex eſt. Sic ymagines hmõi q: ymagies ſunt ymaginũ celeſtiũ que vtiq; viue ſunt vt ipſi ponũt vᷣtute il⸗ loꝛũ ſcʒ celeſtiũ faciunt oĩa hec.⁊ hoc ẽ ꝙ- ðt ptholomeꝰ in libꝛo centũ verboꝝ.quẽ vocat centilogiũ qꝛ ymagines treſtres ſpᷣ dite ſu nt celeſtibꝰ vᷣginibꝰ ⁊ eis obediũt In quo facillimu eſt rñdere qm̃ ymagies regalium ſigilloꝝ niſ appᷣhenſi ſint nemi nem mouẽt niſi motu appᷣhenſiois neq; ad voluntatẽ regia faciendã niſi ipſavolũ las regia vłſepᷣtura cui appenſa ſit yma⸗ go regia vel modo aliquo alio inoteſcat. Si vero direrit ꝗs quia ſenſu nature ap⸗ pꝛehendunt᷑ hmoi ymagines quis ſenſ⸗ eſt omni appꝛehenſiõe hũana ſublimioꝛ atʒ nobilioꝛ ꝓphetie viciniſimꝰ vehes⸗ menterq; ſimilis quo omnimõ ignoꝛate anima huana ſentiunt᷑ quedam nociua atʒ terrifſica. Uñ terroꝛ ⁊ hoꝛroꝛ inuadit plurimũ homines nihil de rebus hmõi ſciẽtes vel etiã cogitates ⁊ de hmõi latro latens in domo aliqua qui cũ omĩno ibi eſſe neſciatur nec etiã cogitetur hoꝛroꝛem tñ ⁊ terroꝛẽ coꝛdiſq; ingetitudineʒ incun: eiuſdem domꝰ habitato:ibꝰ. foꝛtaſſis tũõ non omnibꝰ quia iſte ſplẽdoꝛ nature ra⸗ rus eſt in hominibꝰhoc eſt in paucis.De hmõi eſt ⁊ meretrix que quantumcũq;ab ſcondita ſit in domo ampliſſima interdũ tamen ab aliquo omnino ibi eſſe. aliis ignoꝛante.⁊ nihil alias ve ea cogitãte ibi eſſe ſentitur. Sed ⁊ mulier quedam tẽpe meo virum quẽ vebementer adamabat in domo ampliſſima abſcõditum ibi eſſe ſpiritu hmõi ſentiebat? venientem ad lo cum in quo ipᷣa cõmorabat᷑ longe a duo bus miliarijs pᷣſentiebat. Simili narra⸗ tur de quodam quẽ ſeruient ſui foꝛnico⸗ tio latere non poterat. Quicꝗd enim de eſcis vel menſe inferret vel aliter ↄtrecta⸗ retadeo domino ſuo ipᷣo tactu abhomi/ nabilẽ fa ciebat qð nihil inde ſumere po/ terat. De meretrice vo ꝙ odibił ⁊ abbo minabilis nature ſit ⁊ pᷣ dicto ſenſu ei ꝰ ab hominatio ſenſibilis iudiciũ magnũ ⁊ mi rabile eſt ꝙ ſupꝛa dixi tibi ꝙ oliua ab ea dem plantatavel infructuoſa ꝑpetuo ma net vel omĩno areſcit. Simlir⁊ de latrone qð nature humane odlibilis ſit ⁊ indicait ſplẽdoꝛ mirabilis ſenſus nature ꝗ inꝗbꝰ dam canibꝰ reperit᷑. Qui latrones omni no incognitos ⁊ ſibi ⁊ homibꝰ ſenſu hu⸗ ius ſentiunt ⁊ ſua ſaga lArate iueſtigatin uneniunt cõpꝛehendunt ⁊ inuentos fauci bus ⁊ dentibus irruentes. NHarrantur ? leguntur in libꝛis hiſtoꝛiographoꝛũ mul ta alia huiuſmõi.Herum nõ cogunt ois hec vt vera eſſe credatur que ſtellis lumi⸗ naribus et celis magiſtri iudicioꝝ aſtro⸗ nomie impoſuerũt etiam ſi omnia hecita ſe habere quss poſuerit neq;enim reputãä dum eſt. Si latro vel meretrix atrociſſi⸗ mi inimici nature humane ipli pꝛopter vehementiam nociuitatis ſue ſenſum ſui ingerant. Cum omnis natura ſolicitudi⸗ nem mirabilem conſeruãdi cuſtodiendi Pears pꝛima de vnnuerſo. dekendendi ſe ſeu ꝓpᷣum ſubiectum ha⸗ beat. Simlxr ⁊ ſi canibꝰ quia viiq; ad cu/ ſtõdia hominũ creati ſunt quia hmõi vir tus vic; cuſtodie hominũ ĩ quibuſda foꝛ tioꝛ eſt non eſt mirũ ſi hmoi virtus ꝙ ve⸗ hementia ſue foꝛtitudinis hʒ aliqd plus ſplendoꝛis minoꝛibꝰ vtutibus ſimilitudi nem aĩalium et hoc eſt qntoplus habet hmõi luminis tato erit hominibꝰ vtilioꝛ ꝓpter qð vtrũq; canibus datur ⁊ multe ſiutudines haru rerũ pᷣſto ſunt ↄſiderare eas volẽtibus atʒ valetibꝰQuẽadmodũ em̃ fruſtra naſceretur aranee.ſi nere id eſt filare ⁊ fila in reticula cõnectere nec poſ/ ſent.nec ſcirent ⁊ periret oĩs vtiltias ꝓue/ niens ex ipᷣis ꝓuidit eis per naturam crea toꝛ benedictꝰ atʒ ſublimis devtroq;. Sic ⁊ canibꝰ ⁊ de foꝛtitudine ⁊ de hmõòi ſpilẽ doꝛe vt eſſet ex hoc maioꝛis cuſtodie ho/ minibꝰ vtilitas. Simſłr aũt accidit in ho⸗ minibus ꝗ nec dona nature nec alia eqᷓ⸗ liter habent.alij enim pꝛediti ſunt maioꝛi ſotitudine coꝛpoꝛis ali maioꝛi animi au datia alij maioꝛi ſplendoꝛe ſapientie alij maioꝛi pulchꝛitudine ⁊ ꝑfectione vtutuʒ aliaꝝ ⁊ quo pᷣeminẽtioꝛes ſunt ĩ hijs plu/ res aut maioꝛes vtilitates afferunt hoĩbꝰ Sic eſt de canibꝰ alij em̃ ſa gacitate vena tica ꝓſunt hoĩbus alij diligẽtia cuſtodie. alij vero ſoꝛtitudine qua lupis ⁊ interdũ leonibus reſiſtur necnõ raptoꝛibus afu ribus interdum armat. Iſti vo canes q tanto ſplendoꝛe ſenſus naturalis pollent nobilioꝛi ac mirabilioꝛi cuſtodia qᷓ; cete⸗ ri ꝓiſunt hominibus fit aut plurimũvt of ſicia ⁊ poteſtates vtiles hominibꝰ adin⸗ uenitur reuelatiõibus ⁊ alijs illuminatio nibus interdũ etiam ſomnus. Sicut inꝗ⸗ buſdam regibus factum fuiſſe antiqtatu hiſtoꝛie declarat. Sic agnꝰ ſẽtit inimicici as lupi ↄtra ſe.i.nðxietatẽ vñ hoꝛret⁊ fu⸗ git ipᷣm naturir. Quidẽ tñ attribuũt iſtud vᷣtuti eſtimatiue lupꝰ vo ſentitvtilitatẽ nu tritiua ſuã in agno ⁊ ꝓpf᷑ hoc intentio eiꝰ ẽ ad deuoꝛationẽ agni ⁊ ſimiliũ animaliũ Aggregata igr ratiocinatiõe.rñdeo.quia hmoi q ſenſu naturali ſentiunt᷑ ipᷣa ſunt que ſui ſenſum aut nociuitatẽ aut vtilita/ tem ſuã ingerunt ea ſic ſentiaibus. Uen vt alia ſentiat vel alioꝝ vnilitates aut no⸗ cumienta ſentiat ſic non efficiũt ymagines * runt vel hominibꝰvel animalibꝰ. ꝓprer hoc manifeſtu eſt diſſimilitudinẽ aptam vo nec ſui ſenſu nec alicꝰ qð earũ ſic inge eſſe inter pᷣdicta quibus vici volunt ? exẽ pla que poſui tibi. Qè ſi quis dixerit qð ad ymaginẽ columne lapidea congrega⸗ tur columne. Dico ꝙ non eſt hoc ex vir⸗ tute ymaginis illius quẽadmodũ ad agi tationẽ vnius plume vel penne congrega tur interdum auicule ⁊ ad aues vel do⸗/ meſticatas vel excecatas ab aucupitibꝰ congregantf alie aues non aliqua vᷣtute vel occultavel manifeſta ipᷣaꝝ.ſed amoꝛe quodẽ quẽ naturalis ſilitudo parit. Ma⸗ ĩoris aũt incredulitatis ſunt ea que deli/ gaturis ⁊ alis pᷣſtigis in libꝛis ſuis de re bus hmõi ſcpᷣſerunt. Ibi em apparetom nimoda ſpᷣuerſio nature exepli gracia in ligatione ignis vi accẽdi non poſſit in ali q̃ domo vłin alio loco qð em ↄbuſtibile vł arſibile appoſitũ igni foꝛtiſſimo ardere nõ poſſit ĩcredibilis ſubuerſiovtriuſq; na ture eſt ꝙ abſqʒ flatu⁊ aqua in aere mun do et puro ⁊ alijs etiam remotis per que ignis extingui conſueuit ſtatim extingua tur ⁊ reaccendi non poſſit. Uerũ hic dua/ rũ naturaꝝ ſubuerſiões vicʒ nature igniſ ⁊ nature ipius combuſtibilis Quid autẽ dicam tibi de ligatiõe latronu vtin aliqᷓ regione furari nõ poſſint.ligatio vo mo⸗/ lendini vt nullo impetu aque nulla vi vẽ toꝛum molere poſſit vel rote eius volni. ligatio fontis ⁊ pu:ei vt inde aqua hau⸗ riri nullo modoꝝ poſſit qn vaſa aquaria ↄfringent᷑ qᷓntumcũq; foꝛcia ſint.ligatio vo mercatoꝝ in aliquo loco qð nec ven⸗ dere nec emere poſſint. Simiuter ligatio nauiũ vlnilła iuuẽtoꝝ a poꝛtu egred poſ ſint. Similiter ligatio fulgurũ ⁊ tẽpeſta⸗ tum vt in aliꝗqbus locè nocere nõ poſſint Que ꝗdem non eſſent poſſibiles fieri vt ipſi ſcpſerũt non opꝑa homniũ ſed deiom nipotentis mirabilia atqʒ miracula repu tanda eẽnt. Omnis em̃ gens l hebꝛeoꝛu q; chꝛiſtianoꝝ q; ſarracenoꝛũ hmõi ope⸗ ra miracula vocant ⁊ ſoli omnipotẽti vir tuti creatoꝛis poſſibilia eẽ credut. Utem aliquid combuſtibile in medio ignis nõ cõburatur vt aqua ꝓcliuũ inueniẽs non Huat: facere creatoꝛi poſſibile eſt cuiꝰbene placito naturaꝝvna queq; ĩ vltimitate ſb iectionis ⁊ obediẽtie ſubdita eſt. Judiciũ autem qð iſta omnia erronea ſunt mani feſtum eſt illud quia cũ iſta ſciẽtia nonve ri nominis apud caldeos arabes ⁊ egy⸗ peios maxime viguerat abſq; vinbus et agrmis toluũ mundum ſubueruſſe ⁊ inimie Gluost (hestch fiauiel loomna guaſecen coohopo änenin lenatüc⸗ ſeriinpon lonicena ipoſt: apluai onernsat geninai imaraan torggſme Uhlepen ſetnin itge⸗ Nlentuen ſochihe fogeeni tn ganeſen hlidindän nfmagn MMmuue 0sgeo intgö s iu mancon nnubogac⸗ ensneron loroptne unnszil Mudn ſummn Ainng⸗ ſihnei Mlen, Cier hrer; ſelgentai ngnnphe mgns „ he fiäden anutn non ethe Nneacndäg Napennn nas 40 Ksnontien feſtaöns Sflincdot! nisſanam Piein nanmti niigiſinn lattcanr Süamd oapolir Dan npenn n oſſt rin ori ſtnan ping u Fo. cos ſuos exterminaſſe ꝑ buiuſmõi ligati⸗ ones atq; pᷣſtigia potuiſſent. MWanife ſtũ autẽ eſt eos hoc noluiſſe cũ igne ⁊ gla dio omniq; genere bellãdi circa illos pu⸗ gnaſſe certiſſimũ ſit.Quare maniteſtũ eſt eos nõ potuiſſe facere ꝑ artẽ hmoi ea q̃ li bꝛi mentiunt. Amp̃. m hec oĩa regna terrarũ oĩs dñatio ⁊ omnis pᷣncipatꝰ ter⸗ reni in poteſtate eſſent vniꝰmodici bomi nis videlicet magi ſeu malefici.cũ ꝑ hmõi artẽ poſſet hec ola auferre et ↄferre ꝗbus licet placeret ei ⁊ ꝙ eſt aꝑtioꝛis ſtulticie ⁊ elementis et animabus tam hominuʒz qᷓ; alion animalium dſiatione impioſiſſima imperaret atq; dñaretur. Qt em̃ nectana bo mago imponit᷑ ꝙ hoſtes ſuos etiã na ues ipſoꝝ periclitari faciebat in mari et in alijs aquis manifeſte impoſſibile eſt. Di⸗ cit᷑ nanq; de eo ꝙ ymagines nauiũ hoſti um ſuoꝝ faciebat cereas.⁊ eo mõ et arti/ ficio vel cuʒ ipe ymagines mergebat ſub⸗ mergerent ⁊ naues hoſtiũ.Quis aũt cre dat eam eſſe habitudinẽ vel ligaturaʒ int huiuſmodi ymagines et naues vt qlia fie bant ymaginibꝰ nauiũ talia nece ſie eſſet pati ⁊ naues ipas. Palaʒ ꝗppe ẽ int ami cos adeo foꝛte eſſe ligatura amoꝛis inter/ dũ.vt qð patitur alter eoꝝ pati velit ⁊ reli quis.Sicut mater inſequit᷑ filiũ ags mer ſum et pᷣdoloꝛis magnitudine vel amort vinculo tracta poſt filiuʒ ꝙ vinculum nec moꝛtis metꝰ diſrũpit. Sed vt eoipᷣo ꝙ fi/ lius mergit᷑ mergat ⁊ mater.nec illa vni/ las amoꝛis qᷓ illa ⁊ filius vnũ ſunt efſicere poleſt.Quãto minus igr in tam diuerſis vt ſuntymago hmõi⁊ ymaginatũ nulla li gatura inter ea erit que cogat vt qð patit ymago patiat ⁊ imaginatu aut ecõuerſo. Ampliꝰ.longe ↄuenientius ẽvt ymago ſe quitur ymaginatuũ q; ecõuerſo ⁊ vt ſignũ trahat a re * res a ſigno.⁊ hoc ip̃i expᷣſſe negat et euidẽtiſſime verũ ẽ.ꝗa nõ ꝓpter hoc ſi mergebant naues neceſſe erat iugi nauiui ymagines quõ igr fiebat ecõuerio Amß. qd ſiet ſi duo hmõi magi circa ſe inuicẽ operẽt᷑ vel vterq; ꝑ ſe. Uerbi gra ymaginẽ ꝓ obtinẽ do pᷣncipatu in eadem ciuitate vel regione. Hõ em dubiũ eſt ꝗn poſſibile ſit ambos audire ſimul vnũ eun dẽ pᷣncipatũ.Cũ igit᷑ vterq; oꝑetur ſtudio ſiſſime atqʒ certiſſime. ꝙ ars hmoi pᷣcepit ꝙ vterq; obtinebit totuʒz pᷣncipatũ.qꝙ nõ no eſt poſſibile vel neuter aliqd de eo. et ila mentiet ars iſta. vel vterq; obtinebitꝑ artifices. id ẽ artin peritos ydoneos ee ve tem. et iterũ mentietur ars licet nõ in toto Eodẽ mõ ſe habet etde ymagine qua di⸗ cũt ꝓ obtinẽda victoꝛia faciẽda eſſe.qua re pᷣus ſcienduʒ ẽhmoi artificibꝰ ne foꝛte aliꝗs eis cõtra opetur Scito tamen quia hmoi hoies in libꝛis ſuis dixerũt nõ oẽs . „ — l lut clarius loquar natos eẽ obiinere fru⸗ ctũ hmõi ⁊ hoc putauerũt foꝛſitan innuit ſe piholomeũ ĩ pᷣſcripio bello vbi dixit ſci entia ſtellarũ ex te et ipis. Putat em̃ ga li⸗ cet aliꝗs fauſtus ſit vel foꝛtunatus ad ob/ tinenda ſcientia aliquã ꝙ non ppter hoc ⁊ ad eius ſciẽtie fructũ opinant᷑ tamen in „ terdũ fauſtũ poſſe eẽ aliquẽ ex oſtellatoe ſue natiuitatis ad vtrũq;. Merito ergo q rendũ ẽ ab hmõi hoĩbꝰ ꝗd ſentiãt de dei altiſſimis iudicijs et bonitate in parte iſta Puto em̃ eos credere ꝙ ꝑ iram dei inter⸗ dũ auferũtur regna dnationes et pᷣncipa tus et ſubuciũtur nationes nationibꝰ ⁊ re ges regibꝰ. Similiter? dant oia becꝑ be neplacitũ creatoꝛis. Silr ⁊ cre denduʒ eſt eos ſentire ꝙ ira dei vel pᷣcibus vel alüs modis placani poteſt vt bona iam data hominibꝰ nõ auferat et mala eiſdẽ meri⸗ ka nõ inferat et hec quidẽ expientia per hby ſtoꝛias antiꝗtatis ⁊ ꝓphetarũ coimnatio nes ⁊ pꝛedicationes a ſenſu accipi poteſt. Que oĩa ſi negare voluerit neget neceſſe ẽdeũ altiſſimu res humanas curare.⁊ ex poſuiſſe eas magoꝛũ et maleſicoꝝ bñpla⸗ citis et ꝙ ẽ intollerabilioꝛis ſtulticie comi ſiſſe eas ymaginibꝰ hmõi vel ereis vel la⸗ pideis que nec ſibipiſ ꝓuidere.nec ſ eißa curare poſſunt. Uerũ de iſta cura dei alti? ſimi et ꝓuidentia eius atq; adminiſtatio ne q̊ vniuerſum totaliter regit etadmini⸗ ſtrat ractatũ habebis in ſequentibus ſin gularem in quo declarabitur tibi quia to tũ adminiſtrat deus aluſſimꝰ a pᷣmo vſq; ad nouiſſimũ et deſtrueretur erroꝛ hmoi uctiõe irrefragabili.ð ita vt nec vlliug daditanones nec ignoꝛatie circa hoc vllu ibi veſtigiũ relinqtur. Manifeſtum ẽ igr qꝗa cũ circa voluntatem creato:is talia bona nõ ꝓueniat hoĩbꝰ. aut etiã auferat᷑ nihil aũt poſſint hmõi ymagines ↄtravo luntatẽ creatoꝛis. Maniteſtü inq; eſt qꝙ tola pꝛoſperitas bominum. tota felici⸗ tas atq; tranquillitas eoꝛum. et omnino omnia bona eorũ omiaq; mala lotaliter pendent ex ſolo beneplacito volũtatt dei altiſſimivt ymagines iſte nihil ofin bol facta aut intelligit ſub veneratiõe aut in⸗ deſtructionẽ erroris iſtius et dica qa yma Pars pꝛima de vniuer o . ſint in bonis vel malis hominũ.Dulchre roꝛ iſie per exemplum pᷣmiſſuʒ. Sub quä end autem quidẽ vt ipemer narrauit mibiirn tacunq; em veneratiõe regis fiai eiẽpna hunech ſit magu quendã.Qui cũ ꝓmitteret ei di· go.non ꝓpter hoc obediet ei totu; rennu rcit . gnitate magna bonitate ilia. Sivel modi illius.Ma xime ſi abſcondita fuerit vel ſes glniine cã moꝛulas ibi faceret reſpondit eide. Si pulta. Similiter quatũcũq; bene ꝓſpere ludcon⸗ . deus inquit nõ vult ꝙ ego iſtam dignua ⁊ feliciter ſe habente rege facta fuerii ima gnesnog 22 tem obtineam poteris ne ꝓcurare ꝙ illaʒ go eius nõ ꝓpter hoc aliquid poteniie v lig „ obtineam. Qui rñdit quia nullo mo poſ⸗ virtutis acquiretur imagini illi. Amp Emheſin let hoc pcurare deo illud nolente et ille et ſi homo vera viuaq; ymago creatoꝛis eſt uIrig ſi deus voluerit me obtinere dignitatem fp̃m anima. Quomodo non omnia ſalleʒ Moleperc iſtam poteris ne hoc impedire. Nec ego. minoꝛa homie que in resgno dei aluiſſimi mionebni Reſpondit ille nec ego nec alius Lũc ilo ſunt obediunt ei. Tu auiem vides qꝛnec ul;sun . mago. igitur totũ ẽ in dei volutate quare minima animalia obediunt ei. cum enim Vymksl totũ dixit ipe cõmitto ei. Ampliꝰ.nul/ inuitũ multipliciter infeſtent et aduerſus anbusſi, li dubitare permittit᷑ quin et pᷣcibꝰ ira dei eum totis ſtud ijs ac viribꝰ rebellent. O (onorop altiſſimi placare poſſit⁊ ꝗn impetrari poſ ſi dixerit quis quia ab initio omia anma ſnsh⸗ ſit a bonitate eiꝰ liberatio a quocũq; ma lia obediebant homini quaſi naturaliin Mſtcer loꝛum alioꝗn longe minoꝛ eſſet bonitas ſtinctu venerantia creatoꝛem in imagine emnpe quantũcunq; parua bonitate cuiuſcunq; ſua que homo eſt hoc autem faciebòt du lelagar hominis. Si em̃ a quocunq; homine ima rante buiuſmodi imagine in integritateæz iſononu petrari poteſt ⁊ vt parcat omni cui iratus pulchꝛitudine ſna atq; veruate ſimilitudi Meiopynag eſt ⁊ vt benefaciat ei.ſiue liberãdo eum a nis dinine poſtq; autem quaſi frada eſt giccekime malo aliquo vel aliud beneficiũ pᷣſtando peccatũ inquinata ⁊ coꝛrupta et in bꝛuta⸗ Nodndon ⁊ hoc faciente ſcintilla bonitatis.que i eo lem ſumilitudineʒ defoꝛmala ceſſauit obe ärteper eſt quanto foꝛtius a fontali abiſſaliq; bo dientia huiuſmodi. quẽa dmoduʒ el ſigi Wn nitate creatoꝛis. ⁊ liberatio a malis qouſ lo imaginis regie creditur et obeditur q; loaginag libet et largitio quoꝛũlibet bonoꝛũ pote⸗ dinu ſeruauerit illeſam ymaginem regiam Raon rit impetrari. Quare ſoloverbo oꝛationis als autem non. Jam autem patefeci ibi magnun exſufflabit᷑ huiuſmodi ymaginũ virtus ?æ in alio tractatu homies naſci beſtiales in nie m⸗ inſup omnia nihil potuerũt circa dei altii terius. hoc eſt ſm animam et bꝛuiali ſimi enn ſimi veros ac denotos cultoꝛes niſi vero litudine deformatos ⁊ etiam accepta ſen goranion ad vtilitates eon multiplices de quib-au tencia iſta ex ſermone ꝓphetico videlicee ſiogetoe dies in pᷣnominato tractatu. Cũ certuʒ ſit homo cuʒ in honoꝛe eſſet nõ intellexit o iinneii hmõi homines diuine cuſtodie ⁊ ꝓtectio paratus eſt iumentis inſipieniibus ⁊ ſini lbencen ni nõ ſolũ verbis oꝛationũ ⁊ obſecratiõi⸗ lis factus eſt illis laudanda in dubitantiter unniie⸗ bus ſed enam placatiſſimis obſequis co ẽ iiſta ſentencia et ſcio me multociens boe imnidt mendatos eſſe eidem. Ampᷣ. Celeſtes dixiſſe. Uerum non facit pꝛo erroꝛe quem mn magines pᷣſtant ſic factis ymaginibꝰ ſᷣm diſcutio hoc erroꝛe ſcilicet umaginum ma inlottpgui uͦc erroꝛẽ pnominatas virtutes. aut hoc gicaruz; ille enim ſcõᷣm hunc erroꝛem vni⸗ mnmnerien eſt quia ymagines earũ ſunt.aut quia ſic nerſe omino imo abſcõdite ⁊ ſepuite ope nnistiß ſub eis facte ꝙ ẽ Ecere ga imagines ſunt rentur mirabilia magica hõ vero no eſat begeeden tam virtuoſarũ imaginũ aut quia ſub po nimoꝛi vel honoꝛi ceteris animalibus niſt nſnen tentia et ducatu earuũ facte ſcilicet qa tam vel viſus vel aliter depᷣbenſus alias autẽ ſmireten virtuoſarũ imaginuʒ imagines ſunt tunc ipe oꝛdo nature hoc exigebat. vt cĩa alia isn imago regis alicuius ex neceſſitate poſſſj animalia ei ſubiecta eſſent tanq; dño ſuo fingenn in toto regno ipᷣius quicqꝗd obedit regi ? cuũ ꝓpter ipᷣm et ei facta eſſent. Una ad⸗ nlsti⸗ ad hunc modum de vnoquoq; pᷣncipe et huc homines aliis animalibꝰ tanq; ſuis mmien duce.circa ꝙ non opoꝛtet aliquem diſpu-⸗ viuntur ꝙ et ariſtoteles dixit omnibꝰ in hiht tare. Si vo quia ſub huiuſndi imagine quit vtimur tanq; noſtris. Addam et alias zi telligit ſup exaltatione ſiue ſub foꝛtuna il lius hoc eſt cuʒ bene ſe habet in figura ce li videlicet in aſcenũone ⁊ aſpectibꝰet tũc neuta materia eſfſugiet gn deſtrueret er/ gines magice nõ operentur per intellige⸗ DRK tiam aut volũtatem cum neutrum habe/ ant. Sed neq; per virtutem coꝛpalem ad ne modũ nature operationes enim coꝛpo:a Wle iniizge dengefnen MAKald ndltfin, ncnadng legeſinin Kcndnne nagnii nagout NOnoru ingeNi inencer Odeddunant 1inictmndsat Nnſehdn! 1niiudn Dmnnickuicau urmubed bocnmnite sennd ig renuſ⸗ utem quuit 11cueenn Niodemna naninertl⸗ atd Nan e Jinanſutl nanntmui s tnin wrch ni rũ abſconſio vel ſepuitura. Uirtutes eni) les per modus nature per contract funt. aut mediatum aut im me diatũ ꝙ eſt dice re. quia coꝛpus virtute lua coꝛpoꝛali non agit niñ vel in coꝛpus qð contingit. vel in — . aliud cõtingens illud. hmõi autem yma⸗ gines nõ agunt in terrã qua ſepulte ſunt que vtiq; eas cõtingit ex omni parte.qua re impoſſibile eſt ꝙ agant in alia actione naturali ꝙ eſt dicere que ſit ex virtute coꝛ/ poꝛis per coꝛporeitatem ſua. Quare ope⸗ ratione huinſmodi ymaginum nec ſpiri/ tuales ſunt neq; coꝛꝑales.Qè ſi dixerit ꝙ per virtutes ſunt que deſcendunt a coõſtel lationibus ſuper eas in hoꝛa ſue factiõis Quomõ nõ potius deſcendunt ſuꝑ yma gines viuas huiuſmõi virtutes. Exempli gratia ſi ſuper ymaginem ſcoꝛpionis mo: tuam vipote ereaʒ vel ſtagneã vel ex alio metallo factam deſcendit virtus cõgrega tiua ſcoꝛpionum vel diffugatua eoꝛũ cuʒ merito ꝓpinquioꝛ oꝛdine nature ſit ſcoꝛpi oni celeſti imo ꝙ plus eſt media ſᷣm ipos quomõ non potius huiuſmõi virtus deſ cendu ſuper ipſum ſcoꝛpionem viuum. Ammplius. qualiter et qua ratione ad-⸗ iunat imagines huiuſmõi vel virtutes ea ymaginum celeſtiũ non impediunt apa⸗ ritione vel manifeſtatione earũ.ymo ſᷣm eos augentur. ſoꝛtiſſimas enim eas dicũt et foꝛtiarũ operationũ in apparitionibus ſuis ꝙ eſt dicere in aſcenſionibus et cum fuerint in medio celi. Quia vo interdum accidere videtur ꝙ per huiuſmõi ymagi⸗/ nes fiant maleficia aliqua qualia dicunt᷑ et immultuationes vetularum ꝙ eſt dice re per vulius aut ymagines facte maleli⸗ ciatio nes qualiter hec fiant quoniaʒ iſtis experimeniis multu innituntur hmoi ho mines dicat tibi. Suppoſito igitur ey ſub ſtancie que demones nominantur inimi cifſimi ſint generi hbumani. Sicut patefa⸗ ciam in ſequentibus inumiciſſimi etiã dei altiſſimi cuius iuſtiſſimo iudicio et lauda biliſſima et omnimodo iuſticia damnat ſunt et eiecti de celo vbi et creati.ab eo fu/ erant. facile eſt tibividere q omni aſtucia malignitaus ſue hominibus nocere et di uini cultus bonoꝛificentiaʒ minuere ⁊ eti ad ſemetipos trabere intendant. Ex qua radice peſſima omnes ſpecies etmodos lolatrie quos alibi audiuiſti ſuggeſſerũt bdominibꝰ vt ipos deo alniſſimo offenſos et odibiles redderent et ſic in poteſtatem fuani redigerent. Q licet er byſtorijs cet tiſſimis iſtud vehementer credibile ſit ꝓ⸗ bationibus tamen iſtud tibi in ſequenti⸗ bus pateſiet iuſtos diuina pꝛouidentia et bonitas ppter multiplices vtilitates ⁊ ꝓ pter pulchꝛitudinem iuſticie ſue omni ge⸗ nere tentationis tentare homines ⁊ mul⸗ tipliciter impugnare permittit. quẽadmo⸗/ dum vides ꝙ et malis hominibus ꝑ mui ta huiuſmõi circa bonos euaʒ facere per⸗ mittuntur. Ex ſuggeſtionibus igit demo⸗ nũ dico hanc opinionem oꝛiginem habu iſſe vt homines traberent ad ſeruitiuʒ. id eſt ydolatriam Rellarum et auerteretur a cultura et ſeruitio dei altiſſimi. Quemad modũ em̃ cũ ignis pꝛeſto ſit ad calefacien dũ ſñi a creatoꝛe calefactio petit.ſʒ ad ignẽ recurritur quia ſcitur virtutẽ habere cale⸗ faciẽdi.Sic qui tot et tantas virtutes ſtet lis eſſe crediderunt vel adhuc credunt ꝙ omnibus bonis tempo:alibus et mnitis etia m ſpiritualibus recurrendum eſſe pu tauerunt ad ſtellas et etias in bonis ⁊ ma lis quarum largicio vel a quibꝰ liberatio ſoli omnipotenti creatoꝛe poſſibilis ẽ. HRi pbil enim ydolatre maius ſenſerunt. nibii ageo magnuz eis aluribuunt ; vt iſti ſen tiunt de huiuſmõi imaginibus ſepultis abſconditis. Quis enim vni; regnuz vel imperium peterevnq; cogitauit ab ydolo aliquo. Sed nec eſt ab ipis demonibꝰim petrari talia poſſe credendum eſt eis cum ip̃i opinentur ſe poſſe et ligare et reclude re ſpiritus huiuſmõi et in carcere ip̃ᷣm n cipem eoꝛum ꝙ et in libꝛis ſuis ſcripſerũt. quaq; impoſſibile ſit vt alibi di diciſti ſpi⸗ ritum inuitum coꝛpoꝛe detineri.Dico igit quia ſicut homines multa ꝓcurant circa obtinendos honoꝛes et dignitatcs peincle patus ſimiliter et dominatioes et interdũ D beneplatitum eſt dei aꝑiſſimi vt fiat in tendunt. Interdumyerð indicio ſuo vloe culto vel manifeſto fieri illud permittit vi delicer vtr dominentur et malos ſubditos pꝛemant ad coꝛrectiones ipſoꝛum vel etix bonos vtmelioꝛes efficiatur et Ppter ali⸗ as vlilitates quas audies in ſequentibꝰ. Similiter er demonibus poſſibile eti⸗ am facilius ſuggerere multa hominibus er inducere &s vt aliqua velintvel nolint tanq; ſuggeſtioꝛes. conſultoꝛes et ſuaſo⸗ res. Cogere autem eos nunqᷓ illis permit titur. Et de quodam creditur ꝙ buiuſmõi pꝛocurationibus demonuʒ tomeamq Pars pꝛima de vniuerſo dignitatẽ obtinnit ꝙ vliq; deus altiſſim⸗ ſicut ⁊ alia mala que inde nouit elicere ſu ſtinuit. Sic ⁊ de amatoꝛijs carminibꝰ vel alijs opibus que ꝓpier amoꝛeʒ mulieris ſtulti et decepti facere cõſueuerũt tibi ſen tiendum eſt. Si enim poſſibile eſt viro vł mulieri ſuggeſtionibus aut ſuaſionibus mulierem aliquam ſeducere et in conſen ſum turpitudinis inclinare quanto facili: us iſtud eſt demonibus ſi fuerit in hoc ꝑ/ miſſio creatoꝛis tales et etiã foꝛtioꝛes ſug/ geſtiones mulieri que cõcupiſcitur ingere re et quia ſpirituales ſubſtancie ſunt.ſiue per cogitationem ſiue ꝑ ſomnum foꝛmas viroꝛum eas concupiſcentiũ et alia amo⸗ rishuiuſmodi intentiua in imaginationi bus earum pingere. Qnia igitur delecta/ bile ymaginatum monet deſideriũ.vt ait ariſtoteles. Manikeſtũ eſt tibi ex hoc qualiter demones ꝓcurent ſfieri occullis ſuggeſtionibus opera huiuſmodi. Sug⸗ geſſerũt tamen eas ſieri per imagines ma gicas vt ſic traherent homines ad venera tionem. et ſeruicium ſtellarum cũ omnes virtutes ymaginum huiuſmodi ſtellis at⸗ tribuant. De ſermone vero immutilatio- nis qui tam vulgatus eſt ei cuus creduli/ deo tibi. quia reuera fiunt interduʒ hmõi i mmutilationes et hoc per modũ eundẽ. MNon enim dubitandũ eſt quin omnipo/ tens altiſſimus ſuo ſemꝑ laudando iudi⸗ cio permittat aliquos ex hominibꝰ vexa/⸗ ri multis modis a demonibus et quoſds fieri demoniacos quoſdaʒ arepticios aſ⸗ dam limaticos.Quid ergo mirũ ſi ea ho ra qua malus huiuſmõi ymaginum ope rarius pungit ymaginem vel in aquã fer nentem mittit demoesſimiles paſſiones infligant eis inte qũ quibus aſcripte ſunt et contra quos fabꝛicate opinatur autem deceptiſſimi homines qua talia fiant per virtutes imaginũ.de biis autẽ que fiunt per magicã naturalẽ. Scito ꝙ nulllas ha bent creatoꝛis offenſam vel iniuriam niſi quis ex ea arte vel nimis curioſe vel ma/ lum operetur. Sicut contingit in arte me dicine ꝑ quã ↄtingit operari. interdum in moꝛtẽ vel in leſionẽ alicuius oc autẽ ap⸗ parebit tibi ex eiuſdẽ radicibꝰ ⁊ pꝛincipijs et etiã nõ in illis oꝑibus que foꝛte reuela buntur tibi per me. Qt auteʒ tam frequẽ ter fallunt et fruſtrantur intentionibꝰ ſu/ is operatotes ymaginũ hmõi ne dubites las apud homines ita firmata. Reſpon/ eſſe ꝓpter hoc quia non permittit creato⸗ ris boniias niſi raro vt demones operen tur ꝓ voluntate hominũ et hoc ipᷣm pꝛo⸗ pter multiplices vtilitates ipoꝝ hominũ. Quarũ pᷣma eſt declinatio ab erroꝛbus ⁊ leductionibus demonũ. Secunda ẽ de cdinatio nepharioꝛũ operuʒ ad que para tiſſimi ſunt multi ſi opoꝛtunitatẽ vel facul tatẽ demones eis faciendi talia ꝓcuraret Nulla enim mulier ſpecioſa incoꝛrupta remaneret nullus pꝛincipũ nullmagna⸗ tũ inco lumis perſiſteret ſi demões malis voluntatibus hominũ adeſſe et ſatiſſace/ re permitterẽtur. Tercia cauſa ẽ vthonoꝛ pꝛopꝛius ⁊ gloꝛia debita creatoꝛi bñdicto ſeruetur que huiuſmõi operibus leditur. et minuitur vitra modũ dũu ea que ipſius ſolius dona ſunt ab eis inimicis capitali bus petuntur. et ab eiſdem obtinen que—⸗ runtur. Sunt et alie cauſe que ex hijs ibi facile poſſunt elucere.Etiaʒ adhnc dedu⸗ cti ſunt aliqui ex aſtronomis et ſtellas et luminatria celoſq; non ponãat cauſas euẽ/ tuũ et aliarum rerũ particulariũ volunta riarum que fiunt ſub ſpera lune ſed ſigna tm ea eſſe.iam dicunt concoꝛdates legi he bꝛeoꝝ in qua dicit ſermo ꝓpheticꝰ de ſtel lis ſint in ſigne et tempoꝛa. Iſtud autem habet multas queſtiones. In pᷣmis ſcili/ cet vtrũ ſint ſigna per naturam aut per in tentionẽ et voluntatẽ. Q ſi per naturam neceſſe eſt vt ſit comparatio cauſalitatis aut effectuitaiis inter eas et res huiuſmo di aut cõparatio alterius comitatie exem⸗ pli gratia.Eleuauo manus cuʒ gladio ſi gnum ẽ imminentis percuſſionis quonia et cauſa eiuſdem ſit inflamatio oculoꝛum ſignum eſt ire quoniam effectus illiꝰ. Sic et in alijs rebus ſeſe inuicẽ cõmitantibus ſe habet quemadmodũ aduentus eoꝛum qui ſolent regem r cedere.ſignũ eſt immi⸗ nentis aduentus regis. Similiter cuʒ all⸗ quis videtur venire ſne quo rex non con ſueuit incedere ſignũ eſt pꝛeſentie regievł eius aduentus.M ſi dixerit quia compa ratio cauſalitat: ẽ qᷓ inter ſtellas ⁊ res hu⸗ iuſmõi. Jam dicit contrariũ eius ꝙ ante 4 — dixerat cũ dixiſſet ſtellas nõ eẽ cauias rex illarn ſj ſignũ tm̃. Qĩ ſi dixerit qꝛ int eas ẽ opatio effectuitatis ꝙ ẽ dicere ga ſtelle v½ „ motus eaꝝ ſunt effectus rerũ ſublimariu deuenit in abſurditatẽ quã nemo adbuc cogitauit. Si vo dixerit compationẽ aliã videlicet comitantiã naturalem inter ess une⸗ amnczee Npedicie lurals nuigen Ceſkauns Cuisee gli onn Cmigun ſeritueſe ſgaqun Eelaton Contnonnn lnn⸗ ninetus xiuinu earreno. Aichucnr ſenbusl lnues. Peſtonesen olesſen. Mle nciones Cuebeint Cteuennt Donnaalan. slutee lbern⸗ Mpoſecn. Phaserias nthenedia kuonn aenie denn sßun aididr dnd an ohenzai doruriin eigie ahä tmeüdeniee tnani digei lrätcpetoch Dasdinn endir Wdonult Hnonrniz ni nunn udhenu cnga Aem ge nue Nirnes in⸗ ſe habere poſſibiles. ð eſle. Manikeſtu eſt eum nõ eſſe longe a pꝛedictis erroꝛibus quoniã comitantia naturalis nõ eſt inter aliqua que nõ ſint adinuicem in comparatione cauſalitatis er effectuitatis aut que nõ cõmunicent in cauſa que cogit ea ſimui eſſe.Sicut illi qui comittantur in cauſa ᷓ facit inter eos comitantia. Sicut in ſub ectione er fami⸗ liarit ate regia. Sic ſe habet et in omi cau ſa ex qua naturaliter pꝛouenit multitudo 22 cauſatoꝛum. Sicut vides ꝙ grana multa comittantur ſe in vna ſpica.quomiã exvna cauſa generante ea. omnia ſimul ſũt. Ue rum in rebus huiuſmodi non eſt alteru;ʒ comitatinũ dignius vt ſit ſignuʒ alterius q; econuerſo. Quare non potius ſtelle vł diſpoſitiones earum ſigna ſunt rerũ ſub⸗ limariũ q; econuerſo. non autem eſt au⸗ ditũ adbuc vt de ſtatu ſteliarum vł diſpo ſitionibus alijs conſuite vnq; fuerunt res ſublimares. Ampli⸗. Lum ſtelle 2 dil- poſitiones earũ oĩno neceſſarie et immu/ tabiles ſint.dũ poſinioes dico.id eſt mo⸗ tus et ille que per motũ ſunt videlicet cõ/ iunctiones et oppoſitiones aſpectꝰet alia que huiuſmodi homines obſeruare con ſueuerunt in ſtellis. Res vo ſublimares particnlares ſcilicet ⁊ voluntarie ↄtingen tes ſint ⁊ coꝛruptibiles atq; aliter et aliter Manifeſtum eſt non poſſe eſſe naturalem comitantiaʒ in⸗ ter has et illas et hoc eſt quoni res ſubli mares antedicte ſua coꝛruptione ⁊ inſta⸗ bilitate continue defuerunt ſtatum et ſta bilitatem illaruũ. Oc ſi dixerit qꝛ per inten tionem 2 voluntatem ſignificant ſtelle er earum diſpoſitiones res antedictas ⁊ diſ poſitiones earum tunc ſignificatio earũ ẽ guedam locutio. Huiunſmõi autem erro/ ris deſtructio eſt pꝛima per hoc quia cum non loquant᷑ niſi hominibꝰ et ꝓpter ho⸗ mines et omibus hominibus comuniter neceſſaria ſit pꝛeuidẽtia ſeu pꝛeſcietia euẽè/ tuum ſuoꝛum tunc neceſſe eſtvt om̃ibꝰho minibus loquantur ſtelle ꝑ diſpoſitiones ſuas euentus eoꝛum. Cum igitur tocutio⸗ nem buiuſmõi nõ audiant vel intelligat. niſi rariſſimi et ꝑ pauciſſimi fruſtra ⁊ vane loquuntur eis talia.hoc enim eſt ac ſi ſur⸗ dis loquerentur. Ampliꝰ. Cum loquã — tur ſic ꝑ intẽtiones ? volũtates neceſſe eſt res bmoip̃ſtitas eſſe ⁊ certas apud celos 7 ſtellas. Qua de cauſa neceſſe ẽ⁊ eas eue nire uct ratio iſta poſſit bre calumniaz li tet em̃ oĩa futura p̃ſtita ſint atʒ certiſſme apud ſapientia creatoꝛis tamẽ nõ ex neceſ ſitate futura ſũl tamẽ veriſſimũ ẽ ⁊ demõ ſtratione declara bile ꝙ ſi agud homines certa eſſent ⁊ ſcita huiuſmõi futura nõ eſ⸗ ſet effugere vllo modoꝝ ꝗn eẽnt neceſſa ria.De hoc autẽ ſatiſtiet tibi de cura et gu bernatione vniuerſi. Amplius.cũ iſte locutiones celeſtes ſeu ſignificationes ex neceſſitate vere ſint ⁊ immutabiles hocẽ videlicet duobꝰmodis vt ⁊ nõ ſigniſicare nõ poſſint q̃ ſignificant et aliud vel cõtra riũ ſignificare non poſſint ꝙ dico ꝓpter ſermones ꝓpheticos quoꝝ debes hic re⸗ miniiſcivt clare intelligas ꝗᷓ hicdico.Quia igitur celuz mentiri imponibileẽ neceſſe ẽ res euenire put eas ſigniſicat et loquit qᷓ re aut non ſignificat aut loꝗtur particula⸗ ria cõgruentia de futuro vel illa ex neceſſi tate eueniẽt. Amplius.Cũ celum ſciat res hanas pticulares ⁊ volũtarias ⁊ eli am naturales. Scit ergo q ve hominib⸗ audiãt et intelligat locutiones ⁊ ſignifſica⸗/ tiones ſuas.⁊ ſimiliter ꝗ nõ intelligãt veł nõ audiãt notũ eſt eis. Cur igit᷑ illis loꝗf̃ Quis em ſurdo quẽ nouit eſſe ſurdu loʒ velit. Amp̃.ſᷣm opiniones eoꝝ omnia ſecreta hominũ loquit᷑ et clamat celũ etiꝰ cogitationes hominũ de inueniẽdis eniꝰ cogitationibꝰꝑ ſignificationes ſtellarum ipi libꝛos habet ⁊ multi ex eis ſcripſerunt. Quare nihil eſt ocultũ apud homines ꝙ celũ nõ detegat ⁊ reuelet nec thedaurum. nec cogitatio necↄſiliũ. Nihil ergo pmit⸗ tit quantũ in eo ẽ apud eos eſſe ſecretum. Quare quantũ in eo ẽ ⁊ ↄfundit homies et turbat ad inuicẽ eos dum ꝓditiones ſi multates ⁊ occultas inimicicias eoꝛum dit imo palaʒ et publice clamat. Quare ſi omnes homines eſſent periti aſtronomi. ihil eſſet ſecr⸗ Ampliꝰ vel ſtatus iſte pᷣſens ſtellarũ ⁊ mũdi ſubli maris ẽ habiturꝰfinẽ ᷣm huiuſmõi erro⸗ rẽ aut nõ ẽ habiturꝰ.O ſi dixerit qꝛ ſtatꝰ Nibil eſſet ſecretũ inteillos. mũudi ſublimaris habiturꝰẽ finẽ. Sed ſta tus celeſtis nõ tũc ergo mentiet toin celũ loquet᷑ eĩ ⁊ ſignificabit eaſdẽ diſpoſitiões rerũ hũanaru q̊s ⁊ mõ ꝑ eaſdẽ diſpoſitio nes ſuas S Eↄſtellationes cũ poſt fineʒ mũdi ſublimaris ſiles ↄſtellationes futu re ſint in celo. ꝓpter ꝑpetuitatẽ ⁊ immuta bilitatẽ motuũ ipſius.Si vo dixertt quia neuter habiturꝰẽ finẽ hoc deſtruet᷑ tibi in tractatu de renouatiõe vniuerli etẽ erroꝛ Sg ii Pars pꝛima de vniuerſo iſte cõtra oẽm legẽ. Jam igr declaratuʒ ẽ tibi ꝑ hec que fuit cauſa ꝓhibitionis obſ uationũ ſtellarũ in lege hbebꝛeoꝝ aꝛ indu⸗- bitãater hmõi obſeruatio ꝓut ea erroꝛ iſte extendit vel in venerationc et ſeruitiũ ſtel⸗ laru vergit vłab hominibꝰ aufert pꝛinci⸗ palitatẽ opationũ ſuaꝝ cũ omnia que ho minũu ſunt etiã cogitatiões qͥ radices ſunt operũ in celo et diſpoſitionibꝰ ſtellarũ et lumin ariũ vel futuraliter dicta ſin: vel pᷣ/ dicta ſeu cauſaliter oꝛdinata. Nõ igr vo⸗ luntarioꝝ operũ noſtroꝝ nos ipᷣi pᷣncipia eſſem? ſʒ affoꝛis nobis aduenirẽt videlicʒ de celis ipᷣe cogitationes et affectiões nr̃e oẽs.Quare nec in poteſtate nr̃a eſſent. ſic neq; cauſe earũ nec nobis imputãde. Si em̃ cauſa oiuncta et neceſſaria q̃ poſita ex neceſſitate ſeqtur effectus nõ ẽ in poteſta le noſtra videlicet vt eã vel auertere.ne ſic poſſumus vel eaʒ ĩpedire ne opetur non Ei poteſtate nr̃a nec effectꝰ ſiłr. Quare cũ Diſpoſilio oĩs celi et figuratio ſeoꝛſum eſt ita a poteſtate nra ⁊ oĩs effectus eiꝰ queʒ in res humanas oꝑatur erit ſeoꝛſum a po teſtate noſtra. Cum em̃ circa cauſam nibil poſſumꝰ nihpil poterimꝰ circa effectũ. Q? ſ dixerit quis ꝗa naturalibꝰ ſimilitudini/ bus ſignificãt figure ſtellarũ et diſpoſitio/ nes earũ res que ſunt ⁊ fiunt ſub ſpera lu ne vt leo leones⁊ ſcoꝛpio ſcoꝛpiones ⁊ ite rũ leo ꝓpter nobilitatẽ ⁊ audaciã reges ⁊ pncipes et inſuꝑ ꝓpter quaſda alias ꝓpᷣ⸗ etates ⁊ ↄditiones ſuas ĩtollerabili abuſi one loꝗtur hõ bmõi qm̃ ymago ꝓprie id cuiꝰymago ẽ ſignificat nõ ecõuerſo.Qua re leo terreſtris magꝭ leonẽ celeſtem ſigni ſicat q; ecõuerſo. Nõ eĩ caloꝛ vapoꝛẽ.ſed vapoꝛ caloꝛem ſignificare ðꝛ ꝓpᷣe.Quare ſi ymagines celeſtes cauſe ſunt ymaginuʒ terreſtriu vt ipi ſengunt potius dignũ evt ipᷣe ſignificẽtur a terreſtribꝰ qᷓ; ſignificent eas. Amp̃.ſilitudo p ſe nõ facit digniꝰ alten ſimiliũ vt ſignifcet illð q; ecõnerſo. Uoniã aut i alibi ĩ dnobꝰ tracta⸗ roꝛẽ ꝑ me ⁊ pᷣter intentionẽ pᷣſentt Proli Epſcrutari de huiuſcemodifaciaz ic biſgr hmõi diſputaniõis et dicã ꝗ ↄcedẽde ſunt virtutes celenegan ee aſ unt ſub ſpera lune ꝓut ii determinaui ti⸗ bi in pcedẽtibꝰ æ qm poſſũtĩ radicales na turas hor elemnẽta et humoꝛes x in ea q Ppoſita ſũt ex hijs ⁊ in aialia ꝓur dixi tibi in hijs qͥ pceſſerũrin alalia gdẽ bꝛuta vᷣtu ptionẽ eoꝝ ꝓpter ſuꝑft ſunnolens oſulere i fci⸗ tibus alimetis et alis ꝗbns coꝛpa buma na indigentiefferatur in rapinas furta bo tibus audiuiſti plura ↄtra iſtũ er- e toꝛte? dominante. Cauſa aüt in bot ef qm̃ huiuſmõi aialia neceſſitate ſequutur radicales naturas obediũt eis ⁊ etia di/ poſitionib que ex ipis ſequuturſtige em̃ upfiuũ neceſſitate fugiũtinõ libertate ſirx et paſcua ſequũtur ea neceſſitate. Qua pp⸗ pter cũ fuerit caloꝛ ſuꝑfluus in aliq regio⸗ ne minuẽt alimẽta animaliũ paſcualiũ ?= foꝛte erit hoc vſq; ad deſtructionẽ ⁊ ↄſum onẽ ſu pfiuitatẽ et diutumi⸗ tatẽ caloꝛis. Hõ em̃ poſſunt viuere aialia huiuſmodi ſine paſtu. Sic ſe hʒ ⁊ de hoi⸗ bus qntũ ad aliqd ꝙ in hoies poſſunt.ſʒ no niſi Intũ hoĩes voluerut/⁊ hoc ẽ quo⸗ nia nõ neceſſitate vel ſequũtur vel fugiũt radicales iſtas naturas imo libera volũ⸗ tate. Quia vᷣo vulgꝰ et multitudo ex pazʒ arnre eralgs malis diſpoſitionibus pene ad modũ bꝛutoꝛũ aĩaliũ nũc ſeqturi mutł ta ſui pꝑte radicales naturas ⁊ exymaximo lere piculis coꝛpoꝝ deficiẽ/ micidia et bella quemadmodũ lupi inua leſcente fame ſeuiũt in hoĩes et deuoꝛant eoscũ alis ipibus ab eis abſtineat Sicæ cũ colera acuatur tpꝑe Junu feruoꝛis et di uturni efficiũtur holes facilis ire et vebhe⸗ mẽtioꝛis. Quapꝛopter nixe et ↄflicatiões et bella.cetereq; huiuſmõi turbaliões cõ citant᷑ maxime in calidis regionib ꝰ⁊2 int dũ fiunt iſte turbationes pluris deſcenſio nis. Interdũ minoꝛis⁊ augẽtur etiã ex di eta et vſu ſcilicet immoderatohoĩm. Sie ex vino et alis que paſſiones animan an gent. Pꝛeſcientes igr has cauſas pᷣdiſcere poſſunt quia turbationes erunt in huiu/ modi regionibꝰ/⁊ hoc ꝑ piecturam et ſer⸗ mone vniuerſali / pticulariter autẽ ? ſingu lariter de nullo hoĩm quicqᷓ;ᷓ tale pᷣſcire vł pᷣdiſcere poſſunt. Sapiẽtes vᷣo et animis ſuis dominates ſciũt nõ eẽ ſequendas hu iuſmõi paſſiones⁊ volũtate ꝑ virtuteʒ li⸗ bera nõ ſequũtur eas imo ĩ ſeipᷣis eas co pᷣmũt ⁊ extinguũt.Quare manifeſtũ ẽ q affligi occaſionaliter poſſũt vłnimio eſtu vel nimio ligee vel defectu alimentoꝛuʒ ⁊ alioꝝ coꝛpibus ſuis neceſſarioꝛũ afflici onibꝰ autẽ ⁊ paſſionibꝰcedere ẽ eis liben et voluntariũ. Cogi igr pꝑ opationes cete⸗/ ſtes nõ poſſunt neq; vlla neceſſitas eis in geritunlicet magne admirande virtutis tafflictionibus/a veritate et recntudine nõ abduc lupinũ em eſt n bumanume —.———N‧ũF Atbiei goennbrs pperſepe. ſineraol. ſbalgab⸗ Grcrede fugauen uwi Upteslian nſtgeni nuteignun Niniichn linin necpoe⸗ Aeüumnſe Glüluneb ſelbcnan ipeigla ntssin hiſians. ſgilecc⸗ uedunt iSmnin Umncdüͤti Wpobi Ealgien anmiaſen unna lve⸗ nn 1 enpolen⸗ Kkeinuin Calloenän ſunünii eede kniin mnaleän cporenin Grkee re⸗ hncſen nn Aebm eiris anin is Bineln miubdN uüniri Aums n Mlstonte gbasn 6 dia cibi et famis fabie in bomies ſancib⸗ et dentibus ad deuoꝛandũ irruere. Qua Pꝓpter ſapiẽtes ⁊ modeſti pomines nulla fame vel alia media in futta vel rapinas in bella et homicidia induci poſſunt. hec igitur que dicũt non ꝓpꝛie ſigna ſunt ſed mag cauſe rerũ huiuſmõi eo mõ quo di xi tibdi. Quẽadmodũu ſi quis videt igneʒ in capite alicuius villeque ex lignis edifica⸗ ta ſiaccenſum ventumq; validum ex illa parte ignis venientẽ intelligere poteſt ꝙ pericuiũ cõbuſtionis immineat illi ville. etiaʒ toti. Uerũtamen quia poſſunt eſſe⁊ aque copioſe ⁊ alia adiumenta circa ignẽ et etiam viri foꝛtes et ingenioſuad defen⸗ dendũ illam ab immineti incendio pote⸗ rit vel defendi tota vel pars aliqua ab eo Siesgeen talia imminent rebus huma/ nis multis adiumẽtis deſendi poſſũt ab hmõòi periculis. Conſumptis em̃ paſcuis ſupꝑfluitate coloꝛis ⁊ longitudine ſiccitatt. plunia dala eſt multocies pᷣcibꝰ ꝓpheta/ rũ. Similiter ⁊ extincta incendia interuẽ/ tu ſanctoꝛũ viroꝛũ. Sic peſtes et moꝛtali⸗ tates ꝓhibile bella ſedatalhoſtib? flagel lis celeſtibꝰ interfeciis.qre non niſi ꝑ con/ iecturã et ſub ↄditione pᷣdici poſſunt talia Nec mirũ cum ipᷣo diluuio vniuerſali qð ibus noe factu; ẽ 2 a particulari qð ſub leutalione ? a pluuia ignis et ſulpburis ⁊ a tempeſtanbus innumeris cuʒ omnia iſta eẽnt diuina flagellapᷣcibꝰ viroꝛũ ſan⸗ ctoꝛũ liberati multi ſunnipᷣo clemẽtiſſimo creatoꝛe cõtra iuſtiſſima iram ſuamfauẽ⸗ le votis et pꝛecibus dilectoꝛũ et electoꝛum ſuoꝛum.c erũ vᷣe nominatiois ſigna cla⸗ dium et alioꝛu magnoꝛũ euentuũ in mũ⸗ icut ſtelle gue dicũtur comate vel crini/ ie et de hus fama publica eſt et vniuerlal credulitas ; pᷣtendat moꝛtes regũſ⁊ mu⸗ tationes regnoꝛ:ũ. Et ſtella illa q apparu/ it in inicio regni ꝓpianoꝛũ non fuit de bu⸗ iuſmodi nec ſimilis ei viſa ẽ ꝓpe em terrã erebatu: Undeetducatu; habuitabut, dã regibꝰoꝛientalibo vſq; ad locũ ⁊ domũ H̃ius regis et inſtitatoꝛis regni xpᷣianoꝛuʒ gere etia acies ignee ſeu gladi ferrei vi ſe ſunt in regno ytalie imminente clade qᷣ ꝑgentem Bandaloꝛũ facta eſt. Sic? dra cones ignei p agera diſcurriſſeviſe ſũt mut tociens. De eclypſibus vo ſolis er lune in conſuetis ⁊ inuiſis adhuc quales futuras eẽ aliqui ꝓpbete pᷣdixerunt vt ſolem ver⸗ pru do appere conſueuerunt in celis ⁊ in aere ti in tenebꝛas et lunã in ſanguinẽ. et iſtas etiaʒ pcedere diem iudicij futuri. Ecliplſis etiaʒ ſolis que fere in initiõ regni xpiano rum facta fuit hoꝛa vere ſexta et luna.xv. cũ indubitat p iterpoſitionẽ lune ip̃i ſoli ⁊ terre.tũc fieri nõ potuerit cũ ⁊ pleniluniũ eſſet et luna ſub lerra.Sol vero ſuper ter⸗ ram quaſi per dyametrũ tunc diſtantes et a coniunctione ſua longiſſime non ẽ ma⸗ gnum aliquid poꝛtenti Quo miraculo dy oniſius phyloſophꝰ permot⸗ relicta ydo latria huſdem tempoꝛibus audita pᷣ dica⸗ tione xpᷣiane retigionigad ipam ↄuerſus eſt. De huiuſmodi apparitionibus que ſi unt in ſublimi non eſt dubitandum quin vel pertendant futurannõ qualiacunq;.ſʒ euentus magnos atq; terribiles ꝓut dili⸗ gen iſimns atq; longiſſima expientia com eſt ip̃a etiam gens xpᷣianoꝛum fineʒ mði et appꝛopinquante die iudicij ex do⸗ ctrina ſua ? fide expectatmulta huiuſmo di ſigna ſcilicʒ inconſueta ⁊ nec dum viſa fiunt autem ex ꝓuidentia et bonitate cre atoꝛi s vt ſint terroꝛi et ſint etiam ad pᷣmo nitionem moꝛtalibus/ſcilicet vt auferant a ſeipis ea quib? creatoꝛ offenditur/⁊ ira⸗ ſat᷑ et immittit in eos peſtes et fames cla des et bellà et alia que eos deterrere co⸗ ſueuerunt ab offenſionibus creatoꝛis ſir⸗ matur etiam ex buiuſmodi ſignis ⁊ terro ribus credulitas de ꝓuidentia et cura cre atoꝛis circa res humanas/que q; neceſſa⸗ ria ſit quãq; ſalutaris ad coꝛrigedos mo⸗/ res et componendam vitã hominũ dubi tare non poteſt niſi qui ratione vni no no uit. Noſti enim virtutem et efficaciã timo ris ad repꝛimendas animoſitates homi⸗ num et auertendas ab eis que male cupi unbet ad deſerendũ ea.que male diligũt ecquid ſenciendum ſit de virtutibus ce⸗ leſtibus apud ea que fiunt ſub ſpera lune eas circa homines ⁊ cetera animaliaſ q; non per modum quo putauerũt aſtrono mi poſſunt in leges vel ſectas nec in attes aur diſciplinas aut mo:es homminum. Si militer nec in bonpꝛes et dignitates pꝛin- et quanlum et circa que extendi opoꝛteai cipatus auiominationes rerum hbuma narum. Declaralus etiam eſt tibi erroꝛ ꝗ eſt de ymaginibus magicis cuʒ cauſa que induxit illum. fient autem omnia hec tibi certibꝛa et clarioꝛa per ea que pateſient ti bi de cura er gubernatione dei altiſſimi cir Eg iüi — S õ ca vniuerſum. Cu em̃ innotuerit tibi quã⸗ ra cura ſit ſapientia ⁊ bonitati creatoꝛi de pominib et rebꝰ humanis eluceſcet tibi euidenter quia necymaginibꝰ nec ſtellis. nec luminaribus aut etiam celis cõmittit gubernationẽ eoꝛuʒinec eos exponit vllo modoꝛũ voluntatibus magoꝝ aut male/ icijs. Cum manileſtũ ſu ga a ſeipᷣo et cir/ ca iram iuſtiſſimas ſuamde immenſilate nietatis ſue eoſdem tuetur atq; defendit. Et cum multa de hijs que pᷣceſſeruni pᷣter intentionem ſint pᷣſentis pꝛopoſiti. Scias ꝙ hac de cauſa ea pꝛemiſi et ſcripſi.vt eri gerem intellectum tuũ ad conſiderationẽ rerũ occultarum et numerabiliũ ? auerte rem te a periculoſis erroꝛibꝰ et ſjomarem credulitatem luam in ſermonibus ꝓphe/ ticis qui reuera ſermones dei altiſſimi ſũ et eiuſdẽ venerada oꝛacul. gquoꝛuʒ coꝛpoꝝ magnoꝛum mun⸗ di que ſunt de magnis eiuſdem partibus t⁊hec ſunt quattuoꝛ elementa q vident eẽ AIttluoꝛ magne partes mundi quonis con uinet ſpera lune. Scito igitur ꝗqa qdam ex phyloſophis generationem quattuo: ele mentoꝛum poſuerunt eſſe ex motuvłom nctiũ celoꝛum niobilium ſimul.vel ex moin ſpere lunaris. Cauſa auteʒ que eos indu rit in hoc fuit.hoc videntes em̃ ꝗa ex mo tu caloꝛ ꝓuenit. poſuerunt pᷣmam parteʒ materie qttuoꝛ elementoꝛum hoc eſt oꝛbi lune contiguam calefactam maxime eſſe aa deſiccatam ex motn foꝛtiſſmo ac ꝓxi mo eideʒ oꝛbi lunari circa hoc ip̃am.& q; per vehementiã calefactio nis ⁊ deſicca tionis ignem factampartem vo ꝓpxrimam ex qua generatus ẽ aer ꝓpter remotioneʒ ui a motu celeſti minus calefactaʒ. 2 licet btiliatam/in nullo tamen deſiccatam ?·· Z generatum eſſe coꝛpus ſcõm caliduʒ et umiduʒ et illud eſt aer. Cerciam vo par tem ꝓpter maioꝛem remotionẽ remanſiſi⸗ ſe frigidam et humidam ⁊ ſic facta aquaʒ Quartũ aulłẽ ꝓpter maxima a motu cele⸗ i diſtantia ra lers in vltimitate grol lciei et hec terra. fex omniiglementoꝛũ t mulii dixerũt. Uidentur aut exraſſe mi⸗ qdem qꝗa generatio coꝛpis nõ eſt poſtibi . 287 modis.qui ita opinati ſunt.et pꝛimum lis fieri niſi ex coꝛpe. Neceſſe habent cõfi⸗ teri materiã quattuoꝛ elementoꝛn ex q ſcʒ gquo tuos elementa ꝑ modum quẽ poſue/ Oſt hec autem ꝑſequar iuxta incè⸗ ptum oꝛdinem inueſtigationẽ reli Pars pꝛima de vniuerſo S trt quãta ſunt coꝛpus fuiſſe. Deinde quo tum ſiue mixtũ ex multis.Qè ſi dixerunti lud ſimplex fſuiſſe manifeſtũ eſt ſcom eos ipᷣm non fuiſſe nature quinti coꝛpoꝛis qui quintam eſſenciam et coꝛpus celeſte ipſe, met nominant.cuʒ coꝛpus celeſte incoꝛru ptibile ipᷣimet ſenciant.Iſtud auteʒ coꝛru ptibile fuiſſe negare non poſſint cũ ex eo generata eẽ qualtuoꝛ elementa confnean turſt generationem omnẽ ex quocunq; fi at ꝑ coꝛruptionem eiuſdeʒ fieri neceſte ſit. PNeceſſe igitur coꝛpꝰ huiuſmõi ſi ſimptex nature ꝓrimo ſeqtur ſperam Inne ⁊ ignẽ aer.et aerẽ aqᷓ.aquaã vᷣo terra. Nõ eſti naturaliter mediũ aut celo vicinius igne huiumodi autẽ coꝛpus ſi vel eẽt naturali, tervel fuiſſeteſſet ex neceſſitate igne pꝛius oꝛdine nature ⁊ celo vt dixi? lune natura liter ꝓpinꝗus et locus eius naturalis eet medius inter ſperam lune et ſperã ignis. Qua re iſta generatio qua ponũt elemen tonꝝ et eieciſſet coꝛpꝰ illud de loco ſuo na⸗ turali.Ampᷣ.Loꝛpꝛillõ cũ eẽt ignepᷣus na turaliter ⁊ oꝛdie ſublimiꝰex neceſſitate el/ ſet ⁊ nobiliuns. Quare maniteſtũ ẽ q iſta generatio ĩminuiſſʒ ⁊ indeterius poſuiſſʒ mõʒ ſpõlunarẽ cũ coꝛpꝰ nobiliꝰ deſtruriſſʒ ⁊ coꝛpꝰ ꝓ eo minꝰ nobile reſtauriſſet. O i dixerit qꝗꝛ coꝛpꝰ illud fuit ↄpoſitũ et mi/ xtũ tanq; ex qᷓttuoꝛ elemẽtis tũc fuit ex ne/ riꝰ ẽ ⁊ om̃e mixtũ eis ex ꝗbus mixtũ e.quẽ admodũ ac ſi mel taʒ melle qᷓ; aceto oꝛdi/ ne nature poſteriꝰ ẽ. Quare nõ fuit oꝛdia ta oꝛdine naturali ⁊ recco mũdi ſubluna/ ris gealio ſen ſacio. Cuʒ pᷣmu facta qunat tuoꝛ elemẽtoꝝ in ea materia hmõi q; ̃m opinionẽ iſta manifeſtũ eſt eẽ poſterioꝛẽ. Amplia. merito qrendũ ẽ ab hmõi ho mibꝰ vtrũ vna reuolutiõe coꝛpis celeſtis vel pluribꝰfacta ſit huiuſmodi generalio qttuo: elemẽtoꝝ.Si dixerit ꝗa vna ſtella 7 b illa generatus ẽ tantaignis ergo mille reuolutiomibus debuit augen generano uit. fuiſſe velut vnũ elementum. et ecce ꝑ oc iam deducti ſunt vt ponant quintum coꝛpus et ꝗantum elementum qð hactenꝰ pud ip̃os non fuit auditum. Deſtruifaun tem erroꝛ ipᷣoꝝ ⁊ ab ariſtotele ⁊ ab eiſde,zʒ Zin libꝛis metheroꝝ qs ip̃imet ſcripſerunt. Amp. ſi vera ⁊ debita ẽ oꝛdinano qttuoꝛ elemẽtoꝝ ſõ coꝛꝑe celeſti itavt ignis oꝛdie ceſſitate oꝛdine nature poſteriꝰ ome nana q; ↄpoſitũ oponẽtibꝰ ex neceſſitate poſte gen Güpbicne Nanecef liacibil islug irelmia Nonbr⸗ ſibhteuß lfunſ Ourdi hlaſt visccleſh azgerb⸗ digpercon medet we biceſiã Clatsan cinmier Ainigire Ptcietſtce Moegez lgr) ſcſts autt glmneace Gnigropo Mueſſeev ſloꝛe, Fbie tulzcnſtr oreluie lini neeeſ?. Wipielſl ateninn Rckräszene e, itnn inni Mpeoſinna hiſnin⸗ ſltitoore ng Hoe nain mmage duscken nudann onpoſinan Aemanatten ſcefenn Boncn n. nenun Walun dir Siöne Ulpern gusi Ced Nnerſtng oüten mmthin Traipnie vAARtaf⸗ S ennn, wwiln epin, want, ☚ e Fo. ignis et ĩ milleduplũ. Maniſeſtũ em̃ ẽ qa vbicũq; ex motu calo?ꝓ augmẽto mo tusmeceſſe ẽ augeri ⁊ caloꝛẽ in materia ca lefactibili. Cuiꝰ exemplũ eſt calefactio coꝛ poꝛis tui. Si em̃ de ambulatione vni⸗ ſta dij vel miliarij calefit coꝛpus tuũ aliqntu lũ de ambulatiõe equalis velocitat duo rũ ſta dioꝝ vel miliarioꝝ dupio. Amp̃ calefiet vel ſaltem aliquantum amplius. Quare cũ oĩa elementa alia ab igne cale factibilia ſint et cõtinnam̃i reuolutio coꝛ/ poꝛis celeſtis circa ea.neceſſe ẽ augeri ca/ loꝛeʒ ꝗ ex huiuſmõi motu ẽ ↄiinue donee a hec conuertãtur in ignẽ et iam diu ett oĩ am ẽ ꝙ deberẽt omia hec ↄuerſa fuiſſe in ignẽ. Quemadmodũ et ꝑ cõtrariũ appet tibi aa ſi cõtinue augeret᷑ frigiditas aque et aeris caloꝛ nõ augeret᷑ neq; ignismneceſ ſe eẽt tandẽ aera ↄuerti in aquãſet ignem ertingui et in aqua ſimiliter tranſmutariſ ita rediret facies mi ſublunaris. Qualẽ es ſcdᷣa die creatiõis mði multi dixert. Si ⁊o dixerit qa pluribꝰ reuolutiõibꝰ coꝛpo ris celeſtis aut finite fuerũt illa aut infini/ te. Si finite accidit ideʒ ꝙ pᷣus qa in quo/ cũq; nũero ponant᷑ in eiꝰ nũero duplica⸗ to.neceſſe ẽ vt duplicatuvł maioꝛẽ genera ri caloꝛẽ. vᷣbi gra. Si mille fuert ꝑ qs tãtꝰ caloꝛ faaꝰ ſit vi ꝑ iᷣm generatꝰ ſit tantus ignis ⁊ etia ipᷣe aerin duobꝰmilibus reuo lutionũ neceſſe ẽ vł duplicari caloꝛẽ ⁊ ꝓpt boc ignẽ vel ſaltẽ augeri vonec vt pᷣdixi ti bi oĩa elemẽta ↄuertant᷑ ĩignẽ. Mſi dixe rit qꝛ ifinitis reuolutionibꝰ facta ẽ genera lio ignis ita ð alus deſtruit hoc dnabꝰ vis ga vel ponit ꝗ ſic dic celu pᷣncipiũ ha buiſſe in tꝑe.pᷣncipiũ inq; exiſtẽtie ſue vel ponit cõtrariũ. Si ponit ſic tᷣus igilur im̃ finituũ pᷣceſſit nõ infinitũ. pᷣceſſit inq; hanc hoꝛã pᷣſentẽ in qᷓ hec ſcribũt᷑. Jà aut alibi didiciſti ga in tpe finito ſpaciũ infinitum tranſiri nõ poteſt qre nõ ẽ impoſiibile in/ finicles fuiſſe tranſitu ĩ hoc tpe mũdi ſub⸗ lunaxis. No ei refert an infinitũ vnũ per⸗ tran ſiri dicat᷑.an infinitũ aliqð infinicies in tpefinito.quẽadmodum nõ refert. an icas ſtadiũ vnũ infinicies eſſe pꝑ tranſitũ in tpe aliquo finito aut infinitoꝛũ ſpaciuʒ ſtadioꝛũ. Quare manifeſtuʒ ẽ ꝗa coꝛpus celeſte 'm hoc nõdũ opleuil tales reuolu tiones inſinifas. Si igit᷑ infinite reuoluti ones huiuſmõi reqrebant᷑ ad generatio: nẽ ignis. Manifeſtum ẽ nondũ eẽ cõ pleiã generationẽ ipius et multofoꝛiiꝰ ge nerationẽ alioꝝ elemẽto:uʒ cũ remotiors ſint a cauſa ſue generationis videlic; mo tu coꝛpis celeſtis.Oſi dixerit qa tempus infinitũ pᷣceſſit hac hoꝛa et iðo ↄplete ſunt reuolutoes ifinite.Quare ⁊ generatio ele mẽtoꝝ ↄpleta. dico qa hmõl hõ errat du/ obꝰmodis pᷣmu ꝗa ↄtrariũ ẽ ſibipi.Cũ ei ponãat elementa generata eẽponit ea eſſe poſtq; nõ erat pᷣſertim cũ po nat eis mate ria qͥ pceſſit ea et coꝛrupta ẽ in generatioe ipᷣoꝝ.Quare ponit eis pᷣncipiu eẽndi in tẽe poꝛe/et ꝓpier hoc finitis ex neceſiitate re⸗ uolutõibus coꝛpis celeſtis ea eẽ generata ꝓpter cauſaʒ pᷣdicta Ecõuerſo da infinite reuolunones pᷣceſſerũt cũ ſᷣm eos totideʒ ſequũt᷑ quonia ponũt motũ celeſtẽ perpe tuu eẽ.neceſſe ẽ.vt ſicut adduũt᷑ reuolutio⸗/ n es reuolutioibꝰ ita fient ↄtinue additio nes et ſuꝑ caloꝛẽ. Quare neceſſe eſt veniri tandẽ ad id qð dixera videlicet vt omia d int ſub luna ↄueriant in ignẽ. Si ei vna reuolutiõe nihil addat᷑ ſeꝗtur ꝙ nee dua be nec mille ⁊ hoc ẽ maniteſtũ inconueni ens cũ in ferro leui motu et vno aliqd ca⸗ ———— ;— loꝛis fiat duobꝰ tant motibꝰ plus/⁊ ila donec vemat᷑ ad vltimitatẽ caloꝛis ẽ ar ſio vł ignitio. Certũ aut ẽ ꝗe tot mũdꝰſub lunaris facile calefactibił ẽ qꝛ ⁊ aer ⁊ ad ? terra. Multo autẽ calefactibilio: materia eoꝝſcuʒ oĩs materia lõge paſſibilioꝛ ſit qᷓ id qð ex ea ẽ materiatũ Si vo dixerint qe id ex qͥ generata ſũt quattuoꝛ elemeta no uit coꝛpꝰ. fuitaũt materia qttuoꝛ elemen toꝝ vt ipi ponũt.fuit igr materia coꝛpalis nuda ⁊ ꝓpt᷑ hoc yle tm abſq; oĩ ſoꝛma ꝙ ipᷣimet ↄfitent᷑ ĩcõueniẽs eẽ ⁊ impoſſibile Nota ð materia ex q̃ facta ſũt qttuoꝛ Am aũt diri tibi qꝛ ? lex⸗ elemẽta. pebꝛeon ⁊ ſapiẽtes lã de geie eoꝝ M=—q6se 5 gete xpia on dixert materig ex qᷓ fctã ſũt qttuoꝛ elemẽta aqua ee. Silx 7 materiã oĩm celoꝝ pᷣterq; pᷣmi qð empi reũ vocat᷑ ⁊ q ĩ boc maioꝛes ⁊ lapictioꝛes eoꝝ ĩ hoc ↄcoꝛdauer̃t ꝙ nõ fuerit aq veri nois aqcũ vocata ẽ ꝓpt᷑ cauſas qᷓs audi⸗ uiſti. ſic neq; aq mariũ vi noĩs aque ſũt q ꝓbat ſalſedo eaꝝ ꝗ ſapo: nõ põteẽ aque pure ⁊ vere. Quare de admixtiõe alteriꝰ coꝛpis ẽ eis apoꝛ hmõi. Judiciũ aulẽ hin iuſmõi certiſſimuũ ẽ qa ꝑ excollatõeʒ amit tuũt ſalſedinoſic cũ excolat᷑ ꝑ ſaburra ſubti liſſimavłſabuluvł ꝙ e frequẽtiꝰqꝛ ivas fi cule diligẽr obſtructũ 2 vacuñ i mare miſ⸗ ſü urat aq hmoi creollatloe iubnl llm⸗ Pars pꝛima de vniuero Unde et cuz aliquãto tpe in mari ſi fnerit vas huiuſmõi inuenitur plenũ aqua dut ciſſima et hoc ẽ quoniã anguſta vapoꝛoſi ſe dicũtur pᷣus create ſunt qᷓ; ignis vel aar 27 77 „ tas vaſis hmoi non pmittit intrare aquã marina cuʒ groſſicie ſue admixtionis. ſed ſpoliauit eaʒ groſſidie illa ſimulq; ſalſedi ne ſapoꝛis.p hoc igr facta ẽ dulcis etð va Je cereo ſimuiter ſe habet. Inuenitur etia pꝓ ebulitionẽ ⁊ virtutẽ caloꝛis hmõi admi xtio.tu em̃ ſcis qa caloꝛ ẽ virtus diſgrega tiua ethe rogeneoꝝ hoc ẽ res diuerſaꝝ na turaꝝ. Hince ꝙ cum aqua aliquã diu bu inc c liuerit in vaſe eneo poſtqᷓ; ſemota aliqn/ tulũ requieueribappꝑebit tibi ſedimẽ terre um in fundo vaſis/quaſi vᷣtute caloꝛis ab aqua et pura ſeparatamet hmõi ſedimi⸗/ nis quantitas erit ꝓ quatitate groſſiciei ſi ue admixtionis quã aqua habuerit Qua to em̃ groſſioꝛ et maioꝛis admixtionis fu⸗ erit tanto ſediminis hmõi plus habebit. Hinc eſt ꝙ architectonici ꝓbãt aquas lo coꝛũ in quibus edificia cõſtruenda ſunt. Utrũ aque hmõi ſaiabres in n noxie. et que etia magis ſalubꝛes.O ſi foꝛte ꝗs dixerit qa aque naturaliter ſalſe ſint omis/ aul per hoc ꝙ legit in lege hebꝛeoꝛum dixiſſe ¶ſub celo ſunt cõgregatas fuiſſe verbo dei deu. Congregẽtur aque que ſub celo ſũtĩ in locũ vnũ aut igitur remanſit vacuuʒ in locũ vnũ.Si eĩ pure erant aque ⁊ dulces tũc non eſt facta cõgregatio earũ in locuʒ vnũ. Non em̃ eedem aque eẽ poſſunt ali/ quãdo dulces aliquãdo ſalſe.⁊ hoc ẽ qm̃ purũ ⁊ mixtũ in om̃i genere coꝛpoꝝ diuer ſant᷑ ſpecie quẽadmodũ medij caloꝛes ? extremi. In hoc igr dico ꝗa aque ab ini⸗ tio dulces fueruni et hocipᷣe oꝛdo nature requirit.purũ em̃ mixto ſoꝛdine nature pu rius ẽ ſicut ſimplex ↄpoſito.quare eadeʒ cõparatõe ſe habẽt adinuicẽ dulcedo aqᷓ tica et ſalſedo.vtpote effectus ⁊ oſequeètia illarum. Salſedo er aduenit aquis ſicut odoꝛ ⁊ ſapo: ſulfuris.qbuſdaʒ ex eis hoc autext mullitudine caloꝝ ꝗ erumpitĩ fun⸗ do cuiuſſiibet maris ex terre viſceribꝰ vbi nõ dubiñ eſt plurimũ eſſe caloꝛẽ qui adu rens huiuſmoi vapoꝛes facit eos amari⁊ acuti ſapoꝛis / etia odoꝛis hinc ẽ ꝙ; cũ ad mirxti fuerint aꝗs efficiũt eas ſalſas ama ras.ſicut appet in lixinia q̃ fit ęx ↄmixtio/ ne cineris aduſti et aqua dulel. Hinc ẽ lixinia amara ẽ ⁊ ſalſa.cinis em̃ terra adu ſta vel incenſa eſt qpꝛopter admixtio eins cu aqua ſalſedinẽæ amaritudinẽ eia in lixi nia efficit. quemadmodũ manifeſtũ eſt in qua ſulpburea et in balneis aquarũ ſul phurearũ et odo:ibus eoꝛum. 2 Pꝛopter quid aque que ſub celo fuiſ,⸗ J quis autem querat de aqꝗs hu⸗ iuſmodi q ſub celo fuiſſe dicũtur ad qd create fuerũt cũ eadem faci litare poſſibile fuerit creatoꝛi creare quat⸗ tuoꝛ: elementaivt coꝛpus illud ꝙ noie aqᷣ- rũ intelligitur. Nõ em̃ videtur eẽ ſapiẽis artificiscũ per vnũ expediri poſſit ab ope re ꝙ intendit multiplicare vias ⁊ opalio⸗ nes que nihil adminiculi nihil melioꝛati onis pꝛeſtant operi pᷣncipali.Cũ em̃ ꝑtem coꝛporis illius opoꝛtuerit coꝛrumpi in ge⸗ nerationẽ ignis et aerigad ꝗd facta ẽ vel creata pars illiusſad qd iſte laboꝛ nature incoꝛruptionibꝰ ipᷣiꝰ et generatioisignis et aer cuũ ea facilitate id eſt ſolo verbo ſuo omnipotenti ſiue hüs coꝛruptionibꝰ ⁊ ge nerationibuscreare po tuit ignem ⁊ aera adhuc em̃ creaſſe videtur partẽ ill coꝛpo ris antedicti vt ſolum ea deſtrueret ppier enerationẽ ignis et aeris. Tu ergo ſclo uia lex hebꝛeoꝝ non loquitur de genera tione ignis aut aeris. Sed dicit aquas qᷓ parte loci aquarnʒ ꝙ nõ eſt poſſibile aut pars aquarũ que totũ occupabat vſq; ad ſperaʒ lune rareſfacta eſt et reliqᷓ inſpiſſata ſeu condenſatavt oſtendi tibi vel etis am plius aut pars antedicti loci longe minoꝛ ; ante ea illam caperet.Per hanc igr vi am videtur eſſe generata aer. De igne vᷣo nullam mentionem facit ꝓpheta ille ſabpi entiſſimus hebꝛeoꝝ vel ꝓpier hoc gano ꝓphetari rudi populo curioſa ſed magis ꝓphetare et docere ipᷣm ſalubꝛia intende bat.vel ꝓpter hoc ga ignis hmõi multis ſapiẽtibꝰ⁊ doctis adhuc abſconditꝰ rudi populo eiꝰ eẽ ĩcredibile videret᷑.Incredi⸗ bilitas eĩ magnũ ⁊ valð noxiũ ẽ doctrine ſalutarſſæ peccãt grauenõ credere vphete et legiſlatoꝛi.foꝛtaſſis aũt ⁊ ob hac caula, qꝛ noluit populo ĩ ydolatriã qua plegẽ fũD ditꝰ extermiare intẽdebat ruere ⁊ incidere patiſſimo mẽtionẽ facere ðᷣ igne ⁊ loco ipᷣi us. Nec memoꝛiã culture ignis q nõ ſolũ abpõ caldeos celeberrima erat. Sy etia in terra quã poſtea populꝰ obtinuit terra ſcxʒ canaan nõ parũ frequẽs erat facilimꝰeſſe erat populus ille in rebꝰ quoꝝ culiꝰfamo ſiſſimꝰ erat ex ipᷣa ſublimitate locoꝝ ſuo⸗ rũ aliꝗd diuine virtut et numinis ſuſcins ſdeosb Ripoſtn naloſit Gepotern leiguise nugson ſelinie⸗ leͤ llinue cllienore 92 e⸗ AMitt⸗ ni Gringen Palenuse Mtonmiuden ſihnſcene hbi Aun Uumännure tzneiiort⸗ Cünanuen Roaen pe deioge alpinpo imar onſza qpgezo⸗ sſeiſi⸗ Ebecali ⸗ boni In Wampnuar ſtiirntinn ſpſgliee ſuktii eſcheh eneigz ofii mcäai Aoäignnes Gidemäſre En win enustee ntcen, ſad gii aiſelcneu eſtſclo oneen tnitigna curantik⸗ edeſne ns Ma glocnin N 61ntne innn uiE Pſtu i õ ndibi nle⸗ gilodlong⸗ erbun *R e de ,B fack podn S ni. Cum em tranſſerri crederent homines in deos homies inq; s in altũ ferri puta bat poſt moꝛtẽ coꝛpoꝝquãatofoꝛtiꝰea qͥ ſp in alto ſũrdeos eẽx venerãda numina fa cile poterãt opinari.Generat? igr videtur eẽ ignis ex ſuꝑioꝛi ꝑte aquarũ. Illa enim magis optuit ſubtiuari ⁊ rarefieri.qꝛ etiaʒ veriſimile ẽ vt ſupꝛa dixi tibi aquaꝝ illaꝝ ies iuxta appꝛopinquationẽ ſuaʒ ad no iliſſimũ ⁊ ſubtiliſſimũ coꝛpus mũdi qð ẽ celũ empireũ nobilioꝛes fuiſſe atʒ ſubtilio res. Stabititio eẽ ignis ꝙ ẽ elementũ — Sie aũt ignis duabꝰvijs inuenit 7 ſtabilit᷑ et foꝛte pluribꝰ. Pꝛimũ můͦdus ſublim aris incõpletus eſlʒ ⁊ impfectꝰ ſi deeſſet ei qrta ꝑs iſta ſue totalitatis et eẽt quodamõ decapitatus ⁊ enoꝛmiter detrũcatus.ſi deeſſet ei elemẽ⸗ tũ hmoi elemẽtoꝝ em̃ q̃ttuoꝛ nobiliſſimũ ignis ẽ. Alia via qꝛ in mo ſublimari eẽt vacuũ nature quemadmodũ ſi aliqᷓ ſpeci es medioꝝ celon deeſſet eẽt int᷑ caloꝛes va cuũ nature vt ſupꝛa dixi tibi Amp.In cõpleta eẽt vniuerſitas elemẽtoꝝ ⁊ imꝑfe cta. Incõpletio aũt ⁊ imꝑfectio vitã mirifi co dei oꝑe tanq; nobili nõ poſſunt eẽ niſi aut ꝑ impotentiã aut ignoꝛantiã aut aua riciã vt ita dicaã artifict q oĩa in vltimitate elõgatõis ab om̃ipotẽte ſapiẽtiſſimo opti moq; creatoꝛe longe ſunt.Aliavia ex radi cibus.ſi ei frigiditas hʒ ſubiectũ ꝓpꝛiũ ne ceſſe ⁊ caloꝛẽ ſeu caliditatẽ br̃e ſiir ꝓpꝛiuʒ ſubiectũ. Amp̃.ſñi alterũ ↄtrarioꝝ iuenit ĩ natura vniuerſi.ĩnenit᷑ ĩ eodẽ ⁊ reliquuz Ife ſi iuenit᷑ ĩ vniuerſo mũdo ſublimaris coꝛpꝰ frigidũ ⁊ humidũ naturalr. neceſſe ẽĩ eodẽ inneniri coꝛpꝰↄtrarioꝝ diſponitio nẽ ⁊ iuxta hac viã poſtq; iuenit᷑ ĩi vniuerſo ſublimari coꝛpus frigidum⁊ ſiccum quod ẽ terra deinde frigiduʒ ⁊ humidum quod eſt aqua. tercio calidum et humiduʒ qð ẽ aer.neceſſario et quarto loco inueniri coꝛ pus calidũ ⁊ ſiccũ qð ẽ ignis. Amplius. ſi frigiditati aſſociẽtur naturali᷑ due natu re radicales elemetales. videlʒ ſiccitas in terra ⁊ hũiditas i aqᷓ. quõ nõ ſilr calidi- tati aſocia bũt᷑ alie dne ĩ duobꝰaliis coꝛ⸗ poꝛibꝰ videlʒ hũiditas in vno ⁊ boc idez tmanifeſtũ e qa ĩ aere ⁊ ficcitas ĩ alio ꝙ in dubitater ẽ ignis Indiciũ aũt ee ipiꝰignis ⁊ collocatiõis eiꝰ iter ↄnexitatẽ aert etſu prici? imimã ſpere lunart ſũt ĩſtiamationes fiut ĩ ſublimi ⁊ vidẽtur eẽ ſtelle cadẽtes. Inſflamatioes ei bmõi ex nere eẽ nõ poſ⸗ — H luij ſãt cũ aeribi ĩflamata nõ ſit alioqn tõ i aer eẽt ſz ignis ꝑ ĩflamationẽ eĩ traſiniſſet ĩ ignẽ ẽ igr wi ignis a à fiũt hmõi iſlama⸗ tioes.Et reuera iſte ignis nõ ẽ ſicut ſama alioꝗn de nocte totũ celũ ardere videre᷑.· et nulla ex ſtell apꝑeret. Noſti eĩ ꝙ vius ſtatiĩ flama ⁊ nõ traſit ea in nullo modoꝝn —— Noſti eti ex alis aꝗa flama nõ ẽ coꝛpuns ſimplex imo mirtũ atq; cõpoſitũ. Que au tẽ ſit natura ignis elemẽti declarare vde terminare non eſt pᷣſentis ꝓpo ſitijꝭ Que vꝛilitates mundo pꝛoueniant ex igne elemeno. ”MMß eũ eẽ.Et etiã ipᷣe aer nõ ſtaret impfectione ſua niſ adiuuaret eũ ignis Scis eniʒ qmm aer ĩfrigidatur vehemẽeter motu ſuo ꝗ eſt ei a flatu ventoꝝ ⁊ diſcurſu nubiũ. Noſti etiam qnia frigiditas aque multo foꝛtioꝛ caliditate aeris et iure nature nõ minus foꝛtis caliditate ignis. Contraria enim ve ri nominis ac rationis equalia eſſe ſem neceſſe eſt. non effugeret igitur aer neq; re ſiſteret tantis fngefactõibus quare totus tandem conuertereturin aquam. Quan⸗ te autem vtititates et hominibus et alijs animalibus ex aere ꝓueniant nullũ rati⸗ onaliuʒ latere poteſt. ꝓueniunt igitur vtri litates ab igne hominibꝰ et alijs anima-⸗ libus ſicut poſſibile eos a taʒ remota cau ſa ꝓuenire et quales etiam poſſibile ẽ eſſe ab huiuſmodi coꝛpoeeꝛ. „ Urrum aliqua animalia gignuntur ?— mittuntur ab igne. Aanis autẽ q Anat er nutriat e dmodũ aer aqua ⁊ lerra faciunt nggat vrru ignis gi⸗ generantur ⁊ nutriunf ab ipᷣo.Tu ant iaʒ audiuiſti in bijs qᷓ pceſſerũt intentionem meã ſuꝑ hec.Et quoniã omne coꝛpꝰcuiui- cunq; animalis ↄpoſitũ ẽ ex multis ꝑtibx ⁊ mẽbꝛis q̃ ſimiliter ↄpoſite ſũt elementa te ⁊ mixte cõpoſitũ ant ⁊ mixtũ impoſſibi leẽ generare ex vno ſimplici ⁊ etiã nutrirẽ dico qm̃ neq; ex igne elemento nec ex ali oꝛum quocunq; ſolo poſſibile ẽ generanri enimai vel nutriri ab eodem. quis autemquerat que vtilita⸗⸗ tes in mando pꝛoueniant exigne A△£α☚dido. ga vtilitates vniuerſales ꝓ ueniunt ipᷣi mo ſublimari ex eo videlicet pfectio ⁊ decoꝛ. ꝑpfectio ſeʒ ſue totalitatt vꝰ decoꝛ qm̃ ꝑ ipᷣm ignẽ ẽ mũdꝰ ipſe ſic dece iqᷓ animaliaqu?z BSeito ꝙ quidẽ ſomniauerũt ꝙ ſalaman dra ſit de huinſmõi animalibꝰ qᷓͥ exigne Pars pꝛima de vniuerſo Ot augmentũ et diminutio mar au/ mentatione et diminutionẽ luminis lune ſequatur. „ Iqui tunam re augeat vel minuat. Dico quia quemadmodum aqua buliens ex buliti one nõ auget᷑ imo minuit.videtur aute⸗ augeri ꝓpter ebulitionẽ ⁊ exundutionẽ⁊ vas qð nec plene plenũ erat eavidetur ex ea cumulatu et etiã ſuꝑfluẽs hoc aũt facit apparere additio voporũ ex aqua ipᷣa re ſolutoꝝ ꝑ vehementia caloꝛis ꝗ eleuat ea aſcenſione ſua atq; diſpgunt multitudine ſua.Sic ẽ et de maribus. Unde feruoꝛes maris⁊ ebulitiones vocãtur mundatões huiuſmõi ⁊ fiũt multiplicatiõe ⁊ aſcenſio ne vapoꝝ aſcendentiũ a fundo marſet a ꝓfunditatibꝰ terrarũ qᷓ maribꝰ aꝑte ſunt ⁊ ab ip̃ᷣis terre viſceribꝰ plurimũ caloꝛem habẽtlibꝰ ⁊ hec ẽ cauſa ſicut iã audiuiſti ꝑ me ꝓpter qua maria minoꝛis latitudinis ⁊ maioꝛis ꝓfunditat.foꝛtioꝛes ⁊ altioꝛes habẽt inundatiões maria vo qᷓ ſũt maio ris latitudinis minoꝛes habẽt ebulitiões. quemadmodũ vaſa ſtricti oꝛificij quoniã patelle ⁊ alia ſimilia vaſa.⁊ hoc quonia;ʒ liberioꝛẽ ⁊ latioꝛẽ exalationẽ habẽt vapo res huiuſmõi in maribꝰ maioꝛ latitudis q; i alis ⁊ iðo nõ cogũt aq́s marinas eoſ q; leuari vl dilatari.Et qm̃ ſcpᷣſit albuma ſar in libꝛo ſuo quẽ vocat itro ductoꝛiũ iu⸗ dicioꝝ aſtronomoꝝ qꝛ mare exiit vel efflu it. in illa regione ſemꝑ cui luna aſcenditſi verũ eſt ꝙ ego vtiꝗq; nõ ꝓbaui nõ reputo longe a veritate. Si ꝗs dicat ꝙ mare aſ/ ſurgit ei tanq; duci ſuo vel alias virtutẽ ⁊ poteſtatẽ habẽti ſupꝛa ipᷣm vel exaliquo aſpectu neldiem eẽ in ter ferrũ et lapi dẽ magnetrẽ de ꝗ neti aſcendenti qᷓñ aſſurgẽs cõſcendit.Si cut ecotrario ſe habet in lapide iaſpide et lapidibꝰ quos vocat ſardonites ſi va ſũt que dicut experimentatoꝛes de eis dicunt em ꝗa fluxũ ſanguinis reſtringuũt et faciũt ſtare intra receptacula ſua. et iſte aſpect⸗ eſt qſi imoꝛis. ſtat em ſanguis ꝗ pᷣus flue bat in pᷣſentia huiuſmõi lamdũ q̃ſi foꝛmi det pᷣſentiam eoꝛũ poſſibile tamen vt per virtutẽ lune intendat᷑ frigiditas. Jam au lẽ noſti qꝛ frigiditas coagulat vapoꝛes in (¶ gultas pluuiales ex ꝗbus fiunt inundati⸗ ones pluuiarü generationes toꝛrentuʒ ? ſpirituũ quos greci cacodemonesvocant · sO aũt querat qᷓliter luna ma vb i'e 2 pncipalitas vtutlue. OQè auũt augmẽtationes ⁊ diminutiões mari um ſequi vident᷑ appaniiones augmẽta,⸗ mare videtur augeri ⁊ minui qua uu ident apt tiones et diminutio es lumiĩs in luna. vel do nõ augetur nec minuit ſm veritatem. o manifeſtũ eſt ꝙ mag augmẽta fluuioꝝ ⁊ fluminũ ꝙ ſi boc oꝑa tur frigiditas in ſublimi quatofoꝛtiꝰ ſimi lia ⁊ maioꝛa oꝑabit in locis inferioꝛibus vbi ſedes eiꝰẽ ⁊ pᷣncipalitas vtuꝑſue.Q inde ẽ ꝗꝛ virtus lune impedit᷑ ex ↄiuctione ſolis cũ ꝓhibeat radios ſolis⁊ ꝓpter boc virtutẽ calefactiuã ipᷣiꝰſuꝑ terras ⁊ maria vel ga ipᷣa virtus lune impedit᷑ ab opati one ſua ſuꝑ mare ex ↄiũctiõe ſolis que cõ ſtat eẽ cotrarie operationis ad operatio/ nẽ lune ſupꝛadicte.quapꝛopter ſicut pau- latim fit additio ſuꝑ elongatiõe eius a ſo le ſic fit ↄfoꝛtatio virtutt ipiꝰ donec oplea tur appitio lumis ĩ ea.⁊ iðo tũc qſi libera⸗/ ta ab ipedimẽtꝭ ↄplet᷑ oꝑatio vtuſ eiꝰ ſu per om̃e frigidũ ⁊ humidũ. ꝓpt᷑ qð ⁊ ma re ⁊ ea q̃ ſupꝛa dixi tibi ẽ in coplemẽto ſue augmẽtatiõis ⁊ inde ꝑ reuerſionẽ ad ſolẽ iuxta apparitionẽ diminutiõis lumis i ea fit diminutio eoꝝ hoc ẽ frigidoꝛũ ⁊ humi⸗ donꝝ tam ĩ maribꝰ aĩalibꝰ⁊ plantis.Qè ſi Dixerit ꝗs qꝛ hoc ẽ ex vᷣtute ſolari ⁊ opatio ne lumis ⁊ caloꝛ ipiꝰ cũ eĩ luna fuit i vlti⸗/ mitate elongatõis ſue ab illo libere opat᷑ vᷣtus ſolar ⁊ idᷣo facit vapo:ũ maioꝛes et foꝛtioꝛes reſolutiões ⁊ inde eſt ebulitio ⁊ augmẽtatio mariũ ↄfoꝛtat etia vᷣtutes vi/ tales ĩ aĩalibꝰ ⁊ plantis ⁊ vᷣtutes ſilr nutri tiuas ⁊ idðo augentur materie nutritiuein hmõi et ex ↄſequẽti multiplicat᷑ ĩ cerebꝛis animali ũ vapoꝛes ⁊ ĩ medullis qᷓpꝛopter fieret ebulitio cerebꝛi in hoĩe vłi alio aia⸗ li ſi pateret eidẽ exitꝰ ꝑ fracturam cranei⁊ foꝛte nõ ꝓpter hoc qꝛ cerebꝛũ in ſubſtacia ſua ad auctũ creuerit ſʒ ꝓptervapoꝛes ad mixtos ⁊ adiũctos cerebꝛo ꝗ eralates aſcẽ ſiõe ſua ptẽ cerebꝛi ſecũ exire cog erẽt.hoc daut mag eẽ videtur ex multiplicatiõe ca⸗ loris q; ex intenõe frigiditat: frigiditas ei magt ↄſtringit ⁊ minuit ⁊ reſolutionẽ ꝑſe ĩigerit quẽadmodũ et coagulationẽ per ſe efficird contrania indubitater e reſolutioi et liqnefactioonn.— Deſtructio erroꝛd aſtronomon ꝗ poſue runt imaginẽ fuſam ex ere in oꝛtu ſaturni vt hominem loqui ppant. E ſecretis autẽ et mirificis virtuti⸗ bus quas impoſuerunt planetis huiuſmodi homines ne dubues eos erraſſe ei deceptos aſtucia malignoꝝ --- 4 4 Getipni npoſuen iguisn homminen nperni⸗ gontima glenrenu GuGaum Cißnralei nutatpu ſoſianaee Eicczanin Gulaziſllas lorolscun ayalunfe nermanus gtenlung⸗ nmesnen stuete ilgent Nelor n unthocel ſnoclanten Pnrmalone ſetnimint Phianeyrr lgenas: rian ferimnenmn enaentei lamanan hepügen Nnrrnar W Phnmnen Urginie lngnt De ſnprllp ilnk ntun Paennin fnp Anas slunisn neiigi vsloid icdeſce Aonisaeee napoegin clongancen ohaiofut Wicii Nege immmoslun uletdune eſar⸗, wüclunt ſueaoilon uclnagi s 1incetite Anis imk⸗ mrmami? iinulihice pei in bornin tenmii S iſetiennte, r annn, eſigdiu /, Fo. quoꝛũ vnũ exemplum eſt de virtute qua impoſuere ſaturno dicentes ꝙ in oꝛtu eiꝰ ſi quis ymaginem ex ere fuderit loqui vt hominem ꝓbabit cuiꝰ erroꝛis deſtructio erit per vias quas dicam. Aut enim intel ligunt imaginem huiuſmodi ꝑ ſeipᷣam lo quentem tanq; viuiſicatam et animatam oꝛtu Saturni aut intelligunt ſpintum ali qus intrare illam ⁊ loqui in illa.O ſi ani mata et viuificatam illa intelligunt tu iam noſti quia es.nõ eſt coꝛpus ſuſceptibile vi te neqʒ; animale vllo modoꝛum et licet ſi/ guratu ſit ad modũ oꝛganici coꝛpoꝛis na turalis cum membꝛa eius nulli operanõi apta ſunt ſicut nec pedes ad ambulandũ nec manus ad operandũuũ. nec ligua ad lo quendum ꝓpter duriciam et inflexibilita tem eris tu enim ſcis quia opationes ani/ males hoc eſt que per mẽb:ꝛa animalium fiunt in digent flexibilitate et volubilitate membro2ꝛ Ampliꝰ. anima illa aut cre atur tunc hoc eſt in ingreſſu ymaginis hbu iuſinodi ant erat ante. ſi creatur tũc ẽ igitur multo nobilioꝛ animabus huanis que ſtatim intelligit ⁊ ſcit loqui anime au tem hũane vix multo tꝑe et laboꝛe nutri/ te ac diligentia doctoꝝ loqui ⁊ intelligere poſſunt.Q⁊ ſi ante ea ſint. Sequũt᷑ hanc reſponſionem multe queſtiones videlicet vbi erat.et an felix.an miſera.et an habe⸗ ret ſedem ei manſionẽ ꝓpꝛiam an ect va gabũda.Q ſi beata erat et in ſede ac mã ſione ꝓpꝛia que neceſſitas compulit eam vt illam intraret ymaginem et ſedẽ ac mã ſionem beatitudinis ſue relinqueret. Si vero miſera erat ſimiliter qᷓ neceſſitas eaʒ illuc adduxit vt carcerem imaginis illins intrare:. Si enim inuita ibi tenetur carcer eſt ymago illa. Si autem volũtarie intra nit cũ miſera eſſet extra ſperauit igitur ibi habere aliquaʒ conſolanonẽ milerie ſue. Qnuid autẽ vanius cogitari poteſt q; ani- mam intelligentẽ querere ↄſolationẽ vel habe re in coꝛꝑpe quo ad nullam operatio nem vti poteſt. hunc quidẽ anime noſtre multiplices cõſolationes ⁊ delectationes per operationẽ ad qᷓs vtuntur coꝛpibꝰvel membꝛis eoꝛum. Amplius. Si inuita intrauit quo vel compellente vel cogente ſic incarcerata eſt. Sequit᷑ etiam ex hoc vt iniquitas pariter et credulitas ſic carceres fabꝛicare vel ediſicare anime illi niſi toꝛto rem eius iuſtum eſie qntũ ad hoc cõſtite⸗ O rit. Qi ſi laturnꝰ toꝛtoꝛ eꝛ icarceratoꝛ ani⸗ – — me illius peccauirigitur anima bec vel ſa turno vł alias. peccatrix vero anima qua lia loqui poterit. diuinationes em̃ et reue lationes nõ loqnetur obtenebꝛata pecca us.artes autẽ et ſcientias vbi didicit pᷣter verba autem artiuz et ſcientiarũ nõ optei nos alia querere cum i llis habundemus Pꝛeterea qᷓliter in oꝛtu Saturni potiꝰ ſit iſta incluſio vel incarceratio q; alia hoꝛa vel tempo:e. Ql ſi fuerit anima huius va gabunda non habens certam ſedem vel manſionem qua de cauſa ſpectat oꝛtuʒ ſa turni vt intret huiulmodi manſionem an foꝛte ga ſaturnus ſolus poteſt ei pꝛeſtare huinſmõi manſioneʒ an quia in oꝛtu ſuo ei eſt cura ð hoſpitandi huiuſmõi anima et alia hoꝛa no. Amp. maniteſtũ ẽ qa nulla anima indiget huiuſmõi coꝛpe cuzʒ nec eius ꝑfectiões aut opationes phmõi coꝛpꝰ adiuuari valeat vllomõ.q̃ninm ad ipᷣam igit᷑ ſupuacuus ⁊ ꝓꝛſus inutilis eſt. tam ingreſſus ei⸗ in illud tam habitatio Nihil em̃ boni vłmelioꝛatiõis aduenire poteſt ymagini ab anima vel ꝑ illã qꝛ nec vi:a nec ſenſus nec aliꝗd aliorui q̃ ab ania na debẽt ꝑuenire coꝛꝑibꝰ.Saturno vᷣo q̃ vtilitas ẽ ex hoc niſi foꝛte dicat ꝗs ꝙ eſt ei veneratio ꝓpter hoc ⁊ adoꝛatio.Si ei ea eſt ſaturni poteſtas vel virtus ⁊ poſſit da re animã intelligentẽ⁊ loquentẽ qd reſtat niſi vt adoꝛet᷑ ⁊ colat tanq; deꝰ verꝰ.De hoc aũt an poſſit cadere in bonã aliquam creatura intẽtio iſta ⁊ volũtas vt velitexo. hiberi ſibi hmõi cultũ. młta tibi ſcpᷣta ſũi ꝑ me In ꝗbꝰodeclaratũ ẽ tibi qꝛ ydolatria liuria e intollerabilis ⁊ ↄtumelia dei altii/ ſimi ⁊ offenſio eiuldẽ grauiſſima.pꝑ quam neceſſe ẽ eũ iraſci exercẽtibꝰ illa.et qꝛ ꝑ eiꝰ irã ꝓueniũt mala moꝛxalibꝰ q̃ nec ydola auertere poſſũt vllo mòdoꝝ ab eis.Amp̃ᷣ ſi creat anima hmõi in hoꝛa illa in oꝛtuvi delicʒ ſaturni cũ creatio animarũ opatio ſit ꝓpᷣa dei altiſſimi niſi erit ſa piẽtia illius fi creat eãũ hmõi coꝛpꝑi ereo.vł ꝓpter illud cũ ꝓꝛſus ĩutilis ſit vterq; amboꝛũ ↄiũctio vbi bonitas eiꝰ ꝗ animaã illã impfectã cre at qᷓntũ ad ꝑfectioes q̃ debet ei eẽ er coꝛꝑe ſen ꝑ coꝛpꝰnaaxime ſi volũtarie eaʒ cceat. ſi aũt inuitus niſi eiuſdẽ potentia Alia deſtructio eiuſdem erroꝛis. Uod ſi dixerit quia nõ anima eſt ſed ſicut ſpiritus eſt aut angelus ꝗ in ymagine huinſmodi loquitur. Pars pꝛima de vniuerſo Jam ſerit multas queſtiones a quibus ſe expedire non poterit.Pꝛimum quia ſpiri tus abſtracti qui anime nõ ſunt non indi gent huiuſmõi coꝛꝑibus nec etiã alijs cuʒ nulla operatio eoꝛum vel in coꝛꝑe vel per coꝛpus fiat. Qt⁊ ſi in arepticijs vel demo niacis huiuſmodi ſpiritus videantur qua doq; loqui illa tamen opera nõ ſũt eoꝛũ per ſe.imo ipᷣius hominis ꝗ loquitur in⸗ dubitanter nõ cogitationes ſuas ꝓpꝛias ſed ſuggeſtiones demoniacas.hoc eſt q̊s pingit in ymaginatione ipᷣius huiuſmodi ſpiritus et ſuni huiuſmõi locutiones ſimi les mente captoꝛum aut alienatoꝝ ſermo nibus interdum. Interdum auteʒ ſunt lo cun q; aũt modo fiat ſiue per alienationẽ ſiue non ſemper ipᷣe homo loquitur ꝗq vo catur demoniacus vel arepticiꝰ quemad⸗ moduz in ꝓphetis quia ſiue loquatur ex lſe:pſis ſiue ex ſpiritu dei ſemꝑ loquũt᷑ ipᷣᷣ ⁊ tamen dicitur loqui in eis ſpiritus dei. Qi autem quibuſdam viſuʒ eſt ꝙ diuer⸗ ſis vocibꝰ loquatur ipᷣe homo demonia⸗ cus et demoniũ in ipᷣo et qa vox vero ipſi us hominis clarioꝛ mihbi etiam quadoq;ʒ viſum eſt ex aſſertione aliquoꝝ qui huiuſ mòi diuerſitalẽ vocuʒ ſe audiuiſſe crebꝛo mihi narrabant ⁊ putabam hanc eſſe cau mam mẽbꝛis huiuſmodi qᷓ; ſpiritũ demo niacum cui nec virtus huiuſmodi natura lis ẽ nec ipᷣa cõiunctio et applicatio inſtru mentoꝛum vocalium naturalis quemad modũ anima humana meluus et expedi/ tius vtitur ad gradiendũ inſtrument: na turaubꝰ ſcilicet plibus qᷓ; ligni pedibus vel inſtrumentꝭ alijs in naturalibꝰ.Mo⸗ dis igitur omnibꝰ inutilis ẽ ingreſſus hu iuſmõi ſpiritꝰ et habitatio ipſiꝰ in talem ymaginem. Qſi dixerit ꝗꝛ hominibꝰ? vti lis eſt ꝓpter reuelatiões futuroꝝ ⁊ occul⸗ ſoꝛum vt pᷣmuniant᷑ de hijs homines vel ſaltem ipᷣe factoꝛ ymaginis hmõi.Reſpõ deo quia adhuc ſuperuacuoẽ ymago hu iuſmõi cũ ad reuelatiões hmõi et diuina uioes tales nihil poſſit penitꝰ opari ad lo guelã em̃ om̃ino inutilis eſt ⁊ ſcõm ptes⁊ ſcoõm totalitatẽ ſua Ampli⸗. ſi tanta cu ra eſt ſaturno vt ſciantur futura ⁊ occulta –— cutiones expᷣmentes reuelatio nes ipſoꝛũ demonũ et inde vocantur diuinates quo ſam in hoc ipam naturalẽ aptitudinem ? ad aptationem membꝛoꝝ vocaliũ ad vir tutem loquendi que ꝓpᷣa eſt anime et ꝓ/ pier hoc expeditius et melius vti ipað ani per aliqueʒ ſpjritum cur laboꝛare volunt homines iutqbꝛicãdis ymagininibꝰ ccDum ꝓ ſolum ſpiriiũ huiuſmoi tales reuelauo nes et diuinationes fieri poſſint. Aim pliꝰ. vnde venit huiuſmõi ſpirit non du/ bito quin reſpondeat ſi vel modicũ de ia libus nouit.quonia de celo ſaturni quem admodũ et ariſtoteles credidit ſibi adue/ niſſe ſpiritum de celo veneris et habuiſſe eum familiarẽ familiaritate que ſolet ha beri cum ſpiritibus huiuſmoi. Lhoꝛ etis in iibello deteſtabili quem ſeribit de ſtan onibus ad cultum venerꝭ ꝓmittit culturã illam exercentibꝰ quia Uen mittet ei ſe⸗ placitis eoꝛũ et iuſſis quare indubitanter ſimiliter ſenſit de ſaturno videlicet ꝙ ſpi⸗ ritum de celo ſuo mitleret in oꝛtu ſuo qui loqueret᷑ in ymagine erea tunc fuſa. Mi⸗/ rabile autem videtur nuge credulitas vel opinio huiuſmõi qᷣ facta ẽ hominibꝰ ⁊ ců omnia pſcrutatus ſueris nõ inuenies cau ſam aliam que eos adbuc induxit niſi er, roꝛ quo crediderunt ſaturnu eius eſſe vir⸗ tutis et poteſtatis vt hoc poſſet ſcilic mit tere ſpiritũ in oꝛtu ſuo qui in ymagine hu iuſmòi crederetur loqui et eſſe tantaʒ ve⸗ nerationem eiuſdem in ymaginis huiuſ⸗ modi fuſione tanq; ei caram et dilect vt eaʒ tata mercede remũeret videlicʒ; vr ſpi⸗ rxitũ de celo ſuo mittat ymaginẽ eiꝰin olu ſuo fundẽti.quare fuſio huiuſmõi cultus ẽ indubitãter ſaturni. Jam aute feci le ſci⸗ re de cultura ſtellarũ qᷓ; erronea et q; ipia gquaq; no xia ſit exercẽtibꝰ eam ⁊ G vona ſit et inutilis modis omnibꝰ et ꝓpter hoe nõ opoꝛtet me in hoc ampliꝰ laboꝛare ni ſi in deſtructione huiuſmõi erroꝛs. quo crediderunt ſpiritꝰde celis deſcendere ad cultoꝛes ſtellarnum om̃imodo em̃ ignoꝛa⸗/ re ſtatum huiuſmõi ſpirituuʒ. Subſtacie eniʒ abſtracte om̃es que immunes ſunta coꝛruptione vicioꝛum et peccatoꝛuʒ ex ne⸗ ceſſitate in ſtatu ſunt felicitatis et beatitu⸗ dinis. Cum enim immunes ſint per oem moduʒ a culpis. Immunes ſunt ex necef ſitate et a penis que cauſa culparum iero gantur dei altiſſimi iuſticia et iudicio. u autẽ abſtracte ſint a materus paſſibilibꝰ videlicet coꝛpoꝛibus immunes ſunt exne ceſſitate a penis que comitantur paſſbili tatem coꝛpoꝛum vel potius ſequũtur qre nullo genere penaꝝ affligut.qa igit nihil eſt ꝙ diuidat inter ipᷣas ⁊ creatoꝛe nibi⸗ èòMDU gitlonci cinoſtat popee ſece Natmenol ſencreato ſbigviabe Thoceſtqr cioplunag wodonren lenluamne nonone endMoe imnurroann Glivdltecea eleuan edekunn ſcnzoeiobe Glecebea Centumne Pmnrvet⸗ Niucnisodn Moivigiscct Usincdüner lnaſnac Wlsideda ngkfane Clensſtom linommede ulis Qus os e eua Nlcano, aligglsculnc inis oſte = =ẽ = „ t— nin Ge e SE —= = = = S= = — — S= S — — E = =– S S- ☛S E☚.- eoſng Secclſtie nigegi Niiſti De! en rinor ia Uernan entesnnien arenenn no iccg inene nchi⸗ etea idtl rnugecriit czebonn Wisnoinus chatinan ſammmücs bdepola woaiinſe cui eku/ gaumtd ihphuunin n mnuifiti nsemmnch, Penit n ꝙ abſcondit faciẽ eius.q̃ eſt in vltimitate luminoſitat et pulchꝛitudinis ab eis qua pꝛopter neceſſe ẽ eos videre abſq; vllo im pedimento luminoſitatem et pulchꝛitudi nem creatoꝛis. Jam autem patefactũ eſt tibi quia hec ẽ gloꝛia virtutis intellectiue ⁊ boc eſt quonia ipa eſt plenitudo ſeu pfe ctio vlima poſſibilitatis ipius Juxta buc modum neceſſe eſt eos ſe habere ſᷣm vᷣtu tem ſuam nobilem motiuaã que eſt volun tas vel amoꝛ ad bonitatem ſiue ſuauita- tem creatoꝛis quare quemadmoduʒ irra diantur? delectantur luminoſitate ⁊ pul/ chꝛitudine creatoꝛis qᷓntum ad vim ſuam intellectiuam. Sic neceſſe eſt vt implean tur et delectentur bonitate ipᷣius delecta⸗ tione qᷓ merito beatitudo dicat᷑.hec autẽ eſt que ſola beatitudinis nomine digna ẽ que in vltimitate elongatiõis longe facit ab omni moleſtia et implet in vltimitate plenitudinis obtinentem. Ulumitas aũt plenitudinis eſt que nibil omnino vacui⸗ tatis incõtinenter relinquit deſideriuʒ au tem ⁊ ſignũ eſt et effectus vacuitatis ſpiri tualis id ẽ vacuitatis coꝛdis.quemadmo dum ad fames et ſignum eſt et effectꝰ vo⸗/ cuitatis ſtomachi ſiue ventris. Et genera liter omne deſideriũ et fames et ſitis ẽ ſpi ritualis.Quare omnes ſpiritus abſtracti quos vel peccatum non obtenebꝛauit vł malicia nõ coꝛruimpit in felicitate ſuntvel naturalis cuiuſdam beatitudinis que eſt vltimitas perfectionis in huiuſmodi ſub ſtancus vel in felicitate gloꝛie que ẽ incõ/ parabiliter ꝑfectio nobilioꝛ et plenitudo deſiderioꝛum cumulatione alq; iocũdioꝛ Et dicũt ſapientes xpᷣianoꝝ ꝙ beatitudi- nem pꝛioꝛem naturalem habueruntom/ nes abſtracti ſpũs anteq; malicia peruer terentur ei caderent illi qui vocantur ma⸗ ligni ſpiritus. Secunda vero que ꝓpꝛia nominatione gloꝛia vocatlur collata ẽ in bomitate ſua naturali perſiſtenubus que bonitas et beatitudo magna eſt⁊ pfectio multe pulchꝛitudinis et deſiderabilis ſua uitatis q pauca cõſideratione atq; leuiſ⸗ ſima tibi videre facile eſt. Cu ergo dilige/ ter attende iſtas duas perfectiones ⁊ vlti mitates oꝛdinũ ſuarum quas nominani ribi. Similiter ⁊ duas viſiones diuine lu minoſitatis et pulchꝛitudiuis. Non enim duhbitandum eſt quin huiuſmodi ſubſta⸗ cus fuerit naturalis dei cognitio magna? lucida anteq; quidem eoꝛum ꝓpꝛia mali ſpiritus ad conſulendum eis. 1 I cia depꝛauati caderentet pꝛopter boc hu iuſmodi cognitionem viſionem dixi. Ex hijs igitur maniſeſtum eſt. nullum huiui modli ſpirituũ deſcendere vel ad loca vel ad ſtatuas in quibus miſſi ſint deſcende⸗/ re inq; ſponte vei volũtate ſua. Quis au tem dubitat quin exiliũ et carcer miſeros eos faciat qui inuiti tenentur in illis Nul lus etia dubitat quin regio iſta terreſtris exilium ſit ad patrie celeſtis operationeʒz. imagines vo ſpiritibus in eis recluns v ip̃i putant carceres eſſe certiſſimum eſt. ſi inuiti in eis teneantur. Manifeſtu igi tur eſt ex hijs quia non pꝛopꝛia voluntate deſcendunt in iſtos carceres et exiliũ.de⸗ ſerta et quaſi ſpꝛeta ſelicitate in qua ſunt. Oi ſi dixerit quia voluntarij delcendunrt vt conſulant hominibus ꝓpter quid igi expectant oꝛtum Saturni cum nõ magis homines indigeant vtilibus et bonis cõö ſilijs in illo tempoꝛe q; in alio. Ampie us. Ad quid requiruntur huiuſmodiima gines niſi quia ſaturnus magis ppicium e exhibet ꝓpter imagines huiuſmodi. ſi eſt fiunt igitur in venerationem ſaturni et ita iam deueniſti ad ydolatriam ipins que tam tibi deſtructa eſt. ita vt nulla de vanitate et noxietate eiꝰ relicta ſit tibi du bitatio. Amplius. ſi tanta eſt benigni⸗ tas ⁊ ꝓpiciatio Saturni in homines cur tam paucos tanq; raros mittit huiummõi ſi quot ymagines fieri poſſunt in oꝛtu eiꝰ tot ſpiritꝰmittat Saturnus poterit igitut fieri per multiplices imaginum huiuſmſo di vt vel pauci vel nulli ſpiritus remane⸗ ant in celo eiuſdem. Amplius.aut ſuas det ſpiritibus venire in huiuſmõi imagi-⸗ nes ſic patas aut cogit eos.ſi ſuadet.aut ſcienter igitur acquieſcunt ei.aut ignoꝛan ter. Si ſcienter hoc eſt ſciunt ꝙ ſuadet eis ſubiire exiliuʒ et intrare carcerem qua liter igitur acquieſcunt ei niſi.quia ſtul⸗ tiſſimi ſunt imo dementes.Stulti autem et boni ſimul eſſe non poſſunt et młto mi nus beati q̃liter mali ſimul ⁊ miſeri ſunt. tales autem ſpiritus et vulgos vocat dya bolos atq; demonia peſſima. et greci ca⸗ codemones. De quibus conſtat ꝙ non ad conſulendam hominibus appꝛopin⸗ quant ipſis ſed vero ignoꝛant q; noxia ſi eis huiuſmodi ſuaſio Saturni.hoc eſt fri uoluz cũ tante tenebꝛoſitat ignoꝛatia vix etiam ſtultiſſimos homies cadere poſſit. Pars pꝛima de vniuero Scõm hoc et ipſe.Saturnus ſi in eadem ignoꝛantia eſt ſtultuſimus eſt. Si vo ſcit tam noxium eẽ ꝙ eis ſuadet deceptoꝛ eſt eoꝛum et ꝓditoꝛ peſſimus Oſi dixerit qꝛ cogit eas tunc tyrannidem violentiam ex ercet in eos et cogit ip̃os vt miſeri fiant.q̃ ꝓpter ⁊ ipᷣe maligniſſimus et ideo miſer/ rimus quare de celo cum malignis ſpiriti bus detrudendus.et ab optimo creatoꝛe atq; iuſtiſſimo in eodem nullatenus ſuſti nendus. Amp̃. Spiritus huiuſmoõi oꝛ dine et iure naturali ionge nobilioꝛes ſũt atq; ſublimioꝛes omnibus coꝛropeis ſub ſtancijs quare nullomõ ſubdite eis natu raliter. Nõ habet igitur ſtella ſaturni po tleſtatem in huiuſmoi ſpintus.⁊ ideo nec coactioneʒ neq; cohertionem in eos. Ot ſi dixerit ꝗa nõ ſtelila Saturni cogit eos. fed ſpiritus qui pꝛeeſt ſtelle et toti celo eiꝰ et omnibus ſpiritibus qui in eodem ſunt aut igitur ipᷣi mali ſunt qui rebellant pꝛin api ſuo volentes e i obedire ſpontanei cũ adhuc naturali ſubiectiõe teneantur aut ipᷣe malus qui imperat qð non debet.Si eniʒ inperat qð debet mali ſunt qui non niſi inuiti ei obediũt.Si vero imperat qð non debet malus eſt ibe et abutens pace ſua.quare auferenda fuit ei iam dudum poteſtas illa.Si vero dixerit quia bonus eſt ſpiritus ille et boniſubditi omnes ſpi/ ritus ⁊ libenter veniunt iuſſi in iſtam regi onem. et in ymagines ſic eis pᷣparatas vt cõſulant hominibus et aliter etiã eis ſᷣui⸗/ ant.Sed quis nõ ſuſpicetur eos eſſe ma⸗/ los et diuini cultꝰvaniſſimos ambitoꝛes. quando ad ↄſulendũ hominibus niſi pᷣ/ us ſibi fabꝛicatis ymaginibus deſcendere volunt quis nõ videat ꝙ huiuſmõi yma ginum fabꝛicatio cultura ſi manikfeſta ſa iurrin. Momnia iſz que fiunt ꝑ ymagines maligniſſima ſiant demonioꝛum aſtucia NHbuiuſmõi igitur nihil aliud ti⸗ ligniſſima aſtucia demonioꝛu vt gines deſcendere vt ad earũ fabꝛicationẽ que reuera ydolatria eſt et ad obſeruanci as cõſtellationũ ſub ꝗbus fabꝛicãde ſunt eos inducant.hec autem oſſinia apte ver Fanrmn ſeruitiũ ſtellarum ? ppter hoc co equenter in oſſenſam creatoꝛis⁊ auerſio — bi opinanduʒ eſt niſi ꝙ iſta ẽma uggerant hominibꝰ ſe in huiuſmõi yma nem a cultura ipſius et veneratiõe. Jam igilur multis experimentis cõpertũ eſt qe rei videlic huiuſmõi demonia velreſoluebant yma gines ſuas vel cõfringebant ad pceptum veroꝝ veri ac ſummi dei cultoꝛuʒ ⁊ fugie⸗ banta facie ipoꝝ niſi et maiici ſuam cla/ moꝛe valido publice cõfitebantur ppter qð de tolo oꝛbe.exceptis quibuſdaʒ ban⸗ baris ꝑtibꝰ fugata ſunt et ydolatria exter minata ⁊ intelligentes populi ſeductioes eoꝝ receſſerunt ab eis reuerſi ad creatoꝛẽ benedictum ſuſcipientes cultura veneraii onis ipᷣius. In quo et facta ſunt illa mira bilia ꝙ et demonijs impoꝛtabat ⁊ ab ho minibus quos vexabat eoſdeʒ eijciebant hoc igitur exemplũ debettibi ſufficere cuʒ eis que audiuiſti ſimilibus de illuſioibꝰ dDemonioꝛum in huiuſmõi et de mirabili bus que malefici ⁊ decepti homines face re credebaturꝑ virtutes ſtellarũ ⁊ ymagi nes huiuſmodi. Similiteret de figurt qs vocant in libꝛis ſuis anulos ſigilla.chara cteres et ymagines planetarũ queymagi nes nõ ſunt ſulitudines aliquoꝝ animali um. ſed ſunt quidẽ characteres.hijs autẽ quattuoꝛ generibus tantas virtutes attri buũt vt ꝓpter eas totã ſcienti ſtellarũ cre dentur eẽ inuentam. Jam auiẽ expediui? me et te in alio tractatu et dedlaraui quia nulla eſt virtus verboꝝ aurcharacterũ pꝓ de hbis. —– Deoeinferrrro. Aum igitur puenit adhuc rationa/ ut ipᷣi opinati ſunl⁊ hoc credo fufſicere tibi et ꝙ quindecim ſunt partes iſte ſiue coꝛpa magna ex ꝗbus cõſtitutũvide tur vniuerſum iſtud videlicet celoꝝ quos nominaui et numeraui tibi elemẽta quat tuoꝛ et coꝛpus qð ꝓpheta vocauit aquas qꝓue ſup celos ſunt qð celũ aquenʒ⁊ aque am regione quidẽ nominant potius quis ex aquis que ſuꝑ octo mobiles celos erat factum.qᷓ; ex veritate ſubſtacie ſue licq lex hebꝛeoꝛũ de eius generatiõe vel factione taceat ſicut de generatione aeris et ignis ⁊ iam dedi ſuper hoc cauſam. quonia no erat intentio pphete neq; officiũ ꝓphera ri eruditis ⁊ ſapientibus ſed magt ſimpli ci ac nuda veritate cõmunitatẽ populi he bꝛeoꝝ inſtrueret᷑ et de hijs que populum illum ad ſuſceptionẽ legis quã ad eũ fere bat et diuini cultus inſtrueret. Oè autem piholomeus poſuit ꝗbuſdam ſtellis fitis motũ pꝛopꝛiũ ad ſucceſſionẽ ſignoꝝ duo tio inueſtigatiõis iſtius q inueſti⸗ ui hactenꝰ ptes vniuerſi coꝛpo⸗ cünerſup caſtneil feuoluentee aani;ſipen Muplonte hisedin Ponaieſcze⸗ Cunofte loſenenirt audiſen Nonenipui ſſnloual Oublol NMui ſvunef Llugti lssip Gpfußnn itboninie twrunlton Eignonene algicens⸗ ndoglgi Ngsfelne nvern Woccuen Patcicnn gülount ſüningn ſuoeſſere kerbasit ſeneenun ninordiſtan mncaperan libacng Pemdlhrn laiſe llptici luinis liunivie lutitnen Uünmunfn nmübasdelt Miee rng untuiſ lsnizig⸗ e dingier⸗ Ece unn shüſinint un ſnanu neroanki am & Fo. decim et ſuꝑ polos circuli ſignoꝛũ cogit ex neceſſitate illu ponerevł celuũ hũc ſiue oꝛbẽ· reuoluentẽ eas vl celos plłes iuxta numen eanq; ſi ven ẽ neceſſe eſt magna mũdi coꝛ poꝛa plura eſſe. Inueſtigare autem et de his que dirxi tibi et de hoc ſermone. OPto/ lomei vſq; ad verum et certum etad mo/ dum difficile eſt mibi ⁊ longe eſt ab inten tione mea in hoc tractatu ſufficiat ergo ti bi audiuiſſe a me de hüs rebus ea que co uenientioꝛa ſunt intentioni ꝓphetice v ve riſimilioꝛa et foꝛſitan verioꝛa. „ —„ Stabilitio loci . ctiones hominũ a vicus ſuis ⁊ peruerſita veritas felicitatis animarum bumanarũ quare et veritas miſerie earundem erpꝛo prer hoc cum locũ habeat certũ ⁊ pꝛopꝛiũ vera felicitas earũ neceſſe eſt verũ et pꝛo/ pꝛiũ locum habere veram miſeriam ipſa ru. quia igitur locus ſupꝛemꝰ declarat⸗ ẽ eſt vt locus infimus ſit locus ꝓpꝛius vere milſerie earundem. Non enim debet eſſe minoꝛ diſtantia inter veraʒ felicitatẽ illa⸗ rum.et veram miſeriam earundem q; in ter loca congruentia huiuſmodi ſtatibus ipᷣarũ. Maxima autem diſtantia nõ ſolũ localis e inter ſupꝛemũ et infimu.ſed eriãs multipliciũ cõtrariarũ diſpoſitionũ qᷓles ſunt ſup̃mitas ⁊ ifinitas amplitudo ⁊ an guſtia luminoſitas et tenebꝛoſitas. Sta/ bilitas inquietudo ⁊ młta alia. Infimũ autem vniuerſi coꝛpoꝛis mediũ terre ẽ qdᷣ eluiam coꝛterre nomina᷑. Ampliꝰ. Cñũ inueniatur in vniuerſo vera felicitas ani⸗ marũ humanarum et pꝛopᷣus locus eius videlic; ſumus quẽ celũ empireum tam frequeter nominari audiſti. Similiter in/ ueniatur in eodẽ vniuerſo medius ſtatus ve fellcitatſ et ve miſerie et quaſi mixtꝰ ex ambobus et hic eſt ſtatus in quo ſumus. Similiter et locus eiꝰ ꝓpᷣus habitatio ſcʒ ſuꝑ terram in qua moꝛamur. Inuenietur igitur in eodeʒ vniuerſo vera niiſerie ani⸗ marũ humanarũ locus eius ꝓpꝛius pꝛo⸗ i vocatur infernus. Elinquitur ergo mihi poſt hoc cõ tinuare ſermonem et ſtabilire lo⸗ cum qui vocatur infernus quoni/ roꝛes circa ipᷣm noxij et impediẽtes coꝛre⸗ te moꝛum ſuoꝛum.quare manifeſtũ eſt in zeſtigationem eius atq; ſtabilitionẽ eſſe ip̃ᷣius euidentis eſſe vtilitatis ad ea que p Dico igr quia iam claruit tibi ex aliſ5 poꝛtionabiliter ꝓut poſſibile eſt ab alijs remotus ⁊ hee quidem rationes pene na urales eſſe videntur. Tercia vo ratio ſi- militer naturalis videri po teſt cum enim vninerſum velut domus quedam ſit crea toꝛis qui eſt dominus omniũ leculoꝛzum. et rex ac rectoꝛ vmuerſi neceſſe ẽ vt vomꝰ2 eius completa ſu totalitate partiũ ſuaru?ʒ et opoꝛtunata ſufſicientia congruentium officinarũ. cum vero nõ dubitas ; neceſ ſarius ſit carcer in omni rega li palacio atlʒ habitatione pᷣſertim vbi tanta multitudo latronum etiam et alioꝛum iuſticiandoꝝ Almplius. Nulla eſt ciuitas oꝛdinata cui bonus rex pꝛeſideat et bono magiſtra tu regatur que non habeat locum exereæ de iuſticie. Cum igitur certum ſit ⁊ omniũ phyloſophoꝝ conſenſione firmatum vni uerſum ſeu mundũ eſſe ciuitateʒ dei alti / ſimi in qua ciues ſunt homines et angeli. hic omnis eſt vniuerſe ſubſtãcie ſpiriuua les abſtracte exceptis demonibus maliæ qui ſcõm ſtatum malicie ſue.⁊ etiam locũ quem nunc habent et queʒ babituri ſunt iuxta fidem et doctrinam chꝛiſtianam no . ciues ſed exules reputandi ſunt quare ne ceſſe eſt hanc ciuitatem que deo altiſſimo rectoꝛe ⁊ rege regitur 1 magiſtratui ab eo inſtituto locum habere vniuerſalẽ cõmu nem et appꝛopᷣatum exercende diuine iu⸗ ſticie. eius inq; iuſticie que ꝓcedit ex vni/ uerſali eiuſdem iudicio.ꝙ tibi ſtabilietur in ſequentibus videlicet in capitulo de re nouatione vniuerſi. et hic eſt locus quem infernum intelligunt tres leges comunes Aimplius. Cum locum ꝓpꝛium et de⸗ terminatum habeant remuneratioes eiꝰ 7 pꝛemia perennes ? perennia neceſſe eſt vt locum ꝓpꝛiũ vindicte eiuſdem pꝑpetue- quarũ ppetuitas tibi in alis patefacta eſft etiam ſtabilita. Amwli⸗. Kum inueni⸗ atur pura felicitas animarũhumanaſum et inueniatur eiſdem pura miſeria neceſſe eſt vt et huiuſmõi miſerie ſit locus ꝓpꝛiꝰ Iſta autem habitatio in qua ſumus non eſt congruens pure milerie vllo modoꝛũ. habitantes delectantur. et licet per modi⸗ atq; deliniuſt. pura aũt miſeria nec vera nec pura eſt niſi ſit vniuerſalis.quare ne⸗ ceſſe eſt locum eius ꝓpꝛium non ſolũ ni⸗ bil habere oy delectare poſſet aut aliqua⸗ tenus delinire ſeu demulcere inpahitines H cum et lucem habeat et multa alia quein Pars pꝛima d imo quicquid habet locus huiuſmõi toꝛ⸗ queat illos et aliquid miſerie ingerat illis Almß. ſicut locus pure ac vere vniner ſalis felicitatis nihil habet ꝙ nõ addat fe licitati aut gloꝛie inhabitantiũ ipᷣum. Sic neceſſe eſt vt ꝓpꝛius locus pure ac ve vni nerſaliſq; miſerie. nihil habeat ꝙ nõ ad/ dat miſerie.et ignominia detentoꝝ i eadẽ Amßp.ſicut poſſeſſoꝛes pᷣnominate fe/ licitatis nõ ſoluũ longe ſunt ab hominibꝰ malis.ſed etiã cumulati ſunt plenitudine bonoꝝ.que deſiderari ꝑmittit et de qbus gaudere poſſeſſoꝛes ſuos patit huiuſmmo i felicitas. Sic neceſſe eſt pꝛefate miſerie addictos nõ ſolũ longe eſſe ab hoibꝰ bo⸗ nis que miſeriam huiuſmõi vel tempoꝛa re vel lenire vel minuere poſſint.ſed etiaʒ affligi omnibus malis vt nihil in inferno vacet a toꝛmento eoꝝ qui creatoꝛi placere et ſeruire recuſauerunt.Cuiuſmodi auteʒ coꝛpa habeat infernꝰvidelicet cuiuſmodi ignem. hoc em̃ manifeſte ſenſerunt qcun⸗ q; de eo recte ſenſerũt et tres leges in hbo manifeſte conueniũt. Cuiuſmodi vero ſi ignis ille.et qualiter cruciaturus animas nõ ſolũ coꝛꝑa.et ipᷣa coꝛꝑa abſq; ↄſumpti one etan alia coꝛpa ſint ibi et q̃ ſint illa al teriꝰ ẽ inueſtigatõis.Et ꝓpter hoc creatoꝛ bñdictus dedit exemplu huinſmõi mira⸗ biliũ. creans hic in ar ſcilieʒ habitatione ignẽ.ꝗ abſq; leſione coꝛpoꝝ cruciat intol lerabiliter animas appꝛopinquantiũ atʒ tam gentiũ et dicit᷑ ignis ille eẽ in regno ſi cilie vel ꝓpe illud vt totaliter admiratio ? dubietas huiuſmodi hoĩm.qᷓ admirãtur er credere nolũt.ꝙ ignis untick eoꝛpus ẽ agere poſſit in ſpirituales ſubſtacias quo rũ admiratio nõ tam ridẽda ẽ qᷓ; iniania reputada et hoc ẽ qm̃ in ſemetipᷣis et iugit ſentiũt ⁊ ĩ alijs videt. Sentiũt ei animas ſuas pati ab igne & ꝑ coꝛꝑa fua vt dicunt ⁊ affligi eas no doloꝛe ↄpaſſionis ſed ipᷣo crucigatu veriſſime paſſionis ⁊ multum di ſtat alter ab altero nec poſſũt vlio modo negare ꝗn caro paciat᷑ leſionẽ ab igne ſci licet vſtionẽ aut ↄſumptionẽæ hoc paiam ⁊ manifeſte confiteturomnis anima vide licet ſe dolere ſe affligere.ſen cruciari ab igne.nec vllo mõ dicit animæ eipᷣaʒ intel ligẽs aut cognoſeens ſe cõſumi ab igne æ diſſolui eſſencialiter licet dicat ſe ardere ꝓ plervehementẽ ſenſũ caloꝛis. Si ergo per coꝛpus in quo ẽ. ita cruciat aia hũana ab igne iſto ꝗ ẽ apud nos quãtofoꝛtiꝰab illo evniuer/ſo infernali ꝗ incõꝑpabiliter maioꝛ? ẽ foꝛtitus dinis.Q⁊ ſi dixerit qꝛ hoc ẽ ꝑ coꝛpꝰ.ſʒ nõ i,⸗ mediate patit ab igne. Rñdeo q: hocnõö ẽ niſi ꝑ coꝛpꝰ.iam inflamatũ ab ignevelꝑ ſpiritus ꝗ indubitãter coꝛꝑa ſunt inflama tas ad hoc igr deducit eos iſta cõcinato. vt a ſuo coꝛpe ſed inflamato vel a medijs ſpiritibus inflamatꝭ paciaf aĩa exiſtes in coꝛꝑe q̃re imediate patitur ab ipᷣo igne vii delicet ꝗ in coꝛꝑe eiꝰ inflamato ẽæ in ſpiri tibus. Inter ſpiritus eĩ illos ſiue ignẽ qͥ in eis ẽ aut ardoꝛẽ et animã ipᷣam nihilẽ me diũ. Nõ mirẽtur igr de cetero neq; ambi⸗ gant anime hũane ſe poſſe pati ab igneil lo ꝗ longe foꝛtioꝛis ẽ vᷣtui᷑ igne qui apud nos ẽ viſibiliter ⁊ ab iſto viſibili ſe ta,z uu re et dire ſentiant cruciari. Audies autẽꝑp me alia ſuꝑ queſtione iſta ſi de ſtatu ani⸗ marũ poſt coꝛpoꝛa ⁊ ð ſtatu coꝛpon reno uatoꝝ pꝑ rationẽ q́les in inferno futuri ſũt poſt vniuerſale dei iudiciũ tractare ⁊ ſci-⸗ bere mihi deus donauerit. Recurrůt igit anime huane ſup iſta queſtione veritatẽ ignoꝛates ad ſenſum ꝓpꝛiũ. Senſu em̃in digẽt ꝓculdubio ꝗ ſuꝑ hac re dubitantet etia pena nõ minꝰ indigẽt qre ſenſu ſimul et pena tollet hmõi dubitatio ab eis. Stabilitio ameniſſimi loci ꝗ vocatur paradyſus terreſffrftis.. Oſt hec incipiaʒ loqui de parad- £ . ſo terreſtri quẽ plantaſſe deuð ab ſtat᷑ aũt ⁊ eiꝰ eẽ vel eſſenciã q̃ttuoꝛ noliſſi/ ma flumĩa.videlʒ geon.ꝗ nũc nylus dicit Scðm phyſon quẽ nũc garigen homies appellant᷑.Ligris et eufrates ꝗ antiq no mina ſoli retinuerũt. Atteſtant aũt ipi eẽ paradyſi ꝑ hoc ⁊ indicat ipᷣm eſſe ꝑ hoc oꝛtus eoꝝ nec ex maribꝰ nec ex fontibꝰ to tius nr̃e babitationis inuenitur eẽ.⁊ labo ratũ ẽ ab antiꝗs ⁊ regibꝰ egypti ⁊ etia oꝛi entalibꝰinueſtigatiõe oꝛtanili qui necdũ lũ inuentũ ẽ ꝙ ab extremis ſinibꝰ oꝛienꝰ tis fluũt.ad quos non patet acceſſus hoĩ bus.qᷓre maniſeſtũ ẽ oꝛtũ eoꝝ nõ innotu⸗ iſſe homibꝰ adhuc nõ niſip pᷣmos paren tes totius hũani generis adam videlicj v euã vxoꝛeʒ eius.quos ibi fuiſſe tres leges euidẽter teſtantur aut ꝑ ſpiritũ ꝓphecie a in icio vład oꝛientẽ legis hebꝛeonꝛ atoꝛ eundẽq; ꝓpheta apꝑte dixit.Sũt eti am de eo narrationes hyſtoꝛiagraphoꝛu ſ ⁊ teſtimonia exꝑimẽtatoꝝ ꝗ eũ ſe vidiſ / ſe teſtati ſunt et poſteris crediderũt.Atte ſtlecel otoon eiatebft ſdenͤc Muureſch gibusonen ſoalchper ſchosten Etoenen noniente Huungun Ouromenian heueni nmuobt Kenehnp⸗ rgmnid nirintulu Knedan Cbinceabie Gisſpin ſineiunn ſtaeiseing ſgindean icüändvi⸗ Mahorin Nenanae nglioeſt lißgiic iſalnan jene ſine On ulnoui uzciyn⸗ ktpönin ierninie urtit Niohgſeing ſeosſtinn fananſta Nagtiutin Danmede einfananen, Seillosſag, nimini Ydecaedgt ſepeſeſeit eumt Wiſtonnet Nneiſtietn 1öſanc esauf Aindidinidr onanen Nr itn gutint un ppei da upbane nalgalqſeod öidabianet neniſmni iiganin Acimnils . quo et ꝑ quẽ ꝓphete hebꝛeoy et legiſlato ri fuiſſe creditur reuelatũ. Si ꝗs autẽvelit credere byſtoꝛiographis et maxime hus q̃ de mũdi mirabilibus et velut hyſtoꝛiaʒ nature ſcpᷣſerũt nõ mirabitur in extremis ptibus oꝛientis regionẽ eẽ tante amenita lis atq; vernatie.vt oꝛtus voluptatis ⁊ pa radyſus terreſtris a lanto ꝓpheta.et legil 0 latoꝛe merito ſic vocata cuʒ regionẽ ſodo moꝛũ ante ſubuerſionẽ ills famoſam ciui tatum que in ea erat paradyſuʒ vocare ꝓ pter amenitatẽ eiuſde atq; felicitatem nõ dubitauerit. Sed ⁊ ſi quis attendat ea qᷓ narrantur ab hyſtoꝛiographis ⁊ hyſtoꝛie nature deſcriptoꝛibus de amenitate et fer uilitate quarũdã regionũ et locoꝛũ que in maioꝛi india ſunt nobilitatẽ etiã arboꝝ et fructuũ herbarũ etiã ⁊ arbuſtoꝝ nõ repu⸗ tabit incredibile qcquid vel a ꝓpheta vel ab alijs ſapiẽtibus dictũ ẽ. Si em̃ vt aliꝗ ſeripſerũt tanta temperies tantaq; cleme tia aeris ẽ in ptibus illis in die ⁊ tanta ter re vt ita dicam nobilitas quõ nõ veriſile ẽ etiã nobilioꝛẽ eſſe regionẽ.a qua taʒ no bilia flumina tam ſalubꝛes aque taʒ copi oſe manare noſcũtur. Scientie quoq; na turalis aſtroꝛũ ꝓfeſſoꝛes nõ tam ꝓbabi/ le q; etiã certũ hoc facile affirmarentur cũ iſti ſolem dicant patrẽ eſſe vegetabiliũ illi vᷣo Jouem temꝑatiſſimũ partibus illis pᷣ ficiant. Quonia aũt huiuſmõi queſtione quẽadmodũ ſi quereretur an yndia ſit vł egyptus cũ paradyſum om̃is recte intelli⸗ gens eẽ nõ minoꝛis amplitudinis aut lati udinis q; lota maioꝛ india vel egyptꝰ vt pote totius hũani generis habitatoi pᷣmi tus deputatã et ᷣmis hominibꝰ ade ſcʒ et eue illuc introiuiſſet ad habitanduʒ et cõ moꝛanduʒ aſſignata.quare ſicut abſq; vl la dubitatiõe creditur maioꝛ yndiavł egy ptus eẽ ꝑ aſſertionẽ narrantiũ ꝗ in eis fue rũt vel eas viderũt vel habitatoꝛes earuʒ vel qui ab hmõi narratoꝛibus audierunt ſicet de paradyſo credendũ eſt ipᷣum eſſe. Amplius. Iſta queſtio ꝓculdubio et ſenſu indiget et pena.ad ſui determinati- onem certiſſimã/Non ei ſcibile ẽ facile ni⸗ ſenſu paradiſũ eẽ. pena vero indiget quo nia incredibile eẽ ſermonibꝰ tanti ꝓphe te imo ſpiritui dei eiuſq; oꝛaculis ſcelꝰma nifeſtiſſimũ ẽ et peccatũ in creatoꝛẽ grauiſ ſimũ.ideoqʒ omi pena ignis et gladi ple⸗ ctendũ ⁊ exterminãdũ. Amp.nõ ẽ du/ biũ ꝗn famoſũ ſit paradyſũ eẽ famoſũ in 3 bus circa hec erroꝛes multas induxerũt ? queſtiones plurimas reliquerũt.Quidaʒ vliij q́; famoſitate qͥ iam ex milibus annorũ ⁊ amplius illeſa omino iam durauit. fama autẽ que vel falſa ẽ vel aliqd habetur fal ſitatis ab opinione hominũ nõ ſolũ obli⸗ uione ſed etiã otraria opinione et certitu/ dine cadere conſueuit. D Deſtructio erroꝛis quoꝛundã ponẽtiũ paradyſum regionẽ eẽ a tota terra diſtan le et vſq; ad lunarẽ circularem eleuatum Piniones vo hominum bꝛeuis in trellectus et pauce exercitatione in rebus naturalibus et doctrinali⸗ nanq; dixerunt paradyſum regionem eti am a tota terra que in medio celi ẽ. Sicut alibi didiciſti longe tractu terre maris ae⸗ riſq; diſtantem et vſq; ad lunarẽ circuluʒ eleuatam. Hoc autem nec natura patitur necratio. pꝛimũ quia tantam molem aer ſuſtinere nõ poſſet.quare ab initio ſue cre ationis tam ingenti ponderoſitate coꝛru- iſſet.et totam terram ac maria concuſiſſet Aumpliꝰ. Iſta regio eẽt in igne elemẽ⸗ to totalitcr. Jam enim pateſacium eſt tibi in hijs que pᷣceſſerunt quia ignis elemen/ tũ eſt inier aera et celum lune. Impoſſibi le igitur eẽt ibi viuere vegerabilia qcnnq; Ampliꝰ. Cerra illa ex neceſſitate inddu ceret eclypſim tam lune q;ᷓ ſo lis ali maxi/ me in partibus oꝛientalibus quemadmo dũ in extremis finibus armenie maioꝛt ⁊ indiemaioꝛis. Nihil autem adhuc audi- tum eſt de huiuſmodi eclypſibus. Qi ſi quis dixerit quia terra illa regio paradyſi continua nõ eſt terre noſtre habitationis ſed mare eſt intermedium vel aer.quali⸗ ter ergo illa quattuoꝛ flumina taʒ magna veniunt ad terram noſtre habitationis p mare enim tante latitlinis Z ꝓfundita⸗ tis non eſt poſſibilis tranſitus fluminibꝰ. Si vo ger tm̃ eſt intermediꝰ. Neceſſe igit᷑ eſt terram noſtre habitatiõis aut ſub ipᷣa regione paradyſi poſitam eſſe in parte vl in toto aut pene contiguã eidem eẽ⁊ tunc de terra noſtre habitationis videretur re gio ila ꝙ nondũ eſt auditum. Si vo ſo⸗/ ſus aer eſt medius inter paradyſum illũ tur cadere flumina illa ſuper terra noſtre habitationis niñ valde modicus aer eſſʒ reriget habitationis nõ poſſunt igi medius. medius dico qui faciat diſtantia latitudinis non altitudinis. Si vero con⸗ tigua vel continua eſt regio boradeſufe Lars pꝛima de vniuer/ſo habitationi non erit igitur foꝛma terre cũ oñmnibus partibus ſuis terreſtribꝰ etma rinis ſpica imo foꝛma eius eſſet oblonga Zanm autem declaratum eſt tibi alibi ꝙ ſi gura terre huiuſmõi eſt et adpuc etiaʒ ap “ paret tibi per aſpectum in omni eclypſi lu⸗ ne.id em̃ qð obſcuratur de luna in omni articulari eius eclipſi arcuale eſt hoc ẽ ar⸗ cu terminatum ex quo manifeſte apparet vmbꝛam terre piramidem eſſe rotundam AImpoſſibile autem eſt coꝛpus non ſperi⸗ cum iacere huiuſmõi vmbꝛam.quare ma nilfkeſtũ eſt per hoc paradyſum terreſtrem partem eſſe magna totius coꝛpis terre. er eſſe in extremis finibus oꝛientis et eſt veri ſimile ꝙ ipſe ſit extremitas terre a tꝑe oꝛi⸗ entis. ra dyſus terreſtris. Abet autez queſtiones multas ꝓ aliud j peꝛeſciret creatoꝛ ꝙ homines nõ erant ibi moꝛaturi per diem integrum. Non videt igitur creaſſe illum ꝓpter tam bꝛeuẽ mo/ rula habitatõis cui ergo vſui creauit ipᷣm De alüs quideʒ animalibꝰ maniteſtũu eſt quia cum eijciuntur de habitationibꝰ ſu⸗ is ſiue per venationem ſiue per aliam vi⸗ anm quia creatoꝛ ſubſtituit alia nec inueni tur locus congruens habitationi anima/ lium.quẽ ipᷣe non repleat animalibus illi congruentibus nõ reliquit igitur parady⸗ ſum nobiliſſimam regionem vacuam. Ampuꝰ. poſt eiectionem et caſum an/ geloꝛum de celo empireo curauit ᷣm do⸗ ctrinam xpᷣianam reſtaurare ruinam illã Et replere loca celi empirei q̃ vacua rema/ ſerant animabus anctis quomodo ergo nõ ſimiliter fecit ir para dyſo terreſtri quo modo cedendum eſt eũ voluiſſe tam no bilem habuationem tam pꝛeclara opera ſua lignoꝛum et fructuum ocioſa eẽ ⁊ hoc perpeiua. Tu ergo debes aduertere quia gquẽadmodum plato et platonici putaue⸗ runt infernum eſſe regionem iſtam gene⸗ rationis et coꝛruptiõis et poete in hocaſ- ſenſerunt ꝓpter cauſas qua audies in ſe quentibus Sic elyſeos campos et tempe ſomniauerũt paradyſum quemadmodũ eſſe terreſtrum. Ego autem dico hic quia locus paradyſi non eſt habitatio congru ens hominibus ꝓ ſtatu in quo mõ ſunt. Pꝛopter quam cauſam creatus eſt pa, pter quid creatus eſt. Si enim vt eſſet habitatio hominum ꝓpter im creatus eſſe non videtur cum et hoc eſt quoniam delicie coꝛporalesvoi de noxrie ſunt animabus humanis. Ine.⸗ bꝛiant enim illas et alienant a veritate er rectitudine. et inducunt eas in oblinionẽ creatoꝛis ⁊ illaqueant eos atq; captiuant inducunt eas in ſeruitutem omnimode coꝛruptionis. Contraria vo deliciarũ coꝛ poꝛalium purificant atq; clarificant et ab ſtringunt ab eis craſſitudinem atʒ rubigi nem vicioꝛũ et mala:ũ paſſionuʒ quapio pter vtilis eſt multipliciter animabus hu manis habitatio reſꝑſa miſeris nec opoꝛ moliciem complexionis ipſoꝛum et debili tatem capitum eoꝛundem. Sic factum eſt in toto genere hũano poſtq́; natura bua na in adam et eius vxoꝛe coꝛrupta eſt ⁊in firmata omnes coꝛpales delicie facte ſunt eis in vinumvehementis inebꝛiationis ? in augmentũ coꝛruptionis et egritudinis in pꝛimis parentibus adam ſculicet ꝛvvo⸗ re eius.De hoc vᷣo ꝙ dicit quia debuitcre atoꝛ benedictꝰ alios homines in parady ſo ſubſtituere ſcilicet incoꝛruptos quibus habitatio illa deliciarum congrueret. Re ſpondeo quia melioꝛes et incoꝛruptiores qᷓ; adam er vxoꝛem eius naturaliter fieri non poterant quare veriſimile eſt ꝙ ide de illis accideret ꝙ de adam et aius vxo⸗ re iam acciderat ⁊ per hanc viam iret res in infinitũ Si vero dixerit quia poſſz eos deus cuſtodire bonos et immaculatos. Uerum vtiqʒ dicit ſed pꝛeelegit diuina ſa pientia ⁊ bonuate.potius ex malis homi num bona elicere qᷓ; mala illa eſſe om̃ino nõ finem ex cauſis quas audies in tracta tuſingulari de ꝓuidentia et cura ip̃ius ꝗ⸗ bus vniuerſum admyniſtrat et regit.De hoc autem qð querit vt quid deus pꝛecla ram illam habitationẽ nobiliſſima ligna et fructus pꝛeſtantiſſimos ocioſa eſſe per tet vel queratur a me ꝓpter quid ergo cre atoꝛ ſapientiſſimus poſuit adam ⁊ vxoꝛẽ eius in paradiſo deliciarum ſi delicie aso noxie ſunt animabus humanis. Jam em innui tibi quia delicie coꝛpales non pote-ꝛ- rant pꝛedicla nocumenta. vel alia inferre mentibus eoꝛuʒ ꝓpter puritatem et boni tatem atq; foꝛtitudineʒ nature ipſoꝝ qu⸗ admodũ vides quia vinũ licet foꝛtiſſimii quoſdam ex hominibus inebꝛiari nõ po teſt ꝓpter bonitatem complexionisipoꝝ bonamq; diſpoſitionem capitis eoꝛundẽ quoſdam autem licet debiliſſimum et ad modicuʒ ſumptum ſtatim inebꝛiat ꝓpter uolut nodoſun⸗ gnisſaliee Nepernico fauenſ luslgnon önsepen oluupe uuncenmn horOrie⸗ Ptefurbe ſteneſege ſeenonss ſmumet ſiniſurſe nprerio Gualern unaconeci ſkeebeotn Pteapersi puoeanisd utenaffi walade Nens Gigtinrni Noblesaa Repomey iubauein cſſcutune mialunn nul meſmmain dasbeng nenn, Neosag⸗ Kündnmnz üaſſonſe Nlater nnn uamiensn e ppeerni otoitaung nejnaturene 4pini licett nbus inebu meompiem u dedininn nonisenn nenmeu –ò wsonmn , etinnnt, masu, . enam, e o- 1 6 SNN irtde patria illa bereditas ablata eſt er miſerie „ . per hoc quia in hominibꝰin ſtatu in quo modo ſunt et fnuerunt a tempoꝛe coꝛrupti/ onis ſcilicet pꝛioꝝꝛ parentum noxia valde ac pernicioſa eſt paradyſi habitatio.mul⸗ ti autem ſunt vſus et vtilitates regionis il lius lignoꝛumq; et fructuum eiuſdem. Et pma et precipua vtilitas illoꝛum eſt. qua vt poſſunt potentiam ſapientiam etboni talem creatoꝛis inſinuant innuũt ⁊ loquũ tur non quidemvocibus audibilibus ſed ipᷣa veritate bonitatis pulchꝛitudinis ⁊ mi rificentie ſue que cauſa eſt ⁊ finis commu nis creationis omniuʒ. Secunda eſt com plementum atq; perfectio vniuerſi coꝛpo⸗ rei tui ſi deeſſet multum detractũ eſſetnõ ſolum perfectioni ipᷣius ſed etiam decoꝛi. Sunt et alievtilitates ſicut eruditio homi num er coꝛrectio oum enim audiunt ami ſiſſe ſe habitationem tam nobilem et hoc irrecuperabiliter et eruditi ex hoc debent et ꝓuocari ad obedientiam creatorè 1 de terreri a ſimilibus culpis illi ꝓpter qua preſentis exilium irrogatum.OQ ſi dixerit quia inutiliter creat ibi creatoꝛ fructus taʒ nobiles cum non ſit qui comedat de eis. Reſpondeo ei ꝗa nec de omnibus arbo⸗ ri bus que in habitatione noſtra ſunt fiũt edificia vel vtenſilia nec de omnibus lapi dibus qui ſunt in lapidicinis conſtruũtur parietes aut turres aut ꝓpugnacula. Sʒ et quanta multitudo eſt piſcium marino/ rum etfluuialium de quibus nemo veſci/ tur quot etia fere quas nemo venat᷑ quot inſuper et quante copie auri et argenti ali oꝛumq; metallorum ſunt in metalui fadi⸗ nis que inde non extrabuntur Nec tamẽ ꝓpter hoc inutiliter omnia hic creauit al⸗ tiſſimus has enim copias et ſimiles crea⸗ nit iuxta diuicias bonitatis ſue et immen ſitatem largitatis non iuxta menſura aua ricie et cupiditatis hominũuũ aut etiam ne⸗ ceſſitatis. Cuius exemplum vnum eſt in rege prediuite aut pꝛeclaro.qui non largi tur munera ſua ſcõm merita vel neceſſita tes recipientium ſed iuxta munificentiaz principalem tanq; non attendens ſolum⸗ modo quãta et qualia meruerunt vł qua tũ aut qualibus indigeant recipiẽtes.SGʒ magis quanta ⁊ qualia deceat largiri ma gniſicentiam ipius. Aliud exemplum eſt de patrefamilias dapſili hoc autem ẽ lar Zo in dapibus qui non atendit quata vt petuo lunt. Jam in parte reſpondi tibi ſu qualia comeſtituri ſint et innitati ſed qu ta ⁊ qualia apponere qm̃ ſplendida meſa deceat largitalem ipſiius. Lercium exem plum eſt in fonte copioſo et abundanter inundante cuiꝰaque non fluuntiuxta mèẽ ſuram ſitis et poſſibilitatem habendi vel hauriendi bibentium inde vel haurienti- um. Quartũ exemplum eſt in ſole quinõ lucet pꝛo capacitate oculoꝛum videntium neq; eliam illis ſolis qui eum videre vet intueri poſſunt.ſed irradiat ſuper om̃e il⸗ luminabile pꝛo copioſitate luminoſitatis ſue. Quintum exemplum eſt in igne qui non calefacit pꝛouidentia calefieri volen⸗ tium. imo iuxta foꝛtitudinem et virtutem caloꝛis ſui. ꝓpter qð intendit et ignit etia calefactibilia qous obuiauerit. De ligno vite quod eſt creatum in me dio paradyſi ſcilicet pꝛopter quid lignum vite dicatur.· Eligno vero vite queſtionem ha⸗ bet ꝓpter quid lignum vite dictũ d Qè ſi dixerit quis qꝛ hanc virtutem habẽt omnes ſani cibi Reſpondeo quia reuera ita eſt ſed ad modicum et ad tempus bꝛe⸗ ue.non autem imperpetuum lignuo vero vite virtutemhabebat huiuſmodi vt etia imperpetuumvitaʒ conſeruaret ex illo veſ centium.Si eſſet diuine voluntatis bene placitum vt tamdiu eſſent homines in pa radyſo terreſtri.et ipſe exigentibus culpis eoꝛum penam moꝛtis inferre eiſdem. vel tranſferre in para dyſum celeſtem at ſpiri⸗ tualem per mortem Genoeum non pꝛoui diſſet quãq;ᷓ per aliant viam hanc tranſla tionem ꝓ beneplacito ſuo facere poſſz q; dico propter hoc ꝗga queſtionẽ habet an tanta mntatio valet a ſtatu habitationis paradyſi terreſtris ad gloꝛiam paradiſi ce leſtis ſine moꝛte coꝛꝑis fieri potuiſſet.hoc tamen indubitanter veruʒ eſt ꝙ ſiꝑ moꝛ⸗ tem tranſlationem huinſmoi creatoꝛ om nipotens ſmtuiſſet moꝛs illa penalis om/ nino non eſſet.et hoc eſt quoniam cauſa moꝛtis.id eſt peccatũ non pꝛeceſſiſſet. hoc autemvnum eſt eoꝛum que perſcrutatius inueſtigãdo reſeruo tractatui de renona⸗ tione vniuerſi.Caue autem tibi fabulis ⁊ deliramentis hebꝛeoꝛum quibus nec ali⸗ DHh ti udſir et dixerunt ſapientes hebꝛeoꝛuũun atq; xpᷣianoꝛum.quia virtus ligni illiꝰ vi⸗ talis erat. Hoc eſt vite conſeruatiua vt q;s diu homines illo ligno veſcerentur a moꝛ te coꝛporis immunes penitus ſeruarẽturx „ Pars pꝛima de vniuerſo enationes febꝛicitantium errare et in cre⸗ dulitate comparabiles ſunt Una eſt autẽ ex deliramẽtis eoꝛum ꝙ arboꝛ ſiue lignũ vite in altitudine habeat iter quingenio/ rum anno:um.quapꝛopter groſſicies eiꝰ. Hoc eſt trunci vel ſtipitis eius. matoꝛ erat groſſicie totius terre. Aliud deliramentuʒ eſt ꝙ dicunt arboꝛeʒ vite ambulaſſe. Süt et alia multa non minus erronea e: incre dibilia et riſu digna vel potius irriſione ißi tolerabiii cecitate non ſolum opinan eſſe vera ſed etiam paruulis et inſipienti⸗ bus dogmatizant. Si ꝗs auteʒ querat qᷓ⸗ liter lignnm vite per fructum ſuum virtu/ tem habebat conſeruandi vitam coꝛpoꝛa lẽ in coꝛporibus tunc incoꝛruptis et neceſ ſitate moꝛiendi nullatenus abdictisvłeti am addictis pꝛopter peccatum ipᷣoꝛum at tendat ꝙ mirra et aloe et balſamum atq; ſal et multa alia etiam coꝛꝑa hominũ cor rupta.et ꝙ plus eſt moꝛtua multo tempo re ſeruaut a coꝛruptione putrefactionis. multo etiam medicine vitam ꝓlungantvł conſeruando naturalem humiditatem et vi talem caloꝛem vel purgando ſeu repꝛi⸗ mendo ea per que cotpa humana moꝛti mMaxime appeopinquant. Quidam vero Hrenouationem quandam ſunt em̃ que⸗ dam habentia renouatiuam virtutem. ſi cut carnes ſerpentum vocantur tiri experi mento iſtud cognoſcere potes atq; narra tionibus multis qᷓ inter homines audiun Cur et ego de plurimis notiſſimis et famo ſis et maxime ꝓpter quia ſcilicet renoua/ tiones iſtas in ſeipis habuerat audiui ta⸗ lia.non eſt igitur mirabile ſi arboꝛ vitevel fructus virtutem eius habebat conſerua tiuam vite humane. Stabilitio loci qui purgatoꝛiũ appel latur in quo anime humane purgationeʒ in vita iſta inceptiua etnon complenuaʒ . Pficiunt. L quem purgatoꝛium vocant an ſit pꝛopᷣus et deputatus purgationi mmarum humanarum ſeq ſum a para dyſo terreſtri et inferno atq; Babitatione noſtra queſtionem habet. Uerum quoni am manifeſtum eſt in quibuſdam anima bus multa reſtare purganda poſt moeteʒ coꝛporum ſuoꝛum.anteq; purgationẽ hic Opleuerint q penitẽtia ẽ ̃m doctrinã p̃ia n vel ſubito ⁊ ĩpꝛouiſa moꝛte rapiũt ſiue E loco vero purgationis animan ꝑ gladium.ſiue per ſuffocationẽ ſiue paſ ſionis alicuius vehementia.que citiſfime interficit neceſſe eſt reſtare vt compleatid quod reſtat et deeſt de purgatione ſua.q́- re et locus niſi hec fiant neceſſarniꝰ ẽ ⁊ hoc eſt quem purgatoꝛium dicunt..ſſi ꝗs di xerit quia non reſtat agendum poſt hane vitam de purgatione animaruʒ ſ̊ ſtatim vbi a coꝛpibꝰexeunt vel ad celos euolant ſi abſq; culpa moꝛtali ſũt vel ſi culpa moꝛ talem habent ad inferos rapiuntur Dico gquia non dubium eſt intelligentibus pee⸗ cata quedam leuia eſſe pꝛo quibus infera nalia ſupplidiaa non debentur. Cuü huiulſ⸗ modi autem peccatis impoſſile eſt ele⸗ uare in celuʒ. quare aliculi neceſſe eſt pur gationem iſtam fieri et ita in aliquo loco hic autem eſt locus quem querimus. M ſi dixerit quia huiuſmõi peccata deponũ tur cum ipo coꝛpꝑe et ſola depoſitione cor⸗ poꝛis dimittunt animam humanam mũ dam et liberam merito quare a b eis ꝓpt᷑ quid non et maioꝛes culpe moꝛtales exi⸗ muntur ipᷣa depoſitione coꝛpoꝛis Am plius. maniſfeſtum eſt quedamvicia inbe rere tenacius animabꝰhumanis et quaſ⸗ dam paſſiones oifficile mobiles ⁊ per cõ/ trarias cõſuetudines paulatim minuivel remitti donec radicitus extirpentur. Sic ſe habet ex neceſſitate et ðᷣ maculis que ex huiuſmõi relinquuntur in anima bus de huiuſmodi igitur maculis ꝙ mo menta/ nea et ſubita depoſitione coꝛpoꝛii abſter gi. Amoplius. Quedaʒ culpe moꝛtales facilius deſeruntur quibuſdam lemibus. facilius enim penitet quis ab homicidio. vel latrocinio quam a riſu nimio vel dele ctatione cibi et potus et hoc eſt quoniam peccata illa grauilſſ ima hoꝛroꝛe ſuo deter rent et diffugant a ſeipᷣis. Illa vero ſuaui tate ſua animas noſtras alliciunt et deti/ nent.quare ſi iſta leuioꝛa tam facile relin⸗ quuntur vt ſola moꝛte coꝛporis deleâtur. quantofoꝛtius illa que cõſtant eſſe mino/ ris adherentie ac tenacitans. Ampliꝰ Non eſt dubiũ quin peccata omnia que vocant actualia voluntate ſeu volutarie contrahantur qre contraria voluntate ne ceſſario deferuntut. In eis autem que di xi videlicʒ qui ſubito moꝛiuntur locuʒ noõ habet voluntas contraria quia nec etiam cogitatus de coꝛrectione vel emendanõe Secum igitur deferunt anime hũane hbu iuſmo di peccata cum igitur nec cũ eis traſ ſytntur? giaternn ſteeleten rlopo Aimamn Ktnöonn bionſipe ennvelper gelatlonn ſoſunor utlunt ſengeu lineguel Cerntep⸗ ſepcimn ſenopoet loonpe n Poſtiesnr⸗ ſlinum.S Muczeoren Cmikan enunen hrenne heerbo Cicenn GlMaei Hounirce nuontem icktonoi Rkefiuin Cuünungi Masbri degnruine umdant NeAnmendt Ipeladdn ſesm Anmmnſri⸗ nniee Scenes. uſndinmni nnan N Mio db Wache M ſuorees nck edan nidn ſcdenene nest Arelde unnrde ferantur ad eelum nec ꝓ eis detrudantur in inſernum neceſſe eſt eas expiari anteqᷓ; * in celeſtem gloꝛiam tranſferantur. Eſt igi/ tur locꝰ vbi purgatio iſta ſiue expiatio fit animarum. Amplius. Cuʒ maniteſtũ ſit nõ omnia peccata equalia eſſe nec du/ bium ſit peccata expiari poſſe vel perpetu am vel per penitenciam inequa liũ auteʒ peccaloꝛum expiationes equales eſſe nõ poſſunt quẽadmodũ nec econuerſo ſcʒ in equalium eqᷓles equales inq; vel tempo⸗ re vel grauitatevł aſperitate.quare ni que anime equalia habent peccata ⁊ ſimul in ceperint expiationis peccatoꝛum ſuoꝛum facire vel impoſſibile erit alteram pᷣus exi re de coꝛpoꝛe ſuo q;ᷓ alteram vel alteriꝰ ex piatio complebitur poſt exitum a coꝛꝑpe. Manifeſtũ autem eſt quia nõ eſt im⸗ poſſibile alteraʒ pᷣus exire de coꝛꝑe ſuo qᷓ; reliquam. Similitxer non eſt impoſſibile vtraq; exire ante completam expiationem Quod ſi autem completam expiationem auerutra exiueirt. vel vtraq; complenda igitur erit expiatio huiuſmõi in futuro.et ꝛopter hoc in aliquo loco ⁊ hic eſt locus qui queritur hic.Si vero dixerit ga poſt/ q́; inceperit purgationem neceſſe eſt eam moꝛari in coꝛpoꝛe ſuo.donec eam conſu⸗ mauerit ergo medio tempoꝛe non poſſet occidi homo ille vel aliter moꝛi ꝙ eſt ma/ nifeſte friuolum. Atteſtatur auteʒ ei ꝙ di co latinoꝛum ritus antiquiſſimus qui ex/ piationes huiuſmodi ſeu purgationes fa cere conſueuerunt anni ſui menſe ſecũdo. Unde et nomen illi menſi inde impoſue/ runt febꝛuarii illum vel febꝛuarium nomi nates. Similiter et ſi quis ſacra plutonis antique ſcrutari voluerit inueniet ibi plu⸗ uia que adhuc faciunt quaqᷓ; huiuſmodi cultus et ſacra non ſolum vaniſſima ſint. ſed etiam deo altiſſimo odibilia et irã eiꝰ contra moꝛtales ꝓpuocantia. ſicut per me alibi didiciſti. Amplius. Inter culpas grauiſſimas que moꝛtales vocantur eſt ex neceſſitate via et medium ꝓpter quas pꝛi mum felicitatis eterne redditur alio quin eſſet reuerſio ſiueę conuerſio ab illis advir tutes huiuſmodi hoc autem eſt impoſſi⸗ bile maniſeſte videlicet non eſſe reuerſio⸗ nem a malicijs ad bonitates.ipᷣa em̃ ani⸗ me humane mutabilitas non patitur ali⸗ quem hic immutabiliter eſſe bonũ vł ma luʒ. Similiter neq; oei altiſſimi miſericoꝛ dia aut iuſticis. Amplius. Huic erroꝛi ſenſus iße et experientia freqnẽtiſſ ma cõ tradicit cũ maniſeſte quottidie videas et᷑ bonos malos ſieri ⁊ malos bonosvłeru ditione vel flagellatiõe ⁊ diuini numinis adiutoꝛio. Malos autem non dico fieri quoſq; niſi ꝓpꝛia adinuentione vicia em̃ ⁊ peccata adinuentiões eoꝛũ ſunt.in qui/ bus ſunt non adite vel indite vel innuiſſe Si autem medium eſt ⁊ via atq; reuerſio a malicijs ad bonilates et a vicis ad vtu tes. Manifeſtum eſt quia illnd medi- umꝛ? via non eſt niſi purgatio et expiatio qua decauſa neceſſe eſt per expiationem minui vicia atq; malidas animarum hu manarum minui inqß qntum ad opera et qntum ad cogitationes et paſſiones.atq; debilitari habitus malos per contrariaʒ conſuetudinem.ita vt iam non ex ipᷣis ꝓ/ cedant actus mali ſiue interioꝛes ſiune ex⸗ terioꝛes donec radicitus extirpentur ⁊ ſic facilis ingreſſus virtutibus in animas hu mans quarũ aduentu anime ipſe confoꝛ⸗ tentur decoꝛentur et velut renouato ex in timis iuueneſcant.et hoc idem interdum fit hic poſſibile tamen eſt ipᷣi creatoꝛi ani⸗ marum ſubito animas quas voluerit ex⸗ purgare.et qualiter hoc fiat iam dixi tibi in tractatu ſingulari de hoc.qui eſt de iu/ ſtificatione maloꝛuʒ et penitentia.hic au tem intentio mea eſt de expiatiõe anima rũ.q̃ ẽt de diuina ĩiuria ſatiſfactio ⁊ expia tio hoc ẽ ⁊ aiaꝝn hůanaꝝ emẽdatio ⁊ diui ne irre pla catio oĩa aũt iſta ↄueniẽtiſſime fiunt per afflictionem que vocatur purga toꝛia ꝓpter hoc. Nemo enim eſt cui non maniteſtum ſit et terrena et mala deſide⸗ ria extingui per afflictiones.et hoc ipſum atteſtatur natura que docet non ſolũ ho/ mines filios ſuos et atter ſubditos ꝑ fla⸗ gella et afflictiones coꝛrigere ⁊ auertere a vicijs et peccatis.ſed etiam multa anima⸗ lia. Amplius. Si creauit creatoꝛ altiſ⸗ ſimus ignem quo purgantur metalla cuʒ incomparabiliter maioꝛ ſit ei cura de pur gatione animarum humanaru quomo do non creauit et ignem quo anime pur⸗ garentur humane. M ſi dixerit ꝗs quia ufficit afflickio plenitudinis et doloꝛ inter nus ſpiritualis quem habet vere penitẽs ꝓ eo qð peccauit.Uerum viiq; dicit quia ſufficit quandoq; et hoc eſt c vehemens ⁊ foꝛtis adeo fnerit habenſq; perfectiões quas alibi tibi ſcripſi. Uerum ſi pauc᷑ fue rit⁊ pauce affſlictionis non ſufficiet ad iſta ſdpßb liiij ss Pars pꝛima de vniuerſo minaui tibi penas purgatoꝛias et penitẽ⸗ tiales tu etiam noſti conſuetudinem que expialionem qnare neceſſe eſt vt adinue⸗ tur hic donec ſuppleat᷑ quicquid deeſt hu inſmodi expiationi. ꝙ ſi hic. id eſt in vita iſta factũ nõ fuerit neceſſe eſt vt poſt hac vitam apponatur ſupplementuz. Am lius. Quoniam iam ſtabilita eſt alibi ti bi penitentia que eſt indubitanter purga⸗ tio animarum bumanarũ et placatio dei altiſſimi. Maniteſtum eſt tibi per hoc quia animabus poſt coꝛpoꝛa eſt expiatio et purgatio de neceſſitate cuʒ poſſibile ſit et manifeſte contingat multas penitenci/ as invila iſta nõ compleri quapꝛopter ne ceſſe eſt vt poſt hanc vitam compleantur que enim clementiſſimi creatoꝛis adiuto⸗ rio purgari ceperunt hic impoſſibile eſt re manere impurgatas autem eniʒ eſt in po teſtate earum poſitum poſtq; coꝛpoꝛibus exute ſunt vt compleant purgationeʒ hic inceptam. aut non eſt. Si ſic ergo cuʒ tan to libentius quanto pꝛopinquioꝛes ſe vi/ deni gloꝛificationem ſue.hoc merito faci⸗ ant tantoq; liberius ⁊ expeditius quanto ab ipᷣo coꝛpoꝛe et impedimentis que exꝑ te coꝛporis.⁊ a vita mundi iſtius liberate ſunt neceſſe eſt eas perficere in vita illa ce ptatn in pᷣſenti expurgationem.quare ne ceſſe eſt eſſe locum huiuſmõi purganoni⸗ bus deputatum. Si vero non eſt in pole/ ſtate eoꝛum cum manifeſtum ſit eas pur-⸗ gationem ſuam deſiderare et modis om nibus velle nihil veriſimilius aut credibi lius eſt qᷓ; cementiam creatoꝛis ſatiſface/ re tam pius deſiderijs earũ et ſupplere eis omipolenti virtute ſua ꝙ ipe ſine eiuſdeʒ adiutoꝛio nec etiam incipere potuerunt. N ſi dixerit quia culpa earum fuit v ½ ꝙ nimis tarde expargationem huiuſmõi inceperunt.vel ꝙ deſidioſe nimis ⁊ negli genter in parte iſta egerunt. alioquin eaʒ potuerũt perfeciſſe. Dico quia homo iſte omnino ignoꝛat et virtutem vere peniten tie et ipius penitentie veritatem nõ enim e vere penitens.niñ qui omnino auerſus eſt coꝛde et voluntate a malicia ſua hoc ẽ A vicijs et peccatis et ad deum conuerſus et eidem adherens tolo coꝛdtalis igitur iam deſeruit maliciam penitus et appre hendit bonitatem. factuſq; eſt bonus to/ taliter interiꝰ.quare vel nihil reſtat in eo expurgãdum interius niſi foꝛte leues ali/ que culpe vel foꝛſitan aliquid eis pacien⸗ dum reſtat per quod ſatiſſaciat dei hbono ri atq; iuſticie et huiuſmodi paſſiones no apud homines eſt qui volunt ſibi ſatiſſie ri ꝓ irrogatis iniurus per penam aliquaʒ vel condignam. vel minoꝛem. et hoc eſt cuʒ clemẽies ſunt homines ⁊ iuſti amant autem penam huiuſmodi non liuore vin dicte.ſed amoꝛe iuſticie quod eſt cum vi/ derint eam emendatoꝛiam ⁊ coꝛrectoꝛiaʒ ſi viderent animas exinde purganet de⸗ coꝛari quia igitur tales intelliguntur pene purgatoꝛie que ceptam in hac vila purga tionem penitencialem perficiant ⁊ ſupple ant.leueſq; ac velut deſuper aſperſas ma culas leuium peccatoꝛum abſtergẽdo ani mas puriſicent et decoꝛent neceſiarie ſunt multis animabus et per eas diuine ſalii⸗ fit iuſticie pariter et clementie vt ſupꝛa le/ tigi tibi neceſſe eſt animabꝰ hũanis poſt coꝛpoꝛa ⁊ tempus ⁊ locum habere huiui modi expurgationis. Qtſi dixeri ꝗs quia clementiſſimus ac benigniſſimꝰcrea toꝛ non amat vel querit toꝛmenta. et cru⸗ ciatus animarum cum ipe ſi eſſencialiter atq; fontaliter miſericoꝛs iam in alio tra- ctatu ſatiſfeci tibi ſuper hoc ? iterum dico quia creatoꝛ ſublimis et benedietus ſicut eſſencialiter acfontaliter ẽ miſenicoꝛs ſicẽ eſſencia liter ac fontaliter iuſtus ⁊ pꝛopter hoc ſicut non querit penas animaruʒ aut cruciatus per ſe. Sed quia multipliciter vtiles animabus ⁊ ſalurares. Sicnõ que rit eas quia toꝛmenta ſunt animarum hu manarum hoc enim intentio crudelitatus elſt dyabolice.ſed potius quia iuſte etho⸗ noꝛi ſuo connenientiſſime inquaniu eniz iuſte⁊ bone ſunt.Sicut iuſticia inquanti iuſticia bonitas. Sunt etiam decoꝛe quo niam decent et iuſticiam eiuſdem ermen ta pacientium vel pacientes ꝓpter merita mala quanta vero fit pulchꝛitudo iuſticie inde manifeſtũ eſt tibi quia tam vebemẽ ter diligitur ad eam intueri pᷣualent et vi⸗ dere q; vtilis autem et q; ſalutaris ſit ho/ minibus in parte iſta dei iuſticia quia me tu future purgationis etiam alias non de terrin penitencialem purgationem et faci lius et citius in preſenui vita incipiunt aᷣ diligentius et ſtrennuius ꝓſequuntur ac ſatagunt conſumare antec vila iſta de⸗ fringantur. .— lubon byset oumnan gellenuc⸗ agep⸗ lentseos lein yp⸗ Cofne cems ſanda meninet Huenntori uncta Uldeuſten lguin ammncdi iign lopnnn Monſole ſliesad Potoen ſs najs⸗ ſoacana leneſeli Yenbusne Vntninar Mntlence Uhlhenen lun tier N Incenen mmmestnin iaecdee orantane Unde ume Sinelgnn mübacer mn Knantt Aoreirt Apereudur; tdenendenh nimadyhisi ns abens⸗ S SS Fo. Alia ſtabilitio loci in quo purgantur anime defuncloꝛum que purgabiles ſunt tam facit de purgatoꝛio et pur gatione huiuſmodi viſiones ſunt et apparitiones animaꝝ — ſeu hominum qui in huiuſmodi purgati⸗ onibus exiſtentes poſt moꝛtem coꝛpoꝛuʒ ſuoꝛum apparuerunt tam multi et tam ſe pe et amicis ſuis vt adiuuarent᷑ eas et eis ſuffragia pꝛocurarent. Similiter ⁊ pꝛemo nentes eos vt ſibi a futuris ſupplicijs pᷣca uerent. Apparuerunt ſimiliter et viris ſan ctis multi petentes ab eis ſuffragia ſua vł vt ab amicis eoꝛum ea ip̃ᷣis fieri ꝓcurarẽt faciunt et ad hoc teſtimonia rediuiuoꝛuʒ oc enim eſt qui de moete coꝛpoꝛis reſur/ rexerunt qui ſtatim animarum et pꝛophe tarum et alioꝛum in pꝛedictis purgationi bus exiſtentium narrauerunt et teſtificati ſunt᷑ ꝓut inuenire poteris in geſtis ſcpᷣtis ⁊ narrationibus xpianoꝛum de huiuimo di apparitionibus petitionibus et quere lis pᷣmnnitionibus ⁊ reuelationibus que non ſolum auditu iocunde ſunt Sed etiaã vtiles ad modumq; ſalutares multumq; proficientes ad coꝛrectiones hominum a ſuis vicijs et peccatis vehementet ꝓuocã tes ad amoꝛem ſanctitatis et deſiderium eterne felicitatis. Amplius. Non ẽ lex de tribus magnis legibus que in purgati onem animarum poſt moꝛtem coꝛpoꝛum non conſenciat et etiam gentes que legeʒ non habent.neq; creatoꝛis benedicti no⸗ ticiam vel fidem et ſemper intenderunt et adhuc intendunt ſuffragari animabꝰ de⸗ functoꝛum ⁊ adiuuare eas vt liberentur tranſferantur ad celos vel in deos etiam tanß deificata gens vero xp̃ᷣianoꝛũ ⁊ oꝛa tionibus et elemoſynis ei ſacrificis omni q; genere pᷣoꝛum operum credit adiuua⸗ ri animas defunctoꝛum vſq; ad diem vni uerſalis iudicij non quidem omnes vſq; ad perfectam liberationem et expurgatio nem. non enim credit ſic eſſe purgabiles eas que iam in inferno detinentur. Simi liter neq; animas paruuloꝛum qui pꝛeter baptiſmalem ſanctificationem a ſuis coꝛ⸗ poꝛibus exiuerunt eas vero ſolas ad pfe/ ctum purgabiles que penitentes vt ſupꝛa Diri in alterum ſeculum migrauerunt hül q; ſolis ꝓdeſſe poſſe ad liberationem om himodam pᷣdicta ſuſfragia ex hac vita in Uod autem fidem indubita- w diẽ.ſj hmoõi penitudo ſiva ẽ atʒ Aertaf alteram que cum iuſtificatiõe ſen iuſticia penitenciali ex hoc ſeculo tranſiuerunt in alterum. Reſtat igitur vt qui expurgatio/ nes ſiue expiationes iſtas negant anima rum poſt coꝛpoꝛa vel concedant omnes gnimasvere hic penitentes ſolam penitu dinem ei iuſtificationeʒ inierioꝛem abſq; aliis operibus et ſatiſfactione ſufficere vł non. HQi ſi ſufficere credunt neceſſe habet confiteri ſuperuacua eſſe opera huiuſmo di videlicet que penitentes ꝓ peccatis ſu/ is in omni lege agere conſueuerut. Silr oꝛatioes obſecratoes ꝗᷓ ⁊ ſacrificia facere vbiq; noſcuntur. Amplius. Maniſe/ ſtum eſt non omnes penitudines interio res equales eſſe nec omnia vicia vel pec⸗ cata.Aut ſi igitur determinatum eſt quan ta huiuſmodi penitudo ſiue afflictio ⁊ O0 loꝛ penitudinis ſufficiat ad plenam expia tionem animarum perſectamq; reconcili gtionem ad creatoꝛem aut non eſt deter⸗ minatum. Qè ſi dixerit determinatuʒ eſſe gquantitatem neceſſe habʒ hoc intelligere altero duoꝛum modoꝛum quoꝛuʒ pᷣmus eſt vt intelligat vnam aliquam quantita- tem doloꝛis penitencialis que ſufficiat pꝓ omnibus eque.videlicet ꝓ magnis vt ꝓ paruis peccatis.ila vt non ſit neceſſe peni tentibus aliquid amplius agere pꝛo eovt reconcilientur creatoꝛi. Sequitur ergo vt ſi foꝛte maioꝛis quatitatis fuerit doloꝛ qᷓᷓ ſit ila determinata partem habeat ſuper fluam. et etiam ꝙ iniuſtus ſit iuſtificatoꝛ animarum deus altiſſimus qui maioꝛem infert penam doloꝛis penitenti q; exigant culpe illius. Qiñſi dixerit quia additur doloꝛi vltra debitum ⁊ exigentiam culpa rum additur in ꝓfectum virtutũ et in me dicinam. Uerum vte dicit ſed de dei iu⸗ ſticia nõ ſe expedit vl abſoluit. Neq; em̃ humana iuſticia hoc patitur vt ꝓ inequa libus delictis equalis iuſticia fiat et ꝙ ꝓ vno et ꝓ multis vel equalibus vel maio⸗ ribus pena et eadem infligatur quãtoma gis ergo iuſticia diuina hec non pacietur. Alter vero modus eſt vt intelligat deter⸗ minatamgſſe penã penitenciale in quan/ titate ita ſcilicet ꝙ vuicuiq; peccatoꝛũ de⸗ beatur ꝓpᷣa nõ vna ſcilicet omnibus. ſed maioꝛibus maioꝛ et minoꝛibꝰ minoꝛ. In telligs auem hoc ð pena penitudinis in teærioꝛt. Dico igt ſi pena hmõi infert deꝰin vindicta⁊ ex iuſticia ſola poſſibile eẽt foꝛte b v Pars pꝛima de vniuerſo dubitãter perfecte iuſtificat animã ſiue ho minẽ ⁊ deo recõciliat eundẽ.vere eniʒ pe niltens interiꝰ vere reuertẽs ẽ ad viaʒ recti tudinis. quare vere eſt auertens ſe a ma⸗ lis in quibus eſt et que fecit pꝛopoſitoq; ⁊ voluntate in bonitate eſtet bonis que de 7 „ Alia declaratio purgatoꝛij. tiones iſtas animarum ignoꝛaue ſeruit Quanta autem penitudo hec peni runt penitenciam et eius eſſe.eſt enim pe tentem facere faciat ipſum iuſtificat deo⸗ q; ipſum conciliat et coniungit. Non eſt autem dubium quin clementiſſimo crea⸗ toꝛi longe plus placeat penitudo interioꝛ qꝙ5¶ᷓ penitentia exterioꝛ.et hoc eſt quia lon⸗ ge melioꝛ vtpote vicis et peccatis eſſenci aliter contraria ipiq; anime humane vici nio: vt eius mundatio ac decoꝛatio ipᷣiui q; creatoꝛis immediata operatio ipſaruʒ animarũ reſfoꝛmatio ſpiritualis poſſibile autem eſt eaʒ tantam eſſe hoc eſt tante af flictionis et doloꝛis.vt aliam penam ab ipᷣo penitente diuina iuſticia nõ requirat plerumq; autem diuine iuſticie per huiuſ modi penitudinem non ſatiſfit totaliter ⁊ ideo neceſſe eſt vt ſuppleatur vel iteratur penitudinibus vel exterioꝛibus exercitati/ tus et exterius et coꝛde ſcilicet et opere nõ ne dignum et iuſtum eſt vt ſatiſfaciat in⸗ tus el exterius aut ſaltem eouſq; intus ſi/ cut tetigi tibi vt ſufficiat penitudo interioꝛ vt exterioꝛ ſatiſfactio merito non queraf᷑. Qiſi dixerit quia non opoꝛtet hoc ita eſſe quoniam exterioꝛ ſatiſfactio poſſet eẽ tan ta ſcõᷣm hoc ꝙ interioꝛ non eſſet neceſſa⸗ ria. Reſpondeo non eſſe verum.quia ex⸗ terioꝛ exercitatio nec nomine ſatiſfactõis digna eſt vt vnq; deo accepta niſi de ra/ dice interioꝛis ꝓceſſerit. Modis igit᷑ om nibus neceſſe eſt locũ eſſe purgationibus futuris deputatũ ꝓpter iniurias animaꝝ quarum hic purgatio iuxta qð tibi dictuʒ eſt non expletur Nè ſi dixerit quia non de cet creatoꝛis clementiam ita exactricẽ eſſe henarum maxime penitentium animaꝝ. Jam reſpondi tibi in hoc qualiter decet⁊ qualiter eſt decoꝛum et feci rememoꝛatio nẽ bonitatis iuſticie ⁊ pulchꝛitudinis eiuſ dem. Et nunc addo tibi quia catoꝛ non intendit aliquid ꝓpter aliqd aliud a ſe ſʒ opat᷑ ꝙ deò; ipᷣm q decet ipᷣm et nihil ma gidecetipᷣm q; clementia et iuſticia ⁊ tam clementie opera qᷓ; iuſticie eitaʒ per ſe de/ bita ſunt.p ſe bona.per ſe decoꝛa T ꝓpter hoc ꝓpter ſemetipᷣum operatur illa crea⸗ toꝛ opiimus licet immire vtilitates et im⸗ Amplius. Qui peccauit et in nitencia ſiue penitudo interioꝛ iudidum ſpirituale in quo iudicio anima peccatrix acccuſat ſe.teſtificatur cõtra ſe.iudicat cõ/ tra ſe videlicet ſe eſſe dignaʒ toꝛmentis at q; lupplicijs infernalibus ꝓ eis que male geſſit poſtremo exequitnr iudicium ꝓpꝛi⸗ um contra ſe videlicet.toꝛquendo ſe non ſoluʒ ſpiritualiter modis qui tibi alias de clarati ſunt per me.ſed etiam coꝛpoꝛalibꝰ afflictionibus qualia ſunt Jeiunia.labo⸗ res flagella et alia huiuſmõi que ſacre ex ercitationes nominant᷑.⁊ cum videt quia omnia iſta non ſufficiunt ad plene ſatiſſa ciendum iuſticie creatoꝛis inſtat oꝛationi bus et obſecrationibus apud clemeniiſſi⸗ mum creatotem imploꝛãs eius milſericoꝛ diã vt ignoſcat ei merita ſupplicia.Et iam declaraui.quia nulla eſt afflictio.nullum toꝛmentũ qð hic penitẽtes infligant.quo non maioꝛa incomparabiliter debeantur peccatis grauibus quibus anime huma/ ne ſeparantur a deo. Sed neq; honoꝛes quantumcunq; ſint equari poſſunt velcõ parari contumetijs et iniurijs que pecca⸗ tis huiuſmodi deo altiſſimo irrogant᷑.de claratum enim eſt tibi peccata huiuſmõi omnia et infinita eſſe. et infinitas pꝛo eis penas ð rectitudine diuine iuſticie irroga ri. Sicut igitur ſeruum fugitiuum non ſo la reuerſio ſua ad dominum ſuum.ymo iuſtiſſime exiguntur ab eo opera quibus tempoꝛe fuge defraudauit dominum ſu/ um. Sicut etiaʒ vir bellatoꝛ recedens a re ge ſuo Imminente eidem pꝛelio non ſola reuerſione iuſtificatur apud regem imo ex igitur ab eo ſatiſfactio et de fide violata. et de damnis ſi qua regi pꝛo eius receſſio ne pꝛouenerunt.Sicut ⁊ peccatoꝛibꝰnon ſufficit ſola reuerſio ad regem et dominũ omnium ſeculoꝛum. Niſi et damna ſub⸗ tracte ſeruitutis ſubtractiq; ſeruicij reſtitu ant. contumeliamq; et iniuriam fuge ſue et delictionis iuxta legem ipſius emendẽt niſi foꝛte tanta ſit humilitas et deuotio af᷑ flictioq; iterioꝛ vt regi et domino hüs pla ceat eſſe contentũ. Ourgatio igit penitec alis exterioꝛ ſequit᷑ hmoi iudictũ ſi datus Ebes autem ſcire ꝙ qui negaue runt eſſe purgatoꝛium et purga eiiſ peoiui guommen Uronin U Umifcan⸗ Nenuls Mapxe ſoihuse hasn ſeelup⸗ Mure⸗ guguin anecit Worne Pa buugau Crdebl Mnmun cſuus ſunale⸗ ele Eegnbe — — . , E e = - = . — = = = = — E = =— S — — Neiid t aregie Adung mmanmir nseſſ ckan ointenc tönſeitiu Nniln daspesgen minrindeang 1.ioenenigtr dsiſhite 4lunt Jeinnu nt,4an duntadere ”õ SS Ppistuent gia ſungliin luetifun nicnesinfin Wn n Oelte e tanmin nimnsli umnt, um ſign unee domint rabenie⸗ udanl e⸗ fuerit ſpacium hanc complendi niſi vt ſe/ pe dixi interioꝛ ſuffciat et pena iudicialis quametiam penitencialem vocaui ſequi⸗ tur animas exeuntes a coꝛpoꝛibus ſuis. Utrum autcẽ locus aliquis per ſe hijs puriſicationibus deputatus ſit lolus ⁊ p/ pꝛius nulla lex vel alia ſcriptura determi/ nant.appet autem ex viſionibus et reuela tionibus animarum huiuſmoi qꝛ in mul tis locis mundi huius terreni purgatiões iſte et ſupplementa penitentiarum fiunt. Apparere etiam poteſt ex ratione. Cuũ em̃ purgationes buiuſno di ſuppl emẽta ſint penitentialium ſatiſfactionum non opoꝛ let vt alius locus ſit eius qᷓ; penitẽtijs idẽ enim locus debetur ſemꝑ toti et partibus Ubi enim eſt locus hominis ibi ⁊ pedum et manuum. ꝓurgationes autem iſte par⸗ tes ſunt penitentiarum. Audiuiſti a utem apud Poetas infernum eſſe vel ſcõʒ par/ tem vei ſcom totum deputatum iſtis pur gationibus ⁊ platonem deum vocari tar taroꝛum et peſſe ſupplicis animarũ.qua/ Ppter ſtatuerunt ei ſacra et ſacrificia qui/ bus plataretur ad parcenduʒ animabus apud eoſdem etiam legiſti mundũ iſtum terrenum infernum eſſe ex canſis et ſimili tudinibus quas potes reminiſci in qblus lecuti eſie vidẽtur eſie platonis metapho ras qui et ponunt animas violenta moꝛ⸗ te de cotpibus exeuntes circa coꝛpm ſuo⸗ rum tumulos cõmoꝛari.nec auteʒ inde re cedere q; conſumatum eſſet tempus quo Durature erãt in coꝛꝑibus ſuis niſi eas in⸗ de moꝛs violẽta expuliſſet et ex huiuſmo di cõmoꝛatione vmbꝛas vocari ſicut in cedente audiuiſti. Ilabilitio ignis purgatoꝛii ⁊ ignis in ijs igitur ita dictis ſcõy quod mipi hN fuit poſſibile tranſibo ad alia⁊ in cipiam loqui de igne quem vocat gens xpianoꝛum purgatoꝛium. et de illo quem vocant infernalem vt remoueam a te dubitationem et admirationeʒ de bijs rebus quas imꝑiti poſſe eſſe non credunt ed moꝛe ſuo quecunq; non vident alios videre non exiſtimant. et etiam quicquid non cognoſcunt cognoſci poſſe deſperãat. et nihil eſſe penitus opinantur. Dico igit᷑ in pᷣmis qꝛ huiuſmõi homines nõ crede rent ignem eſſe ga aquaʒ combureret. ni ſi hoc eos credere vel oculi ſui vel fame te ſtimonia innumera et irrefragabilia ↄopu liſſent. Tu autem ſcis ga ignis iſte vocak ignis grecus et huiuſmodi noueʒz ſpecies Dicit Ariſtoteles ⁊ docet compoſitiones ⁊ modum confectionis ipoꝛum in tractatu de eiſdem ſingulari. Similiter ignem eiię qui oleo extinguatur et aqua frigida accẽ datur quando crederent huiuſmodi ho⸗ mines vbi erroꝛ eoꝛum conninceret exp⸗ ientia ſenſus viſus videlicet atqʒ tactꝰhic autem eſt ignis qui eſt in calce viua.Quã do etiam crederent lampadẽ inextingui⸗ bileʒ poſſe fieri. videlicet q nec vento nec pluuia poſſet extingui niſñ fuiſſet famoſi ſima illa lampas que in templo veneris gquondam fuit et non eſt dubium gn fue⸗/ rit lampas illla.id eſt quod ardebat et lua cebat in ea albeſtus lapis qui ſemei accẽ⸗ ſus reuera nunq; extinguit᷑ vento vel plu uia et eſt lapis liuidi ac ferruginei coloris Eſt et ignis q vulgo vocatur aqua ardẽs. cuius confeciio notiſſima eſt. et ignis iſte nihil conſumit pꝛeter ſeipᷣm. eſt em liquoꝛ ex quattuoꝛ vl quinq; rebus confectꝰquo cum aſperguntur capilli alicuius aut lini⸗ unt᷑ non eſt alia lucerna neceſſaria ad mẽ ſam in qua ſedet capilli eniʒ illius ardere videntur et illuminant ad nodum facule vel ſtraminis ardentis capilli vero illeſꝑ manẽt omnino.Eſt et ignis de quo ſupꝛa feci tibi mentionem vłin ipᷣa terra ſicilio vel prope qui coꝛpoꝛa non ledit. Sunt et alijs ignes in lacubus vel potiaipſi lacus in quibus et ex quibus intincte facule ac⸗ cendũtur et ardent. Hec autem omnia ꝓ pter hoc aggregaui tibi de mirabilibꝰ ig⸗ niumyvt tollerem a te admirationem atq; dubietatem ð igne purgatoꝛio et de igne Jehennali quaq; ignis purgatoꝛiꝰ a mut tis intelligatur non nis pꝛopꝛie coꝛpus ſed pena ſiue afſlictio qua diuine iuſticie ſatis fit de defectibus purgationum in vi ta iſta ceptarum ⁊ in ea dem non comple tarum ⁊ huiuſmõi penam intelligant nõ vnam eſſe vel numero vel ſpecie.imo mł tas et hoc eis viſuʒ eſt ex apparitionibus et reuelationibus antedictis. Multi eniʒ apparuetunt ex moꝛtuis.apparuerunt in ̊ᷓᷓ modis quibus fuit beneplacitum crea toꝛis.reuelauerunt penas ſue purgatiõis varias atq; multiplices de quibus fit tibi ſermo in ſequentibus perſcrutatioꝛ atq; diffuſioꝛ. Debes autẽ ſcire quia ignis ᷣm Docdrinaʒ hebꝛeoꝛum tribulatio vel affli⸗ ctio non nũqᷓ; intelligitur nec diſcoꝛdat in Pars pꝛima be vntuerſo hoc intellectu ab eis doctrina xpᷣianoꝛuʒ. Quod ſi quis miretur et querat. qualiter ignis ſiue afflictio coꝛpalis purgare poſ/ ſit animas humanas. Jam dixi tibi quia et opera vicioꝛum et peccatoꝛum. necnon ⁊ delectatiões et deſideria abꝛadit ab ani mabus et extinguit in eis afflictio coꝛpoꝛa lis.et radices etiam huiuſmõi paſſionum ⁊ operum adeo debilitatvt ea durante in actus huiuſmõi exire non poſſunt.Alius modus ẽ ſatiſfactio vt dixi tibi diuine iu⸗ ſticie per ſupplementuʒ purgationis in vi ta iſta cepte.⁊ quia ſicut pꝛedixi tibi.leues quedã culpe ſunt quaſi tenuis ſuꝑ aſpſio animas inquinantes et non ꝓfunde atq; radicitus inficientes nõ immerito viſuʒ ẽ multis ex doctoꝛibus xpᷣianoꝛum.purgati onem ceptam et nõ perfectam in vita iſta in futuro complennn.. FElumam autem queſtionem qua multi querunt qualiter per coꝛpꝰ⸗ oequeri vel affligi poſſint anime humane que incoꝛꝑales omnimode ſunt Qui ꝙculdubio ſicut ſupꝛa audiuiſti.nec ea que iugiter vident ⁊ ſenciunt cognoſce re poſſunt.dum vidẽt animas humanas et iugiter delectari et moleſtari a coꝛpori⸗ bus et per illa.Quis enim non videat q̃li ter delectabilia coꝛpoꝛalia et inflamat de ſiderijs animas ⁊ irreciant atq; captiuant voluptatibus.Similiter ⁊ quedam triſta bilia contriſtant eaſdem quot enim mole ſtias deſiderioꝛum.quot ⁊ quantos dolo res et crucia tus turpium amoꝛuʒ ſpecioſe mulieres ingerant animabus ſtultoꝛuʒ ⁊= interdum animabus etiam ſapientuʒ ꝗs no videat. Similiter quanta et qualia pa ciantur anime auaroꝛũ a diuicijs ⁊ a diui ciaꝝ paſſionibus hoc eſt coꝛruptionibus et diminutionibus et ab alijs vilitatibus et vilifactionibus coꝛpalibus quis expli⸗ care vel enarrare ſufficiat.Quanq; videri poſſint alicui pene contumeliarum et ob/ pꝛobꝛioꝛus ſpirituales ꝙ non alia decau⸗ ſa eis videtur foꝛſitan.niſi quia in anima⸗ bus ſunt et ꝓpter hanc cauſam videri de beret eis ꝙ omnes delectationes ⁊ triſti⸗ cie noſtre ſpirituales ſunt cun?in anima⸗ bus noſtris ſolummodo ſint.poſſibile ta men eſt huiuſmõi penas aliquas ſpiritu⸗ ales eſſe. Non igitur abhoꝛreant aut mi⸗ rentur. ſi ignis coꝛporalis aliquis eſt qui animas huanas et in coꝛporibus eta cor poꝛibus ſeparatas toꝛquerevaleat cũ tan ta mirabilig ignium audiant et plura atz maioꝛa foꝛſitan apud ſcriptoꝛes reruʒ mi⸗ rabilium mũdi et hyſtoꝛiographos lege/ re poſſint. Amplius. Si iuxta legem hebꝛeoꝛum ignis qui ꝓphete ipſoꝛum in rubo apparuit.vel datum vel ablatuʒz eſt circa naturam ſuam ꝓpriam ⁊ ipᷣius rubi vłfoꝛſitan nouus ignis talis ab omnipo lente creatoꝛe creatus eſt tunc qui materi am combuſtibilem in qua eſſet non com⸗ bureret quomodo non veriſimile eſtvt ꝓ pter exercendam tantam dei iuſticiam ta lis ignis creatus ſit qui toꝛqueri poſſit ani mas impioꝛum et vindicare in eis iniuri⸗ as deo altiſſimo irrogatas. Ampluus. Si pluuia ignis et ſulphuris creata fuita iuſtiſſimo creatoꝛe ꝓpter vindicandaã dei pariter et nature iniuriam et contumeliaʒ in gentes ſodomoꝛum.Quantoſfoꝛtiꝰ ꝓ⸗ pter omnes iniurias et contumelias dei altiſſimi fuit creatus ignis qui vniuerſali ter omnes vindicet. HNec numero nanq; nec magnitudine peccata gentis illius cõ parabilia ſunt peccatis omniuʒ. qui extte mo et vniuerſali iuditio in internuʒ detru dendi ſunt Amplius. Si creato: dedit aquis maris rubꝛi vt contra naturam om nium aquarum et ꝓpᷣam ſe diuiderent et aperirent viam ſiccam pꝛebentes populo bebꝛeorum ab egypto exeuntium. quan⸗ torfoꝛtius penſato honoꝛe et gloꝛia ipſus necnon et pulchꝛitudine et bonitate iuſti cie ſue dedit igni contra naturam alioꝛuzʒ ignium et propᷣam virtutem toꝛquẽdi ani mas eoꝛum quos inimicos ſuos repuiat. Amplius.Si ꝓ flagellãdis egyptijs ge- re ſcilicet impia miſcuit pluuiam ignis et grandinis et ignem in aqua ardere fecit. quantofoꝛtius pꝛo toꝛquendis vniuerſis impiis tale aliquid ac maioꝛa et mirabi/ lia facere decet iuſticiam ipins Ampli⸗ us. ſi hanc virtutem dedit ventri ſtrulio/ nis vt ferrum frigidum atq; duriſſimũ co⸗ quat in nutrimentum coꝛpoꝛis ipᷣius ſtru tionis quid mirum ſi dedit igni viriniem animas ſic toꝛquendi.Et ſi econtrario vir tutem dedit ventri eiuſdem animalisvta ferro ignito nihil vſtionis aut leſionis al⸗/ terius paciatur quomodo nõ potius igni vel alij coꝛpori dedit vel dabi⸗ virturem. Maxime cũ dignũ ⁊ iuſtũ ſit apud ipſum vt coꝛpibus quibus culpabiliter ⁊ ininria atq; ↄtumeliã creatoꝛſ e ſabiecerũt 7 hoc ad delectationẽ ſubijciunt inuiti ad pena Nincub gliſmmu aperhot guiciuſin Gnhen goſenſea Piabnſnn ſchrsſeruns genplsn ſeuicüe ſeßout⸗ Nulpiaie unnvoln lilſtonsa (lnontken Ulilaten Ellsnanr Genes Wycpteiud Pisauron⸗ Uuuurgeien Güniopnran uehunes erag lenignen Uſeieſice lalcae QAuale nnuran bus keof⸗ ſaton Ununen En fpree ſntipſin igre Upleiens guce.inil flngaien ndelgen = B = =. =☛= = —— heen mmilte = = = = ☛ =ẽ = = =ẽ — = — –m — E⸗ S — = = = — — — —. = S — — Se =Se=.— — = — = = = —,v S ☛ ,. = — = — S= = == — — = — iunep – unſaltet Dllamtöir Salsed eſtuntgine auseiatanes nenünira umdaänſtan ilognenin ndicarenntsnu ganns. Me onscu Deerpindcna n.QOunen Stlonani ignis u aa genise iso. Müoinnene ius Saun Rondt, 3 ,. ppanmſedince Herboreru dis ſcilicet eiuid ignibus. 1 Fo. “ . vt in quibus ⁊ per que regem gloꝛie beni gniſſimũ delectabiliter oftenderũt in hijs et per hoc triſtabiliter pacian᷑. Amp̃. quid iuſtius ꝗd diuine gloꝛie ↄgruentius qᷓ; vt hij qui neglecto creatoꝛe atqʒ cõtem pto ſeruire cogantur coꝛponibus ad ſup⸗ plicium ſuum et cruciationem qui coꝛpo⸗/ ribus ſeruire q;ᷓ creatoꝛi potius elegerũt. Amplius.manifeſtũ eſt ex hyſtoꝛijs ⁊ exemplis multis qꝛ creaturis creatoꝛ ꝓpt ſeruiciũ dilecton ⁊ electoꝝ ſuoꝝ auget vi⸗ res.et dat nouas et ipᷣas etiam creaturas multiplicat contra naturam id eſt curſum nature ſolitum exempli gratia Si credere vis hyſtoꝛijs et ſterilibus mulieribꝰfecun ditatem ⁊ ſterilibus agris. Similiter oleũ multiplicaſſe ⁊ farinam ⁊ panes ⁊ in mul tis alijs nature vires auxiſſe creatoꝛem le ges in eis.Quid igitur mirum ſi in ſeruici um pꝛopꝛie iuſticie aut virtutem adauger ignis.aut nouam ei tribuit. Non eniʒ du bitatur credenti ac credentibus hyſtoꝛias quin foꝛtitudinem adauxerit bellatoꝛibꝰ⸗ ſuis pluries creatoꝛ optimus. MNon eſt igi tur cauſa ꝓpter quã admirentur vlł dubi⸗ tent ignem talem creaſſe creatoꝛem ꝗ ſer⸗ nire iuſticie eiuſdem ſic poſſit in vindican . e iniurijs et contumelijs Qualiter coꝛpa damnatoꝛum nõ con ſumantur aut coꝛrumpãtur ab huiuſmõi IZE e vo ſcilicet qualiter coꝛpa dã⸗ natoꝛum non ita ledantur aut cõ⸗ ſumantur ab huiuſmõi igne. aut monꝛem coꝛpalem ſaltem non inferat ſuf⸗ ficere tibi poſſunt exempla ſalamandre q̃ . viuit in igne et ignis pnominatus qui coꝛ po:a non ledens animas intollerabiliter excruciat. Similiter et vẽtris ſtrutionis ex emplum qui ferro ignito nõ leditur. No ſti etiam de lateribus quibuſdam. qui in igne quantumlibet exiſtentes ab ipᷣo non leduũtur. Similiter audiſti et de bitumine quo linita fuiſſe dicuntur arma amaʒonũ ꝙ nec ferro nec igne ſoluit᷑ ſʒ̊ ⁊ ſimili bitu⸗ mine poꝛte caſpie linite fuiſſe dicũt᷑. Noſ le etiam potes experientia de pellibns et plumis ſalamandre que ⁊ ſiincenſe vide antur ab igne et etiam ardere atq; lucere nihil tamen leſionis ab ipſo paciuntur. Sunt ⁊ alia innumera que ignẽ nõ timẽt NQue ſi coꝛpoꝛa huiuſmodi hominũ igne illo infernali moꝛtificalia eſſent atq; diſſo lubilia non eſſet vſq; quaq; ibi puichꝛitu⸗ do diuine iuſticie cum non eſſet perennis pena eoꝛum quaʒ eẽ ꝑpetnam neceſſe ẽ v per me in tractatu alio didiciſti. Nec eſſet talis ac tanta qualem et tantam cauſam eſſe requirit diuine iuſticie pulchꝛitudo et dedi tibi in hoc cauſas et ꝓbationes que om ni intelligenti ſatiſfaciant atq; ſuſſiciãt Utrum pꝛedictus ignis ſola ymagina⸗ tiõe toꝛquere ſufficiat animas humanas NTauonia xpᷣianoꝛum atq; doctoꝛibus dixit quia ignis huiuſmõi ſola ymagi⸗ natione ſui ſufficit toꝛquere animas hua⸗ nas. bonum eſt ſcire que ratio ad hoc illiõ induxerit vel inducere potuerit. Non em̃ pꝛeter nudavel negligenda ſunt tibi dicta tanti ſapientis. Dico igitur in pᷣmis qꝛ toꝛ mentũ qð anima humana patit᷑ ab igne pꝑ coꝛpus ſuum nõ ẽ niſi vel invi appꝛehẽ⸗ ſiua vel in vi motiua vłin ambobꝰ.Quo cunq; autem modo ſe habeat in anima huiuſmõi toꝛmentum cum omnis paſſio in paciente ſit ex neceſſitate. Quia igitur ipᷣa anima ſubſtancia ſpiritualis eſt in ea impoſſibile eſt foꝛmam aliquam coꝛpoꝛa lem eſſe. Quapꝛopter neceſſe eſt toꝛmen⸗ tum iſtud ſiue cruciatum ſiue doloꝛeʒ ſeu quocunq; alio nomine illaʒ nomines for mam ſpirituale.a eſſe. Sed et in omnibꝰ⸗ apprehenſionibus coꝛpalium et ſenſibili um ſfimiliter ſe habere opoꝛtet videlicʒ vt impꝛeſſiones ſpirituales ſint quare nec ca loꝛ nec ardoꝛ eſt huiuſmodi impᷣſſio tamæ calere et ardere ſe dicit anima que ſic pati tur. Non enim dubium eſt tibi quia ani⸗ ma humana nec calida nec frigida eẽ po teſt quoniam huiuſmodi qualitates coꝛ/ porales ſunt et in coꝛporibus ſolummo⸗ do habent eſſe ardeungitur anima buma na ſeipᷣa teſte cum nihil caloꝛis in ſe habe at. Uides igitur quia foꝛma ſpiritualis ei dem per coꝛpus ab igne impꝛeſſa cnʒ nec ignis nec caloꝛ ſit eandem tamen vꝛit ⁊ ar dere facit.vt ipᷣamet cõfitetnr. Quid ergo mirum ſi ſola ymaginatione ignis ardere ſioi videatur et ardere ſe iudicet cum ipſa ymaginatig ſubſtancie anime vicinioꝛ ſit qᷓ; ſenſus Iolũmodo ſpirituale ſit ꝙ per impreſſionem ſenſibilem ad eius ſubſian ciam venit et in eandem intrat. Q ſi dixe rit quia reuera anima humana nõ vꝛitux nec ardet.Sed hoc ei videtur propter fo⸗ tiſſimam conunclionẽ et viione q̃ᷓ corꝑi aliquis ex ſapientibns Pars pꝛima de vniuerſo vnita eſt et inde eſt ꝙ ſibi videtur et ſe iu dicat pati qð ipᷣm coꝛpus patitur quia nõ ſolum in coꝛpoꝛe eſt ſed coꝛpꝰ vt multi ex phyloſophis dixerunt potius in ea ⁊ hec continentia ſpirituali non ambitione coꝛ/ poꝛali tũc reuertitur in id qð ante pꝛedixi quia nõ ve dolet ip̃a anima hmõi paſſio nibꝰ?tanq; ſuis ꝓpꝛüs ſed magis cõ dolet tanq;ᷓ alienis auferent igr veritatem ac ꝓ peietatem doloꝛis ab animabꝰ humanis Quapꝛopter et gaudioꝛũ atq; delectatio num contraria autem in eodem naturali er habent fieri ex quo conſequẽs ẽ vt ve/ ritatem et ꝓpꝛietate hmõi ponant in coꝛ⸗ poꝛibus ita vt expꝛeſſe et aperte confitean tur coꝛꝑa vere ac ꝓpꝛie delectari atʒ triſta ri ꝙ vſq; hodie nemo intelligentiuʒ dixit manas vere gaudere vereq; triſtari paſſi onibus huius cum in ipᷣis ſubſtancijs ea⸗ rum nulla ſit omnino paſſio coꝛporalis. Eſt quoniam ſpecies vel fantaſma vel ſi⸗ militudo ſeu quocunq; alio modo nomi/ nes cum fuerit in vi appꝛehenſiua mouet etiam motiuam. Neceſſe eſt vt ipia ſpeci⸗ es in motiua virtute impꝛimat huiuſmo⸗ di paſſiones que doloꝛes et gaudia vocã tur. Sicut ⁊ ariſtoteles dixit in libꝛo ðᷣ ani ma quia delectabile ymaginatiuũ mouet deſiderium. Et ſi ſpecies eque foꝛtis eſſet in vi ymaginatiua vt eſt in vi ſenſitiua cũ ſenſibile ſentitur minoꝛ eſſet impꝛeſſio in vi ymaginatiua q; in ſenſitiua.Et hoc ma nifeſtum eſt in hominibꝰ foꝛtis ymagina tionis quia non minus delectantur yma/ ginando quedam viſu delectabilia q; de lectarentur videndo propter quod et qui dem notus mihi non curabat videre ha⸗ ſtiludia dicens ſe longe amplius delecta in ymaginandoea q́; delectaretur vi/ dendo. Ego etiam vidi homineʒ qui ſolo aſpectu medicine mouebat quociẽs opꝰ erat motu expurgatiõis. Quid igitur mo uebat eum ſic. ꝙ eſſet apud eum niſi ſpeci es ipius.id eſt ſmilitudo impꝛeſſa in ani⸗ ma eius. cuʒ nec ſubſtancia medicine nec ſapoꝛ aut odoꝛ ipius apud ipᷣm eſſet ſʒ ſo la ſpeciesvt dixi. Certum etiam tibi poreſt eſſe ſi expimentari volueris qhoſda viros delectari aſpectu mulieris vt ampleribus niſi foꝛte quantũ minus ẽ foꝛtis ẽ appᷣhen ſio que ſolo viſu fit q; que tactu ppter qð non dubitand eſt. quia ſi remanerent ſi militudines in oꝛganis viſus eque foꝛtes nes et triſtati des maioꝛes exillis abſente ſiue remoto viſibili eqjlis foꝛtitu ⸗ dinis paſſiones delectatiõis et triſticie ex inde ꝓculdubio ſequerẽtur. Ulideri igt ex his merito potuit illi tato viro ꝙ ſpecies foꝛtis hoc eſt foꝛtẽ faciẽs appᷣhenſionẽ tri⸗ ſtabilẽ aut moleſtibilez. Silr ⁊ delectabi⸗ lis ꝑ ſe ſufficiat efſicere delectationes ⁊ tri ſticias gaudia ⁊ cruciatꝰin animabꝰæ⁊ ba rũ paſſionũ quatitates erũt iuxta quãtita tes foꝛtitudinũ huiuſmodi ſpecieꝝ et rerũ quarũ ſpecies ſunt.hoc aũt ẽ dicere qꝛ qn to foetioꝛ erit apprehenſio quatoq; foꝛtiꝰ ipᷣm appᷣhenſum hoc ẽ magis delectatiuũ vel magis triſtatiuũ tato eiun Delectali plius. manifeſtũ ẽ de ſomniantibꝰ qm̃in/ terdũ ſomniãat ſe ardere ⁊ eẽ in igne et ceru Neceſſe igit᷑ habent confiteri animas hu ciãatur intollerabiliter tanq; in veritate ar deant quare quonia veritas ⁊ ſubſtancia ignis apud eos nõ ẽ.ſjj ſola ſpecies ignis vel infantaſia vel ymaginatione eoꝛu eſt. eſt quia nihil huiuſmodi reruʒ apud eos cſt ſed ſole ſpecies aut fantaſmata in ani⸗ mabus delectantur aut doꝛmientes ſpeci Manifeſtum eſi eos truciatum hmõi ardoꝛis a ſola ſpecie ignis pati.Eodẽmo do ſe habet et de ſomniantibus ſe tenere et contrectare poma aurea vel argentea z et lapides pᷣcioſos. Manifeſtum eniʒ ebus aut fantaſmatibus huiuſmodi tac; ipᷣarum rerum veritate quare neceſſe ẽ vt „ 7 poſſibile ſit eos contraris ſomnijs con triſtari. Uerbi gratia ablatiõe vł alio m. 22. do hoc eſt ſiſomniant auferri ſibi pnomi natas diuicias vel alias ſibi depire.et foꝛ ſitan fiet hoc in eodem ſomno quo pꝛius ſomniabat ſe poſſidere eas et tenere ma/ nibus et poſt modicum ſibi auferri. Non eſt igitur mirũ ſi vir ille ſapientiſſimꝰ dixit ſola appᷣheſione ignis aias hũanas ſolu tas a coꝛpibns et abſq; veritate et ſubſta⸗ ciꝗ ignis poſſe toꝛqueri Oaſſi dixerit ꝗs dꝛ nõ poſſet eſſe tm̃ toꝛmentum a ſola yma⸗ ginatione ignis pꝛeter veritatẽ ipius atq; ſubſtanciam quantum eſſet cum veritate et ſubſtãcia iã rñdi ei ſup hocqꝛ ſi pſentia et verita signis nõ addut appᷣbenſiõi no addẽt toꝛmeto hoc ẽ ſinõ augẽt illa nõ au gebunt illud. Declaratum euam eſt tibi ꝑ hoc quia non ſolum ardoꝛibus huiuſmo di poſſibile eſt creatoꝛi cruciare animas quas voluerit per ſolam imaginationem vel intellectum. Sed etiam omni genere toꝛmentoꝛum et hoc eſt qm̃ poſiibile eſt ei lraonm ligcreve pufen omniügen engo upe⸗ heſpon ſoifümn paenin Mn Anuso Sisftnunn grnonen lodeeneet ſan enaiſn upoſeraſo muſthte wiceton icianat ſbipelelis S Dinien ſeninie CAunibihune tdct edernn Werme⸗ ſbadde ſüpolten leoſporure igoelſan olanhbon dammuton (kopanudr ſcbllbenn wapirinin lgagil lentienn — = e = = = ☛ = =⸗ S ☛ — = == = = =SSE = = = — — = E =— = S=ꝛS. , £N- —— — —— — ☛n = - — iee gimn 188 Ppai edeensiden rinanmun senitunge bocaitidin benio guing: intoenmn õ eſomnunpii ſdereteininn mmönſu nipennstitin eſouſeng ſensnam tihisnlit onnnianaogtet nane abesdlun⸗ odenſeng, ſcenmtpi⸗ lurta omnipotentiſſimam virtutem eius pingere vel deſcribere in vi ymaginatiua omniũ generũ toꝛmẽtoꝝ.Q ſi ꝗs inferat ergo ſuꝑuacue creatus ẽ ignis hbuiuſmo⸗ di Reſpondeo quia multe ſunt vtilitates ipiꝰ q̃ruũ vna ẽ vt et coꝛpalit᷑ ⁊ vere toꝛdat coꝛpa animaꝝ hmõi ⁊ etia animas ipas. Amplius. Cum ipe ſit deus veritatis et veritas non decet magniſicentiã gloꝛie ipᷣius vt vtatur mendacus ſomnioꝝ. Ter cio ꝗa motus ſomniandi im̃ ardoꝛes nõ ſatis deterreret homines a vicijs ⁊ pecca lis cum panciſſimi intelligere poſſint ani mas poſſe vel ſomnijs vłſupplicioꝝ ima ginanonibus cruciari. Nec dubit es om̃i⸗ potenti creatoꝛi multos eẽ poſſibiles mo dos vindicandi in hoſtes ſuos nec om̃es vel mihi vel alus hominibus eſſe notos. J as auteʒ querat an ſolus ignis in inferno ſit an etiã alia coꝛpoꝛa Vreminiſci debes quia poete poſu/ Cerunt ibi flumina ⁊ paludes vt letheũ flu men ⁊ cochiton ⁊ ſtigẽ paludẽ foꝛſitan au tem hoc per metaphoꝛas platonicas dicẽ tes. Lex vo et doctrina ſarracenoꝝ ponit ibi arboꝛẽ adachũ amariſſimi fructꝰ taqᷓ; ibi poſſit arboꝛ aliqua viuere et fructifica/ re diſputare autem circa omnes fabulas atq; deliramenta ei figmenta inſipientiũ nõ tam laboꝛioſum ẽ ꝙᷓ; etia ſupuacuum. Doctrina vo xpᷣianoꝛũ cui in parte cõcoꝛ dat doctrina bebꝛeoꝛum licet fabulis im⸗ poſſibilibꝰ et increduliſſimis refertiſſima habet o in inferno ſunt aque gelidiſſime Sed neq; aque ille neq; ignis infernalis ſunt ꝑ omnia earundem manerieꝝ quaꝝ ignes et aque que ſunt apud nos.ꝗa nec ignis ille extinguibil eſt nec aque ille con ſumptibiles ⁊ foꝛte nec calefactibiles ꝓpt longiſſima igr coꝛpoꝛum infernalium ad coꝛpoꝛa huiuſmõi mũdi ſuperioꝛis ꝗ ẽ ſu pꝛa ipᷣm infernũ diſſimilitudinem atq; di ſtantiam ignoꝛãtur ex parte magna qua/ litates eoꝛum habet autẽ admirationem magnam et queſtionem dubitabilem an infernꝰ totus modus plenꝰ fil.an ſit apð pm vacuum et de vacuo iam alibi didici ſti an poſſu eſſe. Similiter et de quatitate ipins. Si enim iam totus plenus ẽ coꝛpo ribus ſuis.qualiter intrahunt in ipᷣum pe ne innumerabiliuʒ hominũ coꝛpa er fere ſoia pars totius humani generis modica ſeo:ſum ſaluabitur. Necelſe igr ẽ vt ignis oꝛrificas omnes atʒ foꝛtiſſimas ſpecies et aqua qui ibi ſunt exeant ꝓ maioꝛi ſuę parte et dent locum perditoꝛum hominũ coꝛꝑibꝰ aut vt rarefiant.inextimabiliter auiem vt ſecum ſimul capiant coꝛꝑa ꝑdi/ toꝛũ et de hoc quidem ei de alis que cir/ ca hoc ſunt loquarin ſequentibus. * vVninerſo. De eternitate. vniuerſo an nouuz ſit an antiquũ. ꝙ eſt di⸗ cere an pale an eter/ Vnale ſiue eternũ. Se/ “ cũdo de cura⁊ guber⸗ natione qua gubernani dicit᷑ a multis et creaturarũ ab ipᷣo creatoꝛe. licet a multis contradicatur. ercio an ſtatus iſte ſit ei ppetuus ſtatus ſcʒ in quo ẽ.an finẽ habi⸗ turus ⁊ ętia quẽ finẽ ſiue immu arbez vig in melius an deteriꝰ.⁊ de ipᷣa nouitate vł de ſtatu quẽ habiturꝰ eſt. an ſit ei futura perhẽnis.an iterũ habitura fineʒ. an hoc debeat ire in infinitũ.ſicut aliqui opinati ſunt.Et de ipᷣo genere huano quẽ ſtatum habuurum ſit tam ſcõm animas q; ſcom ſtigatio ð ipſa etnitate ꝑſcrutaboꝛ ĩ pᷣmis de ipa. Similiter de ſeculo et ſeculis et de ſeculis ſeculoꝛum atq; de ſeculo ſeculoꝛũ. Cito igitur quia opinati ſunt qui⸗ aganm eternitateʒ aliud non eſſe in elſlencia q; tempus. Unde et diffi⸗ nierunt tempus eſſe partem eternitatis et iſti fuerũt ytalici. Ocoõʒ eos igit᷑ nõ differt eternitas a tempoꝛe/niſi ẽm tempus totũ Aa parte ſua let ſicut maiꝰ tempus a mino⸗ ri. Scoõm eos etia eternitas non pꝛecedit tempus.imo ſi vere pars eſte ternitatistẽ pus naturaliter pᷣcedit eternitatẽ. om̃is eĩ pars pꝛioꝛ ſuo toto eſt.quonia quedã cau hil fuit vel eſſe potuerit.ſic nec ante totuʒ tempus. Amplius. NHemo vnq; poſu tu em̃ ſcis.quia diem craſtina pᷣce dit dies hodierna.et nox tota que media eſt inter dio illi medioſquaſi contigua erat eterni⸗ las qre finiebatur ſiue terminabat᷑ ad il⸗ lud. Erit ergo ſcm boc finita eternitas ⁊ habens terminũ ſentẽcie ſciliq; illius me⸗ di quemadmodũ dies craſena terminũ habet inicialem finẽ noctis imminentis. Si vero pᷣcedit eam ſine medio.tũctermi natur ex neceſſitate eternitas ad illo.quẽ⸗ uadmodum dies craſtina ad noctẽ pceden Incipit ſecunda pars pꝛime partis de Equit᷑ ea que pꝛeceſſe⸗ rũt inueſtigare de iß5 coꝛꝑa hũana.Et qm̃ hec oĩa pcedit inue⸗ f Amõ̃.ſicut ante eternitateʒ ni⸗/ it eternitatem niſi inſinitaʒiquare añ eter⸗ nitatem nihil fuitem aliqd ante eam Juiuvel pᷣceſſit eam alio medio vel nullo. iſtos duos dies q̃re ſi pceſſitr eam alio me ſars pꝛima de vniuero 7. 7 :. nũ dicunt homines cõmuniter ꝙ nec inci bm omunem intelligent hominũ. Dico poſterius cum em eternitatis eẽ pmanẽs ſit imo ißa eternitas pmantla intermia⸗ bilis ⁊ ex vtraq; parte infinitapermanen tia aui ei fluxibilitas contraria ſunt.ergo nihil fluxus ẽ in eternitate nihil fluens.q⸗ re nec pᷣus nec poſterius eſt in an. Amꝰ5 Nauid eſt ipᷣus niſi fluens eſſe ⁊ nullo mõ pmanens id e ſed nihil ſui pmanẽs ĩ adu vel potentia. Si em aliqd tempoꝛis ymas neretiam no e&t illudvel tempus vł pars tempꝑis. cum eẽ topis nõ ſit niſi fluere jm totũ fluere irreceptibiliter 2 eſtimabilik biliter. Amp. indeninẽtia cadit in diſmi nitionẽ eternitatis. Eternũ em eſt vt pꝛedi xi ᷣm intellectũ omniuʒ; nec incipiens nec OQOuare eẽ eternitatis pmanere eſt influxi „ ) Anece ere in nõeſſe. cadere autem in no⸗ R☚ — —— cialis eternitalisſtẽpus igr eternitas een cialiter ↄtraria ſuntq̃re ſicut ꝓpᷣũ ⁊ eſſen ciale eſt tẽpoꝛi fluere vei deſinere. ita eter nitati permanere et ſtare. Oꝭ ſi dixeritt e ternitas 'm totũ eſt ꝓpᷣum ſtare.led pti⸗ bus eenciale fluere. deſtruit᷑ hocduobus e modis.ꝛimũ q: eternitas ſᷣm ip̃m toluz c onomerũ ſicut et tempus.et ꝓpter hocſi a tota eternitate ſicut nec ab aliqua parti⸗ um eius. Quare tota eternitatẽ neceſſe eſt oↄtinue deſinere et cadere in nõeſſe.Et at/ tende quia iſta poſitio eſt quéadmodum ſi quis ponat aliqð torũ albũ et aualibet eius partẽ nigra aut ecõuerſo. Secũdus mody deſtructionis ẽ ex hacradice. qeni⸗ hil recipit in ſe cõtrariũ eẽncie ſue.Eſt aut tempns fluxus cõrinuus irretinibilis quo niã eius eẽ eſt fluere cõtinuo et irretinibili ter, Eterniias aut ecõtranio ſtabilitas cõ⸗ in iᷣm. quare modis omnibus ſedue tur ex huiuſmodi poſitione eternitatẽ efe finitam. Manilſeſtum aut eſt e oẽs di finiũt eternuũ að nec haber pᷣncipiũ neq; ſi nem. ? intelligit vᷣncipumet finẽ duratic nis ſiue permanentie ſue Similiter ⁊ eter igllipe deſinens. Deſin entia vo eſſencialis eſt te eẽncialis eſt tempoꝛis.indeſinẽtia vo eẽn fluere vl deſinere eſt eſſenciale alicui erp⸗ libus erit eſſenciale et toti.quare necactlu nec ratione ſeparabit᷑ fluere vel deſnere Einblle ſetflaxiot . — — iencaipins grnditefe ſaumneftbi lalenvel⸗ 4 ſaanun eimnſel ſueſontzaa Aurdkann isinuma lſtiuisdtpe Gnernon Mumiiüeit mminbien Kteeröci hrininebe Murhcen⸗ nnignevere iteſehusonan Mniblererekee gnühmmu: enensfaine fhindarid Msgnintn. MWnenn Unhnuosge lihuenlyen. itknluma fieumiucnen lluige Ehustoeerde Pͤdalinlen Wnt itczi receminsnn moanidiizi Eemnitanseige Spnanihann neinfmnishenn SContundln müraenblin nuseſtua 1 ſluenseſeim nibiſcionni udpeltenguͤf gisno itnür nspmmanerettt Naefininas an Eemäcidn nninz netinche in oeſann nein pebonite ſe adaraum en nr gre reideſtn eſ hin n⸗ re deſnt ar eſteſen⸗ leetnoi , bit fuan ſculhel 1, tinua et influxibilis quoniã eternũ eſt ſta bile continuũ intluxibiliter ꝙ ẽ dicere in⸗ deſinibiliter.eſſencia igr eternitatis coõtra ria eſt fluxibilitati et deſinentie. Non reci pit igr illa wel in ſe vel in partibus ſuis cuũ „ eſſencia ipius ab eſſentia partiũ contrari⸗ etate diuerſari nõ poſſint. Iam igt decla tum eſt tibi per hoctempꝰno eſſe eter/ K tatem nec partẽ eternitatis in eternita Ote non poſſe eſſe hus neq; poſterius ſeðᷣm fuit eternitas. Manifeſtum eſt qa in coꝛpalis ſucceſſioneʒ aut flurum ſiue deſinentiam Quare eſſe eternitaus totum ſimul eſt nõ inq; ſimul comitatia tẽpali ſed abnegatio ne poꝛitatis et poſterioꝛitatis. quẽadmo⸗ dũ ſi dicerem ꝙ in ea nibil ante.nihil pꝰ. Declaratu etia eſt tibi ipſam eſſe infinitaʒ et interminabilem ex vtraq; parte hoceſt nec habere pᷣndpiũ.nec hahere finẽ.Silr nec hre pᷣmũu nec habere vltimũ. et ꝓpter hoc nechabere mediũ. bi em̃ ẽ mediuʒ in duratione neceſſe eſt eẽ pᷣus et poſteriꝰ ⁊ ſucceſſionis oꝛdinẽ.quare ſimplicẽ ⁊ im: partibilẽ neceſſe eſt eſſe eternitatehoc aut ſequũtur multe queſtiones.Pꝛima eſt cũ eternitas ſu imparubilis.tempus autem infinitũ pa rtibile eſt igr eternitas ad tem pus quẽèadmodum ipm nuc impartibile ad totũ tempus. Quare tempus ẽ ĩ infini tum maius q; eternitas. Nemo auteʒ du bitauit vſq; hodie.quin eternitas ſit ma⸗ ioꝛ in infinitum tempoꝛe.⁊ quia tempꝰ in fra eternitatem eſt ipᷣm eſu pᷣcedit eterni tas et ſequit᷑.Si enim ceſſaret tpᷣs pꝰ ipᷣm eternitas. hoc eſt dicere.ſi deſineret eſſe tẽ pus. Similiter ſi cepit tempus ante ipſuʒ Ttende igr.qꝛ ipᷣe creatoꝛ benedi⸗ finitus et immenſus amplitudi et circũdans.Qua autẽ amplitudine⁊ cir cũſpectione omnia circũcludit et circũſcri bit intra ſe.⁊ claudit omnia atqʒ continet Atten⸗ de et aliud exemplũ.quõ ſpecies que in ſe impartivilis ẽ coꝛpaliter id ẽ ſᷣm longuʒ ⁊ latũ et altuʒ. Sic et linea amplitudine ge neralitatis que vtiq; ſpũalis amplitudo ẽ Continẽtia vo coꝛpali nõ ↄtinet niſi ꝑtes ſuas.Alio vo mõ cotinet pũcta que in ea ſunt ad quarum nullũ habet in quatitate cõparationẽ ppoꝛtionalemiet ꝓpter hoc veriſſime dicit᷑ in infinitũ maioꝛ ꝙqᷓ; eoꝛuʒ. boc eſt ſuꝑ omnẽ ꝓpoꝛiionẽ cũ ſit advnũ ag ctus ſimplex ⁊ impartibilis et tñ ẽ ne ſna immẽſitate omnia inter ſe ↄtinẽs o) lxv quodq; ioꝝ pluſq dupla pluſq; tripla ⁊ ita ĩ ifinitũ.Heriſſime igr dici poteſt ex eis in diuiduũ ẽ in ampli que iam diri tibi/ ꝙ duu tudine ſpeciei Sic punctꝰ? in linea/et hoc quonia nũerus indiuiduoꝝ infinit⸗ eſt. gquare amplitudo ſpeciei potẽcialiter infi⸗ nita ẽ qntũ ad indiuidua. Nõ em̃ cõtinet amplitudo tm̃ eius pꝛopoꝛtionaliter indi uidua que ſũt in actu. imo quecũq; eẽ poſ ſüt et gbuſcuũq; ratio ipius poteſt cõpete⸗ re.qð ẽ dicere ꝙ nõ ẽ limuata hec ſpecies homo vt continere non poſſit niſi indini dua que ſunt vel que fiunt vel que futura ſuntquaſi oꝑteret capacitatẽ eius et am⸗ plitudinẽ dilatare ſi placeret creatoꝛi plu/ res homies creare qᷓ; apõ ſe ſtatuerinlaut anguſtari ſi paucioꝛes ei creare placuiſſet O mni ꝗpope intelligeẽti manifeſtũ ẽ in am plitudine ſpeciei in ſe vtriuſq; immutataʒ penitus pmanere.Et ꝓpter hec exempla auencebꝛon licet laudada ſint ⁊ intellectu poſt admirãtia nõ tamẽ ita ꝓppᷣa ſunt⁊ cõ ueniẽtia materie de qua agitur hic. Dixit em̃ idem phyloſophus ꝙ mũdus ſenſibi lis ſiue lenſilis ẽ in ipᷣo eẽ vniuerſaliquaſi diceret in altitudine vel amputudine entt ⁊ accipias ens cõmune ac generale tanq; cõmune omniũ. In illa amplitudine cõi tatis ipius ẽ mũdus ſenſibilis tanq; naui cula in medio maris aut tanq auicula in medio aeris. Non em̃ dubitandũ ẽ quin ⁊ mare finitũ ſit⁊ aer ⁊ ꝙ finitũ nõ poteſt ↄtinere infinita eiuſdẽ quãtitatthoc ẽ quã titatẽ eiuſdẽ generis cum ipᷣo ⁊ ꝓpter hboec mare quãtũcunq; ſitnõ poteſt cape naui culas infinitas quatũcũq; ꝑuas. Similit neq; aer auiculas.Declaratũ em̃ ẽ nibi ali as qꝛ nullũ finitũ aggregatũ eẽ poteſt exi finitis tantisſui generis qð eſt dicere.nul la quantitas ex infinitis cubitis et digins eſ- Quare maniteſtũ eſt.qia quecũq; naui cula quãtũcunq; ꝑua in mari exiſtente de trahitur amplitudini maris capacitate ipi us nauicule quantũcunq; parue.Quare manifeſtũ ẽ certũ eẽ numerũ? determina tũ vltra quẽ nõ poſſet caꝑe etiã vna naui/ culã vel medietateʒ vnius de naniculis in telligo equalis quatitatis. Neceſſe igitur eſſʒ ipᷣm dilatsri ⁊ additionem fieri ſupꝛa amplitudinem eius. Si maioꝛ numerus nauiũ in ip̃m mittendus eẽt.De amplitu dine aũt ſpeciei ⁊ generis dedaratum eſt Libi alter eſſe. l Ebes enam ſcire qꝛ quãtitates nõ ſunt ꝓpoꝛtionaliter compabiles que nõ ſunt eiuſdẽ generis et ꝗbus non eſt vnus e OEe Uneg lectan ſurat ſᷣm diſtantia extremitatuũ ſuarũ ab modus menſurãdi et ꝓpter hoc eternitas et tempus nõ ſunt adinuiceʒ compabiles Quapꝛopt᷑ amplitudo coꝛpalis et ampli/ tudo ſpiritualisnullã habent adinuicem ꝓboꝛtiondamplitudinẽ nanq; coꝛpalem faacit multitudo partiũet aggregatioam/ plitudinẽ vo ſpnaleʒ vnitas ⁊ ſimplicitas et hec ẽ cauſa ꝓpter quã creatoꝛ altiſſimꝰ2 et benedictꝰ ẽ in vltimitate amplitudinis Kviget nedietas et a bet em̃ medietatẽ ratiois ipᷣius.Cum eniʒ Alſicut ẽ in vltimitate ſimplicitatis ⁊ imꝑtibi J litatis et quis ẽ ordo ſimplicitatis et imp⸗ ibilitatis.idem ẽ oꝛdo amplitudinis ſpiri tualis et capacitatis Sicut facia te ſcire in tractatu ſequẽti hũc ꝗ erit de ſubſtancijs ſpiritualibus et abſtractis Quia igr am⸗ plitudinẽ ſeu la titudinem ſeu longuudi⸗ neum in eternitateſfacit ſtabilitas in tempe So ſluxus ſeu fluxibilitas. Impoſſibile ẽ comꝑꝓdalia eſſe ꝓpoꝛtionaliter eternitatẽ ? tempus.pꝑ hoc enim ꝙ ſtat inchoabiliter et indeſinibiliter. non habet pᷣmũ neq; vl timũ ideo nec pᷣus nec poſterius nec me diũ.tempus econtrario ſe habet ꝑ hoc q; fiuit irretinibilit᷑ ⁊ hoc ipᷣm facit in ea ſim⸗ plicias. Simplicitas em ꝓhibet eam ab aggreganioone ptium et oꝛdine ipᷣarum.q̃ re ꝓhibet eam habere pᷣus et poſterius ⁊ 3, Knigatge et vltimũ. Juxta hanc viã ſciendu tibi. qa tempus locus et numerꝰ impꝛopoꝛtionales ſunt adinuicẽ.neq; em̃ vere dicere ꝙ; aliꝗs numerus ẽ maioꝛ ali- quo tpꝑe aut ecõuerſo.Similiter neqʒ; tem Pus loco aut locus tempoꝛe.et ridede ſũt huliuſmõi locutiones ſophyſtarũ ⁊ ↄꝑati ones ꝗbus dicut hoꝛã vel aliam ptem tẽ/ poꝛis maioꝛem eſſe vel minoꝛem vel eqlẽ miliario. Uidi autem tẽpe meo doctoꝛes gFramaticos ꝗ ſic oquentes vel grãmatice loqui dicerent. Dbes etiã ſcire ga de ver bis ꝙ maxime cõgruit eternitani ẽ verbũ endiſtandi Silr 2 pmanendiet hocin ꝓlenti tꝑe ſolũmõ fuiſſe em̃ vel foꝛeſtetiſ/ le vel ſtatura eſſe ꝑmãſiſſe aut pmanſuraʒ eeno ꝓpᷣe ꝑlinẽt ad eã et cauſas ſuꝑ hoc iam p̈dixi. ⁊ in libꝛis ꝓphetarũ cũ de crea toꝛe loquẽt ipi pphete iuenies ſepeq eſt vel es ad ipᷣm vel de ipᷣo diest. Raro aũt de eo dicut alion tempoꝝ v̈ba quãq; T ir ralionabiliter de eo dici poſſint. Sʒ cũ in terptalionibꝰ ⁊ expoſitionibꝰ q̊s alibi di⸗ diciſti. ariſtoteles añt diritlineò curuã ? li nea recta incõmeſurabiles eẽ. cauſam vo Pars pꝛima de vniuerſo Vpter quã hec dixit. ꝗa nõ eis igem mo dus mẽſuradi ⁊ hoc ẽ qm̃ linea recta men inuicẽ. Maioꝛ em̃ linea recta ðꝛ q; alia cu ius extremitates mag: diſtãt ab inuicem Nũõ em̃ idẽ modus mẽſuradi linee curue. Alioquin omnis coꝛda eſſʒ equalis arcui ſu et econuerro. Euertar güt adbuc ad impnbilita tẽ eternitatis ? dicã qa ppetuitas videt eẽ medietas eternitatis ha/ eternũ ſit ꝙ nec habuit pᷣncipiũ nec habi turũ ẽ finẽ. Medietas iſtiꝰ ratiõis ratio ẽ ppetuitatis.Eodẽ mõ ſi oixerè qa vnũqð q; ẽ inchoabiliter ⁊ ideſinibilit᷑. Indeſini bilitas idẽ ẽ ꝙ ppetuitas q̃re videt eẽ me dietas eternitatt. Amp̃ᷣ.duratiõis eter ne accipe mediũ vel medietatẽ.ppetuitas ẽ medietas iſtiꝰduratiõis.Lata em̃ ẽ du⸗ tatio ꝗᷓ nõ incepit et terminat᷑ in hocnũc pᷣſenti.quata ẽ duratio qᷓ icipit ab eodeʒ ⁊ nũqᷓ; finiet᷑.qre pᷣſens nũc diuidit tot du rationeʒ qᷓ nec ĩcepit nec finiẽda ẽ in duas iſtas ptes equas.Et in vtraq; iſtarũ ẽ me⸗ Buabꝰintẽtionibꝰ. Una naq; intentioe ð: tempꝰvite ſeu ꝑmanẽtie ſiue exiſtentie ali cuiꝰ rei? ẽ mẽſura vniuſcuiuſq; eoꝝ ⁊ nõ congruit verbũ duratiois ſm intentionẽ iſta niſi in tꝑe exiſtẽtibꝰhocẽ eis quo ẽet. vel actioões fluũt cũ tpꝑe. Sic eẽ motus flu it cũ tpe.Silr actiones celeſtiũ coꝛpon ſi⸗ militer paſſiones ⁊ opationes naturaliuʒ ⁊ viteelia multoꝝ oialiũ cũ tpe fluũt. ⁊ ſie ſe hʒ de oĩbꝰ qᷓ inceperũt in tpe vel ex tpe Oia em̃ hmõi nũerant᷑ a tpevel fm eẽ vlł ſm actiones ⁊ paſſiões ſuas/talia igr ſũt oia mobilia alr mutabilia? de pennibꝰ dico idẽ quoꝝ eẽ nõ ẽ deſinibile qa ⁊ fm eẽ ſuũ menſurat a tꝑe cũ a tꝑe pᷣncipi ter⸗ minet ipᷣe. licet em nõ finiat᷑ eẽ eoꝝ in tpe tñ menſurat᷑ a tpe.licet a ſpe nõ finito ſi tẽᷣ pus debeat eẽ ifinitũ. De hoc ei queſtio ? płime difficultatè ⁊ nõ ẽ dubiũ.ꝗqn qdam mẽſuratio tpalis ſit talis ĩmẽſitati. Ono⸗ damõò eĩ mentit᷑ lineã ꝗ dic ea finitã in ſe? ifinita ad punctũ. et ꝓpter hoc ppetnia⸗ queda męeſura ẽ ſi aliqᷓ coꝛpa ĩfinita eent vel aliqᷓ linea ifinita ex altera tñ pte finita mentnzaekinzeel ncengfeenuc. menſura eẽ linee talis nec videtur eè ali ratio ſi ſinita menſura menſurat finitum quin ? infinitũ ĩ finita. Si infinitu ẽ aligd . ncnon nociiſ dicar ſnitusſ ſadeſit no lanunen llniue⸗ MMo! Neſetuunn ſetntante anponmi roe aino eroonor. nümne Mrce Allsizd Minighhn apdctiga ſoipaer De Wrrdcün Wmeduni⸗ Whasden nenanai lenpe CCpogun nenſnnvil foelsp Ceſto ſint belpafſon hnun len badurano⸗ ſſtfieign Sit mue nnſagin Menlmnn 0 anemnit hutkrtnn nllpiit cgeſhenar denseknn osiölr sitnisn noſonagn utas tſiki Nii ntdcnig talemmnin noichenn ſnsticnin Dunaiiin Sitpigii, emguin Urnmmm) nanirtrdka zynucin znösftiN bnesr ipe iin ppes celeſn⸗, zialiüculg ſesſn dicat ꝙ decem puncta numerat numerꝰ ĩ finitus ſcʒ denarius ? mille millenarius? ita de ſingulis alis nuüeraus et numerus Eodẽ mo puncta inſinita et innumerabi⸗ lia numerat infinitus numerus et ſermo autenticus et ſanctus habet ꝙ numerus annoꝛũ dei ineſtimabilis. Uęrũ quoniaʒ deeſſe huiuſmõi ſubſtanciarũ nibil omni no fuit cum tꝑe ſed totum eſt integrum et illeſum ꝑ omnia in quolibet nunc ipiꝰ tẽ⸗ poꝛis no ꝓpꝛie eoꝛum eẽ dicit eſſe in tem poꝛe. quẽadmodu em̃ qð totuʒ eſt in nno puncto locinon ꝓpꝛie dicit eſſe in toto lo co. Similiter neq; ꝙ eſt in parte loci non ꝓỹe dicitur eſſe in toto loco.ſed mag Fᷣin accidens.quẽa dmodũ nec locus alicuius dicit᷑ niũ ꝙ ipᷣm pcile continet maioꝛ vo locus dicit locus ipius ꝙ non ipᷣm totuʒ nõ implet. Sic anime huane nullomodo noſtre dicutur eſſe in tpe qð eſt minus du rauone earũ aut maius.et eſſe earũ in coꝛ poꝛibus pꝓculdubio eſſe ipale hoc ẽ a tpe menſuratũ cum iniciũ habeat et finem in tempoꝛe. Similiter actiones ⁊ paſſiones in quocund genere quãtitatis. Quemad tis 2 ppter hoc determinationem. Sicut modüũ ſi gs diceret ꝙ quẽadmoduʒ ſi ꝗs cubitus et duo cubiti diuerſe ſpecies men ſure ſunt. ppter maniſeſtam determinani onem qua exijt altera ab altera. eſſe eniz tempoꝛis/vt ſupꝛa dixi tibi totum ẽ fiuere ⁊ in hoc non diſteri dies ab hoꝛa velecõ⸗ ſo. Sed reuera determinationibus diffe⸗ runt.et hec eſt intẽtio mea in hoc et deter minatio iſta eſſencialis eſt quannutali per modũ quo quanntas eſt. Be tempoꝛe ve ro an ſit infinitum finem habituruʒ apud ſapientes queſtio eſt Ariſtotebnan q; viſum fuit vel habuiſſle iniciũ neq; ha⸗ biturum ſinem.⁊ de hoc erit perſcrutatio tidbi ſufficiens in ſequentibus in quoꝝvia nunc ſum. Mautem auerebam in pꝛece⸗ dentibus videlicet an perpeluuas eiſz di midiata eternitas Jam dixi tibi ꝙ non ẽ nullomodo partibilis eternitas ſed reue⸗ ra.ſi tempus eſſet iuxta opinionẽ Ariſtoł Sine pᷣncipio ſq ⁊ ſine finereuera ꝑpetu itas eet dimidiũ tempoꝛ:is ex vtraq; parte infiniti hoc autem dici non equiuoce po/ teſt eternitas. Jam enim patefeci tibi cõ⸗ quas agunt in coꝛpibus etꝑ coꝛpa tempe dirit ter tem eẽ eternitatis vo cauit totũ tempus ſcilicet infinituũ eternita menſurabiles ſunt et menſurant᷑. Deeſſe vᷣ cius apud ſe hoc extra coꝛpus non eſt queſtio.ſi in eo ſtatu actiones alique ſunt ei vel paſſiones licet ſpuales ꝗqn tempoꝛe et puncto tempis menſurent᷑.Si em̃ lubi⸗ to et durationem nulla habẽétes. Ma nifeſtũ eſt quia puncto tꝑpis menſurantur / erlar autẽ etern DcERE SDi vo pmanent.ſed finem habent cũ cer/⸗⸗ quia ipſa eſt contraria tpi ſicut oſtẽdi ſtibi tum ſit eas inciꝑe. manifeſtũ ẽ eas tempo re menſurari ſi finem alique earũ nõ habent erunt infinie ſcõᷣm durationem⁊ hoc a ꝑte futuri. ex alia eniʒ pꝑte finite ſunt cum incipiãt ⁊ pᷣncipiũ habeant in tempe Di em̃ lemous itinitũ eſt cuʒ tempꝰeſſen⸗ cialiter menſura ſic erit menſura infinita/ rũ taliũ ſalicet que in tꝑe incipiunt et tem poꝛe finiſtur. Manifeſtum em̃ẽ quia augmentium quantumcunq; ſit non mu⸗ tateſſenciam eius in quo eſtaut ſpeciem. niſt in hüs ſolis que determinatã habent efſſenciam vt numeri quoꝛum vnuſquiſq; determinatam habet eſſenciami Et ideo additione et detractione etiam vniusvni tatis ᷣm ſpeciem diuerſanturhoꝛa vo nõ tietel ſcõm eſſenciam qua eſt temp⸗ al lerins ſpeciei eſſe qᷓ; dies. Licet poſſet dici loꝛñtan alia ſpecies meniure vel quatita trarieratem maniſeſtam inter eternitate; et tempus ex quo aꝑparere tibi poteſt. qe qui dirit tempus partem eẽ eternitatis ꝰo tẽ ꝓpter qð in ratione ſeu dimnitiõe ſua non eſt locutus de illo.ſed de ptibꝰ deter minatis ipius ⁊ ideo cum dixiſſet.Lempꝰ eſt pars eternitatis adiunxit cuz anni mẽ ſura diuturniq; circa ↄmenſuratiõeʒ. Be Mertar aute adipam eternitatem 2? dicam iam ⁊ quia ipᷣa impartibilis ẽ partibilita⸗ te cõmunitatis/⁊ quia ipᷣa circũdans tem pus et tpe maioꝛ/abſq; comparatione ꝙꝓ poꝛtionali. Deinde dſo quia ipſa ꝓpꝛia eſe creatoꝛis benedicti atq; ſ õ Fodiee 9 et aliud cepit et fuitpoſtq; nõ fuib qðẽ dic re quonia aliund habet eẽ poſt non eſſe. poc faciam te ſcire in ſequẽtibus poſt pau ca. Solum em̃ eẽ creatoꝛis eſt neceſſe per ſe ex omnibus modis ſuis. omne autem alind eſt poſſibile eſſe ꝑ ſe ⁊ nõ neceſſe eẽ imo eſt ceſſons ec uantũ in ißo eſt. et ꝓ⸗ pter hoc recedit et reuertit᷑ in noneſſe qn/ tum in ipᷣo eſt niſi reuneatur ꝑ creatoꝛem qð eſt dicere p ipᷣm neceſſe eẽ per ſe. Eterminandum autem eſt. ac ſtu dioſe perſcæutandum de ipa eter⸗ rnitate quid ii eiꝰ eſſe videlicet an eſſe ipᷣius creatoꝛis an aliud ab illo an pꝛi Pears pꝛima de vniuerſo Kater uatio. Q ſi dixerit quia cum ipᷣm eſſe iuſmodi ꝓhibitionibus non relertet eter Lenunn creatoꝛis. Qualiter igitur erit ↄtraria em nus et eternitas non differunt. Sicut de⸗ akfuſe poꝛijeſſe quippe creatoꝛis non haber con⸗ us et deitas et non dubitat aliquis intel⸗ hihacet trarium neq; oppoſitũ neq; non eſſe. Si⸗ ligens quin deus ſit ſua deitas et ecõuer⸗ s e cut iam te ſcire feci in alis. Si vero dxe⸗ ſo.Sic eternus deus et eius eternitas res lonunr rit quia eſſe eternitatis eſt aliud ab ipo eẽ vna ſunt.Licet igitur abſtractiuum videa Plpinzn creato:is cepit igitur eternitas cum omne tur nomen deitatis nõ eſt ita abſtractiunun Annm aliud ab ipᷣo ceperit. vel quia nondum il- nec aliquid delinquatur de ſignificauone Mulllii⸗ lud dedaratum eſt dicam. quia eternitas nominis concretiui ꝙ eſt deus. imo totũ mMudeſ eſt ad minus poſſibile eſſe in ſeipſa.⁊ pꝛo- ſigniſicat ꝙ boc nomen deus niſi foꝛſiia i ſonini⸗ pter hoc deſinibilis et ceſſans abeſſe quã alia ſignificatione. Qꝭ ſi abſtraheret no/ Munnan tum in ipᷣa eſt. Jam autem tranſiuiſti hbec men eternitatis ſolas pᷣuationes a ſignifi ineon vbi dictum eſt quia nihil recipit contrari/ cato huius nominis eternus tuc ꝓculdu/ emaſen unm ſuum vel eſſencie ſue. Non em̃ eſt ni bio ſignificaret res que nõ eſſent que pꝛi⸗ teſenen gredo dealbabilis vllo modo:ꝛum nec fri⸗ uationes im verum ſigniticaret iſta oꝛa uckoroniß gigitas calefactibilis nec ipſa indeſinibili tio eternitas nibil et. ſbiheanſuct tas deſinibilis. Si vero dixerit quia eter⸗ Oſt hoc autem conueniens eſtyt Mmrnane nitas eſt cõtinuitas eſſendi erit eadẽ que⸗ inqnuiram de ſermonibus comn/ lſit ſtio. QO ſi quis dixerit quia ipᷣa eſt pꝛina⸗ nibus quibꝰdicunt homines om ibleinsn tio inceptibililatis et deſinibilitatis cũ cõ/ nia et pꝛeſentia ⁊ futura ⁊ pꝛeterits eſſein sdlnidn ſtet pᷣnationeʒ nihil eſſe tunc conſequens eternitate.Simul pꝛeſentia/c ętiam ſir nul AIſogaue eſt et concedat eternitatem nibil eſſe.?⁊ ne vigderi ac ſimul eiſdem eſſent.Et quiq ſt eẽ? NNud q; etiam poſſe eſſe q multofoꝛtiꝰ de tem/ in eternitatenecnõ et comparationẽ eter ⸗· MNdNn poꝛe veriſimile cum totum pᷣteritum tem- nitatis ad tempusvbi ⁊ ponaʒ ymagina fnnac pus iam non ſit et totum futurum nec dũ bile comparationis ipſoꝛum adinuicem. sſoſen ſic medium vero nulla particula tempoꝛt Pumum igitur inquira vtrum eternitas Expnyg ſit. OQi ſi dixerit quis ꝙ eternitas ẽ ſta//ꝓceſſerit ⁊ quantum et qualiter. Dico igit M tus creatois vel ſtabilitas qua ſtat ineſſe qaut eternitas pceſſit tempus aut non pce, inpcann ſuum in inceptibiliter et indeſnibiliter.et ſt. Si non pꝛeceſſit eadem ratione nec p⸗ Monenen per omnem modum inſuxibiliter non ef ſecutus eſt tempus quare ſimui incepit cn ligbren fugiet per viam iſtam. Eędem enim que⸗ tempoꝛe et ſimul deſinet et erit equalis ei⸗ ſeäumſnene ſtiones ſunt de ſtatu et ſtabilitate. Dico dem ⁊ erit finita ſi tempus finitum eſt. Gi Wummmen Agitur quia eternitas non eſt niſ eſſe crea vero infinitum non erit maioꝛ eternitas ſgehenze loꝛislaut creatoꝛ ip̃eiſed no eternitatt pl? qᷓ; tempuscuʒ nec pꝛius fuerit nee poſt fu Menpnn dicit q; eſſe iius videlicet pᷣuationes incei tura ſit Si vero pꝛeceſſit tempus aui pre⸗ nnpuin piendi et deſinendi Similiter ⁊ flurus at ceſſit ea tempoꝛe ſiue parte tempoꝛis aut dunlpcc⸗ q; mutationes et hoc tam actu q; potecia parte ſui autem ſe tota et tempoꝛe quide,y- vimn l q; reuera eſſe creata:is ſequutur multe p/ non potuit ipſum pᷣcedere cum nullũ tem nnninh uationes huiuſmodi quibus vtcunq; in- pus fuerit ante totuʒ tempus.pꝛeceſſit igi (rnticnni ſ ſnuat nobis gloꝛia et magnificẽtia ipiꝰ. tur tempꝰ eternitas vel ſe tota vel aliqua nininn ONPt ſi dixerit quia indeſnibilitas non eſt parte ſui. Maniteſtuʒz autem eſt quia – pura pꝛiuatio ſed eſt foꝛtitudo et firmitzs non parte aliqua ſui pceſſit ipſum cuʒ par wheen d iß̃ius eſſe creatoꝛis ꝓphibens ab eo deſini tem non habeant quare pꝛeceſſit eam to⸗ rhin ⸗ tionem et inceptionem/ actu et potentia/ ta ſe. quemadmoduʒ dicitur ꝙ linea que enun non eſt dicendum. ꝙ; huiuſmõi homo er libet tota ſe maioꝛ eſt quolibet puncto.q; in in retr ne eclem Anelte trirmita ſi verum eſt tota igitur eternitas fuit ante ne ad te reſtant eedem queſtiones qne de eter- fempus ⁊ tota pꝛeceſſit ivoſum. quare po⸗ limrele nitate pꝛeceſſerunt quare non effugiet qn ſtea nihil de eternitate vel fuit vel fuuruyʒ Altn Min reuertatur in idipſum ꝙ dixi videlicet aa eſt. Amplius. Si tola eternitas pꝛeceſ ingnun rernitas etindeinibilias r cetero hu ſit tempus eadẽ ratione tota ſequet᷑ ipᷣm. einn Rlire Bed varnolt ngnikitanr niſ eſſe creatoꝛt. quare tota futura eſt poſt ipſum. nihil igi ndunun (Wnertinxnerm ab inceptione ⁊ deſni tur de ea vel eſt modo vel fuitante. ahinatg one et huxu et mutatione. Siue antem Amplius. Ipſuta eſſe tempoꝛis cepit e dicas eſſe ſic ꝓhibitum. ſiue eſie eum hu. ei habuit pᷣmum ſui eius noneſſe anteq; Snenſtrt S Adelas keusenn deſtinnd deſgian cſtdens ne endensnüi önanontin cerntsti . venocanp nügnarä . encoe eſenones inbot Nitpun0 Mmnuciine an gri oheinnonen iondzf; Noumdanr anunen gnuln nnotn den ütnr, ſoctetena, 1 , Ne fnimt cn maindh s nann, iennet eant mn wenſ emi —— =– = = — — — 2 ⸗ *„ — = =☛ S =è — — — = S =: S — WMGG — = — = 5 ☛ = = teſt fuiſſe cum ſit terminatum ſiue finitum non inceperit quoniam deſierit deeſi igit hic pꝛima nominatio. Dico igitur quoni⸗ am non eſſe tempoꝛis econtrario ſe habʒ eſſet tempus aut erat perpetuum. aut erat tkem ſe habenteternitas ⁊ tempus/nõ em̃ eternum.et eternum quidem dici nõ po- eternitas puuctus tempis eſt nec velut in terminatur . eodem ſitu aut eadem ſerie ſunt eternita s in ipᷣa creatione pꝛimi inſtatis totius tem ⁊ tempus.Similiter nec deus ⁊ mundus poꝛis. Perpetuũ vero dici non poteſt cuz; ſic inuicẽ habent nec anima humana nec (opus ipius. Si vero queritur de eterni⸗ Jate an ſit in tempoꝛe diſtinguendum eſt eis ecot. habz zindubitanter queadmodum et cum dicit᷑ perpetuitas. perpetuũ autẽ habet incepti- an deus ſit in tempoꝛe. im eſti onem ſiue deſinitionem. nõ eſſe vero iem — poꝛis deſinitionẽ ſine inceptioneet ppter hoc nominari poteſt ppꝛie an ꝑpetuum quoniam econtrario ſe habet illi. Eterni⸗ tas vero et ſe tota pꝛeceſſit ſempus⁊ ſe to ta eſt poſterioꝛ tempoꝛe/ Cauſa autem in hoc eſt quoniaʒ tota ſemper eſt eternitas nihil de ea ſuccedit nihil eius omnino fu/ it quare non ſequitur. Si lota fuit ante tẽ pus vel pᷣceſſit etetnitas. quoniam ꝓpter hoc nihil eiuns futurum ſit.quemadmodũ ſi quis dicat quoniaʒ deus totus eſt in ce⸗ lo ⁊ ſupꝛa terram ergo nihil eius eſt in ter ra vel ſub terra.eſſe enim eius in celo ſuꝑ terram non ꝓbibet eſſe ipſum in terra et ſub terra.quoniam totus vbiqʒ ſit eterni⸗ tas tota ſemper er ꝓprer hoc eſſe ipᷣaʒ an/ le tempus non ꝓhibet ipam eẽ poſt tem⸗ pus.Apparel etiam libi ex hoc quia ꝑpe⸗ tuutas et antippetuitas non completu du ralionem eternam ſiue eternitatem dura tionis et hoc eſt quoniam poteſt aliquid medium intercidere. ſicut vides ꝙ perpe/ tuitas anime humane que nunc creatur antiperpetuitas ipᷣius non eſſe celinõ cõ plent vnam durationem eternam. Deeſt enim ab buiuſmodi duratione eterna to⸗ ta duratio celi a creatione ſua vſq; in pꝛe/ ſens nunc, Caue aulem libi ab huiuſmõi comparationibus non enim ſicut linea di citur maioꝛ pũcto ſuo iniciali vel termina li maioꝛ ſe tota. Sic poteſt dici.ꝙ eterni⸗ las maioꝛ tempoꝛe ſe tota quẽadmodum nec ipſe creatoꝛ poteſt dici mun do maior ſe toto.pꝛimum.quia magnitudo creato⸗ ris etmagnitudo mundi non vniuoce di/ cuntur et ꝓpter hoc non ſunt ad innicem comparabiles ſicut alibi didiciſti. Dein⸗ de cũ punctus inicialis vel terminalis ali cuius linee ſint in eodem ſitu et Hanen3, in linea et de linea ſit tota linea et reuer eſt poſt punctumlet detracto puncto de li nea nulla particula ꝓpter hoc detrahet. et ideo linea nõ fieret minoꝛ. Non ita au nica biliter vt ita dicatur eſt enim duʒ tem pus eſt et quandocũq; aliquid tempoꝛis eſt. Q ſi quis dixerit. quia ſi ſola comi poꝛe. Non enim eſt in tempoꝛe Sicut ſepe dictum eſt. ſed comu oꝛe. Juxta modum iſtum poſſes dicere annleul modi facit deum eſſe in tem ces in qualibet domolet qualibet ciuita ie quoniam es dum quelibet domus aut ciuitas eſt Tu ſcis in hoc quia eſſe in t zun — poꝛe et eſſe in loco non dicuntur intentio ne vna eſſe enim in loco hoc eſt circunda⸗ n et contineri ab ipᷣo locoi motus autem gai eſt in tempoꝛe nec crcundatur eo mo o a tempoꝛe hoc eſt per omnem diuiſio nem et partem ſed quaſi per longum ſuc⸗ ceſſionis applicatur ei.⁊ pꝛopter hoc ſolũ motus.nihil poſt vltimum ſine ſentencie ipius et iſta comitantia eſt menſuratio tẽ poꝛalis qua; longe ſit a creatoꝛe/qui ⁊ tẽ pus omne eternaliter preceſſitet eternali/ — bꝛeue et longuz de tempe dicitur in nomi nibus diuiſionumlatum enim ? ſtricktum altum et ꝓfundum nequaq; de tempe di cuntur. Motus ergo dicitur in tempoꝛe ꝓ pꝛie ꝙ ipſuʒ pꝛeciſe comitaturvidelicet ꝙ nihil habet ante primum ſeu pꝛincipium ter poſt ipᷣm futurus eſt et ipᷣm tempus ila lum continue delerit dij quottidie etirre⸗ tinibiliter vt dictum eſt fluit. Ille ſtat im⸗ mobiliter ꝑ omnem modũ influxibiliter vſq; quaq;. Et igitur Zuiuſmodi comitan na inter creatoꝛem et tempus qualis cogi rari poteſt inter ſtantem in vltimitate ſta⸗ bilitatis el fugientem in vltimitate fugaci is autem ita ſe babentibus pſe⸗ in cernitate a quibuſdam mun di inidi hoc ſimulet quid ſit pꝓpꝛie ac ve et vere eſſe in tempoꝛe eſt eſſe menſuratu — a tempoꝛe ſcᷣm longum ſucceſſionis ipſi⸗ us tempoꝛis ſe ꝓpꝛie el vere eſſe in Afnt⸗ ́MVMU Ji lij quar ð hoc ꝙ omnia dicũtureſſe- re eſſe in eternitate. Dico igitur quig wH= g Pars pꝛima de vninerſo tpale. dicendũ ꝙ verũ ẽ in actu. vnde ver tate erit eſſe in ſtatu et vltimitate ſtabilita tpale. verũẽ .vnde ve bũ ꝓpᷣe loquẽdo nõ ↄnotat effectũ ſed di tis hoc autem ſolius eſt creatoꝛis altiſſimi et benedicti. Amplins. Si ſolum vere ac ꝓpꝛie temperale eſt ſoluʒ ꝓpꝛie et vere in tempe. Solum ꝓpe ⁊ vere eternuʒ erit ſolum vere ⁊ ꝓpᷣe in eternitate.Et reſpon 1d deo in hoc quia ita eſt videlicet ꝙ ſolꝰcre neceſſaria et eterna ſed creature volunta/ atoꝛ in eternitate eſt vere ac ꝓpꝛie. Ratio ria. Dicẽdũ ꝙ q;uis actualis ꝓductio cre enim eternitatis vt ſupꝛa dixi tibi non eſtalaature ſit volutaria.tamẽ potẽcia ꝓducen t᷑ẽ.vel etia futurã tm̃verũ etiã poſſibileſie/ ri ⁊ ſic patet reſponſio ad iſtam inſtantiaʒ Ad illud qð obücit᷑ q ꝓductio verbi eſt duratio non habens pᷣncipium neq; finę di et ſcientia ẽ neceſſaria. Impoſſibile em̃ imo neq; ſtatus qualeʒ deſcripſi tibi vide eſt deum non poſſe.⁊ impoſſibile eſt den licet in quo nec fluxus nec mutatio nec pᷣ⸗ neſcire creaturas pꝓduceer. us nec poſterius ꝙ eſt dicere ſtatus ꝑ om E eo vero ꝙ dicunt omnia pꝛe nem modũ influxibilis ininceptibilis in⸗ ſentia eſſe in eternitate⁊ ſimul deſinibilis impartibilis.Qui autẽ omnia queſtionẽ habet qualiter hoc dicũt eſſe in eternitate Si recte intelligũt pene eandem habent intentionem in ſer⸗ mulin eodeʒ eſſe non poſſunt quomodo mone iſto qua habent ceũ dicut omnia eẽ igitur ẽ. Socrates in eternitate eſt ne ibi in deo hoc enim ſermone intelligunt ißßm ſimul ſenex et puer. Sanus eteger. etan creatoꝛem immenſitate ſue amplitudinis eſtibi ſola ſenectus eius an ſola puericia omnia circundare et ambire. et velutin⸗ an ſola ſanitas.an ſola egritudo ſocratis tra claudere ipſi etiam dicunt per moduz san ambe.an neutra.Ot ſi neutra nõ ſunt iſtum tempus eſſe in eternitateet volui et fluere ipſum intra immenſitatem eternita lis. quemadmoduʒ ⁊ totus mundus mo bilis voluitur et mouetur intra immen ſi⸗ tatem ipſius crealoꝛiscum ipſum totali⸗ ter circundet immenſitas creatoꝛis eſt em̃ in eternitate nõ ſint pꝛius et poſterius ne us et infra ipſum et ſuppoꝛtans ipſum et ſubſtentans ne recedat in non eſſe ⁊ crca ipſum vt conſeruãs ipᷣm atq; cuſtodiens. onauentura libꝛo.j.diſtin.vxvij.q.ij. Ontra omne quodcõnotat tem/ poꝛale ditit᷑ temꝑaliterſʒ verbuʒ non dicit tꝑaliter in diuinis qꝛ in Sncipio erat vbũ.ergo verbũ nõ ↄnotat ale.qꝛ oĩs creatura vel creatũ tpaliter in nitate ſimul que ſimul eſſe nũqᷓ; potuerũt in tempoꝛe. ſcõᷣm veritatem ſua.hoc eſt pꝛout fuerunt et futura ſunt aut non.Si ſic ergo cum fu nihil connotat in ↄpᷣatione ad creaturas. ZSilu dicas ꝙ ↄnotat in habitu nõ ĩ actu ſicut eterna diſpoſitio et pꝛedeſtinatio. Contra ſi nũq; aliꝗd fieret vel fiendu dum eſſendi non habeant q; ſucceſſiuum eẽt adhuc pater ſeipᷣm diceret.ergo ⁊ vb'ũ et oꝛdinatum vt dixi vel nullomodo igit mẽte concipet.ergo verbũ eẽt ſi nũq; vlla erũtibi aut figmentaliter et falſo erũt ibi. creatura eſſet futura velpꝛeſens ergo ⁊c̃. Als dicere verbũ eſt neceſſariũ ⁊ ꝓdu ctio pſone e neceſſaria.ſʒ ꝓdudio creatu⸗ reẽ voluntaria. vnde cũ ꝓducit eam poſ⸗ ſet nõ ꝓducereiſi ergo ſimpliciter neceſſa ut iam tibi patefactum eſt in eternitateve Dicit reſpectum aliquem ad creaturam. Ad hoc dicendũ ꝙ nullũ eternũ cõnotat —.⸗,o —— „* 2 cit reſpectũ nõ ad creaturam iam exiſten- intelligant. Contraria enim ſi⸗ igitur omnia in eternita te.ſi ambe cũ qʒ ante nec poſt.Erunt igitur ſimul in eter nitate quare ſocrates erat puer et ſener ſa nus et eger in eternitate ⁊ ad hunc modũ ſe habet de omnibus alijs contrarüs ex lupꝛa ipſum vt dominatus altiſſimus ipi quibus inuicem eſt permutatio.Et gene⸗ raliter quomodo intelligut ea eſſe in eter Amplius. Aut ſunt in eter nitate que pꝛeterierunt aut que futura ſũt erint et de futura ſint ſcõᷣm pꝛius eſt poſte rius et in oꝛdine ſucceſſionis erunt ſimili ter et in eternitate erit igitur in ea pꝛius et cipit accipiẽdo larg tẽpus.ergo verbum poſterius et ante er poſt et ſucceſſio. JIam autem ꝓhibita ſunt nomina huiuſmodi ab eternitate. Si vero non fuerint ibi hm ſuam veritatem quam dixi cum aliũ mo⸗ Dico igitur in hoc quia me et te iam erpe iui ſuper hocnihil enim tempoꝛalium ꝓ re ac ꝓpꝛie eſſe poteſt. Sed ſermo huiuſ⸗ et! ren ergo modi hominum habert intentionẽ huiuſ⸗ riñ nõ claudit in ſe cõtingens verbũ non modi quia omnia qᷓ habet eternitas ſunt apud eaʒ ſemper pꝛeſentiaicũ nibil apud eam influat aut pꝛetereat incipiat aut de⸗ tani ſebabomnt ſituator inhe geini Piclole Mhaon nneme ſchen Golinae Alnenl ſalogeut Coungenn Pborctan⸗ köyere Mninni Mhheten ſtanavie onnia Gtonege⸗ uuqailegr Nem Vonne iec Wnnon D Mucrid leälultsen d tnunn hAfnagnane lwangen icd gtnn Keudlanone lennser Maeſcrie laneeni ſtaenerere nhuggen lekiölg,e Aennente Wils n mimitn u nſde ꝛinhofſhe cere Annm einaemur hd gien n.Coanzua ocnter neeniatt OJannsatg ins6nſl ſoucginht 1Aiann mie Aansd weein mariuit Baiwrinet nuniunii ustisn kpemum riſgi niin⸗ nlefeniie glus Auſe boccſtpon⸗, a. Oiſtet“, ſchnginn mtinzlun mtanine nitd, n 5– Anat. Cuʒ ergo generaliter intelligunt de rebus omnibus. hoc eſt tempoꝛalibus et ſellitgalibus quia omnia hec ſunt in eter ſtate pꝛeſentiaſntelligunt indubitanter ꝙ creatoꝛi eterno qui eſt lucidiſſimus aut infalluibilis conſpectoꝛ omnium ſeculoꝛuʒ habet omnia ſibi pꝛeſentiahoc eſt videt⁊ inituerur. quoniam non magis videt pᷣſen tia qᷓ; pꝛererita vel futura vel quolibʒ mo do aliter abſentia. Sicut eniz nihil addit cognitioni luminoſiſſime ipᷣius reruʒ pꝛe/ ſentia vł exiſtentia illa nihil detrahit eidẽ eoꝛum pꝛeteritio vel futuritio Cauſa autẽ in hoc eſt quoniam creatoꝛ non videt per g aliud qᷓ; per ſeipum. ipᷣe eniʒ eſt ſibipᷣi lux per quam videt et iemet elt ſibipi ſimili⸗ tudo vel exemplum vel ſpeculum in quo videt quid videt Se enim ipſum intuens videt omnia de hoc tamen faciam conſi⸗ erationẽ que tibi ſufficere debeat in tra clatu qui ſequitur iſtum. — * parationis eternitatis et tempo/ S Templũ vero ymaginabile com⸗ totam immenſam eternitatẽ et inira eam Lotam tempoꝛis ita ꝙ tangat eam invno ris qð ꝓmiſi tibi eſt vtymaginer puncto tm̃ hoc enim alibi didiciſti quia ſi ue circulus circulum. ſiue ſpera ſperã con tingit. et hoc ſit intra ſine extra in vno tim̃ punclo cõtingere neceſſe eſt. Quia igitur eternitas lota ſtatvt audiſti et fota ſimul eſtyma ginare quia quattenꝰ rota tempo ris rotam eternitatis tangit quattenus et tm̃ eſt. quare quia pun etatim tm̃ tota ſua reuolutione ipſaʒ tangit punctũ eſt ipᷣm tempus et ꝓpter hoc nibil totum de tem/ am eternitatem luminoſiſſimam et lumi⸗ noſitatem eius eſſe ipᷣm eſſe ipᷣius vel en/ titatem et ex ea influere lumen eius ſuper tempus quattenus ipᷣum tem pus recepti bile eſt ĩius/ et quoniam non eſt recepti⸗ bile ip̃ius eſſe ſcõᷣm totalitatem aliquam/ J Aan ſimul eſt. Simile eſt ſi vmagineris to C hoc eſt neq; ſcdõᷣm fuam totalitatemneq; ſcõm totalitatem alicuius ex partibus ſu is nunc fluit lumen eſſendi ab eternitate ſuper ipᷣm niſi punctatim. quẽadmodum neq; tangibilis ẽ rota huiuſmõi niſi pun/ ctatim ꝓpter fluxum enim ſuum irretini⸗ bilem nõ eſt illuminabile niſi punctatim. ldiunaberis etiam in hoc ſi ymaginatus Aueris aqua exeuntem de vaſe aliquo gut „ ylot quia o B celle. aut eſt ante eternitatem et ſup:a ipᷣa⸗ tatim vel aliter exire nequeuntẽadeo em̃ Orvi; n rαä αοà ναπιυ eſt foꝛtis potencialitasavᷣoq; anguſia vł· de ea exire niſt punctatimtempus nõ po ſit in actumſſicut anguſta foꝛaminis ex an tedicto vaſenon permitiit exire ex eodem aquam niſi guttatim. omniũ quippe rerũ creatoꝛis debilionis eſſe ẽ tempus.hoc au tem apparet ex hoc quia actualitas eiꝰeſt in vltimitate paruitatis:potencialitas ve ro econtrario.eſt eni tempus ſcõᷣm nimi um ſui hoc eſt ſcõm punctum tm̃ et eſt nõ eſtſcom plurimũ ſui.⁊ iſtud eſſe intelligo hic vlitimũ actualitatis illud vero nõ eſſe hoc eſt ꝙ com petit lempoꝛi. intelligo hic lurimum potencialitatis. Admiratione utem dignũ videtur ꝙ inter foꝛte eẽ eter nitatis et debiliſſimũ eſſe tempoꝛis medi um non eſt vt videtur. Illud em ſi eẽt me dium aut eſſet fluens totaliter vt tempus aut eſſet totaliter pbermanensvt eternitas/ et vtro iſtoꝛum modoꝛum eſſet medium⁊ hoc non eſſet vnuʒ.imo eſſet aggregatlio eternitatis et tempoꝛis.Si vᷣe permanẽs. permanens eſſet pars eius.et vere fluens eſſet pars altera. Qiſi quis dixerit ꝗa oꝛiſon eternitatis et tempoꝛis quẽ ponũt qphyloſophi eſt medium cõmunicat enim vt videtur vterq;. et iſte oꝛiʒon non eſt ni ſi ppetuitas ppetuiuas cõicare videt᷑ cuz rempe inceptionẽ a cũ eternitate ideſinibi litatẽ.⁊ ꝓpter iſta duo dixit ppyloſophus ip̃m eẽ oꝛiʒontẽ eternitatis ⁊ ſꝑis ⁊ paeter nitatẽ ſupꝛa tẽpusſpꝰeternitateʒ inq; ꝓpt᷑ incepũonẽ. Supꝛa tẽpus vo ꝓpter indeſẽ nibilitatẽ eẽ iſti videbant᷑ ſentire tempꝰ eẽ finitũ id ẽ finibile duratõne qᷓntum ad hoc ꝙ dixi ſupꝛa tẽpusoꝛiʒonta vᷣo noia uit ipam ꝑpetuitatẽ oꝛiʒ on ⁊ circulus e di uides duo emiſpia videlʒ id qð apꝑet de celoſuꝑ terrã/œ ẽ iduꝑitater medietas ipᷣi us ⁊ id qdð appetœ ſò ra ꝓhibet videri qð eſt ex neceſſitate reliq̃ medietas ñ vi det᷑ ĩtelligi ꝙ ĩ ipᷣo inicio pꝑpetuitatt eeẽt di uiſio tãqᷓ; ꝑ media ipᷣiꝰeternitatis ſic ſupꝛa dixi tibi. Sʒ hmõi eternitas ſi pᷣt ĩtelligi ni tpᷣs eternũ oꝛiʒon aut itelligit᷑ oꝛiantt ʒo na et vulgarit᷑ ðꝛ hmoi circułꝰ finitoꝛ viſꝰ noſtri. Unde ſolẽ et luna ⁊ ſtellas tunc vi — dere incipimus cum oꝛierint motu ſuo re- uolutionis ſuper oꝛizontem noſtrũ.Tunc vo ea videre deſinimus cum deſcendunt ſubter ipßum. Poteſt autem et merito que i. quid intelligit ppyloſophus quia om̃e 222— — aut eſt in eternitate cum ip̃a auteſt poſt eternitates ⁊ ſupꝛa tempus vt anima que eſt in oꝛiʒonta eternitatis. Nihil autẽ po⸗ teſt intelligi ante eternitateʒ eſſeaut vlitra ipᷣam niſñi ipᷣe creatoꝛ benedict hec ante rioꝛitasvel pᷣoꝛitas nõ poteſt eſſe niſi cau ſalitatis qua generaliter cauſa omnis effi ciens intelligiur pᷣoꝛ eſſe om̃i cauſato ſuo Impoſſibile enim eſt vt eternitate ⁊ tem/ poꝛe pᷣceſſerit eternitatẽ/temꝑe quidẽ ißm pꝛecemſſe eternitatem eſt impoiſibile qm tunc neceſſe eſſet tempꝰ illud pceſſiſſe eter nitatem quare eternitas eſſet finita et ter/ minata ad temp⸗ illud. Similiter impoi — ſibile ẽ ꝙ creatoꝛ eternitate pceſſerit eter/ nitatem. tunc enim opoꝛteret ꝙ vel eadeʒ eternitate pᷣceſſerit eam vel alia Si eadẽ eſſet igitur eternitas eadem pᷣoꝛ ſeipᷣa. Si vero alia eſſet igitur eternitas altera poſt alteram⁊ hoc non poſſet eſſe niſ vno du oꝛum modoꝛum videlicet vt aut ſine me⸗/b dio eſſet poſt illam aut non.⁊ tunc eẽt ter minata ad illam ⁊ inciperet ab illa quem admodũ dies ad ſuum crepuſculũ vel no ctem pꝛecedentem immediate ipſum. Si vero medium eſſet inter duas eternitates eſſʒ poſterio: eternitas termninata ad illõG ⁊ inciperet ab illo.⁊ ita eſſet finita ab illa parte eternitas. Manifeſtuʒz igitur eſt ꝙ ante eternitatem nihil eſt duratione.qꝛ nec tempoꝛe nec eternitate vtiam patefe⸗ ci tibi. Eodem modo ſe habet a parte al⸗ tera.O&è igitur creatoꝛ benedictus dicitur eſſe ante eternitatem oꝛdinis diciturnon per oꝛdinẽ durationis aul ſucceſſionis. Cito etias ꝙ eternitas iſta non eſt ſcom Ariſtotelem neq; ſcoᷣm intẽ tionem cuius phylicus eſt iſte ſer ſermo niſi tempu ternũ hec eſt duratio ex vtraq; parte infinita. Ulerum an huiuſ modi duratio poſſibilis ſit in aliquibꝰ re rum creatarum faciam te ſcire in ſequenti bus et declarabo. quia nec tempanec ali ud continuumyvllo modoꝛuũ poteſt eſſe in finitum. In hac ergo continuitate et cum ea poſuit Ariſtoł. eſſe intelligentias decẽ vel plures ſi plures eẽnt qᷓ; degm.hoc em̃ non delerminauit in methaphyſica ſua. Secd poſuit tot eſſe intelligentias mouen tes coꝛpoꝛa celeſtia quot erant motus ce⸗ es. ſed neq; numerũ motuũ celeſtium declarauit tractatu qui adhucd me ꝑue Pars pꝛima de vniuerſo nerit. Inductus auteʒ fuit ad exonendſᷣ intelligentias in eternitate ſpecialiter cre⸗ dulitas autem qua credebat credidit eas nihil habere in potentia pꝛopter hoc nĩ hil eis ad dere poſſe. nihil nominis poſſe acquiri ab eis. Sed totũ abeſſe actu quic quid habere naturalit᷑ poterantet ꝓpter hoc nihil eoꝛum que habent eis poſſe flu ere nihil eoꝛũ q̃ nõ habẽt ad eas poſſe in⸗ fluere ⁊ hec eſt quedã indubitanter ꝓpin quitas et vicinitas ad eternitatẽ. petuiias aut non. Si ſic tu ſcis ꝙ bociam ꝓhibitum eſt per ea que pꝛeceſſerunt. ex eo eriʒ ſequeretur eternitatem eſſe finien daʒ ad illud ſi immediate eſſet vltra eter- nitatem. Si vero medium intercederetin ter illudęt eternitatem finiretur ex neceſſi tate eternitas in illo medio ⁊ ad illud. Si vero nihil eſt poſt eternitatẽ:ale quomo⸗/⸗ do igit regnabit in eo deꝰ nec in hboc eni, videlicet ꝙ aliꝗd ſit nec in eternitate nec in perpetuitate. nec in tempoꝛe. necnunc txẽpoꝛis.pꝛopter hoc viſum eſt aliquibus ꝙ bec ſit intentio ſermonis illius. Domi⸗ nus regnabit ineternum et vltra. hoc eſt quantumlibet ⁊ vltra diuiſiue ſcilicet aci diceretur per mille annos etvltra ⁊ ꝑcen tũ milia annoꝝ.æ vltra ⁊ ita in ifinitu.Sʒ qualiter exponent illud aliud. Regnabit in eternum ⁊ in ſeculum ſeculi. Nidetur er Zo leculũ ſeculi intelligere ſeculum gð eſt futurum poſt pꝛeſens ſeculum. id eſt poſt ſeculuʒ qdð modo eſt ⁊ ſcᷣm hoc ineternũ eſſet intentio deſignans pꝛeſens ſeculum tm̃ Werũ poſſet aliquis intelligere quiaſe culũ ſeculi expoſitio eius eſt ꝙ dixeratin eternũ.ac ſi diceret. Dominꝰ regnabit ine ternum. hoc eſt in ſeculũ ſeculi. Jam eni- declaratum eſt tibi.quia eternitas ſicnt p⸗ cedit ſeculuʒ pᷣſens ⁊ tempus. Ita et ſegt illa intra enim ip̃am innt ſicut in pceden⸗ tibus andiuiſti Si quis autẽ dixerit dicetũ eſſe per figurã quã grecivocat yꝑbolem iu Irabile antem eſt ⁊ queſtionẽ? ba ens nõ leuem ꝙ habet ſermo ꝓ phelicus ipius ꝓphete hebꝛeoꝛũ 2 legiſlatoꝛis ipᷣoꝛuʒ.Dominus inquit re/ gnabit ineternum ⁊ vitra.Et alius eiuſdẽ gentis ꝓpheta. dominus regnabit ineter num ⁊ in ſeculum ſeculi.Aut igitur aliqd eſt vltra eternitatem ⁊ poſt ipam aliquid inq́; ꝙ eſt vel tempus vel eternitas vel ꝑ⸗ rtmnon ſemniens guoltane⸗ eniuri ſadunen motigit ſlusnol Dbeseut neict⸗ Othenni ſropyine Miertlin Nelentnu⸗ oleeise Kigtorbict Ulonsetene Sookbenen Eenunigin ſmhlenapo⸗ Müonemin Uuounnonn WMiunnen Mnewhrd Kadn Vllnnan ghen ize 1⸗ lip ae ppoclun Ckkspoen unßſens Umnndei tenonren Eenſcie 7 us Pheren Doninsnn en üne ninnslenin iis nikön 1satmne ien nne nac⸗ zuwn = — — — — Fo. ne mireris quia in libꝛis pꝛophetarũ ꝗq in dubitanter ſunt diuina eloquia ⁊ oꝛacula inuenitur iſte modus locutionis ſi ciuita/ tes dicuntur ibi ad celum vſq; murate per hmoi igit᷑ tropuʒ locutiois ꝗ vocat exceſ/ ſiuus noluit deſignare ifinitatẽ creatoris. Debes autem reminiſci quia alius pꝓphe ta eiuſdeʒ gentis dixit de creatoꝛe.Qui fe cit terram in ſempiterno tempoꝛe.Quali/ ter ergo intellexit tempus ſempiternũ. Si militer ⁊ ſi in ſcripturis xpianoꝛuʒ ſepiſſi⸗ me legit vita eterna et felicitas eterna dã da dei electis et amicis poſt hanc vitam. Eſt igitur ibi abuſio ꝓpꝛia acceptio nomi nationis eterne felicitas enim que danda eſt poſt hanc vitã neceſſario incipiet tunc quare non ꝓpter hoc eterna dici poteſt. Eternam igitur dicunt ꝓ perpetua. Sic ⁊ ſempiternu vocant tempus ꝓpter multa durationem ip̃ius. Si enim vt quidaʒ bu tauerunt tempus totum hoc eſt in totali-⸗ tate ſua acceptum videlicet ꝙ cepii a crea tione mundi ⁊ terminabitur die vniuerſa lis iudici. Septem miliũ annoꝛum eſt tm̃ multa indubitanter eſt duratio ipius ⁊ ꝓ pier hoc vocauit ipᷣm ꝓpheta ſempiternuũ tibi iuxta pmiſſum quia ſeculum etiam pᷣſens dicit᷑ ſtatus ille inſtabilitatis et mutabilitatis in qua ſumus et iſte ſunt intentiones huiuſmodi ſeculum ⁊ ſũt val de vſitate.Lercia vᷣo intentio eſt eiuſdem qua accipitur ꝓ tpe vel alia duratiõe ſiue ſit ppetuitas ſiue eternitas. Quantũ aułẽ lempus intelligatur ſeculum.Alij dixerũt centum annoꝛuʒ tempus ſeculum eſſe foꝛ ſitan autem huiuſmoi tempus verius di⸗ ci᷑ generatio. Sicut oſtenda tibi in ſequẽ tibus vſitatius autem dicit᷑ ſeculũ ſpaciu,ʒ qð eſt inter quaſcunq; duas magnas mu tationes ex hijs mutationibus que ſepe ſi unt in mũdo iſto terreno. Magnas autẽ mutationes iſtas intelligo mutationes re gnoꝛuũ mutationes ſectarũ.mutatiões le/ gum. renouationes em̃ ſiue vniuerſaliter ſiue elchlariterfinr dumodo ſint magne. quemadmodũ renonatio magna facta ẽ generis humani ꝑ diluuiuʒ ꝙ ſub deuca⸗ lioone dicitur inundaſſe marimavero ꝑ di luuiũ qð ſub noe dicitur fuiſſe. Sed ſi pe⸗ ijs autem ita determinatis pſeqr Haccipitur ſcõm duas intentiões vi delicetet ꝓ rebus ipis quéadmodũ mun dus vocatur ſeculuʒ. Unde et paradyſus celeſtis vocatur ſeculum alterius. Seculũ ſie vłfame aut tempeſtate aut terre molc/⸗ bus fierent magne deſtructiões homini et animaliũ. Dico ꝙ eſſent vł inicia vłter mini ſeculoꝝ et dicutur hmõi tꝑa ſecualaz ibᷣm tempus. Secuiu aſſequẽdo hoc ẽ ſuc cedendo ꝓpter fluxuʒ ſucceſſionis ↄinue vt ꝗqbuſdam viſum eſt. Magis tamen vi deri poteſt ꝙ dicatur ſeculũ a ſeccando ꝓ pter ſectiones eius continuas ⁊ diuiſiões infinitas quibus nõ ſolũmodo diuiditur ſed etiam ſectatur et abrumpitur ab ipſo eſſe pꝛeteritione continua et huic intentio ni atteſtatur ſcriptura nominis illius. Si enim ab eo ꝙ eſt ſequoꝛ ſequert nomina tum eſſet. Scribendum videretur per lit⸗ teram q. Scribitur autem per litteramc. Debes etliaʒ ſcire quia ſecula alij minoꝛa alij maioꝛa poſuere.ali enim centum an noꝛum ſpaciuʒ vt pꝛediri tibi. Alij vo mii le annoꝛum ſpacium.⁊ iſti ſunt qui diuiſe runt totum tempus durationis mũdi in- ferioꝛis in ſeptem ciliadas hoc ẽ millena⸗ rios. Unde⁊ ſcripſerunt magnas quaſdã mutationes que facte ſunt et etiaʒ que fu ture ſunt vt dicunt. Fnerunt ⁊ alij qui cõ ſiderantes totum tempus ab inicio mun di inuenerũt mutationes magnas facas in eam a ſexcentis in ſexcentos annos fe- re ⁊ intelligo mutationes magnas exoꝛtꝰ regnoꝛum magnoꝛum ⁊ deſtructione ipo rum aut in toto. aut in magna parte. Si⸗ militer et legum magnarum atq; ſectarũ conſtitutiones et deſtructiones ſicut ma⸗ nifeſtum eſt tibi de regno hebꝛeoꝛum? le ge.quando exterminata ſunt et pꝛincibe. ⁊ exercitu romanoꝛum.Deinde ſexcente/ ſimo fere anno exoꝛta eſt lex machomeli et regnum eius et deſtxucta lex xpianoꝛũ et regnum in arabia.pſſide in dya. ſilia e thꝛopia et egypto et byſpaniarum qͥ ſunt vltra mare parte maxima. Similiter ag tania et galliarum parte. Poſtmoduz au tem inualeſcente regno francie deſtructi eſt regnum ſarracenoꝛum et ſecta eoꝛũ ex termiata vſq; ad fines yſpalis que vulgo cibilia vocatur.et percuſſum grauiter ẽ re gnum illud e ſecta etiam in capite ſuo ſci licet in vꝛbe maroquenſt ⁊ finibus eius pꝰ idem vero tempus quo ſecta ſarracenoꝛ ꝛta eſt. Inperium romanũ pene deſttu ctum eſt partim pergęẽtes ſecte ſlarraceno- rum partim per barbaras nationes mnl tas Simul mutatio facta eſt in regno ſeu imꝑio grecoꝝ qð ↄſtãtinopolitanũvocat DPars pꝛima de vniuerſo Et iſte omnes mutationes vltimo ſercen tenario in cuiꝰ fine ſumus ſacte ſunt. In pcedenti vo cũ in cuiꝰ fine ſumꝰ ſexcente tenario ⁊ lere qdraginta annis añ exoꝛta Elex xpᷣianoꝝ ⁊ regnũ ipᷣoꝝ.Utrũ autẽ ita ſe babeatvitas ꝑ oẽs ſexcẽtenarios anno rũ qꝗ fluxer̃t ab initio moi ſcire poterè cro nict. Quid aũt futun ſit pꝰ hoc de mutati onibus magnis aſtronomi pᷣdiuinare co nantur exr oↄiũctione planetaꝝ que futura E in libꝛa.Cauſa autem in hoc eſt.ꝗa om/ nes huiuſmodi mutationes attribuũt cõ iunctionibus iſtis et motibꝰ ſtellarũ fixa/ rn. MWaniſeſtum etia eſt tibi ex hus qᷓ p̃ceſſerunt quia ꝗ dixerunt coꝛuũ ꝑ triavł nonenn ſecula viuere intellexerunt ſecula centenarios annoꝝ qa ꝑ treſcentenarios uannos vel nouẽ opinati ſũt viuere coꝛuũ. Beneratio autẽ nõ immerito credi poteſt ſpaciũ centũ annoꝝ ⁊ tunc intelligẽda eſt Dicla genere ⁊ reuera tamdinu ſe eẽ de eo⸗ dem genere homines dicunt q;diu patrẽ generis agnoſcunt et tamdiu etiaʒ grad⸗ paretele et cognationũ ↄputat ⁊ hoc ẽ ſpa cium vite hominis niſi ißum aut malicia cõplexioõis. aut alia incomoditas abꝛeui⸗ eit.extenditur aũt plurimũ in plures q; cen tum annos ſepius nec cõtrahitur in pau⸗ cos. Sciendũ etiã eſt tibi. quia generatio „ Dicitur interdũ totũ tempus quo generatf bomines quẽadmodum? generatio dici tur tempus reuouationis ipoꝝ hoc eſt re⸗ lurreclionis et iſte intentiones inueniunt in lege xpᷣianoꝛum que grece euangelium vocatur. Nec dubitandũ eſt tibi quin ge⸗ neratuio enam vnũ genus ant vna ꝓgeni es no minet᷑. ꝓgenies aũt generatio e ex vno pᷣmo ac pᷣncigali capite famoſo. ſcili/ cet ac nominato Nebe. ibi ꝗppe hbomies et ignoli non dant nomen generibus.nec eis aſcribuntur genera vel generationes. Sedillis qui patres ſimnl ac pᷣncipes ge⸗ rũ ſuoꝛnʒ habetur. Etas antẽ ꝓpe et pᷣma lui cognitione dicitur tempus vite vnius cuiuſq; animalis. Dicitur etiã 2 ſtatusvni cuiuſq; ptis ſcᷣm quã eſt mutatio in ipſo animali. Sicut in homine nominant eta les ſex. Infancia puericia adoleſcẽtia. Ju nentus. Senectus et ſeniũ et figurate traſ lata ſunt iſta vocabula ad ſtatus populo . icut gdam er hyſtoꝛiographis in/ tanlia populi romani etia etates aſſigna⸗ uit ⁊ adaptauit eidẽ traſtertur etiã ⁊ ad to luius huiꝰmundi terreni ſtat hoc ẽ totius ☚n . hũani genert. Uñ ⁊ crebꝛo dicũt homĩeg mundu ſenuiſſe alü eunde ſeneſcere.Euũ vero idem eſt ſcõm quenda. Unde ⁊ apð hyſtoꝛiographos ĩuenies iſti homies nõ fuerunt eui nr̃i hoceſt tpis noſtri. Dicunt autem quidam ytalicoꝛu euum interqdum eternitatem accipit ⁊ ab eo.id ẽ ab eterni⸗ tale tempus flurer. Ae GFus annoꝛũü creatoꝛis ineſtimabilis es antiquos ⁊ annos eternos.Et nu anni eius non deficientes. Quibꝰ omni⸗ bus ſermonibus nihil aliud cõuenienter intelligi poteſt q; ifius eternitas nomina omnium dierũ et annoꝛũ fluentis et om̃i/ no inſtabilis durationis nomina ſunt ꝓ⸗ pꝛia intentione ſua.neceſſe igirur ẽ vthu⸗/ iuſmodi nominibus nõ aliud intelligi q; eternita tem creatoꝛis qualem eam eſſeſu perius audiuiſti. Juxta has intentioues intelligenda ſunt tibi ſecula ſeculoꝛi inſi/ nita immoꝛtalia. Unũ enim ſeculuʒ vt ſu⸗ pꝛa dixi tibi eternitas ẽ que nec recipit di⸗ uiſionem in ſe neq; aggregationẽ alteri⸗ ęt ideo non ꝓpe ſignificatur per ſecula.qꝗ in ea non eſt ſeculu et ſeculũ. Sed nec ipᷣa ppetuitas que inciperet a die iudicij reci⸗ pit aggregationem niſi quis dicat quia ꝑ petuitas gloꝛie que ꝓmittitur electis atq; Dilectis dei et ꝑpetuitas miſerie atq; ſup⸗ plicioꝛũ quibus affligendi ſunt mali etiu⸗ ditio creatoꝛis damnandi due perpetuita tes ſunt. hoc autem non videtur cõueniè ter dictum. Sicut enim in vno et eodẽ t/ poꝛe quibuſdam hominũ bene eſt et qui/ buſdam male.Sic et in eadem perpetui⸗ tate bene enim gloꝛiſficatis et male dam⸗ natis et ꝑpetuitas ſcõm quoſdaʒ non eſt niſi tempus interminatũ a pꝑte finis hocẽ non habens finem. Utrũ autẽ veri nomi⸗ nis tempusvel alia magnitudo continua poſſit eſſe infinita declarabit᷑ iibi in ſequẽ tibꝰ. M ergo habet ſermo ſancius ð dei dilectis et electis quibuſdam ꝙ fulgebũt tanq; ſtelle imppetuas eternitates. Ma nifeſtũ eſt tibi quia impꝛopꝛie dicitur boc neq; enim eternitas ꝑpetua neq; perpeiu itas eternavere dici poteſt rationes enim eoꝛuʒ ſunt ſicut apparet tibi ex hus que pᷣ ceſſerunt. Sed neq; eternitas recipitvt di xi aggregationẽ ſiue pluralitate. Ciendum etiam ẽ tibi circa hecqꝛ μ. Mermo ſanctabʒ cuiuſda ex ꝓpb ei Cito poſt hec quia in ſermonibus autenticis inuenit᷑ ſcriptum dies beeo güttiaſee ufnelſi pomiſi⸗ Nacen amnalißft beamilt Aadpon iuſpoci⸗ lancn rimun Qunmypr occpur lasauen leſusben lbiniift Nürirt nuumnhrs. ſahbnoſe Gilsat ſrön Gechatien tütmüͤtn boebini egrand Keimeudn Uais gei geniat. Nonnbe oneti Npnn leuipmn blepinen nrnin Wlheinc Mianlnie Nngpodit Ntnlsat iſtodi narſenin nes ierd ſtpisnend nneunte abeditine Cuianiene nueniſinmt nnosenandse toes eſinnis lentes Qune bil alindcötan nustenen nonisnonun .neceſſeigmnit 8 n0 aludid iis qusenend dunabasu wiſealslente as egue ſeln⸗ ggtaiit incamN. Baſemi r. pereladeeinan — e minmntns ulas nnicein figencifmnn⸗ manciduen mnoaſiu enumtn d voſnninai tionẽ qua tempus dicit᷑ menſura motus. hebꝛeoꝛum quia tempus inimicoꝛum dei erit in ſecula. Erit igitur vt videtur ineter⸗ num et ſine fine. Uerum quoniam nuda pꝛo miſſio ſiue pᷣdictio nec comminatio ẽ ↄtra creato inimicos qᷓ deterreri debeat àa malis ſuis.nec pmiſſio eſt boni quo de beant illi puocari ad ea que recta ſunt. ad eęa d no matime ẽ intentio ꝓphetaꝝ in hu iuſmodi ſermonibus nõ videtur vllo mo doꝛũ qð tempus accipiat᷑ ibi. Scðm intẽ/ Quapꝛopter viſum eſt quibuſda ꝙ tpᷣus ibi accipiatur tempoꝛalitas.id eſt inſtabi litas qualem paſſuri ſunt irreuocabiles a malis ſuis homines. In inferno quippe ſi erit ibi viciſſitudo toꝛmentoꝛũ vt vnum poſt alterũ infligatur erit et ibidẽ veri no minis tempus. Si em̃ non fuerit ibi viciſ⸗ ſitudo hmõi ſed omnia toꝛmenta ſil cruci abunt illos et hoc abſq; fluxu vllo ⁊ tran ſitu ipoꝛũ. Soꝛte multis non videri poſſit eſſe apud ĩfernũ veri nominis tempꝰ.Si em̃ totũ qð meruerunt toꝛmentoꝛũ ſimul habebũt nihit i poſten vł vltra timẽtes vl expectates ſʒ totuũ pᷣſencialitpaciẽtes ſtat⸗ iſte indubitanter non eſt ſtatus lſempoꝛa⸗ iitatis quinpotius mulum ſimilis ſtatui eternitatt. Sicut ⁊ felicitas ſancton ⁊ boc eſt omnibus opinionibus magis ↄgruẽs Doctrine xpᷣianoꝝ.ſicut em̃ felicitas qͥ ele- ctis dei ꝓmittitur nõ ꝑ partes eis redden da eſt neq; pars poſt partem. Sed tota ſi mul alioquin nunqᷓ; eẽt completa illa feli tas neq; integra et ꝓpt᷑ hoc neq; eẽt eti⸗ am veri nominis felicitas neq; integra.ſj neceſſe eſt et in cõtraria miſeria ſe habere et tota ſimul miſeria malos obtineat.Si gnanter ergo dictũ videtur erit tempꝰ eo rum in ſecula ac ſi dictum eſſet quia tem⸗ pus huiuſmodi. id eſt ſtatus eis compe/ lens erit in ſecula.hoc eſt ineternuʒ pꝑ mo dum et ſimilitudinem quo expoſui videli cet in quo ſimul totum maluʒ ſit qð paſſu rni ſunt priculatim ſiue ꝑ partes. ijs igitur ita determinatis aggre⸗ b b diar ꝓmiſſam inueſtigationem ⁊ —declarationem de nouitate et an⸗ lquitate vniuerſi vniuerſatiter et de tem/ poꝛalitate. atq; eternitate ipius. Et ẽ inten lio mea in ſermonibus iſtis an ſit imvni uerſum nonum. an antiquũ qð eſt dicere an tempoꝛale.vel eternum. an cepit eſſe ⁊ an deſituruz ſit· Uniuerſaliter autem dixi O eo. quia no eſt intentio mea inueſtiga rerunt. et alias etiam contra eundem ad lxx re de partibus ſingulis vniuerſi hoc ẽ vnl nerſitatis ceaturaꝝ. Hon enim intendo de ſingulis creaturis perſcrutari videlice- de ſocrate.de platone an eẽ ceperint quo niam huiuſmodi nullam habent dubita tionem vel queſtionem. Sed de partibꝰ magnis eiuſdem de ſpeciebus atq; gene/ ribus rerum creatarrnun. Onam igitur in pꝛimis opinionẽ Ariſtotelis et rationes que ipſum in opinionem ſuam de hoc indu⸗ hoc ipᷣm mouere potuerunt Quicꝗd igit᷑ dicatur et quicunq; conuenitur excuſare Ariſtotel.hec indubitanter fuit eius ſentẽ cia.ꝙ mundus eſt eternus ⁊ ꝙ non cepit eſſe et de motu ſimiliter ſenſit et Auicẽna poſt eum et adduxerunt rationes et ꝓba tiones ad hoc. Similiter et alij expoſito⸗ res eiuſdem Ariſtoteł.ad ipum ſenſerunt atq; fecerunt. Pꝛima igitur ratio eoꝛuʒ eſt hec quia creatoꝛ vel pceſſit mundũ vł nõ pꝛeceſſit. Si non pᷣceſſit. Nõ fuit ergo cre/ atoꝛ quin et mundus eſſet. muũdus igitur non incepit eſſe et hoc eſt ꝙ intendunt vł creatoꝛ non fuit ante inceptionem mundi et ꝓpter hoc tunc pᷣmũ fuit quando mun dus incepit eſſe. Incepit igitur eẽ cũ mun⸗ do.hoc autem impoſſibile maniſeſtũ eſt ꝙ nec ipᷣi huiuſmõi ſentencie pꝛofeſſoꝛes recipiunt. Si vero pꝛeceſſit mundum crea toꝛ ⁊ non pceſſit ipᷣm.vt ait Auicenna tem poꝛe non pceſſit igitur ibum niſi quedam cauſa pꝛecedit effectum. Jam autem audi uiſti. quia eſt etiam alius modus pꝛeceſſi⸗ onis et dixi tibi in pꝛecedẽtibus qnia eter⸗ nitas pꝛecedit tempus et hoc in infinitum cum infinita ſit.quare cum creatoꝛ eternꝰ ſit et in tota vt ita dicatur eternitate ſemꝑ fuerit in infinituʒ ceaß: pꝛeceſſit muduũ? vt dictum eſt tibi tota Ncternitate creatoꝛ p ceſſit mundum. Adiuuandus igitur eſt in hac ratiocinatione Auicenna. Ita eniʒ cedit ac ſi non eſſet alius pꝛoceſſionis mo dus q; duo illi quos nominauit potuil/ ſet igitur dixiſſe pꝛo ſentencia ſua. Si cre⸗ atoꝛ pᷣceſſit mun dum fuit igitur creatoꝛ vł quãdo nec dum mundus erat vel fuit cre atoꝛ ſine mundo. ymaginare igitur ꝙ ali/ qua creatuta eſſet in eternitate cum crea⸗ toꝛe et cogitaret apud ſe de mundo an eſ/ ſet futurꝰ aut᷑ non.vel ſi potuit dici in eter nitate mũdus eſt fururus quia reuera nõ poterat dici in eternitate mundꝰẽ.aliogn Pars pꝛima de vniuerſo mundus eſſet in eternitate et eẽt eternus. alterũ igr iſton poterat ve dici mũdꝰerit. mũdus nõ erit. Nõ poteratq; ve dici mu dus non erit vel non ẽ futurus.futurꝰ em ab eterno poterat ve dici mũdus erit.vel mundus ẽ futurꝰigrvel nullo intermedio erat futurus mundus vel aliquo interme dio. Si nullo intermedio erat igr futurus ſubito poſt quare iam erat inſtas inceoti onis ipᷣius ⁊ ppter hoc cũ ipo creatoꝛe ex titit. Simul ei ſunt inter quoꝝ exiſtentiaʒ nihil ẽ mediũ. Q⁊ ſi dixerit ꝗs quia tota eternitate pᷣceſſi creatoꝛ mom ergo i fini⸗ to vłin infinito pᷣceſſit mundũ poſt huiui modi igr dictũ in infinitũ ſubſecutũ ẽ eſſe mundi. non eĩ ve diceret᷑ in infinitũ poſt hãac dictioneʒ erit mundus in infiniũ lon/ ge ab iſta dictione mea eẽt creatio mũdi. quare nunq; pueniret᷑ ad eã. Infinitũ eĩ intran ſibile eſtvt alibi didiciſti ꝑ Ariſtote lem. Qè ſi dixerit ita ac ſi loqueret᷑ creatoꝛ in ſemetipᷣo in eternitate ſua et ante tpᷣus et loqueret᷑ de creatione mundi ⁊ diceret creo mundum aut creaui aut creabo. Si diceret creo mundũ vel creaui cum ĩpoſſi bile ſit manifeſte ipᷣm dicere vel dixiſſe fal lum ante tempus igr fuiſſet verũ ipᷣm cre/ re vel creaſſe mundũ quare ante tempus fuiſſet mundus ſᷣm hoc ⁊ ideo eternꝰ Oꝭ ſi diceret creatoꝛ ante tempus creabo mũ pum aliquatuʒ igr poſt dictionẽ hmõi cre alurus erat mũdus quantuʒ igr ẽ qm̃ ne⸗ ceſſe ẽ vt ſit vł tota eternitas vel ꝑs eterni⸗ tatis aut tempus. Si tota eternitas cum impoſſibile ſit eã finiri impoſſibile erit ve nire ad creationẽ mundi vt dixi cum ipoſ ſibile ſit illã finiri. Zi vo ps eternitatis eſt id hoc iain ꝓhibui in pᷣcedentibavidelicʒ eternitatẽ habere ꝑtem. Q·⁊ ſi etiã cõceda tur hoc ſcilicet ꝑtensbre eternitatẽ ⁊ pars illa pᷣceſſit creationẽ mundi ⁊ interceſſit in ter pᷣdictam dictionẽ creatoꝛis duobꝰmo dis deſtruit᷑ hoc,.pᷣmũ q; nihil dixit apud ſe cre atoꝛ ꝙ non dirit ab eterno quare im poſſibile eſt ptem eternitatis ſolam inter⸗ dictam dictionẽ et creationẽ mundi inter/ ueniſſe. Secũdo mõ ꝗꝛ illa ꝑs eternitatꝭ ey neceſſitate tota tranſiuerat quãdo mũ⸗ dus creatus ẽ aut nõ tota. ausnihil de e⸗ Si tota erat igit᷑ finita ⁊ inſupꝑ finiens a modũ tpis nec inueniet᷑ differẽtia int᷑ illã tempus. Non habebit igr ᷣm hoc tem neceſſariũ⁊ hoc ẽ ipi intẽdũt. Si vᷣo nõ tota aſiuerat neq; aligd de ea qñ mudꝰ 6 creatus eſt duo incõuenientia ſequuntur Pꝛimum quia ſᷣm hoc creatio mundi fuit in ea.⁊ cum ea quare creatus fuit mũdus in pte eternitatis et ꝓpter hoc in eternita te ſcõm hoc etiã ꝑs iila nõ erat media in⸗ ter mundi creationẽ et creatoꝛis dictionẽ. Quia igr̃ iſta incõuenientia ſunt ⁊ ipoſſi⸗ bilia neceſſe eſt id ex quo ſequit᷑ incoueni ens eẽ et impoſſibile.Illud autẽ ẽ ex quo ſequunt oĩa hec inceptio mundi et noui⸗ tas creationis ipſius.quare impoſſibile ẽ — vtrũq; iſteaum. cunda ratio auicenne ſup hocẽ Intellect⸗? inꝗt purus et verus te ſatur quia ſi fuerit eẽncia vna ex mnibꝰ modis. ſicut fuit pᷣmus quando ex ea non erat aliꝗd hoc eſt quando non opabatur vel efficiebat aliqd ⁊ inde opa batur vel efficit aliquid. tunc ex neceſſitate operabat et efficiebat illud pᷣus alioquin inquit quomodo operaretur nũc potius q̃ pᷣus quare ſi pᷣus nõ operabatur neq; modo et vt adiuuem ipᷣm ſicut audiui pꝛi us. Dico quia dicere potuiſſet ex eodeʒ er roꝛe quo dixit hoc.quia hoc generale eſt et in cauſis naturalibus.et in cauſis volũ taris ſiue operationibus et ponam exem pla de ambabꝰ. Si em̃ ignis calefacit ali⸗ quid modo ꝙ pᷣus nõ calefaciebat.necel ſe eſt ex aliquo modoꝝ ſuoꝝ non ſe habe at ſicut pᷣus.qð eſt dicere.ꝙ neceſſe eſt in ipſo igne factam eſſe mutationẽ aliquam aut in diſpoſitionibꝰ ſeu ↄparationibus Uerbi gr̃a in ipᷣo igne nõ erat tante qua⸗ titatis prius vt poſſet calefacere illud.po ſtea nec creuit eouſqʒ; vt poſſet calefacere ipᷣm. In diſpoſitionibus vᷣo et compara/ tionibus ſi foꝛte pᷣus erat interpoſitũ pꝛo hibens calefactionẽ vel minus longe erat ab ipᷣo calefactibili.aut ipᷣm calefactibile habebat in ſe aligd qð ꝓhiberet vlimpe diret calefactionemvel congelatã duriciã vel ferrũ vel aſperſionẽ aque ſuper ſeiᷣm vel ſi nimis cito ſublatũ ẽ calefactibile an⸗ teqᷓ; compleri poſſet comꝑatio ignis ĩ io Sunt foꝛſitan et alia impedimẽta alie cõ parationes et diſpoſitiones. In hüs om̃t bus apparet. qꝛ cũ ignis opatur operatio nẽ ſuã aut in ſe paſſus ẽ mutationẽ aliquã ex diſpoſitionibus et compationibꝰ ſuis ad calefactibile ẽ fm eẽ ⁊ nõ eſſe.Colligit igi Auicẽne qꝛ ignis non opabuur opali⸗ onem ſuã modo ſi pus eam nõ operaba/ tur niſi ex aliquo ſuoꝝ modoꝝ aliter ſe ba anoͤzi⸗ litan ſeun Neünte ſploſioit dn Ghwn rötztener lidſolon Neic tet genmnie Nloii⸗ nnnna ene „ iatnuen bNau ickantonn utfinen Wegätaw ſunlyeler; Nlnuduncn satidusn 6Ploondni Rani⸗ ünchcen⸗ sneneh Kgbedar Poancen Gſanertice le Naita entorze Muifii chliatsyoi iieirinen ilfnemi Ratueli⸗ lnitiofit Uußfem⸗ lums (eneceſe = — = = SS S leabeten⸗ lmni ene Pipamge lneqden cliggeaiiſt fünriona ufaeni E = — 4 = = niſen, erdoeneen Neandäsda Z oſegnien Cludmiige MMoſdunden uareinnec uicneſn 1Pumsäfen fnendeinen utuüönsee lbocetandn dan aügliit uid ncar Aller, eem noche mön us reprm Cubvegeee ibrenarist Sõ Aeigslnn töckimtr hrionen dicne⸗ gunin ſenusnunan rlen Nar gneröcibid W ſnpluut⸗ nibrs e sennntnnii Annit laufn uln perẽt mõ q;ᷓ pus. Eodẽ mõ ſe hĩe vide᷑ et volutarijs tam opatoꝛibꝰ qᷓ; oꝑationibꝰ Si em̃ artifex ꝗ edificat domũ ex omibus modis ſuis ẽ ſicut erat pᷣus quã nõ edifica bat. Si pus nõ edificabat neq; mõ aut ſi mõ ⁊ pᷣus neceſſe ei ẽ vt vel in ſeiam no⸗ uã diſpoſitionẽ receperit qlis eſt poteſtas 7„ operãdi vł edificãdi volũtas ſciẽtia et ars aut ꝙ exterius ex aliquo modoꝝ ſe habe at alicer qᷓ; pus.ꝙ ẽ dicere qꝛ noui ſumptꝰ⸗ accreuertei às nõ habebat pᷣus. aut ope rarij. aut materia ſiue q́ᷓ edificari nõ pote rat domꝰ. aut q impedimentũ aliud ſub latũ eſt. aut nouuũ adiuloꝛiu ablatũ.⁊ hoc manitfeſtũ ẽ in om̃i artifice ⁊ operate volũ tarie. Si ei nec poteſtate.nec ſciẽtia.necvo lũtate ſe hʒ aliter qᷓ; pus vllo modoꝝ. Si militer et adiumẽta ac impedimẽta edili⸗ catiois ex oibus modis ſunt ei vt pᷣus.Si opat᷑ mõ neceſſe ẽ vt et oꝑaret᷑ pᷣus aut ſi nõ pᷣus opabat᷑. Que eniʒ inꝗt ratio eſſe poteſt vel cauſa vt potiꝰ mõ opet᷑ qᷓ; pᷣus Quia igr creatoꝛ bñdictus ex oĩibꝰ mois ſuis erat anteq; crearet mom vel mũdus eẽt ab eo.quemadmodũu et in ipᷣo puncto tpis quo creauit ipſum cũ pᷣus ulũ nõ cre⸗ aſſet nec tũc creauit iᷣm et pᷣus ex neceſſi/ tate. Q⁊ aũt ex oibus modis ſuis ab eter no fuerit creatoꝛ ſicnt ⁊ cũ creauit mundũ Maniteſtũ ẽ cũ ipe ſit in vltimitate ĩ⸗ mutabilitatis ꝑ oĩa ⁊ exleriꝰ nec adiumẽ/ lũ nec ipedimentũ habuitvllo modoꝝ cũ nihil eẽt ante vniuerũ creationẽ qð ipſu- luit c buin ꝛpus poſſibili nõ ſit poſſibile vt accidat impoſ⸗ vel adiuuare vel ipedire poſſet et genera liter cũ nihil om̃ino eẽt pᷣter ibᷣm.ipᷣm eni vniuerſuʒ ſiue mudus ipoſſibile ẽ vt intel ligat᷑ v? adiuuãs velimpediẽs creatione; ꝓpᷣam.qre neceſſe eſt creatoꝛẽ ; cito fuit ꝙ ẽ dicere ab eterno munduʒ ipᷣm creaſſe cũ nihil nouũ emerlerit in ipſa creatione mũdi qð ipam creationẽ adiuuerit.nipil defuerit tũc qð eiꝰ creationẽ añ vł ꝓbibu iſſet vel impediuiſſet.⁊ vt clarioꝛ atʒ vali- dioꝛ ſic iſta rationatio addo qꝛ nuſta omi no nonitas facta ẽ in poſſevel ſcire vel vel le creatoꝛis nec circa ea vł aliqð illoꝝ.nec curca aliqd aliud ipᷣa creatio ð q̃ nemo in⸗ tendit ꝙ eiꝰnouitas vel eius enſtetia fece rit debere creari mundũ potius tũc quan do creatus ẽ qᷓ; nõvel ꝙ adhuc adiuuerit vt mũdus eẽt iũc ei ex neceſſitate cauſa eẽt ſuipius. Ome ei qꝗð facit rem debere eẽ vł qð adiunat e adeẽ cauſa ẽ eẽ ipius ⁊ cau ſa eniã creanionis vel factiõis ipſius.nihil irrj autẽ aliud ẽ inceptio q;ᷓ nouitas.et ſit ni, hil aliõ e creatio a ꝑte creati ; nouitas en“ ſendi ipius vel noua exiſtentia eiuſdem. Anmßp. vt cauſa et effectus oiũcta ſut in ſepabiliter ita vt poſita ea neceſſe ſit poni et efſectu nõ facit niſi ſuffcictia cauſe q ſu ficiẽs ẽ ꝑ ſe ſolam vllo modon ſeilicet aliũ de cauſare vel efficere eẽ ſuũ. Manike/ ſtũ em ẽ huiuſmodi cauſam eẽ creatoꝛem ad vniuerſum. nullo ei modoꝝ aliũde ad —— iutus p ſemetipᷣm ſolũ creauit vniuerſum Intellige auũt generaliter adiutũ.ita vt ad iumentu intelligas inductionẽ ⁊ ſuaſionẽ de habuiſſe neq; em alieno ↄſilio aut idu ctione aui ſuaſione mũdũ creauit ſeu cau ſauit. anifeſtum igr ẽ qꝛ omimoda ſufficiẽtia cauſalitatis creatoꝛ ẽ ꝑ ſemetibʒ ſolũ cauſa ſufſicietiſſima vniuerſi. quare æ ↄiũctiſſima cu ipſo quare ex neceſſitate et poſito ponit᷑ vniuerſum huiuſmodi autẽ ↄiuũctio ꝓhibet ſeparationẽ inter cauſam et cauſatũ. Nõ fuit igr creatoꝛ nec in eter/ nitate nec in tꝑe ſeparatus abvniuerio ? ẽ dicere ſiue vninero. O nam tibi 2 terciã rationẽ Auicẽ ne qua dicit ſic. Quoniã creatoꝛ anñn munduʒ aut potuit creare coꝛpus aliqð qð haberet motũ duranteʒ vſq; ad creationẽ mũdi vel nõ potuit.friuolũ aus tẽ eſt vt dicit apud creatoꝛẽ dicere creatoꝛe nõ potuiſſe creare huiuſmodi coꝛpus. Si vo potuit creare huiuſmõi coꝛpus cuʒz ex ſibile poſito igr ipᷣm huiuſmõi coꝛpus cre aſſe nõ accidet impoſſibile. Eſto igt ꝙ cre auit huiuſmõi coꝛpus qm̃ motus illiꝰ du raturus ẽ vſq; ad creationẽ mũdi. Omis aũt motus in tpe ex neceſſitate ẽ cum ipſo erit igt tempus mẽſur motus illiꝰduras vſq; ad mũdi creationẽ. Mũdi igr creatio nõ fuit ĩ inicio tpis cum eã pᷣceſſerit tempꝰ illud. Eodẽ mõ ẽ ꝓcedere ſi poſſibile fuit multa tꝑa motun inequaliuʒ creaſſe crea toꝛem ante creatione? mũdi tunc enim ex neceſſitate ſequet᷑ motũ tunc fuiſſe atq; I us ⁊ poſterius ppter ineqnalitate motuun que em̃ inegualiter mouent᷑ neceſſie ent v aiterũ eoꝛum maius ſpaciũ inequali tem⸗ poꝛe ꝑtranſeat qᷓ; alterũ ⁊ minus ſpaci „ 2 . ter in quacunq; quantitale vel cuiuſcũq; quantitalis ſpado qõ ab ambobus traſe nndũ ẽ pᷣus neceſſe ẽ vt traſeat illo id A5e Pars pꝛima de vniuerſo velotioꝛis motus q; id quod eſt tardioꝛis Segtur igr vt ſit in huiuſmodi motibus Suvus 7 poſterius ᷣm tempus. quapꝛopter ⁊ tempus ⁊ ꝓpter hoc poſſibile fuit fuiſſe tempus ante creatione mundi. Nõ ẽ igr neceſſe tempus incepiſſe a creatiõe mũdi vel mundum incepiſſe in inicio tempoꝛis Eſpondebo igit᷑ in pᷣmis hijs rati onibus ꝓbatonib? Auicenne? dica. ga ſuꝑ eo ꝙ dic de pᷣceſſione ccreato:is iam reſponſum ẽ in eo ꝙ dixi ti bi.ꝙ creatoꝛ pᷣceſſit mundũ eternitate ſua qualẽ etiã deſcpᷣſi tibi.⁊ fuit ante munduʒ unterioꝛitate nõ tꝑis.id ẽ nõ pᷣreriti vł flu⸗ ente. Sed anterioꝛitate eternitatis ſtante ſempꝑ in pᷣſencialitate ſua.Et debes bicſci ꝗ eſt aſinus aut non vidiſti? ꝙ plus ẽ nõ dicuũt aliꝗd nõ ſolũ non ſibinuicem cõmra dicunt.qui enim querit vtrũ ante inicium tempoꝛis fuiſſet aligd cum ante ſit intẽtio tpis.ſecundu eſt ac i quereret. virũ in tꝑe quod pᷣceſſit iniciũ tempoꝛis fuerit aliqd. Similiter ⁊ ꝗ querit vtrũ extra mundum ſit aliquid vel vltra idem eſt. ac ſi quereret Utrum aliꝗd ſit in loco qui eſt extra muũ⸗ dum. NHemo autẽ intelliges iudicat iſtas locutiõesveras locutiones eſſe aut reſpõ ſione dignas. D alia vero rationem cui ipᷣe val/ de innititur ⁊ quã dicit eſſe veri ac Lpuri intellectus teſtimoni plane. eſpondendũ eſt qa non eſt verũ hmuſ re qa ante tpis ⁊ ante eternitatis nõ dicũ⸗¶modi teſtimoniũ ⁊ ꝓpter hoc non eſt veri tur vniuoce neq; vna intentiõe. Sicut ne duratio tpis et duratio eternitatis ? ꝓ pier hoc compationes ᷣm pᷣus ⁊ poſteriꝰ non hñit locũ inter eternitatẽ et tempꝰnec inter veri noĩs eternũ ⁊ tꝑale.niuocum eĩ eſt omne cõpabile ſic ait Ariſtoteł.quẽz admodum igr nõ eſt recipiẽda comꝑatio inter tempns⁊ numeũ velł locũ.vt dicatur ꝗa tẽpus ẽ maius loco ⁊ nũero.aut econ⸗ uerſo. Sic necinter eternitate ⁊ tempꝰvel inter creatoꝛẽ ⁊ mundũ aut aliud temꝑale Alttẽde etiã quia ante et poſt. Similiter pᷣ us ⁊ poſterius fuit ⁊ erit intentiones ſunt tempoꝛis ⁊ ꝓpter hoc fluxus atq; ſucceſſi ones ⁊ pᷣteritiones.Et ſcito qa ſimiles io⸗ cutiones ſunt cũ dicit᷑ aliꝗd fuit ante mun dũ et cũ dicit᷑ aliqd eſſe extra mundũ vel vltra mundũ.queadmodum enim mun⸗ dus nec habet extra.nec habet vltra cũ ſit omnia continẽs et ambiens. Sic tempus qð cepit a creatione mudi non habʒ ante vel pus cum ſito le tanq; ptes ſuas. Scito etiã qa gramati ce doctoꝛes nugatoꝛiã ⁊ non ſatis grama tica dixiſſent locntiones iſtas. Si gs eniʒ quereret ſi eſſet ĩ ſummo celoꝝ ab aliquo poſſes ne extendere manu tuaʒ vltra pla⸗ ne. Reſponderet ei ꝗga non loqueretur. ⁊ da vox eius eſſʒ ſine intellectu. Sicut ſi in terrogaret. vidiſti ne hominẽ qui ẽ aſinus queadmodum enim hic implsat᷑ impoſſi pile videlicet hominẽ eſſe aſinũ. Sic ? il⸗ eimplicat locnʒ eſſe qui non ſit mundus aut intra mundu. Iſte autẽ locutiones ꝙ; aliqd fuit ante mundũ aut nihil in inten⸗ tione quã dixi nõ contradicũt ſibinuicem quemadmodũ nec iſte autviiſti bominẽ ia tpa cõtinens intra ac puri intellectꝰ aſſertio. Declaratio autẽ hmõi ẽ qm̃ aut poſſibile ẽ creatoꝛi creare ſubſtancia aliquaã cuiꝰ creatio nõ indige/ at adiuuari aliquo eoꝝ qᷣ ſũt aut nõ ẽpoſ ſibile hoc aũt nõ ẽ poſſibile creatoꝛiincõ⸗ ueniens eſt etiã apud ipᷣm auicenna.qua⸗/ re neceſſe habet hoc confiteri. Nihilomi⸗ nus tamen declarabo hoc eſſe verũ et di⸗ cq.ꝗa potentia creatoꝛis nõ eſt ſuꝑ quod dam poſſibile tm̃ ſed eſt ſuꝑ poſſibile ab/ ſolute. ⁊ ꝓpter hoc ſuꝑ omne poſſibile vl creabile in ſe.Cauſa autẽ in hoc eſt quoni am porentia creatoꝛis non eſſet in vliimi tate amplitudinis cũ eſſet reſtricta a ſi dã poſſibilia. longe em̃ amplius ẽ poſſib le in ſe ſimpliciter q; quoddam poſſibile. Amplius. Influxu et receptibile relati ue adinuicem dicuntur. quare non eſt al⸗ terũ altero amplius.Sicut igitur recepti⸗ bile in vltimitate amplitudinis eſt ad om nes influentias.qð ẽ dicere ꝗa non eſt ali ud ſuꝑ quod cadere poſſit aliqua influen tia. Sicut influxiuũ pᷣmũ ⁊ maximũ invl timitate amplitudinis eſt ad influentias. vt nec actu nec potentia nec etia intellige⸗ tia ſit influentia que non ſit ab eo vel que eſſe non poſſit ab eo. Neq; enim amplioꝛ debet eſſe alueus receptibilitat ad recpi endum q; fons relatiue dictus ad ipᷣm q̃n tum ad influenduYÿ. Amplius. Ponam ipi auicenne exemplũ in ꝓpᷣa intelligẽtia quã dicit eſſe nobiliſſimũ omniũ creatoꝝ et nec eſſe in coꝛꝑe nec pẽdere ex coꝛpe nec etiaã ex aliquo eoꝛum que ſunt niſiex ſolo creatoꝛe. Conſtat autem qa impoſſibileẽ intellectui noſtro ymaginari aliam ſimilẽ intelligentiam et conſderationem facere inni Neisort. Aundeoe Negtde Ni eronel onſta ſcKenaent dlege funſofnan öungen⸗ lsstzet Shfanenrel lentin gpejzdn ligpice lsetseat⸗ echr eſoles ſchlescwun Cahlakni⸗ Riumigscen mimmde ſucendist Menapoſt Aenneunn Uinitizethe Glicngo⸗ mnitzebe naagnernel ſiyrpnoret lemnehgrin etitignig kigedet mängge üeinn anani, idnenn upmenn icenckrie lococrickan meeligisan mionestet mntionenai; 11quädianche us leſtinert qanoneſtie: ppeervochi. ſano. deder ocbieigen en oeoraſüan ipolſbiener Hudinnn. occoniin! nibobotchet aoesot ſeteſtin .7 otſagommenn – Lors dontlin⸗ saicafn, — . . . ⸗ ð — 7 de eis putſe habent in ſeipis. quẽadmo/ dum de duobꝰ indiuiduis ſpeciei hbuma/ ne vt de Ariſtotele et Platone ð quibus nemo intelligens dubitat quin cum in ſe ipᷣis conſiderati fuerint eque generabiles are alterum vel alterm. Amp. Poté⸗/ tia creatoꝛis non magis aſpicit in alteraz vel eins poſſibilitatem q; in reliquam vel eiuſdem poſſibilitateʒ nec cauſa eſt apud atteram earum quare potentia creatoꝛis magis aſpiciat in eam q; in alteram quã⸗ tum in ipᷣa eſt hocautem eſt. quoniam in iſta conſideratione videlicet quia conſide rantur in iſta abſtractione et ſpoliatione nec maioꝛ nec melioꝛ vllo modoꝛũ nec ißpi eſſe ꝓpinquioꝛ eſt altera qᷓ; altera.quare manifeſtũ eſt quia non magis eſt creato ri alteram creare qᷓ; religuam. Eſto igitur teqʒ ol ripm b. cai omnibus modis ſuis. Sicut poſtea cum ꝙ creauit reliquã quã poſito poſſibili im⸗ poſſibile ẽ accidere impoſſibile er iſta po-/ ſitione non accidet impoſſibile.Dico igit᷑ qqnnia creatoꝛ qui modo creat intelligenti⸗ am ipᷣam ex omibꝰ modis ſuis. Sic erat pꝛius quando non creabat eam. Ita erat ſicut eſt modo cum creat ulaʒ apud ſe em̃ immnutabilis eſt in vltimitate immutabi⸗ litatis. Nulle autem diſpoſitiones vel cõ parationes ſunt que adiuuent creatoꝛem vt creat eã vel iam vt creetur nunc. Jam em̃ poſui tibi ißam nullomõ pẽdere ex ali quo eoꝛũ que ſunt quare nullo eoꝝ q ſũt adiuta eſt vt creetur pꝛeterqʒ ſolo creato/ re ꝙ etiam apparere tibi poteſt ex creatio ne alterius intelligentie que adducta ẽ ad eſſe a ſolo creatoꝛe et per ipſum ſolum. Manifeſtũ igitur eſt tibi ex hoc exem plo ſicut creat hanc intelligentiam ex om nibus ſuis modis eſt ſicut erat pꝛius quã⸗/ do non creabat eam quare contrariũ bu fieri niſi in ius eſt falſum et ppter hoc non eſt veri ae puri intellectus teſtimonium et hec eſt ra dix ex qua intendebat elicere ꝓbationem validiſſimam ſuper eternitatem vel anti- diles quitatem mundi. M ſint et fuerint anteq; generaretur. Sic di⸗ co et de ſole quoniam aliũ poſſibile eſt ti hi cum ipᷣo ymaginari.qui non quos du; in ſeipis conſideraueris inuenies eos in⸗ dubitanter eque poſſibiles eſſe et eque ge nerabiles atq; creabiles quantũ in ip̃ᷣis ẽ Sie dico de intelligentia pꝛima et de alia intelligentia ei ſimili que tamen eſt. Cum enim in ſeip̃is conſiderate fuerint abſtra⸗ e ſcilicet ab ipo eſſe ⁊ ſpoliatas ab eodẽ? inuenies eas eque ꝓpinquas adeſſe.qua re eque poſſibiles eſſe ⁊ pꝛopter hoc eque creabiles quantũ in ipis eſt. Nibil autem creabile eſt niſi a creatoꝛe benedicto qua -/ re inuenies creatoꝛem eque poteniem cre Eſtruam autem tibi ⁊ aliter hanc radicem cui ita innititur Auicẽna et dicam quia aut aliquid ẽ nouũ ant non. aut omnia ſunt eterna. Nouum ſicut pꝛedixi nibi intelligo ꝙ cepit quare ſi nihil eſt nouum eoꝛum que ſunt eruũt om nia eterna hoc eſt ſine inicio exiſtendi hoc autem adeo manifſeſtũ eſt incõueniens 2 impoſſibile vt circa illud non ratione diſ ceptandum ſit. Sed magis igne ⁊ gladio perſequendum. et cum hijs qui hoc dice⸗ rent exterminandum. Reſtat igitur vt co/ fiteatur. quia reuera aliquid cepit. auſa ergo clarioꝛis intelligẽtie innuẽtur a.Cau ſa igitur operata eſt a. anteq; operaretur illud aut erat ex omnibus modis ſuis an teq̃ʒ operaretur illud aut non. Si ſic. Jaʒ igitur venit contra illud quod dicebat ve ri et puri intellectus teſtimonii. Si vo nõ erat cauſa a. ex omnibus modis ſuis an⸗ teq́ᷓz operaretur a.ſcut poſtea cum opera ta eſt a. immutata igitur eſt ex aliquo mo doꝛum ſuoꝛum ⁊ ꝙ nouum factũ in ea vł circa eam illud nouum nominetur b. quo niam certum eſt b. cauſam habere eadeʒ queſtio reſtat de cauſa ipᷣius b. aut em an teqᷓʒ operaretur ipᷣm b. canſa eius erat ex operata eſt b. aut non. Si ſic iam dicũt cõ tra illud irrefragabile gſtimoniũ. Di ve⸗ ro dixerit ꝙ non erit.igitur aliquid nouũ factum circa cauſam ipᷣius b illud nouum vocetur iterũ c.quoniam igitur c.cauſam habet eadeʒ reſt at queſtio.aut ibit igitur res in infinitum aut occurret cauſa econ⸗ trario ſe habens illi veri? puti intellectus teſtimonij Si dixerit quia res currit ita in mneinitum. Audoſſibilelgitur erit aliquid ita fiant cum eo. Jam autey declarauit Ariſtoteles in libꝛo ſuo quem vocauit auditum hoc eẽ impoſſibile et fa cilis etiam eſt tibi alia declaratio impoſſi bilitatis ipius quoniam infinita non poſ ſunt fieri imul ab vno et eodem agente. Sed neq;ʒ infinitos poſſibile eſt eſſe ſimul et ꝓpter hoc necinfinita coꝛpoꝛa nec infi/ nita coꝛpoꝛalia agentia poſſibile eſſe ſimł quare nec infinita vaclentla. Simm tt nec Pers pꝛima de vniueno vnum paciens eſt ſimul recipere infinitas paſſiones. Qi ſi dixerit quia cum no/ num aliquid fit non eſt neceiſe infinita ſi- mul fieri. Sed neceſſe eſt queda fieri que adiuuent ipᷣm nouum adeſſe. quedaʒ vo peſtrui que impediebãt illum. Recidit in „ idem infinitans inconueniens et hoc eſt. qm̃ nõ ẽ minus incõueniens infinita de- ſtrui vł ifinitas deſtructiõ es fieri qm̃ ĩfini ta ſieri vł infinitas generatiões eſſe et ſeqᷣ tur ex hoc ꝙ impoſſibile ſit aliquid fieri. quoniã in cuiuſlibet noui factione neceſſe erit infinita deſtrui. Sicut autem impoſſi bile eſt infinita ſimul fieri. Sic et impoſſi bile eſt infinita ſimul deſtrui. Ex hie eid accidit ipſi Auicenne in omni cuiuſ cidius vt videtur ſcõum hunc modum vt dicas noui cauſam nouam eſſe vel ſcõᷣm ſe vel ſcõm aliquid ꝙ apud eã eſt vel Im aliquam ex diſpoſitionibus aut comꝑati onibus que circa eam ſunt ⁊ hee ſunt qui bus vel adiuuatur vel impeditur et hec ẽ intentio mea noui ⁊ nouitatis in bo. WManifteſtũ eſt igitur omnis noui cau ſam noui eſie ſcõm hunc modum. Quia igitur cauſa noua eſt nouum et ꝑ moduʒ iſtum neceſſe eſt et ißam cauſam noua ha dere pꝑ modum eunde;.et ita ibit res in in finituʒ vei erit circulus in cauſis. Jam au tem declaratuʒ eſt tibi impoſſibile eſſe ea 4 circulum. ieci ibi. et dicebam quia ſufficien⸗ ia cauſe cauſa eſt que efficit oiu babiulitas muitos decipit. Reſpondeo ꝗa cauſarum alie ſunt oꝑpationes ꝑ neceſſita tem et hee ſunt cauſe naturales.⁊ non eſt eis poteſtas ſuꝑ operari neq; libertas aut electio ad vtrũlibet ꝓpter quòd dixit ari⸗ ſtoteles. quia natura operatur ꝑx modum ſerniẽtis. Exempluũ aunt hmõi ẽ ignis deq̊ ſcis. quia non eſt ei poteſtas ſupercalefa⸗/ cere et nõ calefacere neq; libertas eligẽdi vtrũlibet. imo neceſſe habʒ calefacere ob 1 vila n one q in ipſo ſiat. vel ſcientia ipius ⁊ hoc eſt ꝙ ipſi non atlenderunt in creatoꝛe be uniantem ſibi materiam receptibilem acti⸗ onis ſue. Alie vero cauſe ſunt operantes per voluntateʒ et electionem et inter has ſunt que operantur per voluntatem inui⸗ cunq qd noui factione vel creatione infinitas in⸗ nouationes fieri. Et potes ratiocinart ſi vis ſuper hoc iuxta eandem bꝛeuius et lu rum aſcenſionem infinitam. Similiter et D eam ven ꝓpbationem quaz ad ionem inſeparabilem inter cauſam ⁊ ef ſectum ꝙ quidem ꝓbabile eſt et eius pꝛo tabilem aliud contrariũ videlicet voluta tem. Similiter ? renouabilem vel cõſilio nono vel ſuaſione noua vel aliqua ex pal ſionibus quales ſunt amoꝛ ⁊ odiũ doloꝛ etgaudium. ſpes et timoꝛ. ira et pax.hu⸗ iuſcemodi eniʒ vel mutatur voluntas ad contrarium vel noua generatur in volen te et indubitanter in huiuſmõi verum eft quia cum nouum aliquid operãtur quecd pus non operabantur neceſſe eſt vtiiuno uatio aliqua fiat vel in ipis agentibus ol½ in aliqua ex diſpoſitiõibus et cõparatiooo⸗ nibꝰſepe dictis. Debes tamen ſcire. ꝙq nö eſt neceſſe vt omne deſtruitur aut perit yt deſtruatur nouo aliquo agente in ipſum. quedaʒ ei ſũt adeo debilis eſſe adeoq; in firmi vt ꝑſemetipᷣa deficiant et hoc mani⸗ feſte vides in tempoꝛe et motu.tempꝰ em̃ nullo impellente fluit in non eſſe Creatoꝛ enim operatur per liberrimaʒ ac dominas tiſſimam atq; per omnẽ immutabilẽ vo⸗ luntatem et ꝓpter hoc ↄiunguntur ei can ſata ſua cum vult et ſeparantur ab eo cu;ʒ . vult. In cauſis igitur naturalibꝰ que er eſſitatem vt pꝛedixi tibi operantur ſuf⸗ ficientia huiuſmõi ſufficit ad pᷣdictam cõo⸗) iunctionem. Similiter et in operantibus voluntarie apud nos et hoc eſt quia non eſt in poteſtate eoꝛum poſtq; poſie ſcirev nolle cetereq; diſpoſitiones concurrerint vt nõ incipiant operari. In crealoꝛe vero ꝓpter liberrimam ac dominantiſſimam eiuſdem voluntatem atq; immutabilitas tem non eſt neceſſe vt opereiur vel incipi at operari niſi cum vult. Et attende quia poſſibile eſt vt creatoꝛvelit modo aliquid poterit tamẽ nõ velle illud/abſq; vlla mu tatione voluntatis ſue. In nobis autem accideret ipſum non foꝛe tũc creatoꝛ in ve iitate modo non ſciret ipſum foꝛe.Quare ſeit aliquid creatoꝛ ꝙ impoſſibile eſt ißjm non ſcire modo.et hoc abſq; vlla mutati „ 4 ecõuerſo ſe habet ex neceſſitate hoc ali- bi didiciſti et ꝓpter boc errauit Auicenna in hoc. Similiter et Ariſtoteles qui vide⸗ runt ꝙ creatoꝛ poſſet velle aliquid.⁊ poſ⸗ ſet nõ velle illud abſq; vlla voluntal ſue mutatione.quemadmoduʒ et de ſcientia ſe habʒ. quia ſcit creatoꝛ aliquid futurum eſſe.quod tamen poſſibile eſt nõ foꝛe.Si urncnt Monincte gluinsle nignaion plsun lydauue Nlohunen Clnennoneen Neuueianet⸗ neubone erau Meteade legrlealst inegnn hieivodet fragrung Unpalenoda Pdomnſente cla usnen Dhnocn Musmnn inadorunc VAlſinnenan Enpmcnds ifintt A peisigun mort0in noriae atur woine Kneraunn uufmöiſen guidonin berriratn l eslamalag deſtruima gn geft dedilscln. cicanttns Neamont itin nond benineji o in ſepammti GrnEiA nthieſten lieretnA osaboltici⸗ mppfini hſnonesRN£ teq; veniam ad rationes Ariſtote lis et dicaʒ.quia homines erraue runt circa nouitatem mundi ꝓpter bꝛeui⸗ tatem intellectus ſui et difficultatem yma ginationis ſue. Difficilimum enim eſt eis ymaginari omnem locuz aut mundũ eſſe/ aut vltra mundum non poſſent explica re ſevel euoluere ab intentionibus iſtarũ dictionum extra vel vltra. Similiter neq; ab intentione eius ꝙ eſt ante et poſt. De hijs autẽ iam expediui me et te.Et ex hoc ?/ erroꝛe et hac difficultate querit quidã phy loſophus erx ytalicis inquiens. vt quid in/ numera ſecula doꝛmierunt.an doꝛmierat creatoꝛ per ſecula innumera et poſtmodũ quaſi expergefactus creguit mundum hu inſmoi em bo de hijs fuit. qui non potue⸗ runt ymaginari tempus finuum coõtinens omnia tempoꝛa cuʒ dicat innumera ſecu la doꝛmiſſe ac ſitempꝰ innumera tempo⸗ ra pꝛeceſſiſſent. De hijs autem iam expe⸗ ditus es et expedieris melius in capitulo pꝓxumo contra erroꝛẽ Ariſtotelis. De hac licet queſtione. Utrum ab eterno crea⸗ uit deus munduʒ. Cum enim nihil aliud ꝗipᷣm ad creandũ induxerit q; bonitas ſua puriſſima et largiſſimaet hec nõo imminu ta neq; adaucta. neq; aliter per aliquem modoꝛum immutata ⁊ ipᷣe ſimiliter ꝑ om nem modum immutatus nec de nouo vi dit utilirates ꝓpter quas mundus crean⸗ da eratnec maioꝛes eas viderit in ipᷣa cre anone mundi qᷓʒ in ſua eternitate nec ſibi facilioꝛem creationeʒ eius tunc qʒ in eter/ nitale. Ut quid igitur creauit eum tũc po⸗ tius qᷓʒ in eternitate. In quo reſpondeo. quia ipᷣa iſta diſputauone.Solutio ẽ que ſlionis apparet enim ex ipᷣa diſputatione non ſtetiſſe hoc vel impedimentum fuiſſe ergo magis crearet.ab eterno vel ineler⸗ nitate mundus perfectum et impedimen⸗ tum qui eſſʒ a parte creatoꝛis. Quare me nifeſtuz eſt. ꝙ a parte mundi fuit iſtud im pedimentũ cuius natura non fuit ab eter no creabilis nec ſuſceptibilis eternitatis⁊ hoc declarabitur tibi in pʒenominato ca⸗ pitulo non ſolum de mundo ſed de omni poſſibili.quia ipᷣa ſua natura que eſt poſ/ ilitas Phibilu dab eternitate. Er eandem viam et modum eun dem reſpondebis ad omnes ſimi les queſtiones videlicet cum que Ol bec autem addam et alia an — ä 5 ℳ òM xitur quid intendebat creatoꝛ in creatiõe mundi. aut intendebat gloꝛiam ſuam in creatione mundi.aut vlilitatem mundi et rerum mundaliuʒ. aut vtrunq;. Quodeu q; autem iſtoꝛum dicatur. Manifeſtu eſt quia cauſata eſſet de creatione mundiſi ab eterno fuiſſet creatus creatoris gloꝛia quanto ipi mundo ⁊ rebus mundalibus maioꝛ eſt. ab eierno igitur debuiſſet eum reaſſe. Q ſi dixerit. quia nibit hoꝛum intendebat creatoꝛ ſed ꝓpier ſemeupſum tIm vel gratis ipᷣm creauit tanto magis de maio: vtilitas quanto eternitas tempoꝛe buit eum creaſſe ab eierno. Scito amen ⸗ ne vtilitatis. De hoc vero ꝙ creatoꝛ dicik quia vbi dicit gratis dicit intentionẽ alie/ aliquid facere in laudem et gloꝛiam ſuaʒ. Scito quia laus et gloꝛia creatoꝛis cũ ina nimius cogitata fuerit eſt tota et ſola vuili tas aliena. Ex hoc enim non ſolum maxi me.ſed etiam ſingulariter et ſolummodo q alüs bene eſt ab ipſo et quicquid boni habent. habent ab eodeʒ.de hoc vero ꝙ dicit quia et gloꝛia in infinitum maioꝛ eẽt ei et ipi mundo et rebus mundalibus vti litas. Similiter in infinitũ maloꝛ Nerum eſt hoc. Sed nõ ſeqnitur ꝙ ꝓpter hoc de buiſſet creaſſe mundum ab eterno quoni am impoſſibile eſt vt dixi tibi mundũ cre atum fuiſſe ab eterno.⁊ non eſt huiuſmo di ſermo quemadmodum ſi quis diceret. Si deus creaſſet te impaſſibilem maioꝛ gloꝛia eſſet deo de creatione ua etmaiox tibi vtilitas debuit ergo te creare impaſſi bilem. Dico ꝙ non quoniam non debu⸗ it aliquid facere deus fieri non poterar quecuq; vtilitas ab ipſo ſequeretur.tu em non poteras fieri imm ſſibilis naturaliter et ideo non debuit te creatoꝛ talem facere OO ſt hoc autem conueniens eſtvt ponãa bic rationes Ariſtotelis quẽ bus iße inductꝰ fuit ad credendũ eternitatem mundi vbi opoꝛtet te remini ſci eoꝛum que pꝛeceſſerunt hic per que re⸗ ponſum eſt ſufficienter eis per que aſtru ere conantur motum erernuʒ eſſe in libꝛo auem vockuit audium et ꝓpter hoc non repetam tibi rationes illas neq; reſponſi ones pꝛedictas. Dicit igitur ariſtoteles in libꝛo ſuo celi et mundi quia nalura deter minauit quibus ſemper nõ eſie vt impoſ⸗ ſibilibus que ſcilicet naturali et ꝓpꝛia poſ ſibilitate Phibis ſent enſe, Sien Juechaz 1 Pars pꝛima de vniuer/ſo monſtra que contrarietas naturaruz eſſe non patitur qualem fingunt chymeram ⁊ multa alia,. Quibuſdaʒ determinauit na tura quandoq; eſſe et quandoq; non eſſe Sicut vides in animalibus et hominibꝰ⸗ et multis alis.quare neceſſe eſt ⁊ quedaʒ animalia eſſe ꝗbus natura determinaue rit ſemper eſſe quare nõ ſolus creatoꝛ ſem per eſt vel eternus. imo multa alia cuʒ eo et adiuuatur iſta ratio per hoc quod dicit Auicenna.quia ſi inuenitur alterum con⸗ trarioꝛum in vniuerſo nature atq; mediũ inter illa neceſſe eſt vt inueniat᷑ et reliquũ et ponit exemplum de aceto et oximelle⁊ melle.quia cum inueniatur acetum invni uerſo nature et inueniatur oximel quod eſt mediũ inter acetuʒ et mel neceſſe eſt vt inueniatur in vniuerſo nature et mel quo niam acetum eſt alterum duoꝛuʒ contra/ rioꝛum. Mel vero reliquum ſcõᷣm ipſum. Amplius. Adiuuatur iſta ratio ꝑ hoc ſi aliter eſſet duo inconuenientia vidẽ⸗ tur ſequi.Pꝛimum quia incompleta eſſet contrarietas huiuſmõi cum deeſſet ei par tium ſuarum pꝛincipaliũ altera ⁊ hoc nec decet creatoꝛem nec decet naturamvideli cet incompletum aliquid facere naturali⸗ ter. Ma xrime ſi illud ſuſceptibile fuerit cõ plementi Aliud inconueniens eſt quia in vniuerſo eſſet vacuũ nature.quemadmo dum ſi invniuerſo coloꝛum deeſſet alterũ extremoꝛum aut ali qua ſpecies medioꝛũ hec autem nalura non patitur. ſicut enim vacuum loci. Similiter vides ꝙ in gene⸗ re animaliũ non eſt vacuitas nature que pe⸗ indubitanter eſt defectus alicuius ex ciebus. Ex hijs igitur omnibus videt᷑ ne⸗ ceſſe eſſe vt in vnigerſo inueniat᷑ iſte tres maneries videlicet ſemp exiſtentia ?⁊ quã 2 doq; exiſtentia. Semper autem exiſten⸗ tia hec ſunt eterna. Sicut ſempiternitas ẽ eternitas ſcõm vnam intentioneʒ. Si au tem inuenitur multitudo ſemper entiũ vł exiſtentium inuenitur multitudo eterno⸗ rum et mundus ſiue vniuerſitas eoꝛũ eter nus. Juxta hunc modum eratiocinari de hijs tribus videlicet neteſſe impoſſibi⸗ le poſſibile. Et dicit Ariſtoteles quia ne⸗ ceſſe habet virtutẽ vt ſemper ſu et vt nuq; non ſit. Impoſſibile vero habet virtute⸗ vt vnqʒ ſit et exemplificat de dyametro ⁊ latere.quia dyametro eſt virtusvt nunqᷓ; equalis lateri ſit. et iſta virtus non poteſt intelligi niſi ꝓphibitio ab ipᷣo eſſe etelon⸗ gatio immobilis atq; inappꝛopꝛiabilis. Et quia pꝛolixus eſt ſermo Ariſtotelis cir ca hoc dico.quia eſſe de creatione et rebꝰ alus non dicitur ſcõmvnam intennonem neq; vniuoce ſicut album de coloꝛe et de ſuperficie equinoce dicitur.Coloꝛ eniʒ di⸗ citur albus eſiencialiter et non ſcõöum par ticipationem. Non enim dicitur albus in habendo ſeu participando albedineʒ ſed in eſſendo ipᷣa albedo. Superfſicies vero alba vel paries albus econtrario. Sic cre creatoꝛ non dicitur ens in habendo ipſuʒ eſſe. Sed in eſſendo ipſum ſuum eſſe vrꝑp Nintelligatur in eo quod eſt omnia i eo qauoden? quo eſt. In nullo auteʒ alioꝛum. ſic eſt in omni nanq; alio aliud ẽ ' e et aliud quo eſt et ſcöum participationem generaliter omne aliud a creatoꝛe dititur ens quare quemadmodum ſi quis dicat alba non compꝛehendũt ſimulvna intentione colo res et coloꝛata. Sic qui dicit entes ⁊ entlia non compꝛehendit ſimul creatoꝛem ? cre ata quoniam vna poſitione vnius nomi⸗ nationis non poteſt equoce vti. Per hac igitur interemptionem non ꝓcedit ratio ulla Ariſtotelis Qè autem dicit quia natu ra determinauit quibuſdaʒ rebus vt ſem pernon ſit quamqᷓʒ multam habeat calũ niam ſermo iſte et ꝓpter ſermonem natu re et ꝓpter verbum determinandi quoꝛũ neutrius intentionem ſuam vel intellectũ peterminauit. neq; enim quid naturam ibi vocet explicat neq; quid intelligat iõm determiare manifeſtat. Reſpõdeo lamẽ quia nulla natura aliquid determinauit creatoꝛi. licet verum ſit ꝙ natura ſua no⸗ biliſſima ſemper ſit et nulla ſit ei penitus ad non eſſe appꝛopinquada poſſibiliias In rebus autem creatis impoſſibile eſt x hunc modum ſe habere. et hoc faciam te ſcire in ſequentibus neq; conueniens eſt neq; vlla neceſſitas hoc exigit vt ſi multi / tudo eſt ſempernon entium vel exiſtenti um. Sicut nõ eſt nece ſſie.ſi eſt multitudo virium quod ſit ꝓpter hoc pꝛecioſioꝛ neq; ſi eſt multitudo eſffectuum ꝙ ſit ibiet cau⸗ ſarum. Eodem modo ſe habet de riuulis et fontibus de ramis et radicibus licet co trarietas nonnulla ſtt inter eos non enim multitudinem niuuloꝛum ſequitur ex ne⸗ d . Kererut ſen tanon aleniann Ontiumat (eusentd Anochel iißgperne⸗ lerayen ſſvnyn nonra l,iniird Aemmiuaane tonore oniw Ai ſuee Wncdbe N boe uie Ainckpr Molck ins gn uitſuint uſalumcrtin — — lgani,e fetgue uncetpii luntt Ulthinete ſhinteen usſanin E. — —— = — —, — = — =ẽ nnsnent dtke napont naminene umn detoarn ur. Coeag ranonſ mdichur ndosbrr OJrperin glumſornct urined e anonen gan dictura uis din i lynaiptencen Gldicdactn oſtickennt eguoen Pnn an on eli Nerſemom derminani cnimgrin, declar tibi al eaceidit vnicuiqʒ pꝛeterqᷓʒ ſoli creatoꝛi cui ſoli eſſe⸗ teſſitate multitudo fontiuz vel multitndi⸗ nem ramo:um multitudo radicum. Tu autem iam non dubitas quoniaʒ creatoꝛ omnium alioꝛum entium et quin ipᷣa ſint effectus einſdem et quin ſe habeat de ipᷣa ex modo aliquo per moduʒ fontis ad ipᷣa et ip̃a per modnm riuuloꝛum ad ipᷣm. Si militer et per modum radicis a ipᷣa.⁊? ecõ uerlſo ipᷣa per modum ramoꝛum ad ip̃ᷣm. licet non ꝓpꝛie et multum diſſimili vt ita dicatur ſimilitudine. Inter res igitur crea — — tas et vniuerſum creatum locum huc hu⸗ iuſmodi comparationes et ſimilitudines quibus vtitur Ariſtoteles non connume⸗ rato aliquatenus creatoꝛe cũ ipᷣis et ſi foꝛ te apud creaturas teneant non eſt neceſſe vt ad creatoꝛis eſſe per ſimilitudinẽ ſe ex/ tendunt cum creatoꝛ ab ipſis ei diſtantiaʒ immẽiu rabili diſſimilitudine incogitabi/ li eildem ſuperemineat et ſuper ſit et lice? dicat ariſtoteles ꝙ quibuſdam eſt virtus vt ſp ſint quibuſda vero vt ſemꝑ non ſint. Debes ſcire quia ſermo eius non ẽ verus in hoc. Illud eniʒ videlicet ſemper eſſe ſin gulariter eſt ꝓpꝛium et nulli ex rebus cre⸗ atis ineſt virtus vt ſemper ſit etiam ſi nen eſſet ꝙ quedam ex eis ſemper eſſet nulla enim ſua virtute eſt vtſ noſſar. Jam eniʒ declaratum eſt tibi alias quia eſſi ciale eſt ipᷣe igitur eſt ſua virtute ⁊ ſemper eſt foꝛtitudine ſtabilitatis ſue.nũquod q; autem alioꝛum eiusvirtute ⁊ dono eſt ſicut eſt et qʒ diu eſt et quantũ in ſe eſt re⸗ cideret in non eſſe niſt virtus et bonitas creatoꝛis ipſum retineret ⁊ ſtabiliret in eſ ſe. Mitabilius auteʒ eſt ꝙ dixit quia qui buſdam ineſt virtus vt ſemper non ſintiſi ue ad ſemper nõ eſſe tanqᷓʒ non eſſe ſit fi⸗ nis alicuius virtutis et natura et dederit pꝛincipium ad hoc videlicet ad non eſſe. Cum manifeſtum ſit quia non eſſe nihil ẽ neg: a naturavnqᷓʒ deſideratum aut que ſitum. Et ſi enim negatio ſequatur ex af⸗ firmanone non tamen affirmatio eſt ad hoc vel pꝛopter hoc ex eſſe enim album ſe quitur non eſſe nigruʒ.albedo tamen no eſt ad hoc ſcilicet pꝛopter non eſſe nigrus Sic et in exemplo qð ipᷣe ponit ðð dyame⸗ tro et latere ſiue coſta quia nec dyameter nec magnitudo eius et ꝓpter hoc vt non ſit equalis lateri et idem eſt de latere. Se mnitatem quitur tamen er neceſſitate de quibnſcun q; duabus lineis.ꝙ ſi uerint in eodem qᷓ drato ſic ſe habentes vt altera ſit illiꝰ? qaue drati dyametri altera vero coſta ißas nõ eſſe equales queadmoduʒ ſequit᷑ de qui/ buſcunq; duobus coꝛpoꝛibus quia ſi ſue rint in eodem toto ſic ſe habentia vi alie/ rum ſit eius medietas alterum quarta il⸗ la non eſſe equalia cum tamen nec ꝓpter hoc ibi ſint nec ꝓpter hoc ſint ſimpliciter. HNec mino:⁊ erroꝛis ſermo quo dixit quia virtus ineſt quibuſdam vt quandoq; no ſint.ſed vt quandaq; coꝛrumpantur et vt quandoq; deſinat eſſe cum hoc ex virtu⸗ te eſſe non poſſit videlicet deſinere eſſe. Nulli enim dubium eſt quin hoc ſit ex debilitate ipſius eſſe et quin defectibilita tem pꝛopꝛie ſequantur defectus et deſitio abeſſe. Sed ipſemet et expoſitoꝛes atʒ ſe quaces opinionis ipius. Dicunt quia ex potentialitate eſt ivoſum non eſſe. Nemo autem dicit defectibilitatem aut deſinibi litatem virtutem eſſe ymo contrariam no minationem ei attribuũt videlicet impo⸗/ tentiam debilitatem eas vocantes. OkR bec autem conueniens eſt vt adducam rationes et pꝛoba iones ad ſtabiliendam nonita tem mũdi et deſtruendam eter⸗ atem eius. Non enim ſatis eſt reſpon/ dere rationibus econtrario ſencientium et diſſoluere queſtiones eoꝛum er contra⸗ dicere opinionibus ipſoꝛum ad comple⸗ tam certitndinem. niſi et pʒyobanonibus irrefragabilibꝰ aſtruatur veritas ⁊ decla/ retur.Ex hijs ergo duobus completur ve re recteq; phyloſopheuis intentio. Inci- piam igitur ab ipſis mundi teſtimonis? dicam quia ſtant apud omnes nationes amabiles hyſtoꝛice⁊ cronice narrationes in quibus narrantur conditiones ſiue edi ficationes atq; fundationes ciuitatuð ma gnarum nominatarum. Similiter et ini⸗ cia regnoꝛum omnium ex quibus mani⸗ feſtum eſt eipſuð mundum habniſſe ini cium in ten voꝛe. Cum igitur omnia hec ue dixi inicia certa habuerint. Si mun⸗ qus ante ea in infinitum duraſſet fuiſſ(ij in infinito tempoꝛe abſq; ciuitatibus et re/ gnis et ita ocioſus et vacuꝰin maioꝛi par/ te vtilitatum ſuarum. Sed de iſtis inicis Pars pꝛima de vniuerſo eſſet eadem queſtio qᷓʒ ⁊ ie Ariſtoteles? ſequaces eius de inicio mundi referunt. Lontradicere autem tot et tantis teſtimo nijs non ſtulticie tm̃ ſed intollera bilis eſt dementie. Reſtant et hyſtoꝛie hebꝛeoꝛũ ⁊ xpᷣianoꝛum adam pꝛimum hominem fu⸗ iſſe teſtantes. ſed et ie ꝓpheta hebꝛeoꝛũ hoc ipſum teſtificatur in Hneibi⸗ legis he bꝛeoꝛum cui tam magnificis ſignis mada tis et ꝓdigijs ipᷣe creatoꝛ teſtimoniuʒ per hibuit cum eidem pꝛophete niſi per ſigna gens hebꝛeoꝛum credere voluiſſet.Cõtra⸗ dicere autem teſtimonio tanti ꝓphete cui et ipᷣe creatoꝛ teſtimoniũ perhibuit tanto rum ſignoꝛum contradicere eſt ipi creato ri et mendacem facere illun. T Rocedam autem vlterius ⁊ dicaʒ ne ipſe totus mundus cõfitetur tem hoc potes audire ab eo et intelligere valentibus. Confitetur eniʒ potẽtialitatẽ — ſuam et ſe eſſe poſſibile eſſe ꝑ ſe quare cõ/ fitetur potentialitatem ſeu poſſibilitatem eſſendi eſſe ſibi naturalẽ et a ſeipᷣo. Actua litatem autem ſiue actum eſſendi recepiſ9/ ſe aliunde ſiue ab alio ⁊ hoc eſt quoniam poſſibile ſiue potentiale inquantuʒ ꝙ hbu iuſmodi ſiue per hoc ꝙ huiuſmõinõ eue nit in actuʒ eſſendi ſiue adeſſe. Sed neq; per aliud ſimile inquantũ ſimile hoc ẽ in/ quantũ potentiale ſiue poſſibile ſed rema net in ſua potẽtialitate et poſſibilitate qᷓn tum in eo eſt. quare ⁊ in non eſſe ſᷣm actũ ſiue in non eſſe actualiter Quia igitur po tentialitas eſt ei naturalis.erit et non eſſe eidem naturale.quare erit pꝛius ey neceſſi tate ; ivoſum eſſe. Naturalia autem pᷣoꝛa ſunt vnicuiq; rei & neceſſitate q; aduenti cia. Similiter et ꝙ per ſe eſt vnicuiq; pꝛi/ us eſt ei q; ꝙ aliunde vel ab alio. Quare mundus hus omnibus conſideratis cõfi letur ſe accepiſſe eſſe poſt nõ eſſe. Am plius. Cum manifeſtum ſit mun dũ factuʒ vel creatum eſſe. Album vero non fiat ni ſi ex nigro.et calidum ex nõ calido.ergo ens mundus non eſt factus niſi ex nõ en te. In omni autem factione pus eſt ex ne ceſſitate id quo fit aliquid quoniam ipſuʒ factum. quare pꝛius nõ ens ſuit mundus q; factus fuit ens.fuit aliquãdo igitur nõ ens ⁊ ꝓpter hoc nõ ſemꝑ fuit ens. Am⸗/ plius. Cum eſſe accepit mundus a creatio ne quoniam ab illo et eſtet habet eẽ. aut ſe habuiſſe inicium ex tempe au⸗ accepit iliud cum iam eſſet. et hoc zimpol ſibile quoniam cum erat habebateè. non eſt autem poſſibile ipᷣm accipere qd hbabe bat.Oè ſi dixerit.quia accepit illud quan do habebat quoniaʒ ſubito accepit ilud et non partes lunc igit᷑ accepit illud quan do ipſum pꝛimo habuit. quare aliquan⸗ do pꝛimo illud habuit quando pꝛimo ha buit eſſe tunc indubitanter incepit eẽ.ali/ oquin igitur incepit eſſe. Qè ſi dixerit ꝗa incepit eſſe non quado habebatillud ali/ quando igitur nõ habuit illud quare ali/ quando nõ fuit mundus quare incepit eſ ſe omne enim að aliquando nõ fuit ⁊ ali quando fuit incepit eſſe. Amplius. de naturali potẽtialitate ſua eductꝰ ẽmũd⸗ in actũ eẽndi.ergo nihil ſubitovłꝑ ꝑtes ſi ue continue. Mè ſi ſubito ergo in inſtanti ſiue in nunc tempoꝛis. quare in illo nune pꝛimo fuit in actu eſſendi ſiue in eſſe. In illo ergo incepit eſſe et hoc eſt ꝙ querebã Si vero per pactes ſiue cõtinue exiuit de potentia in actum huiuſmõi exitus indu bitanter generatio fuit. generatio auteʒ ſi niti in tempoꝛe finito eſt⁊ ex vtraq; termi nato. Beneratum autem de toto tempo⸗ re ſue generationis nõdum eſtſſed ſit ⁊ in termino generationis pꝛimum eſt et inci⸗ pit eſſe quare mũdus incepit eſſe in termi no ſue generationis cum antea non ſue⸗ rit. Sicut neq; alia generata. Nullu eniʒ generatum poteſt eſſe aut potuit vnq; an te complementum ſue generationis. Amplius. Potentialitas ⁊ actualitas ſunt contraria. Similiter potentia et act⸗ et non ſunt ſimul in eodem. nec ſe compa ciuntur aut igitur potentialitas eſſendi pᷣ⸗ ceſſit actum in mundo. aut non peeceſſit. Si dixerit quia pꝛeceſſit.fuit igitur huiuſ/ modi potẽtialitas ſine actu quare fuit mũ dus aliquando in potentia eſſendi et no/ dum in actu.fuit igitur ens in actu aliquã do mundus quare non ſemper. Miſi po/ tentialitas nunqᷓ; pꝛeceſſit actum in mun/ do cum manifeſtũ ſit quia naturaliter pꝛi⸗ oꝛ eſt io actu. NHõ igitur oꝛdo nature ſer uatus eſt in creatione mũdi. Contra oꝛdi nem igitur nature eſt ꝙ mundus ſemper eſt in actu. Ampliꝰ. Qualiter creatus eſt mundus a creatoꝛe. aut eſt generatus ex coꝛruptõe ſcʒ alteriꝰ.ſiue ꝑ coꝛruptionẽ illiꝰ.aut facta ex aliqͥ pᷣter coꝛruptionẽ illiꝰ vi domꝰex lignis ⁊ lapidibꝰ ñ vnq; fit aut Cirsertt cgenns ſtthersftan Oinvcenn flipn tts gln megne Aeneignn ſeficonn cleken Alegcatec Sgauum clnimtie Ntſtan Purectunr E udii Cngfeinid eleenun liſünan Arſefliaͤn ſiunnere Ceitinivin NCeleruone utoboretpa Urzmsekar⸗ nmngnar⸗ eſckecſena Charör ito elogceenes ne ii =— ant 7 heg la Plgiustn Nupeales eehi kotonet l. guurih 1grandenn unernegtt ſei duitiludaee Ausgoe Wandori ſe. M ſuaeduwi Nſubionee loeront uareint ndi ſueine nbocetge⸗ ecoinne niuſmoietu nit genendr deſttennur endeors Nödunciſd isginmi sinchltn Sabn/ ſeau egnn rüinen ennninfn⸗ do. ee. euntuin 1 geatus er nibilo factus aut aliter ab eo⸗ dẽcreatus. Siue auteʒ ſit generatus ſiue ſit facius vt dixi poſt non eſſe accepit eſſe. Si vero creatus boc eſt de nibilo factus. aut ſubito creatus fuit.aut continue ⁊ per ——— partes. Si ſubito ergo in aliquo nũc tem poꝛis quare tunc cepit. Si vero pars poſt partem et continue in termino creauonis ſue videlic in quo creatio eius completa „ fuit incepit eſſe quoniam tunc pᷣmum fuit do aliter cauſatum a creatoꝛe dicat illum quoniam neceſſe eſt vt cauſationem eius dicat eſſe ſubitam ſiue ſubito factam. aut partem poſt partem dicat eſſe cauſatam. Aimpliꝰ. Quid di cet de genere huma no aut dicet ipm ſimiliter eternum er nul lum eſſe pꝛimu hominem aut non. Si di⸗ xerit eternum eſſe et nullum ex hbominibꝰ fuiſſe pmum. Cum pater ex neceſſitate ſit cauſa filij. et auus cauſa patris et ita in in finitum neceſſe habet cõſiteri canſas alcẽ dere in infinitum cauſas ſcilicet efficientes Pater enim eſt cauſa efficiens filij qntum ad generationem coꝛpoꝛis ſiue ambo pa⸗ rentes hoc eſt pater et mater. Jam auteʒ declaratus eſt et ſtabilitus ſtatus cauſaꝝ cum omn genere cauſe. Et patefactuʒ eſt impolſſibile eſſevt aſcendant in infinitum et hoc ꝑ ipᷣm Ariſtotelem et ſequaces ipſi: us atq; expoſitoꝛes libꝛoꝛũ ipius. ſe cõtraria ſunt. Eo dem modo et ceſſitas ꝑie cauſa eſt eternitatis ſiue anti⸗ gquitatis erit ex neceſſitate vt poſſibilitas ꝑ ſe caula eſt eternitatis ſiue antiqtatis erit ex neceſſitate vt poſſibilitas ꝑ ſe ſit cauſa nouitatis ſiue tempalitatis quare ſicur ne ceſſitas ꝑ ſe non inuenitur niſi invno ſolo ꝙ eſt creatoꝛ benedictus.ita ⁊ eternitas ſi ue antiqtas non inuenitur niſi in eodem Amplius. Sicut neceſſitas ſe nõ ſu⸗ ſtinet nouitatem cum eo in quo ẽ ſiue tem poꝛalitatem.ita et neceſſe ẽ vt poſſibilitas p ſe non paciatur ſecũ in eodem ſubiecto eternitatem. Quare impoſſibile eſt vt ali qua rerum creaturarũ eternitatem eſſe et in alis diſpoſitionibus ſimiliter ſe babet Neceſ ſitas enim ꝑ ſe neq creationem ne qꝙq; coꝛruptionem neq; generationem tem poꝛalem ſecum patitur.neq; illius modo Eadem via ꝓcedendum eſt quocũq; mo Rocedam et alia via et dicam dqa neceſſe eſſe ʒ ſe⁊ poſſibile eſſe per necefſſitas per ſe et poſſibilitas ꝑ ſe. Simi liter antiquitas 1 nouitas. Sicut quia ne lxxv rũ inceptionem. Quare neceſſe eſt vt poſ/ ſibilitas ꝑ ſe econtrario ſe habeat.⁊ iſta ꝓ batio fundata eſt ſuꝑ hanc radicem vidę⸗ licet cõtraria cõtrarioꝛum cauſas eſile ꝑ ſe ð et ſupꝑ hanc aliam radicem que eſt ꝓpoi⸗ tionalium alterũ eſt et a lieru et ſuꝑ terciã radicem. ꝗa que ſunt ꝓpoꝛtionalia ex ne ceſſitate ſunt et vmutatim ꝓpoꝛtionalia. Quapꝛopter cum quemadmodũ ſe habʒ neceſũtas ꝑ ſe ad eternitatem et antigta⸗ tem. Sic poſſibilitas ꝑ ſe ad nouitatẽ ſeu tempꝑalitatem quare ſi neceſſitas ꝑ ſe cauu ſa eſt eternitatis ſeu antiquitatis erit poſ⸗ ſibilitas ꝑ ſe cauſa temꝑalitatis et nouita tis. 2 ſi eternitas vel antiqtas conſeques eſt vel comitans inſeparabile neceſſitatis per ſe. Erit ſimiliter ex neceſſitate eemꝑali tas et nouitas conſequens vel comitane inſeꝑabile poſſibilitatis ꝑ ſe. quoniaʒ rationes que hucuſq; Nmoꝛales.vt illevidelicʒ que ſunt a teſtimon ijs. partim vero naturales ? me⸗ thaphyſice ꝓ Nahg rationes methaphy⸗ ſicas circa hanc opinioneʒ. Ariſtoteł.⁊ di cam in p̃mis quonia accidit Ariſtotel.nõ pᷣus fluxiſſe hoꝛamde toto tempoꝛe pꝛelbe rito qᷓ; diem vel menſem vel annũ nec eii am anteq; mille milia annoꝛũ. Huiuſmo di autem ꝓbatio eſtquia ſi dixerit aliqduas hoꝛam fluxiſſe vel anteq; mille milia an⸗ noꝛum fluxiſſent. ant illam hoꝛam pꝛeceſ⸗ ſit tempus infinitum aut non pꝛeceſſit Si pceſſit eam tempus infinitum. Certum au tem eſt. quia mille milia annoꝛũ pars fu- runt tempoꝛis inani gliug. quare in to⸗ to illo ſuo pceſſerũt ha pᷣdicta. Nõ igit hoꝛa illa pᷣus fluxit q;ᷓ mille milis annorũ nec ſolũ mille milia annoꝝ pᷣceſſerũt hoꝛẽã illã. Sed etiã infinita milia cũ tempus in finitum ex neceſſitate cõtineat infinita mi lia/ ſi hoꝛam illaʒ non pᷣceſſit tempus infinitum aut pᷣceſſit eam tempus finituʒ. aut nihil tempoꝛis. Si tempus finitũ JIni cium igitur olius fuit inicium tempoꝛis to tius. Quare tempus infinitũ inicium. Si autem nihil tempoꝛis pꝛeceſſit boꝛam illã MPanifeſtum eſt. quia inicium illiꝰ-ho re fuit inicium totius tempoꝛis. Qua⸗ re manifeſtum eſt. quia ſcõm opinionem Ariſtotelis nõ fluxit hoꝛa de toto tempo⸗ re qᷓ; mille milia annoꝝ.⁊ quia nõ eſt deſi gnare q́ʒ nõ pceſſert ifinita milias annoꝝn. . Amplius. Luʒ infinitũ vt ipemet dicht poſite ſunt partim ethice ſunt ſſie 2 „ PEPars pꝛima de vniuene- onm —libi intranſibile ſiti? maxime motu fini- reuolutiones complete in codem tempo ünn ł.⸗ 10. tempus ant totũ qð pterijt infinitũ ẽvt re. Non autem erat completurum celum nerpebc U„ iöpe dicit aut finitũ Qè ſi finitũ hʒ igr inicid plures reuolutiones eis que pꝛeceſſerint ctord Dere „ NQuapꝛopter etmotus et hoc eſt ei contra et eis que future ſunt. Simul acceptustot Poetenyi⸗ riu. Si autem infinitum qualiter ergo to⸗ autem compleuiſſet duplo maioꝛi veloci⸗ ſertluon tum iam tranſutfluxus enim ipius non ẽ tate reuolutum quare finiuiſſet molũ ſuũ unbſtſun infinite velocitatis nec maioꝛis eſt velol,· Amplius. Hon eſt dubiuũ quin duplo Peknaa tatis q; motus celeſtis. Ponam anteʒ ad plures reuolutiões compleuiſſet Duplica Peichivae hoc exemplum de aqua et dicam. quia ni ta velocitate motusęet in eodem tempoꝛe Elorarclusan ymaginatusfueris aquaʒ infinitam ⁊ po quare numerus reuolutionũ iaʒ comple Ktuns. nas fluxum eius ſinitũhoc eſt vt per fitu tarum habet duplũ et eſt medietas alicu⸗ lurtmei aanm fſinitamwel cauſale finitũ et finita ve ius numeri. Nõ eſt igitur infinitus buiuſ umnie locitate effluat nõ erit nũq; poſſibile imßej modi numerus cum et medietatem habe — totam effluxiſſe. Ampliius. Cotũ ipᷣm at vt dictum eſt et etiam dnuplum. Am rann futurũ ſᷣm Ariſtotelẽ infinitũ eſt nec finie- lius.manifeſtum eſt quia celum ſolis vł enn tur nunq;. Non igitur minus ꝙ futurũ ẽ ſol ipᷣe perficit vnam reuoiutionũ ſuaruʒ Fünu din⸗ de tempoꝛe toto qᷓ; quod pᷣterijt de eodeʒ in anno vno ſcdᷣm motũ ſuum medium? . 1 edquales ſunt velocitates quibus totũ pi equalemymaginaboꝛ igif exempli grata nendhan teritum fluxum ſiue pꝛeterijt ettotuʒ fuuu annuʒ buius renolutionis trecentoꝛũ lx. Gc tum ptereundum eſt neutrũ autem eſt ad dierum equaliumita vt vnicuiq; diei gra er finem pꝛeteritionis eius ꝙ de tempe iam dus vnus ſolaris circuli deputetur. Erit nnt pꝛelerut tanta velocitate fluxus no obſtaã igitur per ea que audiſti ꝓpoꝛtio mot⸗ ipᷣ due te infinitate ipſius. Uenietur igitur et ad us celi ad motuʒ ſolis ꝓpoꝛtio que eſt tre/ anl fineʒ pꝛeteritionis totius tempoꝛis quod centa:um ho.ad vnam. Quare et reuolu auua Futurum eſt cum equali velocitate preter tionũ celi et reuolutiones ſolis erit eades eniam mundũ ſic qua illud pꝛeterijtinon obſtan ꝓpoꝛtio/Erunt igitur reuolutiones ſolis nuncn te infinitate eiuſdeʒ. Quare neceſſe ẽ ißm et anni reuolutionum eius ad reuolulio/ W finiri. Amplius. In toto pꝛeterito tten num celi et annos reuolutionum eiuſdeʒ ai ſii poꝛe celũ compleuit reuolutiones finitas In ꝓpoꝛtione vnius ad trecentosix. nec Coalgnin aut infinitas. Si finitas neceſſe eſt ꝙ in tẽ e conturbet ꝙ dixi annos ⁊ annos quia D ungiin poꝛe finitoquoniam tot partibus tempo idem eſt ac ſi dicerem qntũ ad celuz dies. ſbnmu nis equalibus quot ipᷣe fuerũtcũ paris ve Eodem modo jeſt conſiderare de reuolu/ itcgnt locitatis ſint omẽs reuolutiones celi.Erit Lionibus Saturni que ſunt ad reuolutio mhum igitur totuʒ tempus quod pꝛeterijt vſq; in nes ſolis in ppoꝛtione vnius ad triginta ulgzgl H peeſens nunc finitum Si vero dixeriqa Similiter 2 de reuolutionib⸗ Jouis quo Arid X infinitas reuolut nes compleuit celum niam ſimiliter ſunt ſcõm eundem motum fiſtlehuit⸗ 4 tot tempoꝛe pꝛetłritoymaginaboꝛ quia medium ad reuolutiones ſolis in ꝓpoꝛti utunpei iiſta pmaginatio poſſibilis e intellectuiq/ one vnius ad duodecim. et per eande vi nlhieeton duplo mino:i velocitate morum fuerit o am conſidera de reuolutionibus matiis. ſinii to tempoꝛe pꝛeterito. Quia igitur ẽ ppoꝛ⸗ Ueneris Mercurij et Lune. Inuenies el Eulnzeni⸗ io motus ad motum eadem eſt pertran, ꝓpoꝛtiones eoꝛum a reuolulione celi cer enzenn ſiti ad pertran ſituʒ in eodem tempoꝛe v? iiſſimas. er hoc eſt quoniam ꝓpoꝛtiones Uinpains equali er neceſſitate neceſſe eſt vt eodeʒ te extremoꝛum ageregantur ex pꝛopoꝛtioni lcnieronn poꝛe non niſi medietatem reuolntionum bus ipᷣoꝛum ad media et medioꝛus ad in gahein iam completoꝛum compleuwit. Reuolu⸗ uicem. Inuenies igitur quia reuolutiões ffähnizle . tones igitur quas compleuit toto tempo vniuſcuiuſq; planetarum ſcdᷣm computa hetnueneen ie bꝛeterito celum habent medietatem et tionem aſtronomicaʒ erit pars certiſſima lnimon pereandem viam habebũt quarta? octa hoc eſt certiſſime pꝛopoꝛtionis ad vniuer ninmnehn nam et ita in infinitum. Manifeſtum ſas celi reuolutiones ſimul acceptas que nminfin balen eſt gela infinitũ medietatem non complete ſunt toto tempoꝛe qð termina⸗ icinin ner 15 di delieNblius. um ymaginat ecõ tur in pꝛeſens nunc. Impoſſibile autẽ efſt lnhen icet/ꝙ duplo velocioꝛ motꝰ to infinitum eſſe cuius partes certe compaas tius celi in toto tempoꝛe quod pꝛererijt ECIpoꝛe quoq pꝛeterijt er o ꝑ eandem rationẽ duplo plures erunt rationis et pꝛopoꝛtionis ad ipſuʒ inueni⸗ untur ⁊c. Tautem wanikeſti. zasuntt Snin 1dagnint Uefinuign cſtdahüinn Woltgfie aeteſtneins Hpiurninr umdahn etguteen; Wmleroaini; zmotüſuunt. Worigiam Nunonisan ia ing rtuli dern walſtiun dis hngtn an Dnint Surend numnsnn edatomn iussd ett nannos t emänniadcen conidene⸗ cvelanitfn⸗ nemniusns olotionb ſcomenrn nionesſpbn eunaxee olanontin, ja une , ꝛa et certioꝛa ſint hec declarabo.quia nõ poteſt eſſe continuum aliquod infinitum Et pꝛimum declarabo hoc in linea et faci⸗ ciã ſciri qa nõ poteſt eſſe aliqᷓ linea ĩfinita er altera pte tm ꝓtrabat ei linea a. b. ĩfini ta ex pꝑte b. ſupponat ei ⁊ ſit i ter a a.⁊ b cubitꝰ. Deinde applicet ei alia infinita q vocetc.d.intinita ſcʒ ex ꝑte d.applicet᷑ aũt ei ſit vel ſupponatur vt ſit c. punctus indi/ rectũ b.vei ſuꝑ ipᷣm b. Dico igr qaa bima ioꝛ eſt c.d.cubito vno ꝙ eſt intera ⁊ b. Il⸗ lo em̃ cubito excedit eam ex altera vero ꝑ le non exceſſus alterius in altera hoc eſt a pte infinitatis. Si em̃ exceſſus eſſet videli cet ita vt altera ex pte illa extenderetur iu xta alteram inciꝑet exceſſus in aliquo puᷣ/ cco ſiue eſſet exceſſus finitus ſiue infinitus/⸗ qquare ille punctus eſſʒ tercius linee mino ris/eſiʒ ig terminata ex vtraq; pte nõ eẽt igr inſinita poſita autẽ erat iĩfinita vtraqʒ Reſtar igr vr er illa pte a ꝑte ſcilicet infini tatis non eſt exceſſus alterius ad alteraʒ. ⁊ ideo ex neceſſitate a parte illa equales ꝑ Diffinitionem equaliuſẽ igitur exceſſus al Pparte tantũmo terius ad altera Sicut oin intellige igitur qꝙ linea c.d.trahatur.ſuper lneam adb. donec punctus c.ſit ſupꝑ punctum a.⁊ pun ctus d. ſuꝑ punctũ c.aut ergo eſt exceſſus minoꝛ alteriꝰad alterã ex pte ĩfinitatis. JI A§ oñſuʒ ẽ tibi ꝙ nõ ẽ infinita vterq; hoc au tem erat poſitũ ab altera vero pte non eſt iam exceſſus cũ iniciales termini earuʒ vi delicet c.et a.ſimul ſint.quare ex neceſſita te modo ſunt equales ꝑ diffinitionẽ equa liũ que eſt.Equalia ſunt quoꝝ altero alte ri ſuppoſito neutrũ alterũ excedit pᷣus aũt erat inequales. quare cum neutra creuerit aut decreuerit adhuc ſunt inequales.qua re ſũt ſimul equales ⁊ inequales/et hoc ẽ impoſſibile ergo et illud ex quo ſegtur eſt impoſſibile hoc non ẽ niſi lineam illam in finita eſſe ex altera parte. Exit auteʒ decla ratio hec compendioſioꝛ atq; lucidioꝛ Si intellexeris a puncto b. ptractam aliam li neam infinitaʒ cuius pᷣncipiũ ſit pũctus c. et ſuppoſitam parti poꝛis linee ꝗᷓ pars in cipit a b. Dico igitur. ꝗa linea illa equalis eſt illi parti a.b. linee cui ſuppoſita ẽ qua re eſt mino: ex neceſſitate q; tota a.b. In tellige igitur ꝗ; trabatur linea illa ad par tem a. donec pᷣneipiuʒ eius hoc eſt pꝛimꝰ punetus eius ſit ſupꝑ a.punctum. Quia igi tur ſuppoſita a.b.linee non excedit eaʒ vł xceditur ab ea quoniã non excedit eam a lrrxxvij Sarte inſinitatis vt pᷣmonſtratum eſt tibi⸗ Sed neqʒ a parte a.cum pᷣmus eius pun/ ctus ſit ſuper a. Erit igr equalis a. b. linee pᷣus autem erat equalis parti eiuſdem vi⸗ delicet ei parti ꝗ incipit ab ip̃o b. et ꝓcedit in infinitum. umb. laer cande am demonſtrabitur ibi ꝙ infinitum ẽ maioꝛ a. b. et hoc eſt quoniam ſi extraxeris ea ad huc per cubitum citra a. Dico quoniam it lo toto cubito excedit a.b. Reſiduũ em̃ ab illo cubito ẽ equale linee a.b.⁊ hoc eſt qa ſicut dixi a parte infinitatis non excedit a. b.illud reſiduum non exceditur ab eoſeſt igitur illud reſidunʒ a pnominato cubito ęequale linee toti a.b quare manifeſtum ẽ ꝙ illo cubito excedit lineam a.b. et eadeʒ eſt via ad demonſtrandũ ꝙ excedit ea du obus cubitis videlicet ſi extraxeris eam pᷣ dicto modo ꝑ duos. Similit᷑ et mille mil libus cubitoꝛum inuenientur excedere eã ſi intellexeris eam tractam ad eandeʒ par tem per mille milia cubitoꝛum ⁊ ita in in⸗ „ finituʒ. Quis igitur Hoſita linea ex altera o infinita. Sequitur iſta ainconuenientia et impoſſibilia manifeſta videlicet partem eſſe equalem totix enaʒ maioꝛem et hoc in infinitum ſcilicet maio rem partem toto ſuo in infinituz. MWa nifeſtum eſt eſſe impoſſibile id ex quo om nia iſta impoſſibilia ſequũturhoc autem eſt lineam aliquam eſſe infinitam ex alte ra parte tantũ tractus enim linee quatus eſtvel applicatio linee ad lineam nihil ad ditvel detrahit magnuudini eius que ira hitur. Similiter neq; applicatio linee ad lineam addit vel detrabit alterutrius ma — Ddam et aliam manifeſtationes ad hoc. Dico igitur quia ſi linea noueat᷑ vel ir Matur ſcom rectũ ſue longitudinis mouebitur equaliter cui libet ex punctis ſuis.Uerbi gratia. Si mo ueatur vel trabatur per cubitum quibuſli bet eius punctus mouebitur tantũdem æ tranſibit cubituʒ. Si ergo terminus linee ex altera parte infinite a.et tots linea illa infinita vocetur a b.⁊ ſit c.punctus diſtas a. b. a.ꝑ cubii. Dico igitur quia ſi linea a b. moueatur a loco in quo eſt vſq; adhuc qꝙ eſt dicere per cubitum.dico ꝙ a.tranſi- bit cubitum illum er perueniet ad c. et ſini ter quilibet ex alijs punctttantũdẽ traſibi quare punctus in linea a.b.p cubitũ eritĩ fine hꝰ motus in pũcto ĩ quo erat a.et idẽ EPars pꝛima de vniuerſo eſt manifeſtu de qͤlibet ex alijs quare ma nitfeſtũ eſt qꝛ; hoc mõ mouet᷑ eqliter linea omnis ſiue finita ſiue infinita ſit cuilibet ex punctis ſuis.Eodẽ mõ ẽ aſcendere?⁊ de qualibet ex ꝑtibus ſuis.Lota igr lineaa. b. mota ẽ ꝑ cubitũ. Omne autẽ qð moue⸗ tur im̃ relinꝗt vłexiit ð loco quẽ exigit qĩ; cum acgrit vel intrat de loco in quem mo uetur ⁊ iteꝝ om̃e quod mouet ab aliq lo⸗ co in aliũ ſiue moueatur ſᷣm pꝑtem ſiue ᷣm totum.hoc ẽ ſiue exeat illum ᷣm partem ? intret alium ſᷣm parteʒ ſiue exeat illũ ſ̃ᷣm otum ⁊ intrent aliũ ſcõᷣm totũ.totum eſt ex neceſſitate inter duo illa loca ſiue inter partes illoꝛũ locoꝝ.Quare ex neceſſitate Amplius.Omne quod mouefa loco in tantũ locũ relinꝗt poſt ſe de loco ĩ quo erat pᷣus quantũ acꝗrit ante ſe de loco no uo ⁊ om̃e quod hʒ poſt ſe ⁊ ante ſe finituʒ eſt. Siłr oſtẽdi poteſt.ꝗa omne quod po⸗/ leſt moueri finitũ eſt cum motus nõ poſ⸗ ſit addere vel detrahere quatitati Quare ſi finitum ẽ ex neceſſitate omne quod mo⸗ uet᷑ finitum ẽ ex neceſſitate ome quod po/ teſt moueri Q ſi dixerit.quia infinitũ nõ poteſt moueri ꝗn trãſeat in ĩfinitũ ſpa ciuũ. Reſpõdeo ꝗa ſermo iſte impoſſibilis ẽ ⁊ erroꝛ intollerabilis.⁊ dico. ꝗa ſi aliqd mouet et traſit in finitũ traſit qualibet par tem ipᷣius tam finitã qᷓᷓ infinitam. Quare tranſit finitũ de illo ſpacio pᷣus q́ᷓʒ traſeat totũ illud finitiꝗ. Amp. Si in ſpacio il⸗ lo finito nõ trâſit ad infinitu.ꝗcquid autẽ? nõ traſit de illo remanet intranſuũ ab eo/ dẽ.quare remanet quodlibet ſtadiũ de il/ lo ſpacio intranſitũ eſt.ergo ⁊ mille milia ſtadioꝝ vbicunq; ſignẽtur in illo ſpacio ĩi⸗/ ueniẽtur intraſita.Qualiter igr tota illud ſpacium infinituner tranſitun. Am igr declaratũ eſt tibi ꝑ hoc qꝛ i¶nõ eſt poſſibile lineã aliquãa infini am e& ex altera ꝑte tm? ꝑ eandeʒ viam facile ẽ tibi oſtẽdere et de ſuꝑficie et de coꝛpe.Ex hoc aũt euidẽter ſequit᷑.qꝛ ſi nõ ẽ poſſibile lineam infinitã eẽ ex altera pie tm multofoꝛtius ĩpoſſibile erit ex vtra q; pte illam infinita eẽ. Si ei impoſſibile ẽ duorum alterum eẽ multoſeius ambo. Amplius. Si a. b. linea infinita exvtra qʒ barte.Dico quoniã quodlibet punctu,ʒ ſignatum in linea a.b. eſt terminus duaruũ linearum infinitarum ex altera parte tm a quolibet ei hmõi puncto ꝓgredit᷑ linea ĩ finua etinfinita tm ex altera parte cũ inſi nuatur ex neceſſitate in puncto a quo p:o gredit᷑. Q⁊è ſi dixerit q? ab aliquo puncto linea a.b.nõ ꝓgredit vlla linea iſinita tm̃ boc erit in partẽ alterã Eſto igr in ꝑte a.p⸗ a.igr nõ erit niſi linea illa de tota linea a. b.quare poſt a.nõ erit niſi finitũ de tota li nea a.bquare erit a.b.finita ex ꝑte a.po ſita autẽ erat linea a.b.ex vtraq; parte in finita. Amplius. Mediũ eſt in linea et in omni cõtinuo ẽ poſt qð nõ eſt an pᷣuſ⸗ qʒ ante illud aut ecõuerſo. Et iten mediũ in linea ẽ a quo deducti ppẽdiculari 2 cir ca ipᷣm reuolutis eo ꝙ eſt ante illud et eo ꝙ eſt poſt reuolutis inʒ ad ꝑpendicula. rem donec alterũ ſuꝑiaceat alteri int᷑ que inuenitur exceſſus. Iterũ mediũ linee cu/ iuſcũq; eſt certa quod reuoluta ꝑte q poſt ipᷣm ẽ donec ſubiaceat ꝑti que ante ipſum E cũ alterius in altera nõ inueniat exceſ⸗ ſus.Quia igr poſita linea ex vtraq; pte in finita hoc accidit in omni puncto illiꝰ ne/ ceſſe ẽ ex pᷣdictis diffinitiõibus eẽ punctuʒ cuiuſcuũq; linee infinite mediũ eẽ inter illa Aimplius. Omne punctũ eſt medium in quacunq; linea cum in eo facta ſectiõe ippᷣa diuidit᷑ in duo equalia. Quia igr hu/ iuſmõi neceſſe ẽ accidere in omni pucto cu iuſcunq; linee ex vtraq; parte infinite. ne⸗ ceſſe eſt omne punctũ hmõi linee mediũ eẽ in eadem.Ex hoc autẽ accidit pariẽ eſſe equalẽ toti. Pꝛeterea.ratio quaʒ poſuide medio nõ poteſt cõuenire duobꝰ. Eſto eĩ qꝙ; cõueniat a ⁊ b.punctus in aliqᷓ linea ſit infinita cũ a.ſit mediũ in ea qð erit plꝰ id quod ẽ de ipᷣa linea ante a.qᷓʒ ꝙ ẽ pꝛipᷣm Silxr cum b ſit mediũ in eode ſimilit᷑ ſe ha bere dicit quare id de tota linea ꝙ ẽ inter a. b. cũ eo ꝙ eſt poſt b. Simul acceptuz nõ erit pluſq;ʒ id qð ẽ poſt b. ꝑſe ſumptuʒ et ita nõ erit plus totũ q̃ʒ pars illud enim qð eſt poſt a.ẽ totũ ad id qð ẽ poſt b.quo niã cõtinet illud et inſuꝑ id quod ẽ inter b et a.accidit inſuꝑ ex hmõ poſitione q̃ ſci licet ponit᷑ linea infinita ex altera partevt pars ſit in infinitũ maioꝛ toto. Si enim c. D.linea infinitã pᷣdicto mõ ſubiacere intel lexeris a b.linee 'nfinite.ita vt punctus c. ſuꝑiaceat puncto b. Nõ ẽ dubiũ ꝗn linea c.ð. ſit equalis parti linee a.b.partiiĩ qua que incipit a b.puncto ⁊ ꝓcedit in infinitu 7 equalitas iſta manifeſta ẽ per diffinitio nẽ equaliũ et ſi traxeris eam ad partẽ a.ct tra a quantũcunq; volueris ⁊ ꝑ mille mi⸗ lia ſtadioꝛũ remanebu equalis ſꝑlinee ⸗ ——— – = hefnti = — (eſeteen t eet liusn lenli, eleteis⸗ hauncitne niäfapis gelslalne Dhnfgrun Nenn en . ,7 Aboposßzn Wozcoro Clapana Uistnone ſiegigfee Mſtüntine Moporsliea naöfti lerkſcie lligzt llipeitfti ſohinizfen lgönin rükfi⸗ — — S= SS. S= = — = 2 Se- Se == 2 2£ — — =—.. — = = = = — — = = = E = =: S. = ⸗ =- felmie iladede Ntnifnann binucnn beryne Mrickt oſtaöröke uuiint dceſtanein. S inqdnn upiagalan Trineüüu nodfenolnezrin aatgigenen en önnat almeserpnu nieneiiin namncu ene⸗ NagEIN nai hnoſbin Nauii dig rea ano uiſ Puenir no:⸗ undnsinalin iüin ncbte — depan i oſb Ju oiui; ln Nüisdi = = 4 ☚1 S — – — — — = = – — Ne ſtruciũ ẽ in pced ẽtibus. cubitũ q; alias traãſiret. Sicut occupat an⸗ te ſe vnu cubitum ſupꝛa id quod alias oc 4 b.ex parte infinitan ambarũ ſicut iam fe/ ci le ſcire quare toti reſiduo quo tracta eſt citra a.excedit illã ſꝑ erit igit᷑ maioꝛ ea mil le milibus ſtadioꝛum ⁊ iterum milies mi lie milibꝰ. Si tm̃ eã tracta in ꝑtem pᷣdictã intellexeris.Pꝛius autẽ demonſtratũ ẽ ti⸗ bi eam eẽ equalẽ parti linea a. b. ei videlʒ parti qᷓ incipit a.b. et ꝓgredit in infinitu; Ore pꝑs illa linee a.b. maio: erit ipᷣa linea a deterninat. — Am igr declaratũ ẽ tibi nec lineaʒ nec ſuꝑficiẽ coꝛpus infinitũ eẽ poſ e ex altera ꝑte tm̃ ⁊ multo foꝛtiꝰex vel ex om̃i nõ erit impoſſibilis ali/ b. in infinitum id ẽ abſq; menſura aliqua vtraq; cui iſtoꝝ triũ infinitas. Quia vo ſimiles ſunt ↄtinuitates menſurarũ huiuſmõi et lpis neceſſe ẽ ⁊ in tꝑe fulr ſe habere et hoc lam declarauit Ariſtoteles in libꝛo ſuo ðᷣ auditu. Qè ſi voluerè calũniari ꝙ nõ poſ ſumus tractus pᷣdictos ? applicationes fa cere ad tempus nõ effugies ꝑ hoc dico eĩ ga tempus ſimul fluit cu motu ⁊ motocuʒ tpe et a corpibꝰ motis trãſeunt ſpacia lo calia vel ſitualia ꝓpoꝛtionaliter fluxui tẽ poꝛis ⁊ motus.Quadmodum igr feci te ſcire quia ſi a quocũq; motu traſeat᷑ ſpaci um infinitũ.neceſſe ẽ vt ab eodẽ trãſeatur pus pars illius ſpacij q; totũ ⁊ pars ð illo finita qᷓ; ifinita. Sic neceſſe ẽ vt a. cunq; ſi tranſeat idẽ ſpadũ infinicies trãſeatur pꝛi us milleſies q; milleſes et pꝛius ſemel qʒ milleſies ⁊ inſinicies q̃re celũ pᷣus fec vna reuolutionẽ qᷓ; infinitas ⁊ pus partẽ reuo lutionis q; tota cõpleuerit. Jam auteʒ de cn einpe Amplius. In telligibile ẽ teonsvelotius poſſe fluere ali quantulũ q; fluat vel traſeat. Similiter ⁊ tardius. Eſto igr ꝙ fluat vel traſeat velo/ tius ita vt fluxus eius ſit velotioꝛ quatita ie vniꝰ hoꝛe. Dico igr qa totũ tempus ef⸗ fluet alias efflurerũt vna hoꝛa pᷣus q; eẽt alias effluxerũt qre a pie finis relinquunt poſt ſe vnius hoꝛe ſpaciũ.quẽadmodum ſi aliqd intelligatur moueri velotiꝰqᷓ; mo neretur anle ita vt traſeat maius ſpaciũ ꝑ cuparet ita poſt ſe reliquit plus vnum cu bitum ſupꝛa id quod alias reliquiſſet qus re et tpi detrahit᷑ ꝑ iſtam adiectionem ve locitatis a ꝑte finis vna hoꝛa quare finie/ tur ex neceſſitate in punctovno ꝙ eẽt inici um hoꝛe illius ſi hoꝛa illa futura eẽt.Cau ſa aũt in hoc eẽt quoniã ꝙ occupat pleri⸗ tio ſiue anteceſſio.hoc amittit futuritio. Exempluũ aũt huiuſmodi ẽ in aqua ꝗ tota 3 %% ,* effluit ſi intelligat fluxus eiꝰ augeri quan tulũcunq; videlʒ in tm̃ qnũ ẽ fluxus mille modioꝛũ ex neceſſitate accelerabit᷑ eiꝰ ef-⸗ fluxio tãto tꝑe qntũ regꝗrit fluxꝰ mille mo dioꝛũ.Quare detrabet᷑ toti tꝑi in tanto ⁊ nõ deirahet ei a ꝑte pᷣncipij detrahet igr ei a pte finis ⁊ ita finiet᷑ ex pte illa et nõ ef fugit Ariſtotel.ꝗn ſi intelligibile ẽ vr auge atur in duplũ velocitatis curſus tꝑis aut ſi minuat᷑ in ouplũ quado habebat medi etatẽ et quado habeat duplũ. Silr nõ el⸗ fugit illud impoſſibile videlʒ.qꝙ om̃e nũc in tꝑe infinito ex vtraq; parte ſit mediũ in loto tpe illo cũ nõ habeat plus de tpꝑe an te ſe qᷓ; poſt ſe vel ecõöuerſo. Amplius. Adda⁊ iſta vltima manifeſtationẽ ad hoc ⁊ dica.qꝛ creatoꝛ benedictꝰ aut potuit dit⸗ ferre creationẽ mũdi ꝑ hoꝛã aut nõ potu⸗ it.Si nõ potuit cuiuſmõi illũ arctabit ne ceſſitas ad creadũ. Pꝛeterea hoc reputat ipᷣi icõueniẽs videlicet den nõ potuerit aliꝗd qꝗð in ſe ẽ poſſibile nulli em̃ dubiũ ẽ qn mũdus in ſeipᷣo ſic poſſibile eẽ q̃re qn⸗ tũ in ipo ẽ creabile ẽ eius eẽ in ĩfinitũ nul⸗ la aũt neceſſitas arctabat creatoꝛẽ ad acce lerandũ eouſq;ʒ creationẽ ip̃ᷣius q̃re poſſi/ bile fuit differri ſaltẽ ꝑ hoꝛa creationeʒ eiꝰ poſito aũt poſſibili non accidit impoſſibi le.ponat igr iſtud qð ꝑ hoꝛã dilata ſit cre atio muũdi.Dico ergo ꝗa ĩ fine hoꝛe illius creatus fuit mũdus quare tpᷣus a creatõe eius vſq; nũc finitũ cũ ſit ex vtraq; pte ter minatũ. Jam aũt didiciſti alibi ꝗa ſᷣ fini⸗ lum remanet nec detracto finito pᷣus erat finitũ ⁊ ſi finitã addit᷑ finito totũ erit fini/ rũ gꝗa igi finitũ reman cu tpe toto qð eſt a creatiõe mũdi vſq; nũc.Solo ſinito de⸗ tracto ſcilicet hoꝛa dilationis pᷣdicte ergo cũ illo detracto erit ex neceſſitate finitum quare nõ ẽ poſſibile vt ſit ĩfinitũ cũ nõ ſit poſſibile.vt detracta illa hoꝛa. Solumo⸗ do de eo remaneat infinitum. O ſt hec igr reſpondendũ ẽ queſti onib? que ſequũtur declaratioes haschaꝝ auũt pᷣma hecẽ.Cũ tem/ pus finiendũ ſit qð erit poſt iſm.Deinde an erit moius vel mutatio.Et iã dixi tibi ĩ pᷣcedẽtibꝰ/ꝗa nulla erit mutatio gloꝛifica tis hoivusvel animabus eoꝝ nulla ſpes erit eis vltra aligd acꝗrendinullus timoꝛ aliꝗd amittẽdi de obteta tũc felicita teipa Cars pꝛima de vninerſo go ſelicitas tota ſimul eritnibil habẽs of no de malo ſeu defectu potẽtialitatſer n cut alibi te feci ſcire vtutes animarũ hũa⸗ narũ erũt impfectiõibus ſuis ocẽs ſigule/⸗ nec erut iunc habitus doꝛmieles.imo erit vnaqueq; earũ in actu ſuo pfectiſſimoſet vltimom actus earũ oelicie 7 gaudia. Si cut patefeci tibi ex diſinitionipus delicie 2 gaudiũ.Similit᷑ erũt ipi actus pᷣmia do cioꝛes ⁊ gloꝛie animarũ nrarum ꝗ ſi non eſſent ſimul oẽs nõ eẽnt integra vel cõple ta felicitas animarum nr̃arum ſi ceſſare poſſibile eẽt aliquã ex virtutibꝰ hmoi ab actu ſuo vel imminni ibi ab actu ſuo poſ- ſibile eẽt imminui felicitatẽ hmoi imo ?⁊ ꝙœ& lus ẽ locum haberet ibi doloꝛ ermiſeria mpoſſibile eĩ ẽ tm̃ gaudiũ amitti vel mi⸗ nni ſine doloꝛe et miſeria ꝓpter hoc ergo Dixit Ariſtoteles. Si tñ veritatẽ felicitatis illius intellexit. qꝛ felicitas ẽ actus intrani mutabilis. Satus igt hmõi ſtatus ẽ inte/ oꝛalis vllomõ obnovius fluxus gi ſta bilitate tpis ⁊ quoniã habiturus ẽ iniciuʒ licet nõ tpis oꝛiſon veriſimile dicendus eternitatis. Et dixi tibi qaꝛ ſimiliter ſe habe bit erſtatus inferni oẽs ei doloꝛes.omes cruciatus ifernales ſimul pacientur ibi da nati. Sicut iam pᷣdictũ ẽ ibi. Ande nec ꝗ/ —— es ſiue ceſſatio alicuiꝰ eoꝛũ n locũ habebit hic quare nec mulatio bierhoenech tempus. Innenit auteinli ꝛis quos merito vocat homines ſancios ſermones tropici de toꝛmẽtis maloꝛũ ho/ minũ quibꝰ e go cõtradicere vnqᷓʒ volo. Et hijs ſermomibꝰ iuxta tropos intelligũt quida vicifſitudines toꝛmentoꝛũ in iferno vt nunc ſint in ardore et incendio in exco/ gitabili.nũc in frigoꝛe nõ minoꝛi ꝙ ſi deꝰ Lta eis futurũ eẽ rguelauit ita etſit. Nõ ei vel immunitoõ as quẽquaʒ ſermonibꝰ autetict vel ſan⸗ Ciis ↄtradicere. Uerũ nihil piculi ẽ in reb⸗ hmõi ſᷣmones tropicos in ea q̃ rõnis ſũt iuſticieq; diuine ⁊ meritt damnato:ũ con n interpᷣtari pᷣſertim cum ratiõibꝰ ⁊ ꝓ baltionibꝰ ⁊ nõ teſtimonijs ↄtra erroꝛes i pios diſputet᷑.Et de hmõi autenticoꝛũ vi/ roꝛũ ſatis euidẽtia ⁊ expᷣſia teſtimonia no negaãtur ⁊ ĩ ↄtrariũ habeanis Docirina ꝗ dẽ xpᷣianoꝛũ hʒ ĩ libꝛo quẽ ſapiẽtie libꝛum nominatiqꝛ flumina ↄcurrẽt durit᷑ ⁊ intel/ ligitur flumina tribnlationũ et doloꝛuʒ ꝗ Yoter hoc ↄcurrere ĩ malos dicuntur qua ? nõ pvices ⁊vnũ alið nõ expetit. Si ꝗs autẽ querat de gloꝛifſicadis hoibus an in 5 et ⸗ ili eo ſtatu fixi mãſuri ſint in loct ⁊ ſedib⸗ ſa is.an deambulaturi vel alit᷑ mouedi ſunt ⁊ ex hoc argnere qꝛ molꝝ erit et ꝓpier hoc tempus. Reſero queſtiõis huiꝰ ſolunionẽę in ſequentibusniſi ſpero me declaraiuri qꝛ motus hmõi nõ erit ibi neceſſariꝰ.nec aliquid addẽs felicuati gloꝛificadoꝛnz bo minu nec eius ceſſatio aliquid detrabeng eidẽ quinpotius foꝛſitq illa felicitas motltũ bmõi nullatenus patit᷑. Hʒ ⁊ gẽs ppiano/ rum ꝓpheta itroducentẽ angelum iuran tẽ ꝑ viuentẽ ineternuʒ.qꝛ ipᷣus nõ erit am plius qʒ ꝓpheciã nõ induco tanqʒ ꝓbati onẽ. Sʒ poſius vt ſcias oꝛ ſermones aulẽ tici ea ↄtinẽt que audis hic.Eadẽ queſtio ẽde motibus celoꝝ an ceſlarnuni faranp. maãſuri.qm̃ ſi ꝑmanſuri.erit igit᷑ ⁊ tempus cum motus ſine tꝑe eẽ nõ poſſit.Si ia cel/ ſaturꝰẽ motus celoꝝ quid faciũt uli moto res celoꝝ duplices.ſicut poſuert Aniſtotelł ⁊ ſequaces eius ponẽtes intelligetias mo uere celoꝗ qſi motoꝛes extrinſecos.quem admoduʒ amata mouẽt amates.animas vo poſuert eiſdẽ q̃ſi motoꝛes intrinſecos querẽtes ipᷣis celis ꝑfectiões hmõividelʒ vt habeãt in actu ſitus quos habet in po/ tẽcia quaſi ſituũ renonatio tam frequens imo magꝭ et ↄtinua ſit.Aliquid tãta inaſi tione dignũ.imo q̃ſi fit ꝑfectio beatiſſima Similiter ipa que non debet eẽ niſivia et inquiſitio alterius ꝑfectionis queratur p ſe tanqᷓʒ pfectio ⁊ finis ⁊ taqᷓʒ ipe ſit via ad ſemetipᷣm ⁊ inquiſitio ſuipᷣislbinon vidẽtur poſſe effugere circulũ earũ quo dᷣ cit᷑ ꝗꝛ ita ẽ ⁊ ita ẽ ⁊ celi mouẽtur vt mouea tur ⁊ incedũt vt reuertãtur quibus animæ busſi ita ẽ mille miſerioꝛes ſunt que nihit aliud querũt niſi motũ coꝛpibꝰ ſuis ⁊ exa gitationẽ infinitam/ ꝓpter hoc bʒ dociria xpᷣianoꝛũ ceſſaturũ ee motuʒ illum penitꝰ et alia circa hec de ſtatu futuri ſeculi qau dies in ſequẽtibus. rnisẽs ẽ vt inquiratur de quibuſdayr- ptibus ipius quibꝰ? nõnulli phyloſopho⸗ rũ poſuert antiquitatẽ quẽadmoduʒ pla to qui hmõi antiquitatẽ eis poſuit Poſu it eĩ eas creatas ſimłextra coꝛpa ſuac po ſitas in coꝛpibus ſtellis ab inicio poſimo dũ deſiderio ĩcoꝛpandi æ illectas ? abſtra ctas deſcẽdiſſe ad coꝛpa Doctrina autem quoꝛundã hʒ creari eas in coꝛꝑibus ſuis. in alia coꝛpa iraſire ⁊ nõ ſolũ in bumans — Dſtãz autẽ ſtabilita ẽmũdinoni tas ſtabilitione vniuerſali. Coue⸗ 9 geiczicn gegioros ead cony⸗ Peſen nue inahrge Nbuglat Gndiaunſe Pnnicnouuc nicprbon ſcnanoneeren ſluthemu Miviſerſe „ üuusniindl neäpenit busbämnrn kecperein ſſoleoen n goſunes hnnciann olſcunitze⸗ Mltnülige ildigporgn Anlii gien figiigerni liznn Pehornannil MMalgebinne ulutlnodepen zſbuenanntl nuritfbani Pwiieir iiniketc iaenn emonden eſtöshiit ronmnte demibinc Gtan gorfan 4Aodlgritden oeſtäilaftinn Aucentincdn muh. gihuenin Noindnconm: ſſasatſanen uds bic aie⸗ on an eſtminn Anſanentking Neeinöpdſrg⸗ S s Kautoſic! Porintsic. dselnnie⸗ nod Käfnoen SS n srein ziſenonunr nuſt u⸗ cnenribil 4 Sʒ etia;z inbꝛutalia coꝛpa donec explerẽt tpa expiatiõis cuiuſdaſanq; licebat eis re/ dire ad compares ſtellaset hoc idẽ plato poſuit qꝛ nũeri certi tempor pᷣſcpᷣti erant 5 „ animabꝰ q̃s eyplere neceſſe habebat ĩ coꝛ pibus vel circa coꝛpa vt ait plato. Inueſti gandũ etiã reſtat de renouauõe vniuerſi. vtrũ renouandũ ſit p̃m totũ aut pᷣm partẽ. ⁊ vtrũ coꝛpa hominũ renouanda ſint pre ſurrectione et vtru ſola an et alia coꝛpa q ſint illa ⁊ de vniuerſo coꝛpoꝛeo quẽ ſtatux- habiturũ ſit p? renouatiouẽ reſurrectiõis MNcipia igr auxiliate deo ⁊ dicã q· ſermo platonis erroneus ẽ ⁊ pbate gacia hoc multis vis. Dico igr qa iã declaratt oſſibile ẽ imptibile moueri motu ↄtinuotqre no ẽ poſſibile animas hũanas ſic aſcẽdere vel atũ ẽ ab Ariſtotelł.qꝛ impoſſibile deſcendere vt ipᷣe poſuitipᷣe em̃ poſuit eis nõ ſolũ aſceſiones ⁊ deſceſiones.ſij̊ ⁊ pꝑtes p quas aſcenderẽt⁊ deſcẽderẽtſac ſi ſubſtã cie ſpirituales pꝑtis ⁊ aptionibꝰindigerent et poſſent retineri coꝛpoꝛeis obſtaculis qᷓ minus trãſirẽt Sedðo qre ab eodeʒ plat ne cũ penalł ſit habuatio coꝛpm ſuoꝝ aſa bus huanisvtrũ hmoi habitationẽ ſpon te appetuerint atʒ ſuſceperint an iuite.Qè ſi ſponte.hoc nõ niſi de intollerabili ſtulti cia ꝓceſſit in eis. Sponte eĩ appetere taʒ hoꝛrendũ tantarũq; afflictionũ carcerem nõ niſi demẽtis ẽ ⁊ mente capti. Ampli⸗ Deſideriũ illud quo deſiderauerũt inha⸗ hitatões coꝛpoꝝ aut fuit eis naturale aut aduenticiũ. Si naturale ⁊ nõ ẽ dubiũ ꝗqn deſideriũ illð ſtultũ fuerit et ex inſania ſo la ꝓcedẽs naturalis igr fuit inſania hecet ꝓpter hoc naturaliter in ſipientes ⁊ male Junt anime bũůane. Amplius.quonia naturalia nõ deponũtur nec recedunt ab hijs ꝗbus naturalia ſunt /ergo poſt exple tos nueros in coꝛꝑibus ⁊ reuerſionẽ ſuaʒ ad cõpares ſtellas naturali iteru; deſide no appetẽt inhabitationẽ coꝛpoꝝquarei coꝛpabunt iterũ ⁊ ita ibit res in inſinitum MRſi dixerit. ꝗ deſideriũ hmõi ẽ eius ad nenticin. In ipis igr cõmoꝛantes decepte fuert vel ꝓpa ſtulticia vel ſuggeſtiõe alie⸗ — - Ona ⁊ vtruq; iſtoꝝ friuolũ ẽ. quonia ⁊ vt ſa les create ſint videlʒ deficiẽtes nõ patitur bonitas creatoꝛi. Suggeſtoꝛ vo hꝰ ſtulti cie ſeu deceptoꝛ earũ ꝗs erit. Si vo infini te de ſtellis deiecte ſũt.⁊ in coꝛpibꝰ detru/ ſe hotidubitater fieri nõ potuit niſi a crea toꝛe.Quare necelſſe ẽ vt hac penale incar⸗ cerationẽ aliqua culpa merueritalias eeffß liiurioſus eiſdẽ extitiſſet creato? in hocquę auũt culpa in eis cogitari pᷣt niſi deſideriu huiꝰ Amp̃ᷣ.aui pᷣſcierũt penalᷣ᷑ rni hmõi aut latuit eas. Si pᷣſciert q̃lit᷑ ig xam appetiuerint. Si vo latuit eas æ boe qualiter poſſibile niſfi lateret eas ſtatꝰ ge/ nerſ hũani totus Oẽs ei homines in affli R— — ctiõe ⁊ miſeria eẽnulli intelligenti igaori n ſequũ 7 minime aſſequẽtur doloꝛibꝰ eẽ pᷣt.qꝛ⁊ ipi ꝗq voluptates maxime tur cana⸗ atʒ toꝛmẽtis innũeris eaſdẽ mercãt᷑.Qè ſi late bat eas ſtatus hmõi terreni et homi⸗ nũſquõ ⁊ ille qᷓ reuertebãtur a coꝛꝑpibꝰ ad ſtellas ſuas alias ſuꝑ hoc nõ inſtrueban altʒ docebat. Amp. ſi latebat eas ſtatꝰ hmõi mundi quõ appetebat in ipᷣm veni re niſi pueriliter atʒ ſtultiſfſme. Ampli us.aut create fuer̃t ſapiẽtes in ſtellis ſuis anime humane aut no. Si ſit ergo pꝛaauo delſiderio atꝗʒ ſtulto cręate ſuerütihmõoi ergo oeſideriũ vicʒ intundi coꝛꝑa in ꝗabꝰ ⁊ ſapientiã obliuiſciture erãtiſicut ipemet plato dixitſ vᷣtutes oẽs immergende ve⸗ lut in lintheo flumine atʒ ſepeliedo erant / Si vᷣo abſq; ſapiẽtia create ſũt⁊ omnino nihil ſcictes appeti aũt vłdeſiderari inco gnita nõ poſſuntQuõ ergo denderaue⸗ rũt inhabitationẽ coꝛpoꝝ que de coꝛpibꝰ om̃ino nihil ſciebãt.Qè ſi dixerit quia ſc⸗ at aliqd de eis. Nerutamẽ nõ ꝑ ſapien Atiã ſʒ ꝑ ſcientiã obſtante non penalitate- quẽadmodum accidit ⁊ in hominibus q voluptates coꝛpales cõcupiſcũt ⁊ ſequuk licet ſciat eas ſibi eẽ pernicioſas l manifeſtũ ẽ iſta ocupiſcẽtia inoꝛdina ta ẽ ⁊ culpabilis. Si in iſta cõcupiſcentia create ſũt anime huane. Manifeſtũ è eas malas creatas fuiſſe creatoꝛe bonohoec aut impoſſibile ẽ manifeſte. Amp̃ᷣ. In i o ſtatu putauit eas fuiſſe plato cum erat in cõparibus ſtelł an ĩ ſtatu felicitatò anli 'ia tu miſerie.Si ĩ ſtatu felicita tis certũ eſt qe ſtatus ille nec ignoꝛatiã patif/ neq; culpa/ bilẽ ocupiſcentia/qᷓre nullo mõ erat eis de ſideriũ ibabitadi coꝛpa cũ habitatio adeo vnichoſa ceg eis vt ipemet plato ↄſitebat. Amb an icitatis plenitudo ẽz ſacieigs oĩm deſiderabiliũ. Manifeſtũ ẽ qe nulluũu deſideriũ ſaſlincefel ige Sie uulii 3 mẽ ſacietasſdeſideriũ ei fames ſpnalis ẽ?7 x ſitis ? generalr deſi erinno eniſi vbi eſt . E carẽcia ? defectus. neceſt vnq; ſine mole ſtia qjre impoſſibile ẽ vt ſit cũ ſeüiclozeri⸗ „ . * — „ moleſtia ols pars ſit miſerie et vera miſe⸗ ria. Si ant in miſeria erant anime bnane cũ erat in ſtellis ſuis cũ fuert in ea miſeria create vel poſtmodũ aduenit eis. Di cceg te fuerunt in illa cũ añ creationẽ ſna nibil mDernerint ergo abſq; meritis ſuis ĩſflicta ẽ eis miſeria a ua iniuſte egit cũ eis creatoꝛ Si vo poſtmodũ aduenit eis ⁊ ſine culpa ſua iniuriole eis irrogata ẽ. Si ant cu cul pa ſua vel ob culpa ſus peccauerũt.igr añ G intrarẽt coꝛpa⁊ hoc etiã nonnulli erro/ nei adhuc dicut ⁊ ꝓpter peccata illa expi⸗ angda in coꝛpibus velut in carceribꝰitra ſe/ ſunt Iſte aut erroꝛ deſtruet᷑ muliis mõi ſeenn ga pena ꝗ ab inicio vł neſcieteſu S“ inet/nõ ẽ ei ad expiationẽ vel purgatio⸗ nẽ aliqua. Secũdo ꝗꝛ coꝛpa magt hũana inꝗnat aĩas ⁊ polluũt q; puriſicẽt ad cõ/ cupiſcẽtias illicitas inũeras ipas animas trahut. Cercio ꝗa in coꝛpibus anime ipſe peccati pluribꝰ peccatis et grauioꝛibꝰ q; illa fuerut que in ſtellis cõmiſerunt/xpau ciſſime ſuni atq; rariſſime q in coꝛpibꝰ pe ne ⁊ abſq; ndero nõ peccent. Quarlo qa creatoꝛ hec oĩa vidẽs quõ nõ eis dat coꝛ/ poꝛa ad epiationẽ pᷣoꝛũ peccatoꝝ cuũ poti us ſint eis ad maioꝛem cõtaminatione et ingnationẽ. Amp. ꝗs dubitat an oẽs anime ſancte ⁊ viriuoſe cõquerũt᷑ de coꝛ⸗ poꝛibus ſuis ꝓ eo ꝙ eas ad peccandũ ſti mulat ⁊ multipliciter alliciũt et abſtrabũt ⁊ ꝓpter hoc bello implacabili cõtra ea in ceſſanter decertat. Quõ igr poſſunt eis eẽ coꝛpa ad expiationem Emp̃. q anin poſſunt melius noſſe an coꝛpa ſint eis ad expiationẽ q; anime ſancte iuſte. MWa nifſeſtum aute eſt ꝗa iſv de coꝛpibꝰ ſuis in cefſanter ↄqueruũtp inꝗnamẽtis qͥ paciũ tur ab illis ⁊ ↄtinue ↄtra ea pᷣliał ac ſe de fendãt ab inqnamentis eon ꝓpter hoc etiã moꝛtẽ coꝛpoꝝ ſuoꝛũ deſiderare noõ ceſ ſant vt liberẽt᷑ a pollutionibus qᷓs a ſuis coꝛpibus paciũt᷑. anime vo vicis dedite abeũt poſt coꝛꝑa ſua ſequetes ↄcupiſceti⸗ as ꝓpter boc amplius ⁊ ampliꝰinꝗqnat Pcoꝛpa ſua.Quare manifeſtũ ẽ q necbo nis animabus nec malis ſunpad expiatio nẽ vel expurgationẽ coꝛpa ſua per modũ iſtũ quẽ exrronei intelligũt. Alias autẽ ter tũ ẽ quonia afflictiones coꝛpaies et dolo⸗ ves ſunt ad erpiationẽ eon ꝗ per eas emẽ dãt 7 ꝓot hoc multi ex bonisvirt eas ſibi mer inferũt vt ardoꝛes ↄcupiſcentigrũ car naliũ h eas vel repᷣmat vel exnnguat. In Pears pꝛima de vniuerſo ſup etiã cñ eis irrogãtur gratter eas reci⸗ piuntęet eis ſe gloꝛiatur multipliciter adin uari habẽtes eas velut queda medicamẽ ta vicioꝛuũ Ampᷣ. Anime huane penit⸗ cauerũt⁊ ꝓpter hoc ꝓ hmi peccatis nee adeo veniaʒ pcatur nec alias ipm placare curat nec deñ vllo mõ peccata illa curare arbitratur. Qualit᷑ igr vel expialionẽ ha bẽt vel pacinturꝙ illis ꝓ ꝗbus nec penaʒ nęc penitenci agũt ⁊ ð ꝗbus vllo mõ en rat.R ſi dixerit ꝗa penalitas ei affuictio⸗ ies ́s paciuntur in coꝛꝑibuns ſufficiut ad mũ ꝗ: pena huiꝰ pena tm̃ ẽ pacientiu aia ru ⁊ nihil oĩno operas ad coꝛrectionẽ vel emendanonẽ earũ Sco ꝗs hmõipena litas culpabilis ẽ cum ab inuitis ſuſtinea tur.ipᷣa eĩ voluntas ſuſtinẽdi expialioneʒ admodum etipa redditio debiti ꝑ violen tiã extoꝛta culpabilis ẽ inuito ⁊ repugnan ti que eẽt volẽti atʒ ſpontaneo opus iuſti cie.Lercio ꝗꝛ hmõi penalitas nõ ſuffitex piadis peccatis ꝗᷓ in ſpis coꝛpibus ab aia bus eiſdẽ ppetratur. Quare neceſſe ẽ nec glia illis expiatio ſtatuat᷑ ⁊ ꝓpier hocſᷣm Sen in alijs coꝛꝑibus retrudétł. Amp̃. Scom iſtuʒ erroꝛẽ platonis nõ ſunt noui homines ꝗ nalſcunt᷑ nec reuera homines um in vnoquoq; eoenʒ nõ ſit nouũ ⁊ hoc k anima vniuſcuiuſq;. Amp̃ no eſt ou bium gꝗn certus ſit i ſe ⁊ determinatus nu merus animaruz ſic creatarum am uit in xta numeꝝ ſtellarum ᷣm ipᷣm. Si igt poſt moꝛtẽ coꝛpm expletis numer vtipe ail re uertuntur ad ꝓpꝛias ſtellas aie humane. Jsã din Ee ita ꝙ reuerſe debuiſſent eẽ om̃s ad ſtellas ſuas in tot milibꝰ co:pm expia te ꝙ lõge plura miliũ coꝛpm ia moꝛtua ſt Uñ lõge plura milie q; ſint ſtellarũ. Amp̃ ſm hoc nõ plura coꝛpa hoim fuert q; ab inicio fuiſſent create anime.cuʒ no ꝓpter aliud hmoi coꝛpa generatur niſi ꝓpt hoe vt ĩ eis oĩno aĩe expiẽtur. Amp.maniſe ſtum ẽ ꝙ torũ coꝛpus bumanũ natũ c ad pfectiones q̃ſda vt oculꝰ ad viſum annis ad anditum. pedes ad greſſuʒ;. manusa⸗ opatiões multiplices.⁊ ita de alijs. Sicux auit ſingla mẽbꝛa ad ſuas vtutes ⁊ opati/ ones. Sic totũ coꝛpus ĩ totalitate ſua ad animãa totaliter. Quare lotũ vnũquode⸗ ignoꝛũt hoc in ſtellis quõdã poſiie pec- Iplacandũ creatoꝛẽ ꝓ illis ꝙ pena illa cõ tẽtus eſt. Dico qm̃ errat multipliciter. Pꝛi quã creatoꝛ ↄſtituit aĩabus peccatũ ẽ quę (amer aphüni⸗ littefid nitnun nnnuraeth eriſeeeie aoſtſebn ancernoen Glcoeean. iiſeuoti rtiuxeais eMleiſoco⸗ scenenet Wenkann Plihtill ſenruc eclicen Pleruciuut o ktpiene⸗ ſcöhnsggn Waäamnſäen Nenchin eneucger Padonpen Ngopim e kcopnſepn ſgomonigne ſlennſnlsre lubtnn Mlſennolin ſdubesroſi Uunnnin War ſen opnmpf ükzinent⸗ tigfeen lsochisn enallasdn neopbiii pst ad enamien nis Aam am Pinmia 1s luſtiniälchen u aiadesen Neddhniodatte büisinte ig horunenge digenalugn jin s doe Iur Quenet ſtamst en besſenntd igannsnin, mit netenii oemdok, zeon Fitt ¶pfectibili.ſʒ ꝑfecte.ſicut ĩcarceratũ carcere in coꝛge a Aale, Dico da verus c ſᷣmo iſte.⁊ addo nert eis cũ coꝛpibꝰ Si poſi m coꝛpm moꝛs ipordimo et aiarũ nrarũ poꝛavbi nibil veriſimile rũderi põt niſi q uons Wove eſt mnale Jo. lxxx uanũ natũ ẽ pfici ab aia vna pfice li. Sicaz vires ipius anime hũane re aũt ⁊ perfiei oppoſita ſũt⁊ ꝓpoꝛtionali deſtrucij oꝛganis illeſe permanẽtapð ani ter ſe babẽtia ad aiam et coꝛpus. Quare ma humanaʒ. Eodémo ip̃a aia huana coꝛpo hũanũ natũ ẽ pfici ab ala vnapfice citharedi. ſi naturale ẽ coꝛpi ꝑfici ab aĩalerit natura apõ ſe ⁊ in ſuo e oino viues ⁊ illeſa ꝑyma le ⁊ ipᷣi aĩe pficere coꝛpꝰ.Carcer aũt ⁊ icar net deſtructo coꝛꝑe totoln quo erat⁊ erat ceratũ ſic ſe bñtimo carcer oĩs inaturalis ei vniuerſale oꝛganũ qntuũ ad vires pꝛedi Eicarcerato autẽ penalis. Marius aut erii Kbes autſoire aa piato nõ ctas. S ſatis attẽdit natura humanarum iꝛiſte rcere. N.animaru en poſuit eas creatas ex gluceſcerel autẽ ampliꝰiſte erroꝛ ſi ꝑticula tra coꝛpa ſua.nõ em attedit vires eas ba tim fiat oſideratio o hus. Quis ei dicat bere q nõ niſ pviolentia poſſet eẽ ſine coꝛ viſus ẽ ĩ oculo ſiẽ iĩ carcere ſuo ? auditus i poribus quales ſũt ille quas nominaui ti oc.ſi ↄſideres qe ꝓpa pfectio nõ ẽ in ſuo aure.⁊ ita de alijs vel ad expiationẽ ꝗs di bi.vt vtus vi dẽdi ⁊ vᷣtus audiendi ⁊ ſies cat viſũ eẽ i oculo et auditũ in aure.ita de hus.Quarũ oꝑatiões nõ poſſũt eẽ niſi pꝑp alijs. Quare nec anima ẽ naturaliter eſſe co:ꝑa ⁊ in coꝛpibus ⁊ hocẽ qm̃ nõ ſponte d expiationẽ. ſs ad pfectionẽ ipi- neq; ſine doſloꝛe ſuſtinẽt naturalit᷑ anime us anima habẽ ſicviſus ĩ oculo ꝑfectio ẽ niĩe ꝓhibitiones ⁊ impedimẽta operatio ip̃ius oculi ⁊ taq; eius aĩia. Ampᷣ.ꝗs audi nũ ſuarũ Sicut vides in cecis ⁊ claudis ⁊ at dicere viſũ creatũ eẽ extra oculuũ ꝑ ſe na alijs occaſionatt qð moleſtiſſime ſuſtinẽt turalit᷑ ⁊ tadẽ cauſa erpiatiõis miſſuʒ eſtti iſtas occaſiones ⁊ impedimẽta operatio⸗ oculo.Et huc modũ de alijs viribus ⁊ pꝑ nũ ſuarũ.Adieci aut naturaliter in hoc p fectiõibus oꝛganonꝝ alioꝛuʒ. Quare nec ðᷣ pter animas q iã felicitate eterna fruũtur. tota aĩa ita ſcienduʒ fuitvt exra coꝛpꝰ cre Illa naq; felicitas nec moleſtias eas hfe aretur.cuʒ ipa aĩa ſᷣm ꝙ aia ẽhoceſt ani⸗ patit nec doloꝛes ſ̊ quatũ ẽ in natura ea⸗ matiua coꝛꝑis vel animas coꝛous. Sic ſe rũ nõ leuis moleſtia ꝓ impedimẽt hmõi hʒ ad totuʒ coꝛpusvt ſingule vires ißpius eẽt eiaſ ſuꝑinundãs coꝛ diuine volũtatj ad oꝛgana ſeu mẽebꝛaſꝗᷓ aie huane in moꝛ ac ſpualis eas eouſq; iocundat vt nullus te coꝛꝑm ſeꝑantur ab ipis nõ afferuniur apo eas ſit locus moleſtie vel voloꝛt. i eis ꝑ moꝛtẽ vires naturales ſue. Sicut eſt ergo ð dixi qm hoc plato poſuit eis hus Htus viſibilis ⁊ vtus audibił neq; aliqua ¾ vires eẽ naturaliter ð ꝗbus laaud: adue 8 i poſuit ulas anima ga ſepatio aiaꝝ nraruʒ a coꝛpalibus per bus niis naturaliter ee aut poſuit eis feli⸗ moꝛtẽ ipoꝝviolẽta ẽ ex pte viriũ ionquo citatẽ qualẽ dixi autũ ſi poſuit vtrũq; po⸗ rũ oꝑationes nõ ſũt niſi in coꝛꝑe⁊ per coꝛ ſeiress eẽ in defectu ⁊ caretia. Sʒ reuera pus ⁊ ga moꝛs inaturalis ẽ valdeæ plaga ſine moleſtia nulla ꝓpter icogitabile gau aaln genere huano/⁊ de hoc dedi i diũ felicitatis ipius.Quero igr ꝗd mouit ationes ⁊ ratiões alibi? nõ ẽ pblaga eas vl induxit vi deſiderarẽt habitare coꝛ —— qntũ ad viti qua hñt in ſe ⁊ apo ſe.et hac deſideriũ pfectiois veriſimiliũ añdictarũ plaga moꝛiũt o patiõesviriũ pᷣdictarum. ad hoc agincartangte ab inicio ſue ere Unz inducii fuert nõnulli ex ppyloſoppa anõis eadẽ fuit cauſa tibꝰ vt dicerẽt viſũ moꝛit⁊ alias vires bu- illas⁊ per moꝛã in ſcelus tradi coꝛpa apud n Vr⸗ lasſe per nihil creauit eis iuſmõi moꝛte coꝛporꝭ⁊ etis viſũ eruitione qñiũ ad hoc ab inicio igitur ſue creatiõis oculoꝝ. Qui ſᷣmo ⁊ ſi foꝛte ſᷣm intẽtione,ʒ quãtũ in ſe fuit intrauert coꝛpa. Apud cre eorũ intellectũ aliquẽ vitati hre poſſit ali atoꝛẽ q potuit eẽ cauſa detinẽdi eas in in quo mõnõ eſt tñ recipiẽdus qm̃ ſonat ali perfectiõe hmõi niſi fole ꝗs dicat ꝗa cre quatenꝰ in moꝛtẽ animarũ humanarum//atoꝛ noluit eas ⁊ pᷣguſtare ⁊ ꝓbare kelici⸗ quas iꝗ no dubitas eẽ imoꝛtales cuʒ om̃i tatẽ illãvt poſtmodũ ad eã reuerti cõple⸗ bus viribus ſnis z= potentijs naturalibus ltis nuũeris feginarẽt. Sʒ heccauſa eſſe nõ 7Eeqn enolco anétanzandi el muſicã potuitcuũ creatoꝛ pſciret illi felicitatt nul⸗ moꝛ in citbaredo ſeu cithariſta deſtructi⸗ ia poſtmodũ eas hitaturas memoꝛia. ſiẽ one cithare ipſius. Licet actus cithariſã dri ato teſtat null. moꝛiat ⁊ pereat in eo ꝗqnpotius ipᷣaʒ artẽ plato quare anime nr̃e vel ad modicu de permanere vllomõ illeſa apð anima ipiꝰ tinerẽt᷑ in ſcelus aie hũane.Si vᷣo nõ po ⁊ ipᷣemetl plato teſtat nullã igrvidu caulſũ U i * Daars pꝛima de vniuer/ſo ſuit eis plato vires bmõi ergo nõ poſuit eas eẽ veras animas hanascu ſᷣm vita tẽ aie hũane vires hmõi habeaniæ quaſi nihil eiſdẽ creuerit inter angelicas ſubſta/ cias ſpiritnales aias nrasin pfectiõe ſe erntiarũ ? vᷣtutũ creatas nõ ſoluʒ ꝑfectibi les. Quare ſᷣm ipᷣm nulla ẽ differẽtia ſcõ, ſpeciẽe inter alas nrᷣas⁊ fubas angelicas⁊ ſlſpũales. Et iſte erroꝛẽ apud quoſda erro⸗ neos vſq; adbucſꝗ dicũt aias nras nõ ee niſi angelosꝗ de celo fere ab inicio mudi cecidiſſe creduntur. Manifeſtũ autẽ ẽ ſibi ex alijs qa vtus intellectiua ꝑ ſex in eo talis nec ẽ in coꝛpe nec opat᷑ ꝑ corꝰ Qua ꝓbpter vllo modoꝝ ẽ ꝑ ſe coꝛpi vnibilis ꝙ igr anima hũana vnibilis eſt coꝛpi ex pte aliarũ viriũ ẽ. Quare ſi anime nre natura liter nõ ſũt vires hmoi ſñ ſũt vnibiles coꝛ⸗ poꝛibus naturaliter ſicneq; angelice ſub ſtacie ſpirituales. Quare poſitio eipex ne ceſſitate impoſſibilis ẽ. Sic eĩ vires hmõi naturalitervnibiles faciunt animas nr̃as coꝛpibꝰ. Sic pᷣuatio naturals hmoõiviri’n mnnaturaliter inunibiles faciũt angelicas ſbᷣ ſtancias ſpuales vnibiles hũanis coꝛꝑi cces q ſũt cauſalitas ⁊ ꝓpoꝛtionalitas. De hpeoc aũt alias audies ci facis ↄnideratõe,z et inꝗqſitionẽ de eo ꝙ dicũt᷑ hmõi ſubſta⸗ cie hoc ẽ angelice ⁊ ſpuales aſſüere coꝛpa 7 ogzreig lllis videlz an ipoſſibile ſit an 3 nõ. Maniſeſtũ igr tibi dʒ eẽ ex hüs qꝗꝛ ſer zmo platonis nõ ẽ Fmo naturalis de hũs nis alab? videlʒ ſermo à poſuit eas crea/ naturã animaꝝ iparũ.⁊ ipᷣe etiã oꝛdo na ure ↄtradicit eidẽ.Oꝛdo ei nalure cauſal nõ ẽcũ ſu vniuerſalis atʒ ꝑpetuus.Quia igr iſte vires aninarũ nraꝝ pᷣus efficiũtur in nobis vniuer liter atq; ppetuojq; vi⸗ res aiarũ nrarũ ſublimes ⁊ nobiles. Idẽæ aũt oꝛdo ẽ ꝑfectibiliũ qui eſt ⁊ perfectoꝛũ. Maniſeſtu ẽ igit᷑ ꝗa nõ pᷣus fũt vires no biles aĩiarũ noſtrarũ q; vires earũ inferio 7 re nõ pᷣus ſut aie nr̃e ĩ perfectionibꝰ viriũ illarũ q; iſtarũnec pᷣus in viribꝰ iſtis ſine cũ eisiq; in iſtis ⁊ cũ iſtis qmonus ſi locũ haberẽt bic pᷣus etpoſterius pᷣns eſſent in iſtis inferioꝛibꝰ ⁊ cũ illisq; cu iſtis ⁊ ĩ iſtis Amplia. dubitari nõ pᷣt ꝗn oculus inquã tũ oculus ſitnatus ⁊ fſabꝛicatad videndã ⁊ no expiandã vel purgandã vtutẽ viſibi⸗ lẽ ⁊ ità ẽ de toto coꝛꝑe.Quare ipᷣa natura tura toiius coꝛꝑis aſj ſigura.hoc ipᷣm teſti ficatur de ſe ꝙ inadmixtũ ẽ tanq; oꝛganũ eius ↄuenientiſſimũu toti aie huane ⁊ boc per naturã. Uñ igr iſta falſitas vaniſſima in carcerẽ ⁊ penalẽ vel expiatoꝛiũ ſit coꝛ pus humanũ anime ſue totaliter. Ampli us. certũ ẽ generationẽ in hoĩbus et alis animalibꝰgenerationẽ eẽ vniuerſaleʒ qa oẽs et ſinguli generãtur aſj perpetuo hoe ẽ vſq; in fino curſu vno/nõ mutato curren tẽ. Deſcẽſus igit᷑ animaruʒ autẽ per bunt modũ videlz vt ſit oꝛdinatus ⁊ currẽs per ſucceſſiones generationũ coꝛpm humana rũ aut nõ. Si ſic nõ ẽ igr caſus aut pᷣcipita tio earũ ſiue deiectio ex alto ſtellaru. Caſ/ iuſticie ⁊ hũc habet ad pena peedit em̃pe na per diuina iuſticiã vel ꝙ e veriꝰ acma gis ↄueniẽs eã ſeqtur pena ex oꝛdie diuie iuſticie quẽadmodũ effectus cauſam ſuX. Amplio. Cuiuſmõi culpa animarũ eſt heciqᷓ expiada ẽ ĩ coꝛpoꝛibus ⁊ vtrũ equał in oĩbus an inedlis. Deſideriũ eĩ incoꝛpo anis coꝛbi radino culpa aliqua cu ſit naturale ma bus. Et iſta ratò fundata ẽ ſup duas radi Xime qntũ ad iferioꝛes vires. Si ei vt⸗ vi ficiat/qntũ ad operatiões viſibiles vel v etia ipᷣa perficiat oculũ cuiꝰnata c eẽ pere ctio a qua natus ẽ oculus perfici ⁊ nibi hʒ inoꝛdinatũ aut culpabile hmõi deſde riũ quare nec anime ppt᷑ hmõi deſideriũ culpabiles in aliquo ſut e ꝓpier hoc neci digẽetes erũt expiatiõe aliqua. Si vo dixe in ſtellis ſic et hmoõi ↄcupiſcẽtia.fuiti eisĩ tas eẽ ſeoꝛſũ a coꝛpibus.imo valde ẽ citca ꝙ coꝛpales delicias ↄcupiuerũt cũ ect Hoꝛdinata ay culpabileés Quis dubitst qIn ↄueniẽtiꝰexpiaret ĩ locti ꝗbꝰ phibite eẽnt ab eis? oĩ mõ eis inacceſſibiles q; ĩ coꝛpi⸗ bus in ꝗbꝰ eas quodamõ neceſſe habet. nõ ſolũ ocupiſcere. Sʒ etiã plurimũ ſeg exꝗrere. Amp. In coꝛpib⸗ inceſſanter eas ↄcupiſcunt ⁊ hoc eſt eis a pte coꝛpoꝛu 89 nec poſſũt a ſe ↄcupiſcere hmoi deu ſcen res qᷓ in coꝛpibus ꝑ coꝛpa operat᷑. Qua a lia du in eis ſũtex hoc igr oꝛiũtur ⁊ lequiꝛ tur incõueniẽtia multa. Pꝛimũ qibmoi cõcupiſcere culpabile et expiabile iudica bit creatoꝛ quato foꝛtius indicare debuit ipᷣm exgrere delicias hmõi/⁊ eis immer/ gi. Nõ debuit igr animas hůanas in co ꝛ poꝛibꝰ iĩcludere in quibꝰnõ ſolũ a ↄcupiſ⸗ cendo nõ deſiſterent. Sʒ etiã poti? volu⸗ ptates anime huane pcipites abiret. Se⸗ cundo quõ culpa cocupiicẽdi expigie per Gyntions Pppiren doſerpere n Gofoſe nten Chaneln N imim 3hentcr ,Cſfanut Ohminu Nnnons ſetientl cgprnone Wicninaun ifnebopen Auntnn⸗ ſcvenin lspaſen lgAnſe ſinneiag (hrsen 1 otgunun (ſcidiſee lhoilvern hibrßfus laccſoo lona mgren H mment Rzonmn Cuntl ilitle Emmmn Nnginin lanris Anurin gtnppile iſcenncä on Fudann ſonen Einhdn acrit torpa intendebat creatot cuz ignoꝛarens nnd poſiet per ea ↄcupiſcẽtias augeri.Lerciũ rdinde qina nulla eſt expiatio peccati vel culpe a noaiehig. quo nõ receditur nec ab eo puriſicat᷑ ani Uaſgleget ma ipᷣm om̃ino nõ dereliquit Quia igr Krdcninin hmõi ↄcupiſcere nec in coꝛpoꝛibꝰ nec per deinenalrh coꝛpa relinquũt aie noſtre imo magt ecõ one inbebut tranio. Manifeſtum é nuila eẽhmoôierx donteini pieationẽ animan qus plato poſuit. Qlſi D D dirxerit quia anime viroꝛũ ſanctoꝝ bñ pu⸗ Vnoronigr H eanun ⁊ ſanctificant᷑ in coꝛpibus ſuis. nirarcjmiNn Uerũ indubuater dicit ſe hoc vᷣtute et do CAnenstcni no creatoꝛis quo vel reðᷣmunt᷑ ↄcupiſcen unorüagnn tie et alie paſiones pmoivel extinguunt igraluuft et caſtigatione magna oim qua in bui⸗ hodäpfin. tutẽ anim arũ redigutur. Hullaten- autẽ — vtute coꝛpm ea magis neceſſe ſede ü üiti⸗ bilitati ſancti exercltationibꝰ ? ctia afflicti i aginn onibne animas bumanas ocupiſcecijs Uuurengthli elt alijs paſſionibus polluat er corrumpat = Amb. Anime humane cum tenerkut ſnöiaitur ad ſtellas ſuas ſm ipjm qutrecoꝛdatur mi ohuinfe ſeriaru er ingnamenton aue paſſeſunt in oodinn coꝛpibus aut no recoꝛdatur. Si recoꝛdan s Danmin imn tuf fideliter igit᷑ agunt erga alias ſi nõ eis u ini, boc annunciat ? deſcendere in coꝛpa non —— eilſdẽ diſſuadenquare quacũq; de mõoo im na iſto illuc reuerſa auertatur alie admoniti⸗ gnncsſtnee onibꝰ ipius a veluntate deſcendendi huc toatüainmin 2 ita ceſſabit hominũ creatiolet iſte deſcẽ⸗ i llighin ſus platonicus animarũ. Si vo nõ recoꝛ Nnnheollni dank eoꝝ que in hoc mũdo paſſe ſũi duo ine min incouenientia ſequent. Pꝛimuz ꝗe tanta io ür n amiſſio memo:ie erit leſio grauiſſima pꝛe Gnoenind/ ſertim cn expediat eis recoꝛdari expiatio ldss ain nũ ſuarũ/⁊ alioꝝ beneficioꝝ creatoꝛ/que ri mltn pic receperunt/ne incidat inexecrabile no whlisten, mẽ magnitudinis ⁊ ppter hoc indigebũut fitig n expiatione alia ꝑ qua ab illo purificentur snadt quatre reuertẽtur iterũ ad coꝛpa vt ab illo ocinili . in eis expiant aut erit in celo eis aliꝰ mo⸗ —R dus expiationis oſtitutus ꝙ Ruomo⸗ z 4 . dolz nõ ꝓ alus minoꝛibus vicion ingna⸗ mẽtis ẽ eis in eodẽ celo ð expiatione ꝓni ſum Secundu incõnenies ẽqꝛ nõ auerte tura deſiderio reuertendi ad coꝛpacũ no — nuu i i recoꝛdent᷑ maloꝝ que in eis paſſe fuerunt⸗/ lenn, cum ſint tanq; in coꝛpibus nõ fuiſſent. Cli – des quia iſte erroꝛ platonis nõ mediocri⸗ ſ⸗ nüiten ter vertit in opinionem erroneoꝛuʒ quos ns age, xp̃iam vocat manicheos de quo ſupꝛa mẽ fnmgillir uonem tibi fel. grg j Ittagoꝛe vo accidunt incõuenic⸗ n gein, ua multa ⁊ inopinabilia. Pꝛimũ RK lxxx eſt auia omnibus aialibns bꝛutis erũt ra tio ⁊ intellectus ⁊ ꝓpt hoc omnia anim uia erũt rationalia. Homo em̃ nec ẽ nec d citur animal ralionale niſi ꝓpter animaʒ rationalei nullomõ ꝓpter coꝛpꝰ. Cuũ igr anime ratõnales hoc ẽ anime bũane ſin in coꝛpibus bꝛutoꝛũieadem de cauſa erut hꝛuta animalia rationabilia. Q ſi dixe⸗ it. quia hominibus liberũ eſt vti ranone non ſolũ habent rationalitatẽ.imo ⁊? vſũ ipᷣius. Reſpondeo qꝛ mult nõ habẽt vſũ nec facultatẽ vti rationequeadmodus illi qui vocantur moꝛiones. Similiter et furi oſi omnes tempo:e furoꝛis ſui. Nouimꝰ tamen homines ⁊ animalia rationalia et ſunt et dicuntur. Si vero dixerit ꝗa no Per naturs ligata eſt ratio in huiuſmodi ominibus ſed a caſu per malam diſpo⸗ ſitionem coꝛpis hoc ipſum neceſſe habet dicere ⁊ in huiuſmodi bꝛunis. Sola enim iſpoſitio bꝛutalium coꝛpoꝛum quia non congruit animabus humanis impedit in eis vſum rationis aliam enim cauſaʒ fin⸗ gere nõ poſſunt quare neceſſe habent cõ⸗ cedere bꝛuta huiuſmodi animalia eſſe. Aimplius. Aut creauit deus coꝛꝑa bꝛu toꝛũ aliqua in que non ſunt tranſlate ali- que anime humane aut non creauit. Se creauit aliqua que habent animas bꝛuta les ex illis cum animabus ſuis bꝛutalibꝰ ſunt vere animaliaet ex neceſſitate alteri⸗ us ſpeciei q; illa bꝛuta que habẽt animas humanas quare neſcient homines ꝗ ha⸗ bent animalia bruta. an habeant veros equos. veros aſinos. veros boues. an fał ſos. aut ſi magis homines reputãda ſint qꝙ̃ᷓ bruta animalia.et ita nepharium erit vnicuiq; hominum vti ſeruitute bꝛutoꝛuy animarum et affligere illa ne foꝛte ſtimu⸗ lando boues aut equos vꝛgendo calcar?ꝭ bus aut affligendo Rijs varüs laboꝛibꝰ ne foꝛte graſſetur in animas parẽtum fu⸗ 2— ꝛzum aut fratrum aut cognatoꝛuʒ. Si ve ro nulla creauit coꝛpora animatium bru= toꝛum deus in quibus non inclulerit vel incluſurus ſit animas humanas.lucma⸗ nikfeſtum eſt nulluvere bꝛutũ animal crea tũ eẽ a deo ⁊ nullũ animal ve eẽ irratioale Amples. Uirtus itellectina nõ opat᷑ nobilẽ opationẽ q fſunt intetligere ⁊ ratio cinaris de ſubſtancijs ſublimibus ſpuali bus abſtractis qre no vhihebunt a parte coꝛꝑm bꝛuta animalia p Noſoppagiöds 4 4 libus ⁊ ↄtẽplari in eis ad phyloſophãdũ qauiẽ de coꝛpoꝛalibus ⁊ materialibus ad⸗ iuuatur a ſenſibus multo nobilius atq; ſublimius adiunãtur ꝗbuſda ſenſib? que daʒ q; hoies. Un a ccpeſtates pᷣſagũ mul ta ey eis nõ niſi ꝑ ea noſcũt ſʒ ⁊ canes ꝗ la trones inueſtigate dephendut ſolendo:ẽ Pohelicu euideter mutani vident. Ma nißfeſtu igr ẽ ↄſequẽs eẽ animalia bꝛuta et phyloſophari ⁊ ꝓphetari poſtſe. Amp. Aut animabus huũanis eſt oꝛdo ⁊ aptitu do ĩ bumana coꝛꝑa potius q; in bꝛutalia ſine nõ mag curat illa naturalitenqʒ bꝛu⸗ RJalia. M ſi dixerit ꝗa ẽ illis oꝛdo et concu i piſcẽtia naturalis ad hũana coꝛpa cũ hu⸗ iuſmõi ↄcupiſcẽtia nõ poſſit eẽ ꝓpter ĩcar cerationẽ naturale deſideriũ earu ad illa alia igr intẽtione ẽ eis naturale deſideriũ ad ipᷣa.naturale vo deſideriũ ab ipᷣo acto re ⁊ creatoꝛe naturalit᷑ eis inditu ẽ. Nihil autẽ ẽ fruſtra inditu a creatoꝛe q̃re neceſſe . Dars pꝛima de vniuer/ſo petuuũ.nõ ẽ cauſale ſʒ naturale ⁊ alias dini ibi luget ab eoz dolet natura buang teite tota vniuerſitate ĩdiuidon ſuor. ᷓ re maifeſtu ẽ ea eẽ plaga duriſſim nature buane. Maniſeſtũ igr ẽꝑ hoc aꝛ cõincno animarũ humanam ad coꝛpoꝛa ſua eſt ⁊ diuiſio circa natura ⁊ ꝓpter hoc earundẽ aiaꝝ ↄiuctio ad alia coꝛpa oↄtrariarũ figu⸗ rarũ ⁊ diſpoſitionũ circa naturã ẽ. Si vo Z in plurali naturaliter huiuſmodi deſide eſel a nõ ẽ aiabꝰ humanis oꝛdo neq; riũ. Impletio igitur deſideru naturalis ẽ. S NQuig igr̃ ipletio hec nõ ẽ niſi icoꝛparatio ipa cũ impletio deſiderij ñ ſit niſi adeptio deſiderati. Incoꝛpano igr animarũ hũa naꝝ naturalis ẽ.qre nec incarceratio ẽ ad pena earũ nec ad expiation.. Amp. ſi motus i aliquẽ finẽ ẽ naturalis ergo etp/ uentio in illũ qꝛ igr motus ↄcupiſcentie ſi ue deſideri in coꝛpa hũana naturalis eſt animabus humanis ergo ⁊ puẽtio in illa. càrma hoc ant nõ ẽ niſi increatio ſcilicet in illa ſi⸗ ue incoꝛpatio. Amplius. ꝗqm̃ cuius ẽ po tetia eiuſdẽ e ⁊ actus potẽtie illius ꝙ ideʒ ẽ ſp ex neceſſitate poiẽs et ages ꝑ illa potẽ tiã q́ᷓ ẽ agẽs Quia ergo naturalis ẽ anima bus porẽtia incoꝛpandi alioꝗn fruſtra in Qitũ eẽt incoꝛpandi deſideriu; ſi natura ñ dediſſet ei ⁊ potentiã ad boc quate actus incopandi naturs is ẽ animabus huma nis. Incoꝛpari igr ẽ eis naturale nõ carce rariũ aut piaculare. Amp.ſi motus i ali gas alicui naturalis ⁊ ges in eodẽ erit ei⸗ Adꝗ naturalis /qre ſi motus quẽ dixi deſide ru vel ↄcupiſcẽtie in coꝛpa hũana vel alia Eaiabus nr̃is naturalis quare eẽ in coꝛpi bus ẽ animabus nris naturale. ſi enlus ab aliquo vel motug ab illo ẽ ali⸗ cui nõ volũtarius ſʒ violẽtu naturaliter tus a coꝛpibꝰ violenti ſunt animabꝰ nris naturaliter ĩuite exeunt ab illis erit quies in illis naturalis eiſdẽ. Amp̃. ecotrario qua potius intrẽt humana coꝛpa q; bꝛuta lie qre vel intrãtvtraq; vel neutra qntu; i eis ele ergo indiciũ creatoꝛ vt intret potiꝰ adhuc auſus ẽ dicerè peccete bominibꝰ autẽ manifeſtũ ẽ qm̃ abſq; mẽſura ⁊ nue hec qᷓ; illa aut ecõuerſo⸗ — ro peccant qre aptioꝛa expiationi 2 ſancti ficationi aiarũ huanarũ coꝛpora bꝛutoꝛũ ; coꝛpa buana. imo ꝙ plus ẽ coꝛpa buůa na omino inepta ſut iſtis purificatioibus animauꝝ nr̃aruũ ci in eis ta multipłr ingne tur lʒ renitẽtes ⁊ inuite In alijs aut inqna mõ̃. qlit poſibi / le d0 irrecozdal luiſcat ißõo ingreſſu coꝛym ſtatus ſui in q erat cu eent in ſtellis. Si ei i cauſa hmõi obliuiois eſt ipa ↄiuctio coꝛꝑm du igr ſũt ĩ coꝛpibꝰſtel ren boluert remiſci cũ cauſa obliuiõis ea dẽ remaneret. Si ei leuia? mima obliuio leẽ vt avo irrecoꝛdabiliter obllui⸗ ni tradut᷑ nõ ẽ hoc mirabile qm̃ nõ curat᷑ etiã ſ magna ad modicu obliuiſcunk Bch ?27 ſemet ipᷣas ⁊ ſtatu illũ ta nobilẽ tã ʒ magnificũ obliuioni tradidert ⁊1 hocp petuo hoc ẽ qʒdin ĩ coꝛpibꝰ ſunt.Qi ſi di rit quia hec ẽ ebꝛietas qua ĩebꝛiat᷑ a pte anies in itle e EA. Raturaliter//coꝛpis velut imerſe i ipʒ quõ igr recoꝛda’= guies in illo erit eidẽ naturalis qꝛ igr exi nliarũ leuioꝛuʒ ſcilicet mimo:ũ.Si dire rit qꝛ ebꝛietas paulatim minuitur du ſũt ĩ coꝛpibꝰ. Deberẽt igr reueni ad cognitiõʒ pᷣſtina qua habuer ans igrederẽt coꝛpa indirecte:Si eẽ in coꝛpibus ẽ violentuzz circa natura aiabus nris exire ab illis erit eis volutariu. Manifeſtu aut ẽ qeiuie ſy Exeuit naturaliter ꝙ dico ꝓpter aias d ſoe- felidtatis eterne plu rimu ita letificãtur vt deliderabile ſit eudẽ dũ ſunt in coꝛpe dil⸗ ſolui ab eodẽ ⁊ erire de illo. Amp.ſi du oꝛuũ aliquoꝝ ſeꝑatio violẽta ẽ naturaliter Diuctio erit naturalis. Sʒ ſepatio anima⸗ ruũ huanaꝝ a coꝛpoꝛibꝰ violeta ẽ et moꝛtẽ pomini notlat.⁊ fugit eam cõmunitatem hoim naturaliter ꝙ eĩ vniuerſale Eatʒ b: Rc reſpectus ad hũana coꝛpa poti q ad bꝛu talia ergo nõ eſt eis cauſa a pte ſua ppter gitiyfun glimi inaurtene outme gotliort gticolenin usgeehtl lqrail ihne uimitaß ſnsſſeni Anolinene⸗ ennnegsre ſickedeſpiiis bonii ilecutnin blideht hutnum lrinince Mügtinwzin füacohbosn ſdekuet 1neneiasi⸗ Nronipeir 1i Aettt Niblpenens ſao ia ceui yreniiſeen ſunitanuz Cloboreln Ceſenulne, Uinumnkaut MWunneneg ins Gagtitnn aneſai ürolean =— ☛ „ „ — — == = = =- — ⸗ DDW me = —+=. = — =E E — S = S. S – = =. = S = = — S= SeS — =SS. E S= S= E — = Se. WRKZ düſungcd enielnier eipnuntis Gnumter 1doeumnti uicndngi Z edcru iitn cdhanmie c bamnaneän Taßrne, genolint tXinetn gi ſsnin. oaaguin i unanücgn inoc husith ſüttüsfwiun in dsmniiin nuie lui — Asſüitinann ubni iin düͦiinn ſici nin cileinnuni, eninhtiict grſrinmni ionmn ionr luzcli eiije⸗ ietinmnid luntmun iaunn e ömnmnie Onia igr nunq; renertimur ad hoc nec re miniſcutur dũ ſunt in coꝛpoꝛe manifeſtus E naturalem eẽ ignoꝛaniia hanc ſum ſit ꝑ/ petua ⁊ vninerſalis nõ em eſt obliuio vel ex obliuione R olrerit uln alique ali quãdo reminiicutur ſe fuiſſe bus qa ⁊ talia narrant᷑ a poetis. Reſpon deo gꝗa nec illis creditur a ſapientibꝰ nec illi ꝓpant hoc pᷣſertim cum ex narrationi bus eoꝛũ nec pᷣlumptio appareat eos vł ĩ ſcelus fuiſſe vel in alijs coꝛpibus. Sʒ qanuẽ aͥgdmodũ mente alienati interdũ videt᷑ q fuerint reges vel etia aues vt apparet ma nifeſte de ſipiẽtia eoꝝ. Sic dico et de hoĩi/ bus hmõi. Amplius. ꝗd maius pᷣt ac⸗ cidere circa animam humanam q; moꝛs coꝛꝑis ſuide ipᷣa aunt moꝛte coꝛpis certuʒ e ꝙ nõ abolet neq; abraditquodcũq; ſciũt vel dũ yẽnt in coꝛpe.Deſcenſus igr huma narũ animaꝝ in coꝛpavel traſlatio etia ea rũ a coꝛpibus in alia coꝛpanõ deleuit ob linios vniuerſalia Dpemaſcienin- oẽs ⁊ memoꝛias qs habuerũt vł in ſtellis m / — corpibe hominũ n en in comibug erias quorũdã amimaliũ alioꝛum de traſlanoe eadẽ ẽ queſtio videlʒ an traſſerant᷑ a coꝛpi bus huanis in alia coꝛpa bumana im an ia alique al i in coꝛpa alioꝛũ animalin. Qt ſi dixe⸗ in alus coꝛpi/rit ꝙ in coꝛpibꝰ oim animaliũ ergo in coꝛ 1bůt a coꝛpibohmoiinũerabilia milia aia poribꝰpulicũ ⁊ muſculan/qre quottidie ex rũ hũanarũ ꝑ ſolu venatũ yrundinũ.om̃i ei die vnaqueq; yrũdo venat pluſq; duo milia muſtularu. Cottidie igr reuertutur à? nũuerabilia milia aiarũ huanarũ ad com/ parabiles ſtellas de ſolis coꝛpibꝰ muſcu⸗ larũ. Am ⁊ notabiliũ maioꝛc eẽ tota terra. Mani feſtũ ẽ muſculas⁊ pulices numero excede re ſtellas oẽs qᷓre ?⁊ oẽs animas hũanas. Plato auteʒ poſuit aĩias hũanas creatas eẽ ad numerũ ſtellaru. Si dixerit i ali⸗ Aabus animabſtat opinio platonis et pii platonẽ vel in coꝛpibus alis ſᷣm pittago⸗¶ Aagore vel in hoibus ſolis. Illa igitur ſo⸗ rã. Atteſtant᷑ autẽ nobis oẽs homines ſe nihil penitus ſcire de huiuſcemodi rebus vel ꝙ in ſtellis ſuis fuerint anime eoꝛum et hoc etiã teſtiſicant᷑ anime eoꝝ ꝗa nihil ſciuerũt anteq; eẽnt in coꝛpibus ⁊ fecerini Sed oia que ſciunt ſe in ſuis coꝛpibus di diciſſe nulia em̃ dicit alicuius ſe reminiſci kaliũ natnrale aut eſt in omnibus anima bus humanis vt quociens vel ſaltẽ ĩ pin/ ribus vel multis aliqð rediſcũt eoꝝn que pᷣ us ſciuerũt ſtatim auertunt? reminiſcunt᷑ ſe illud alus ſciniſſe. In mille milibꝰ aut ſtudentiũ ⁊ diſcentiũ vel etiã phyloſopha tiũ nõ eſt inuenire anima vna que remini ſcat᷑ aliqð eoꝝ q dicit ſe ſciuiſſe in celo vel apud ſtellã ſuam. Ampliꝰ.ſi ipſe ptato poſuit phyloſophãdo deiegutur oꝑte vel ſepulte naturaliter nobis vnitevel innate ſciẽtie cũ tã multa tam ꝓfunda inuẽta ſint a phis quõ ab Ariſtotelł. et ſeqcibꝰeiꝰ qͥs cõſtat in ppyloſophyas ⁊ pᷣminatiões fu iſſe ac ꝑſcrutationis inueſtigatiois nõ eſt hoc vnũ inuentũ atʒ detectũ in animabꝰ niis videlʒ aias eoꝝ celo fuiſſe ⁊ in coꝛpi bus ſtellis habitaſſe. Ampli⸗ iſta traſ latio quã pittagoꝛas poſuit aiarũ quouſ/ qᷓ; eẽdet᷑ an extẽdent᷑in oĩa coꝛpa aialiũ an ſtabit in aiabꝰ aligbus qð ẽ dicere añ ſintin oĩbꝰcoꝛpibus aialiũ anime bũane Fin ſentionẽ platonis an pictagoꝛe an in la erunt vera aialia vtpote habẽtia aias naturali aptitudine cõgruẽtes coꝛpibꝰ ſu is / ex anima em̃ humana et coꝛpe bꝛutali nõ poteſt eẽ verus aſinus an: verus leo⁊ ita de alijs.Erũtigr quedã animalia bꝛu⸗ talia vera ⁊ queda falſa qð ẽ dicere.Equi veri equi ⁊ quidã no veri ⁊ de leonibꝰſilx Manitfeſtũ autẽ ẽ qꝛ traſlanio aian hu manarũ ĩ coꝛpoꝛa bꝛutoꝝ nihbil omino hỹ vtilitaty plurimã vo hʒ noxietatis.Si em̃ curreres ꝑ oẽs viasvtilitatt qᷓntũ ad ip̃as aĩas nulla ꝓꝛſꝰ inenies qe nec ſibi ſapietio res aut melioꝛes effici poſſũt qᷓ; eẽ ĩ coꝛpo ribꝰ huũanis.imo ꝓꝛſus deſipiunt ibi ⁊ in docibiles ſapiẽtie ⁊ honeſtalt oĩno effici⸗ untur.Ad expiationẽ vo vel co:rectionẽ ſi ue emẽdationẽ penitꝰ iutilis ẽ hmoi traſ⸗ latio. Impoſſibile eĩ ẽ eas coꝛrigi vel emẽ dari in brutalibus coꝛpibus.ſi dixerit ex oꝛdine diuine iuſticie videlʒ ad pena⸗ pter delicta ſua traſferütur a nobilibus coꝛpoꝛibus hũanis gignobilioꝛa ⁊ vilio⸗ ra et hocip̃m vanũ ẽta qꝛ pena hmõi nõ ſentiat ipᷣe vłl alie qᷓ metꝰhmõi pene de⸗ terrere potuit ⁊ arcere a ſilibꝰdelictt. Inu tilis aũt ẽ maifeſte pena oĩsiqᷓ nec paciti nec alijs ꝓdeſie pᷣtialis ẽ autẽ oĩs pena in cognoſcibilis. Hec autem adeo icognoſci bilis eſtvi nec pꝛophetis reuelata ſiunec a tanuis pꝛophetis poluerit inueniri. Qè ſi Aimpli? manifeſtuz e nõ eſſe tot ſtellas in celo quot ſunt pulices ⁊ muſcua⸗ le. Eu em nota ſit magnitudo celi ⁊ decla ratũ ſit vnaquãq; ſtellarũ fixarũ viſbiliũ ioꝛis q; coꝛꝑpis bꝛutoꝝ ad o iplices q; manifeſte apparet in ſculpturiſ Pars pꝛima de vninerro dixerit ꝗa a pittagora inuenta eſt Reſpõ deo quia non eſt inuentum niſi vel ſenſu vel ratione irrefragabili veꝝ eẽ declaratũ ẽniſi foꝛte creatoꝛ reuelatõe fuerit oñſuzʒ In huiuſmõi ei rebus opiniões hominũ nec metionesſʒ ſomnia reputada ſuũtĩ cer tis ꝓbationibꝰ aut ſaltẽ veriſilibus fina⸗ — rer⸗ appꝛobate.Sivo dixerit ae manichei iuenerut hãc traſlationẽ reminiſci debes i * becilitatis ⁊ erroneiatis i poꝛũ et qualiter radicitus deſtructa ẽ ꝑ me in pᷣma ꝑte tra⸗ ctatus iſtius ſecta eoꝝ in quo apparet tibi euidẽter ꝗa poſitiones eoꝝ nõ ſolũ ĩpoſſi biles ſunt.ſed deliramẽta ſũtmente alie⸗ natoꝝ et fabule auiles qᷓpꝛopt᷑ nec dignũ eas ſigillatim et oẽs deſiruere. Magis ei riſu ⁊ deriſione digne ſunt q; diſputatiõe Si vo dirxerit qꝛ ſtat in ſolis coꝛpibus hbu manis huiuſmodi trãſlatio animarũ hu⸗ manarũvt maniſeſtum ẽ q oĩia animalia beꝛuta et ve animalia ⁊ ve bꝛuta ſũt.Soli aũt homines nec veri ſut hoĩes.nec vera animalial imo equoce aĩalia dicũt/et aĩa hũana equoce dicet᷑ aĩa ad aĩias bꝛutoꝛũ cũ aĩa bꝛutalis oĩs ꝑs ſit ipᷣiꝰ aĩalis bꝛuti. vt foꝛma ipᷣius atq; ꝑfectio coꝛꝑpis eiuſdeʒ et vt ita dixerim naturalis ihabitatrix coꝛ poꝛis eiuſdẽ ⁊ coꝛpus bꝛutale habitaculũb ipᷣius aĩa vo hũana ecõuerſo.Uñ natura liter hocẽ ex ipᷣa creatiõe ſua habeat eẽ ex tra iuxta poſitionẽ platonis ⁊ pittagoꝛi et ſic in coꝛpe hũano tãq; hoſpes et aduena limitate hoſpitatiõis Amplius. Scoõm hoc nobiliſſima ſpecies omnium anima⸗/ lium deeſſet vniuerſitati animalium? qd eſt in ea velut caput. videlicet homo/ hoc aut nõ decuit creatoꝛẽ videlicet vt vniuer ſitatẽ animaliũ relinqueret impfeciã et iã enoꝛmiter detrunaata.imo decapitataʒvt tio in lapides aut metalla. Amplius. Cũ coꝛpus humanũnõ minus oꝛganicũ ſit naturaliter nec minoꝛt aptitudinis na abiliter ma P aan euidenter inco figurꝭ et innumerabilibꝰ fabꝛicationibus ⁊ arlificijs quõ creatoꝛ non ꝓuidit hmoi oꝛꝑibus naturalẽ perfectionẽ eis congru cntem ⁊ debitã vt eſt perfectio naturalis. eQuia igr perfectio naturalis non habet tiones mul⸗ eſſe naturaliter niſi in eo et cum eo cuiꝰẽ naturalis pfectio aĩas aũt hũanas voca⸗ me in hmoi perfectiones.q̃re animehbũan ne per moduʒ quo anime hũane ſuntnõ habent eſſe naturaliter extra coꝛpoꝛa, Si igr extra coꝛpoꝛa creale ſũt per violentiaz Im ſun 9 tvel fuerunt in locis ſue creationis re ⁊ iniuſte egit creatoꝛ cũ eis cũ ſine cuai pa hmõi violentia eis intulit:nulla eĩ cu: pam in ipᷣa creattone ſua vel ante ſua ce atioẽ cõtraxerũt/t ipᷣe deſiderio incoꝛpo.- radi nullomodo peccauerũt cum incoꝛo rari eis naturali iure competeret ipſum deſideriũ eiuſdẽ naturale eiſdẽ eẽtet nul, lũ naturaie poſſit eẽ illicitũ vel peccatum. AQue igitur cauſa potuit eſſe creatoꝛis t iſtos carceres coꝛpoꝝ late tenebꝛoſitatt at q; penalitatſcu ↄtra iuſticia eiuſdẽ mani⸗ feſtũ ſit hoc eſſe in tanta ipᷣarũ animariũ Eniciẽ pittagoꝛe vo maioꝛ euidẽter ee ap⸗ paret iſania intranſlatiõe animaꝝ huarũ a coꝛꝑibus in coꝛpa / Impoſſibile em e vt hic naturali earuũ deſiderio fiat vel etiam alioꝛũ ipᷣarũ deſideriolcum neutro modo rum hoc anime humane deſideret et hoc apparet atteſtantibus eis q deſideria ſua puriſſime cognoſcuntquare neceſſe eſt vt fiat hoc per violentiam huius autem vi⸗ olentie nulla pꝛoꝛſus inueniri poteſt vtili tas. Sed 7 quomodo recoꝛda rentur tan tarum mutationu et violentiaruʒ circa ſe Uoniam igitur ex hijs que pꝛeceſ/ ſerunt manitfeſtũ eſt tibi platonez et pittagorem deſtruxiſſe in varte iſta naturam animarũ humanaruʒ ? ſi di ligenter intẽderis in hoc inuenies eos de ſtruxiſie omnes animas humanas et po⸗ vt ſuiſſe ſubſtantias angelicas ſpũales ſcõ,/ aptius loquar. Si in oĩa coꝛꝑa animali’n ẽ iſta tranſlatio animarũ humanarũcur non ⁊ in coꝛꝑa planetarũ.et deinde qua⸗ lirer ſtabit ibi vt nõ extendat iſta tranſſla⸗ veritateʒ poſitionis ſue creatas fuiſſe an⸗ te fabꝛicatio nem coꝛpoꝛum humanoꝛum non autem veras animas humanas qm hoc non patitur natura eoꝛum et inuertit erroꝛ eius in opinionem eoꝛũcacodemo nes quos vulgo dyabolos vocant de ce⸗ lo deiectos et ꝓpter delicta ſua in coꝛpo⸗/ ra humana velut in quoſdaʒ carceres de truſos ſentiuntquare non effugerint pla- to atʒ pittagoꝛas. Sicut nec hu quos vlti mo nominaui deſtructionem totius hua ne ſpeciei. Ueritas enim hnmane ſpeciei eſt ex vera anima etex vero coꝛpore exan gelica quippe ſpirituali ſubſtãcia in coꝛpe humano ipoſſibile e eſſe verum homine. . . NMkboe N letw ſpoanere 4 dekotaite leeppale, bleeuen Mltnnin depenis grſeiu ulgint Tlenicone itümn Nloniope Hiunonbe⸗ iiurosote Ntwinirin odſſort Mündeſtn upecsihd lͤfrlann⸗ Sawrappan⸗ Paurrüͤne eni geii mosfoͤent⸗ hoieyile Noyeseni NoizOvon nali⸗ Vſetemnn Acunnmnet Allſcauna lepklizgia ſlhrigt licben mlürie pin npbusu ihemuu angion⸗ = SE S= = =. Se = = = ES = =—S⸗ = = =ẽ = =ẽ S Kaitdin vescennn ueamnane AEſät ene nhhisſen Aorclagai Asniniu eſape me pedeſceng —Z econgane Aurdleeidie allakiſ Poimicke en oriende Naiuſtcianſin in anniiöenin Oaicranun Nlanöeanine! Inpridri deſceno im⸗ Lenoummmed mbuseisanin⸗ unteſeen nnan huni us inueniſt ocoſetcge jat niolenian = — S S = = S= = — 8 ES 2 —– = = — coꝛruptiois atʒ dę moꝛte ⁊ vita vtrũ pen/ pio creationis vniuerſix currẽt oĩa ſecula tur res eedẽ ad ſecula ſua ꝗͥ fuerũt ĩ glijs ſeculis. Uerbi gra. Idẽ plato.idẽ ariſtote les. Idẽ oes alij at guli ⁊ renaſcatur ĩ oꝛdine ſuo eadẽ agẽtẽs ſi ſunt in tpibus ſuis⁊? generaliter euent⸗ oẽs in omi pte mũdi idẽ erunt ⁊ pceſſert um rerũ nõ ſolum ad ſtatũ ſuuʒ pſtinum ſed etiã ad oẽs curſus ſuos actiones ſcili⸗ cet et paſſiones ⁊ alios euẽtus. ai iſte vt eis vt viſum eſt ↄtinet.xxxvi.milia quonisa circulus celi nõ cõtinet niſi trecen:⸗ id ẽ deſcriptionẽ totius circuli celi in tot ce tenarijs annoꝝ quot gradꝰ ↄtinet celi cir⸗ 4 — 4 Or eſ rer le M —Rr eee . De boc aũt qð ðꝛa qbuſdã ſubſtãcias npn riis annoꝛũ.Trecemi vᷣo ſexaginta cente X= iuſmodi coꝛpa buana aſſumere vt bomi⸗ narij annoꝛum. xxxvj.milia annoꝛu ſunt. nes appareat queſtionẽ bʒ nõ facile diſſo „ Annus igr magnus ſtellarũ fixarum. xxx lubile an aſlumat hmoi coꝛpa an nõ aſſu/vji.milia continet annoꝛũ. De planett vᷣo mat et vtrũ aſlumptio iſta ſu talis piũclio ſeptẽ id ipᷣm ſentiunt q eodem nuero an q debeat dici vniovł vnitio ꝑ qua vnũ ſi noꝛum ad ſtetum ſuũ pᷣmitiuum ahſch vl at ex ſubſtacia angelica et coꝛꝑe bůano er la diuerſitate reuertẽtur. Pꝛedictũ igr ſpa illud vnũ an ſit homo an alterius ſpeciei cium annoꝛnm annus e reuolutionis lo⸗ 2 iterũ ſcdᷣm erroꝛẽ platonis quo no obli tius celi æ reuerſionis oim motuum ſuoꝝ uiſcũtur angeli ſancti ꝙ cognouert aſſum an qa min? immer⸗ płlionẽ coꝛpoꝝ hmõi an nerationis ⁊ coꝛruptionis ꝗ ↄtinetur int guũtur coꝛpibus q;; anime nre nec etiam cireulum ime/ ꝓpter quod et mũdus ſub vniũtur eis an etia ob alia cauſam pſicru⸗ limaris diciturquonia ᷣm opinione eoꝛu taboꝛ in ſequẽtbus in tractalu videlicʒ ð buiuſmodi ſubſtancijs. uumm cauſam motuum et mutationum idẽ dicere ꝑ omnes idem ꝓꝛſus homines ⁊ ad minicula oĩa et cetera cungia q mun dus iſte ſublimaris ↄtinet regnabunt᷑ ſeu reparabuntur eade ⁊ ſequuntur poſtmo dum per ſimiles celi reuolutiones eedem et coꝛruptiones habende generationeſq; alij euentus omes donec cõpleatur iterunʒ trũ 'm partẽ vel m totũ. Ubi etiã pſcru tandũ erit de ſtatu illoſcʒ generationis et nes ſint nunqʒ habiture finemr de vita ipa vtrũ ppetuo fluxura ſit in moꝛtean ꝑ⸗ petua fluxione ſtabilienda qñq implẽ/ da tũ quedã ꝓphecia xpᷣianoꝝ q ðꝛ quia mo:s nõ erit amplius ꝙ ⁊ ipa lex ſarrace noꝛũ expᷣſſe bʒ Haimn igit ponã tibi opi⸗ nioneęs antiquoꝝ hoꝛũ opinio aſtrono/ moꝛũ ⁊ quorunda poetarũ ꝙ anno queʒ vocat animũ virtutem fiat renouatio vnt nerſuet erunt oĩa ſicut fuerũt in ipᷣo pꝛinci um poſt illius autem completionẽ fiet ite ratio ſimilis et ira in infinitum. Et quonig de hniuſmõi hominibus alij poſueri mi dum eternum. glij vo creatuj tpe er necet ſitatelcoacli ſunt quida eoꝛum ponere inſi io c nitas iam renonationes buiuimodi pᷣceſ⸗ eodẽ ſcdᷣo anno qͥ recurrãt ᷣma ? reuertẽ ſiſſe et infinitas ſubſuturas eſſe. alü verg reriſſe hoc em̃ ꝓhibet mundi nouitas ? in cepuo. Debes auteʒ ſcire qꝛ ſunt q dicun nnum iſtum magnuz qꝗ æmundanus di citur.xl.milium annoꝝ ſpacium ↄtinere/⁊ credo qꝛ boc ẽ foꝛſitan ꝓpter diuerſitatem reuerſionis.vi.planegrũi Quid autẽ vę ritas de his habeat fcile ẽ nbi videre eũ noti ſint motus planetarũ ⁊ facile inueni⸗ biles ad oẽz tpis quatitatẽ. Nõ refert aũt᷑ qntũ ad intentionèe pᷣſentis tractatus. £D☚ Taom̃ magni reputati ſunt ꝗ hoc dixert. Cõueniẽs ẽ vt acqratur ti⸗ Abi veritas ⁊ certitundo ſng hus ne leui rõcinatõe ⁊ debili ↄtradictioe diſſen tirevideart ob opinioe latoꝛuũ. Ooꝛimu ig decet vt audias cauſas q eos i hac ſjentẽ⸗ ciã vel iduxert vel ĩducere potuer̃t ⁊ igʒ ſe tigi nibi vnã ex hus videlʒ celeſtẽ oucatũ ſi ue moi ſupioꝛt pᷣncipatũ T traſalitatẽ qua poſuerũt ei ſuꝑ iſtũ ſſerioꝛẽ ſe; ſublimarẽe. 2 oles ita ꝙ reuertat ſin eadẽ pacietes ꝓꝛſusque vel egerũt vł pal 4 iſta renonatio nõ eſt niſi reuerſio omni nnꝰ? aut anno:ũ ⁊ bocẽ quonia ſcõm ꝓbationem plolomei vnadq; ſtellarũ fixarnʒ mouet ſingulis centum annis vno gradu/quare tos ſexaginta gradus. Unaqueq; ſtella rũ pᷣdictaꝝ ↄplebitreuolutionẽ ſus lotam culus quare in trecentis ſexaginta cẽtena pꝛincipium. Mundus vo nature id eſt Se mundum ſupioꝛem ac celeſte tanq; duce, mundus et pᷣſcdᷣtus annoꝛum.xxxvj.mili infinitas quidem futuras eſſelno aule; pᷣ g a Oſt boc conſequẽs erit de vniner fuatum munduʒ ſupioꝛẽ ſiue celeſte ſequi G ſo inueſtigare an babeatrenouag lur neceſſario reuertetur ſm ſe totuz ettug tionẽ 7 vtrũ vnam vel multas. E oia ad ſuum pᷣmitiuum ſtatum. et hoc eſt — eerPr e releg, „ DPars pꝛima de vniuerſo 6 ʒEx quo viſum ẽeis ꝙ inceptio rerũ gene/ bit vel aliena dico ꝓbter tyrũ cuia vtus raliui⁊ coꝛruptibiliu; ſit ex inceptione mo no ẽ renouatiua ſoluũm ipᷣius. imo etiaʒ “ us celeſtis/et ꝓgreſſus ex ꝓgreſſioneqᷓre alioꝝ ꝙ nobiles mulieres docẽtibus me Getienro reuerſio ex reuernone. iteratio ex uerano dias ſe noſſe multociẽs oſtenderũt. Quar Cbs⸗cene * ne. 7 ꝓpter hoc iterari continget motũ ce/ a ratio e cui oes oſenciuũt ſicut dic Ariſto Kogtent leſtem totiẽs ⁊ res inferioꝛes generabiles/⸗ teles ga vᷣlus ĩtellectiua in animalibus?z enegere⸗ et coꝛruptibiles et hoc legiſti apud libꝛos plantis reſtaurat ꝙ deperit ð indiuiduo ſirnſpin „ iudicũ aſtronomicoꝝ hac decauſa poſue· vrus vᷣo generatiua ꝙ depitde ſpecie. et wangen runt mutationes magnas in mũdo inferi adieci/ꝗa Htus nutrifina coſeruaniua eſt EVynnmnin oꝛi iuxta diſpoſitiones ſtellarũ 2 lumina⸗ indiuiduoꝝ generatiua vo ſpecien fac igr Aanewſtlet riũv iam noiaui tibi mutatiões magnas, vis generatiua qð poteſtvidelʒ qd nõ po ofnotiit qualis fuit coeruptio generis hũani vere teſt renouare indiuidua in ſeipis renonat nenio u⸗ vnrniuerſalis ꝑ diluuiũ vniuerſale? repara ea in alüs.Quia igr nulla vtilitas ẽ in ge (endecete io eiuſdẽ ꝑ paucosqui ab eode; diluuio neratione nouon indimiduon cũ eque bo nnoneteg eualerũt. Similiter magnas mutaliones na ſint qͥ coꝛrũpunt et ſimplr mala ſit coꝛ⸗ ſſdiitin intelligo mutationes leguʒ ? ſectaru ata; ruptio boni. Manifeſtu videt ſupua Cbuttunt & & „ magnon regnon. Secuda cauia que eos ſanere gene ationeindiuidopinfemer lünmfue ad hoc inducere potuit ipᷣa circulatio que ißie poſtch vie generatiua aliud nõ inten Mödnib omi anno otingitom̃i ei anno reuenutur qit q; oſeruationẽ ſpecierũſmullo melius nyunenst quatuoviciſſuudines temponliuxta qua eſſet nature vtus renouatiua ᷓ; generali⸗ Ccacinnen Alr ates circuli ſo laris hoc ẽ circuli ſignoꝛũ uqm p eã et malũ coꝛruptiõis follereiur nnäbndine xã aut vjciſſitudline ſunvereſtas autum abiindiniduis ? bon oſeruatiis pueni innini nus et yens. Sil ltenderũt circulatides ret eiſdẽ ⁊ ↄſeruationis ſpecieruũ nihil pe⸗ Vntirtan in iebud iut in ſublimi quales ſunt plu mnutus deperiret ipi aut teſtant qmm natuna zunince uie grandines niues ro:es ſ cetere huiuſ⸗ intedit nõ ſolũ in bonũ ſᷣ etiã in optimuʒ ſtoeneni mõi quoꝝ omniũ aa videbant circulares ꝙ ẽ ei poſſibile. Quare natura pniuerſa grynlin, renouationes eſtimanerunt qa vniuerio intedit ad renouationẽ vniuerſi quantuz ſunani ſublimari eſſet ⁊ renouatio vniuerſalis et ei poſſibile ẽqm nõ eſt ſtabile vniuerſum ſfinttn annꝰ ei appꝛopᷣatusſin cuiꝰ cõpletione to cui ptes generabiles et coꝛrupꝛibiles ſut mmculeg taliter reuerteret ad ſuũ inicin. Si em pri intẽdit renonationẽ eius p ſucceſſiones et en bus pticulares renoua tiões ſint?⁊ anni ſu reductiones ad ſtatũ pᷣmitiuũ/ qm in eo Irrian arũ renouationũ ꝓ ↄgruẽtia naturaꝝ ſua ſtare nõ poteſt ꝓpter cauſam pᷣdicta neceſ mltene rum conueniens eſſet vt ſit vniuerſo vni⸗ ſe ẽ ip̃ᷣm coꝛrũpi in pꝑtibus ſuis coꝛpalibus aliin uerſalis renouatio ⁊ annus renouatiõis qre vel nõ ſtabit oĩno ſcilicet rendens in . wltn ꝓngruẽs vniuerſitati ſue.ercia ratio v nõ eẽ vłrenouabitur ſtatus eius ⁊ qe nul lünn Wreae& Vdet illa fuiſſe. Certũ ei ẽ multa genera ani lus eius ſtatus ſtabilis nec poſſibile ẽ ꝗn sgun maliũ vᷣtutẽ inſeipis renouatiuaʒ Sicut omino recedat in nõ eẽ neceſſe ẽ vt ſint ei nitffegn manileſtu eſt de ſerpente ꝗ vocat᷑ yrus ꝗ renouationes abſcq; nüero et fine. Quita kiugtn ſemetip̃ renouat ⁊ a ſenectute ſua reiune a ra tio. Amplius. In vegetabilibꝰ? que ſin⸗ – nelcit. ſicut alibi daiciſti. Similit᷑ aquile/ gulis annis renaſcuntur 7 poſimodũ coꝛ endn O andpitres ? de ceruis idẽ dicit᷑ ſʒ vegela Früpuntur veriſile ẽ illa coꝛruũpi in ea ex kunenn bilia qͥ ſingulis annis vetereſcut ſingulis ρ bus cõpoſita fuerũt.Si em ↄpoſitũ feſol ithoſibie annis renouaturæ reiuneſcut. De aue auũt nitur in ea ex abus opoſitũ nõ erat vt po en fenice ſoꝛtaſſis bʒ queſtionẽ. Nentñ qntũ mnius in illa qʒ in alia. et qre potius in quo nalio moõ mihi occurrit viſimili videt᷑ q auis da in gbus no ẽ ↄpoſitũ qᷓ i quis alia hu W hec magꝭ intẽdat renouationẽ ſuã q; moꝛ iuſmõi. Amplius.quo reſoluetur com eunc rẽtotũ em̃ ꝙ facit ↄoburẽdo ſeipᷣaʒ natura poſitũ in ptes ex ꝗbus nõ ẽ cõpoſitum vt ini hlir moutte facitnatura aũt nõ mouet ſubie/ homo in animam ⁊ coꝛpus ex ꝗbus nõ iingidi ccũi ꝓpꝛiũ in deſtructionẽ ſui igquare ma ⁊z numerus in vnitates ex ꝗbus non ẽag antitl gis videt renouatio fenice ꝑ huiuſmõi cõ gregatus qre triricuʒ qðᷣ hoc anno come⸗ i ntf * buſtionem fieri q; generatio noui fenicis ditur reſoluetur in ea ex ꝗbus ↄpoſuũ eſt n ſnci Inueniũtur ei młta alia vim renouatiuã et ꝓpter hoc ſi fiat generatio ex eiſdeʒ ge nsginuun et reuerſiua in ſemetip̃is habẽtia. Quãato nerabitur idẽ triticu ex eiſdẽ em̃ nõ dʒ eſſe aliintedd foꝛtius igr vniuerſũ vel vtute ſus renona nilii idẽ quare idem triticiũ eni pᷣſenn et ſe u Ant u elifi Meenor main an mimaſnt ngtoſgiet icnunſee Tnularu näntnin kafngtute weinciuicnin nanmnaslwin Nienönurr mopennd icanptisft ü Cruanis nisſheienin donäßeün Müonerr Pritlaſch taüönen ppercanni Loino ſaate biinj kenichi tabsni⸗⸗ blcgnunnt⸗ lieptn, Canuur:nin⸗ eillaconiin ni Sici , 1s eſinn Un crtne, oſtiii⸗ Fo. lrxxriij quenti anno eodemmodo ſe bʒ de fru tarum in quon liberis inueninnt aliqua ctibus. quare ↄſequenteret de aialibus huiuſmodli. ð quo generant᷑ ⁊ coꝛrũpuntur ſuo tꝑe ea⸗ Oſt hec igitur per oꝛdinem rñũde dem re Enerant Jam autem declarati £ bo rõnibus iſtis ⁊ dicam qꝛ iaʒ fe eſt in diſciplinalibus ſanctis et ꝓpoſins ci te ſcire quia m otus celeſtis intẽ quodcũq; numeris poſſibile ẽ inuenire/tionnon extendit neq; in ꝑticulanalqꝛ ne/ taʒ minimũ qᷓ; maximũ numerantẽ illos q; ipe pater. Socrales intendebat gene/ quare poſſibile erit inuenire ſpaciuʒ ꝑis rare ſocratẽ cum daret operãgenerationi quo fiat omniũ hmõi regenerabilium re Quantofoꝛtius igi celum vel virtus cele generatio. Hec aũt dico ꝗqꝛ quedam vna ſtis non intendit in ꝑticularia vel indiui/ ⁊ eadem die generant᷑ ⁊ coꝛüũpuntur quę dua ſingulariter ⁊ ſi conceſſum fuerit eis damvno menſe quedã pluribus ⁊ queda ꝙ virtus celeſtis cauſa ſit efficiẽs omniũ pluribus cẽtenarijs annoꝝ ſeculis. Sicut generationũ et coꝛruptionũ que ſiant in coꝛuus⁊ coꝛnix ꝓut ſupꝛa audiuiſti? mul notis omnibus hmõi tempoꝛibus ⁊ tem poꝛuʒ numerus facile ẽ inuenire qð dixi exercitatt in talibus vicʒ tpᷣus in quo fiat omniũ hmõi regeneratio qð tempꝰ ſiue tentio motus celeſti vt generent᷑ neq; po: ſibile eſt hoc vllo modoꝝ vtun celeſti cuʒ animaꝝ humanaꝝ creatioſer coꝛpoꝛũ hu manoꝝ fabꝛicatioſipᷣorũq; ad inuicẽ con/ ſit vt pꝛedictũ eſt. ſiue maius ſiue minus iunctaꝝ opaniões ſint. Soli omnipotẽti — G non refert quantũ ad opinionẽ iſtaʒ. Se creatoꝛi poſſibiles q̃re per interẽptionem AXiq ratio. Heceſſe ẽ vt generatio ſiue coꝛ⸗ — =— ſuum. autẽ extendant in infinitũ im⸗ ꝭoſtendãa multis vijs reuerſionẽ iſton et re poſſibilevidetur eẽ cum iam ſtabilitus ſi nouatonẽ nullo modon eẽ poſſibilẽ De ſtatus cauſaꝝ quare quẽadmodum non nonuitate vo huius mudi ſuperioꝛis ymo ingit cauſas efficiẽtes aſcẽdere infinitũ ⁊ totius vniuerſi iã ſatiſfactũ ẽ tibi ⁊ acq/ SDic neq; deſcendere ꝙ eſt dicere vt a. ge ſita certiudo poſtq; nõ eſtvlla relicta tibi neret b.et b. generet c.et hoc finẽ non ha/ aut vt reuertant᷑ et quaſi reincipiat curſũ aten poſitioʒ eoꝝ ⁊ ratiõʒ iſtam et bus indiuiduis inde manifeſtũ videtur. Illa em in quibus ſtareiłeẽnt in inſinituʒ circulatõe non em̃ eſt circulatõ niſi ab eo ſtabiltoꝛa atʒ foꝛtioꝛa eis a quibus gene- dẽ numero in idipᷣm. Non aut ita ẽ in re⸗ rita eent qre effectus eẽt foꝛtioꝛ caula ſuj bus de ꝗbus exempla ponũt. Non em̃ ẽ atʒ ſtabilioꝛ hoc autẽ non eſt poſſibile cem ab eadẽ hyeme ad eãdeʒ reuerſiio necab eftecus permodũ quo eſt effectꝰ totũ qd eodem vere ad idipᷣm/nag ab eadem plu habet a cauſa ſua recipiat. Recipere aũt uia ad pluuiã et ſic de alũs. Que igit iſte ipᷣm maiusa cauſa ſuaquã ipᷣa cauſa ha ꝙ mutationes ſunt ex quibuſda in alio nu/ beat impoſſibile ẽ.quare non ẽ poſſibile mero et ex ulis iterũ in alia.Dico hoc eſſe vt ſten:? generatio et coꝛruptio in aligbuus erxtenſionẽ ſᷣm rectuʒ cũ in eis ſit inuenire indiuiduis nec poſſibile ẽ eos currere ĩin pncipium ⁊ finẽdiuerſa numero penitus finitum. Recurrẽt igr ⁊ reincpiẽt curſum ſecõtrario aũt ſe habet in circulatiõe.Ter 2 in nihilũ.Otñ dixerit ꝙ non ẽ neceſſe ꝙ —,§/(eB84—— n n⸗ n: ua quoꝛunda animalium inducunt 2 per nihilum. Oſt in pꝛima naturam ex qual oc qð eſt in niquibꝰptibusvniuerſi ge⸗ generata ſunt fiat iſta reſolutio/tũc nõ ef nerabilis et coꝛruptibilis nituntur eam fugit quin reincipiat generatio ſi genera-⸗ extendere in vniuerſum illud. Rñideo ꝗa tio ſcõm natutam ẽ.Lauſa em generatio virtus hmõi in pauciſſimis eſt partibus. nis efficiens eadẽ eſt que ⁊ a pᷣncipio ſiue vniuerſi.Et quia multũ diſtat inter reno/ cauſa iſta intelligat morus celoꝝſiue na uationem hmòi et regenerationẽ ipſi ve⸗ tura aut virtus alia ſiue crearoꝛ ipſe ſub⸗ ro non ponunt renouatiões vniuerſi re⸗ lumis et celeſtis. Potuit eteos mouere nouationes inq; que ſunt avetuſtateſed ad hunc erroꝛem fictio vel narratio poe- regeueratiões que ſunt a komuptione et ſuum vel reſoluẽtur omnia coꝛruptibilia 4 vero rationi qua de virtute renouati⸗ 87 1 7m mundo ſublimari quamq; de hocmulta te alie diuerſitates iueniunt᷑ iu hmõi qᷓre in pᷣcedentibus audierè. Quare nõ eſt in/ vt genera poſitiõis illiꝰaſtronomice diſſoluit ratio ruptio extendant᷑ in infinitũ aut vt ſtent illa pᷣma eoꝛũ.In ſequẽtibus aut deſtrua⸗ non ha/ dubitatio. Scde v rationicuius radix beat.Oaut non ſtet generauo in aliqui /ẽ circulatio que videt᷑ eſſe in rebus q ſecũ tur motũ ſolis. Rñdeo ꝗa errant de ipſa — Pars pꝛima de vnuerſo. hnm, reſurrectiões que ſunt a moꝛte ð bꝰ ma mero rtèminiſcere acreuerti. Reſpondeo egeneana niteſtũ ẽ ꝙ nec vniuerſo generabili ⁊ co quia intollerabiliter erant ? qꝛ faiſuʒ im· ſplinbon ruplibili poſſibile eſt nec aliter parti ifius poſſibile ſupponunt dicentes. numqo⸗ funglpere MHllla em̃ ẽ oino creatura q poſſit genera-⸗ q; reſolubiliũ in ea ex quibus eſt ſolumo Cninmor re ſe vel regenerare poſt coꝛruptionẽ ſuũ do poſſe reſoluulicet verum ſit vnumqo/ punluns vel reſuſcitare ſe a moꝛte ſua.Ad hoc ant q; compoſitum in eg ex quibus eſt imme enunin ꝙ dicũt quia melio: eẽt in indiuiduis ge- diate compoſitum pᷣma ſui reſolutione re Urpenhotn nerabilibus vtus renouatiua qua gene⸗ ſoluijtamen poſſibile eſt ſecunda⁊ tercia ſihmnlt ratiua.Rñdeo quia neceſſie ẽ coꝛrumpi et eęt qubet alia reſolutione in alia ipſum re mt rde moꝛi multa ex generabilibus ꝓpter con/ ſolui Uerbi gratia Coꝛpus humanum in unſncuct ſeruationẽ alioꝛuũ.ſicut de frugibus et fru mẽbꝛa ex quibus eſt neceſſe eſt pꝛima re⸗ eeocotin ctibus manileſtũeſt/ et de animalibꝰ om⸗ ſolutione reſoluiſiue diuidi et omne alio ſenidrent nibus quibus alia nutriunt/ in gbuus om totum integrale. Ueruntamẽ nullatenus ſugneen nibus non hʒ locũ renouatoſed magis neceſſe eſt coꝛpus humanũ in ſemina ma ciapotzft regeneratio ⁊ reſuſcitatio.Comeſtiõe em ris et femine reſolui pꝛima reſolutioe ſua findefncee hmòi animalia coꝛrumpuntur et moꝛiuũ/ neq; foꝛſitan vllaet hoc eſt quonia virtus lalmneor; tur. Similiter ? plante multis modis pe⸗ reſoluens vel dat materie reſolubili foꝛ/ entneen reunt ꝓpter cõſerua tionẽ hominũ? quo mam ſibi ſimilemwel pꝛeparat ipſam ad ſteſtueinaü rundaʒ alioꝝ animaliũ/combuſtione ſcʒ huiuſmodi foꝛma pꝛopter hoc in res non Cengicamee et diſſecatiõe multiplici. Quare vis reno ſolum alterius ſpei. Bea etiam alterius aonniͤs uatiua hmõi vel non habet locũſqntum ſpeciei generis ſeu diuerſon generum re⸗ Gsiädaie ad vtilitatem vniuerſi vel in pernidẽ cede ſoluunfur plerumq; compoſita. Cu enim ſenatnende . ret vniuerñ.ſi eius eẽt foꝛtitudinis ?⁊ elſum ignis ligna reſoluiſin alia reſoluunt᷑ qᷓ; Uetocſaunn ⁊ alios vſus neceſſitatè ab animalibꝰ pꝛo ſtiilla aqua reſolueret.quẽadmodum ſit? tſegenennt hiberet.De eo vero ꝙ dicunt quiavtilioꝛ econtrario virtute ignis alia generantur Pn on vis hmõi renouatina qua ⁊ cõſeruarent ex eis q; ſi virtute aque reſoluerentur. Mvvmvnn ſpecies ſimul et indiuidua Jam reſi põſuz Similr et cum materialis ſictitas foꝛtis E eſt per hoc eadem cũ ex eis manifeſtũ ſit ea reſoluit generat ex eis putredo pulue/ (albusen conſeruationẽ multoꝛu indiuiduoꝛum de rxulẽta. cum vero innaturalis humiditas Vrmacd ſtructionẽ eſſe multoꝝ alioꝛũ indiuidu/ ea reſoluit generant᷑ ex eis vermes ⁊ qui ſucnartia rum melioꝝ aſʒ nobilioꝝet etià hamane choꝛedones vocantur. Manifeſtum lrenr ſpeciei per quã alie ſpecies generabiliũ æ eſt quia neq; ex huiuſmodi pulueribus itinan coꝛruptibilium creaie eẽ videntur. Scito neq; ex huiuſmodi vermibus ligna com flſietn Auũt quig bonitas creatoꝛis non intendit polſita ſunt/ Suma aũt huiuſmodi ratio/ uzimt . in conſeruationẽ ſpeciei humane qntum /lcinationis hec eſt quia reſoluens nõ ſem ſpnin d agd vitam pᷣſentem tmiquẽadmodũ hoim Aper inten dit reſoluere in ea er quibus fa/ linuſetin hmõi vanitas niauit. ymo intendit eã cta ẽ compoſitioſymo ſepiſſime noua ge⸗ rlvenaa tranſtferre in viAn altera que futura ẽ pꝰ nerare et inſuper pꝛeter intẽtionẽ reſoluẽ⸗ Gatonkei — iſtam que eſt vita beata ⁊ vita gloꝛie vita tis generantur noua ſicutvides in pꝛopo . ienhocent eterna rectiſſime noiatur. H ecdala eſt ſito exemplo. Nomenim innaturalls illnnoco Ab eodemvis generanua hmoi ſpeciei in bumiditas generationẽ vermium. Sec Mlſnec diuiduis ppter conſeruationẽ eius hmõi alia virtus ſe ingerit que pꝛeparatam ad nunſt O ymo ꝓpter ipia indiuidua generata ⁊ ſi hoc materia inuenies yymes ex ea gignit ſaa e ꝗbus creatoꝛ optimus ꝓ nominatã glo/ Berey rationi rũdeo quia generaliõʒ fntep iam intẽdit ſingillatimæ ſingulariter qn/ Habet vltimmindiuidua bumane ſpeciei ininnl tum ẽ de largitate ineffaboi beneficentig qin vltima generauõe ſua qua generatiõz tlisens Ine qnaq; peopter cauſas multas/ imp? et reſurrectionẽ lexchꝛiſtianoꝝ nominat ſtgfirln 2* dimeta multiplicia młta eon e mime aſ- ſtabilentur fixione perpetua ita ꝓÿ moꝛs EN ſequuntur. Sicut doceberis in ſequẽtibꝰ non erit amplius apud ea neq; etiam ali tiniiniitg Et attende quia in iſta reſpõſione etiim bi. De indiuiduis vero aliarum ſpecieru nczlligl Auarta ratio diſſoluta eſt. Quinte vo ra- animaliuz nec doctrina eoꝛum nec phia Wmntlan tioni qua nituntur aſtruere eadem omia determinat quicq;. erum mibi ſimilee egeneraniet ſingulis annis fruges ⁊ fru rege vt ea que ppꝑter elum vel pꝛo pter alium ctus ꝓximo pꝛecedentis anni eoſdem nu vſum hominũ et creantur et ſunt ceſſare ueni d eglidsct Mcapenmin, npmmaſaigche ſolleeſtſane utionentun Zeſtneaſkahn mnqgcone! eignis u ranictie⸗ ecbeininpa ge⸗/ ſoluaen n ““ erertel M noua NN² ſonm N 4 4* Fo... illa hominũ impoſſibile ẽ vt indigeat hu⸗ iuſmodi adiutoꝛijsſtunc ceſſabit etiaʒ cur ſus generationis ⁊ ipavis generatiua cei ſabit in hominibus. Non em̃ erit neceſſa rium vt per eã conſeruetur humana ſpẽs cum immoꝛtalitate firmiſimaex tunc cõ ſeruanda indiuidua quoꝛum conſeruati⸗ one manifeſtum ẽ ſpeciẽ confuan. Qua pꝛopter dico limitatã eſſe vim generatiuã ſic in ſingul hoibꝰ Sic et ĩ vniuerſitate eo rumſet ꝓpter hoc determinatum eſſe nu⸗ merum indiuiduon humane ſpeciei eoq; completo conſumanda eſſe/ et finiendaʒ generationem hominũita vt nullus vlte ſmus generetur. Debes autẽ reminiici aa invita poſtq; futura eſt eoꝛum que didici ſti in deſtructiõe erroꝛis qui continetur in lege ſarracenoꝛuʒ. Ibi enim patefeci tibi ꝓbationibꝰ cernſſimis ceſſare omino ex neceſſitate in alterius vite felicicitate vim generatiuam quantum ad fructum pꝛo lis et quantũ ad voluptatem et quia feli⸗ citas illa delicias eſcarum ⁊ pati poteſt qᷓ re nec extendetur in infinitum generatio nec ad ſuum recurret iniciũ vt naſcantur ⁊ regenerant iterum pᷣmi homines. HNota totuʒ copulũ contra ponentes magnumannun“ Oſtq; autem reſponſum ẽ ratio⸗ nibus erroneoꝝ hmõi conueniẽs eſt vt adducam tibi ꝓbaſiones pꝑ s acquirat᷑ tibi certitudo veritatis in re vus tam longe vt videtura cõſuetudine hominũ et inuenta cauſaſdifficilibus taʒ neceſſarijsvere ac nobilis philoʒ ophie ꝑ ſcrutationẽ intendentibus et hoc faciam ſi dens voluerit. Dico igitur in ᷣmis qa iſta iteratio ſiue circulatio quam ponunt in pꝛimis ſuperuacua omnino ẽ et inutił. Sieenim non fluit in finem aliquẽ qui ſi poſt eum hoc eſt in ſtatum nobilioꝛẽ.ſed nuit ſolummodo ſnec iteruʒ fluatifluit ex neceſſita te ſine cauſa cum ipſa ſibi eẽ cau ſa non poſſit.Quapꝛopter inutiliter ⁊ ſu/ perunacue Auplius.ſi idem per omnia eſt curſus eius qui eſt et recurſusquem ⁊ ipſi ponũt et nullum melioꝛem recurſus eiuſdem qᷓ; curſus et omino nihil addẽs vel ipſi eẽ vel bonitati eiuſdem. Inutilis igf eſt omni modo repetitio ipius quem admodum vides de oronibus repetitis et nugatoꝛijs. Uñ et nugationem ⁊ incõ⸗ genieus ellam ipi ſophiſte reputant. roneinon efſugiunt circulũ cauſarum in eodẽ genere cauſaꝝ. Pater em eſt canſa circulatio iſta cgulan? mnſchligste Amp. Amp. m eos creatoꝛ eſt ſicut ſtultiſſim⸗ ifſicatoꝛ qui totũ qð edificauit ðᷣſtruit ⁊ ediſtcato? qui totu qo edincauit dſtrun ?7 poſtmodum reedin auit idipm et hoc in finicies et nec melius ⁊ nec pulchꝛius nec tio nivel modo.quis enim non reputarer LS2 hmõi ediſicatoꝛem ſtultiſſimũ.ſicautem eſt m eos et de creatoꝛe ſapientiſſimo et optimo ꝙ quicꝗd edificat per generatiõʒ in rebus hmòi deſtruitper coꝛruptioneʒ et poſtmodu reediticat per generationes per omnem modum rediens in idimqꝛ igitur hmõi ſtulticia necin operato:ibꝰ hominibus inueniri poteſt quantofoꝛiiꝰ creato: ſapientiſſimus incõparabiliter lã gius erit ab ea. Pone igr ꝙ ipᷣe ſemvnuũ pꝛenoĩati tempoꝛis edificetabſq; vlla ad ditione vt dixi. Indubitater eſt ponere il mum operatoꝛem. Ampᷣ.ᷣm huncmo dum vltime generatiõis hominesvel ge nerabunt vel non generabun:.Si nõ ge rabunt ſtabit igitur in illis curſus genera tionis abſq; extenſiõe et recuruatioe. Jd autẽ poſuerũt ↄtrariũ. Si at generabunt aut igr generabut ꝓxio pcedetes ſehocẽ patres ſuos et matres et illos vel viuos vel moꝛtuos quoꝝ vtrunq; impoſſibile. Uiuos em̃ generari impoſſibile manife⸗ ſtum eſt cũ iam generati ſint/? in hoc per maneant. Moꝛtuos autẽ regenerare vel reſuſcitare opus nature non põt eſfſe. Amp̃.ſi generent parẽtes ſuos.hoc eſt pa tres et matres erit igẽ vnuſquiſq; eoꝛum quare eritvnuſquiſq; auus ſuijp̃ius. Ma lus autẽ inconueniens ẽ ſi generent anti⸗ .—ð gquio:es ſe ; ſint ipi parentes eoꝛum ? ꝓ⸗ pter hoc longe maius iuconuenies eſt ſi auuos et iterum pquog erita vonec ve⸗ niatur ad pᷣmitiuos. Mdtimũ autem in⸗ conueniẽs eſt in hijs dicere o generet Pꝓ Kenitoꝛen ſuos pᷣcedentes eos multis mi libus generationũ ⁊ tanto maius incon⸗ ueniens qnto plnribus. Amp. iſti er⸗ filij efficiens ⁊ auus cauſa patris ſimiliter efſlciens er geweraliter generas generats q̃re ſi circulentur generatiões ⁊circulabũ tur⁊ cauſe. Jam aũt deſtructa eſt ꝑ mein pᷣmo tractutu totius pᷣmi ſapialis ac diui nalis magiſterij.ꝗ eſt de pᷣmo pꝛincipio mij X HPars pꝛima de vniuerſo. . R ppter hoc recipiant iſte generati ones — ——.— ⁊ coꝛruptiones quia recipiet motus cele⸗ ſtis anno hmõi completo ⁊ reuertent e/ edem. Reuertent igr diuerſe numero qꝛ motus diuerſus numero. Ideptitas vo ſim ſpecieʒ nõ eſt cauſa ydẽptitatis 'm nn „ Frunt 7 numero eadẽ. M ſi dixerit mor- an eẽ diuerſos numero qm̃ ab eiſde ſcʒ „ celi ſtellativł ſuꝑioꝛis nõ ſit infinita reuo lutio numero ⁊ ꝙ eiꝰ hodierna reſolutio ſit eade que craſtina ⁊ ſic de alijs Similr ſe habet de reuolutiõe ſolis ⁊ lune/⁊ eo⸗ dẽmodo de anno qm̃ non erit niſt vnns nnꝰ ſʒ repetitus. Quapꝛopter ſequetur ⁊ de die ꝙ non ſit niſi vnusipi ante iam poſuerũt trigintaſer milis annon vel am plius ↄtineri in anno mundano ſeu vten te. Ex hijs autẽ ſequitur eandeʒ diem eſſe nubilo ſaʒ et ſerena ⁊ alia innumerabilia hmõi ⁊ annũ non habere partes niſi ho ras cũ annus non cõtineat niſi diẽ vnum BSegquitur ex hoc reſurrectio dierũ poſtq; pꝛeterierũt et hoꝛrarum. Similr et motu⸗ ctio. Ut em redeat tempꝰ idẽ numero qðᷣ abit non eſt ponere in die ꝗn neceſſe ſit ponere i hoꝛa vnaqq;. Si em̃ dies reuer titur tota et vnaqueq; illius hoꝛa quare Af iſta reuerſio circularis per naturam ẽ in motu⁊ in tpe cum eiuſdem ꝓꝛſus na/ ture ſit tempuscũ vnaqueq; partiũ ſuaꝝ erit ſimi reuerſio nõ in vnaquaq; hoꝛaꝝ ſʒ ec in vnaqq; partiũ cuiuſcunq; illan qᷓ re nec illam hoꝛã continget pꝛeterire nec partem ipᷣius aliquã. Si em̃ pꝛeteriret ꝑs aliqua medietas eius vel reuerteret᷑ poſt bteritionem ſuapel non reuerteret. Si re uerteret/g nõ e calia medietas illiꝰ. ſed eadẽ repetita et eodẽmodo ſe hret de me dietate ipius repetite⁊ ita ĩ infinitũ.Qua re impoſſibile eẽt aliqd de tpe pᷣterireim poſſibile eẽt ꝑtẽ aliquaã tpᷣs hre. Iſta igit abinio delt Am n. Amp. ſi melioꝛ eẽt generatio anni le eſt vt ⁊ lercij anni q; ſeci di qre finem haberẽt iſte generatioes.iůᷣ ex nulla crea tura diſtet i infinitũ ab optimo ſtatu ſuo Manifeſtũ eſt quia p melioꝛationes Jinitas pueniet ad illud hoc autẽ eſt finis vnuſcuiulq; nature vicz vt ſi opumo ſia⸗ merum alioꝗn omnia que ſpẽ eadẽ ſunt rit morꝰ onem ⁊ ab ipſo. inicijs et per eadẽ eoſdem ſcʒ circulos et ad finem ſc; eundẽ ſegꝗtur ex neceſſitae vt ceſſiones hominũ vel alioꝝ animaliũ. SDilr et aia⸗ lia multa pereũt mutua inuicẽ deuoratio ne. Ambp:in numera pereũt peſte fame clade hoĩes vero moꝛbis gladijs ⁊ alis modis pene in numert. Depluuijs vero niuibus grandinibꝰ ⁊ alijs generalibus et coꝛruptibilibus. Maniteſtũ eſt qui bus mõis et qualiter deſtruant᷑ et quali/ ter generent. Maniteſtu eſt igt qe ſm opinionẽ iſtoꝝ oĩa reſurguũt vicʒ ẽ mues et pluuie et cetera oĩa que pᷣnoĩata ſunt ? qð ſeculũ vnumqðq; in generabilibꝰ et coꝛruptibilibus ſuisſoeſtruitſe/qꝛ quedaãa partes ad inuicẽ ſe deſtruunt ⁊ verum eſt ruit tᷣus. Quapꝛopter ⁊ mo⸗ tu ſuo quare ſi ſecula illuc peruẽtura int· quieſcent ibidẽ naturaliter Complera em intentione nalure ⁊ acquiſitio fine que in tendit impoſſibile ẽ quin moueretviteriꝰ Si em̃ moueret vlterius moueret duobꝰ motibus contrarijs vicz ꝗd finẽ⁊ a fine eſt dicere ad optimu ſui ſtatum? perfecti ſi dixenit quia ꝓpter inſtabilitatẽ ſuam id eſt defectibilitatẽ ſu am ſecula non poſſunt ſtare in aliquo ſia tu aut intelligit ꝙ defectibilitas moueat ipᷣa aut intelligit ꝙ aliud. Dico igr qò ſer mo iſte defectibilitatt erroneus e. Zi em̃ defectibilitas moueret eanõ moueret ea niſi ad non eẽnon eſſe autem nõ eſt finis quẽ aliqua natura intendatvel querat qe nec aliquid eſt ipᷣʒ non eſſe.ꝛeterea nut la natura intendit in deſtructionẽ ꝓpꝛij bi i vero intellexit qa ppter de fectibilitatẽ ſuam paciunt violentia alici· ius vel agentiũ aliquon que vel deſtruũt ſubiecti. illa vel tranſmutãt in alia ſecula erũt igit ↄtraria illis cum nõ agant niſi contraria inuicem hʒ iſte ſermo inuolutiões mul⸗ tas et dubietates et ꝓſecutio eius ꝓlixis⸗ tatẽvicʒ an ipſa ſecula ſe deſtruũt an-nũin aliudſicut maniſeſtũ eſt generatiões flo⸗ rum in ve 1 Sacutilueusend deſtrui eſu Item qð quedam ſe inuicẽ generent ſicut animalia ex ſe inuicem generant Quare manifeſtum ẽ ꝙ ſecula rerũ generabitiux 1* inuicem deſtruũt ⁊ ſe inuicem cõſeruãt ꝛedietis mõis. Uerum nò eſt in natura vel virtute alicuius eoꝛũwt ſemetibm re⸗ ducat ad ſtatum ſuũ peimitiuũ. Jam aut atefactum eſt tibi quia nechoc habet v⸗ ꝛus celeſtis quoniam non intẽdit in par- ticularia determinate ? ꝑticulariter. NHec· etiam aliquis operatur hocmodo inten/ geta bilib? cadere eos per ſue um Ueneero ſcatpnum Cincnoc ſatalbiot cylo lub epartiuln ſuntonman ſootinen GWarmaede orronin pdircnun Nerbßlere ofolgku npvu⸗ noniekun⸗ Wonigein ſeſenssſean Ceſeperita tnnnantinen ſcnepleidr Cnunppen Ctigeerden ſmdheoun nemipius Ginlncer⸗ lſeinjoeße uurnera⸗ elannenae —— — . — = S =P Se = = = ☛ = S= S ☛ —, Gertennonor neſeaumuit uun dahnun enai nnötgmniiin eſamonnmn S ganneen ſeansledchun iücen Nidnrtee . A or Minau ! — dit pꝛeter ſolum creatoꝛem benedictum ꝗ videt vnumqdðq; particulariũ futuroꝛum q; pꝛeſentiuʒ ſicut alibi didiciſti. Alii autes operatiões exceptis ſubſtantijs abſtractis nihilvidẽt de particularibus faturisque operaturi ſunt ſicut manifeſtuũ eſt tibi. ꝙ pater ſocra ris non intendebat genera re ſocrateʒ ſin gulariter et determinate. Similr nec edifi quẽadmodum vnumquod — catoꝛ non intendit iſtam domũu ediſicare Fm diniduum vagũvt Ariſtotilis ait Sic nec ſoluʒ intendit generationẽ huius nu/ mero fioꝛis aut hmõi pomi adhũc mo/ dum ſe habet de alijs operatoꝛibꝰQua⸗ re manifeſtum ẽ ꝙ virtus celeſtis non eſt determinate inten dẽs in generationẽ ho minum vel quo:ũcunq; animalium et ꝓ pter hoc nec in generationẽ hanc vel ſecu li hmõi. nerationes ſeculoꝝ ⁊ eſſicit eas aut inten dit eſſe particulariũ generatoꝝ ꝓpter eſſe eoꝛum aul intendit illud ꝓpter conſerua tionem ſeculoꝝ. O ſi intedit eſſe particu⸗ larium ꝓpter hoc vt ipſa ſint. Non inten dit igitur deſtructionè illoꝛum: quare de⸗ ſtructio eo:um ẽ a caſu/quantũ ad inten⸗ tionem ipſius cum ſit pᷣter iliumſ inſuper cũ intendit eẽ eoꝛum ex necefſtate quan/ tum in ipᷣo eſtvt ꝓhibens non eẽ eoꝛum quapꝛopter et deſtructionẽ. è ſi dixerit et patitur natura eonatura vero eoꝛum zid eſt naturalis infirmitas non patitur ea eẽ niſi ad modicum ſicut dicit Ariſtoteles ꝙ ſingularia minime eſſe poterat ꝓpt loõ ge a pncipio diſtare Intentio igr iſti- bo minis eſt ꝙ intendit eſſe hmõi particula rium ad bꝛene ⁊ modicũ/quiavero non ẽ minus malum non eẽ/qᷓ; ſit bonum eſſe quia non minus nocet q; illud pꝛoſit? in ſuper ipſum non eſſe maius eſt cum in⸗ tendatur in trigintaſex milia annoꝛum / ipᷣm vero eſſe ad plus in paucos annos quõ operatur tam modicũ bonum ⁊ no ꝓhbibet tanto maius malum Ampli⸗ vel erit reſurrectio moꝛtuoꝝ hominũ vni uerlalis vel non erit. Si erit Impoſſibile/ autem eſt vt coꝛpoꝛa hominũ ſint nume⸗ ro infinita ſicut alibi didiciſti. Non erunt autem plures anime qᷓ; coꝛpoꝛa aut ecõ⸗ nerlo. Erunt animefinite numero. Com/ pleto igitur illo numero ſtabit creatio ea rum ? ppier hoc generatio hominũ. Si vero non erit reſurrectio hominũ etgene Amp̃.virtus que inten dit ge- — cuνοραποοα. norehe⸗ vries niſi ad valde modtcũvicz ad bꝛeue illo tpis q anime ſunt in coꝛpib? cœ eſt / ſi nihil ad compationẽ perpetue ocioſita tis in qua eruntcũ anime ſolute erunta coꝛpoꝛibus ſuis qᷓre modis omnibꝰ neceſ ſe eſt ſtare creationẽ animaꝝ ⁊? generatio nem hominũ ⁊ ꝓpter hoc omne genera⸗ tioneʒ que ẽ ꝓpter illam niſi foꝛntan alia appeteret vtilitas aliaꝝ generationn. Amß. ſi circulus eẽt in generatiõibꝰ ? ſeculis ita vt eadẽ omnia reuerterent᷑ ea⸗ dem in q; numero ſfieret ex neceſſitate re⸗ ſurrectio ⁊ generatio omniũ non ſolũ ge nerabiliũ ſubſtantiarũ ⁊ coꝛruptibiliũſʒ omniũ accidentiu ipᷣoꝝ hoc eſt oĩm qnii tatum ⁊ qualitatũ hoc autem ẽ inconue⸗ niens ꝙ nemo adhuc dicere auſus eſt vicz vt eedem oẽs ſubſtantie eadẽq; oĩa accidentia numero reuertant᷑. Tũc enim ⁊ ipᷣa eadem moꝛs reſurgeret ⁊ eedẽ coꝛ⸗ ruptiões generent hoc aũt fieri non poſ-/ ſet pervim generatiua/quaã diximus cum manifeſtũ ſit rerũ innumerabiles omino )e bab⸗ re illa. Per hanc etiaz viam ne⸗ eſſe habẽt cõfiteri eaſdẽ aquas numero intendit eẽ Rl dixerit. ſingulis annis reuerti per alueos fluuio⸗ 4 renzelg ienencit et eopeſ. ꝓut conuenit vllo mõ vel rerineri vel alit negairi n regeneret et reuertat᷑ in anno ſeqnti.Ne mo at dubitari poteſt ꝗqn per multos an/ nos aliqd aque ſaluari poſſet in vaſe vi⸗ treo vel alteriuſmõi. Quare impoſſibile ẽ fieri renouatiões omniũ aquarum ſin/ gulis annis. Amp. pᷣm hoc eoſdeʒ pa nes comederem eaſdẽ aquas biberemꝰ eadem vina biberemꝰ ſoigulis annis Et᷑ de alijs quibus ad eſum vtimurſimitr ſe hr̃e opteret hijdẽ etiam capilli renaſcerẽ⸗ tur in nobis Que oĩa etiaʒ manifeſtũ eſt eẽ impoſſibilia.Cũ manifeſtu ſit capillos ð tatos ſuari poſſe donec in eade magni tudine ſint alij generati ñ dixerit quia de totalitate von de pubus capillon ſee intelligendũ eſt totũ vicʒ quia cuʒ capilli vel pili ad ea nagnitudinẽ puenerint vt vltra in eo cuius ſunt partes creſcere non debeãttunc regeherabũut᷑ 1 non añ.Et eo dẽmodo ſe hʒ de pilis lana coꝛnibꝰ et de alijs ſuꝑfluitatibꝰ animaliũ. Sermo iſte multis modis apparet eẽ erroneus. Dei⸗ Mm lij ratio humanoꝝ coꝛpo:ũ erunt igitur aie ocioſe ppetuo ſm viresꝶ ſuas per qs ope⸗ rantur in coꝛpe ⁊? ita pene ſuperuacue et ꝓꝛlus inutiles erunt vires ille cũ non ſint 4 habebuntigit᷑ ancipitres ⁊ aꝗle ⁊ alie plumanꝝ ſimul quot mutationes habuert ipᷣan. Simłr ⁊ cerui tot paria coꝛniũ quot Pars pꝛima de vniuerſo. generationẽ vniuerſi generabilis atz coꝛ⸗ ruptivilis aut ſoꝛſita ðlirare velint iſte ſtatus qui modo c. eius eſt.ſtatus quem Jſomniat generationis. Amp̃. Accidit in pluribus generabiliũ ⁊ coꝛruptibilium mum ga vel erit finis vniuerſalis omniñ hmõi quẽéadmoduip̃i ponũt reicepuioʒ vniuerialẽ aut deducet paulatim vnũqð q; ad finẽ ſuum. Qi ſi fuerit finis vniuer⸗ ſalis oim ⁊ poſtmodũ ſtatim reinceptio neceſſe ẽ vt fiat hoc altero duoꝝꝛ modon & pticulatim⁊ nõ in vno loco coꝛumpũ viczvt ſubito vel per ſucceſſiões ſicut facte tur. Qualiter igr intelligunt regeneratio fuerunt ipᷣe regenerationes. ſi ſubito nem huius fieri ⁊ conuenire materus de tam diuerſis ⁊ ſam remotis loci avi vnaʒ virtutẽ agentem eẽ que agat ſimul in to⸗ talitatem materie diſperſe ſi ab vno em agente neceſſe ẽonumqð q; generabilium aues que renouãt plumas ſuas lot paria mutatio es ipſoꝛũ fecerũt. Simiłr ⁊ equi generari. Oè ſi dixerint ꝗa creatoꝛis quã tionibꝰ que eis facte ſunt täta multitudiꝭ et non virtute nature neq; virtute alicui⸗ habebunt vugulas cũ omnibꝰdetrunca⸗/ gernapiimeneidrnsecnrinete aba⸗ ne ⁊ freqntia ferrationus. Similłr oues agentis per naturd. In hociam declinat cũ omnibus velleribus que tot tonſiõibꝰ ab erroꝛe iſto incipiunt appꝛopinquare Aſima immenſitatẽ vnguinũ quare mani⸗ feſtũ eſt impoſſibile eè vt ammiſſe ſuꝑflui omnibus pellibus qꝗ́s tot renouatiõibus pepoſuerũtip̃i vo hoĩes cũ duobus pari ammiſerũt reparabunt᷑. Et oẽs lyri cum veritati. Uerum cõtrarij ſunt ſibijp̃ᷣis cuʒ di ſuperioꝛis cauſa ẽ circulatiõis mundi inferioꝛis de qua agitur. Amp: accidit eis. Annũ iſtum hoc eſt reuerſiois ⁊ repa tionis quã ponutnõ potius incepiſſie ab bus dentiũ ⁊ cum ridiculoſa ac defoꝛmiſ tates ſic vicʒ ſucceſſiue ⁊ ꝑ partes ↄſum/ inicijs motum ſtellaru illuminarium et 4 ed ſucceſſiue? ꝑ partes ⁊ eodẽ oꝛdine —— tio in idipᷣm ꝙ pᷣus vic vt ꝗ modo nepo tes ſuntin cẽteſima vel amplioꝛ nũeri ge nerationẽ nepotes in quã ꝓgeniton ſno/ dit etia alið im ne marribus vel nutricibus. Si vero tũc erũt illis patres matres ⁊ nutrices ſicut te ſfiue coꝛupte ſimul reſtituat᷑ eis quoꝝ uerüt. Maniteſtu autée eſt hoc in fo/ lijs floꝛibus ⁊ fructibꝰ arboꝝ ſilr ⁊ in frõ dibꝰ arboꝝ. Quare rõdes ſepꝑe reſcindũ tur qᷓies ſunt ſalices ⁊ vites ⁊ ſilue cedri⸗ ne. In hüs auũt maniteſtũ eſt oẽs pᷣnoia/ tas ſupfluitates ſimul eẽnon ec poſſibile OQ ſi dixerit ꝗq? non ſimul fiet iſta renoua ipſius ſpere ſtellarũ fixarum q; ab alus ꝗ rundemjab iſto em̃ nunc incipit ſtatus ꝗ doam rerum generabiliũ coꝛruptibiliuz qui terminabitur in vltimo nunctriginta ſextamiliũ annoꝝ qui ab iſto nuc incipi⸗ unt.Et ad hunc mo dũ eſt videre de quo — libet nũcſi quia ab ipᷣo incipit tpᷣus tiigin quo fluxerũt ꝑ coꝛruptiõʒ generabilia re 1xerut coꝛrupti erabilia ſtatus ſiue ſeculum generationũ et coꝛru⸗ uertent vt iterũ fluatitũc reddit raciocina ptionum ⁊ aliarũ mutationũ que future ſunt in totalitate tꝑis illius ſimiliter re/ nouatio futura in vltimo tempoꝛis illius In quolibet igitur nunc incipit annus v/ rum fient viceuerſa ipi ꝓ genitoꝛes illoꝝ/ tens qui eſt annus fluxus generabilium in non minoꝛis numeri generatiões cci ⁊ coꝛruptibiliũ et renouationis ahᷣ reuer . ſſibile ſm hoc.qꝛ vel in ſionis ipſarum. De hoc autẽ qõ nonnul⸗ iſta regeneratioe erunt oẽs hoĩes infa n,, sO mouiſſe videri poteſt exphiloʒ ophis tuli. Similr ⁊ oẽs mulieres/vel erit ſicu imilr 2 oẽs mulien 7 adhut mouere videtur multos et vul⸗/ modo ẽ. Si oẽs inſantuli ergo ſine patri Ogaribus hominibusſ alijs animalibus bus ⁊ matribꝰ ex ꝗbus ergo nati ſunt et ons manib Jex adus er i ſunt et virtutẽ generatiua pmanere ⁊ operari ge a quibus geniti.Hec igr via manifeſte im alus g. nat nerationem donec appꝛopinquet finis vi poſſibilis enec eſſet renouatio iſta.ſʒ po- te eoꝛum eandem pſeuerantia virtutis ge ius quantũ ad hoĩes vninerſalis coꝛru/ neratiueæ generationis videntin terris? ptiojatqʒ moꝛtificatio. puwi em ſtatimq; aquis nec apparet vllus defectusvel de⸗ nati ⁊ geniti nec ꝑ diem viuere poſſent ſi/ bilitatio vel hinc vel inde. Quia igit vis generatiua et operatio eius cauſa ẽ conti nuitatis ⁊ perſeuerantie rerum generabi lium ⁊ coꝛruptibiliu neceſſe eſt perſeuers modo. Manifteſtu igitur ẽ non eſſe pauloante adieciſſẽ/quia circulatio mů⸗ buſcunq; punctis vel terminis motuũ eo taſexta milium annoꝝ. Quare ſimiir eſk Emten un ls gunnon Eiefni Ginpene kotfet ſtnunh (Aenie nnci VAiun Cenmdn⸗ nni iſinvet ſdtalten Mionade Pangrtn ſrctaein eſekoni ſenitenun ficutgaln = = (u nantest otegrel neetn klaactenr iy tet li vervousni ſefitwvoofni, Mrgler i Cthnerntn Wemmo Kontnrin Wagfeün Unmntre D 2. — VARE DrrtereT ſenſee e unmnnrvj aat 2„ “ nt ergo ph a quã om 0. int. Attribuunterg uibevltra q iici⸗ G . erunt. Atti 16 in aliquid alibi dicic tions corunti. õ Puld per tans ud ⸗ J 1 — E e 14 . RT nẽ eſſe genera um generatols e nei aulem licei babea eor 5 rez perhen 3 Qusre ſtaumt eis viſan ſti. gianSaken nect Sermo aulez alähe, em in illis. phennem nem In re Eeſt ſermoni t et foꝛte us naturis “G onnem ini s phe finem In reb ſt ſe n mults erf uabus! lli ZZ 5 ruplonts h rum ee nnen ſt dele⸗ ſ// ictionem mu 1 nosdus ug Türcli Annn etconubas habiturt Eineceſſe eſt an/ à dic ſt quem dixit de riculari. Jn tu⸗ sck ene nec vncq habl! 2 in ee lia in car ipſius eſt qu ſali et partic lare virtu⸗ eſt ne rantib? ir rerex etia it ip vniuerſa rtieulare dui . Mil enim pleueran tẽ appa idemus cõ delicet turam partt s indiuidh E, A enm tibilitat ayunt vide eco⸗ vi per natura * vnius inam tin Unicne 7 defect ule ayunt vie es ⁊ ec inquu pꝑ regiminis vn iuidni etin uʒz Nos a iam mulier 5 S 90 pꝛiaʒ reg us indii irrutem docdd 8 earum. Hos lammau 7 filiabus 20 Plaͦr m vniu alez virtutem intbsnoke⸗ loielucine emnor taneutgerienten nucmiknd- Zuerſo non mm 8 fuerint/ ndi ⁊ nuptu elligo pern ſtantias celoꝛt em genera enenen ( 3 nann 5alrernumendinuben de agrico Parzaftein ſtaüllast⸗ ranen intendit edcſ gqus di et nutrin le habet dee atio tgubernante motus natio néel Maleſenn, tradendi vegelatidi onib?. quafe onuzctsci vnuspe bilitatem in! e zpat ationibus ivite accionid enimne 1 infinitu eſt finitũ durab qus gen s ibus et ali⸗ intellexit per otus cel jet in n gtum nibus ete odon ita ſꝑ efectus lueni⸗ inteller ſius mott limar erin boc itngsse 2 em uð dD . doncce alam ip do ſubl . lexit d eegf q; apo zdebilit gremch Pienuera ralion uia ſiverum fitate eſſet in n⸗ Pl OXνι nge neche ſeuera ceſſiõis auit. qu liex neceſfſita ſalis con/ f“ abeemnt deſcus nee exeqꝗv itart et ſuccel ſer err niuerſali⸗ vniuerlalis e ngE Uo tactat- enſene are. 2* luerſalite ilis eſt et eſt naturav eſt nature 2 ealoꝛis/N In 1 udtn etze iſbocevn o debilis eſtere o/ natt ſius hoc eſt n lacitũ cree ſicuk “ zeramnſtettdi⸗ ul? Hoct natio O ſolam p Lio ipſiu tbenept ationuz ſ⸗ . rminlti, tig le raciocinati aturam lola lriſſi tie ꝛdinem et ben generagot ſtü eti⸗ erena arne Hec aute ra inuqui n ationẽ deia IIa o:dinel terminu anileſtu . R Heca hominu nanonsnene ico poſuiſſe terminu Manit nißer : rder o iſte et gubern enit'ig 7 dico p entibus. : alureym . e altiul me igentunet gu alura peni na⸗ di in ſequennibu tentio natur tis taʒ lut. Sül Jui i lotaliter lert 8 validi otu ſt tivi quon finitũ durabih npo⸗ Arenetiet mi cuilo megquus ptat m amelt! it in infi tionu non vo⸗ eeſmnis m Sicnt em eqn nt ſeſſoꝛem luntate 8 ponit in inſi enerauonun bocẽ 5 Minsnt e Sen N ad Ein volun ſalt leſtis quã g odoꝛum li⸗ no T din ei vires ſn ntame in ſiſtere ius (eleliis da non mode tintelli e in e li. Ueru nino nilten mo iſi altero du luerſalis et in Aunitiunnt t equali. eiusivel omn ari ſʒ abö eſie nini al vnmnerlslis et ite du⸗ mifmnin r eſt motũ kaliter moderan ſtars den el ans Partkalarkininini mo⸗ –BW is e t⸗ nec debilitas auc go mntentionem pa diuidui et vn ute in⸗ amun⸗ Ngner Pnetdadtiit Bed arni Köllirane ns generailonia. Decautein, Gaobld iN, ſit nec nou inantiſſim ñ voluerit et tus vel v lum fruſtra el d huiuſme Eingunemn ris virtus t ſiſtere oĩne la ffitudi tentio n cũ impoſſibile ſit a ſius durare to lura liter ſit ſiſter⸗ e abſq; laſſitu ſuo ſſibilis cu imp. ntionẽe ip dinidu uni valrane tin aecte lacito ſ poſſibilis/ ſm intention ſtibꝰindiuidi aſi gert⸗ accelerare? retarde ſt ꝓ benepl risvires juiduoꝝ em̃ de celeſtib⸗ ik⸗ Si⸗ oüeiſicn, accelera ru potelt ꝓb naturisvi⸗ indiuidi Non ec de cele s loquit⸗ . böoimhine debilitate ea bilitalis „icut ine finitu Non limaribus lo⸗ non lo bignch debilitate e tex de ſoꝛtare⁊ ſi 1in in olis ſublimarib tentio non ie 1 Ot aſſatis etiã e teres coſoꝛ ſtit vel i d de ſolis ſi eſt iſta intent. m ridicu mnuͤnt⸗ etnouas dan fluxuz ag un. Sur isle⸗ Npoſſibilisvidetur dit generatio ngenn e narius inxu; it ꝓut vn lt vero v oſſibilis vide ndit gen qu ör i mmuumnid molenginan dimittit ꝓn um vnñ m impollidtt on in nd illa qu 8 £☚ n, malensinariuo etiam ipm e igrin lum in cẽ am̃ noni us a gign ,völi , auertit vel tinet etiam eſt igr in loſaſ? hocẽe infinitã. Uirt eſt vt inteda eo R ſiſti ungée er retinet e 8. Pon eſti el ilitate infinits neceſſe elt vti inita. inon iſtit eunde copioſius. nagis v durabil iuerſalẽ. nee lonis infini n ſi it inundare c tvel vt mag ius d am vniuerlal oeruptioni ſoluvr . tn acit mundat re vt flua fluxus eius naturam bilitatẽ coꝛrr hec non ſolñ urnon poteſtate nature vj m vt ſtet fl ntdem ul durabilitate tentio h ublima⸗ e, otelta el etiam vt ſtet regenid ſimul dur er erit intenti finita ſublima nsſtun poren uat vel etian catoris rege tpo ꝛopter ert idua infinita iu antur MN minus teſtate T — rralio e „“ Quape indiui 1 coꝛrump 1e. lenolt ſed in ſola po aius non cenarrati tis eã generentur i tiam vt coꝛrrur natura Slhen⸗ ſed in ſo unus non een deran generent itũſed eti intentio hec natura deho⸗ ſapientia ſua rioſiſſima mo iderunt g tinfinituſe rit inter tura nõ . npoletce ſehier ſua impen H niderun e iliter auarseriin det bec nathr ſirue „ narme, dembecelt tohereilummnani ſolen o⸗ ſeimi leetz ent urnonidee e por . astel 2 fſcripſerunt pp- a. Da iſtia lis a ener el. aut nonviget inte ipnsi fcripſeru hetia. H s chꝛiſtia ſolũ g t. Hoc ↄtraria owanli, xn ocatur ꝓp ſapiente coi lollt enerauit. He et eadẽ? – re qui vo⸗ Pſeruntd ſar us ſue cot req geners ra vng ei n unt et ſepſer atem gentis nõ ile vt natn = Rotum eiuſq; Gade nionibnsno ſee ninin . H doclrinis ſuise ed tanꝙ; ſa nci dali doctinis tige⸗ n, lanq; ve icite ſtudu olicite ſt eſt qm intentio ediſi- Ridiculoſi etia elt an inten Pars pꝛima de vntuerſo. candi ? deſtrnẽdi vnam ⁊ eãdẽ domũ in rum eſſe tanq; vnaʒ rem. Peuertit eads⸗ edificatoꝛe ridiculoſa ẽ/ Et ꝗq edificat do⸗ qſtio que pꝛius videlicet cuiuſmoivnam mũi vnam ⁊edificãdo deſtruit.pindeeſt. rem intellexerit an onam anima an vnaz rant per partem aliquã tꝑis indinidua ge ſicut pᷣdixi tibi? vnuquod q; iſtoꝝn impoſ Ac ſi eam nõ edificaret. Oè ſi dixerit q du qualitatem an vnam ſubſtannã ſeparata 6 nera bilia et coꝛruptibilia/ vicʒ tẽpoꝛe vite ſibile eſt ſicut iã audiuiſti. Si vᷣo ipᷣas ſub ea que viuunt ⁊ ſic vwnumqðq; lalioꝛum. ſtãatias celoꝝ noluit intelligere tanqᷓ; vnã Maniteſtũ eſt ibi quia vita ip̃a non rem Hec intentio indubitater ẽ magis er durat nec ꝑmanet. Quare recipiẽdo vitã ronea Quis em̃ dicat ſubſtatias celoꝛum ammittunt ea ⁊ oſequẽter viuẽdo moꝛũ eſſe vna remtanqᷓ; vnam rem. Necminꝰ Rtur/⁊ moꝛiendo viuut.De hoc etia ꝙ diri erronenvidet/ ꝙdixit vᷣtutẽ illã gubernat⸗ quia virtus hmõi intendit in in finitũ vi⸗ Yemationt᷑. Cũ generanões in multt detur ꝙ eomodo poſſet dixiſſe/qð ſimili⸗ generibus animaliu ⁊ vegetabiliũ tot ca ter intendit in nihilũ quoniam quẽadmo ſibus ⁊ peſtibus expoſite ſint⁊ multt mo dum intendit in e per generationẽ conti dis coeruptioniba. quappars magnade nuam. Sic intẽdit in non eẽ per coꝛrupti- celis venire videtur. Qualiter igr guber⸗ onem continua. quapꝛopter in nihilum. nans eſt generationẽ vintus illaqua tam S. De eo vero ꝙ dirit virtutem hmõi infu⸗ multipliciter deſtruit.Eries 8 em ſuperſflu tiae 19. Similr ſiccitas dubietatem 2 inuolutionẽ multam. Pꝛi- ⁊ hũiditas deſtruũt multas er generatio “ mum de hocꝙ dixit virtutẽ ac ſi intelli⸗ nibus. Harũ autem q̃litatũ elementaruzʒ ſam in ſubſtantias celoꝛũ. Scito ꝙ habʒ um ⁊ caloꝛ immoderãt⸗ * geret vnam vᷣrutem eẽ in ſubſtantijs om upfluitates ⁊ diminutiões ab hmoi vir⸗ nium celoꝝ. Lu autẽ ſcis quia nec vna q ute eſſe ipſemet poſuit J n generatiõib⸗ utas nec anima vna infuſapõt eẽ in ſub⸗ vero hominũ eadem accidut. Migitur ſtantijs omniũ celoꝛum. Etia ſ̃m ſenten⸗ Karde ge er ion philoʒophus iſte. nam ipius cũ ipſemet poſuerit ⁊ ſe decla⸗ raſſe crediderit in libro ſuo quẽ ſcpᷣſit de Bubernatio nanq; ⁊ nauẽ oᷣfendit a picu lis⁊ naui ꝓuidet ↄtra ea. Nec gubernãs aĩa q; vnicuiq; coꝛpoꝛi aiato eſt aia ppᷣa⸗ ſtantia vero ſeparata non intellexit vtutẽ pꝛeter intentionẽ eius ⁊ contra voluntatẽ ſeparatio ↄtraria ſint. St vo intellexit vVgubernans eaꝝ ſimpliciter. Cuũ pericula tutem iſta ipſam eentia creatoꝛis intelle generationũ nec minoꝛa nec potioꝛa ſint xit ea infuſam in ſubſtantijs celoꝝ qm̃ in q; pꝛofectus iparum. Quapꝛopter ⁊ in ꝰ illis ẽvr invnaqq; eannon quẽadmodu uide cõmiſſa eſt hmõi gu ernatio gene⸗ Jenſit abubacer arracenꝰ ꝗ dixit in epo rationũ vtpote ignore tot ⁊ tantoꝛũ peri-⸗ 9 Aitione auditus Ari. ꝙ deus erat ſpũs ce culoꝛum pvel infirme du ea auentere 7 eiſl⸗ appꝛopinquit vt cũq; ad veritatè hoc dem occurrere non poteſt. Jpa etiam vir didiciſti in pmo l ctatu magiſterij huiꝰ tus hmõil gubernationẽ iſta ſuſcepit quã vVbi te feci ſcire ꝙ ckeatoꝛ bndictus ? ſubli ſ upꝛa pꝛudentiã ſuam ⁊ vires eẽ ignoꝛare mis in vnaq̃qᷓ; ſubſtatia em̃ bonuʒ oĩs vᷣtus oĩs pulchꝛitudo velõ quedã redũdatia ẽ pᷣmi ⁊ vniuerſalis ſon CLontra oꝛigenẽ ðᷣ coꝛpm anihilatiõöe is. Qè ſi de hac vᷣtute intellexit auicenn ſᷣmonẽ pꝛedictu ppter ꝗd dixit eã infuſaʒ eẽ in ſubſtatijs celoꝝ cũ in alijs ſubſtatijs ſit eẽ infuſa ñ dubitet Nõ mmoꝛẽ quoq; Dubietatẽ aut inuolutionẽ bʒ Oſtq; antem iam patefaclus elt tibi erroꝛ iſte qũo poſuerit quidã quoq; bilium ⁊ co:ruptibiliũ/ereuerſiões mũdi ſubiuxit ſubiimian iuxta reuerſiões celoꝛũ ſtellaꝝ in ſermone ſuo vicʒ tanq́; vnã rem. trũ ⁊ luminariũ ad inicia motuũ ſuoꝝ de⸗ enim intellexerit virtutẽ illam infuſam eẽ clarate ſunt tibiabſurditates æ impoſſibi ranq; vnam rem an ipᷣasſ ubſtatias celo⸗ lia que ex hmõi erroꝛe pꝛoueniunt. Con⸗ 1 aut gubernatoꝛ nauis ðꝛ/q eã ſciẽter mit, Znulla eadẽ mult? k de q̃litaribꝰaʒ aliis lit ſiue immittit in picula vel naufragioꝝ accidetibus nec tibi nec alij dabiũ ꝗqn ap vel alia. Si vero vᷣtus illa non inducit pe pꝛopᷣate ſint ſigillatim ſuis ſubiect. Sub ricula gubernationũ que pᷣdicta ſũt ymo infuſam in ſubſtatias celoꝝ. Cuũ infuſio et eueniunt gubernabilibus/nõ poteſt dici ni eif niap ex ipᷣa pſen non potuilniſi et ipa fecerit intollerabili la e vnicuiq; eaꝝquicqd boni hʒ Omne ignoꝛantia obcecaaa circularẽ renouationem genera/ 9 ber erae .õðãð⁊ litauneetp⸗ ſthuie orgpiin gpetput nerſn pocelve ſiplunmu ſſonone on Alciiekina isgrog linesinne Plpotut. poubune Momcpert is minceh⸗ fusfnbn ugontt chiuna an Aas Mniteiau ſilnaecrdt Putgenirun R nligoden hemnune Enuplis — flinmnano dnmezine wſcene ne kocchounde Ngetſnnck 1nrdonnofe cenibyef grbkun Perolsge irliunt bigglnſcnl ſteſeſi g2= = = Anelng nddinin ri nedöte Aütrni apofeſnene , ennnn Wmälinicn, mminntöcthnn poſai 1grin slun noniezict ensttnde . nabiibrsdier 89 cminord un. Qru, — rettEe me düttaN ℳ a! naiioniſhin ißa enn lan ſtegidnen nondt bluigtuſi cueſſpblni un inn binus i, — 4 60 Fo. lis eſt huic incipia tibi deſtruere et hiceſt ſ erroꝛ qui impoſilus fuit a quibuſdaʒ vni ex pꝛecipuis doctoꝛibus xpᷣianoꝛum⁊ iſte ditiones inuolui pertinaciter finaliterq; non potuit. Erroꝛ autem hic eſt videlicet ꝙ iota humana natura reſoluetur in ni/ hilum quantum ad coꝛpoꝛ:a qm̃ gloꝛifica⸗ tis animabus vſus copoꝝ non erit ncca⸗ rius ſᷣm hunc erroꝛemiꝗn potius onero/ ſus et cum ᷣm opinionẽ omniũ retro phi loſophatium coꝛpoꝛa non ſint animabꝰ huanis data niſivt ſanctificentur et ꝑfici/ antur in eis perfectionibus ꝗqbus pꝛepa/ ſequens eſtvt alium erroꝛẽ qui pene ſimi rorpugsi hbominẽ plene beatum gloꝛioo ſum eẽ cecum ſurdum et muiũ aliiiq; hus iuſmodi operationibus coꝛpalibus ome nino ineptum. Ne attendas antemmen uit ex ſapientibus theologis grecoꝛum/dacijs et deliramentis quoꝛun a qui ne/ ⁊ vocatus fuit oꝛigenes. Apparebit autẽ gant animas humanas videre audire et libijpſum ularennsiſtac 8 oc ſentetia ⁊ aſſertione dixiſſe non ſolum ex vbis eiꝰ ſed etia ex incredulitate ⁊ impoſſibilitate erroꝛis quo quattuoꝛ tãte ſapientie ⁊ eru ceteras operationes que per coꝛpus ſunt exercere.ſed hominẽ iuxta verbuʒ Ariſto telis dicunt huiuſmodi operaliões exer⸗ cere in anima. um manifeſtu ſit operatẽ ones que per inſtra fſuerit ſibi pꝛopꝛie ab ipſo qui vtitur inſtrumentis et ipſum ꝓ⸗ pi operationes huiuſmodi operari.Ci? igitur et coꝛpus ipſum humanũ totalite- inſtrumentũ ſit anime humaneet mem⸗ mſtrcmͤ ꝛa ſingula ſimiliter neceſſe eſt ipſaʒ op- rari operationes que per ea fiunt et eiuſ⸗ dem eſſe pꝛop:ias pꝛieq; de eadem dici VUidere igitur ⁊ audire ꝓpꝛie operatiões 2 ſunt animarumeuius aufẽ actus eiuſdex rentur ad felicitateʒ eternam/digne fiantð ⁊ potẽtiaquare viſus ⁊ auditus ⁊ ceterz eãdem ad quã ⁊ pꝛopter qua ſolam crea⸗ te ſũt.quare expleto iſto myniſterio ⁊ ob tenta iſta vtilitate per ipſa ceſſabitet eſſe earum tanq; vlterius inutile et ſupuacu/ umſſed et obtenta felicitate et gloꝛia ani/ maꝝꝛ remanebit in aiabꝰ nr̃is natura⸗ lis mutabilitas ſeꝑabilitas a gloꝛia hu⸗ iuſmodi tanq; eis aduenticialet acciden⸗ te fiet immutatio in aiabus nec peccabũt deſiderantes incoꝛpoꝛari pꝛopter huiuſ/ modi peccatu expiandumet ſanctificalio nem animan perficiendã erit vſus coꝛpo/ rum neccſſarius quapꝛopter fiet regenera lio coꝛpoꝛum humano:ũdonec iterũ pꝛe parate⁊ ſanctificate anime noſtre obtine ant denuo felicitatẽ pꝛedictaʒſa qua iten ca dentibꝰ reſtituant iterum coꝛꝑa⁊ hoc non habeat ineternũ. Impoſſibilitas igr iſtiꝰ erroꝛis pꝛimũ apparet ex eo ꝙ in eo dicitunquia vſus coꝛpoꝛũ non erit neceſ-⸗ ſarius gioꝛificatis animabꝰ.Hoc em̃ ma nifeſtũ eſt eſſe falſum. In pᷣmis qm̃ necꝑ fectam poſſibile eſt eſſe gloꝛiam animaꝝn ſeoꝛſum a coꝛpoꝛibus quomia vires qua⸗ rum operationes ſunt ꝑ coꝛpus remanẽt quaſi extinctenaturalis ani moleſtia ani marum noſtrarũ qua paciuntur ab impe dimentis huiuſmodi viriũ cernſſimũ iu- dicium eſt partem ꝑfectionis ⁊ felicitatis earij eſſe perfectionẽ virium huiuſmodi Amp̃ᷣquid eſt aliud dicere anima be atam vel glouficatã eſſe amiſſo vſu ſenſu um ⁊ aligrum viriuſauibus operatur per hmõi que vires ſunt potentie animarum hnmanarũ. Quapꝛopter oppoſita ea⸗ rum videlicet cecitas et ſurdiras et cetere pᷣuationes huiuſmodioppoſita em ſem⸗ per et maxime pꝛiuatio ⁊ habitus et circa idem naturaliter. Manifeſtũ autem ẽ hoc in pᷣuatione⁊ habitu.De hocvero ꝙ dixiſſe dicit quia coꝛpoꝛa humana non ſunt neceſſaria gloꝛificatis aiabus et pꝛo⸗ eſtum eſt ꝙ non ſunt neceſſaria ad eẽ eæ pter hoc ceſſabit eoꝝ eẽ oino. rumet adiunuãtia ſunt ⁊ impediẽtia mul- tum ad ↄplementũ bene eẽ eaꝝeſt enim non nulla pars bene eẽ earum gloꝛia vi- rium pᷣdictarũ qm ſcire te faciam in ſeqn⸗ tibus. Ampᷣ.ſi delectationes coꝛpales extinguit in animabꝰ humanis omne de derium delectationũ ſpiritualiumqua- tofoꝛtius delectationes felicitatis eterne/ D que incomparabiliter Maioꝛes ſunt extin guent in animabns noſtris omne deſide rium delectationũ coꝛporalium: Quare et deſiderium in coꝛpoꝛandi cũ huuuſmo di deſiderium non ſit niſi pꝛopter delectaz tion es coꝛpoꝛales. Nihil enim habet de ſieabile anime bumane pꝛo ſtatu pꝛeſen tis vite niſi delectationes huiuſmodi. e tera enim qugcunq; coꝛpoꝛa ſunt in iſta miſeria molẽſta et oneroſa ſunt anima⸗ Amplius. Amoꝛ eternoꝛum ac bus. Amplit celeſttinm gaundioꝛu anim faſcidiare facitet debilitationes coꝛpoꝛa⸗ les et quod plus eſt pugnare contrs eaes Pars pꝛima de vnuerſo. et ear deſideriaſet inſuper eſſe in bmõi coꝛpoꝛibꝰ alʒ deſiderare diſſolutionẽ ab/ ipſis ꝓpter innumerabiles moleſtias et impedimenta que pᷣſtant eiſdem. Quan/ tofonius igr incogita bilis ſuauitatis illa felicitas non ſolumodo extinguet in ani qᷓ; oneroſe habitatiõis qualis ẽ ꝙ ſtaiu miſerie iſtius habitatio eaꝝ in coꝛpoꝛib⸗ noſtris. Amp. Manikfeſtu eſt qꝛ deſi⸗ derium felicitatis illius facit odire aĩas ſctas habitationẽ coꝛpoꝛum noſtroꝝ licʒ permodicũ ſit ⁊ iuxta tepidum. Quanto foꝛtiꝰ igitur amoꝛ habitatiõis ⁊ glie cele⸗ ſtis quo ſupꝛa omnẽ cogitatum ardebũt cum eam continebut non pacietur bmõi terrene habitatiõis deſideriuʒ aduenire gloꝛificatis animabꝰ. Amp. amoꝛe il/ lo in ſuo ardoꝛe permanẽteimpoſſibile ẽ amoꝛem contrariũ ſeu contrariuʒ deſide rium aduenire vel eſſe in animabus bea tis Si igitur aduenit neceſſe eſt amoꝛem illum vel tepeſcere vel frigere. Quare ne⸗ ceſſe eſt vt hoc fiat vno trium modoꝛum. vicʒ in ſacietate vł faſtidio vel conuptiõe 2 puerſitatis que fiat in animabus ipᷣis. Jũ plenitudo ðſiderioꝝ cumlantiſſima apꝰ felicitatẽ illamſic non ramẽ per eam mi⸗ nuit᷑ aut tepeſcit amo:.Quẽadmodũ cõ⸗ tingit in coꝛꝑalibus delicijs que ardenti amoꝛe ⁊ deſiderio nõ habite diliguntur ⁊ appetuntur. Sua vo ſacie ſni minuuntet excinguunt. Jbi autemim 6 ũ quia ſuauitas pᷣme bonitatis nõ eèt pꝛima aut perfecta ex omnibus mois ſuis ſi hoc mõ ſaciatiua eẽtvicʒ vt amo⸗ rẽ ſui vel deſideriũ ſui fruitionevel obten hoc ip̃m videmus im minueret. Ampß. ho emus in mulc bonitati que obtetu ſuo amo rem ſui augent donec ctis ſuis augetur amoꝛ et deſideriũ earu; in eiſdem ſubiectis. Cu autẽ in ſua leni⸗ tudine etperfectiõe obtente fuerin hoc certũ fuerit obninentibus quieſcit quideʒ deſideriuʒ qð eſt motus ſpnalis in ipſas/ in ſua pleni⸗ amoꝛ autem earũ permane tndine et perſectione. QAuatd impoſſibile evel amo:ẽ pᷣme bonitatis vel gaudium qð ex ea eſt in gloꝛia ibidem extingui vel ellam tepeſcere Quare impoſſibile eſt cõ marium alterutrius eoꝛnm illuc vllo mo/ poſſibile eſtſic ſe habere multis de cauſis . . rem lul augent donec plene acpfecte ob/ tineatur. Quadiu vero augent in ſubie⸗ donꝝ attingere Contraria em̃ ĩpmoſſibile eſt generaliler in eodem ſᷣm idem ee. Sʒ neq; pugna contrarioꝛu neq; rebellionę vllo modon patitur ſtatus ille. Amp̃ᷣ. 1 ſicut ignis coꝛpalis materiam caleſactibi lem in ſitu ſuo debito et coniunctiõe ſen oppoſitione ſibi conuenienter obuiantẽ frigere non patitur. Sic et in igne ſpũali ſe habere manifeſtũ eſt quéadmodum quanto ignis coꝛpalis foꝛtioꝛ atq; pſeue/ rantioꝛ tanto oprrationẽ eius foꝛtioꝛem atq; perſeuerantioꝛẽ eẽ n eceſſe eſt. Quia igr pᷣma acpuriſſima bonitas igniſſpua lis ẽ cuiuscaloꝛ eſt amoꝛin ipamncce ẽ?⁊ ſubſtantias angelicas factas et animas beatas ꝓ magnitudine ignis iſtius atq; perſeuerãtia ab eo calefieri ⁊ ardere.Du rante igitur coniunctiõe illa connenien/ tiſſima qua lante foꝛnaci ſic conincte ſunt impoſſibile ẽ eas vel tepeſcere vel frigere. quare impoſſibile ẽ eis contrarium igneyʒ oꝛ et foꝛtioꝛ quato maius ⁊ foꝛtius vineꝛ lumtanto aruptura et diſſolutiõe longiꝰ quo 1 Quia igitur amo: quo huiuſmodi ſubſtã tie pꝛime ac pure bonitati alligate ſunt et aſtricte i vltimitate magnitudinis/erit ex neceſſitate in vltimitate elongatiõis a ru ptura et diſſolutione.Erit igitur omnino irrũpibilis et diſſolubilis ? ꝓpter hoc in paciens cõ trarij amoꝛis et deiderüs Od ſi dixerit q; deſideriũ eendi in coꝛpe ſiue 4in coꝛpandi vel coꝛpalis in habitationis non eſt otrariũ amoꝛiceleſt illius ⁊ glo⸗ rioſe habitatiõis. Dico qe fmo eius erro/ neus ẽ in hoc qm deſideriu iſtud exnecel⸗ ſitate aut ẽ deſideriũ vnde hmõihabita- tionis ⁊ qlis ſcʒ ẽ in ſtatu miſerie pᷣſentis et tunc deſiderat ſtatuũ illum erumpnoſũ cppter ipᷣaʒ ſeius miſeriã ꝙ eſt impoſſible aut e ꝓpt iam alibi ſare te feci vicʒ in capitulo de/ ſtructionis padyſi carnalis que gens ſar⸗ racenoꝝ poſt hac vita expectat aut ẽ ꝓpr pfectionẽ virium ꝗbus operant᷑ ꝑ coꝛpa ſua et hoc ẽ indubitater naturale deſide⸗ rium et hret moleſtias diunſimas ⁊ affli/ ctionẽ grauiſfſima niſi vel ſpes reſurrectio nis coꝛꝑm in qua hmõi pfeclionẽ obtẽtn re ſunt eas ↄſolaretvel ipa in q ſunt felici tat ſuauitas omnẽ hmõi doloꝛẽ ꝓpelle/ ret vel potius abſoꝛberet quaq; ei tan⸗ itẽ ꝓpter coꝛpales delicias. tũc mani feſte ↄtrariũ eſt amoꝛi deliciaꝝ gloꝛie ſiẽ ſſteefel lerude, Nüirebene longen ſceicag Gtesoui insoet uradoen olanug Ptktono⸗ hrininoclpe Alanne ounno VAoraope⸗ = =— ☛ — = äenden uncktbie ligeraiusd arrec⸗ fincctoe Wraperc- Chrhlevl Maapan⸗ sdpe nunei Pnnicr ſliousnn Mopor lnaeſnus⸗ Mhrrine Wenrhonn utine Pnetäin == = E= = == —,— e — =☛ ☚ S Neineritiin naboſlug kanmginim docdleſenine ungdele ſongiſtit lang kitsm inalicktar tonainstun. mraatdiſgtiti emginn⸗ 4 none ehhun Golunis! in andisl d Mienluc⸗ oMlon ult/ B⸗ . — velle vel deſiderare patiatur nin ꝙ fuenit diuine beneplacitum volunta tis nec de⸗ ſinunt etiax ille due virtutes/que pacictia et longanimitas vocantunquaruũ altera videlicet padentia moleſtiarũ amaritu/ dines dulcoꝛat altera videlicet longani/ mitas dilationis ? longe expectatiõis te⸗ dium cõſolatur. Ubi vero tanto ſpei gau dio tantaq; obtinenda certitudinetantũ pꝛeſtat conſolatiõis ſolacium vt tedium „ hbuinſmodi ꝓcul pellat. ꝛopter igr iſtas Eagd⸗ manitfeſtum eſt vllam ex carentia coꝛpoꝛum moleſtiam nullũ ex dilatione vel longa expectatione tedium apud illa felicitatem penitus po ſſe efſe. Mani/ ſeſtum eſt nibi etiam ex hoc qð audiuiſti hic et ex alijgdeſiderium incoꝛpoꝛandi ſi naturale eſhoceſt ꝓpter perfectiones vi rium quibꝰ anime noſtre operant᷑ in coꝛ poꝛe et per coꝛpus non eſſe peccatum nec culpabile vllomodo poſſibile.Quare ꝓ⸗ pter expiandum illud non eſt neceſſarius vſus coꝛpoꝛeus hoc eſt coꝛlpoꝝ humano⸗ rum vel alioꝛum ſed que ꝓpter vtilitates hominũ creata ſunt. Sed reuera ꝓpter ꝑ fectiones virium animaꝝ noſtrarum que per coꝛpoꝛa operant᷑ vſus coꝛpoꝛee natu⸗ re neceſſarius eſtet erit ſemꝑ hoc nulla Dubitat anima niſi que ſe ⁊ naturã ſuam ignoꝛat. Reminiſcere etia hic quia a pᷣm 2 pura bonitate poſtq; hmõi gloꝛificata Piunctione cõiuncte ei fuerint anime no⸗ ſtre nec violentia necvoluntate ꝓpꝛia ab eadem ſepabiles ſunt. Cauſa auũt in hoc eſt quia violẽtia ſublime felicitatis illius nulio modoꝝ atingit ſed neq; volutate ꝓpꝛie eas auerti ab eadẽ poſſibile eſtqm̃ omne qð ab aliovoluntate ꝓpꝛia ſepara tur non ſeꝑatur ab eo niſi altero duoꝛum modonꝝ ſiue alterutra duarũ cauſan vicʒ aut ꝓpter hoc qm̃ aliquid ſibi moleſtum in eo ſeniit qð impoſſibile ẽ eẽ in pᷣma ac puriſſima bonitate aut ꝓpter hoc quoniã aliud ſuo placoꝛe ſeu ſua ſuauitate illud attrahitet pꝛopter hoc neceſſe eſt ipſum eſſe maius cum placoꝛe et ſuauitate q illõ qð pꝛo eo dimittit/ qð verum impoi⸗ ſivile eſt eſſe apud fontalem bonitatem. naturam animarũ humanaruz et diuine bonitatis ſuamiatem et ad modicum co gnouerit deo em̃ rapit in ſe diuina bo/ Uides quia quẽadmodum pᷣdiui tibi qda ꝙ; i iſto erroꝛe errauit. De t᷑tio vᷣo mẽbio ſermo huiuſmodi non eſt hominis ꝗ vel iakeetae de coꝛrupnone ꝗð ſtatum a iirrxxix ta ſit eis voluntatis rectitudo vt nibil es nitas ? pulchꝛitudo animas quibus ſe in tuendam ac ſentiendã expibet apponi vt aliud eis cogitare vel non licealvel nõ or ſi enim aliudvel alia videant qui eum in tanto humanaq illuminatioeintel- lectus intuentur in ipſo et per ipᷣm ei pꝛo/ pter ipſum hoc faciunt. Quap:opꝑptet no tanq; ſperant et ſeoꝛſum aſpectuqʒ decli⸗ nato/ab incogitabili pulchꝛitudine crea/ toꝛis illud intuentur in ipſo intuitu pulch ritudinis ipius qnantoq; iam clarius tan toq; certius vnũquodq; alioꝛum cogno/ ſcunt et videntquanto in luce ac pulchꝛi⸗ tudine creatoꝛis magꝭ eſt defixus et a de clinatione elongatio: eoꝛuʒ intuitus Sa ciam autem te ſcire in ſequentibus qũuilia quicquid cognoſcunt vel angeli ſancenvet intelugentie ſi tamen ſunt qð dico quia eoꝛum eſſe nondum ſtabilitum eſt apud mel⁊ iam ſuper hec aliqᷓin pꝛecedennbus audiuiſti. Dico igr quia quicquid cogno ſcunt magis cognoſcunt illud in creatoꝛe id eſt intuendo creatoꝛeʒ ipſum q; aciem intellectus dirigentes in illud et idem di⸗/ co de animabꝰ que ſecundũ doctrinam chꝛiſtianoꝝ et gloꝛia angeloꝛum iam be⸗ ate ſunt et de omnibus alijs gloꝛificadis ſicut ſcies in ſequentibus. Ainc autẽ reuertar ad alias par⸗ n tes pꝛomiſſe diuiſionis et dicam aquia in faſcidibilitas ẽ de ꝓPpꝛijs perfectionibus diuine bonitatis atqʒ ſu⸗ auitatis. Alioquin nec pꝛima nec pura eſ⸗ ſelneq; ex modis ſuis omnibus perſecta neq enim mediocris perfectio eſt in bo⸗ nitatibus ac ſuauitaus in faſtidibili⸗ tas. Aupluus. ſi faſtidibilis eſſet. eſſet neceſſario ? moleſta atq; contriſtans pof ? eſſoꝛes ſuos faſtidium enim longum ex neceſſitate ſequitur contriſtatio. Quare non eſſet delectans niſi pꝛopter ſui deſi- deriumvel famemboc autẽ modo et cine res et carbones et lutum ſoꝛdidiſſimũ de lectabilia ſunt quibuſdam egrotantibus Sinmiliter Ribuſdam mulieribꝰ pnςs tibus et quibuſdam paruulis. Ma⸗ nifeſtum igitur eſt tibi q; longe a verita⸗ te ſenſerit de diuina bonitateſi ꝗs nun⸗ — lius felicitatis vllomodoꝛum attingat deo palam. Si quis inde dubitat non ralionibus aut ꝓbationibuos tradendus Fr DS ge O—&αHe P DPars pꝛima de vnuerſo. in hoc ſit ſed magis ſupplicijs cohercẽdꝰ mines indigere. Manifeſtũ eſt igit ialznl * Amp.· ſiappꝛopindtio ad creatoꝛcel et oia alia que generant 2 coꝛruipuntun. nake gatio eſt ab omni coꝛruptione et cõtagito Manifeſtu eſt igr pᷣncipiuʒ ratiocina Ad 8 . Manifeſtũ igr eſt qꝛ quecũq; ſunt in tionis hmõi erronei ee falſum.Qè ſi dixe 4 3 * yVltimitate appꝛopin qtatè adipᷣmſt in vl/ rit quia non ẽ ↄueniens creatoꝛi dare im aüra nimitate elongatois a coꝛruptionepᷣdicte moꝛtalitaté ſen perpetuitate eendi homi⸗ (eanee alit ſubſtatie in vltimitate ſunt appꝛopinnibꝰ aut aialibus alijs aut etiã vegetabi⸗ iund Atatis ad ipᷣm cum ſint oiũctiſſime. Qua/ libus.eru vtiq; dicit ſed cauſam penit⸗ uinen re neceſſe eſt eas eẽ in vltimitate elõögatio ignoꝛauit. Si em dixerit hocꝙ hoĩes nõ aun nis a coꝛruptiõe. Nulla igr eſt appꝛsopin ſunt receptibiles immoꝛtalitati qᷓntum ẽ Nd quatio coꝛruptioni ad ißas. Amp.eſt de ſtatu qui nunc apꝑet in natura hũana ni abp ꝓpinqtio ad creatoꝛẽ.ſ.aſſimlatio ſan Uerum vriq; dicit non iñ ſic effugit. Om̃ oſe ctitatiis et bonitatt que igr ſubſtantie ſt manifeſtu eſt poſſibile eſſe creatoꝛi ſtatũ teuudl invultimitate ꝓpinquitaus ad ip̃ᷣm ſunt in nature huane mutare in melius et firma umani vltimitate aſimłatiois ad ipʒ. Quare im re vitam in hoĩbus atʒ ꝓlongare qntuum nniſi noſſibile eſt ad ipas ↄtingere coꝛuptiõ; voluenit cũ mulii medicinis ad hmõi vir eineͤi aut contagiũ peccati. Amp̃.ſi virtus ? tutis dederithoc ẽ virtutẽ renouãdi ⁊ cõ/ ffünl ſcientie ſancte defendũt animas in ſtatu foꝛtandi naturã humanã et ꝓꝛogandi ei⸗ HK milerie iſtius ab inqnamẽtis ⁊ cõtagis dem vira. Renouadi autem vtutem intel dlann vicioꝛum et peccatoꝝ vbi tot⁊ tam foꝛtes lige q̃lis apparet in thyro ſerpente alijs ſuſzani inſultus ſunt ⁊ pene contio et tam longe, xapadbus multis/¶atet etia et latuit bu uncet repellunt ea ab ipis.Quantofoꝛtius vir⸗/iuſmõi erroneos vtilitas moꝛt in hõib⸗ –— tutes gloꝛieque incõꝑabiliter maioꝛes æ pꝛecipuananq; et finalis vtilitas exiſten kalii Ffoꝛtioꝛes ſunt vᷣtutibus hmõi vite/ꝓhibe tie animaꝝ huanaꝝ in coꝛpibus ſuig hec Mni bunt acceſſum inqnament hmõiad ſub eſt ſanctificalio ⁊ purificatio eaꝝ a paſſio Annoc ſtãtias que in ea ſunipꝛeſertim cũ nullus nibꝰ que illas a nobilitate ſua degenera ie inſultꝰ nulla pugna oino ſit ibi circa vtu/ re faciunt atʒ deüciuntęet in bꝛutale igno/ Mnſii tes aut poſſeſſoꝛes eoꝛũ ſolius creatoꝛis. bilitatẽ eaſdẽ traſuertunt ſic dixit ſermo ꝓ cenegi⸗ NQuare maniſeſtum eſt omnes ange- pbicus quia homo cõparatus eſt iumen ndm losſimul creatos fuiſſenon igitur inceſ- tis inſipietibꝰ ⁊ ſilis factus ẽ illis. Similr ſſeroe Janter? continue creantur Ad id vero Sterſio ⁊ elimatio ab immũdicijs vicon etocus icde largitate creatoꝛis. Rñdeo quia ꝗbus vel obtenebꝛant᷑ vt multa ſibi ſalu eri 2 Ri continua e generatio ⁊ coꝛruptiolet ißi taria oĩno non videantvel incraſſantur Mute ponuijnulla videt largitas creatoꝛis.Ccu vt eaminus videant atqʒ difficile cogno⸗ Phonnhn em omne ꝙ dat per generationẽ auferat ſcant.Cũ hijs aũt eſt exoꝛnatio ac decoꝛ ltiez per coꝛruptionqpene idem eſt acſi nõ da tio vitetreine leieniana ntteus adeo ac uneetn ret. Et inſuper ſi re urrectio moꝛtuoꝛũ nõ cepte placitoq; creatoꝛi efficiunturj vt eas Nigigrtit elt ſutura. maioꝛ eſt ablatio ipſius incom dignas reputet felicitate et gloꝛia eterna Aan parabiliter qua donatio ipius cum dona ad hoc autẽ tua moꝛs coꝛpoꝛu non medi Maſcpent tio ſit ad modicũ tẽpoꝛis. Ablatio vo ad ocriter vtilis ẽ quę a delicijs coꝛpoꝛalibꝰ lcſeret perpetuũ/per generationẽ enim obtinẽt let diuicijs honoꝛibꝰ potẽtijs ⁊ vanis lau hfianie Eęa que generant᷑ vt ſint ad modicũ⁊ bꝛe⸗ dibusiꝗbus anime hũane obtenebꝛant frfffoin uę tempoꝛis ꝑ coꝛruptionẽ vera amittunt inebꝛiant᷑ hoꝛribiliterq; deturpant atq; lnaee eſſe perpetuo. Qnia igr eoꝛum eſſe tepo/ ipᷣĩ creatoꝛi odibiles efficiuntiipſa ſui me⸗ ſinton re vreui finitunipᷣm vero non eſſe eoꝛum ditatione et timoꝛe homines abrumpitꝰ? Myngab inſinita eſtcum nõ ſit ioꝛum reſurrectio ſeparati amoꝛem rerum hmõi velut pe⸗ hliſfteftit mnuura veri ex neceſſitate e dixi. Ampᷣ. ſtiferum moꝛtiferumq; incendium exiin/ öhint, * . Aum ſicut indigent eſſegener abilia ita in guit in ipſis. Si enim per moꝛtẽ tam cilo ininn Steno ne et ppetuatioe ipſius auferenda pᷣnomiatalhoĩes tam furioſo gſſimn Stozabſm lir eiſdem dare largiſſimꝰ cre amoꝛe diligutvt eis ta mipabilr captiuen ſllrnei dinict anſne detrimeto ſen diminutiõe lur iebꝛiẽt deſipe bꝛutalit᷑ ↄpellat᷑ qd eet W mraped nauſaliquid igr in datũ relinq ſippetuo eis babẽda ↄcedeꝛẽt a creatoe hginn none reri ſeaedeinimẽto diminu Denigq; ihe amoꝛ vite ſentis non ſolũ ca Min one lein inag dare poſſe quo et oẽs ho thena e que alligatas animas huanas in —, Dea:0aꝗůͦα 3 vde pg m coꝛpibus tenetſed etiã iam futurevire fe nire nõ ſolum vnã vitam centũ annd:um Dnnittit licitateʒ vix cogitare vix ſperare ⁊ diligere ſed eti infinitas.Cum igr hmõi hõ vixe/ nt tci virxq; inꝗrere patitur hoc in pauciſſimis rit centũ annis in fanta miſeriaſet aliꝰ to⸗ . Ppnchn qui ad hoc diuine pietattadiutoꝛio ꝙ gra tidem inequali miſeriaerũt ex neceſſitate eiſaln a vocatur cõmuniter adiuuantur. M ſi equales illi duo qntũ ad vitã. Dico et mi ensceai /DBirent gꝗs tdiu igr detineri debenta crea ſeriam de bonitate vel ſanctitateinihil lo Z toꝛe anime bumane in coꝛpibus donecꝑ quoꝛ hic.Eodẽ mõ ſi ſuccedat illi moꝛtuo us aenide ficiantur in eis iſta trig videlicet ſanctifiea alius equalis vite et miſerie/inuenietur ⁊ aͤtſectaning tio purificatio et exoꝛnatio virtutum. Re iſte immo:talis equalis illi toto centena⸗ Nentbochtne ſpondi tibi in hoc iam in alijs tractatibus rio annoꝛũ lequalis inq; quantũ ad vitã mmonall er hic dico tibi quia mulii culpa ſuahoc ẽ? et miſeriã ipiꝰvite.⁊ ſta ſi infiniti ſuccedut Pgetintuni negligẽtia et deñdia nõ adiuuantur adiu quoꝝ vnuſquiſq; ſic centũ annonerit iſte non icha toꝛio antedicto. Mulii anertunt ſe ab hu- imoꝛtalis equalis omnibus Quia igitur dlecſecnat iuſmodi adiutoꝛio multi ꝓhibent illud a neq; maioꝛes neq; melioꝛes ſunt ſigilla⸗/ aeinneui⸗ ſe ab inmanitate et multitudine offenſio- tim vni ſuccedentesiq; ſi ſimul ſint omẽs San onin nũ creatoꝛis mulli iudino ipius nobis oc vel ꝑ milia aut centena milia alij alijs ſuc de * culto ⁊ de hijs in tractatu ð cura ?⁊ ꝓpuidẽ/ cedant. Manileſtũ eſtvnũ hominem inmimit tia ipius andies vnde nibi merito ſatiſſiat immoꝛtalẽ infinitis moꝛtalibus eiuſdẽ va — Int erim igr attẽde vtilitate moꝛnis in bo loꝛis in iſta miſeria equalem eſſe et nullo EnmmdR Hini qnd audiſti. Xñ qua ⁊ multe alie mõò minoꝛem. Quare maniteſtũ eſt addi MNR Munt ſuo loco tibi nominade ⁊ foꝛſiian nu ta ei gloꝛia felicitatis eterne. de qua dubi nſmn Amerande. Reminiſcere autẽ eoꝛũ que au- um ee non poteſt intelligẽtibus qn euʒ in Sdmagia diſti in alus tractatibus ꝑ mequaliter? qᷓifinitũ efficiat melioꝛẽ vtpote bonitas cui elusnalin de ca uſa naſcũtur homines in multa coꝛi nulla pᷣſentis vite bonitas comparabilis Efndlsſhlud⸗ ruptione et puerſitate nature ſue. t hanc eſt. Maniteſtũ inq; ẽ vnius ſoliꝰ ho/ ne coꝛruptionẽ ooctrina xp̃ᷣianoꝝ ⁊ fides oꝛi minis gloꝛiſicationẽ in infinitũ melioꝛes tpunftde ginale peccazum nominatcirca ꝙ ſpeciali eſſe atq; pꝛeſtãtioꝛe omnium moꝛtaliũ ge noaru ter datũ ſibi remediũ ponũt. Sacramẽtũ neratio nibus⁊ etia vurationibæ. Multo gauntetulg, regenerationis 2 edonanonig noniam ſrnus igrimultitudo gloꝛificationũ ommi/ ſuenum n) et idßam hmõi coꝛruptionẽvetuſtatem re⸗ bus generationibus hominũ incompabi nocöi ctiſſi me vocant/ de hoc in alus ſufficien⸗ liter melioꝛſet multitudo gloꝛificandoruʒ is acusik ter edoctus es. Nec ſola vtilitas moꝛtis hominũſomnibus alijs hominũ multitu o obmnninin vel ſole vtilitates einſdeʒ que reuera ma⸗ dinibus ſuꝑ oẽm cogitatũ et compationẽ runt ſtnut⸗ gne er multe ſunt ꝓhibet vite pennitatem pcellentioꝛi futura ẽ. Quare ſi tante gene ideant e ab hominibus hic. Sed ⁊ ipᷣa nature illi, rationes hominum facie ſuntæ tante vite Antanpes . 1s ifirmiras atz debilitas. Lercia vo cau/ tpa data ſunt illis Ppter bonitatẽ pᷣſentis eſtetonun! 35 a mo:tis eſt in hominibꝰ cranſlano in al er moꝛtalis taeczpanrersominum. n g vitu aue niſn moꝛle fien non voteſt. auã bic obtinetbonitate oico que eſi bter ioicſinn, Anaxtqvero cauſam aſſignat nõ imerito gratiã et gloꝛiã. Quatodꝛtius multitudo iatardge⸗ ſancti er ſiapientes ipm creatoꝛis iudiciu,z. Pominũ aliqua gioꝛificanda ẽ ꝓpter infi⸗ a eg ſicut quida ex eis dixit hoc iudicium a do nitũ? incom pabiliter maioꝛes bonitates bslaleg mino omi carni et quoniaquidẽ reſponſũ gloꝛificatoꝝ ⁊ gloꝛificationu. Idẽ eſt et ſi a del eſt hmõi ratiocinationi ꝙ optuit. Reuer Equalitas in ſanctitate ponatur in eis Qè olite⸗ tar ad id in quo eram videlicet ad ſtabili-///i dxerit ds aa ſi magnitudine bonitatis jebian⸗ 4 endã reſurrectionẽ hominũ vninerſaliter avVite gloꝛioſe ⁊ gloꝛif. ican don hoĩm atten⸗ lileng l iaiglur quia bonitatis et ſapietie cre/ ¶gdens creatoꝛ ſapiẽtiſſimꝰ ⁊ optimnoluit gtfunße atoꝛis e non ſolũ bona ⁊ benefacereſſʒ ei eam eẽ tne iuer glozzdtare tuc quoſdam . bonie, 1, am optimajet oplime pꝛout vniuſcuiuſq; ex hominibus/cũ maio: bonitas in młto nn ni natura receptibilis ſeu capareſt. Dico eti eſſe gloꝛificatiois omniũ hominũ q; paꝝn ncninn 4 am quia vita imoꝛtalis vnius hominis li coꝝ.Dehuit igi velle gloꝛificationẽ omni in ng i, cet miſeniamelio: ẽinnuerabilibꝰz infini um hominuʒ ⁊ odinare vt eſſet. Reſpon Nuboen ee uis vitis pominũ miſeris equalis miſerie deo in hoc quia ſi affoꝛis ⁊ a rebꝰ im̃ ſ na, zuüſnſißl n Quarũ vnaqueq; ſit centũ annon/In vi ſus vel inductus creatoꝛ opareturp̃cede/ mnil i, ig naq penni 4 en immoꝛtali ipſiusẽ inue ret ratiocinatio hec aliquatenꝰ. Uerũ n5 Laui UAn Epſe “ tunun Snuepe* e) aPat ePhuea Domtenee e) ſic eſt. imo ſola liberrima tlectione ſapiẽ⸗ tie ſue et mero bñplacito optime volüuta/ tis ſue cuiꝰ impoſſibile ẽ cauſ aliquavllo modon eſſe. um ipᷣa ſit vt ait plato cau/ ſa omniũ que ſũt. Quapropter no c pby⸗ * loſophantiũ intentio vel officiuũ circa diui na voluntatẽ inqrere ꝓpter quid. Et ego Sic hoc ſolum intendo vedarare ꝗa crea⸗ . AToꝛ operatur quicquid oꝑatur ex pura bo (mitate ſua7 quauis ſupabudannia ſint be neficia ſua ſeu donaſſine iniuria hic nõ ac cipientiũet plurimũ abſq; vllo merito ac- cipientiũopera autẽ omnia ip̃ius ſic ſunt decet ea eſe ⁊ vt pulchꝝ eſt ea eſſe. Sci 5 Bi to autẽ ꝙ in quibuſdã oꝑibus eius euidẽ tioꝛ eſt pulchritudo iuſticie in alijs pulch⸗ ritudo miſericoꝛdię ipius. In vtriſch alit cum adinuicẽ conſiderata ? comꝑata fue rint et maioꝛſt magis eluceſcit vtraq; pul chꝛitudo inec nõ et vtilitas qᷓ; minꝰ bona maioꝛibꝰ q; ſunt.et ipᷣa que mala reputat homines vt pauptas ⁊ moꝛS et cetera hu iuſmodi adiumẽta innumera ⁊ vtilitates incogitabiles pꝛeſtat bonis/c hoc circa vi cia et paſſiones peſtiteras animarum hu manarũ. Qualiter etiam ⁊ quantu etiam boni homines p malos licet pſequẽteset impugnantes et omimodo eis aduerſan tes ꝓficiantiam multa tibi dicta ſunt per me. Ipᷣa etiam pauptas pauperũ non ſo⸗ Qlum ad ea que nature ſuntjatz foꝛtunel ſʒ Heliam ad ea que ſunt boneſtalis atq; viu tis pauperes em̃ qui taʒ multipliciter ope ribus ſuis/et operibus neceſſari et vtiles funt diuitibus eiſdẽ niñ pauꝑtas compel leret non ſeruirent! Ad ea vo que hone⸗ ſtatis et ſanctitat ſuntqſnts dad itat quin paupertate ꝓuocentur diuites ad miſera⸗ dumſad ſubuenisiduũs largiendũ paupe 90 ribus. Hee autez virtutes ſcilicet pietas et largitas que locũ obtineant in bonis mo ribus quis ignoꝛat. Sic ſe habet ⁊ in affli ctionibus omnibus.Aſi conſideratioez⸗ feceris de pauptate ſpuali que eſt defect? Japientie et virtutũ et de afflictionibꝰ ſoũ alibus quas mali atq; puerſi homines ꝑ uim ſenſibilitenet partim in enſibiliter pa ciẽturvidebis comꝑabiles Ac ꝓpoꝛtiona . les vtilitates eas occaſiõaliter auferre bo nis hoĩbusc ip̃am malicia malon homi⸗ niũ ſi phas ẽ dicere multipliciter bonahoc Evtilẽ bonis ↄſiderata vniuerſitate cre/ aturarũ videbis admiranda pulchꝛitudi ne in vniuerſo ⁊ landabilis ſapientiam ⁊ Gono Paugtat/ ꝗ damnadi ſũt multa eit magna bona lar Pars pꝛima de vniuerſo bonitatẽ creatoꝛis qᷓ ex puis malis immẽ a bona ex pauc malis innuerabiha bo na elicit pua dixi mala ↄpalione bonou Za ei alias di dieiſti bonitalẽ incompabili ter eẽ maioromalicia pauca dixi mala co patione multitudinis bonoꝝ dqex ulis ꝓ ueniũt occaſionalit᷑ 2 vt videas. Hoceui dẽtius attẽdere ex vnius hoĩs vnica pau⸗/ ptate quot miſerationes ſiue ↄpaſſienes quot elemoſyne ꝓuenian quot vtilitates alie ſeruitiorũ erga diuites. Deinde uot ipi paupꝑi ex ea vulitates ꝓueniunſvidelz puxitas Re mudicie anoꝛum q; alibi tibi noĩiatoꝝ ⁊ nueratoꝝ/ꝓuenit etia eide pie/ tas in alioſq; paupesniſi vltra modu re probus ſit. Juxta doctrinã vo xpᷣianon ex vnius tyranni ſeuicia quot et quata bona ꝓueniũt pacientibꝰ et ex vnius hois ꝓdi tione ſalus innũerabiliũ ꝓuenit. Hec oĩa induxi vt indubitater agnoſcas ꝗa ola qᷣ in vniuerſoſſut decẽter collocata ? vtiliter oꝛdinata a creato:e ſũt. Suſtinet igr boni tas creatoꝛis ⁊ ꝑmittit mala ec et fien no tam vtiliterqs etia deceter' pulchꝛe ⁊ hoc in tractatu de cura eiſdẽ circa vniuerſum. Ubi etia 2 pebit libi qd vtilitatis et etiaʒ pulchꝛitudinis inſernꝰ habeat lotaq; da⸗ natio et ſupplicia repꝛoboꝛu. Interim au tẽ ceriũ lene paucoꝝ hominũ lanciificali⸗ onẽ atʒ gloꝛificationẽ ex diuine bonitalis et gratie electione eẽ. Damnationẽ autex diuine iuſticie iudicio. Queſtio vo quam ponit ad pᷣſens ſic ſoluetur. Quare inqt nõ oẽs ſanctificat atʒ gloꝛificat. Reſpon⸗ deo qꝛ hoc nõ faciẽdo nulli eoꝝ in iuriam facit.titur em libertate ſua quaq; veruʒ ſit quia et malis meritis ſuis mulii deme reant/⁊ ſanctificationẽ ⁊ gloꝛiſicalionẽ/et mereant etia eternã danationẽé. Ipis etia gitun ermultis modis deſeruiunt vtilitati bus hoim⁊ gloꝛie dei ſic docebert i ſeguẽ tibꝰ. Attẽde vᷣo ꝗꝛ cũ explicuer iſta queſti onẽ ꝗre potius quoſdãa de hoibꝰ eligit ad gratia ſua et gloꝛia q; alios nihil inuenies aliud ꝑ eã queri niſ hoc Quare eligit ᷣſ/ da 7 nõ alios nec aliud. Reſpondedũ eſt niſi ꝙ voluntate ſua optima vtruq; facit et voluntate ſua eligit iſtos et voluntate ſua non eligit illos.id ẽ eligere poſtponit. „. NQueri autem non poreſt niſi deſipientiſii me quare vult eligere iſtos et non vult eli gere illos et hoc eſt ꝓpier cauſam quam Dirimus. nmrſel ſögothuic eeſennon iitorenea Nichna gehrtlen ſcuchueann Nininrpop⸗ Pihücftit tlinond Cirigiten ebiv⸗ ſſetifnti Himinum gelagnei Eelihauin rſtc inill fimsytindis Cnesdeensien lliscönanase sferniene Muͤleſune Canlonmnii oohna akentian — —rC — eiietaun mnocauozse Mis Wnodin gbomncii nlnthint iminmn zienarz⸗ msellnie rhniſgns Wcbepgegſeͤ nun kdeiebee nttie NNTN inpun müümni meenig dſde Mukchenn fflageie nadudin ereu*†αnονπνο „οναα „ quoniã gloꝛificatio animarum poꝛibꝰ. Rñdeo duobꝰ modis. Pꝛimũ qe bumanan bijs qui noꝛũt immoꝛ/ iſte ſermo cogit eũ ↄfiteri ꝙ enaʒ placitis donikinee talitate earũ dubitationẽ non ha creatoꝛi obſequijs nibil remunerationis . bverguin ſalté 7 ſi nõ oẽs alique tamè ea⸗ penitus debeatur. Cuũ lõge remotioꝛa ſint nisboncrite P2 rũ gloꝛificade ſintneceſſe habẽt iſti pone⸗ buiuſmodi obſega a vᷣtutibus et gratis 81 Pahe e. ¹ — — trypicksk re reſurrectionẽ coꝛpoꝛuũ earũ necnõ ⁊ gis antedictis. Secũudo dico ga ex eis redun . . Nrinsbeent rificationem coꝛpm ſuoꝝ Si ei omino nõ dat in vires erterioꝛes ⁊ mẽbꝛa ⁊ in totaʒ nes readderent eis cozpa ſualno gloꝛificarenk vitã exterioꝛẽ decoꝛ multiplex cõpoſitio⸗ man aaie ipe ſed ecnt vt pdixi tibi damnate etq q; ⁊ oꝛnatus que eſſe deo grata nemo in⸗ 1dinies ſi mutilate qntũ ad vires quarũ opatões telligens ignoꝛat. Quarũ ſi decoꝛ interioꝛ urint exercẽtur ꝑ coꝛpa ⁊ vt rememoꝛa ionẽ eiꝰ animarũ humanarũ q vliqh vintutu eſt 2 idbifacia eſſent ſicut bomines ſurdi muti. gratiarũ ↄgruentẽ ſibi bʒ remunerationẽ RM paralitici. omnibuſq; ſenſibus damnati. ꝓPeo vtiq; quia creatoꝛi grata ſen placita Neien Quia igit᷑ nec damnatio nec dãnationis cur nõ ⁊ exterioꝛ ex eadẽ cauſa et hocẽ cguütin pars locũ habet apud gloꝛiã ills. Ma aliquis ex ſapiẽtibus xpᷣianoꝝ dixit vide⸗ uüuulionẽ æ reuera damnationẽ locuʒ habe narũ requndabit in ipa coꝛpa eoruz ſani:⸗ eiiie apud felicitate illj. Amp̃ᷣ. Aut men⸗ tas incoꝛruptionis ꝙ vtiq; nõ mediocri abE e* Is reddit huiuſmodi gloꝛia ant dat ex ſo ogruit diuine iuſticie et equitati videlicet SS la diuine gre largitate aut in qbuſdã ſit ? vt ꝓpoꝛtionaliter ſint merita gratiaruʒ et ntaden ? in alijs ſic.Qð ſi merit reddit᷑ tanq; ex pᷣmia geoꝛiar⸗ Quapion⸗ ter quemadmo Nr Ddiuina iuſticia. Eu igrvires exterioꝛes nõ dũ ex abũdãatia graruũ redũdat in totũ coꝛ de minus ptita dica pugnauerut otra paſſi⸗ pꝰ totãq; vitã hũanã exterioꝛẽ decoꝛ crea⸗ duſd öones delectationu ſenſibiliũ et moleſtias toꝛi accept?7 ↄpoſitio eidẽ placitaiſic ex ſu uaſtdumn üllis cõtrariasſqs vires interioꝛes ↄtra ſu- perabundaãtia glonarũ nõ minꝰ redũda- SSS as nec minꝰvicerint q; ille nõ minus coꝛo re neceſſe ẽ mercedẽ congruenteʒ in coꝛpꝰ õ 9 nãde ſunt.Qè ſidixerit ga hoc fuit imꝑio lLotãq; vita exterioꝛẽ. Nſi foꝛſtan obijci⸗ ſeped. E WM auxilio viriũ interioꝝ atqʒ ſublimioꝛũ.//ãt de paruulis in ꝗabus locũ nõ hʒ vite de RoroſtunaeH Dico ꝙ ho bmõi ꝑ ſermonẽ iſtum remo⸗ coꝛ exterio:⁊ ꝓpter hoc nõ ẽ neceſſe coꝛpa e aNE Ynet elia meritũ a viribus interioꝛibꝰ? hoo eoꝝ glificari. Rñdendũ ẽ ei quia largitas D Enonis ie ? auxilio gratie longe maioꝛi creatoꝛis nõ intedit ad calculos meritoꝛuũ Limpio creato: is omnia faciũt et fecerũt. hũanoꝝ. imo largitur dona ſua iuxta ma sſeſuni Amp. Au ſcis quia ſermo hmõi quo gnificenti glie ſue.⁊ auemadmodum ali eH vires mereri dicitur tropicus α no ppꝛi bi didiciſtiiꝗa totos licet ignoꝛãtes et aia eio Mici, us.Homo em̃ ẽꝗq ꝓpᷣe meret᷑ apud deum et coꝛꝑe ꝑpuulos ſacrat atq; ſanctificat ſic?⁊ vel anima hũana.Quare ſicut totus hoc integre te ſuo gloꝛificabit eos Reuertax eſt tam interius qᷓ; exeriꝰvidelicet tas hjm aũt vt reſpondea ei de rõcinatiõevbi iam vires interioꝛes q; exterioꝛes placitis cre in ꝑte reſpõdi ⁊ picã gꝗa nõ oĩa que poſſia . 1 ibenutſue 4 / “ . . atoꝛis obſequijs ei ſeruittotus a deo hoc bilia ſunt eẽ indigẽt ipoæẽea ſcʒ indigẽtia E ſ̃m vtraſq; vires remuneradꝰ ẽ.Quare ꝓpter qua ↄueniat largitati cceatoris do o i totaab eodẽ glificãdus. Si gloꝛificatio re re eis illud. Jas em̃ patefactũ ẽ tibi qa no oci g mũueratio ⁊ merces hmõi obſeꝗoꝝ. neq; minus bonũ ẽ vita pennis vni-hominis eHeiogruit dinie bonitati aut iuſticie alicd in aliqᷓ quatitate bonitatis naturalis ſiue OE Eerxmeriti ſibi obſequis ſibi placitis qd ir eti gre generationibus infinitoꝝ quoꝛuy H remuneratü lelinguetgaur tie minꝛq; ſe vniuſcuiuſq; vita ineqᷓli quatitate bontta y SSS erlẽdant merita mercedẽ ↄtrahere. Quia tis ſic ce tũ annoꝝ. Quare neceſſe ẽ vt vi⸗ cπαα niühe⸗ ie, igi in totũ hominẽ tã interius q; exterius la vnius o ſa ro maius bonũ ſit in⸗ u H ſeenendut merita id ẽgrata creato:i obſe finitis vitis Entenarijs qnto vita gloꝛo ucn Auia neceſſe ẽ vt ⁊ in toto ſe gloꝛia remũe ſa vita quacũq; pᷣſenti hoc ẽ ſiue nature ſi . „ rationis extedat. Qàſt dixerit qa ſolis vir ue granie p̃ſtantioꝛ. Et vnꝰ hõ gloꝛoſus wrl anfß gratie creberrime nominat debet᷑ iſta glo incõpabiliter etiã in infſinitũ maiꝰ bonuʒ tſa lz riſicatio de qᷓͥ agit cũ ipi nõ ſunt niſi ĩi ani / Quare potius eligẽdus fuit creatoꝛi et fa mabus bũanis oĩno nihil habetes in coꝛ ciendũ q; extendenda generanio baminn Un ij Dars pꝛima de vniunero ien in ifinitũ ⁊ vita eoꝝ p ſucceſſiones imper⸗ dubitãter ps miſerie ẽ ppᷣter qð neceſſe ne⸗ petuũ ꝓpagande. Magis igit ↄueniens vt reddatur eis veſtes hmõiĩ non in veiu⸗ 8R—R fuit largitaii creatoꝛis hoc bonu facere in ſtate ⁊ ſciſſuris vilitateq; ſaccina in quibꝰ ſeii inſfinitu maius q; illud in infinitu minus mõò ſunt hocẽ inq; in vita iſta babuerunt naud ¶ Dio inſup conueniẽs eſſe ſapiẽne ⁊ boni ſegd in gloꝛia ⁊ decoꝛe qᷓ felictati future de Nnn i⸗ ali creatoꝛis illud minꝰ dimittere ꝓpter ſeruiat ⁊ ↄcoꝛdet. Silx ⁊ ex coꝑationibns nind peot ſi iſti pᷣſtaret impedimentu. Quis igr regniillius et gloꝛie ad ipos hoiesvel ani gen nec infiniti gloꝛificari poſſunt homies nec mas ipoꝝ ↄueniẽtia vulgarib⸗ poib⸗ atz ſonn eẽ ſimul multos tamẽ gloꝛiſicari neceſſe ?. ſimplicibus ſumũt argumẽta. Indecens ſßenn vt ꝙ pꝛohibet infinitase ꝙ mala mentta em ⁊ illiberate modis oibus ẽ 7 inaudte kaim alioꝝ alieq; cauſe quas audies in ſequen hacten? ruſticitatis vt aligꝗs diues in boſl – tibus bonu gloꝛificationis cuius tota m picio luo ſiue in domuz ſua nolit recipere wagt titudo hominũ non eſt receptibilis de di boſpitẽ quẽ diligit niſi dimidium aut niſii ig ſ uina largitate in pte ſaltẽ aliqua ſupplea—⸗ nudum Eſt em gloꝛia illa celeſiis omus ln ſtui ur. Qlſi interrogauerit aliquis cũ omni//gloꝛioſe babitationis beatificandoꝛũ ho: nwt potentie creatoꝛis poſſibile ſit omnes glo zminũ animarũ.? ſicpalaciũ regis regu etiiſti mficariad⸗ argatvel anguſtat magnificenin qua domo habiiat ⁊ manet creatoꝛ bũ Mainrnl tis largitatis ipᷣius iaʒ tibi multociẽs mul dictus tanq; prfamilias eiuſq; cũ eo pᷣla uhfli tis modis reſponſũ ẽ ſup boc. Reminiſce ra familia. Milia ſcilicet mili ſanctokzuum fmticiuln re igr quia naturalis coꝛruptio et acqſiia angeloꝝ ? beatarũ animarũ ꝗ iaʒ ibi tie WS per vicia ? peccata. licet in nullo obſiſtere tauis ſue oignatiõe ⁊ recepte ſunt iuxta fi⸗ Ffeſtunn poſſint dinine potentiefaciũt tamen vt di dẽ ⁊ doctrinaʒ xpianoꝝ. Ibi ſedet velutin yratc uina iuſticia partim hoc ꝓhibeat fieripar palacio ⁊ ſolio gloꝛie ſue velut rex vniuer uithn tim aute diuina volũtas ẽ vt hoc nõ fſiat. ſalis dñationis cuius magnificentia? nec W Euius ſicut nulla cauſa ẽ nec in ea aut cir- aitingit eſtimatio neq; cogitatus. An aũt aulrn ca eam ꝓpter ꝗqd inquirendũ. Alias etia et alie ſubſtatie ibi ſint q̃s arabes et greci huafthpoi reſponſiones ſuꝑ hoc audiuiſti in capitu-⸗ phyloſophi intelligetias vocãt audies io⸗ ſoncdlou lo de ppetuitate ſuppliciorũ infernalium co ſuo.Ex comꝑanonibꝰ igr q ſunt domꝰ nipoefti Vvbi ellaʒ audiuiſti quia queſtio hmõi eſt ad hoſpitẽe ſine palaci ad eundẽ ex ibe ſtnann quẽadmoduʒ illaqua querit᷑ ꝓpter quid ralitate atʒ largitate creatoꝛis quas neceſ attiti luna nõ habet ſolendoꝛẽ equalẽ ſplendo⸗ ſe ẽ ĩ vltimitate pfectiõis. Jinpoſſibileẽ v hitfit ri ſolis et quare nõ oẽs ſtelle eiuſdẽ clari coꝛpa hoĩm ſi ꝑtes hoĩm ſunt excludet oĩ⸗ iſlslin ratis. Similiter et ei qua querit᷑ ꝓpter qd no a domo ſua vel hoſpicio ſiue palatio. ungli noõ om̃s homines ſunt reges aut pᷣncies Similiter ſi veſtes animarũ ſunt. Eodeʒ ſscnun rerreni talis e illa qua querit quare non mò ſi coꝛpa hũana velut equi animarum funniie oss lapides pcioſi ſimiles ſuntet ille que/ ſunt nõ paciet ea excludi a domo ſua ve enütie ſtiones quibus querit᷑. Cur non oẽs lapi,⸗ palacio. Magnificètia largitatis creato:t Auetne Aes catbunculi ſunt vel ſmaragdi. Scito ſublimislhoc ei neq; apud nos neq; aob? uang 3 aut quia vulgaribus hominibꝰ atq; ſim⸗ liberales hoſpites pmittit fieri id modicũ ſainltmi⸗ licibo nõ leuia argumẽta ſunt ſcptura re qð apud eos eſt liberalitatis z largiraltis. umnaninte urrectionis coꝛpmiq ſumũtur ex compa, Quatofoꝛtius igr nõ pacieturiſtam ilibe Aituim tionibaipon coꝛpm vel ad homines vład xralitatẽ fons ille abyſſalis acredundatiſſi Aulnglnm animalia aliqᷓ. Si eĩ coꝛpa pꝑtes hominuʒz me largitatis. habet autem er gens xpia den Anoꝝ argumentum non ſolũ foꝛtiſſimum uumſlech qaad aſtruenda reſurrectionẽ bonoꝝ ſed ei· ſtlrribin ſunti Si lole anime gloꝛificabũt dimidnj Homines remnnerabut᷑. Tu vo vides q; ridiculoſum ſic ſernũ vel ſeruitoꝛeè remũe⸗ am auditu iocundiſſimũ ex reſurrectione mnrgeſidſe rare dimidiũ Sivo domaa imarũ ſunt filij deiquẽ credunt ineffabili largitate bi tchtamng be copa. Domus inq́; natufules earum etatis et gratie ſue ꝓ ſalute hominũ faciuii· kuchirnor * Junt. Conuenies boniati largitatiq; cre hominẽ etia moꝛte ſuſcepti coꝛpis moꝛtu n toitſch tozis vt du extra ipa ſunt ſuo tpe reficit umbmoi em gloꝛioſa reſ urrectio p teſtes WW E q; reparent᷑ imo pparenteis decoꝛ? ermultociens apud eos claruit ita q; etin ſncrniini tut oꝛnẽt ꝓ ogruẽtia gloꝛie illiꝰ qu ade a quingentis fimul teſtibus viſus eſt na uhneg beneiit/Eodémo ſi veſtes amman iunt hoꝛa poſt moꝛtẽ ſuam. Quia igr apð aean H veſtes inq; naturales denudatio earuz in dem ⁊ iuſtiſſimũ indicem equaliu merii , ince aacſig käͤkrictni y Aſ ds ias 1 . 1slgenn nidntn ia laltctsnn onisetihnuig laggaing rüsninanih de tmeepe etn iunor. iten voretne Nu oneqzcogins di stf Nginasan onid'gn Nlaci dendit mieeadiögnin eoin undih rũ equa ſint pᷣmia et ſimiliũ ſimiliaomni um aũuũt veroꝛũ ⁊ bonoꝝ xpianoꝛũ merita ñimilia ſunt meritis illius ſcõm qò omo „ — ⸗ fmnit. Omues ec veri et boni xp̃iani in eo 6 ctionem nõ ꝓbat hoc ẽ vniuerſoꝛũ veruʒ an⸗ cctificatis ⁊ in buiuſmõi ſanctitate decedẽ lubus nõ eſt dubiũ quin ſimiles ſint xpᷣo ᷣ gratia. ? Ppter hoc ex neceſſitate ſimiles 7 ſuoꝛũ nullatenus aut equalitas. Simi⸗ lẽ igr gloꝛioſam reſurrecnionè ei quarpus obtinuit neceſſe eſt omnes obtinere om/ nes ſuos’et ei ſimiliter eè gloꝛificados nõ/ ꝙ tales ſunt imitatoꝛes illius ſunt.Qua⸗ re omniũ taliũ merita apud deu patrẽ iu⸗ ſtiſſimũ iudicẽ meritoꝝ ⁊ datoꝛem largiſſi mũ pᷣmioꝛũ ſimile pᷣmium nõ dico equale obtinebũt. Similitudo em ẽ in merit xpᷣi tequalitas. Simi⸗ dico equalẽ vel equaliter ꝓpter pᷣdictam a nõ ꝓbat niſi reſurrectionẽ bonoꝛuũ et indubitanter dicit. De paruulis vero ei futuri ſunt in gloꝛia. De meritis antẽ ni hil ptinet ad eos in etate illa. Merita aũt pruerfis hominibus atq; madatis creato⸗ ris rebellibvus.Ex pᷣcedentibus apꝑere ti- bi poieſt quia neceſſe ẽ eos reſurrecturos eſſe in coꝛꝑibus vt ſatiſſiat diuine iuſticie intelligo hic obſequia operũ creatoꝛi pla⸗ citonꝝ ad que manifeſtũ ẽ paruulos in eta te puula impotentes eſſe.De malisvero? hocẽ vt quẽadmodũ male et culpabiliter ſe habuerũt in vita iſta tam interius q; ex terius.Sic ⁊ vtrũq; ꝑ iuſticia creatoꝛis re tribuatur eiſdẽ retributione inq; peccatis xC no nature huane impoſſibile ẽ Anmp. Ma mana nec retinere je poteſtinee nere in coꝛpe ſuo circa mo:buʒ ꝑ modum factionis reſuſcitatio coꝛpoꝛũ noſtroꝛum. nere ſe poteſtnec etiã rema vel egriru⸗ dineʒ moꝛtalè nec defendere ipᷣm a mone vel vulneribus aut egritudinibus vł alis cauſis moꝛtis vniuerſaliter. Puſto igitur foꝛnusnec poteſt eriꝑe de moꝛte cum iaʒ — moꝛtuuʒz fuerit ſimilit nec reintegrare nec refoꝛmare. Si vo dixerit quis q in natu⸗ fa ſeu virtute celoꝛuũ eſt potetia iſta reſuſcei tandi⁊ re ꝑandi copa nra poſt motẽ ißo nalite nictam α ruü. Manifeſtum e hoc mul uſS Q ſi dixerit quis da ratiocinatio tus bos irecnone0 eis eſt imo in parentibꝰ. Pꝛeterea Nullꝰ- eroꝝ xpᷣianoꝝ ⁊ quia vniuerſalẽ reſurre hmõi effectꝰ adhuc ex celis vel ſtellis ap⸗ paruit neq; em adhuc auditũ ẽ ab illisveł vnũ hominẽ generatũ aut a moxuis ſuſci tatum. Dico igr quia reſurrectio coꝛꝑm at qᷓ; refoꝛmatio ſiue reparatio eoꝛuʒ opera⸗ tio eſt ſolius ſublimis ⁊ bñdicti creatoris HNeq;ʒ em̃ dicere poſſunt qð generatõ ſeu fo:matio pᷣmi hominis ex celis vel ſtellis fuerit. Quõ em̃ ſi in eis eſſet virtus hmõi igr ẽ ex omibꝰ hiis quia om̃ipo nuiſſent. Quõ etia tamdiu poſtmoduma taʒ nobili ope deſtitiſſent. Manifeſtũ teti bonita n creatoꝛis ſolius ẽ virtus vel potentia re ſurtectionis ſeu regenerationis coꝛpoꝛuʒ humanonꝝn⁊ ꝓpter hoc apud ipᷣam querẽ da ẽ cauſa ⁊ ꝓbalio ſeu declaratio ipſius uia ſit Dico igit igit ut ſepe andiuiſti per me Auia bonitas et virius creatoꝛisno/opat ſe falſum quia nec virtus ea generandi in )e nota bena: onioſt et vicijs ↄogruente. Hecaut retributio ẽ pe 3 modũ nature ꝗ modusẽ ſeruietis atqʒ; mninid nn na tam ſpiritualis qꝙ;ᷓ coꝛpalis. Qualit᷑ au ſeruilis. ſed eius opatio ẽ pꝑ electionẽ liber 1a petecnu lẽ corpa eoꝛũ ⁊ ignẽ eternũ ⁊ alia toꝛmeta ximã ⁊ beneplaotu volũtatis quã vł cogi coꝛꝑalia que eos expectat ſuſtineãt dicet ĩ ſequẽtibꝰ cum gloꝛia coꝛpm humanoꝝ ti bi fuerit declarata videlicet ſtabilita in eẽ 7 in qualitatibus ſuis. Debes autem crctdiadne vel impediri impoſſibile eque nec ſuade⸗ tur nec inducit᷑ afoꝛis. Cõſilio igr ſapiẽtie ſue ad qð ipoſſibile ẽ vel ignoꝛatia vel er⸗ roꝛeʒ attingere de puriſſima bonitate ſua facere ꝗᷓ facit ⁊ qñ ⁊ quõ facit.Silr et nõ MAcire quia cauſam efficiente ⁊ radicè ꝑ ſe re 9 ey, 1 den Alurrectionis coꝛom noſtroꝝ in natura no facereq nõ facit. Heceſſe igi ẽißam elige byſinise ſtra ſiue de natura naturam noſtrã re ea facere q meliꝰ ẽ facere q; non facere – eſſe impoſſibile eſt. Et hoc bꝛeni et leui cõ Similiter 2 de pibus ⁊ modis ahet. R wrbi, ſideratione tibi pateſiet. Ne q; em anime Quare neceſſeẽ ium ⁊ optima? optime menonie hryumane poſſibile ẽ refoꝛmare coꝛpus ſuũ/ facere iuxta qð decet ipum ⁊ ſcom qð res üniani, aut repare cum ꝑ moꝛt diſſolutũ ant pu/ ſpᷣe receptibi es ſunijr eis ipis erpedit ſeu Hrefactü ſeu in puluerem redactum fuerit. veiileneche ia lapietis hols boni eſty ł airimnei (oꝛpi vo ſic ſe babẽti multo minns cum minus bona vel minꝰ bñtacere cum opti 4/ Gicken tunc nõ ſit. Ambobus autè ſimulc alten ma ⁊ optime ſacere equali facilitate poſſi „ enzhie nõ eſtcertũ ẽ nihil eſſe poſſibile nibil autẽ bile ſit.Quia igr ĩ totło genere hũano opti nrn “ amplius e in natura huana. Quare omi- mũ ẽ gloꝛificatiolde qᷣ n dubitae gackes Pars pꝛima de vniuerſo toꝛis bonitatẽ deteat ? quin homines illi bꝛet vel obſcuret imo oſoꝛtet magis æillu X „. us id ẽ gloꝛificationes receptibiles ſint ne minet. Micet aliter in ſenſibꝰ ſe habeat qð ceſſe eſt bonitatẽ creatoꝛis in genere bũa er dixit Ariſtotelł ꝓpter qð dirit ga extre⸗ noſtempe ſuo optimu iſtuʒ efſicere vel im ma coꝛ:rũpũt ſenſum ſicut vehemetia ſola 2=òðUOW , non eſt voſlibie uſticia crearoꝛis vartim umnoſtru. Quig iguur coiungibiliseſt E B*? Ppier mala merita boim obſiſtente pꝑpim anima hũana luci pme ac puriſſime q eſt Deariſenae h aroze vaz non eſto . occulto neceſie eſt vt in pꝑte tm generis bun iunctione vł applicatione tanto amplius mani bonũ iſtud pꝛeſtantiſſimũ operetur tantoq; ſublimius illunnnet᷑ñ anima hua MQſi ꝗs dixerit homies nec ſcõm vniuer na quanto ipſa lux pᷣma alis lumimbus ſum un eſſe receptibiles bmõi gioꝛle ne hoc eſt ſanctis angelis atq; demonibꝰeſt ſcᷣm animas ſcilic nec ſcᷣm coꝛpa vlſal cdanoꝛ ſeu luminonoꝛ. Neceſſe eſt etid ea riones vel defectu ſenſuu vt qui ceci et ſur ſen viſionem ſpiritualem pᷣme luciset nõ dinaſcuntur vel alias occaſionan boc ex ad quemcunqʒʒ intellectũ vel vinonẽ ipiꝰ acc Centi eſt aduẽticiũ ⁊ innaturale ani⸗ ſed ad nobiliſſima atq; pfectiſſimam Hec mabus. De aliis vero animabus quibus autem ẽ cõiunctio ad ipſam et applicalio paſſiones huiuſmõi ſiue occaſiones im/ ſine medio.fruſtra igitur creata eſſet ſtiſta ſtaninon eſt dubiũ quin capaces ſen rece us. Nõ eſt cõiungibilis ad alia niſi ppter piibiles ſint omniũ phyioſophicarũſcien illam ergo magis illi. Amp. Unaqueq; tiaru. Receptibiles etiam ſunt quedam ꝓ virtus et vnaqueq; potentia pꝛopier opii phetici ſplendoꝛis ⁊ ꝓpter hoc neceſſe eit mũ ſuum actũ nobiliſſimãq; perfectioneʒ etiã ꝙ omnes/ Cuʒ receptibilitas natura ſuam creata eſt. Alie em̃ perfectiones pꝛo modu . cibilis opti vnius indiuiduo:uʒ cninſcunq; ſpeciei ex ma cognitio ⁊ nobiliſſimi nobiliſſima op neceiſitate naturaliterinueniant in vnoqᷓ tima ac nobiliſſima perfectio eſt virtutis q; alioꝛũ indiniduoꝝ eiuſdem. Amoli intellectiue eſt talis cognitio creatoꝛ opti us. In ꝓphetico huiuſmõi ſplendoꝛe nõ ma autem cognitio datoꝛis eſt illa quam ꝛedixi. Amp̃. manitfeſtũ eſt quia loca is diſtantia nec eſt nec eſſe poteſt int ge⸗ atoꝛem et animã humanam diſtantis igi⸗ ut nobilioꝛis claritatis ſuſceptibiles ſũt le eſt. Pec autem nõ poteſt intelligi niſti al q; ſit eognitio naturalis. Claritas em̃ illa tero duoꝝ modoꝝ vel trium. Pꝛimũ diſ- qua diuinãt p̃ᷣterita vel futura ⁊ etiam vi- ſimilitudine et hec eſt malicie que diſſimia⸗ dent p̃ſentia abſconditatmaio: eſt omi co lat animas noſtras a creatoꝛe qui bonns gnr one naturali habeant velbie voſ eſt in vltimitate bonitaris erheceſt quo h lint anime noſtre in coꝛpibꝰ. Naturaliter ſe et directe ꝓbib et ſentiri ſuauitatem ip̃i⸗ em̃ alia videre nõ poſſũt anmme humane us. Quemadmodũ cõtraria diſpoſitio in Siigi hmoòi claritas ⁊ illuminatio eſt eis palato coꝛpis ſentiri phibet dulcedinem ex ↄeoiunctione demonũ/tnq; ex appli vel alia ſuauitatẽ tibi. Secude oanch ee ſiud appbenſum queda ſuntex maioꝛis luminis maioꝛi ap cum via nõ fuerit ad appbendendũ crea plicatione magis eas illuminari neceſſe ẽ toꝛẽ. Hoc autẽ ẽ cũ fuerit appᷣbenſũ vtres Eu maioꝛis luminis intellecũ no obtene Reminiici nanq; debes ſermonis quẽ di lis in omnibus animabus humanis quẽ? pter optimam acnobiliſſimã admoduʒ; ⁊ generaliter omnia naturalia ſunt. Quia igit 9 imicogn — hibeantur a ſublimioꝛi ⁊ nobilioꝛi clarita iete. Amp. Appet ex magyeis opibm catione luminis quia reuera ⁊ ipilumina diſtantia ſpnaleʒ facit aſiu tem nõ ſcom opera. Dico quia hmõi ſer⸗ confoꝛtari ſcõᷣm vim intellectiua ⁊ delecta mo erroneus ẽ ⁊ inpoſſbilis et hominis rin ea delectatiõe que merito beatitudo ignoꝛantis nobilitatem nature bumane. nominet.Q ſi dixerit ꝗs quia anima hu Dieo igitur quia anima humana ſuſcepti/ mnana non eſt ſic coiungibilis deſtrues er bilis eſt omniu ſcientiarũ phyloſophicaꝝ Iroꝛem iſtũ multipliciter ꝛimũ quia non naturaliter. Si enim alique anime impe⸗ eſt dubitatum apud intelligetes virtutem Aite ſunt paſſionibus coꝛpoꝝ ſuoꝛũvt mo mtellectinam creatam eſſe ad intellectum NMit⸗ hencut⸗ Pbenſo⸗ Etaſon Ktaclen Ppofnin Obamen Hopennt unato ſorie ense⸗ ſosdlos⸗ lonacene Vicd Glipe ſimen hann ſfolyui Aidze lſpberti, tborines lane⸗ Mlfistune engüradi poreiape⸗ Eegredäin erdeſenad firetlapen ltone hini ihintetui, nioend ſnänunt ſchnige Amimine ſetſil Uluengre Nnilpis itaun Pcegui Auilkto nlsnte Mnio gren Mlpenate . 4,„ HM nnd xit Ariſtoteles quia ymago lennis appxe eius non haberlimitation aliundeſed à l henditur qñq; vi res quadoq; vt ſignuz eigſo. Et limitatio iſta eſt in ipſo ſcom ſe ſone 2= cũ appᷣhendit᷑ vt res ſtat in ea et figit ab cum ⁊ poteniiꝗ ipiꝰ⁊ diuicie in vltimitate ſatpe a pbenſio 1 n puenit ad leoné. Cũ appᷣpbẽ ſint amplitudinis et copioſitatis. Sed li/ ihn dit vt ſignũ no ſtat in ea apphẽſio ſʒ iĩran mitatio ent in muneribꝰ eius ſiue ſint na⸗ R editur ꝑ ip̃am leo. Ui⸗ ture donaſſiue gratie ⁊ enam in penis ma . Cnck ſit ad leonẽ æ appbeditur p ipain leo. Ui⸗ ture dona ſiue gratie ? ei: ain n hent pmkarkii Ades igr quia vnomõ ymago leonis eſt in loꝛum ſiue ſupplicus que ſemper minoꝛa ckunn terpoſitũ inter appbendetèe ⁊ leonẽ ⁊ tã; ſunt q merita eorum requirant. Eg enim ubnkmnnnn obex vigens in leipo appᷣbenſionẽ et ppi ẽſuperabũdantia er vinicie miſcoie ſuevs . lunmmi bens eam traſire ad leonẽé. Alio vo modo mali nunq; ab ipo totũ qo mer ent recipi Ipnsibten velut via nõ ſolũmõ tranſitũ ppens app ant. Aggregata i ratiocinatione. Diee —‿1. zebeſon; Gt re –W hennſioni leonis ſed eti traſferes ſiue traſ:⸗/ decet creatoꝛl bonitate adducere nain irfe Ehe or en. nehens appᷣhenſionẽ in leonem.Et iuxtaj ara human ad optimũ vblꝛnõ obuiſtit e2 minalnnnd iſtos duos modos curnit res in oibꝰ crea ¶iuſticia r ocurrit receptibilitas eiuſdeer . geneinen turſ ⁊ creatoꝛe qm quelibet creatura ⁊ res ſertim vbi merita ↄgruut vel etis boc re⸗ gsann E in ſe ⁊ via ad apphenſionẽ creatoꝛis ⁊ ſi rũt hoc aũt in oibus electis quos hic il⸗ udgtiolnt GJ gnu ipſius intelligẽtibꝰ. Lercio imerſio luſtrat donis graꝝ ſuarũ aʒ virtutũ gbꝰ etincraſſatio queda animaruiſtatia é p et vat vt hic m bnplacitu; ſuum viuant. dimelgei hibens puentionẽ luminis⁊ irradiatiois Anmp̃.ſicut nata evis intellectiuna cogno Buneſcile ab ipo ſup illas nec mirũ cũ illuminatõe, ſcere creato:ẽ ⁊ videre veritatẽ ſeu clarita imalenruu, intellectꝰq́ᷓ dʒ eſſe ꝑ ſenſus a ꝑte coꝛpis eii tem ipᷣius. Sie nata ẽ vis affectiua ſeu de Meleniſei am ꝓhibeat ⁊ incraſſatio iſta ⁊ immerſio ſideratiua ſuperioꝛ et nobilis ſentire bo⸗ anggktin facit homines moꝛiones ⁊ penẽ bꝛutales nitatem ipius. Quare vtraq; vel ducda oadhantee Eũ igit iſta tria ſnblata fnerint ab anima eſtad hunc ſuum finem nobilẽ inie mo. gilnenuut bus niis tunc erit poſſibile deſcendere lu duin quem pꝛedixi ibi. Amplius. Di apelſbis per eas irradiationes ꝗ ſunt a lumine pꝛi cut illa nata eſt illuminari ſeu perfici lumi Ebüszlniin mo ⁊ etia a pte ſenſibiliũ vt pᷣdixi. Quia noſiſſima verita te creatoꝛis. liciſta iocum i. Ml gif queda irradiationes huiuſmoi natu dari ſeu beatificari ſuauitate bonit att imßẽ niI: raliter deſcendũt ſup quaſd ſubſtancias 9 us. 2 nemo intelligens ignoꝛat auin intek D oliſnigſrtit vigdelicet ſuꝑ angelicas. Inde in quadã lectus pꝛincipaliter atq; finaliter ad lumẽ? pfectione ſapiẽtie naturalis creatas illas pꝛime veritatis intuendum creatus ſit er ün H eẽ manifeſtũ ẽ. Quida vᷣo cadũt iuxta be quin ipa lumen eius ſite ſuum — neplacitũ creatoꝛis etia poſt illuminatio⸗ expꝛintipale viſibile ipſius. Zicetpaimg n nſe nẽ hmõi naturalẽ ⁊ iſtis nõ ẽ menſura ni bonitaeſ um deſiderabile er vtita dica/ Phulmmn i⸗ ſi bᷣplacitũ creatoꝝs ꝗ ifluit ð lumie ſuo tur ſun ſenſibile virtutis noſtre affectis cc ⸗ quantũ vult ? quõ vnlt. Opinati aut ſut ue nobilis. Huiuſmodi autem indicium n ti gqda; ꝗa ſplẽdoꝛ ppheticus ẽ m recepti. Vcertiſſimum eſt neutra vel impletur vek⸗ W bilitate nature boc ẽ ſᷣm diſpoſitioneʒ ani perficitur vel etiam quielſcit citra ißm / SZi nmnieſt . marũ ſuꝑ qs deſcẽditet ꝓpter hoc pauce enim creatoꝛi placeret omnia alia clariſſis nerelepuin ſunt anime humane ſup qs deſcẽdit. etin me oſtendere virtuti noſtre intellectiue ſe — bamanm ſuꝑ non equaliter neq; vnomõ ſuꝑp ipᷣas. ipo aut eidem abſcondito/nemo dubita⸗ lamictreſi QUerũ iſta no ſũt indicia certitudinis qam̃ re poteſt quin adhuc e vacua etimperfen orcki, ſimilis diuerſitas inuenit in ifiuẽtis illũi cta remanerernec reputaret ſe quicq; eo⸗ ꝗ zelmm, nationũ q gre im̃ ſutæ nibil habetes omi gnoſcere vel videreignoꝛato vlł non viſo aknin no a pte nature ꝙ vel eas augeat vel mi, creatoꝛeſic ſe haber e de vtute noſtra de⸗ allil i nuat ſiue expediat aut impediat. IJam igi ſideratiua quam dixi quia ſi poſſibile eſ⸗ . oniuntsaiinn tur manifeſtuʒ eſt tibi per hoc quia gloꝛia ſet ei haurire omnes ſuauitates/ que pre/ ſuun, intellectus anime humane eſt longe ſubli ter illam ſuntadhuc ſe vacuam ſentiret ek n mior qꝙᷓ; gratia pꝛophetie et q; etiam illu- pꝛime bonitalis ſuauitatem exunret atqs evreret . nah minatio naturalis intellectꝰ angelici. quẽ ſitiret. Cooꝛales quidem delicias faſti⸗ Se admodum et beneplacitum creatoris eſt diretoc enim eſt earum veopꝛium er na⸗ Suiſiin, incomparabiliter ſuper omnem receptibi turale vt ia ſua habũdantiaſfaſtidiũ ſui . ini ti⸗ litatem nature et ſuper omnem limitatio/ generent. Spirituales vero famẽ ſui ſiune 1, i nem ipius et iam ſcels quia beneplactum ſtim ſus ſpa babdantis vebemaioꝛem — Pars pꝛima de vniuero PYuocant ⁊ inflamant/L ꝓpter hoc impoſ ↄiunctiſſima vt non ſolũ deiſficate ſint. ſed ſbile eſt eis aliquẽ ſaciari citra fontẽ ibᷣm etiã deę ⁊ dii et ſint ⁊ veraciter nominent RH earũ ꝗ eſt indubitater bonitas creatoꝛ? o er hoc indubitater aliquo mõ ſomniauit emfin ingde ꝓmittitur eis ſacietas ꝑ ꝓphetas be/ antiqtas. ſicur appet ex phyloſophoꝝ an⸗ niuſein bꝛeoꝝ quoꝛũ vnus diyit ad ipmn creatoꝛey tiquoꝛuũ ſermonibus et eniã poetarum. Et alu⸗ loquẽes. Saciaboꝛ cum apparuerit gloꝛia deos generaliter nominabant viros ma- igre tua. Et alibi. LCorrentẽ voluptatis tue po⸗- gnificos ⁊ ſtrennuos vt herculem omnei iſliin 2 tabis eos ⁊ inebꝛiabũtur ab vbertaie dOo q;illos qui ſcom opinionem ſua laudabi mnch „ mus ue. ſohia vo ꝓphele p̃ianoꝝ dicit luter et ſtrennue in hac vita ſe habuerant nieſ ga deducet eos ad vile fontes aquarum. tranſiatos vel tranſferendos opinabant pnueepe MNMoanitfeſtuz igr ẽ p hoc q: ↄiuctio hec et deos eos fieri ſeu deificari cedebant. unkenitt ſiue app:oximatio ad creatoꝛem felicitas M exemplũ apparet quia et ſaturnũ z io Mleißusl eſtet gloꝛial⁊ iterũ plenitudo atʒ ſacietas uem ⁊ mercurin ⁊ appollinẽ ? multos ali eM ⁊ pfectio earũ Amp.ſi cira ſiſterentvt os quos deos putabat ⁊ vt deos colebat ſuunſuns nò ex ipo fonie luminis hoc ẽ ex ip̃a ᷣma homines aut mulieres fuiſſe er byſtoꝛicis Mplni ac luminoſiſſima vᷣitate haurirẽet oꝛe vt narrationibus certũ eſt. Unus etiam exp iſſun ua dicat pleno biberẽt cognitionẽ ſiue ſei phet hebꝛeoꝝ ex pſona creatoꝛ:ſ deosv ſfßnin enxntia ad qua nate vel creaie ſũt anime hu cat auquos de genie illa. Ego inquit dixi plekei maneſnòõ ſolũ impfecte ſʒ miſere remane du eſtis. Et iterũ ex pſona ſua. Deꝰ ſtetitti luun rentcruciatuq; vehemẽt famis ⁊ ſit ſpwũ ſynagoga deoꝛũ in medio autem deos di ſhi alis toꝛquerẽtur. Hoc aut apꝑet euideter iudicat.Q⁊ ſi ex taʒ modica appꝛopinqtio (liusgra in vinis ſanctiſſimis de quibò apud re no ne ad creatoꝛem quantavidelicet eratbo Aauan eſt dubitatio quin plus deſcendat ſuper minibus illis in vita iſta quãto foꝛtius ex (Wbleltore animas eoꝛũ ⁊ de lumine pꝛime veritatis illa futura que incomꝑabiliter maioꝛ ertt uuliefton et de ſuauitate prime bonitatis q; ſuꝑ ali⸗ dij congruentius potuerunt nominai. fiuagpmoon os quoſcunq;. Certu etia eſt nibi quia gaug Amp. Cum incompabiliter maio? ſit Uumidin to ſanctioꝛes ſunt tato magis eſuriũt et ſi- influentia ex largitate gratia creatoꝛis q̃ inimanun tiũt pᷣdicta duo bona videlicet lumẽ ᷣme eſt poſt influentiam et largitionẽ donoꝝ kinoinia veritatis æ ſuauitate pᷣme bonitatis.et / naturaliuʒ hic in bominibꝰ ſeu in anim cmloeni pter hoc magis aftligutur fame er ſiti bu: bus humanis. Multofoꝛtiꝰ igitur maior mi hoſtu iuſmodi et hoc ſentiebat idem ꝓpheta he erit influẽtia futura omni influentia naau·· mubenshnt bꝛeoꝝ ꝗ dicebat. Quemadmoduʒ deſide re ꝙ et ipᷣa nomina oſtendũt. Pꝛeſens ei Utagnonis rai ceruus ad fontes aquarum ita deſide infiuentia huiuſmodi gratia nominatur. lconer trat anima mea ad te deus. Er iterũ. Siti/ ECutura vero que deo dilectis animabus uit anima mea ad deu fontẽ viun.⁊ alibi ꝓmittitur vocatur gloꝛia cõmuniter ⁊vſu fuman öůPůßo igr crealoꝛe ⁊ ex ipo immediate ẽ qui/ Iu ad hoc compabilem eſſe gratiam glo/ zind J im deſiderioꝝ et plenitudo. Amp Zrie. Hocautem inde manifeſtum eſt quoꝛ.tf t A Ei hanc virtutẽ ? largitatẽ dedit deꝰ ſub niam nec ſtillam gloꝛie ſuſtinere poteſt vi fiimnonen ſtacijs multis naturalibusvt applicatiõe teßpſentis infirmitas. Suſtinet aute; gra imine Vſus ſeu cõtactu aſſimilent ſibi receptibilia ti ꝓphetie que maxima inter gratias eẽ l virtutũ ſuarũz actionũ p modũ receptibi videtur de hoc autẽ melius doceberis in Agſt litatis earũ ſicut appet in igne ꝗ ferruʒ eo ſequentibus vbi de ipᷣa eſſencia in venita uzſin uſq; ſibi aſſimilat vtñ ſolũ ignitu ſj ignis te gloꝛie inquiram inquiſitione pericruta 4 ſiikil Eeitiãa nominet ſicut ⁊ oĩs facies ſpeculu qd ta ſi dens voluerit. Amplius. Si tan- in ęeiobieciũ fuerit ſi mundũ terſumq; fuerit te ſunt influentie donoꝛum er graniarum manend iß̃m ſibi erßſſiſſime aſſimilat ſimilitudine? creatoꝛis in eos quoꝛũ nulla ſunt ad boc u Jus expſſiſima eidem imprimens. Sicin merita nulla preceſſerũt ei obſequiaſquasss up odo:ibuò æ in ſapoꝛibus et ꝗlijs innume tle erunt in eos in quibꝰ inuenientur et di ſſla rabilibus ſe habet. Quatolſolius igr lar · gna merita et placita creatoꝛi pceſſiſſe ſer V . gias et virtus creatoꝛis quas manifeſtuz uniciaſpꝛeſertim cum non ipſe nitendatad tun Eſt eſſe in vltimitate copioſitatis ac redun calclos afritoniſämagt affedet ddd dece⸗ biennic dantie/ eouſq; aſſimilabit ſibi animas hu at magnificẽtia largitatt ſue q; qd debeat᷑ aniin manas vltimata ills appꝛoximatione ſibi meritis ſeruientiũ ſuoꝝi⁊ ꝓpt bocnõ vi⸗ mken 5 tnatiri Nolninls v1Nde nes fuſecheni eiDdn — eil ii Monſu i Wedio auaen nodden R masbiüntied en nndlriu eiitu n abrgd vonnniltn Momerun nomiininnn! uoſenti ocigzunnn lime libertas ſimul atq; felicitas in vltimi 44 à222 l detur finitum id qð addit ſupꝛa cõdigna chꝛitudinis et bonitatis creatoꝛis ad am pᷣmia meritoꝛũtuncenim vacare videret res ⁊ attraclus alioꝛum et ꝓpter boc nul⸗ ad calculos ſi finitum eſſet vel comgabile lus erit tũc talis amoꝛ aut attractus q̃ntũ ei ꝙ reddit ex iuſticia id qdð ſuperaddit ex ad alias pulchritudines ⁊ bonitates. Ex jue ſupabundantia largitatis. Ampli quo maniſeſtu ẽ paradyſum carnalem in us.ſi inimicos etia qui quantũ in eis ẽma altera vita impoſſibile eſſe Sic em̃ quoni lis meritis ſuis noõ ſolũ reſtringũt.ſed etiã / am ad modicum valde trabuntur anime peniltus repellunt diuitias largitatis ipiꝰ/oſtre a puichritudine et bonitate creato quante erur inſiuentie bonitatis ⁊ munifi zriset hoc eſt quonia ad modicũ eis inno⸗ centie ipins in amicos et ſeruitoꝛes ſuos. leſcunt.trahuntur etiaʒ ab alis pulchꝛitu Amp. Di pulchꝛitudines bonitates atz dinibus et bonitatibꝰ. Qua de cauſa im ſuauitates ſennbiliũſita rapiunt in ſe ani, pugna magna ſunt hic anime multe. Cuz mas humanas nec ſolũ rapiũtſed etiam autem innaleſcit etiam hoc in hac vita no vniũt tanta vnione amoꝛis quanta appa ilicia pulchritudinis ⁊ bonitatis creatoꝛis, ret in paſſionibus ⁊ cõpaſſionibꝰ.paſſio- extinguitur amoꝛ aliarũ amoꝛ inq;; qualz nibns inqᷓ; dictoꝝ ſenſibiliũ ⁊ cõpaſſioni dixi. Quantofotius igit᷑ cum plene ino bus animarũ humanarũ ad illaiquid fa- tuerinthoc autem eſtquemadmodum ſi ctura ẽ pulchꝛitudo creatoꝛis⁊ bonitas at ymaginauerꝭ mobile aliquod quo traha qꝙ; ſuauitas/quas nec attingit admiratio nec eſtimatio nec etiã cogitatus.ſicut igit᷑ amoꝛis iſtoꝝ ad amoꝛẽ qui tũc erit creato ris nulla eſt comparatio ſic neq; vnionis p̃ᷣdicte ad vnionẽ erit beatarũ animan ad reatoꝛẽ. Differt aſt quoniã amoꝛ hmõi mõic.et virtus mouens ipᷣm in ſurſuz no bi quia ſi a.foꝛtitudine pᷣualuerit b. trahe? vnio animaru noſtrarũ ad ſenſibilia ebꝛi in partem ſua hoc eſt in ſurſum ipſum b. eias eſtimo inſani a captiuitas inſuper et Quare ſi in inſinitum pᷣualuerit totaliter obcecatio earũ. Illa vero illuminatio eſt trahet ipᷣm in partem ſuam hoc eſt in ſux animaraã noſtraruũ ⁊ ſapiẽtia ꝑfectiõis vl-⸗ ſum.Qnia vero impoſſibile eſt aligd mo ueri ſimul cõtrarus motibus et hoc tota⸗ liter. Manifeſtum eſt nuilũ eſſe moti ipſius c.tunc ad partem b. Et quonia ma s animaruʒ noſtrarum deñ deria ſunt Amor vetſo virtus eſt et radix huiuſmõi lud ad ſe et oiungat ſibi a ꝓpximoꝙ nõ motuũ ſpiritualin. Manifeſtui ẽ in altera eſt niſ quodam occulto amoꝛe naturali / animab ſic raptis ⁊ attractis amore pul⸗ quid facient pulchꝛitudo et bonitas crea-⸗ chꝛitudinis et bonitate creatoꝛis nuliũ ee toꝛis cũ innotuerint animabꝰ nris et hoe motum contrarium hoc eſt deſideriũ vel abſq; velamine et intervoſi.. Amp. enam amoꝛem ad ſenſibiles pulchꝛitudis ex ꝓpoꝛtione.Cuʒ pulchꝛitudo ⁊ bonitas 3 nes ⁊ bonitates et quohiam in nõ amatt creatoꝛis ſuꝑ oẽm mẽſura⁊ compationeʒ ? et non deſideratis impoſſibile eſt delecta maioꝛes ſint pulchꝛitudie ⁊ bonitate quo tionem eſſe in ſenſibilibus pulchritudini,⸗ rũcũq; alioꝛuũ ſiue ſint ſenſibilia ſiue inſen bus ⁊ bonitatibusdelectationem in ud ſibilia anime vo nr̃e cũ eqliter vtraq; eis qualem ibi ſomniat et delirat vulgus ſar innotuerint ⁊ libere atʒ mũde fuerint a ꝑ- racenoꝝ. Non enim veriſimile ẽ ppyloſo uerſitate coꝛruptionis ð qᷓ ſepe audiſtine phos gentis illius in pte iſta tam errone ceſſario trabũt᷑ ab eis ꝓpoꝛtionaliter cau ſentire.Delectationẽ multiplicẽ eẽ futuraz ſis hoc ẽ ̃n ꝓpoꝛtionẽ qua habẽt innicey animabꝰſeuominibus gloꝛifcatt exre pdicta trahetia. Quia igr trahẽtiũ ad tra⸗ aturdꝗ tũc erũt etia ex hijs qcũq; eẽ deſſj hentia nulla ẽ cõparanio boc ẽ pulchꝛitn, erimaniteſtũ tibi fiet ĩ ſequẽtibꝰbonitatt dinis ⁊ bonitatis creatoꝛis ad alias quai Uerũ hmõòi delectatio erit ex amoꝛe ᷑ↄme cũq; nõ erit comꝑano amoꝛis ⁊ attractio pulchritudis atʒ bonitatt er ꝓpt᷑ bocnuil nis pulchꝛiludinis et bonitatis creatoris lomõ ei ↄtraria vel repugnas neq; ipedi ad amoꝛẽ ⁊ attractũ aliarũ. Quare ſuper ens vllo modoruʒ eam delectationẽ que menſurã et comparationeʒ erit amoꝛ pul erit in pulchritudine ⁊ bonitate creatoris tate elongalionis a miſeria et ſanitas ad quã nec leſio nec aliqd attingit contrario rũ vllo modoꝛũ Amplius. Eũ adamas ſrtn atctrabat tantaq; velocitate rapia Iur duabus virtutibus in partes cõtrari H as exempli gratia nominet nobile huiuſs minetur a. virtusvero trahens illud in de oꝛſum nominetur b. Manikeſtũ eſt ti Pars pꝛima de vniuerſo Amplius. nmaginare mundũ diuinũ fenun ſeculũ altius qð et patriã et ciuitatem Ddeo dilectoꝝ ⁊ ab eo electoꝝn hominibus cheologi xpᷣianoꝝ vocanti ymaginare in ea duos populos alterũ ſancoꝝ angelo friũ lalterũ ſctõꝝ ⁊ gloꝛificatoꝛ hominum Fymaginare etia infernũ velut carcerem et hil habentẽ hmoi toꝛmentoꝛuʒ a ibi poſi tos paruulos qui nature coꝛruptione oꝛi/ vz ginali peccatũ aliqd addiderũt nec cõtra eam mũdationis remediũ ꝑceperunt.Di co igr quia omnis generis homines ſunt ſic in ſtatu cõuenientiſſimo eis ac oectẽtiſ ſimo. Decet em̃ modis om̃ibus creatoꝛis gamulos ac myniſtros eſſe cum eo ⁊ iuxta „ eum quatinus hoc phas ⁊ poſſibile ẽ. Ni il em indecctius regi inclito atʒ magnifi⸗ co/q; ſolitudo ⁊ paucitas milicie at fami/ lie. Nihil decentius gloꝛie ipᷣius q; multi/ tudo milicie dico indute ⁊ oꝛnate atʒ deco rate ꝓut decet regalem magnificentiam. Quia igit iſte ſtatus ſic ſe habet et hmõi eſttam in hominibus qᷓʒ in alijs ſubſtan cis nobilibꝗ et creatoꝛis milicia et eiuſ/ deʒ familia digni vocati ſunt vel erũt.Di co quia iſte ſtatus cõgruentiſſimꝰ ẽ glorie creatoꝛis. Decoꝛũ aũt eſt qd decet ꝓpter hoc maxime decoꝛũ quod maxime decet Nibil autem magis decet creatoꝛẽ qᷓ; p maxime deco:ũ eſt maxime iuxta eũ atq; in domo ſine in aula ſiue in palacio ſuo. Quare ſic ſe habere magnificenriſſimam domü ip̃ius? pᷣclariſſima aulam nobiliſſi maãq; miliciaʒ eiuſdempe ſuo neceſſe eſt Rſi dixerit quis quia nõ eſt cõneniens vt homines ſimul⁊ ſubſtantie ſpuales in Vna ſe; domo vel palacio habitentcũ ho mines coꝛpoꝛeijille vero in coꝛpoꝛee etin/ coꝛꝑales ſint. Beſpondendũ eſt ei qe mul to amplius incõueniens videri deben ei/ dem ꝙ anime humane cum coꝛpibus ha bitenicum inter ip̃as ⁊ coꝛpaſuallõge ſit maaio differentia naturarũ homines em̃ et ſi copei ſintſcõm partem eſt hoc partẽ dico inferioꝛem ⁊ igno bilioꝛeʒ. In coꝛpei auiui ſm partẽ pᷣcipuam pᷣdictiſq; ſubſtan⸗ ijs in ſtatu illo illo gloꝛie ſimilimam. Cõ uenientius auteè eſt vt coꝛpa huana ſequã iur animas ſuas et trahant ab eis inſ ub lime ſeculi altioꝛis qʒ ũt ipe trabantur ab eis in locum inferioꝛem et habitationi ea rum minime cõgruentem. Dico etiam ꝗaa ſermo iſte hominis eſt ignoꝛantis gloꝛiã coꝛporũ gloꝛificatoꝝ/ Si enim ſciniſſer valde ſimilis eſt nature ſpirituali ſicui tibi rcere pateſiet in ſequentibus nullaten⸗ hoc di⸗ locũ toꝛmentorũ vbi in malos et creatort volũtati rebelles vindicant᷑ ꝑ iuſticia cre⸗ gtoꝛis iniurie et cõtumelie quas et creato ri hominibus Dum in hac vita viuerent / on poteſt: irrogarunt.ymaginare etia locum aliũ ni/ QAus rex gloꝛie q; vno iſtoꝛum modoꝛuʒ vi⸗ elicer vel vt intelligatur regnum ei⸗ glo⸗ rialet quia pꝛecipua pars regni ciuitas eſt xiſſet. Dico etiam quia ſermo ꝓpheticus quo creatoꝛ dictus ẽ rex gloꝛienon habet dubitationem ſue veritatis apud intelli⸗ in ua e des eſt ⁊ ſolumipᷣius quare illa tota gloꝛia eſt et omnes inhabitantes in ea gloꝛioſi ſeu glificati.Et ciuitas illa me⸗/ rito ciuitas gioꝛie habenda eſt ⁊ dicenda et quoniã gloꝛia perfectio eſt ſicut alibi di iciſti impoſſibile eſt in ciuitate illa gloꝛie 2aliquid eſſe imperfectiõis.Alio modo in/ telligitur rex gloꝛie quomõ dicitur? rexiu ſticie quaſi iuſtiſſimus/quemadmodũ di citur vas pulchꝛitudinis vas pulcerrimũ. ⁊ qð nihil habet indecentie vł defoꝛmita tis. Sic rex gloꝛie rex gloꝛioſiſſimus qua/ ſi cuius regnum eſt in vltimitate gldꝛie et et nihil habens gloꝛie repugnans ſen con trarium. Neceſſe igitur eſt regnuʒ eins ſo· tum ꝙ eſt vniuerſitas hoc eſt vniuerſa ſe⸗ ries ſeculoꝝ ſic ſe habere videlicet vt ſit in vltimitate pulchritudinis/ſcdõᷣm omnes pꝑ tes ſuas.et hoc ꝓut cõgruit et expeditvni cuiq; earũ tempoꝛe ſuo. Et ꝓpter hoc ne⸗ ceſſe ẽ vtet vniuerſitas angelica ⁊ vniuer ſitas hoĩm ſic vnoqʒ tpe Pul decet eã eẽ ? ut decoꝝ eſt eaʒ eſſein tpe vnoquoq; et ₰ ecoꝝ ac decentiſſimu eſt vt pᷣma ac ſupᷣma habitatio babitatoꝛibus ſeu cini⸗ bus nobilitate eiuſdem congruentibꝰ im pleatur impoſſibile ẽ ier niſi er ange⸗ lis et hominibus vtriſq; gloꝛificatis. Nec eęnim phas eſt neq; cõueniens aliqueꝭ eẽ veſtitum niſi gloria. omne enim aliud ve ſtimentuz vel operimentum indecens eſt et regi glorie et regno glorie. Impfectu; autem veſtimentum etimperfecius orna tus in hominibus eſt gloꝛia animarũ ne/ ceſſe igitur eſt glorificandarum animarũ coꝛpora gloꝛia cõmuni congruente ſuo lẽ ʒo poꝛe veſtiri.Cercio modo intelligitur rex glorie ꝑ appropᷣationẽ videlʒ cuiſoliꝰeſt ⁊ cui tota debet᷑ glia.Quare neceſſe ẽ oia ſuo tꝑe ↄueriii gloria ipi.noõ ſolũ igr aie oreneht oiftico gelciico inentig Uthntn Pgchücti N oN ſinufi, uil ntill Clmn ean cnulonen ,ytfngrur⸗ urdenatun ifnin encſnereti wonenen cisſerl Pgegepelern Cinonslue⸗ Aeoſe ſl AKbdumano Mlinn on Akneo⸗ eſto. hetenleup Doſtbileiſi Ferinnn vcvoſerta ieogen Eneollchnee⸗ mewohlesn Miminige⸗ Apung hlhſiped S — „—— iſlnnh⸗ Un lllere Ulngkiſt aöe – eſtinran 1Bernſa⸗ husmlumn Wuſenege clergornn Wains ziis itdnn nran nsegian umſßtb onnnes nhenr ai. Tanise ebebencachn gaſendeſtin deſtmnaniur; maäinis asN nindarnieſfinn eergoinfine Fo. humane/qnatinus eis cõgruit ꝑ gloꝛiĩfica tione ſua còuertende ſunt in gloꝛia ipius. GSed etia coꝛꝑa earũ. Quẽagdmoduũ igitur gnime totũ gioꝛie victure ſüt ꝑ gloꝛia quã accepture ſunt ab eo. Sic et coꝛpa totalit in gloꝛiã eius 1 obſequiũ ↄuerteda lüt te⸗ poꝛe ſuo? ꝓpt᷑ hoc adeptura gloꝛia illi ſtatim et officio ogruat. naturalis nature hnaneſſed etia? eouſq; cõtraria vt eam etiam deſtruat. Hmoi an tem iudiciñ certiſſimũ ẽ ꝙ naturaluer boꝛ retur ⁊ fugitur ab hominibus. Nihil aut naturale naturaliter hoꝛreturæ fugit᷑. NHa tura igr huana naturaliter nec ad moꝛteʒ tendit᷑ nec ad iila ducit homines naturali ter. Quare maniſeſtũ ẽ plagam hmoi ſa⸗ nandã eſſe tpe ſuo /ſi em ĩ pecude ſua ſiue in grege vel armento nemo ſuſtineret pla ga moꝛtis ſiue etiã moꝛtalitatis ſi ea auer⸗ tere poſſet. Quũatofoꝛtius creato: in gene/ re humano ꝙ velut grex eius eſtlimo no „ lis velut duobꝰ pietibꝰedificata ſeu oſtru/⸗ biliſſima amabiliſſimaq; poſſeſſio ei/ nõ ſuſtinebu plagam moꝛtis quin eam curet we ſuo. Ampli?. Quis paterfamilias peſtem ſeu peſtilentia a pecudibus ſuis ſi poſſibile ei fuerit nõ depella: Quis deni q; rex in regno ſuo que totũ illud vaſtent hoc poſſet facere nõ auertatiEt qa ma⸗ niteſtũ e ꝙ genꝰ humanũ pars pꝛedpua ac nobiliſſima eſt poſt ſubſtãcias abſtra/ ctas et nobiles regni creatoꝛ Heceſſe igi tur ẽ bonitatẽ creatoꝛis peſtem iſta ⁊vaſti tatẽ abigere a regno ſuo. Moꝛs igr ⁊ coꝛ⸗ ruptio finẽ ha bebunt in genere bumano Eod? mnõ ẽ argumęetari ⁊ de ruina domꝰ/ qſi em̃ domus creatoꝛis ẽ vniuerſitas ho⸗ minũ et aliarũ ſubſtaciarũ nobiliũ ⁊ ex il cta ruit aut alter paries totaliter p moꝛteʒ Nualiter igit᷑ iſta ruina in domo ſua ppe tuo ſuſtinebit cũ eã reedificare poſſitatq; ſtatuere ſtabilitate ppetuaꝗs prfamilias ruina hmoi repare negligeretł domũ ſu αEXruina ꝗᷓ p moꝛtẽ fitvel coꝛruptionem re ruens nò reedificatio eſtm ei deſtruere dn lhmne⸗ ſi poſſet. Oſidixerit ꝗs parat creatoꝛ qttidie p nouoꝝ hoim crea⸗ tionẽ. Debes reminiici eius ꝙ audiſti ĩ p⸗ cedentibꝰ ⁊ in boc eo dẽ capitulo ꝗa reedi ficatio hmõi ↄtinuo deſtruẽdacolinueq; tũ reedificat᷑ ex aliera pte.perinde eſt ac ſi nihil reedificaret᷑. ad alterã vo ptẽ queſti⸗ onis no reſpondet videlics qualiter ſuſti/ Ampli. licut libi didiciſti. Moꝛs plaga enõ ſolumin mũ decentie et decoꝛis ꝓpꝛu. Quare ⁊ ex net bomitas creatoꝛis tantã ruinoſitatem tantaq; in ſtabilitatẽ tã pꝛeclari edificij ſui Quis em̃ paterfamilias ruinam otinuaʒs in ſua domo vel edificio ſuſtin eret maxie cum eam a- uerlere gꝛeualeret. Euertar auté et dicaʒ quia creato ¶IAKltuerit ſubſtacijs ſpiritualibꝰ? etho minibus gloꝛifica tis erit 'm magnificen⸗ tiam regni ⁊ gloꝛie creatoꝛis erit ⁊ 'm vlti parte creatoꝛis ⁊ ex parte ſua eri Fm opti mũ vltra ꝙ nec melius nec decentiꝰ poſſi bile eſt eſſe. Sic dico ? de inferno quia ni hil magis decet carcerẽ et locum toꝛmẽeto rum q; maleſici et iuſtiſſimi cruciatus eoꝝ Quare ſcom ymaginationem poſita erit inſernus ſcᷣm vltimum decentie et deco⸗ ris et hoc ex pulchꝛitudine iuſticie creato- ris que ibi ⁊ ꝓ magnitudine ſua ⁊ pꝛo re⸗ ctitudine lucidiſtſime apparebit hoc eſt ꝓ ut poſſibile erit gloꝛiſicatis oculis tam ſpi ritualibus q; coꝛpoꝛalibus magꝗnitudiuẽ rectitũdinem et pulchꝛitũdinem illius cõ⸗ ſyicere et videre. Quia vero paruuli ꝗg ni- —,— — Hil culpe addiderunt oꝛniginali co'ruptio⸗ ni nihil pene actualſõ iuſticia diuina paſa⸗ uri ſunt et hoc eſt quoniaʒ pena actualis non debetur niſi culpe actuali. feſtũ eſt eis non deberi nec decere eos lo⸗ cum alicuius pene actualis. Et quoniam digni gloꝛia non ſunt vłpole qui circa oꝛi ginalem culpam remedium q eſt gratia ſanctificationis non receperũt. locus glo rie eos omnino non decet.D tur collocati ſunt ſcom poſitam ymagina cetiſtime iga tionẽ in loco qui nec ſit pene actualis nec gloꝛie. O ſi dixerit quis quia impoſſibile ſt huiuſmoi homies foꝛe ſine pena actu ali in quocunq; loco ſincum cognoſcant eſe fuiſſe creatos ad felicitatem et gloꝛiam/ 7 non adeptos illaʒ.Dico quia ſermo hun iuſmodi non eſt verus. Non enim creati fuerunt ad illam niſi qui electi fuerũt cre⸗ atoꝛis pꝛedeſtinatione ad ipam. Cum igi tur videant ſe non eſſe electos ad illamvi dent ſe nihil iuris habere in illalet ſibꝛnõ deberi illanz Quemadmodum igitur vi⸗ des in mulũs hominibus ꝙ abſq; mole⸗ ſtia ⁊ doloꝛe ſuſtinent ſe non eſſe reges ꝓ hoc ſe; qꝛ ſciũt ſine iiuria ſua ⁊ cõtumelia hoc eẽ.ſic ⁊ iſti abſq; vlla pena ⁊ cruciatu ſuſtinebũt ſe nõ obtinere fencitatẽ a gliaʒ regni illi? ſblimis atʒ pᷣclari. Si vo duerti N tris anla ſiue palacin cum repletiu ſibiles ſunt iſti duo lines hominib⸗ poſſi gas quia minera auri nõ eſt minera vt ſit „ 5 Pars pꝛima de vniuerſo * quia videbũt ſe potuiſſe obtinere illam biles quidẽ ꝑ modũ recepᷣtionis⁊ inſupa ini ꝓpter hoc dolebunt quia nõ obtinuerũt natura intenti ſiue intentati. Non em ſie clan ⁊ hoc ip̃m diſſolues ꝑ pᷣdictum exempluʒ. intelligo poſſidilitatẽ iſta queadmodum a⸗ bin õ em ẽ hõ qui naturali poſſibilitaie p⸗ dicit poſſibilitas vnicuiq; bominũ eſſen Na⸗ hibuus vnq; fuerit a regno.ſunt tamẽ in- di vel fiendi regeʒ. Regalita 8 quippe nõ nn n numerabiles ꝗ omino nõ dolent ꝓ eo ꝙ intendit᷑ a natura bumana neq; directio u . * reges facti nõ ſunt. No eſtigit ↄſequens humane nature aduenitſſed mact ab ge gfctee actino lunt. Mo eltigit dec „ hature adueniſed magè ab ac⸗ scumut vt ſi aliquis bonũ aliqð obtinere natura cidente ⁊ indirecte ſicut ercauſa eius que u lie liter poſſibilis ſit ꝙ ꝓpter hoc doleat qꝛ il ẽvoluntas ſiue electio hominũ ad quos Nni lud nõ aſſegꝗtur. Iam igr manifeſtũ ẽ ibi perinet reges eligere vel oſtituere. Inſu⸗ thu rola e R ꝙ ſm poſita chaginaflon: ſtatus vniuer per tota intentio nature pficitur etimplet᷑ –W 1 ſitatis hominũ ẽ ̃m optimũ ſun ⁊ in vlti⸗ abſq; hoc qð adueniatei. regalitas leu re einui V mitale vecentie et decoꝛis necnõ ⁊ in vlli gia dignitas. Hon autem ſic ſe habet im e mitate ſue pulchꝛitudinis ⁊ qa p ipam ſa moꝛtalitas ad naturã humanãuoniam utſtgennc tis fit ſimul miſcdie creatoꝛis v uſticie ibi ſine adeptione immoꝛtalitatis non pliclc uanſre, us atq; nature humane et meniis hbomi natura neq; intẽtio eius nec puenit nam⸗ luint nũ.nature quidẽ humane ꝗa redditur ei ra ad finẽ in quẽ tendit ꝑ duos pᷣnomina uratul ſua pfectio naturalis qᷓntũ ad vires natu/ s ſuos motusvidels appetit immaita iſeinanne Juagh. ralis qntu ad vires natu- tos ſuos motusvidelʒ appetitũ immoꝛta ſiel rales erterioꝛes qᷓs exercet ꝑ corpus. Red litatis et fuga moꝛtis Amp. llus mo itlaogfen ditur etia ei coꝛpus ſᷣm hoc. Reddit᷑ inq; tus naturalis eſt hominibus in regiaʒ di nmctiidi quale congruit ipᷣi naturaliter qðᷣ ẽ dicere gnitatẽ vel poteſtatẽ.ſed magis er cupidi⸗ gennnn inmoꝛtaie ſcut albi didiciſti. Necſelus iate z amnbitione e deſiderit pui poteſti Nünin quale congruit ei naturaliter ſed etiam qᷓ tisſhominibus aurẽ rariſſimu ẽ excres anln le congruit meritis ipius ⁊ ſtatui. Itatui toꝛis dilecrione vel bominũ ipoꝝ ethocẽ Pgflutin quidem gloꝛie cõgruit coꝛpus glioſum cu cũ credit ab hijs qui poteſtatẽ hmõi ſuſci Nimue ius gloꝛiam in ſequẽtibus audies SGtatui pint vel deo placere vel hominibus expe glltonimn SHo eterne miſerie cõgruit coꝛpus qð eaam dire vt ipi regnẽt credũt ⁊ ꝓpter hãc ſolaʒ ſinſuit ppetno ſuſtinere poſſitjet tale redditurna cauſam regnare ſe ſuſtinent. Manite⸗ riſizfi ture hüane in vita futura ſcðʒ poſitã yma ſtum igi quia hmõi poſſibilitas no ẽpoſ nnehht ginationẽ. Satis fit etia ſm hoc ſtatui p⸗ ſibilitas ꝑ ſe ⁊ oꝛdinata ad hmòi finem. nugclun uuloꝝ qui cõtra coꝛruptionẽ ſeu maculaz Quarealequẽs ẽ qꝛ poſſibilis ẽ hũena na inuntine oꝛigin alẽ ſatiſfactionis remediũ nõ acce⸗ tura recipe imoꝛtalitatẽ poſſibilitate ꝑ ſex anenice perunt. Dic igr ſtatus p omnia decẽtiſſis oꝛdiata ad illã ? qm tẽdit ad ill ã naturali⸗ Kionmuin mus et qntũ ad gioꝛia creatoꝛis tam ex¶ xꝓ bꝰmotibus pluribus ſuis q̃re neceſſe ẽ vyt manhut re miſcdie ipius q; exparte iuſticie. Simi adilla pueniat vłtotaliter vel in parte q Nninntg liter et qntũ ad ſalubꝛitatẽ ⁊ vtilitatẽ na ſicõceſſerit quia in parte pueniet ad ilsm ſhhinent ture humane nec nõ et vltima eiuſdẽ pfe⸗ Jam audiſti ſuꝑ hoc alias ratiões ppter tutgn cdionẽ quantũ humane nature poſſibile ? quas impoſſibile eſt ꝙ in pte etiã no pue iuinan cum eqtate et iuſticia creatoꝛis. Hunc igf niat. Amp̃. Jam alibi audiuiſti qa? ſi lifickibr ſtatum eliget. imo elegit eternaliter apud ↄtingat ſpecie aliquãa in aliqua pte indiui llniagg ſeipam ſapiẽtia et bonitas creato? Qua duonꝝ ſuoꝝ pfectiõe ſua vel pfectionibus ictaot,un re maniſeſtuʒ ẽ in eo ſtatuendũ eẽ finalit puatã eẽ/ impoſſibile tamẽ ẽ vt vniuerſali Mihcbnir naturam humang. Amp. quia nullus ter pᷣuetur illa vel illis. Similiter impoſſi elithon mot nature fruſtra ẽ naturaliterneq; na bile ẽ vniuerſaliter er ppetuo aliqua ſpeci lluucige turali ipoſſibilitate ꝓhibit' ab eo ſiue in⸗ em remanere vninuerlaliter ? ppeluo in p Uunczmn ; eſt. ai igr appetitus immoꝛtalitatt uatione ſeu potẽtialitate ſue ꝑlectõis.Ali Mangnti nardra is eſttid enaturaliter inditphomi ogn fruſtra et vane crears eẽt a creato:e. nghiniin eſt arcteenin fuga noꝛtis hoc PHmoi aũt exemplũ ẽ in mineris metallo⸗ ſecfuigegi immoeralitaee Ae Wanifeſtu & r 7 gemmarũ alioꝛuq; lapidũ nobilium niabnn * msece in kanceng ſinis huius appeti ⸗ MWateria ei oĩs que ꝑ ſe matena nõ cre⸗ nbnod liter impolſibil n ee0 eè natura atur vt ſit matenia tmſed creat᷑ ppter ꝑfe lllare doinſermonentt eni nec aliud inten ctionẽ.creatur inqʒ in malenalitate ſus vẽꝓ mn 401¹ Onihn & naturaliter poſ in ea pmaneat. Enia erpoſitio e vt intelli⸗ Comdnng ligan ſeefägipſt ennenll e Cueniſelngt ſanganin Beeſe an medianes Nenateiſenis autenſcſehne mibunmig: mornaliaizu weinsag Eendnpdoosi ezeeNn is Mrl bomminidusen meed nugte tedeſcenii nnitfini qñtitul , “ä motalntir, nhalenut bocalisi beſun in bien n lis e i 1 ian, 4 .. minera tm̃ neq; vt remaneat in hac mate rialitate qᷓ ẽ mineralitas ſʒ ꝓpter aurũ vt aurũ ſcilicʒ ex ea fiat.Quia igr materia vt materia nõ ẽ vtilis niſi ꝓpter id qð ex ea exiturũ ẽ. Manifeſtum eſt ꝙ nõ crea⸗ tur vel eſt vt ſu vel remaneat materia tm̃. qm̃ eius eẽ ſic inutile eẽt. Sapiẽtia auteʒ ⁊ʒ bonitas creatoꝛis nõ ꝑmittut hoc vt cree- tur vei ſit inutiliter ſpecies aliq̃ totalithoc ẽ ſᷣm om̃e indiuiduũ ſuũ. Quare impoſſi bile ẽ ſpecieʒ aliquã remanere totaliter in ſua materialitate vel potẽtialitate. Neceſ ſe igr ẽ vnãquãq; ſpecieꝝ vet in totalitate ſua vel in ꝑte indiui duoꝝ ſuoꝝ ad id pue nire qð ſupꝛa dixi ſupꝛa pfectionẽ vłactũ. Quia igit ſpecies huana in hac poſibili/ late ſeu potẽtialitate creatur vt ex ea poſ⸗ ſint fieri imoꝛtales hoĩies. Quare neceſſe ẽ ſaltẽ aliquos fleri imoꝛtales. Hac igitur moꝛtẽ q nuc ẽ hoim. Sequetur ex neceſſi tate ĩmoꝛtalitas. Hec aut ẽ vita ĩimoꝛtalis. Almp̃.nihil magis erigit hoĩes ad eie⸗ ctionẽ vicioꝝ ⁊ paſſionũ inoꝛdinataruʒ qᷓ; ſpes future ĩimoꝛalitatis ⁊ retribunonis. nibil magis eos animat atʒ ↄfoꝛtat ad ac quiſitione virtutũ atʒ cuſtodiãſ⁊ ad cõpo ſitionẽ moꝛũ ſuoꝝ totãq; vite ſue decoꝛati onẽ qᷓ; ſpes future ĩmoꝛralitatis.⁊ hoc ap paret in hus ꝗ nihil boni ſperãt in vita fu tura ꝗ oĩa credũt cuʒ ipᷣa luce vite pᷣſenuũs relinquere.hijs ei nullꝰ ẽ amoꝛ vtutũ nul la cura ↄponede vite ſue.ſed tolos ſe tra/ dũt et exponũt inſtar iumẽtoꝝ voluptati bus coꝛpalibus. Quare ꝗ ſpem iſtã tollũt de medioinegantes eãbirtutes eriã de coꝛ dibꝰ hũanis extirpat totũq; vite humane decus atʒ decoꝛẽ in bꝛutales delicias atq; turpitudines tranſferũt ⁊ defoꝛmãt. Ma⸗ oſiſſima atq; peſtifera hũane vite et inſuꝑ fundũtvita pᷣſentẽ hominũ ⁊ ip̃os etiãa ho mines vſqʒ in inſania ſubuertũt.et hec eſt vna ex cauſis ꝓpter q̊s ſapientes ipᷣas fu giũt taqʒ peſtes. Uides etiã quia hee ſunt que homies auertũt maxime a creatoꝛe ⁊ ab omni cultu et honoꝛificẽtia ipius. Nõ inducat igr hoĩes ad honoꝛificandũ et co lendũ creatoꝛẽ ꝗn potius obdurant.Iſta etiã ſunt ex ꝗbus ſunt lites et iurgia.ſedi tiones ⁊ bella ebꝛietates et furoꝛes hoim inuicẽ.Qualiter igr ꝓpter iſta que cultuʒ et honoꝛificentiã creatoꝛis aðᷣo impediut q̃s maximi cultoꝛes creatoꝛis maxime fu⸗ giũt et ↄtemnũt ex quibꝰmala q pᷣdixi om nino ſũtcolẽdus vel honoꝛãdus erit crea tor. Ampᷣ.ſi ꝓpter hec ſola honoꝛan⸗ dus vel colẽdus eẽt creatoꝛ ꝙ vtiq; eflet ſe alia vłmelioꝛa ab eo nõ ſperarent᷑vel ꝗq⸗½ rectiꝰ ẽ gratis cũ colẽdus eẽt q igr eas nõ habẽt abſoluti eẽnt oĩino a debito cultus ⁊ honoꝛiſicẽtie creatoꝛis cũ apud eos cau ſa huiuſmõi debiti nõ eẽt.Miſi dierit aa Anam rum bonũ magnũ ⁊ ipa anima onũ maximũ. Similiter ⁊ coꝛpus totuʒ ⁊ mẽbꝛa ſingula bona et magna ſunt. Ule rũ vtiq; dicitet reuera largitiõe tantoꝛuʒ bonoꝛuʒ obnexios ſibi nos fecit bonitas creatoꝛis ⁊ debitoꝛes obſequioꝝ q ex hijs eidẽ impẽdere poſlumꝰ. Uerũ adeo leſa ſunt oĩa hec ⁊ coꝛrupta ĩ nobis ⁊ oꝛigina li coꝛruptiõe de qua tot ⁊ tanta iam audi uiſti? alijs cauſis qᷓ de induſtria pꝛetereo vt ex eis neq; deceter neq; acceptabilit᷑ cr⸗ atoꝛi ſeruire poſſimus ꝓpterhoc neceſ⸗ ſariũ ẽ nobis vt mũdemur ab hmoi ⁊ no uis adiutoꝛijs a creatoꝛe adiuuemur Hee auũt adiuto:is ſunt qᷓ virtutes ⁊ gratias et᷑ dona doctrina pᷣianoꝝ creberrime nomi Jis vt ꝓpter obſequia ar̃a pᷣdicta nob mu nifeſtũ igr ẽ haãc opinionẽ radicẽ eẽ ꝑnici/ a grits nõ ẽ hec intentio creato ipᷣi creatoꝛi ptumelioſiſſimã qᷓ Z amoꝛẽvir tutũ ſa lubꝛiu extingnit in hoibus et crea/ toꝛis cultũ ⁊ honoꝛificentiã extirpat radi/ citus ⁊ laudẽ creatoꝛis aufert ex oꝛe hoĩim Uita naq; iumẽtina ebꝛietaſq; etinſania deliciarũ carnaliũ etiaʒ ab anima huma/ na cogitatũ abꝛadit ⁊ abolet creatoꝛisfer ro igr et igne ꝓfligãda ẽ ⁊ funditꝰ extermi nada buſuſmodi opinio. Nõ ta igr ꝓba tionibꝰcõtra eam pugnandũ ẽ qᷓ; toꝛmen 8.Qſi dixerit quis quia ꝓpter diuitias ſenies et coꝛpales delicias ↄponẽda ẽ et oꝛnãaãda virtunbus ? moꝛibꝰ vita pᷣſens tu ipe vides quia iſta ſũt q totã turbat ⁊ con znera largiat᷑ Hõ em̃indiget hijs ſed nos eis indigemus vt ꝑ hec creatoꝛi nos acce⸗ ptos et placitos exhibeama. ⁊ ꝑ eadẽ ab eodẽ incoꝑabiliter melioꝛa atʒ ſublimio⸗ ra obtineamꝰ. Hecigr ẽ intẽtio ipius ad⸗ iuuare nos hic hmõi adiutoꝛijsvt nõ ſo⸗ lũ munificẽtia eiꝰ⁊ miſcðia ydoneos nos faciãt maiqe ac pᷣcellentioꝛa accipe.ſʒ eti am eiuſdẽ iuſticia nos dignos iueniat vt talia nobis ex meritis debeãt᷑. Quapꝛo⸗ pter manifeſtum ẽ ꝙ fuit bonitas nature ex diſpoſitionibꝰ bonis naturalibus pᷣpa rat etydoneã facit naturã humanã ſic ipᷣa adiutoꝛia eandẽ pᷣparat nõ ſolum ydo J 0 . * 3. . . Pars pꝛima de vninerſrſo „ gea ſit ad ea qͥ ſunt eterne felicitatis ⁊ glo ret. Nõ optet aũt doceri quia natura poe ninnd ie. ſed etig vt et digna ex eiſdẽ adiutoꝛijs ſibilis pꝑ ſemetipamvllo modoꝝ recepnibi hh. de hujs aut licet multa ꝑ ꝓphetas hebꝛeo lis ẽ equalitatis ad euʒꝗ ẽ neceſſe eſſe pſe niſene . . ru et dicta et ſcripta ſint genti illi.doctrina ex oibus modis ſuis quaq; recepiibilis ſit Oanun b tamẽ xpᷣianoꝛũ de hmõi adiutoꝛiis digni- ſimilitudinis. Licet a ſuꝑeminẽetia ipiꝰ in-— hoiegcen tatibus retributionibuſqʒ creatoꝛis refer cogitabiliter lõge diſtans. Nec aliter ſen – „ * nſſima ẽz gratiã adoptionis hereditat'q; ciendũ ẽ de largitate ⁊ magniſicetia boni⸗ mnaleet regni celeſtis ſtudioſiſſime attollit et pᷣdi⸗ tatis ipᷣius creatoꝛis. Qui em̃ has dimiti⸗ uallann cat ex qͥ manifeſte ſequit᷑ reſurrectio moꝛ: as hacq; ꝓfuſioneʒ munifſicẽtia crestoris annul uoꝝ ⁊ gloꝛiſficatio coꝛũ ſalteʒ in ꝑte. Sta: quã dixi negat vel ignoꝛat ↄſequẽter ⁊ deii peoſn Balbate — ep bilit᷑ aut gra iſta exemplo vno ꝑ bonita/ tatẽ ipius negãt ⁊ minimu ſue largitat ei ipcchilg - L (iet largitatẽ creatoꝛis. Dico igit᷑ ga ſi rerx dẽ relinquũt. Quicꝗd em largit bonitas D aligs in hoĩbus haberet regnũ ditiſſimũ creatoꝛis modicũ valde ẽ ad nobilitat? ex unftüs ac pᷣclarũ nec eſſet ei niſi vnieus filius. Re gloꝛia regni celoꝝ et gloꝛificationẽ atq; co intsſcontt gnu auteiuſmõi vel maneriei eẽt vtꝑ m/ tronationẽ regũ innũerabiliũ. Qui igtur inleuuͤie titudinẽ heredũ nulli minueret/ ipᷣi vni⸗ eam negãt maximũ ſui qᷓntuʒ ad munera inluſhl genito regis gloꝛia multa atʒ pᷣclaritas ꝑ largitatis auferunt creatoꝛis ? ppter hoc ienunil multitudinẽ coheredũ arq; ↄſoꝛtiũ accrei male de bonitate ipiꝰ ſentiũt. imo noõ lar⸗ Mammlin⸗ ceret bonitas ⁊ largitas ipſius regis mul- gitatẽ de ea ſed auariciã potius reſtrictiſſi Mpoketan tos filio ſuo ↄſoꝛtes aduocaret.⁊ multos mã de eadẽ ſomniãt et delirat. Amhnßß. ſſpenioan ſilios ſibi gre adoptaret. icet auſe apad /⸗ As exterrenis magnatibus ſine pᷣncipib⸗ fiiſtof nos in hominibus multotiẽs factũ eſt qui/ zmilitẽ ꝗ equuũ ſuũ in bello eiuſde amiſerit Mögſnin (Lii ſilios ꝓpᷣos nõ habebãt extraneos ad illi nõ reſtituat ſiue reddat. Silr ⁊ alia dã Aohauen optabat.nec dubiuẽ apud inteliigẽtes an na quecũq; in ſeruicio eius incurrent eidd mnamdte etiã ſi multos haberèt filios poſtq; ꝑ qua nõ reſartiat aut refundat. Quig igr elecci fnddind amcuũq; gratiã adoptionis ac ꝑ quatãcũ⸗ creatoꝛis atʒ dilecti in ſeruicio ipius coꝛpa Muandann q; mulnitudineʒ adoptiuoꝛũ nihil deperit ſua p eoꝝ moꝛtẽ amittũt neceſſie habʒ ce ſoſumte vnigenito creatoꝛis de diuitus aut gloꝛia atoꝛ ex bonitate ſua ⁊ iuſticia reſtituere tt.·· lueſplepheh regni ſui.quinpotius auget᷑ ei gloꝛia exte pore ſuo.Qè ſi dixerit ꝗs quia coꝛpa illa nnöͤnfnan rioꝛ vltra omnẽ admirationẽ. Si ex multi/ ex dono receperũt creatoꝛio ſic eadẽ eis hmltkal tudine miliciarũ ex multitudine ⁊ magni Svonaui qꝙ eadem ſibi retinuit nõ a ſe ab ſiuhaſnmmn ficẽtia pᷣncipuũ auget᷑ gloꝛia regis vniuſcualienauit quare que creatoꝛis erãt ammi- ſelnuzlosſ iuſq;.quatofoꝛtius innuerabilis multitu ſerũt nõ que ſua tm̃. Et ꝓpter hanc cauſã ltpecgn, do regũ celeſtiu erit ad decoꝛẽ ⁊ gloꝛiã re⸗ nõ lenetur creatoꝛ huiuſmõi eis facere re NE gi regũ oim. Si em̃ decẽ regibꝰ imꝑare tã ſtitutioneʒ. Attende iguur quia ſermo iſte Wen. ta gloꝛia ẽ imperatis regibꝰinq; terrenis ? hominis eſt erronei ⁊ hoc decdlarabit᷑ ibi Niüße olbus terrenis regibꝰ impare tãto maior duobus modio. Piunn quja im hoc ſlub (acdan — gloꝛia terreni impatoꝛis qᷓnto maioꝛ ẽ nu⸗ lata eſt ſpes mercedis⁊ retributionis ſub ,Nlicaee merus atʒ potẽtia regũ terrenoꝝ q; deceʒ. lata inq; dei ſeruitoꝛibus vt nulla ſit apꝰ hftinerteid Quãſtomagis oĩm regũ celeſtin obedien,⸗ creatoꝛemſomnia nanq; bona ſiue ſintvir nüadih o lia⁊ ſubiectio erit ad gloꝛiã regis omninz tutes et gratie ſiue grata creatoꝛi obſeqa uinceron ſeculoꝝ. Manifeſtũ igr ẽ quia dominan- dona ſunt creatoꝛis. Si igitur ꝓpterhoc liuſutdige tiſſimus ille impatoꝛ quẽ dei filiũ dixi ſue quia corpa noſtra dona ſunt ipius nõ eſt nobatan, intẽdat ad gloꝛiã ſuãſiue inutilitatẽ homi debitoꝛ retribunonis ipoꝝ coꝛpmmulto. ftibnopyn 4 nu ꝓut decel diuitias bonitatis eius atq; foꝛtius neq; gratoꝝ ſibi quoꝛũcunq; obſe ioigrg iuſticiaʒ ex neceſſitate aduocat adoptat quiorũ cum omniũ obſequioꝛũ que in vi ſlkcalis ſibi cõſoꝛtes atʒ coheredes regni et glorie ta iſta pᷣſtari poſiunt eidẽ moꝛs corpm ſit ſepſoi ſue innumerabiles quos ſecigloꝛificatu⸗ quãdo ꝓpter eũ ſuſcepta huerit Alo mo⸗ — mnin rus coꝛonaturus è in nouiſſimo /et aſſilſa do deſtruitur deliramentũ iſtud quia etſi nded „. turus ſibi aſſimilatiõe que deceat magni humana coꝛpa dona creatori ſ untnoſtra hnheff ficentia largitatis ipius ? cõgruat meritis tamen aliquo mõ ſuntæ tantomagis nfa ſtlumei ipoꝝ. Dico etiaz ſi poſſet eos equales ſibi quãto illa in obſequijs creatoris occupa⸗ ſblhini, ſaeke la gloꝛia.hoc ẽ ſi ipi receptibiles eſ⸗ uerimus.Et iam alibi didiciſti ꝑ me quia buſttiin . ſent vlio modoꝝ eoſdẽ ſibi in gloꝛia adeqᷓ obſequia que ex amore ſolo gratuito n, A igen 4 4 6 Menginn is nu dltins ee, Ginmnitin Smimimäſutgn iigschag naldeinm nüſriinman eü ſanint⸗ Mantühtäti näiadtt 11 imimmit Sn Pebeinſnaibtin ngel en „ 12 4 6 / e 4 5 4 „» — . „ R nufei C ficãde ſint qa illis ex neceſſtate reddenda reiſta i lapide ꝗ ð dvyamas. Silr ⁊ in eo tendimur dona ſunt apud eũ cui impẽdũ ſicut nec pura illa futura felicitas in tänto tur ⁊ ꝓpter hoc obligat ipᷣm ad redonati⸗ rũ doloꝝ miſeria vel admixta eẽt vel ad⸗ onẽ ſeu remuerationẽ ſiue retributionem miſceri poſſ̊. Uera em̃ ⁊ pura felicitas nõ . tigit᷑ adeo dilecti deũ diligẽtes tam actu q; etia potẽtia lõge ẽ in vltimita hoiĩescreatoꝛi coꝛpa ſua cũ ex amoꝛe ſolo te elõgatiois ab admixtione miſerie/alio hbmõi illa morti ꝓ eo exponũtifaciũt igit quin nõ eet ipſa felicitas in vltimitate ſue ipᷣm ↄueniẽtis reiributionis ſibi debitoꝛ gpfectionis nec eẽt etiã gloꝛia noĩandaſant Hec aũt e ↄmuni oĩm hoim opinione cõ ſtatus hmõi gloꝛioſus ꝗ cõtrarie miſerie ueniẽs retributiovt in pᷣmis reſtituat᷑ dů⸗ ſuſceptibilis eẽt.imo ꝙ verius ꝑ ↄtraniaʒ nũ coꝛpis ꝑ moꝛtẽ amiſſix de diuine boni miſeria deſtructibilis. Hihil ei eorũ q ſũt tatis largitate q vt iam dixi tibi nõ vacat gloꝛi deſtructibile ẽ. Per eandẽ viã ciaare calculis meritoꝝ ſed magis attendit quid re tibi pᷣt qa nec moꝛtalia erũt coꝛpa aiaz magnificẽtiã ⁊ gloꝛia eius deceat erga ſer glificataru eẽt eĩ ꝑ moꝛtẽ eoꝝ aĩaruũ gloꝛia uitoꝛes ſuos ⁊vt ſupꝛa addatur gloꝛia coꝛ deſtructibilis ⁊ etiã doloꝛibus moꝛtis ob 4,ieiddie⸗ in ſequẽtibꝰ. ſi foꝛn/ noxia. Amp̃.ſcom hoc nõ differt vita Ae e dixerit quia ibi ↄnenientiſſimũ ẽ magni illa a pᷣſenti niſi ſ̃ᷣm magis ⁊ minus hocæc ficẽtie creatoriaillis coꝛꝑa reſtituere ꝗ pꝛo nõ eẽt alterius ⁊ admirade ſupeminẽtiſſi⸗ eodẽ ea moꝛti expoſuer̃t. In aliis vᷣo q ea meq felicitatisſſʒ eſſ finalis felicitatis vł ꝓpter moꝛtẽ naturalnõ illi tam illa licet heclicet maioꝛis quemadmodũ acciditi· in ſuo ſeruicio amiſerũtnec dignũ nec iu-⸗ lis qui paradiſuʒ deliciarũ carnaliũ poſu ſtũ ẽvt eis reſtitutio ſic amiſſoꝝ coꝛpm ,Atri ſi foꝛte dixerit ga nulla felicitas Dico igr quia ho iſte dei liberalitatẽ ⁊ la hibeat ab eis naturalẽ paſſibilitatẽ ſeu cum nõ ꝓ ſeruicio creatoꝛis illa amiſerint Ppbi vtutis aut potẽtie in rebus creatis q̊ gitatẽ ↄtrabit etia infra notiſſimã atq; cer Dira infr. atq; cer ¶defectibilitatẽ.Dico quia hõ iſte dicit ſer⸗ tiſſima hoĩm bonitatẽ. Nullus eiẽ homi monẽ in ꝑtinentẽ ad id de quo agit᷑. NHõ nũ qui damna ſeruoꝝ ſuoꝝ que in uicio ei hoc intẽedit hic vt oĩno ꝑ gloꝛiã futuram ſuo incurrũt eis nõ reſarciat ⁊ qui nõ tur deſtruatur defectibilitas naturalis velin pe ſibi et erubeſcendũ reputet hmõi dam animabus huanis vel in coꝛpibus.ſed di na nõ refundetur eiſdem. Que igr̃ erit li⸗ co ꝗa ꝓhibetur ab actu ſuo ꝓhibitiõe im beralitas atqʒ largitas creatoꝛis ſi ꝙ aua poſſibilitatis ꝑpetue.Cuius rei exemoluʒ ricia hoĩm vel vix vel vllomõ ſuſtinet i5a vnũu licet longe diſtaãtis Diſmilttuchmo ĩ ſeruitoꝛes ſuos ſibi gratiſſimos ac deuo aqua in vaſe ſolidiſſimo et om̃ino ĩpełra niſſimos opetur. . heiili circũcluſa. Uides igr ibi fluiditatẽ ipi⸗ Alia habebũt coꝛꝑa ſancti poſt reſur- us aque naturalẽ in nullo penitus iminu rectionem. ;ð a modis oĩbꝰ ꝑpꝑmanẽtẽ illeſa;. Subſtã eluxit et daruit tibi animabꝰ ſuis ſuo ꝓhibitã ſʒ hocidẽ exteriꝰ ẽ ei et i hoc (aNauzli igr ex eis q pᷣceſſer̃t euidẽt᷑ tiãaq; ipᷣius in nullo ꝓꝛſus mutataſa fluxu — reddẽda eẽ coꝛꝑa ſua invita erit ẽ diſſimilitudo exempli huiuſmõi ad glo⸗ poſt hãc⁊ hec redditio reſurrectio eſt moꝛ riã felicitatis de q̃ agit᷑. Cõuenietius autẽ tuoꝝ pᷣmũ ab ipᷣo creatoꝛe ꝓphett reue- exemplũ ẽ in criſtallo. Si poſueris aqua,z lata ẽ deinde rõnibꝰ⁊ ꝓbatioibꝰqᷓs audi vehemętia ↄgelationis in criſtallinã duri uiſti ſicut fuit dignatõis eiꝰ dare intellige ciẽ ſolidatãſ⁊ hoc ẽ qm̃ ſᷣm hac poſuione, tibꝰ appꝛobataſrrelinꝗt vſcrutadũ de diſ- ipa criſtalli ſuba mutata ẽ a fluiditate ſua poſitiõibꝰcoꝛpm hũanoꝝ q ſcilʒ aut qles et ꝓphętica a fluxu ꝓut poſſibile ẽ criſtal⸗p erũt. Dico igr qm̃ cũ aie hũane qdã gloꝛi⸗ line ſoliditati.Euidetius aũt exẽplũ eſt de ſũt coꝛpa no ſolũ ĩmoꝛtalia ſʒ etiã ipaſſibi qui adamas noĩatur. Caro aut cõuẽtioꝛa lia ⁊ nutrimẽto nõ indigẽtia: Erũt etiã eis ſũt exepla iſta pᷣſenti negocio quato ſube alie mirabiles diſpoſitiões ꝓpter qs ipſa hmõòi videliłet que ꝑ ↄgelationẽ ĩidurate coꝛpa merito glificata noĩabut᷑.Si eĩ paſ ſũt ſolidioꝛes fuerint⁊ a reſolutiõe remo ſibilia eenta leſiõibꝰ ⁊ alijs paſſiõibꝰ ſen tiores. An Ragker icelenzihng coꝛpibus Gible⸗ libilib?eſſent aĩe ülle glificate obnoxie do ↄueniẽtioꝛa ſũt excpla que tata ſolidirate· loꝛibꝰ ſenſibilibus cu neceſſe ſit pacietibꝰ ſtabilita ſũt atʒ firmatavt nec coꝛruptionmi coꝛꝑibꝰ aiãs eoꝝ compari nõ eẽt igt vera nec leſioni alicui obnoxia ſint.iʒ nntat Jae 0 ij . Dears pꝛima de vninuerſo potẽtialitate ſeu poſſibilitate deſectibilia ſint in ſe ꝓut viſu ẽ Ariſtoteli⁊ ſeq̃cibꝰ ipi us ſilr ⁊ platoni. No ſũt igr ↄtraria neqʒ adinuice eouſq; ſibi repugnantia vt ſe in vno eodẽq; ſubiecto no copatiant᷑. Sicz ecõtrario naturalis viſibilitas ſeu videdi potẽtia ⁊ ꝑpetuitas cecitatis id eſt a ſubie Co iſto in vita iſta ĩſepabilitas. Qè autez⸗ Fer alimeto in digeat ĩ ſtatu felicitatis illi⸗ n coꝛpa gloꝛificata inde manifeſtum ẽ quia ofe nutrimẽtũtſicut alibi didiciſti reſtau/ ratio ẽ eius ꝙ fluit de coꝛꝑe nutribili per motũ et ↄſumptionem caloꝛis naturalis. NQuia igr hmoi diſſolutio vel cõſumptio locũ nõ hbʒ in hmõi coꝛꝑibus. Manifeſtũ eſt qm̃ neq; nutrimentũ. Amp.fames et ſit miſerie magne ſũt qm̃ ſimulſut pan ptias ⁊ afflictio qre nullus ẽ locus illisvbi vera ẽ ac plena felicitas. Si aũt apud cor poꝛa illa eẽt diſſolutio ſeu ↄſumptio locũ haberẽt ibi ſames ⁊ ſitis. Amp. etiã ha deperditio ſeu ↄſumptio quã pᷣdixi videli bitura ẽ illa felicitas. Molus igr volunta rius in hoĩbus nec reſiſtentia nec retarda/ tionẽ nec difficultatis gcq; habebu p que cũq; igr coꝛpꝑa erit eis traſitus ab omi reſi ſtẽtia et difficultate liberrimꝰ et imunis ꝑ quecũq; inqᷓ; coꝛꝑa aliavidelicet que non ſint gloꝛificata. Si qs auũt qrat an ipi ho⸗ nines gloꝛificati ſi moneri in celo velꝑ ce lũ maluerint poſſint moueri. Dico ꝗa iaʒ rñderũt ſapiẽtes xpᷣianoꝝ in hoc ꝗa coꝛpa gloꝛificata poterũt eẽ in eiſdẽ loc cũ alis coꝛpibuslʒ hec nulla ꝓbatiõe declaraue⸗ rint Declaratio auũt eius eſt hec.qm̃ ſi alia coꝛpa ĩ ſuis locis ſecũ nõ poſſent pati coꝛ⸗ poꝛa gloꝛificata.neceſſe eẽt vt gloꝛificatis ingrediẽtibꝰloca illaeücerẽt alia de locſil lis in ꝗbus antea geſcebãt. Quare ꝑ vio lentia eẽt exitus illoꝝ a locis illigex neceſũ tate igr retardarẽt ingreſſũ illoꝝ in loca ił la ⁊ difficulta tẽ ingererẽt motui gloꝛifica/ toꝝ.Ja auᷣt ꝓhibitũ ẽ hoc a motu eoꝝ.Q: alia ſponte loca ſua ⁊ hoc ꝑtinet ad gloꝛi beret locũ ibi moꝛs.Cũ eĩ ↄtinua eſſet ibi ꝗs dicat qꝗa gloꝛificatis corpibus cedũt 4 cet qͥ ꝑ nutrimentũ reſtaurari hʒ neceſſe pꝑ eã tandẽ venire coꝛpa ad defectũ/ꝗ moꝛte ĩiduceret. Quia igr eurema miſeria eſt hec hoc ẽ in vita iſta moꝛs coꝛpm. Manitfeſtũ ẽ vitã illa futura gloꝛificatoꝝ hoim a mor te eẽ ꝓꝛſus libera ⁊ immune.Qꝭ ſi dixerit gs quia ſufficere dʒ⁊ ſatis erit gloꝛificatis (FBoibus vt nũqᷓ; moꝛiat/c quia nõ ẽ eis ne ceſſaria hmõi ipaſſibilitas. Dico ĩ hoc qa iam declaratu ẽ nibi quia ſine ipaſſibilita⸗ te coꝛpminõ ẽ poſſibile eẽ illã gloꝛiã aĩarũ⸗/ qm̃ quacũq; paſſiõe corꝑm hoc ẽ ſine leſi⸗ one ⁊ doloꝛe ſenſibili euacuaret᷑ tota atʒ deſtrueret᷑. Sʒ neq enãa veri noĩs glia eẽt ſt ad eaʒ vllo modoꝝ eẽt acceſſus miſerie. VUñ eĩ de ↄſequẽtibꝰ ẽ hmõi glona vltimi tatis elõgationis a miſerian. Amp̃ᷣ.di⸗ „ 0 ꝗquia hmõòi coꝛpibus gloꝛificatis cedẽt m eoꝝ vt tanq; honoꝛabilioꝛibꝛ ai no⸗ nobilioꝛibus cedat eis alia. Ueru ariſtol. ⁊ ſequaces eiꝰ eſtimauerunt ſe ꝓhibuiſſe hocdicẽtes diniſiones ſectiones non eſſe poſſibiles apud coꝛpus celi vel etia apud quodcunq; ex alijs coꝛpibus celeſtibus et cauſas eſtimationis ſue iã alibi audiuiſti p me hocẽ igr veriſimiliꝰqð ſupꝛadui nec hʒ ↄtradictionẽ ariſtobł.vel alicuiꝰ ex ſeqci bus eiusvidelʒ ꝙ coꝛpus nõ gloꝛificatuʒ ſecũ in eodẽ loco paciat gloꝛificatũ abſq; vlla ſui diuiſione vel ſectiione.⁊ hecẽ vna ex cauſis ꝓpter q̊s lex ⁊ doctrina xpiano rũ coꝛpus gloꝛificatũ vocat ſpũale.videli cet qm quẽadmodũ ſpiritus totũ coꝛpꝰqð qnmnat atʒ viuificat abſq; diuiſione ſecii/ one abſq; vlla ena leſione intrat. Sic cor⸗ poꝛea gloꝛificata intrabũt alia ⁊ etia intra/ abſqʒ vlla reſiſtẽtia ⁊ difficultate qualibet butur ab eis.Qſmulti crediderũt ð ferro Coꝛꝑa alia alioꝗn paſſibilia eẽnt ab ipis. ignito⁊ carbone ardẽte opinãtes ꝙ ignis Cauſa autẽ in hoc ẽ.ꝗa oẽ coꝛpus reſiſttes alij erit neceſſario ages ĩ illudvel retardas aut ĩpediẽs motũ illiꝰ ⁊ ſi fuerit alten alte ro ſubtilioꝛis ſubeſtrabit alterũ ĩ alteꝝ fa .⸗— cies in eo ſectionẽ ſeu diuiſioꝑẽ. Si aũt ſe ctabilia aut diuiſibilia eſſen Riiſerario 7 diuiſio coꝛpm hũanoꝝ moꝛtẽ iducit homĩ copalẽ. Amp̃ᷣ om̃e impe⸗ dimẽtũ ⁊ retardatio mot⸗ volũtarij.oĩſqq diſfſicultas mileria ẽ nihil autẽ miſerie ba in coꝛꝑibus animaliti mudi huiꝰ videlicj en mõj coꝛpa eent neceſſario hoĩes gloꝛificati totaliter intret ferrũ ignitũ ⁊ totaliter itre⸗ tur ab eo. Similiter crediderunt de ligno ignito ꝙ carbonẽ ſtret. Et hoc ipᷣm opina ti ſunt de vipa hoc eſt ð vinato ſiue vino madefacto totaliter pane ⁊ de oĩbus ſimi Uibus Lanſa vo ſecſida Poter qua ſoltlen lia dixert futura coꝛpa gloꝛificata eſt qm̃ nõ erũt idigẽtia nutnmẽto. Tu vo iaʒ di⸗ diciſti quia nutrimentũ reſtauratio ẽ dep ditionis et ↄſumptiõis que fit in vita iſta iig iyſudt glnenis ſſcannte cno he, oireſten . derummmei, Nonibnoite enacdepren anuipie güfnun enmnnd ligimngel olu ſforunppe echonbüe llurheabie ſorgeefa⸗ endgnen 4 — S. — — Pnteuegt (Aczunonfic Ptis huͤnn cicinie ranalnei ardſfain elbane Gizcſnodi mune ſeni ons tmiun ſcbiepotite Popterreen Nullitcite⸗ Vgndne üpikgur ſiuunin Pinüennie iimin ißeniig iugtllded ſützſoiva umeions Pteſcecop umöppiat nn n⸗ tüfgsnon eninurn benmiin agſeinen noreida nangnlig etineſcibi kenseſhlgit Künöeſn AKeicnütue zaloaslig ingeſälun Sreräwons micbocznc. mcais ee donotlar naremnener mmalen nisſeit. nüniwi Midoltann pcopnnin Daunignn = AE — — EE — — ☛ 4 . . 8 . . 8 . X „ ſublimaris. Quia i perditio vel ↄſumptio.nulla erit apud ea bmõi reſtauratio quare nec nutrimentũ. Debes autẽ hic remiſci eoꝝ q alibi didici/ ſti de nutrimẽto animaliũ videlʒ qꝛ nutri⸗ mentũ hmõi nõ fit niſi ꝑ multas digeſtio nes ac depuratiõ es ex ꝗbus ſũt generati ones muitipliciũ ſuꝑſluilatũ. Ex hijs aut ☛ „ Fapud eotpa illa glo um coꝛpm naturalibus agit et tractatin li rificata nulla oino erit i ſubſtacis eon de illis. eſi ꝗ⸗ Ot 3 dicere voluerit ga nec celũ nec aliqð co 6 tiã aut difficultatẽ in motu ſuo ⁊ ꝓpt hoc glibet celeſtis motꝰ deberet eſſe in nõ tʒe ⁊ ſubitusi⁊ ꝓpter hoc etia equales omes motus ⁊ reuolutiones eon et tũc nec eſſet dies neq; nox neq; mẽſis aut annus neq; vllũ tpᷣs cũ oĩs motus ſubitus eẽt et ĩ vno ſequũt᷑ incõ ueniẽtia qᷓ audiuiſti in capitu ſolo nũc cõpleretur. Dico quia ſermo iſte lo de deſtructiõe ꝑadyſi deliciarũ carna/ liũ.quatecũq; eĩ amplitudinis et capacita tis ſit regio illa padyſi nõ eſſʒ poſſibile vi ſufficeret imꝑpetuũ etiaʒ ſolis ſuꝑfluitati⸗ bus coꝛꝑm hũanoꝝ. Manifeſtũ igr ẽ nibi pilla ⁊ bec q̃ hic audis nõ eẽ poſſibile coꝛ poꝛa gloꝛificaton hoĩm nutrimẽtisvł epu itas illa ſeu agilitas qua eis ponit doctri⸗ ltnaileſeu aut ſit eis futura mobi Na xpᷣianon facile eſt declarare ⁊ hoc mul tis vijs. Et pᷣma quidẽ via ad boc ẽ id qd audiuiſti in pᷣcedetibus de ſubtilitate ſeu ſpiritualitate ipoꝝ pꝑ quã abſq; vlla reſñiſtẽ na ⁊ difficultate qlibeſſeu retardatiõe eſt eis liber tranſitus ꝑ oĩa alia coꝛpa Quare ꝑpmane ſic viſũ ẽ ariſtoteli eẽt motꝰ abſq;ʒ ẽ declaratus ⁊ adhuc neq; per ſe mani feſtus videlicz vtutes mouetes celos ij habẽt impedimentũ vl reſiſtentiã motuũ ſuoꝝ foꝛtaſſis ei virtus que mouet celũ lu ne nõ poſſet reuoluere eadẽvelocitate ce⸗ lũ ſolis vel foꝛte nec monuere ipᷣm vllo mo doꝛuũ.⁊ multo minus celu ſtellarũ fixaruʒ 4 admodũ aia que mouet coꝛpus mu⸗ quẽ ce vel pulicis nõ poſſet mouere coꝛpꝰyruũ dinis aut equi ⁊ que poſſet mouere coꝛpꝰ yrũdinis aut equi non poſſet mouere coꝛ⸗ pus aquilevłcoꝛpus elephatis. ſoꝛſita igi=· ꝓpoꝛtionate ſunt vtutes mouetes celos magnitudiniboipᷣoꝝiita vt in maioꝛa coꝛ⸗/ po:a motus tate felicitatis nõ poſſunt Si eri in ifantia ſua cũ valde modicũ eſt? quẽadmodũ ſi motus eſſet poſſibilis fieri gun vo dicat quia eadẽ aĩia mouet coꝛpꝰ moꝛa ⁊ mẽſura in iꝑe ⁊ hoc eſt dicere ſubi tus.Lolũ em̃ qo motꝰ reꝗreret eſſet apud mobile.potẽtia auũt oĩs qͥ totũ hʒ apud ſe qð regrit eiꝰ actus/nõ dʒ hr̃e moꝛa in exi/ tu ad ſnũ actuz ẽ intetio mea in hoc fmo ne.q nõ ðꝛ eẽ moꝛa inter potetia hmõi et aciũ ipſius quare ſubitus ẽ eius exitus in ſuũ actũwbi to reſſtẽtia ẽ circa ipᷣaʒꝭ pot?⸗ ti ibi nõ ẽ mirũ ſi moꝛa ⁊ retardatio locũ habẽt.Exemplũ aũt hmõi ẽ qꝛ motus bu iuſmoõi nõ ẽ niſi ꝑ violentiaã ⁊ victoꝛiã mo vetieſnn id ꝑ qð emotus ſcindẽtis ipᷣmiet faciẽtis ſibi viã ꝑ illud Quia igr groſſioꝛ coꝛpa maioꝛis reſiſtẽtie ſũt ⁊ difficilioꝛt di uiſionis qᷓ; ſubtiliaideo ex neceſſiiate vni us ⁊ eiuſdẽ coꝛpis motus ẽ tardioꝛ ꝑ groſ ſa coꝛpa qᷓ; pꝑ ſubtilia.Luiꝰ exempluʒ e ꝗa tardioꝛ ẽ motus coꝛꝑis aagene, qð pꝑ ter ra moueri põt q; pꝑ aquã.Silr ⁊ paquam tardioꝛ q; ꝑaera quare iuxta poſitionem ariſtotelis motus pꝑmane ſicut oĩno eſß ſi ne reſiſtetia ſic eẽt om̃ino ſine tarditate et a. eſſet igr in no tpez ſubitꝰ ⁊ hoc erat incõuenies tpibus ariſtotelis qñ nibil ad huc anditũ erat vel eti cogitatũ apnd eũ 2 ſequaces eide motn coꝛpm gloꝛificato tm. Jbs etis griſtoleles ð motun naturali mouebit ip̃m in iuuẽtute enã ſi gigatee ſta ture et magnitudinis fuerit. Dico ꝗa cre⸗ nerũt ei adiutoꝛia młtacũ cremẽto coꝛꝑis ip̃ius videlicet neruoꝝ ſpũum oſſin coꝛda rũ et ligamẽtoꝝ et inde ẽ ꝙ ꝓpter paucita tẽ ioꝝ hoc ẽ adiumetoꝝ hmoi nõ poteſt. mouere coꝛpus parnuli. vel ad ſaltationẽ vel ad curſũ apud celos auteʒ nibil hmõi Euertar aũt ad id in quo eram et dica quia naturalis motus natu⸗ raliũ coꝛpm ſequit natura ipſoꝛũ cõðpm que ẽ ↄtinuitas et diuiſibilitas in ĩ⸗ finitũ ꝓpter hoc ↄtinuus ẽ oĩs motꝰna⸗ turalis naturaliũ coꝛꝑm ⁊ in infinitũ par⸗ tibilis iuxta ſermonẽe ariſtotelis quo dixit in quolibet moueri eẽ infinita mora et in in libꝛo ſuo quẽ vocauit anditũ et poſt eñ multi alij etiã ſpe meo. Quonia aut virtu tes gloꝛie vᷣtutibꝰ nature incopabilit᷑ no/ bilioꝛes 2 ſonioꝛes ſũnneceſſe ẽ vt in opa⸗ tionibꝰ ſuis ⁊ modis oꝑationũ pᷣcellat eiſ dꝗẽ ſuꝑ oẽm ↄparationẽ ? menſurã.Qua⸗ rè neceſſe eſt vt molus ad motus ſimiliter ſe habeãt cũ ꝓpoꝛtiõales ſint vtutes vtre q; ⁊ molus earũ.Quia igr nullus motus Qo iij coꝛꝑm celeſtiũ patit᷑ reſiſte⸗ Pars pꝛima de vniuerſo cötinuus ad aliũ ↄtinnũ ẽ incõꝑabilis in velocitateſneceſſe ẽ alterũ iſtoꝛuũ duoꝛum motuũ nõ eẽ ↄtinuũ Quare neceſſe ẽ iᷣm eẽ in nõ tꝑe ſiue ſubitũ. Neceſſe ei omes duos motus inequales quoꝝvterq; eſt in tpe ↄpabiles eẽ ⁊ ſi fuerint in tpibꝰequali bus erit ꝓpoꝛtio ſpacioꝛũ ꝑtraſioeũ que⁊ velocitatũ motuũ. Qm ig nõ dʒ eẽ cõpa ratio motus ad motuniſi nõ ẽ viutis mo uẽtis advirtutẽ mouentẽ nõ erit ↄparatio motuũ nature ad motus gloꝛie in veloci/ tate.Erũt igr motus gloꝛie ĩfiniti in velo⸗ citate ad motus nature cũ virtutes gloꝛie mouebũt ꝓ magnitudinis ⁊ vehementie ſue immẽſitate. Nõ eĩ negandũ ẽ qui ⁊ ꝓ volunta te ac bñplacito ſuo gloꝛificati ho mines monueri poſſint in ſtatu illo. Si v decuerit vel oꝑtuerit⁊ ſtatꝰille hoc pꝑmiſe rit moueri inq; motu ↄtinuo et nõ ſubiio hʒ ei nõ leuẽ neq; facile determĩabilẽ que ſtionẽ hoc ſicut patefiet tibi in ſequẽtibus Amßp̃. anpariuũ ⁊ miſtratiuũ coꝛrelati ua ſunt. Similit᷑ imperiũ ⁊ miſtratio ſiue obediẽtia q̃re neceſſe ẽ eẽ ipᷣa eq̃liaſomia eĩ coꝛrelatiua eqᷓlia ſũt oĩs relatõ ſue coꝛ relatiõi eqlis ⁊ econuerſo. Nec obſtat ꝙ apud mathematicas poſitiões qs vocat ſuppoſiiiões minoꝛes ſuis ſuppoſitiõib⸗ dicunt᷑ ⁊ hoc tꝑe meo declaratũ fuit ꝑ me Declaratio aũt hec ẽ q quatũ a.ẽ maiꝰ b. tato b. m̃ b.minꝰ a.qᷓre maioꝛitas a.ad b tata ẽ quata maioꝛitas b. ad a. Eqles igit ſũt oẽs maioꝛitates ſuis minoꝛitalibus et ecõuerſo.O⁊ igr dupla ꝓpoꝛtio maioꝛ ðꝛ apud eos qᷓ; ſub dupla ad denoiationem reſert᷑ ⁊ ita ſe hʒ in oĩbus alis duplicitas enim a binario denoĩata eſt ⁊ ſub dupli⸗ citas ab vnitate. Item deeogen. Euertar igr ad id in quo eraʒ ⁊ di r ecaz quia imperiũ et obediẽtia eqᷓ lia erant ⁊ impatiuũ et myniſtrati in ſuis cõparationibus quare qᷓ; impe ratiua erit anima hũana ſiue q; potes im perare coꝛꝑi ſuo in ſtatu illo gloꝛieſtaʒ mi niſtratiuũ erit coꝛpus ⁊ tam potẽs miſtra mouerent ea dummõ motus illi eſſent in temꝑe non eſſent illi motus gloꝛie cum vł equales vel ſaltẽ cõparabiles inueniatur motus naturalesvład minus ꝗ nõ ſuut gloꝛie/qualis ẽ motus pᷣmi celi.cuius tran ſitꝰẽ in ictu oculi plꝰ q; mille millia müllia rioꝛũ ꝙ apparet ex ipſa magnuudine celi illius. Molus em̃ ipius ẽ in ſpacio.vigin⸗ tiquattuoꝛ hoꝛarũ equaliũ ẽ iter ſexagita milliũ annoꝝ fere. Ita vt annus ſit trecen loꝛũ ſexaginta dierũ. Iter vero diei qua/ draginta milliaria. Ita inq; ẽ iuxta ꝓbati ones ⁊ declaratiões quas ſcripſit quidaʒ in libꝛo ſuo de ꝓfunditatibus celoꝝ.Om tẽ admirationi ẽ inſipiẽtibꝰ ꝓpter igno tate ſolidanda ſint coꝛꝑa gloꝛificatoꝝ ho nis firmada. Reſpondebo in pmis admi ratiõi eoꝛũ⁊ dicam quia ſuꝑ iſta queſtio/ ne ſatiſſeciſſent eis ſcripture rerũ geſtaruʒ et hyſtoꝛie ſi eas vel videre vel audire cu raſſet. Notiſſima quippe eſt hyſtoꝛia muli erũ que amagones nominãtur quarũ ar⸗ ma linita dicunt fuiſſe bitumine ꝙ nec fer ro nec igne ſoluitur. Quali etiã bitumine poꝛtas caſpias exere fuſas liniuiſſe rege⸗ allexadrũnarrat hyſtoꝛia geſtoꝛuʒ eiuld? Simile bitumen apparet in archa noe qͥ ſtat adhuc ſuꝑ monies armenie a tot mil libus annoꝝ ourante adhuc linitura ⁊ li⸗ gatura illius bituminis. Si igr natura i⸗ lius bitum inis in tantã ſolidanonẽ potu it vel ꝓpꝛii ſublecti vel eoꝛũ quibus appli cata evt nec ferro nec igne ſoluat quid ex iſtimandu eſt poſſe gloꝛiaʒ circa coꝛrupti⸗ onem ⁊ paſſibilitatem ſubiectoꝛũ ſuoꝛuj. Ambp. Si cteatoꝛ dedit nature que ad tam modicam eſt gloꝛiam tanta virtutem ſoliditatis atʒ foꝛtitudinis quid putandꝰ* eſt creatoꝛ eſſe daturus coꝛꝑibus gloꝛiſica toꝛum hominũ.quoꝛũ perpetuitas ? ico? ruptibilitas erit ei ad incõparabiluer ma ioꝛẽ ac nobilioꝛem gloꝛiam. Q ſi foꝛte di erit hyſtoꝛiagraphis atq; poetis nõ eſſe qcredendũ in omnibus fatiſfaciam eis per re eiſdẽ. Quantũ motũ igit᷑ et quã velocẽ V ſenſũ oculoꝛũ ſuoꝝ in parte iſta. Uideant polẽs erit uennare aia Pumag coꝛꝑi ſuo/ tuc im ⁊ tam velocẽ erit tũc pdᷣtens exequi voꝛpus ipᷣius.Quare motũ nõ in tẽꝑe ſed ſubitũ poterit imperare coꝛpi ſuo tunca il u exequi coꝛpus. Ampᷣ. quãtumcunq; velocẽ motuʒ im perarẽt anime ĩ ſtatu illo toꝛpibus ſuis et quatucunq; velocimotu igitur oculis ſuis ⁊ diligenter intueant du riciem lapidis adamantis ? ſoliditates la pidis dyamantis cui etiaʒ ferri duridia ce dere dicitur. Attendant etiam ad quama ſoliditatem ex tenerrima aque fluiditate criſtallus operante natura pueniat ⁊ con rationẽ gloꝛie iſtius qualiter tanta ſtabili minũ qualiter tanta ſanitate incoꝛruptio ſiderent quis nõ ẽ limiatũ creatori ſolas Ger linoen ſcorsn⸗ — tegen enn poniresl füneinen Gertwen gonuncd AGen zunnlten abanpde ſeſefuee D . lun aian Poinstvgen Pitecſen n ſen s K Wais nafmnen Wlreanf Phoenun (iilooe⸗ Monbnird ſes uibabe Eniibliutn MMoaloeni, honnniſi⸗ Glnicaunu ongtopn Walaien Rrnäet imur ſernn Dlfunsoe utn ſe goemneti üminsre, ln hoſteo thhhrin lnniniie AWuöͤgren nhſtlsto xcviij annzki nrales foꝛtitudines quibꝰ voluerit! iaz vel inftirmitatẽ vel at vet „ odstin naturales foꝛtitudines quibꝰ volueritla ½ moniaz vel infirmitatẽ ve corumpat vel WSrl giri. imo etiaʒ multo nobilioꝛes atq; ſub⸗ ledat. Amplius. In valde ſubtilibus –— limioꝛes tribuere in ſolo dignatiõis eius coꝛporibus colo: locum non habet. Si⸗ R beneplacito eſt cui voluerit. Amplius cul appaſet de aere et etiam de aqua. Si önl Si regem terrenoꝝ ea eſt potentia etma: igitur tanta erit ſubtilitas coꝛpo:um gloꝛi * mr nificentiavt plebeios imo natos ſernos ficatoꝛum vt omma eis alia coꝛpora per/ anegluir bomines ſupꝛa naturales cõditiones eo⸗ uia ſintquomodo coloꝛes in eis locuz ha Nusenſcn rum eleuent et exaltentſdantes eis digni bebunt. coloꝛes inqᷓʒ qui apud nos ſunt. D tates et potentias.qualiter abnegabit᷑ re cito igitur in hoc quia in rebus taʒ ſub ſuaimt gi omnium cõditoꝛi ⁊ dominantiſſimo ſe/alimibus tanq; longe a ↄſuetudine noſtra n. Fernedte culoꝛuʒ omniũ imperatoꝛi naturas vltr et etiam ab alioꝛum coꝛporum natura di Juircimn q; naturaliter ſint poſſe exiollere.⁊ de ele ſtantibus nõ eſt via declarationis nec eſ- gnnsſctin cnis atq; dilectis ſuis reges in regno glo- ſe debetper vias rerum naturaliuz apud weinibteer rie ſue facere ꝙ nulla numeroſitate cõſo2ꝛ quos conſuetarumſhoc autẽ eſt pter lo⸗ inſgen tium minui poſſibile eſt vel vllo etia,z mo giſſimam ab eis diſtantiam et vix nobis snalat doꝛum ledi quẽadmodum ſupꝛa dixi qn cosgitabilem diſſimilitudinem. ꝓpter hoc 1co gakun potius augeri vnicuiq; cõſoꝛtiuʒ et ipi cre igitur neceſſe eſt te recurrere ad ꝓphetaꝝ Malantzeinen atoꝛi neceſſe eſſe eſt er boc gloꝛia; amplio oꝛacula et ad dei reuelationes atq; eoꝛuʒ ondedene tem. Item de colem. duliex moetuis reſurrexerunt teſtimonia naiaſlur Qod autẽ merito queri poteſt de Unus guippe eoꝛum dixit ſe in ſeculo illo ſnguenie⸗ D buiulmõi coꝛpibus ſcilicet gioꝛifi⸗ nibpil vidiſe ſimile eſſet alicui ex febus NArtetu ecatis. vtrum luminolſa et coloꝛata munqdi iſtius preter lucemiet illam longe uietfbitn⸗ tfutura ſinter de coloꝛibus eorũ atq; lumi noſtre luci diſſimilem. Quare lux er color snefinin ſe noſitate an fint notoꝛum apud nos ſcilic apud vitam alteram ⁊ apud hanc in qna iſebimnrt in hoc mundo geminvpſcrutandũ eſt in/ ſumus equiuoce ex neceſſitate dici viden⸗ l qjuinlione qui mibi poſſibilis eſt. E quo-⸗ turet ꝙ babent ppbeiaruʒz lermones vᷣ neſuesinun niam huiuſmõi luminoſitates atq; colo⸗ delicet ꝙ inſti fuigebunt ſient ſol docni ve — res qui habentur apud nos viſibiles ſunt/ ro ſicut firmamentum ⁊ quidam ſicut ſtet ummun, et viñbilia faciunt coꝛpatquoꝛum ſunteti le intelligendum eſt de ſolendoꝛe congru Esama am oculis ⁊ viſibus quales in vita iſta ba enti gloꝛie vite illiꝰ vel quia vulgares ho e asr bentur viſibilia eſſent nobis co:ꝑa gloꝛifi mines ſublimioꝛes ac nobiliores ſplẽdo⸗ ſunle⸗ gi⸗ catawvideantur forſitan alicui quadmo- res intelligere et capere non valebant di mni i dum et coꝛpa mundi hnius que vident a ctum eſt ſermonibns huiuſmoi quid eos e nobis. Coloꝛ enim ſcm rationem ſuum vtcunq; erigeret ad co itandam ſublimi⸗ iteni, bic ſuum elt ſenſibile viſus et lux ſimilirer tatem gloꝛie. quemadmodum ſapientes naſlin pel foꝛte pus et magis ppꝛie magiſq; per xpᷣianoꝛum ſcripſerunt pꝛomiſſionem de ſegoun⸗ ſe. Nemo autem adhuc dirit ipa viſibilia terra lacte et melle manante facia; hebꝛe aen un 4 bumanis oculis quales ſunti vita iſta in is ꝓpter epnlentias atq; delicias ſpiritua heein ſplendoꝛibꝰet pulchritudinibaſuis. Ot ſi les que ab alijs ſermonibus in rudi etr pe gonn 4.Qixerit quis quia ppter hoc ſolũ no ſunt ne puerili adhuc in rebus diuinalibꝰ po⸗ nmanse / viſibilia Ppier vebementiam ſcilicet ima pulo inſynuari nõ potnerunt. uumsukie , ſupereminẽtia ſplendoꝛis atq; coloris s Aauis autem iuxta planum lit⸗ woni eſ / infirmitas vel armonia ſcom ariſtotelen —☚ 9 rereponere noluerit coꝛpa gloꝛs 10 D viſunr noſtroꝝ non patiturquemadmo ficatoꝛum hominum claritatem 1geun/ dũ ſe habet in ſole.tunc neceſſe eſt ea eſſe ſolis habitura vel maioꝛeʒ incidet in que obis ann gquantuʒ in ipis eſt tanto magis viſibilia ſtiones difficile explicabiles e delʒ de mẽ rstlinin, Sal eniʒ quantũ in ſe ẽ inter omnia quo⸗ bꝛis ipſoꝛum coꝛporum videlicet an futu⸗ rngtiud, luminoſitas nobis nota ẽmarime viſibi⸗ ra ſint eiuſdem claritatis an diuerlarum. nienmnmn, lis eſt. Utrum autem coloꝛes medu tanti Mon enin identur oculi æ naſus eiuſdẽ gunc tlil, luminoſitatis ſeu ſplendoꝛis vehementiã claritatis futuricuʒ magis congruat ocue Nizeſtin paciantur ſecumiin eiſdem ſubiectis meri lis claritas q; naſo.Similiter er de inteſti ummun , to dubitabit quis. nõ enim viſa eſt apud nis ſimilis queſtio erit ſi habitura ſint cla muati, nos adhucnigredo vel nitor vel aliquis ritatem huiuſmoi tanq; velut criſtallina = alion medioꝝ ooloruũ qui noſini viſus ar, fulurs ſint coꝛpa eoꝛi ſ incopabillter me GiniN ODWͤ Lo liiz N nõ eĩitetiõis ẽ mee ĩ tractatu Pars pꝛima de vniuerſo ioꝛis claritatis q criſtallus. Quia igr ĩ bijſ ⁊ ſimilibꝰnõ ẽ certũ ⁊ determinatũ poſitũ fundamentuũ qdvel declarare vel defẽde⸗ re paratꝰ eẽm ſᷣm poſſibilitatẽ paruitatis mee nolo ð ingenio meo nouũ aliꝗd po/ nere ĩ talibꝰ. Zu aut generalit᷑ ĩ hus ĩ qui bus nec fundamẽtũ reuelatuʒ ꝑ ꝓphetas vel alias a creatoꝛe ⁊ niſi deſicit hnane in genioſitatis iueſtigatio noli pᷣcipitare opi nionẽ tuã ſiue iudiciũ. Sʒ ĩdubitater certũ tene qꝛ coꝛpa gloꝛificatoꝝ hoĩm ĩ tata glo/ ria futura fũ tin tataq; pulchꝛitudine ⁊ de coꝛe quanta regret gloꝛia eoꝛũ ꝗ nõ foluʒ amici electi ⁊ dilecti dei.ſʒ etiã filij eiuſdeꝰ adoptiui filijq; eiuſdẽ ꝑ graʒ ipiꝰdicẽdi ſt dẽ aſtruere ſʒ veterẽ atʒ ↄmunẽ vitatẽ.hoc ẽ cõiter ab oibus crededaʒ alʒ tenẽdam 2 qm nõ ẽ dubitãduũ ꝓphetas ⁊ oẽs ſapien tes ꝗ ꝓfundauerũt ſe ĩ rebus diuinalib⸗ tenuiſſe et tanq; pncipiũ ac fundametum ve religiõis ſeruaſſe et defendiſſe. Eontra erroꝛẽ de reſurrectiõe coꝛꝑm. Mlipiẽtibus aũt nõ ſolũ admira tioni ẽ ſʒ etiã icredibile videtur —de puluere ſeu cinere in quã reſo⸗ thũana coꝛꝑa refoꝛment᷑ in rege luta fuer neratiõe ſeu reſurrectione vniuerſalihoc ant e eig ex iguoꝛatia q ignoꝛãt oĩpotentia ereatoꝛis ⁊ mirabilia at admirationẽ ex/ cedẽtia oꝑa eiꝰ. Latet ei eos indubitater ꝙ celos creauerit ð nihilo oĩpotẽti verbo ſuo.Sic declaratũ ẽ tibi in pte pma tracta tus iſtiꝰ.qm̃ ipᷣe dixit ⁊ facta ſũt mãdauit⁊ creata ſũt.latet etiã eos illa incogitabilis impioſitas vᷣbi ſui qᷓ vocat ea qᷓ nõ ſũt tã⸗ qᷓ; ea que ſũt.⁊ ꝗa ei obediũt ea q̃ nõ ſũt vt ea ꝗq ſũt.⁊ ꝓpier boc cũ mãdat vel iubʒ ea eẽ ſtatim ſũt.Quãaãto foꝛtiꝰ igr obediũt ei moꝛtua corꝑa vt viuẽtia. Muapꝛopter eo vocate adeſſe neceſſe eſt ea venire adil lud eo madante ſeu iubẽte vt reſurgant neceſſe habẽt reſurgere.Audiũt eĩ moꝛtui vocẽ filij dei q̃ vocat eos ad vitã vel iubʒ eos viuere Ehhter hoc viuũt ex neceſſita/ te. Heq; ei ferramẽtis aut dolabꝛis aut ſe curibꝰ aut maleis ſeu ꝗbuſlibʒ alijs ĩſtru- mẽtis aut quocũq; humano artificio refa bꝛicãda ſũt coꝛpa. Sʒ omipoti impioſiſſi inoqʒ vbo creatoꝛis iuſſa reſurgere reinte grata ⁊ refoꝛmata reſurgerẽt hoc eĩ mõ et celũ fabꝛicauit? terrã Mirabile vo eſt de admiratione hmõi hoim ꝗ lign a aridiſſi ma et quoltidie ſalices reuiuiſcere refron⸗ deſcere reſloꝛeſcere ⁊ refructiferare vidẽtæ hoc de ſemetip̃is deſperãt vel etia credere ↄtradicũt. Cũ tato maioꝛẽ cura neceſſe ſit eẽ curatoꝛi oĩm⁊ ſin guloꝝ creatoꝛi ð refoꝛ matioe ac renouatioe moꝛtuoꝛũ hoiĩm; moꝛtuarũ herbarũ arbuſtoꝛũ aut arboꝝ. quãato nobilioꝛ ẽ hũana natura naturis il loꝛũ quatoq; in maioꝛẽ gloꝛiã creatoꝛi eſt renouatio ac refoꝛmatio hoĩm q; renoua tio aut refoꝛmatio huiuſmõi vegetabiliũ. Amp̃ᷣ.cũvideãt tam multoꝝ generum aiĩalia ⁊ de puluerex de putredine genera que generatio nõ ſit niſ om̃ipoteti vtu⸗ TI te ſapientiaq; et bonitate crealoꝛis. Qua ſtulticis igr deſperat poſſe fieri vel eà futu ra generationem humanoꝝ coꝛpm expul uęribus in quos reſoluta fuerintpᷣſertim cũ tam modica apparet hmõi generano⸗ nis aialiũ vtilitas tam modica ex eis glo⸗ ria creatoꝛis ↄpatiõe vtilitatis hominii ? gloꝛie creatoꝛis que ex hominũ generatio ne ꝓuenture ſunt. Amplius. cũ vtute nature videat ex viliſſimo cinere generari vitrũ mundiſſimũ ac nitidiſſimũ. Simili⸗ ter et gẽmas choꝛuſcantiſſimas atʒ vernã tiſſimas/q̃liter deſperat ex cineribꝰcoꝛpm huanoꝝ refoꝛmari poſſe ſeu regeneran v etia regenerãda eẽ coꝛpa humana.pᷣſertiʒ cum boc requirat nõ ſolũ bonitas et largi tas creatoꝛis ſʒ et iuſtia et gloꝛia ipſiꝰ.Qd aule omnes gemme nõ ſolũ ex cineribus vehementia caloꝛis reſolutis. ſʒ eti cinis ſint iam in pᷣcedentibtibus deciaratuʒ eſt tibi nec ponitur alia cauſa diſſolutõis eo ruũ cum eis quas audiuiſti niſi vt refoꝛmẽ⸗ tur in melius quia etiã coꝛpa damnatorũ immoꝛtalia refoꝛmabũtur ſicut audies in ſequentibus. oꝛũ ado ptinacit᷑ innitũt᷑ vt nibilł cere creatoꝛẽ credat niſi oculis ſuis Poſſe fa videre ↄſueueritaãq; alligata ſit oĩpotens vYtus creatoꝛd rebꝰ qᷓs vel nouert vl noſſe ſe credunt/⁊ taq; anguſtata et limitata ſit bõitas ⁊ largitas ipᷣiꝰanaricie Velnt gunl dãa repaguł vt vłno velitvel nõ poſſit no ua ⁊ eis icoguita dona dare q̃cũq; quata cuũq; ⁊ ꝗteũq; decuerit magnificentia glie ſue. Mirabile aũtẽ valde ſi credũ: hmõi Hoies ↄteta eẽ potẽtiã bonitatẽꝛ ſapiẽtiaꝭ creatoꝛt iſta alternaniõe moꝛi et vite ĩ ho mibus atʒ generatiõis et coꝛruptiõis.Cũ longe melioꝛ vtilioꝛq; ſit bominibus im/ Arollerabilis aut erroꝛ ẽ bmõi Nollte⸗ clinbo⸗ beininue Desden icnei abentee nosus Sͤnt Gcimmns ſe phan uunepnn ſe Opheu mrezbnk icgtantd ſnnricen nihpnin iton Pencaio iusſuedo Pebponannt Nodmor ſoſoſonan Puungeaad Uausnin Modeunt daendi ialovee Mapu Vlanoneo nhgtor litbiregea Gikanane Cenlo ani ſoliſtin hiſrv. Podhnni⸗ Gcdunene Chioinion ota lanne enocgin meſoing nan dbenzin unmulne derntng. ninitine⸗ Nuze geans ihoſefeigi nmancrann NAiabnr unnodes deypaliaum tme rvae Anindini noſeſaten oenng noidgnis⸗ utucgruß. nenöſünen ntis han⸗ –Wò iuannge⸗ ainn Ndünine enchtn nnadlinn ecilni moꝛtalitas etiã in vno quemadmodũ ĩpᷣ⸗ cedẽtibus audiuiſti q; huiuſmõi alterna⸗ tio in innũerabilibꝰ eoꝛũ/c nemo potẽs ⁊ diuesſdomos ruinoſas iaʒ iamq; caſuras edificaretſi eas ſtabiles non quaq; ruitu ras eadẽ felicitate edificare poſſet niſi do/ mos illas vellet eẽ ad tpᷣs tm/quemadmo dũ tẽtoꝛia ſeu tabernacula quedaʒ admo dicuũ tm̃ tpis edificatur vel niſi aliqᷓ ex cau⸗ ſis phiberet quarũ nulla apud creatoꝛeʒ inueniri poteſt. Eccleſia eſt ſponſa xpᷣi J ꝗs etiã ſermonibꝰautẽtic ⁊ ſan ctis qui ſũt ſermones votoꝛum ꝓ hetarũ attẽdere volueritjeuiden er ⁊ expᷣſſe videbit in eis ꝙ tota ↄgregati onẽ electoꝛũ⁊ dilectoꝛũ ſuoꝛũ creatoꝛ ſub limis ⁊ bñdictus vocat ciuitatẽ ſuã domũ templũ ſponſam equũ ⁊ veſtimientũ ſuũ Ex quarũ nominationũ vnaquaq; ſequi tur renouatio ⁊ reparatio gloꝛioſa eiuſdẽ ciuitatis ſiue domus. Nemo quippe vult hre ſponſam niſi ſpecioſam et que nunq; vetereſcat ⁊ oꝛnatã ac decoꝛata oꝛnamen/ tis ſimiliter que nõ vetereſcat om̃iq; appa ratu ſpectabile ⁊ qui cõgruat glode mari ti.Quis antuõ videat ꝙ imoꝛtalẽ ſponſũ nõ decet niſi ſpoonſa imoꝛtalis ⁊ ſponſum giode nõ niſi ſponſa gloꝛioſa et eiꝰ ſpecio itatis que quantũ poſſibile eſt ↄueniat 2 ↄcoꝛdet puichꝛitudini ſponſiique oẽm ad mirationẽ om̃eq; cogitatũ exuꝑat.Sicet de domo ⁊ de equo etl de alijs que pᷣnoĩa . „ . ui tibĩ negocianduʒ eſt. Qè ſi dixerit quis ⸗ xcix hoc erpoſcit ꝓpt᷑ peccatũ pᷣmoꝛũ hoĩm ꝙ; tibi alibi iã declaraui.Dico etia ſic ĩ pᷣced tibꝰ dixi ꝙ ĩnuerabiles vtilitates ⁊ bona ieſtimabilia fac bonitas creaton exmoꝛte 7 alis miſerijs ꝓuenire hoĩbꝰ et hec oĩa patefiẽt tibi ĩ tractatu ꝗ ſequet᷑ hũc abſq; medio ſcʒ de cura creatoꝛis. Maniſeſtus vo tibi ẽ qꝛ quotidie reuertũt hoies a ma licijs ſuis ⁊ efficiũt boni multiimultivo ex bonis efficiũt᷑ melioꝛes. Hec igr dʒ eẽ me⸗ rito vna cauſa duratiõis ſtatus iſtiꝰ gene ratio eĩ ⁊vita quã nõ bonitas ⁊ decoꝛ vᷣtu tũ illuſtraretipᷣis quoꝝ eẽt noxia eſſel licxꝰ alijs foꝛſitan ꝓdeſſe poſſet ⁊ iã dixi tibi qꝛ vita maloꝛũ ac puerion hoĩm multiplicit vtilis ẽ bonis et vᷣtuoſis. Noſſe auteʒ de⸗ bes quia vnaqueq; ſpecies creata ẽ ꝓpter optimũ ſui/ſ totũ qð ĩ hoĩe ẽᷣ⁊ tolꝰhõ ꝓ pter optimũ ſui ⁊ ꝓpter ꝑfectionẽ eiꝰ ꝙ ẽ in eo optimũ hoc autẽ no ẽ niſi illud qð pᷣ cellit bꝛutis aĩalibꝰ⁊ pfectio illiꝰvltima ſe tura gloꝛia ẽ aiarũ.Sic tola ſpecies ſcilicʒ hüana ꝙ ẽ dicere totũ genus hüanũ cre⸗ atũ eſt ꝓpter optimũ ſui ac nobiliſſimũ ⁊ hoc indubitater ẽ cetus electoꝛũ atʒ gloꝛi/ ficãdoꝛũ hoĩm.q̃re ꝓpter gloꝛia futurã in hoĩbus tota ſpecies hũana creata ẽ ꝑpars quidẽ vt ea obtineat.Pars vo vt adiunet obtentura. Maii quippe ac puerſi hoĩes bonos adiuuat et ad bonitaſẽ quã habẽt ⁊ ad gloꝛia qua habituri ſũt lʒ hoc ipi ma titudo hoim ẽ vel aliꝗqs populus ĩ q̊ null⸗ qm iſta ratiocinatio deducit reʒ ad boc ꝙ ẽ niſi huerſusi nec inde aliquis aſſumẽd⸗ ẽ ad gloꝛiã futurã.⁊ ꝓpter hoc tota ẽ inuti lis vel foꝛſitã noxia vita illoꝛũ.dũ ſibi nec alijs ꝓſũt.qᷓntũ ad hochoc ẽ qntũ ad pfe ctione vᷣtutuũ et ſciẽtiarũ vel qᷓntuʒ ad pfe/ creatoꝛ altiſſimꝰ ab inicio debuit creare ſoonſa iſtã in gloꝛia ĩmoꝛtalitatt ⁊ ſpecioſi iatè hmõi ⁊ nõ ſuſtinere ruinas iſtas moꝛ nis et aliarũ miſeriarũ. Rũdeo aa creauit ea q̃tis decuit vt crearet᷑ ⁊ quale eã decuit eẽ in ipo inicio exiſtẽtie ſuę⁊ in qdaʒ glo⸗ ria cuiuſda ĩmoꝛtalitatis ⁊ ĩ multo decoꝛe ac ſpecioſitate ſcientiarũ ⁊ virtutũ natura liu. ⁊ hic erat oꝛdo decentiſſim vt pfectio naturalis tãq;ᷓ fundamẽtũ pᷣcederet perfe ctionẽ gre ⁊ gloꝛie naturalia em̃ nra pᷣoꝛa ſũt nobis q; aduẽticia ⁊ hoc ẽ quonia ina ta nobis.dona vo qᷓ ſũt gre vel gloꝛie ſuꝑ addũt᷑ nobis diuie bonitatt largitate Si vᷣo qſierit Cur ergo poſtea creatoꝛ moꝛtiꝰ? alis miſerus⁊ nõ ad pᷣnoĩatã gloꝛiã illã p duxeritc vt ꝗd tot milibꝰ annorũ ĩ moꝛte tãtiſq; miſerujs ea detinuerit.⁊ quid expe⸗ cctat bonitas creatoꝛt ⁊ ꝓpt᷑ ad differt gio riã ſponle lue. Rũdeo aa iuſticia creatoꝛt ctionem future gloꝛie. nõ vident igr crea ſer⸗ . li ignoꝛẽt. O ſi quis queſierit qa aliqᷓ mł/ S ti hmõi homines vel ad hoc vt ipᷣi futurã gloꝛiã obtineant. vel ad hoc vt adinuent obtenturos. Reſpondeo quia ſermo iſte nõ eſt de ſermonibus autenticis nee ð ſer monibus ꝑ ſe manitfeſtis. nec de ſermoni bus demõſtratiuis ꝓbationibus declara tis vel etiã declarabilibus.nec ẽ de ſermo nibus legis alicuius ꝓpter qð nõ eogeris ſermonem huiuſmõi cõcedere vel recipe qui etia ſi vous eẽt nõ ꝓpter hoc inutiles eẽnt aut inutiliter creati huiuſmõi homi⸗ nes.Quẽadmoduʒ em̃ luminoſitas ſolis ⁊ ſi multis nõ ꝓſit nõ tamẽ in ꝑte inutilis eſt aut inutiliter creata.Sicut et multi fru aus ſũt gbus nec homies nec alia aialia S, .● „ „ ftsne &t / 0 „₰ - DPars pꝛima de vniuerſo veſcut cũ tñ comeſtibiles ſint qa etſ actu certũ et liquidũ inuenire erroneũ eĩ intol Minit * vtiles non ſint potẽtia iñ ſũt.largitas aut lerabiliter ẽ limitibus nr̃e ↄſuetudinis lir unlore bonitas creatoris nõ ẽ tm̃ erga hoies ad cũſcribere atʒ reſtringere creatoꝛẽſt tanq5 AWAnlun neceſſitates eoꝝ. ſʒ ẽ ꝙfula vlteriꝰ ꝓput de meriri en nri intellectus anguſtijs. et eius heuanuan cet magnificẽtia ipiꝰ.Cuiꝰexempluũ poſui immẽñtatẽ nr̃a icludere ꝑuitateq necfa⸗ Ginonim tibi ĩ pᷣcedẽtibus in viro diuite ⁊ dapſili q ciat nec facere poſſit niſi vel q̃ vel qualia ſertno⸗ nec pᷣparat nec apponit cibos cõuiuis ſu videre Pſueuimus aut ↄpᷣhendere pualez Aludnn . * ig ꝓut reqrit indigeẽtia vel fames eoꝛũ ſo: mus ⁊ hanc ſtulticiam non ignoꝛas eſſe? (emele lũmõ.imo ꝓut decʒ largitatẽ ipᷣiꝰ.Et vult fuiſſe in quibuſdam hominibus. uuleit etia largitas et magnas eẽ religas menſe ¶ J9s aut querat ꝓpter quã caulä .guiinte ſue ne ipꝛoperet᷑ ei a creatoꝛe ꝙ dixit ſctũs differatur reſurrectio moꝛtuoꝛũ ꝗ ionurcit ? ſlapiẽs. Nihil ingt remaſit de cibo eius iam deceſſert⁊ vt ꝗqd impfectio er Menicend „„ Eminiſci eriã debes eoꝝ hic q̃ di⸗-Nerioꝛũᷣ viriũ gbus ſceʒ anime huane ope/ Whnunſen LTi tibi ⁊ in pᷣcedẽtibꝰin hoctracta rantur pcoꝛpa tanto tꝑe ſuſtinetur.et ma Mwkcie Enu et etia alibi ꝗa vniuerſiias bo- xime animaruũ que purgatiõe alterius vi erineog minũ velut materia ẽet ſilua et velut auri te nõ indigẽt/q̃ſi ſicut totũ humanũ genꝰ welni fodiua ſiue minera alteriuſmõi ð qᷓ pmł pticulariter moꝛitur.ſic ⁊ ꝑticulariter relſu/ Cinchan tas excoctiões ⁊ depuratiões taq; auruz citaretur. ⁊ vniuerſalis reſurrectio non e galuntine pulcerrimũac ꝓbatiſſimũ extrahitur cetꝰ pectaretur. Rñdeo ĩ hoc quia bõ qui ſic q̃ Wtencs ſapiẽtũ atʒ bonoꝝ ⁊ i futuro gloꝛiſicãdoꝝ rit ignoꝛat pulchꝛitudinẽ oꝛdinis ⁊ oꝛdine mnnies Eu aſt vides qm̃ nõ oĩa ligna ſiluaruʒ q pulchꝛitudinis in reſurrectione moꝛtuoꝛri (heceraio apta ſũt edificis expẽdũtur ĩ illis nec oẽs ignoꝛat etia vnitatẽ atq; ſocietatẽ electoꝛũ ferſünagen minere ↄpſummũtur ĩ extractiõe metallo2ꝝꝛ atq; dilectoꝛũ creatoris qui cetũ eoꝛũ vo⸗ Nedeiari⸗ Qui igr miratur diuinã largitatẽ maioꝛe; cat ⁊ ſponſam ſuam habet. Qui igr putlt Glocolon eẽ circa nos qᷓ; ſint neceſſitates nr̃e vel ex cchꝛius eſt vt tota ſimul refoꝛmetur deconre uvöſtn penſo neſcit cogitare deũvt deũneq; diui tur ⁊ exoꝛnetur gloꝛiſficetur ⁊ recipiat pul⸗ bis ge⸗ . tias bonitatis eiuſdẽ ad hoc vełſalteʒ ad chꝛitudinẽ que ↄgruat gloꝛie tanti ſponſi ſiisiuſtcg modicũ appᷣhendit. Hoĩes igr licet mali? et vt tota ſimul introducatur in thalamim fonboreit puerſi ⁊ inutiles etiã alijs/qᷓntrũ ad debita eiuſdem et in ſolium gloꝛie ſuequam fru lcſcotzgii adiutoꝛi in multã gloꝛiã ſut creatoꝛiiq cir ſtratim atqʒ per partes ita ⁊ futuruʒ ẽ pr lratgoi⸗ .R ca mala eoꝛũ merita nõ obſtate etiã ĩ gra electionẽ ? bonitatẽ creato:is et ẽ admia· MAbrudis titudine ipoꝝ innũerabilia ⁊ ieſtimabilia io ⁊ queſtio huiuſmodi ac ſi qreret᷑ deſo Wndrce eis bñficia largitur cteado ſcʒ ↄſeruãdo et cijs amoꝛe foꝛtiſſimo et ingenti. ppter qd (ic p creaturas eos multipliciter erudiẽdo ſi alter alterũ expectat nolens ingredi Ppi enſanl aduerterevellẽt.Electis aũt atʒ dilectt dei am ciuitatẽ ſolus vel etiam intiare patriaã ggihei multa deuotionẽ et grarũactiones in cre- abſq; tota ſocietate quaq; verũ ſit qa ain Mingefie atoꝛẽ ꝓuocatcũ eos vel vidẽt vel audiunt me a beni labe vicioꝝ ⁊ peccatoꝛum puPur nilieſtn iĩ ſuis puerſitatibꝰ ſuſtineri ⁊ expectari di gatiſſime atʒ donis virtutũ et gratiaruim lentdong „ utiꝰ a creatoꝛe ⁊ a donis ⁊ muneribꝰgra⸗ decoꝛateſcũ ſanctis et beatis angelis ieim nte ru et virtutũ ꝗbus obninetur eterna felici/ ſunt et in gloꝛia ſimili gloꝛie illonquantiuä gen tas defraudari. Se ant ad fulurã gloꝛiaz poſſibile ẽ ſine coꝛꝑibus et expectant glo aſſäe o tanq́z ꝑ arra quanda pᷣdictoꝛũ donoꝝ ele riam virium ſuaru exterioꝛum gloꝛiamq; Pmnon clos/quẽadmoduʒ eis poſſibile ẽ cognoſ- coꝛporum ſuoꝛum vt fiat totius ſancte ac inſi cut. Quãaqᷓz aũt de ſpecioſitate multa ꝑpti- dilecte deo ſocietatis gloꝛioſa regeneratõ 4 e cularia ſupꝛa nos ſinteouſq; vt ad ea phi Aer ſicut alibi didiciſti ꝓpterĩeffabilẽ ĩco⸗ ſa ca iueſtigatio nõ attingatz honoꝛãda po gilabilis dilectiõis vnionẽ. erũt cuiq; oot giei tius ſilẽtio videãtur qᷓʒ phĩca pſcrutatiõe gaudia qt erũt ſiłreſurgẽtes in gloꝛia quas ice indagada.tñ ĩ hoc ⁊ mihi ⁊ tibi eunitendũ ta quata erit charitas mutua in oẽs alioo 9 uie⸗ evt erroꝛ ⁊ incredulitas rerũomõi tollaf᷑ ⁊ꝛin ſingulos eorũ ita vt nullꝰamoꝛ ſecuii ſiſ huſe de medio qm ↄtumelioſiſſimꝰ eſt creatoꝛi iſtiꝰ? ρ,àblis illi ſit? ppt hoc oẽs amoꝛes aii inin * Debitus ant hono: ⁊ gloꝛia creatoꝛi ßue⸗ vite iſti⸗ ſi in vnũ amoꝛẽ ↄgeſti vel ↄviun⸗ . l⸗ ehen rur bfidẽ veriſſimã atqʒ rectiſſimã qᷓ credi cti eſent. nõ eſſ¶ſlle vnus minimo amoꝛi Ckin tur innũera nuerabilia ? feciſſe er facere?æ vite illius cõparabilis quia igt amoꝛes b erdc facturus eẽ inceſſanter q̃ nõ ſuſicimus ad ſentis vite licet taʒ parui tanq; debiles iis Gn Nemnanigi anaſize, Rount niains nnonigge donmnds Na ti lumenonn Rngtiner minehene delumn Pargatöeit urloühnei iseimmnen ncnidenut Aunerhetene aiqgoctti toris uligt mbabe Di rulſciemene natgieanf odnamüte n goeſege nigraisd ſnndaiqnt noanan mngan igi valcunrn egiä ii, getbetsihe, niigtung⸗ gbasinta, ſclonss. is goituler i rt ſuginih⸗ Bönlau d uſtumnn ng mi Nin gl ſin niausccie denincũt 2 ↄnectũt ſeſeqʒ amãtes hicvt le parationẽ abinuicẽ vel vix vel nullatenꝰ admittat qd facere eſtimadus ẽ amoꝛ ille beatarũ animarũ quẽ habent in crea toꝛe et in animas iam ſibi ſociatas in gloꝛia il la nec nõ ⁊ in conſodandas in poſterum Quid mirũ igit᷑ ſi ſimul cũ eis recipiendã expectat gloꝛiã maxime tamẽ tot et tanta gaudia ſint eis exvniuerſali reſurrectione 7 gloꝛificatione totius illiꝰelecte ſodetatt ꝓuentura cũ etiã nõ ignoꝛent hoc eſſe bñ placitũ creatoꝛis vt tota illã ſpoonſam dile ctiſſimam ſibi ſublimet ſolio regni qð ei p parauit.⁊ ĩtroducat in thalamũ abſcõdi⸗ te ⁊ incogitabilis nobis pulchꝛitudinis ⁊ gloꝛie.Cettiſſimũ etiã ẽ eiſdẽ quãta ſit pul⸗ chꝛitudo diuine iuſticie quãtaq; ſit gloꝛia creatoꝛivt innoteſcat publice que maxime clara ⁊ euidẽs fiet ꝑ iudiciũ vniuerſale ne q; alia via ẽ adeo cõueniẽs manifeſtatiõi ac declaratioi ipᷣius q; iudiciũ Cũ iudicũ veriſſima ac rectiſſima diffinitiõe ac ralio ne declaratio ſit iuſticie. Maioꝛ aũt ẽ pul/ chritudo ſꝑ in toto in totalitate ſua coſti⸗ tuto qᷓ; ſit in ꝑtibꝰ impꝑcialite ſua ↄſiſtenti/ bus. Aggregada ẽ igr exvniuerſis ꝑptibus ſuis iuſticia dei foꝛinſeca ex oĩbus retribu tionibꝰ ⁊ vltioibꝰ aggregadainq; in vno iudicio faciẽdis vt tato magniticẽtius ſplẽ deat ad gloꝛiaʒ creatoꝛis in totalitate ſue pulchꝛitudinis quanto maior eſt vniuerſi tas oim retributionũ et vltionũ vnaquo⸗ q; iparũ.Eſt aũt nonulla ſimilitudo iudi⸗ cij huiuſmodi ad iudicia regũ terreno:uʒ q magnificẽtius putant magna multitudi nẽ maleficioꝝ ſimł punireiq; ſingul aribꝰ iudicijs ſingulss ⁊ ꝓpter hoc interduʒ re ſeruent donec aggreget ex eis multitudo magnavt ex iuſticiatiõe tante multitudiĩs ⁊ magis et maioꝛ appareat iuſticia reguʒ pmontac er aqaregatis nuis lumibamml⸗ gur maio: ſplẽdea urm t2 bonitas ipᷣius pᷣnci/ pis tato fulgoꝛe maioꝛi laudi ⁊ gloꝛie pa/ teat. Nota ſolutionem queſtionis. caretiã coꝛpm ſuoꝝ ſuſtineant aĩe beateꝗ cũ doloꝛe magno amitſer̃t Similit et de ſocietate pᷣdicta q̃liter feſti/ net ſibi differri vel gaudiũ qð exhmõi aſ, ſociatione ſperãt vel etia tm̃ bonũ ſocieta N illinqua ſupꝛa cogitatũ ipᷣm diligũt gut ei deſidert gloꝛis coꝛpm ſuoꝛũ ⁊ viriũ ſu⸗ aru ꝗoꝰ ꝑ coꝛpa opant aul no deſiderat. Qdſ denderat ſine doloꝛe igit᷑ nõ differt J gꝗs aũt querat q̃li᷑ ſine dolore eis. Si vo nõ deſiderãt boc videf᷑ mirabi lius ꝙ im bonũ ſuũ et ſibi eiia debitũ nõ deſiderat. Rũdeo ĩ hoc ⁊ ſimilibꝰ genera f ꝙ adðo ẽ eis recta volũtas vt ĩ nullo duii coꝛdet a rectitudie volũtatis ipᷣius creato ris. ⁊ hec ẽ ꝑs potiſſima gloꝛie ipᷣarũ.Licʒ igr deſiderẽèt pᷣnoĩata gloianõ iñ deſide/ rat eaʒ hre niſi qñ es dare vel reddere bñ⸗ placitũ fuerit creatoꝛ. Ho ignoꝛas aute ga q deſiderat ĩ ts nõ affligit᷑ deſiderio illo añ tpᷣs illud ĩ q̊ͥ hre vult qð deſiderat. 12? ꝗ totalit᷑ vult ĩpleri bñplacitũ creatoris neq; ↄtrariũ vult aut deſiderat vllo moꝝ vllo deſiderio affligit᷑ cũ ſp ĩipleat deſide⸗ riũ ipᷣiꝰ ſꝑ eĩ ĩ omibꝰ et ꝑ ola fit bñplacitũ creatoꝛè ⁊ hoc beate aie nõ ignoꝛat. Quꝗ tũ em̃ ad hoc noti ẽ eis totali bñplacitũ creatoꝛ. Eodẽmõ rñdendũ ẽ tibið illo de ſiderabili ↄſoꝛtio aĩarũ q aſſumẽde ſunt⁊ nõ dũ aſſũpte ad gloꝛiam in qua iſte ſunt s agitur. — e quibu imoꝛtaluas coꝛꝑm huanon q red dẽt᷑ aĩabꝰgloꝛificãdis.Dico igr qa etiã na turaliter magnitndie d foꝛtitudie vtu- tisẽ magnitudo ⁊ foꝛtitudo oꝑatiõisc copioſuate fontt ẽ magnitudo et vebemẽ tia iundatiòis. Quare cũ aie hbũane om̃is vᷣus incõ pab iliter maioꝛ ⁊ foꝛtioꝛ futura ſu ĩ gloꝛia ſde qᷓ agit qᷓ in iſta vita vbi tot miſerijs affuigit᷑ pᷣmit᷑ debilitat. neceſſe ẽ vt eius oĩs oꝑatio ĩ coꝛpꝰ ſuũ lõge maioꝛ ⁊ foꝛtioꝛ ſit.imo ĩcõpabiliter q; ſut hic hoe ẽĩ ſtatu miſerie iſtiꝰvita vo coꝛpis ſuivna ſit ex opatiõibꝰ ipiaerit maioꝛ ⁊ foꝛtioꝛ in cõpabiliter qᷓ; mõ ſit. Nullo igr modoꝛũ erit moꝛti obnoxia.ſi eĩ moꝛtal eẽt quẽad modũ hic nõ eẽt poſſibile vt ĩcõpabiliter foꝛtioꝛ ſutura ſit ibi q; ſit hic. Jurla bung modũ dico ꝗa vita coꝛpꝑis hũani ad ipiay aĩaʒ huanãa e vt iundatio ad fontẽ ſuum. Quia igr aĩa hũana in ſtatu illo erit vita copioſioꝛ erit eyneceſſitate inundatio ſeu redũ dãtia eiꝰetiã coꝛpꝰtanto copioſioꝛ ac „ vehemẽtioꝛ quanto ipᷣa tũc erit vita pleni oꝛ ſeu copioſioꝛ.Quare ſic ipᷣa aia hũana erit tũc ex vltimitate ꝓpingtat imo ↄiũcti ⸗* onis ad pᷣmfliuũ fontè vite q ẽ creatoꝛ bñ dictaĩ vltimitate plenitudis ac copioſitaty vite ſmi ↄgruẽtis erit ex neceſſitate vita re —— „ dũdãs ab ipᷣa in coꝛpꝰſc vita coꝛpis i vltt mitate ſue vehemẽtie ac foꝛtitudis ⁊ ꝓpf pot ĩ vltimitate elõgatiõis a moꝛte Zria. 7 Daaã aũt adbuc tibi duas maniſe ſtatiões ꝗqbꝰ euidẽter patefiet tibi ðůðõů ris edoceri. Heq; em ipemet qñ ſani facti guũt vita carbis 2⁊ dicã quia indubit foꝛtare animas hũanas in hoc ſtatu ĩ coꝛ pibus ſuis vt ipᷣa coꝛꝑa eis longe leuioꝛa Ppter hoc videaãtunt multo leuius ea mo ueãt quãqᷓ; et in aliis paſſionibꝰ iſta etiaz manifeſta lint vt ĩ freneſi et mania hijs ei f duabꝰ paſſionibꝰ laborates quatofoꝛti⸗ quãtoqʒ leuius coꝛpa ſua moueant qᷓ; alij. hHhoies licet ſani ac robuſtiſſimi ſenſu foꝛſi ſunt ab huiuſmõi paſſionibavel vincula irrũpe vel hoĩes foꝛtiſſimos lacerare poſl/ ſent ant ligatibus ſe reſiſter infirmitatibꝰpoſitos poſſe RAdem⸗ Ame eriam alibi audiuiſti qavires coꝛpales in anima bus plurimũ ſue ↄfoꝛtationis⁊ foꝛ rũ.Quia igr mille paſſiones amoꝛt⁊ gau dij 4 invita iſta habeat comꝑabiles ſunt pus humanũ ſanitas ĩcorruptiõis.Quia Pars pꝛima de vniuerſo Amp̃. Manifeſtum ẽ tibi quia ipᷣe ſpi⸗ rituales paſſiones ſiue affectiones cud ve hemetes fuerint moꝛtẽ coꝛpis inducuntſi cut ſunt amoꝛ ⁊ odiũ.ira.triſtitia.doloꝛ ⁊ gaudiu ⁊ cetere hmõi.Cũ igr incõpabili/ ter vehemẽtioꝛes atq; foꝛtioꝛes ſint amo: et gaudiuʒ in ſtatu illo gloꝛie q; poſſint eẽ hicvehemẽtia aũt ⁊ ſoꝛtitudine ſua extin epis qualis ẽ hec. Impoſſibi/ le igr ẽ vt eas paſtiones ſuſtineat vita fu⸗ tura coꝛpis humani in ſtatu illo gloꝛie ni⸗ ſi fuerit incomparabiliter foꝛtioꝛ q; ſit hic NHNõ erit igit᷑ moꝛte vincibilis aut ſupabi⸗ lis. NHeceſſe em̃ c oẽs duas vitas coꝛpales moꝛti coꝛpali obnoxias ſiue ea vincibiles compꝑabiles adinuicẽ eſſe foꝛtitudine. De claſatio aut hmõiẽ hec quoniã neceſſe eſt eas eẽ aut equales foꝛtitudine. tunema nikfeſte compabiles aut altera altera exce/ dere. QOè ſi alteraʒ altera excedit aut finite eam excedet.et tũc neceſſe eſt ꝓpoꝛtiona/ lẽ co mꝑationẽ inter eos eſie aut infinito ? tunc erit infinite foꝛtitudinis cũ eius foꝛti⸗ tudo cõtineat infinicies foꝛtitudinẽ alteri us. Jam em̃ alibi didiciſti omne aggrega tũ exinſinit tanti ſui gener quacũq; qua titate demõſtrata infinitũ eẽſdubitari vo nõ poteſt ab aliquo intelligete vitã infini te foꝛtitudinis moꝛte poſſe nullatenus ſ am tibiet alia manifeſtationẽ pulcheitudinis ſim łet agilitat ho minũ Aoilicaton qntũ ad corpa ubitatũ ẽ amoꝛẽ eouſq; cõ De gloꝛificatione coꝛpox. R dd tan edoctus es alioꝗn ſuꝑ hoc ſenſu pote — eos ĩ ipſis titudinis huc a naturis 7 paſſioniba aiq-⸗ manarũ felicitate augẽda ſit indiciũ eſtid ꝓ appet in hoibus in vita iſta in vultibꝰ eoꝝetia ex modico gaudio cũ fuerit ĩ anis ad amoꝛes et gaudia future gloꝛie anima rũ hũanaꝝ ⁊ hominũ neceſſe ẽ vires mo⸗ tiuas humanoꝝ coꝛpm infinite ſiue ĩcõpa biles foꝛtitudinis ee futuras ad vires mo tiuas ꝓui ſe habẽt in ſtatu vite pᷣſent..agi litas igi coꝛpm glificatoꝛũ ſiue mobilitas ſuꝑ oẽm ꝓpoꝛtionẽ excedit agilitatem coꝛ ponꝝ humano:um qʒ hñt hic.O ſi dixerit Aa tanta vehementia motiu tantaq; exa gitationẽ ſuſtinere nõ poſſent coꝛpa hua⸗ na. Dico quia ſermo iſte ẽ hoiĩs etia corpa videret vtiq; in infirmis corpibus pᷣdictis paſſionibꝰ laboꝛantiũ quatos mot⸗qua⸗ uſtinere valerent. Nõ attẽdit ⁊ foꝛte appᷣ ☛ 2 Hhendere nõ pᷣualet velocitate motuũ cele ſtiũ q vix in noſtra ymaginationẽ cadit ꝓ pter ſui magnitudinẽ.Q⁊ ſi im̃ robur cor⸗/ pibus licet egrotatibus pᷣſtant paſſiones hmõi que in muitales e ſuni 7 nõvires ac virtutes ꝗqd eſtimãde ſũt facture amor glorie illius et gaudiũ ꝗ nõ ſolũ virtutes erũt imo vᷣtutes pꝑfectiſſime in vltimitate pfectionũ ſuarũ et in actibus ſuis vltimis intraſmutabiliter ſtabilte. E pulchritudine vo iĩpoꝝ bominũ glificatoꝛũſꝙ vltra eſtimationem =— — mabus eoꝝ. Uides em̃ ꝙ inde ſplendeſ⸗ cunt oculi eoꝛũ et tota facies gratioꝛi colo re ſuffundit᷑ dilatat etia inde tanq; nouo eco:e atʒ pulchꝛitudine venuſtat. Quia igr ꝓportionales ſunt ſꝑ cauſe ſimiles ſu is effectibus erit ex neceſſitate p immenſi tate futuri gaudij ſplendoꝛ ⁊ venuſtas in Aumplius. ſi er ſola bona diſpoſinione anime bumane diſpoſitioe inq ſine ſta⸗ tu naturali tanta redũdat in coꝛpus bona diſpoſitio ſanitatis/⁊ roboꝛis aij mobili/ atis ſiue a gilitatis.quatofoꝛti⸗ exillo ſta tu glie incõ pabiliter modis oibꝰmeliori. hocẽ fortiori copioſiori redundantiori re dundabit incõpabiliter maior ſanitas et agilitas expeditioq; om̃imoda in corpus humanũ.et hoc quidẽ habetipſa doctri⸗ na xpᷣianoꝝ hoc quippe dixit vnus ex ſa⸗/ pientibꝰ ⁊ doctoꝛibus eoꝝ ſc qm̃ ex bea⸗ ritudine anime humane redũdabit in coꝛ taſqʒ; exagitationes ſuſtineat q̃s nec ſana noſtra ex ip̃a interna animarũ bu facie vniuſcuiuſq; hominuʒ glorificatoꝝ. ataut⸗ pfeeuc Murf gepphatit holgewnte ſaetekin⸗ ſeadbeeh Münushn gnineuee Notiezaumn ohietoner Gpvlhnegle gaenim nupepen anben Klebeet cturboc nngei ſipeelüce ahasbüan Mnaneloe⸗ loerdiocui⸗ Chueponan bwhotenanan legenliſ⸗ ſentiginrna ſntbieſon liigbis lſffinpoſion Uulervaeſte Meepnbilat iheaiten pwirhhen Mmuertne mmunfei A Glinni i⸗ ulninii fniſnts , Gtennnn Geanſne (helareca uelini unlteco⸗ nnmon ſggimmane fr W imntkiin lunt aut ꝙ verius ẽ videre neſcit ea que rationis ant vtutis. Nobilitas autẽ aliaz Wrninti in ꝓfectu oculon habẽt bmõi homines zæ omnium vᷣtutũ etiam apparet ex multi Annetn Manikeſtũ eſt tibi p ea que ingeniati tudine ⁊ nobilitate oper ationn ppterea aαααα hfanctii, ac ꝓphati in coꝛpoꝛibus celeſtibꝰ que ipi ar.⁊ ſequaces eiꝰ poſuerũt celũ ſtellarũ uniiun poſuerunt animata ee ⁊ etid incoꝛruptibi fixarũ ceteris celis nobilius ⁊ ſoluʒ ſtelta anüitin lia et eſtimauerũt ſe ꝓbationes adduriſ- trum plurimaũ multitudine inſignitü. tan Ztäirni ſe ad hec. Ex ano ſequit᷑ eos vt vel ponat ¶; ipe ſtelle oꝛgans queda ſint ⁊ ſigna v⸗ ninwinn animas hmõi coꝛpoꝛum aut nobilioꝛes tutum multipiiciũ quibus creato: celum — animabus co:poꝝ humanoꝛ:ũ aut eque illud pꝛe alijs illuſtrauit. ⁊ in hoc aſtrono wiid nobiles aut minus nobiles. Mſi minug mi conſentiũt illi. Heri art manitfeſte ot Zii nobiles conſequẽs igitur eſt vt ſi exillis ½ oꝛgana motus non eẽ data ſtellis vpote Benmſt coꝛpoꝛibus celeſtibusvita ꝑpetua natura qui eas poſuit nõ moueri per ſe ſed in ce/ hrniscnirt liter ꝙ ex animabus humanis ſit natura lis ſuis.Quia igr tanta multiplicitas vtu Anuncnlez liter vita perpetua coꝛpibus noſtrisẽ em̃ tum apparet in aiabꝰ hũanis tantaq; re esſuſtugu de nobilioꝛibꝰ redundaãtiis animaꝝ vita dundantia ſiue emanatio opationũ. In öri nobilis. hoc aũt non eſt niſi immoꝛtalita ullis vo non apparet niſi motus et virtus layeainn⸗ te ſtabilitate hoc eſt immunitate a moꝛte motiua de qua nõ leuis deceptatio ẽ apy 1nd ſi dixerit quia hmõji vita ſc; immoꝛta phõs. Manifeſtu eſt aias humangs cini Olin Alis vtiq; redũdarel ex animabus hũůanis nobilioꝛes eẽ illis quas ponũt copibꝰ c künbesäinnc Qin coꝛpoꝛa hũana naturaliter ſi vite talis a leſtibus. Si vo dixerit quia alias habert ſitnestünni eẽnt naturaliter ſuſceptibilia. Rñdeo in/ Multiplices vᷣtutes nobiliſſimas que note Eumäcefüfrne boc ⁊ dico quia errat intollerabilitenſi ei zſ⸗ unt apud aſtronomos ⁊ ſcpte ſnnt in li, räigüfit coꝛpus humanũ eſt naturale vas fontis bꝛis eoꝝ Tu iam audiuiſti intentionẽ me nimr hmõi emanationis ⁊ ꝓpter emanationẽ am ſuper hoc ⁊ declaratiões ꝗabus decla ansanaſe ſuſcipien dã fonti naturaliter applicitũ er ratum ẽ per tibi ꝑ me quia nõ eſt poſſibi- RK rantigitur natura vas emanatiois in ſu- le vᷣtutes tam nobiles atʒ ſublimes eẽ c⸗ Nmwanentße⸗ ſceptibile fonti hmoi applicando Natu⸗ lis ⁊ ſtellis ⁊ multi ex aſtronomis poſue⸗ ig nnchn ra autẽ in hijs que naturaliter facit mani runt nec amplius eis relictũ eſta me de rüözinenim feſtu impoſſibile ẽ. Quare naturaliter co tutibus ⁊ infinentijs qᷓs eis poſuerũt niſi ranziuttn gruit ex neceſſitate vas humani coꝛpoꝛis ſuper qᷓttuoꝛ elementa et in ea qne ex ele Desnmuki per receptibilitatẽ fonti huiuſmõi emana mentis ſunt⁊ hoc qtenus alligata ſũt eis dogneran ionis Hecaut emanatio eſt vita vpetua ⁊ de febus volũtarijs apud hoĩes qꝗd ꝓ⸗ eiigus vtipe ponit. Naturaliter igĩ ex animabꝰ ſint ⁊ non poſſint qualiter ⁊ qtenus pate e, pumanis redundat vita ꝑpetua in coꝛpa factum ẽ tibi ꝓbationibus ⁊ rationibus an u humana c⁊ ipᷣa naturaliter receptibilia ſi ad hoc igr ia deuenit iſta raciocinatio qꝛ alat ai ip̃ſius alioquin inepta valde eſſet natu maioꝛ nobilitas apꝑet aian hũanaꝝ na- Hruin re pꝛudentia minime decẽs hmõi vaſoꝛñũ turaliter qᷓ; illaꝝ aian quas ponũt celeſti ge ac hmoi ſontes applicatio ſiue diunctio 9 um. Mſi dixerit eas intelligetesec longe n Si vᷣo fuerinti nobiluate equales anime/nobiliꝰ atʒ ſublimi naturaliter quã pol⸗ d Pintn . celeſtes et anime humane manifeſtu eſt Aibile ſit aiabus nr̃is quaqᷓ; ipſi nec ꝓbẽt = ex equalitate canſarũ ſequi debere natu nec declarẽt hoc. Dico ꝗꝛ de itellectiua p e aſen raliter equalitatẽ effectunz. Erit igr redun ſe nõ fluit vita apud coꝛpus. Cu ipßa pſe ihi dantia vite coꝛpoꝛalis in coipoꝛaibus bunoõ ſit coꝛpoꝛi ↄingibilis aut applicabilis ntüne manis immoꝛtalilate id ẽ immunitate a Quare eet enã iſta nobilitas a:3 ſublimi⸗ gthoſin mone firmata naturaliter. Jam aut audi tas vtutis intellectiue apud aias illas nõ s alini e uiſti alibi ꝓppatiões ⁊ declaratides alias et influẽtia vite coꝛpalis exilla p ſe.Qus lie, wuen, 2 hec.Qſi dixerit quia nobilioꝛes ſunt re imptinenter illa ponunt qᷓntum ad in/ jofonlis, nime ille celelfes animabus buaniset flueutiã vite ivmoꝛtalis. Mois igr om⸗ biin ui bmõi iudiciũ eſt ipſa nobilitas coꝛpoꝛuʒ nibus neceſſe eſt vita coꝛpoꝝ bumanoꝛũ goinunn hoc em̃ iam multi dixerũt.Dico q ionge tanq;ᷓ naturalem redundãatiã naturaliter „ naioꝛanoet nobiutag in huianis covon Rſdét naturali fontiſiuotnaturalis auùt mſen bus in abus apparẽt tot oꝛgana ⁊ tã mul fons vite coꝛpalis humane aia humana u ſgit/ nipliciũ operationũ In illis ꝗppe coꝛpoꝛi eſt abſq; vlla dubitatiõe Quare natura- munii, o Gsinnc 2'*: e. ½ Paſſd⸗a n Errarre, eSe ℳ DPSars pꝛima de vniuerſo. liter ſicht ioſa aia ppetue copioſitat ẽ ac habeant an ex ꝓtectiõe diuine iuſticie ſiẽ redun datie. Sic ipᷣm coꝛpus humanũ na habent ſe in pᷣmoꝝ hominũ coꝛpoꝛibus turaliter perpetue receptiõis eſt hmõi re· gque non ꝓpꝛia im paſſibilitate a ſectioni dundantie. Naturaiiter igr vita humani bꝰ z diuiſionibꝰ imunia erat ⁊ libera an coꝛpis ppetua eſt et de hoc iaʒ alibi alias teq; peccaſſent illi pᷣmi hoĩes. Similr ab ꝓbationes au diuiſi. omni dolo:e et pena hoc aut eratper oꝛ⸗ Laplitulũ de coꝛpibus damnatoꝛum. dinem diuine iuſticie quo ꝓphibebat pe⸗ — Oſt hec ant reuertar ad coꝛpa das na culpam pcedere. Sicut et oꝛdo nature natoꝝ de quoꝝ reſurrectiõe ſeu re non patitur vt effectus cauſam ſuam pce⸗ generanone nõ dʒ ee apud te du dat. Sic⁊z ptegente diuina iuſticia a leſio dbitatio cũ plures ex hijs ronibus ⁊ ꝓba⸗ nibus diſioluiionũ atʒ diuiſionũ in imfis tionibꝰ q́ͥs andiuiſti ſuꝑ reſurrectiõe ſeu ignibꝰ futuroꝝ toꝛmẽetoꝛuũ liba ⁊ imunia regeneratiõe gloꝛificadoꝝ hominũ ſuffici pſiſtẽt coꝛpa danadoꝝ Ja ant multis expe ant ubi certitudinẽ facere de illa. Maxie rimẽti oidiciſti ex narratiõibꝰ autetict de autem ꝓbationes que ſunt a ꝑ te iuſtieie quaunveritate nephas ẽ dubitare multos creatoꝛis hoc em requirit iuſticia ipius vꝑ in medio igniũ homines p bonitatẽ crea effectus cauſis ſuis. Rſñdeantſ pene ma⸗ toꝛis illeſos fuiſſe ſeruatosetta a leinone lis meritis. Quapꝛopter ſicut duo pᷣceſſe⸗ copoꝛu ſunoꝛum q; ab ommi doloꝛre tam runt in malis genera meritoꝝ maloꝝ vicʒ coꝛpali q; ſpirituali liberatos. Quia igik 2 coꝛpalia et ſpũalia ita reddant᷑ eis duo non eſt maiꝰ creatoꝛi ab altero duoꝝ ſal⸗ genera penarum vicʒ; ſpuales ⁊ coꝛpales uare vel liberare q; ab ambobꝰ ſimul q hoc aũt fieri non põniſi malis ⁊ puerſis eſt admiratio aut incredulitas ſtultoꝝ de aiabus coꝛpa ſua reddãtur que redditio hoc ꝙ ſaluatis coꝛꝑibꝰ in medio futuro- — non ẽ niſi reſurrectio ſeu reſuſcitatio ißoꝝ rum igniũ ⁊ illeſis per oia in ipſis ꝑ igneʒ ciantur in eis. Dico igr quia iã alibi decla 1eig. O bus ſeculi iſtius.Nerũ vtiq; dicit. S iba nan eſt tibi ꝑ vias multas ppetuitas pe⸗ vV paſſibilia non eẽnt nulie eẽnt pene coꝛpa ainb doloꝛes vt videt. Oꝭ ſi dixerit qs leſas ⁊ dicitur exia ꝙ ibidem purgantur? o /quia doloꝛ ẽ ſolutio otinui ſiue ↄtinuita- melioꝛantur. Aurũ etiamin foꝛnace non Atis ſicut poſuerũt alig ex philoʒophis et tam ſeruarur qᷓ; etiam purgat et melioꝛa⸗ 1. „9 tur. Si igr iſta mirabilia ſint in naturis ? ad hocp me in hoc eodẽ tractatu vbi di/ virtutibus earũ quomodo no mag? crea xi quia eſt ſpẽs ignis qui nec diſſoluit coꝛ toꝛi poſſibile eſt ⁊ etiam placitũ ꝓpier ad pus nec ledit vllatenus. toꝛqt autẽ intolle impletionẽ iuſticie ſue ſeruare coꝛpa per⸗ rabiliter animã in coꝛpoꝛe illo eriſtẽétem. petuo in medio igniũ infernaliuʒ e diſſo rne qm̃ defi⸗ lutionę combuſtione atꝙ; cõſumplione cdienilbus per mMote copòii ſuoꝛũ ſubie ⁊ ſi talis ignis qui coꝛpoꝛa nõ ledat ⁊ ani ctis pene coꝛpalesſeficerent et ita non ei mas toꝛqueat inuenit᷑ in naturis et faciu. ſent ppetue. Reſtat igi hmõi coꝛpa in ſe- nis creato:ſ in mũdo iſto quomodo non cabilia eẽ ⁊ incõbuſtibilia. Aerũ queſtio multofoꝛtiꝰ in altero ſeculo qdᷣ totum re 6 ſem bobet vmi er piis diſponiioe bot lenilli grabililbus creatoris er pſertim medici.Dico quia iam rñſum eſt Di em̃ pene ule coꝛpales ę cientibus per moꝛte coꝛpò ſiioe hoc fertiſſimũ eſt numerabilibus cregtoꝛis et 4 ſu⸗ Habet igr merito qſtionẽ difficileʒ ꝑ icru/ hmõi anime ſint toꝛquẽde. SFacilius em rö-⸗ tabilẽ cuʒ coꝛpa illa daůnandoꝝ neceſſe ſit in ſe eſt non dico qᷓntũ ad impotennã cre 6 e immoꝛtalia ee ⁊ paſſibilia ſicut pauct de⸗ atoꝛis ſola coꝛpa ſit ſeruare q; animas et ſſet ſe P& r dußf‚(clarabo tibi qliter iſte due diſpoſiniones coꝛpa ſimł. Qſi dixerit qꝛ ignes illi inſfer vic; immoꝛtalitas ⁊ paſſibilitas ſe cõpa/ alesiwsre biliter foꝛtioꝛes ſunt igni bi g vi 1 coꝛpoꝛa damnandoꝝ erunt incõpabiltter arum ⁊ qm̃ aliter non eẽt ſatiſfaciũ iuſti foꝛtioꝛa ad ſuſtinendũ ignes bhmoid; no cie creatoꝛisiniſi mali ⁊ incoꝛrigibiles hic ſtra ſint hic ad ſuſtinendu ignem ſeculip pꝑpetuo toꝛquerent in vita futura ꝑpetui- ſenti quaq; omnipotætie cieatoꝛis nõ ſit tas autẽ penan non poteſt eẽ in ſubiecto vllo modoꝛũ difficile pᷣſentis fragilitans moꝛtali.pᷣſerum in ea magnitudine et ve⸗ ⁊ infirmitatis coꝛpa ignibus ſupple illis hementia qᷓ future ſunt in ꝗbus eas ſuſti⸗ futuris ſeruare illeſa. Ampᷣ.lam dixi nere non poſſent vllo modoꝝ coꝛpa que tibi in pᷣcedentibus⁊ pellẽ animaiis ꝙ di non eevt immoꝛtalitate firmata. Si vero citur ſalamad:a ⁊ plumas qrundam aui um in igne foꝛtiſſimo apud nos fuari il⸗ . — lumte ſteelue⸗ hbrenn ölnſtwmne Erznnan loigtune n O⸗ Aerson ali apperae in⸗ orluna. ſtgperne pearoe ſendvens Metorſiſe biratot ſheſeree hiuſuen Gltoritomen Ectbeſecüir onenere igt ee Nonbwdid Noper nece abeoniun haenaegton moertvi mnoliſmnee luenurlore nſeacbppun⸗ ſr dehnoi Werunt mcannen bumnt i Uhgiri lelntsgne htſigren Waent Wgneitg s gbelt ien P nerſoe donmman balz ustallinis edinmilſi nah uinin Nanrauädn basilun Sabomnan ioranni . ſtnchcige. Deeeree ryre yſmale):r Fo. (cv . vbi tam neceſſarius eſt ꝓpter executiões iuſticie ſue non inneniet. Ampᷣ.cui ex R polt hoc beclararetid = regibus magnis ⁊ inclitis defuerunt vn⸗ Mcoꝛpoꝛũ gloꝛiſicandoꝛũ et hoc fa- qᷓ; inſtrumẽta penalia ad executionem iu/ ciame . ſtaruʒ vindictaꝝ in maleficos. Quãtofoꝛ nus igitur non deeruũt regi regum omni⸗ ys igf ita ſe babẽtibus cõueniss eſt poſt hoc declarare tibi gloꝛia, m ey ranione er ptibus ſuis. Dico igik quia gloꝛia ſm intentionẽ ⁊ doctrinã xpi anoꝝapð quos ſolos de ea mo eſtaiis um. Quia igit talis ignis neceſſarius eſt em̃ gentibus nullatenꝰ innotuiſſe videt * ad executiõʒ iuſticie creatoꝛis in puerſos ⁊ incoꝛrigibiles qui ficut alibi didiciſti pe/ na ppetua eſt neceſſe ẽ non ſolum igneme hmoi futurum eſſe ſed etiam ab eo tem⸗ poꝛe fſactum eẽ quo ipſum reꝗſinit dei iu ſticia ꝓpter vſum iſtũ. Quare ab eo lem/ poꝛe quo ceperũt eẽ qui igne hmõi digni eſſent. Dico etiã quia ſi factus ab eo tem⸗ poꝛe non fuiſſet.faciẽdus tamen eſſet cre⸗ atoꝛi in iudicio futuro alioꝗn iuſticia ipi⸗ us deeſſet vel executio vel executiõis ce⸗ leritas. Lurpe nanq; eeẽt non mediocriter creatoꝛi? omnino nõ decens gloꝛi ipſiꝰ vt vldefectũ inſtrumentoꝝ hmõi vłretar dationem executiois ſue eiuſdem iuſticia paciat᷑. Nec dnubinʒ ẽ pena hmõi hominuũ perpetua ſit. Qua⸗ pꝛopter neceſſe ẽ ignem hmõi et parcere bi iam ex aliis qñũ gloꝛiaſſtatꝰ ſeu diſpoſitio omniũ ſta litati ſimilitudine multa ꝓximus ſicut au diuiſti in pcedẽtibꝰ ꝙ ꝓpter hanc cauſaz in lege ⁊ doctrina xpianoꝝ ſpualia dicka ſant coꝛpe buinſmolpꝛimum adem por ſubtilitatem ſubſtatie ipon deinde ppter velocitatẽ ſiue agilitatem qua pari facili⸗ tate ſe tranſferunt habentes eas ſivolne⸗ rint qꝛ ſpũales ſubſtatie a cogitatu ĩ cogi⸗ tatum.De hoc tamẽ aliquid audies inne rcio ppter incoſumptibili ſta bilitatẽ ſubſtatie ſue per qus ꝓhibentur indigere uutrimẽto. Quarto quentibus. Terci latem atʒ ſtabilitatẽ ſt qim in palpabilia ? inuinſibilia ſunt et ii· ſenſibilia omino ſenſbus noſiris putrr· in ſtalu milſerie iſtius niſi ſeipſi gloꝛificati Cν otus mirabilis In coꝛpibus autẽ ſpua eis a conſumptiõe coꝛpoꝛum ſuonet non bomines mõ quem ipſi noꝛt vel cogni· parcere a toꝛmento p̃ᷣſertim cũ ad hoc ian turi ſuntſe ad hoc accomodauerint ?⁊ ad tum creat⸗ ſitnec eſt mult mirabile boc aptauerint hoc em qbuidã dei electis a eum etia ignis qni apud nos ẽ impurga- lione metalloꝝ et non parcat ad mixtè eo rum ſoꝛdibꝰparcat autẽ puris ſubſtantijs ipſon. Dehmoienamigne iam dix tibi quia ſepe ⁊ coꝛpibus ⁊ animabꝰ per vᷣtu⸗ tem creatoꝛis peꝑcit vt nec toꝛmentũ ani⸗ Dilecuis etiã in iſta miſeria diuino mune. re ↄceſſum eſt vicʒ vt necviderent᷑ nec ſen tirentur.niſi cũvellẽt. Sicut legitur in nar rationibꝰ miraculoꝝ gentis xpianon ⁊ in operibus magoꝝ iam naturalium q; ma leficon de rebus hmõi multa inueniũtur mabus eon nec coꝛpibus aliqu leſiones 9 Tu eniã vides in ſole ꝙ viſui noſtro ꝑnu intulerit.Alias etiã didiciſti vicʒ in tracta em interpoſitã coaptatur ita vt meliꝰ iu m pᷣmo ſapiẽtialis diuinaliſq; magiſterij dicent homies ſe videre illum qᷓ; de teclo vᷣ̈tutes om̃es naturales ſic teneri benepia dto creatoꝛis vi non influãt operationes ſuas niſi cũ creatoꝛ voluerit et q̃tenus et quũo voluerit.⁊ gudiuiſti eum tenuiſſe⁊ a⸗ quam et ignẽ ita vt non influerẽt operati nes et immerſiõ es et hoc legis in fmoni⸗ bus autẽticis ꝓphetaꝝ hebꝛeoꝝ. Multo autem plura et maioꝛa in lege ⁊ doctrina xpᷣianoꝝ et pᷣcipue in narratiõibus mira- culoꝝ ſuoꝛum qs ſepe co nſului tibi inſpi⸗ cere qm multipliciter adiuuãt philoʒophi am nobilem ⁊ ſublimẽ. Gens autem ſar⸗ racenoꝝ ipſo legis latoꝛe eoꝝ teſtante nõ babʒ nec habuit miracula⁊ cauſa tibi no gaeſt ex alijs que de lege gentis illius per we didiciſti. ones ſuas que ſunt cõbuſtiões ⁊ influnio fuuerẽt li pat tur et foꝛſita ita ẽ in ſpn’alibus viſionibus ad nudum fulgoꝛe ſuo. Uerum ſi gloꝛi⸗ ðð ficati hoies apð no svident aut aliter ſſen tirentun merito dubitari poſſet an ipi fuu 2 . 4 — 8 hocſolüſuifulgoris in oculos noſtrosin fluerẽt ꝙ ipi oculi pati Foſſent. An noua ,7 ——— que ſunt ꝓphice reuelatiões ⁊ apparitio nes ꝙ noſtriviſus interioꝛes id eſt noſtre Htutes itellecene nouo adiutoꝛio eleuat ↄfoꝛiat᷑ vt taliavaleatĩterueniri. Interdũ at velaminibꝰ ſignoꝝ ? figuraꝝ reruviſa rum fulgur eis ⁊ claritas teperat᷑.dDe hoc autem picrutatius inqram in ſequentibꝰ ſi deꝰ voluerit. Interdũ autem veriſimile valde eſt homines gloꝛiſicatos ſiue gloꝛi vare eir Home He lze ge ſtris tẽperarent yx us 2 ocnli iunare? ficandis eouſq; habere coꝛpa ſua in pace vt ⁊ qualitates ⁊ quaãtitates ſuas ꝙ bene placito ſuo habeant oſtendere⁊ exhibere quibus voluerint ⁊ qũo voluerint et qua do et bhmòi rei exempla multa inuenies in pᷣnominatis libꝛis de miraculis xpᷣia noꝛum. Quarta vero cauſa ꝓpter quam ſpiritualia dicuntur eſt iſta poteſtas atqq libertas apparitionisqua apparent qua do volunt et quibus volunt et quomodo volunt quẽadmodũ ſpirituales ſubſtan⸗ tie de qbus multa legunt tam in lege he/ bꝛeoꝛum q; in lege xpianoꝛũ. Uides igit ga iſta qᷓttuoꝛ longe valde ſunta quantũ Mein ublima nobilitate nature SZic ſe b- P e immoꝛtalitate atq; impaſſibilitate coꝛ oꝛum hmõòi videlicet ꝙ longe pᷣſtantio/ res diſpoſitiões ſunt atq; ſublimioꝛes di ſpoſitiones alioꝛũ coꝛpoꝛum animatoꝛuũu tam mundi huiuſmõi ſublimarisq; etiã ſuperioꝛis mundi coꝛpoꝛei qm̃ ſi ponan celi ⁊ ſtelle animalia quéadmodũ viſum eſt platoni et ariſtoteli atq; ſequacibꝰ eo rum nec immoꝛtalitas nec impaſſibilitas ſimilis eſt illis. Et de impaſſibilitate qui⸗/ dem manifeſtũ eſt. Dicit em̃ foꝛſitan paſ/ ſibilia non ſint a contrarijs quia contra⸗ ria non habent vt hmõi phyloʒophi po⸗ ſuerũt tamẽ ꝙ indiuiſibilia ⁊ inſecabilia atq; impenetrabilia ſint non ẽ veriſimile. Scito autẽ ꝙ omnes res create ſeu facte Nnaturaliter receptibiles ſunt melioꝛis ſta tus atq; nobilioꝛis et pfectionis excellen⸗ tioꝛis q; naturaliter habeãt Creatoꝛ vero ſolus additionẽ non recipit et hoc eſt qm̃ nobilitas ⁊ pfecuo ipſius in vltimitate ſu pereminentie et altitudinis ẽ per omnem modum. ſi dixerit quia ſtelle celi ⁊ lu minaria non recipiunt additionem neq; melioꝛationẽ. Uerum vtiq; dicit ſi intelli gat a natura vel naturaliter. NHatura em non poreſt addere aliquid naturalibꝰ ꝑ/ fectionibus ipoꝛuʒ. Scire tamẽ debes qꝛ ſapientes doctoꝛu xpᷣ̃anoꝛum docuerunt ⁊Z ſcpᷣſerunt in rractatibus ſuis ?⁊ ꝓphete eis atteſtari videntur expᷣſſe quia melioꝛa lonem recipient ⁊ nobilem valde reno⸗ uationẽin renouatiõe ſeu vgeneratione 4 hominũ et cauſam hmòi audies ꝑ me in * ſequentibus/quẽadmodũ igitur vides in his partibus gloꝛie coꝛpoꝛũ ꝙ longe pꝛe cellunt naturalibus pfectionibus ipoꝛuʒ Sic ymaginari et ſcire te opoꝛtet de glo⸗ na animaruʒz humanaru. Pars pꝛima de vniuerſo. gloꝛific ſenſibꝰ humanis in quo ſtatu ꝗ/ ribus Dico ig? quia gloꝛificandi homies totaliter gloꝛifſicabunt᷑. Si em̃ oculi non gloꝛificarent ſʒ remaneret in iſta miſena et paſſibilitate poſſent cecutire vel penit⸗ excecari. Sic ⁊ poſſent ſurdeſcere hoics gloꝛificeti. Zimilr ⁊ ſenſum tactus cotin⸗ gere poſſet obſtupeſcere vel extingui ita non eſſet vera ac pura illa felicitas que ta ta haberer partem miſerie. Amp.non ſe viderent inuicẽ gloꝛilicati holes ꝓhibẽ te hoc ſubtilitate coꝛpm ipſoꝝſquoniã ꝗa nec aer nec ignis elementuũ viſibilis eſt hic oculis humanis. ꝓpter ſubtititatem ſub/ ſtatie vtriuſq;.quatotoꝛtius igtr illa coꝛpa gloꝛificata non eẽnt ibiviſibilia oculis hu manis in iſta impfectione pmanentibus Almßp̃.ſi electi dei atʒ dilecti tunc fulge bũt ſicut ſol iuxta ꝓmiſſionẽ ꝓphetaru? vtriuſq; dictaꝝ leguũ.i.hebꝛeoꝝ⁊ xpᷣianoꝝ non potuerũt homines gloꝛiſicati ſeinut cem intueri abſq; leſione viſuũ ſuoꝛũ.St cut neq; modo ſolẽ. Amp̃. maniteſtuᷣ eſt tibi quia ſola vigilia deficit viſus hu⸗ manus aut igr erit ſomnus id ẽ do:ꝛmilio ac colinuitate vigiliaꝝ neceſſe eru caliga re oculos hominũ gloꝛificatoꝝ ⁊ tandem obtenebꝛari oino. O ſi fuerit wi doꝛmi⸗ tio erit ibi laſſitudo ⁊ fatigatio nõ erit igr va felicitas. NHeceſſe igr ẽ oclos hominuũ gloꝛificatoꝝ gloꝛificatos eẽvirtus vero vt Abilis pfectio ẽ oculoꝝ. Quare ncce ẽ vix utem viſibilẽ in omnibꝰgloꝛificadis ho⸗ minibus gloꝛifican dã eſſe que igr erit glo ria illius ſi ꝑ eam non vident boies tunc eque longe vt ꝓpe ⁊ equaliter remols vt ꝓpinqua. Amplius. ſi nõ omnia coꝛ⸗ poꝛ:a eent viſui gloꝛificato puia poſſet ha bere impedimentũ vᷣtus viſibilis in ope/ rationibus ſuis retardatiões multas alỹ difficultates. Quare non eẽt elongata in vltimitate elongationis a miſeria quã bʒ hic. Non ect igr diſpoſitio eius aut ſtatꝰ dicit et remouet ab ea gloꝛiam futuram. Sʒ reuera potuit eilõge minoꝛẽ milerla qus ſic ea in qua nnnc eſt hic. Qm igitur Erito vo inueſtigandũ eſt de ipis buſue diſpoſitionibus ſutuni ſint atis animabꝰ humanis aqʒ coꝛpo aut diſpoſitio gloꝛie.O ſi dixerit quia fe turdationes hmõôi impedimenta mira facilitate declinabit hoc eſt longe maioꝛi q; poſſet hic declinare. Dico in hoc quia qui ſic dicit gloꝛie virtutis viſibilis contra Nlaranie üthomt ſſcuncose Nolaeor Apon foͤckſunis Gkümnoeme fancilun ucsenin Prenmner Acilſhſaun iounoi inn in ugcbnore ſchebue Uo ſe OOuice S inopeſ ane hntbus Vnntridi nemurd⸗ Dpnckon Eginmunt Mentorsin nugsſenin nolebube loſentuumn Mocſiein pnnopon Welerävi, nugaln⸗ lmin Mlronen ſcnntdus Mriafae MWl⸗ phlonid gunfrareim Ppnqgani Mnm min Wtrn n 4 mlakar neizn ſinäit wiüinidde hummnen, giindn mangünlut ſen iuttin Ptſeniun eleeſin Durailaſtaxe nmiie Ni clamanhidht intibcitun Kioteun pmiſioni mitſonmnsti iglun rn Nerſligtnn, intaipstiſn, , eS declaratũ eſt tibi per hoc alia que pᷣceſ/ ſerüt homines gloꝛificãdos totaliter glo rificandos eſſe hoc que ita gloꝛiſicandos/ r vt nolla gos pard remaneatin mileria. eanime humane qᷓ gloꝛi ficãde ſunt totaliter gloꝛificade ſunt hoc eſt ſm omnes vires ſuas neceſſarie gloꝛi⸗ ficandi ſunt oculi hominũ ⁊ aures et vir- tutes animarũ ſcʒ viſibilis audibilis ⁊ ce⸗ tere exterioꝛesnon ſoiũ interioꝛes ⁊ iam audiuiſti cauſam in hoc. Apparet igit ex hijs quato pᷣſtantioꝛ atʒ ſublimioꝛ ẽviſus loꝛificatꝰ viſu adhuc exiſtente in iſta mi eria et obnoxio tot ⁊ tantis paſſionibus ac leſionibus. ee ‚Uelttonẽ autem habere videtur C difficile explicabileʒ quis modus dvyel videndi vel audiedi vel aliter Si enim ꝑ paſſiones ⁊ immutatiões o⸗ ganon ſenſibilium. In huiuſmoi autem actionibus ⁊ paſſionibꝰ ꝓpinquitas ?⁊ re mono ſenſibilium euidens pᷣſtant impe⸗ dimentũ vel adiuuantiſenſibilia em̃ que ꝓbinquioꝛa ſunt oꝛganisſenſuũ foꝛtio⸗ ſentiendi erit tunc hominibꝰ gloꝛificatis. res immutatiões operatur in eis ⁊ vebe/ mentioꝛes imp̃ᷣſſiones iufluunti: huic magis ſentiri ſe faciuntremotioꝛa vo ecõ Aario ſe habent. Oè ſi dixetit quis qa oꝛ gana ſenſuum adeo erunt purgata tunc a deoq; facile immutabilia vt in quanta⸗ cunq; remonone a ſuis ſenſibilibꝰ immu teiur neceſſe habet dicere vt ex appꝛopin quatione ſenſibilium augeant immuta/ tiones huiuſmõiſ? ꝓpter hoc tandem in naleſcant in leſionem ipᷣoꝛum ſenſuum æ? hec ſunt in conuenientia que remoui tibi in pꝛecedentibus a ſenſibus gloꝛificatis. appꝛopinquatiõe creſcan᷑nec remotione ſenſibilium minuant.Sicut em multoci⸗ ens tenuit virtutem ignis vt omnino nõ combureret nec aliquatenus lederet com buſcibile in quo erat. Si cut modo vides ſepiſſime laxatum ardoꝛẽ ignisvt influat combuſtione ſuꝑ ligna arida. Sic in be/ neplacito ipſius omni modo poſitum eſt vt laxet virtutes ſenſibiliũ et reſurgat mẽ ſura qua voluerit ad faciendas immuta/ niones in oꝛganis ſenſuum elongatione ⁊ appꝛopinquatiõe eoꝛũ nec addente ali⸗ auid nec minuente. Hoc autem dico ſi be dico igr quia facile eſt creatoei apð que-ʒ nullomodoꝝ ẽ difficultas. Sic moderari et menſurare immutationes iſtas vt nec neplacitum eius eſt vt iſte ſit modus ſen- tiendi. Si cui autẽ videatur quia menſu⸗ ra huiuſmòt erit in diminut oe ſenſuum quantum ad operatioes lipioꝛum /pler hoc quoniaʒ maioꝛes immutaliões hoc indubitanter nec attendit eti ea que ma niſeſte accidunt hic in naturis. Quidam em̃ homines non videt ſubtilia niſi mul- ta appꝛopinquatiõe eoꝛum ad oculos ſu os/⁊ quibnſdam neceſſaria eſt elongatio rum per illam. In lapidevo qui opamas Dicitur quantũcunq; ꝑuus ſit diſtincte ta men vident᷑ ibi foꝛme multe ſil. Ot ergoa mirum ſi modica immutatiõe etiam cia2⸗ riſſime ac diſtinctiſſime videbuntnr vii⸗- bilia in futura felicitate. „ . — „ „ uoꝛum ſenſibilium. et ꝓpter hoc non in⸗ digebũt oꝛgana ſenſunwel vires ſenſibi/ les immutatiõibus nouis quéadmoduʒ nec vis inteilectiua tuncquia dico ꝗa ſer⸗ mo iſte non eſt impꝛobabilis gloꝛiam fu⸗ turam intelligentibus. Cauſa aut in hoc eſt quoniam omnis imperfectio reuera? omnis b noxietas ad iſe eri am 4 ollẽ 4 a eſt per gloꝛiam futura. Oè ſi paſſionibus iſtis et immutanoibus obnonie eſſent vi res pꝛedicte multe imꝑfectiones remane⸗ rent apud eas ex quivus vna eſt quia nõ omnia viſibilia viderent gloꝛticati homi nes ſimul et non viderẽt ea que eſſent ꝑꝰ eos.ſed tantum ea que eſent ante.quare viderent par culatim vnnʒ poſt aliud ſi- cut ⁊ modo. Amplius. iocunditas ſeu delectatio que tũc erit Spiſn ener fruſtra tim atq; particulatim et non eſſet tota ſi⸗ mul. Amplius. veperiret pticnlatim ſi cul? generaret quonia cum deſinerentvꝛ PPPPPPii „ 3 quis at dixerit quia ſicut tota potencialitas virium animarum humanarũ exibit perpetuo ma ebit in futura gloꝛia in vltimitate ſue p⸗ fectionis et actualitatis. Sic et vires exte rioꝛes quibꝰ opantur anune humane p coꝛpoꝛa liberabuturtunc a malo poten· cialitatis et erunt in vltimnate pfectionũ ſuarum et in vltimitate actualitatũ ſuaz hoc aut eſt dicere quia vis intellectiua in ſtatu gloꝛie future erit ſpeculum in effectu omniu intelligibilium ſet erit ſpeculũ in- telligibile hoc eſt exemplũ in effectu vni - uerſitatt intelligi bilis. Sic vnaqueq; vis enſibilis erit ſpeculum in effectu omniũ Den — Vr er deri qnedam viſibilia periret delectatio ter verum eſt ꝙfelicitas illa nullam ſecũ min que foꝛet ex viſione eoꝛum. Non cõgruu pacietur miſeriam in gloꝛificatè nullq im⸗ Mumli autẽ gandius nullomodoꝝ ꝙ alia eoꝛum perfectionẽ que dedeceat aut non deceat luil hereat vel aliquid eraliquo eoꝛum. on: ꝙhomines gloꝛie illius. Ulrum auẽ vites Mnn Arnit igꝗr iſte ſermo vt dixi gloꝛie atq; per lenſibiles ſic perſiciende ſint quemadmo uanm qectioniviriũ pꝛedictaruʒ. Querat autem dum audiuiſti an aliomodo creatoꝛi et ꝗ dh „ » foꝛtaſſis aliquis de virtute guſtabili ⁊ vir bus reuelare noluit notojnobis autẽ ad⸗ ac tute tangibili et etiam odoꝛabili. Si qua huc innoto cũ ex ſermonibus ꝓphetari ul erit earu operatio vel vſus in futura glo⸗ vel alijs ſermonibus autenticis pſpicuuʒ coht ria et reuera non eſt tibi dubitandũ quia non ſit non fadie affirmandũ eſt Si quis uhli vrires ille non recedent ab animabꝰ hũa⸗ autem dixerit quia ſicut nihil coꝛruptibile ſunnt „ nis. Sed operatio virtus guſtabilis que habet vitailla gloꝛieira nihil habet etia tlu guſtatio ſiue comeltio eſt cum non ſit ne coꝛrumpens vel coꝛruptiuũ veriſimile ꝓ⸗ hlil ceſſaria niſi ꝓpter nutrimentũ et reſtau- culdubio dicit. Scio em multas ⁊ marie lckin⸗ rationẽ coꝛꝑis non erit ibi neceſſaria. Si/ in rebus diuinalibus ad modicũ exercita ſemegnn cut neq; operatiovirtutis generatiue que tos non facile poſſe videre omnia viſi⸗ Mane generatio eſt. liberabuntur aũt iſte vires bilia ſimul videantur in effectu viſione lu ling a miſerijs in quibꝰ modo ſunt. Tn enim cida et diſtincta Similiter ꝙ omnes ar uutgen vides qualiter hic affligitur virtus guſta⸗ monie omneſq; concentꝰ delectabiles ac (oerta bilis fame ⁊ ſiti maliſq; ſapoꝛibus.De vi aliter ſimul audiant᷑ ⁊ ſub diſtinctione Kſcnaſon etiam generatiua notũ eſt tibi que toꝛmẽ clariſſima non minus eis incredibile vi⸗ gchunſig ta padiatur hic ab ardoꝛibus cõcupiſcen⸗ detur. Tu vo audiuiſti quid rationis ha Rde tiarum et libidinibus ab hijs igitur erit beat. Ineternũ igitur cauſa exercitaticlis fidnsc libera tunc et immunis et erit decoꝛ eius iſta teneas donec per me vel per aliuʒ ac/ unen et gloꝛia caſtitas inuiolabilis. Sic non quiratur ubi certitudo rerum huiuſmodi lounho⸗ eſt nbi onbitandum quin oꝛnetur tunc ? Non em̃ parum habet admiratiõis aut ſolones gloꝛificetur virius guſtabilis ſobꝛietate ? queſtionis an armonias habeat 7 concc· Cſicenuu abſtinentie que illi gloꝛie ↄgruat ſi ppas tIus delectabiles vita gloꝛie illius⁊ tu ſcis ſorign eſt eas ſic nominari. Non em̃ ſobꝛietas quid ſenſerit Ariſtoteles de ſonis ⁊ gene cmmthenoen aut abſtinentia aut minꝰ vᷣintes ſunt aut ratione ipſoꝛum auäc aue⸗ plato poſu, unoeo minus arma animaꝝ humanarũ in pace erit armonias in celis mobilibus. In ce⸗ Aancön ſpirituali q; in bello ⁊ hoc eſt qm̃ non ſo- lo tamen immobili ponende non ſuntet itzene⸗ lum arma ſunt ſed etiam oꝛnamẽta ⁊ pul fm ipſum/ꝓpter motum enim ipſon po⸗ Mroſrarn chꝛitudines animaꝝ mirabiles ac deſide ſuit in celis armonia. Tu autẽ iam audis Pusiniſan rabiles. In eo igr ꝙ virtutes ꝙ oꝛnamẽ/ ſermones hominũ de cantibus angeloꝝ edden ta ꝙ pulchꝛitudines animaꝝvius earum Audis etiam ſermones ꝓphetarũ et ma einedoce manifeſti ſunt in ſtatu beatitudinis illins xime ꝓphetias chꝛiſtianoꝛũ de hijs ⁊ ie⸗ Nerlegban animas em̃ foꝛtificant vt virtutes oꝛnant uelationes que apud eos ſunt de quibui ſligenoii, * eas ⁊ decoꝛant vt oꝛnamẽta et pulchꝛitu/ iam ſepe dictuʒ eſt nbi perme quia valde lnperle⸗ dines. Uerum ꝗm parx illa bella non ha- vtile ẽ videre eas et ſepe inſpicere. Hʒ etiã fun Eteu⸗ bernec ad illam attingere bella poſſibile cions a uture ſintibiarmonier- voces unnbo eſt vlo modoꝝ in eo ꝙ arma nullus eſt/ Holim vtiꝝ vniuocevocibus qᷓs bemus bic perfeat vſus earum hoc eſt dicere nullus eſtvſus Zet viꝝ ↄueniat eis ratio qua poſuit. Arit. mudelet Ptiectionis earũ nullus vſus impungna⸗ vocis ꝙ eſt dicere an ſint vniuoce voces efulus tionis hij enim ſunt duo vſus armoꝛum ille vocdibus noſtris. Heneraliter ergo ͦllſii mene⸗ in eo ꝙ arma uununt. lo quia delectationes ſenſibiles hoc eſtꝑ ein üffffeenſus quecuncg erunt ibi non erunt len⸗ krin Euertar oũt paulu m ad ea que ſibiles per modum quo hicꝙ eſt dicere innen pꝛeceſſerunt et dicam quia reuerra quoniaʒ non ſtabunt anime noſtre in re⸗ kiie B . ees ſelicitalis illius ⁊ gioꝛie ꝓpter bus ſennbilibus neq; berebunt eisppe zmnl 2 ęlongaluionẽ ſuam a conſuetudine noſtra/ lectationes iſtas Sed magis erunt ei vie ſeſrce et a rebus ſeculi iſtius non eſt facile vt in ad bonitatem pulchꝛitudinẽ atq; ſuauita eſtd ueniantur per vias oꝓbationis ad certum tem creatoꝛ omnes bonitates pulchꝛitu⸗ nnc, etliquidum per ſingula. Sed indubitan dines atq; ſuauitates creaturaruj. Lunc rnin Nohaln eteneunn us mn uunotodod kmonbisg ns endese afüinmanüctg uſantnbin Dus ad odiict eviceregem murinefkant Oimüler19ea Concendeltt diant 1ſuoder ninuseis nandh nihuidiun = ANrnenſtt umdofcnn un n babet ednini umonissbede 3 ingorel⸗ ikortsdeſ nii ncelsnoine iionenter, rmouei, ductalquoniam ſic ſe credunt eſſe delectã daos in rebus ſenſibilibus et per ſenſũ d R*lectabilibus ſicut delectari ſe ſentiunt hic Cum indubuater res ſenſibiles ⁊ per ſen/ or o ARrsgr ,, anime rationalis vehoc plura perme in alijs tractatibus didiciſti ⁊ quia philos enim iuxta ſermones ſapientium ⁊ ſan⸗ ctoꝛum creatoꝛe omnes gloꝛificatis homi nibus intuentibus et ſentientibꝰ easma nifeſte apparebunt veſtigia vie intus et ſi gna creatoꝛis ducentes ad ipᷣm et oſten⸗ dentes ipᷣm ⁊ hic eſt erroꝛ quo gens ſarra cenoꝛum inuoluta eſt miſerabiliter er le/ ſum delectabiles non detineant tunc ani mas gloꝛificatas hominũ quin potiꝰ du cant eas ⁊ tranſferant in creatoꝛem et ꝓ⸗ pier hoc ꝙ maxime delectabit homines gloꝛiſicatos in creatoꝛis erit ipſe creatoꝛ⁊ foꝛ:ſilan ꝙ ꝓpꝛie ac per ſequemadmodũ inueſtigijs et alijs ſignis cum ſint delecta bilia per ea ſolummodo quoꝛũ veſtigia vel ſigna ſunt illa pꝛopꝛie ⁊ per ſe delectãt quoꝛum ſigna vel veſtigia ſunt foꝛſitan non eſt delectatio veri nominis aut vere tum ade ſophi multi in hoc leuiter etrauerunt po⸗ nentes nalurales et veras eſſe delectatio nes iſtas abuſiones ⁊ adulterina. n longe diſgreſſus ſum/⁊ dicam ꝗa gloꝛia animarũ humanarũ/qua/ lexterioꝛes ſiue inferioꝛes ſimulvi res ſuas ſiue ſit per modum illum pfectio nis quo omnia viſibilia delectabiliter vi⸗ deant per modũ quo dixi videlicet vt ve⸗ ſtigia creatoꝛis vt vias ad ipᷣm vt ſigna et nutus ipſius et vt refulgentia quanda bo nitatis pulchꝛitudinis ⁊ ſuauitatis ipſius ſiue ſit per modum alium cõgruentem be atitudini illi future qui nec impedimentũ habeat nec retardationẽ nec difficultatez vllam nec ꝑiculum a leſionibus viriũ illa rum aut oꝛganoꝛum ſuoꝛũ hoc enim con gruit felicitati illi videlicet vt ad ißam nõ Unc autẽ reuertar ad id a quo tẽ rationis quã gens ſarracenoꝛuʒ ſomniat attingat leſio vel coꝛruptio vllo modoꝛũ aut q̃ᷓ inebꝛiant᷑ ⁊ captiunantur anime ſtul non video erroꝛem vtrulibet dicatur nec toꝛum hoc autem erit tibi manifeſtũ cum adbuc manifteſta ẽ certitudo ĩ altero iſto/ rationes ſeu diffinitiones delectationis rum vel ſermonibus autenticè vt pꝛedixi conſiderauerſ. Delectatio em̃ ẽ appꝛe hen nec ꝓbatiõibus. Ueruntam pꝛimũ iſto/ ſio vt ait quidam ex philoʒophis virtun rum duo:um magis pbiloʒophicũ eſt et Sappꝛehendenti Rectius autem difſinitur magis congruẽs pfectioni illi future. Se⸗ delectatio coniunctio conueniens ↄueni cundum autẽ minus eruditis credibilins entis cum cõueniente. Jam autẽ alibi di ſed virum duoꝛũ verum ſit ꝓpter nouita diciſti per me quia coniunctiones anima tem diffſinire ſuperſedeo Tu igitur ex hijs rum noſtrarum cũ ſenſibilibus delectabi que audiuiſti ymaginare et ↄſiderare ve⸗ libus in iſta miſerianeq; naturales ſunt ritatem future gloꝛie tam in co:poꝛibꝰ qᷓ; necq conuenientes cũ ſint abuſiue?⁊ adul in animabus ⁊ reminiſcere quia qᷓttuoꝛ ti terine hoc aut eſt quoniam ſicut amoꝛ ꝓ bi poſita ſunt in pᷣcedentibꝰ velut nartes pler ſe ab animabꝰ noſtris non debetur qnuoꝛ gloꝛie future coꝛpoꝛum.Expeditio nili crealoꝛi. Sic delectatio debet eſſe eii⸗ ſq; ſiue agilitas impaſſibilitas ſubtilitas dem per ſe aut ꝓpter ſe niſi in illo aut per cui non obſiſtit ſoliditas aut duricia coꝛ/ illum. Et cum ymaginatus fueris animaʒ ꝗ/poꝛum alioꝛũ deinde claritas que virum exomnibus modis ſuis bene diſpoſitam / ſit vniuoca claritatibus mundi iſtius ma atq; perfectaminuenies hoc euidenter ꝙ gis eſt diſputabile q; perſpicuum. Non omnia delecta bilia vite ſunt ei ad creato- eſt autem ꝓpoſitũ meuʒ hic ſtabilire que remet nullus finis et ꝓpter hoc in nullo expꝛeſſe non continentur in ſermonibus eoꝛum ſtat hoc em reputat abuſione fin? autentict aut que expꝛeſſe in eis dedlara⸗ habere viam vel viam habere fine. Simi ri euidenter no poſſint Ex poſile eti ſunt liter et adultrinumcum amoꝛem ſuum et tibi q̃nuoꝛ cauſe ꝓpter quas ſpiritualia amplex ſuos ſpirituales per ſe atq; fina dicſilarcospꝛa oꝛlticniet hoc eſt qm̃ ilter ſciat ſe non debere niſi creatoꝛi queʒ per illas multa ſimilitudine ſpiritnali na⸗ enaʒ omnis anima erudita non dubitat ture appꝛoximat. Expoſui etiam tibi ꝓut eſſe ſponſuʒ ſuum ſm id totum qð eſt in mihi poſſibile fuit qliter ⁊ quibus oculis ea eſt nobile atq; ſublime Hoc autem eſt viſibilia futura ſint ex quo apparere nbi totum qð pꝛecellit bꝛutalibus animabus debet qualtter etiã tangibilia ſeu palpa⸗ T hoc eſt lies vires ſuꝑioꝛes nobiles ipiꝰ bilia ⁊ quibus ſeu quaubus tactibus.De ☛. rc P *AgCor WPreaß Hl ſx Ps vnott P lem * Dears pꝛimo de vniuerſo. tanter quia ſpũales ibi erun quales autẽ marum eonꝝ videlicet thetri? aſpectu boꝛ: ipſe ſint? quales future reſeruo tractatui ribiles vt quema dmodũ imitaui ſuntper de lubſtatijs ſpũalibus qui ſequetur iſtũ uerſitate malignos ſpiritus et hoꝛnbiles De coꝛpalibus autem modulationibꝰ ? Sic et eos penali defoꝛmicale et aſpecu geſticulatiõibus ⁊ de choꝛis ſiue choꝛeis quas ibi futuras multi credũt determina dum eſt ex alijs et per a lia quoniã ꝓcul/ qubio ante ea perſcrutandũ eſt an poſſip red . bile ſit ibi foꝛe motum coꝛpalem. Si em̃ natas vel etiaʒ ꝓpoſitas. Et pᷣma eſt vi Snon eſt poſſibile ibi eſſe motũ impoſſidi⸗ in eis diſpoſitionibꝰ reſ einr ſint in quibꝰ ex hac vita deceſſerũt. Uide lie eſt ibi eſſe cantiões aut geſticulatiões. Amodalalionibus aute; armonijs qles ueniat. De coloꝛibus vo eoꝛum veriſimi S ibi future ſint. Manitfeſtu eſt indubi/ le eſt vt tales ꝗ congruat defoꝛmicati ani hoꝛrifico imitentur. * Cum geſtulatiões euidenter motus ſint la infirmitate ſeu debilitale in qua erant modulatioes autem coꝛpales non vide- quando deceſſerũt in illa deſipiẽtia qua antur niũ per motum poſſe fieri vllo mo⸗ nec loqui poterant nec intelligere quicq; doꝛum.Pant igr queſtioneʒ videlicet an aut ſi foꝛte coꝛpoꝛa eoꝝ cum ſint immoꝛra . otum poſſibile ſit ibi eſſe ꝓſequar in ſe lia ſutura erũt ⁊ impaſſibilia ⁊ hocidem aquententibus pꝛimũ aliquibus dictis de/ ebet eſſe ubi clarum ex hijs que pꝛecel⸗ natura ſeu diſpoſitione coꝛpoꝝ eoꝛum ꝗ ¶ Aerunt quia nulla pena actuali punibilia damnandi ſunet de coꝛooꝛibꝰ parnulo erũt ſicut nulla culpa actuali tenebantur rum qui abſq; remedio oꝛiginalis coꝛru- dum hic viuerẽt hoc gutem ita eẽ cogir ve ptionis et immũdicie deceſſert. Dico igi᷑ ritas iuſticie creatoꝛis que non ꝑmitiit ali ꝗa coꝛpoꝛa damnatoꝝ immoꝛtalia erunt quem actualiter puniri ꝗ actualiter non vt iam audiuiſti alioquin non eẽnt ſuſce/ ypeccauit.Si em̃ in deſipientia ⁊ purilita/ mp. nu⸗ Oein aun erant incunabulis vbi ⁊ deceſſe trimento non indigebũut cum in conſum⸗ runt ꝑmanerent multa incõuenientia ſe⸗ quenter. Pꝛimũ quidem quonia vita eo⸗ rum ocioſa videt᷑ et omnino inutilis. de⸗ inde niſi immoꝛtalitate firmet vllomodo ptibilia futura ſint Si em locum haberet apud ea conſumpiio nutrimentorreſtau⸗ rabilis eſſent neceſſario moꝛtalia æ hoc ẽ quoniam cõtinuo defectu ſeu conſumpti ixerit quis quia iſta duo ſunt partes coꝛ poꝛum gloꝛificatoꝝ.tu vides ex hijs que dicta ſunt.quonia iſta conſumptibilitas non excludit miſeriã.ymo eſt in extrema miſeria et veriſimile eſt etiã quod non ex cludat miſeriaʒ fame ⁊ ſiuis qm iuſtiſſimu eſt vt quemadmodũ peccauerut virtute guſtabili per eandẽ⁊ toꝛqueant et quem o uadmodũ peccauerũt in gluuie ciboꝛũ⁊ in gurgitatione potuũ fame ⁊ ſiti contrarijs crucientur. Uerũtamen poſſibile eſt om/ nipotenti creatoꝛi igne illo de quo ſupꝛa mentionem feci tibi eos in faucibus et li⸗ guis ſufficienter punire De agilitate vero vel mobilitate huiuſmõi coꝛpoꝛũ non ali ud apparet ad pᷣſens niſi ꝙ non eſt ibi ne ceſſaria qntum ad diuinam ilſticia quo⸗ niam mag decet coꝛpoꝛa hmõihominũ Detineri granata ⁊ illigata ſuppliicijs q; il la agilitate q́; audiuiſti ſuperius ad loca varis euagari pꝛelertim cu de carcere in⸗ durabilis Tercio vus tam ſpiritualis q; coꝛpalis eſſet omni ꝑfectione naiurali p/ uata in eis ꝓpter hoc ⁊ alia veriſmilius eſt in ea pfectione naturali ̃m curſũ miſe rie iſtius ⁊ in virili etate hoc eſt imꝑfectio ne virilis etatis q; adepturi erant ſi tadiu viuerentet hoc eis pᷣſtabitur diuine largi tatis beneficentia vt ſic impleat᷑ decoꝛ⁊ ꝑx qua largiturꝰ erat eis creatoꝛ ꝑ ſucceſſus etatum et tempoꝝnſi eouſq; viuerent ipſo reſurrectionis momẽeto eiſdem largiat/et ita requirit ipa miſeria paruuloꝝ vi defe⸗ ctus adiumentoꝝ nature diuina bonitas ſuppleat ⁊ ꝙ naturalibꝰ nutrimẽtꝭ ⁊ ad⸗ iumentꝭ acceptura erat natura hoc vᷣtus creatoꝛis illis deficiẽtibꝰ largiat᷑. Similr 7 de ꝓfectibus atʒ ꝑpfectionibus anima⸗ rum vt eis in reſurrecnõe tribuant quas ſi vſq; ad virilem etatẽviuerent obtinerel Uerbi gratia naturalẽ pꝛudentiã et ſimi⸗ les pfeciiones quas virilis etas habere fernali eis exire nec liceat neq; etiam con (eirale conſueuit. Si quis aut aue⸗ Ecoꝛpoꝛibus vo paruuloꝝ quos pꝛenominaui tibi multas hʒ que, ſtiones quas nuſq; credo ðtermi licet il⸗ 4 oer WW⸗ ectio humani generis qᷓtinus diuina in- ſticia patitur. Nec eſt mirabile ſi pfectio, tdesr Cpoleki grieurin mſen mumce⸗ gicbert gugſten ſundr Gnmuen Nennue Puhenbeon Cnamaglte Nſtuboude ütgeebe bonineste Nocienii Wetn lotun Uobeneind fricsicen mnnnspenn Mamdom iigei hlterin Cnncpen oeperte beſtlsgeen luspoich⸗ umgn rundeſontn ocüinimu bnmsghemn Komiakgt soing Snuſcttn n Nilas. it Pfeſuneaugit eteſſenitte ebinaen uen inec intelgans eorunſinm npeſibiin be mcdis l Dendetnale Nacuiiden AAen uaee as gaenorg gunng i Nunadelsdit Dubzincödan- Jiden wiiſ⸗ Fconmdo iirinni tusunſi⸗ mniperorun nboct in⸗/ cnamifte, achnunne R8 = E — — = ☛ — — S☛ ☛ — S — = — — — S =ẽ — — 2-—- Uonia al mita in hoc capitulo ag R grega ta ſunt tibiquedam de be/ timitas pulchꝛitudinis ipᷣius ẽin qua eui S H ρWMDααααſαπα &ε α.ν. — £. Fo. H ratde artffieiſe emagiſterije dignitatib⸗ et deſtructi enores contrari /gratie tibt e et poteſtanbus que omnia foꝛſitan obti⸗ mihi nuiſſfent in vita iſta ſi in ea tanto tꝑe per- gitoꝛi. „ lioguin ſgltem vie tibi multe a ꝑ manſiſtent. Rideo ouobus modis. ꝛi⸗ te ſunt et inicia tradiſa per me quibus? I ſcrutatius inueſtigare et facilius inuenire/ ſuper rebus a coſuetudine noſtra tamiõ mum quia non eſt certũ quia aliquis eaꝝ aliqð ex huiuſmodi artificijs ſeu artibus ſupe⸗ cõſuetu ol magiſterijs aut dignitatibꝰ obtineret etiã ge diſtantibus poteris veritatẽ.Ego vero ſi tamdiu in vita iſta pmanſiſſet⁊ hoc vti ꝓut diſtractiones occupationũ permiſe⸗ q; tunc certum erit quoniã manifeſtũ erit runt ſᷣm poſſibilitatem mea ðᷣſiderio tuo tunc dininam ꝓuidentia aliter de hmõi munerib oꝛdinaſſe.Secũdo reſpondeo quia magiſteria et dignitates et artificia diſtribuit bonitas creatoꝛis ad ↄmunes eſt mibi quia exercitatis in rebus diuina libus atʒz philoʒophicis ⁊ veritatſ ſalutife mihi agende ſunt bonoꝛũ omnium lar- curaui ſatis facere in hac parte et certum ris amatoꝛibus ſuſſiciũt que audiſti.Com homines ſe inuicẽ indigent ꝓpter huiuſ⸗ modi artificia ei officia. Quis em̃ eſt qui lextoꝛe ⁊ artificio texture nõ indigeat.Si rei an ⁊ ipſa renouationẽ vel melioꝛatio⸗ militer fabꝛo et arte et fabꝛicandi. Magi⸗ nem receptura ſit. Scito igr quia ſermo/ ſtratibus autẽ poteſtatibus iudicibusad nes ꝓpbetarum hebꝛeoꝝ hoc vident᷑ in⸗ uocatis et bellatoꝛibus qᷓntum res huma nuere/ ꝓphetie vero xpᷣianoꝛum expꝛeſa⸗ vtilitates hominũ ꝙ ex inde apparet qa eaneſk Bus sare lias que reſtat ne indigeant quis nõ videat. Per hos eĩ ſe hoc teſtantur. Uidi inquit vnus ex p- iuſticia et pax et fit ⁊ ſeruatur inter homi⸗ phetis eoꝛum celum nouũ et terrã nouã nes per quas potiſſima bene eſt homini Pꝛimũ em̃ celũ et terra abut. In ipᷣa lege bus bene inq; ̃ᷣm naturã Sicut ⁊ cõtra/ ria videlicet beila lites ⁊ iniuſticia res hu manas pturbant atq; cõfundunt ißamq;, nire. vitam humanã deſtruunt ꝓpagationem/ ſuptibilia immutabilie⸗ etia et educationẽ generis humani mul/ dendum ẽ ei ga nihil habẽt ommia bec ni tipliciter impediunt ſicuti noſti. nerkenzig ſarcht tis creatoꝛisqᷓ⸗ dam de rectitudine iuſticie iſius Quedaã vero de perfectione et decoꝛe ſtatus vni/ uerſalis generis humani videlicet ꝗa vl/ plato teſtatus ẽ dicens ex perſona creato ris loquẽtis ad eos et dicentis natura ꝗ⸗ dem uos diſſolubiles me aũt ſic volente in diſſolubiles. Nulla igr neceſſitate nee ꝓpheltica eſt omnipotens volũtas crea⸗ denter apparet beneficiẽtia largitatt cxe⸗ loꝛis a renouatione et melioꝛatione celo/ atoꝛis et rectitudo iuſticie ipᷣius et perfecti ones nature humane ꝓur conueniẽs eſt bonitati et iuſticie creatoꝛis.et dictum eti am eſt tibiq genus huma nũ eſt in iſtis diſpoſitionibus ꝓut decet magnificentiã et gloꝛiam creatoꝛis ⁊ hic ẽ ſtatus eiꝰ opti mus atq; pulcherrimꝰ/vtpote ſapientie ⁊ ſtificati ſunt pꝓphete quia et terxis ⁊ flumi nibus et vegetbilibus atq; animalibꝰ 2z melius et deterius fuit ꝓpter homines. Certum etiam factum eſt hoc experietia multiplici quia et celi non dabant pluuia neq; roꝛem aliquando ꝓpter malicia ho bonitati eius conuenientiſſimꝰet per hboc minum łſicut dixii ꝓpheta hebꝛeoꝝ ter⸗ claruit tioi reſurrectio moꝛtuoꝛũ tam ma⸗ ram fructiferã dedit in ſalſuginem a ma⸗ loꝛum q; bonoꝛuʒ tam parunoloꝝ qᷓ; ma licia inhabitantiũ in ea. Audiuiſti etiam gnoꝛum.Tuu erit de cetero ex hijs ſtudio famoſiſſimæ ſubuerſiones cuitatum ſe ac diligẽter conſiderare an per hec om gqnq; et totius regionis illius extermini⸗ nia ſufſicienter declarata ſu tibi renoua/ um et qualiter cum eſſet ante ſicut paradi tio vniuerſi coꝛpoꝛei futuraĩ ea parte ſua ſus dei jfacta eſt poſtmodum vaſtitas que genus humanũ vocatur ſiue vniuer· hoꝛribilis. Note et ſunt tibi plage egypti ſias hbominũ et ſiquidem acquiſita ẽnibi antiqueſquibus percuſſa eſt a crealoꝛe certiudo huiuſmoi renouationis per hoc et in fluminibus conuerſione Et ſan⸗ de queſtionibus que circa hec ſunt. Qua rum pᷣma eſt de reliqᷓ partevniuerſi copo o⁊ doctrina xpᷣianoꝝ multa ð hoc⁊ cia⸗ ra teſtionia de iſta renouatiõe potert iue ſi quis dicat ꝗa celũ⁊ terra incoꝛ ſunt et immutabilia. Reſpon- ſi acceperunt ex ſolo beneplacito crea/ toꝛis nec ſtant nec ꝑmanent niſi eo conſer uante et retinente.quẽadmodũ ipſe etiaʒ rum et celeſtium coꝛpoꝛũ. Jam autem te— Pars pꝛima de vniuerſo. hmtbi guinem et in kerra vaſtatione locuſtaruz/ T in gere tenebꝛis palpabilibꝰ.Sic ⁊ eccoõ trario iuxta teſtimonia ꝓphetaꝝ terram ſine aqua dedit creatoꝛ in exitus aquarũ et fertilitatẽ terris 7 vegetabilibus dedit multotiens reddidit. Si ig? ꝓpter pau cos electos ⁊ dilectos ſuos et bꝛeuè habi tationęm eoꝝ ſuper terrabeneplacitũ fuit bonitati creatoꝛis ſic melioꝛare et oꝛnare terrãſ congrua ſibi venuſtale veſtire pꝛo pter modicu ⁊ pauci tꝑis ſeruiciumſquan tofoꝛtius ppter incõpabiliter plures ele⸗ ctos ſuos ⁊ dilectos et incõparabilr meli oꝛes qᷓ; eſſe poſſent hic erit beneplacitum eiuſde decoꝛare celos ⁊ ſtellas lumina- ria que ab inicio mũdi ſeruierũt eis ⁊ laz multiplicibꝰ ſeruiciis Amp̃.ſi benepia citum fuit creatoꝛis declarare habitatio⸗ nem elecioꝛũ ſuoꝛuʒ tã bꝛeuemitanq; mo dici tempoꝛis in terraiquãtofoꝛtius deco- rabitur celum ꝓpter inhabitationẽ eoꝛũ perhennẽ Amp̃. ſi verum eſt iuxta teſti monia ꝓphetarũ ꝙ cetum electoꝛũ habe at creatoꝛ tanq; ſponſam ſua ſpiritualem emo aut regum vel etiã inferioꝛum ho minu eſt qui domum ſuã non pparet ? ex oꝛnet/quo creatoꝛ ſponſam hmõi in effi⸗ viliter ampliꝰ ſibi dilectã introducturus bilis felicitatis introducturusnon pᷣdeco /)/ Ra rabit et pꝛeoꝛnabit pꝛeter ſolitũ decoꝛem. Amp.quis regũ ĩ coꝛonatiõe vnius fi lij ſui non pparet et oꝛnet a lacium ſuũ nouo decoꝛex oinatu. tofoꝛtius igr creatoꝛ inumerabiles filios adoptiois⁊ gratie ſue coꝛonaturos pala cium illud nobiliſſimũ ac pꝛeclarum in ᷓ cũ eo regnaturi ſunt et ſeſſuri in gloꝛia fu tura nouo ðcoꝛe⁊ oꝛnatufaciet ſolito ſpe cioſſiſſimus ꝓpter honoxẽ et gloꝛiam ipo Rſi dixerit ga longe ſecus um et ſu. MRſ dixerit ga longe ſecu in natura q; in gratia qa incompabiliter plus diligitur filiꝰ natureq; filius gratie erũ indubitater dicit qa indubitanter ſuper oeẽm compationem et etia cogitarũ maioꝛis gloꝛie cet habet᷑ apud patrem fi lius nature q; filius gratie.eruntamen non eſt ſecus in hocꝗn et colonatiõis na ture ⁊ coꝛonatiõis gratie debituʒ et ſeqla Iit decoꝛatio hmõiet oꝛnatus pallacij Si vero dixerit quia tata eſt ſpecioſitas atq;ʒ pᷣdiaritas celeſtis illi⸗ palacijvt coꝛonatio tʒ decoꝛet pa⸗ b duirat. Dico quia maioꝛẽ requirit quane tacunq; illa ſit et hoc er congruentia bo noꝛis et gloꝛie coꝛonantis. Decet em regẽ et dominũ ſeculoꝛum ita facere vt dir et iudicium huiuſmõi eſt naturale exemplã polſui tibi de regibus et inferioꝛibꝰ oꝛ⸗ dinibus. Non em ocioſe aut fruſtra pin⸗ git exempla natura exempla huiuſmodi in manifeſto Sed obedielia cauſam qus dixit auencebꝛon. Scito ingens qa ma- niteſtũ eſt iudicium occulti. Amplius. ſi ꝓpter hoſpites c aduenas fit appara- tus huiuſmodi domoꝝ vt honoꝛifice ac feſtiue recipiantur ⁊ hoc ab hominibꝰex mo dica virture ho ſpita litatis quid ab il lo patreſamilias creatoꝛe videlicet cuuuns largitas ac liberalitas ẽ in vltimitate er fectionis et hoc pꝛo electis atq; dilecis. Amblius. cuz eos gratia adoptionis honoꝛauit quo honoꝛe in creaturt maioꝛ cogitari non poteſtauo modo honoꝛes minoꝛes ⁊ comꝑatione iſtius nullus nõ eis impendet. Uides igr quonis recie ſen ſerint et docuerint ſapientes xpᷣianoꝛum qui celos 2 ſtellas atq; luminarie r⸗-⸗. munerãaãdos eſſe dixerũt ꝓ ſeruicio qð elie ctis impenderũtſtam illuminãdo q; tem/ perando ⁊ aptàdo habitationèe eoꝛum ter renam remunerãdos inq; ob gratiam id eſt ob amoꝛẽ et honoꝛem ipᷣoꝛum. ſi ixerit quis qa nobilioꝛes ſunt celi ſtelle tluminaria q; hoies et ꝓpter hocindia gnum eſt vt eis fuierint ⁊ vt motus eoꝛũu ⁊ alie oꝑationes ꝓpier homines fuerint iles ſeu minus nobiles non debent eſe cauſe rerum nobilioꝛũ. Dico igitur quia manifeſtus eſt erroꝛ eoꝛum in hoc. Uide mus em̃ euidenter quia homines ſeruiũt ceteris animalibus vt paſtoꝛes ouiũ oui⸗ busget paſtoꝛes equoꝛum equis et ita de alijs/: ꝙ magis eſt artifices omniũ artfi⸗ cioꝛum artificijs non ſoluʒ in fabꝛicando ſed etiam decoꝛando et exoꝛnandoſed etiam in conſeruãdo et cuſtodiendo illa ip̃ᷣi ec reges et pᷣncipes ceteriq; rectoꝛes ai q; doctoꝛes qui vident᷑ dominari ſubdi⸗ tis ſuis ſerui eoꝛum ſunt ſeruientes eis in officis a quibus huiuſmodi denomina⸗ tiones habentet iſta nomina que audi⸗ uiſti et cetera omnia huiuſmodi nomina ſunt officioꝛum atq; ſeruitutum. erum enim nihil aliud eſt quam ſeruus iuſticie ⁊ ꝓpugnatiois ꝓſubdius ? ꝓptł᷑ hocex Nebitaope⸗ ſidantn blasopent gerbnolen Gueniens ſoblibus penusefne bolsſan Derina Elun Nhioen hubiivt⸗ Mberceeke (elertne Cffiename Güpopabnot Ceninüſpp Mungomon Me lais heiitcoru bugeerrs Cepeeſerüt. rola Je Uubomminesn 6Ceiangnid honindnin uruneſe onuptonel bronpo⸗ (pruecianu⸗ Hotureſee he debesgn agla nags⸗ Wlienid Earpblozo ſgenolbene igtoon taninenis mnletpent Merfceltan numnlstf ſtkafie llenon inäinti iſſzenein lgendden enerii . .. . . .B . — ——òðMẽ) .èꝗòMẽBäv 8 . R £ * „ „RN— *. X — nitinn igitur ab eo iuſticia quẽadmodũ a ſerno minãtur aut oino non credidiſſe et beck Cana debita opa. Uñna vſualiter dicut reddere cauſa ꝓpter qua erraueruntin naturis ½*G duris dit iuſticiam ſiue iura quẽadmodũ ſerui de-⸗ earum vtutibus erroꝛe quẽ dii tibi.gx uninſun bitas opatioões apparet ecidubitatertibi etiam in alios erroꝛes plurimos incidũůr. ckumit per hmõi exenpla?⁊ ſimilia quia nõ elt in EByßtereas auũtquia qui ponũt ge * RKZ cõueniensvi res nobilioꝛes ſeruiat min? ¶n nerationẽ elementoꝝ qttuo:factẽů ditenie nobilibus. Ex quo manifeſtũ eſt iubi ga & Pper motũ celoꝛumcoſernariq; eaa ultt verus ẽ fmo qꝛ quicũq; voluerit maioꝛ in ꝑmotum eundẽpideantur cogi concede⸗- . „ ennn ter hoĩes fieri neceſſe hʒ eẽ omniũ ſeruus re ꝙ ceſſate motu celoꝝ ceſſet ex neceſſlta R De mundo ſublimaair. tke eſſe qᷓtuo: elemẽtoꝝ. Lauſa em̃ conſer⸗ Dadeeng – & Equitur aũt poſt hoc vt ꝓſequar natiua ceſſate ceſſare neceſe ẽ eſe qð per nam G tibi de mᷣo ſublimari quẽ ſtatuy eam ↄſeruabatur. Amp̃ᷣ. ſi qttuoꝛ ele⸗ uanmnif bahiiura tuc. Dico igr in ᷣmis menta nõ erant niſi pꝓpier generabilia Gq MU. moꝛnnn uia neceſſe eſt ea elemẽta pacem babe- generabant exhijs ceſſante igr generatio danms re inter ſe et vt non ſit ampiius pugna er ne vident et ipſa ceſſatura. Ampᷣ. ggs — conflictus inter ea. Cauſa autẽ in hoceſt vſus vel vtilitas virtutũ elementariu, in nunkſi qm̃ pngna hmõi ⁊ conflictus non ẽ apud ſtatu futuro ꝙ ẽ dicere quis vſus caloꝛiis Ainn elementa niſi ꝓpter generationẽ genera aut frigiditatẽ in ſtatu illo. Amp. ſiter wekensr bilium et coꝛruptibiliũ que ſunt ſub ſpe- ra renouada eſt⁊ acceptura decoꝛẽ⁊ oena twegnun ra lune. Quia igr ceſſabit generatio ceſ / tum perpetuu quid fiet de alijs elemẽtis. wnarnckn ſabit eiã T coꝛruptio vt iam patefactũ eet Amplius. qttuoꝛ elementa que ſunt Eſtorontae libi ⁊ patefiet tibi per remẽoꝛatiõʒ alideũ partes domus creatoꝛis que tolns muns ieeiimn que pꝛeceſleruũt. Cum em animalia ⁊ ve⸗ dus eſt. Si domus hec renouãda decoꝛrm; cesinin getabilia. Silr metalla et alia quibꝰ viũ da et oꝛnãda eſt/quo in vetuſtate ſua bz⸗ ſepeniie tur homines in habitatiõe iſtanon ſint iſta remanebit. Et de terra quide? aliqau / Mig nn neceſſaria niſ ꝓpter ipſos tranſiatis autẽ ex ſapientibꝰ chꝛiſtianoꝝ dixeruni ꝙ gra ditentplent hominibꝰ in loca phenniũ habitationũ minibus ſemꝑ virentibꝰ ⁊ floꝛibꝰ in mar ſuarum ceſſent vtilitates reruz huiuſmoi ceſſibilibus perpetuaq; vernatia ame⸗ neceſſe e ceſſaturam tunc generationẽ et nitate inſtar paradyſi terreſtris decoꝛàde ꝛeruptionẽ ipſarum. Qꝭè ſi dixerit quia eſt ⁊ oꝛnanda. Nec habet dubitationem 9 milunted antnni icencchte wtotnin gnis non poteſt manere ignis ⁊ nõ pun apud intelligẽtes quin oꝛnatus hmõi eæx lonsun J nare cũ aqua quãqᷓ; hoc ſuꝑ ſatiſfactũ ti perpetua cõſeruatio ipſius poſſibilis ſir wo me⸗ bi debeat eſſe ex pᷣcedentibus. Reminiſci creatoꝛi.De alijs aut element nec perſpi⸗/ ernüge tamẽ debes qualr olym in egypio ignis cuũ eſt ex ſermonibꝰ autenticisnec me’n ⸗ in aqua magis ardebat q; eura aquam eſt nouũ aliquid hic ponere ſed veterem Ppen * Beminiſci etiã debes eius ꝙ audiuiſti pꝓ veritatẽ quam ceatoꝛ ꝓphetis? ꝓpheta Ntautann 8 me quia philoʒophi plus attribnerũt na rum ſequacibꝰ innotuit qntum mihi poſ- wbleen turis cauſalitatis alʒ influentie q;veritas ſibile ẽ aſtruere. Ueriſimile aũt eſt nubes ioni de⸗ 6 habeat. Non em̃ naturas ſic dimiſit ſibi-⸗ etr nebula pluuias niues ⁊ grandines fu „. D mminm ipis creatoꝛ benedictusvt earũ virtutes ? gura ⁊ tempeſtates ceteraſq; hmoõi impi rgniahnn influẽtias nõ omnino ĩ beneplacito ſuo ſiones quibus aer defoꝛmari videt᷑ ceſfſſia slanien retinuerit atq; poſueritet hoc manifeſtũ turas eſſe et iſm aera decoꝛandũ eſſe pu- onnnte 9 eſt ex miraculis hebꝛeoꝛũ antiquis/que ritate/ De aꝗs vo nec lex nec doctrina ati kaniin iam diu eſtipenitus ceſſauerũt apud eos cuius legis quẽ ſtatuʒ habiture fuit alicd onſo ꝓpter infidelitatẽ et maliciam eoꝛũ.Silr ſtatuit cuiꝰdeclarationẽ me intendere og idoel nig et ex miraculis xpᷣianoꝛũ que a tempe in- teat.M ſi quis oꝛnatũ aquarum dicat pi doi cepie legis et reugionis eoꝝ inceperunt ? ſces⁊ alia animalia que generanf᷑ in ags esen adhucnõ ceſſant tibipoterit elucere.nec ⁊ viuunt in eis.Dico qa ſimiliter idem peᷣ deni . allendas ſermonibꝛphiloʒophoꝝ in pie dicere ꝙ oꝛnetus terre ẽ animalia terre⸗ nſun tnen, iſta nec etia in alijs ſi vis eruduus eſſe et ſtria et vterq; oꝛnatus reuera pulcherri⸗ itſpni in, abſq; erroꝛe in rebus diuinalibus niſi q mas atq; nobiliſſimꝰ et nec terra nec acd . 1 vonmc, tenus eos cõ coꝛdare inuenerè ſᷣmonibꝰ poleſt habere pᷣſtantioꝛẽ. Quia igẽ non 4 Nouipin PYpbetan ⁊ alijs ſermonibus autenticis põt hoc eſſe niſi alterutro duon modoꝛun = Mirabiiia em creatoꝛis que miracłla no⸗ videlic; vt immoꝛtalia ſint vtraq; aislis Penle ibi ibi eẽ poterit vbi nec moꝛbi nec vulne- m nes iſte terrarũ ſcʒ ⁊ aquarum ⁊ aeris va bent fieri finiri ⁊ ceſſare cum tpe/⁊ diſſini⸗ Vlus ⁊ vtilitas ceſſabit.Qt⁊ ſi quis dixeriit Pars pꝛima de vniuerſo. terreſt ria ſc aqualica aut vt cõ tinuek impperuum generatio ⁊ coꝛruptio. Nul⸗ la aułẽ apparet vtilitas iinmoꝛtalis vite animaliumea em̃ que ad eſum ⁊ victum hominu tantũ vtilia ſunpꝑ moꝛteʒ vtriq; vſui deſeruiũrad euectiões vo ⁊ medici/ nas nulla erit vtilitas eoncum gloꝛificã⸗ doꝛum hominũ coꝛpoꝛa nulli onerivel ie dio ſint eis futuraſcũ laboꝛeʒ ⁊ laſſitudinẽ apð eos felicitas illa pcul ab eis in acceſ ſibiliter faciat. Medicine vo nullus loc⸗ hoc eſt quibus oꝑantur per coꝛpoꝛa ppt᷑ hocigr non immerito ſentiunt doctoꝛes Xpᷣianoꝝ extendenda eſſe mercedẽ ſiue re munerationẽ largitatis creatoꝛis non ſo⸗ lum in ſeruitoꝛes ip̃ius. Sed in ea etiam uierunt ſe ꝓpter hoc in terras ⁊ aquas et taãta comoda ſiue ſeruicia eleciis ⁊ dileci dei aer aque et terre impẽderint qm̃ put decet largitiõʒ creatoꝛ? unerabunt. Si ve raſvbi tanta felicitas firmitas vt confoꝛta tionẽ vel melioꝛationẽ non recipiat.Coꝛ⸗ poꝛa quo q; danatoꝛum miſeria omnino immedicabili ⁊ irremediabili teneantur. De coꝛpo:ibus vo paruuloꝝ qui actuali⸗ ter non peccauerũt dum hic viuerent qm immoꝛtalite ſtabilienda ſunt ⁊ diuine ꝓ tectionis impaſſibilitate numienda. Sic dixi⁊ quali dixi. Manifeſtũ eſt ꝙ nul lIns vſus animaliũ apud ea locum bhabe bit.Quap:opter cõſequens ẽ gꝗa ſi ppter vſus ⁊ vtilitates hbominuʒ ſolummodo vel creata vel creanda eẽnt hmõi anima lia.Conſequẽs ẽ ea nec debere necpoſſe eſſe cuʒ vſus iſti ⁊ vtilitates ceſſauerint ꝙ 2 etid invegeta bilia Riñjdeo ꝗa non ſunt receptibilia remuneratiõis cum irreſurgi biliter moꝛtua ſint ⁊ irrepabilr coꝛrupia F X31 VO Olxelt qui eitan deben lſibi congruentẽ remunerationẽrecipiant nec terre ea capere poſſent. Et iam alias ennes multe vie ad declaratioõem hmòi oſtenſe ſunt tibi. Aitede vero ꝓpter vſus ⁊ vtilitates hominũ cre⸗ ata ſunt ipſa natura teſtiſicat᷑ que homi- nes omnibus vti docet ⁊ fuggerit. 4 J vo dixerit quis generationẽ et corruptione animaliũ cõtinuen⸗ dam eſſe imꝑppetuũne habitanio ſentẽ hoc eſt qᷓ; incoꝛpa biliter admirabi tum et liquidu. Maxime cum de ingenio ſuo in talibus nemo aliꝗs niſi temere af⸗ ſirmare poſſit niſi ea q ſermonibus auten tias expꝛeſſa ſunt aut ex hijs euidẽter ſe⸗ quunt aut ſaltẽ non ↄtradiecut et in aſſer⸗ nionibus etia taliũ niſi vel neceſſarijs vel multũ veriſimilib cue ſint ⁊ ppetua ocioſitate inutiles. Re⸗ minilci debes eoꝝ que pꝛeceſſerũt in iſto tractatu quoꝝ vnum ẽ quia neceſſe eſt fi⸗ niri generationẽ et coꝛruptionem aliaſq; mutatiões omnes⁊ motus qui in tpe hba aliquid affirmanduu— Oſt hec at reuertarad inueſtigã⸗ nione tpis non eſt tibi relicta dubitatio. Aliud vero eſt quia generatio animaiiũ ceſſatura eſt ex neceſtare cũ eius omnis dum de motu vtrũ futurus ſit in nis quia ſi motus ẽ ibi futurus neceſſeẽ ibi futurũ eẽ tpᷣus. Tu aut iam audiuiſti⸗ remotionẽ tꝑis in pcedentibꝰ qᷓ; ex neceſ⸗ abit in ab i ſitate ſequit remotio motus⁊ omniũ mu ſunt aliene cõmixtiões nõ im pbabiliter tationũ que non habent fieri niſi in tpe. dicneq; incredibile eſt eq eſſe largitaten Amp̃. ſinon ht ibi eẽ motus erut igit ⁊ magniſicentiã creatoꝛisv electos ſuos hoies 3 oꝛiſicati mobiles? hoc videt eſſe atz dilectos non ſolũ in ſeiglaſſed etiam nõ leuis miſeria. Amp.ſanũ coꝛpꝰ ſa in oĩbus ſuis hocẽ quibus in obſequiuz; na mebꝛa ⁊ incompabiliter foꝛtioꝛa mag creatoꝛis benevſi ſunt honoꝛificet atʒ re⸗ q; expedita q;ᷓ poſſint eẽ hicquis ꝓhibe⸗ aa depurabit᷑ aqua. quéadmodũ et aer epurabit᷑ inq; ab immũdicijs ſuis que munerer quẽadmodũ ſupꝛa dixi de ipſis bit moueri. In hoc ergo rũdendu videt. Si gs dicere voluerit ꝙ motꝰ nõ ent ibi coꝛpibus a coꝛpalibaviriutibus animaꝝ abus bene vtendo eidẽ laudabiliter ſer aeraquaſi non fruſtraneq; inuanũ tot ?z magnifica indere muneratio ſiue merces in alia animalia Nrit quia reſuſcitari debent vt Dico ꝗa nec hoc poſſibile ẽ quia nec ad patefactu eſt tibi nec poſſuntnec eẽ debet vome nie lunt iibi. Attede gutem qa quẽadmodũ nõ eẽt nobis inuegetabilis ſtatusvniuerſi coꝛper nec eti ſtatus gene rabilium ⁊ coꝛrupiibiliũ anteq; eẽt. Sicæx multo minus in veſtigabilis ẽ nobis ſta, tus eiuſdẽ futurus poſt curſum expletůp lio: cẽ. Inueſtigabilẽ vero intelligo adcer ꝓbationibus non eſt ſtatu illo futuro. Dicam igr in pꝛi- fotüͤno⸗ blonpolun ſpaniel⸗ gnüntſie⸗ ſeniue Clenibust ſonenſtin Pohhbne ungiche noluscln unmgeond ni Tdge ſtousl Minnonbus ihe losron arhleeil⸗ ſnſohins nifmn fulnntin füisthhot Chägaurin⸗ uuci (onlant (dcgäaciä ntendoi Wchin laidcdd Gsrinodn niolent⸗ iſemobei duotenin lulitan ſiebnn etſgii⸗ anfnod hlalcena eagne⸗ glitaie atfones, hentpno Achnafnon llanaliin len Miliein popaſmledn tgfllninen Mimtüäe änti . ſhfe nlrgacnee nun uiscentt ſaciute, ſabeg ni emunennmin X poſſbkeigr, ge oſen eu⸗ inerpeſtna. nulenenkuin m. Nun einobene unpaltetin in Uns poſtanfnct Snophine Polert iin Weumeann nenozigzii, — non main iünii wuin, in piins qꝗꝛ motũ nõ ꝓh tas coꝛpoꝛum. Sʒ ipᷣa diſpoſitio ſtatus il lius qui erit eternitati ſimilim/que non pmittit idi eẽ pꝛius ⁊ poſterius nec otinui tatem ſucceſſiuã vllo modon. Sicut in / cedentibus didiciſti. Adiuuat aut reſpo/ fionem iſtã perſectio ſtatus illius p qua⸗ pꝛohibila eſt omnis indigẽtia ab illo. Et iam patefactum eſt tibi in naturalibus p H motus elemẽtoꝝ et omniũ animaliũ alio rumq; elemẽtatoꝝ ex indigentia eſen ca⸗/ 4 Lixerit quia quida motus ſũt velut iocun zuͤe deambulationesigꝗ interdũ fiũt nõ ex 1 qm̃ per illos non intendut celi vel celeſtia/ bec acqrũt/ ceſſant hec durantibꝰindi rentia. Indigentiã autem ⁊ carentia per⸗ cum immotibus celoꝝ ? celeſtiũ coꝛpoꝛũ . 2* coꝛpa olulere aliqgbꝰindigẽetijs ſuisvel ca rentijs. Sʒ ipi motus pfectiões ſũt qs iĩtẽ renia vel indigetia ſintcñ ipos intẽdatvt p fectiões ⁊ ipis ꝑfici querat.ofectio em̃ oĩs ex indigẽtia ? impfectioe querit᷑. Si vero ndigẽtia aliqᷓ vel ex neceſſitate qu?admo dum ventoꝛie exercitationes no ex indi gẽtia tibi fiũt a potetibꝰ⁊ magnatibꝰ ſed cauſa iocũdatis im ſic ſe hʒ in oibus lu⸗ dis ⁊ imodulationibꝰqᷓ caula delectalio/ nis querũt᷑ ⁊ fiut.Dico in hoc qe fᷣmo iſte ſermo boĩsjnõ exercitati ĩ rebꝰ naturali bus ⁊ enã nõ intelligẽns ſeipm. Indigen⸗ tia ei ⁊ caretia voluptatis idigẽtia ⁊ caren tia ſũtveri nois ⁊ vere rõnisnec querunt niſi ab indigẽtibꝰ illis ⁊ caretibꝰ eis/⁊ hoc ex indigẽtia ⁊ careẽtiaſobtẽte ei nõ querũt iʒ tantumõ dũ nõ habẽt᷑.Quia igi ceſſan tibaindigẽtia ⁊ carẽtia earũ voluptatuʒ/qꝗ gẽtia c carẽtia earũ durãt hmõi vel mot⸗ vel actiones. Maniſeſtum e indigẽtiã 2 carentiã hmõi vo uptatu cau a eẽ natn talẽ hmõi motuũ actionũ canſa inq; eo mò quo carentiã vel pᷣuationẽ pᷣncipium vnũ naturaliũ mobilin ponit ariſtoteles eee⸗ in libꝛo phyſicoꝝ. Quia igit vr ᷣdict di puenienniſſimũ è illi ſiatui/ Hy delectabilia ſeu deſiderabilia qᷓ congruũt nobilitati et pfectiõi felicitatis illi alioqn atui Hre ſiml oĩa noõ tota ſimł eẽt neqʒ plenalcuʒ pticulatim atz fruſtratim eẽt. noõ ei vere felix aut bea dinis deeſt. Amp. tns ẽ cui aliqᷓ ꝑs ve felicitatis aut beatitu⸗ nis veeſt. Amp. Felicitas ammiſſibitg nue totũ ſiue ppies. imo ꝗ ve amittere bet infirmitas aut debili * .* tur iliter elicitas dici poſſet ⁊ de bociam tpe. Nec dubin e alicui itelligeti ammiſſi⸗ onẽ enias pti felictatt pte ee miſerie magne qẽ amiſio totius fellcitans. Amp. Si deambuiatio loci pret ibi nõ eẽt niſi ppt obtinẽda loca alia ab bis in qabus pᷣmuʒ locati eẽnt hoĩes aut ꝓpter videdos ami ca vo alia ſi q 0 rerẽtur deſererẽtur poꝛa.⁊ lucnecelie eli vt vel eẽnt equalia nobilitate ⁊ iocudita- tevtraq; aut inedlia Qt ſi eq̃lia fruſtra igꝰ — cos ſeu aliqᷓ delectabiliall fectio ſtatus illiꝰomni modo remouit ab eet motus ab bujs in illa cũ nulla melioꝛa ilo Qè ſi dixerit quis quia hoc non bʒ lo tio nulla fieret additio felicitatis q obiine bat᷑ ĩ pᷣoꝛibꝰ locis niſi foꝛte qꝗs dicatq de⸗ ambulatio bmoi fieret ꝓpter tollendum ant ſermo valde erroneus écum null du biũ eẽ poſſit felicitate illa nec faſtidiũ hrĩ½e poſſe nec tediũ. Si vo dixerit loca poꝛai equalia eẽ in iocuditate ⁊ nobilitate pᷣoꝛi/ bus. Manifeſtu e qꝛ acqſitiõe poſteri⸗ Goꝛuũ aut augebit᷑ aut minuet felicitas illa. Utrulibet aut fiat nec erit vera nec pꝑfecta felicitas illavera quidẽ nõ erit qͥ mutatio nes augmẽti 1 diminutiões ? etia ammit ſionis ſaltẽ in ꝑte patit/ ꝑfecta nõ erit que augeri poten. no auget᷑ ſm hoc.Oſi di Ferit quia deambulatioes erũt ibi/ꝓpt᷑ vvx dẽedos amicos aut aliqᷓ delectabilia q̊ pꝛi ns nõ videbant/ ea igit᷑ videre ꝓhibebat vel remotio vel intervoſitio aliqua quaræ⸗ remotio ibi et interpoſilio ꝓhibẽt vel ipe diuũt delectationes que ſuni ex hniuſmot viſtationibus omnes auũt delectatiões q ibi ſunt ptes ſunt felicitatis illius. Sʒziam dictum e tibi qa non eſt vera aut pfecta fe licitas que vł minui põt vel impediri hiue tota ſimul non ẽ. hic ergo ſermo eſt ſtatui eiernitatis et ſtatui eternitati ſiti modo cõ gruentio? ta ſublimia cogitare valétibꝰ viſſimilio?. Sibi aut ſoli ⁊ eis qbus reue lare dignatꝰſuerit reuauit at⸗ retinuit cre atoꝛ ſublima ac bñdictaſtatłꝰillius claram ac liquidam certitu dinem ⁊ hoc inſinna⸗ uit vnus ex nobiliſſimis ꝓphetaꝝ bebꝛe in toto vel in biiousernon cperſect que eſtſtar oꝛum hijs vᷣbis. Oculus non vidit deus abſq; te que pᷣparaſti diligetibus te. Erx in lege? dockemm xpianon inuemit mo ſilis SEbes aut ſcire ga ſermo deambu Wecoꝛum alioꝛũiq; delectabiliũ mo eſt hominũ bꝛeuis intellectus ⁊ pauce ex . Ertcitatiõis in reb diuinalibus ? maxie in ẽdeſcẽdere vel vident᷑ vel dicũturin autꝛ . rebus mirabilibus ꝗ ſunt ſeculi altioris ticis ⁊ ſanctis ſermonibus beatitudinis ꝰ uol Eet habitatioi gloꝛioſe/niſi ciuitas illa id ẽ gloꝛie ſue nullũ pali penitus detrimenti,zʒ ſan . celus gioꝛificadoꝝ homiuũ collocada eſt nec a viſione pulcheitudinis creatoꝛ aut nd ⁊ maſura perpetuo. Cuũq; ↄſideraueris er a fruitione ſuauitatis illius nullatenꝰ elõ5 ui roꝛem hebꝛeoꝝ atʒ ſarracenoꝝ ꝗbus ſpe- garicũ quocuũq; vadat quocuq; mittatur n rant paradyſum deliciaꝝ ſenſibiliũ inue⸗ Plentiſſimu; inuenit vel potius habeant AUtrdll 0. . nies ſermonẽ iſtum multũ appꝛopinqntẽ ) creato:ẽ. Ego vo dico tibi in hoc ga ßmo⸗ finn erro:i eoꝛii. Hoc aulłẽ eſt am delectatio de nes iſti ex actiſima ac diligetiſſima picu ligan anm bulatiõis et viſionis delectabiliũ ſenſi tatione determinãdi ſut. Similis queſtlio iaut hilium ꝓut iſti ſentiũt ad carnalẽ ⁊ ſenſi⸗ eẽ videt᷑ ⁊ de gloꝛificatis hoĩbꝰ quon ad⸗ ſul bilem ptinet paradyſum. Silr = ſermo ð uentus et apparitiones crebꝛi habent in ele miſeria qu ſomniat eidẽ erroꝛi ꝓximus gente xpianoꝝ ⁊ iam de hoc in pcedetib⸗ nſfeihn t.Si em impoſſibilitas mouẽdi ſue mo- aliq audiuiſti et alibi plura deberet ſut nmiftmuf tus vel miſeria eẽtvel pars miſerie eetere ficere nibi. De angelis vo ſanctis atq; ma huecreuin atoꝛ ĩ parte iſta miſerrimꝰ hoc aũt eſt qm̃ lis an poſſibilis ⁊ an ↄueniẽs ſit eis mot⸗ eotnn tam longe ẽ creato: a po ſſibilitate hmõoi ⁊ quis intellectus eſſe debeat in ſermon stdn ; longe ẽ ab omni indigẽtia et carentia. bus autetict ⁊ ſanctis cu dicut᷑ ibi velmo nnhie QNuale manifeſtus elt motu ?1 mouendi uen vel deambulare vl volare tenrabon mitilt „ poſuibſlitate in vlaimitate elõgatioõis? im bi ſatiſfacere in tractatu ſingulari ð eis Aunbſ ph·va poſſibilitat? ꝓphberica eſſe a creatore qu? ſequet iſtu ſi deus voluent. Deeoge⸗ gdmodũ om nem carẽtiam ? indigeétiam = ES terim aũt ſcito quia nõ ẽ ipoſſi Pinigt Uichreſme Vſi dixerit qꝛ in hominibꝰ ꝗ ſuni natu/ AIaliter volutarie mobiles miſeria ẽmouẽ Vadiimpoſſibilitasnõ effugiet qan cogat᷑ cõ cedereꝙ copioſitas ⁊ plenitudo omniũ Deiis nei incogruü felicitati glo rie future vt felicitas illa ocs ptes ſuas ſił habeatet vt viſo gloꝛificatoiquẽadmodũ bile vllo modoꝛũ omipotetie cccaea Neicnsſin fonesinil Mdlizere hlesder deſiderabilin immunitaſq; omniũ triſta- diiri ſupꝛa oĩaviſibilia videatura gloꝛifica ütell biliuʒ ſedibiliũ faſcidibilin que ſunt due tis hoibusſi hoc ad illa felicitate; ptinegat mma partes totaliter ↄoſtituẽtes veraʒ ac plenaãa ivideãat iq; ñ obſtatev puitate vłmagnitu⸗ nolifti Ageli viſi ſunt v⸗ laſſecũ hominibus/⁊ ducatũ eis pᷣbuiſſe uadoq;. Sicut euidẽter legere potes in eon legibet doctrinisnõ ammiſſo neq; imminuto ſtatu felicitatis ſue. Attẽde da ad modicũ edocti in talibꝰ hoĩesqmnõ Emoleſtũ angelis ſanctis neq; tedioſum vlio modoꝛũ ꝓ beneplacito creatoꝛis ſe⸗ cedere ab habitatiõe gloꝛie ſuer deſcẽde felicitatmiſeria ſit aut miſerie pars Qua pPꝛopter ipᷣa felicitas erit miſeria vel miſe/ rie pars. Uera eiĩ ac plena felicitas motũ pati non videt᷑ in ſtatu ſuo vllo modoꝛũ ſicut neq; carẽtiam aut indigentia. i ꝗs aulẽ di dicat q ſanctiſſimi ac beatiſſimi an/ ſi ſunt veniſſe ad homies ⁊ ambu/ re ad homines vt eis ↄſulat vxinſtruat. p/ Muniat interdum aut ⁊ defen dat a malis angelis quos dyabolos vocat vel etiã ab hoibus malis. Interduũ etiã ad malos vt æonꝝ ciuitates ſubuertatz eos etiaʒ perdãat ⁊ de hoc pᷣdicte leges ⁊ doctrine multa cõ Cinent teſtimonia. Doctoꝛes aũt et erudi⸗ toꝛeg in lalib ꝛgentis xbianon ſoli ſenſiſſe Vidẽtur angelos ſanctos atq; beatos / cuʒ ud hec ofſicia vel miſteria deicenduũt hos cjis aut interpoſitioib. Si gs vo dilerit Aa delectatio quatacũq; poſſit ee tugp ſen Aus quaſi in vltimitate puitatis erit ad de cũq; pars eius per inde eſt acſi nipil el de traheretur quẽadmodũ ſi punctꝰ linee vlł coꝛpi detrahat.Et iſtud exemplũ adiuuat ſermonẽ pᷣmũ de deſcenſu ſancton ac bea tiſſinoꝝ angeloꝝ ad hoſes. Interpolatio ei bꝛeuis felicitatis illiaad tot quaſi pun ctus ẽ. Alius auũt ſermo ſicut ſepe dixi tibi gquo dicit᷑ ſtatus felicitatis illius eternita⸗ ti ſublimius ⁊ felicitas illa ꝓpter hoc oẽs ptes ſuas hr̃e ſimul ſapiẽtie ↄuenictioꝛ et ſtatui uli cõgruentioꝛ. Ratio aute ad hoc validioꝛ e gaa ſi ꝗs ita poſuerit neceſſe ha/ ber ponere pᷣus ⁊ poſterius ĩ ſtatu illo ⁊ pter hoc tps qð i videt᷑ ex pᷣeedẽnbus de mõſtratiua deſtructiõe remotũ. Secuũdꝰ vo ſermo quo ponũt᷑ angeli ſanctiai be ati ꝓpter miſteria ⁊ vtilitates hoim deſcẽ dere ad hoĩes ⁊ iterpolare ad modicũ be atitudinẽ illãvideri pt mo ĩpoſſibilis. N lectalionẽ qᷓ erit ex aſpectu ? viſione cra troꝛis/⁊ ꝓpter hoc ſi detrahat᷑ oino vel q⸗ ſtusnni vnnepen lonohorp gſiogni tuoſloetin leginpobe neue ſellgepern ſtilitane⸗ lfteplanie WN Maudtkid lzedei lircbpe n tumt innind nehi fo Fo. cCLviij 0 ei vns em̃bmõi interpolatiõis erit tan; di ex neceſſitate extreme illi felicitali ? extre⸗ KrH uino beatitudinis diuidẽs beatitudinem me miſcdile ⁊ hoc ẽ ꝓpter ſtatũ illũ futurũ RS sB ißam in duas ptes.qru altera terminatur quẽ quatũ videre datur hic eternitatt op⸗ tislune inicio tpis altera vo fine einſde nec videk Igs vo querat etet eſſe ſimilimũ * Bnr pvubiñ eẽ poſſe apud aliquẽ intelligetium qliter aie huanevel bominesſtan Nachichiien omnẽ interpolationẽ diuiſionẽ eẽ duoꝛũ Qın tis? tot gaudijs ſim gaudere poi Ennen Auon alterũ alteri abſq; medio iungere ſintvłtot ⁊ tata toꝛmẽta ſimul ſemire / De Wnlhnn niſi interpolatio interueniens pꝛohiberet bes reminiſci eoꝝ q alibi de boc ꝑme au⸗ 0 md A Mriit Erit igr diuiſibilis in ptes ⁊ 'm pᷣus et po diuiſti. Ubi oñdi tibi multis exemplis nitfitn ſterius illa felicitas nec ſolũ in ꝑtes duas. etiã in iſta miſeria ⁊ anguſtia pᷣſentis vite Getanshibg G etiaã infinitas. Cuũ poſſibile ſit qualibʒ ꝑ multe anime multis ſimul appᷣhbẽſionib⸗ ninonesccihn te tpis deſcẽdere 7 mittt angelos ſanctos vacãat ⁊ intẽdũta paſſiones ſimul multipli rlamdehaiet multos ad homines ꝓpter multa ⁊varia ces patiũtur. Quid igr de eis in illa felici Aaldini myniſteria in multis ⁊ diuerſis tꝑis parti tate ſentiẽdũ ⁊ niſtinſtarſubſtantiani an mscſſedchann ſancis i iire ulaentmng mdi creationis generis hani angeion miſte · Jurta modũ iſtũ viſile eſe bre ð doloꝛi enn ria innuͦera ? innũ erabilioꝰ vicib/ fuerint ⁊ ſupplicis infernalibus avidetur ſermo D ⁊adbuc ſint et ſingulon myniſterioꝛũ ex· nes ſacii etautẽtiebocinnuere. Dictur ei lonochniiut pletioꝛes ſingulas iuterpolationes atz v in quoda ex ſanctt auteiitis libꝛis qe ſlig nöiln niſiones inilla felicitate fececint. Erit igit mina tũc ocurrẽt duriter et intelligitur eui eitias iatös: mirabiliter quaſi dilacerata in innume- deter hocõ fluminibus tribulationi illails⸗ M rabiles dirupta qntu; ad angetos hbmoi macſi diceretur qe ſunt nõ p ptes ne;f b idiunem felicitas illaiæ ſcom doctrina xpianoꝛũ eti ſucceſſiones toꝛquebut danaros. In alioa ⸗ am q;tũ ad omẽs ſanctos angelos erbea vo libꝛo ex eiſdẽ ðꝛ donec deus pluat bet Nfürtmmuft n tin wino n amiarlinne miertenſſin, E ntrinin indndii, Eiglani bus exequũtur ⁊ adimplẽt erũt ex necefſi tate tot nterpoladren tante apo 7 qn le tpis ꝑtes bhmõi.Sequit etiq ex bocnon folch diuiſibilẽ eẽ felicuiatẽ hmõi ſʒ etiaʒ in numerabiliter eẽ diniſam. Lum ab inicio tos cũ pᷣm illã oẽs ſint admyniſtratoꝛij ſpi ritus mifſi in myniſteriũ ꝓpter dei electos homies ⁊ dilectos hoc igr cauſa exercita/ tionis hoc poſui in ſequeti tractatu ſtu citas illa et infernalis miſeria nõ imerito neq; impꝛobabiliter in multis ſilr ſe habe re⁊ in multis ab inuicẽ diſcrepare dicũtur Si ei illa ẽ vera ⁊ eurema miſeria oẽs ei⸗ oſius ꝑſcrutãdũ.Et m qſt otraria füt feli- iis nit ia ptes ſimul ec vidẽtur. Sicnt audiuiſtið p/ nibafelicitans oppoſite alioqn nõ eẽt in ſi ne ſiu?᷑ vliimitate ſue vt ua dicatur pfecti⸗ onis ⁊ eadẽ icõueniẽtiavidẽtur ſequi qͥ ſu ꝛa audiuiſti de diniſiõe ⁊ laceratiõe feli/ gelicaru ſublimiuũ dilatãde roboꝛâde at- libertate et expeditiõe vix vob cogitabili Ddonade ſũt. Addo etiam tibi magnitudo gaudioꝝ ⁊ claritas appᷣhẽſionũ ⁊ cogniti onũ cogit ea ſimul ſentiri⁊ illas ſimul eẽ Juxta modũ iſtũ viſile ẽ ſe hre ð doloꝛibꝰ citatis ⁊ de cõtinuatiõe tẽꝑis hoc ẽ de du ratiõe eiꝰĩppetuũ. Ampᷣ.no eẽt leue reme diũ penarũ ⁊ toꝛmentoꝝ traſitus eoꝛũ vel ean ⁊ multoplus ceſſatio toꝛmẽtoꝝ q; mi tigatio eoꝝ. Quẽa dmodũ igjr in illa felici tate nulla ẽ remiſſio vel diminutio gaudi oꝛũ. Sic et in inferno nulla ẽ mitigatio vł aleuiatio toꝛmẽtoꝝ. ſit 8 ge ſuꝑabũdãtioꝛ ẽ miſcdᷣia creatoꝛis in p⸗ müs ⁊ retributiõibꝰ qᷓ ſit iuſticia eiꝰ ĩ ſup direrit qs aꝛ lõ plicüs ⁊ toꝛmẽtis. Uen idubitater dic pe tuitas autꝛ integritas ↄmunes eẽ vident᷑ lũ ſuũ ſuꝑ eũ. Inſinuans qꝛ quẽadmodũ ſtille pluuie innuerabiles ſimul cadũt ſuu- per aliquẽ. Sic ⁊ doloꝛes illi inüerabiles imul affligẽt danatos. Scio tñ ꝙ aliqni bũturintoꝛquẽtes eos/⁊ trahẽtes ad intet lectũ ſuũ iuxta ↄluetudinẽ ſuã. Attendere etiã debes ꝓpier ꝗd dixerim ꝗa tas illa impoſſibile ẽ vit habeat ↄtrarium hec ⁊ infernalis miſeria qſi ↄtraria ſunt ? nõ dixi ꝙ eent ve ↄtrarie q: reuera felic quẽadmodũ impoſſibile ẽ vr cauſa eiꝰefi ciẽs ⁊ immediata impoſſibile eſt vt ſit alꝰ cui ↄtraria vel aliꝗd ei ↄtrariũ. Neq; em pulchꝛitudo. neq; claritas. neq; bonitas creatoꝛis otrariũ vllo moꝝ hre pᷣtex hoc declaratũ ẽ tibi ſufficiẽter ĩ pᷣma pꝑte traca rinſadinuat hoc ce 3 hoc em̃ ſcietia demõſtratiua quecũq; ſtz vbieũq; ipa ſitñ bʒ ↄtrariũqm res demõ ſtrabiles nõ hnñt otraria ꝓpter neceſſiatẽ? ſui eẽ peraria inq; que ſinta nõ entib⸗ꝰ au tus iſtiꝰ Si remiſcen aũt eius qð dixit ari ſto.i li.topicoꝝ qꝛ ſciẽtia ex eo ꝙ ẽ ↄſidera re qm̃ dyamet᷑ ẽ coſteaſimet᷑ non hʒ ↄtra⸗ adint e ad hoc cognoſcẽdũ ꝓpt tẽ ſcietis neq; aliud eẽ poteſt. Alubi inlux- Qa i „— Paars pꝛima de vntner/ſo 2* Audinuiſti ꝙ oia veri noĩs ⁊ rationis ↄtra expediat illas noſſe ⁊ manifeſtũ ſit qa in,. obablie ria ſunt ſibinuicẽ e regione alterũ cõtra al noteſcere vel interpᷣtari ꝙ noſſe non expe enasue terũ in eodẽ gradu altitudinis ⁊ dignitatt dit no ſolũ ocioſum ſed etiam ſtultum eſt onüouene . naturalit᷑. Tu aũt ñ es oblitꝰvias abꝰ de ¶PJ as vᷣo queſierit q̃lit᷑ vna fiſtula t lis claratũ ẽ tibi ereatoꝛi nihil poſſe eẽ e relio Rſiue arcteria tate multitudinivocũ cgiagnnch ne iuxta pdictũ modũ.imo vniuerſitas b Xα/ taq; varijs modulatioibdeßuire fielnoe eſt ei abiolute ipᷣe vo ſuꝑẽ ei ĩ vliitate ſup- poſſit ꝓculdubio ꝗ ſic poni:neceſſe habʒ (ilare eymminèétie ? altitudinis ⁊ ꝓpter hocin ſmo hocattribuere gloꝛie illi vltra eĩi omnẽ ad ſala nibꝛꝰ autẽticis rectiſſime noĩat altiſſimus mirationẽ nr̃am et cogitatũ erũt virtutes iltus 1ꝑEuertar aũt vt audias id qò mul ⁊ pottẽtie gloꝛificatoꝝ coꝛpm ſupᷣ id qð ſũt n tis faceret admirationẽ grandẽ ſi hic. Sic dicoz de ꝑtibꝰ Z oꝛ: anis quoꝛũu dannnin Agaes eẽt ꝗ hoc aſſereret.Si eivt foꝛ vſus erit ibi⁊ nõ c mirabile ſi ſtatus ille ꝗ uſcne ſitan alicui videri poſſit nihil potẽtialitatt totus ẽ mirabilis ⁊ miraculoſus tot⸗? plu⸗ lnſei poc ẽ carẽtie indigẽtie ĩpfectiõis in virib?ꝰ rima hʒ vel etia oĩa qͥ eua vtute ſidei ſola bigeße eanimarũ huanarũ relinqt ꝑfeciio future ⁊ ad modicũ quo quõ capiat᷑. Sicutigit᷑ – felicitatis tũc vis vocalis ex qͥ lunt modu hic fac vnus hõ i ſtatu ſcʒ miſerie iſtius in miatin, lationes emittet ſimul oẽs voces atq; ſo/⸗ eis ꝗ ſũt roboꝛis ⁊ vᷣtutis ⁊ agilitatt id qd ſ Kiren nos quos naturaliter emittere pᷣt/ etiam x. vel. xx. alij facere nõ pᷣualer. Sic no ei⸗ umann guaſcũq; pfectio gloꝛie illiꝰ ſupaddiderirt ꝓbabile vel icredibile vnã fiſtula vl arcte inorezi »Fritie ria in gloꝛia pfectõis illius multa poſſe fa one Erit igr os vniuſcuiuſq; hoĩs gioꝛifirari ſi cut cythara coꝛdarũ/innũerabiliuʒ et ſicut oꝛganũ innũerabiliũ ſiſtularũ x erit ſono ritas ex oꝛe vniuſcuiuſq; gloꝛificati homi lii mira ? incogitabili nobis hic ſnauita⸗ te ſibinuicẽ ↄſonãtiũ ⁊ auribꝰꝑfectiois illi ns ſimul audibilin. Ratio vo q aliquem foꝛtaſſis adhuc moueat ẽ gloꝛificanio de qᷓ dgudiuiſti animarũ nr̃aꝝ/ quã neceſſe ẽ fo⸗ re vt videt᷑ ſᷣm oẽs vires earũ. Quia igit᷑ pirtus vocalis vna illarũ qᷓ alia exiſtima ri pt eiꝰ gloꝛificatio qᷓ; hec/vicʒ vt eiꝰ poſſi- cere que multa milia fiſtularuũ vel arcteria rũ facere nõ poſſent. Remilci etia debes gqueſtionis in pᷣcedẽtibꝰ ꝓpoſie que ẽ de differẽtia vocũ hũa narũ hicc ibi ſeilic an ſint vniuoce id ẽ eiuſdẽ noĩs ⁊ ranõis.Oi ſiderio tuo ⁊ ꝓpoſito meo ꝙ nõ inermem neq; indefenſam cõtradiciioꝛcs veritatis ea& inueniãt de cetero. Si vo aliter ſe hʒ re uelabit hoc creatoꝛ: bñdictus ſi voluerit et declarabit eam per quem voluerit. Abʒ ant queſt ionẽ de choꝛis ſiue ſencinn Gbaeniiſn leſichnmnc icenode enert ſoron iplivoee curn Golcpan⸗ uiſii h choꝛeis ⁊ geſtilatiõibꝰan in ſtatu lcltiai illo gloꝛie futuri ſint hac queſtio Prannn nes ſapientiũ ꝗ pᷣceſſeruũtĩ gẽte xpᷣianoꝝ 4 nin ioni boc euidẽter ſcpᷣſiſſe inueniũt ipᷣa qʒ natu nchiͤn ra ⁊ naturaliũ expiẽtia hec inſinuare imo lnteſtih aut teſtari videt. In hoc ei ſtatu iſte mo Gnngte dica gaudia qᷓ ĩ eo ſũt holes nõ ſuſtinent inan ſetze abſq; motu coꝛꝑm ſuoꝝ ⁊ pene ſinguloꝛũ llenifunn mẽebꝛoꝝ. Maniteſtũ eĩ ẽ tibi qliterexgau⸗ uuuned iaz Holm beato⸗ dijs ꝙ in ala tua ẽ mouet os tuũ motuꝗ Mundrſn Q erit poſſibilitas vtutꝭ eiꝰ iterpᷣtatiuenõ riſus vocat⸗ ẽ ⁊ tota etis tua facies imuta unſchlene vilgeret᷑ mirabile hocſi locutiones vel ſer tur. Uides inſuꝑ viros ⁊ mulieres pᷣgau/ czgeil mones locũ haberẽt ibi. Multis aũtex ſa dijs hmõi diſſilietes repẽtes ſaltates⁊ ſo Gnataßde piẽtibꝰ de gẽte pᷣianoꝝ videt᷑ nõ foꝛe ibi ms cãtilenarũ aut muſicoꝛũ iſtrumẽtoꝝ q̃ hndund neceſſario pᷣmones hoc Wier claritatẽ poſſũt effigiatiõe motnũ ↄcoꝛdare conan mnenigei ſtat-illius vt nihil aliquẽ g&icaton ho⸗ tes. Multos q́; vidiſti er virt 2 mulietibꝰ9 ilnn . minuů ibi lateat ꝙ videre vel ſcire iöm de⸗ q vel catates vel catus audietes ab hmõi MNinere. Quia igr geſtilatioes iſte exube⸗ ratie ſũt ſiue redudatie pᷣſentiũ gaudioeus nacuũ igr eẽt ibi interpᷣtari alterũ alteri cõ q lã modica ſũt.imo nulla coꝑanõe gau⸗ ilitas ſic impleat eius potetialitas ſiog ſiciaf/oes igr ptes ſue pfectiõis ex neceſſi tale ſimul eruuhee aut nõ ſunt niſi voces ſiue ſoni vocales aut inuſitati aut articula ti⁊ inteiligibiles. Ampᷣ.niſi ſimul eẽnt oss ille pfectiõ es ptes ſʒ pticulatim ⁊ trun caulim ibi ſuccederent᷑ ex neceſſitate eet ibi Ade 2 tpus vt audiuiſti. Q? ſi as dixerit de . Vlute interpꝛetatiua q ẽ virius loquendi Wmilẽ dʒ hĩe pfectionehoc aũt eſt vt vnuſ Alqʒ; hoĩim beatoꝛũ oĩa ſimul loquat ſup ceptos ſuos ſeu cogitatiões ſuas cũ ibi ne minẽ latedt ⁊ a nemine abſcõdite ſint cui 6 aenun leponni loeiltin eitoglaigi etaene 81mdaitse dagemimti cno chhii itanlorini s tgge enotal ⸗ ddieyniſtn Aöis lisne zatdab gen ibüanaibinn ticuiſdinin miusinbatli ofrontn mn öndd nun ic uinuefmite, Hie nmnl / 6n — —“ zicoſin ben dioꝛũ felicitatis future qliter poſſibile eſt ĩ „ cõpabiliter maioꝛes exuberatias ſeu redc—un datias ↄuenientiũ ſaltationũ ſeu exaltati onũ ↄueniẽtiſſimeq; reſpondentiũ nõ eẽ ex illis. Rſidedũ igr videt᷑ hicvera ac ſoũ alia gaudia no lundare ĩ coꝛa huana ge ſticulatioes aut effigiatoes hmõi ⁊ hoc ẽ qm̃ vt ait qda ex ſapiẽtibꝰ. Uerũ gaudiũ res leuera e hocẽ no ſrangẽs nõ emoliẽs. nõò diſſoluẽs gaudentẽ ꝗqn potiꝰ ofoꝛtans 7 erigẽs ipᷣm Coꝛpꝑalia vo ⁊ nõ vera gau⸗/ dia merito bmõi exuberatias influunt in coꝛepa ſic gaudentiũ. Et maniſeſtũ ẽ vnicui q; intelligẽti qa magẽ vidẽt᷑ hmõi geſticu — latiões atʒ ſaltatiões exagitatiões iſanie qᷓ; veron gaudiorũ exuberatie. Ig aũt de res audientiũ offendẽtes ſuis cantibꝰ nõ cix nõ voces ipe delectẽt easſʒ magis mũeni ⁊ ꝓpoſitiones muſice ꝗ nullatenꝰ audiũt᷑ ſʒ iterius ſolũmõ cogitatur. Judiciũ autẽ bmõinõ leue ẽ qmvidema aliquos abſur diſſime canetes in iocũda ꝑcuſſione au⸗ mediocriter delectari Intus igr apõ alas eoꝛũ ẽ cũ tam inſuauiter tanq; moleſte ſo ris ſonẽt catus eoꝝ ꝙ ſi ita ẽ videlicet vt ea q̃ intus ſũt apud aias delectatiõi ingerãt muſicalẽ nõ videtur neceſſe eẽ vt ꝓpter il lã ſonẽt foꝛinſece voces. Recte aũt vtenti bꝛvel harmonijs vel alijs ſenſibilibꝰꝛ po tiſſimũ in illo ſtatu taʒ felicis pfectiõts im poſſibile ẽ fuiurũ eẽ modũ iſtũ delectatio nig ſenſibilis vel verius iumẽtiue. Nectu⸗ claratũ ẽ tibi pꝑ me qa hmõi gaudia falſa dubitandũuũ ꝗn oĩs pulchꝛitudo. omnis ſunt ⁊ geſticulatiões ꝗᷓ ex illis foꝛis perſtre punt velut motus petulẽtie ſũt ⁊ ĩpet) atʒ pᷣcipitationes iumẽtoꝝ ⁊ alioꝛũ hmõi aia Uin. no leuiter at mouerißt aligs. Zi 9gs /dixerit ꝙ ibi tacebut oꝛelaudes creatoꝛ cũ decentiſſimũ ac debitũ modis om̃ibꝰpꝓ C ſe videaturæ coꝛde ⁊ ote ibi potiſſimũ lau dari creatoꝛẽ ab hijs in quos incogitabili ter ꝓfuſa erit beneſicẽtia largitatis ipius. Aqmõ. ia virtus gratitudinis nec ↄple ta foꝛe in opationibꝰſ uis videri pᷣt ſi non erũpiti voces collaudationũ bñdictionũ Sefeaktonelrata Dicctgüͤrtoal ſis aliqs ga vocalis illa collaudatio ſu 4 uacua eẽt ibi ꝓpter id qo i pcedẽtibꝰaudi uiſti videliq qmnvirtus vocalis in terpᷣtiua ad alterũ tm ſun opatiões eiꝰ ꝓpter in⸗ digentiã ? impfectionẽ aliena. Hec aũ̃t eſt mutua ignoꝛatia ſiue in alterutrũ apð ho mines cogitationũ ſeu paſſionũ ſuarum. Ceſſatura aũt ẽ ibi cauſa hmõi qre ceſſatu rus videri pᷣt ⁊ effectus. ſi dixerit ꝗs aꝛ nõ parua neq; otẽnenda ꝑs felicitatt dee rit illi ſtatui futuro. Si delectatio armoni arũ maxime bñ moꝛate muſice iuxta ᷣmo nẽ platonis ⁊ ſuauitatis ↄtentun armoni ci gener: cãtilene ibi defuerit. Tu iã inſtru ctus es er pᷣcedẽtibꝰ qe ̃mo hmoõi manitfe ſte vergit atʒ declinat ſ̃m intẽtionẽ loquẽ- tis iᷣm in paradyſũ ſenſibiliũ voluptatũ iuxta erroꝛẽ getis ſarracenoꝝ. Jã aũt ꝓhi bitus ẽ a te erroꝛ hmõi ꝑ me deſtructioni bus demonſtratiunlus. On immerito vo pſcrutandũ eſt qd ſit ꝙ delectet aias nr̃as in vo Ncibꝰmuſicatꝭ ſeu melicatis ⁊ foꝛſi/ tan videatur alicui nõ irrationabiliter ꝙ terius!illũ lu alteri? ſpatiovnius diei neceſſe ẽ ibi eẽ tᷣs⁊ pᷣus 72 poſterius ⁊ añ et poſt vbi ergo ſilitudo ipius ad eternitatẽ. Similez qſtionẽ gene rat deſcenſus aĩarũ ad iudiciũ? ad coꝛpa H AAES ee gapta ↄiunctio oĩs ↄueniẽs applicatio tũc futura reſonel eo ſtatu ſpũaliter pulchꝛia tudinẽ bonitatẽ et ſapientiam creatoꝛis et ip̃umvniuerſum vniuerſalit/hoc ẽ in oibꝰ- ptibus ſuis ſpũalibꝰ⁊ coꝛꝑalibꝰerit q̃daʒ reſonaãtia creatoꝛis ⁊ velut carmẽ pulcher rimũ arte creatoꝛis ⁊ ſapiẽtia ineffabili ax tificio modulatũ. Spũaliter vt dixi gloꝛi⸗ nonnmd aneikni ruüdiſſimt foꝛinſeco ſtrepitu vllo modoꝝ tumultuo⸗ ſ 90 tibi qa ſermo quẽ au⸗ ocũdiſſimu non m. Scienduũ xvx iuiſti ð hoc ꝙ ſtatus future gloꝛie hoĩim æ animarũ ſtatui eternitatè eri ſimilimus queſtiões diuinalit᷑ ppyloſophatibꝰ ples ac difficillimas generatæ ſilẽcio ſoꝛſila po tius honoꝛãdas q; pſcrutatione attentan das. Harũ pᷣma ẽ hec ꝗa fides veritatꝭ ſic ẽ apud gentẽ xpᷣianoꝛũ notiſſimũ euident 4* „ aſſerit quottidie aliqᷓs aſſumi in gloꝛiã il⸗ lã quẽadmodũ ⁊ gẽtesantique reges ſu/ os in deos traſuehi ſiue traſferri opinabã tur et abeuũtes ſe vidiſſe iactabat. ſi credit byſtoꝛijs earũ. Eſto igr exẽpli gra aliqua,z ex hmõòi heri fuiſſe traſlatã in gloꝛia illa er 7 aliã hodie ſiłr traſferenda.Quia igr ſpoa cio vnidiei diſtãt traſſationes ſeu aſſum ptiones hmõineceſſariũ viderur alterum duon vicʒ vt tm̃ diſtet i ſtatu illo gloꝛie aut vt ſimłfiat. Silł autẽ eas fieri ipoſſibile vi detur eẽ ſcõm poſitionẽ iſtam. cum altera alteram ſpacio vniꝰ diei pcedere et etiam 5Hſit. Si vo diſtat ĩigreſſu al⸗ ſubſeg poſ 5 atũ ab igreſſu alteniꝰĩ eundẽ Diuerſitas alteruter vel afferret vl auferret tangit te qꝛ motuũ nõ vides in iſtanti.imo . Paars pꝛima de vniuerſo ſuq reſumẽda. Tudiciũ eĩ nõvidet᷑ ſubito Cũ ea eſſet aque hmõi conditio vt eavter ſeeſſeit 5 facturu p̃ſertim cũ credat habẽda ibi dii⸗ q; totaliter haberet. Uides igitur quia ni Lleciie cepiatio de meritis bonoꝛũ atz maloꝛũ et hil deñn pientibꝰ dici poſſe videtur q; hoc olügt rapiẽdi vtriq; boni ſcilicʒ in ſublime beani videlicet nihil eſſe hoc eſt nec pdeſſe ne (i tcog * iudinis ſibi ꝓmiſſe ⁊ pparatemali vo ĩp valere quicq; per mille milia annoꝛum. uuhn fundũ infernale. Illo igr ineruallo iudi- faiſſe in ſtatu felicitatis illius Iſtas igitur Mmri cij hoc ẽ pte tpis qua totũ cõplebit᷑ iudici queſtiones ꝓPpoſui tibi hic cauſa exercita nno 0 um cu diſceptatioibꝰ ei lentencijs ſuisſet tonis. Non eumfacile ẽ determinare ea ſtiftn ſententiarũ ipᷣarũ executionibꝰ vidẽt᷑ ab in capitulo iſto ⁊ hoc eſt Ppter difficultatẽ aiunnt eſſe/a loco illo ſublimi a quo deſcenderũt ymaginãadi et declarandi ſtatuʒ huiuſmo Ai:uls cuũ ipᷣo iudicẽ viuoꝛũ ⁊ moꝛtuoꝛum.J nter di cuius declaratio ſingularẽ tractatũ de/ ce tei deſcenſum aut iſtu ? aſcenſus earũ qn tẽ ſiderat diffuſum ac pſcrutatũ. Interim an ſaſüin pus vnũ fuerit ſiue faturũ ſit aut plures tẽ tiem tibi ſufficiat quia ſermones quibꝰ ſcy ſanitenel poꝛis pꝑtes ꝙ dico ꝓpter hoc qm̃ nõ ſim vtimur hic⸗ intellectus ſeu paſſiones que räſäln aſcenderuũt oẽs ꝗ inde tunc deſcẽderũtdu ſunt apud animas noſtras in vita iſta p⸗ (lenstit biũ nõ eſt. Habitatio igr earũ ab aſcenſu ſenti multuũ longe ſunmultumq; differen 1heſszl ſeu aſcenſibus hmõi tpe vel tpibus termi tes et foꝛte non equiuocantur ad illos vel itkuegt nata c. Neceſſario autẽ habitanio illa aut illas qui vel qᷓ ſunt vel future ſũtapud ſta ſiſtan tota ẽ habitatio eoꝝ in ſublimi illo felicita tum illũ felicitatis et maxime ſermones lẽ lstben tis aut pars. O ſi tota erit igr finita ⁊ mẽ poꝛis ⁊ motus ⁊ queſtio eſt non facile cer ltiſnfn ſurata certo tẽꝑe habitatio illa gloꝛienon tlificabilis an ſermones tempoꝛis ſiue intẽ hulsfin erit igr ꝑpetua. Si vero pars ẽ igr partibi tiones eoꝛũ hoc eſt pteriti pᷣſenus ⁊ futuri gitadege⸗ lis ſcõᷣm tpᷣs nõ erit igr tota ſimul. Quali locum habeant apud felicitatem iſtaʒ vel flmiſtee ter igr erit eter nitati ſimilis. Q ſinoluert apud elernitatem. Maxime cum manile⸗ Gphceee⸗ circa hoclappꝛopingoꝛi negociari potert ſtuũ ſit in eternitate nihil fluere nihil es an desemnuare incipe ſic. Quoniã aũt aliqd de illo ſtatu te et poſt. De hijs igitur que futura ſũt in fotpeeen tranſit tranſitu vniꝰdiei aut nihil. Si dire tem poꝛe vel pᷣterierunt in illo an poſſitvel lolenninl rit qm̃ aliꝗd eſt igr ſtatus ille ſtatus nõ p⸗ dici vel excogitari in eternitate qm erũt vł hoöͤelomede manens ad modũ tpis ſiue motꝰ.imo fiu fuerunt merito dubitabit quis. Si emde Anoduden ens atz dilabens quẽadmoduʒ alteruter vnoquoq; pᷣteritoꝛum verum eſt quod ſu hischo⸗ ißp̃oꝝ. Si vero nihil prerit de illo ſtatu ſpa it et de vnoquoq; futuroꝛũ verũ ẽ quonia lnebns ſiye cio vnius diei cõſequẽs ẽ ſicut alibi didici erit quõ iſta vera non ſunt ibi dicibilia vł Mlitnobes ſti ꝙ nec aliqꝗd inde pᷣtereat ſpaciovniꝰan cogitabilia. Ampli⸗. Scðm hoc nihil Poongtn m et ſilr mille annoꝛũ. Quacũq; hoꝛa igr ſcitur ibi de veris huiuſmõi quonia om̃is Wüne⸗ ide quacũq; tarda ꝗs ingrediatur ſtaruʒ ſcientia que ibi eſt ẽ ſcientia in effectu? nõ Whrktn illũ nihil minus obtinet illo qui mille an,/ tanq; habitus doꝛmiens. Scientia autey ſchiere nis ante eum ingreſſus ẽ ⁊ inibi moꝛat᷑ ꝓ in effectu non ẽ niſi cogitatio ſiue viſio ſpi cgenn nibilo igi habendũ ẽ ibi ihabitaſſe ꝑ mi ritualis. Conſequẽs igr erit er hocvt neq; Vittin⸗ le annos ⁊ ſilr ꝑ mille millia annoꝛd. Ex creatoꝛ ipᷣe bũdictus aliqd ſciat de hmoi. – plũ auũt declarans obiectionè iſta e in pe Seito igr qm̃ iſta tpalia qͥ diri cognoſcũt᷑ . )vynius diei vel quolibet alio determinato ibi ⁊ cogitant intemꝑaliterquẽadmodu 9 2 Si em nihil flueret de die nibil minus ha vigdes in temetipᷣo/ꝙ quietus ⁊ inmotꝰ vi NN beret de die qui hoꝛa meridiana naſcere- des moueri multa ex hijs qᷓ mouẽtur ⁊ co Uifnvcis inr q; qui ſummo diluculo ⁊ hoc ẽ qm to gitas motũ eoꝛũ ⁊ tranſitũ aliquoꝝ traſe/⸗ Oſeinn in diem ſimul inueniret.Eodẽ mõ ⁊ etiaz untiũ ante tecuʒ tu nõ tranſeas.imo ſtes Kiieni . maniſeſtius ſe habet in aqua fluente ⁊ in fixus in loco tuo.Sic ĩ immobilitate eter⸗ Kieriotm agua ſtante. Si eniʒ fluerer ab inicio diei nitatis exiſtẽs creatoꝛ in vltimitate ſtabili dan n adua de dlepſedra ⁊ hoc ꝑ tota diem plus tatis fixiſſimꝰ videt fiuxus mot⸗ ſucceſſus itnen ex neceſſitate hrer de illa q ob inicio diei æ mutatiões tpaliu ⁊ nõ tangit eũ vel ſta and illam excipe inciperet fluentem ⁊ exceptio tũ eiꝰ aliqd fluxuũ aut ſucceſſionũ hmoi 6 H“ „ nẽ hmoi btotam diem cõtinuaret q́; qui quẽadmodũ ⁊ nihil ptinet ad te traſit? eo tüti de 8* Hoꝛa Jqualibet alia eiuſdẽ diei hoc faceret rũ ꝗᷓ vides traſire coꝛa tevt ꝑ hoc oꝑteatte en Si vero nihil de aqua flueret nihil hmõi moneri traſitu ſimiliſniſi hot ſoluʒ reuera ii ſ6 uſena⸗ edoceckne llenii utohtae doeethee arand ſune wſngiine Aglnei e güſenanan ernsſagies snoſtsun ndenrti umyctamine⸗ 1cnefotinu monestanit ccſtötenizini lapoc eückuns m. Munineorn Aenhiſunnt isra menmmnlos unnaniki S oeun wnnd . 3 1Nonlontn isbannſnoen, ege Oe ausalgtn nenon, enmii/ „ = — ☛ = = — ☛rtr AHTinnh — — = li Motmn i ttnteſn nue tialiter Unñ fᷣmo cõis vicʒ ſapiẽtũ ia eẽ ibique ad⸗ huc tꝑe futura ſuntł pñtia ibi eẽ que ia ĩ lpe pᷣierierut.Ex illo igr luie vidẽt futura ĩ Fo. neceſſe ẽ vt videas ipᷣm in tpe. Sʒ apð in- tellectũ exempiũ ede hoc couenietius qmm mortũ ꝗ reuera nõ ẽ niſi i tꝑe appᷣhẽdit eũ/ cũ ⁊ cogitat ſubito ⁊ in iſtati. Sulr ⁊ ſp̃us Juxta hmõi exempla opteat te conari ad vymaginadũ qliter tpalia ⁊ in eternitate et inſtati ei ſili mõ cognoſcant⁊ itelligibilit᷑ videat ⁊ Iñ ſeoꝛſũ a tꝑe hocẽ intpaliter Et quẽadmodũ de localibꝰ ſeu locabilibꝰlo quũt᷑ hoĩes extra loca in qbus illa ſũtexẽ pli gra hoies ꝗ ſunt in alapia loquũt᷑ de rebꝰ ꝗᷣ ſũt in yndia vl ethyopia ⁊ hoĩies ꝗ ſunti terra loquũt de ſtellis ⁊ alijs coꝛpo/ ribꝰ qᷓ ſũt in celo ⁊ cogitat de eis ⁊ apphẽ dt eas cũ tam longe ſint ab eis. Similix ⁊ hoies ꝗ ſũt in ſtatu aliquo cogitat ð ho minibus ꝗ ſũt ĩ ſtatu lõge alio ⁊ alteriuſ⸗ mõi.ipᷣe ⁊ anime nr̃e dũ hic ſũtcogitãt de ſanctis ⁊ beatis angelis ⁊ de ſtatu ac feli/ citate ip̃oꝝ ſᷣm poſſibilitatẽ ſua.⁊ homies cũ łꝑales ſint ⁊ in tꝑe de ipᷣa eternitate co gitat de creatoꝛe ꝗ ſolus in ea ẽ licʒ ꝑx dif ficilimũ ſit eis clare vrmaginari⁊ ad liqduũ cõpᷣhẽdere ea. Maniftfeſtu igit ẽ qm̃ et De elernitate ẽ tpᷣsi⁊ iꝑalia cõſpicere et de ißo lpe eternitatẽ. Sʒ veru ẽ qꝛ de eterni⸗/ tate ta qᷓ; in lumine et ex lumine vltra qðᷣ noò ẽ lumẽde tpe vo taq; de tenebꝛis et ilł ad modu denſis.Uerꝰ eĩ ẽ ſermo ſancti ⁊ ſapiẽtis duo dixit. Nos ꝗppe iuoluimur tenebꝛis. Jaʒ etia audiuiſti alibi qm̃ ſenſi/ bilia ſüt nobis hic tenebꝛe magne? hocẽ ꝓpter coꝛruptiões⁊ ĩcraſſatiões q ſũt aĩa vus nr̃is a ꝑte coꝛꝑm et augẽtur euidẽter tenebꝛe iſte apte quoꝛũdãa coꝛpaliũ. Sicut viges a pie nuurimẽtoꝝ quoꝝ dã coꝛpaliũ vt appet manifeſte in cibis ⁊ potibus qui bᷣ inebꝛiant vſq; ĩdiſipiẽtiam aĩe noſtre. Ttendẽedum etia ẽ tibi hic qꝛ ſelici⸗ nis vi nõ mag? videat illic qͥ pᷣſen ut q; q pterierũt ĩ ſꝑe vel futura ſt ꝑe qꝗᷓ ex illo luie neq; per pᷣteritionẽ exeũ neq; p aduentũ ſuũ ĩ iꝑe ſuo noniter illu⸗ celſrcũt. Hec ẽ cauſa ꝓpier qua dixerũt aliꝗ Oboniuiquoꝝ qm i eternitate e ⁊ intra ipaꝰ ꝙ; nõdũ ẽ in tpe qm ſic audiuiſti in pcedenti bus inſinitas eternitatis circundat ⁊ cõti net anguſtiſſimã tpis bonitatẽ quẽadmo du ſi diceret᷑ qꝛ qeqd ẽ in terra ẽ et in celo. qim̃ circuũdat᷑ ⁊ ↄtinet᷑ celo. Uñ ⁊ poſuerũt tas illa tant hʒ claritatẽ cognitio poꝛalyet dixerũt q; ſm intentionẽ eterna⸗ lẽ nõ declinatur in fuit vel erit ⁊ hec ẽ intẽ tio ſᷣm qua de ſolo dicit creatoꝛe iuxta lſi⸗ dẽ et doctrina xpᷣianoꝛu. Similit᷑ ⁊ hebꝛe oꝛuũ quoꝝ vtriq; nihil eternũ ponunt pᷣter ipm ⁊ poſitio iſta eſt tibi verificata in pᷣce⸗ dẽtibus. Atteſtant aũt iſti diſtinctiõi ſãcti ſermones et autẽetici ꝙ maniteſtu eſt in li bꝛis ꝓphetarũ et alioꝛũ ꝗ ꝓphetas ſecuti ſunt. Secunda vo intetione ſua nõ ↄgru — ——— it niſi tempoꝛalibꝰ ⁊ tꝑi ſic neq; inſtexioes ipius. Uere iñ ᷣm ↄmunẽ vſum loqucdi ð hijs dicit que tota ſimul ſun hocẽ quo hoc vbũ ẽ equiuocũ ⁊ diuiſerũt ſignifica⸗ tioni eiꝰ ponẽtes alterã etern alẽ altera te⸗ rũ eẽ nõ fluere ſiue ſint ſimplicia ſiue com· poſita.in hoc eĩ nõ vicinant᷑ nõ nulla ſimã litudine eternitan ꝓpter quã ſcõm intẽtio nẽ eternalẽ qua dixiſe etia habeat epᷣs ve/ riſſime dicit᷑ nõ ens ⁊ nõ eẽ ſed magis flu ens ⁊ fluere oĩm em̃ que eẽ dicunt᷑ quolia⸗ bet mõ ab eternitate remotiſſimũ ẽ tẽpus ⁊ hoc ẽ qm eterniuatẽ minimo ſui tagit tam tũmõ hoc aũtẽ ipᷣm nũc ſeu puctꝰeiꝰ ⁊ de hoc aliqᷓ audiuiſti ĩ pᷣma pte tractaxꝰ iſtiꝰ. — Uod autẽ ſtatũ felicitatis future ſi miliũ eternitati ſepe dixiſneceſſe ẽ WMꝘV vt ita intelligas nõ ꝗna ⁊ iniciũi et partes habeatſfelicitas em ſccõn angeloꝝ cuiꝰſimilitudo ⁊ eq̃litas ꝓmiſſa ẽ electt ex Dilectè dei ab ipᷣo ⁊ ꝑ ipᷣm ĩdubitãter cepitx ⁊ iuxta doctrinã xpᷣianoꝝ ꝗ ſoli ð ea phati ſũtpaulo pꝰ creationẽ ipoꝝ habuer̃t qdã añ hãac alia felicitatẽ qñq;/qᷓ merito natura lis ðꝛ qm̃ ipᷣa fuit opulẽtia bonoꝝ natura liũ hoc ẽ ſdaꝝ naturaliũ ⁊ vtutũ habẽs neceſſitate multã iocũditatẽ cum tam lois ge eſſet a moleſtis ⁊ miſeris/⁊ quoniam nõ erat ſine cognitiõe magnalet lumino⸗ ſa creatoꝛis habebat illa felicitas ex necet ſitate gaudiũex cognitione ipius licet in⸗ cõparabiliter minuſq; habeat illa q poſt peitelicit 8ĩ hijs que narrabo reie gite i ſiima hoꝝ pᷣmũ ? ꝙ oia bõa gaudioꝝ⁊ vgloꝛianꝝ ſil 6 nec pit autfluit ꝗcq; eon qꝝ ꝑmanẽtia ipᷣa reꝗrit et q̃ decet apud eam 0● modũ data ẽ eis felicitatis. Dico igr quia pmanere.Secudũ pax placidiſſima ab oi tumuli motionn coꝛpaliũ atʒ ↄflictuũ lõge ĩmunis ⁊ libera. Terciũ ẽ ſtabilitas atʒ imꝑpmutabilitas in grium vel in minꝰ vel in deteriꝰ.Mẽſurari autẽ eã nihil ꝓhi bet ſů hoc idem eſt alieno tꝑe nõ ſuo quẽ⸗ admodũ ⁊ motꝰſublimares tꝑe qð ẽ mẽ⸗ Qaq üii DPears pꝛuma de vniuerſo ſura pꝛopa motus celeſtis menſurantur. licitate ſũt in aſas gloꝛificãdas hocẽ qad Et tu vides etiã qꝛ magnitudines queno illa felicitalẽ adhuc aſſumẽde ſunt. Quõ ie ſunt p alias notas menſurant᷑ Siclon no ex aduẽtu ⁊ ↄſoꝛtio ear augebit gau gitudo panni p vlnã ? altitudo viſa pvm diũ vtroꝛũq; o magnitudine amontieae bꝛa fuã meridianã. Sic ? p aſtralabiuz et Debes etia reminiſci eoꝛũ qᷓ ſuꝑ hoc alibi tabulas eius ac circulos aliaſq; deſcripti audiuiſti? demõſtratiue declaratõis quã ones ꝗᷓ in eo ſunt menſuratur. Attłẽde etia ſupꝑ hoc feci tibi. videlʒ de hoc ꝙ gaudiuʒ quia ſunt quedã de ꝗbus feci tibi in pꝛece vniuſcuiuſq; beatoꝛũ angeloꝛu de gloria detibus mentionẽ videlicet quoꝝ eẽ totu vniuſcuiuſq; hoim gloꝛificatoꝝ ſeu aiarũ ẽ ſimul in oibus ⁊ cũ omnibus ptibꝰ ſuis maius erit oibus gaudijs qͥ ĩ hoc mundo ſicut vnaqueq; ſcientiarũ atz virtuiũ ſe hʒ vel vita ſüt etiã ſi aggregaretur in vnum. 7 moꝛa ſeu manſio earũ in ꝓpꝛũs ſubſta Quia igr novnu im ſʒ innũerabilia milia cijs. Mõ eĩ incõueniẽs ẽ vllo modon dice hmõi gaudioꝝ vnicuiq; la beatoꝛũ ange⸗ re ꝙ aliꝗs p duos annos fuit iuſtus velp loꝝ q; aiarũ d iã ↄſoꝛtes ſũt felicitatt ipon plures in fine ſecũdi anni cecidit a iuſti⸗ adueniẽt ſeu accreſcẽt ex oibꝰhis ꝗ de in cia ⁊ pſeueratia eius vel moꝛa in ipᷣa. iuſti dicio aſſumẽt ad vtroꝝq; ↄſoꝛtiũquõ nõ nẽ eius ⁊ caſum eiuſdẽ a iuſticia. JYam igr vtrorũq; pᷣus gloꝛiſicatorũ. Otſiin ra ſiue manſio in felicitate angelica mẽſu⸗ ratur tpe.tpe vtiq; nõ ſuo ⁊ manitfeſtũ eſt tibi quẽ ẽ fuiſſe in illa ꝑ mille annos. aũt recipiat oiuiſionẽ vel interruptionẽ p potẽtie iuſticieq; eiuſdẽ. Inſup extermia⸗ deſcenſum futurũ animarũ que ibi tũc in tiõis iiurie ⁊ ↄtumelie ipiꝰ ⁊ inimicasvin neniẽtur ad iudiciũ⁊? etiã angelon ꝗ deſcẽ dicta iuſtiſſima aſiʒ impioſiſſima/videbis ſuri ſunt cũ ipo cõditoꝛe⁊ rege ſuot quid euidẽter etiã magnitudine eoꝛũdẽ i ce/ ip̃e deſcenſus ſit reſeruandũ ẽ er neceſſita atoꝛẽ gaudin accreſcere eiſdẽ ex oĩibꝰ his re tractatui ſequẽri ſicut pᷣdixi tioii.. blerlim cũ amoꝛ ois ſtataillius ſit ipfectio MNota p ſermone de omnibꝰſanctis. ne vltimi actus ſuiet eqlis eidẽ. omis em Abet ant queſtionẽ vtrũ illa feliid amoꝛ ſtatus illiꝰ eqlis ẽ gaudio q; pᷣmo ?z „ tas mutationẽ ſaltẽ recipiat in ma pᷣncipaliter ẽ exilla ⁊ ꝓpter hocamoꝛi cre tionis oĩs iniꝗtatis ⁊ iniuſticie oĩſq; miſe rie a ſanctis et electis hoĩbus ſeu aiabꝰ q ¶Qitatem ipᷣam pᷣdictis cauſis ⁊ modis pꝛe⸗ liter poſſibile ẽ eos iſta viderefieri?ẽ nonũſertim cũ in impfectione ſijet multa ei de⸗ eis gaudiũ nõ accreſcere.om̃e em̃ amatuʒ eſſe videantur ad ꝑfectionẽ ſuquẽadmo obtentn ſuo ſiue adoptiõe aut nouũ inge? dũ audiuiſti in pcedentibusqa pars glo⸗ rit gaudiũ aut pᷣſtinũ adauget.Secundo rie hotninũ eſt gloꝛia coꝛpm ſuoꝛũ/ipars ex receptiõe glificatoꝝ coꝛpm. Si ei tatus gloꝛie animarũ etiam gloꝛia eſt viriũ illa⸗ amoꝛ ẽ coꝛpm ſuoꝝ animabꝰ huanis eti ru quibus operant᷑ per coꝛpa et in coꝛpo/⸗ ĩ iſta miſenia ⁊ defoꝛmitate poſitoꝛũ.qu? tribus. Scis eętiam quia nemo amicus ꝓ⸗ nõ incõpabiliter maioꝛ amoꝛ ẽ eis coꝛpm öpa felicitate cõtentus eſt nec bealum ſe re ſuoꝛũ cũ ea viderint gloꝛificata ꝓ magni/ putat cũ in miſeria videt amicos ſuos eſſe tudine aũt amoꝛꝭ in amatũ ẽ magnitudo et ſemper ſibi ad beatitudinẽ deeſle repu⸗/ gaudij eradeptiõe amati. WManifeſtũ tat beatitudinem eoꝛũ quos amat. Quia igr ẽ ex receptione coꝛpm gloꝛiſicatoꝛũ aca igitur angeli ſancti ac beatiſſimi tato am/ creſcere eis gaudiũ ĩeſtimabile. In ipᷣa ei plius tanto rectiꝰ ſ inceriuſq; diligũt ami⸗ gloꝛiticatiõe hmõi pficiẽt ⁊ ipſe ſm vires cos ſuos q;ᷓ boni homies diligere poſſint ſuas exterioꝛes ſic ĩ pcedẽtibus audiuiſti. in vita iſta amicos ſi uos neceſſe eſt tanto ercio cũ tatus amoꝛ ſit ⁊ angelis ſanctis magis impleri ac perfici felicitatem eoꝛuʒ in aias ſanctas ⁊ aiabꝰſanctè qᷓ iã ĩ illa fe⸗ conſoꝛtio ⁊ comunione amicoꝛum quato fẽdere ꝗs noluerit ĩ ip̃am gloꝛiã ⁊ bonoꝛẽ ꝗᷓ tũc multipłr nõ ſolũ inoteſcet ſʒ etiaʒ p/ ſtetet hoc itelligo de gloꝛia foꝛinſeca que tru erit appitio clara magniſicẽtie ſue? omni ius qð ẽ dicere vtrũ augeri poſſit. atoꝛẽ eqlis ẽ gaudio qð ꝑ ſe ⁊ pᷣncipaliter TWidet᷑ eĩ nõ parũ augẽda tribus de cauß j ẽ amãati ex illo. Secudaria vo gaudia q ex DSeꝛimũ ẽ ſi tantus ẽ futurus gloꝛificatt ho alis ſunt licet ꝓpter ipᷣm creatoꝛe ⁊ ad ipʒ minibus amoꝛ diuine iuſticie? extermina ꝗ poſſibile eſt eſſe minoꝛa foꝛſitan. Dico ig· hijs veriſimile eſſe augendam eſſe feli / „II (igtel ſotlubin thtcan ſepolan ſigedn alturi dnstſi zenmnic glanilut engucſs gtoeſfute chneneuife eione onftecttiß Niſeigsto Mantelgo⸗ uskonenn altaneub Gnlaislan Cveineuonan ſoanmnan lümnodun Doimten Mlgenn ancnaed Deggonnaft ler mniigu hlegen sboſn lhgnloſun ſenulnsge llſnteſann Uentarbe ſeclatgon Aitnühfuſc Cnfinſegr ſocnfigins fenunßfn Cgnſiode Nßenianſent noleagtro⸗ nunbl Miezosan Goreorn lpscvon lenignei aſtride Wntdofe M h⸗ N — — — 2 SSe , = = mitti amniknl heanind deonqſe uedeceni S Manerond rcisidn regn himmioi ciggübenni⸗ ſoedes ütfelut ſaerddbug Vrg Ntün Sroin iöangeüfn ſoliinoeet⸗ degon nt nagniſtiein euſci Jiincn naieietin 5 hotſünt iainn döſtumlimti tebe 4 lkin⸗ illud. Et dixerũt alid qe multũ diſtat inter e coꝛpalis miſe gaudiũ rei ia habite vel obtẽte. Et ſi igiuur necpᷣſentẽ gratia aut virtutum opaliones pnoſcat᷑ a ſanctt ac beatis angelis certitu q; molelig et debilale jua lul dine indubitata ſocietas eonvel bomini hocaute nõ ſolũ ꝓpter infirmitatẽ ac de⸗ ſcz vel animan ꝗ ad eon cõſoꝛtiũ aſſumẽ⸗ bilitarẽ ſua ſed ꝓp᷑ quadã quodamodo oꝛ cognitio ſanctoꝝ angeloꝝ ðᷣ illa. Quia de pᷣſentia ſeu de pᷣſentialitate ipſi apud/m bphbetaru den cqxreatoꝛẽ aũt nõ ſic cui? apud quẽ de hijſ ſunt et expꝛeſſit aligs ꝙ in olapbak q ſua ſunt nibil deperit aut pterit.(erum que eſt non longe a hiernſalem ciuitatefa Jo. c(Zi felicitatis illius amicicia ẽ amicicia vite p⸗ tucdinis ereatoꝛd etis ſenſu bonitatis ac ſii⸗ ſent:t ſublimioꝛ atz pſtantioꝛ. Necdubitis auiratis eiuſdẽ an ſecuʒ paciat opationez du tibi ẽ angelos illos amicos eſſe hom aliquã coꝛpatem ſiue ſenſibilem in bomi⸗/ nũamicoruũ dei altiſſimi cũ ⁊ videat illos nibus gloꝛiſicatis. Eu em deguſtatio am ab eo dilectos ? etiam ſemetip̃os ab illis modica que nonulli ſanctoꝛu viroꝛũ hicẽ ſi ꝗs dixerit q: gaudia felicitat uli? er terduʒ concedit᷑ ita rapiat in ſe et occupet cappbeſioe ſunſiue cognitſe cognitioivo coꝛda eoꝛũ vt aliud illa hoꝛa vł agere vek elicitatj illlꝰñ videf᷑ aliqd addẽduſcũ täta cogitare nõ liceat ⁊ ſta etia vel vere mo- Alaritas ſit ſtatilliꝰvt ipa futura ſit ibi ſi; tui ſint vel moꝛtui videatur ſenſib⸗ et virin p̃ᷣſentia videat/et ꝓpter hoc gaudiüs illis hocga 1 bus coꝛpis penitus deſtituti. Quid abyſs⸗ nihil ex futura e uiengbole vł aian ſalis illa ſuauilas ⁊ gaudion illoꝛũ immẽ auget᷑ gaudijs felicitatis illiꝰ.Dico in hoc ſitas factura ẽ in hoibus tunc gloꝛiſicatis qꝛ no eiſtud ad certũ liqdũ declaratum Deficiet igr vt videt ex neceſſitate vita coꝛ adhuclt eua ſi eẽt verũ multüũ diſtat inter poꝛalis ⁊ vſus om̃ino coꝛpm huanoꝛum. q appbedit eẽpſens. Silr ꝛ inter cogniti/ne illa ⁊ immẽſitate erit redudantia coue onẽ qᷓ aliqs cognoſcit ſe aliqd bonũ habi miens in ipa coꝛꝑa huana et erit ipa expe- turum ? eã qͥ cognoſcit ⁊ ſentit ſe iam hpfe diens ⁊ cofoꝛtas vitra admiranonẽ nrfa, irerũ vite aũt nr̃e coꝛpalis miſeria ⁊ infirmitas apphẽſionẽ qᷓ ayppbedis res eẽ futura ⁊ eã hre⸗ hoc qꝛ ſicut pᷣdixi de plenitn dd abſq; moleſtia et debilitate ſua ſuſtinet. d ſũpnodũ tñ habet niſi in ſpe ⁊ vt veri?ꝰ cõtrarietatem quã bʒ ad bona ſpirirualia dicat᷑ im̃ ſperat᷑ habẽda nõdũ aũt habet hec aſ eſt innata coꝛruptio qᷓ eis aduerſa iſi ꝗs duent qa no ẽ futura eis maior iur ꝛ hinc cõualeſcentib⸗ ? vficleni⸗ certio: cognitio q; imm habeaf ab eis bus bonis ſpnalibus hoc ẽ graruʒ donis au cognitio ; iam habeat abe bus bonis pualbus Doc egraruz (He gloꝛia aſſociandoꝝ ſibi. Dico quoniaz et virtutũ ipᷣa infirmatur et deficit. In lua nec verũ ẽ. quia cũ fixũ erit oinoq; immu/ vo puritate ⁊ in ſue inco:ruptio nis firmi⸗ tabile ꝙ creatoꝛ ſtatuit de gloꝛificatiõe fu tate co ntoꝛabitur vt pᷣdixi ex bonis ſpũa tura hoim vel anima ern certioꝛ acfirmi lib⸗ future felicitatt vipote in nullo diſere ing pans ab ipᷣo ſpuᷣ in nullo tunc aduerſans po de multis pendet adbuc qm muln qui eidẽ et hoc dignũ et iuſtum eſtvr ceſſante iuſti ſunt ⁊ ſancti poſſuntæ mali fieni ⁊ ma coꝛruptione innata que cauſa cotratieta⸗ li decedere ex hac vitaſæ multi pparati ſu tis atq; rebellionis iſtius ſola eſjſit paxin 2 pelecti ad gloꝛiã illã ꝗ poſſunt et nõ efſe ter carnẽ depuratam ⁊ ſpirituũ illa feliciia⸗ electi nũq; fuiſſe electi ad illum ⁊ hoc do tis gloꝛia ſuplimaʒuuum. cebert in ſequẽtibus. Manifeſtuz ẽin De loco iudicij. ſuꝑ qm ſic aliud ẽ futuritio rei alicuivalið Oſt bec autẽ tentabo de ipᷣo loeco pᷣſentia ſeu pᷣſentialitas eiuſdẽ. Sicalia ? iudicij vniuerſalis futuri ꝗs futu⸗ cognitio de ipſa futuritiõe rei alicuiꝰ alia ¶- 1 mit 31 monuʒz ꝓphetarũ ꝗ de hoc aliquid locuti rus eſt. In quo reminiſci debes ſer n valle ioſaph apud beatos angelos er animas ſanctas moſiſſina. Uerum hoc per meihaphoꝛas, di cõſo:tiũ eorũ iã aſſumpto ſũt perit etß moꝛe ꝓphenco dictũ eſſe foꝛſtan ꝗs opi⸗ terit ſoes quoꝛundã bonoꝝ futuroꝛn. Si- netunquoniam vallis illa poſſe cape nut militer ? gaudiũ de ſpe ipoꝛuʒ /qᷓ; cito i5a latenus videtur innumerabilem illa mui agdueniũt ⁊ ab eis pᷣſentialiter obtinetur. titudinẽ onmiũ gentiũ de quibꝰ nõ edvu⸗ De gaudio future beatitudinis an ſecũ biüu gn in illo iudicio iudicande ſintæ nũe Rpaciat᷑ opationẽ aliquã coꝛpalẽ. rabile etia ẽ ſi medietas totiꝰ terre eas c⸗ nj Jrabitur aut quis nõ ĩmerito de pere ſufficiet. Sapientes vero et docoæ⸗ Rio gaudio future beatitudis ſpũ res gentis xpᷣianoꝛuʒ dicunt regem gloꝛie al quo fruiture ſunt aie ex aſpectu pulchꝛi iudicemq; omnium deſcenſuru in gerem iſtum inferioꝛem et ibi diſceptaturum cus bonis et malis etlaturũ ſententias duas ſalu tionis t electoꝛuée danatiois alioꝛu inle mite⁊ pᷣma m credat/ apiturus oibus iudicãdis et manifeſtũ ſii multitudinẽ illa longe plus qᷓ; centum mi lia ꝑ circuitũ eẽ occupaturã qualiter a taʒ longe diſtatibus videri poterit et pᷣſeriin in foꝛma hũana in qᷓ creditur iudicaturus ecuda ẽ cũ oiſceptaturus ſit cũ iudican⸗ expᷣſſe ↄtinet ſermo ꝓpheticus ⁊ lex xpᷣianoꝝ hoc euidẽter ↄtineat diſcepta tio añt nulia ſit niũ diſceptãs audiat. Si⸗ militer ⁊ niſi ſentẽtie audiant᷑ ab hijs cõ/ tra quos vel ꝓ abus ferẽde ſũt innanum et inſipiẽtiſſime ꝓferẽtur.Dico igr̃ qa nõ b metaphoꝛam imo iuxta planu ir̃e diſce ptalio iudicãtis ⁊ ſentẽtiatio ↄueniẽter in telligũt᷑ in terra eĩ fieri ð et nõ longea terra. Saluũ igr ẽ pianũ lr̃e pꝑ hãc expoſitionẽ lʒ ĩ aere inferioꝛi ſuper vailẽ ioſaphat ⁊ nõ lõge a terra facturꝰ ẽ ea q dixi etia ſi nõ tota mititudo boĩm in valle illa futura ſit. IJbi eĩ diſceptaturꝰ eſt iudicaturus iuſtus ille iudex vbi et futu rus ẽ tũc. Qualiter aut vel videndus eſt a tam lõge diſtãtibushoc⁊ omipotẽtiſſime virtuti eius ad tribuendũ ẽ ⁊ gloꝛie tamvi ſus q; auditus electon ⁊ de hoc multa aun diuiſti in pᷣcedẽtibꝰ.Et ꝗ credit ipᷣm dediſ⸗ ſe viſum omibus vidẽtibus ⁊ etiaʒ multo ciens cecſ nõ potes dubitare ꝗn facillimũ ſit ei eouſq; darioꝛẽ ⁊ amplioꝛẽ dare qua rinus hoc regꝗrit inſticia ⁊ iudiciũ hocaut ita dixi licet maniſeſtũ ſit om̃i intelligenti audibilem eis ſe tunc exhibeat hec eniʒ tis autẽ nõ ẽ dubitandũ quin ⁊ viſibiiem n eẽ locũ difficultati apð ipᷣm/ð dana pars nõ mo dica futura eſt videlicet aſpe⸗ ctus tremendi iudicis quo tanto tremoꝛe cõtremiſcent tanta erubeſcentia cõfundẽ⸗ tur vt requiret tunc ⁊ magnitudo ſceleruʒ feditas vicioꝛũ ⁊ maieſtas territica iudi cantis. quia hoc requirit illud iudiciũ vt index vł ſua virtute ſe malis atʒ damnandis exhi beret viſibilem et audibilẽ velut hoc ope⸗ retur in viſu et auditu eoꝛuʒ. Unde ipſum tuncet videre valeant et audige. ra futura eſt et executioni necali⸗ t niſi vt iudex in celeſte palaciũ ſe 2qð fit ſuꝑ terraz Manifteſtũ igitur eſt tibi ꝑ hoc iis autẽ peractis diſceptatiõe ſcili cet ⁊ ſentẽtiarũ ꝓlatiõe nulla mo recipiat electa illa ⁊ pclaram familia ſua in ipᷣm introducat ibideʒ cũ eo ppetuo re⸗ gnatur æ gaudijs illis incogitahilibꝛ fru „ uuram. Si quis autẽ querat vtrũ totũ co⸗ vltimum aõ ſepe dixi tibi eſſe habitati onem eſſe gloꝛiſicandoꝛũ hominũ ⁊ bea toꝛuũ angeloꝝ totũ repleturũ an in aliqua eiuſdẽ parte manſuri⁊ pars illa que ſit an oꝛientalis an occidẽtalis. an auſtralis. an meridienalis difficile inueniet conuenien tẽ ac certa reſponſionẽ. Si em̃ totu celũil lud qð magnitudie ſua excedit celu ſtella⸗ liter capiet infernus oès danatos. Jaz ei alibi didiciſti totã terrã in vltimitate pvar⸗ uitaris eẽ ↄpatiõe magnitudinis celi ſtel · larũ fixarum. Infernũ autẽ multo mino⸗⸗ rẽ e terra tota dubitari nõ poteſt. Cu ma niſeſtuʒ ſit ex pᷣcedẽtibus ipᷣm eẽ in medio terre ⁊ ꝓpter hoc partẽ ipᷣius terre nõ ma gnã hoc ẽ neq; medietatem neq; quarrtz 7De ſimilitudine vo damnandoꝛũ omnis lex determinatũ habeti ſe/ꝙ multo maio: futura fit muititudine gloꝛificandoꝝ. NHO videtur ergo poſſibile vt totum celuʒ mul titudo gloꝛificandoꝛũ exceſſura ſit niñ foꝛ⸗ te quis dicat eo tropo replendum eſſe ce⸗ lum hominibus huiuſmõi quẽadmoduʒ Diceretur terra repleta hominibus ant pe cudibus aut ipᷣm celum ſtellatu ſtellis hu iuſmõi em̃ ſermones inueniunt in libꝛis gaultenticis videlicet ꝓphetarum. Cuman iem incimius ac perſcrutatius conſidera, ueris ſermonem huiuſmõi videbitur ſibi occurrere intollerabilis abſurditas ⁊ boct eſt ꝓpter diſtantiam ſtellarum abinuice,ʒ que em̃ ſibinuicẽ ꝓpinꝗoꝛes videntur di/ ſtant ꝑ multa miliaria.⁊ hoc apparere po teſt facile per omnia inſtrumenta quibus inuenitur diſtantia ſtellarum ab innicem Si igitur tantis in teiſticijs diſtantes in il lo celo collocandi ſunt/ magis diſperſi ap parebunt qᷓ; congregati vel etiam aſſocia ti. Sed nec facile coꝛda hominũ boc reci⸗ piant. Inter homines tata ſibinuicẽ ami/ cicia cõiunctos tantas diſperſionis diſtã⸗ tias eſſe nõ penales. Cum de hoc ſemper ſit apud amicos doloꝛ querulus ꝙ ab in nicem ſunt elongati.Si vero in parte celi collocandi ſunt homines non eſt dubiuny ſi ꝓximi inuicem futuri ſunt. quia magis apparebit celuʒ vacuũ qᷓ; huiuſmodi bo/ nes turpe acignominioſum reputatur vt minibus plenũ et hoc etiam apud homi/ per ampla ac ꝑ magnifica palacia i pante nit nle len ſhot ogsun ianecol laminon lnentin Coorinpere ſocecuu ſoglleniſt ni Donen noniilb 9oeidt ünhoti ltegtnoen Nürtntiut icbrfipti orfur utsqutu epzculas, louinſtba⸗ ipaneusyt cät Genn Pboriata⸗ igegdeii nicpokpeni Gigliere u tllup lliſvnfinee Cünikineran nirumen ninitos Wins nnnisn Ahztgicdo luinhaenn ependinke lthlnä ſllglcnann rtüiennh ionins giglgnagt ſeluntiun⸗ ehlannhe lpnicglorzi Mlyriſunn ärenmnii acunene S=— = ° Se == Wcfmi mhnmdn Ach nanlerid Daoßym,38 £ me: rctas Fe H “D H ”ÿMB „ 9 sndgi ſui maxima vacua ſꝑ eẽt. Quãtofoꝛtiaꝰigr ee e . 9 ine in ilo pclaro dhinocpalatioregee wur kibletam ietibus p otiguitatẽ oꝛdisꝗ lio Anmbplius, e. alibus menſis atq; pala edi apidibus varijs aut pꝛecioſis fuenit ünpemini cijs qs dubitat ignominoſiſſima eſſe pauu marmoꝛet orandn. Aoeiomeslanideg nnesin citate couiuaruque aut er aucit as vt ma rie dengrete d dẽ coloꝛis ſimul in eadẽſe/ tilsenn ioꝛ aut ignominioſio: q; illa qᷓ nec palaciij pidib mmak⸗ Sʒ iterpoſitt alioꝛũ coloꝛũ la . ini giin cit aut implere. Ampiam alibi didic⸗ fernitas no parũ pulchꝛitudis addit ediff eſuacelltd tip me qula ſe icitas illa p magnifici eſt vxilit e caule vicz necellas hu e lüici atz opulentiſſimũ cõuiuiũ ſpũalium ep tilitas 7 pulcheitudo ita opant in rerum e Buntnvreſklegen botee lezet⸗ oilocaribus Odiabe uenug apbet H anoꝛuũ ⁊ i libꝛis pphetarũ heb:eoꝝ licʒ ⸗ nodispa pectuũ in celo ſtellato. Qua de rnne ao dier Dnagler ent bo ſic; nõ cxter ei r qute pulchꝛitudis oꝛdine ſic lo⸗ — ed eaicde Onalifrigi eiotas⸗ cate int iirlle illone alia via pbarepoſ * en onoc⸗Ptnecctnencean ne Rausseaditdin, bonitate efcatort eni Amaltiudoeen polet daimaranc. plaenäitetäliinduokiferdinaien udn occupare. Etapud hoĩes quidẽ quanta ſit ireeandeoſ ceſſitate aut zvti rodannatit indecetia quataq; defoꝛmitas menſe e ſit litate earũ apud res ſublimares multa? 1 nReerng n ac EEn. tas menſe etiiã multis capitulis ia ete Eer ulta? k bababenun in pte ngengamitennoßf enie eng. mut is capitulis iã audiſti ꝑ me. Nullate⸗- anegorun boꝛũ tata ſit Babanfia tahts ggl cuz ci nus aut dubites qꝛ ſi daret nopᷣ celi iſtuc ſwienmt rũ varietas vt om̃i multi antaaz fercnlo evicino oſpicere appareret nob euidenter bannigoignis miſi oe igealilaree d tas ecz 1020 ine 'm an et poſt pm ſuperiꝰ ð euboliie radus r plenitudinis intẽtioſp reſt Zicke ? inferius. Clides v aliã differentia 'm tlõ5 nan kuiis ei cuiꝰ . aliter ei vꝛdomus plena MKacket ger ppe⸗ Wagnarsciſpacioſue eaere onesinenui tibus aliter holbus. Nõ em̃ ſic impiet co ſoler? abinuice diſtatius q; plebes. Tul⸗ a pum uiuatiba vt pincerne ? dapiferi alijq; epu gus aut eti apud nos eẽ ↄſueuit in angu Nennaintii larũu miſtri inter ↄuiuates ad men n di Ria 7 pſſura. Etilerũ vnuſqſq; magnatiẽ brinſnänt, ſteria itercurrere nõ poſſintpleniindo ige i uraen ſuo collocari ↄſuenit i maio⸗ Nabils binas ↄuiuantiũ miſtros epularũ non excludit bin acijs. Beges eti ꝗ ſuberat impenio tanfeiunkH Similiter en dicis piena domuʒ homini- o abe eniogibabionepabebatvarud ihon Slerenelecgadammodr ementcsne gttosſtd apud eere unahſe oꝛſux neqʒ ei ad hoc domus facta eſt viſic mäſi tiõe diſtatia. Et foꝛſitã apud vꝛbero nauninmus repleat holĩbus vaſa vo aliquon ea intẽ mã ſimilit ſe babuit res et veniſimile ad nn tne plen diratvidelstid a lummovlq hoc ſpecialiter edificatu fuiſſe palacin ma nmias deoꝛſu nihil vacuũ habuerint ⁊ ſi foꝛt gnificũ vt reges impio romano ſubditiin annn⸗ teragtiagorionoaoztacinhiar: qm ce recipi poſſent. Quaq; aut pncipalus er. iſt donnihilominus vaſa plena Reut vinali potẽtatus bmõiq; officia hoim ſimilifer? tn äe modon * ines plena fuerit iuxta ↄgruentia bmõi anz neceſſarla cũ ibinec doctrina nec erudiniio nuzdiin⸗ uatio liquoꝛuʒ õ ne nec diſciplina neq; co:rectione ſiue co⸗ es C om̃i rerũ collocatioibus queda Aaeein bertiõe opus ſittata claritate ſapiẽtie illu encnnn Ppinqiaté umm,boc cotiguitas Bi minatis boĩbus tafa opoſitiõeimo pfectᷣ ee enrdetes in mulus alal qneda v⸗ e onemord vyirrufdi viillaoecerora den. aedſhigs Ponss roeemised )Huten⸗ Pagr danlens ii lanan ebee mi mci mẽbꝛoꝝ hmõiofficia ĩpediret. In ſtru ſei „ tis angelis q;ᷓ ĩ gloꝛiſicatt hoĩbus ⁊ ſic hic ngnen sedaegibciz voeſde viceſ, ⸗ tcn apnertgeiieneaicinitar onaterne . migu earutdiftana obinuice lapides vo tvitalit mita Peſatatſiinu9 duntndia . 5 * . — — .—. EPars pꝛima de vniuerſo noaobiliſſime ac pᷣdlare cuius edificiũ er pꝛe⸗ tureꝑ totũ? iðo nõ habẽs diuerſitatẽ ma in agere et in ad inuenit᷑ diuerſitas ᷣm rarũ ⁊ denſũ ſubti⸗ le ⁊ groſſumlicet ſint coꝛpa ſimpliciaſt ni ſi etiã nõ apparent vtilitates aut neceſſua dictis angelis et hominibus tũc eriti ſua pulchꝛitudine atq; pfectiõe ↄſumatũ Sic exrit ad decoꝛẽ ciuitatis eiuſdẽ varietas pᷣ/ mMioꝛũ et gloꝛiarũ. Sicut mo e varietias oꝛ dinũ ⁊ ꝓleſſionũ ad decoꝛeʒ ip̃ius gennis vpianoꝝ. Heq; diuerſuas ꝓfeſſionũ con trarietatem hʒ repugnantiaq; decoꝛe lto to ſuo vel deturpet vel minuat aut aliqte nnus ipediat.imo auget qo mnius ilſta varietate ⁊ in iſta cõſiſtit pulch:itudo totius. Sicut neq; varietas mẽb:oꝛũ aut officioꝛũ ipoꝝ ledit vllo modoꝛũ pulchꝛi⸗ tadinẽ totius coꝛꝑis humani. Similit᷑ ne qq; varietas vtutu aut oꝑationũ pulchꝛitu dinẽ animarũ humanarũ quin potiꝰ illazʒ eęxoꝛnat pficit ⁊ ↄponitSic ſe habitura e in totalitate ciuitatis illiꝰſpecioſa illa glo riarũ varietas. Quẽadmodũu etiam cele⸗ ſtes ymagines ex ꝗbꝰduodecim ſigna no minatur ipᷣm celũ ſtellatũ tanq; multe ex illis abinuicẽ multũ diſtent diſtinguũt at lũ illud vltimũ in quo collocãdi ſũt icogi⸗ q; decoꝛũt. Sic illi ſuꝑceleſtes oꝛdines ce Mat tandũ ẽ tibi ꝙ in celo ſaturni nõ indecen.· ter collocata ẽ ſtella vnica ⁊ ĩ ſequẽtibꝰ ce lis ſimiliter.nec vllo mõ arbitranduʒ tibi ꝙ taãta vacuitas a ſtellis deturpet aut de⸗ foꝛmet vllo modorũ aliqõ ex celis huiuſ⸗ modi quẽadmodũu neq; paucitas oculoꝝ coꝛpa hominũu aut alioꝛũ animaliũ ſo/ la frons in hominibus oculis oꝛnata ẽ to tũ vo reſiduũ coꝛpm humanoꝛũ vacuum cab oculis nõ defoꝛmitas ẽ eoꝛũ.imo de coꝛ atq; decentia. Sic ⁊ ꝙ in fronte dꝛaco nis ſola carbũculũ gignit natura.totũ vᷣo reſiduũ coepis eius vacuũ relinꝗt⁊ a gem ma huiuſmõi ⁊ abalis. nemo antẽ qui hoc imputare poſſu ad defoꝛmitatẽ. Sicæ? de celo vltimo ac nobiliſſimo quis exiſti/ mare ꝓhibeat vt parte eius modica ↄpa ratione totius repleta ſanctiſſimis ac bea tiſſimis ciuibus illis maioꝛ eius ꝑs vacua ab eis abſq; vlla indecetia ac defoꝛmita/ te remaneat quaq; ⁊ ignotũ nobis adhuc ſit an ꝑs eiꝰ aliqᷓ aliqᷓ aptioꝛ ſitimo ſpecialiter aptata habitatoi hmõi q; alia. in eodẽ ei regali palatio manſiones moltas ? offici nas eſſe. Quũlo foꝛtius in illo tam magni fici regis palatio multas maſiones eẽ mul . taq; amplitudinẽ nec multoꝝ tanq; vario „ I meriton ciues collocadi ſũt.Si qs auũt (SBieatquia celũ illud ſimplex ẽ ⁊ vnius nʒ ſionũu attẽdat hõ hmoi tes ſimiles eis quas requirit tãtavarietas tantaq; multitudo inibi collocãdoꝛũ.Q i dixerit quis dqa nihil ad gloꝛiã ſanctoꝛũ neat ad animarũ gloꝛia nobilitas ettola gloꝛia coꝛpm ſuoꝛuque ⁊ ſiin multis opa tionibus multis virtutibꝰ deſeruiẽt aiarũ habitacula tamẽ earũ ſiue receptacula eẽ nõ dubitatur. Attẽdat etia regu antiquoꝝn gloꝛiã nõ modicã reputalã thꝛonos aure⸗ os lectos eburneos palacia deaurata mi taq; varietate pᷣcioſoꝛũ lapiduʒ decoꝛata omnẽq; ambitionẽ veſtiũ coꝛtiuarũ velo rũ quoꝝ nec vel coꝛpa capiũt vł ꝑ ſe coꝛpi bus cupiũtur. Quinpotius anime ſunt qͥ iſta deñnderant ⁊ delidias in hijs gloꝛiãq; ſuã ſentiũt vel ſomniat potius vt ſepe au/ Ivo dixerit quoniã animabꝰ hůa ir . Sia dain corbine⸗ ſũt talia vtrũq; ↄgru⸗ tabili pulchꝛitudine decoꝛabũt Nec dubily ale cetera que noiauiad angelos vo ſandos incoꝛꝑales ⁊ abſtractos nihil ꝑtinet ð hbſu iuſmoi coꝛpalibus. ibi E in pᷣcedẽtibus de hoc. Dico igr æ ᷣmo iſte adhuc deducit iſtum erroneivt dicat ad creatoꝛẽ bñdictum ni hil ꝑtinere de celo vel de tota mũdi coꝛpo rei multitudine de q̃ nõ ẽ dubiũ quin ea, inhabitet ⁊ repleat ꝓut decet hmoi ĩibabi tatio magnificentia gloꝛie ſue/ iſti ſũt ſer mones autẽtici ꝓphetarũq; creatoꝛ bůĩdi ctus in celo ẽ ⁊ habitat ⁊ celũ et terra ige phoꝛũ ſunt mũdũ coꝛpoꝛeuʒ eẽ habitatio nẽ deoꝛũ ⁊ hominũ. Miroꝛ autẽ ſi bomo hmõòi audiuit ſermones vulgatiſſimos ꝗ bus dicit deũ habitare in hoibus ⁊ eliazʒ im templis ⁊ de hoc aliqd audiuiſti in pꝛ’e cedẽtibus. Scito igr gqa habitationes cõi er fiũt tribus de cauſis in rebus coꝛpoꝛa⸗ libus vel in locis. Oꝛimũ ꝓpt᷑ indigentia inhabitantiu q; ob cauſam habitat in do mibꝰ ⁊ volucres in nidis et ferarũ multa genera in ſpelunct vt p hec ꝓtegat ab in⸗ comodis frigo:is ymbꝛiũ ⁊ ventoꝛũ. Ha⸗ implet. bitat etia aues ĩ aere⁊ piſces in ags ꝓpłiĩ digẽtiã vite ſiue neceſſitatẽ ſic ſeis In turni bʒ vo et alijs monitiõibꝰ habitat ob aliã neceſſitatẽ le ꝓpł᷑ rapinaꝝ atʒ bellon bij/ unt hoc ẽ coꝛpales veldelicie vel glone et bi qe relponſũ dda aut hic aliqᷓ — it nigueinn deusinbet ausplenin ſeveronul nitestalet ſentorin⸗ cicbonin geſiegon eboni A dejboſolt onexelalz,e nüͤbotinoen⸗ ſotſumlust icceurnortn i Grodeige deſecioan Nijcnmonfn ſetpedetfe kadesbust Albebnton Chbesnotrs cgenn per Cionesed Röpungnces ahoninare Gurcenar fitipvgecte derhubiunt Mentoni ek cotbit⸗ ſegltioicie seiusinbi tbleserbr Ahnehebent fſhreniap Ihnlon Msqrioeo Uofugtng, onninsſari Ainbebigione ioiz ſCginanon Ausßeclone lisgnig iſ⸗ tpetoege hngfnneen W Nird dür ſeie Myp Ngnen nmnicdan, Nionfmli⸗ Z Stcumüe ndiccldati nAadanir bmnöibo Gorinobilne cnetſinmn – n ſuencha gningi Potanͤan⸗ Aldrenn Noülpic Packpiünſi nosann nniit onioſ ltamuen s füllalammn seldele —– eboe ⸗ iſrachuige⸗ adCriini . 3 . „ Poerpann Nq oidi uperatuini⸗ pletionis ꝗᷓ eſt felicitas futura. tantus quippe oꝛnatus tan; crealoꝛi ho ãda vo cauſa ẽ indigẽtia locoꝝ ⁊ cula. Se rerũ que inbabitantur et hoc mõ habitat deus in hoibusinõ ꝓpter indigentid ſuaʒ cuius plenitudine æ diuitijs ola indigent ipᷣevero nullo omino. Indigent gope ho mines tali et tanto inbabitatoꝛe cu ex ei⸗ pᷣſentia ⁊ inhabitatione influat in eos qc/ quid boni habẽtſiue illud ſit nature ſiue gre ſiue gloꝛie ſiuę eti tpale aut coꝛpoꝛa⸗ le bonũ. In templis vo qm templa ꝓppter dei bonoꝛẽ ⁊ gloꝛia ſuntł? ꝓpt᷑ ſanctifica⸗ tiones aliaſq; ſpirituales vlilitates homi no babita orni i autaes hoimſr militer. Qem̃ ibi honoꝛat ? gloꝛificatur non ſua vtililas e nũ habitat deus ꝓpter v tote perfectio animan noſtrarũ E homi nu pᷣſertim cum fuerit in vltimitale ſue cõ onis ( ercia vo cauſa ex dnabus iſtis ↄpoſita eſt ⁊ hec eſt — cauſa babitationis animarũ noſtrarũ in coꝛpibus noſtris c anime enim coꝛpibus indigent poter multas opationes arcsp „ fectiones/ coꝛpa animabus ꝓpter vtilita tes multiplices que notiſſime ſunt ⁊ quas nec nominare opus eſt nec nuüerare. Etſi igitur creatoꝛ benedictus nec celo nec ho⸗ minibꝰ nec templis indigeat nec aliquid ei ex habitatiõe hmõi retũ accreſcatcelo tamen ⁊ hominibꝰ ⁊ templis multa ⁊ ma gna er inhabitatiõe creatoꝛis adueniunt que alibi didiciſti ⁊ hec ẽ ca uſa inhabita⸗ nonis eius in hijs. Sic ſanctis angelis 2⁊ ſi nibil eis ex habitacul ſuis vel recepta culis que habent in celo empireo accreſce ret vladueniret ppter vtilitatẽ aliquã ipᷣo abitare inibi poſſent noꝛificus lanq; aſſociatt ſibi hominibus iocundusvel vtilis poſſer eſſe ex pꝛeſentia ęæt in habitatione ſanctoꝛum angeloꝛum. vt merito ipᷣa ꝓpter bec inhabitare debe⸗ ret quéadmodu narrat ler bebꝛeoꝝ ꝙ an gelus pcedebat exercitũ eoꝛũ in columna nubis quãa et pᷣſentia ſua illuſtrabat a pte ipon a pte vo egyptioꝛũ obtenebꝛabat vt hebꝛei ĩlumiue egypcii vo in tenebꝛis am bularent. Sunt alij oꝛnatus qᷓ; luminis ⁊? de boc feci ubii pcedẽtibꝰaliquã mẽetionẽ ( Uia vero terra deterioꝛata eſt et ☚M maledictiõe quadã a creatoꝛe da ſicut narrat liber pᷣmus legis hbebꝛeoꝛũ nõ nata ꝓoler peccata ᷣmoꝛũ boĩm n ſed hominũ. Sicut ſol videtur nõ vtilitas ipius eſt ſed viden tiu. Sic et dei gloꝛificatio ſeu honoꝛatio 1 tua vernatia? amenitate venuſtanda eſſe leue neq; inualidũ argumentu ẽ credenti bus legis illius latoꝛi terrã liberandama maledictõe bmõi cũ cauſa bmõi maledi ctionis oĩno ceſſauerinhoc aut ẽ dicere vł ſpinas vł tribulos ampliꝰ nõ genere Si cio ↄſtituta fuerit ꝓpt᷑ cauſaʒ ↄtrari foꝛti milit ⁊ in meliꝰipᷣaʒ refoꝛmãdaʒ qᷓ; ab ini 5 oꝛem. Si enim apud creatoꝛis iuſticiã pec catũ illud hoc potuit vt terra malediclio⸗ nem iſtam incurrereuvt ſpinas? tribulos in penam hominibus generaret panẽ vo non ſine laboꝛe ⁊ doloꝛe multiplici tanto foꝛtius apud bonitatẽ ipius atʒ milcõiaz. virtus et gratia hominuʒ ne dicam gloꝛia hec poterit non ſolũ vt reſtituat᷑ ad ſtatuʒ Pꝛiſtinũ ſed etis vt in melloe ncnobilos refoꝛmetur quicũq;ʒ ille ſit pꝛerhocpyr⸗ terrã creditur a gete xpᷣianoꝛũ. Añ et floꝛi bo immarceſſibilibꝰppetuiq; viroꝛis gras minibus a multis creditur exoꝛnãda. De lignis aũt aut arboꝛibus nibil expᷣſſerunt ꝙ ad nos puenerit ſermones aufenuici. NQUoniã autẽ iſta credulitas firma ra ẽ in gente ianoꝛũ ꝑ ſapientes licet ꝙ ſi pᷣmi homines nõo peccaſſenti pa radylo terreſtritota poſterioꝛitas eoꝛũ re maniſſſet ibidẽ pmanſuravtiq; ad pᷣfinitũ tempus a creatoꝛequo traſſerenda erat in paradyſum ⁊ cõſoꝛtiũ bonoꝛũ angeloꝛuʒ conſequẽter creditur habitationẽ iſt no patria naturalẽ eſſe hominũᷣ Sʒ mag ex iliũ ⁊ ob hanc cauſaʒ tot ⁊ tantis miſerie ⁊ erumnis obnoxia ⁊ aſperlam. Quia igẽ tur pᷣmis nõ peccantibus ceſſaſſet ongina lis coꝛruptioſque cauſa radicalis ẽ vicioꝝ cõſequentũ ⁊ peccatoꝛus nullus naſceret᷑ vel poſtmo dũ efficeretur peccatoꝛũ.Qua re habitatio iſta nec deſeruiret homibus vt patria cũ in ea nullꝰ naſceretuynec de⸗ eruiret vt exiliũ cũ ĩ ea nullus exulare me reretur. Animalia vero⁊ alia vegetabilia que in vſus ſolos ⁊ vnlitates hoim crean eoꝛũ quos theologos vocãt vide tur. Similit metalla lapides ? gẽme nul⸗ li vſui vel vtilitati hominum in ea deueni rent ſed nec alibi de ſeruitura eẽnſquonis nee in paradylo terreſtri cũ ibi nulla eſſer penalitas nulla indigentia tibi ꝑ ea occux reretur. Qnis igr eſſer vſus gs ſtatus iſti⸗ babitarims ſi pᷣmi homines non pee caſſent. Sequitur igitur ex bis non mole ſte ferenaũ eẽ ppylolophatibus. Siigno rant ſtatũ habitationis iſtius ꝗ indbets fer erit naturali nobiliojet ppter hoceſſe debet occultioꝛ qñ ipᷣe ſtatꝰ naturał ꝗ pby loſophicis ẽ inneſtigatiõibꝰ vicinioꝛ non pᷣt eẽ px phãmvſq; quaq; pſpicuus.Sʒ illõ indubitãter tenẽdũ ẽ ꝙ hmõoiſtalus lalis erit vt ⁊ gloꝛi creatoꝛis deceat ⁊ future ꝑ⸗ fectioi vniuerſi coꝛpoꝛei cõgruat. tuo ocioſe eẽ videbũt ⁊ idᷣo inuti⸗ les. Rñdeo in hoc duobꝰ modis. Pꝛimũ tiue nõ erit vlterius neceſſariꝰ vſus dico ↄſuetus nec in hoibus nec ĩ alijs ⁊ cauſas i ihociam audiuiſti in pᷣcedẽtibus.Secuũ⸗ do q nouiſſima generatio ĩ vegetabilibꝰ lʒz vnicaſfutura ſit nobilitate ſua ac ppetui tate nõ ſolũ cõ penſabit imo etia ſupabiti compabiliter. Eotra ſomni toꝛt alʒ deceptoꝝ ꝗ inueniut in gente ſarrace⸗ noꝝ ꝗ vſuʒ ⁊ vtilitatẽ vᷣtutis nr̃e generati/ ue ſuturã in ſola voluptate carnali conſti⸗ tuũt ĩ alio tractatu audiuiſti p ꝗᷓ ſufficien/ ter ⁊ euidẽler deſtructa ſũt et hoc ẽ qm̃ vo lupias hmõi paradyſuũ ſpũalẽ nullo mon ſuſtinere pᷣt ibi etiaʒ declaraui tibi ꝙ neq; regio coꝛpalis etia ſolas ſpurcicias egeſti onũ aliarũq; imũdiciarũ q hmõi erroe; Jequẽt caꝑe nullatenꝰ ſufficerẽt etiã ſi eſſet celo vllimo centies milies maio. Euertar igr ad id in quo eraʒ ⁊ di cam qa ſtatꝰ mũdi inferioꝛt terre Aniftuturus poſt famoſuũ illudævni nerſale dei iudiciũ noõdũ ẽ inuentus p me vel ꝑ aliſi cuius inuentio ad me puenerit certitudine determiata. In vniuerſali vo Put traditũ ẽ genti xpᷣianoꝝ a pribꝰ inue niri pᷣt ꝑ vias qͥs ĩ pᷣeedẽtibꝰ audiuiſti qð erit idubitater ſpecioſioꝛ atq; pꝛeſtantioꝛ qᷓ; mõ ſii/⁊ erit laboꝛibꝰ hũanis ⁊ agrico⸗ lationibꝰ oĩno nõ indigẽs ⁊ om̃e gen-bo miniũ ceſiabit ab hmõi laboꝛibꝰdeinceps poc ẽ ab expleto pᷣdicto iudicio ⁊ ↄcoꝛdat in hoc lex hebꝛeoꝝ ⁊ credulitas ſapientuʒ ꝗ maniteſte intelligũt ab ipo legipᷣncipio hoc pᷣmo hoi ĩflictũ fuiſſe laboꝛẽ agricola tionis qñ dictũ ẽ ei ab ipᷣo creatoꝛe. In ſu/ doꝛe vultus tui paſceris pane tuo. Inteili guũt etiã euidẽter ex eodẽ legẽ capitulo ter⸗ ram ab hmõi maledictiõedamnatrã q̃ in digeret laboꝛe agricolationnis. — 3 98 alit querat cuiuſmoi vſui v E vtilitati deſeruitura ẽſtatus illius 5Bdoſiqs atz pſtantia m opinio⸗ ¶quẽ aut foꝛſitan moueat vis ge neratiua terrarũ et aquarũ qͥ ppe quia vſus vt ia pᷣdixi tibi virtutis genera⸗ modoꝝ decet negligere creatoꝛẽ alias au V tẽ vtilitates audiuiſti ĩpᷣcedenbꝰ. Sʒ ⁊ de hoc vicz de ipᷣa pte terre tota qͥ ertra para dyſũ terr litates habitura eratiſi ᷣmi hoĩes nõ pec ĩ maledictiõis ⁊ nõ ſtatu ſue pᷣme cõſti⸗ tutionis ſeu ↄditiõis eẽ appeat exlege be bꝛeoꝝ. Rũdeo ĩ hoc qꝛ reuera lõge nobili oꝛ q; iſte ſit atʒ ꝑfectioꝛ.de vſibꝰ vᷣo ⁊ viili gloꝛie creatoꝛis ⁊ appet in eo iuria poſſibi litatẽ ſuaʒ largitas ac redũdatia buficetie creatoꝛis. Jd etia dixi tibi ĩ pᷣcedẽtibꝰð ve nis auri ⁊ argẽti ⁊ venis oĩm metallo:ꝛũ æ delignis ſeu arboꝛibꝰ ⁊ fructibꝰ earũ qui bus om̃ibus nemo viit᷑ q̃liter ſeruiut glo rie creatoꝛis⁊ de omnibus alijs huiuimo di. De ſtatu ſanctouum. angeloꝝ et ſctõꝝ hoĩm. quatinꝰ et ri tibi qð polui. Ubi poſui tibi mulla cau ſa erercitatiõis ⁊ vi appareret tibi inũpie⸗ tia eoꝝ ꝗ ſpem gloꝛie illius ĩ dei eleclis et Dilectè hoĩbus velut inanẽ irridenda ⁊ va cuaʒ ⁊ vl etia cognoſceres qꝛ et ſuaſiones habes ꝑ iſta ⁊ defenſiones qles poſſibile ẽ in rebꝰiã arduis ⁊ a nr̃a cõſuetudine laʒ remotis tanq; diſtatibus inueniri. In om nibꝛaüut ſermonibus meis de reb? hmoi 7 ·de alijs rebus diuinalibꝰ ac inenuoe? moderatiõe lo quoꝛ vt in nulla opinione vel ineſſe fixus et imobilis niſi qnnus der auctoꝛitas ? patꝝ doctrina atʒ leſtimonia me aſtringut. Si igr vel ppa iueligatioe bere veritatẽ iuenero me aliter lenſiſſe dOo lebo⁊ veritati ſꝑ adherere ſtudebo hocti vere ac recte philoſophatis ẽ itctio vt a de phẽſa falſitate ſtati recedat ⁊ erraſſe ſe do leatatʒ inuentã veritate cũ gaudio ampie ctat ⁊ hoc maxime ĩ rebus adò veritate re⸗ ligiõis ptinẽtibus. Diligeter igr ac ꝑſcruta te itẽde ĩ his qᷓ ĩ pcedẽnbꝰ ſunt diſputata olra erroꝛẽ ariſtoteł ð eternitate mudicõ ñ dera etiã ſtudioſiꝰde fine ſine affinitione tpis ſi foꝛte aliter ſe haberet veritas lueni⸗ ri poſſit.Silr ⁊ de ꝑfectioibꝰfuturis viriu nẽ phyloſophoꝝ. facilis ẽ reſponſio vide licet quiapfectioi deſeruiẽt vniuerſi ſpua⸗ lit᷑ aut ꝑfectõi vniuerſi coꝛpoꝛei quã nuilo eſtrẽ eẽ dinoſcũt hos vſus vlvii caſſent ⁊ cuia elis ſtatu cu ſtatũ pᷣſente ſta tatibus ipius planu ẽ iuxta opinionẽ ppy loſophonꝝ vt dixi planũ etiã ẽ iuxta cõmu ns ſidẽ ac veritateʒ ꝗa ſtat⸗ ille deſeruiret liter ſimilis futuraẽ eiernuati di⸗ Kpier⸗ ſellipp̃ giplin Aperig düda oolgun l n⸗ 1 ccrdcie toon aleinn utpoſoleit neninore undarmi haͤrönde llissnun lopenane Nnuppii ſnbrbio⸗ ſäctüt nntppil Rulonnian Kicas izonoi 1ſtne Iuemnulu cebean nalsii Noci topie Gllistn leſnoor Mhacdrli⸗ liini ungdnnn Mhdlinii⸗ hnrcipen Mortelg⸗ Nlencinype Nalgumnigie Eufuuseri daruS 4 l =UMWGd M “ — eerterion animarũ nrarũ futurt ĩ ſtatu glo queſtiones ꝗᷓ ſũt circa hecx tentabo deter Ngieltit rie illiꝰ vbi videt magt abſcõdita veritas minare illas qm̃ ex ſcietia ſeʒ ſapiẽtiali ſei⸗ 2 RKZZ qaua vlina tibi reuelet oeæ mihi pte oino tiq ẽ gubernanois dei altiſſimi ſicut andi mndnee . ei periculoſũ ẽ i rebꝰinuẽtis ta difficilibus uiſti ex monibꝰ Auicẽne. Haꝝ igr queſti⸗ idinſctee 2 de ꝗbus nihil babemotraditum a patri onũ pomg e an curet creatoꝛ bñnñdictꝰ ⁊ ſub⸗ . nen Kiad bus aliquid temere alfirmare. B . . limis vniuerſa 7 ſingula 7 de vninerſis et enc 4 Eſtatu vo mũdi ſuꝑlunaris cõti⸗ ſingulis. Gca qualix᷑ curet ð malis quo Ehnäfii nẽtis celos mobiles nouẽ ꝙ reue iuſtis ⁊ ſctis hominibꝰ accidũt in hac vita „ „ uäſaitn dega melioꝛadſit zꝙ eis nouus d· ⁊ de alijs q crca hanc queſtionẽ ſunt vicʒ uostihat coaddẽdus ſit ſplendoꝛq; luminarui ad qualiter et qͥ vtilitate vel vſu ſuſtineat hic bonnnen augẽdus ? ꝓpheie hebꝛeoꝝ inſinuare vi floꝛere malos floꝛere inq; potentus diui/ Ntechoe Neltn deẽt᷑ ⁊ doctrina xpianoꝝ doctoꝛũ affirmat tijs delicijs. Silx vtituate vel frucin ſu⸗ Nandeinngen ⁊ cauſas in hoc audiniſti et rões q̊s mibi ſtineat bonos affugi hic ⁊ etiam oppmia „ nglanitiut fuit poſſibile iuenire ſ ⁊ de tꝑe poſtqᷓ; ceſ. malis et ip̃os malos dñari malis ⁊ multi jſnn ſauerũt motꝰceloꝝ ſtellarũq; ⁊ luminariũ plici tyranide atʒ violentia graſſari in eos 831 petiaut inxta doctrinã xp̃ianoꝝ c i celis tᷣs tune poſt hec de ipᷣo malo an ꝑ ꝓuidentia cre⸗ ius deletütülit locũ nõ habeat nec ẽ ĩ terris aut aquis cũ ato:jſipᷣiꝰeueniat loqr etia hie de fato ⁊ fa midindhirt nulla i eis mutatio remaneat. Sʒ de ifer- Ra ꝗb dicũt fatari holes vł ee fatatos ⁊ ithenscan no ꝓpter varietatẽ ⁊ multitudine toꝛmen hic ſᷣmo valo vulgart ẽ.⁊ valde anilis. lo bonb1ei toꝝ multis viſũ ẽ tẽpus ibi futurũ eẽ. Cau quar etio de hijs ꝗq vocatur apud poetas eno Niqi ſa aüt bmoi opinionis apud eos ẽ cedu/ pce ⁊ nolant ab eis clochos latheſis otro deomnibtsihen litas qᷓ credũt nec oĩa ſimul eẽ vel aliqunid phos et facia te ſcire oe pᷣſciẽtia ⁊ ꝓuiden/ Bmuſanern. xon totu. Uerũ ſi ꝗs dixerit ea ſimul futu tia creatoꝛis qliter ex eis nõ ſit rebꝰ cõtin/ Lfofuntegie I ſomnia? vnuquodʒ totũ ſimul fuuu geętibꝰ neceſſitas nec p eas vlio modoꝛuĩ Nretſtörtü rM ĩ oibꝰ eis ꝗ poſt indiciũ ibi futuri ſunt. pedit᷑ vel ꝓhibet᷑ nr̃a libera volũtas neq; imisſmiem quẽadmodũu ptes future felicitat æ omes arctat vel reſtringit᷑ nra libertas q;tu ad Uhiminin 2Ztata ſimul ee i glonſficadis nõ videbit er velle ⁊? no velle facere ⁊ nõ facere niſi qti⸗ giagpatlt: rare multuq; piculoſe neq; ĩpꝛobabiliter nus ⁊ quibꝰmodis oſtendam libi. goeriiſet dDicere hec aut qm̃ ↄpleta videt᷑ futura efſſe Kito igit᷑ in pᷣmis ꝙ diflert intẽtio ngan t infernalis illa danationis miſeria qu‚ad Picietie ab intetione puidetie qm — modu ? opleta ſutura eẽ videt᷑ ꝓmiſſa ſa &α intetio pſcietie amplioꝛ ẽ 2 extenſa alatit Qiiis felicitas neutra ant earũ cõplela foꝛe tã ſup bona q; ſup mala futura eque ei p⸗ einſle, videt᷑ ſi nõ om̃s pꝑtes ſuas ſimul habuerit ſtit creatoꝛ bndictꝰmala ⁊ bona ⁊ ecõuer gtmnin ⁊ de hoc nulla aggrediaris ↄtentionẽ qm̃ ſo. Intętio vᷣo ꝓuidẽtie reſtrictioꝛ ẽ et nõ SS nullũ ẽ piculũ in hoc niſi ſmo aligs anutẽe⸗ cadit niſi ſuꝑ bona futura. Cõmuniter em̃ anin licus ecotrario habuerit cũ nullatenꝰcon Pla bona ꝓuigeri dicũt᷑. Nemo eĩ dic ꝓ . Edinmihi, tradicẽdũ ẽ ibi. Luc eĩ vere ac recte ꝓphe/ uidere malũ vł ſibi vel ali/ ꝓuidet ei ꝗq co⸗ oancenlnn tamur cũ veritaiè ſancti ⁊ ſapiẽtibꝰdiuini ſulte intẽdit aliqd facere vel vtaliqd ſiar. dimwn ius reuelat velp eos aliter declaratã vel Mala vo nõ intenduturoſulte nue circũ n dolltli deſendimꝰ vel aſtruimꝰ vel cũ ißam non ſpecte imo perroꝛem. Amp̃ᷣ.ꝗ ꝓPuider „„— S declarat alias ꝓut nobis poſſibile eſt de aligꝗd ꝓcurat aliquo mõ ex inuone vtil Ten Deinn ,, cla ramus et intelligibilem facimus. lud fiat vel eueniat. NHõ aũtẽ bonitat di o eneo nenn Tractatus de ꝓuidentiia. uine intẽtio vt mala eueniat vel ſiãt mala 0 achen eQOſt hec aut aggrediar loꝗ de gu dico culpabilia. Sʒ neq; eiunſdẽ bonitat G ioſo de bernatiõe vniuerſi coꝛpei ⁊ max Eẽ pꝓcurare vt mala hmõijfiant vel eueniat N 8 caiſatunn me Iniũ ad res huanas etipſos Quare manifeſtů ẽ mala nõ eſſe ꝓuiſa a R euntiin, “ hoĩes ethoce qm̃ circa hoĩes ipſos et res creatoꝛe. Sicut neq; ↄſulte ꝓcurataquaꝗ B ineitheii buanas magt errar ? picnloſius⁊ erratur vnbitare nõ debeas oiĩa ⁊ bona? mala pᷣ s Dgli i adbuca multis ipi en phi bebꝛeoꝝ parũ ſcita ec ab egdẽ ⁊ pcognita acpuiſa ⁊ ẽ in ili, ĩtelligẽtibꝰdubitaſſe videri poſſũt de cura tẽtio mea hicde malis culpabilibꝰ. ꝛo⸗ had n ⁊ ꝓnidẽtia creatoꝛt ⁊ hoc legere potes ĩ li q̃r igr pᷣmã queſtionẽ.Dico igr qm̃ vni⸗ . ſutenn bꝛis hebꝛeoꝝ Noõnulli etia ex nobilioꝛibꝰ Zerſa et ſingula curat creatoꝛ.et vniuerſa 2 – poetarũ interdũ dubitaſſe ſe ſcpſerũt in li ⁊ ſingula bona necnõ⸗ malaſquoꝛ:ũ duo miis bꝛis ſuis poelicis ꝓpona igr in pᷣmis tibi ſunt genera culpabilia ſcʒ aj penalia liex Pars pꝛima de vniuerſo mõ diuerſo hoc aũtẽ videre p ptes eadẽ⸗ ⁊ etiã bominwmus et in animalib⸗ſetiaʒ in q q ſũt ab ipᷣo ꝑ creationẽ dubitarino pᷣt uenitur in muluis generibus ꝙ paretes re An curet. Ci eis ſciẽter ⁊ eẽ tribuat ⁊ ↄſer⸗ gũtjilios et erudiunt. Sicut aquile erudi S - 2rit quis ꝗa poſtq; dederit eis eſſe dimitiii militer. In volatu eliã multe aues ducez 4 Aet nõ ei modica ẽ iſta curatio. Oi ſi dixe (Aea ſibimerno ea de cetero gubernas vl eu cxcatοι le inuolueruaut necato? rebus hmoi de neglexerit. Illa gppe nõ curari dicutur d 1 Amp̃.vires hmõi ſeu vtu non curabit ignobilioꝛax ſic nihil omino curabit in vniuerſo Si em̃ nobilioꝛa non curat multo minus ignobiliſſima ⁊ ſi ſu ma multo minus neq; media neq; iſfims ribus nauiũ negatur gubernare nauocu⸗ lton me Amp.ois creatura indiget cura et gu⸗ ſibi pficiũt vt grues. Ampᷣ.hmõi vires aut egent naſuraliter rectoꝛe aut guberna ras vlterius. altende erroꝛe iſtũ quo mulii non no rentxelint igr eas caſui et temeritati eas creatoꝛis aut nõ. Si ſic ⁊ hoc fec vtiq; ſciẽ ter ⁊ ꝓinde ꝑ ꝓuidentiã igr eiuſdẽ regunt/ cũ ꝑ cura ſeu ꝓuidentia eius factu ſit apð eas vñ ſe regerẽthoc em habẽt excura ⁊ ꝓ uidẽtia ipᷣius vt ſeipbᷣa regat alq; gubernet Exemplu aut hmoi rei euidentiſſimũ ein cctea illo ꝗ voles regere ꝑ ſeſfiliũ ſuũ elegit ei et et ꝑ eos ex neceſſitate regit ilas. Ma⸗ Dedit rectoꝛẽ inſtrues ipᷣm q̃liter filiũ rege G nifeſti igr ẽ ꝙ in eis ̊ p creatione ſunta ret ⁊ limitãs eicertis madatis et regulis fi creatoꝛe locũ habet cura ⁊ gubernatio ipi lij gubernationẽ. In hoc igi exeplo mani . ue ruina ⁊ periculũ eas cõſtituit.Qi ſi p⸗ Pꝓuidit eis rectoꝛes vel rectoꝛẽ tũc vel ſe re tius regẽdũ ↄmiſit rectoꝛi iſtructo ab ißo.). gque ab ipᷣo ſunt ꝑ creanoneʒ nobiliſima MHec dubitare pᷣt quiſquaã ꝗn pr curet filiũ ſut in coꝛpalibus. Intelligo aũt de coꝛpa nec ꝗs audebit dicere ꝗð negligat ißm v? libus quo mere coꝛpalis rat igr ea que nobiliſſima ſũtmultofoꝛtu⸗ negligutur. les q̃ſ gubernacula ſunt ꝗbus res ipe re/ gũt ſe ſᷣm hoc. Nullus aut ex gubernato ius lenet gubernaculuſſʒ ðꝛ ea gubernare ꝑ gubernaculuʒ. Si igr hmõi vires tenet bernatioe creatoꝛis q;tũ ad ↄſeruationeꝭ creatoꝛ qᷓ gubernacula ſũt rerũ hmõi qᷓlir Aui in ſuo eẽ. Ot ſi dixerit ꝗa animalia q Uigamenta. 7 viresn el 4 in peedennd? Llap. ila donec veniatur ad ſapientiã guberna/plius⁊ lucidius renouadu.Dico igr q na negabitur res hmoõi gubernare. Amp ſipſeruat ſuũ eẽ p nutrimentũ nõ indigent regit rectoꝛe aut gubernat gubernatoꝛe mplioꝛi cura crea toꝛis ſʒ ſufficit eiꝰ naiu in eo ꝙ rectoꝛ aui gubernatoꝛ qindubitã⸗ ra quonia q;ciio natus eſt poꝛcusſcit cur ter regit et gubernat id qõ regitur aut gu-⸗ rere ad vbera mr̃is ⁊ inde ſuggere lac. Si vernatur ab ipᷣo. Gubernacula em̃ nauiũ militer ad paſcẽdas herbas ⁊ ad alia nu⸗ trimeta ſumenda nõ indiget duce velpce regũtur et gubernatur a rectoꝛibus ipaꝝ⁊ pocꝑ manus eoꝝ taq́ ꝑ queda guberna-⸗ ptoꝛe ⁊ ꝓpter hoc ſufficiunt ſibi ad cõpua cula ſemanns ipe p muſculos coꝛdas et ſonẽ vite ſue/quaq; iaʒ remonerim iſtud ec iteruũ ꝑ vires monuas et ꝗRin pᷣcedentiba adda et alig ad idipm am- tis ꝗ eſt gubernatiuũ ꝑ ſe et gubernatoꝛe iura que docet aĩalia ſic alimeta pꝑꝗrere ⁊ alio nõ indiges ſi vera ⁊ ꝑfecta ẽ. Et iurta vita ſeruare gubernatrix ẽ eon banc autè hũc modũ ſe hr̃e neceſſe in ſapietia cra dedit eis creatoꝛ ſapiẽtiſſimꝰ et ad hoc de toas que ẽ gubernãs ⁊ dirigẽs ꝑ ſe ea d i diul vtiq; vt ab ea ⁊ ꝑ eã ſi gubernarentur anediata ſũt apud ipᷣam et ꝑ illa imediate Redit igr iſte ſermo ad hoc vt cõfieat ꝗ pſequẽtiar ita donec veniaꝶir ad vltima hoc dicitcreatoꝛem gubernare bmoi ani Zubernata a creatoꝛe. Si ꝗs ergo dicere malia ſed ꝑ mediũ rectoꝛẽ aliũ videlicz na Aalneri qꝛ nõ oĩa creata regũtur a creaso turãa ꝑ natura hmõiqui autẽ cõfitetur cre⸗ re imediatehhoc ẽ ꝑ ſe ſolunõ contradico atꝛẽ curare et gubernare aliqd ſailic; per cu innerabilia regatp rectoꝛes tam ſpia mediũ rectoꝛẽ ⁊ gubernatoꝛẽ alinzno de⸗ les q; copales. Multiei ex hoĩbus recto ſtruit curam aut gubernationem creato⸗ res ſuũt alioꝝ æ miti ex angelis pꝛeſũt alis ſed magis declarat esm. unt filios ſuos ad volandu ⁊ accipitres ſi oꝛe aut no. Si egent aut ꝓuidit eis crea dit vires ſiue vᷣtutes ꝗbꝰſeipᷣas regere len toꝛ aut non Puidi. Sino peouidittu ege gubernare ſufficerẽt abſq; amplioꝛi cura ren ſcieter vo igr piclitari ſcieter voluit qre ad caſum ſi- uidtt eis rectoꝛes vel rectoꝛẽ ꝙ indnbitan ter ſapiẽtie eius et bonitati cõgruit. Ot ſi ctoꝛẽ ꝑ ſe ⁊ immediatuũaut recoꝛes alios 1 ationẽ. In hoc igr exeple us. Amßp. Illa nobiliſſima ſutin crea⸗ ſeſtũ ẽ qꝛ p nõ dimiſit fiiui ſibipi imo po turis ranonabilibꝰ. Similiter coꝛpalia a ſunt, Si non cu Oo oruplo ſouitg ſiut tohnenn ſueltuen Unicpri Prpboctk erbls geislafin naſe.h oqnoſen dftaſt ſbatinin ſſetfuin lusſcic ſetenoe Cidütbinn hobpypniue Edooſnn Miideniag eoratod ſone edrme ſallisteg rcenons remnoel bosalbe lubnojrei (amuserne Frenwis Ounsqan lntkte eninaie ſoornils ſaunntgenen relavelin riun, Oua ſfntis i geakoꝛ npliden Gbretmon tresadbe ichäitli, Giricdet Cnon Kcdaſeun Palttag ſantenge lgeniſn Ulu duigne günalru Uerſenosn e ids Singiner ſotoreider Ueascöſftuig aſeagigee oniaiii, aniannrte eisapamntr nndgai nohlünr OCennonet beräin ünn o Sien 1 vegneuin unitnn, os Ftid N liokante tainigie nanstin — 4 fonat ⸗, deſifin E . Fo. ſuũt iudicia manifeſta intelligetibꝰ vtilita/ tes que inde ꝓueniũt hominibus et alijs aĩalibus'q nullomõ ꝓuenire poſſent niſi p curã ⁊? ꝓuidentia creatoꝛis. Inutilit᷑ em hmõi hoc ẽ homines ⁊ alla animalia alʒ vegetabilia creaſſ creatoꝛſi nõ eis alimẽ ra et alia ſine ꝗpus durare nõ poſſunt ꝓ/ cio ꝗ nõ ſolu inutiliter ſed etis inſipienter ediſicaſſet domũ coꝛruẽdo ꝑ ſe ⁊ ſtatim ſi nõ eidẽ fulcimẽta quibus ſtabiliret adie⸗ ciſſet frequẽtia ſilłt ſiue ppetuitas ⁊ vniuer ſalitas iudicia certiſſima ſũt cure ? ꝓuidẽ tie ⁊ remouẽt caſũ ⁊ temeritatẽ quẽadmo dũ dixi nibi in pcedẽtibus qꝛmoꝛs accidit hoibꝰ vniuerlſaliter ⁊ ſꝑ iAn ſuͤrbic be igr duo ſũt iudicia certiſſima ꝙ ꝑ curamꝰ Pꝓuidentiã creatoꝛis moꝛs ẽ in hominibꝰ. Ecõtrario vo raritas atqʒ pticularitas iu icia ſunt ceruſſima caſus ⁊ temeritatt qn tũ ad nos/Quantuũ aut ad creatoꝛẽ neq; aſus neq; temeritas aliqd ẽ iſtud ibi at tendendu ẽ diligẽter in omi genere aĩaliñ/ generatio eĩ pedũ alarũ ⁊ eti pluman in oĩbus aĩalibus ꝗᷓ naturaliter babet mem bꝛa bmõi vel admunitas ſicut plumas et ſꝗquamas ex neceſſitate ꝑ curã ? ꝓuidentiã eſt creatoꝛis/ qm ꝑennis ẽvt ita dicaʒ hoc ẽ durans quantum creatoꝛ hic eſſe anima lia ꝓuidit.Eſt etiam vniuerſalis vnicuic generi animaliũ hmõi Sic ſe hʒ⁊ genera o pilon in illis ptibꝰ animaliũ i qbns cõ ſueuerint generari. Curã dico intelligẽtia vt mediã vel imẽdiata vłmediata vel im⸗ medialã. Quato foꝛtiꝰ igr motus celoꝛuʒ ta frequẽs ⁊ ta ĩmutabil erit pꝑ curaʒ ⁊ ꝓui dentia creatoꝛt. Amp.nõ pᷣt dubitari an creatoꝛ pᷣuiderit ſiue pᷣnouerit ꝗd bonivel eẽt vłpret motꝰ celoꝝ ⁊ qd ppr ill dede rit vtutes ad hmoi motus puidit igit mo tũ celis cũ illũ pcurauerit ꝓpter bonũvel dõ ẽ vel qð ex eo hʒ vel qõ ex eo ẽhoc au — xẽ eẽ ꝑ cura vel ꝓuidentia vt pᷣdixi tibi.Eſt — — oi motus ex ꝓuidẽtiaſqᷓre et omne id aðò ꝑſe naturaliter ex eo ſequit/qre di/ es et nox et generationes et coꝛruptiones vernales et autũnales hyemales ⁊ eſtiua les ⁊ viciſſitudines ipe tempoꝛũ quattuoꝛ Utilitates aut iſte note ſunt nobismulto E motibus aũt celoꝛuʒ ſtellarñnq ⁊ luminariũ ⁊ de viciſſitudinibꝰ tempoꝛũ ⁊ de generationibus et coꝛruptioibus que viciſſtudines tempoꝝ ſequũt᷑ ꝓpter curã et ꝓuidentia creatoꝛis tentio ad hocverbi gra. cratis no Juit a t tes. Sed magis vi gener ĩ vni uerſali vel foꝛſitlanvt dicat aliꝗs indiuidu um vagumſoñ igr ſe babet ⁊ coueniẽs eſt xv foꝛtius igr̃ creatoꝛi.Quoniã igitur intẽtio ſapientis eſt intendere in oꝑe ſuo om̃e bo nulet omnẽ vlilitatem que Puenire deber! aut poteſt ex opere ſuo erii hec intẽtioſmł tofoꝛtiꝰ creatoꝛis ſapiẽtiſſimi. Quare om ne bonũ qð ẽ vel debet eẽ ex quocũq; opi bus eius eſt ꝑ intentionẽ ibius omne aute bonũ ad opus eius ẽ aui ex ope eius ome igr bonũ ẽ ꝑ intentionèe ipius et eſſect? ei⸗ vel mediatꝰ vel imediat qcꝗd aũt ẽ crea tũ ab eo ẽ creana pfagietin ei? et ꝓpt hoc oẽ bonũ ẽ ꝓuiſũ ab ipo ⁊ ꝑ curã ac ꝓuidẽ is iudicis vſi ſunt ad declarand cura ? pꝛouidentiã creatoꝛis circa vniuerſu; coꝛ⸗ poꝛeũ et circa coꝛpalia que generant᷑ ⁊ coꝛ rumpunt᷑ ſub circulo lune· erũ non po⸗ tuerũt ꝑ has vias erẽdere curaʒ ⁊ guber⸗ nationẽ creatoꝛis vſq; ad ſingula particu lariũ vt em̃ generetur hoc granũ frumen⸗ ti vel coꝛrũpat᷑ p curã ⁊ gubernationẽ cre atoꝛis nullo modoꝛũ videtur declaratum/ ꝑ vias iſtas hoc aũt eſt qm̃ nõ ẽ patefactu pꝑ eas ꝙ cura et gubernatio creatoꝛis ſit i- mediate circa bmõiſmedioꝛũ vo nõ eſtin fa. Intentio pris ſo generaretur ſocra aret᷑ pꝛoles ĩ vni huic capitulo ꝙ iractare incepi inueſtiga- re de hoc. Dedes igr ſcire quia no ẽ neceſ — uidiſſet. Exemplum aut hmorẽ in archite ariſäe quia ytalici phi pPdii e vt media p que fit gubernauo inten dar generaliter vel intẽtione vniuerſali velin⸗ "tentione pticulari. Sicut manifeſtũ ẽ nibi in armamẽetis nauisi hoc ẽ in inſtrumẽtis gubernatiõis ipᷣius ꝙ nihil omino inten dut vel vniuerlaliter vel pticulariter. NHe „ etiã cũ hoĩes medij ſunt gubernationũè/ neceiſe ẽ vt intendat in omia pticulariaſſic myniſtri argonautaru ſiue archinautaru intendũt in ſingulos fluctus vel vndaslqᷓ poſſunt nauem ſubuerterenec in ſingulas guttas quẽ poſſũt in ſentinã influere quo/ 2. niã nec cogitat de illis cogitatiõe particu/ lari. Sic nec duces de ſingul paſſibus nec — — ißi eta ambulates ex quib? exemplis foꝛ- — taſſis alicui videatur q multofoetius non eẽ neceſſe om̃ipotentiſſimũ creatoꝛẽ inten⸗ dere in ſingula eoꝛumique pꝑ curam et gu/ bernationẽ ipᷣius fiũt vel gubernant/ Si em̃ nõ optet aurigam de ſingulis paſſibꝰ equoꝛũ trahentiũ currum ſuumaut de ſin gulis reuolutionibꝰ rotarũ currus quem Rr ii Pars pꝛima de vniuerſo regit ſingulariter intẽdere vłcogirare quã litates eon in vltimitate claritatis et certi⸗ inzĩ io minus creato:em om̃ipotenſſimũ ac re tudinis intuet. Ex quo manifeſtũ ẽ q om Cnnn cioꝛẽ vniuerſoꝝ deũ nõ optebit ſingulari⸗ nes bonitates creaturarũ ſingillatun Pvi N eniͤt er intendere de omnibus que ꝑ curam et det ⁊ ſingillatim largit hocaut e eſſe p ꝓꝑ⸗ f 0 ꝓuidennam ipᷣius reguntur pꝛeſertim cũ uidentia ⁊ curꝗ eiuſdẽ videlicet bonũ eſſe uge incom parabiluer fadilius ſitei vniuerſu, vel vtile ⁊ cõ ſulte ſiue ſcienter factum eſſe aing regere q; cuiuis aurige curruu leuiſimuz. Amp. In quolibet cõtinuo indubuan ncnzge⸗ Amplius. Ridenda ⁊ ridiculoſa vide ter ſunt ꝑtes infinite ſi ꝓuidit ⁊ curauit Aefiuen i poteſt pꝛouidentia circa athomos atq; creatoꝛ: vt eẽt totũ. Sic ꝓuidit et curauitvt ntni arenarũ caleulos pᷣſertim cum nemo ſapi eẽt medietas/ eodẽ moõ ſe haber de medi einhuſl ens hmõi minucias curervel etia numen etate medietatis et ita in infinitũ qui eniʒ Mueyllaarn earũ ſciataut ſcire velit Quãtomagis igi Pꝓnidet et curat vt ſit domus/ꝓuidet et cu leghgnnun tur creatoꝛi iſta curãda nõ ſũſhincẽ q; rat vt ſit paries etiã vt ſit lapis in pariete geizonns a er lapicẽtibus et doctoꝛibꝰ iĩpiano:uũ re⸗ Uerũ non opoꝛtet eũ curare vt ptes lapi⸗ Pnenutbos⸗ puta uit dei adulatoꝛes ꝗ talia iſßum cura dis ſint in lapide hoc em iuenit pᷣter curz? W dicerent. Lu igr attede in hijs exemplis· ⁊Z uidentia iam factã. Creatoꝛ vo benedi ſurieſeb d poſita tibi ſunt hicſqm in eis ſunt ſermo ctus de hijs que facit vel fecit nihil inenit Plhſen nes quoꝛũ intentiões ibi diligeter intuen vel inuenit factũ alias vel ab alio. Inten Guigenis de ſunt.videlicʒ e auriga dicit᷑ regere tur do autem factum alias factum nõ per cu- Gttöneplie rũ aut equos trabetes ipᷣm dux itineris ramet pꝛouidentiam ſuuam. Manife- Uebeigion. viantes. nõ em̃ iſta dicut᷑ ſimpliciter ⁊ ſm ſtumigitur eſt quia totum conninuuʒ eſſe maclu totũequi nanq; greſſus ſuos regũt ſenſ- cum vniuerſitate infinitate partium ſua hellatonß bus ſuis ⁊vi eſtimatiua ᷣmaximo eoꝛum rumffactum eſt per curam et ꝓuidentiam Ungmnns ⁊ in minimo regũtur ab aurigaſſic ſe hbʒ et creatoꝛis apparet aſt hoc euideter ꝑp hoc ſeteetan de itineratious ⁊ duce eoꝛũ.De patre vo ꝙ generatio omnis naturalis hoc ẽ cuiuſ NEdoreen familias vel ſapiẽte quocũq; q non curat libʒ cõtinui qð generat᷑ cũ non ſit niſi per nchngeie minima domus ſue vt athomos et calcu virtutẽ generantẽ datã a creatoꝛe ad hanc elluse los arenarũ. Uerũ vtiq; ẽ hoc.Cauſa aüt vtilitatem videlʒ generandi.Conſequens hahishe eſt quonia intentio ſapientis hmoi limita igr ẽ vt oẽs ⁊ ſingule parte s cuiuſſibei ↄii lngetzn ta ẽ circa ea que videt vtilia ſibivi expedi nui generati fint p curam ⁊ ꝓuidentis ce inn entia domui ſuevel hijs ꝗqous hʒ ex offi⸗ atoꝛis ⸗ multoſoꝛtius et cuiuſlibʒ cõninui Nanauroei cio ſuo ↄſulere vel ꝓuidere. Hincẽ ꝙ nec crean qð dico ppter celum vltimũ videlz ſſnnannbene numerũ athomonꝝ vel aliarũ minuciaruz empireu ⁊ ꝓpter terrã que foꝛſitan videa nunlctenen hmõi neq; aliqua ex eis curatiſʒ ea ſola i tur creata et nõ ꝓpe generata. De nouem unltuenaen ꝗbus ẽ ſpes aut certitudo qua intẽdit vuili⸗ vero celis mobilibus qui in medio aquas tanon tatis. Ampᷣ. Nec poſſibile ẽ hoĩ iſta ſin rũ facti ſunt foꝛſitan magis veriſmile ẽ q liens noſan gillatim neq; p ſingula curare qm̃ nec co⸗ ſint generati vel facti ex aquis hoc eſt ex lelpuicent 2* itare. In creatoꝛe vo tamlonge aliter tã medis parte aquaru in cui⸗ loco poſiti et (munnrgeen Diſſimiliter cura ⁊ ꝓuidẽetia/quaniu lõ/D oꝛdinali ſunt. ſenlitetan ge velus bonitas r ſaletie a bonitate hbu Euertar igitur ad id in quo eraꝭ ⁊ ſpgliatest mana et ſapiẽtia quantecũq; ipᷣe ſint Si⸗ r dicã quia ſicut partes in toto con iutneeſeek cut em̃ ſapientia creatoꝛis aut intuituʒ ei? tinuo ſunt non obſtante numero Ulkytligre di⸗ ſitate vel etia infinitate earuũſunt in; pp no adiuuat magnitudo reꝝ aut paudtas inc;pp ſgghe Sic neq; paruitas neq; multitudo ſpedit uidentiam creatoꝛis ſic et multofoꝛtius in fmundg eam vllo modoꝛũ. Hoc em̃ dedaratũ ẽ in toto diſgregato hocẽ in omni monte are Ailftetnten pma pte ſcientie iſtiꝰ⁊ cauſa in hbocẽ quo noſo et littoꝛe vniuſcuiuſq; maris ⁊ in rio Ruungeniig nia creatoꝛ nõ ẽ ſapiens aliungevel affoꝛꝛ pa vniuſcuiuſq; fluminis. Neq; ei obſtat Alenin Ce ſ z eſſenciaiiter ꝑ hoc qð ſcilicet ⁊ per hoc infinitas aut numeroſitas ſapientie aut ꝙ ntimnt . equalicer nouit futura vt pᷣſentia ⁊ pterita nidentie creatoꝛis vt minus eaʒ videat qᷓ . Rekonein * ſimiliter. Silr parnavt magna? multa vt finitatevt ita dicam aut minus infinita q; imen Bneti r roꝛalia vt ſpuialia et econuerſo. vnuz. Amp̃. vnnſquiſq; puiſo: domꝰ ntüln Similiter pticularia vt vninerſalia. Qua ſue ſcit aggregare feſtucas ſen paleas ad gmi⸗ ꝓpier et ſingula que creauit ⁊ ſingulaspti ſiernendh inde domũ vel conſtruendum hainaſ Nrinin oanſtii weſdenegir detcaneng Kri ucte Rpragen Knoſelnn tinnninig unſthhete neüarmete docei mn cii Larnetfurin Hasednn nan. N uen l Tininnsrzmnnt raran u 1aütbotaning nsannisnti weni innini NAieknti nmmälden Neynleinni ganen t an ns aailht lun Cnid i ehtnn degnenul usͦchii ie⸗ ungeſn . —“”””ù” Mien me .— eſſe voluit et curauit. certas viilitates vnũquodq; eoꝝ q ſũt cre Fo. ſtratuʒ licet nõ videat vniuſcuiuſq; palee vel feſtuce vntitatẽ ꝑ ſe viſione ſingulari⁊ determinata. In vniuerſali vliq; videt fa⸗ ſcẽ pslearũ neceſſaris ead alterã duoꝛuʒ oꝛtiꝰcreatoꝛ oĩa intuens et ſingula ſinguloꝛũq; omniumvtilitates videns ad cerium⁊ liquidũ nouitaggre/ gare ſiue in totum continuũ ſiue in totum congregatumparuculas minutiſſimas ſi it em no mi ue coꝛpoꝛa minutiſſima. nus vtilitatem vniuſcuiuſq; calculi arena lisquantũcunq; paruulus ſitvt vtilitateʒ aggeris totius ex innumerabilibus calcu lis arenalibus congeſtiſneceſſe igitur eſtz parua et minuta coꝛꝑa in quantũcunq; ꝑ uitate ſint eſſe p ꝓuidentiam ⁊ cura creato ris. Ueruʒ ipᷣe nouit vtilitates vnicuiuſꝗ; catlculi arenalis quas habet in ſe et per ſe et incõ ꝑabiliter lucidius q; nos easquas ha bet in toto. Nos autem ꝓpter ebetudi nem ⁊? obſcuritatem intellectus noſtriatʒ bꝛeuitatem ipius ad hoctam minuta nõ attingimus quẽadmodũ neq; viſu coꝛpa li videre tam parua poſſumꝰin ſua parui tateſoonec aggregata fuerint ĩ atriũ vł ali am congeriem vel cõtinuitatẽ in totalita⸗ te alicuius colligata. Wanikeſtũ igr eſt tibi ex hisiquoniam ſingula creatoꝛ ſuo rum et etiam ſinguloꝛũ partes curat crea toꝛſinguloꝛum partes ſingulas. Amp Si curauit de ſingulis vt eſſent/⁊vt bona eſſent et vt bene eſſent ꝓuidens vnicuiq; locum cõuenienieʒ ⁊ ſalutarem ſibilet eti am virtutem acquirendi ipᷣm locũ vnicui⸗ qʒ tribuit quomõ non per ꝓuidenuam et cura eius nõ ſunt omnia que creauit ſub cura et ꝓuidentia ipius qualiter veriſimi le eſt vt regere et gubernare negligat ea ꝗͥ Amp̃. Cum ꝓot. aneritneceſſe eſt vt ea dirigat et perducat ad illas vtilitates quantũ in eo eſt ad fi nes ꝓpter quos ea eſſe voluitqð dico p⸗ pter homines malos ⁊ angelos malos ꝗ cuũ ad felicitatem nobiliſſimam ſcilicet per petuam creati ab eo ſint ad illa tamẽnon perneniunt. Cauſa autem in hoc eſt mali cia voluntaria qua ab eius regimine atq; directione ſe auertunt qᷓntuʒ ad hoc. Nõ enim extra regnum ip̃ius ſunt quos taʒ ſe pe cõpeſcit et laxat vt non noceat mali an geli quantũ volunt neq; mali homines li bidines ſuas aut cupiditates explere poſ ſint ꝓ libito neq; in alios graſſari 21 5 hoe perſcrutatius et diſſuſius loquar in ſequẽ nibus. Qualiter auteʒ eos laxet 1 compes cat et quibus vtilitatibus audies tunc· Moanifeſtum autem eſt nbi q eaunz qui aſſeſſoꝛe interdum laxatur a curſu. Irꝛ terdum autem frenatur ab eo in ambulæz tione. Interdum autem er igatur omni⸗ no ita vt etiam nec moueri poſſit non ẽ ex⸗ tra regimen et curam ſeſſo:is.De parau.- lis vero quas vtilitates habeat quos vſꝰ vel vtilitates habeat vel nauuitates eoꝝn vel vita. Jam aliqua ſuper hec dicta ſunt tibi. Reliqua vero expectanda ſunt vſqʒ in capitulum quod dixi. Alios vero bomi nes et angelos amauit indubitanter diris git atʒ perducit creatoꝛ benigniſſimus ad vonum pꝛopier quod ciad quod eos cre auitet adiuuat eliam illos multiplieibus et pene innumerabilibus adiutoꝛis ania⸗ malia quoq; que ſunt ad vſum hominuz creata pꝑ induſtrias et artes quas ipſeme? dedit hominibus ad hoccõ uertuntur in vſus hominum quare licet per homines medios ad finem perducuntur ad creato rem ad queʒ ſunt. Jam enim alibi dixi ti bi ꝙ quicquid eſt cauſa cauſe per ſe in o dem genere canſe eſt etiam cauſa canſati et intelligo cauſa cauſe per ſe. Cum igitux induſtria hominũ ⁊ voluntas vtendi ani malibus huiuſmõi a creatoꝛe cauſate ſinte efficienter ſiue effectius et ipᷣe cauſet vſum huiuſmodi eodem modo cauſandi nece’ß ſario et vſus hmõi opus ẽ creatoris ?⁊ dö nũ atʒ beneficiũ. Quicꝗd aũt ẽ cauſatum ab eo ita vłdonatũ ẽ cauſatũ vel donatiẽ ab eo per curam et pꝛouidentiam ipſius. quare vius animalium huiuſmodi erip curam ⁊ pꝛouidentiam creatoꝛis. Am plius.Certum eſt ꝙ moꝛs ⁊ vita lotalitex in voluntate ſunt ⁊ veneplacito crealoꝛis neq viuit aliquis niſi ex dono et beneſi/ cio ipſiusc⁊ nec moꝛitur aliquis niſi veleo aciente vel permittente/quicquid autem vel facit vel donat ſcienter facit et quicqcd permittit ſimiliter pꝛomittit ſcienter quica⸗ quid autem genter donat vel facit curar indubitanter et facere et donare etcurat etiam finem et fructum qui ex hoc pꝛoue/ nire debet niſi foꝛle ſit vltimum donatun qð eſt finis ⁊ fructus omnium pꝛecedent⸗ um illud in oꝛdine ſuo/vei oꝛdinatione ꝓ/ inde igr a curate ſiue ꝓuidẽeler omia faci Krüc „£ * £ * 2 — edanes i S eſſe —— 7 Oαι ο caàνονααιαι ; ro Pars pꝛima de vniuerſo ne facit et donat ſimilitalioꝗn velut lu⸗ do ſen ioco ocioſo aliꝗd faceret vel pꝑmit⸗ yteret fieri qð nec bonitas nec ſapiẽtia eius vllo modoꝝ patitur. Manikeſtu igit ẽ tibi ex oibus hijs qm̃ a maximo creatovſ q; ad minimũ oĩia bona curat ⁊ pꝛouidet creatoꝛ et om̃e bonũ aliud ab ipᷣo ẽ per cu ra ⁊ pꝛouidentid ipᷣius/ om̃ino em indecẽs ẽ bonitati ⁊ ſapiẽtie ipius ea nõ curare vł dd ipᷣa faciũt vel quid de eis fiat que cura uit eerealon igcole 7 ca:e iñ fa⸗ ceret quęadmodũ ſi quis artifex artificiuʒ aliquod faceret?⁊ poſtmodũ nõ curaretvł quid ipſũ faceret vel quid de eo fieret vel qð deueniret ad iocũ ſtultiſſimũ atʒ ocio⸗ ſſimũ opatusmanifeſte appareret. ? ſi dixerit ꝗs qꝛ de modicis er minimis nõ opoꝛtet creatoꝛẽ cura hr̃e ⁊ quia ridiculo/ Ja eẽt atʒ ridenda hmõi cura ſiue curatio. Jam reſpõdi tibi in hoc qꝛ poſtq; creator iudicauit bonũ illa facere nõ ridiculoſũ neceſſe ẽ vt iudicet bonũ illa curare rege re alioquin vt dixi iocoſe et ridiculoſe illa feciſſet. Tautẽ erigã te atz dirigã ad ſubli yv mio:ẽ ac nobilioꝛẽ ↄſiderationem cure ac ꝓuidẽtie creatoꝛis in rebꝰ minimis cõ ſidera ⁊ inueſtiga niſi diſcunt /vlł didicerũt ara nee nere ſiue filare? telas ſuas atʒ reciaculas texere vbi didicerũt ſi militer caſuras eẽ muſcas in reciacula ea/ rũ et ꝙ muſce pᷣde earũ eẽ naturaliter de/ beant ⁊ eſcalanteqᷓ; vel matres filates vi⸗/ derẽt anteq; cognoſcerent vt fila vel telas vel reciacula anteq; apperet eis muſca ali qua.Gimilẽ conſiderationẽ fac de anati bus ꝗ q; cito aqua videt in eam ſtatim iſi lint ⁊ natare incipiũt cũ nullũ animal na- tare viderint vbi natare didicerũt ⁊ aquaã eẽ habitationẽ ſuã hocẽ nature ſue ↄueni entẽ. Similis ẽ queſtio ac cõſideratio de/ foꝛmicis vbi didicerũt theſauriʒare.⁊ qd ẽ mirabiliꝰ vbi didicerũt grana tritici ger minatura ſi ea integra relinquerẽt et ideo diuidunt ea in fruſta.De pdicibꝰvero hʒ admirationẽ non leuẽ qᷓliter matrẽ agno ſcãt qua nũqᷓ; viderũt relingauãt pdiceʒ ꝗq furat᷑ oua matr: fouit eaj ſi ſtatim eĩ relinquẽt? matrẽ que oua in ꝗ bus nati ſũt poſuit ſequent᷑ inſepabiliter onge aũt mirabiliꝰoĩbus hijs ẽ genera tio ſcarabeoꝝ. Scarabei aũt cum ſcarabe os alios generare nõ viderint miro artifi cio generat alios. De ſtercoꝛe nanq; equi pduli vo exclu no globos rotũdos foꝛmãt ⁊ ad recepta⸗ cula ſua eos poꝛtqtes atʒ deluꝑ incubates glios generat. Sut æ alia innumera artifj g cia animaliũ quale è aruficiũ pice quo cõ pingit nidu ſluũ quẽ nemo carpentarioꝛũ vel architectoꝛũ effigiare poleſt. Dicit au tẽ et illud mirabile ꝙ fateoꝛ me nõ ꝓbaſ⸗ ſe quia etia pluries reſiſti ſtructura illa ar⸗ le elia cementarioꝛũ quada vti videt yrũ⸗ dines ⁊ quida volucres alie ⁊ vt vlteriꝰ te diriga ꝗs docuit roſas texere floſculos ſu os ⁊ cingere ⁊ lilia ſiłx ⁊ de om̃i genere ſe⸗ Ekin ſeminibus ſimilis artificijs ⁊ ꝓpt᷑ hoe ꝙ genera artificioꝛũ naturaliũ quare ma nifeſtũ ẽ oĩa ſemina artifices eẽ naturevel ʒnaturales. Deniq; ꝗs docuit gallinas et alia animalia ouatia ſupincubãdo ouis ſuis generare animalia ſuarũ ſpederum. Quis docuit ſtrutões oua ſua calefacere i ſabulo ad ſolẽ ⁊ ſic generari ſibi pullos. 2 Quis vᷣo docuit apesvt fauos ſuos ꝑ exa gorios oꝑat ꝗs docuit eas vel quẽ expla⸗ natoꝛẽ habuerũt ꝙ mel eẽt in floꝛibꝰ⁊ qas oſtẽdit eis artificiu illud colligendi exillis Ubi didicit fenix ex aromatibꝰ roguʒ ſibi coſtruere ⁊ in eo ſe cõcremare vt ex eiꝰ ci/ neribus fenix alius generet᷑. Pꝛetereo de medicinis aialiũ occult ⁊ ſaluberrimis ſi cut de buffone ꝗ medicamẽtuũ veneni pꝛi⸗ . mꝰ oñdit ĩ ruta et ſaliua et inũera hmõi ſt que legũt apð medicos ⁊ naturales phy⸗ loſophos. Sup huiuſcemoi igitur ioco ſe multotiẽs aliquos interrogaui ⁊c vna le ſponſio oim ꝙ natura docet aialia hmoi artes et artificia. Poſtmodum aut quere iterũ cuiuſmõi liber cuiuſmõi linteris ſcri⸗ ptius/ ᷓ quatitas ⁊ cuiꝰ volumis ⁊ deſeni ptoꝛe iterrogo eos ⁊ neſciũt mihi reſpõde re.è ſi dixerint ꝙ mgr̃is ga magiſter eſt Quero ilerũ vbi mgr ille ſot ⁊ tata artifi⸗ cia didicerit ſi didicit.qm ſi nõ didicit hoc ſi ſdentia hmõi ab alio nõ habʒ neceſſe habẽt ↄfiteri quia magiſteriſte creatoꝛ eſt cũ ſolus gearorſ dientii bale Boi r⸗ at ⁊ ꝗcũq; habẽt ab eo habest. Mirabi urevalde eſt ꝙ ſimul artifex et magiſter aut ſimilis liber apud nos nõdum inuen tus c.Qj ſſi creatoꝛ ipᷣe qui vocet hmõi ar⸗ tifices qbꝰ nulla ẽ artificioꝝ neceſſitas ꝙ/ pᷣa compatio ĩdigẽtiarũ ⁊ neceſſitatũ nia/ rũ quatomagis in nos deberet eſſe tante diuine bonitalis largitas vt in hominib⸗ 9 minuzʒ ᷣm qð dixit ariſtoteles qꝛ vintus qᷓ ab eis vtruʒ natura bec liber ſitan mꝗr ? zilten eſun elgvonb 1alger, (tlkienm ſeriles Uetslss lietlega lelgt ſyutii nſgii ſnigi⸗ ſottalxe dse Gobete nil Crigcanna Mitemng Erüime Daseärt Hiattche ecſesetn 5 n N eind chonadi Pachid nigeue nieſoi Mpoim livüiusl NMgiren Nochoe leggboren Peggerine hafeteptaa Pleveniad rchen ſae Ore enpcſdee Coccilun: heſnuſcary mlimeiſe Uopeidens llſuefta Uutene nſs Burn „Me lwiifin NWuno⸗ Wsgorſq N edee i nn sfiffnen wn usn ſlugesslrint A ſoſeskenttde Mk anſorsen miggs Nact 0das nerin mimeluinim Eſegenent igestnei õ ni nacnnt ianilmdcbgi nielgonabg eolecöenaend uusoineri eanecaninſt⸗ getſaisdinn Omneis n Pbeinmniſen pnamadod, aſle Aun l llber außinn, gur iſti artifices artificion ſuoꝝ ſcientia ꝗ́⸗ lter ibi legere poſut? tara d ita docet hmoi ſtotel.qliter docet cuʒ ipa nibil ſcire poſſe videat᷑ ꝗs ei opinet accidẽsvl ſcire aliqd vr docere niſi quẽéadmodu ꝗs dicat albe tactũ vnũquodq; alioꝝ ſenſibiliũ doce⸗ re ſenciẽtem ie ꝑ ſenſũ ſiue ꝑ ſentionẽ ſui. baq́ videt eſe naturaliter in animalbus ante dictis et in multis alus. cauſaiũ ab ipo ⁊ queadmoduũ bonitas et ſas quas audies ſolo loco et interduʒ val pulchꝛitudo a alla qᷓ vocat bona ſiue bo eni nitate ſuꝑ oia creata ? generata. lumie ſapiẽtie creatoꝛt deſcendũt iue flu/ cito ipius lumina pᷣdictarũ cognitionũ/ꝙ modũ ſuꝑ foꝛmica lumẽ quodda ꝓuiden lie aa hoc regrit neceſſitas vite ipiꝰ niſi ei ↄgregaret in eſtatevñ aleret ĩ hyeme cum extra receptacula ſua opter aſpitatẽ frigo ris a teneritudinẽ atqʒ paſſibilitatẽ ꝓpꝛu tutts coꝛpis alimẽta ⁊ receptacula ſua pꝗrere ̊//cia augurarum et opimo tam antiqua de valeret. Sic velut alind quoddaʒ lumè q veritate augurioꝛũ qua opiniõe multi ad boc lumẽ ĩ ipᷣa ĩuiile eẽt ꝑ ſeſupadditũ eſt ) retentaculn ouoꝝ ſuoꝛu foꝛtiſſimũ vbi oua lua ponit et cubat ſiue fouet. In Fo. cxvij eẽnt iſte artes naturaliter vel ſaltem artes apphendãt. Cauſa autẽ in boc z qĩ canis neceſſiarievt nõ cogeret hoies tatt vigilis crealus ẽꝓpt cuſtodia! 5 et laboꝛibꝰ artificia ſibi neceſſaria dilſcere 2 acqrere. Wirabile aũt ẽ ſi liber in quo le da qua exbibere videtur holbus necnon latratibus ⁊ moꝛſibus gbus arcere nitut ea que videntur eis voctura hoibꝰ onis vidget ꝙ lre ille ſint que ſuis vel rebus eon euidẽter iundicat. Quis natarales ſi lre ibi ſũt qm̃ mille lre natura liter iegut ab boib⸗/z lre nõ poſſũt eẽ na igr larones · occulii homicide ð hijs ſůÜᷣʒ turales alid q; naturalia ſigna. S 1 bec q multũ nocet hominibus ? rebus eoꝛuʒ ſignavbi impᷣſſa ſut ? qꝗs impſſi.Amp.na lumẽ hmoi qſi diuinanois cniuſda datus ẽ canibus. Ueruũtũ panciſſimis vel ꝓpter — lartifices ſi nõ ẽ ſb⸗ iectũ. Sʒ ĩ ſubiecto quẽa dmodu docʒ ari it diſpoſitionis qᷓ illos receplibiles illiꝰlu minis facit. Queadmodũ ⁊? qdaʒ diri de ſplendoꝛ:e pꝛophecie quia tanta bonitas cõplectionis rariſſime inuenitur in homi nibus que receptibilis ſit ſ plendoris illis⸗ dinẽ vel aliũ coloꝛẽ dicere ꝑuiſũ caloꝛẽ⁊ MWoqdus aũt iſte multũ lõge a cognitioni . ſo bonitate cõplectiois ꝗqn potius ab ipſo ꝓ ſcend ige vige⸗ vrquẽadmodi uit eſſe a ſonte pᷣmo ⁊ vniuerſali uite nte pᷣmo 2 alios inſtruedos ⁊ pᷣmuniendos circa ma eẽndi ⁊ ꝓ bñplacito ipius ſupeſſe la ipis imminentia. Multis ob alias cau de male complexionaus etiam inuenies „ ic et a unt ꝓ bnplacito ipiꝰ naturaliter ꝓ bñpla vt elleſic eẽ deſcendit cuiꝰeſſe aliud. Sica ut reqrit neceſſitas ⁊ viilitas eon quemad le deſcendũt oĩa binoilumina bnplaci um. Debes in hoc etiam ſcire quis in da venadi deſcẽdit ſup araneavelnt aliud ucerrare noſt⸗ cuntur an poteſt videri ha⸗ quoddã lumẽ. Wanifeſtũ ei ẽ qam̃ venau one muſcan vila ſua ſuſtẽtat aranea ⁊ qm tis tanq; ſuper coꝛuos et coꝛnices och⸗ cenderentqaeclam lumina pᷣſagioꝛũ a lu mine antedicto ⁊ que per hec de euentibꝰ humanis pᷣſagirent aues huius garnibꝰ? volatibaalijſq; coꝛpoꝛum ſuoꝛũ motibus hominibꝰ iudicarent. Qualiter autem ex ei ex ꝓuidetia creatoꝛt aliud lume videlicʒ nendi ſiue fuan di æ reciacnla ſua texandi. lupis ant = lupabꝰaſtucia venãdi nõ mo Aica lum quodd naturale ẽæ q mirabi quib⸗ vus erroꝛ iſte declaretur non ſolu? uusvidet᷑ ee ĩ caſibus non ſolũ hoc factis impoſſibis ſed etiam ridiculoſus paleſi et tibi per ine loco ſuo ſi deꝰ voluerit.Lau ſas etiaz deceplionis iſtius audies ibidey 7 fient i manifeſte videtur etiam iuxta hanc viam vt omnia que ſunt virtutis er foꝛtitudinis et pertinent ad illas deſcedãt nobilioꝛ ẽ q; i multis alioꝛũ aialiu ſʒ etiaʒ velut quodda lumẽ ꝓphecie ſeu diuinati onis ꝗbuſda canibus a creatoꝛe indituʒ ẽ naturaliter ita vt et latrones ei hoies oc⸗ cultos hoc lumine inueſtigent dinoſcst et quã ipᷣa ſollicitudie ſua ⁊ amicabilitate G nobilitatẽ ipius luminis vel ꝓpter rarita⸗ us ideo rariſſime inuenitur ĩ illis. Zibi ve ro certũ poteſt eẽ ſplendoꝛẽ iſtũ nõ ſequi- pter aliã poteſtatẽ qñ muliis datus eſtip pter meruũ ſanctitatè ipſoꝝn multis ꝓpter 2 datũ eſſe ⁊ dari donũ iſtud. Queadmo dũ igr a pᷣmo fonte eſſendi ſiue a pmo ee ðSme lumine ſapientie vt ẽlumẽ ſapenda 10 creatoꝛis , Puiden:ia eiuſde ad vtiti⸗ tates qs dixi T alias innũerabiles qs no minare et numerare el mihi difficile eſt er multe me latentjet nibi foꝛſitan eſſer tegio, ire quis ſtultis⸗ buiſſe occaſionem ſui eſſeſet ſue credulilz aues circa quas obſeruâtur auguria deſ⸗ 2 ⸗ Jrnsene 9 DPars pꝛima de vniuerſo ſimilit᷑ a pᷣma virtute ſiue foꝛtitudine ſiue potetiavt ẽ vᷣtus ⁊ foꝛtitudo⁊ potẽtia ⁊ ſx pꝓuideti ipius ⁊ ꝓut requiruũt neceſſita. les ⁊ vtilitates recipientiũ. Uñ in ꝗbuſdã ſunt arma deſenſionis ſicutĩ bobꝰ ⁊ vac⸗ cis ꝗppetĩ coꝛnibꝰ qꝛ ꝑ illa ſe defendũt a lupis queda vo ſũt arma ꝓtectiõis ſic du ricia cutis in apꝛis ⁊ coco drilis licet ⁊ alie ſint vtilitates iſtoꝛn. In alus vo dẽtes et vngues ad iĩpugnationẽ piter ⁊ defenſio⸗ nẽ ſunt. Sicut in vꝛſis ⁊ leonibꝰ ⁊ alijs aĩa libꝰ ꝗᷓ de pᷣda ſiue rapina ſua nutriunf ſic Etig de pulchꝛitudinibꝰ dicenduʒ videtur qm̃ oẽs deſeẽdũt a pᷣma pulchꝛiiudine vt * pulchꝛitudo ⁊ bonitates a pᷣma bonita/ te vt ẽ honitas.Silxr ſcietie vel ſapientie a pᷣma ſapiẽtia vt ẽ ſcietia et altitudines a pᷣ ma altitudine vt eſt altitudo ⁊ ſuauitates veri hoĩs a pᷣma ſuauitate vt eſt ſuauitas ouſa auiẽ in hocẽ qm omia hec relucent ad pᷣmum iqntũ talia ſũt ad pᷣmũ iq; inq̃n tũ tale qᷓle demiaui tibi.lic oĩs vᷣtꝰ ad ipʒ inquantũ ẽ virtꝰ ⁊ oĩis bonitas relucet ad ad ipᷣm non relucet ad ipᷣm niſi ꝑ id qð ca dit ſuꝑ ipᷣm de irradiatiòe pᷣmi. Manife nũ ẽ ꝙ ome qo ẽ põtẽs et om̃e qð ẽ bonuũ nõ ẽ tale niñ ꝑ illud qð cadit ſuꝑ ipſuʒ de irradiatioe pᷣmi p pᷣdictas cõparationes ois vᷣt videt᷑ eẽ cauſa ⁊ declaratio ſermo nũ hmõi.Caue ant ne ꝑ hoc intelligas di ſerſari pᷣmuũ apud ſe vllo modonꝝ quead modu efons quarucuq; multituclne vei diuerſitate riuoꝝ apud ſe nõ diuerſaf aut multiplicat᷑. Sic nec pᷣmũ ꝓpter multitu/ dinẽ aut diuerſitate influentiaruũ ꝗᷓ ex io ſüt. Caute aut itelli ge vbicũq; noĩari crea toꝛe qaudieris fonte et creaturas rinos vel fliunmina. HNo eĩ ẽ ꝓpᷣe riuus niñ aq̃ flu⸗ it i fonte vt ps fontis id ẽ aqua fontałl ⸗ P pter hoclueniret ex neceſſitate eius fluru vel exitu aq fontalis niſi ei alia daret. Re mota ei iam a creatoꝛe ẽ p me ẽ ptibilitas nec ſuꝑ hoc ẽ tibi relicta dubitatio. Et ab vno ⁊ eodẽ caloꝛe ẽ ĩmolicio in cera etidu ratio ĩ luto. Uides ęti qꝛ ex eodẽ ſemine ta modico ꝓueniũt fructus floꝛes et folia frondes ? coꝛtices ⁊ etia ſ. ene ſile cum ſe men vnn ⁊ fſoꝛte vnũ ſimplex ZPocẽ vnius nature nit. In ſemine z bnano ꝙ; vni? na ture tm eſt videt᷑ appere maioꝛ multitudo miaioꝛqs diuerſitas Leffectibꝰ ſuis hocẽ in eis qex ipo generat quoꝝ ẽ tata multitun- ipm inquantu eſt bonitas ⁊ eodẽ mõ cur rit res in alijs. Quia igit᷑ omne qð relucet do atq; varielas vt pili vnques caxo oſſa fes radicales ? ipa ſubſtatia terebꝛi. Qnã imperioſiſſimu verbu ipᷣiꝰ erit multitudo atz diuerſitas adeo deoꝛſũ ab ipo adeoc; diſcreta vt nec ſpecie nec genere nec etiã p dicamẽto ↄmuicet. In hujs aũt ſimilitudi nib attede logiſſime diſtantẽ diſſilitudi⸗ nẽ. Semen ei licet foꝛtiſſima habeat virtu opatiu cauſa marerial eſt æ⁊ ꝓpter hoc coꝛrupitur i generatiõe eoꝝ q ex ipᷣo fiunt hocaũt nõ c cauſe efficiẽtis nuqᷓᷓ ꝑ ſe ſcilʒ vt ip̃a coꝛrũpat ipᷣa opatiõe ſua q ei pꝛ’o pa ⁊ pꝑ ſe. Nec moueat te exemplũ fenicis qð polſui qm ignis ille quẽ iße ſucceit eſt caulſa effidies coꝛruptiõis ipiaipᷣe aut fenix nõ ẽcauſa ꝑ ſe ⁊ ꝓpᷣe ignis illiꝰ. Remiſce Vre igf ſublimitatĩ ac ſupeminẽtie creator: bñdicti imperioſitatiſq; verbi ip̃iꝰ ð quo plura audiuiſti in pᷣma parte tractat⸗ iſtiꝰ Et videbis q;longe ẽ omipotentiſſimavir tus ipius ? excellentia atqʒ magniſicentia opationũ ipᷣius ab alijs virtutibus et mo dis operationũ ip̃arum. Reminiſcere etiã quia nomẽ ⁊ intentionẽ cauſe efticent vi dent merito phylo ſophi extendiſie vt ex act ac deputatam eiuſdẽ rationẽ foꝛſitan enim ſic non congruit niſi pꝛime caulſe ef⸗ Allia vo ſimiles illuminarioes eis q que ſupꝛa poſui hr̃e vident᷑ om̃ia minu alia aĩalia ⁊ quedã multo mioꝛes ſq; nobiles. Quedã etiam maio:es quẽadmodũ vultures ſi vern eſt ꝙ de eis multi fabulati qꝛ puident ſtrages futuras exp̃lijs ꝓpter hoc ↄgregat᷑ locis vbi fu ture ſũt ſtrages hmõi taq; pᷣuideati futu⸗ rã eſcã cadanoꝝ hũanoꝝ ⁊ equoꝝ. Appet tibi ex oibus hijs luminibꝰ luminoſilatez ſapiẽtie creatoꝛis penetrare atq; ptingere nõ ſolũ vſq; ad extrema aĩaliũ ſʒ vſq; ad extrema ſeminũ lumina q cadũt ſupſemi na ſilia ſũt artificis vt dixit ariſtoteles. at tende etid ꝗd lumina hmõi nõ ſunt im̃ ſiẽ artes aut artificia opandi ſj ſunt velut im peria creatoꝛis q neceſſe habẽt ĩplere ipᷣa ſemia. Hõ em̃ ex libero arbitrio opant᷑ ſj —☛ ex neceſſitate p modũ ſcʒ ſᷣuient qð ⁊ ari - Rtoteles aut alibigeneralir dirtde natu⸗ ra ſò qi ipᷣa opat ꝑ modũ pᷣuiẽtis.nemo it dubitat aii lemia ne⸗ alia nec alit opa ri poſſunt quẽadmodũ ĩ ipis ſpediri mñ ⁊ adiuusri poſſunt vt meli⸗ ⁊ citiꝰ operent᷑ ſaropr en hormiüet ſemninsn4 fierepue Ceentiut Desaruh ſolübnnn eniqſe⸗ ſitceato ſceret/ Uitvciuſfe CMitioniel ioſtuecen legicrot getcſe lordunan uidoroge⸗ anfte Te Cegindci Pchine Giuunune Delſiin ſücaihnite nenkten ieniſco⸗ ponoe ſesſunf laſluist Glhnninſa nieitp lnuieer Fffrenesbn Ulnes Lod ghlespelge⸗ Aaumina faleſvenp genenäemnn bincecpl flegerbe Ulnentone ſuggeuand lußmag ſeogfton⸗ Mc ä JèM ð ðẽ ssl ẽẽ Hiimaß ſins A en alee ſor 5 1= r w ief dr l r.fF y. ckic We a eene 8 I Fo. cxviij ina Sicut appꝑet ex oꝑibmagice naturalis qᷓ delicq; iueſtigãda latrones? dinoſcẽdi alzꝭ . aleren ſunt ſubita generaio pediculon ranaruy dep̃hẽdẽdi eos aut nendi ſiue filadi teren oſtünd vermiũ et alioꝛuũ multoꝛn. Impediũt᷑ o diq;ʒ rethia ⁊ venãdi. Si in inueniret in. pndcice ſemins in agris multotiẽs ꝑ natura agro hotus pᷣter eruditionẽ ⁊ doctrina ſplẽdo düpenn rũ extepugnanie vt ex ſeminato triticonoõ res illos ꝓpheticos nemo noĩiare vererct. ehlichi generet᷑ miſi ſinapis aut ſigalu. Jam igik S nea lclctia illa neq; p ſciẽtias operari eeennn Decaratus é tibi qm ad oĩia bec puenit nõ alialia vel ſemina vlualiter dicimꝰ pter· Pbesni ſoluũ luminoſitas ſapietieę creatoꝛ ſ etim paucitatè nre exercitationis in hijs 7 PpE ediſniN periu q̃re oĩia pecd ſie fiuͦr vel generane nouitatẽ quã ſꝑ ⁊ mõſtrat᷑ ⁊ unmuabe Krüiinabte fiuũt creatoꝛe ſciẽte ⁊ imperate fieri ⁊ ſic fie⸗ hoꝛrẽt vulgares hoies et impiti Ppter qᷣH· SS ri quare ? puidenter ab ipo et per ipſum ariſtoteles dicere noluit artilicia eſſent mndetnitt Eboc y querebat cuiuſmodi in ſermoniboſz vtutes ſimiles artificijs ½ dennänsizt cognitioes vel ſciẽtie eent lumia prer qõ ↄueniẽtius acomodato aptato⸗ RR WV iſta. Reminiſci debes eoꝛũ q ali·⸗ q; ſermone nõ dicim? lumina iſta ſcienti⸗ Ceni keirtt bi audiuiſti p me vicʒ qm ſcientiarum ſiue as aut artes ſeu artificia ſy mag ſimilitu⸗ legneiri cognitionũ alie ſũt deſcẽdetes deſuꝑ a lu-· dines ſcientiaru ⁊ artium et artificioꝛum. RZ mioſitate creatoꝛt 2 bee vocar᷑ ſcie idite vł W gs aũt querat virũ aranea ſciax Z ve ſiue filare? reciacula tendere ? ACugennnar inäſcnz 3mapaene mnsacöneni Wasden Banm au ntionintn fioloprigdct meiutcininidn aorbanre miezimun 1 ibitnal laminiylun penenaaſfii miniti, sDini nndhii oefettiin ☛ ifuſe et iditę qdẽ ᷓ naturalit᷑ iſũr ⁊ cũ his creãt᷑ ꝗoꝰ idite ſũt ⁊ noĩant᷑ recte ſcie natu rales vel innate. Alie vo d poſt naturã cõ ( pletã dono creatoꝛis adueniũtcõiter vo⸗ cant᷑ ifuſe. Lercio vo rebꝰ ipis adueniut queadmodũ ymagines reſultates ĩ ſpecu lis ab inſpicientiũ faciebꝛ. Et iſte ſũt ꝗ ſe/ quũtur numero ſitatẽ rerũ et varietatẽ atʒ diuerſitatẽ vipote cauſate ab ipᷣis. nec mi rũ cuiq; videri debet ſi multitudinè autva rietatẽ rerũſequẽtur ymagines earũ et ve — Balia facere qᷓ facitpponet queſtio nẽ nõ facile determinabilòimpitis aut ei ſciẽter facit aut caſu qð facit ⁊ pꝛeter inten nonẽ. Q& ſi rideat ꝗs qᷣ neſcieter facit q̊ fac. Qualiter igr declinat erroꝛem omn? ĩoꝑibꝰ ſuis. 12 mpᷣ.ſi quẽadmodu dic ari ſtoteleſ qꝛ oĩno ſcietiſignu ẽ dicere poſſle??z ñ potiꝰ ſignũ ſciẽtè erit facere poſſe.Ampᷣ. ꝙ ſignũ ẽ ĩ muliere filãte ꝙ ipᷣa filare ſciat q; no ⁊ meliꝰ⁊ magꝭ appeati aranea. Si rificat᷑ iſtð p augmẽtationẽ a cauſa et a ꝓ G dixerit qꝛ mulier hoc fac arte vel ſcia ſi poꝛtiõe.Eu em̃ res omẽs ad hmõiymagi nes juas ſilr ſe habet ſiue ꝓpoꝛtionalit. Conſequẽs ẽ vt ꝑmutatim.ſicut res a diui cẽ ſe habẽt.ſic ⁊ amagines earũ ſe habeat adinuicẽ ⁊ ppter hoc vtẽ diuerntas ĩi rebꝰ adinuicẽ. Sic⁊? in ymaginibus ppler hoc igr ſiue res hmõi vniuerſales fuerint ſiue pticulares. Eodẽ mõ erũt ⁊ ſcietie vel vni uerſales vel pticulares. Scietie vo alle vi delicet tam inate q; infu te cauſe ſue ſe ꝓpter hoc vna earũ ẽ multo rũ generũ ⁊ multarũ ſpecierũ indiuidu⸗ oꝛuũ hinc ẽ ꝙ lumina ꝗᷓ nneraui tibi ⁊ no/ miaui ſequef᷑ hoc mõ vnitatẽ ipᷣi nec ha/ bent lineationes aut deſep:iones libꝛoꝛũ necaggregatiões ꝑtiũ quẽadmoduʒ ne ſapiẽtia pᷣma.Et ide dico de ſplẽdoꝛe peo⸗ phetico qm̃ vnꝰ nõ e diniſibil neq; aggre⸗ gatus ex pticularibꝰſplẽdoꝛibꝰ ⁊ in illo et ꝓ uluũ viſa ẽ a ꝓphet iãta rerũ et euentuu multitudo atz diuerſitas. Sic dico ⁊ ð iſtt lumiba quaq neclumina dicẽda ſint ↄpa ratiõe ſplẽdoꝛ ꝓphetici.i vno tñ ei aſſimi lat᷑ vicʒ ĩ hac vnitate ⁊ indiuiſibilitate.Si iñ mueniret in hoibus lumina ſimilia vi ue artificio oblitꝰ videtur huiuſmodi bo mo ſermonis quẽ dixit ariſtoteles.quia ꝗ natura tale magis tale. qᷓre naturalis ars magt ars ⁊ natural ſciẽtia magis ſcientia 7 naturale artificiu mag artificum ⁊ na/⸗ turalit᷑ ſciẽs mag ſciẽs.Quare et mag? ſci ens aranea hmõi opis ⁊ magis ſcienter opat᷑ fila ⁊ rethia q; mulierq hoc ꝑ doetri na allena aut ꝑ ꝓpam adiuetionẽ hoc ſti? eſequẽtur imita qpel didicit. QRſi rñderit q iſtinctu nature oc fac aranea inuoluit ſe diſfſicilioꝛibꝰ q⸗ ſtionibꝰ? de inſtinctu ſe; natura ꝗd vtru illoꝝ ſit. Eadẽ ei reſtat queſtio de natu⸗ ra vtru ſcieter inſtiget araneãſad iſta faciẽ da aut inſcieter. O ſi ſciẽternõ erit bmõi natura i ſubiectoſeis em̃ q̊ i ſubiecto ſunx nullo modon ↄgruit ſcire vei ſciẽter aliq facere.Si ve ſubiectũ fuerit natura hmoi ſequẽtur alie queſtiões de hmòi ſubiecto an p ſe hoc faciat an alieno inſtinctu. Q ſi pſe reſta mueſtio qua vtilitate et cuius. Si ei ſua vtilitate hoc facit nõ erit hmõr ſubiectuũ niſi ifa aranea. Uenatio ei mui carũ ſoli aranee qᷓ ulã exercet vtilis eẽtvi det. Niſi foꝛte ꝗs dicat quia etia vtilis eſt 6 4 Dars pꝛima de vniuerſo homibus ad admirationẽ ſapiẽtie creato que pᷣnominata ſunt ꝑ ꝓuidenti creato⸗ * riris ⁊ ad phyloſophandu de ꝓuidẽtia ipiꝰ ris et eſſe et ſfeeer. aleici Si vo alieno inſtinctu bocfacithmoina VUonia autẽ dalũ eſt a creato:e oi 0 iter lmiiura pueniet hec eade ad creatoꝛẽ et fiet xp bus coꝛꝑpibus vt poſſint ſibi acqui Gnlu . Hheoeoc maniteſtioꝛ: in rebus hmõi ꝓuidẽétia rere loca naluralia hoc énatutis naee dDinina cu inuentũ fuerit ꝙ p eius ĩſtinctũ ſuis cõgruetia et virtules enaʒ ad hoceis l 2 filant aranee ? texunt fus ſua et retia et date ſuntab eodẽ ꝗbus hec acquirt per ſ „ venatur. Si ant nõ puenerit hoc vſq; admotũ⁊ quibus etia in eis quieſcant non? nun 2* creatoꝛeʒ neceſe ẽ vt veniat hoc ad aliam tibi dubitandũ ꝗn ꝑ ꝓuidenti creatoꝛis lithuun ſuubſtantiã nobilioꝛẽ qᷓ; ſit aranea ⁊ hocv ſint motꝰeoꝛũ getespᷣſertim cũmotꝰna nunhe vynrnamvel multas que ſi fuenit vna ſola asꝰ tural vniuſcuiuſq; coꝛpis nõ la ſit inaſuõ en prearebit eẽ regitiua oim aranearũ docens locinatural q; elia fuga inaturał aiz otra ſeul . eas hmõi vinẽdi artificia vel inſtigas eas ri. Uides igr euideter q: coꝛpa naturalia ininn Qaag hoc vtilla exerceãt qð vel erit ei cmiſ ſbi ꝓuident naturaliter ad cõſeruationẽ ulet ſũ a creatoꝛe vel erit eide; innatuũ ꝑ vtraq; Jui eſſe ⁊ a locis nociuis ꝓfugã de locis il aut viarũ iſtarũ appet euidẽter oia hmõi ſalutaribus ꝑ motus ⁊ inclinatioes naiuu ſliald⸗ artificia ⁊ eſſe ⁊ exerceri ꝓpter videntiam qTales 2 hec ẽ cauſa vt mihi videt que idu ſencnenne creatoꝛis Eodẽ mõ ſi multe fuerinthmòi xit ariſtotelẽ naturã hmoiin coꝛpibus na erhti . flubſtatie regitiue aranearũ nõ polerit ee turalibus quaſi quandavitam eẽ quoniä D duvubiuũ gꝗn regnũ huiuſmõi ſit eis vel inna in viuentibus hmõi ꝓuidetiſſima euiden Neſen In vel cõmiſſum a creatoꝛe.Lu ergo atten lulſſſima eſt videlicet qua declinat noxia et Miin de in hijs ⁊ ſimilibus qꝛ nõ ẽ coniendẽdn querũt ſibi ſalutaria at ꝓficua. Et in giia imee⸗ recte phyloſophatibus de vocabulis aut buſdam quidem animalibꝰnaturalis pe⸗ cn nominibus quin potius ſiue litigio ⁊ con ricia et ars innata medicinalis. Quis em ondyeren tentione ſicut vtitur cõmunitas hominuʒ docuit bufonẽ alieno moꝛſuatq; veneno fenugspag Extraneitas autem quam repudiat vſus vulneratũ rutam adire et eidę locũ vulne nddaſde communis in vocabulis modis omnibꝰ ris affricare ? ꝓpter hmõi affricatione; a nd nugs fugienda eſt philoſophantibus. Similik periculo veneni curari 2 hocidem de ſali ynen N 2Z vacuitas earum nſi foꝛte defectus necel ua facere creditur a multis. Similiter ꝗs üübortop ſitas cogat nouavocabula fingere aut ſal docuit cattam ꝑ affricationẽ ſuam ad her guadenuch tlLs circuuolutionibus vtenduʒ eſt eis pꝑpk bam que nephyta nominat᷑ conciꝑe poſ/ uuas riſnine boc igif ariſtoteles noluit dicere virtutes ſe et ſic defectu maſculi ſupplere.Eodem unin que ſunt in ſemibus artes eẽ vel artificia. ʒS mõ ⁊ equas exponere ſe flatui venn vter keminzti fed ſimiles artificiis qnaq; abſq; abuſiõe eius afflatu atʒ attractu conciperẽt. Quis ultengen lIntollerabili dixiſſe potuiſſet eas eẽ qual⸗ vero docuit piſces quoſda poſtq; in aquaã Nute dã artes ſeu quedãa artificia nature. Heq; effuſa fuerint oua conſemine ſuo ſupfun 3 ndemm Setengdendu eſt tibi ſuꝑ hoc ꝙ pdixi videli dere alios aũt generare nõ poſſe. Denic Miohi cei viru aranee ſciant facere qð faciũt. vel ꝗs docuit aquilas et coꝛuos reiuueneſie enrirtii vrtruũ ſcientie tibi faciant quod faciunt.Cuũ re ⁊ in iuuentutẽ ſua modis ꝗbꝰ alibi au/ (Pecgücir⸗ „ vylſus ↄmunis hominũ recipiat eas ſcire æ diuiſti renouare. Quis docuit ſcoꝛpiones MWinelcen opari ⁊ ſcienter opa hmõi ⁊ tantillum lu exterioꝛa im̃ manuu in bominibꝰ pcutere auintdet minis eccepiſſe eas a luminoſitate ſapic⸗ pahmis aũt parcere vel qð verius credoti nlaniſn tie creatoꝛis ad acquirendũ ſibi ſuſtẽtatio mere ne foꝛie ab eis incluſi capti detine= fſoneonin nẽ vite ſicut dixiverũ aũt ꝑ mediũ ſiue me ab erxterioꝛibꝰ manuũ minimetiment. ſisebſteri dia an imediate nõ diſſinio hic qm eẽ ⁊ v Sunt ⁊ alia innũera que hyſtoꝛiographi nnhleſſce ta imediare vident ꝓcedere a creatoꝛe et nature de hmõti ſcripſerũt in abus omibꝰ Enttgdern creari ab ipſo et ꝓpter hoc foꝛtaſſis vide⸗-⸗ maniteſtũ ẽ tibi ⁊ coiter dici artes qſdam emici, atur alicui ꝙ in iſta modica lumina ſicur et artificia ? ingenia nature dici etno im. iuguie⸗ et magna deſcendant ab ipᷣo ſuper hmõi merito. Iſta tamen vocabula vſq;adna mldedo creaturas ſtcuretnobiliſſwim Tlumina que turas inanimato:ũ coꝛpm nemine adbuc llrnnn „ vocztur dona gratiarũ ſcientieq; vtůies audiuimꝰ extendiſſe ena hoc ẽ ꝓpier pni⸗ ſliorfi * luublimes dicũtur ab ipᷣo imediate deſcen tatem ſuam ⸗ vtita dicam tenuitatem in⸗ ehfce Aere ſuꝑ homines et angelos beatos. In minis. Nulli em̃ phyloſophanniũ audiui Aliimegznn iIm igr delerminatu ſit tibi ꝑ hec oia hmõi m⸗ dixiſſe ponderoſa coꝛꝑa inclingri vet Mllu Müctan Snhdäinke Wrläbgi dsbere Pricentüct Eſenmnain sti Ps iamis r AAeradci 1stincln Utmminiſtia ibmöince n wlaad 14) gan: Wmimal mnoſtolba eceii⸗ Wan . 1 nuiis r fntiin⸗ nommatau ACauſnet geleiaund⸗ NacnNc oſn calenimni,, — 4 nerareno Nn,, in lotis vt pdixi. Soꝛtaſſis autẽ nõ iuteneg intẽdere aranea hoc filũ determinare vel hoc reticulu. Jam autẽ audiuiſti alibi in⸗ maoueri ad mediũ mundi arte vel artificio Similiter neq ignem cõburere ligna ar⸗ ſimilitudinẽ ad artes ⁊ artificia. reatorꝭ depma⸗ 5 aut ꝓuidentia ſicut ⁊ virtute eiu ria omnia iſta fieri que nominaui libi iaʒ dubin eſſe non deber nec in partibus nec tentionem mea de indiuiduo vago quali⸗ ter ſe habet in ipᷣo ſenſu ⁊ in ißa ymagina tione. Ethmoi exemplũ quoddã eſt in ho mine qui videtur alonge veniens ſed ꝓ/ er elongationem nõdũ ſcitur eẽ homo. ſed ſcitur eſſe boc animal veniens deinde cũ appꝛopinquauerit cognoſcitur eſſe iſte homo veniens nondu ſocrates. Erit au tẽ magis vagum ſi eouſq; remotuʒ ſuerit vt nõ depᷣhendatur animal eẽſʒ hoc mo⸗ uens. magis etiam vagum ſi nec moueri appareat. Cunc em̃ nõ cognoſcerelur eſſe niſi hoc coꝛpale.Ex hiis igit᷑ apparet tibi quia denudatio a cõditionibus priculari bus ⁊ ci rcũueſtitio eoꝛũ facit indiuiduum vel vagum vel magis vagũ vel expꝛeſſum ac determinatiſſimũ iuxta modos huiuſ/ modi exemplotim, Uia vero ſermoues phyloſopho ruũ de animabus animaliũ nõ ra tionabiliũ fuefunteas appꝛehen dere vniuerſalia non poſſe ⁊ dixerũt hoc eẽ ꝓpꝛiũ animarũ rationabiliũ ⁊ ſubſtan tiarũ intelligentiũ. nõ videtur ̃m eos ꝙ Jin animabꝰ animaliũ ſimiliter artificibꝰ operationũ ſint ymaginatioesvel alie im pꝛeſſiones vniuerſaliuʒ / neq; ꝙ poſſibilis ſit eis abſtractio circũueſtitionibꝰindiui⸗ duantibus vſqʒ quaq;. Quapꝛopter diſſi⸗ cile erit eis determinare vtrũ aranea yma ginet᷑ muſcã cũ ipᷣam non viderit vel qua liter ymaginet᷑ eaʒ ſi vniuerſaliter eað ap⸗ p̃ᷣhendere non poſiet ̃m eos.Si vo indi uidualiter aut ſingulariter ymaginatur ꝗ cõditione vel circuueſtitione illam indiui duet diſſicile poſſe videri videtuncum ipſe ↄditiones pᷣmo indiuidualiter neceſſario appᷣhendãtur 5 . * . . ie vel artificio nature licet cõiter receptu?; ſit ꝙ hoc faciat virtute nature ſueſſed hoc eſt vt dixi ꝓpter longam Diſtantia atz diſ et autẽ euidentius qgo di co p exempla. Si em̃ ymaginatur aranea mulcã caſuram volatu in telam ſuam iſte 2 boce qmi 2 vt bꝛeuius dicam ꝑ has ↄditiones nõ ẽ — ad hãc aliquã ſtab rali. Hõ erit igit᷑ ꝓpᷣa ſubſtantiarũ intelli gentiu apphenſio ↄmunionũ ſiue vniuer ſaliũ. Amp̃.De artificibus ꝗ non ſunt apud nos nullus dicit ſe edificare hacoo mũ indeterminate ſed potius quandam domũ. Similiter neq; textoꝛ aligs ducit ſe texere bunc pannũ ſed quenda pannuũ Nec aliꝗs ex fabꝛis dicit ſe fabꝛicare hũc gladiũ ſed quendaʒ gla dium. Multo mi⸗ nus igitur in animalibus ralione carentis bus erit poſſibile hanc indiniduationem ſeu determinationẽ eſſe. Amp̃.ci ani⸗ me rationales multo nobilioꝛes ⁊ foꝛtio/ res ſint in appᷣhẽdendoq; animequomo extendent le in appᷣhenſionẽ ſingulariuz vires apphenſiue earum et vires appᷣben ſiue animarũ rationabiliu erũt adeo bꝛe- ues⁊ decurtatevt in ſuis artificij 8 vſq; ad particularia ? vaga ſimiliter ĩdiuidua nõ Marttingant. Si 3 nis autẽ dixerit ga aranee operant᷑ quẽadmodũ aliquis artifex opa retur cecusvel clauſis oculis nec ſic etiam abſoluit ſe a nodo queſtionis iſtius quo/ niã ꝗ ſic operatur quoniã et ſi clauſos ha⸗ beat oculos vel om̃ino obſcuratosaper⸗ tam tamẽ habet atz reuelatam ymaging⸗ tionẽ in ĩm ſenſum cõmunem interioꝛeʒ Difficile autẽ ẽ inu enire exemplũ diſimi⸗ litudinis ymaginationis 7 intentiõis hu⸗ iuſmõi animaliũ in opibus ſuis apõ nos pᷣa inte ndut ab intus ⁊ ymagi natur inſup. Hos ant afoꝛis ⁊ deoꝛſũ i ar tificijs que apud nos ſunt. Et iam oixi ti⸗ bi in pluribꝰ capitulis et tractatibꝰ ſcietie iſtius quia lumina que deſurſũ deſcẽdũt Z longius?⁊ latius ſe extenduntſq; que de oꝛſum ⁊ a rebus animalibꝰ nr̃is in aiabꝰ animaliũ irrationabiliu adueniũt/ꝓpter quod ⁊ mẽſuratur ⁊ numeratur ſcoᷣm res Unius em̃ vna ẽ viſio ⁊ vnius ſoni vna ẽ auditio ⁊ Oꝑoꝛũ due vila ſe habʒ de alijs et hoc eſt qùdnia omnia hec ad modum paſſionu ſunt a rebus agentibo ĩ animas app̃benſiuas ⁊ ad modũ reſutrarioni a⸗ foꝛmis rerũ ſenſibiliũ ĩ ſpeculisanime vo appbenſiue ⁊ receptibiles hmõi paſſionũ efficit ſpecula bmoi reſultanonuz. Wiſus Ss deſcendere ad hanc. Qualiter igr deſcen⸗ det aranea ad quacũq;. Qè ſi no deſcẽdit ua ſtabit igit eius vm aginatio ſiue appᷣhenſio alia in ↄvmuni ſiue in gene conditiones oẽs cõmunes ſunt æ plurib cõmunicabiles.nõ indiuiduat igr muſca hymõòi habitꝰ amplioꝛes ſunt atʒ latioꝛes bus paſſionibus ⁊ reſultantijs quas di⸗ licet impfecti actu naturaliter ⁊ indigenti ximꝰ. Sic ſe hʒ et de luminibus que noĩa ui tibi 2⁊ quanto ampliꝰ aſcẽderis ⁊ cogi/ iuenies dilatari donec puenias ad puriil/ . —.,— tatu ⁊ conſideratioe tanto amplius eam ſimũ lumen viq lumen luminũ qð ẽ crea „toꝛ ſapientiſſimꝰ. Cuiꝰ luminoſitas eſt in vltimitate latiiudiniscen hʒ ſanctus ⁊ au tenticus ſermo vicʒ qm̃ ſapia attingit a fi/ neyvſʒ ad ſinẽ foꝛtiter ⁊ diſponit ola ſua⸗ uiter. Hinc eſt ꝙ ſplendoꝛes ꝓphetici ꝓ⸗ ut po ſſibile emutãates illud lumẽ ſq; lumi duntunſed eti in ſonguʒ ppter q̈ ipſi phete non ſolum pᷣmavident in ſplẽdoꝛi/ bus iſtis ſed etia nouiſſima. Apparet igit num non ſolum in latu ampliſſime diſcẽ⸗ tibi per hec iſta lumina naturalia nõ im/ merito eẽ extẽſioꝛa appᷣhenſionibꝰ noſtrẽ que affoꝛis inueniuntæ ꝓpter hoc neceſſe elſt vt res pꝛecedat appꝛehenſiones hmõi lanq; cauſe earũ. Splendoꝛes vo ꝓpheti ci ⁊ iſta iumina ſicut a rebus nõ ſunt Sic nec exigunt exiſtentiã rerum pᷣcedere ſexx pter hoc ⁊ non exiſtẽtia anteq; ſint exten duntf. I deo ⁊ ſplẽdoꝛes ꝓphetici ꝓphe⸗ tis oñdunt pꝛeterita que lã nõ ſunt ⁊ futu ra que nondũ ſunt Sic ⁊ iſta lumina aqꝗ/ lis ⁊ ceruis oñdunt ſuas renonatiões an reqᷓ; ſint ⁊ cauſas earũ ⁊ modum opatio nis quo eas faciant aut ꝓcurent. Similłr ⁊ araneis reciacula que non ſunt et foꝛte muſcas que nondũ ſunt ⁊ cauſas eaꝝ in Gr Teciacula anteq; ſint. Oꝭ ſi quis dixerit q nec araneas nec hmòi aialia ſcire vel vi⸗ dere que operant᷑ vel vtilitates operum. Lunc magꝭ acceditad vt concedat ea non lua ſed aliena ꝓuidẽtia operari.⁊ tan deʒ Deueniet ſermo iſte adhuc vt ↄcedat oĩa opera hmõòi fieri per ꝓuidentia cteatoꝛis ſicut pꝛedixi tibi. Seqtur etia hocvt dicat graneas alieno inſtinctu comedere mu⸗ Icas q̃s capiunt.Et hoc ipᷣm habebit ncce eſſe poꝛct ⁊ omni generi animaliũ qð nõ inſtincin ꝓpꝛie nature aut famis cõme⸗ dunt ſed alieno inſtinctu vald em̃ potiuſ faciunt opationes bhmõi alieno inſtinctu — . et no illas vicʒ comedere ⁊ bibere q̃ finis hoꝝ ſunt ⁊ vtiliras. 20 ½ und 7 valite Amp̃. ꝗqcquid p̃ᷣt in finem et in viã et quicꝗd in extremiũ et in mediũ naturaliter Quia igr iſte opera tiones filare texere reciaculs inſidiari arq Pars pꝛima de vniuerſo. xo ⁊ auditus hahitus naturalis et ceteri neas capere eas media ſunt ⁊ vie natura lis ad comeſtionẽ earũ et ad acquiſition nutrimẽti ex eis ſimilir ? media naturalia ſicut ad illa Illa vo extrema ad hocoꝛdi natioe nalurali ⁊ aranee naturaliter poſ ſunt in finẽ vel extrema potuerunt multo amplius in vias et media. eſt dicere ꝙ aliꝗs poteſt naturaliter in o medere ꝙ nõ eſt naturaliter niſi p maſti- care et non pᷣt naturaliter maſtican. Sixx ꝙ aliquid põt naturaliter nutriri cibo et non poteſt coquere vel dirigere cibu. i des igr per me in hijs nõ nullas vias ex.- ercitatiõis ingenij tuiꝙ ſi melius videre degerit tibi deus in hijs gaudere ⁊ vellẽ fieri mihi. ðð Emotibus vo naturalibus ꝗ ſũt a medio et quida addunt terdum vicʒ circulare qui eſt circa medium quãq; hoc impꝛo babile merito valde vi⸗ deatur Ar.et ſequacibus eius. Similr æ de inclinatiõibex quibus ſunt hmõimo tus. Jam dixi tibi quia neq; motus ꝑ lci⸗ entiam fiunt eoꝝ que mouent᷑ ſic nemꝑ ꝓuidentia. Neq; areſtoteles voluirnoia re pᷣncipia motuũ iſtoꝝ artes vel artiſicea per aias vel vitas ſed quaſi vitas ⁊ cauſa in hoc fuit ſicut pꝛedixi tibi diſtantia elõ galio ab hijs quibꝰ hmõi nominaliões recta ac vera nomnatiõe congruut. Jaz igitur apparet tibi ex hijs que pᷣceſſerunt ꝓuidentia diuinã attingere a pᷣmis crea- tisvſq; ad minima. et intelligo hoc ð ſub ſtantijs ⁊ t de partibꝰ qᷓ; de totis cotpo reis ſubſtantijs.⁊ quia nõ eſt incõueniẽs vel indignũ ſapientia ⁊ bonitate creatoꝛl ea curare.poſtq; ſunt que curauit cũ non eſſent et eouſq; curauit vt ea eſſe faceret quia mõis omnihus decet eius ſaplentiaã ⁊ bonitatẽ ea deducere ad fines hmoõi eł vrilitates abus ea aptauit et oꝛdinauit ſi ue ſint nobis noti ſiue ignoti hoc autẽ eſt ſicut pᷣdixi tibi indubitater regere vic co⸗/ ſeruare et deducere ad fines vel vſum ad quem res cẽ. Ot ſi quiſierit ꝗs qualiter cu⸗ rat muſculas ꝗq́s yrundines tã ſtudioſe ve nantur Lũ nec videat eas conſeruare qn potius videtur eas expoſuiſſe deuoratoi yrundinũ. Qualiter etia videt᷑ deducere ad finem ad quẽſun t ⁊ an eſt alius finis earũ q; nutrimentũ ſeu ſuſtentauo yrun⸗ dinum Rũñdeo in hoc quia reuera hic eſt vnꝰ finis et vna vtilitas muſculaꝝ hmõi ⁊ ad hunc finem vel vtilitatẽ deducit ess Amp̃. hoe Nenfot⸗ litelie Nedhtl guobeell peelcanc Uatigen ecleg gesiſeh⸗ NMinalai jicelſeni Olappe tiponcon luter bon ſeſenmin honiese nutinfie Motbie 8Coruure —, bakbonuze gegfoeli ſeticii⸗ voninsen (eidonin ſa onlunsy uneeide mn ppruh ſn hepdeſtece tochmen pſonrig ſholſn Maltbye ſig aarie⸗ Aengabor Duehhifin inſiinin henbiine⸗ Gtneinn drnentte Neneean ananen necn. E Wieſtne ralneni Tallternaſhan mainannt eeldingerti isnönulut tuichfinit tonehg gnicicder necickaen Nbienant, aas ns gaibisſuin gaid neg guenoran ir ncſoteisnern tor mNr ſetqraitu euutbidt vyhnöi znaöenige/ iadis eff Amndle, iden rutottun, tauiniud usellin, Gcreal be 4 2 Fo. treato? p naturam ip̃an yrũdinũ quã crea nit eſui earũ nutribilẽ ſeu ſuſtẽtabilẽ. qbꝰ et dedit lumẽ naturale de pᷣdictis lumibꝰ qquo hecillo mõ cognoſcant ⁊ eti ipas ca pere ſciaãt quẽadmodũ ⁊ comedere.CLonᷣ uatigr eas creatoꝛ vſq; ad vſũ hmõi quã qᷓ; ⁊ alie vtilitates ſint⁊ ali vſus quos au dies i ſequẽtibꝰ. Nec ẽ incõueniẽs quedaã aniĩimalia i efũ ⁊ ſuſtẽtationẽ alioꝝ cceato rẽ creaſſe vei etiaʒ ĩ alios vſus multiplices Sicut apparet de eqnis ⁊ aſinis et mulis qui non comeduntur ab hominibꝰ com⸗ muniter. boum vero et ouium ⁊ capꝛarũ glie ſunt vtilitates multe quibus adiuuãa⸗ tur homines qᷓ; eſus ⁊ nutrimẽtuʒ ⁊ vt eui dentioꝛ tibi fiat dei pꝛouidẽtia in omnib⸗ narrabo tibi et numerabo generalesvtili tates creaturarum. Pꝛima igitur genera/ lis eſt bonuʒ quod ẽ vel quod habet vna queqʒ ſiue illud ſit eſſe ſiue aliud ſiue alia ſiue eè cũ alio aut cũ alijs. Dꝛatuita nãqʒ bonitas creatoꝛis nõ intedit ꝓdeſſe ſibi in creãdo res in dado eis eè vel bona alia ſʒ deſſe rebꝰaiſtis ⁊ hec ẽ ſꝑ intẽtio gratuite onitalis vicʒ hmõi rectiiu dinis vt nec re curuet eã datoꝛi ſe intendẽs ſcʒ ſibipi hoc E in ꝓpꝛiũ bonũ vel honoꝛẽ vel comoduʒ vel gloꝛiã vł voluptatẽvel aliqd ad hmõi neq; deflectẽs eã ab hmõi rectitudine vel in nocumentũ inimicoꝛũ vel ĩ ꝓpfectũ ami coꝝ ſuonꝝ vicʒ qꝛ ſui ſũt.Hec em̃ ↄſideratio vicʒ ꝙ ſui ſũt declinatio ẽ a rectitudie gra tuitatè ⁊ hʒ aliqd recuruatiõis pᷣdicte. Se cũda cauſa ẽ creatiõis ĩ ꝗqbuſda ẽ vtuitas aliena ⁊ hoc accidit ĩ multis generibꝰ reꝝ Nueda eĩ ſũt nata eẽꝑ ſe⁊ inſuꝑ eẽ vtiles glijs. ſic iaʒ ſuperiꝰmultotiẽs audiuiſti de vegetabilibꝰ ⁊ animalibꝰirrationabilibꝰ nata vidẽt eẽ vtraq; vtilitati ⁊ viui ho⸗ minũn. Alia vo ſũt nõ nata eẽ p ſe vt ptes ⁊ mẽb:a animaliũ quẽéadmodũ oculꝰ nõ natus eẽ ꝑ ſe ⁊ pes? manꝰſilr. Sʒ ĩ toto ſi militer ? toti. Similiter os 2 nerui et caro in animalibꝰno ſut nata eẽ ꝑ ſe ſed ĩ aĩali bus im nata ſut eẽ⁊ vtilitati totalitatis eo rũ.Quapꝛoprt finis ꝗda ⁊ vtilitas creatio nis eoꝝ videt᷑ eẽ vtilſtas totalitatꝭ aĩaliũ quoꝝ pies ⁊ in ꝗbꝰ ſolũmõ nata ſũt eẽ et hic non ĩtelligo niſi vtilitates naturales. Sut ei ⁊ alievtilitates ſublimioꝛes atʒ no bilioꝛes ⁊ hec ſũt ꝗbus adiuuat᷑ vᷣtutes ⁊ cõpoſuio moꝝ ĩ hoĩbus ⁊ ea bona gratia ru atʒ vᷣtutũ ꝗqbopennis ⁊ futura felicitas obltinet ⁊ hec oĩm vnilitatũ nrarũvltia atʒ prfectiſſima vtilitas. Ex qbus manifeſtũ ? tibiqꝛ vtutes ⁊ dona grarũ vtilioꝛa ſũt oĩ ſu teẽ ⁊ qua intendit creato? ⁊ pᷣncipalnuer hoibus vtilitas ẽ vltra qua nihbil queredũ erit. Poſt hec vᷣe ᷣm gradũ vtilitauis obti nẽt in oꝛdine iſto ea ꝗbus iſta aceqrũt᷑ nu triunf adiunat᷑ cõfuant᷑ adaugẽt ⁊ inter hec pme ſũt bone diſpoſitiões earũ natu rales ſiue bonitas ↄplexiois ⁊ benignitas naturalis maſuetudo naturalis. Qui ei iſtis pᷣditi ſũt faciles ſũt recipe gratuita ac nobilẽ vᷣtutẽ pacietie et ſancte dilectionis nec no ⁊ pacis atʒ feueritatꝭè coꝛdis cuius cõtrariũ ẽ turbuletia ? inqetudo ⁊ ð hijs oĩbꝰ ſatiſfactũ dʒ eẽ tibi ꝑ ea q audiuiſti de vtutũ tribus generibus hoc ẽ naturali bus gratuitis ⁊ coſuetudinalibus ⁊ eis qᷓ circa ipᷣas ſut terciũ locũ obtineret in oꝛdi ne iſto doctrina ſtudioſitas ⁊ diſciplina?æ ꝓPopter hoc gens xpianoꝝ q̊ maxime place ceat ⁊ ſumopere iuigilat ſacris ooctrinis pdicatiõibus ſingulariter iſiſtere videt eu alie getes iſta negligat euidenter. Nec catiõibus quãtuũ incitẽt ad cultũ ⁊ bonoꝛi ſicentia creatoꝛis quatũ illuminẽt mentes hoĩm ad cognitionè ipius ⁊ eoꝝ d aman da qrẽda tenẽda ⁊ puadaſſũt hoibꝰ.Silr ad cognitio nẽ eoꝝ ꝗ eis fugieda ſũt et di⸗ mittẽda ⁊ etiã pſequeda.⁊ oino non igno ras quatg ſit virtus doctrine ⁊ pᷣdicatiõis ĩimmitãdis coꝛdibus hominũ ⁊ in auer⸗ tẽdis eis ab omni erroꝛe ⁊ pꝛauitate et ab omfibus aduerſitatibus ?⁊ cotagijs merito rũ maxime cũ gra creatoꝛis ⁊ loquẽtibus ⁊ audiẽtibus affuerit.Et tu iaʒ didiciſti qꝛ reuerentia que puritate intentionis ſacre doctrine et exhoꝛtationes ⁊ loquẽde⁊ au diende ſũt et quõ ꝑ irreuerentia ⁊ impuri tatẽ cõtrarias abſq; fructu plurimũ et au diũtur et docẽtur. Studia vo que ſũt lecti libꝛis. Meditationẽ vnicuiq; apud ſemet ipᷣm et ꝑ ſe⁊ deliberationũ ſeu circũſpecti onũ in eis ce agunt᷑ aut ſuſtinent᷑. Qui⸗ da em impati ⁊ impꝛouiſi parũq; circũſpe cti ꝓſiliũt ad opa que cõſultiſſime ageda eſſent ⁊ incauti irruut in pericula aduerſi tatuʒ pꝛius deiecti ⁊ letaliter vulnerati qᷓ; de pugna deliberent q; armis ſe attingar vélinduaant. Uia vero de dilciplina aliquantu 88 i — . . πWαι αμr-ennr o d α.../ νυNοι . . C Aus ducat gofz ad diſre Plerrd ſtz Hno Dolo Iyſſio TPrſ“ * Paars pꝛima de vniuerſo nuie lu diffuſioꝛ ſermo habẽdus eſt ppter boc moee keceris innenies inm enidee ſnper ſnpiff quoniã minime cognoſcũt homines vtili omnia alia dona de rorRummanu naet tates eoꝛũ que ſunt diſcipline ꝓpter quod eeſobucient a umerto⸗ enoata Uesdo —— 4 . „ . ipᷣam tanq; no xiam fugiunt et cum do 3 torfebellione cordis mntis ebetozumſe . gin * re et moleſtia vitibus illam pblu toꝛ rebeilione co:cus geniis Deoteo⸗ine. se imuq; ſuſti es igit᷑ diſcipline ſunt eis timenduũ atqʒ tremẽduʒ tot taliſqʒ tre⸗ rimũq;ʒ; ſuſtinent. Res igit dilapline iut ibnit vtegs ab We que timoꝛẽ aut doloꝛem aut oppᷣſſionẽ in moꝛibus legè datione exhibun vtee etes ntaß erunt et que ſomenta vicijs ſubtrabunt legis ſus obediin⸗ 2 ama henplem umu⸗ „3f S aut eis concludũt vel acceſſum ad ea omi eęetiam fragere nimill i it aoait no auferunt. Timoꝛis autem vtilitates is creatoꝛ dicit in lege eoꝝ gens dure cern vyoric alibi audiuiit in capitulo de operibus er fuitc ppterhocinclinatlone voluitatiam hlii mirabilibus ipᷣius et ꝑ ſe manifeſtũ eſt ga no ſu cipies lerroꝝ oerI le en a kfu itleoin ume ſuga ſoiritnalis ? et reſiliatio ab eo it ab inicio. Debonòoſoris. r nuch qð timeiur.iimoꝛ igitur bonus etſanctus / Avero d ſũt ooloꝛt ſicut ſcis moꝛ iinten Equo fugitur ab omi qð iram ꝓuocar cre ,ͤNiiäcantet extinguut neupiſectics nit aloꝛis.hoc ẽ ab om̃i inquinamẽto peccan voluptatuz. deſi eriac; garug Mbab moꝛtiferni. ppter hucigitur timoꝛẽ incuciẽ ac ſecularia. ipᷣaſq; volupiales lee 77 duũ moꝛtalibus creatoꝛ et ſtellaàs comertes ⁊ abꝛadũt hominib J63 Au negn “ 65 eenu neos creat et apparere facitĩ ſublimi. Si ⁊ deſi i enceiz cahn endembutat Btgun militer et poꝛtẽta in terra 7 in mari et multx bilitat diſſoluant excecat hich as ſen dsucbon las parere monſtra in hominibus etiana in ome genus lalanie giag⸗ nmanos ler ſifänun ci vt infantulos multoꝛũ capitũ.ꝓpt᷑ qðᷣ g hoies. Dolbei qni ol etini uer⸗ meſnng et mõſtra dicũt᷑.nõ ſolũ ꝓpter admirati-⸗ abꝛadit ab eii emc ſa utaris ras n iopan onẽ nouitatis ea hoĩes ſibinnicẽ mõſtrat ex hijs. el qe euera mee ieine E orari n ſed quonia iram dei monſtrãt in munere /Mhij vermes bmnoi mns likte en enn dun Sſizſ moꝛtalibus vtſe; turbatio ren oꝛdinetur juia abbomina 4 duoitamoeifffeatone pen, hatue hoibuscreafoꝛ apneat Sat Sie entone ablintpionofatayideinrr ih innuera pᷣter illa que lex rpᷣianoꝛũ expᷣſſe iſta ⁊ ablutionè ab. lernonib pphetaru. iuunoſt cõtiner que ſcʒ futura ſũt in ſole et luna et Agua ihulanois 1 San uartci alch ihntkrel ſtellis 2 in alüs inter que etia terre motus Seienda eliati de gy hal reninionns einſi enũeratur vt io temoꝛe ſuolterra tremo-⸗ ſupbiã ra e ee te drts ala ndl hominib ineuciar: eremend eie ſua vaſa aſtntſat arztoetiſteat zobaura Kunfn deat ꝓpt iminentẽ vindicta creatoꝛ. Qua vala ficti d narͤ at / no ſolii otra aqua rnid niapter manloſtum eiene motufieft ʒ ierig eon aſeolgteret eĩ excocti necigneʒ egin 9 uidenti creato:ct opter tam euidentẽ vti ſʒ elia colta uã. Sic doloꝛ pᷣſentin tnibnla tenn -. liatcque ex eo o; onenire hoibug mora einctcc e at aig oetifcat⸗eer n bns er Becſuc tiatd natm as quà oidiei Gon neetrlac adã eis pacientia opat inſplag o ſti in libꝛio metheroꝛuũ ſiue alias ꝑ volũta veratanels ae lolvrrach lege be Eiimnncai M mae atorls pos haccaaſam ter beinta erbſtar er bce eibe . t⸗ lege gdẽ bebꝛeo mmnjrſppi⸗ rũ data c eis in lantis terroꝛibus ignis caa bꝛeon icʒ . Dign iee eraſlla ein chb liginis et lampadaꝝ ignis diſcurrentum ſui dixit ipe egi⸗ 5 8 nete ihunnn on erice tiam peeſer e legit. Dribe nano aciẽ tiã opatur. aias eti ſinihei ribilia facta in egypto. vt timerẽta maloi legit᷑. ribulatie Ticte adlinuat villumi Pfirpoq obedietie ſet a peſſimis ↄſuetudinibꝰ egy om bhũanas miſabiliter adint Rmnopebe Gtin pti ꝗbus nutriti erat. Poter go eleganr in narad lapistis. he vo ſabiui big uſine⸗ . Ebe erpto nieauknbns dds 1a02 is. dd lgata eſtultici cordeuen nligie . agibno vteoipo melligererincenanz (v a diſcipline ſugabit ea. Et in eode li ſüänton Jngalbdus vt eoipo intelligeret fugiendu, 5 vga dilapunm rrrihnuut ſaviẽtiam epor eis eẽ nõ ſolũ ab hominibus egypcijs.ſj⸗ bꝛo. Uirga ac coꝛrectio tribuũt ſapietiam I etiã ab egypcis moꝛibus ab execratiõe ſc Aliꝰ etiq ex ſapiẽtibꝰantigꝗs dixit. qa ſapi licet ydolatrie ⁊ a vicijs ꝗqbus illi ſe ceato entia no inuenitur in terra ſuauiterviuen 6 ri abhominabiles ⁊ odibiles fecerant. tiñ. Et ex phis archita taretinꝰ expſſe dirit Amp. cu diligentioꝛẽ ↄſiderationẽ ð ti Ubi dñatur libido nulluũ eſſe locũ tempe . d ſan. ⸗Kr 4 „ sbehen 4 ele Wecee noumman tor ensdt Ncktan a viachio, zilonond/ dün Sueidd, 4,gee R orzo 4 ic, Lidice otud/, 77 a MN Miniſ d / 4 WV tic0α⅜² ,,zſee Fo. rantie 2ĩ regno voluptatt vtutẽ nõ polſe ↄſiſtere. Quare nec ſapiẽti/cũ ſapiẽtiave tinoĩsvius ſit plus q; ars ſicut dic ariſto emetaphyſicg ipa. Attẽde igr iſtas vlli⸗ tates oolonꝝ ⁊ duerte q eas nouit creator ₰ 2 q bonitas creatoꝛt vt diligat alas no⸗ ſtras. ? ꝓpter boc neceſſe ẽ v eis ꝓuideat pona ta ſalutaria. ꝗbꝰ a tatis malis libe⸗ rant᷑ atʒ purifſicat. Ampᷣ.ciũ oĩs nuera ta mala a ꝗbus ꝑ dolo:es pdictos ẽ libe/ ratio animabꝰ moꝛbi ſint vulnera fedita tes defoimitates inqnamẽta abhomiĩa bilia aian. ? alia multiplicit᷑ noxia aiabꝰ niis ⁊? ledẽtia illas. Eñ nemo ĩtelligẽs du bitet creatoꝛẽ amare ⁊ vellę ſanitalẽ. mun diciã pulch:itudinẽ ⁊ foꝛtiludineʒ. ceteraſ q; pfectiõ es aian nrarũſqualiter dubitari poterit hec bõa eũ nõ ꝓuidęre aiabꝰnris ꝗbus adeo efficacit᷑ adinuat᷑ ad obtinen⸗ dũ pᷣnoĩatas pfecliões qᷓs nõ diligere in eis nõ ẽ poſſibile creatoꝛꝛt. Amb. ſi vi⸗ des egrũ muliipliciũ egritudinũ incomo dis laboꝛãtẽ/⁊ videris ei exhiberi medici⸗ nã ſalutarẽ ↄtra oĩa illaicũ ipᷣe nec de ſani tate ſua cogitetinec aliꝗd ſibi medicatio/ nis ꝓcurat aut pquiratDubitabilis ne al teriꝰbonitate ⁊ ſapientia medicinã bmõi eidẽ pᷣſtari.De illis vᷣo ꝗ doloꝛes inferũt ⁊ meden paciẽtibꝰnõ intendũt. wanig Jeſtu ẽ ꝙ eoꝝ ꝓuidẽua medicina vt medi cina nõ pᷣſtat᷑ hmõi.qm̃ nec intẽtiõe eoꝛũ E vt ſanẽt vel ꝓſint allasſʒ mag vt ledat ⁊ noceaãt niſi ſoꝛte ſint eruditoꝛeęs atq; do cloꝛes.ſi ymaginari volueris vniuerſi tatẽ hoim pᷣnoĩatis tibi egritudinibus la-⸗ boꝛare attẽdẽs creatoꝛẽ iugit᷑ itueri moꝛ bos ſiue egritudines hmõi ĩ genere hũa/ no.Cõſideraueriſq; diuitias pietatꝭ ipi⸗/ nõ aſcẽdet vllo mõꝝ in coꝛ tuu ipᷣm negli⸗ gere tantã plaga ĩ genere bũano⁊ relin re irremediata ſeu inoderatã. Quia igik optimi ⁊ ſapiẽtiſſimi medicatis ẽ ea ſpꝑ me dicadis adhibere remedia.ꝗᷓ ſaluberrima eẽ oſpicit ⁊ ad curãdas egritudines effica ciſlima. pnoĩatos vo doloꝛes videt crea/ toꝛ bñdictadeo vᷣtuoſos ad curada pᷣdi/ cta incomoda. adeo ſalutares egro hmõi neceſſe ẽ vt eos eidẽ adhiberi pibᷣm. Wa nifeſtũ igr ẽ iaʒ ex hoc doloꝛes tribulatio nũ q in bominibus ſunt eẽ in eiſdem ꝑ cu ram et pꝛouidentiamn creatoꝛis. Uod ſi dixerit quis gꝗa iſta eueni⸗ W lemenipos vl ab alijs in alios ver unt hominibus ab ipis vel in ſe x exx/ bi gratia. Egritudo interdũ ex crapula in terdũ ex ebꝛietate. interdũ ex cibo vel po⸗/ tu non ſano.interdũ ex eſtu vel frigoꝛe ni mio.et alijs pluribꝰmodis.Ab alisvero· in alios vt verbera et plage.carceres vii⸗ cula damũificationes p frandes dolos ra pinas. Eodẽ mõ ⁊ cõtumelie et que cõtu⸗ meliarũ ſunt hmõiigi omnibꝰnon cauſa eẽndi vel adueniẽdi nõ videtur eẽ diuina cMM ν eleſe ſunt occaſionũ ſ nnrlnsrpaontsef.. a7 bonitas. quin potius humane inigꝗtates atq; malicie et ignoꝛantieſagentes eniz et ixerũt maioꝛes ex ſapientibns xpianoꝝ – quia reuera actiones hmõi hocẽ malas fectus eſt illatioq; actionis ꝓpter hocigẽ M qſcũq; atq; puerſasnõ cauſat directe bo nitas creatoꝛis.ſed ſuſtinet eas ſiue ꝑmit/ tit ꝓpter bonitates et vtilitates paſſionuʒ et pter hoc ipᷣas paſſiones cũ cauſare di xerũt quonia eas ꝓuidet diligit appꝛobat vipote tam multipliciter vtiles. ppter boc igitur ſuſtinet actiones ꝑuerſas ſiue pymit ilt. Et quonlam longo maioꝛes ſunt ⁊ plu res bonitates et vtilitates paſſionum. ele git ꝓuidẽtia creatoꝛis paucas ⁊ modicas malicias atz puerſitates vt inde mitopłes multoq; maioꝛes bonitates eliceret.c; il⸗ as oĩino eſſe nõ ſineret. In hoc igr erßm hoc a ꝗbuſda dictꝰſẽ creatoꝛ cauſa malax atz puerſarũ actionũ.iqꝛ et adoꝛes earum creauit et vires eiuſde dedit qbus abuten tes eas faciũialicet nõ ad hoc eas illis de⸗ derit. Cu vo vides euidẽter ꝙ nomie cau ſe abutunt/et eii cuʒ dicuta/creatoꝛe eſſe malas actiones abutunt apᷣpoſitiõe ba ẽ ei hmõi pᷣpoſitio nota ſiue ſignũ directte oꝛiginis ⁊ recte cauſationis. Cuiꝰexempliu⸗ „ ↄgruentiſſimũ ẽ in rege iuſtiſſimo.⁊ pꝛefe cto eius iniquo ſine pᷣtoꝛe ꝗ occidit inocen tẽ ſcienter inique. In hocigr exemplo ne⸗ o dicit hãc occiſionẽ innocẽtis eẽa rege vel p regem iuſtiſſimũ.licet pᷣtoꝛiana pote ſtas ꝑ quã mique occiſus ẽ ab ipᷣo rege ſit poc auũtẽ qm̃ ⁊ ſi poteſtas pᷣtoꝛiana a rege it directe ꝑ ſe occiſio tamẽ innocẽtis nõ Eab illa directe ⁊ ꝑ ſe. qn potius p intoꝛſi , onẽ ⁊ abuſionẽ ⁊ inflexionẽ in lamsinõ et deſcẽdit pena directe a poteſtate niſi ꝑiu/ dicij rectitudᷣineæ tũc ſ nocentes ſolimo vel ꝗ merito nocẽtes habẽt ſeu reputant qð dico ꝓpter ꝓbationes que interdupel falſe ſuntvt falñ teſtes vel falſa inſcientia Neutroꝛum lamen falſitas appet iudici. Multotiens etiã deeſt iuris ꝓbatio ⁊ ne- S8SeSe / x oo jij . Dolgen ſta rf ſe woαααια.ee tebulacten à gfris „ . 6 . . Pars pꝛima de vniuerſo ceſſe hʒ iudex ex officio iudiciario cõödem tiã ipius. Quãtofoꝛtiꝰ ea ex ꝗbus tot ⁊tã ieni nare inocentẽ. Cuiꝰexempiũẽ in debitoꝛe te vtilitates nobis ꝓueniijt nõ erunt niſi kin qui reuera ſoluit mutun ſed deſicit impio ipo faciete velpjeri rationabiliter ꝑmitiele Ahern * banone ſolutionis. Cõfitet᷑ aũt ſe recepiſ etiã oꝛdinante. ſi dixerit quis ꝗa mł Mhoni ſe mutuũſtar ergo iudex merito cõfeſſio- is nõ ꝓſunt imo nocent mala bmoôi. JJI kerelo . ni eiꝰ quã ↄtra ſe ſacicũ ꝓbationẽ ſoluti⸗ qreſponſum ẽ tibi ſuꝑ hoc in pᷣcegenibus ꝑ Auigtn 2 onis nõ adhibet.Ex hijs igit ma niteſta ẽ menſam couiue dapſilis qui nõ ſoluʒad bunnß tibi ꝙ male actiones atʒ pꝑ ſe nõ ꝓpᷣe dieci meiſura ſacietatis ↄuiuantiu.ſʒ iuxta ma lginn poſſunt eẽ a creatoꝛe.Sicut neq; innocen gnificentia largitatis ſue menſam oꝛnal⁊ Nleſtnell tũ ſupplicia aut falſa ſiue iniqua iudicia p pparat.et addo alia hic⁊ dicoquia culpa geunl toꝛis a rege iuſtiſſimo vel ꝑ ipᷣum eſſe.niſ et defectus eoꝝ eſt ꝗ tam vtilibus auxilijs elene⸗ abuſiue imo niſi intollerabili abuſiõe ne- vti vel voluerüũtvel neſcierũt.quaq; ⁊ hoc igone⸗ mo diceret. MU nõ ſacile concedendu ſit ꝙ videlioq flagel Hunſanietk⸗ vero voluerisvtilitates doloꝛn la hmoi nõ ſemꝑ ꝓſint.Cũ veriſimile voet Mintiut inuenire et numerare. quo dolor de ſitfilium ſub virga patris rebellantem ſonbcknen =è et aqua tribulatõis vocat᷑ vignis multo rebellantioꝛem ſibi foꝛe dimiſſum. Pn ieitiu In ſanctis autenuciſq; ſermonibus cõſide g Manikeſtuz etiam eſt intelligentibus (Elltei . a actus et opationes ignis naturalis⁊ in ipᷣam motem ad modũ vtilem eſſe etam eglera uenies ad ſimilitudinẽ ⁊ ꝓpoꝛtionẽ earũ in malicijs ſuis pertinaciter pſiſtentibus. egtiepſ. oꝑationes et vtilitates ſpirituales dolort Cum euidenter hmõi hominibus expedi Giscieſtd ⁊ tribulationis in animabus hnumanis et at malefaciẽdi amittere poteſtatemſʒ li⸗ modinu de hijs alibi plurima audiuiſti per me.Ex bertatem.quẽadmodũ et furemibꝰ ⁊ ſuri leeadhn His etia ẽ maniſeſtũ tibi qᷓ; vtiles ſint ĩ ge olis ſe habet de amiſſiõe ſen ablatõe gla oonn nere huano ꝗ doloꝛes inferũiſſiue ea ex q dioꝛũ.Omis em poteſtas abutentis eaſrin 1 bus doloꝛee unt.quonii tot vtilitatum ? perniciem ſuam et alioꝛũ velut gladius ẽ 1) mn miniſttri et vaſa ſuni ſeu inſtrumẽta.lʒ nõ in manu furentis. Amplius.cum tot ⁊ WA intendentes et ſcientes hec faciant inter tantis vtilitatibus indigeat genus huma Mlecere dũ contraria intendẽtes.hoc eſt nocumẽ⸗ num iſi malicia eoꝛum ad eas reſiciendas ogispver ta ſiue nocere.hinc łſt ꝙ cũ vtilitates my nõ ſufficeret eaꝗ indubitanter pꝛocurare Nlleigel, niſterii eoꝛũ ceſſauerint ꝓucientur in locrm bonitas creatoꝛis. Nullo em̃ modoꝛũ taʒ ſenöͤa damnationis/niſi interim reſipuerint et ꝑ pernicioſum defectuʒ in genere humano onnone i penitentiam fuerint emendati. Hnõi au ſuſtineret. Quid mirũ igitur ſi puideim AulItz pil tem exemplum ẽ in virga/qua erudito ad ſapienniſſime cauſas hmõi maloꝛũ in hbo- lgiu⸗ plenũ filio paterfamilias in ignem pijcit minibus eſſe ſi uſtinet et permittit. Am iſsonrreti ꝓpier boc dixit ſanctus et ſapiens ⁊ in gẽ plius.ꝓpter hmõi vtilitates fiut iuſtiſſca⸗ PEphneto ie xpᷣianoꝛũ doctoꝛ clariſſimꝰ.Qnid glo⸗ tiones iudiciales videlicʒ mulctatiões e iniiſo riatur impius quia de illo flagellu, mibi cuniariemembꝛoꝛũ mutilatiões latronũ fennnion * AKecit pater meus. Si igitur nouiſti adhnc ſuſpendiatomẽſq; cruciatus pᷣtoꝛiales. vł Miaisbnn creatoꝛis pietatem immenſam erga genꝰ ißi mali qui non iudicioded malicia drun ſſſmiſ bumanũ ⁊ diligẽti ſcrutatiõe cõſideratio q; malaſque dixi inferunt hominib⸗ne eo uriſoiati nẽ in rebꝰhũanis feceri.inuenies iõm pa uſq; turbent ſuis inſolentüs res hũsnas argtaöink terna ſollicitudie atʒ dulcedine ſic erudire ſvt non ſolũ bene viuere ſed nec etia viue⸗ hareian totũ genus humanũ ꝑ malosquẽadmo⸗ re inter eos liceat compeſcãtur. Ibi igitur Gyronnae dum pater vnusvnicu filiũ alijs etiÄu ma- manifeſtũ eſt pᷣnominatos doloꝛes atq; ſüglinzan lis que non ſunp malos quẽadmodum malaip diuinam pꝛouidentiã ꝓcurari ho Gptnczeg Junt moꝛs et peſtes famies atʒ ſterilcates minibus. Cum omnes rectoꝛes iudices Miiene innumeras vtilitates pꝛeſtat ponitas cre⸗ ꝓpter has vulitates dari ab eodẽ manife wann atoꝛis moꝛtalibus et qnoniã de hiis mul- ſium ſit hominibus. Non debetigit᷑ eſſe⸗. Aetdenen 3 ta alibi dicta ſunt et alibi etiaʒ dieenda vi dubiumalia mala doloꝛuũ ⁊ ibulationrnü byofe 0 delicer in p̃dicationibꝰ et expoꝛtationibꝰ. ſcʒ dinina ꝓuidentia pmitti et oꝛdinariix Nunpegg Peuerlarad ꝓpoſitũ er dicaʒ q bonitas pter cauſas eaſdem. Amplins. Mulla e creatoꝛt et ſapientia cũ nihil faciat aut ſfie de hmõi malis licet non p int pacienub⸗ Müſh de ni pmittat ſine cauſa et inutiliter. uʒ nec plſunt tamen alijsl Anius em̃ pena male genen als vnius mulce ſit niſi p cura 7 pꝛoniden ſici multos deterret à mimnilibus. Anß Ndeen 4 £ w afs Quis nõ videat aa ſi mũdus iſte non ha tfudinẽ magnaz haberet filioꝝ diſʒjſam * idnebien berer niſi pacem atʒ delicias inſeparabili mulij loct periculoſis.ꝗn multipicaret fla⸗ Nidrann adherentia vetineret in ſeio bomines æ gella ⁊ flagellanones ad idipᷣm faciendi . . n a bonis futuris et virtunbus eouſq; auer multitudint filioꝛi ꝙ faceretvnico. Eu ics Chernitti⸗ teret. vi pauciſſimi vel has velilla curarẽt tur vniuerſitas hoĩm ſicut multitudo ſit ſi Wisn Uta igitur huana et magnis et multiplti/ lioꝝ aliquo genere filiatiõis. Quid mirũ Mucltſc⸗ caibus reſpergenda fuit amaritudinibus ? ſi creatoꝛ benigniſſimꝰ cui manifeſtiſſimæ * nuantd doloꝛibꝰ. vt im malum tantaq; noxietas nt oĩa pericula omniaq; noxia habita⸗ Eenanlinn auerteretur ab hominibꝰ Quis enim ma ionis iſtiꝰlet moꝛam que per amo:eʒ no berd gis pernicioſum magiſq; noxium huma/ xia ẽ hominibꝰ.ꝗd in miru ſi multipli⸗ Aum lnn. no generi cogitari põl.eo ꝙ aupert ei bo⸗ cat flagellis atʒ doloꝛibꝰeos nec huic ha lngaait i nuʒ propter quod ſolum creatum eſt. bo⸗ bitationi ſiue mundo hereant abſterret?- düſtgh, num ſcilicet feucitatis futare. ⁊ malũ quo Eungan Mſi duerit ꝗs deũ nec habere M.üi nullũ maius eſt videlicet ſupplicuũ dana⸗ creputare homies filios ſuos vllo mo gapatiöötde tionis eterne infert eideʒ. Non immerit doꝛũ filiationisquã ꝙ́; in parte iſta ipins enſoiben igitur vite iſtius dulcedinẽ amaricari vel⸗âcreatoꝛisloꝛaculis hoc ẽ ſermonibꝰ ꝓphe umeſtiner le debuit creatoꝛ hoĩbꝰ ne a bono ad qd ticis apte cõtradicatnegare tamẽ non po . vociicnu eos creauerat illos auerteret et in malum teſt quin ſaltem aut vt boues aut vt oues Minaiuriien contrariũ eoſdem traberet. Quomõ igit aut in aliqua conditione ſeu comparatio nöibeniten opinadũ eſt doloꝛes tam vtiles tãq; ſalu⸗ ne ſue poſieſſionis eos habeat. Qnis au iwepwuckn tares oiuina ꝓuidẽtia vł ꝓcurate vl pmit tem paterfamilias de ouibus ſuis aut bo nodädtfutnt tente et oꝛdinante non eſſe in bominibus bꝰ ſi impericuloſo aliquo loco eos eẽ cõ⸗ niſhörtee e Pꝛobatur hoc idem per exempla. Jpiceret non ila faceret vt dixi. apparet igꝰ Ceſas otnen Onam autẽ tibi ad bec exempla ex hoc ꝓuidentiam diuinam cauſam eſſe R—r multa multo plura plermutẽs de doloeum pᷣſentium in homimbus. Terci Zmiun acdlinãs ꝓlixitatis tediuſet hoꝛũ p//um exemplũ ẽ de vino foꝛtiſſimo ⁊ inebꝛè nägt ger mu erit exemplum nutricis què ipe abla antiſſimo cui ſimilime ſũt vite hmõi pᷣſen ensliin tionis pueꝝ quẽ nutrit videns parunium tis carnales aut ſeculares voluptates In * Pns dulcedine laciè adeo illectũ. vr ab eo ſe ſe ebꝛiant em̃ vſq; in bꝛuralẽ deſpientiã ⁊ in lnn pari ſe uõ paciat᷑.nec ad ſolidioꝛẽ aut cõo⸗: ſfaniſſimã dementia. Tribulatiõeęs vero⁊ lbenne gruentioꝛẽ ſibi cibum inclinari velle. ſum doloꝛes ↄtrarie ſimilime ſunt aque/qntũ nfneken mitates papillarũ aliqua aſꝑpgit amaritu⸗: ad virtutẽ repᷣmendi malicis vini hmõieꝛ nani,e dine qu puuloſentiens in papillis ſponte obſiſtendi ne inebꝛiet. Nemo auteintellt Sböini eas reſpuit ⁊ etiã refugit/ ⁊ ad menſam pa gens ignoꝛat omnes homines quoſdam etaten tris inbyat et poſtmoduʒ comedit. Qnid creatoꝛis eſſe conuiuas vel ſaltem hoſpi⸗ intlinafii, igx mirũ ſi totiꝰ generis hũani creatoꝛ nu-⸗ tes. quin potius manifeſtũ eſt etiaʒ alum S tritiꝰ et nutritoꝛſa lacte nõ dico puericieſſy nos eſſe quin omnes cibet ⁊ potet.Quis S puerilitatis humane que turpiſſima ac p- autem paterfamilias conuinis juis vini⸗ ngalefte nicioſiſſima eſeꝑpare nolẽs ⁊ ad menſa fu tam noxium non ſemperet. Quis alum⸗ oſin, turarũ ſpnaliu epularũ que in celo gloꝛie nis ſuis quibꝰ curã alendi et ſumptis ali⸗ ſerunin, ſue parata e inbyare volens bomines at⸗ mentoꝛum impendit non ꝓuideata mos noleniſt, qʒ aſpirarelamaritudinibꝰ multiplicib us tikfera pernicie. ſi eam eſſe cognonerit in a nenlir// aſpgit carnales ac ſeculares dulcedines qᷓ limentis. Quis hoſpilibus ſuis aveneno onotlin ruũ falſiias atq; fallacia adeo noxia adeo moꝛtifero non caueat niſimaligniſſimus rinnbs e, q; pnicioſa eſt hominibꝰ/vt et a mẽſa illa ꝓditoꝛ.⁊ querens moꝛtem hoſpitum ſuo R Delicijs in exco gitabilibarefertiſſima omi rum. Nullum autem venenum pemicio/ es olnts i, no auertat hoies/⁊ in ſeiis eoſdeʒ inebꝛi ſius eſt voluptanbus antedictis.imo ille vonifili et et dementet. Res inſuꝑ bũanas bellis tanto pernisoſioꝛes omniveneno peſtile rattß litioꝰ omiq; inoꝛdinatioe atʒ ingetudine ro quanto vita beata futura quã hoibus iAe geturpet ofundat atz perturbet. Aliud er aukerunt ẽ vita coꝛpis quã ſola venene ex e fitun, „ plũ hmoi rei ẽ paterfamilias q videns fi- tingnũt pꝛeſtatioꝛ. Quia igit ꝑ aquas tri 1 inl “ül liũ loco periculoſ. o afrepto flagello ißßm bulationuũ? doloꝝ ſupꝛadictastatemalſa crebꝛo percutiẽs illũ aſterret inde et diffu- lubercime occurrit᷑ atʒ ꝑiculł. Nõ reling⸗ nnni g gat.de ꝗquo dubitare nõ potes.qꝛ ſi multi tibi dubitatio.ꝗn aque tribulationum e: 9 2 . Pars pꝛima de vniuerſo . doloꝝ hmõiꝑ ꝓnidentiã ⁊ bonitatẽ crea tio ⁊ fabꝛicatio ipoꝝ Quis eniʒ admirari .Z toꝛis admiſceãt᷑ pᷣſentibꝰ deliciis. Ut aüt ſufficiat tã ſiudioſe taq; diligeter decoqui . finẽ faciã ratiocinatõis iſtius. Dico qꝛ nec nutrimentũ ta crebꝛa excolatiõe depura⸗ e de minimo bono quocũq; dubitare pmit ri lanta fidelitate vt ita dicat᷑ diſtribui liin Papne titur ꝗ hõ ònõ noĩe tim̃ ſj re et noie:qn ipʒ gulis mebꝛis ⁊ ptibꝰ ꝓut vnicuiq; opꝛeſt ſaat “ 0 ſit a creatoꝛe.quẽadmoduʒ ſi nõ eẽtfons ⁊ ↄuenit/⁊ ꝓut etia iuſtuũ eſt.q arte arime e⸗ , luminis nec eẽ poſſet pᷣter ſoleꝗ hoc noſij trica nuerari poſſent nutrimetoꝝ ⁊ nuri,· ulton nõ dubitaret de quocuq; lumine vel qua toꝝ pticule qᷓ geometria diuidi menſurai enne tocunq; qu ipᷣm eet a ſole.Quia igit᷑ iam ⁊⁊ cõmẽſurari mẽbꝛis ⁊ alus ꝑtibꝰ alʒ ab⸗ 1Clone i declaratũ ẽ tibi in pᷣma pte magiſterij bu⸗ tari neceſſitatibꝰ⁊ indigentus earũ.nulla aana⸗ * iuſmodi.nec eſſe nec poſſe eſſe fontẽ boni ei cõqueri pᷣt ꝙ minꝰiuſte aut pius recii eluſ vel bonitatè p̃ᷣter creatoꝛ. Maniteſtũ at qntũ ẽ ĩ viriute nutritiua et nutrimenti cerhaſt factũ ẽ tibi non poſſe eẽ aliqd boni vel bo diſtributiua.niſi cũ ei aut plus debuo aut noiolon nitatis niſi ab ipo. Deędaratũ etiã ẽ tibiin minꝰei de nutrimẽto tradiũ fuerit aut ei⸗ uplleeß pᷣcedentibꝰ.tribulatiões ⁊ doloꝛes hmnõi dẽ vᷣtuti inobediẽs.In hijs aũt tribꝰ caſſi.· Hütöefi nõ ſolũ bona e&z etiã valde bona. Lam bculpa ẽ im ſuꝑioꝛis diſpẽſatoꝛis quèiand (unnire magna vo bona creatoꝛẽ negligere ꝗs ni modu cuʒ aliꝗs vel plus iuſte oneratſto glinkide ſi hõ ſine intellectu cogitet.negligere autẽ machũ. vel minus cibi q; nature ſufficiat Nggenen intelligo vt curet ea eſe nec curei qualier infert in illu.vel cbũ quẽ decoquere et de nnnrſen aut quo fructu. Sũt et alia innũera exem purare ſtomachi virtus nõ ſufficit nõ cul/ ulich A L pla hmõi innumerabiliũ vtilitatum ⁊ fru pa ẽ ſtomachi quicqd viciationis aut coꝛ (cdlsleauns ctuũ doloꝝ et tribulationũ hmõi.que ali ruptionis er ie accidit nutrimẽtovel coꝛ MrNdin bi et maxime in exhoꝛtationibus ſacris ? poꝛi nutriẽdo.ſed vt pᷣdixi cuipa eſt male dusponde picende ⁊ exponẽde ſunt. Si ꝗs vo dixe/ diſpẽſantisipᷣi ſtomacho ſʒ nec in hijs cel bſtu rit quia reuera ꝓmunitan hoim ⁊ cõſulit ſat ꝓuidẽtia aut bonitas crealoꝛis q egni/ iin ꝓuidetur innũeris vtilitatibꝰ ⁊ fructib?ꝰ tudines et dolo:es exinde ꝓueniẽtes iaʒ imie ꝑ hec.et q; creatoꝛ gerit indubitater curaz multipliciter efficit fructuoſasvi audiuiſti egefus vniuerſitant nõ aut ſinguloꝝ. Rñũdendũ ẽ ppet igitur euidènter ex hijs tibi quia in Grtiulu hoĩ illi qꝛ ĩ rebꝰ naturalibꝰſinguloꝝ euidẽ oꝛꝑibus animaliũ et partibus eoꝛu que⸗,· Wenul ter appet cura creatoꝛ ⁊ ꝓuidena ipiusvi cunq; naturaliter fiunt ꝑ diuinam ꝓuidẽe ſevoble delicet in ↄpoſitiõefotmatione nueroſita tiam et bonitatẽ vel fiunt et oꝛdinatur. vv alrabeit te ⁊ colligatioe mẽbꝛoꝝ atʒ gfectiõe. NHul exinde mulnplices vlilitates Pueniat etſi ledſni la eĩ ẽ naturamila virtꝰ aliacui poſſibił ſit cut non eſt pilus in veſte lua qui locũ con fntonns fabꝛicatio hũani coꝛꝑis.a de natura q dey uenientẽ in ea non teneat. licet pter par⸗ ſäinene coꝛpali dubitationẽ nõ hʒ de naturavero uitatẽ ſuam ⁊ vtilitatis ipius paruitatem lior obern ſpuali bꝛeui ↄſideratiõe id ipᷣm videre pt hoe ſenſus ꝑficere non ſufficiat. Ita et de uhene m̃ illa nõ opat inſtrumẽtiscũ illa nõ ha omnibus vniuſcuiuſq; totius particułeu-⸗ enini.l 2 ⏑d beatſſʒ nagigsd ſiue ĩtelligẽdo tm̃ ⁊ vo luſcunq; generis totũ ipᷣm ſic ſe habet. JI3 lihnotarſk lẽdo Jiue impe ado. Nõ recipit aũt intelle em̃ declaratuũ ẽ in tractatibus de ↄtinno ? Cibaocans o (ctus fationalis vt eſie ſubſit volũtati/aut infinito quia ome aggregatum ex cotlinuun Slagsi imperio alicuiꝰ q; creatoꝛis. Similiter ne is id ẽ exptibus quoꝝ vnaqueq; ↄouinua e nyo q; ꝙ foꝛme coꝛpales ⁊ maxime coꝛpm aia ipᷣm vo totũ diſgregatũ aggregatũ eſt de H Ppugan liũſſubſint niſi ſoli imperio creatoꝛis/qm̃ neceſſitate ex finitis. Quapꝛpter ois pan ſuuerſob qꝙ nõ pᷣt naturalit᷑ impare eẽ multo minꝰ nus cuiuſcũq; magnitrudis ſit ex finitis pi Poüſabſſt no pᷣ̃t imꝑare ſic eẽ aut tale ee. Mani⸗ lis ẽ ois aceruus arene er finit lapidibꝰ Vanenni gi feſtũ igr ẽ ꝑ hoc ſola vᷣtutẽ creatoꝛis poſſe ¶⁊ ſi vnꝰ pilus detraheret panno detrahe/ MmMonſnn Jabꝛicare ⁊ foꝛmare coꝛꝑa higna.⁊ etiam ret aliqd de totalitate ip̃ᷣius.⁊ ꝑs cerle ac af⸗ alioꝝ animaliu ex quo manieſtũ etiam ? determinate in ſe cõpatiõis ad totũ pan/ tign 2ↄlequẽter? ip̃am nutritionè vita ⁊ ↄſerua nũ licʒ neq; compationẽ hmõi neq; deina “ * none totãq; reliqus gubernatiõesad cre ctionẽ ſenſus ꝑcipiat lſioſitas vo ſapien⸗ gti 6 ator puidenti ptinere. nota eĩ minus ẽ tie creatoꝛè oĩa hec ⁊ ſilia mẽſurat atqʒ dt digtun mirabile nutrimẽtũ et crementũ coꝛpoꝛeũ nũerat neq; em̃ ſine cauſa dirit ſanctꝰ ⁊ ſa gi el aĩaliũ ataʒ vegetabiliũ nec mioꝛi dificul-⸗ piens loquens ad ipᷣm omnia in numero end tate inuẽtũ aut potiꝰ eſtimatũ q; genera- pondere et menſura diſpoſuiſti. i — e de xij hunt ibifn A e cx aierinalotgn nitiarũ fa tatis! t a⸗ DW ðDð . „ itiar⸗ E iciſti. Uen ic eł eltae Perptaif : e s8 et cõn luri it m irca 4 Aliter o. ue ſunt dern Lolrine EKcse Fo. . id ea qt mate de cerr⸗ beriltaettere iq in iã ac ionis S ad bace l SD Neti ioꝛu tin ec aut ven datane a curd reling frag getit J hec aũt v bſtra acce dere idere 8 et nau te is ol/, d Ofec Pibinag adees ipſa üt acci DEaE ab 9 ee ipnige Pcis igla enthrſe ſun pieul⸗ endo diei⸗ ⸗ 0 pbbikhomm uihsies mul enic⸗ iema hi ico ig tilitat naaie⸗ iniuſtis. ſtũ ꝛtu na luo le itor ieaſt⸗ £ deed Die Pʒ vuil ſſima tſet ini comodalee aa e libi e R M s ei⸗ ſtu eiiri ati Toluiie ip̃am eco latloe ec inen ilitas 6 lia iĩco rari urton in bi male te ſua Re iie Pnone eno n pma en Egbu nonôtu ſunt/ Flcen Junf oluta el cu⸗ —NRD intetion ieaerimm ilitaté Cin no. ales! Ek. etn lta v e v ig R“WM es U e l ec1 dẽ 1 0 epuma n Neai vt lcinunſin 0 Taclce enne 4 intickan tae onẽ neenacema ſtatu xem mo Hocẽ ita cunſt Qua odum ſ2 ul Unäne uano inen ntiã o exe vno tis e unt H ius. . dm cin⸗ nmnihr irca im 5ſta dee in ngriseec u t. e ti rerit neadt usch b2 Nd JN—ʒ— iea incol 18 lnec Viil Zilre . olu pot ure tq uibt zatt Kenunmän Ecirca in ibi ler öme 1. Si deiu⸗ v tut ve detu dent et a euoꝛg SZE M gazerbo atiaang, ad ri reiicaw ibus orepirn – . gqdãe coꝛp elleingararu ffon O eV eliet n1 ibus reip llo Gigemnisani io loco co Hiunt inſ beer uf rato: er can ti din⸗ u v anen Pao ilkeren neian Cplu in peuar = — seogeeſto bi daner eene achtih⸗ knn nicke c ſan-⸗ numiinikr d coſeeſ ſt is cin n beratione iguntur! im ci — onniun, melcut eneraͤl no Ros eus gilae lnniie vel gend⸗ k. Qu iro 2 rin bus ag elcere utans iapid ger ſanm Nil Fetta iane S loge ſi 4 JM enteaurt o. — a HRM Vuslitc t. S ri nt. nutn . Ei uon iſſim rest mer toꝛ dn Apusn i ant. ctu era 0 atu is qu ctiſſe atc gliter tte ealo⸗ hboc Enm⸗ bus lect auf ſuppe pbert ead rib? cur ali us et te cr er he 08 cdi⸗ e bus eto ſa rũr et ĩ ec oneri u os c t qu al nita ad nos diauededer ne à v ndero uard pet. ite dig eO ura ia c bonit la Aoudoe ne a on uaq lũa repm ia ree co 0 is quia et ꝛzätia. lus 10806* nnsroſit 8 p flux emp 8 deſt ex ömi Etia⸗ noꝛatt calu dno nez nerece bus el f⸗ exe ſpet ode re 7 0 np̈ ſapi lign i eſt e nn 4 iſione ginununa ꝛuſo ius 8 7 62m’ ider nth ſunt a ſap ve enihi ntt ꝛouiſt itio g 10 E 4 le 2 V 2 n cia 26 dꝗᷓ tni marme litas e s ga fuaunae⸗ it ien, 8/ 1 la alea oh aiualed. et urnon porne rici nimia x ad vias ue * pec er ci 9 ad Hʒ c ꝛan etur nin p ctu⸗ inen 1 greſſus has dee vero oeu⸗ igno: inu Vigncnie ra b⸗ twſel⸗ 2 gr. iuna as e eccal ⁊ vin es ꝗ 4 ero lo pter mnia ꝛmien⸗ ilati el a . munn Bltaketnutag rl cahte Kde eeien miare petum bius. 3 gemcetni itar ce icairerss is ob bſcel orenm tim ablioane ſis . nceg 3 Bit ab 8ſu a15 IS ba d- reg ſit hal vl id eſt iſio inge B tien ſenin ines b eie ales EcC 08 80 tad⸗ eanee iẽ in nid z av aq; lon et in⸗ — m er eſeioun Sirnzpree ſu ceruũt/e ſola ne ainn qu aliq odoꝛ i er ue . nare ſce ie dilcit eac ipu bi lece non ici intuitt navllon⸗ alig um inau⸗ –W ſtodi akerſe⸗ Xig liud v 8 iuatiane vl uerur pinqu Gin ner nin nltun, niſenen lacvoi⸗ 5 ropis geligere ſtondi inrue oh meo ge⸗ prervider 4 d edet ib e icutur /eligẽ . anch⸗ 1 2 lilnne fac ..⸗ us feciſ 160 inde ole abe in tio rexi 8. ume le iat Paftuss huc iunt. odis ſü71 i elligo nem iin . ihi Pſciat neſtun lr. 0: iet ha a te reme mi anch. m nin nrſe fi . ne Uncge in nen natides de ſit ſoc. ſop is eſt erſen ne ert mai etia inth * mnln, int mot tiõe ſa hilo ris lli tas itlon⸗ det no lat 7 et ſintl⸗ „ uſni ihat G; ñ hoin o ſal ijs ciboꝝ it ia ad itur ißene vt re g ex e, Siens atoꝛubo Sre amnnani ns aiß gires r ee valeer tn, . bi⸗ nimi nite tin aeigatel niltates gus mni ga⸗ jön 6 . 8. P bꝛi io/o inz ꝗ a inimi V onise eat is vt ñ vul ue v 2 f n hu et ſo racno pali luxur i ꝙ li au Et qu ane ex e Vn lia qr rib/ Fn itani bſtrach nannl iun 8 pa SS la vo ſe eni —— ſti ꝛu ſu ioꝛuq; xum po iliras - d nt uen 9 la pe ijs a rʒ le eagglun, oꝛi i ali ad lu ꝛuͦ er vtil llu a⸗ 9 et ꝓp ircam a udij ere atz andi tpo bſun ias cil Secũ eĩ uptas is eſſe. i cſung 8to min gnif, gihgig iſcẽtit Ediũ. ntioſcy hec pat 2 am els tet he hoie lſaltẽ gauggt⸗ S cup lincẽ uni⸗ —— dibet nolat iẽtes re ve n zeababe⸗ 8 m einu ſiu hi iſip lina is as igne ve llar tſiue lliga 82 s vi tes dec Znin adi Eva da ite ſte Dt re ien n bratise erſae Eockreit kon Pa be ge⸗ = arcẽ anoeren Fa üar⸗ ision incom oli 6 digrel Xluxt init iniefe e lurüs re no ſi rlüol⸗ is ccede ain ninn, u act an n⸗ nei, s Hr Dears pꝛima de vniuerſo re conãt qm reuera bona ſũt hmõi ſic ali legẽ a⁊ doctrinã xpianoꝝ pmiſſões bono bi didiciſti ? ſũt opa iuſticie⁊ miſcdᷣie ipiꝰ rũ deſñiderabiliũ hoc ẽ futuron tota auidi mMulltiplr vtilia ac ſalutaria hoĩbcirca in quã hec ẽ eadẽ ei intẽtio qͥ ⁊ circa alia bo⸗ na tpalia ſeu coꝛpalia.hoc vno excepto ꝙ iſta ↄneniẽtioꝛa Jut bonis coꝛrectõis ⁊ re tractoôis hoim a malł vicioꝝ ⁊ pctõon⁊ ↄue naq; diſcipline⁊ eruditõis crealoꝛt noiari poſütialia vo bona tꝑalia ſcʒ et coꝛpalia tatiõis ⁊ hoc cõiter oĩbavel ad blandimẽę tẽdit ſuſtetationẽ cõiter oim hoim. Speci gnitate ſua idigna oĩno eẽ cognoſcãt. pue ditate amplectũt᷑. p hec igr qſi bladit᷑ eis Huocãtiũ quo artiſicio erga gentẽ hebꝛeo Vtpote puerili adhuc ꝑ mille bona ſubli munuſculoꝝ ſapiẽtibꝰ illuſiones ⁊ irriſiso bus magnis ac pcioſis duas eidẽ vel tres agendũ eo tpe taq; cũ ſapiẽtib/ſciẽs pue/ tate recepert. Silr 2 ↄminatioibꝰ maloꝝ magnoꝝ deterriti ad vᷣtutes ſublimes cõ Jugert. Intelligẽtes i lege hmoix euiden⸗ tiſſime cognoſcẽtes pfectiões qᷓs quore bat. Intellige igr ex büs qꝛ lex 2 dodtrina nietiſſima noiatiõe bona diſciplinalia bo b'eiuſdẽ qm earũ cognitio nõ caditi ani/ bona attractioõis ⁊ allectiõis diuine beni mos pueriles nec ab eis capiutur. Apper gnitatis dicẽda ſunt. Ea eĩ largit᷑ benigni igr ex hijs q dixi tibi intẽno bonitatt crea as crea oꝛc hoĩbavel ad neceſſitatẽ ſuſt⸗-⸗ toꝛis circavtraq; bona pᷣdictaiqe p altera i tu attractiõis ⁊ allectiõis. et hoc ſpecialit puerilis ſenſus hoibꝰ.adᷣo eĩ modica bo/ NVN/w—— — . na ſut hec.vt ea ſapiẽtes deſpiciãt ⁊? ea di⸗ alit aũt bladiri puerilibꝰ et eos attrabere ad maioꝛa futura vics ⁊ pᷣſentẽ miſeriã ta na diſcipline hoc è retrabere 2 pᷣſeruare a riles vᷣo hoies eadẽ taqᷓ; magna tota aui dẽtibꝰqꝛ nullꝰecui ipa moꝛs coꝛpał vlilis ſit Sacij ei ⁊ iuſti liberatio ẽ a pᷣſentib⸗ malis oĩbuſq; piculis exituſq; de carceri⸗/ bꝰ ⁊ vinculis ⁊ egreſſus ad fegnũ felicita⸗ Nfuture. Multa etia alia bona moꝛtis coꝛ poꝛalis ꝑ me alias audiuiſti. Malis vo ⁊z bonitas creatoꝛè vt eos ad amoꝛẽ ſuiꝛ cu tu attrahat ⁊ paulatim ꝓficiẽtes ad ſubli mia bona. ꝓpter ꝗ eos creauit puocet in NKat matris atʒ nutricè etia boni pris par uulos p munuſcula piroꝝ atʒ pomoꝛu in amoꝛem ſui ꝓuocatiũ. ⁊ deinde vład ſiu dia lrarũ vel ad alia queq; m aioꝛa eiſdeʒ ciũ ĩ hoc moꝛs vtilis ẽ qm malis merit ſu is a gboreſipiſcere ſ ꝙponũipfſiſtẽdo ĩ eis maioꝛꝝ danatõis ſibi ſupplicia cumularet ru creatoꝛis bonitas maniteſte vſa ẽ. Cui mia vel cognoſcere vel am are nõ valenti obſuatoe legis ſueſola modica tpalia taq; puerilia munuſcula ⁊ ꝓmiſitæ ſola cõ traria viaelic, pauꝑtatẽ moꝛtẽ coꝛpᷣalẽ mi nat⸗ ẽ elſdẽ taq; puulis deterrẽdis. õ eĩ iudicauit ſapieẽtia creatoꝛ cũ gete illa ſibi hocꝓponit ſactus ? iuſtꝰ ẽppoñitu ei no peccadi de cetero ⁊ recte viuedi pↄtinuo in poſterũ/oẽm macula pcti moꝛtalis abolet ⁊ abꝛadet a b animabꝰ huanis ſic ⁊ volũ tas qᷓ hoc vult nõ dico vellet. Sic igit vo lEétiboreſtat iterdu aliqᷓ ſ. atilkactiõe qͥ ñ mi næpurgatio ẽ poſt in oꝛlſa tiſfactio et pur gatio iuſticid et ſactitatẽ nõ extinguũt aut . minuũtiꝗn potiꝰ adiunat mulnplicit᷑ atʒ nes eent ſi eis fierẽt. Quis eĩ ſapiẽs nõ ſe clariſicant.ſic alibi didiciſti. Eſt ⁊ qliavtili inrideri cogꝗnoſcat ſi ei mulier papillas dii Otas huiamoꝛtis cõiter eueniẽtis iuſtis? in cooperies ſuggẽda offerra ⁊ ſi ꝓ muneri iuſtis hoibꝰẽc ei nõ leuis admonitio moꝛ/ rilitatẽ vmniditate ip̃iꝰ. ꝓmiſſiões ei hmõi auelanas poꝛrigat ꝓpt hoc igr paulatm ta magna erxcitatio 5 toꝛpoc alʒ pigliciaʒ erudito genere huano tã doctrina legt he huũana q qdã ĩ vita iſta velut doꝛmietes ſt bꝛeoꝝ ? pphetarũſ; phicis dogmaiib?? ⁊ oino nelciẽtes qd eis vel circa eos agat alijs creatoꝛè eruditiõibꝰ atʒ mo acul bo/ neqʒ; peogitare volẽtes ꝗd eis immineat. na ſublimia ꝓmiſſa ſuti lege vitatd pfe/ //Eſt et ĩa moꝛs aliena adiumẽtũ validũz ctioig. pꝓmiſſa bona ſublimia vicʒ bona otepti v. alleris vite que ſola digna ſunt excellẽtia limia vicʒ bona Vↄtẽotu vite pñtis de qᷓ creatoꝛ euidẽter oñ ite qn dit q; parũ illa appciet/⁊ qᷓ; pui nobiſipis genert buͦanir pfe ectiõe eiuſdẽ. In quo no eẽè debeat quaãta facile extiguibilẽ fec ⁊ lot bilitati phoõn ſatiſfactũ . Silr 2 alioyi ſa moꝛt generibꝰ ſubiecit. Mala igr hmõi ⁊ neee e A * pucrilia hmõi munuſcula ↄtẽ bonis et malis cõiter eueniũt et omib⸗ in nẽda eẽ cognouerũt⁊ docet dei ſapiẽtis ꝑ dubitater. Sʒ nõ eq̃liter ꝓſut.Dico eniam xpianoꝝ no puerili pplo et puerili data ẽ g manilſeſtu c ex ꝓmiſſiõibꝰ 2 coicatio⸗ ta dli liter qlit᷑ ↄſolari.er altera vᷣo intẽdit bo alis vicioꝝ ⁊ pctõꝝ.Et ia dixi tibi in pce ꝗbᷣſtatim pꝰmoꝛtẽ iminet ĩfernale ſuppli Dico at reſipiſcere nõ ꝓponũtqm qcũq;ʒ; ſche 1 taliũ ad pᷣpationẽę finis ſui ⁊ exitꝰ ð hac vi ſfaiur foimmn is eil lapan mnlis th ſefüie seton ſanno ſlrste ſen ffeſtenart diſolgucſe doluiſepe deſcene iläſin⸗ guuurinn fuanelsl Uofegorg lelceet Kſecnynurt llamele⸗ Ei Veo — filfuel lipiteam Alencini lomnocire. Nllatociin Rpofenrkoi Upeicita Rbatinhe legenon ſobhnt nale Matcolsre Pudiniii Uncban nann Nclici vn ilrſten ſedlinlise unieſti ludta lipihe ſoljlieng Alhnie ikena umunn . umnanigt einogin ocgion r hriſis⸗ kifumnnn chnnen gnidict esahin diinnidonen eiüdngikt elennbattiin Albenmint saungre eſinsacſegit⸗ ialudeuns isi günliſ ſpporittiin S nuatito ei innt Cereenicß,, ziorol 4 4 V Aa N . ℳ iſe⸗ ht p̃ſſtatur vt hoꝛroꝛe tẽpeſtatis ⁊ metu moꝛ/ tis imminẽt auertant a ſuis vicijs ⁊ pec⸗ leſerit anq; cõpꝛehe 0 catis.ẽ eĩ moꝛ foꝛtiſſime vtuus ad expel- tes qᷓs iam didiciſti et foꝛſitã multas allaſ malis ⁊ puerſitate ↄſuetudis. G neq; eẽ hac ð caula dimittit᷑ ſi eiꝰdimiſ FvFo. ccrruij ——, — Sivo ſemetipᷣm in aqua vel ignẽ pᷣcipita lẽda pcta ⁊ ad abrupẽdũ hoiĩes avijs ſuis tipm in aqua vel igne pcipita uerit ⁊ hoc ipᷣm eidẽ vtile ẽ ſicuł audiniſti Mani⸗ feſtũ igr eſt qa expedit⁊ ſaluberrimũ mul tis ex pctõꝛibus pire naufragijs. Quãto e foꝛtiꝰ ergo ſctis ⁊ iuſtis hoc at fiet tibĩ ma⸗ etia malo furoꝛis dico ꝙ plerũq; ymo ſp nifeſtius teſtimonio eoꝝ ꝗ frequẽter na- valð ẽ furioſis. Siue em boni etiuſti ſint nigant ⁊ vᷣſantur in maribꝰ. Ipi em̃ ma- cũ infurorẽ incidũt. In tuto ponit᷑ ꝑ furo niteſte narrat atz teſtanfinuſq; a deo ſibi reʒ ſanctitas eoꝝ ſiue bonitascũ tꝑe furo diſplicuiſie vicia ſua ⁊ pctã. Nunqᷓ; adeo ris peccare nõ poſſint etita nec amini ab doluiſſe vel penituiſſe deillis nũq; adeo eis nec minui eo tꝑe ſclitas et iuſticia eoꝝ deſideraſſe ⁊ amaſſe iuſticiã ⁊ ſanctitate,z poſſit/cũ per ſola pcta ſanctitate et iuſticia qᷓ; cũ ſibi videbat imminuere naufragi pe poſſibile ſit vl minui vel oĩino tolliſiue ec quia ipis iniuſtis ⁊ peccatoꝛibꝰmultotiẽqß Que tria magna eẽ bona et creatoꝛi acce pta nemo rõnalis dubitatæ ſi enia aliquę leſerit añq; cõpꝛehendat᷑ hocipin vtilita⸗ eis etia äs ledere poterat bonũ pact et ſe curitatſ ab eo ꝑ moꝛtẽ ipis Puenit.Deipbo riculũ q igr nulli incredibile vel ignotũ ẽ mali et iniuſti ſint in hoc eis p furoꝛẽ ↄfſus creatoꝛẽ pᷣnoſcere hec bona ꝓuenire bo⸗ litur vt malicia eoꝛũdẽ eo tpenõ augeat nis et malis iuſt: ⁊ in iuſtis vmuniter ex ⁊ ꝓpter bocnecfuture danatiõis ſuppli nanfragioꝝ piculis.Quid mirũ ſi creatoꝛ bieand ſi credit Halieno adiu⸗ vult eiſdẽ eẽ munia hmõi ꝑiculavbi em̃/auat hũc ᷣmonẽ id qð ðᷣt in li effect⸗ↄmunis et vtilitasnon eſt indeces Kolia vicʒ qꝛ ꝗda ex nimio deſiderio vidẽ/ cauſam eſſe omunem.J di deunimia q; ſolicitudine circa hodinci SE furioſis vᷣo rñũdeo qꝛ nõ ſunt ex dere ĩ melãcoliã ꝙ non eet poſſibile apu O tꝛa curaʒ ? ꝓuidentiam creatoꝛis creatoꝛis bonitatẽ vicʒ vt ex tato bono la alia nccaria eiſde pᷣſtariꝙ ſiue ex natura- 20 de mels, Xtcum videamus quoſdam religa⸗ q; ei accepto/qntum eſt deſideriũ vidẽédi ri vĩ flagellari ne ſibi vel alijs noceat. ũ ißpm et circa hoc vebemẽter eẽ ſolicitũ per etiã videamꝰ eos paſci nutriri et veſtiri et mitteret eos in ĩ malũ incidere moꝛbũ melẽcolie niſi eiſdẽ ipᷣm pꝛenoſtis vtile fo li amo:eſſiue expietate pᷣſtaniiũſiue etiaz re multipliciter et ſalubꝛe. Debes ãt ſcine ad cuſtodia vel rerũ vel hoĩim ꝗbus noce re poſſent ſi dimitterẽt per cura fiunt hec ia ⁊ ꝓuidẽtia creatoꝛis Luiꝰ dona ſunt moꝛ pietas et ſolicitudo pᷣdicta. Mſidi Terit qs q in hmõi ſatis appet cura et ꝓ dentia creatoꝛis Sʒ in furioſis ꝗ ſibup̃is Dimittũt nulla eẽ videt᷑.Cuũ neq; a ſeibis nec ab alijs ragant᷑. Rõ quia in ꝗbuſdã ipᷣa dimiſſio ꝗͥ ſibi dimiſſi videntinon ſo/ lum eſt ꝑ cura et ꝓuidentia creatoꝛisſed ſiꝑ pcta vt pdixi amitti nõ poſſint. Rſi etia per curã ꝓuidentiam hominũ et hoc Am̃ quida ꝓpter hoc ſoluunf a vincuilis/ moꝛbus melacolie ꝓpter ſecurita tẽ ante lẽcolicus⁊ ſtatũ eius mediocriter affecta — ixerit ꝗs qꝛ ñ ẽ impoſſibile apᷣvolutatẽ? creatoꝛis vt ꝓpter bona aliꝗs mala reci⸗ qꝛ tpeneo multi fuerũt viri ſanctiſſimi ac religioſiſſimi ꝗbus deſiderio magno erat dicta. Unde et cũ inter eas eẽt quidã me⸗ rẽtiaperte dicebat deũ ineſtimabilẽ gra, illi meiẽcolico ↄtuliſſe in hocviq ; bona eius ſpũalia a deo in tuto eidẽ ↄſtituera vt es amittere nõ poſſʒ cũ bona hmõi ni et lib eri dimittũtqꝛ ipᷣa dimiſſio et liber- pe ꝑmittat neq;rarũ ec imo freqntiſſimũ las diſcurſus et euagatio ↄtra furio ſuatẽ ſalutart ẽ eiſdẽ. nec adhucpuenit ad me qꝛ alia de cauſa dimitteret᷑ ſibijpᷣi furioſ⸗ ſio atʒ libertas alijs piculoſa videt᷑.Oſi ctiã devinclis euaſerit ſicut int᷑dũ ↄtingit HManifteſtũ eſt ex hoc ⁊ ſibi et alijs bo namagna ꝓuenire et ei quidẽ ꝓuenit bo num caucioꝝ cuſtodie. Uidẽtibꝰ aũt illũ eẽ ſuo et alioꝝ piculo liberũ/ ꝓuenit inde Suocaſio ad pietatẽ et beneſicẽtiaʒ in ipʒ milia matronaꝝ et vᷣginũ in᷑fecta ꝙ eo Quis em dubitat multos occidi ꝓ iuſti/ cia qꝛ ea vł fecert vel deſerere nolebatab ydolatrijs t milia hoim intfecta ſũt qmm a cultura creatoꝛis qᷓ dubitari nõ pᷣt iuſtiſ⸗ ſima recederanolebatet qm̃ ydola colere vel eis ſacrificare ↄtẽnevat.Deinde quo ꝙꝙ libidinibꝰ coxruptoꝝ coinꝗqnari renue bat In hoc igr rñdeo qꝛ nulla hmõi pena lia a vulgaribꝰ⁊ inſipiẽtibus hoĩbꝰ⁊ ma la falſe⁊ etiã iniuſte dicũtur atʒ credũtur Pars pꝛima de vniuerſo Non em̃ poſſunt eſſe mala que iuſta ſunt que iudicio creatoꝛis quẽ errare vel fal⸗ li impoſſibie ẽ bona ſunt ac eiuſdẽ remũie ratione digniſſima.nec adhuc dubitatu ẽ a quo qua intelligete qn pati ꝓ veritate 2 iuſticia ⁊ bonũ ⁊ iuſtum ſit/? apud homi⸗ nes gloꝛioſuʒ laudeq; digniſſimũ. Apud tollerantur. Ho noꝛunt ergo virtutem pa cientie neq; rectitudinẽ eiꝰ pulchꝛitudinẽ/ qᷓ; ipᷣi»us et gloꝛiaʒ penitus ignoꝛant ꝗ nec dum ſciunt q; decoꝛũ ſit pali per iuſticia ? wqipa pacientia omnium aliarũ virtutuʒ — eniaa iuſticiam creatoꝛis remunerabiliſſi/ mũ. Male igitur atq; damnabiliter infli/ u coꝛx guntur mala ꝓ bonis.ſed laudabiliſſime pinguet. Nec phas eſt ſentire de ſapiẽtia — pꝓtectrix eſt ⁊ velut lypeus omnis ictus ⁊ inſultus quibꝰ alie impugnatur cunctaq; iacula que in eis iaciuntur in ſemetipᷣa ex clpens et elidens om̃es eliſos ꝓtegit ⁊ cu ſtodit. Et ſermo iſte de pacientia queʒ hic ico determinatio ẽ queſtiois quarte quas pꝓrimo ſupꝛa poſiu. lter ſu „ Ehijs vero qui voluptuoſe hic v ⁊ hoc intelliges quia qui donis creatoꝛis ad ſolas voluptates viunt᷑/quiq; adðᷣo de ditiiſunt voluptatibꝰ moleſtias diuinarũ flagellaruʒ nullatenus ferre poſſentimo occaſionaliter ꝑ eas deterioꝛes fierẽt quã to em̃ doloꝛe quataq; iracundia thabeiſce rent ⁊ excandeſcerent ſi eis delicie qᷓs ſum opere habent auferentiſi eis delicijs inſer rent inde manifeſte videre potes quoniã deliciarũ ablatione inſaniunt. ſi eis donis que maxime amaãt de bhus maxime gaudentinõ ꝓuocant᷑ ad amoꝛẽ crea toꝛisſed potius ingrati eoꝛũ abutun tur eis in tanta animarũ ſuarũ perniciem quid credit eos facturos in flagellis cõtra rijs ꝓculdubio inſanirẽt vſq; ad blaſpope mias creatoꝛis puerterentur ad negan/ dum ipᷣm. et etiam nephandam ydolatri⸗ am coꝛruerẽt ſicut de multis iam audiui⸗ ſti.Conſulto igitur ſapiẽtia et bonitas cre atoꝛis elegit hmõi homines quantum in ſe eſt ꝓpuocare et attrahere ao ſe donis et beneficijs que maxime diligunq; oterre re flagellis ⁊ a ſe abſterrere tribulationuʒ doloꝛibus quas maxime oderunt.Si em̃ lactis dulcedine nõ ꝓuocatur puulus vt papillas diligat ⁊ eis adhereatſquato mi nus altrahetur abſinthü aut cuiuſcũq; al uere vident᷑ voto tanq; vicijs ꝑſtituti et expoſiti per omnia qua otius in puerſionem etce b cura et ꝓuidentia creatoꝛis viuãti ruptionem animarũ ſuarũ videlicʒ in ſu⸗ terius amaritudine. ꝓpter hoc em̃ ⁊ cea⸗ toꝛ pꝛouidentiſſimus dulcedinem in lacte poiuit mamillarũ. vt ipᷣm appetibile atq; amabile faceret paruulis qui nutriri eiui⸗ dẽ ſubſtantiatota etate paruula indiget. Aldhuc igr oulcedo tempaliũ bonoꝛũ po liſſimũ creata ẽ vt paruulos adhuc ſapiẽ⸗ tia nutriat in amoꝛeſet obediẽtia creatoꝛ Anon ſolum vt eas coꝛpaliter nutriatetim/ et bonitate creatoꝛis vt coꝛpa humana tã⸗ ⁊topere curetet animas negligat.et vt bo⸗ na coꝛꝑalia que ingratis et inſipientibus per ingratitudinem ⁊ abuſione ſua adeo noxia efficiũturet tanta ꝓfuſione ſue lar⸗ gitatis tribuat que tam neceſſaria.tanq; ſalutaria hoĩbꝰ ⁊ ſine ꝗbus ipᷣa bona coꝛ poꝛalia ꝑnicioſa eſſe conſpiciuniauaricia et nihil crudelitate quaruʒ vtraq; de ipſo cogitare nephas eſt om̃ino gladio vigne ab ipᷣo exterminandum largiri non curet. M ſi dixerit quis hmõi bona coꝛpoꝛalia i/ Meu tempoꝛalia multè nõ eſſe ꝓuocatoꝛia ZHaut nutritoꝛia amoꝛis et obedientie in cre atoꝛemjiquin potius in ꝓuerſionem etcoꝛ perbiã ⁊ luxuriã ceteraſqʒ peſtes vicioꝛum ⁊ideo non diuina ꝓuidentia aut cura ea Ddari hominibus cuʒ intentioeſa pientie et bonitatis creatoꝛis. Sic vt dona eius pꝛo ſint recipientibus nõ autẽ vllo modoꝛum vt noceant. Reſpondeo quia veriſſimꝰ ſermo vltimus hic videlicʒ de in tentione ſapientie et bonitatis creatoꝛis/et pᷣler in/ lentionẽ ipᷣius et reuera ẽ ꝙ bona dei do na hmõi homines in ꝓpꝛiam verut per⸗ niciem ꝙ indubitanter faciunt ꝑabuſiuã intoꝛſionem date ſibi a creatoꝛe libere po eſtatis Hmõi rei autem exempla multa ſunt dedit quidemvinum creatoꝛ homini bꝰʒ ad ſalubꝛitatẽ ꝙ multi ex eis inuertũt inebꝛietatem.Dedit igitur ignẽ multiplex adiumentũ ſalutis ⁊ cõſeruationis.Furi oſi lamen in eũ ſe pᷣcipitantes ipᷣm ſibi fa⸗ ciunt inſtrumentũ perditioms. Dedit etia aquam eiſdem ad vtilitates tam multipli ces tanq; neceſſarias multi tamen ꝑ inſa⸗ niam in eam ſe imergẽtes euecantur Dat interdũ paterſamilias filio gladiuʒ ad ipi us defenſionẽ qui tamen ꝑ furoꝛẽ aut ira⸗ nali mimian eo dem ſe perimi. Hee lux ſolaris taʒ late tanq; longe ad illumi/ nationẽ oculoꝛi radianefit eiſdẽ in obtẽ⸗ perationẽ pernienietatẽ ſiue ſupabunda⸗ ſanaſpel Awemmmme otes mo Calgetoenn ipumn oneniet 1dedonn eſinaba Felnuhn llalenpene Nonnuncif ſertubllso⸗ ſobtreshols NeOutteli Ucorne pu hbemmbns intmeiis Meſao⸗ ongnse gum guice helutena⸗ Woar Gacende möfve Oaetſonich ſinſtunen Nenmnſint bloiſuii Whoenns⸗ ſuſonenͦ⸗ Eiaegvie milog ſtenesde D Phnnelſtcc⸗ ſicheaunt Npninnn uiscn aanlie englüben nesece⸗ Nodeciin epelommn Sckſennens isNcobn. gadsanigan nT abrinntiit nts Nhra eiamn nealnn ſne gorseme ſeconſganun egvann etommnoe ndumlargnne bmöibonen ullnöckt isloetinn nsn o i ſuaenitn enſgſiienn Dudenu. mnmnidint⸗ wnan unſn⸗ nceihain, iscnnt, uenigen aner tunn, ſbiatnnn mülin, 100len, vigilant atʒ 1 miens. Quare ſciente volẽte et dono ſuo — nam aſpectus in eũ vel lumẽ ipſius:Qm̃ guitem monifeſtũ eſt omnes hmõi abuſi⸗ ones⁊ intoꝛſiones culpahiles eẽ atq; pec cata et pꝛauitales vlpote ↄtra rectitudinẽ dignum iuſtũ eſt atq; iuſticie creatoꝛis conueniẽtiſſimũvt hec peccata pena ſeq̃t ⁊ dei dona que pꝑuertert in abuſionẽ cul⸗ pe ſint eis cauſa ec iuſte pene. Juſtiſſimũ igr eſt vt abuſionẽ vii ſequatur ebꝛietaſ vel alia pena iuxta beneplacitũ creatoꝛis inexcitabilis per quẽ datur oꝑtunitas la/ tronibus ſpoliandi aut etiã ingulãdi ebꝛi os. Sunt ⁊ alij caſus innumeni atʒ mala ex ebꝛietate ꝓpuenientia. Apparet igit᷑ in hijs omnibus penis euidẽter ſc; abuten/ tium beneficijs creatoꝛis ipᷣiꝰ iuſticia! In bene vero vtẽtibus eiſdẽ eiuſdem pᷣlarga beniguitas. Utraq; aũt indubitanter ad curam ⁊ ꝓuidentia ipſius videlicet ⁊ que iuſta ſunt et q̃ vt ua dicat᷑ benigna. Nec Dubitatur qnvinũ vtute ſua naturali quãa hʒ a creatoꝛe inebꝛiet quaqᷓ; non adhbuc hmõi virtutem creatoꝛ eidẽ dederit ⁊ per occaſionẽ abuſiõis male viẽtis fit creato⸗ ri inſtrumentũ iuſtiſſime vltiõis Quapꝛo pterveriſſimũ eſtiquia ꝗ ſic beneficia cre⸗ gAtoꝛis in ſuã inuertũt perniciemea dẽ ar⸗ ma creatoꝛis faciut ⁊ inſtrumenta iuſticie circa ſemetipᷣos. Quin aũᷣt placeat hmõi iuſticia creatoꝛi apð intelligẽtes dubium non ẽ. Uterq; igi homines id ẽ et bene et male vtentes dei benelicijs vel ſub larga beneficiẽtia recte ſe regũt atʒ cõpoſite vel ſub eius iuſticia vindictas eiuſdẽ iuſtiſſi⸗ mas paciunt᷑.Quis antẽ non videat ſub eiuſdeʒ regis regiẽ atqʒ gubernati one eẽ et bonos ꝗbus pacem⁊ alia bona largit᷑ et maleficos quos inſto iudicio atʒ iuſti-/ 4 toꝛquet ⁊ punit Si vo dixerit aliquis p buinſmõi penas non intẽedit creatoꝛ fa le eſt ubividere ga ſmo hmõi hominis erroneus ẽ. Cum em̃ manitfeſtũ ſit penas omnes hmõi iuſtas eſſe et ꝓpter hoc bo nas et creatoꝛi placitas neceſſe ẽ creatoꝛ intentionẽ cadere ſuper illas. Cauia aut in hoc eſt qm cum non ſit fons iuſticie pꝛe ter ipſum creatoꝛẽ nec ſtillã eſt reperire iu ſticie que non ſit donũ ipfius ꝙ igt iuſte ſunt pene bmõiex dono ẽ creatoꝛis quic quid aũt dat creatoꝛ datſciens pꝛudẽs ⁊ lens nõ ignoꝛans aut doꝛ xv hoc faciente creato:e iuſte ſunt ⁊ iuſte hu iuſmodi hominibꝰ inflictioe per curd igr 7 ꝓuidentia creatoꝛis. Amp. certu eſt qm in regno totaliter ⁊ immediate ſubie cto regi ſuo iuſtiſſimo/nec ſit iuſticia vłiu dicium niſi per ꝓpuidentiã ⁊ curam ipᷣius/ quia nec poteſtas iudicadi eſtin eodem regno cuiq; niſi ab eo el peripᷣm/⁊ multo oꝛtius ſi nec volũtas facicdi iudiciũ aut 1 1 1 iuſticiam nec ſciẽtia cuiq; fuerit in hmõi guemadmodũ interdũ ſequitur es ydeo⸗ piſis interdu febꝛis aliq̃ interdũ ſompnꝰ regno nin per illuz rege. Quia igf vniuer atoꝛeſ per ipᷣm nec iudiciũ nec iuſticia fi⸗ in tota ſerie ſeęculoꝝ niſi ab eo ⁊ peripᷣm. Juſticia igr qua abuſoꝛes beneſicioꝝ eiꝰ tam iuſtis penis iuſticiant/ab ipᷣo eſt er ꝑ ipſum ⁊ hoc vtiq; ſciẽter atʒ volenter vt pᷣ dixi.Quicquid igr iuſticie fit in totalitate vniuerſi ſiue in exemplis ꝓpoſitis vel ali bi per curã fit et ꝓuidenuã creatoꝛis. Amp̃. q;ſalutaria ſunt iudicia q;ne⸗ ceſſarie iuſticierquot et qᷓnta bona at vti litates ex eis ꝓueniant rebus humanis. Maniteſtũ eſt etiam pauca intelligẽ⸗ tibus ⁊ eſt intentio mea in hoc ſermone de iudicijs et iuſticijs que per iudices atʒ iuſticiario s hoĩes exercentur.tanta at bo na vicʒ iudiciũ et iuſticiaꝰ eẽ in rebus hu manis vbicunq; ſunt dubitari nõ poteſt. Cum incompabiliter minuſq; vtilia rebꝰ huanis ꝓuidere nec vnq; ceſſauerit nec adhuc ceſſet. Neceſſe igr eſt vt vbi pꝑ ho⸗ mies iudiciũ et iuſticia nõ ſunt aut exercẽ? turdiuina ſapieutia ⁊ bonitatẽ iſta fanta bona vel per ſe vel ꝑalias creaturas ho⸗ minibus ſupplere.Et hoc non ſolũ ꝓphe larum hiſtoꝛiarũq; autenticarũ teſtimo⸗/ nijs ſed etia iugi experientia Manife ſtum eſt per aquas ſiquidẽ diluuij vniuer ſalis in totũ genus humanũ velud vni⸗ uerſale iudiciũ et iuſticiam exercuit. Ubi ab hmõi inundatiõe atʒ conſumptione octo hominibꝰ ſolispcendum duxit per pluuia ignis et ſuiphuris flagicia quinq; ciuitatu vinqcauit.famoſiſſima ſunt iu⸗ dicia que in egyptios ⁊ deos eoꝝ ⁊ beſtio las ranarũ et cynifum per ignẽ ⁊ grandi/ nem per cõuerſionẽ aquarum in ſangui⸗ nem per obtenebꝛationẽ eius partis egy⸗ pti in qua erant egyptijper illuminatioʒ eiꝰptis quã inhabitat hebꝛei? nouiſſime per ſubmerſionẽ regis egypti ⁊ ſonus er⸗ ☛ a ſeries ſeculoꝝn regnum eſt creatoꝛis et nulli eſt in ea pias vel voluntas aut ſciẽ/ tia iudicium vel iuſticiã faciendi niſi a cre Pars pꝛimo de vmuerſo. è ä Pesſunt ercitus ſui in mari rubꝛo fecit alliſſimus. monibus et miſerabiliter cruciatos. Di e In ipos etiaʒ hebꝛeos multotiẽs vltiões quis autẽ dubitat de barbaris nanonibꝰ anman per ignemet interdu per ipſam terra hya que omnino extra leges et extra reglum nnn tu ſuo abſoꝛbentẽ aliquos ex ipiscxreato⸗ omne eẽ videntur. Scito ꝗa nulla eſt na ſnpplozo reʒ fecſſe certiſſime narrat biſtoꝛie peſtes tio adeo barbara q maioꝛes ſuos nõ ba inngu inſuper fames et ſterilitates ſiccitateſq; beat quibus paret ⁊ ꝑ quos vtcunq; reri glictsto⸗ pluuiaꝝ defectus notiſſime ſuntque crea tur. Similiir et deos et ſacra que magt ex. yumu toꝛis iudicio ⁊ iuſticia ꝓpter peccata ho- ecrationes dicẽde ſunt ⁊ ritus aliquos et aunieco minũ facta eẽ non dubitantur cuʒ in aas ceremonias non tâ impios q; etiam ridi⸗ Anltoan earumq; contraria ſolus habeat ptätem culoſos adiuuat ⁊ gubernationẽ ean i5a glodiuce egentibus etiã hiſtoꝛias manifeſtů eſt feruas ſeu veracitas barbarica qua ſein⸗ Moregnpt ieri vrſas ⁊ alias beſtias vicʒ locuſtas uicem repᷣmunt ⁊ caſtigat nec permittitur Arotio:jn et mures in vindicta miſſas eſſe ſuperna- barbarꝰ in barbaꝝ ſeuire abſq; vindicta ocliui tiones iniquas.De tẽpeſtatibus vo marꝭ /qualem quide irrogare ſufſicit ie qui pa ye tulen ⁊ terre hoc ẽ inundatioibus et terre moti ntur et ꝓpter hoc munuo ſe inuicẽ timoꝛe lcorg bus de merſiõibus⁊ cõfragatiõibus ciui compelſcut aliquatenꝰ. Ipᷣa ⁊ barbaries AQNunos tatum ⁊? regionũ non ẽ neceſſe vt loquar atqʒ in domabilitas atʒ in credibilitas iu ſecenqm tibi. Diligentẽ autem conſiderationẽ faci ſtiſſime pene ſunt nationũ bmòiex iuſti lermacil ens ꝑ ſingula inuenies nihil vacare a cre ſima diſertione creatoꝛisꝗ nec duces nec orlenio⸗ gtoꝛis iuſticia.qũ et ipſas beluas ⁊ pene recto:es neq; docioꝛes eis adhuc deditꝗ Mebuman oĩa genera animaliũ inuenies quanda ex bus erudirent et componerent᷑ adinſtar ſetlanmo ercere iuſtici et iura ſua defendere. Attẽ nationu que viuunt vt homines. Et qm ſüiainſtum de qualiter vrſa rapina vel necem catuio alubi didiciſti aliam iuſticia eſſe naturarũ oeeratoes rum ſuoꝝ vindicet. Similr et leena quali aliam vero poſitiua et inſtitutam perho⸗ irundäͤ ter ꝙ vxoꝛbus ꝓuidis pꝛo eſcis ꝓ pullis mines. Lertia vero diuina ab ipo creato⸗ ſeſteisſua eu fetibus ſuis pugnen quata iuſticia la- re inſtituta et hoc ẽ de componẽdis ad Migreope oꝛes ſuos maſculi ⁊ femine inuicè parci fectionem moꝛibus hũanis atq; de cultu Eiſtſinoge antunvt femina remanente in mudo vel ei per ſe placidiſſimo atq; ſanciiſſimo q/ lochndgtuſti ſpelunca maſculus ad perquirendũ cibũ q; ſolum ipᷣemet dignũ reputat remune⸗ æũ atʒz repoꝛtandũ femine ſue et fetibus egre ratione felicitatꝭ eterne. Cerne et inueſti⸗ Gleosdet ÿ diatur et regrediat᷑. Cpꝑe enam meo cico⸗ ga vniuerſuʒ mũdi ſublimarꝭ ⁊ inuenies Mneninon nia tan de adulterio ↄuincta polſactu, euidenter nihil vacare ab iſtis tribus ge ⸗ malculi ſui.ↄgregata multitudine cyconi neribus iuſticie. Inuenies vnumqðq; re bese arum neſcio qliter accuſante maſculovel gi aliquo iſtoꝝ trium generũ vel duobus aßef detegẽte crime eiꝰ a tota illa multitudine vel et omnibus tribus. Quia igr iſte om Wungte deplumata atqʒ dilacerata ẽtanq; ↄſilio nes iuſticie ſiue leges a creatoꝛe ſũt ⁊ per eekpicſs⸗ aut iudicio olm rea eẽt adulterij iudicata ipſum Manifkeſtũ eſt nihil eſſe in miũ - HNarratur etia ð equo ꝗ ignoꝛater cu ma/ do ſublimari ꝙ nõ aliqua lege creatoꝛis uti (nio, tre lua ↄcubuerat poſtq; hoc dephendit vel aliꝗbus eiuſdẽ legibꝰ regatur.Quic/ hegenu i ꝓbpis dẽtibꝰſibi geitalia abſcidiſſe tãq;ʒDin qd autem regit᷑ legeveil legibus cuiuſcun mnihle lpᷣm vindicãs inceſtũ quẽ commiſiſſe ſibi q; cura et ꝓuidentia eiuſ. Eregitur indu⸗ em hle videbat licet ignoꝛãs eo ꝙ operimẽto ab bitater. Nihil igr eſt in vniuerlo ſublima Reſrnn ſcõdita fuiſſet ei mater eius dũ eam aſcẽ⸗ ri vel hominũ vel animaliũ ꝙ non rega Anan debat. Angelos etia ſctõs nec non etma tur cura et ꝓuidentia creatoꝛis. let blagin miſſo s malos eẽ ſepe ĩ vĩdicta ſcelen legẽe Euertar aũt adid in quo eram et fitorſe potes in libꝛis hiſtoꝛiarũ maxine gentis dicaʒ quia homines ꝗ voluptuo N hebꝛeoꝝatʒ gentis xpᷣianq quarum geſe ⁊ ꝓvoto viuere bic videntur ? unmete tium hiſtoꝛis nemo ſapies dubitat eẽ ere beneſicijs creatoꝛis abutunt᷑ in ſupbias iandunn dendum In narratioibus autem gentis auaricias luxurias ſuas ceteraſq; peſtes Ettndnen xpianoen et miraculis eoꝝ quarnʒ ⁊ ad/ hmõi ipſa beneficia ſicut vnigbi faen nietbont modum ſalutaris et valde iocũda eſt in⸗ penalia et inſtrumẽta contra eipos diui/ ieſllin ſpectio inuenies innumeras et cõſolato ne iiuſticie et ſic creatoꝛis donis abutẽtes ununhe nes angelicaset vidictas magnificas ſce executoꝛes ſunt licet neſcictes otra ſemet⸗ N leroloſq; pᷣncipes multos arreptos a de/ ipᷣos diuine iuſticie atrociſſimi quippe lit lign anite 8 ennne nos en ſegacen wioscdnn ensnonitr, darhenagus guberpanen nnoſeininn onübooen aa eter ss c Atinfümange innisbihnn⸗ econpoids hüansag danqz unis niſeuin ſ e. nrun Neabitöle 1gneiſdun 1501iaH ve 10nrii ickmniani Aigulutn “M ur nel gsu, auceten — indiſinie tans didd Garhl Ortune , vagnnſt unn⸗ goori inin Glinin — S=„ =— S = 4 = ☛ E — 4 1 = ,16 4 = — — 1 S — S= SSe. ☛ 4 4 — „ 1. 4 ,t.sU S= =S,OoS= =—2— S — S 4 — = — WGlimitatt ho noꝛẽ vocare ſeciſti cõcluſiſti ſoꝛes ſunt animarũ ſuar dũ delicijᷣ es inebꝛiat et excecant. Mala vᷣo ſuperbie⁊ auaricie ⁊ alioꝛum vicioꝝ quos moꝛbos 2 vulnera ſeruitutes ⁊ vincula oĩs ſapiẽ/ tia philoʒophoꝝ ceteroꝛũq; ſapientũ no. minat quis meciatur aut numerer. Quis dinicias coꝛꝑales theſauris honeſtatis ⁊ virtutũ diuicijs comꝑet. Si igt ablatio pecunie coꝛpalis pena eſt ablaloꝛ eius punitoꝛ amittentis ea. Quatofoꝛtius ab⸗ latio diuician pꝛenominataꝝ e pena⁊ ab latoꝛ eaꝝ punitoꝝ amittetis eã ⁊ hoc tãto atrotioꝛſqnto ſpuales ille diuitie ad hũc moduʒ qui coꝛpalia mala inferũt vt moꝛ bos ⁊ vulnera virtutes carceres et vincla: vere lictoꝛes ſunt eoꝝ quibus bhec irrogãat Quãtofoꝛtius in moꝛbos ⁊ vulnera ſpua lia ceteraq; mala hmõi ⁊ inimici vel licto res reputadi ſunt facientiũ. Lum nec ma⸗ la cũ deterioꝛa ſint malis coꝛpalibus quã to ale humane pᷣcellunt coꝛpibus.Uerus igr eſt ſermo quẽ dixi quia ⁊ creatoꝛè be/ neficia inſtrumẽta ſibi penaꝝ faciunt x ſe ipos executoꝛes diẽ iuſticie licet ignoꝛates xõ ſtituunt hũ creatoꝛis iniurias ⁊ ↄtume lias in aias ſuas tã attrociter vindicãtet plerũq;in coꝛꝑa ſua ſicut pᷣtetigi tibi Qua re iuſtiſſimo creatoꝛis iuditio et ꝑ omnia landanda iuſticia eiuſdem ſeruiuũt in exe cutionẽ contra ſemetipᷣos iuſticie ꝗ ingra tos ſeipᷣos de beneficijs exhibẽtes ſerni/ voluntarij nolunt eẽ eiuſdem iuſticie. Ebes aut ſcire gꝛ interdũ impijs atʒ peſſimis hoĩbus ꝓdeſt diuine meo de quoda diuite ⁊ magno dignitatẽ auertii.Cuiꝰ vila cũ eſſet de tantis bene⸗/ ficis creatoꝛè ingratiſſima luxuriaqʒ; ſpur ciſſima ⁊ nihilominꝰ electus eẽt ad hono rem dignitatẽ pontiſficalem oblata ſibi Wlatguat beneficiẽtia ⁊ a mal ſuis boc eſ vicijs ⁊ peccatis.Sicut accidit ſpꝑe oĩbus arctiſſime religioni ſe dedit. Jbidẽ? perpetuo creatoꝛi victurus. Noſti etia ae liberatio de periculis tẽpeſtatum/de car⸗ ceribusobtentus victoꝛiarus innumera⸗ biles auertit a ſuis vicijs ⁊ peccalis ⁊ ad/ emendacionẽ vite eoꝝ et moꝛum cõpoſi⸗ tionem induxit. Sic ⁊ alia benetſicia crea⸗ toꝛis multos etiaʒ de quibus neſcitur ad gmoꝛẽ creatoꝛis 7 obedientia induxerũt. Uarta vo qſtio facile determiabi is eſt poſt hoc de hijs vicʒ qui fla V gellis ettribulationibus omnibꝰ qᷓ; coꝛpoꝛalibus incõmodis expoſui ſunt Dico enim qm aut paciuntur hec ꝓ iuſti⸗ cia ecab impijs hominibꝰ vitz nolentes eam ſeruaren uon deſerere neq; iniqtati conſentire ⁊ tunc manifeſtũ eſt hoc nõ eſ ſe extra curam ? ꝓuidentiã creatoꝛis cuʒ nihil iuſtius nihil legi creatoꝛis ↄſonãtiꝰ nihil eidem acceptiꝰ aut apud ipᷣm remu nerabilius. Si vo pꝛo delictis ſuis ⁊ faci⸗ noꝛibus hoc paciuntur ⁊ hoc vtiq; iuſtiſſi mũu et non ſolũ cura ei ꝓuidentia diuina ſed etiã eiuſdem ꝓcuratione digniſſima. Ampᷣͥ.Cum nec ſic reſipiſcãt nec a ma⸗ lis ſuis reunertan-k. Manifeſtũ eſt etiã gquia maioꝛibus ſupplicijs digni ſuntt iu ſtie igr infliguntur eis ea que paciunturet miſericoꝛditer de meritis ſupplicijs detra hitur eis. Amplius. cũ eoꝛum maliciã tanta flagella nõ auertant quata eſſent ⁊? qᷓuſq; ꝓcederet niſñi flagellis repꝛimeret ⁊ frenaretur. Manifeſtũ igr ẽ quia nõ derelinquũntur a creatoꝛe quoꝛũ malicie ſic conſuliturvt per flagella ſaltẽ aliquate nus repᷣmat᷑.Alijs etia hom inib⸗ in hoc vtiliter ꝓuidetur ꝙ tata malicia pꝑcrebꝛa flagella repꝛeſſa in eos graſſari non ſinit VDlicite igit ac ꝑſcrutate intellige ſermonẽ meum de malis penali⸗ bus et de malis culpabilibꝰ⁊ attẽ electioe ſtatim dixit. Uiciſti me benigniſ⸗ de qꝗa mala penalia ⁊ omnino culpa ca⸗ ſime ac dulciſſime deus infatigabili boni ale ⁊ beneliciẽtia tna qui beneficia tuaſ mihi. ſem per largiri non ceſſaſti cui? ego mala ſemper reddere non deſtiti. Nunc autem me omni bono indigniſſimũom̃i mihi⁊ ocluſũ me pietati tue trado ð ceto Dicas⁊ hunc honoꝛẽ? omnia mala bona tua tempalia quibꝰ tam ingrate tanq; dã nabililer gbuſus ſum abiens igt reliclis rentiatbona ꝓpꝛie et vere ſunt. Sed inſi⸗ pientia hominũ⁊ coꝛruptio palati coꝛdis humani malicie nomẽ eis impoſuit. Ina⸗ ſipientia quippe bominũ et ea fugere fa⸗ cit et etiã vtoſdem fugiẽda videant᷑.Si⸗ fugiendũ eideʒ non eſt et ex eodem vicio vmbꝛacitatis periculũ eſtimat vbinon ẽ danatiõe et moꝛie digniſſimũ/ad iſtũ tãte i⸗ vides in equo vmbꝛatico qui fugit q; modi bona palatum coꝛdis coꝛruptũ ba bentibus male ſapiunt et etis mala bene Et ü niſi ſecuritas eodem modo quonia hniui * Pars pꝛima de vniuerſo. mala bona nominãt et bona mala dicen tes bonum malu et malum bonũ atq; po nentes lucẽ tenebꝛas⁊ tenebꝛas lucẽ ſicut ait ſermo ꝓpheticus hmoi ergo nomina tiones ſunt quema dmodũ ſi febꝛicitates impoſuiſſent noia ſapoꝛalibus ⁊ noctu luci et tenebꝛis. Non em dubium ẽ gn fe/ bꝛicitantibus dulcia amaritudinẽ ſapiat et amara dulcedinẽ ſimiliter maniteſtu ẽ quia noctuis et veſꝑtilionibꝰ ceteriſq; ſi⸗ milibus lux tenebꝛa videt et tenebꝛa lux. .iniliter nox dies et dies nox. Attende âetiã quia in erroꝛẽ epicuri ꝓculdubie de⸗ Nlinaͤt abus vel ſola penalitas vel maxie bonũ videt᷑. Cauſa auũt in hoc eſt qm ne⸗ ceſſe eſt vt eiſdeʒ vel ſola voluptas bonũ vel maxime videat/ Apparet igr tibi eui/ denter ex hijs quia vtraq; iſta bona cum Dona creatoꝛis ſint et nõ niſi ſcienter ⁊vo lenter donent᷑ ab iponon eẽ extra curã ꝓuidentiaʒ ipſiusllicet per actiões iniqᷓs atʒ peruerſasmala penalia infligant᷑ pa gientibus. Qè ſi quis qrat qualiter mali oĩes per aciiões malas ſuas cauſe effici entes poſſint dici ⁊ ipᷣe creatoꝛ ſimul cum eis. Jam determinaui tibi qe creatoꝛ cau⸗ ſa eſt eoꝝ per intentionẽ recuſſimſfaciẽs non tantũ vt ſintiſʒ etia vt bene ⁊ ſalutare H vtiles ſint.Luius exemplũ ẽ nifeſtũ eſt quiavllus exiuit ab eo per ma/ nentur ꝙ malũ velle malum agere boc ipm ꝙ eſta creatoꝛe ẽ. Sed in oꝛdinalio eius atʒ deflectio a debita rectitudine cer titudine que malicia eſt ⁊ pꝛauitastam iphius agere tam ip̃ius velle a male agẽ⸗ te et male volente eſt. Hic auteè eſt intelle⸗ ctus eoꝛum ſ̃m intentionẽ meam qnem⸗ admodũ ſi diceretur idẽ eſſe ſm eſſentiaʒ et veritatem occiſio huius hominis cum occiditurper iudicium et iuſticia et cũ oc⸗ ciditur per iniquitatẽ et impietatem. Ide igitur eſt eius eẽ vtrunq;. Quare ſi eius eſſe eſt a creatoꝛe cũ eſt per iudicium et iu ſticiam erit eta creatoꝛe etia cum fuerit ꝑ miquitatem aut impietatẽpꝛeſertim cum iniquitas et impietas non videant poſſe dare eſſe vel illi vel alij. Amp̃. inoꝛdi natio et pꝛauitas quas dixi accidut et ipi velle et ipſi agerenon conſtituut igr eius eſſe nec dant illisfomnia auũt aiia ex qui⸗ bus ꝓcedit ipᷣm velle vel agere ꝙ eſt ma lumbbona dona creatoꝛis ſunt Nec velle igr nec agere quodcũq; nõ eſt niſi ex dei altiſſimi donis ꝙ eſt et inquantũ eſt/e ꝓ pter hoc non eſt niſi boniſomne agere ⁊ omne velle ẽ et inquantũ eſt. Non eſt igr mirum ſi mala agere et mala velle ſut ꝙ ſunta creatoꝛe et ꝑ curam ac ꝓuiden⸗ tiam ipᷣiuset ſi bone ſunt paſſiones que — in impio ꝗ vulnerauit auũ gladiovbi ma illis ſequuntur. Hmõi autez exemplu lam voluntatẽ tamẽ per potentia datam a creatoꝛe et ipi et gladiojet etia ꝑ poſſibi litatem hoc eſt ꝑ poſſibilitateʒ recipiendi vulnus ipᷣi vulnerato. Intedebat igr im⸗ pius nocere vulnerato p vulnus.reatoꝛ vo per idẽ vulnus intẽdebat ↄtrariũ viq; eigdẽ ꝓdeſſe.Elicuit igr impius expotẽtia vaut bonamalũuvellà mallã aco; Creatoꝛ vo paſſionẽ bonaʒ abſit aũt nec ſoli malicie infligẽetis anribuendũ ſit vulnꝰ illatũ. Cu et potentia ſeniẽtis et volũtas id eſt vis volendi et ipᷣe gladiùs et ipᷣa poſſibilſias vt dixi pacientis bona creatoꝛt dona ſint Ipſa igfr malicia ferientis et ipi vulnera⸗ w ſint ⁊ ꝓdeſt inuito feriente ⁊ ipᷣi creato riet ob banc cauſam eẽ permittit᷑ vel ſini tur. Eu igitur tot dei dona agiuuẽt et co⸗ num eſt in molu nauis/qui noõ põt dici Kon eẽ a vento vel aqua vel ambobus ſi mulnec aũt ſit non rectus vel diſtoꝛtus poõteẽ vel a mala diſpoſitiõeveli velma⸗ la poſitione gubernaculi. Wanikfeſtũ autem eſt qꝛ: nec diſpoſitio veli nec diſpo ſitio gubernaculi cauſa eſt motus hoc eſt ipſius eſſe vel eſſentia motus.Sed diſtoꝛ quere aut dirigere motũ indubitater poſ/ ſunt et faciunt.Sicut igr motus nauis di ſtoꝛtus aliũde ẽ motus aliũde diſtoꝛt⸗ Sie ⁊ actio diſtoꝛtaſſiue pꝛaua aliunde ẽ et aliunde ẽ diſtoꝛia ſiue pꝛaua⁊ ſicut nec ven to nec eque attribuẽda ẽ diſtoꝛſio mo tus maris. Sed motus tantũ ipſius. Sic creatoꝛi neq; diſtoꝛſio neq; pꝛauitas acti⸗ onum aut voluntatũ noſtrarumſed ipßm eſſe earuʒ quo ſunt aut quo funt actiões operentur ex ipſa intentioſte creatoꝛis hr voluntates. Secundu iſtos igr cũ om⸗ n ipſum eſſe vulner aut doloꝛis ex vulne⸗ recum ipᷣm eſſe vulneris et doloꝛis crea⸗ oꝛi placeat/ũ imerito eiꝰ eẽ attribuendũ eſt creatoꝛi. Malicia vo eidem nullaten⸗ auniouenda. Peeſertim cu mulli hoc opi ia ſint a creatoꝛe non ſol ſubſtantie ſed etiam actiones æ voluntates eanfacile ẽ videre omma eſſe ſub cura et ꝓuidentia creatoꝛis. Cũ omnia ſint omia opa eius et omig ſcienter ⁊ volẽter atq; lapieter ne ſeſtĩ liaidop ſdeautl leroci gnilons alaland lcanuar Mnfiau scn kapeſioi fnlaafvei inmniorel etmuld net (Kricoßm ſonenosce lelonpel ſunercl⸗ lonesei anmenz ſann Uuralcaf Oinnigtu ferendle difimtore xrperdta Tun fenim cane ndren Wnen henns kuenoſcze lnifſn ſsldnniſe lnsielins ſigenons daoſenoe; ecapee⸗ Wun Inan ſtheſiode onzerp eng, „Od nac .8 n l nai SPelles. laneen onimennen kaſeſnidn⸗ ZU Naiuſtcigi⸗ ampeueni ng. meſa theiudäne⸗ Eaianſi Z Mnicenige . Wl gti, nlonthuſ misdittinae rpd naisſen igmocknitl otüonteigt! aniti nandet na N ſun ſinen Wugin sndlin s KAmN wofiigtſin iieein Kueiwun gnihttenn Fnnu, 4 4 Nonn, oit, ſunnm, 7 6 8 teſſe ſit ĩᷣm operari neq; poſſibile ſit im gliquid opari ſapienter non puidenter — .eraulotanalige ex potetijs eſſe to equi totus ex vᷣtute greſſibili ipius/⁊ no ex calcaribꝰ aut freno/nec ex cõpuctiõib calcariũ aut frenoi Sic non ex ipᷣo velle actu ſiue actuali ẽ aliqua ex actioibus no ſtrisqꝛ ipᷣm velle. Sicut cõpunctio tantũ eſt etpaſſio in aia agentis ⁊ ſuggeſtio fo/ rinſeca ſiue imperatis ſiue mouent ſiue G lerrentis velud calcar tm̃ eſt/J am aũt di⸗ xerunt multi ex phis velile et nolle timere et ſpefare et cetera hmoõi paſſiones tantũ eſſe ⁊ ideo ᷣm ſermonẽ iſtuʒ ſicut calcaria non equos currere faciũt nec curſuũ eqrũ cauſe ſunt vel dicunt/punctiões vero cal⸗ canium excitationes tantũ. Sic pꝛedicte paſſiones animaꝝ nrarum excitatiões ſt᷑ iplſarum atʒviriũ earundem ad actiones Jaas non cauſe Quicꝗd igitur nomine tur malicia m hoc non erit cauſa actõis SDint igitur iſta tibi in hoc capitulo mate rie exercitaciõis ingenij qm̃ declaratio ac ac perſcrutatioꝛẽ deſiderat. 4 Trum aũt venati ões hominũet dantet ꝓuidentiq et actiões vo⸗ luntarie que vident omino in difierétes Z no reſerre an fiat annon fiant aqueſtiõʒ hʒſq; potius aliqui ridiculoſaʒ reputatq; fructuoſaʒ aut inueſtigatione digna. Hu iuſmõi ſunt an ꝑ cura ? ꝓuidentiã creato ris cadat iſte pilcis in rethe piſcatoꝛis/bo⸗ tius q; alius.? an euadat alij p ꝓuiden-/ tiã creatoꝛis qſi parcat eiſdẽ a captione et Deuo ratioe Et ęgade eſt queſtio de lepoꝛi/ bus et capꝛeolis ⁊ alijs reciaculis vena/ toꝛum. In animaliũ vo venationibꝰſilis eſt queſtio de onagris⁊ leonibus viq an per curaʒ et ꝓuidentia d iuina capiat᷑ aut deuoꝛet vnonager a leone vno q; alius ⁊zvnus mus a murilego potiꝰ qᷓ; alius.Ea dem eſt queſtio de araneis ſant cis 7 hy rũdinibꝰ ⁊ muſculis ⁊ deueniẽt iſte qſtio nes ad canes ⁊ oſſa advultures ⁊ cadane ra ad galinas et grana ⁊ alias aues ꝗᷓ gra Diffinitio rerum iſtaꝝ tractatũ diffuſioꝛeʒ 2* eiꝰ munere qð queri 6 curam ? ꝓuidentiã creatoꝛẽ comedat hoc granũ pᷣus q; aliud ⁊ hanc faba potiꝰ qᷓ is pares vel impares. Dico igr in bocqꝛ apientia creatoꝛisnõ minus attingit vl⸗ o modon minima q; manma vel media vel econuerſo necminꝰ cognoſcit vtilita⸗ tes minimoꝝ licet minimas q; maximoꝝ licet maximas c ia hee ; ille ex ipo ſunt et per ipᷣm ſapienter ꝓnidenter volẽter ⁊ ſicut cura fuit ei vt eent ſingula quemad⸗ modũ pᷣdixi.Sic ẽ ei cura oꝛdinare ſingu — la ad fines ſuos et vtilitates nec dubitar venalotes et piſcatoꝛes et dicere deus de dit mihi ho die piſcè iſtumvel feram iſtaà? quando nihil capiut. Similr apte dicut hodię non dedit mihi deus aliqd capere In q diuerſitate ſiue alternatiõe capiẽdi vno die vel nõ capiendivna euidens eſt vtilitas credulitas et admiratio diuine ꝓuidẽtie et bonitatis. Similr excitatio ti moꝛis et amoꝛis creatoꝛis. Similr et gra⸗ titudinis in ipmvt cũ dateidem gratia re feraturet cum nõ dat timeatur offenſus? erit expectet Debeg tſcire quia quantũ pertinet ad id deq̊ nunc agitur curare aut no curare ꝑ duos modos aut intẽtiones vꝛ. Et vna ex hijs animaliũ ſic in diuina curam ca- ꝑꝓtinens apud nos ad virtutẽ noſtra moti uam mobilòet eſt ᷑ᷣ̃m hunc modũ non cu rare nõ habere coꝛdi eouſq; aligd vt nec gaudeat ſi fiatnec offendat᷑ ſi nõ fiataut econuerſo et iuxta hũc modũ non curare dititur creatoꝛ apud vulgꝰ oẽ id quo nec offenditur nec plagat᷑. Hoc aũt eſt dicere ꝓ quo nec pena infertnec remuerationẽ⸗ largitur/e hoc modo nec numerũ muſca⸗ rum que ab arraneis capiunt/aut ab by⸗/ rundinibus gluciunt. Similiter neq; nu/ meroꝛũ ſabarũ quas quis comedit neq; oꝛdinẽ quo hanc pꝛius illã poſteri⸗curat creatoꝛ⁊ foꝛſitan ↄcoꝛdat iſta intetio ethy mologie nominis qua dixerũt quidam quia cura dicitur quaſicoꝛ vrenslvnde et illa curare dicunt᷑ pꝛopꝛie/quoꝝ euentus vel non euentus coꝛda noſtra vrunt hoc eſt mouent quatũq;ʒ paſſiõevt ira vel pla catione doloꝛe vei gaùdio etad creatoꝛẽ nõ pertinet iſta intetio niſi per tropũ quẽ nis veſcuntur. In rebusvero voluntaris Aas Eum ipe ſit in vltimitate impaſſibili⸗ ſimiles queſtiones ſunt an p curam et ꝓ⸗ Ratis et immutabilitat:. Hic autẽ tropus ẽ uidentiq creatoꝛis comedat iſte potiꝰ hãc buccella panis q; aliam ⁊ pus hanc qᷓ; al am. Sodemado ſehʒ de leguminibꝰun ꝑ uia iratus dicicur cũ facit ad moduʒ ira i videlicet cũ infert vltionem et gaudens NRuoms ) α. ιποαααααορποοοd . lig . aliam et an ꝑ curam ⁊ ꝓuidentia creato⸗ aliter actiones ⁊ volutates. Sicut curſus, cum largitur remunerationẽ ꝓ quocũq; Ttiij — Pars pꝛima de vniuerſo. facto. Similr ⁊ placatus cũ deſiſtit ab vl· appꝛehenſiuã mobilem et iuxia excellen/ /ciſcendo et ilte intentioes alijs jmonibꝰ niam nobilitatis ſue ad ipm creatoꝛe nec 6 apercius deſignatur vicʒz cu ita dicitur gqa ett aliquid in rebus creatj vel earũ eueni Ob noia vel vᷣba hmõi cũ de nob dicunt affe busꝙ per modũ iſtum ? intentionẽ non ritten criue dici intelligũtur ꝙ eſt dicere qꝛ aſffe⸗ curet creatoꝛ. Nihil em̃ eſt ex omibus hi RM ctiones noſtras id ẽ paſſiões animan no iuſmõi ꝙ non videat ⁊ altẽdat non ſolũ nnecss * ſtrarum ſignifict.Cum vᷣo ad ceatoꝛem ipᷣm ſed fines⁊ vtilitates quas inde puẽ polush referuntur effectiue dicunt᷑ hocẽ dicere ef turas ſua oꝛdinatiõe pꝛecognoſcit ⁊ pui⸗ nnen0 fectiones eiꝰ quas nominaui ſignificant. det.Per modũ igr iſtum ⁊ numen muſca Moibo 7 Poc anit eſt qm̃ paſſiones hmõi ad creaa rum que capiunt ab arraneis ⁊ muſcula vn dben O. toꝛis puritate ſupereminẽtiſſima vllo mo rum q degluciũt ab hyrudinibns ?2 oem Mn doꝝ attingũtrectiſſime igr dixit quida ex oꝛdine captionis atʒ deuoꝛaliõis earum do uge doctoꝝ xpᷣianoꝝ ſapiẽtioꝛibus qꝛ iratũ de omnia em hec intuet᷑ intuitu fixo acluci- ſeeſei ſ um nõ facit dici turbatioõis affectus. Sed diſſimo cu vtilitatibus ac finibꝰ ſuis. de dugſecen vlcionis effectꝰ per mo dũ igitur iſtuʒ ngee uoꝛatio em̃ vnius muſcuie ꝑs eſt ſaturati (onigl intentionem no curat creatoꝛ captionem/onis vnius yrũdinis ⁊ ia mulcula ps eſt ſcninengg⸗ hmõi fere vel piſcis vel euaſionẽ niſi uum totalitatis cibi illiꝰ.Qſi ꝗs querat qvti/ ineſ. vel ad neceſſitatẽ querit᷑ capientis aut al⸗/Mitate vel fructu hec intuet᷑. Bundeo qꝛ too lſonaut terius ea indigẽtis vel cum aut amoꝛ ipiꝰ Aa vtilitate vel frucru ꝗ inde ꝓuenit. Dico ltleet creatoꝛè aut obediẽtia aut honoꝛ aut pie- etiã ꝙ rectoꝛ nauis vniuſcuiuſq;i eiꝰ vir (gfilbusit tas ad querendũ ⁊ venanduũ piſcandũ et tutis ⁊ claritat: eſlet ipius intellectꝰ vt nO eyuuriun capiendũ homines inducũt. In hmõi ei ſolum gubernacula vela ⁊ remos ſj etia 6ſoſanse intentiõibus ⁊ oꝑationibus nemo ꝗ bo/ ſingulos nauis aſſeres atʒ clauos atʒ fu⸗ uIienebi nitatẽ creatoꝛis nouerit eũ adeſſe dubitat niculos ↄſpicere ſimul ſuffcerel oia bec ſi Midan adiutoꝛẽcum hocipᷣe qui nouit oĩa vide⸗ mul hec intueret. Quatołoꝛtiꝰ igr rectoꝛ (pentüte rit expedire ⁊ gloꝛia ſuaʒ decere. NHec mi vniuerſitatis altiſſimꝰ nihil extra intuitũ iis ſeid rum cũ eliam tempoꝛe meo frumẽta ⁊ le//Juum patitur Dico etia hoc eſt debituũ per tonis gumina omnipotẽtie ſue vᷣtute atʒ largi- Oſeomniũ rerumpaſſionũ euentuum vt dwiano tate etiam in ipᷣis hoꝛreis tpe famis incen oia ⁊ ſingla ſint ſbᷣ lucidiſſimo ĩtuitu crean Mnadeäͤk⸗ tuplũ ⁊ eo amplius multiplicauit ſatiſſa/ toꝛiset qm̃ non ẽ poſſibile ipᷣm aliquid vi Elglin⸗ ctiones ſimul et pijs deſideruũs religioſoꝝ dere ignoꝛater vel inſciẽter ncce ẽ vt atlen Wüaideo⸗ fame piclitantipplło ↄpacientiũ ⁊ neceſſi⸗ te videat oĩꝗ ⁊ ſic intetio eius in oĩa et ſin pherboe tatibus egenoꝝ. Zeges eti innarrationi gulaſmon em videt vt nos qui nulla ex re⸗ Horuatea bus ⁊ miraculis xpᷣianoꝝ ad quoꝝ lectio bus totã ſiml aut plene videm vmo mul Ppincort nẽ te ſepius hoꝛtatꝰ ſum et hoꝛtoꝛ adbuc te ex rerũ conditionib⸗ innoteſcũt nobis 5l aureos muliiplicatos in loculos viroꝛu, vna poſt aliũ Illi aũt o Es ſimul? lote atꝰ aci Janctoꝝ. Cꝑe etiam meo piſces iã cocios equaliter Amp nobis multa in re vna Monig * ad mẽſam cuiuſda veri ſancti mihi notiſſi innoteſcũt ſubito et pᷣier intennonẽ apud Pnpidere miſmultiplicatos fuiſſe benignitate lar⸗ „ ipᷣm aũt econtrario ẽ. Si vo queſierl aue ebeune o itale creatoꝛis qꝛ cũ vix ſex conuiuãtibꝰ/Heſt vtilitas oꝛdinis in cõmeſtione fabarũ gitfien myniſtrari poſſijpe illis invno ferculommy u granoꝝ. Dico ꝙ eã videt creatoꝛ ſiue lalgepe niſtratũ eſt per ſingulas ſcultellas in tri⸗ nos ignoꝛemꝰ ſiue nõ quaꝙᷓ; in aia come eaſir bus ferculis toti multitudini ↄuiuantiu, dentis aliqd ſit ꝙ inclinauit et monit ipꝰ anin epulẽterſipſe qʒ d ſupauerũt reliquie pi, cõmedeniem vt hãac pꝛius vel potiꝰ come ie . ſcium maioꝛes longe fueruũt paratis piſci deret qua illam. Appet in hoc bonitas li/ ſnni dus ⁊ appoſitis meſis. Non eſt igr mira bertatis apud ↄmedentẽ qui foꝛſitan abi i e dum ſi de piſcibus aut feris creatis lar⸗/ q; vlla cogitatiõe vel conſideratione vli/ ninen gitut creatoꝛ irca cura ? ꝓuidenti venã litatè oꝛdinauit. De comeſtioe ſic vt banc tienb * tibus et piſcãtibus aut eis ꝓ ꝗbus vena- peius vel potius comederet qᷓ; illã volẽs gunun * tio exercet atʒ piſcatio cũ piſces ia coctos ſolummodo liber comedere et viq; adeo nnckh auj ꝑatos ad comedendu mirabiliter int liber ac neq; ſuaſus neq; illectus faceret ar dum in ipſis meſis multiplicet Scdo mo Sed mero ac liberrimo imperio volun. irne vel intentiõe dicitur curare attẽdere v? tatis ꝙ mihi ſcio multotiens eueniſle. gend ogilare? hoc mado ꝑtinet ad vim nr̃am MMU 7 e . Megid⸗ „ 1itun Riognolit Mnestn Mücnbt Nenomnösen Dininfd r ſeeckie nuei Riber miuſaungi 1565 agiß, Alſuänetei ſpieihnui⸗ . „i A 44 nosinn 7 Innoeα . . W Loi bis 5 mee Ner 4 ea, con⸗ 5 64 Icut añt in eis que caſualiter eue „nire vident vic inoccurſionibus hominũuũ in pᷣuiſis ⁊ in alijs que pᷣ⸗ ter intentionẽ ⁊ cognitionẽ noſtram eue/ niunt Sic reſpondendũ eſt de caſu piſcin in recia atq; fer aruʒ in reciacula vicz cur potius hic quãaã ille vel hec quãa illa incidit in ea. Quemadmodũ que fint cauſa qre hmõi homo obnianit iſtiĩ foꝛo cũ ab eo non queret᷑ nec de eo etiaʒ cogitaſſet. Manifeſtũ enim ẽ quia eadẽ hoꝛa ea dez via geunq; duo e diuerſo ambulateſ neceſſe ẽ ſibi occurrere et potuerũt eẽ eis diuerſe cauſe ambulatõis.alteri em̃ nego ciationẽ alteri repetitionẽ debiti alij ex ac lionẽ vectigaliũ alij receptiõʒ thelo neoꝝn glij inueſtigationẽ latronũ aut alioꝝ ma leficoꝛũ cauſaꝭ hmõi ambulatiõis fuiſſe poſſibile eſt. Unitas ergo vie ſiue foꝛi cõ/ currẽtibus in eo hmõi cauſis occurſũ fec ſiue ↄcurſum hmõi hoĩm. Sic cũ ibat ꝑi ſcis foꝛſan ad paſtũ per via aliq; cõtinge bat tũc trahi retheꝑ eandẽ vel foꝛle fugie bat a clamoꝛe⁊ ſtrepitu quẽ faciebat ſocij trahentiũ rethe. Occurrer̃t igr ſibijnuicẽ piſcis ⁊ rethe occurſaaũt cauſa ẽ enidẽter captionis alia aut piſc eadẽ hoꝛa vel ea de via nõ ibat ad paſiu vel ſoꝛte non pue nit ad eũ ᷣroꝛ piſcantiũ vt fugeret aut foꝛ te fugit in ꝓfundioꝛes latebꝛas aut ꝑ aliã viã ⁊ ideo nõ occurrit rethi aut rethe illi⁊ pter hoc nõ eſt retẽtꝰ ab ipᷣo.Caula vᷣo oꝛitatè captiõis ſue manifeſta ẽ interdũ ꝓpinꝗoꝛitas ſua ad rethe vel maioꝛ na/ talus velocitas vel pᷣoꝛitas ꝑuentiõis ter roꝛis ad ipᷣm. Euaſiois aule id eſt nõ ca/ ptionis plurime pũt eſſe cauſe qᷓs pꝑtemet ipᷣm videre libi facile ẽ quẽadmodũ ma⸗ loꝛ hoꝛa vel tarditas natatus hoc aũt eſt qꝛ pᷣus fuerũt collecta recia q;ᷓ poſſet in ea incidere vel fugit foꝛſita per aliã viam aut foꝛſia fugit retro cũ ante eẽt extenſum re theaut irrupit foꝛdita rethe ⁊ fecit ſibi aꝑ tura ei eo ꝑ qua effugit aut exiliuit deſuꝑ rethe ⁊ traſiliuit ipᷣm aut immerſit ſe ⁊ in fixit ſe ĩ arena vel lutũ ſub ipᷣo rethi ⁊ ita tranſiuit ſub ipᷣo vel cũ rethe traheret᷑ trã ſiuit ſuper ipᷣm et hec oĩa vniuerſa ⁊ ſin⸗ gula intuet et attẽdit ſapiẽnia creatoꝛis/⁊ oꝛdinat ad fines ⁊ vtilitates ↄuenientiſſi⸗ mas et ſibi ſoli ꝑfecte noti ſfſimas. Ne di bit xs aũt qꝛ ſicut oẽs piſces ſil capi oẽſ-/ q; feras deſtructio eẽt vniue rſaiis in pi⸗ Kcibus etferis iia qſds ⁊ qſdaʒ qñq; capi 1 et comedi deſtructio eẽt nature ꝑticularꝭ in eiſdẽquanũ ad aqua vnã vel ad regi- onem. vᷣbi gra Cuũ pauci ſint alcui piſces in flumine vel ſtangno aliqͥ paucos illos capi vłcomedi ẽ vaſtatio atqʒ deſtruetio generſillius in eodẽ. Non eſt igr mirũ ſᷣ creatoꝛ et ↄſeruatoꝛ naturaꝝ ꝑ curà et ꝓp⸗ uidentia ſuam pᷣcauet naturꝭè pticularibꝰ Sicut et vniuerſalibꝰ ne ex toto vaſcent et pereat donec ceſſare deb eat vſꝰ et vrili tas eoꝝ de q̊ in pᷣcedẽtibus audiuiſti. Si vo pᷣncipes terrarũ et minoꝛes dñi earun dẽ interdicũt interdũ venatiões et piſca⸗ tiões in aqꝗs ⁊ terris iuriſdictiõis ſueaua ricie ſue ſolũmõdo ꝑ hoc ↄſulere intẽden tesnõ nature de conſeruatiõe ꝓuidere. Quatomag bonitas creatoꝛè naturaruʒ ↄleruationè qᷓs tantis vtilitatibꝰ creauix ↄſulere nõ dedignabit/ne pereãt vſq; qᷓx Et notũ eſt tibi er lege hebꝛeoꝝ qliter in archa illa fam oſiſſima ↄſeruare pᷣcepitꝑ bina⁊ ſeptena aĩaliũ genera circa aqᷓs d lunij. Uidens etia qntas aſtucias effugiẽ dipiſcatoꝝ inſidias qᷓntaſqʒ vires piſcibꝰ dederit creatoꝛ bñdictꝰ.Silr et feris qͥtla tibula quot refugia venatoꝛes ⁊ ec ipᷣis feris iudicẽt alijs ↄtrarias Quis em̃ docu it ceruas in via calcata pere ad declinan das lupoꝛũ inſidias. Quis docnit eas q⸗ lupi vias calcatas timet⁊ declinẽt Quii docuit onagros ſuſtinere vehemente ſitꝭ ardoꝛẽdonec leones ab aꝗs potan reuer ſi ſint ne ſi hoꝛa illa q̃ leones ad aqua va dũtvel inde redeũt leonibꝰoccurretes ab ipᷣis ðuoꝛarẽt᷑.Quis eos feci eos ſcire leones eiſdẽ inſidient᷑. Sic ⁊ lepoꝛibꝰ le⸗ uitatẽ pedũ ⁊ cuniculis ꝓfunda⁊ pene in acceſſibilia aiijs receptacula ad ↄſernati⸗ onẽ ſui eẽ dedit creatoꝛ.Sic ⁊ yrũdinibꝰ lantã velocitatẽ volatꝰ ⁊ multt alijs a vi culis ⁊ multi credũt hãc eẽ cauſaʒ q̃re nili aui rapaci yrũdo nunqᷓ; pda fiat.wihi tñ videt᷑ ꝙ acꝗſitio victꝰ eiꝰ tota ẽ per vola tum qm per ipᷣm ſolũmodo venat᷑ munſcu las volitates ⁊ ſic noſᷣ mulia ex aialibꝰ tã greſſibilibꝰ volatilibꝰ qᷓ; natatilibꝰ nõ ſeł nobis in eſce aut eſum ꝗn potiꝰ abhoĩna mur ea⁊ eis oimõveſci reſpuimꝰ Sic nõ mirũ reputo ſi yrũdines ex cauſa ſili ab auibꝰ rapacibꝰ nõ ↄmedutur. Memini etid me vendidiſſe cacũ carnem auis que vulgo plumalia dicitur ↄmedere nulla⸗ ten? noluiſſe cũ caro illa a deo guſtu ſua⸗ uis ſit ſapoꝛa vt iter regaliũ boꝛũ deli „ 2. „ 4 — — ars pꝛima de vniuerſo. cias computet᷑ hoc aũt incidenter dixi ne multũ ne facile credas holbus pauce ex⸗ ercitatiois in rebus naturalibꝰ ⁊ vt eriga et eleue intellectũ tuum et cogitatũ tuum ad ↄſiderationẽ mira biliũ creatoꝛis in re bus naturalibus et radioſitatis ſapiẽtie ſue qua illuminant᷑ oĩia animalia ad regẽ vitã ſuam licet luminibꝰp modi dum cis quãq; magna ſint et merito eẽ debeãt in admiratione nra⁊ in ↄꝑatione obtene bꝛationis animaꝝ humanaꝝ et obfuſca/ tiõis qua patitur intellectus hũanꝰexcoꝛ/ ruptione oꝛiginali et ſuꝑadditis ten ebꝛis ex vicus et peccatis hac quippe comꝑatio ne ſplendoꝛem pꝛopheticu reputaremus in animabꝰhüuanis ea ſagacitatẽ ſiue ſen ſum nature ſeu quodcũq; aliud lumẽ no⸗ minari libeat in canibus vᷣtutẽ inueſtigã⸗ di et appꝛehendẽdi latroneęs. Sic et ꝓui⸗ dentia foꝛmicaꝝ de qua dixi tibi ſi abſq; docłoꝛe abſq; libꝛi inſpectione inueniret᷑ in hoibus. Sunt ⁊ alia innumera hmoi lumina que no dubitaremꝰoſpledoꝛes vo care ꝓphicos in hominib⸗ſi ab ſq; dock na et eruditione inuenirent in eis quẽad modu inueniunt in aĩalibꝰ inuenit᷑ ena in coꝛpibus inanimat? virtus regitiua qᷓ Declinant noxia ⁊ querũt ſibi ſalutaria ꝑ. motus naturales. Uidet᷑ aũt in om̃ibus ſpeciebus lapidis magnet vtus eſſe mul tum appꝛopinquãas ſenſuiſpene em̃ videt entire ferrũ ⁊ vidi oculis meis ꝙ p inter⸗ poſitam ſpiſſitudinẽ peluiſ enee trabebat ferrũ magnes.tres naq; ſunt ſpecies lapi dis magnetis ſi credit᷑ mercurio. Pꝛima eſt que ſerruʒ attrahit hec ẽ notiſſima. Al tera vo ſpecies repellit illud a ſe. Tercia vero ſpecies ex altera parte ipᷣm attrabit 5 ex altera vero repellit. Eſt et aliud de mi⸗ rabilibus magnetis ꝙ in pᷣſentia veri ad amantis ceſſat ab hmõi operationibus attractionis ac ſi ſentiat illu nobilioꝛẽ ac foꝛtioꝛem ſequaſi reuerentialiter deferẽs ei Et ſimile aliqnid dicitur de palma ma⸗ ¶tas bic la ſalutaris ⁊ deſtrueretur erroꝛ ꝑ ſculina et palma femina. qm cum ramus alterius ramũ alterius tetigerit ſe cõ pli⸗ cant immutuu amplexum inquo virtus eius vitalis. Uidetur ali quid habere aſꝑp ſionis de luminoſitate vᷣtutt ſenſibilis et foꝛſitan hec eſt cauſa ꝓPpter qua Ariſtote les eam dixit nobiliſſimã plantarum. De virgulto quo q; ꝙ coꝛulus nominat᷑ ſimi le aliquid dicunt lo quẽtes videlicet ꝙ cũ diuiſa fuerit pe.mediuʒ ſᷣm longitudinẽ in ipſa recentia diuiſionis ptes ſibijnuicẽ per ſe appꝛopinquates reiungunt᷑ ꝙ de⸗ ceptoꝛesverboꝝ quoꝛundã virtuti ipſi de cepti attribuunt cu hoc ſit ex virtute ⁊ ſen ſu natue. MU Efloꝛe vo ⁊ dominatione maloꝝ ac ꝑuerſoꝝ hominũ quantas vti⸗ litates pᷣſtet bonis qui per ipſos in hac vita pꝛemunt᷑ et mulupliciter affli⸗ guntur et ipſis etiã malis atq; peruerſis quanta ingerat admirationẽ diuine boni tatis ⁊ largitatis quantaq; ꝓuocationem etiam amoꝛem et obedienliam creatoꝛis manifeſtũ eſt cum dona que ipſ tam ma gnifica reputut videlicet diuinarũ et deli⸗ ciarum et hmoi non ſolum immeriti ⁊ in digni ſed contra merita ſua peſſimi obti⸗ neat. Hʒ etia et illud ſalutaris eruditiõis erga bonos veroſq; creatoꝛis cultoꝛes vt ex hoc qð taʒ vilibꝰhominibus pꝛeſtant viliſſima ea eẽ cognoſcant et vix inter cre atoꝛis munera reputãda adiſtatq; ex eo⸗ dem miĩma reputare creatoꝛẽ eaſque eiiã inimicis pꝛeſtatet doceantur pacieter ca⸗ rere donis tam vilibꝰſicet interdũ huiuſ⸗ modi dona ſuis etiã cultoꝛibus largiat in conſolationẽ vel ipſoꝛum vel alioꝝ bo noꝛum ne deſertos a creatoꝛe aut dereli⸗ ctos ſe putent. In cõicationẽ etiam ⁊ ad⸗ iutoꝛium atq; defenſionẽ indigentium et bonoꝝ circa iniquos oppᷣſſoꝛes amicſſu⸗ is boniſqʒ ſeruitoꝛibus pᷣſtat huiuſmodi bona bonitas creatoꝛis opulẽtia nanq; Diuitiaruũ cum obtinetur a bonis alit in/ digentes atqʒ; ſuſtentat et pcipue bonos Potentia vᷣo ab iniuſtis oppᷣſſoꝛibus de fendit eoſſem. Uoniam aũt ex hijs que pꝛeceſſe ra ⁊ ꝓuidentia creatoꝛis quia ipᷣa eſt attingẽs vniuerla ſingula ⁊ ꝓpter hoc tanta rationum exẽploꝝ multitudinẽ ag/ gregaui tibi ſcʒ vt firmaretur in te creduli nicioſiſſimꝰ quo quidã de inſipietibꝰ opi nati funt creatoꝛẽ non curare iſta inferio⸗ ra neꝗʒ etiã hoies aut res huanas et agi oĩa hec caſu atʒ temeritate Quid em̃ iocũ dioꝛis ↄſolatiõis poteſt eẽ hominibus in ſuis oppᷣſſioibus ⁊ afflictionibꝰ q; firma credulitas de cura ? ꝓuidentia creatoꝛis circa ipos res eoꝛũ/qua credũt ſapientid ⁊ bonitatẽ creatoꝛis in oĩbꝰ cur eoꝝn ge⸗ rere. Quis em non videat oia qͥ circs eos runt credo ſatiſfactũ ee tibi de cu fünti Mlter nitoten lenis liusyi ſſcaſe⸗ ſelenita⸗ gpolo rcg iße el prod fliſtaet ftiſin ſſolia Auetan wsinei naneſer Resuinn nnrrus nfue Ktunny⸗ is, Oi gispuantd Vepot honetan ſentun bobbno/ lnehise⸗ lenſenan fimineen Mngintn Mieſege htente Rdrap⸗ Mirapp Husgutir gaimglin fklepan blettnne Dterſttgg B ocic lteccaet gaktßdi angtiee ffianen, I aniin N ſünee ſolen e en leſhin — EEE = — TE fnnr 4 PMer z, ai npnent u Wlgläni A henen onedinnet B Droane mnan ang cepimm duuiirnn unmmnentn ſueinian unsenns isli nindasnn anan nig Aadde nunr Mid, uinccünn irs nl me. itimit orimni/ tu unt us SS S hiscunt⸗ rii utgen Nuluh/ inmn madin i e ſume fiuntin eo ſciente ꝓpter eius ſapientiãet ME vo ↄtrarius adeo noxius eſt adeo R Vtiliter quanlũ in eo eſt ꝓpter eiuſdẽ bo/ nitatem eodẽ etiam nolete aut pmittente et etia ad finem debitũ oꝛdinante ꝓpter eius virtulẽ omnipotẽtiſſima. Cuncta igr circa ſe agi et bene ⁊ vtiliter niſi per ipos ſteterit conſequẽter cognoſcũt homines apð quos ẽde cura et ꝓuidentia creatoꝛ: circa ipos fixa ſnianec mediocriter iuittar et ꝓnocat ad amoꝛẽ ⁊ obedientia creato/ r iſta credulitas. Quis em̃ credar magni ficẽtiſſimũ creatoꝛè ſe ⁊ ſua oĩa curareac ſi ſolũ curaret amoꝛe ſuũ atq; obedientiã ptineat timoꝛes etiã æ pudoꝛes ſanctiſſi/ mos in eildem excitat iſta ſnia ⁊ tam antẽ te curare ⁊ ſeipos actuſq; luos atqʒ paſſi/ ones ta interioꝛes q; exterioꝛes tãq; vigi⸗ lanter intueri et etia iugiter ſentiuũt. Alias etiam vᷣtutes plures in nobis vel ꝓpuocãt vel nutrit vel roboꝛat vel auget iſta credu intas. Sicut pᷣdixi tibi de paciẽtaq; et de alijs pluribus leui ↄſideratiõe inuenies q; ꝑnicioſiſſimus hoibusvt omnẽ curam honeſtatis oẽm honoꝛẽ virtutũomnem ſpem future felicitat radicitꝰ extirpet ab hoĩbus.Qt enim reſtat hoĩbꝰerroꝛ: iſtiꝰ tenebeis execatis ac demẽtatis et merce/ dem ſanctis ac dei cultoꝛibꝰ non eſſe con ſtitnta nec pena malis atqʒ puerſiset nec hic nee in futuro deũ iudicare vel iudica/ murũ eſſe credẽtibus niſi vt in oĩia flagicia et ſcelera ſe ſe pcipitẽt ⁊ omni turpitudini vicloꝝ et peccatoꝝ abſq; vllo repagulo ſe ꝓſtituat poſtq; enim nec creatoꝛ adeo bo vel mali vel ꝗd paciant nec alius pꝛo eo tatem regere et curare. Cui qſtioni tũder apuleius platonis diſcipulꝰ hoc mõ/quẽ⸗ admodũ inꝗt rex vnus aut dux regit exer citum innumerabiliũ bellatoꝝ/et ad vnũ clangoꝛẽ buccine alij ad arma alij ad eqᷣſ ali ad machinas currumt et crca vnũgð⸗ qʒ iſtoꝛum tã multa tãq; varia opa fiunt. Sitc tota mititudinẽ creaturaꝝ vnꝰ motꝰ⸗ creatoꝛis ac ſi ſingule nature illũ audiant aut ſentiat exequit᷑ vnãqʒ vices ſuas ſciẽs legẽ a creatoꝛe ſibi indita quemadmodũ in exercitu qᷓntumcũqʒ magno ſcitvnuſqſ qʒ eoꝝ qui ibi ſunt ꝗqdad deuʒ ꝑtineat ex officio ſuoillud exequitur dato ſignov? clangoꝛis buccine vt dixi vel alio. Sciunt ꝗppe armigeri ꝙ ad eos ꝑtinet arma ꝑpa re militibus. Selũt ipñ miſites qꝛ eos op tet armari et parare ſe ad pᷣlium. Sciunt cuſto des equoꝝ ꝙ ad eos ptinet ſellare ſcingula pare equos frenare ⁊ de frenatu ra ꝑ alios ꝓuidere.Et per hũc modũ ↄſi/ dera tantam mulnitudinẽ tantaãqʒ varie-/ tatem officioꝝ vna voluntate regia quaʒ buccine clango: vel aliõ ſignũ innuit ad ta multa et varia ta cito taqʒ; facile ↄcitari aggredi ꝙ vnuſquiſqʒ cognoſcit ad ſuũ officiũ pertinere. Quid igr miruʒ ſi rex et dñs ſeculoꝝ creatoꝛ benedictus vniuerſi⸗ tatem creaturarũ ⁊ ſingulas etiã illarum omniũ potentiſſima imꝑioſiſimaqʒ volũ tate ſua comouet et cõcitat aggrediqʒ fa⸗ cit oꝑatiões ad vnaquanqʒ piinentes le/ geſꝗʒ quas ei impoſuit vel potius edidit et officia que eiſdẽ iniũrit quaſi ſtudioſiſ⸗ ſime atʒ officionſſime adimplere.Qt ſ di liigunt ꝑ clangoꝛes tubarũ aut per alia nus aut iuſtus ẽ vt curet quid agat boni i ꝗſq; bellatoꝛes vtpote ratonales in e vel ex parte ipius. Scom erroꝛem iſtũ ni hil eſt in rebus hũanis niſi pturbatio aut pnerſitas omnimodaq; inoꝛdinatio aʒ pfuſio cũ ſolꝰctealoꝛ eas oꝛdinare poſſit et nec curet ſ̃m ipᷣos nec velit etiã vt oꝛdi⸗ nent atʒ diligant.Sed potius caſui atq; temeritati eas pᷣcipitadas atʒ ſubuerten/ das rliquerit. Mides igr euidenter in ꝑte iſta qua ſalutare ſit ma gyſteriũ quãq;ʒ vti lis ſapiẽtia qua ta ꝑnicioſus erroꝛ deſtrui tur et ta neceſſaria taq; fructuoſa creduli/ tas ſtabilitur. Nnſequẽs igr eſt poſt hec qſtio⸗ c/nes que ſunt circa hec ꝓſeꝗ deter minare. Quan pᷣma ẽ ſtulton⁊ in pientiuũ querentiũ qualiter poſſibile eſt cegioꝛi tanta rerum multitudinẽ diuerſ/ 3 gna nalure vo et maxime inſenſibiles qᷓ liter cognoſcũt creatoꝛis voluntatẽ quaʒ qᷓ; ex pꝛecedẽtibus huic queſtioni reſpon ſum ſit per exepla animalin ⁊ artificioꝛuʒ addam tamẽ tibi declarationẽ euidentio rem ad hoc ⁊ dico qꝛ vnicuiq; nature na⸗ turaliter indita eſt diuine cognitio volũ⸗ tatis et cũ ea naſcitur vnaqueq;ʒ ethmoi· cognitioes vocaui tibi modica lumina ðᷣ irradiatiõe ? aſpſione lnuminoſuatt ſapiẽ tie creatoꝛſ.Q hmõiexẽplũ ↄueniẽnſſimũ ac euidẽtiſſimũ ẽ in ſubſtatijs ſpũalibꝰ et abſtractis/qᷓ create ſunt cũ perfectiõe ſcie naturalis honeſtatſilr naturalis z hocẽ cũ inſcriptiõibus naturałhoneſtaninvir tute ſua intellectiua ? cimpſſitiõhꝰ⸗ ſine ſigillationibus Pulcritudiguvirtutu nats Apalei Kea leen, Oeſpd.s . Aus bo — ar⸗ ecx Pars pꝛima de vniuerſo. aiiuz in ſua virtute motiua ſiue affectiua tate regia vel iuſſu vides tã multos mot⸗ eęæt hoc eſt voluntas in ipis. Quare mani hominum et animaliũ qᷓdrigarum ⁊ alia feſtum qꝙ cũ lege ſua creata eſt vnaqueq; rum euectionũ fieri tam multa genera ar ipſarũz quaſi cum libꝛo vbi legit ꝗd ei na tificum ⁊ operarioꝝ ta et multis et variss turaliter aut faciendũ ſit aut declinandũ generibus artiſicioꝛũ occupari. Scietib⸗ Sinmilr quaſi cũ lucerna vel lumine oſtẽ⸗⸗ operarus oĩbꝰ ⁊ miniſtris quid artis vel dente ſibi vias ꝑ quas ambulare debeat opꝑis ad vnumquẽq; ꝑtineat ad vnũ inſ⸗ et de via que neceſſe habeat decdlinare q ſuʒ regiũ qð leuiſſimo ſigno agnoicũt ſin in pᷣmis hominibꝰ qui in ſimili pfectione gulos opꝑa ſua aggredi et explere et ia di⸗ ꝓ mõò ſuo facti et foꝛmati fuiſſe non du⸗ r tibi ex ſermone Ari.ꝙ virtutes ſeminũ bitantur ab illis qui ꝓpheticis ßmonibꝰ ſiles ſunt artiſicijs.Quare ⁊ ipᷣa ſemia ax 2⁊ diuinis oꝛaculis nõ credere nephas cre tiſicibus. Appet igr tibi ex hac oſideratio dunt Manifeſtu igitur quia m hunc neqliter ſine laboꝛe et ſolicitudie nutuvo mModũ naſcit aranea cũ lege libꝛo ⁊ lucer luntatè ſuetantã multitudinẽ varietatẽq; na hmoi qui et lex ẽ ei qua tranſgredi nõ creaturaꝝ ſuarum mouet et regit creatoꝛ poteſt ⁊ liber ẽ in quo legit quodamodo altiſſimus qnto et rex nullomo magniſi⸗ qualiter ei ? bene viuendũ ſit ⁊ qua arte cætia et gloꝛia nulla ex ꝑte ei ↄꝑandꝰ tan vel artificio motus fit ei querendus ⁊ lu/ tam multitudinẽ animaliũ ethominũ et cerna eſt oſtendẽs eidem vias ꝑ quas de artificũ ⁊ oꝑarioꝝ inſtrumẽtoꝛũq; inume beat ambulare naturalłr. Manitfeſtũ aut rabilium mouet et regit et in finẽ intentio eſt tibi quia oĩs lex ſermo ẽ et deſignatio nis ſue dirigit ⁊ ↄiungit ſedẽs in ſolio ſuo volũtatis eã iubetè ſiue iponẽtſ qꝛ via ig e quietiſſimus.O ſt de toto ipᷣo regno cõ/ oĩs natura tã ſubſtatiaꝝ nobilium abſtra/HMderationẽ facere volueris inuenies expᷣſ ctarum q; hominũ tam ceteraruz anima ſioꝛem ſimilitudinẽ exemplũq; conueniẽ lium et etiã vegetabiliũ naſcitur ex necei tius qm̃ regis ad regẽ ⁊ regni ad regnum ſitate cũ iudicio et deſignatione volũtati et gubernatiõis ad gubernationẽ ꝓuidẽ et beneplaciti creatoꝛis/qm̃ cum lege ſua tie ad ꝓfidentia cure ad curam iuſticiarũ habet vnaqueq; ex neceſſitate in ſe ⁊ e ad iuſticias 2 indicioꝝ ad iudicia pᷣſertin ſe non ſolũ vna cognoſcatvoluntatẽ ccaa Reũ adeo inditũ ymaginatꝰ? fuer vꝛ ple toꝛis naturaliter. Sed etiã ipſam cogniti ne atiʒ totaliter abſq; rebelliõevlla ſine re onem naturalẽ eiuſdẽ ⁊ hoc apparet ex ſiſtetia ſit ei ſubdituũ regnu ſuũ eaq; pdi⸗ ſcripta diffinitione leglis. um ſapia vt velut ſpleédoꝛe ꝓpheiico il⸗ Ecundã reſponſionẽ ad hanc que luminatus oĩa cognoſcat ⁊ videat d agũ ſtioneʒ dedit quidãa ex ſapiẽtioꝛi- tur in eodẽ regno. Cui ea ſit bonitas aiqʒ bus ſanctiſq; doctoꝛibus xpiano rectitudo et feruoꝛ rectitudinis vt tolo ſtu rum dicens ꝗꝛᷣ cu peeperit rex aliquis edi dio et viribꝰ oẽm iniquitatẽ et iuſticiã ꝑ/ ficari ſibi ciuilatẽ de vna eiꝰvolũtate vno ſequatur. Hic igr conſtituet et oꝛdinabit q; iperio ipᷣius de edificãda ciuitate ꝓce/ ab initio vei polius oꝛnabit totum regnũ dunt tam multa⁊ varia opera operarioꝝ/ ſuum magiſtratibus ſapiẽtiſſimis myni⸗ necnõ equoꝛum muloꝝ aſinoꝝn omniuq; ſtris obediẽtiſſimis et inſtruet eos mada animaliũ oneriferoꝛũ. Uidebis ibi alios tis vitatt etiuſticie leges iuſtiſſimos ac ſa in lapidicinis eradicates alios cedentes berrimos per oẽs fines ſuos ꝓmulgabit alios ſculpẽtes alios poliẽtes videbis ali Ssʒ et de alijs oĩbus q̃ ad pacè tranꝗllita os compoꝛtates eoſde lapides alios poꝛ⸗ tem defenſionẽqʒ regni ↄtra hoſtes ſapi⸗ rigentes illis cemetarijs alios collocates entiſſime ꝓuidbit.hic igr ſoio nutu optie eos inſtructura muroꝝ. Uidebibidẽ qua volutat ſue mõebit ſibi aſſiſtetes demũ Qrigas ? Sdtigarios alias onerari aliis pſſides ꝓuintiaꝝ ſuaꝝ rectoꝛes cuſtodei honoꝛatas ad locũ edificij ↄvnire Clide finiũ mgratus ciuitatũ iudices oim oꝛdi⸗ bis fabꝛos ferrarios multiplicia inſtrumẽę num. Ulidebis ſub eo ↄpoſitiſſma arma ta nccaria illi edificio fabꝛicates Uidebis tamdqʒ milicia. In pmis duces legionum ⁊ fabꝛos lignarios quos vulgo carpetari deinde ciliarqᷓs qnqgenarios ceturiões os vocar ſuaꝝ arciũ opa facientes. Sunt decuriões ⁊ itavſqʒ ad extremũ vlvnicũ ⁊ alia o ficia⸗ Sna ennüe q ptemetiſm bellaroꝝ totà armatã milicia decetiſſime excogitare libi facile ẽ. Ex vns igr volun, oꝛdinatã. Regẽ iſtudeſolio ſuo videbis genit ſi Tel lanege loploge ſis legb ſanctsel Uamoſs Ptsres helaiores tiutubi joinſolo ſnlegnonet ehsinel ſicdeofeis donamen, Geckrorn iinialan Mnlgnario olsgen Ulpickvrii Adenfa⸗ fadefenſio bialoaf gbcljetge ſFbalſte e Unnii gene Woelmun Nlhtsseoiſ brappe nkuniue lzatebel Enobelun ſofüdeen libintade ſteintknnne ſbiquinpen bonnthep Aninnter (kſolumn g fanbona Nunnlikag bona — ltiapee Bämie, nue Meadi erishi Nae,itn ſandrun nign nulenoneg malü chmmnit mmneniz zibesdiit Nengdig Gnitid it aſtimcd u R ſapriinin, inſmmte⸗ e; Ufihnt s he i⸗ ad tnu, niann ig 6 = = =ꝛ = S = — — —. == = 2 — S 4 ialiin ſanm ,, 0 jiucei, Se = . S. — , 4 —= = =S S — = S =☛ SS N/ nl lll Noln — — = S=S = =S 4 — S = — legentẽ et omes et ſingulos hoĩes regni ſul.Lꝑe ſiquidem pacis regentẽ tribuna⸗ liame quid iniuſticie vel iniqui iudicij ex eis pꝛodeat regentẽ ſingulos pꝛiuatos ac ſuis legibus cohercentẽ ne ꝗd iniurie vel fraudis alij ab alia irrogef᷑ ⁊ vtad vnum dicam oia genera hominũ ſub eo legibꝰ⸗ ꝓpꝛijs regi ſeruos liberos rurales. Silr⁊z beilatoꝛes iegibꝰ ſibi appꝛopᷣatis viuere ⁊ iuxta hunc modũ ſe hʒ de alijs.Ipſum vo in ſolio regni ſui pacatiſſimũ reſidere Quẽadmodu enim dixi tibi de ſeminib⸗ in regno naturali reꝝ naturaliũ x de arti⸗ ficibus in edificatiõe ciuitaitsſſic intellige hic de officis publicè qbus reſpublica gu bernatur atʒ defendit᷑ necnõ et de artiſi/ cijs ꝗqbus vnicuiq; pᷣuatoꝛũ motus acqui ritur ſicut ſunt artificia fabꝛoꝝ argẽteario rum lignarioꝝ et etiã agricolaꝝ que non eis ſolis ꝗ ea exercent neceſſaria ſunt. Sʒ puplicè vtilitanbꝰ multis mõis deſeruiũt Ars em̃ fabꝛicatoꝛia ⁊ lignaria ⁊ cemẽta/ ria defenſioni reipublice deßuiuntqm̃ fa⸗ bꝛicatoꝛia ferraria fabꝛicant loꝛice tela et gladu et galee fabꝛicatoꝛia vᷣo lignaria ar —— tis baliſte et lancee fabꝛicant᷑ ⁊ machine omniu generꝝn extruunt᷑.Cemẽtaria vero lurres et muri oĩſq; generis lapidee mu⸗ nuiones edificant᷑. Solo igr nutu volun latis ſue et tꝑe pacis per iudiciũ et iuſtici⸗ am regitvniuerſos ſubditos ſuos⁊ ſingu los et tꝑe belli regit armata miliciã a ma⸗ ximo bellatoꝛe vſq; ad minimũ per belli pericia defendit autẽ regnũ ſuum regniq; ſui habitato:es per armata milicia? vaſa ſiue inſtrumenta belloꝝ ? non ẽ dubium tibi quin per ꝓuidentia ⁊ cura eius om̃ia bona ⁊ tꝑe pacis ⁊ tẽpoꝛe belli regno ſuo ꝓueniant et quin mala oĩa exterminant per ipſum ab eodẽ regno et hoc per iudi cium bona vᷣo tempoꝛe pacis ſunt pax et tranquillitas ſubditoꝝ cuſto dia q; rerum eoꝝ. Bona vᷣo tꝑe belli ſt defẽſio victoꝛia ⁊ aliaꝗ exvictoꝛia ꝓpueire ſoletvictoꝛibꝰ vt ſpoliaa hoſtiũ⁊ ſubaclio eoꝝ vel ſᷣuilisvel 4 mane vocantur ꝗbus ipemet creatoꝛ vult quatinꝰ legibus Diuinis cocoꝛdat᷑ aut ſaltẽ nõ ↄdicũt.vbi eĩ Zdicũt nõ iege 3H blaſphemie nec mira ſʒ creatoꝛt inurie reputade ſunt ꝓpter hoc igne 7 gladio exterminande de medioq; tollẽde. Si G vero natiões hmõi peruerſis legibus re/ gi dicunt᷑ iuſtiſſimo dei iudicio ẽ laudan da per omnia eiuſdẽ iuſticia/hoc ſieri per mittitur ꝓpter ſcelera eoꝝ atqʒ ſpurcicas abhomina bileswt talibus legibꝰ non re gi ſed oppꝛimi dici potius debear quoniäã nec legibꝰ equitatè voluntarie ſubditos ſe eſſe paciunt. Quapꝛopter nec iuſto re/ gimine nec iugo ſuaui. Sed oppᷣſſione ?· violẽtia quemadmodũ fere aut belue in⸗ domite que magis ferro religande ſunt ⁊? flagellis aſſiduistondẽde qᷓ; diſciplinis et legibus erudiende.Quia igr̃ quicqd bo/ ni quicquid eꝗtatis aſj iuſticie leges hin/ mane continettotum vult appꝛobat torũ docuit ⁊ docere nõ ceſſat altiſſimus velp ſe vel ꝑ homies aut libꝛos eoꝛũſvel ꝑ res ipſas que vt dicit Ari. mentirinõ noꝛnm Merito per cura eius et ꝓuidentia leges hmõi in im̃ ⁊ condite et edite ſunt. Qua/ re manifeſtũ eſt ꝙ lota gubernatio gene ris humani ad curã et ꝓuidentiã periinet᷑ creatoꝛ: Et etia leges inique vt dixi ꝓpler iuſticiaʒs iuſtiſſima oppꝛeſſionẽ ⁊ afflictio nem beluinoꝝ atʒ in cõpoſtoꝝ hominu ad curam eius et ꝓuidentia pertinet. J Svo aliud exemplũ gubernatio nis ⁊ cure creatoꝛis hre volueris. Lonſidera domũ regiam per oia bene diſpoſita et pꝛimũ regt aſſiſtẽtes ſe/ nes vicʒ ſapiẽtes deinde indices. Tercio theſaurarios.qrto diſpẽſatoꝛes opũ rega lium. deinde cubicularios.pꝰhec dapiłe⸗ ros.deinð cocos.deinð eos ꝗ deputati ſt deferẽdis cimicijs aut iris regalibꝰ.⁊ pꝰ hoc pincernas pãnitices menſarũq; rega linvarios myniſtros.nouiſſime cuſtodes eꝝn quoꝝ eſt eàs parare quolies regi eꝗ tandũ eſt ⁊ videbᷣ in tota domo regia oia tributaria vł cõis iudicari. Adhũc modũ ¶ pᷣnominatoꝛũ officioꝛũ oꝑa ſolo nutu fie⸗ creatoꝛ in regno ſuo qð ẽ regnũ omniũ ſe ri regie volũgni.Cũ igitur iotus müidus culoꝛum quid mirũ ſi diſpoſuit vniuerſaʒ ſeriem ſeculoꝝ nutu ſuo ⁊ ſue beneplaci/ to voluntatis et ſingula que in ea ſunt ſi ue naluralibus legibꝰſuis ſiue legibus ꝑ ꝓphetas aut per ſemetipᷣm eduis et hee leges diuine merito nominant ſiue legi/ bus per homines pᷣncipes editis que hu⸗ ——,,i velud domꝰ ſit creatoꝛis et aula eiꝰ regia in q̃ habitat cñ tota falia ſua ⁊ opulentia qd mirũ ſi ad nutum oĩpotẽtiſſime volũ⸗ tatis ip̃iꝰ oia in ea fiun. ⁊ ſingula volura tis dico vel impaniſ vel ꝓhibẽetis vel vtꝝ libʒ permittẽtis ⁊ oꝛdinantisvnũquodqʒ; maloꝝ que fiunt cui ꝓfu cui noceat oꝛdi⸗ Pars pꝛima de vniuerſo. nantis inq; lege equiſſima. Et pꝛeſcpᷣtus ſapiens de gente xpᷣianoꝝ hoc expᷣſſit in ſermone ſuo vicens nihil ſit in tota rexu vniuerſitate tanq; in republica vniuerſa- li ꝙ nõ ab intelligibili aula ſummi imꝑa toꝛis aut volendo ⁊ iubendo aut ſinẽdo ſeu ꝑmittendo ꝓcedat vbi ſicut ex pᷣcedẽ tibus tibi patefactũ eſt neqʒ ſinit aut per/ mittit fieri nec eos ipᷣos ꝗ hic male agũt a cura ⁊? ꝓuidentia ſua deoꝛſum deſinit aut relinquit quin poſt ipᷣos male agen tes ſic oꝛdinat vt pᷣdixi vt creatoꝛis iudici/ um et iuſticia contra ſemetipᷣos exequan tur et ipᷣe male actiones eoꝝ creatoꝛis ſint arma vindicte iuſtiſſime ipis vero paciẽ/ tibus ſi voluerintvtilitatũ multipliciũ ad tumenta pCᷣſtantes ſi milia exẽpla denaui ⁊ rectoꝛe ipᷣius de myniſtrè gubernatiõis el inſtrumẽtis decurru ⁊ auriga. An omnia eueniat de neceſſitate. Oſt hec aũt pꝛoſequar antiqᷓ; illã O queſtiõʒ que multos antiꝗtus ex agitauit ⁊ multos etiã iꝑe meo in noluit vicð vtrum ꝓuidentia ⁊ cura crea⸗ toeis rebus ⁊ euentibꝰ neceſſitatẽ inferat et fere eadẽ queſtio eſt de ſciẽtis et pᷣſcien lia ipſius.Pona igitur in pᷣmis ea que in erroꝛem iſtu multos induxerũt. Hoꝛũ au lem pꝛimũ eſt quoniã inquiunt impoſſibi le eſt diuinam ꝓuidentia falli neceſſe eſt euenire quicꝗd ꝓuidit quicquid autẽ ne⸗ ceſſe eſt euenire neceſſariũ eſt quicꝗd igr ꝛouidit creatoꝛ neceſſariũ eſt ꝓuidit aũt omne ꝙ eſt futurũ ſeu euenturum.omne igitur futurũ ſeu euenturũ neceſſariuʒ eſt omne igr̃ futurũ eſt immutabile ⁊ inauer ſibile. Amp̃. inquiunt aũt poſſibile eſt euenire aliquid eoꝝ que ꝓuidit deus aut non ſi eſt poſſibile eo igr poſito non acci⸗ det impoſſibile Ponatur igitur. Erit ergo verum ꝙ aliquid eoꝛuʒ que ꝓuidit deus euentura nõ eueniet errauit igr pꝛouidẽ⸗ do et verum ẽ ꝓuidentiã eius falli in hoc hoc antem certũ eſt omnibus eẽ impoſſi⸗ bile vicʒ deum errare vel ꝓuidentia eius falli in aliquo id igr ex quo accidit eſt im poſſibile. Impoſſibile igr et aliquid eoꝝ aue pꝛouidit deus euẽtura Hon euenire. Hihil aurem eſt futurũ qð non ꝓuiderit Hibil igr eſt futuruʒ ꝙ nõ ſit neceſſe eue nire. Quia igitur oẽ ꝙ eſt euentuꝝ pꝛoui dit deus euenturũ ome qð ẽ euenturũ ne ceſſe eſt euenire qᷓre omnia de neceſſitate eueniũt. Hijs igitur in hmõi que zopbiſti ca tendicula et intelligẽtibus exercitatiſq; in rebꝰ hmõi ridende ac puriles argucie volo te detinere diutiꝰ. Reminiſcere igit qꝛ hoc neceſſe ẽ eſſe eueuturũ quicqd eue niet vel neceſſe ẽ euenire quicꝗd pꝛouidit deus euenturũ duas hʒ intentiones ſiue duos ĩtellectus qm̃ neceſſitas põt reterri vel ad ſingula vel ad totũ ⁊ alijs verbis fere idem dicitur compoſite vel diuiſim ⁊ intellectus.ꝛimꝰ ẽ ac ſi diceret᷑ neceſſe ẽ hoc euenire ꝙ ꝓuidit deus et illud et ita de ſingulis Multa aũt de ſingularibꝰhu iuſmodi ꝓculdubio ↄtingẽtia ſunt⁊ non euenire poſſibilia. Si vᷣo neceſſitas refe⸗ rat᷑ ad totũ ꝙ ẽ hoc ꝙ hac locutiõe ſigni⸗ ficatur. Quicꝗd pꝛouidit deꝰ eueniet de qua nemo dubitat ꝗn vera ſit ⁊ neceſſa/ ria. Sicut et cõtradictoꝛia eius impoſſivi lis qᷓ̃ ẽ hoc aligd ꝓuidit ꝙ hoc eueniet et hoc ſophiſte ytalicivel latini dicũt eſſe du plicitatẽ locutiõis qua põt intelligi vt di/ cunt de re vel de dio. ⁊ intentio eoꝝ eſt detm̃ ꝙ per illa locutionẽ dicitur quicqd ꝓuidit deus eueniet neceſſe ẽ ſiue neceſ⸗ ſarium. Sicut ⁊ ipᷣa locutio neceſſaria et eius ↄtradictoꝛia manifeſte impoſſibilis. Intellectũ vᷣo de re vocant id ꝙ ergo di⸗ xi de ſingulis ⁊ hoc purili ⁊ vaga inlentio ne. In expiicatiõe namq; hmoi Duplicita tis defuerũt eis ⁊ deſunt adhuc non tan/ tum ſermões ſed etiã intellect? darus ac depuratus hoc aut apparebit tibi ꝑ hoe ꝙ dicam manifeſte Pꝛimũ quia locutioe omni dicitur res hoc aũt eſt quonia omi locutiõe dicitur id ꝙ ipᷣa ſigniticat. Jdvo qꝙ vnaqueq; locutio ſigniticat res eius ẽ etiam ſi ſermo ſit vel ſignũ aliud qdcuũqʒ res dicelur ad ſermonẽ vel locutiõʒ ſigni ficantẽ illũ.dctm̃ igitur per loculionẽ res eſt. q̃re intellectus oe dicto eſt ĩtellect?de re. Amp̃. ↄſidera ipſum pᷣdicatum⁊ vi debis ꝙ aliud non ẽ niſi neceſſitas eueni endi hoc autẽ de ipſo dicto nuilomodo vere dicitur quoniaʒ detm̃ nec euenit nec eueniet. Non em̃ eſt de futuris cũ ab ini/ tio ſeculoꝝ ⁊ modo enã verum ſit⁊ neceſ ſarium. Quia igr pꝛedicatũ iſtud non ð: niſi de rebus ⁊ naturis non põt intelligi illa locutio niſi de rebus ẽ ergo veritasve ra diſtinctio quia iſta neceſſitas põtð re⸗ bus pᷣdicari vel rebus attribui in vniuer⸗ ſali ſiue vniuerſaliter ⁊ hoc fit S̃ᷣm verila/ lem qñ intelligitur de dicto ſᷣm eosvel pᷣt intelligi in ſingulari ſeu diuiſim ⁊ hucin⸗ —¶— — — — RJẽC 2 no Conplia ſrgounna⸗ Cloſngn Cdeusen ſnenvern uſipnu polſbleno Arhegcſuni icopenne Pisdnodi ſscolngen inereſe igiginnen ſoicslpein onensroo huimnelenie bocenne llldensene Cidnodi Mepiueene nntafngai etenonekn Ctverigabo⸗ ſerwerseſt ſenenjen Prerians enluefate⸗ lonrinhii Pfitereſoene iſggi Coltoreter iſnecne eenrüngnt iſfingtlaſe iſtacſ direr tieueniree Cüautef une ila ſi Meelideon isſpeeag Mlenur nehopia Nümune noints nnch ng Cſthlarig lenil ictdopln nluidder Küigefi ſulltnie genſte krisn ZM egatgin nnnr oan 1aln oſentdin deſſdicnint Edeusgin ideſgan nzinn Ahſst berbanin Oictwaaitn An wttm⸗ Cuabn dkgwanal NAandät S tnenpcn mioni Nng bani u waaniden Nniitſegan untsche caitct za 4 ſgninin 1 ennouß⸗ ur Na roletb⸗ in ratione ſpeciei. Fo. tellectã vocant ipᷣi de re hoc igit᷑ eſt qð fa cit duplicitatem in re vicʒ vniuerſalitas et ſingularitas. Nullomõ em verum de ſin/ gulis ſingulariter ⁊ diuiſim quicqꝗd pꝛoui dit deus euenturũ euenire neceſſe eſt. Eſt tamen verum in vniuerſali et coniunctim etia ſi vnũquodq; futurũ eẽt contingẽs et poſſibile non euenire.lamen verũ eet hoc et neceſlariũ ⁊ hoc eſt quoniã neceſſitas ẽ cui cõpetit neceſſitas.ſingularitati vo nõ quẽadmodũu cuius dixeris ð duobꝰoppo ſitis cõtingẽtibus alterũ iſtoꝛũ duoꝛũ eſſe verũ neceſſe eſt. In vtroq; em contingen tia ẽ et in neutro neceſſitas?⁊ quẽadmodũ ſi dicas ſꝑ erit verũ alteruʒ.ſempiternitas veritatis no diuiſim aut ſingulatim attri⸗ buitur alteri ſed in cõmuni ſiue in vniuer ſali.Eodem mõ intellige et ibi quicqd ꝓ/ nidit deus euenturum euenire neceſſe eſt Quẽadmo dũ et ñi quis dixerit omneʒ bo minẽ vinere neceſſe eſt cũ de quocunq; ve rum ſit ſingulatim atq; diuiſim ꝙ ipᷣm vi uere non eſt neceſſe cũ ipᷣm moꝛi poſſibile ſit. nec iſta locutio omnis homoviuit ſem per vera eſtꝓ eiſdem hominibus nec pꝛo eiſdem etiã enunciatur. Ideo ſempiterni/ tas veritatis ſtat in vniuerſalitate ipius ⁊ invniuerſitate hominũ que nõ mutat mu tatione indiuiduoꝛuʒ. Sicut neq; ſpecies Amplius.dictu hu⸗ iuſmõi ꝗqcquid ꝓuidit deus euenire alið F.cũ diciio refertur ad ſingula diuiſim atʒ determinate. aliud eſt cuʒ ſtatur invniuer ſali ſiue cõmuni.Cũ em̃ ad ſingula dictio refertur ſingulate ac determinate pinde ẽ ac ſi ſingula ſingularia diceret᷑ hoc antem eſt ac ſi diceret hoc qðᷣ ꝓuidit deus neceſ⸗ ſe ẽ enenire et id et illud atqʒ ita de ſingu lis. Cũ autẽ ſtatur in vniuerſali vr diii nõ Ddicunt illa ſingula ſingulatim ac determ nate et ideo manet eade ſignificalio locu tionis ſiue eadẽ maneant ꝓuiſa ſiue alia pꝓuideatur. Quẽadmodum ⁊ iſta locutio omnis hõ vidit nõ mutat ſignificatũ vel dictũ mutatõe indiuiduoꝝ ſpeciei niſi ꝗs pdicto mõ intẽdat oe ſingulis ſingulatim tunc em̃ ꝓinde eſt ac ſi diceret ſingula di⸗ cta ſingularia hoc eſt in viuere vel in non viusere et illõ viuere et na de ſingulis. hec ? igr duplicitas pᷣdictarũ locutionuʒ ⁊ hec mutatio deceptoꝛia ſiue ſophiſtica in eis. Cũ eĩ oceſſũ ſit ꝑ modũſit ꝑ moduvniuer ſitat⁊ ↄiũctiõis qcqd ꝓnidit deꝰeuentu rũ euenire neceſſe ẽ.Cu ſcis ꝑ quẽ moduʒ cCxxxj cõceditur.Cũ autẽ aſſumit qcquid neceſſe euenire ẽ neceſſariuʒ iam tranſfertſe and ſingula ſingulatim. Iſta em̃ locutiõe. om ne qò eſt euenturu e neceſſariũ velimmu tabile vł inauerſibile ſingulis ſingulatim att ribuitur neceſſitas ⁊ immutabilitas et ꝓinde eſt ac ſi diceretur et hoc euenturuʒ et illud tota de ſingulis alijs ẽ neceſſariuʒ vl immutabiule nec ſolueret ſophiſma iſtö niſi ad hominẽ.Si gꝗs diceret ꝗa fit in bu iuſmõi argumẽtatioe mutatio tam ſubie cti qᷓ; pdicati. Qm̃ in hac locntione quie⸗ quid ꝓuidit deus euenturũ euenire necei ſe ẽ infinitiuꝰ ſubiectũ ẽ ⁊ neceſſitas pꝛedi catũ de re infinitini. In cõcluſione vo q hec quicqꝗd ꝓuidit deus euenturũ ẽ necei ſaniũ totù hoc quicꝗd deꝰ euenturũ ẽ ſub iectũ ⁊ neceſſitas pᷣdicatum. Mutano ig pdicati facta c.quia neceſſitas que pᷣdica/ batur de re infinitiui que ẽ euenire in con⸗ cluſione pᷣdicatur de re hmoi circũlocuti/⸗ onis quicꝗd ꝓuidit deus euenturũ. Res autem hec eſt vniuerſitas eoꝛuʒ que vidit deus euentura. Mutatio etiã ſubiecti fa⸗ cla eſt quia pᷣus ſubiectũ erat infinitiuꝰin cõcluſione vᷣo pᷣdicta circũlocutio. hec au tem eſt quia nõ explicabit ſe hõ ꝗ hoc diẽ cuʒ interrogatus fuerit an oĩ rei infenitiui ꝓułxibi ſubijcitur cõueniat pᷣdicata neceſ⸗ htas. ꝙ eſt an omi euentui future adeo p̃ᷣ uiſo cõueniat.an nõ ↄueniat.et quia ma⸗ nifeſtũ ẽ ꝙ nõ ↄuenii.cum nõ om̃e hmoi euenire neceſſe vel neceſſariũ ſit coget nõ obſtante iſta mutatioe confiteri pꝛimã ꝓ⸗ poſitionẽ eſſe ſalſam omimõ videlicʒ hãe Quicquid ꝓuidit deꝰ euenire.euenire ne ceſſe efſft. Manifeſtũ etia ẽ quia aliquo mõ vera ẽ nõ igitur liberat ſe ab hmõi la⸗ queo vel nodo ſophiſtico.De hiis vo lo⸗ cutio nibus ſi deus ꝓuidit hoc neceſſario eueniet.vel neceſſe eſt illud euenire.lʒ pue ri tꝑe meo noſcerẽt duplicitates ean mul⸗ tos tamen video poſtmoduʒ miſerabilit᷑ inuolutos.Quis em̃ non videat quia ne⸗ ceſſitas poteſt fieri ſuꝑ conditiõe.et tũc di citur et aſſeritur illa coditionali locutione neceſſitas cõditionis ſiue cõſecutionis. et perinde ẽ aci diceret᷑ iſta conditio vel cõ⸗ ſecutio.qua dicit᷑ ſ deus ꝓuidit hoc ipᷣm eueniet ẽ neceſſaria ꝙ pculdubio verum Alius vero intellectus ip̃ᷣius eſt quo necei ſitas fertur ad conſeques p̃ciſe ⁊ abſolute et ẽ pinde ac ſi dicereiur ſi hoc eſt ven de⸗ um ꝓuidiſſe hoc iſtud eſt Leenarin leli⸗ v Pars pꝛima de vniuerſo cet ipum euenire qð eſt oicere qꝛ ſi antece dẽs eſt verũ ↄſeqnẽs ẽ neceſſariũ qſi dice/ retur ad veritatẽ antecedẽtis ſequit᷑ neceſ ſitas cõſequẽetis hoc aũt indubitater efal⸗ ſum. Scito aut ꝙ; hãc eandẽ diſtinctionẽ aglijs verbis alij faciũt dicẽtes qꝛ illa oꝛõe cõditionali Si deus pꝛouidit hoc neceſſe e illud euenire poteſt vocari neceſſitas cõ ſequẽtis ⁊ hoc ẽ qð dixi quia poteſt refer ri neceſſitas ad conſequens vel poteſt vo cari neceſſitas conſequẽdi ⁊ hoc ẽ ꝙ dixi neceſſitatẽ referri ad conſecutionẽ verum quoniaʒ iſta puerilia ſunt ⁊ nec tollerabi lis eſt ignoꝛatia eoꝛum iu pueris tranſibo ad ipam radicẽ queſtionis iſtuus. . Ico igr quia ignoꝛantia ſcientie ſi ue cognitionis creatoꝛt atq; mõi quo ipᷣe ꝓuidet vel cognoſcit de⸗/ dit occaſionẽ iſti queſtioniæ hec eſt eiam cauſa ꝓpter quã opinati ſũt quia ſi aliqd ꝓuidit vel ſciuit nõ poteſt illud non ꝓui⸗ diſſe vel non ſciuiſſe vel non cognouiſſe. Induxit etiam eis quedaʒ; alia radix veri tatis que ẽ hec videlicet qꝛ diuinã ꝓpuiden tiam falli vel errare vel nõ eẽ vera inpoſi bile eſt. ꝙ vtiq; indubitãter veriſſim uz eſt alia fuit ignoꝛantia diſpoſitionis ſ lue con ditionis quoꝛunda veroꝝ atʒ falſoꝛũ que nata ſunt habere alteru duoꝛũ videßʒ vel veritatẽ ſolam vel falſitatẽ ſolam.non ta/ mẽ ita fixe vt neceſſario ſint in alterutra ⁊ hmõi conditionis ſiue diſpoſitionis ſunt ꝓpoſitiones ſingulares de contingenti in eis que ſunt de futuro vłdependentia ab hijs contingentibꝰ ꝗᷓ futura ſunt et hoꝛuz exempla ſunt te fuiſſe comeſturum cras ſe mel tm et eius oppoſiti. Manifeſtũ ẽ tibi quia boc vei ẽ verũ vel ẽ falſuʒ. Si au te eſt verũ non tamẽ ex neceſſitate ĩ ſua ve ritate fixrum imo poteſt eẽ falſum et econ/ uerſo. Accidit etia in hmõi quia ſiẽ veruʒ ſp fuit verũ et de falſitate ſimiliter ſe habʒ ⁊ hinc ẽ ꝙ nullũ hmõi mutari poteſt ave ritate in falſitatẽ aut ecõuerſo. Mutari eĩ pot poſt vna diſpoſitionẽ hr̃e alis aut an te vna diſpoſitionã habuiſſe alia. Hoc au te no ẽ poſſibile in hmõi.qm ſi aliquid de hijs ẽ verũ nuq; fuit in diſpitõe ↄtraria ⁊ de falſitate ſilr ſe hʒ ⁊ ꝓpt hocnõ ſequi tur hoc ẽ verũ ⁊ pt eẽ falſũ ergo pᷣt mutari a veritate ĩ falſitatẽ. Silr neq; argumẽta/ nio ecotrario valet. Canſa vᷣo in poc Eam̃ verbũ mutãaãdi duas diſpoſitiões dic ſcilʒ alterã añ ⁊ altea poſt hmoõi añ vᷣa nõ ſut receptibilia veritatꝭ ⁊ falſitatis ſimul ſicut ſcis neq; etiã diuerſis tpibꝰ videiʒ vt alte⸗ ra pᷣus habeãt altera vo poſt. Jurta hunc modũ ſe hʒ diuina ꝓuidentia q̃ſi puidet aliꝗd pꝛouidit aliud ab eterno ⁊ ſi ſcit ali ad ſciuit illud ab eterno.⁊ ſinõ ꝓuidetvł ſcit mõ nec ꝓuidit nec ſciuit ab et no. Uen tñ illð ẽ qꝛ ſcit aliqd de hmõi ⁊ iñ nõ pt ſci re illud ⁊ qð minꝰ videt᷑ inſipiẽtibꝰ.Si ſci. uit aliꝗd ab eterno vel pꝛouidit ⁊ tñ poſſi bile ẽ ibᷣm nũqᷓ; vel pꝛouidiſſe illud velſſci⸗ uiſſe. Declaratio aut hmõi manifeſta ẽ qꝛ ſi verũ ẽ te cras comeſturũ fuiſſe ſemel im et verũ fuit enã ab eterno. Om̃e aut vernz qntũ ẽ verũ ẽ ⁊ q;diu verũ ẽ ⁊ ſcitur a crea toꝛe ⁊ ſcitũ ẽ q̃re ſi hoc verũ ẽ ſciuit illð de us ab eterno nõ aũt ſi ẽ verũ ꝓpter hoc ẽ ⁊ neceſſariũ q̃re lʒ ſit veruʒ poſſibile in eſt ipᷣm nõ eẽ verũ.⁊ ſi nõ eẽt verũ nec mõ ſeiᷣ ret᷑ a creatoꝛe neq; vnq; ſcitũ fuiſiet ab eo Comitat ei ſe ſꝑ veritas in vnoq;ʒ dicibili um ⁊ ſciẽtia creatoꝛ ita vt ſi ẽ verũ ſit ſcitũ a creatoꝛe ⁊ ſi nõ ẽ verũ nõ eſt ſcitũ ab eo dẽ.⁊ ſi fuit verũ qñcũq; fuit verũ ẽ ſcituʒ ⁊ ecõuerſo.Quia igr accidit in exẽplo poſi/ to vt tñ ſit verũ ſoq te eẽ cras comeſturũ ſe mel poſſibile ẽ illud nõ eẽ verũ ⁊ etia cum ſp fuerit verũ poſſibue tamẽ ẽ ĩm nunq; fuiſſe verũ.Conſequẽter verũ ẽ ꝓpt᷑ dicia ante comitantiaʒ vt cum ſciatur a creatoꝛe modo non ſciat᷑ poſtea ⁊ cũ ſcitũ ab eter⸗ no fuerit a creatoꝛe poſſibile tamẽ ſit ibᷣm non fuiſſe ſcitum ab eodẽ.quẽadmodum ⁊ poſſibile ẽ iᷣm fuiſſe nunq; verũ iu eniʒ non dubitas ga non ẽ poſſibile cadere ſci entiã vel pꝛouidentia aut pᷣuidentiam niſi ſupveꝝn Ex hiis igr appet tibi ſilitudo quã pᷣdixi. Non em̃ ſi pꝛouidit deus aliquid ⁊ poſſibile ẽ non euenire illud ergo poſſibi le eſt ipᷣm falli vel errare.et hoc ẽ pꝛopter comitantia antedicta ſcʒ ſcientie diuine et „. veritatis in pꝛouiſo vel pᷣuiſo. qð tñ poſſibile eſt iᷣm nec ſciuiſie nec pꝛouidiſſe. Dico qꝛ hoc ẽ p pfectioneʒ ⁊ luminoſitatẽ ipᷣius creatoꝛis cui a ple fe rũ nihil accidit vel aduenit ꝑ qð ſciat. Si⸗ militer nec aliꝗd ab eo recedit vel colitur vilo modo:ũpꝑ qð efficiat non ſciẽs hocẽ Pcuiꝰ receſſuʒ ⁊ ideo cũ ſit ſciẽs aliqd abi q; vllo modoꝛũ mutatiõis id ẽ pᷣterq; ali/ qð ab eo recedat vel in eo eẽ deſinat põt effci non ſciens illud. Aliud au:ẽ mirabi⸗ Ualiter autẽ ⁊ q de cauſa verũ ſit vt de? ꝓuiderit vel ſciuerit aligd lirſiet oceinin Cetalen lguüſte belopud tnonn fauelun nfarfie feffam mmusaun Genn oppoſtonn ruea Mcig rebe Mliſeun⸗ mtöſs. gnlordvo⸗ bcno⸗ incke⸗ Cpperboc csabſe Cina tue Wonczpe Nionesſen Ulpaſtone ibnspa unbonie paleidens lemoilez e ghebor ſonibnser lor enne keaſteert Agiſgen tiſeſn ſunie 1 Unintif leſep eqlotie kegcneſes ſtinn ſgeiore Kinin urchrs n tammi „daunete ſeſciei htlent tſäutttt Aruan Wutckſelutn tbnöinmis ftunifiſtir nenzniui weiein lasinnoh Günoctdin icgfuifwiii⸗ nöiindd Nleuniiit dieiig nſean tentliſinn⸗ voſoirene. . 1 8 Codini —„ . 4 444””ê”” iclRN eludnſti nr in iſi⸗ - S =?I = = E = S=S— — +☛ ☚n = — ☛ — — — = =, S = = “ Fo. le in ſeientia creatoꝛis ?. quia ea ſcientia eodẽ intuitu ꝑ modũ omnẽ quo ſcit velvi det alterũ oppoſitoꝝ cũ ẽ verũ erit ſciẽs re liquũ ſi erit verũ. Longe aũt aliter ſe ha⸗ bet apud nos. Ois ei ſcientia nra omnis etiã cogitatio noſtra aliqd ẽ nonũ ⁊ aduẽ ticiũ ⁊ ſupadditũ ſup eſſencias animaruzʒ nrarũ ⁊ ꝓpter hoc nõ abſq; mutatiõe eo rũ efficimur ſciẽtes eoꝝ que pᷣus nõ ſcieba mus aut nõ ſciẽtes eoꝝ q̊ pᷣus ſciebamus HNeq; vna et eadẽ ſciẽtia q ſcimus alteruʒ oppoſitoꝛũ poſſumꝰ ſcire reliquũ.Cauſa autẽ in hoc ẽ quoniã ſcientie hmõi in no⸗ ʒbis cũ a rebus ipᷣis ſciti ſũtſequũt᷑ diuerſi tatẽ rerũ tanqᷓ; cauſarũ ſuarũſ ꝓpter hoc D affirmatiõis aut neganonis aut quoꝛũcũ q; alioꝝ duoꝝ nõ ẽ vna nũero ſcietia actu alis apud nos. Scientiarum habu vna foꝛſitan eſt contrarioꝛum ⁊ vna diſciplina qð ꝓpter hoc dico quia ſermonẽ iſtii Ari ſtoteles abſq; maſticatõe pſcrutatiõis de glutiuit.Cuũ em̃ quoꝛũlibet duoꝝ cõtrario ruũ vtrũq; ppᷣas babeat naſſiones⁊ diſpo Riiones ſeꝑatas et foꝛſiłs cõtrarias habe at paſſiones et diſpoſitionesla diſpoſitio nibus ⁊ paſſionibꝰ alterius non videt᷑ vt tam bonũ eadẽ eẽt ſcientia ꝑ ſe ſʒ foꝛſitan p accidens ⁊ ex ↄſequẽti intelligendus eſt ſermo ille Ariſtoł. quoniã qui nonit per ſe ae ꝓpᷣe hoc eſt ex ꝓpꝛijs paſſionibꝰdiſpo gonhne aut etia eron, naui pacci/ es 7 ↄlequenter reliꝗt.ſi ſcientia no ſtra fuerit ex lumib⸗ närut⸗ libꝰ qlis natu raliter e in angelis aut ex irradicatiõe no⸗ bilioꝛi qᷓles ſũt ſplẽdoꝛes ꝓphetici. Sieut res cognite nõ ſũt cauſe iboꝝ.Sic nõ ſeꝗ tur qant imitãt᷑ eas in vnitate ſua vel multi tudine neq; in ydemptitare ſua aut diuer ſitate.quocũqʒ tamẽ mõ fiatin n obis ſciẽ nie actuales vł etia habitudinales nõ fiũt tñ ſine imutatiõe noua animarũ nr̃an ni as iſtare velit in ſciẽtiis naturalibꝰ ⁊ ha itudinalibus q̃ ſᷣm platonẽ cõcreãt᷑ ip̃is Knime bus nris. Manikeſtũ igr eſt ex 4 c creatoꝛ aliquid ſeiuit ab eterno ⁊ tame his oĩbus qliter et quã abcauſam verũ ẽ poſſibile ẽ ipm nunq; ſciuiſſe illu det qua⸗ luter et quaʒ obcauſam ſcit aliqd modo et tñ poſſibile ẽ ißm nũqᷓ; poſtea ſcire illudꝛ vtruqʒ iſtoꝝ abſqʒ vllo mõꝝ mutationis ⁊ Ppter qd nõ ſequit᷑ ſi ꝓnidit aliꝗd euen turũ qõ tũ poſſibile ẽ nõ euenire qð ideo poſſibile ſit ißm falli vel errare. qꝛ verbuʒ ſallẽdi ⁊verbũ erroꝛis notat duplice ſtatũ V — — — —— ⁊ diſcrepantiã ſiue ſepationẽ inter euẽtus reru aut res ipᷣas ⁊ ꝓuidentia vel ſcientiaã creatoꝛisſcũ inter eas ⁊ illa comitanti iſe pabilis ſꝑ ſit ſicut audiniſti declaratũ igẽ ẽnhiꝑ hec ꝓpter qd et qualiter nõ eſt ne⸗ ceſſaria hoc mõ ꝓuidẽtia creatoꝛ? vt ſi ali gd ſit ꝓuiſuʒ ab ipᷣol ꝓpter hoc neceſſariũ ſit ilud eẽ ꝓuiſuʒ ab ipoſmo poſſibile eſt ſicut oſtẽdi tibi illud nũq; fuiſſe vel ſitũ vt ꝓuiſum ab ipᷣo iñ verũ ẽ indnbitanter ipa ẽ ineſiabilis ⁊ imutabilis infallibilg⸗ dẽ pꝛopter neceſſaris comitantia ipiꝰ ⁊ re rũ ꝑ qua nõ ẽ poſſibile vt diſcreper vel dit coꝛdet a rehnus.hoc aute dicere q non eſt poſſibile vt aliter ꝓuiderit q eueniat vel ecõ uerſo.nec ? poſſibile vt ꝓuiderit aligd enenturũ ⁊ nõ euneniat quaq; p ſe de mut toꝝ ꝓniſoꝛũ quolibet poſſibile ſit ißm nõöõ euenire et de eoꝝ ſił quolibet veriſſimũ ẽ poſſibile eẽ im nõ fuiſſe ꝓuiſum. Comi- tatia aũt pꝛouiſionis ⁊ euẽtionis in nullo genere rerũ ſepabilis ẽ qm̃ ſe inuicẽ ſequũ tur vt ſi ꝓuiſum ẽ de vnodʒ ꝙ iᷣm eueni, at ac ſi nõ eueniat ſeꝗtur nõ eẽ ꝓuiſũ qd; eueniat ĩmutabilis etiã ẽ ꝓuidẽtia creato ris ꝓpter duplicitatẽ quã p din tibi ſtatuũ ⁊ cõditionũ.Eodẽ mõ ⁊ de ſciẽtia eiuſdeʒ ſe hʒ qm̃ imutabilis ẽ.hcẽ nõ eſt recepii bilis duplicitat illius quã pᷣdixi tibi ⁊ pꝛo pier hoc neq; nouitatis. Nõ ei poſſibile ẽ vt dicat᷑ ve de creatoꝛe ipᷣm aliꝗ dvel ſcire vel ꝓuidere de nouo qm̃ ſi ſcit aligd ſꝑ ſci uit ilud⁊ ſi ꝓuidet aliꝗd ab eterno pꝛoui dit illud. nouitas igr pꝛocul ẽ ab ipᷣo in ꝑ/ te iſta hoc aũt ẽ p᷑ duos ſtatus vłduas ↄditiones qᷓs hʒ intellectꝰ ⁊ intẽtio noni, tatis. Sic ⁊ intẽtio mutationis ⁊ mutãdi. Hij aũt duo ſtatus ſũt nouitatis eẽ ſcilʒ et nõ fuiſſe. Matationis vᷣo aliter eẽ qᷓ; pus vel aliter ſe hre vtraq autẽ iſtarũ diuerſu tatũ ꝓcul ẽ ſcientia ⁊ ꝓuidẽtia creatoꝛꝛ ꝓ pter eandẽ cauſã nec diſcere vel fieri ſcien tẽ dici põt vllo modoꝛũ de ipᷣo qm̃ intẽtio diſcẽdi et diſcẽtè in duos ſtatus ẽ videlicJ in ſcientiã ⁊ ignoꝛantiã. Scientiã inq; pꝛe ſentẽ et ignoꝛantia pᷣterita.Eodẽ mõ ſe hʒ ⁊ de eo ꝙ eſt fieri ſcientẽ qm̃ ſimilis dupli citatis intento ẽ ĩi eo qm̃ nemo ðꝛ fieri ſci/ ens niſi eius qð antea ignoꝛabat.Et hec oĩa exempla ideo aggregaui tibi vt caue⸗ as in pᷣdicatiõibꝰ q̃ fiut de creatoꝛe ab hu iuſmõi ſermonibꝰ ne ꝑ eos ad creatoꝛe re ferat aliq hmoi duplicitas. Hoc autẽ di⸗ co qꝛ niſi ad ipᷣm creatoꝛẽ referat vładid . Uv ij *“ Pars pꝛima de vninerſ/ſo ꝗð p̃e creatoꝛ hoc ẽ ad ſcientiã vel pꝛoui dentia eiꝰ nõ habẽt bhmõi periculũ quem admodũ cũ dicit creare aliqd ð nouovel mutare impios iniuſtos nouitas iſta non refertit᷑ ad creatoꝛẽ neq; refundit in ipluʒ ſed in id cuius ve ipᷣa ẽ vicʒ in id ꝗð creat Illud eĩ ve nouũ ẽ.ẽ eĩ cũ pᷣus nõ fuerit ⁊ mutatio in ipᷣo exẽplo nõ refert᷑ in creato⸗ rẽ ſʒ in eos quoꝝ ve ẽ.Hij aũt ſũt ꝗbꝰ au/ fert᷑ malicia qua pᷣus habebãt ⁊ pᷣſtat᷑ iu⸗ ſticia quã pᷣus nõ habebat.de creatiõeve ro qꝛ creatoꝛ aliꝗd creare dicit ⁊ de oibus alijs qͥ ꝑ modũ agẽdi de eodẽ dicunf qd ſignificat ⁊ in quo eẽ nõ debeat qð ſiani/ ficont ſatiſfeci tibi in tractaiu pᷣmo huius magiſterij ꝗ tractatꝰ ẽ de pᷣmo pᷣneipio a ſepe dictis quoq; duplicitatibꝰ ſimilit᷑ ca/ nendũ ẽ in eis q̃ᷓ dicũtur de futuro aut de pendẽt a futuro de ꝗbus dixi tibi ꝙ non ſunt ſuſceptibilia duarũ hmõi diſpoſitio/ nũ aut ↄditionũ ⁊ debes eẽ circũſpectꝰ cir ca intentiões ſermonũ ꝗ hmõi duplicita/ tes quo quõ ſignificãt. Sicut dixi tibi de ſermone nouitatis cuius intẽtio nõ expli catur niſi deſignatõe duoꝝ ſtatuũ ſiue cõ ditionũ ꝗᷓ ſuntpᷣſens exiſtetia⁊ pterita nõ exiſtẽtia nec abhoꝛreas ſiue exiſtentia vel alia quãcũq; pᷣnationẽ diſpoſitionẽvel cõ dinionẽ vel ſtatũ noĩie. Aſualiter aũt pau pertas ſtatus aliꝗs ditit᷑ ⁊ etiam nuditas alias. IJpe etiaʒ ariſtoteles in phĩico audi tu no ẽ veritus carentiã vocare pᷣncipium naturale nec in hmõi vim aliquã cõſtitu/ as cũ vel propter defectũ ſermonũ vel ꝓ⸗ pter euidẽtioꝛẽ rerũ explicationẽ noĩa piu rimũq; fingere oꝑteat ſermões aũt hmõi ſuticipe defñnere. Similuer ⁊ pᷣmo aliqñ eẽ. Noõ ſegꝗtur ergo ſi te eẽ comeſturũ cras ſemel tm ẽ ven ⁊ poteſt eẽ falſũ ꝙ iðᷣo poſ ſit vel deſinere eẽ verũ vel incipe eẽ falluʒ vel aliqñ pᷣmo eẽ falſũ. Hoc aut eſt ꝓpter antedicta cauſam qm̃ ſi ẽ verũ ſp fuit ven ⁊ ſiẽ falſũ ſo fuit falſũ. Si autẽ incipet eſſe verũ aut falſũ eẽ verũ cũ pᷣus fuiſſet falſũ aut eẽt falſũ cũ pᷣus fuiſſet verũ apð ipᷣm autem nõ habet locũ ſtatuum iſta diuer⸗ ſitas vel duplicitas Eodẽ modo cauendũ Etibi in omnibꝰque ſignific Sadditioneʒ vel minutionẽ vel crementũ Si em direrit quis q multa poteſt creatoꝛ ꝓuidere que no ꝓuidit multa nõ ꝓnidere vel etiam non ꝓnidiſſe. põt igr addi ⁊ detrabi nuũe r0 ſuilor a creatoꝛe vel poteſt creſcerevl crelſcere nüerus ꝓuiſoꝝ ab ipᷣo. Scito cõ⸗ cluſionẽ eẽ impoſſibilem. Si eĩ ẽ poſſibi⸗ lis ea poſita nullũ accidet impoſſibile po nat igit᷑ aliqd addi nũero ꝓuiſoꝛuũ.dico igr qꝛ illud nõ erat pᷣus de numero pꝛoni ſoꝛũ nõ erat igi ꝓuiſum.additur aute nu⸗ mero ꝓuiſoꝛu ẽ igr de nũero ꝓuiſoꝛũ cuʒ pᷣus non eẽt de illo quare eſt pꝛouiſum cũ pᷣus nõ eſſjꝙꝓuiſum. Jam aũt patefactũ tibi quia ſi aliqd ẽ ꝓuiſum a creatoꝛe ab eterno fuerit ꝓuiſum ab eodẽYe. Mani feſtum igr ẽ pᷣdictã concluſionẽ eẽ impoſſi bilẽ.Juxta hãc viam declarabis impoſſi/ bile eẽ aliqd detrahi nũero ꝓuiſoꝝ a crea toꝛe. Si ei poſſibile eẽt ſequeret᷑ illud qðᷣ detraheretur de nũero ꝓuiſoꝛũ effici non pꝛouiſum cũ pᷣus eẽt ꝓuiſum ⁊ bmõi ipoſ ſibilitas iam patefacta ẽ tibi ꝙ eaʒ nume ro pꝛouiſoꝝ a creatoꝛe creſcere vel ð creſce re impoſſibile ſit ex hijs.Certiſſimũ em̃ eſt ĩpoſſibile eẽ numerũ creſcere vel decreſce⸗/ re niſi ꝓ additionẽ aut detractionẽ. Quia igr manifeſtũ eſt tibi lam additionẽ q; de tractionẽ tibi eſſe impoſſibileʒ manifeſtũ eſt ta m crementũ qᷓ; decrementũ ibidẽ im poſſibile eẽ. Cuiꝰ em̃ cauſa impoſſibilis ipᷣm impoſſibile eẽ neceſſe ẽ.Cauſa vᷣo cre menti et decrementi addiſio et detractio ſunt alia tamen via impoſſibilitas hec cre menti ſcilicet et decrementi declarabilis ẽ videlicʒ quoniã ſi aliqd adderet nüero ꝓ uiſoꝛũ contrariũ eius detraheret᷑ eidem ⁊ ita quantũ adderet illi tm̃ derraheret. et ita quẽadmodũ creſceret ex additionevni us tm̃ decreſceret ex detractione contrarij Maneret igitur in eadem quatitate. Aite de igitur diligẽter hec exempla ne ſuolua⸗ ris tendiculis ſophiſtarũ et ne pueris iſta ſcientibus te exhibeas deridendus. Tquoni ã maniteſta ẽ tibi iam di Aſinter ſcientias que nobis a rebus ⁊ defoꝛis adueniunt⁊ ſcientiam crealoꝛis et inter modos noſtros ſciẽdi in hocſe ipᷣ us quoniam illa eſt eſſencialis ipi ⁊ nulo modoꝛũ aduenticia ⁊ vna p omnẽ modũ neq; aliquo modoꝛum multiplicabilis et quoniam nõ ſequitur diuerſitatẽ vel mul titudinem rerũ quaruʒ eſt et vna numero eadem ꝑ omnẽ modu ẽ alterius oppoſi toꝛũ ſi eſt verũ que et eſſet reliqui ſi eẽt ve⸗ rum. In noſtris aut ſcientiis ecõtrario ſe habet ꝑ ola ⁊ ex hoc declaratur tibi conſe quẽter quoddaʒ qð ẽ adnumerationi.Et incredibile inſipienubus. Hoc auiem eꝑ uerſitas et differentia multiplex — —— felſcky Perign inmute Nobilte neeeſin hocſalt ſaviſeit gligxog ſiulſei ſauilel beigpee hlapt oninelie ſſeaitſin rulguid guid ne Gonten dticun arepe Gnperpote Kprareſ ſPiusuei poſtido ſoleeie⸗ onisſaet cbu ſopbi kopinan aices oconnart, anidiſpon odoſe⸗ Mhmtne et Amnemot nſoſcipn veliabria ſlensepel enogbſage Conöre nhusdſe Allloant ume Keduplig inß⸗ . ſiniggta neſiipen ſeſſtanin Wnſittan acdſchin nößendn mnen dlgi Nen Adänn med e meſtpnin, ſmiügzt iinscan deddi. rioninen eclardsim ied Minin ſegreti, d prioücfin Nrlumtis nichigehn ecſrvi is init rlert 1denndin madci Nſhiift aeſeiliuttt nyeſthük . Fo. pter ignoꝛantiã iſtarũ differentiarũ. cum immutabilioꝛ inquiunt et fixioꝛ ſit inceom⸗ pabiliter creatoꝛis ſcientia vel ꝓuidentia neceſſariũ autẽ eſt vt ſi aliꝗs ex homibus vel ſcit vel ſciuit aliq dipᷣm ſciuiſſe ilud pꝰ hoc ſit neceſſariũ vt vllo modon poſſit nõ ſaduiſſe illud. Qnaliter igr poſſibile eſt de aliquo ꝙ creatoꝛ ſcit nũcvel ſciuit ipᷣm nõ ſciuiſſe illo et qualiter poteſt de cetero nõ ſciuiſie ilud. Intende in hijs que dixi ꝗa hocẽ ꝓptermutationẽ omnes apud creafe; le alij vel ſimile poteſt eẽ nõ equale etnõ tcues ita vt ex hoc qð aliquid ſcit vel ſciuit ſimile illi abſq; vlla mutatiõe ſui atq; ſine amiſſione alicuiꝰ ꝙ ſit apud ipm. Phmõi aũt exemplũ ẽ in duobꝰequalibus quoꝛi alterũ auget᷑ vel minuit᷑ ꝙ cauſa euidetie non intelligatur aliqd adueniſſe vel acceſ ſiſſe ei ⁊ ſi nõ ſciat vłnõ ſciuerit nõ ĩtelligi tur aliquid amiſiſſe vel receſſuſſe ab eo ali quid. In nobis ant ecõtrario ſe hʒ ꝑ mo⸗ dũ omnem ⁊ hoc ẽ quonia ſcientia qualẽ dixi aduenit nobis ꝑ docrina aut dilcipli na aut expientia aut inueſtigatione pꝛopꝛt am nec poteſt ↄtingere vt ſimꝰnõ ſcientes niſi ꝑ receſſum eiꝰ a nobis ⁊ ꝑ amiſſioneʒ ipius que ẽ obliuioſaut cõtraria ſcielie diſ poſuio quemadmodũ ꝑ dubitationẽ poſ ſibile eĩ ẽ aliquẽ etiãa ꝑ modũ demõſtrati/ onis ſcire aliqd⁊ pꝑ argumentauonem ali qu ſophiſticaʒ poſtmodũ Ddubitare illud ant opin arevel etia credere contrariũ. Tu auũt vides quoniaʒ iſte tres diſpoſitiones mmiNIn videlicet dubitatio eius ꝙ ſciebatur opi⸗ nio contrarij illius atʒz credulitas ip̃ius cõ trarii diſpoſiniones ſuũt ↄtrarie ſcientie eo modo ſcʒ ꝙ eam ab animabus noſtris ex pelluninec ſecũ eẽ in eiſdem illa patiũtur oblinio vo pᷣuatio ẽ ſcentie ⁊ abꝛa ſio eiꝰ a memoꝛia vel intellectu quẽa dmodũ ab raſio ſcripture ſiue oblituratio eiꝰ a libꝛo vel tabula wanikteſtü igr ẽ tibi quia ꝗ ſciens ẽ vel fnit apud nos nõ pᷣt eẽ non ſci ens abſq; aliquo iſtoꝛũ modoꝛũ muta:io nis/⁊ abſq; ammiſſione ſcientie ꝙ ẽ ꝑob⸗ liuionẽvel acqſitionẽ alicuiꝰ ex cõtrarijs trivus diſpoſitionibꝰ iſtis qs noianui tibi obliuio ant ⁊ acquiſitio hmoi diſpoſitio⸗ nu ammiſſio q; ſcientie mutatiões ſũt ha/ bẽtes duplicitatẽ de ꝗᷓ tam ſepe locutꝰſuʒ tibi. Nõ ei poſſibile ẽ quẽqᷓ;ᷓ amittere ſciẽ/ nã niſi et aliqñ illa habentẽ ꝗ aliqñ apð nos illã hʒ apud nos non pᷣt illã nõ habe re niſi amittat illa.In creatoꝛe aũt ſecꝰ ẽ quia creatoꝛ hʒ mõ ſcientia multoꝛũ ꝗᷓ fu⸗ tura ſũttamẽ pᷣt nõ hre illã id ẽ nõ fire il⸗ la abſq; amiſſiõe ſcientie illius.Caue aũt vt ſane intelligas hocquia reuera creatoꝛ nõ pᷣt no hre ſcientiã aliquã qua vel habe entiã quã non habet. 1959 cxriij at vel habuerit vnq; ſz compationẽ iius ſcientie qua dicit᷑ ſciẽs aliquid ⁊ quequo⸗ quõ pᷣt noĩari caſus ſcientie ipius ſup illõ vel reſpectus aliꝗs ſcientie ipius alið ⁊ tã caſus hmõi qᷓ; ceer iſte licet eos habe at creatoꝛ pᷣt iamẽ eos nõ hre abſq; amilſ⸗ ſione alicuiꝰ/ ſu apud ibᷣm⁊ nõ ẽ iſtud mira bile in creatoꝛe.Lũ apud nos incom parationibꝰ ac reiocutionibꝰ atʒ reſpecti⸗ bus eodẽ mõ res ſe habeat.qðdð ei ẽ equa⸗ volo noĩari b.alterũ vo remanet immuta tũ in ſua quatitale ⁊ illud noiet a. Uides igr qꝛ a.cũ eẽt pus equale b.mõ ẽ nõ eqte vel ineqle ⁊ hoc abſq; vlla ſui mutatione vel amiſſione alicuiꝰqð eẽt apud ipᷣʒ. SDic ſe habet de duobꝰ ſimilibꝰ? quoꝝ alteruʒ alterat᷑ reliquo releuãte immurtato ſcõʒ qᷓ litatẽᷣ.Quecũq; igr mutatio fiat in rebus ſuꝑ quas cadit diuina ſcientia vel ꝓuidẽ/ tia nõ ꝓpter hoc apud diuind ſcientia vel ꝓuidentiam mutatio aliqua fit.non ꝓpt hoc aliquid addit᷑ aut detrabit i̊ reuera ſi iſta duo cõpoſſibilia eſſent vt creatoꝛ ſci ret aliqd mõ ⁊ poſtea no ſciret illud neceſ ſe eẽ mutationẽ aliqua fieri circa ſcientiaʒ vel ꝓuidentia ipius. Jam auũt audiuiſtiij pᷣcedẽtibus duplictates hmõi non eẽ cõ/ iungibiles hocẽ ſimul pᷣdicabiles de ipo creatoꝛe nec ſcõm idem tempus nec ſcom diuerſa. Eſt eĩi imutabilis ꝑ omnẽmodun. Si quis aũt querat de aliquo fallo ꝙ ta⸗ men pᷣt eẽ verũ qdð exempli gra nominet a. vtrũ creatoꝛ nüc habeat ſcdlentia a. et Pp⸗ cedat ſic.Creatoꝛ mõ nõ ſcit a.ergo nõ hʒ mõ ſcientiaz a. Amp̃ cũ ſit fallũ ergo nõ ẽ mõ ſcientia eiꝰ vel de eo nec creatoꝛ igr nec alius hʒ mõ ſcientia eius ⁊ pᷣt hre ſcientiã eiꝰ imo habebit quã do erit verũ ergo pᷣt hre vel habiturꝰ ẽ ſci⸗ et. Manifeſtac hic deceptio Nõ em̃ ſi pᷣt hre ſcientiã cuiꝰmõ non habet. Conſequẽs ẽ vt poſſit bre ſciẽ tiã quã nõ habet. Qucadmodũ rex aliꝗqs ex poteſtate ſua regia qua rex eſt et domi nus omniũ ſubditoꝛũ ſuoꝝ ſi naſcat in re gno eius aliꝗs vel efficiat alter de nouo ſubditus eius hʒ poteſtatẽ illius cuiꝰ pus poteſtatẽ nõ habebat nõ tamẽ habet po teſtatẽ quã pus nõ habebat quia ex pote „ Lv iij Amp̃. a.nõ ẽ ſabile moa DPars pꝛima de vnuerſo ſtate pᷣoꝛi eſt potens ſuper iſtuʒ vel domi⸗ nus ipᷣius habet igitur dominiũ ip̃ius cu⸗ ins pᷣus non habebat nõ tamen aliud do miniũ quemadmodũ rex eſt eius cuius pᷣ us non erat non tamen habet regnuʒ qð peꝛius non habebat De dinino emvniuer ſali queſtio eſt. rex ẽ intentio mea hic non de diuino ſingulari ꝙ foꝛſuiã habetĩ iſtuʒ Si vero pꝛoceſſerit vlteriꝰ et dixerit qꝛ cre atoꝛ habet mõ ſcientiã huiuſmodi ꝙ non eſt veruʒ et pꝛimo nõ habuit ſcienniaʒ hu iuſmodi noſci in ꝑte iſta iſidias ʒophiſta⸗ rum et quia ipſimet diſtiguũthic concedẽ les quia ſciẽtiam huiuſmoi habuit p:ꝛius. Nec tamen concedunt ꝙ pᷣus habnit ſci/ entiam huiuſmõi quia comparatio pꝛedi cta quando pcedit verbũ pꝛeteriti tempo⸗/ ris qð eſt habuit liber refertur vt dicũt ad pᷣſens vel pꝛeteritum tem pus quando ve ro ſequitur verbũ illud no refertur niſi ad tempus ipᷣius verbi hoc eſt ad tempus pᷣ⸗ teritum ⁊ tunc ſcõᷣm hanc poſitionem nõ cadebat ſcientia diuina ſuper ipᷣm cũ eſſz falſum. Si vero dixerit habet mõ creator ſcientiam hniuſmoi ⁊ pᷣus non habuit ſci entiaʒ huiuſmõi ergo habet modo ſcien/ llam hmõi et pꝛius non habebat illa. Ca/ ne libi in hoe quia cum dicitur creatoꝛ nõ habebat pᷣus ſcientiam huiuſmõi nõ ne⸗ gal ſimpliciter ipᷣm habuiſſe ſcientia hãc. Sed in comparatione adhuc vel potius comparatio adhuc quia ꝓpter ipam com parationẽ q ibi negari intelligit recipiunt eam cum autem dicitur habeat illam vel non habebat illam negatur ſimpliciter et vnde vel affirmatur ſimplititer ⁊ vnde ſci⸗ enlia vel habitus ſcientie de ipᷣo creatoꝛe n ſeoꝛum qui dicunt omniavera eſſe buius vt non cadant iſte Duplici⸗ tates circa ea vel ſuper ea videlicet altera tio a veritate in falſitatem vel econuerſo. Similiter inceptio eſſendi verũ et deſitio contraria. Hoꝛrendum enim reputant et non immerito creatoꝛem nunc pᷣmum ſci re aliquid quicqd illud ſit et incipe aut de ſinere ſcire illud. Multum quippe ſonare videtur in iniuriam et contumeliam ſapi⸗ entie creatoꝛis nec iſta effugee poſſunt 9 ponunt vera et falla quedam. Sic altera net mutan. Cum enim non poſſit ſciri a eatoꝛe aliquid niſi cum eſt verũ et q; diu eſt verum neceſſe eſt vt tunc incipiat ipᷣm ſelre creatoꝛ cum incipit eſſe verum ⁊ coſ e⸗ E obliuiſcaris autem opinionem quenter tunc dſinet illud ſcire eum ipſuz deſinit eſſe verum. et tunc ſciat pꝛimo ali⸗/ quid cum illud pꝛimo eſt verum. Uidetur enim conſequens eſſe vt ſi incipit auꝗ ſci re vel deſinit ſcire illud diſcat illud vel ob liuiſcatur et ſi nunc pᷣmo ſcit ali’quid qð p⸗ us non ſciuerir qð vel doceat ill ab alio vel inueniatillud per ſe de nono vel alio modo de nouo venerit ad noliciam eius Tu vero debes ſcire quia non ſoluz vere blaſphemie in creatoꝛem id eſt queveras iniurias aut contumelias creatoꝛis ſigniſi cant cauende ſunt omni generi hominuz ſed etiam omni igne ⁊ gladio extermina⸗ de.Cauſam vero vel occaſionẽ dedit huic erroꝛi alia ſtultiſſima et creatoꝛi cõtumeli oſiſſina opinio qua poſuerũt innumera⸗/ bilia hoc eſt omnia ⁊ falſa omnia ab eter no fuiſſe et habere ſuum modum exiſien di per ſe ſeoꝛſum a creaturis ⁊ ab omibus dei oꝑibus nec eẽ facta aut creata a crea⸗ toꝛe ſʒ eſſe eterna et ab eterno fuiſſe.Qua ꝓpter nihil debere creatoꝛi vel q;tum ad ſuum bene eſſe. Qualiter autem compo⸗ ſita ſunt huius ex ſubiectis et pꝛed cat: 6 vtiq; tempalia ſunt et ex tempoꝛe ceperũt ꝙ maioꝛi parte et quomõ pꝛeceſſerũt pax tes ſuas non ſolum tempo:e ſed eternita te.Pꝛeterea cum ↄpoſita ſint et non a cre/ atoꝛe neq; a ſeipᷣis qui fuerunt compoſito res eoꝛuʒ aut quis compoſitoꝛvel quoemo do cõpoſita nullo cõponente pertranſeo deſtructionem erroꝛis iſtius qua incogita bilis intellectus imbecillitas ſommauit. Euertar igitur ad id in quo eram et dico quia affirmationibus? ne gationibus non affermaniur neq; negantur niſi res que per pᷣdicata ſignifi⸗ canturet niſi de rebus que per ſubiecia et niſi ex hijs id eſt ex rebus ſubiectis et pᷣdi catis poteſt aliquid vnum compom com poſitione naturaliſimo huinſmoi compo ſuiones rationis ſunt et intelleetus in cu/ ius poteſtate eſt et componere intelligibi liter ſeu rationabiliter que per modus na ture cõ ponibilia nõ ſuntet aimdere ſimi liter per modum ſuũ que ꝑ mo dum natu re diuidi impoſſibile eſt/et compoſitiones iſte atq; diuiſiones intellectuales ſeu rati onales nõ ſunt niſi affirmationes et nega tiones de quarũ vtriſq; inueniuntur vere et falſe poſſibiles et impoſſibiles neceſſa⸗ rie et contingentesſet ꝓpter hoc gramati⸗ cuũ muſicum eſſe de quo audiſti opud lop. tenm quo ſunm llen Alen Plnut ſart perd Con ule hane⸗ aſot Moe ſonten goanüt . la Deſalio nesvo Hencu ſones delra efroꝛes ſeaben uinſan laften Agui⸗ uhis hubont hom As. Re Minkania broeu ſſtenen lcgeſer eldiſa ſonile Mito⸗ Mzett ahare Wigne Wehen DD lenrer ſonig (ezhre ſtemnz es Mbli⸗ Peſlläine Annſun Ellud dlale ehroſin Mlederonte nataten len günetti ealornidekan unelasgentzt nlomnigenihen e gadom Nocaionin ima adeaticn aus dolenitmn ma talzornpe Weſuummonegke nadealunsthin iſa emarue Aaeienoiie receaton Wömt Oualieraumen erſobiecns aette ſunt derkengert Aguonogkaiin umenwrllen 1 Poſa inapin s nifu s onpolndg No öonentn emonsiſnsalilt igiurediducne nafimuin s dona ni ue a C i/ ſebos gleſt e ⸗ 646 gid ynon n „2 n g en iek u obolsN ſontclineen, e gtet ponNS P „ din ee 4 6 4 M 8 D 9 . uerſo. Aan anir lse⸗ ad id in quo eram ⁊ di C iſta tria tꝑa nõ diuerſantf ſigniſicationi cam ariſtotelis nec factum eſt nec eternuʒ quonia nec affirmatio nec negatio fac af/ firmatum vel negatum quoniam nõ dat ei eſſe neqʒ cõpoſitio intelligibilis coniun git res niſi a put intellectumneꝗq; ppter ea minus ſunt in ſua diuiſionevel ſua contra rietate apud ſemetipᷣas Similit᷑ neq; pꝛo pter negatione minus ſunt in ſua coniũ⸗ ctione. Si em̃ dicas ꝙ onens eſt occidẽs aut econueſo non minus longe eſt pꝛopt hanc coniunctionem oꝛiens ab occidente let ſi dicas de eo.ꝙ eſt in oꝛiente ꝙ ipſuʒ ẽ in occidente aut econue:ſonnon ꝓpter hoc non receſſit hoc ab oꝛiente aut appꝛo pin/ quaui etiam occidenti. Similit᷑ neq; ecõ ab huiuſmodi erroꝛe non lon⸗ ge eſt ille ꝗ poſuit tria pꝛedicamẽ ta ⁊ tria genera reruʒ videlicet na turalia moꝛalia vei ciuilia et rationalialet de rationabilibus quidem ſi ſolos ſermo nes vocauerũt rationalia nihil piculi vel periculoſi erroꝛis habuit opinio eoꝛũ niſt ſoꝛte ante iĩ illã declinauerint iſaniã vt idẽ delirarent de vocibus ꝙ pꝛedicti erronei de veris et falſis et hmoi. Huiuſmodi em̃ erroꝛes videlicet qð dicebatur voces fuiſ- ſe ab eterno et eternos aliarũq; falſiſſima rũ inſaniarũ circa hecvbi nõ latet te quã, ta fuerit ignoꝛãtia eoꝝ in rebꝰ naturalibꝰ et quãta imbecillitas intellectus eoꝛum et in hüs rebus in quibꝰexercitatos ſe autũ nabunt ⁊ de quarũ ſapientia ſe iactabant Hhoꝛum vero deſtructio facillima ẽ tibi ex am quia oꝛatiões de pᷣterito ⁊ de futuro bus aut ſignificatis. Sicut neq; ip̃averba eſtem etuitc eriurem vnã ſignificãt vide licet eſſe vel entitatẽ ⁊ diſputat ⁊ diſputa⸗ uit er diſoutabit nõ ſignificat niſi diſputa tionẽ licet modis vars. quemadmoduʒ ipſa diſputatio cum eſt pꝛeſens et cum eſt Jutura et cum erit pꝛeterita non aliud eſt aut aliajres autem ſunt ea que ſciuntur in dubitanterjet ea que ſignificatunet ea que appꝛehendũtur. In oibus ſcientijs de re⸗ dus agit᷑ illarũ ⁊ in omnibꝰ querit᷑ vl eſſe rerũ vel diſpoſitiones earũ ꝓpᷣe ſiue paſ⸗ ſiones. Scientie igit᷑ oẽs de rebus ſunt et — — — creatoꝛ etiaʒ dicit᷑ ſciens. Sicut ⁊ reuera ẽ pterita pᷣſentia et futura ⁊ hec nõ ſunt niſi res. Illa em̃ qᷓ ii vocãt enunciabilia affir mabilia ſeʒ ⁊ negabilia vera et falſa ſcõm cxxxiiij erroꝛem eoꝛũ ſunt ſemꝑſt ideo necpᷣ terita ſunt que ppetuo manẽt nec futura cum ſꝑ fuerint ᷣm eos nec pᷣſentia cũ eoꝝ eẽt tpᷣs pᷣſens nõ limitet aut meſuret. Reſponde⸗ bo aut ĩ ꝓrimo ad ea que ꝓ erroꝛe hmõi facere vident ⁊ eidẽ dediſſe occaſionẽ.Di cam igr nõ ſolũ ꝙ veritas habet hicetq; alibi declaratũ ꝑ me tibi eſt videlicet in ᷣ ma parte tractatus de vniuerſo ⁊ etiã in pᷣ ma ꝑte hmõi ſcientie ſapiẽtialis.videlicet ꝙ ipe ſolus et eternus ẽ ab eterno ⁊ ipᷣe nouit ab eterno ⁊ vidit et videt intuitu vi gilatiſſimo vt dixi tibi in pᷣcedentibꝰ oĩa qᷓ lam pᷣterierunt et que futura ſunt et ꝗᷓ pꝛe ſentia ſunt.et hic eſt ſermo fidei comunis atq; veridice qui iam ꝓeclaratus eſt tibi ſi cut audiuiſti ſcientia eius ⁊ pꝛouidẽtia flia xus ſunt cui ſubeſt tota ſeries ſeculoꝛum⁊ vniuerſi curſus eoꝛũ immutabilis ẽ᷑.⁊ om nino pᷣnominate duplicitates ſtatuũ nom habẽt locũ vllo modoꝝ apð ipᷣm/⁊ vides ex hijs q̃liter et quã ob cauſaʒ ſciuit aliꝗd qð tamẽ nõ poteſt ſciuiſſe et qualiter ĩ no bis nõ eſt poſſibile quoniã nõ ẽ vna nue⸗ ro ſcientia actualis et per ſe apud nos din oꝛũ contrarioꝛũ alterius poſt alterũ/⁊ qm̃ nõ eſt poſſibile apud nos vt aliquis ſciat aliquid qð poſſit non ſcire niſi per aliquã mutationẽ quas dixi⁊ ideo nemo noſtrũ poteſt aliquid ſcire ſcientia hmoõi qð poſ⸗ ſibile ſit poſtmodũ ipſum non ſciuiſſe pꝛo pter mutationes quas dixi tibi et dualita tem ſcientiaruʒ de duobus oppoſitis. Its creatoꝛe vero propter dictam mutabilita⸗ tem ipᷣius et vnitatem ac ſin gularitatẽ ſci⸗ entie ipinsyt autem euidenter videas qiᷣ ico intende in exemplum quod pono ti bi de rebus que ſunt apud nos/t ſi poſitũ inter me et te ꝙ aliquis homo pᷣus omni bus alijs locuturus ẽ mihi et ſit nomẽ ipᷣi⸗ us a. Dico igit quia a.nomen ẽ cuiuſdam ex hoĩbus videlicet illiꝰꝗ pᷣmo locuturus emnhi voſſbile tamen ẽ ipᷣm a.nũqß fuiſ⸗ ſe nomẽ illius ⁊ hoc ẽ quoniã poſſibile eſt ꝙ alius pᷣus mihi loquat᷑.Ql ſi eẽt vide⸗ licet vt aliꝰpᷣmo mihi boqueret᷑ a.eſſet no mẽ illiꝰ nõ aũt pᷣoꝛis.Eodẽ mõ ſi demon⸗ ſuerlillu ad intellectũ ⁊ dixerim iſte hõ loquet᷑ mihi pᷣus poſſibile erii ꝑ eqdeʒ viam me nõ demõſtraſſe illũ qm̃ ſi aliꝰ ẽ mihi pᷣmo locuturus quod vitq; eẽ ppC ma nifeſtũ ꝙ illũ demõſtraui ſecũdu ſcʒ. ma nifeſtũ igr ẽ tibi qm̃ i hiſ duobꝰ actibꝰme is ꝗᷓ ſunt noĩatio ⁊ oemoõſtratio accidit ꝗ; Uv uün Pars pꝛima de vniuerſo dicebã ga noĩaui et demonſtraui hoĩem qõ tñ poſſibile ẽ me nec noĩaſſe nec demõ ſtraſſe hoc aũt ẽ qm̃ ſup quẽ hoĩem cadat noiatio vel demoſtratio ↄnexũ comitqs actui vel ſtatui futuro hominis illius. Eo dẽ modo caſus ſcientie vel ꝓuidentie cre⸗ atoꝝis còmitans ei veritate ſiue euentum rei ad qua refert᷑ ita vt ſi nõ ſubſit veritas vel euentus non cadat ſuꝑ illud et qa nõ cadit aliqd ſuꝑ quod ab eterno non ceci⸗ gerit pendet er ipa veritate vel enẽtu quo dammõ non ſolum vr cadatvel nõ cadat ſupꝑ illud ſcientia creatoꝛis ſʒ etiãvt cecidit ſuꝑ illud vel non ceciderit quẽadmodum p̃dicta nominatio et demonſtratio ſuper quẽ ex hominibus cadant vel non cadãat pendẽt ex actu futuro ad hoc vicʒ exlocu⸗ tione pᷣmo habẽda mecũ. Silr ⁊ ſuꝑ quẽ ceciderit v' nõ ceciderit alterutra eoꝝ pen det etiam poſtq; vtraq; facta eſt ⁊ ideo ſu per quacunq; alterutra eoꝛũ ceciderit põt non cecidiſſe ſuꝑ illũ quẽadmodũ? actus ille cuiuſcũq; futurus ſit poteſt non ſoꝛe iĩ lius et foꝛe alterius. Eclaratio autem euidens ꝗa pꝛo uidentia creatoꝛis non infert ne/ ecellitatem rebus nec ex ea ſequit neceſſitas apud res. Si em̃ hoc eſſet nihil eet contingens ⁊ poſſibile nõ euenire. Cũ Oubitari non poſſit oĩa que futura ſunt et quecunq; vnq; futura fuerũt ſub ꝓuiden tia diuina et cadere ⁊ ab eterno cecidiſſe. Jam em declaratuũ eſt tibi per me in pᷣmo tractatu hui⸗ ſapientialis ac diuinalma⸗ giſterij om̃ia tam pᷣſentia q; pterita qᷓ; fu⸗ tura ee notiſſima creatoꝛi ⁊ ab eterno fſuii ſe notiſſima nec minus fuiſie ei nota cum eent futura ꝗ; cũ eẽnt pᷣſentia nec mina pᷣ⸗ u q; pterita q cum ſunt pᷣſentia 1 cauſaʒ in hoc audiuiſti quonia nec res nec diſpo ſitiones earuʒ nec rerũ tpa qð ẽ dicere ga nec eſt futuritio nec pᷣteritio nec pſentiali⸗ tas rerum addit aliꝗd vllo modoꝛũ ſcien tie vel ꝓuidentie creatoꝛis. Similiter ne⸗ qʒ; minuit apud ipᷣm omnnia igit᷑ ex neceſſi tate euenirent et nihil eẽt contingẽs de fu turis ſed vnuũquodq; eſſi vel neceſſarium euenire vł impoſſibile euenire Pmoi au tem deſtructionem iam noſti Alibꝛis yta⸗ licoꝛum phyloſophoꝛũ et aliam deſtructi/ onem audies per me in ſequentibus. Amplius. Si ex ꝓuidẽtia creatoeis ſe/ queretur neceſſitas euentuũ futuroꝛũ aut ſequeretur ex ea tanq; ex cauſa et tunc ne/ ceſſe eſt ip̃am eſſe cauſam coniunctam re rum huiuſmodi videlicz poſita conſequ? ter eẽnt res ex neceſſitate ⁊ tunc cuʒ bona 7 mala hoc eſt furta adulteria homicidia et cetera huiuſmoi mala culpabilia eque cadant in creatoꝛis ſcientia ⁊ in puidenii am quemadmodũ ad cognitionẽ neceſſe eẽt diuinam ſcientiam vel ꝓuidenti cau⸗ ſam eẽ omniũ et ſingularioꝛum huiuſmo di maloꝛum hoc auiẽ nephas ẽ ſentire de creatoꝛe vel ſcientia vel ꝓuidentia ipſius nec ſolſmodo cauſaʒ ipᷣam eẽ neceſſe eẽt hmõi maloꝛũ ſed etiam cauſam agentẽ ? effcientem ⁊ ꝓpter hoc ipᷣm creatoꝛem au ctoꝛem hmõi omniũ maloꝛum et etiam ꝓ pter hoc non ſolum malum ſed peſſimuʒ Di vero non ſequitur ex ꝓuidentia crea/ roꝛis pᷣdicta neceſſitas in rebꝰ taqᷓ; ex cau ſa que igitur erit cauſa conſequentie iſtiꝰ duo em̃ equoꝛũ neutrum eſt cauſa alteriꝰ ⁊ que non habent communẽ cauſaʒ neq; colligationem relatiuam adinuicem im/ poſſibile eſt eẽ huiuſmodi concomitantiã vel conſequẽtiam. Ita autem eſt inter di⸗ uinam ꝓuidentiam et res quas nomina uimus hoc eſt mala culpabilia Qt ſi die rit hanc eẽ cauſam huius conſequentie qᷣ ſi creatoꝛ ſcit vel ſciuit aliquid euenturum ipᷣm eueniet et neceſſaria eſt iſta conditio vel conſecutio duobus modis deſtruitur erroꝛ iſte. Pꝛimuʒ quia ſicut neceſſaria eſt iſta ↄſecutio ſi et conuerſa videlicet ſi euẽ turum eſt hoc creatoꝛ ſcit vel ſciuit euẽtu/ rum. Non minus igitur erunt res inferen tes neceſſitatem ꝓuidentie creatoꝛis q ꝙ uidentie creatoꝛis in rebus. Secundo qa etiam ſimilis conditio vel conſecutio ẽ ne ceſſaria de te ipᷣo et vnoquoq; hominum quia ſi ſcis aliquid euenturum illud eue⸗ niet non pꝛopter hoc tamenviſio tua facit vt illud eueniat nec vt neceſſarium ſic ſitit lud euenire ergo neq; ſcientia creatoꝛis fa ciet res euenire per modum quo eſt ſcien tia vel cognitio.alioquin ſcientia qua tu ſcis ſolem eẽ in celo vel ſuper terram tace ret ſolem eẽ ibi vel neceſſarium eẽ ipᷣm eẽ ibi. Manifkeſtüũ autem eſt tibi vt vtrun q; impoſſibile eẽ videlicet vt quia tu ſcis ſolem eẽ in celo vel ſuper terram vel neceil ſarium ſit ipᷣm eẽ in altero duoꝛum locoꝝ illoꝛum. tia vel Puidentia adeo ſepata ẽ a reb-hmõi⁊ ci bus etiã temꝑalibus ꝙ ipᷣa p̃ceſſit eas to- Amplius.diuina ſcientia vel ta eternitate in qua erat cum nulla earuʒ zahye ect opoſſunt gnoie lelequatba⸗ ſolis gnon iteeneceſe leroßſen gorialer aul ccouene lierotuoig Fcoovenon dnis tegz eco⸗ napmodin ns. Dune ncaodavee Glrczaul⸗ eſtaercst anioHin uonlann laanlen Paroecauſsn lnobricaer⸗ ſidbentcaul ſobwbenyple ſreſine äkedicer Kipoſeoke giesqs pon Kiamdtninn ktennpluzad malasaden ccllſeyni uopiampo⸗ feeifinllze eamiceuc n lſeg eni thi ſsctquonon ſovererüneco ſne ppeerboc ihnanensca ſcpoteſt cad Merfficanoe n declara wheinſcie Pullacgnu l in legſontire us — N 7 Whucar Paneinec n ridnu manicang ociconone entemctenn. esquasn Mcriccndn oeaGe . ,n eretd , Gdefrer sd a NIR. . iet 13 6 4 raugilein, , ed . HTutmn ir Ntelnm, ene,, m AN Cun e ſumnn ſain in eyfeet Pen 14 . Fo. adhue eẽt. Ja igr etat ſine reb us iße vo nõ poſſunt eẽ ꝗn illa pᷣceſſerint pᷣceſſio vo ꝑmodũ quo ẽ pceſſio nulla dat neceſſita⸗ te ſequẽtibus licet em̃ nõ poſſit eẽ occaſus ſolis ꝗn oꝛtus eius pceſſerit tñ oꝛtus nõ fa cit eẽ neceſſariũ vt ſequat᷑ occaſus vel ecõ uerlſo pᷣſertim cũ ſicut alibi Didiciſti relati⸗ uoꝛũ alterũ nõ ſit dignius canſa eẽ alteri⸗ aut ecõuerſo neq; alteru co trarioꝛũ ſimi⸗ liter oꝛtus igr nõ dignioꝛ eẽ cauſa occaſus qᷓ; ecouerio nec pᷣceſſio vi ſit cauſa cõuerſi onis neq; econuerſo.neq; igr ſciẽtia diui⸗ na p modũ quo ẽ ſcientia dat neceſſitateʒ ſcitis. Sicut neq; viſio tua qua vides ſolẽ in celo dat neceſſitatẽ ſoli eẽndi in celo ne q; tanq; cauſa dat pꝛouidẽtia treatoꝛt ne⸗ ceſſitatè rebus neq; ꝑ moduʒ quo ẽ ſciẽtia vel viſio. Sicut neq viſio tua neq; necel/ ſaria comitantia ẽ inter illã ⁊ res ꝑ hoc ꝙ; ipa ſit cauſa earuũ cũ innũerabilia ſint qruũ ipᷣa nõ ẽ cauſa videlic; oĩa maia culpabi⸗ lia oia vicia et peccatla neq; ꝑ hoc ꝙ ↄmu ne habeat cauſam cũ rebus cũ ipᷣa caulaʒ nõ habeat vllo modoꝝ. Sed neq; ip̃a ne ceſſaria eſt in ea compas e quã pᷣdixi tibi hoc aũñt ẽ dicere ꝙ caſus eꝰſuꝑ quaſdam res ẽ poſſibił et ↄtingens vicq ſuꝑ res ↄtin gẽtes qs poſſibile ẽ euenire ⁊ nõ euenire. Et iam dixi tibi et dedi cõnenientiſſimum exempluʒ ad hoc quia ipᷣa cecidit ſuꝑ res multas ab eterno poſſibile tamen ea non cecidiſſe vnqᷓ; ſup aliquã earum ⁊ hoc eſt quoniam poſſibile eſt nullam earũ eueni re et ſi vlla earũ eueniretvnqᷓ; ſuꝑ aliquaʒ earũ cecidiſſet ꝓuidentiam creatoꝛt. Pa/ tefeci etiã tibi quõ vna eſt ſcientia crealo⸗ ris et quomõ non multiplicat multiplica tione rerũ nec diuerſatur diuerſatione ea rũ ⁊ ꝓpter hoc vna et eadẽ ꝑ omnem mo dũ pmanens cadit ſuper alterũ contrario rũ et poteſt cadere ſuꝑ alterum abſc vlla diuerſificatiõe et mutatiõe que fiat apud ip̃am. Declaraui etiã tibi quo econtrario ſe habet in ſcientijs que vel aduenint a re bus vel acqrunt᷑ nobis ꝑ ipſas. Intende igr diligeter in hoc ⁊ nõ inuolueris erroꝛi bus ꝗ ſunt circa hoc neq; pturbabũt tevi lo modoꝛũ pueriles argucie ſophiſtarum Uia vo et per alias vias quam ꝑ DR creatoꝛis pꝛouidentiaviſum ẽ nõ Wnullis erroneis dia ex neceſſitate/ fieri vel euenire in mundo iſto ⁊ nihil eſſe om̃ino in poteſtate noſtra libere ſed poti⸗ us impelli nos neceſſuate ad omnis que —— 1 fadmus et ꝓhiben impoſſibile ab omni⸗ bus que nõ facimus. Lonuenieniiſſumuzs arbitroꝛ negociari aliquantuluʒ circa hee et intendere ad deſtructionẽ erroꝛum iſto rum quos tu vides tam pnicioſos. Scito igitur quia quattue? ſunt que induxerunt eos in erroꝛem bhmo i pᷣmum fnit ꝓuiden tia diuina p comitantiam quaʒ audtuiſti ſiue comitantiam mutnu inter ipas et res fu:uras vel non futuras et odiuit eoꝝn de⸗ ceptionem ridiculoſitas arguciarũ quas diſſolui tibi in pᷣcedentibus ⁊ nõ ẽ neceſſe vei vt repetamus que dicta ſunt de hocvł vt alia ſupaddamus eis cum illa ſuffſicere tibi debeant. Scom fuit motus celoꝛum atʒ figurationes cetereq; diſpoſñitiões ſtet larũ et luminu de ꝗbus cõſneuerũt aſtro nomis qui oẽs euentus oẽſq; actiones es paſſiones que fiunt in mundo inferioꝛi er maxime in bominibus et rebus huanis. Terciũ fnitymarmene quos vocauerunt alig ex phyloſophis inplexam ſeriem cau faru et indeficienter currentẽ dependenii amq; neceſſariũ vnius ex alia. Quartum fuit fatum ſiue fatatio.De tribus igr bijs tentabo latiſfacere tibi per viam quonia cõſueui ꝓbationũ et ſatiſfaciam ſi deꝰvo luerit. Quoniam ſi inter moius celeſtes ⁊ res antedictas ẽ hmõi cauſalitas que ne⸗ ceſſariam conſequentiam faciat in rebus cum duoꝛum quoꝛuũlibet quoꝛum alteruz ſequatur ad alterum vł alterum ex altero ſi antecedens eſt neceſſariuʒ neceſſe ẽ iᷣm conſequens eſſet neceſiariũ non eſſet effu gere quin quemadmodũ motus celeſtes neceſſarii ſunt et immutabiles et adeo ſe⸗ oꝛſuʒ ⁊ longe a poteſtate noſtra vt nec cir ca eos omnino poſſumus quin curranig omnẽ modum ſicut currunt erit ex necei⸗ ſitate vt nibil poſſumus etis cirea curſum rerum antedictarũ quare nihil erit nobis imputandum de curſu earũ In omnibus igitur que in rebus huiuſmõi accidunt eri mus per modum omneʒ inculpabiles ꝗ enim non eſt imputandum alicni Bonei culpabile apud ipᷣm neqʒ ipᷣe ꝓpter illud ſimiliter neqʒ landãdus. Quare nemo be ne aut male aget cum nemo male agat ni . * ſi culpa biſter ? innituperabiliter ⁊ nemo ſimiliter bene niſi laudabiliter. Nibil igi⸗ tur erit vicium vel peccatum et nihil vido ſe agetur. et peccare quemqᷓ; impoſſibile erit. Non peccates autem punire iniqui et iniuſtum eſt ipſa igitur iuſticia qua rei „ puniũt vel erit iniqᷓ vel iniqtas eriudicia ola quibꝰ hoc decernit᷑ vt rei puniat iniqᷓ erunt ⁊ iniuſtiſſima.Lũ oẽs hoĩes neceſſe ſit eſſe innocẽtes. Cum impoſſibile ſit qua libet modoꝛũ aliquẽ vel reü eſe vel pecca re. Iſte igr erroꝛ deſtruit iuſticiam et indi Lu que tam neceſſarie tanq; ſalutares ſũt ⁊ hominibꝰ et rebus huanis totũq; oꝛdi nem ſubuertit totãqʒ pacem atqʒ traquili tatem reruʒ humanaꝝ Amßp.nihil erit corectio nihil diſciplina cum coꝛrectio ni⸗ hil aliud ſit q́; auerſio a malo culpabili et conuerſio ad contrariũ Utrunqʒ aũt ẽ im poſſibile ſᷣm erroꝛẽ iſtum neceſſitas em̃ in auerſibilis ẽ et ineuitabilis ⁊ impoſſibili⸗ tas incõuerſibilis.impoſſibile eniʒ eſt ̃m enoꝛem iſtũ alique auerti ab eo ad qð im pelli ipᷣm neceſſiias motuũ celeſtiũ nec mi nus impoſſibile ẽ euʒ cõuerti ad id a quo pꝛohibet ip̃m contraria pꝛedicte neceſſita ti imnponibilitas Cõtra erroꝛem igr iſtum non e tam ratione diſceptandnz q́; igne 7 gladio pugnandũ. Cum oĩa vicia pecca ta deſcẽdere aſſerãt omĩa eè ineulpabilia. ⁊ nullatenꝰhabẽtibus ea vel faciẽtibꝰim putada ⁊ ꝓpter hoc nec illos nec illa vlla pena vel punitiõe eẽ digna. nutricẽ vovi ctoꝝ⁊ oim peccatoꝝ vicʒ iĩ punitatẽ adᷣo de fẽdat ⁊ nutriat vt penas oẽs ext minet nec aliquã infligi nec infligẽdã eẽ paciat bi no ẽ oubitadũ vllo modoꝝ ꝗn penis ma⸗ Vme indigẽt et illis ſolis edoceri poſlint. Si ei vndiq; flagellet᷑ cõtum elijs afficiaf rebuſq; ſuis ſpolient᷑ mirũ ẽ ſi tata taq; er „— — ronea ptinatia vt de nullo iſta cis irroga⸗ tiu coquerat ſi neminẽ ſibi iniuriari dict vel etia poſſe iniuriari hoc em̃ neceſſe ha/ bẽt cõfiteri vel reſpiſcere ab iſto erroꝛe et hic eſt vnus de trib⸗ modis ꝗbus phylo⸗ ſophia cõſ. ulit erroꝛibꝰ. ſicut etiã audiuiſti alibi pces ⁊ ammonitiones inter homies inutiles erunt aut ſupuacue. Pulchꝛe aũt irriſit quenda ex hmõi erroneis Adã ami cus me?, Ci em̃ cõſtanter aſſereret omnia que eueniũt ex neceſſitate euenire 2 oĩa q no eueniũt in poreſtate ꝓhibita non eue mire. Jactaretq; ſe hoc poſſe ꝓpbationib⸗ irrefra gabilibꝰ aſtruere nec peget ab iſta ptinacia illũ auertere quin potius erronæ us ille rogabat eum vt cũ eo iret ad quen da ꝗ inter ſapiẽtes et doctoꝛcs peipuꝰ ha/ bebat 2 Smitteret qꝛ illũ ſapientẽ pbati⸗ onibꝰ validiſſimis ad hoc ipᷣm conceden du cogeret. Reſpondendũ illi exrroneo di * Pars pꝛima de vniner/ſo cẽs. Tu credis qꝛ omnia que eueniuntex neceſſitate eueniũt veleueniant que nõ eueniũt vel euenien impoſſibile ẽ vrnon eueniant ſtultiſſime igr rogas me v: eam tecũ quia vel impoſi bile eſt me facere qðᷣ petis ſi nõ ſum facturus illud ⁊ tunc inuti les ſunt pces tue vel neceſſe Eme facere il⸗ lud ſi facturus ſum illud et tũc pᷣces tue ſu puacue ſunt cuʒ ſiue roges me ſiue nõ ro ges ex neceſſi:ate ſim facturꝰ illud. Sic er go illuſus etirriſus cognouit exroꝛẽ ſuum et deſtitit a pᷣcibꝰ illis. Amp̃. ᷣm erro/ rem iſtũ nulla vi vel virtute potenit impe/ diri volatꝰmuſtule vnius quemadmodũ neq; cauſa ipᷣius id eſt motus celeſt ⁊ co natus omnes ad quecunq; opera fruſtra eſſent apud homies hoc ẽ vel ſupuacui vlł ĩutiles fruſtra ergo laboꝛabitur vt fiant cunq; bona vel vt declinent aliqua mala cum declinatio venturoꝝ vel imminentiũ maloꝛũ ſit impoſſibilis ⁊ aſſecutio nõ ven turoꝝ bonoꝛum ſit impoſſibilis. Cauẽduzʒ autẽ eſt tibi ne decipiaris et erres reſPon⸗/ ſione quam facit quidaʒ ex phyloſophis ytalicis dicens. Cum queritur de egro an ſit conualiturus de egritudine quas pati⸗ tur an non et ñi dixerit quis ꝙ ſu erei ob/ iectum fuerit ergo ſuperuacua ſunt eime⸗ dicamenta. Si vero direrit quia nõ eſt cõ ualiturus et obiectum fueri ergo inutilia reſpondet quia nõ bene arguit quig ſi di⸗ cit cõualiturꝰ eſt ergo ſuperuacua ſũt me⸗/ dicamenta quoniam medicamenta ſunt per que conualiturꝰ eſt et eſt perinde at ſi diceret hoc eſt futurũ ergo cauſa ſuperua cna eſt per quam eſt futurum vel ſi dnerit hec domus erit ergo ſuperuacua eſt edifi catio illiꝰ vel ſi dixerit iſtam ſcientiam ob tinebis vel habebis ergo ſupuacuum eſt tibi dare operamvt illam habeas vel ſuꝑ uacuum ſtudium per quod illam acquirt vel ſuperuacua inſpectio libꝛoꝛum aut au ditus magiſtroꝛum vel aliud quodcunq; per quod illa ſciẽtia acquiretur tibi nemo intelligens dubitat huiuſmodi argucias magis irriſione q; ſolunone dignas foꝛſi tan enim illuſioni pꝛedicte? alis que in pᷣ cedentibꝰ induxi ad hoc conabitur aliqs reſpondere ad ſimilitudinẽ reſponſionis iſtius ⁊ dicet quia licet aliquid ſit er neceſ ſitate futurum vel faciendum non tamẽ ñ ces vel ſuperuacue vel inutiles ſunt apud factoꝛem illius et hoc eſt quoniaʒ per pꝛe⸗ ces obtinebit ab ipᷣo qð faciat illꝰ.Sicut ditide⸗ ino neten nleeſin conige gyenit inon Tuigr lülonge gmolid Ayolun i huin hougui ſenobis wonspe, gültoxe ſmusne⸗ erlebt ſnluude ſallario⸗ luntarus ſträvelfi faliter maoecla⸗ ns Dio latitae⸗ Gadlau hevinp higo Mlipten Piylins fugiavoie felezipoie alnsiömme udmgis Polensillus Mla.Iltr ſvalrvele ſolibileen lyvelleſt Mera. neqq. Gepoleſt uggode⸗ nonep Mau ngspol ninet mnäpi iide Alpolet negzppid lludze Redeydl o A 1 nn eere n e vonbitu mnentaiun forpclinmm taſtanni isctenssee⸗ epnc Gneniut e nwdinegif ncrisg ſttdt enastnar ientaunt fuemenhe nen; ſpenuna Gecunan „ ſ ta fis et A. „ ſuntant goſtunt — —,aß— ☛2ß — = S ES S= 2 — — — –— = = == = – — = fh,ẽ — = = =☛ —☛ — — = S= — — dixi de medicamẽtis⁊ ſanitate futura.Eo dẽ mõ ſe hʒ ⁊ de coꝛrectiõe qm̃ licet iſte cõ uertendus ſit ab erroꝛe ſuo et ignauia ex neceſſitate nõ tamen obiurgatiovel pena coꝛrigentis ſupuacua ẽ qm̃ obiurgationẽ et penã bmõi coꝛreclio eius futura eſt.Eo dẽ mõ videt᷑ poſſe rũdere ad alia ſimilia Tu igr attẽde qm̃ iſta exẽpla ⁊ cauſe mul⸗ tu longe diſtat hoc ẽ multa diſſimilitudĩe a motibꝰ celeſtibus qᷓ;tuʒ ad res huanas et voluntarias ⁊ hoc eſt qm̃ cauſa ſcientie ꝗ acquirit in nobis ẽ vel nos ſumus illa⁊ ipa acquiſitio ex nobis ẽ ⁊ ꝓpter hoc libe rũ ẽ nobis acꝗqrere illam ⁊ non acquirere Wotus vero celeſtis pᷣm poſitionẽ errone oꝛũ iſtoꝝ extra nos ẽ et in eũ ꝑ ſe nihil poſ ſumus neq; q;tũ ad eẽ ipᷣius neqʒ q;tũ ad aliter ſe hre eiuſdẽ.manitfeſta igr ẽ tibi diſ ſimilitudo cauſarũ pᷣnominatarũ in cau/ ſalitatibꝰſuis facia aũt ſcire qm̃ in rebꝰ vo luntarüs hoc ẽ in rebus qᷓ ꝑ voluntatẽ no ſtra vel fiũt vel acꝗqrunt᷑ nibil poteſt natu raliter ⁊ ꝑ ſe motus celeſtis. Pmõi autẽpᷣ ma declaratio ẽ ꝑ ipᷣam libertatẽ nr̃e volũ tatis. Dico igit᷑ ſicut⁊ alibi ꝑ me audiniſti quia tãta ẽ libertas hmõi vt nõ paciat᷑ eã cogi ad ſuũ actũ ꝑ ſe ꝗ ẽ velle neq; ꝓhibe ri ab eo in vita hoc eſt dicere ſi velit illum eſto ei ꝙ cogat᷑ in vita vel ſubiectũ eiꝰ in⸗ uitũ velle aliqd ⁊ nominet᷑ illud a.Zcõm hac poſitionẽ igr ipᷣm ſubieciũ eſt volẽs a. inuitũ et volens ipᷣm velle quia igit᷑ ipſuʒ velle a.ẽ volens et hoc ꝓpter a.magis eſt volens ipᷣm a.quoniã ꝓpter vnũquodq; illud magis eſt igit᷑ volens a.non eſt igit volens illud ergo nec coactũ nec inuitum vult a. Silr dico q nõ pᷣt ꝓhiberi velle a. ſi vult velle a.Eſto enim ꝙ pꝛohibeatur ſi polſſibile eſt. Dico quia prius vult velle a. Cuʒ velle ſimpliciter non ſit nobile niſi pter a.neq; aliud quodcunq; velle volitũ eſſe poteſt niſi ꝓpter illud in quod aut ſu pꝛa quod cadit aut tranſit. Quapꝛopłvel le a.non ẽ volitum ab ipᷣo ſubiecto niſi p/ pter a. Quapꝛopter erit a.nõ ſolũvolitũ ſʒ magis volitũ. Uult igitur a. Non ergo ꝓ pibitum eſt a volendo a.poſitũ autẽ erat ipᷣm eẽ ꝓbibitũ. Wanifeſtũ igitur iam ſeci tibi.quia non ẽ poſſibile aliqueʒ cogi ad volendum aliquid cum nolit velle illõ neq; ꝓhiberi a volendo ipᷣm. Cũ velit vel le ulud ⁊ eſt intẽtio mea hec in hoc ſermo nie de voluntate qua aliꝗs veraciter dicit volo vel nemo vaciter dicit ꝗ non facitil Iud ſi poteſt de volũtate qᷓ dicit gs velles cxxxyogg nõ ẽ intentio mea in hoc ſermone hec em̃ voluntas magis eſt deſideriũ q; volũtas m magis optatiua ẽ qᷓ; imperatiua. Illa aut ẽ ĩperatiua qua q vult aliꝗd fieri im⸗ perat eis quoꝛũ obedientia eſt neceſſaria ad faciendum iliud vt vnũquodq; faciat quod ſuum eſt ſicut vides in opere ſcribẽ⸗ di quia ſi vult aliquis ſcribere huiuſmodi voluntatem imperat et oculis et manibꝰ motus ad ſcribendum neceſſarios atʒ in⸗ ciſionem calami ⁊ alias pꝛeparatiões ad hoc.Jam igitur declaratum eſt tibi ꝑ hoc ꝙ voluntas noſtra ſcõᷣm intentionẽ quaʒ dixi non ſubeſt neceſſitati motus celeſtis nec cuiq; alij neceſſitati.quapꝛopter neqʒ ea que ſubſunt voluntati aut que ab ea ſe ue per eam. Si enim libera eſt voluntas per ſemetipſam neceſſe eſt libera eſſe que ſubſunt eius imperio ⁊ ab illo ⁊ per illud qᷓ;diu ſubſunt eius imperio. Poc autẽ di⸗ co ꝓpter hoc qnonia motus membꝛoꝛuz⸗ noſtroꝛum interdũ non ſubſunt imperio voluntatis. Sicut apparet in eis quoꝛum manus ligate ſunt ſiue pedes de quibus manifeſtum eſt ꝙ non ſoluũtur per motũ celeſtem neq; ligantur per ipſum. imo pex voluntatem poteſtatem habentis in hoc. In hijs igitur et huiuſmodi que poſſunt non ſubeſſe imperio noſtre voluntatis æ vim ⁊ violentiã ⁊ neceſſitatem pati poteſt voluntas noſtra et noſipᷣi. Sed in ſua pꝛo pᷣa operatione et immediata que eſt velle liberrima eſt vt dixi. Similiter ⁊ in ſeibpſa hoc enim impoſſibile eſt vt velit coactavł inuita vel volit aliquid. Manifeſtum igitur eſt tibi quoniam nec voluntas nec res voluntarie ſubſunt alicui neceſſttati. Sed noſtre voluntati vel aliene vel par-⸗ tim. Nos enim ipᷣi vel paciendo vel etiaz ꝗ adiuuando impedire poſſumus voluntaæ tes noſtras ab operibus exterioꝛibus ꝗᷓ fᷣ unt in coꝛpoꝛe vel per coꝛpus ſalua ꝑ om/ nia libertate iparum qᷓntum ad pꝛimam⁊ immediatam operationẽ ipᷣarum niſi ma nifeſtũ eſt ꝙ ꝓhibitio hmõi opeꝝ nõ ẽ ni ſi volũtaxia vel noſtre volũtatis vt dixiv aliene veł partim. Poteſt enim quis liga⸗ re ſiue manus vł pedes aliquo adiutoꝛo vel artiſicio vel a diuuare ligantt. Ma nifeſtũ igitur eſt tibi per hoc ex celeſti mo tu nulla eſſe neceſſitatem in rebus volun⸗ tariis. Cuũ ex voluntatibus hnmanis om nino vt dixi dependast et ſint. Pars pꝛima de vninuerſo Amß. Uolũtas humana nõ inclinat in aliqd violẽtia vel neceſſitate vr dixi ſʒ 2Zſilio vel ſuaſione metu et ſpe et alijs pai ſionibus ⁊ hoc etiam non niſi ſponte ⁊ ꝓ pter hoc ꝑ appᷣhenſionẽ vel vnam vłplu⸗ res.Ex motibus vero celeſtibꝰ mille ſunt ei appᷣhenſiones ſed magis a rebꝰniſi foꝛ te cogitet de ipis motibus ſed rerũ volun tariaruũ mille ſunt eis appᷣhenſiones ex ilł Quare nulla inclinatio eſt voluntatibus noſtris exhmõi motibus ex inclinationi⸗ bus autẽ voluntatũ noſtrarũ ſunt volun taria noſtra hoc eſt actiones et ea qᷓ ex ilł ſequuntur aut per illas fiunt nihil igit ad molus celeſtes de rebus hmõi. Amp. Appᷣhenſiones oẽs circa res voluntarias aut ſimilitudines ſunt hmõi rerũ aut ꝑſi- militudines earũ fiũt appᷣhenſiones autẽ ſicut alibi didiciſti cauie ſnnt generantes affectiones aut alio modo eas impᷣmẽtes Quia igitur motus celeſtes non ſunt can ſe appꝛehenſionũ nõ erunt cauſe affectio num cauſatarũ ab illis et ꝓpter hoc cõſe queter neq; operũ quoꝛũ ille cauſe ſũt. Si em neq; pᷣncipio ex quo ꝑ modũ affectio⸗ nis ſunt et media ⁊ poſtrema nõ eſſe cau/ ſa nõ erit cauſa alicui medioꝝ ⁊ mulromi nus poſtremo.hmõi aũt ↄuenientiſſima lucidiſſimaq; exempia multa ſunt quoꝛuʒ vnũ eſt in motu ſolis et die et anno ſolari Si em̃ celum qð ſolem inuoluit nõ daret cauſam motui ip̃ius vel eſſʒ cauſa motus „ ipius nõ eẽ cauſa diei vel anni.⁊ ad hunce modũ ſe habet de alijs ⁊ ꝙ nõ ẽ cauſa et ficiens ignis vel in hoc vt ſit vel in hoc vt calidus ſit non erit cauſa efficiẽs calefacti/ moueant te ſermones vulgaliuʒ hoĩm et ralioneʒ cauſalitatis ignoꝛantiam ꝗ cau⸗ ſam cõbuſtionis dicunt vel ulũ qvł ligna aphlicat igni vel ignem lignis aut alij cõ/ buſtibili. Similiter dicũt homines impe iii quia qui ſubtrahit calumna edificio vł ſuſfodit fundamentuʒ illiꝰ cauſe eſt ruine einſdem et reuera cauſa quedã ẽ non aunt efficiens. imo ponderoſitas edificij cauſa eſt efficiens caſus ipius qui ẽ 1 natu⸗ ralis in deoꝛſum cuius pᷣncipiũ naturale ?æ efciens ponderoſitas eſt huiuſmodi cau ſam vocauerũt nõ nulli cauſam ſine qua — intelligẽtes nõ fieret ruina edificij ⁊ reue/ ra non eſt cauſa in aliquo genere cauſaꝝ que alibi audiuiſti. Sed eſt hus ꝗ dicũ turadiuuatia causas ipᷣas vel tollẽdo im⸗ pedimentũ ꝓhibens eas opꝑari vel pꝛeſtã do aliꝗd quo cauſa ipᷣa indiget ad hocvt ſit operans in effectu quemadmodum vi des in exemplo columne ꝓximo poſite ?!-ß/ in exempio fundamenti edificio reuera ni hil nouu pꝛeſtat ponderoſitati que ẽ cau/ ſa efficies ruine illius ſed tollit impedimẽ tũ qð erat pꝛohibens operationẽ ponde⸗/ roſitatis edificij hoc ẽ deſcenſum ſiue rui⸗ nam ip̃ius edificij pꝛohibebat em̃ colum⸗ na vel fundamentũ motũ edificij in deoꝛ ſum et tenebat illud in alio circa naturaʒ ipᷣius edifici Similiter ⁊ fundamentum hoc ipᷣm faciebat.Qui vero velligna ap⸗ plicuit ignivel ignem lignis donec ſeſe cõ tingerent pᷣſtitit indubitanter nouũ adiu⸗ mentu ⁊ ipᷣi igni q;iũ ad actionẽ cõbuſti/ onis ⁊ ip̃is lignis q;tũ ad paſſionẽ videli cet contiguitatẽ ſiue contacium vel appꝛo pinquationẽ ſiue quoꝝ altero nõ ꝓfieiu/ tur adeo foꝛtes atʒ vehementes actiones In motu autẽ celeſti et voluntarijs actio/ nibus ⁊ paſſionibus noſtris nec etia pol/ ſibile eſt fingere hmõi adiumenta niſi ꝗs foꝛte dicat ꝙ ſol lumĩoſitate ſua adiuuat volũtarias operationes nr̃as et marme illas in quibus actꝰ videndi reꝗritur. GSa turnus adiuuat ven ditoꝛes ligno:ũ ĩ ven ditionibꝰ eoꝛũ ex ꝓlongalione ſrigo:is⁊ augmẽtatione ipᷣius facu em ſcom poſiti/ onẽ aſtronomoꝛũ vt et facilius ⁊ carius ⁊ copioſius vendant᷑. Similiter et mercuri us nauiganites quonia eſt dñs ventoum ſcõm ipᷣos et interdum non minus impe⸗ diat ſᷣm eos. Similiter et ventilates in ae nonel ris adiuuat et ad hunc modũ ſe habet de onis vel cõbuſtionis que ex illo eſt. NHect alijs fm opinionẽ eoꝛũ ⁊ de his et hmoi multos libꝛos impleuerũt videlicet omẽs libꝛos iudicioꝝ aſtronomicoꝛzu. Ma⸗/ nifeſtũ autem eſt tibi quonia hmõi adiu menta non ſunt digna vt debeant plane⸗ tas facere eſſe cauſas efficientes reruʒ vo⸗ luntariarũ noſtrarũ videlicet quarũ volũ tates noſtre ſunt pᷣncipia effectua. Ampᷣ Si celi luminaria ⁊ ſtelle ꝑ mo tius ſuos⁊ alias diſpoſuiones ſunt cauſe rerũvolun tariarũ noſtraruũ quas dii aut erit hoc ꝑ intentionẽ ⁊ voluntatẽ ipᷣoꝛuʒ aut pᷣter in tentionẽ eoꝛũ ⁊ voluntatem Qè ſi ꝑ intẽ/ tionẽ eoꝛũ et voluntatem ꝓpᷣam cũ vicia 7 peccata ſint voluntaria apð nos alioꝗn nec vicia eſſent nec peccata neq; vllo mo⸗ doꝛũ aliquibꝰ imputanda nec cauſis en⸗ tedictis ipᷣe igitur ſole erunt omnibꝰbuũa⸗/ eſenalon ſtiei mii ſohmo ſonesſ urhatu gerneet os po Uuraliter .Anp fülummn naenche⸗ Adelnor Clionni ſdetnis Udnnete neDren unemil firtaſ Malüan perenni ſepeclcenn hmörceie ſoperwpid Nendebam⸗ kſeopol ſunlsepe 0 honle Curdiren huniannge Minin Chree funlene Alenae fpkaliqr Cullgnteg — fſßinme usſimiii urbſc hoein in roni innediae nnneſe⸗ lnkentd tiſt eg Zinin Menisa Etlbenn ſertgct Peten Alaand ate aonr uieein linge Gmnotien Wucncolcn ecimnnn a een emee.. ochaa efundenana noalen isdoretck⸗ mnn. 1Aorecece ac Aloro menkss Uate dtar mmäiggn 4 A KSNIN ee Ri ⸗ N . uciang falnstan⸗ müncrace ſtdis wrn goninn AventdsOA 1 0 AK noditeni e . . eetons ſniccn. 1444 . dchene, Cienten 16 N¶¶Anei pꝛout eaʒ iſti erronei poſuerũt. PHanc nis vicijs et peccatis pꝛeſertim cũ ſcõᷣm er roꝛem iſtũ non ſit poſſibie hominibꝰ cau ſis hmõi reſiſtere que ꝑ naturales diſpoſi liones ſuas et motus neceſſarios operan tur naturales em̃ diſpoſitiões eaꝝ nec au geri nec minui vel vllo modoꝛũ mutari ꝑ nos poſſunt quare nec ea que ex hijs na/ turaliter et ꝑx modũ effectionis ſequuntur Amplius. ſequit᷑ ex hoc malici ſtella rũ luminaribꝰ et celis innatam eſſe ⁊ eos eſſe naturaliter malos ⁊ ad mala hominũ incendere quare nõ ſclum malos eſſe ſed et deterioꝛes hominibus quibꝰ ſunt mali ciarũ omniũ voluntarij actoꝛes. Jam au tẽ deſtruxi tibi hoc in alio capitulo de hac eadem materia iudicioꝛũ ſcilicet aſtrono⸗ mie. Si vero pꝛeter intentionem ⁊ volun tatem eoꝛũ ſunt voluntaria noſtra. Sunt igitur a caſu ſiue caſualiter q;tum ad ipᷣos Caſualiũ auteʒ nec oꝛdo eſt nec certitudo nec perennitas nec etiam frequentia qua re nec ſcientia ergo nec ipᷣi aſtronomie ſuꝑ hmõi credendum eſt neq; eius ꝓfeſſoꝛes ſuper talibus conſulendi.Et hoc eſt qð in tendebam videlicet declarare ꝙ motꝰ ce/ leſtes nõ ſunt cauſe vllo modoꝛum neceſ/ ſitatis apud res humanas. Uoniam autẽ alibi circa hoc mul a tibi ⁊ dicta⁊ ſcripta ſunt per me ꝓcedam ad deſtructionẽ hymme igitur dixerunt eſſe inplexam ſeriem cauſa rum iuxta quod intellexit mercurius et ex pꝛeſſit in libꝛʒo ſuo de deo deoꝛum Pꝛimũ . Knr querendũ eſt ab eis vtrũ intelligãt i iſtam ſeriem ſic implexam et continue flu entem a pꝛimo cauſante vſq; advltimum ita vt aliquod cauſatũ pᷣmo fluat a pꝛimo cauſante qui eſt creatoꝛ benedictus fluat inqᷓ; immediate ⁊ per neceſſitatẽ ⁊ ab ilo alius ſimiliter immediate ⁊ hoc donec ve niatur vſq; ad vltimum cauſatum vel cur rat hoc in infinitũ aut non eſt ita.Ot ſi di xerit quoniam a pᷣmo cauſante fluit ᷣmo ⁊ immediate vnũ cauſatũ ꝑ neceſſitatem tunc neceſſe eſt vt fluat ab ipo per moduʒ nature aut ꝑ voluntatem er de modo na⸗ ture iam ſcis q;longe ſit a nobilitate? glo ria creatoꝛis quoniaʒ ſicut didiciſti apud Ariſtotelem natura operatur ꝑ modũ ſet nientis et ideo ſeruiliter. Amplius. nõ eſt liberum nature non facere qð natura/ liter facit nec ẽ ei peteſtas aut libertas ne eleclio ſuꝑ facere et non facere qre mo⸗ ☚ cxxxvů gruit creatoꝛi. Sicut neq; ſeruitus aut ſer uilitas neq; magis decet magnificentiam ip̃ius atq; pꝛeſtantiam aliꝗd q; libertas. Eſt igitur cauſatio pᷣmi ex operibus creꝗ/ dus operationis nature vllo modoꝛũ cõ⸗ toꝛis pervoluntatẽ ipᷣius liberrimã quare non ꝑ neceſſi:atem. Non igitur ẽ cõtinua cauſarũ iſta implexio ꝑ totam ſeriem cau tinue neceſſitatis. Amplius. Si pᷣmuʒ opus ipᷣius creatoꝛis eſt ſubſtantia intelli ſantiũ et canſatoꝛũ continua inqᷓ; id ẽ con gens erit idem oſtendere de illa tamẽ om nis ſapientia intelligens nõ operet᷑ niſi . electionem et voluntateʒ alioquin nec bñ agere nec male poſſet nec recte agere nec peccare nec aliquid eis imputandu eẽ ad meritum vel ad culpam ad laudem vl vi⸗ tuperium ꝓpter hoc em̃ nec bene nec ma⸗ le agere poſſe nec culpabiliter aut lauda⸗ biliter quicqᷓ; facere poſſe dicũtur quoniã non eſt poteſtas ſuꝑfacere et non facere. — Sed neceſſitate ferunt᷑ ad ea que cupiũt et neceſſitate auertunt᷑ ab eis que timent non libertate ſe illis applicani aut cõtra⸗/ ria declinãt quare ſi hmõi ſubſtantia fer⸗ retur ſimili neceſſitate ad aliqua vel reſili ret ab eis neutrũ eſſet ei imputandũ hocẽzæ neq; inclinatio ſiue applicatio ad illa ne/ Amplius. intellectꝰ eſſi ſupuacuus et om̃ino inutilis in hmõi q; reſilitio ab illis. ſubſtancia intellectꝰ inquã quo cognoſce ret que ei agenda que declinaãda eent. Cũ iſta cognitio eſſet in huiuſmodi ſubſtãtia nulli vlui vel fruttui. Amplius.nec ea que virtutis ſunt eſſent agenda hmõi ſub ſtancie nec ea que vicioꝛũ declinanda nec vlla eidem lex imponẽda neq; cũ eodẽ de moꝛibus agendũ.Sicut neq; cum bꝛutis animalibꝰ aut lapidibus cũ neceſſitas le⸗/ gem non habeat nec legi ſubdita eſſe poſ nit quare nec intellectus virtutũ aut vicio⸗ rũ neq; cognitio boni et mali ĩtelligibiliũ eſſet in ea niſi fruſtra.O⁊ ſi dixerit quia ꝓ pter bona et mala ſenſibilia adipiſcenda vel declinanda. hoc non eſt verũ cum ad hoc ipᷣi ſenſus cum virtute eſtimanina ſuf⸗ ficere poſient et deberẽt eiſem. hmõi intelleꝶus videlicet agendoꝝ ⁊ de⸗ clinandoꝛũ quem vocãt pꝛacticũ non ẽ ni ſi ad hoc ageda ſcilicet intelligibilia bona et declinanda intelligibilia mala hoc aut ei impoſſibile quare intellecus huiuſmo di erit in ea ad finem impoſſibileæ hoc em̃ fruſtra. fruſtra em̃ ẽ omnis virtius ezg iſis Dars pꝛima de vniuerſo ſiue violentie intennonẽ et iſtã vulgarem impꝛopᷣam cũ illa ꝓpꝛia ſcilicet ſu ex in- KHirmitate virtutis illam ſuſtinentis iſta ve ro er foꝛutu dim ipius ⁊ ex hoc ꝙ cogens ris ſublimis aut benedicti non ẽ ſuper bu iuſmõi curſũ canſarũ nec ita ſꝑ ſit ⁊ nõ ali ter quẽadmodũ nõ ẽ ſuꝑ v᷑tutes mouetes celos vi ſꝑ iia eos moueqt neq ſupmot⸗ pdtentia cuiꝰ opatio ẽ impoſſibilis et res illo modo coacti virtutẽ impedit ⁊ ad cõ/ iun iſta curret ꝑ toti oꝛdinẽ ac ſeriem ſubſtan traria opationẽ ſua virtute impellit. (lo⸗ ian clarũ nobiliũ abſtractarũ. In toto igit oꝛ luntas aut iubẽtis inſit amante viriuiem usleſi dineillo nõ erit ppt pdiciam ouenientiã eius amoꝛe ſollicet et opecictis nulio mo⸗ nſu impiexio cauſarũ neceſſana et ineuitabi / doꝝ impedit an potius eaʒ augeret ⁊ con lesſunte lis a immutabilis hoc ẽ nee in toto oꝛdi foꝛtaret ſi augmẽti ⁊ ↄſoꝛtationiæ eam ſu npoſ ne intelligentiaꝝ quas poſuit Ariſtoteles ceptibilẽ inueniret. Ceriũ em̃ eſt quia gau Ponale et ſequaces eius nec in omnibus nouẽ oꝛ diũ vere ac ꝑfede amantiuʒ nõ im eoꝛum ntellgen, dinib angeloꝛii ſancton quos ponit do quos amant neceſſitatibꝰ ſubuenire. S ſil — ctrina rpianoꝛ et eſt intentio mea in hoc etia eoꝛunde parere beneplacitis et man: nmll -„ fermõe de neceſſitate qua natura natuna dauuſiiis. ſhſnn liter opatur. Sicut pdixi tibi et hec eſt ne⸗ Cire etiã debes quia quemaddmo llinble ceſſitas ſeruitutis ſiue ſeruilitatis. JIn cau duũ bonitas creatoꝛis p hoc ipſu ſnueumn ſis vero que p ſapientiã vel ꝓuidentiaʒ ⁊ nec poteſt minui nec mutari et ſcgchrt electionẽ operant᷑ libertas eſt ſuꝑ opari? ·Hhocipᷣm ꝙ nõ poteſt niſ bñ agere non wibe nõ opari et nulla neceſſitas impelſiens vł Molũ nõ minus libera ẽ imo hocẽ ei ex v· Muſ̃ſl cogens eas ad operandũ niſi foꝛte ꝗs di, timitate ac ſuꝑeminẽtia libertan. Sic nec Augl n cat voluntatẽ ſiue imperiũ creatoꝛis coge pclaris illis ac nobilibꝰ ſubſtãcis ꝙ non ttbi re cauſas hmõi adimplere vel exequi iuſ- poſſunt vel amare creatoꝛẽ vel non velle inbn ſa eius vel beneplacita vbi cauendum eſt qð ſciũt ipᷣm velle vel nõ facere qð intelli huinſona tibi a ſermone coactiõis ⁊ intentione eiuſ gut ipᷣm iubere eas facere nõ eſt ex debili nſcdäll dẽ nõ em̃ ꝓpꝛie intenno ſermonis huius tate ſue virtutis vllo mo doꝝ vel ex depſi Innting currit ĩ eis cauſis que volũtarie opantur one vel leſione aliq̃ libertatis. Male igit nd gquãq; vulgaris vſus atqʒ certiſſimus hec agere aut ſeruitꝰ ẽ aut ex ſeruitute aut etia zfut habeat vt cogi ſe dicat amoꝛe imperat ꝗ ſeruũ fieri ſicut alibi didiciſti. Sicut igiſq- isel amoꝛe ſoꝛtiſſimo eidẽ ẽ obnoxius ⁊ aſtri aligs non poteſt ſeruus fieni vel ſeruire ſi Munnlnl ctus. Dicitur etiã ſᷣm hũc modũ aligs opa ue opus facere ſernitutis ex ꝑfeciionibꝰ ei lun zn ri amoꝛe cogẽte ꝙ maxime volũtarie ma dẽ e libertatis videlicet ex magnitudine ? ntnleel ximeq; libẽter atz gaudẽter oꝑatur. Cau/ foꝛtitudine ipᷣius. Sicut ſe hʒ in creatoꝛe?æ Uuchl ſa au in hmõi ſermonibus ẽ q quemad in pᷣnoĩiatis ſubſtaãciis hec ei oĩa ſũt ex elõ. emapi modũ violẽtia cogẽtis vtutes ſeu vires co gatiõe vłetia ipᷣa elongatio a ſeruituie ex nnnn acti totaliter ſibi ſubiectas hʒ itavt contra elongatione aũt a ſeruitute ĩpoſſibile im uſnm ipᷣm nihil poſſint hocẽ nullatenꝰ reſiſtere pediri liberiatẽ vel ledi quolibet modoꝛuũᷣ achnn violẽtie ipius. Sic invehemẽter amate to Jam igr manifeſtũ ẽ tibi ꝑ hoc qm impie unghonin lI voluntatẽ eiuſdẽ amoꝛ occupat et poſſi xio cauſaꝝ nõ currit curſu cauſalitatis na ncreie det vt cõtrariũ volũtati iubẽtis nõ velit? turalis atʒ neceſſitaris huiuſmodi in ſub⸗ ſdaienon ſi amoꝛ fuerit foꝛtiſſimꝰ atʒ firmiſſimꝰnec ſtãacijs intelligẽtibꝰ abſtractis neq; in ali⸗ D etia velle poſſit qtis amoꝛ in ſanctiſſimo abus alijs ſubſtãcus q;tũ ad actioneso unpags rũ angeloꝝ cõſoꝛtijs erga creatoꝛẽ vbi du lutarias ⁊ qꝛ neceſſitas obediètie volũta⸗ nouen biũ non eſt qa quẽadmodũ amoꝛille nec rie nõ contradicit libertati nec ledit eaʒyl petqnon minul nec vllo modoꝛũ tepeſcere pᷣt apud lo modoꝝ ꝗn potius pficit eandẽ ⁊ ꝙno Puibuseo⸗ eos. Sic neq; volũtas adimplendi ꝗcqd poſſunt obedire iuſſis creatoꝛ f̃nomina“ eſenten iubere eiſdẽ fuerit dignatio creatoꝛt ⁊ bu te ſubire nobiles non ẽ ex debilitate vlim endne iuſmodi volùtatis foꝛtitudo atʒ immuta potẽtia vel defectu virtutis ꝗn potiꝰ exſoꝛ Wihernen bilitas ex immutabilitate et foꝛtitudine ẽ titudine habũdannaq; et pfectione iſius Unhn amoꝛis in creatoꝛẽ. Cũ aũt certũ habes · Ql ſi dixerit quis q; non obſtãtibus hĩüs iſn coactio oĩs ex debilitate atʒe efectu paciẽ currũt res ſicut currũt et ꝗa iſta nõ faciunt dftene tis illã et maioꝛi cogentis v᷑ᷣtuti ꝓpter hoc devere vt nõ ſit curſus cauſarũ neceſſari⸗ nn reſiſtere non valentis. Manffeſta igẽ bot eſt aliter non eẽ vel non ſe habere im inn elt tibi diuerſitas inter ꝓpꝛiam coactiõis poſſibilis. Dico in hoc qꝛ volutas creato uinn einch) wenun Scergen mecckann nunzroin thyſcbuan Wegdansens Snisgon aois hst ninuzamua Rniäbiggren iimnoboeidt nalben ſuoſtigsen eftunn Nftaelin genöckan nodorAan beltans Me larlauen iciain Oin nsfii alin Netrapana Gſeyule! betticitiid⸗ nionun neee iigtken⸗ ucuiti hruii ſtraas uid gohrtn, — — = = == =— — — — = — — – — — — = = = Fo. celoꝛum alioꝛũq; coꝛpoꝝ celeſtium vel vt ſemper ſint vel vt ia ſemper ſint quin po/ nus ceſſaturi ſunt motus huiuſmoõr ⁊ vir⸗ tutes mouentes eos ſi virtutes intelligen tes ſunt et mouentes eos voluntarie. Si cut poſuit Ariſtoteles et ſequaces deſinẽt eos mouere in fine ſeculoꝛum currentium intelligentes voluntatem creatoꝛis eſſe in hoc ſic dico et de ſancuſſimis angelis qui ad multiplicesvtilitates hominũ dominã niſſimo ſeruiunt creatoꝛi ceſſantibꝰ autem vtilitatibus huiuſmõi ceſſabunt et myni⸗ ſteria eoꝛum que ꝓpter eas adimplebant quapꝛopter in eis etiam inuenitur non ſo lum aliter poſſe eſſe ſed etiam aliter mul⸗ totiens nõ foꝛe quonia que operant mo⸗ do angeli ſancti circa homines quãdoq; non operabuůtur. Manikeſtũu igit ẽ ꝙ in oꝑationibus eoꝛum hmõi neq; imple⸗ xio neceſſaria pᷣnominata neq; etiam ſem piternitas aut perpetuitas locum habet. Jam etiam patefactum eſt ubi in pᷣceden iubus ꝙ in rebus volũtarijs que apð ho⸗ mines ſunt. Similiter locũ non habet ne ceſſiias aut implexio cũ tanta ſit libertas voluntatis humanevt neq; cogi poſſit ad ſuam pᷣmam ac ꝓpꝛiam operationẽ que eſt velle vel ꝓhibere ab illa inuita In eis auntem voluntarijs que ſunt ex velle ⁊ pp ipᷣm coꝛpalibus ſcilicet actionibus locum habet ꝓhibitio et coactio antedicte inqn tum ſunt moius coꝛꝑis autm embꝛoꝝ ipᷣi us aut contrariũ motus.Inuito em̃ vno⸗ quoq; hominũ in ſtalu miſerie iſtius poſ/ ſunt moueri coꝛpus eius ⁊ membꝛa ⁊ pꝛo hiberi a motu ꝑ ligationes aut alia impe enta. Scias autẽ me dixiſſe inquantũ motus coꝛꝑis aut membꝛoꝛum ⁊ noluiſſe dicere inquantũ ſunt actiões volũtarie ꝓ pter hec quoniam in manu alicuiꝰ poteſt poni thus eo omino inuito et penitus ob nitente ſen renitẽte et moueri manus hu⸗/ luſmõi ad pedes ydoli et poni thus ante ydolũ per manum ipius. Sed poſitio iſta non etthurllics tio neq; actio volũtaria ;tũ ad ipᷣm nec etiam motus voluntariꝰ ſed violentꝰ erit aut thurificatio foꝛtaſſis tia infert huiuſmoi et hoc ſi intentio eius fnerit in hoc vt ſicydolum veneretur. W¶DOꝛſitan auteʒ dicat aliquis quiâ Auem dixit quidã ex ytalicis phy⸗ oſophis occupatiões inquã ſerimꝰ. Hn⸗ ⁊ veneratio ydoli qᷓ;tũ ad ipᷣm qui violen iſta implexio eſt iuxta ſermonem . . 3 5⁰ . cxxxviij iuſmõi aũt exemplũ ẽ qꝛ cũ in aliquo com currerint ſcribendi voluntas ⁊ oꝑtunitas ceteraq; omnia que requiruntur ad hoc vt potentia ſcribendi exeat in actuʒ exibit neceſſario in actum ⁊ eo dem modo ſe hba bet de hijs quoꝛum cauſa eſt actus ſcribẽ⸗ di cum alijs quoniã ſequũtur ex actu ſcri/ bendi cum alijs et hoc neceſſitate ſimili q actus ſcribendi ſecutus ſed ex ſua cauſa?æ alijs adiutoꝛijs et ita in infinituʒ vel vſq ad nouiſſimu cauſatuʒ. Qua de cauſa cu iuſcunq; ſingularis vel euiſtenna vel euẽè⸗ tus erit neceſſarius ⁊ hec ratio induxit ali quando me in adoleſcentia mea vi mibi videretur nullum ex ſingularibus contin⸗ gentibus habere cauſam huiuſmodi vel vnum vel plura ſimul aggregata cauſam inqᷓ; coniunctam ſcilicet qua poſita de ne ceſſitate ponat᷑ audies et alia a me in boc pꝛeſenti capitulo. Scito igitur hic quonia foꝛtaſſis verum eſt ꝙ poſita huiuſmõi ag gregatione cauſe ſcilicet efficientis et eam ad hoc qð operetur adiuuantiũ neceſſe ẽ operationis inicium eſſe vel operis nõ au tem opus ipſum vel eius perfectionem et hoc dico in hijs que generantur vel ꝑ ſuc⸗ ceſſionem tempoꝛis fiunt et hoc eſt quoni am aut conſummationem vel perfecnonẽ operis huiuſmodi poſſibile eſt vel ioſam cauſam efficientem omnino non eſſe vel aliquid de aggregatione illam adiuuan/ tiuʒ ſicut vides in edificatione domus cu ius cauſa efficiens eſt voluntas edifican⸗ tis vel edificari facientis quamvoluntatẽ? poſſibile eſt mutari in contrariam volun⸗ tatem anteqᷓ; perſiciatur domꝰ hec ⁊ om⸗/ nino deſinere eſſe ſimiliter poſſ bile eſt fa⸗ cultates ei auferri ſeu furto ſubꝛipi poſſbi le etiam eſt pꝛohibitionem ei fieri ne edifi cet et alia multa impedimeta euenire qui bus impedietur perfectio domus. Eodey modo ſe habʒ et de ſcriptura ſiue actu ſcri bendi quia igit huiuſmodi rerũ vel euen tuũ perfectio pen det ex aggregatiõe mul toꝛum poſſibilium quo:uʒ quolibet non exiſtente impeditur eius perfectio. Non eſt igitur necglſe vt cum fluentibꝰſiue ag⸗ gregatis caula efficiente et omnibus eam adiuuantibus neceſſe eſt vt dixi opus vel operationem incipere ſeu inchoari⁊ quo niam ad eius perſectionem ſeu conſũma tionẽ ſtabilitas totius aggregationis hu⸗ iuſmodi ſi llla concurrent ſequetur cõſum matio.Uerum quoniam iꝑʒa ſabiutgsdt 1 ij Pars pꝛima de vntuer/ſo Ita dicam nõ eſt neceſſaria ſtabilitate ſta bilis ymmo non eſſe poſibilis non eſt ne ceſſevt expᷣdicta agregatione ſequet᷑ neceſ lana ↄſummatio ⁊ ꝓpt᷑ hoc generalit nõ eſt verum in rebus huiuſmoi ꝙ ex agre⸗ atione ſepe dicta ſequat᷑ conſumatio ni 5 in ea intelligat᷑ tociꝰ aggregationis per manentia. Similiter no eſt neceſſariu vt ſit etiam hoc eſt cõputata ibi ſtabilitate ſe quatur ↄſũmatio ſeu ꝑfectio neceſſaria ni ſi ißa pꝑmanentia neceſſitate firma intelli gatur ⁊ adhũc modũ ſe habet in omnibꝰ cauſis opantibꝰ in łꝑe ſiue ꝑ ſucceſſioneʒ Sicut euidẽter apparet in claritate diei cũ ſit ex reuolutione ſolis ſuꝑ terrã tãqua ex cauſa efficiente tamẽ non e neceſſe vt ſit ex illa licet neceſſariũ ſit ila eſſe qm̃ luxſo laris pᷣt impediri quatũ ad oꝑationẽ iſta⸗ʒ vel ꝑ nubiiuʒ aul nubes vel ꝑ eclypſim ſo lis vel ꝑ aduentũ multudinisſlocuſtarũ ſi cut plerũq; fit in terra paleſtine? in ꝑtibꝰ egipti Lux igr̃ ſolaris nõ ẽ neceſſaria aut neceſſitate ſtabilis. Sciendu etiaʒ eſt:ibi Om̃ actiones mulie et etis innumerabiles pendetes ſunt ex ipᷣis facictibꝰqm̃ nõ fiũt cotra voluntatẽ pacienciũ multotiẽs ym⸗ ino quẽadmoduʒ vides in illũiatione ho minum a ſole⁊ in calefactione eoꝝ ab eo dem poſſibile naq; multis hoibus ẽ auer tere ſe a lumine et a caloꝛe ipſius et multi hoc faciũt abſcondẽtes ſe ab eo vel in ſil/ uis vel in antris vel in locis ſubterraneis vel in aliis ad hoc edificatis ⁊ aptis.Siẽ audire potuiſti de ethyopibꝰ et in libijs⁊ ſi inten deris in hoc erit tibi facile ſoluere queſtionẽ que aliqñ mihi difficilis viſa eſt adſoluendũ. Hec aũt queſtio illa Si cau ſa nõ ẽ in poteſtate nr̃a cauſa inqua qua poſita ponit᷑ effectus nõ erit effectꝰ in po/ teſtate noſtra ⁊ eſt intẽtio mea in ßmone iſto qui eſt eẽ vłnon eẽ in poteſtate noſtꝛa vx tũc dicatur eẽ in poteſtate noſtra cauſa cum facere poſſumꝰ vt vł ſit vel opet aut ꝓhibere vt vel non ſit vłne oꝑetur. Qua re ↄſequens videt᷑ vt cauſa non eſt in po⸗ teſtate noſtra vel quãtum ad eẽ vel quan tum ad operari nec effectus i in poteſta te noſtra. Cuius exemplũ eſt in ſole et die de quo manitfeſtum eſt ꝙ non eſt in pote ſtate noſtra dies quia nec ſol quantuð ad eſſe ſuum neq; quantũ ad opari opatiõe qua diem opatur que operatio eſt lucere ſup terraʒ. Neq; em ꝓhibere poſſum⸗ eẽ ipᷣius ſolis neqseius lucere ſuꝑ terraʒ aut omnino auertere aut nullaten ꝰimpedire et ideo manifeſtũ eſt quia non eſt in poie ſtate noſtra vt dies non ſit. Eodemo ne⸗ q; vt dies ſit quia ſole exiſtente ſuꝑ terraʒ non poſſumꝰ facere vt ſit velvt luceat ſuꝑ terra Manikeſſu igitur eſt quia ſi cau/ ſa huiuſmodi non eſt in poteſtate noſtra neqʒ effectus. Quare ſi effectus eſt in po/ teſtate noſtra et cauſa quare ⁊ cauſa cau⸗ ſe.Cum quelibet cauſarũ vſq; ad pꝛimaʒ eſtectus ſit alicuiꝰ cauſe.Quare ſi aliquid eſt in poteſtate noſtra erit ipᷣa pꝛima cau/ ſa in poteſtate noſtra. Quia igit᷑ ia non eſt in poteſtate noſtra ꝑ deſtructionẽ ↄſe quentis ſequit᷑ nihil oĩo eſſe in poteſtate noſtra.Quare nihil eoꝛũ que ſunt vel ſiũt eſt in poteſtate noſtra vel vt ſit velvt non ſit. Ni hil ergo poſſumus auertere de his que ſunt vel fit vt poſſumus auertere vł ꝓhiber e ne ſint vel fiant aut facere vel p/ curare vt ſint vel fiant. Quare omĩa erũt vel fient vel eminent ex neceſſitate quan⸗ tum ad nos. Nulla igitur erit libertas no ſtra nulla omnino poteſtas. Scito igitur in hoc quia non ſolum cauendum eſt ibi ne falſum aliquod dicasvel ſennas ð cre/ atoꝛe benedicto ſed etiaʒ timoꝛate et reue renter ⁊ circũſpectis examinãtiſſimiſq; ler monibus loquendũ eſt nobis de ipᷣo.qui nec ſpeciem vllaʒ nec ſuſpitionem erroꝛis habeant Quia igitur cauſaʒ pꝛimam eſſe in poteſtare noſt:a ſonat in ſubiectionem ipſius quem conſtat non ſolum eſſe liber rimum.ſed etiam omnium ſeculoꝛum do minatoꝛem dominanuſſimum indubitã⸗ ter male ſonat ſermo huiuſmodi ſpeciem habens erroꝛis peſſimi Ueruntamẽ illud manifeſtum eſt et non habens dubitatio nem quia quemadmodũ non poſſumus facere vt radius ſolis intret per feneſtra⸗ꝭ aliquam tamen poſſumꝰ pꝛohibere ne in tret poſſumꝰ etiaʒ facere aliqð.quo ſacto intrabit. Sicut aperire feneſtraʒ vel aliud obſtaculum amouere et ob hanc cauſam interdum dicitur in poteſtate noſta eſſevt domus noſtre illuminentf a ſole quia vi⸗ delicet pꝛeſto ſunt lux ſolart ⁊ bona diſpo ſitio aeris ſi cõcurrerit cuʒ eis amolio pꝛo hibentis obſtaculi totaliter enim nihilde foꝛinſecis actionibus eſt in poteſtate nr̃a vʒ neq; comedeꝛe neq; bibeꝛe neq; ambu lare et hoc eſt quoniam vita noſtra et du ratio nr̃a requirit᷑ ad vnũquodq; iſtoꝛu⸗ non eſt auteʒ in poteſtate noſtra vt duret dton ſtumm paſſum nllaten honen domdo dimnitn poſſinu lbi Ou huſnoe lalkalenon lo einpee doegearo ſeſamdon Pitiann ſonalvon jalhno anmusen Muispelo leneefune ſullamt ſuieli achren enpaled ngrey⸗ deſcencen bonias enenee füipoato⸗ ſogdeſo nimeti atinguir⸗ Peltßcnz Uenosgui hmecaiee Dbberenel polunt Mboeno Mnsconſcͤe⸗ lurinpoe Poni er kaaasy mnpolten hengto⸗ wine uebon fiufrge langen mlit udtgtcinn nſtnn 1üpahttaer, ureſtaruig ſieſennsetn guntan nirſcNn. ſeariin Ztmnulpaengn odefnantt ochtunt⸗ Miigeinnt naveintfemen mustunmtn wfunnsnon antautfurt, 1. Quuttni ternatelurg⸗ grenbre eins Oun mauendn ase onsn ciszumc camirinin jcctnobot⸗ Nſchigme warſiſme⸗ Inosbnd/ nuun lun nſinnn hlitſrnie n Urun nodinm e ſtum modici vini vel pficiam⸗ paſſum. Eodemmodo ſe habet et de ſa/ ad comeſtionẽ buccelle vnius vel ad ban donec ꝑficiamꝰ vnũ nitate membꝛoꝛum atʒ virtutis grenibilis non em̃ poſſumus cõſeruare ſanitatẽ pe⸗ dum doneęc ꝑtranſiueꝛimus etiaʒ paſſum dimiddiuz via etiaʒ requirit᷑ circa quẽ quid poſſimus ⁊ non poſſimus manifeſtuʒ eſt nibi.Quare manitfeſtu eſt tibi de omnib⸗ huiuſmodi ꝙ nihil eoꝝ eſt totaliter in po leſtate noſtra hoc ẽ cum omnibꝰ adiumẽ tis ⁊ impedimẽtis ſuis. Intende etiam in SOdpa creatoꝛis que oꝑatur in nobis qua/ lia ſunt dona gratiarũ atʒ virtutuʒ. Dico igit᷑ quia in poteſtate noſtra eſt auertere nos a largitate ⁊ beneficẽna ipᷣius quan⸗ tuʒ ad hmoi quẽadmodũu poſſibile eſt te⸗ nenti vas auertere illud ⁊ deſuꝑ cadenie pluuia vel obſtruere eius oꝛificiu aut ob⸗ nertere fundũ ipᷣius ad pluniam. Sic em̃ Rului ⁊ mali homines faciunt dum coꝛda ſua que ſũt vaſa virtuſũ ⁊ gratiaꝝ recepta cula cõuertunt ad vicia ⁊ peccata auertũt eim vaſa hmòi a largitate⁊ bñficia creato ris que ꝑpata eſt deſcendere velud ymber deſcendens a fonte redundaniſimo que ẽ bonitas creatoꝛis et ſicut vides pomines auertentes oculos ſuos coꝛpales. Sic ple ruũq; oculos coꝛdiuʒ auertere a lumine pꝛi mo qðõ eſt deus altiſſimus duʒ virtutes ſu as appꝛehẽſiuas nobiles ad alia cogitan da ⁊ inquirẽda intendũt atq; cõnertunt. Patefactuʒ igit᷑ ẽ tibi ꝑ hec ⁊ hniuſmodi exempla quia multe ſunt de oꝑpatiomb⸗ pꝛime cauſe quas poſſumus auertere vel ꝓbibere ne fiant in nobis. Ueruniñ non cirea voluntateʒ creatoꝛis i. eo inuito ⁊ ꝓ pler hoc nõ ẽ verum ſi intimiaac diligen⸗ ius conſideres non ẽ hoc pꝛopꝛie atq; to laliter in poteſtate nr̃a cum hec ipſa auer ſio vel ꝑuerſitas ſit et adeo ſit in poteſta/ et hoc facimus ex viribus ſiue virtutibus naturalidus q̃s ipſe nobis donauit. Nõ te creato:is vt eam pꝛoꝛſus a nobis tollat cum volueni et diſpoſitiones contrarias pꝛeparationes ad dona ſua recipienda nobis dare poſſit quandocunq; ſue fuerit dignatio bonitatis Eo igit᷑ ſinentevel ber muente ſic ab eius muneribꝰ manus no/ ¶ ſtras ſiue vaſa coꝛdium noſtroꝛum auerti igitur ex aliq̃ poteſtate qᷓ ei reſiſtere poſſu mus adeo peruerſe agimus. Mides ergo qulg pꝛopꝛie non debet dici eẽ in poteſta/ E te noſtra contra quem nihil poſſumus ex cuius viribuslab ipſo nobis donatis per abuſionem ipſaruz eo tamen non iniuſte ſed iuſto iudicio ꝑmittente non ipſuʒ crę⸗ altoꝛem impedientes ſed noſipſos grauiſa ſime ledentes dona eius optima a nobis repellimus.quemadmoduʒ; ſi quis eruat ſibi oculos non cõtra ſolem cuius lumen a ſe repellit. hoc fac neq; in leſonẽ aut de trimentum ipᷣius ſed in ꝓpꝛiam leſionem Apparet igit᷑ tibi ex omnibus antedictis cu ea diligenter cõſideraueris quia inten tio eius ꝙ eſt eſſe in poteſtate no dieitur ꝓpꝛie ⁊ uimpliciter ⁊ ſᷣm totuũ niſi de crea loꝛe qm in eius poteſtate ẽ vnũqðq;eoꝛuũ que ſunt vt ſit vel nõ ſit vt fiat vel nõ fias et etia vicia ⁊ peccata deſtruere ⁊ exiermi nare oĩo qm̃ hoc ẽ eximie ac dñantiſſime poteſtatis ipᷣa autem facere vel pcurare vt fiant nõ ẽ vllomõ poleſtatis eiuidẽ qe hoc ẽ debilitatis ac viliſſime ſᷣuitutj.liruũ igitur aliquit ſit in poteſtate nra iam nbi Determinatũ ẽ qm̃ ꝓpꝛie ac vere ac noſipᷣi in poteſtate nr̃a ſumus ⁊ ꝓpter nihil vꝛ pae in ptate nr̃a qm̃ nihilvel facerevł e facere ſiue pcurare vt ſit ſuſicimꝰ Siẽ oſtenſum eſt tibi in acubus ꝙ maxime vi dentur eẽ in poteſtate quales ſunt actus comedendi bibẽdi ambuladi. Canſa ant in hoc ẽ qm̃ ad hoc vt vnũqsðqʒ talium ſit vel fiat requirit᷑ agregatio muiia ammini culoꝛum adiuuantiũ ad hoc vt illud ſitvł fiat.Ea vero inrennone qua dicit᷑ interdũ aliquit eſſe in ptate nĩa vtʒ ſcõm quid vei quia poſſumꝰ aliquid facere quo facto il lud fiet vel non fiet nõ ſequit᷑ vllo modo rũ neceſſitas aut inpoſſibilitas circa nos neqʒ leſio vlla nr̃e libertatis.Sʒ neqʒ eti⸗ am ſequit᷑ vt ſi aliquid poſſumus circa eſ fectum aliqueʒ crealoꝛis vel alteriꝰ cauſe qð ꝓpter hoc poſſumꝰ aliquid circa ipᷣm vel circa ilam Maniſeſtum em̃ ẽ quia aliquid poſſumus in illumiatione que fit in nobꝛ aut circa nos a ſole nec tñ aliquid ter hoc in ſole poſſumꝰ vł circa ipᷣm. Oſt hec traſibo ad veſtigationez fati e fatationis ⁊ earũ pſonaruzʒ que vulgo dicunt᷑ fate ⁊ fatadi po eſtatẽ hre vtrũ ſint łnõ ſint ⁊ quid ſit ipᷣa falatio ſcõᷣm intentiõem eoꝝ.qui eã poſu erunt Scito igr quia fatũ ſᷣm intentioem vnãũ ẽ foꝛtuna vel infoꝛtuniũ aduerſitas ł ꝓſgitas exaltatio vel depꝛeſſio poꝛdina⸗ ta ſeu nredeſtina a autpapa als alicuið Xx iij Pars pꝛima de vniuerſo lpſa natiuitate ſua vel ante et bec eſt int⸗ no ſ̃m quam aſtronomiſciẽtias iudicioꝛũ ſuoꝛum fatidicà nominant ⁊ dicitur ſatuʒ abuſiue a foꝛ faris tanq; conſtellatio nat nitatis vel cõceptionis vel etiã alteriꝰ ho rx pꝛecedent et conceptionẽ et natiuitatẽ hec fata ſiue loquuta fuerit pꝛeſignado ſi/ ue pꝛeſignificãado. Aliomodo ⁊ alia inten tione fatum intellexerũt cultoꝛes multitu⸗ dinis deoꝝ pꝛeoꝛdinatuʒ et pꝛedictum ab ipſis dijs q̊s colebant pꝛedictũ inq; denũ ciatiue opinabant᷑ enim deas triplicit᷑ lo/ qui vʒ commonitoꝛie et comminatoꝛie et denunciatiue Ea vo que cõminatoꝛie vel communitoꝛie dixiſſẽt poſſe auerii ne eue⸗ niant denũciata vero neccario euenire tã/ decreta ⁊ ſtatuta deoꝝ. Unde ⁊ fata tãa q; dieta et pꝛedicta deoꝝ ipſoꝛum às men niri impoſſibile eẽ credebant nominauert . Frra igit᷑ ̃ᷣm intentionem iſtã eſt ſentẽ a ⁊ aſſertio deoꝝ ipſoꝛum dicẽdovel fan do exp̃ſſa et denuciata moꝛtalibus ð ma⸗ gnis euentibꝰ alicuius Nõ enim dicit᷑ fa tum de quottidianis et modicis euentibꝰ Dedit autẽ caſum huic opinioni młuplex narratio ⁊ aſſertio hominũ ⁊ maxime mu lierum dicentiũ ſe audiuiſſe deos loquen les in natiuitatibꝰ hominum ⁊ mulieruʒ euentus iſtos. Sʒ et vſq; hodie aput mul tas nationes ẽ huiuſmodi opinio ⁊ foꝛſi/ tan aput oẽs et multos ex egregijs militi⸗ bus fatatos ſic dicũt id ẽ magnos euent⸗ eoꝛuʒ a dijs vel deabꝰ anteqᷓ; euenirẽt pꝛe fatos ſiue pᷣdictos Et poſuerũt quidaʒ de as eẽ.que talia pꝛefarent᷑ aut pꝛedicerent maxime in natiuitatibꝰ homiuuʒ foꝛſitan ſimilibus narrationibꝰ ⁊ aſſertionibꝰho minũ dicentiũ ſe audiuiſſe deas colloquẽ? res ð euentibus naſcentiũ vel foꝛſitã arbi trati ſunt conuenientiꝰ deas aſſiſtere pa/ rentibus hominũq; natiuitatibꝰ qᷓ; deos et hoc licʒ ſuperſticioſe et pene anilit᷑ dici videatur qꝛ vel famoſe vel fabuloſe tñ pe ne communit᷑ dicitur⁊ fatati multi ð anti quis et quidã etiam huiuſmodi tempoꝛis non multũ lõge a tenꝛa natiuitatè mee nõ eſt pꝛetermittendũ quin de doc aut vᷣitas ſi deusvoluerit aut veri ſimilitudo quera tur et lentetur an per me valeat inueniri. Ciendum aũt eſt tibi qꝛ fuit ex ita icis phis cuius eloquentiamvſq; hodie tota latinitas non immeri/ co admirat eenrt italicos ſapientia eiꝰ re puto ⁊ arbitroꝛ admirandã ꝗ dixiſ fatũ et ymanueneʒ idẽ eẽ nec diſtinxit int᷑ ea niſi nominibus tantũ dicẽs fatũ eẽ cauſas col ligatas p q̃s res rebꝰ cõnexe ſerie oꝛiunt vel fiũt.Et iterũ alio fmone dixit qꝛ fatũ ẽ ex oĩ eternitate fluẽs vitas ſe mꝑiterna ꝗ⸗ bus ſermonibꝰ ⁊ ſi veruateʒ explicare ſibi viſus fuerit racionẽ tamen ⁊ explicationẽ pꝛeterit nominationis nec apparet nobis nec fac nos ſcire qᷓre fatũ ſit nominatũ ſic. Reminiſcere igr eoꝛum q̃ᷓ au+diuiſti in pᷣce dentibahoc ẽ in pᷣma parte tractatꝰ iſtius qui ẽ ð vniuerſo ⁊ in pᷣma parte tociꝰſpiri tualis ac diuinalis magiſterij ð verbo pᷣ⸗ mo ſeu pᷣmo genito.qͥ pꝛimꝰ genitoꝛ pᷣmꝰ q; loquutoꝛ ſemetipᷣm dixit eternalit᷑ ante omnia tẽpoꝛa ⁊ anteqᷓʒ aliqd crearet et ec dixit eodẽ verbo quecunq; facturꝰ erat ⁊ quecunq; tutura erãt ſiue in rebꝰſiue ð re bus itavt nullũ ex euentibꝰ vel ren velbo minum qðõ nõ in eo vbo etr ꝑ ipſuʒ direrit Silr nec oꝛdo nec modꝰ in tota ſerie ſecu loꝛum ab eo pᷣtermiſſus ẽ vel tacitꝰ quare quicꝗd tũc erat futuꝝ tũc fatꝰ eſt et loqun tus ⁊ ꝓpter hoc fatũ tũt ſiue dictũ eſſe hu ius. Inð igit᷑ videri põt nominatuʒ fatuʒ pꝛimogenituũ verbũ quia dictuũ ab ipᷣo pꝛi mo loquutoꝛe pᷣmoq; genitoꝛe.Scis eniʒ quia dictũ aut fatũ non ſolũ res dicit᷑ ſed ipſa factio ſiue dictio ipſiꝰ.q̃ res dicta vel fata dicẽda ẽ. Hec igit᷑ ratio videt᷑ eſſe no minis ſeu nominationis fati ⁊ congruere ſoli verbo creatoꝛis in qͥ et per quod con/ ſtituit et oꝛdinauit aput ſemetipſum ante ſecula totam ſeriem ſeculoꝛum atʒ cauſa rum omneſq; euentus hominuʒ.ꝗ dicun tur foꝛtune vel infoꝛtunia et bona quideʒ omnia tam nature q; gratie qᷓʒ future glo rie et etiam tẽpoꝛalia ſiue coꝛpoꝛa de quo rum numero ſũt pene⁊ afflictiões depau perationes contumelie ipſaq; pauperlas omniaq; toꝛmẽta hmõòi et etiã moꝛs que ola vulgalis ſtulticia mala noĩat ⁊ tanq; mala fugit eadẽ et ꝓut põt repellit. Ma⸗/ la vero culpabilia que vicia dicunt aiq; peccata dixit apud ſemetipᷣm futura atq; pꝛeuidit nec voluit nec eẽnt ex ipſo vel ab — ipᷣo vel per ipſum quoniã non decet gloꝛi am eius et bonitatem vt ſit cauſa talium. Statuit igr apud ſe in verbo ſuo om̃ipo⸗ tentiſſimo et peripfum non ꝓhibere ea el ſe. Sed limitare atq; oꝛdinare ⁊ modera re limitare quidem ne eo vſq; pꝛoſilireni quocunq; mali hbomines vel mali deme. bente esvel nultigli uagonf la ißius peius en glcere p llegitih Aleitann hefnumn 9 ſobondei (tidebor i gllte nweinel grinſe⸗ Uhtenon⸗ deidonamn ſpseinen Copedeiea foiquen anngzt⸗ inae Uayſusan fungenne Addorin luſmndl vewüͤſſt ſegislve (cawe fichlius ſoin pn ſucio pe ſunögen ſulnoltan liamneci uſonif deose Eſtinei⸗ lieni Peneb bilthen biselc⸗ idonn nintie tuun hinſpi tnn ſphen igt AKmmtmis aiticn Neleſetktn lengin nucapleni Mnteneni Athee uirponund Ndeudniäri Meni naperetget ſten dfan; Nnenteid Nuncenata aigagenes Ngfmn fennehſuit malett boagpe Ginwuben Bign nieftpetenn iitedeice Geerinp guudin üſtütinn Närm innnuin nisiittenr iane gn tnenin ngun ie songl nud wun trgind ſenmn afiniunn nune aie anu Fo. nes vellent aut ſuggerent. Moderari vo multiplicibus cepᷣſſionibus at reſiſtetijs quas omnes ſola totaliter nouit ſapien-⸗ tia ipᷣius oꝛdinare quoq; vt non ante vel ius fierent q;ᷓ ipſe vtilitates illas ex eis elicere ꝓpter quas ea permittenda potiꝰ ſermohis cõmunis quo dicunt homines valde incircumſpecte fato euenit hoc vel per fatum quoniã ſi fatum intelligat᷑ ibi verbum dei alliſſimi non poterit vere di⸗ c(iniſi de bonis vel nature vel gratie vel Larie vel tempoꝛis ſeu foꝛiune et nomie 0 ꝛtune intelligo ipᷣa bona antedicta que vulgus inſipientiuʒ in foꝛtunia nominat cum nemo ſapiens dubitet illa eſſe bona dei dona multipliciter fructuoſa bene vtẽ tibus et ineſtimabiliter pꝛecioſa. Uerbo quippe dei atq; per ipᷣm facta fuiſſe omia et fieri quecunq; operat᷑ creatoꝛ et fienda quecunq; facturus eſt. Declaratum ẽ tibi in pꝛima parie tractatus ipᷣius et hoc ha⸗ bei vſus autenticoꝛum ſermonũ ꝓpheta rum gentis hebꝛeoꝛũ. Hoꝛum enimvnus dDdixit. Uerbo dei celi firmati ſunt lex vero et doctrina xpᷣianoꝝ refertiſſime ſunt hu/ iuſmodi ſermonibꝰhoc aũt eſt quoniam verbũ iſtud illis maxime innotuit et iᷣm legis ſue latoꝛem auctoꝛem doctoꝛẽ ⁊ pꝛe dicatoꝛẽ indubitata fide tenent ipmq; pa ri cultus honoꝛificentia cuʒ ipſo genitoꝛe ſuo in vnitate deitatis tota deuolione ac ſtudio venerant᷑ nec apud eos qui docti ſunt ð gente vpᷣianoꝝ recipitur ſermo hu⸗ iuſmõi fato euenit hoc vl per fatum quo/ niam nec intentiõis hmõi quaʒ dixi vicʒ qua ſignificet verbum dei nomen fati eſt apud eos et etiã ſi eſſet non reciperẽt abſ⸗ q; diſtinctione expꝛeſſa atq; declaratioe Cauẽt enim ſibi non immerito non ſoluʒ ab erroꝛibus impietatis cuiuſcũq; ſed eti⸗ ab ipſa ſpecie et ſuſpitione eoꝛũ in ſermo nibus et colloquntionibus ſuis hinc eſt ꝙ fati nomen abhoꝛrent tanq; ſonent vł in ima eius ydolatram qua ſumoꝑe dele ſtanturvel irrident tanq; anilis ſeu vetu/ laris inſipientie deliramentũ. Nec te con turbare potuerunt aut debebunt argucie ſophicoꝛum dicentiũ poſtq; creatoꝛ dixit elegit qᷓ; cominus eſſent auertenda ſeu ꝓ hibenda. . ys igr ita determinatis caue dili⸗ genter ab intellectu et intentione cxl eternaliter omnes euentus futuros ? ver bum eius immutabile eſt per omnẽ mo⸗ dum et omnis dictio vel aſſerſio neceſſa⸗- ria et omnino impoſſibile eſt ißm menti⸗ tum fuiſſe neceſſe eſt igitur euenire vel ve rum eſſe quicquid dixit. Si reminiſceris ſimilium argutiarũ quas in pꝛecedentibꝰ⸗ de ꝓuidentia creatoꝛis audiuiſti per om/ nia enim ſimiliter te habere debes in om nibus que circa verbuʒ dei vel dictũ obü ciũtur quemadmodũ et in hijs que circa pꝛouidentiaʒ et cauere tibi a ſermonibus duplicem ſtatum aut duplicitates de qui bus audiuiſti vel expᷣſſe ſignificant vet in⸗ ſinuant vei diſcrepantia ſiue diſſimilitu⸗ dinem inter verbnm dei vel dictum qua⸗ le eſt verbum menciendivel dicendi falſa vt falſitas verbi dei aut falſum verbi dei. Iſta em̃ dicunt diſcrepantia inter verbuʒ dei et res dictas et hmõi diſcrepanlia in⸗ dubitanter impoſſibilis eſt. Impoſſibile enim eſt aliter eſſe in rebus vel ſe habere res qᷓ; deus dixerit ⁊ ſicut non eſt neceſſe de vnoquoq; pꝛouidit deum ipᷣm pꝛoui⸗/ diſſe illud ymo multa pꝛonidit quoꝝ vnũ quodqʒ poſſibile eſt ioſum non pꝛouidiſ ſe et de ſcientia ſimiliter ſe habet ſic et de verbo ſeu dictione ipſius veriſſimum eſt ipſum multa ab eterno dixiſſe de quoꝛuʒ vnoquoqʒ poſſibile eſt ꝙ ipſuʒ non dixe⸗ rit. Quemadmodũ etiam dixi tibi cauen⸗ dum eſſe ab vniuerſitate et particularita⸗ te et compoſitione atqʒ; diuiſione⁊ a re et Dicto iuxta ſermones loquentium de pꝛo uidentia creatoꝛis.Sic et in ſimilibus lo⸗ cutionibus arca verbum eiuſdem vel di- ctionem tibi cauendum eſt in ſimilibꝰ ſer monibus.Et vt clarioꝛa fiant libi que au diſti circa verbum creatoꝛis et pꝛouiden⸗ tiaʒ intende diligenter in exempiũ qð pꝛo pono tibi. Si ꝗs dixerit de duobꝰ oppo⸗ ſitis contingentibus quoꝛum neceſſe eſt ſemper alterum eſſe verum hoc eſtverum demõſtrato eo ꝙ eſt verũ⁊ firmauerit in lentionem ſuam in hoc ꝙ aliud non de⸗ moöſtraret. Manifeſtum eſt ipſum nõ poſſe meni gar oꝛatione hoc eſt verum in hac intentiõe qua dixi cauſaʒ poſſioile eſt non eſſe verum id de quo dicit hoc eſt verum quoniam de vtroqʒ poſſibile eſt ipſum non eſſe verum. Cum ſecundũ po/ ſitionẽ iſtã vtrunʒ contingẽs ſit qᷓntofoꝛ⸗ tius nõ debet eẽ mirabile deũ non poſſe — ☛ Pars pꝛima de vniuerſo mentiriverbo ſuo licet multoꝝ quodlibet Coꝛum que ditit vel dixit poſſibile ſit non eſſe verum. Cauſa autẽ in hoceſt qm quẽ admodum intentio vel demonſtratio iſti us non cadit niſi ſuper illud de duobus quod eſt verum. Similiter hec loquutio vel hoc verbum ißius que eſt hoc eſt ve⸗ rum non poteſt eẽ falſum vel falſa licʒ fal ſum eẽ poſſit qð ꝑ eam ſignificatur. Sed ſi falſum eẽt non ſignificaretur ꝑ eam vel ꝑ illud. quato foꝛtius igit᷑ verbum dei eẽ falſum non poteſt licet multa ſubſint ei qᷓ poſſibile eſt eẽ falſa.Euidentius autẽ erit ineuentibꝰ ſi dixero de moꝛte vel vita ali culus ita erit de iſto cras demonſtrato 14 að erit de moꝛte vel vita eius neſcio tamẽ quid erit hocẽ an moꝛiet an vinat Sed il lud qð erit demõſtrato. Clides hic mani⸗ feſte quia non poſſum mentiri ⁊ verbum meum verum eſt ꝗcquid accidat de mor⸗ te vel vita eius. Sic verbuʒ dei non cadit niſi ſup ea que vera ſunt aut vere futura ł npeterita. Sicut andiuiſti de pꝛouidentia Fius ⁊ ſicut hoc eodem verbo.ſ.hoc erit ſi aliud eẽ futurum de vita vel moꝛte iſtiꝰ Dicerem illud foꝛe. Sic ẽ ⁊ de verbo dei q̃ nnus in rebus tam longe ab inuicem di/ ſtantibus fas ẽ vel dici velinueniri ſimili tudinem quia creator benedictus eodem verbo ꝑ omnia que dixit hoc eẽ futurum ad leuera eſt futurum dixiſſet illud ipſum non eẽ fſuturum ſi in veritate non eẽt futu rum et illo vnico verbo dicta ſunt omnia que oĩbus oꝛationibꝰa niis dicibilia ſunt. Uia vero enoꝛ quẽ pꝛedixi tibi de dicibilibus et enunniabilibus oc⸗ .caſionem habuiſſevidetur ex hoc quia innumerabilia ſuerunt ab eterno et oc per vias quas oſtendam tibi. aut em 9 vera fuerunt veritate que erat etque erat in eis aut non SDi ſic erat igitur veritas eo rum et erat in eis erant igitur et ipſa.Cuʒ in non entibus.nec veritas nec aliud eſſe poſſit. Si vero non erat veritas eoꝛũ nec erat in eis quomodo igiturvera erant ea verſtate qᷓ nec erat nec erat in eis hoc eniz ita dici videt᷑ ac ſi diceret ꝙ allꝗd erat al⸗ bum albedine que nec erat nec erat in eo Necu minoꝛem foꝛte difficultateʒ habet ſer mo quo dicunturvera eſſe ea que de futu ro ſunt ſiue ſint neceſſaria ſiue contingen ua. quomodo eniʒ verum eſt ſolem eèoꝛi turum cras ſi vergas eiꝰ non eſt. Non ali c̃.Sed tervt videt᷑ qᷓ; ſi dicat ſocrates ẽ philoſo⸗ phus aui ſapiens ſapientia vel phia que non eſtOè ſi dixerit quia veritas illa futu ra eſt hoc eſt ac ſi diceretur quia ſocrates eſt ſapiens ſapientia que non dum e.ſed futura ẽ. Si vero dixerit ꝗa veęritas illa ẽ vbi ergo ẽ.non põt dici ꝙ in ſole quoniãa etiam ſi ſol non eẽt dummõ cras ectoꝛiiu rus vera eſſet enuntiatio qᷓ diceretur cras ꝛiturus.è ſi voluerit de hoc calumnia⸗ ri quia ſol ẽ.et pꝛopter hoc habet veritas illius enuntiationis ſubieciũ in quo ſit et a q̊ ſuſtentet᷑ errat młta inbecillitate intel lectus deſeret enim eũ iſta ſolutio. Si di⸗ rxeris ei aliq̃ dies pᷣterijt.que modo non e vel aliqua dies eri:t que non dum ẽ mani⸗ feſtum ẽ tibi quia neutra iſtarum enunci⸗ ationum habet ſubiectũ qnod ſu Quare non habet ſubiectum in q; ſit veritas cum neuꝑiꝰſubiectũ ſit exagittati ꝗqdaʒvel hijs vel ſimilibꝰ rationibꝰ⁊ inbecilliiate intel lectus deficiẽtes ab inuentione veriiatt et eiuſdeʒ ianua tanq; ceci et errabũdi nõ in ueniẽtes dixerũt pꝛimã veritatẽ eẽ qua vᷣa ſunt oĩa huiuſmòi. Hic aũt erroꝛ deſtruet vijs q̃s oñdaʒ nbi haꝝ pᷣma c aut em intel ligunt ꝙ pᷣma vitate va ſut oĩa huiuſmoi foꝛmalit᷑ aut effectiue ꝙ ẽ dicere quoniaʒ aut intelligut ꝙ hoc nomẽ vᷣa pꝛedicet pꝛima vᷣitas q no ẽ niſi creatoꝛ benedict⸗ tuc ponẽt eaʒ ex neceſſitate in oĩi vo.aut in telligut ꝙ ꝑ hoc nõ va pꝛedicet quidaʒ efſectꝰ pᷣme veritat cadẽs ſuꝑ oia va quẽ admodũ lumen ſparſũ a ſole ſuꝑ oĩa illu minata ab ipᷣo Ei manitfeſtuʒ ẽ intelligeni⸗ bus qꝛ vᷣitas huiuſmòi lux ẽ intelug ibilis ad virtutẽ nr̃am intellectiuã quéadmoaũ lux coꝛꝑalis ad virtutem nr̃am viſibilem ⁊ ꝓpter hoc om̃eꝛ ſol veru ſcibile ẽ nobis qnemadmodum ſolũ lucidum aciu vłil⸗ luminatu viſibile neceſſitate igr hunc po nere pᷣme veritatis eſſentiã ſᷣm intentionẽ hanc in omino non entibꝰ. quoniaʒ innu merabiles ſubſtatie tam coꝛpales q; ſpiri tua les vt aie humane⁊ paſſões earu atʒ habitus future ſunt et nec dum tamen ve rum eſt de qualiber earum. quoniam hec res erit quantunq; eaꝛũ demonſtrata hac rem aut forte nihil ẽ quoniam ſubiecium huiuſmodi enunciationis non ẽ neq; pꝛe⸗ dicatum foꝛe eniʒ pꝛedicat eſſe ꝙ non duʒ neq; cõ poſilio ẽ ſubiecii ei pᷣdicaii no entia em̃ illa nullomõ comiũctia ſt ↄiu ctiõe reali et fᷣm vitatẽ imo reuera dinila plerhoe leliget⸗ ſouoꝛin goegne Cerone toogia lusi ſctoe toͤleto Mrerent taun Mualun ſcneuen ſlepet⸗ hedinge uneſe- Wiirier ſasalon etyelan uidet Conpen nſn lentoonm luuenise whoſtoi oene iione lollone omniar leſe hat wenilae Hunine hia ha ſo ſeapi Mhrece ſonene. Uenäer, Nllleri kuyen igninn ſcſeinn holnag 1 ſdon iſtſſeg Atondrt huſem moien 9dke deborcdun borbehee deninanie nbaleen ſtaſelnidge gnencore ondanine niannan igodi ninensn naägeeirn Liobealur toreſdnut ncenabüdni anniticn tnütannih nsinuank lütcipuun gidicgeter noni tuhru ieataband eitaenaſen a ecatc zaoeſwen Ciniunn niin in Mültiin lvacdos ſuunſnn Fo⸗ quoniam reuera bec res non eſt vel non- dum eſt quare hanc rem foꝛe de non enu bus eſt. eſt autemveruʒ hanc rem foꝛe ſᷣm intentioneʒ poſita huiſmodi nominis ve rum qua dicit pꝛimam veritatem in eo de quo pꝛeqicatur. Quare pꝛima eſſencia erit in hoc non ente et in omni ſimili vero ⁊ ꝓ pter hoc ſimiliter non ente. Quis auteʒ in telligat hoc ꝙ ens ſit in nõ ente. Neq; em liquoꝛ in vaiſe ꝙ nõ eſt neq; anima in coꝛ poꝛe ꝙ non dum ẽ neq; ſcientia in anima que non eſt ne ; vllum genus rerum po⸗ teſt cogitari eſſe in aliquo quod non ſit. Amplius manitfeſtuʒ eſt multa ⁊ innume ra modo eſſe vera que poſſunt eſſe falſa ⁊ ecõuerſo ꝙ ſi cõtingeret recederet ab eis pꝛime veritatis eſſencia ⁊ intraret oppoſi ta eoꝛum quaſi ergo locuʒ muta re vel ha bitaculum eam ſequetur ex hboc Amp̃. ſequetur maius inconueniẽs.quia vel fal ſitate vel alio illuʒ expellente fugabitur a vero in quo erat tanq; non potens ibi re⸗ manere. non em̃ poteſt remanere veritas vbi inierat falitas. Amplius ſiue falſi tas aliquid ſit ſiue nihil impoſſibile eſt ꝗ; expellat pꝛimam veritatem. Si enim ali/ quid eſt impoſſibile eſtvt ſit ei foꝛtitudine comperabilis.quomõ igitur expelletur ꝑ ipſam ſi nihil ẽ faiſitas. Multominus po/ terit contra pꝛimam veritatem Jurta hoc inuenies et alia inconuenientia non tam impoſſibilia qᷓ; irriſione digniſſima Si ve ro dixerit ꝙ veritas hec qua ve ſunt enũ⸗ ctiationes velvera eoꝛuʒ ſigniſicata eſt ve lud lumen ſparſum a pꝛimaveritate ſuper omnia vera huiuſmõi nõ effugit quin ne celſe habeat concedere et confueri ꝙ in⸗ men illud ſpargitur ſuꝑ nõ entia et ꝙ eo illuminata ſunt. et eo lucent infinita non entia. Hanc autẽ poſitionẽ nec ymagina lio recipit nec intellectus. Si em̃ lumen il⸗/ lud accidẽs eſt quomodo eſt in ſubieeto non ente. Amplius. iſtud accidens erit eternũ et immoꝛtale et incoꝛruptibile vni unerſaliter impoſſibile etiaʒ ⁊ in continge/ libus veris. Impoiſibile em̃ nutlum con tingentium dicibilium veru meſſe Neceſ ſe em̃ eſt quoꝛucunqʒ duoꝛũ contradicto⸗ rie oppoſitoꝛum alterum verum eſſe. Amplius.ſi in eandem pꝛopinquitate ſint ad veritatem pꝛimã.duo huiuſmodi op⸗ poſita qualiter nõ cadet equaliter ſuper ambo lumẽ iſtud veritatis quẽadmodũ li ouo luminabilia in eadem pꝛopinqui⸗ cxli tate ⁊ alijs diſpoſitionibus fuerint vel ſe habuerint ad ſoleʒ ⁊ eque illuminabilia fuerint equaliter uluminabunt᷑ ⁊ vł vtrũ⸗ qʒ illuminabitur vel neurrum Ampli. qualiter recedit huiuſmodi lumen verita tis ab altero eoꝛum aut pꝛima veritas re-/ trabit ad ſe radium et hocnon accidit in aliquo genere naturalium operationum aut ipſum qð erat veruʒ recedit a lumine illo et hoc non eſt poſſibile niſi ilud mo⸗ ueatur. Quis autẽ intelligat dicibitia mo ueri qualiter intelliget quis enunctiatios nem monueri vel ipᷣm enuncciatũ cum nee voluntarie nec naturaliter poſſibile ſit ea monere Amplius. huinſmodi lumen eritvel ꝑtibile vel imꝑtibile in omni enũe ciato.Si ptibile erit igit᷑ pars eius in ſub iecto ⁊ pars in pᷣdicato. Quare alterutro eoꝝ deſtructo deſtruet᷑ pars illa hoc autẽ manifeſte impoſſibile eſt et ponã tibi ex⸗ emplum ad hoc.ſ. Socratẽ diſputare vel non diſputare.hoc em̃ ſemꝑ eſt veruʒ ſiue ſocrates ſit ſiue nõ ⁊ eque verũ deſtructo ſocrate.Si aũt pars veritatis iſtius eſſe in ſocrate deſtrueret᷑ illa pars veritat de ſtructo ſocrate Deſtructa aũt parte nõ re manerei iotũ integrum nec ena maneret Manet aũt integra veritas eius ꝙ eſt ſo⸗ cratẽ diſputare vel non diſputare manet etiã illud nõ minꝰ vllomõ verũ qua fue⸗/ rat ſocrate ꝑmanente. Quare ma nifeſtũ eſt nec totaveritatẽ illiuns nec partem in ſo crate eſſe.quare erit in pᷣdicato ꝙ ẽ diſpu⸗ tare vel non diſputare. Quia igr in eo q; eſt nõ diſputare necveritas nec aliud ẽvel eſſe poteſt cuʒ ipſum etiã ſit non ens ⁊ ni hilvtpote pura negatio erit ex neceſſitate tota in eo ꝙ ẽ diſputare Quare eo deſtru cto deſtruet᷑ Cuʒ igr non erit diſputare ſo cratis nõ eritvitas in ioto illo ꝙ ẽ ſocratẽ ꝗ diſputare vel nõ diſputare Socrate igitur non diſputãate non erit verũ ſocratem di⸗ ſputare vel nõ diſputare. Amß. iſta in fiuentia huiuſmõi habens a pᷣmaveꝛitate deſcendentis ⁊ ſuper oĩa ſparſim autẽ na turalis aut ẽ voluntaria ipᷣi pꝛime veritati Qi ſi fuejt naturalis vt pꝛetetigi erit ſerui lis ſiue ſeruitutis hoc autem non patitur nobilitas pꝛime veritatis ſicut multoci⸗ ens audiuiſti Si vero fuerint voluntaria per voluntatem igitur ipſius erunt vera omnia vera. Quare iſtum rapere. illum furari.illum blaſphemare. illum negare deum erunt vera ꝑ vountateʒ eius ⁊ ipᷣo Pars pꝛima de vntuerſo faciente vt vera ſint. Erit igitur voluntas eius cauſa omnium furtoꝛum et rapinaꝝ Quicquid enim facit vt verum ſit furari iſtu facit vt iſte furetur Amplius. Iſta influentia nõ ẽ vel eſſencia creatoꝛis vel creatoꝛi eſſencialiter. Quare poteſt ſeꝑari ab eo actuvel ſaltẽ intellectu. Sepemꝰigr iteliectu eã ab ipᷣo.id ẽ intelligamus non influere vel ſpargere cum iſtud lumen ali⸗ am nõ habeat nõ erit om̃ino poſtq; non erit a crea toꝛe.Quare nulla erit veritas æ ꝓpter hoc nihil eritverũ.Erit igr hoc ipᷣm verũ ſcʒ nullã veritatẽ eẽ ⁊ hocaliud nihil eſſe verum et innumerabilia huiuſmodi. Amplius.hmõiveritas cum nec ſit ꝑs eius ſuꝑ quod cadit nec ſit ip̃ᷣm totũ ſepa bilis ẽ ab eo ſaltẽ intentione vel ĩtellectu. Amp.ammiſſibilis eſt ⁊ irrecupabilis in multis id ẽ multa ſunt vera que poſſũt nõ eſſe vera ⁊ multa nõ ſũt vera que poſ⸗ ſunt eſſe vera. De omibꝰ aut hmõi dicitur vniuoce verũ accidit igitur omibus hmõi Amp̃. Socratẽ diſputare nõ recepit in ratione ſua vel eſſencia veritatẽ. Si enim eſſencialis erit ei veritas nullo modo po⸗ teſt recipere falſitatẽ nihil em̃ receptibile ẽ alicuius qð ſit contrariũ vel pᷣuatio aut to tius eſſencie ſue aut alicuius eſſencialium ſuoꝛũ Eſt autẽ receptibile falſitatis nõ eſt ei igit veritas eẽncialis Amplius. So cratem diſputare nõ aliud ẽ nec alteriꝰ ra nionis ſi ſit verũ q;ᷓ ſi ſit ſalſum. Eſſet auteʒ aliud vel alterius rationis ſi veritas eẽt ei eẽncialis. Manikteſtu igitur ẽ ſm hãc intentionẽ cum ſit influentia a luminoſi/ tate pᷣmeveritatis deſcendens ſ uꝑ omnia vera et vniuoce dicatur de omnibus illis erit ſeparabilis ſalteʒ intellectu ab vnoqᷣʒ eoꝛum et hoc indubitanter. Sic ſe habet in omni eo ꝙ nec eſt tota eſſencia eius in quo eſt neq; pars ſed eſt receptũ ſi uper to tam et completa eſſencia.Quare ab vno⸗ quoq; hmõi erit actu vel ratione ſalteʒ in ſeparabilis veritas hec. hoc autẽ manife ſte impoſſibile eſt in numerabilibus quo rũ vnum ẽ ſocratem diſputare vel nõ diſö/ pulare. Nuilus em̃ intellectus goteſt ab eo ſeparare veritatem et eodem modo ſe habet in omnibus ſimilibus hoc eſt que ſunt diſiuncte contradictionis. Eodẽ mo/ do ſe habet in eo qð eſt aliquid eſſe veruʒ vel aliquam veritatem eſſe. Nullus enim intellectus admittitvt non ſit veruʒ aliqd eſſe verü neq; vt ſ verum nihil eſſe verũ Similiter nullus intellectus recipitnullẽ veritatem eſſe. Amplius Cum maniſeę ſtum ſit multa fuiſſe vera ab eterno diuer lſa ei maria et om̃ino ad inuicem non con tingentia multa inq; cõtingentia de ſutu ro et alia nihil autem ab eterno fuerit pꝛe ter creatoꝛem. Non fuit igitur velitas effu ſa cum ipᷣe creatoꝛ non ſit imo lumen ſpar ſum ab ipᷣo ſuper omnia vera ſcõm hane opinionem.aut igitur non erant vera aut erant vere veritate que non erat. Qꝛ ſi di xerit quia veritas illa fuit q;cito fuit pᷣma ac luminoſiſſima veritas que eſt ſol ſpiri⸗ tualis intellectus ⁊ omniũ ſubſtanciaruʒ intelligentiuʒ; quemadmodum q;cito fuit ſol ſiue luminoſitas eius ta cito fuit ⁊ ſolẽ doꝛ ex ipᷣo emicans et ſparſus per totũ oꝛ bem receptibilem ipᷣius.Dico quia totum celu vltimu luminoſum eſſet ad inſtarſo lis. Nihil luminis caderet vel ſpargeret᷑ ab eo extra ſe et hoc eſt quoniã extra celũ non eſt aliquid receptibile vel luminisvel alicuiꝰ influentie niſ quis deliret nõ ens aut nihil eſſe receptibile alicuius impꝛeſſi onis aut influentie hoc autẽ eſt quemad⸗ modũ pꝛedixi nbi ac ſi quis dicat vas qðᷣ non elt recipere liquoꝛẽ aliquem ⁊ aera 9 nondũ eſt illuminari a ſole atq; ſubiectũ non ens ſuſtentare accidens quodcunq;/ Quod ſi dixerit quia ſplendoꝛ a celo ſpar gerelur ſuper inane vel vacuum. Jam au diſti ſemꝑ hoc Ariſtotelem ⁊ expoſitores eius qui opinati ſũt ſe deſtruxiſie inane ſi une vacuum. tiones⁊ vna intentione ſignum ſi e ſignificatioet ventas oppoſita ſunt et hoc modo veritas non eſt niſi res ipſis ſi gnificata. Secundo modo veritas oppo nilur falſitati que eſt apparentia rei alicu ius que non ſubeſt et ſcm hunc modum dicunlur falſi homines qui pꝛetendunt ex tenius contrarium eius.qð habent interi⸗ us et vt communi et noto nomine nomi⸗ nem eam tibi vſualiter ſtimulatio vocat᷑. Lercio modo veritas ipᷣa ẽ puritas ab ad mixtione quemadmodum dicitur verum argentum quod eſt puruʒ et tanto verius quanto purius huic ergo veritati puritas oppoſita eſt ſiue vt cõtraria ſiue veriusvi detur vt pꝛiuatio. Quarto modo ipium elſe rei vniuſcuiuſq; hoc eſt reſiduuʒ a to⸗ in varietate et circuueſtitione accidentius iendũ igitur eſt tibi in büs quo niam veritas ſcom multas inten⸗ ubocte non ca⸗ ſolagu . n diffinia inegta minon ſubſtan genare. nisenn. orauda gilcen⸗ aunßo igiciz ſeibgin ſenct Mallon Amn 0nedlud sfeude ſonidice luleye llutil ſahniis henloni ezano känsſor Polas wineit fügneſi ſolsba⸗ Mitu llsſpii Cocat hngnoc Nokacecde de ſolo güͤt fneſenen nealoele Cleruag ffloabie leulhu grenn Eaſepkab Allibret Gtnono bibiſti laneni⸗ llunr ſledete Pri⸗ klins gsKye 1 u⸗ whn lunn damnend niun en mgenia i = = Dcndenn Neie 3enſorin Nnaunn noncra. O öoftlzn s eckaſe u ſooſanirn ocmnii Südibfutie usgghi Deocnudon eſetsd ie mere et vonicnti ieyelmugt õ etinisnnr mictan is dint ei0 digrentn ſoleatg oen nsgon Nendrec AdeN Ni en tenpien eſnuolerul enio — et hoc eſt eſſe að explicat diſſinitio in quã non cadit aliquid de accidentibus ſed ea ſola que vel ſunt rei eſſencia ſiue ſubſtan- cia. Unde et ratio ſubſtãcie noĩata ẽ vera Diffinicio qm̃ explicatio ẽ ipius ſubſtancie integra ac pura abſq; admiſſione vel ad⸗ mixtione alicuiꝰex accidẽtibꝰ ⁊ nolata eſt ſubſtancia pꝓpter hoc qð ſtat ſub tota illa veritate ac circũueſtitione accidentiũ ſuſti nẽs eam alioꝗn caderet in non eſſe ꝓpter qð ⁊ accidẽs nominatũ ẽ tanq; ad ſubſta cla cadens querens inniti ei ⁊ ſuſtẽtari ab ea lanq; ꝑ ſe ſubſiſtere nõ valẽs vel dictũ accides quaſi ad nõ eſſe cadẽs quantũ ĩ ſe ẽ. hoc ẽ quantũ ẽ er natura accidẽtalita/ tis tanqᷓ; ꝑ ſe hoc eſt ꝓpᷣa firmitate ſc; na turali ſubnſtere nõ valens. Quinto mõ dicit᷑ veritas eẽ creatoꝛis ſiue ipᷣe creatoꝛ⁊ omne aliud compatiõe ipᷣius dicitur falſi tas ſicut dixit Ariſtoteles ĩ libꝛo metaphi ſicoꝛũ dicẽs vnũ eẽ ſolũ cuiꝰnulla ẽ cauſa ⁊ illud ẽ veritas om̃e aũt aliud ẽ poſſibile eẽ ⁊ illud ẽ falſitas vel vanilas el intentio iſta ſimilis ẽ aliq tenus vni ex pcedentibꝰ intentionibus. Cauſa aut in hocẽ quoniã gqnèadmodũ nõ oidt᷑ verũ argentu qõ ex terius ſolũmõ argentuʒ ẽ neq; ſymea vel pploſus dicitur ho no qm̃ exterius hõ eſt tm interiꝰ auũt bꝛutũ. Sic vnũquodqʒ eo rũ que ſũt pᷣter creatoꝛẽ exterius im̃ ẽ et af/ foꝛis habens eẽ defoꝛis ⁊ aduenticiũ quo nia ſicut declaratũ ẽ tibi in pᷣma parte to/ tius ſapiẽtialis ac diuinalis magiſterij eẽ qð pᷣdicat᷑ ꝑ hocverbũ eſt⁊ hoc eſſe quo vnnquodq; ẽ hoc inq; eẽ de vnoòʒ alioꝝ dicit᷑ accidetaliter ſiue ſᷣm participationeꝰ de ſolo aũt creatoꝛe dicit᷑ eẽncialiter ſiue ßFm eiſenciã aut ſᷣm ſubſtanciã ab om̃i ꝗp/ pe alio ẽ ſepabile actu vel ratione ſiue in⸗ tellectu a creatoꝛe vero ſolo nullo modo/ rũ ſepabile ẽ aliogꝗn eſſet ei acqſitũ vel ad uenticin huiuſmõi aut ĩpoſſibilitas mani feſta eſt qm ſi eẽt ei acqſitũ aut eẽt ei acaſi tũ a ſe vł ab alio ⁊ ita vł eẽt cauſa ſui eẽ v cauſã hret aliã ⁊ ita nec eẽt pᷣmũ nec pᷣnci⸗ piũ ⁊ non optet vt ꝓſeqr hic deſtructioeʒ erroꝛis iſtius de qᷓ ẽ libi in pᷣnominato ira ctatu pleniſſima certitudo. Quia igr ome aliud a creatoꝛe exterius im̃ ẽ hoc ẽ eſſe fo rinſeco et aduẽticio vtpote accidentaliter Solus aũt creatoꝛ intus vel potiꝰ intime Merito falſum ens dicitur ome aliud aut falſitas. Solus aũt creatoꝛ verũ ſiue vere ens et verus atʒ veritas. Huiuſmoci aut exremplũ conuenientiſſimũ ẽ in aere luml/ naio ſiue lucidato falſo em̃ lucidiꝰ ſiue liu cens comꝑatione ſolis dicẽdus ẽ et maxi me cõꝑatione lucis ſolar qᷓ eẽnciali ux elt ⁊ eius eẽ lucere. Sexta vero intetio ve rxi et veritatis qua vera dicutur enũciata ? vere enũciationis et hoc vt ait Auicenna adequatio oꝛatiomis et rerũ id ẽ affrma tionis ⁊ negationis ⁊ intelligendũ ẽ ĩ ſer⸗ mone auicenne ꝙ oꝛationẽ vocattam ex terioꝛẽ ſcriptam ſcilicet vel vocalẽ q; ſpůa lem ſiue intellectualẽ. Siue aũt dicas eqᷓ⸗ tionẽ ſiue equalitatẽ ſiue ſimilitudinẽ nõ refert q;tũ ad intentionẽ auicenne. Uerũ igr ẽ ſcõᷣm hanc inientionẽ adequatuʒ vtx dixi ſue affirmationi vel negationi et iſta adequatio ẽ non ſcõm vnũ tẽpus im̃ imo ſcõöm ome et ertenditur etiã in eternitatey oꝛatio igr vera ẽ qᷓ ðꝛ eẽ qð ẽ aut nõ eẽ qðᷣ noò ẽuvl fuiſſe qð fuitvł nõ fuiſſe qdðᷣ nõ fuitł 2 ſimiliter ſe habet de futuro. Debes etiã ſcire hoc quia non ẽ enũciatio alicuiꝰ enuũ ciabilis que vel aliud aut plus aut minꝰ aut aliter quolibet modoꝛu aſſerit vel ne gat qua habeat vel connineat ĩm enunci abile et hec ẽ ſim ilitudo vel equalitas ve adequatio quã intendit auicenna ſiue di⸗ cas conuenientia ſiue concoꝛdia interißm enũciabile et ſuam oꝛationem vel negat · onem ſuam inqua ſicut expoſui tibi pꝛius hoc ipᷣa conuenientia vel concoꝛdia enũs⸗ ciabilis et enunciationis. Ueritas eſt vtri uſq; et contrarium ſiue ᷣuatio illius ẽ fal⸗ ſitas vtriuſq;. Uerum igitur eſt enuncia/ bile qð a ſua affirmatione vel negatione diſconuenit vel diſcoꝛdat. Unde manite⸗ ſtũ eſt ꝙ veritas et falſitas ſcõᷣm intentio nes iſtas velut reſpectus ſunt aut compa tiones compoſitionũ atq; diniſionum ad offirmationes et neganio nes ſuas et veri tas atq; ſalſitas affirmationum et negati onum comparatiões ſunt ſiue relationes aut reſpectus ad compoſitiones et diuiſi- ones rerum quas ſigniſicant.alibi autenm declaratum eſt tibi per me quia compara tiones ⁊ relationes nec addunt nec minu unt rebus in ſemetipſis nec ponunt aliꝗd in illis nes cõpaatũ aut relatũ ꝑ hoc qdᷣ eſt comparatum a&t relatũ nõ habet ali⸗ quid in ſe ſed hʒ aliqd ad ſe vel ſibi. Sil dictũ vel ſignificaũ appᷣhenſuʒz cogitatiũ amatũ per hoe qð ſignificatũ coguatum aut appꝛehenſum aut amatũ nõ habʒ al quid infe nec iſte diſpoſſtiões ſeu comꝑa „ r qui in eo nõ eſt et deſiderat᷑ filius deſi⸗ Pars pꝛima de vniuerſo tiones requirunt eſſe illud in quo ſunt vel quo ſunt. Significat emplurimũ id qð n0 ene ſianificaro q̃ ſignificatur ẽ aliqd Teo. tur filiꝰꝗ nõdũ ẽ ⁊ deſiderat᷑ aurũ qð nõ dũ generatũ ẽ necvnqᷓ; erit. App̃ᷣhẽdit᷑ igr ilr amatr᷑ etiã id qð nõ ẽ ⁊ deſidera res appᷣhẽſione q̃ in ea nõ ẽ amat᷑ amo/ derio qð in eo non eſt et generaliter verũ deé futu ꝓ denominationes paſſiue ſiue pᷣdicatid nes fiunt de rebus in qnibus nõ ſunt qm̃ ſunt in eas vł ad eas vel de eis ab albedi ne autẽ vel alias quacũq; ſenſibiliũ qua⸗ litatũ non fit denominatio vel pꝛedicatio niſi de rebus in quibus ſunt albũ enim ni hil dicit᷑ niſi qdᷣ habet in ſe albedinẽ vłin quo eſt albedo. Amatum aũt dicit᷑ nõ in quo eſt amoꝛ ſed id in quo ẽ vel de quo ẽ niſi foꝛte ſupaddat᷑ amatũ a ſeipo tunc eĩ idem ẽ amans ⁊ amatũ et ad hũcmoduʒ ſe habet de ſignificationibꝰ appᷣhenſioni bus ⁊ affectionibus nr̃is quoniã pᷣdicant de rebus in ꝗbus nõ ſunt.⁊ de rebꝰ in g⸗ bus ſunt. Hhoc auũt ne extenderis ad app:e henſiões ſenſibiles. Similiter neq; ad et⸗ „ fectiones ſenſibiles quoniã quẽadmodũ nõ ſentit niſi qð ẽ ita nõ ſentit᷑ niſi quod eſt. Cauſa aũt in hoc eſt quonia nõ ſenti niſi ꝙ pᷣſencialiter agit in ſenſũ hoc eſt in oꝛganũ ſenſus. Similiter nõ delectat ſen ſibiliter ni qð ẽ neq; delectaf id qð nõ ẽ In ymaginationibꝰautẽ et in hijs que ſu pꝛa eas ſunt diſpoſitionibꝰ animarũ nr̃a rum currit res quemadmodum dixi. PEuertarigit᷑ ad ſoluẽdas queſtio nes et argume.tiones ſupꝛa po⸗ ſitas et dicam quia enunciabilia ta pᷣſentialiter vera ſũt hmõi veritate hoc ẽcõuenientia ſiue concoꝛdia ſiue adequa tione ſiue eq̃litate ⁊ dico multas cõueniẽ tias multaſq; bhmõi cõꝑatiões nec eẽ ali⸗ ꝗd in rebꝰnec ponere aliqd ĩ eis ⁊ eẽ etiaʒ Huationes qᷓſdaʒ earũ vel dici ̃m pᷣnatio nes.Utualiter eĩ dicit᷑ oĩa nõ entia cõue⸗ niẽtia eẽ vel cõuenire in nõeſſe ⁊ omĩa im po ſſibilia cõuenire in ĩpoſſibilitate ⁊ oẽs cecos ſimiles eẽ in cecitate ⁊ malos in nu⸗ ditate pares etiã ⁊ eq̃les dicũt᷑ qᷓtuʒ ad hoc. Manileſtũ aũtẽ nibil hoꝝ aliꝗd eẽ ſm veritatẽ.Silr et foꝛamina dicũt eqᷓ lia et vaſa ſimilia vel eqlia in foꝛaminib⸗ ⁊ eque nudi dicũt᷑ hoĩes ⁊ nuditates eoꝝ tles ymago etiã ceſſaris vel herculis di⸗ o vbi nec ſubiecta ſunt nec pᷣdica⸗ tit ſimilis illi cũ nec ceſar nec hercules ſit Quia igr cõ ueniẽtia inter oꝛationẽ eius ſignificatũ vel pᷣuatio eſt vel ſm pꝛiuatio/ ne dicit᷑.ſicut appet ex ranõe adeqtionis q poſita ẽvic; que nõ aliud aut aliud aut aliter q; pl?aut minꝰqᷓ; iᷣm enũciatũ cõti net hoc ẽ aſſerit vłnegat nihil igr ꝓhibet Fſm hoc aliꝗd eẽ veru veritate que non ẽ. Sicut neqʒ aliꝗd eẽ nuditate que nõ ẽet couenire nõ entia cõueniẽtia que nõ eſt ipoſſibilia ſiłr. Debes etiã ſcire cũ dicũtur enũciabilia vᷣa eẽ idẽ cõnenietia ſiue ade qta affirmatiõibꝰ aut negatiõibꝰ ſuis nõ itelligit᷑ hoc qð dicitur de affirmationib⸗ et negationibꝰ ſuis ſᷣm actũ ſʒ ſᷣm poten⸗/ cia ⁊ hoc ẽ dicere qꝛ nõ intẽdo affirmatio nibꝰ vel negatioõibaſuis qs pᷣſencialit᷑ ha beãt hoc ẽ cuiꝰ pᷣſeniialiter aut actualit ſi⸗ gnificẽt᷑ ſy potiꝰꝗbus poſſibilia ſunt affir mari vel negari. Uera igit᷑ fuerũt ab eter⸗ no innũerabilia id ẽ cõueniẽtia ſiue ade⸗ quata oꝛõibꝰ ſuis ꝗbꝰ ſcʒ erat affirmabi⸗ lia vel negabilia. Hõ cogeris igr per pdi ctas argumẽtationes innũerabiles veriita tes vel innũerabilia enũciabilia actu fuii ſe ab eterno. . . Defato. 4as ai dicere voluerit quoniaz BZmo verbo oiĩa affirmabilia vera Z oia vera negabilia affirmata et hnegata ſũt ab eterno et illi ſꝑ cõuenientia atʒ adequata. Ueruũ quidẽ dicet ſj nõ ſol uit nodũ queſtionis qm̃ nõ exponit veri⸗ tatẽ de hmõi ↄueniẽtia vł adeqᷓtiõe⁊ hoc ẽ qm̃ claudicabit ex neceſſitate ſᷣm ipᷣm cũ no habuerit a ꝑte enũciabiliũ vbi pedẽ fi geret. Cũ res ⁊ ſi eẽni enũciabiles nõ eẽnt miĩ veritate eẽndi.Qualit᷑ igr intelliget cõ uenientiã relationẽ eẽ cũ coꝛrelationẽ ha⸗ bere nõ poſſitĩ rebꝰ ꝓpter nõ exiſtentiaʒ ean niſi recurrat ad ea q dixi. Sicigit᷑ ali gqd ẽ veꝝn qð tñ nõ ẽ vtchymera nõ eẽ cui⸗ nec pᷣdicatũ nec ſubiectũ ẽ. Sic nõ ẽ mirũ ſi aliqd ẽ verũ veritate q̃ nõ ẽ maxime cu, veritas hmõi vᷣitas rõnalis ſiue loyca ſie 2 ↄueniẽtia enũciationũ q̃ nõ mag exigit res eẽ qᷓ; nõ eẽ ⁊ ecõuerſo. Nec maglẽ ad entia q; nõ ad entia affirmatio em̃ ꝗ affir mat᷑ chimerã eẽ eque ↄuenit cũ affirmato ſuo et eque adeq̃ta ẽ ei vt q affirmat᷑ crea toꝛẽ eẽ cõuenit cũ ſuo affirmato vel adeqᷓ tur eidẽ.de relatiõibꝰaũt ⁊ pᷣdicationibꝰ ⁊ modis pᷣdicãdi expediui te ⁊ me i tracta tu ſingulari occaſiõe pᷣdicalionũ qᷣ fiũt iu ria doctrinã xpᷣianoꝝ i rebꝰ diuinalibꝰ vlł cis Po ſolpdin ſbiceſ aabecan umpiea auiſtime 8 . bee lſtgein leſageſu pundenin iral obi ſensama gisllus, enanalre Mionbn elonsh⸗ Glpisſi reltuey ſal Aflnsolene Cdtupde Gooraeſen navan guabmoi eulgsgun biguia fon wen⸗ Auigrſn usniung Wamren unſſine ſlde Geponue lolouete benturdee nneforſitan huscoloen ſtͤboreſt, bungin (hla bebe ntöena Allciboſe ſeiuegite rdeidi leſene Mnnfni Mocnzen umſird Ufanen nſſinde iſeytpcn Ghaen Enben gaii 1enti utmn Pndücni nbicinn regen »„ Mizceiie entufn grölu deafimanr tacüßfton innötotin. scann erintiat, Nolſplen S Scniänziir heuin ogensigſen niasbluig e. elen en Piuefmnd Liliſgcönnn nicidicfßn lectgiüe ſurftin ltni dont, wͤcke Nindh Fo. pnoti⸗ dininis. Et ſ reminiſci voluert eoꝛu qᷓ dicta ſũt ibi ꝑme adiuuaberis nõ parũ ad declaracionem queſtionũ ⁊ dedlarati onum pꝛopoſitaruʒ quanqua ea ꝗ hic au diuiſt. merito tibi ſuffſicere debeant. Oſt hec aut reuertar ad fata ⁊ fa tatiohes.Scito igr qꝛ tam lex he⸗ bꝛeoꝝ q; chꝛiſtianoꝝ in hoc cõcoꝛ/ dat ꝙ ? in natiuitatibus et ante natiuita tes facte ſunt reuelatiões magnoꝝ euen⸗ tuum de viris naſcẽtibus⁊ lex vebꝛeoꝛum narrat ab ipᷣo creatoꝛe reuelatiões hmõi factas et maxime de pᷣncipibus et patrib⸗ gentis illius. Lex autem xpᷣianoꝝ ꝑpange los narrat reuelatiões factas hmõi. In⸗ narralionibus etia eoꝝ legunt multe re⸗ nelationes hmõi facte eẽ per ſompnia eł ec ꝑephãs ſiue ꝑꝓpheticos vos. Nomẽ fati vel fale vel fatanõis apud vtranqʒ gẽ tem ſicut pᷣdixi tibi hoꝛrificum ẽ ⁊ abho/ minabile nec in alterutra dictarũ legum legitur vel auditur ⁊ qm̃ vtraq; lege anti/ quoꝛũ eſt cultura deoꝛũ atʒ dearuʒ ⁊ ydo latria velud reliquie queda et ſequela ali qua hmõi culture remanſit opinio fatati⸗ onis. Potiſſimuʒ autem circa anus ſeu vetulas que vel curioſitate faciente mulie bꝛiq; leuitate vult qſtuatione ꝓ qua mẽ⸗ tiri non verẽtur nondũ receſſerũt ab eis Quia igr ſi creditur eoꝛũ hyſtoꝛijs credu⸗ las vtcunq; tollerabilis ẽ eo tꝑe quo co lebatur multitudo deoꝛũ hoc ẽ demonio rum peſſimoꝛũ.Sicut ꝑmittebat᷑ cultoꝛi/ bus ſuis dare reſpõſa ⁊ multa alia facere Sic potuerũt ⁊ in multoꝛũ natiuitatibus collo quẽtes audiri et pᷣdicentes ꝗqᷓ dpine/ bantur de euentibus naſcentiũ et que ipi met foꝛſitan neſciebat et ſuggeſlerũt hol⸗ bus collocutiões ſuas hmõi eſſe fatatio⸗ nes hoc eſt firmas oꝛdinatiões euẽtuũ il⸗ loꝛum. Similxr etfata q̃ſi decreta irretra⸗ ctabilia haberi.oĩa autem hec faciebant intentiõe maligniſſima atʒ neꝗſſima vicʒ vt cultoꝛibꝰ ſuis et etiã alijs ſe deos vos eſſe ſuaderẽt et ꝙ in ptate haberent ſolo verbo vel dicto magnis ac pᷣclaris euẽti⸗ bus ꝓſperare et pᷣclaris honoꝛibus ſubli mari vt inſipientes hoies ad culturaã ſuã ꝓuocarent in quem nibil intẽdere pote⸗ rant vbi vel contumelia creatoꝛis vel ſub uerſionem ac perditionẽ colentiũ vel va⸗ niſſim honoꝛationẽ ſuam hoc em̃ putat eſſe vt vehementer ↄcupiſcant nominari el haberi dij et dininis honoꝛib? venera erxltij ri. Eodẽmodo ſentiendũ eſt et de fatabꝰ hoc eſt deſalſiſſimis et vaniſſimis deabꝰ quia nõ ſunt niſi demones cũ aliud ſunt et cũ in veritate collocutiõis coꝛuz audiũ tur ſeducere intẽdenteęs eos quibus ꝑmit tuntur talia et taliter loqui. Interdũ vero fictiones ſunt et adinuentiões vetularũ aliqnid per hmõi mendacia ab inſipien⸗ bus obiinere volentiũ. Quiſtuloſitas eĩ et adulatio a vetulis et maxime pauꝑib⸗ non facile recedit ſed ⁊ diuinatõibus et ſompnijs vłexponẽdis vel fingendis eſt eis tanta auiditas mentiendi tataq; au⸗ daciavt nec etiam flagellis ab eis extereri poſſint alias etiã ẽ mulieribꝰ generaliter tata certa hmõi credulitas vt vetulas res iſtas menciẽtes atʒ fingen tes frequẽtare deſiſtere no po ſſint licet et multociẽs mẽè⸗ daces eas ꝓbẽt et in nullo veridicas. In ſuper et hmõi mendacia atʒ figmeta pꝛe⸗ cijs magnis emere audaciſſime ſunt. IJhil aũt babere firmitat: aut ne⸗ reſſitatis dicta deoꝛũ hmõi inde e= manikeſtü eſt qm nec verbum nec dictũ creatoꝛis omnipotẽtis infert firmita temvel neceſſitàtẽ euentibus ↄtingentihꝰ⸗ Sicut ſepiꝰ in pᷣcedentibus a udiuiſti qn⸗ lo minus dicta falſoꝝ deoꝛum ant dicta vaniſſimaꝝ dearuʒ alicuius firmitatè aut neceſſitatis erunt Amplius.quo tiens mendaces ⁊ illi et ille pꝛobati ⁊ inuenti⸗ ſunt ab ipᷣis cultoꝛibus ſuis ꝙ ſi de men/ dacijs eoꝛum vel earũ certitudinẽ habere volueris lege narrationes chꝛiſtianoꝛum lege etiam reſponſa eoꝛum et inuenies innumerabilem multitudinem menda⸗ tioꝛum nec non et ambiguitatem in re⸗ ſponſis ipſoꝛuʒ que in vtranq; partem cõ tradictionis iterpꝛetari poſſunt in q̊ͥ appa ret vel eos ignoꝛaſſe verieatẽ et ea aſtucia huiuſmodi dediſſe reſpõſa vt qcquid eue niret illud pꝛedixiſſe viderentur Amp̃. iam declaratum eſt tibi in alio tractatu et ſcriptum eſt ibi de cultuꝛa eoꝛum quoniã nihil poſſũt ſtatuere vel deſtituere ꝓꝑ moꝛ talibusvel contra illos quin potius totuʒ bene eſſe totapꝛoſperitas totuʒ male eſſe ꝙ eſt aduerſitas in beneplacito eſt creato ris omnipotentt. Si ergo nulla vi vel vir tute ſua ſiue potentia poſſunt pꝛodeſſevel nocere hominibꝰ quantofoꝛtius nullo di cto ſuo vel loquutione aut loqla Am. ſi natura vei virtute eoꝛũ eſt vt ſcirẽt euen ius hominũ quatomagis eberentßuol ſe ſuos pꝛeſcierũtigit᷑ exterminiuʒ ſui cul⸗ ius. Quomõ ergo illud nõ auerterũt. Amp.ſi ſolo dicto honores⁊ potentiã da depꝛimi atq; cõculcari paſſi ſunt et adhu patiuntur.vt omis honoꝛificentia culture ſue exterminata ſit a regno chꝛiſtianoꝝ et a regno ſarracenoꝝ⁊ aliqñ a toto oꝛbe ro mano an fatauerũt imꝑatoꝛes romanos in tantã ſui contumeliã et depꝛeſſionẽ. Amp.certum ẽ genteʒ iudeoꝝ⁊ gentẽ chꝛi noſiſſimas eẽ omni cultui eoꝝ⁊ eos ex le⸗ ge ſua totſ ſtudijs ac viribꝰ pꝑſequi. Qũo ergo ſolo dicto cũ hoc poſſint non adeo infoꝛtunat ſiue infauſtat vnumqðq; eoꝛũ qui naſcunt in aliqua iſtaꝝ gentiũ vt ni/ hil poſſit circa eos.de hijs aut⁊ alijs qui circa eos ſunt expediã me ⁊ te in tractatu ꝓximo poſt iſtũ ſi deus voluerit. Uo niã auteʒ mũdo ſublimari re ctoꝛes multos poſuerũt et philo/ ophi ⁊ alij aiam mundi vt plato ⁊ ſequaces eius alij vᷣo virtutẽ alij eiuſdẽ mundi totius regitiua necnõ ⁊ alias vᷣtu⸗ tes occultas ⁊ demones etia ↄſulere rebꝰ huũanis Conueniẽs eſt perſcrutari de hijs qntum ptinet ad pꝛeſentẽ tractatũ ⁊ pᷣmũ drca aiam mundi negociandũ mibivide Stunaia enim coꝛꝑis ꝙ; aiat gubernatrix in dubitanter ẽ reginaq; atʒ impatrix ipius Imperiũ autem ipᷣus ⁊ dominatio ſupe illud appet ex obediẽtia tam ipᷣius tociuſ membꝛon. Gimil 2 ꝓuidentia ex ing itione eoꝝ que coꝛpi ipſi mẽbꝛis neceſ⸗ ſaria ſuntſicut tectũ tegimẽ cibus⁊ pot⸗ Albuſamar etia aſtrologꝰ totã fabꝛicatio . Anem atʒ foꝛmationẽ coꝛpoꝛũ animaliũ at o tribuit aiabus eoꝝ ſiue naturis eaꝝ quaſi aĩa leonina ex materia de qua generatur coꝛpus leonis aſſumit vñ foꝛmat ſibi den „ eſt ſi hoc attribuat aiabus cũ Arſ. ſimil ſentire vident᷑ de ſeminũ vᷣtutibus cũ pꝛe foꝛmandi floꝛes ⁊ folia ⁊ fructus coꝛpaq; omnia vegetabiliũ et non potius in ſemi nibus vegetabilibꝰeẽtvirtus foꝛmadi coꝛ „ * poꝛa hominũ cũ tanto nobilioꝛa debeãt eſſe ſemina animaliũ nobilioꝛes vᷣtutes hoꝛa animaliũ coꝛpoꝛibus vegerabiliuʒ. Tola igi gubꝗ naiio mũdi ex aĩa ipſius W ſtianoꝛum genteq; ſarꝛacenoꝛum ignomi les⁊ vngues.Silłr ⁊ aia vꝛſina. Nec miꝝn dixi tibi. Ut quid em̃ in ſeminibꝰ vtus eẽt ]Dars pꝛima de vntuerſo. erit. Pꝛeſertim cum plato expᷣſſe poſuerit ipm eſſe animal intelliges diuine pꝛudẽ/ tie ſanctionẽ. Qè auũt induxerit eü ad hoc 5 re poſſut hoĩbus⁊ auertere ab eis om̃e ge /vt vtrum totũ munduũ id eſt vniuerſũ coꝛ nus infoꝛtunij quomõ ſeipos exonerari? poꝛeum poſuerit eẽ animal an ſolũ celnʒ id eſt partem illa vniuerſi co:poꝛeique eſt a luna ſup:a ⁊ tota mobilis Arculariter qᷓ ſcʒ continet nouẽ celos mobiles de q̃ in cedentibus audiniſti an totu vniuerſum qð conſtat ſcʒ ex nouẽ celis iſtis et qituoꝛ elementis dubiũ eſſe poreſt qm̃ Ari.⁊ ſe⸗ quaces eius ſolũ celum id ẽ partem illa queẽ a luna ſupꝛa vel foꝛſitã celũ ſtellarũᷣ fixarum aial eſſe poſuiſſe vident et auicẽ na euidęẽter dicit q celum eſt animal deo obediens. Quattuoꝛ aũt elementa aĩata ponere non videttanto phõ con gruiſſe quis em dicat ignẽ vel aera aĩatum eſſe. Similr aquã vel terrammeq; em̃ vita in eis apparet nec aliqua ſpẽs motus pꝛeter motum localẽ niſi violentus ꝗ nullomo⸗ do vitalis eſt In oĩbus aut vegetabilib⸗ apparẽt motus crementi et decrementi ?ꝰ Ard. dicit qꝛ cremẽto atʒ determinat᷑. Ui⸗ detur aũt exhijs que apparent in terra et aquis virtutẽ quandam generatiuã vege tabilium ⁊ etia animaliũ habere vtraq; ⁊ lex heb:eo:ũ atʒ doctrina aſſentiũt in hoe ⁊ doctrina xpᷣianoꝝ atʒ fides nõ diſſentit ab hoc.Ego aũt iam dedi tibi cauſaʒ⁊ ꝓ Pationẽ in hoc in pᷣcedentibꝰ ⁊ dixi qᷣ ter ra per hoc ꝙ eſt terra nõ habetvirtuiẽ ge neratiuã animaliũ aut vegetabiliũ. Nul lum em̃ coꝛpus per ſuã coꝛpoꝛietatem põt generare niſi coꝛpꝰ ſue ſpei terra terrã ſo/ lam ⁊ aqua aqua ſolam. Q& igr alia coꝛ⸗ poꝛa generat vicʒ animalia aut etnã vege tabiliaex alia vᷣtute ſuper addita eſt vtri q; ęt hoc confitent᷑ pꝛenoĩate leges gꝗa ſeʒ ex benedictione creatoꝛis datum ẽ vtriq; generare nobilioꝛa qᷓ; ipᷣe ſint etiſinnauit᷑ lex hebꝛeoꝛũ in pᷣmo ſuo verba creatoꝛis quibus intelligit᷑ iſta benedictio vicq; qui bus dicit ꝓducant aque ⁊ ibi pꝛoducat terra ⁊c. Tu vo debes ſcire ꝗa in anima/ tio qᷓ̃ttuoꝛ elementoꝝ non eſt cauſa q de/ beat ꝓhibere eſſe animal quẽadmodum in aĩatio qᷓttuoꝛ humoꝛũ in coꝛꝑe hũano non ꝓhibet hominẽ eſſe animalxt ẽ iſtõ exemplum ſnie iſti platonis ↄuenientiſſi⸗ , mum.Cũ inter hominẽ et mundũ quan/ ſeminũ ipſoꝛum qᷓnto nobilioꝛa ſunt᷑ cor, dam poſuerit eẽ ſãmilitudinẽ vt homineʒ mundũ minoꝛem nõ dubitauerit noĩare Secundũ platoneʒ etiam ſciendũ eſttibi guig mut colefſo⸗ gvallerg nennssf habune leererll nnicorr gelabllat funuurer bilaſunt⸗ ſöseere⸗ Pnisino⸗ lfiuooͤts cnes tſey Utntinare unaoee Anthe Nurdil/ molndila domparii Wons. 11 buslenehe Piustene⸗ raonmni ſechratone cnmniamn atcnme paeineon Worunbe ſunlgeſoll glisſenpe Gentalaet cſnaiorun helmnenici⸗ ſeinalot mgreye fiilbas ſins noue n Pane Cuueegeiuse kniggne Mnunig⸗ Unmde 6h picl idan⸗ s tnamis in Noolsa donobien e ☛ mitign iſennin Kumcktiint) Veütkni Naen in nannez in ese olennsgn meniddn eeru un ti: Miut ntitnuin tento't⸗ mnöh ieſanma⸗ in aialibus ſpiratiõibus et reſpiratiõibꝰ vo. aluh quia mundus circũdans q̃ttuo: elemẽta/ exundat Si dixerit qm̃ aqua attrabit eas mundo nò indiget ſublimari ꝗqn potius intra aaus fuoe aiz ꝓfunditates Hhoc mul ecouerſo et hoc ia noſci ex alijs. Ocis etiã/ Ais modis apparet eẽ impoſſibile. Pꝛimũ qualiter qttuoꝛ humoꝛibꝰ qui q̃ttuoꝛ ele/qm̃ non polunt arſainit vbi aque nõ menus aſſimutant/q̃titer nutriunt mem eruntre aliqua ꝓfunditas terre vacua bꝛa humani coꝛpis et ptes illoꝛumſet qua eẽt ab aquis ymo tãta ſinuoſitas tantaq; — — liter ex illi ſit generatio ſuꝑfluitatu et ini ꝓfunditas que capere ſufficeret aqᷓs re⸗/ micoꝝ quo?undã aĩalium in eodẽ. Sicve uertẽtes hoc aũt eſt manifeſte impoſſibi⸗ getabilia aĩalia metalla et liquoꝛes gene- le qꝛ locus ille quẽ intrat vel eẽt oino va/ rantur ex q̃ttuoꝛ element et ea que nutri cuus a coꝛpe ꝙ eſt impoſſibile vel eẽt ple⸗ bilia ſunt ex bmõi generatis nutriunt ex nus aere. Aer vo nõ poſſet ꝓhibere aqs ipᷣis elemenn.Dixerũt etis ſequaces pla/ gquin intrarent et diuiderẽt ipᷣm et eücerẽt tonis in cõfirmatioeʒ opinionis ipius qꝛ de loco illo pᷣſertim cũ locus ille taã multi⸗ effluxiões ⁊ refluxiões ſunt mariũ ſpirati plices habeat ſinꝰ et exitus. Amp̃.nõ ones ⁊ reſpiratiões ipſius mundi.Unde aliter attrahui aera niſi dilatato pulmõe et quaſi na res ei poſuerũt vbi maioꝛes ſẽ᷑ et extenſo vẽtre. Nihil aũttale fit in ꝓfũ⸗ inundatio es ſiue effluriões mariũ ꝙ eſt ditatibus terre. Amp̃. ſpiratio ⁊ reſpi vel in abyſſo magne quaã matricẽ omniũ ralio non ſunt niſi ſpũs id ẽ aeris a quo⁊ aquaꝝ dicit Art.vel in maribꝰillis vbi ve denoiĩiant. Manifeſtũ autẽ ẽ qꝛ ſi oĩia bementioꝛes maioꝛeſq; apparẽt hmõi in interio:ꝛa alicuiꝰ aialis vicʒ vẽter ⁊ pulmo undatioes. D plrlena eẽtaquis reſpirare non poſſent ꝗn Oium autẽ erroꝛ facile manifeſtꝰ potiꝰobcluſo ſpuᷣ et via ſpiratiõis obſtru fit ſi conſideraueris qualr ſoirati cta ſuffocaret᷑ ſiue exiingueret/apꝑetaut nes et reſpiratiões fiant in ani- inde ſpirationẽ et reſpirationẽ eſſe aeris mabus pꝛimũ quidẽ quia non fiunt ſine qm̃ ſola animalia ſpiratia et reſpirantia moiu dilatationis et conſtrictiõis quarũ aeraſviuũt in illo ꝓpter qð et piſces in eo dam partiũ in eis videlicet vetris atʒ pul⸗ viuere nõ poſſunt niſi qui in aera capita monis. Nihil autẽ tale apparet in parn- eleuanijet natates capita ſuꝑ aquas ꝑtat bus terre hoc ẽ in omnibus ꝓfunditatibꝰ Piſces vero ꝗ ſemꝑ inter aquas moꝛantß ipfſius terre que ẽ velud venter cõtinens non reſpirãtꝓpter qð neq; pulmonẽ ha⸗ maria omnia. naria o Amp. ſpiranones et bere dieunt. Hec optet ꝙ ampliꝰ imoꝛer reſpirationes augent in animabus ex ve in deſtructiõe fantaſie iſtius cũ pꝛeter heec hementia motus et foꝛtitudineet minuũ ꝗq hic diri ibi reminiſci poſſis eoꝛũ que di tur ex contrarijs. Nullus autẽ motus ap: diciſti in ſca metheroꝝ vbi declaratũ eſt paret in coꝛpoꝛe terre. Inundatiões vero nibi cauſa motus mariũ. Ubi⁊ declaratũ marium byemales atʒ vernales maioxes ẽ tibi q motus hmõi motus ebulitionis ſunt ac foꝛtioꝛes inundatiõibus que fiũt tantũ eſt. Uñ et feruoꝛ maris vſualiter di alijs lempoꝛibꝰ Amplius. maria occi citur Et tu iamnoſei gemoru ebulitiõis dentalia et ſeptrionalia vebementiũ ſunt eſt ex vapoꝛibꝰ reſolutis ꝑ caloꝛẽ atʒ mul⸗ ac maioꝛum inundationnʒ q; oꝛientalia tiplicitatè et aſcendẽtibus multitudineq; vel meridionaliaſq̃re vicinioꝛa videntur ſua et aſcẽſu aquã impellẽtibus atʒ ſurſũ eſſe in talibus ipius mundi quemadmo⸗ eleustibus exundareq; eam cogentibus dum que vicinioꝛa ſunt pulmoni ⁊ coꝛdi Euertar igr̃ et dicã quia plaio ⁊ q cunq; ſic poſuerũt aut intellexert vnnnam anima eſſe omniu celoꝛum nouẽaut non. Si ſit dico qm̃ eadem iudi quaces eius q; fonsvitalis caloꝛis ad oꝛe cia que iudicant vnũ celoꝛum eẽ animatũ tem ẽ atʒ meridiẽ. Uirtutes etiã ex quibꝰ iudicant ones eẽ animatos uicʒ motus ponunt eẽ generationẽ ⁊ vitã animalium Amp̃ᷣ.dinᷣerſos motoꝛes illon iudicat ad meridie ponũt vicʒ ſolẽ et alios plane diuerſitas motuũ ipſoꝛuʒ. Moloꝛes qũt tas ⁊ duodecim ſinna. Ampᷣ.manife⸗ eoꝛum nullus poſuit niſi aias ipſoꝛũ. NHõ ſtum eſt qm aquas mariũ aut ſinuoſitas erit igr anima vna aians omnes nouem aiy ꝓfũditas terre attrahit et ea reicit aut celos.Q ſi dixerit quis ꝗa multitudo ce⸗ alið cum aque nõ niſi oienm motuiis ioum non ꝓhibet vnaz anima animare 0. foꝛtius mouent ꝑtibꝰ remotioꝛibꝰ ab eiſ⸗ dem.Apparet auũt euidenter ſᷣm Art.ei ſe „ „ — celi mobiles indiuidua ſt Pars pꝛima de vntuerſo. eos omnes Eũ euidẽter appareat in co- ma eſt qui ponit vnã animã diuerſis coꝛ⸗ poꝛe humano tani eſſe multitudinẽ mẽé- poꝛibus per ſe eſſe nalis ant vnã ſoꝛmam bioum atz diuerniat et animam vmca diuerſis ma terijs ſimiluer eẽ nans/q di⸗ animare omnia illa quâtofoꝛtius non p- co Ppter membꝛa hominũ et alon aia⸗ hibebitur anima vnica taz nobiliscoꝛpa ſi oixerit quia motuu diuerſitas hoc Ppbi vniuſcuiuſq; ſuſficit toti et parobus p̃ſer⸗ bet in celis. Cur non et in animaliu mem tim cũ partes omnes colligantia habeat bꝛis tanta quippe motuũ oiuerſitas ẽin adinuicẽ mediatam vel immediata quo⸗ animaliũ membꝛis. Coꝛ em̃ non bʒ moti admodum ſe hʒ res in omnibus anima/ ſimilem motibus alioꝛu membꝛoꝝ ⁊ mo lium mẽbꝛis.Celi vᷣo nõ habẽt a ſeinuica tum eius diyerunt ſiſtholen ⁊ diaſtholen colligantia niſi contiguitatis. Cõliguitas hoc eſt eleuacionẽ et depꝛeſſionet motus non eſt colligantia que ſufliciat efficere vt hmõòi nõ eſt voluntariꝰ aut impatus nec eſt in poteſtate vel volũtate hols wel alte rius animalis motũ hmoi repꝛimere/vel ſam ꝓpter quã debeat eſſevna anima no ꝓhibere motus vero oculoꝝ videtur vo⸗ nem celis mobilibus. Qè ſi dixerit alias lubilismotus bꝛachioꝝ adiutus/motus eſſe colligantias illoꝛũ celoꝛum que non pedum in añ. Quid vero alis poſſe vide/ qimmerite ignoꝛant ab hominib? ppter tur ð epate ſolene coꝛde genitaliblingua ſuũ lo nge diſtare ab ipᷣis. dico in hoc qm̃ labijs que tam longe ab inuicẽ eſſe vidẽ⸗ motus iſteſignoꝛat motus iſtoꝝ celoꝛum tur lamen nemo poſuit ad hoc vnicuiq; et diuerſitates motuũ ipſoꝛum ea em̃ eſt iſtoꝛum anim eſſe ꝓpꝛiam. Sed anima diuerſitas eoꝛũ vt et contra diuerſa habe vna viuificari amminiſtrari ⁊ regi cõiter ant et polos ⁊ ꝓpter hoc etiã plagas. JIn⸗ omnia hec que eſt anima totius coꝛꝑis. ſuper motus vniuſcuiuſq; continuus eſt Aumß. ſi plato ſenſiſſet diuerſis anima et indeficiens atʒ totalis id ẽ m vnam p⸗ bus celos oẽs mouen ⁊ regitotumq; mo = tem nulla enim pꝑs inquocũ q; illarum ꝗe compoſitqet pꝛeſertim ex eodẽè et diuerio/ aliter ſe babennulla em pars motũ habzʒ niſi quia iſtas duas natuꝛas reꝗrebat ipᷣa mundi diuerſitas que et partẽ hanc qua-⸗ admodum divi. Cetere em̃ de interio:ib⸗ ſi andemiinvno ſc; ſtatu ꝑpſiſtentem acp non mouẽtur niſi molu lotius Exterio:es manentente vicz partem celeſtẽ que nou- vero partes mouent im perio totius ⁊ tu pdictos celos continetet partẽ ſublimarẽ ſcis cauſaã motuũ illarum. Manifeſtu cuius tanta mutabilitas tanta diuerſitas igr eſt ex hijs quia celi non ſunt adinuicẽ maxime quantũ ad ſtatum inferioꝝ ele- vt membꝛa vel ꝑtes ſuperioꝛè mundimo mentoꝝ et eoꝛum que in eis ſunt vt nibhil bilis. Cũ adeo inuicem diuiſi ſint ⁊ moti⸗ fere in eodẽ ſtatu apud eos ꝑmaneat. brus et motoꝛũ centris et plagis ⁊ polisvt Anb. coꝛpa animahũ et vegetabiliũ nec partes nec mẽbꝛa illius vllo mo doꝛũ elemẽtã ſunt et ex ↄiuerſo compoſita qm̃ reputari poſſint. Amp̃.cum aias celo⸗ ex contrarijs elemẽta enim ↄtraria ſunt ſi rum ponat hac ſolum oꝑari in coꝛpibus cut alibi didiciſti non eſt igitur mirum cũ ſuis vicz vt circulariter moueat᷑ Non em̃ vnaqueq; anima congrue öbeatcoꝛpoꝛi vitam nutribilẽ operant in ea ſed ſolum ſuoſvipote ꝑfecno illiꝰ ⁊ foꝛmaſtanq; ma motuʒ hmõi. Quia igr tam diuerſi motꝰ terie ꝓpꝛienon ẽ miꝝ ſi partem aie tocius tãqʒ diuiſi abinnicẽtaq; apꝛopᷣati moto mundi quida poſuit et ptem diuerlſum ꝓ ribus ſuis vtpote immediati et per ſe effe Pier congruentis dixi eaʒ opoꝛere hre ctus eoꝛuũ neceſſe eſt motoꝛes eẽ diuerſos ad idẽ et diuerſum Ampᷣ cũ ipſi nouẽ ex vna enim virture p ſe ⁊ immediate nõ tum ſublimare ſimullad ꝗd poſuiſſet eaz ſcit. In hominib⸗ auũt et animalibꝰ alijs in diui an eiuſdẽ ſpci cẽ poſſibile acta exire diuerſos ſpecieſopa/ aut diuerſarũ qualiter poſuit plato vnica tione naturali. Motus aũt iſti ſunt oꝑa/ illis anim eẽ potius qᷓ; multè bominibꝰ tiones naturaies 2 ſolo hmõi motoꝛu in aut multis alijs animalib?. Amp.nõ coꝛꝑibꝰ ſuis. Nihil em aliud opat in coꝛ/ videtur noſſe natura animeꝑ hoc ꝙ aia po:a ſua hoc ẽ non aliud influnt in ea ni eſt neq; naturã foꝛme per modũ quo g geeta⸗ que nõ vigelur alið eſſe que tun taz nob liumique non ſunt nata eſſe ꝑ ſe ſed in o tam ſimilia vt ſunt nouẽ celi animare. tis ſuis ⁊ de illis ?z ppier hoc anima toll vna anima ſufficere debeat multis coꝛpi⸗ bus Quare nondũu dicit qui hoc dicit cau ꝓpꝛiuʒ et per ſe de interioꝛibꝰ niſ coꝛ quẽ jonpi eñnor. zaliust ſucotru nunt deeli lurmmn ſepmt lasanit ſue⸗ pibertett Aoluus bilomm g Kaugnu Engeel onnaci Mim pe Notdos ftolo hanig clon. lungous pariotno Noherſe Garane Ann Mopol poſvenit ſoten⸗ ſlnboe ſisiſtis⸗ ſoctdre acnen moaaee anishe nam nanen gigamn lelsing tiladtn edico ddalie. flaneri Mden wome Raung wng ſllin lg nmide micie⸗ Aaſeſet gann unſing Clgntä mmeias elaſtaniſer cheunelit, aleribeezu keſemmmg Cidn Uckoun en aus ſton nn dana diocten hoceüeege, nuſcemmut Abidifrne gociglur itamini 9 eisne encitit Nreidenan npttn, m Amwſnlinn ſerornud * ita ꝙ neutra in aliquo a gon videt ali eẽ ᷓ motꝰ. Eonſeruatiõe em̃ non indigent coꝛpoꝛa hmõivel reſtau ratiua que nutrimento pficitur vel alia cũ incoꝛruptibilia naturaliter eẽ ipſimet po/ nunt qui hec ſenſert. Ad hocigr deducit/ eos iſta raciocinatio vt neceſſario cogan. tur multog motoꝛes celis antedict pone re ꝓ multiiudine ipoꝝ. Quapꝛopt ⁊ mut tas animas cu motus circulanis ols ai —,— ibet et in mẽbꝛis animaliu eſſe virtules 1iu ab anima Q ſi dixerit ga nihil ꝓ 5 motiuas multagꝗ et vnicuiq; meèbꝛon mo bilium ppꝛiam virtutem licet aia vna ſi? ex qua ianq; ex vna ſtella multoꝛũ radio/ rum ꝓcedunt omnes vires illo velut qui dam radij. Sic ex aĩa illa pᷣmi celoꝛũ mo bilium ꝓcedunt virtutes octo motiue in octo celos inferioꝛes.Dico in hoc q fᷣmo iſte diſcoꝛdat ab opiniõe platonis in ꝑte iſta cum ipſe poſuerit otrarietatẽ in moti bus celoꝝ. Celos em̃ ſeptem planetaꝝ po ſuit moneri ab occidente ad oꝛientẽ econ trario motus octaui celiab vno aũt pᷣnci pio per ſe et immediate impoſſibile eſt eẽ am non poſuit plato vnũ ꝓpꝛie ? vere/ ymo poſuit eam multa atʒ contraria/cum poſuerit eã ↄpoſitam ex eodem et diuer⸗ ſo que non eſt onbiũ eſſe contraria. Dico igr in hoc quia vel vtraq; ps compoſitio/ Aun arietatẽ. Si vero dixerit quia aiam la nis iſtius eſt in celo vnovel ſunt in diuer ſis cel due ptes ille Qſſi oꝝ debet igitur mouere celum illð duobus motibus con trarüs hoc aũt nec inuenit in aliquo celo rum et manifeſtũ eſt ipſum eſſe impoſſibi le.Qſi dixerit partẽ eſſe in vno celoꝛu et partem in alio nõ erit ex illis anima vna qnẽadmodũ nec ex coꝛpoꝛibus hocẽ ex celis in quibꝰ ſunt. Amp pꝓinde ẽ hoe ac ſi diceret ꝙ ex aĩa q̃ eſt in coꝛꝑe ſocrat ⁊ illa d in coꝛꝑe platõis ẽ ↄpoſita aĩa vna Aimp̃.in coꝛpoꝛe vno anima vna coꝛ⸗ poꝛe dico animato et per ſe vno ac diuiſo ab alijs. Quia igr ſm ipʒʒ oẽs celi anima⸗ ti ſunt erit hoc non aia vna numero ſe gaiabus quot ißi celi ſunt quẽadmodũ ſe hʒ in alijs ĩdiuiduis aia⸗ toꝛum tam hominũ ſoʒ qᷓ; alioꝝ animaliũ er etiam vegetabiliũ. Amp.celig mo⸗ nentur ab occidẽte ad oꝛientẽ econtrario pᷣmo motuuvt ipᷣe poſuit nõ habẽt diuer ñnitaté aut ↄtrarietatẽ in motibus ſuis ꝗn potins molus eoꝛũ idem ſunt ⁊ vnifoꝛ/ Kerintieeloun i criv. mes m tpa ſua quemadmodũ 2 motus pꝛumus. Non eſt igr ratio quare dicatur motus diueriꝰ vel ediuerſo motus eoꝛuʒ qᷓ; motus pmi niſi foꝛle dicere velit bocee . ꝓpterſtauones ⁊ reirogradatioes eleua z nões et de pᷣſſiones ephicicios et motuuũua eęoꝛum et alioꝛũ motus quos ptholomeꝰ ibi poſuit er cauſa quã audiuiſti et ꝑ mo dum quẽ alibi didiciſti. Bñdeo in hoc et dico quia qui hanc diuerſitatẽ motuum poſuerunt in motibus planetarũ ei circu⸗ loꝛum poſuerũt ſimiliter mu ferioꝛes inaniĩa⸗ Zi aut poſuerit diuerſus cũ iſti duo motus et duss pꝑles anime illius que ſunt idem et dinerſum cauſas habeat atʒ pᷣncipia ſui eẽ. Sivero intellexerit idez et diueriũ in anima velu duos reſpectus aut comꝑalioes que aie illi ſunt altera ſc ad idem creatoꝛis bocẽ? ad vnitatem et immutabilitaté creatone ipfſius altera vo ad diuerſum boc ẽ ad di uerſitatẽ et mutabilitatẽ mundi ſublima ris in quo eſt tanta rerũ varietas multi tudo atz diuerſitas ⁊ diuerſacũ per motꝰ æ mutatões tã multas lac ſi intẽderet ipa vnam vel vnũ eſſe ad partèe creatoꝛis in q et ſᷣm quã non diffurcat᷑ vel diuidit vel tutibus vel operaliõibus ad partem vo mundi ſublimaris diffurcat᷑ atʒ diuiditur innumer vtutibus? opationibus tã m platonẽ ; ſm Art.et ſequaces eins oeſq; illos qui aſtroꝛũ iudicijs crediderũtom̃s . enim hmõi totam diuerſuatẽ reruð gene rabilium ⁊ coꝛruptibilinjomnium quoq; euentuũ quiin mũ olenpon fiũt a mũ⸗/ do ſuperioꝛi ſiue celo per modũ quo coꝛpus? impoſſibile eſt eſ le virtutem effectius tammobilium tangʒ multiplicin operationum ꝓpier iſtud igr idem at diuerſum angularẽ diffurcat/ plaio poſuit aie iſti et hoc paboloyce ſo⸗ lummõ iuia ↄſuetudinẽ ſuam qua ſicut dixi Ari.ſequebat parabolas. Ja etiam Didiciſti alibi quia nulla aĩa nobilis ſiue intelligens pubilis eſt partitioe ant dini⸗ ſione coꝛpali nec vllomõꝛum ↄgruit loꝛ⸗ ma angulata aut diffurcata. Difficile aũt Vy iu tſimiliter multas diuerſi⸗- tates in ſtellis fixis et poſuerũt motũ ans te et retro in capite arietis in capile libꝛe. S vero lotam aiam iſtam ponat in celo mobili pᷣmo ponet igt in tos Unde igr eis motus. St aul bolnert eam totã in vnoquoq; celoꝛũ mobilium. Invnoquoq; ig debet eẽ motus idem = ieri poſuerũt ⁊ boe ꝓpter aiam ipſius v aĩas. Loꝛꝑis enim — 62 — *. ulius ſequantur motus antedictos. Qua Pars pꝛima de vniuerſo imtellectu videtur quia aĩa in coꝛpoꝛevno exiſtens oꝑari poſſit in coꝛpoꝛa remotiſſi/ maet anime quidẽ noſtre potius paciun tur a coꝛꝑibusalienis atʒ remotisq; im⸗ pꝛeſſiones in illa faciant. Qualiter igr in terris et in aquis et in aere iã multiplicia taq; nobilia oꝑa fient per aĩaʒ iſtã niſi in tellectu ⁊ volũtate. Coꝛpus em̃ aie hmoi ſine ſit vnum ſiue multa vt pᷣdixi tibi non eit tanq; inſtrumentũ fabꝛicatõis vt actu vel impᷣſſone vel tonſione vel aliq̊ modo rum hmòi fiat fabꝛicatio animaliũ ⁊ ve⸗ getabilium. Manikeſtũ igitur eſt ſicut alibi oſtenſum eſt tibi ꝙ oꝑatio anime il lius in ea que dixi⁊ eoꝝ hoc eſt animaliũ vegetabiliũnon ẽ niſi ſpiritualis hoc eſt non eſt niſi per ααιο et voluntatem quẽadmodũ in pᷣcedentibus audiuiſti de operatione creatoꝛis qui vbo omnipotẽ⸗ niſſimo atʒ imperioſiſſimo dinit et ſacta ſt et dñantiſſima voluntate ſua madauit et creata ſunt.Accidit aũt ſᷣin hanc poſitiõʒ — motus celoꝛum ſtellaꝝ aʒ planetaꝝ non operari res ſublimares neq; i eas niſi q̃n tum ad qttuoꝛ elementarias et radicales naturatas ſeu qualitates que ſunt calidi⸗ tas humiditas ſiccitas et frigiditao. Cum em̃ anima illa oꝑetur per intelligentia et volũtatem tim̃ neqʒ indigeat celis aut mo tibus eoꝛum aut ſtellis aut planetis vel motibus eoꝝ omnibus illis ſtãtibus ⁊ ꝗ⸗ etis eaſdem opationes operabat in mũ do ſublimari deſtruit igr opinio hec iudi/ cia aſtronomie que in motibꝰ ⁊ pꝛenoĩa⸗ toꝛum coꝛꝑm et in motuũ conſequentibꝰ que ſunt coniunctiões oppoſitiões aſpe⸗ ctuum figure oꝛtuſq; et occaſus omnino cõſiſtuntet ꝓpter hoc aſtronomici iudi⸗ ces hec oĩa conſiderant et obſeruat et ex eis iudicãt dubium inſup eſſe non poteſ intelligentiã et voluntatẽ anime illius vl lo modoꝛũ pendere ex pᷣdictis moribus alio ꝗn omnium animarũ in conſtantiſſi⸗ ma eſſer ac mutabiliſſima cum hmõi coꝛ poꝛibꝰ nihil mobilius ſit et figuris ↄſtella tionum nihil in cõſtantius. Amp̃. cũ anime hũane longe vicinioꝛes ſint ⁊ mutatiõibꝰ pꝛopter paſſibilitatẽ coꝛpm ſuoꝛum ⁊ ꝓpter hoc multipiſtiter paſſibi les per illaet non ſequunt motus coꝛpm Juoꝛm intelligeẽtie et volũtates earũ ymo Hoiius ecouerſe/impoſſibile erit ex necei ſitate vt intelligentia et voluntas anime figuret re nec oꝑationes hmõi ſequntur ipſes eiᷣ ſint per intelligentia et volnntatẽ ab ani- angulares quadꝛalos et alios vel q; ipa intendat in eos cum ipᷣa non intendente ma illa. Amp̃. quis di eret hoc ꝙ iſa non cogitante per motus celoꝛñ ex neceſ⸗ ſitate accidant. Supuacuuʒ em eſſe mani ⸗ feſtũ eſt eavel intendere vel cogitare que abſqʒ intentiõe et cogitauõe nibilominꝰ ſiunt. Amp̃. m hoc faciet ſtationes et retrogradationes eleuaiões ⁊ depᷣſſiöes ceteraſqʒ figuras omnes cõſtellanonũ et hoc non faciet niſi per inteiligentiã et vo⸗ luntatem. Quare ſcienter turbabit ⁊ con/ fundet motus celeſtes per intelligentia voluntatẽ cũ eius intelligentia errare nõ poſſit nec eius voluntas eẽ niſi rectca..· Amp̃.ð animabus niĩis manifeſtu eſt qe motibus ſuis hoc ẽ coꝛpoꝛũ ſuoꝛum non intendant aliquã ex ſigurationibꝰ ſupꝛa dictis niſi foꝛte figuratio hmõi ſit necemſſa ris ad aliquã aliam operationẽ Interduũ em̃ ſeinuicem aptaãt homines in figuram circlarẽ quẽadmodũ ad choꝛos ducẽdos vel ad honꝰ ꝙ bʒ figura hmõi ſuppo:ꝛiã dũ Siir ſe aptant et in figurã paralellv in figurã longitudis im̃ vel ena aliã aliq; ꝓut neceſſitas operatõis qua exercere in tendant requiſierit. Triangular: vero vel q̃dratus aut alterius figuratiõis aſpectꝰ in nullo iuuare põt operationẽ que eſt ex intelligentia etvolũiate per ſe et ſola.Ali odguin non eẽt operatio bmõi per intellis gentiam et voluntatẽ per ſe. SRicut neq; oꝑatio extendi aut edifſicandi de ꝗbꝰꝛ ma nifeſtum eſt tibi quia licet ſint p intelligen tiam ſiue ymaginationẽ⁊ voluntatẽ non ſunt tamen ꝑ ea ſota aut ex eis ſolis vymo ex eis per inſtrumẽta. Amp̃. quid eẽt ꝙ dicit Ard. et etiam ſenſun atteſtanio⸗ ne manifeſtũ eit de virtutibus ſeminũ q rum operatioẽs adeo euidentes ſuntſivł non eẽnt in ſeminibus vel nõ operarent in eis quoꝛum alterum eſſe neceſſe eſtſt anima illa quã plato dirit animã mundi omnia hec que generant᷑ et coꝛrumpunt᷑ ſub ſpera lune videlicʒ homines anima⸗ lia et vegetabilia per intelligentiã ſolam * voluntatẽ anime illius generaret. Suꝑ unacue enim ⁊ inutilit᷑ eſſent hmoi vᷣinies in ſeminib ſi intelligẽtia 2 voluntas aie mundi per ſe e Seee ad hmöi ope⸗ , ocgar ſteliei quis quia vires mo fue ralin ſunrin me acope nt ltelagkut deſtrulun vochotmmn Cnialsiſt Atmuni bzaniell glinc elos erütmehe ſſinieber ccicainnu Oumnaniume lrickegviu Gaͤrenben mnenmat tesenitan operboct Pbonines. nockobocg ſiczinpoſt afuepen ſeneggispan deneteſtta nodäenin nimarean nocoxeſe ocnuicelit Neiopelat Cusenteg Necticben ns ie ſoniongen booplanen nboorib esnpeil Minhorß ſemaleret nſpe⸗ dnediool⸗ Auenume Cllilcene⸗ lubochon Noyennur Cunnin W ſſcrͤe ſegguit W kaſceene iiinm, zaongz NsNrN wegiinete 1ineanbr nonsagir uantiin Weane geſe tanides:ii nsdöſel N neleenid anamer e tel lienzgn muskiliin üsnankriit ciſtun ignnigni nuobnöif — hornezinſe⸗ tiniconei ibriii animiimt Gnusgul imuit gintiein onmmnni utere tee! Fo. tiue ⁊ aliarum etiã operationuʒ effectiue ſunt in mẽbꝛis animaliũlicʒ ſit vna ania in coꝛpe vniuſcuiuſq; anialis nec iñ vires ille ſuꝑſtuunt. Dico in hoc quia ſᷣmo iſte deſtruitur duobꝰ modis.pꝛimũ qm̃ ſcoõm hoc homines ⁊ alia anilia erunt membꝛa anĩalis iſtas cuius anima illa ania ẽ hoc eſt mundi ⁊ ꝓpter hoc.Sicut nullum mẽ bꝛuʒ anialis animal eſt.ita nec homo nec aliud aliqð ex anialibus animal eritſſed erũt mẽbꝛa anĩalis illius magm mõſtruo ſiſſimi ⁊ hoꝛrificiſſimi et ↄſequent ex hoe accidet in nullo hominu vel animaliũ ali oꝛum aniam eſſenec ania humana ania eritiniſi equiuoce cũ nulla ꝑfectio cuiuſcuũ q; ex membꝛis hominu vel animaliũ ali oꝛum anima ſitvel etia dicat ſed neq; ho mines erũt animalia plura vel anialvnũ et ꝓpter hoc neqʒ vnus homo neq; mul⸗/ ti homines. Scvo deſtruitur ᷣmo huiul⸗ modi ꝑ hoc ꝙ ania que eſt exira coꝛpꝰqðᷣ cũqʒ inpoſſibile eſt vt animetvel viuificet illud ſiue perficiaſ cum perfectio omnis eſ ſencialis pars pfecti ſit atqʒ de ipᷣo ⁊ in eo de neceſſitate ee habeat. Quare quemad modũ anima que eſt in ſocrate nõ poteſt animare aut viuificare platonẽne qʒ vllo modon eſſe ꝑfectio eius.Sic neqʒ anima octaui celi ſine alterius coꝛpis poteſt eſſe pfectio vel alicuius exhominibꝰ aut ania libus autvegetabilibus ꝗᷓ ſunt apudnos hoc eſt ſubcirculo lunari. QVoniã ant dixi iibi in pꝛecedenti bus de anima iſta qõ in retrogra dationibꝰ exaltationibꝰ ⁊ de pee ſionibus alijſq; huiuſmodi vʒ obſeſſioni —õ bus planetaꝝ ⁊ eclipſationibꝰ alijſq; om nibus quibus virtutes eoꝛum ⁊ operatio nes impediri poſuerũt aſtronomiſe non dixi in hoc ᷣmone completum per quem firma fieret ratio ſeu ꝓbatio qu intende bam ſupplebo hic⁊ firmabo ꝓbationeʒ hanc.Ditco igitur quia ſi anima illa efficit ea que numeraui ⁊ nominaui tibi vel effi cit illa ſcient᷑ ⁊ nolenter ⁊ ignoꝛanter ⁊ ꝓ⸗ pter hoc non volent᷑ aut inuita. Q ſi ſciẽ ter operatur impedimenta virtutũ ⁊ opa tionum planetarũ qualiter igitur mouet eos cum ꝑ motus ⁊ motuũ figuras opari ponant omnes aſtronomi ⁊ omnes phi⸗ loʒ oppi cõſenciẽtes aſfttronomis. Am⸗ pliꝰ? vt quid eas retrogradi facit an quia plus iuſto ꝓceſſerunt vtrunq; q; ißa im/ peraſſet an quis nimis celeriier moti ſint an quia peniteat eã eouſq; mouiſſe. Qua re pꝛeier imperium eius ⁊ voluntatem e/ lius moneri eos neceſſe eſt vel in parte vel in toto. Amplius qualiter obſidet eos conſtituens aliquid eoꝛu inter duos ma- los vbi mirabiuier ugatamvirtutem eius ſcripſerunt aſtronomi.Et qua de caulſa ę/ clipſat ſolem ⁊ lunam ⁊ inierdũ alios fre/ quenter quo fructuiſiue vtilitate tot ⁊ tan ta mala querit atʒ ꝓcurat coꝛꝑibus huiuſ modinec et in aniam bꝛutalem caditiſta malignitas vt coꝛpus in quo eſt vel mem ꝛ0ꝛzu vl aliquod ex membals eius ſciẽter moueat ad impedimentũ ipſius vel leſio numvirtutis eius. Multofoꝛtius igr non eſt poſſibile vt hoc cadat in anima illam nobiliſſimã ac ſapientiſſima. Si vero ne⸗ ſciens hoc operatunhic etiam ſermo val/ de erroneus eſt qm̃ etiam ſi iſta ignoꝛan⸗ tia in ea naturalis eſſet taʒ longa tamen aſſuetudine miülleſies ablata eſſet ab eaſ?- contraria eidem ſcietia acquiſita. In bꝛu⸗ tis em̃ animalibꝰ videmꝰ per aſſuetudi/ nem naturales ignoꝛãtias multas tolli ? ipſa in multis quaſi diſciplinabiliter eru/ diri ita etiam vt queda ex illis loqui ſiue dicere videamus ſi loquela dicenda ẽè lo cunonis humane tales effigiatiões Qua liter igr duraſſet iſta ignoꝛan⸗ tia in anima mũdi. mi qui hoĩes fuerunlet ſunt cauſaq; bꝛe⸗ uis vite et tam longe a motibus iſtis ⁊ fi⸗ gurationibus eoꝝ ⁊ alijs que numeraui 7 nolaui tibi hec oĩa inuenerũt inueſtiga tionibus ⁊ obſᷣuatlõibus ſuis. Qualiter igr ignoꝛare põ t anima mũdi aliqd oiĩim iſtoꝛum. Amp. cũ animabus noſtris mõ.ipſi aſtrono notiſſimi ſint motus coꝛpoꝝ noſtroꝛũ at,ʒ mẽbꝛoꝛumiet hoc ẽ qm̃ per ymaginatiõeʒ ſiue intelligentiã ⁊ voluntatẽ eaꝛũ/qualit motus oẽs celeſtes vel motuũ figuratio/ nes latere poſſunt aiam mũdi cum fiant p intelligentia ? voluntatẽ iplius. Si vo dixerit ꝙ ea inuita accidlt iimpediméta virtutu;⸗ ſuarum planetis jeſt ig celos er planetas qᷓ; ipa aia mundi. NHul lus aũt pho ꝝ poſuit aliquod hon mone⸗ ri niſi ab aĩa neq; etiaʒ plato ipſe.Ouare erit alia aia mouẽs celos vel alie aie mo⸗ uẽtes eos qᷓ; aĩia illa mũdi qua plato po/ ſuit et de hac erit adhuc qſtio eadẽ ⁊ diffi ralia vtus mous — cultas eadẽ. Seqtur etia hunc erroꝛẽ per .„2⸗ vias multas ⁊ violẽtia alʒ conflictus ? ve — E . OD 2 —— ⏑ „ “ Daid ymo nomẽ illud nomẽ eſt ꝓpꝛiũ ⁊ in com Pars pꝛima de vniuerſo lut pugna atʒ rebellio ſit apud celos hoc rale habet qm̃ nõ multiplica tvlle modo antem nemo philoz ophoꝝ adhuc dixit. Aum eius diuinita 8. Equiuoce igit et des ys igitur cauſa exercitatiõis ⁊ de et dij de omni alio ⁊ de omnib⸗ alijs dici clarande veritatis pꝛopoſitis cir⸗ tur æn ullatenꝰ illa ranone vel intennone . ſm ſententia meamſnon juit opinio pla⸗ abubac ſicut ouem aut appolline 2 etid . — tonis mudum totum coipoꝛeum animal eodẽmodo quo qdam mudũ m deum vnum ene ſed celum ſolum hoc eſt totum dicereno veriii ſur quos quida ex philo quod eſt a luna ſup:avel vltima ſperaruy ʒophis ytalicis irrides dixi in libꝛo ſuo mobiliuʒ ſuperioꝝ qua plato foꝛſitan cre boc Mè pulchnitudo poteſt eẽ iſti rotudo didit eſſe ſperam ſteilarũ fixarum/foꝛſitan deo aul querit de alus celis vnũ illa ;—e enim nona ſpera latuit eum quemadmo /⸗caâdẽ ania aniati ſint an habeat vnũ quot dum et decima et ipſum et alios philoſo⸗ qq; eoꝛũ aniam ꝓpꝛia. Cõuenienci dicen⸗ phos. Sola quippe chꝛiſtianoꝛum doctri? dum videt m platonè/ quod vnũ quot⸗ na decimum celum ponit ꝙ et vocatem / q; eoꝝ ania ppꝛia aniatu eſt 7 qm̃ vna in pureum hoc eſt pꝛelucidum ſiue pꝛefuigo tellexit incõpoſitã ex eodẽ ⁊ diuerſo totaʒ platoni cõcoꝛdaſſe vbi dixit quia celũ eſt onem quãa hent celiad inuicẽ. Quẽa⸗ dmo animalt vel mũdꝰ AAum ipᷣe ide plato poſuit caput ⁊ coꝛ ⁊ ma —.— rum ⁊ videlur hoapm ſenſiſſe auicennà?z aggregationẽ aniaꝝ illaꝝ ꝓpter colligani a pꝛecellẽcia mundicie? puritatis aut ab tricẽ in hominibꝰ anial eſſe nichilominꝰ vlumitate mobilitatꝭ ſcm hoc nomiatꝰ cũ homineʒ vnũquodq; anial vnũquẽq; videtur. Abubacer vero ſarracenus inli eſſt e.Sieut ⁊ mũdus vnũ totũ ⁊ vnũ vni⸗ bꝛo expoſitionis auditus Ariſtotiles dixit uerſum cõmunit᷑ ab hominibꝰ nucupat᷑ deum eſſe ſpirituʒ celi quod ſi de creatoꝛe vnũ vero ſiue vnitatẽ quod poſuit in ani⸗/ intelle xit erra uit intollera biliter ignoꝛan ma illa poſuit in celo quod ipe opinabat cig etia damnabiliſſima en excecaiũ fuilſ- pncipale acnobiliſſimũ int᷑ celos. Diuer/ ſe non dubites. Creatoꝛ em inſupeminen fuʒ vero anie illiꝰ videt᷑ intellexiſie aggre cia nobilitatis vltimitate q; lbertatis ſue galionẽ aniaꝝ alioꝝ celoꝝ.li ꝓpter mula⸗ Bic? in rebꝰ vt nee vnit neq; alligatꝰ ſiꝭ titudinem atq; diuerſitate eaꝝ.iũ ꝓpt᷑ di ʒaut eis alicui eanſpuũs em̃ oĩsvnit᷑ coꝛpi g verſuatẽ que apparet in motibꝰ eoꝝ.nec vere dicit᷑ ſic alligatꝰcoꝛpiſuo vinculo na nõ ⁊ cõtrarietate admodũ celi illiꝰ quod turali vt vel no poſſit eſie extra illuo łnõ nobiliſſimũ ac pᷣncipale opinat⸗ eſt. Dẽs poſſit bene eſſe ex omnibꝰ modis ſuis ni /eti ſciꝛe qð caput in hoĩe plato poſuit ho ſi in illo v cũ illo hocaſit dico ꝓpter aias/ Aminem elſle. relidun vero ſicut columnam humanas que in cõſoꝛcin beatiſſimoꝛuʒ ad ſi uppo:tandũ atʒ geſtandu in alto ho/ angeloꝝ ſuntquibꝰ quidẽ bene eſtnõ an minẽ.i.caput ipᷣm. Sic ⁊ nobiliſſimã par⸗ tem ex omnibꝰ modis ſuis quod ẽ dicere tem vniuerſi coꝛpoꝛeitotiq; reſidue eiuſ⸗ quia nõdum cõpleta eſt beatitudo earuʒ dem ſuꝑeminẽteaniĩal eẽ poſuit.⁊ reſidu- aut gloꝛia cũ ſeſtent adhuc eis pficiende ? um velut qðda vehiculu ac ſuſtẽtaculum gloꝛificãde ocs ille vires earũ quibus ille in ſublimi hre ⁊ deferre anial illud Neq; oꝑabant in coꝛpibus ſuis ⁊ ꝑ illa. QOunuam negaret plato mẽbꝛa hoĩs pies hoiĩs eſſe. longe aũt ſit a creatoꝛe omis in completõ ꝓpter comunẽ vſum noĩandi hoĩem. Ho om̃iſq; defectus. Manitfeſtũ eſt ubi ex pl⸗ mo em̃ nominat᷑ comunnit᷑ ⁊ vſualiter.nõ umitate gloꝛie illius Quia ergo de tanto caput lolu ſʒ totũ. qð ex capite ſuppoſito philoʒopho tantus eroꝛ facile credend⸗ q; componit᷑ ⁊ ipᷣe intelligit plato intel no eſt. Magis mihi ſimile arbitroꝛ ſmo- ligebat qð a pte illa ſupeminẽti totũ no/ nem ſuñ ipᷣm intellexiſſe p raãſpoſitionem minaret homo.quẽadmodũ apte coꝛpis ita videliʒ vt cenſuerit ipᷣm ſpinũ celi pio tanquã ab humo.ꝓ eo qð terreſtris eſt ſi pier no bilitatẽ ſua æ ꝓpinquacioneʒ ad ue terrena totũ nomiat h0. Quaqua igr nobilitatẽ atʒ diuinitate creatoꝛi deũ eſſe platonis conſuetudo eſſet ſequi methaſe no ea inten noe vel in⸗ tellectu qua creator ras iſta iñ videt mihi ſimilio: intentio ler dens dicit. In illa em̃ nihil ei cmunicat· onis eius de aia mũdi. Debes aut ſcire 1, quia eouſq; excecati ſunt. eouſc; intelle⸗ Ein deficientes vt crederent vnam animã muanicabile creatoꝛis ꝓpter quod nec plu * ca opinionẽ platonis. Dico quia Sicigi ſpm celi deu diriſſe opinsdus eſt ſioniſ 6 gundit guimart ſeuaam ninem llhoce No ſelogal ſmpenit Oug⸗ honerut Aungen ſomin u gbila nel ſſubteun putatonen Aclcencisl renlege Mn ſunaunt Custelt ſogates ſtennuren goausiͤ⸗ nomeon mer bon glifme cobſech Mustie Mohoin lerut. wnant Vonblczper Cinpetfn wbmidt noſtdi Eusnonte ſenant Arencig llednos. Ntſerno⸗ letnoſo ullac⸗ Marlnr nvelt eniii nühairn hnene ſiune ſianbe Knialsi Andeeſgie kona⸗ Refalmnatn r⸗ 2 Wkohgac nmnchfnn sgictat ulhpe 1 dtict Kücktgönn taaggtrcm Aleſe ebiorn genidlnici vminddrnü odoen⸗ dpeogut nr „ℳ1 N 9 lecpiunct veeogd Golnd wlin — tiitit anit o / wiset ii Gundi S 4 nttnen ennditün, oeitunn olunchti, donnnnn, Detigti lign, 2 6 = 4 * Fo. cxrlvij mundi innumero.quitquid in mundo eſt tudo nominatur cõmunit idemptitas inm animatum animare nec aliud eſſie m eſ⸗ ſenciam ⁊ veritatem animam ſocratis qᷓ; animam platonis. Sed aliam animam et hoc ex alietate animationis⁊ animati. ex quo neceſſe habent recipe non aliud eſ ſe ſocrateʒs ua platonem m eſſentiam et ſᷣmveritatẽ.ſed aliũ ex pꝛedictis alietatibꝰ Qua ꝓpter generatio ⁊ coꝛruptio ᷣm eos non erunt in hominibus vel in alijs rebꝰ⸗ Cum generatio ſit ingreſſus ſᷣm Ariſtoti⸗ lem in ſubſtanciam ⁊ coꝛruptio egreſſus ab illa nec fiant ᷣm accidentia ꝗn potius m ſubſtanciales foꝛmas. huiuſmõi em̃ mutationes vʒ que fiunt ſᷣm accidẽciavel accidenciales foꝛmas alterationes ſunti non autẽ generationes aut coꝛruptiones Amplius. neq; homines neq; alie res numerant᷑ ſᷣm accidencia neq; dicuntur. Unus ⁊ alius aut vnũ ⁊ aliud neq; enim ſocrates quondaʒ pueret modo ſenex nu meratur vnus ⁊ alius aut duo homines quauis ipᷣe ſenex differat a ſe puero.miłta numeroſitate accidentiũ. Quare ſi nõ eſt inter homines alteriuſmodi differentia quãa pſᷣm accidẽcia.nõ cadet numerꝰ apud eos.neq; erunt multi vel multa ſed erunt vnus ⁊ ideʒ homo quẽadmodũ ſocrates quonda puer ⁊ modo ſenex. In deſtructi ne aũt huius erroꝛis nõ racionibus aut ꝓbacionibꝰ vtendu eſt ſed igne ⁊ gladio Bomniq; penali genere exterminij. Hec te cõturbet ſᷣmo cuiuſdãa ex ytalicis philoʒ o phis qui dixit quia ſola accidentiũ v arie tas facit diſferentiam numero.qm̃ intctio eius non fuit in hocniſi vel excludere ditſ⸗ ferenciam ſpeciſicam ⁊ alias ſubſtadales differencias. nec retulit intellectũ ᷣmonis ſui ad nos. intelligens differẽciam ipſam — 2— diſtinctionẽ noſtra.fuit igr intentio eiꝰ in hoc ſermone qð ſola accidenciũ varietas ideſt nõ ſpẽs aũt vifferencia ſubſtacialis aut aliqd ↄmuniũ oĩm eẽncialiũ fac diffe renciani numero hoc eſt diuerſat ipᷣa indi uidua vel facit diſtincnionẽ numeralẽ no⸗ bis indiuiduoꝝ Non em̃ in ſpẽ diſtingui mus indiuidua ſed magis vnimus ſimili tudine eẽnciallioĩmoda que eſt eis ſpẽ vł potius ꝗᷓ eſt ia ſoẽs ſᷣm ipᷣm. Ipᷣemet di⸗ rit ꝗa ſpes eſt ſubſtacialis ſimilitudo indi niduoꝛũ ⁊ debes intelligere að dixit ſub⸗ ſtantialis hoc ẽ ſm totã ſubſtancis pᷣt᷑ em rationẽ ſpẽi nihil hʒ ſubſtanciale in diui⸗ dunm. Scito aut quia buiuſmodi ſimili⸗ 4 ſgecke. Hec duhites ga ſi intellectus nr il⸗ uminatꝰ eſſet hic illuiatione gloꝛie ſue vl time diſtigueret numeraꝛetin ipᷣa ſpẽ ſua non ꝗdem diſſimilitudine quia nulla eſt eis in ipᷣa ſpecie ſed diuerſitate qua vide/ ret hoc non eſſet illud ⁊ ecõuerſo ⁊ veriſſi me numeraret.Diceret vnũ ⁊ aliud ⁊ ter⸗ cium. Inſtatu vero huiuſmodi tam tene⸗ broſe miſerie non illũiatur adea numerã da ⁊ diſtinguẽda niſi ꝑ ias accidencium varietates accidenciũ dico ſenſibiliũ/niſi foꝛte ſpiendoꝛe ꝓphico aut alio deſuꝑ ve nientis irradiacionis humane. hoc ei fa⸗ cere poſſe donet᷑.Dico etiã ꝗqa quẽadmo dum ⁊ alibi didiciſti ſicut anima bꝛutalis non eſt ꝑfectiua hũani coꝛpoꝛis aut hoĩs/ et ꝓpter hoc multofoꝛcius anima iſta ce⸗ leſtis quaʒ plato poſuit non erit pfectiua humanonꝝ coꝛꝑum aut alioꝝ animalium aut vegetabilium. Cum multo maioꝛ di⸗ uerſitas ſit inter coꝛpus celeſte et coꝛpoꝛa humana quam inter humana ⁊bꝛutalia Eteodẽ mõ ſe hr̃e neceſſe ẽ de aiabꝰalioꝝ celoꝝ ſi aias eis vel aĩatos ipos poſuit. NEuertar igr ⁊ dicam quia animã uerſo nouẽ celos mobiles ↄtinẽte qð aũt in pᷣcedẽtibꝰↄtrahmõi ſermonẽ platonis dixi de diuiſiõibꝰ atʒ diuerſilatibꝰ eeloꝝ vʒ qð ꝑ eas ꝑhibebat᷑ aĩia vna aiari eos om̃s. Scito qð facile eſt ⁊ naturis multis et aiabꝰ nobilibꝰ colligaciões hre ad in uicẽ ⁊ firmare eas atʒ roboꝛari ꝑ cõtactuʒ coꝛpum ſuoꝝ. In naturis aũt vnũ exem/ plũ ẽ taciꝰ feꝛri ⁊ adamatꝭ vel etia magne tisꝗ ẽ lõge minoꝛis vtutè quãa adamas in pte iſta. Cũ em ferrũ tetigerit adamãtem vr etiã magnetẽ attrahet alið ferrũ et ulõ aliud ⁊ foꝛſitã nõ hʒ iſtð finẽ. Uñ ⁊ ſi acꝰ tetigerit hmõi lapidẽ recepit ex iᷣo tactu hmòi vtutẽ attrahẽdi ⁊ qᷓii aglutinadi ſi⸗ bi acum aliã ⁊ ſcõᷣa ſimilit᷑ facdiet de alia 2 tercia eodẽ mõ oꝑabit᷑ in quartã? quarta in qnitã. Nec ẽ exꝑgencia ꝓbatũ adhuc apud me an finez heat hoc. an ſtet in aliq́ᷓ numero acoũ. Uidebis em̃ an ſtet in aliqͥ certo numero. Uidebꝭ em̃ acuuʒ pᷣmã ſic oꝛdinataꝝ pẽdere ex lapide iſio quẽ tãgit deiñ ſcõaʒ acũ ad herere illi ꝑ tactuʒ ſileʒ 2 fciã ⁊ qrtã et ita ð alijs Meigr vᷣtꝰ ada mãttqᷓ ſibi fac adherere acũ pᷣmã taſfũdi f ĩ oẽs ac Quid miꝝ ſi vtꝰ viuifica laial iſtam non videtur plato poſuiſſe/ iſi vel in celo vno vel in ißo vni ⸗ ₰ — — Pars pꝛima de vniuero pꝛimi celi tranſtunditur in ſcõm et a ſcdᷣo in tercinm ⁊ ita donec veniat ad vlimuʒ celoꝛũ nobiliũ quod ẽ celũ lune eti ſinõ ſit alia ligatura vel ligatio inter eos q; cõ tiguitas ſue ↄtactus. Quemadmodu ap paret in exeplo ꝓpoſito. Amp̃ nibus arboꝛũ manifeſtũ eſt tibiipᷣo ſenſu quia tranſfundit᷑ vtus vitalis a trunco in ſurculum in ſitu illi cũ alia ligatura q; co/ tactus ſibijnuicẽ non hereat. Od ergo mi⸗ rum ſi vita illa pᷣmi celi ſe traſfundit in pᷣm et ita de alijs. les quẽęadmodũ in moꝛbis non eſt ꝑ me neqʒ leuis admiratiõis qa vno laboꝛante moꝛbo caduco cadente ca dunt multi.Uides igr ꝙ moꝛbꝛiſte ſe traſ fundit in ſtantes maxime pueros etiam pᷣter appꝛopinquationẽ contiguitatis ip̃a etiam medicina laxatiua et purgatiua ſo lo aſpeciu virtutẽ ſu tranſfundit in aſpi⸗ cientẽ et humoꝛes noxios illiꝰ ⁊ euacuat ipſos. Notiſſimũ etiam eſt tibi de virtute —— ignis ⁊ alijs actiuis qualitertranſfundat oꝑationes ſuas in cõtigua ſibi paſſibilia aiʒ receptibilia oꝑationum ſuarũ et quia ↄiactusvia eſt ad hmõi oꝑationes.Qua re ſi pꝛimi illud ac nobiliſſimũ celum ᷣm platoneʒ ſedes aie eſt illius et ꝓpter hoc neceſſario ẽ habens in ſe maximaã redun dantia vite ex ipſa pꝛſentia fontis illius. Qnid mirũ ſi in coꝛpa ſequennũ celoꝛum influit vita ⁊ motuʒ aliaſq; animarũ opa tiones cuʒ hmõi coꝛpa ex ipᷣa ſimilitudie celi illiꝰ nobiliſſimiſqʒ ſuis diſpoſitiõib⸗ Has inſfluẽtias recipiedas naturaliter ap tatiſſima ſint eoꝛũqʒ captatiſſima. Sic ei qntum mihi videt᷑ ᷣm intentionẽ plato/ nis fontẽ vite et motus habere in ſe celux illud. Sicut ſol fontẽ luminis ⁊ caloꝛis ⁊ —— — ſimili largitate in receptibilia illos influe re.ſi dixerit ꝗs infiluentie ille aut aĩe , unt aut tantũ influentie animalis nõ re⸗ fert opinoꝛ ſᷣm platonẽ hoc eſt non videt inconueniens eẽ concedere ꝙ reuera aĩe ſint.Cum ipᷣemet quaſdam partes anima lium animalia eẽ dixerit Ariſtoteles non abhoꝛruit dicere quoqʒ aningi oculi viſũ 7, eſſe ſiue virtutem viſibilem. Di vero quis obijciat ꝙ ſ̃m hoc ent anima ex anima nec hoc incõueniẽs eſt apud multos vic; c virtus viſibilis ex anima totius anima lis ſiue hominis ſiue alterius ſit. Necdu⸗ biuat᷑ ab aliquo intelligente quin ꝑfectio Amp̃.in ſitio rale viuendi ſit ꝑfectio coꝛpoꝛis naturalis potenna viuentis ſiue vita ha/ cundu hanc diuiſionc Ariſtotelis niſi foꝛ⸗ poꝛe perfecto quod natũ eſt ee ſe velin 2. ——2 5 2— tes verbo creandi et creationẽ ipſam que muſicis ſibinuicẽ naturaliter conſonas? ↄnexas et ꝓpter hoc ipſam animã mun/ di que coꝛpoꝛe ſuo cõcoꝛdare neceſſe bo⸗ bet atʒ congruere ſimilibus nexibus eſſe naturaliter vnitamquodãmodo compa⸗ ctam quemadmodũ tetigi tibi ſupꝛa cum loquoꝛ de eodem ip̃ᷣius ⁊ diuerſo. Indu xit etiam eum vis virtuſqʒ muſicaliũ pp⸗/ poꝛtionũ/q adeo vt ipſemet dixit poteéttes ſunt in animas nr̃asvt tote anime noſtte in prate earum poſite videantunimmutãt quippe eas mira facilitate ſecundũ diſpo ſitiones illas que ſunt ſecundũ virtutem ↄcupiſcibilẽ⁊ irraſcibilẽ et hoc ꝓ voto ſeu libito muſicat Si ĩ arte muſica exercitatꝰ fuerit ⁊euidẽt᷑ ꝑit-a doloꝛe naq; ĩ gaudiu oculi quia eſt inſtrumentu viuum e natu bentis Quare erit ex neceſſitate anima ſe te Ariſtoteles intelugere voluerit de coꝛ/ alio vel de alio et hoc foꝛtaſſe non irratio nabiliter quis intelligathiam vero filij ex Anima patris eſſe impoſſibile eẽ iam de/ i ſe ir claratum eſt tibi ꝑ me alibiapud Ariſto/ Amp.in ipſius vite con telem vero et ſequaces eius non reputat᷑ trarijs inuenies tranſfuſiones numerabi inconueniena intelligentia eſſe ab intelli 4 gentia donec veniatur ad vltima quã di/ cunt eſſe motoꝛem celi ſiue ſpere lunaris. Pꝛimam autẽ intelligentia ſolam a crea⸗ toꝛe eſſe per via creationis Secũdã vero a pꝛima ſicut alibi iã dixi tibi. Conſeqns igitur ẽ vt nec reputent incõueniens aiaʒ ſecundi celi eſſe ab anima pꝛimivel ab in telligentia pꝛimi celi. Animas etiam no⸗ ſtras creari ab aliqua ex intelligentijs di cere veriti non ſunt intoilerabiliter abutẽ opatio eſt pꝛopꝛia ⁊ poſſibilis creatoꝛi bñ dicto creature errore ipijſſimo tribuẽtes. Uod innumeros foꝛme anime il lius plato applicuit et aptauit et gquaſ in compoſitionem ipiusve nire illos aſſeruit ex ipſa mundi fabꝛi ca cui animam hmõi poſuit accepiſſe videt Poſuit enim diſtatias que ſunt a terra vſ ꝗʒ ad celũ nouum ymovſqʒ ad octauũ ſe cundum ipᷣm ꝓpo:nonales eſſe numeris quos poſuit in figura ſua ⁊ ſolũ mundun eſſe poſuit muſicalem ꝑteſqʒ ipius iuxta ꝙ de eo intelligere potuit ꝓpoꝛtionibus teconu atem Gucian ecoher ſeruntol gecickiſe haturalit yehenen bevtanin naselei⸗ roloni ſtendeoi⸗ oveamt banana ſcancete leecktne Pobeen hunmnipe ponenine (spoli ſlanonſe fünimast auurniſ gialcns ſelfirie⸗ lececouer omutnat — Merudilͤb rio gia barincog ſbosrolae Wüsverin Wncno Honitde lalen. umlisgus D mials tnmaila holſtmäü ntiſtmai nelodiase ungütde Mnvele Nbheret Wbebent 1Bnnsy ſalefi ſumclis gſne Gliebn uleſe Murnlonn ide ifin g nnsftenn, Gnaſetgtn Knaneent, eibl Bansee nl cſeie Aliehenin Knüiſolnten Gons geliif mmömn utintlins mularblittt wioüs elni tilmnon nens nenn Mian digen, Mioneniie⸗ gitartlen s neſnil — vs tni neizieiN Npui genn muing ciolan e, nitnsnnid Pocinple⸗ lig ioi⸗ 1540 2 6 4 — lc; mic, Nonentine⸗ lenintn gidenmmn, iaeluunin, do velut muſicam duplicẽ. Lum em muſi et econuerſo et ab ire turbaniõe in tranꝗl litatem atʒ ſerenitalẽ a timoꝛe in ſpeʒ ſiue fiduciam a puſillanimite in magnificẽtia ⁊ ecõuerſo incredibili velocitate eas traſ ferunt atʒ demutant hinc eſt ꝙ cũ plato credidiſſet nibil nin ſuo ſimili delectari naturaliter credidit anias noſtras ppter vehemeniaſimas delectatiões quas ba- bent anime noſtre in conſonantijs ſimili mas eſſe ipſis ? ꝓpter hoc cõpoſitas eſſe ex conſonatijs muſicalibus et inde ctiam idem de aĩa mũdi ſenſit addens ipſi mũ⸗ ea humana bis dyapaſon nõ excedat mu ſicam celeſtez vſq; ad qᷓter dyapaſon aſcẽ phus hac eadem ratione p moius aiam humanaÜ poſuit armoniam et cõſequent ipſam anima mundi. Multis aũt vijs et moadis poſitio iſta deſtruit᷑ et pꝛimũ quia ſimilia non ſolũ faſtidiunt ſed etia contri⸗ ſtãt animas noſtras. Neq; em̃ caloꝛe de// lectatur niſi qui frigidus ẽnec frigoꝛe niſi Alviij nus eſt diſpoſitio per colliſionẽ impᷣſſam in aere et ꝓpter hoc tam diu poꝛtat impᷣſ ſionem hmoi hoc eſt tam longe ipᷣm colli ſio im peilit vnde nec vlterius audit᷑ hinc eſt ꝙ nec pilus nec capillꝰ nec lana ſonuʒ perticit vel impꝛimit niſi denſatus vel gilo batus quonia aliter colliſionẽ aeris effice re non ſufficit nec in aqua ſonus poſſe fie ri videtur ſonitus qui auditurimnaris nõ eſt ex colliſione aque ad aquã abſq; in/ poſito aere neq; aque marine ad littoꝛia vei ſcopulos omnimodo emiſtius diſoo ſitt onis receptihilis ẽ et ꝓpter hoc multi ex antiquis ſonũ diffi⸗ nierunt aera ictum vel aluſum que ranio dere affrmauit philolaus quoq; philoſo euidenter materialis eſt. Incõuenienter ſam igr collocata eſſet anuma in parte ſuperio ri mundi coꝛpoꝛei in tanta ſcz nature ſ ne diſſimilitudine vt cũ ipſa compoſita ſit ex numeris armonitcis nihil armonie eẽt in ———— qui calidus/nec cibo vel poin nin qui eſu rum. Dico quia ſermo iſte ẽ euidentis im rit vel ſitit ſic quietẽ delectabileʒ facit mo⸗ lus et ecõuerſo ⁊ ad huncmodũ eſt reꝑi⸗ te in muitt aliss. Amp. fm hoci ſols numerabilibus et meſurabilibus eẽt de⸗ lectatio aiabus noſtris. Quare in ſimplici bus ⁊ in coꝛpalibus qn litatem non habe tibus nulla eẽt eis delectatio qᷓre nec inſci entijs nec in vᷣtutibus nec etia in ipo crea toꝛe in quo conſtat eẽ vltimitatẽ delecta⸗ lionis ⁊ aiaꝝn noſtrarũ beatificam ſuani⸗ tratem. Amp. quẽadmodũu anime nfe tantis ſtudijs conſonaãtias exquirũt et in ſtrumenta muſicalia ſibi fabꝛicant amoꝛe muſicalis ſ uanitatt. Sic et multo ampliꝰ anima illa conſonantias iſtas exquiret ? potiſſimũ nature ſue ⁊ cõpoſitioni cogru entiſſima ita vt ſi poſſibile eẽt armonicas melodias omnes celos faceret reſonare. Jam aũt declarauit Ariſtoteles muſicalẽ num vel aliũ quẽcunq; celos reſonare vel habere non poſſe voces em ibi locum non habent. Sicut neq; localia inſtrume ta. Sonus vero omnis ex violenta colli⸗ ſione perficitur. In celis vero nec violen-/ tia nec colliſio locum haber? ꝓpter hoc neq; ſonus pꝛeſeriim cũ ſonũ emittat aer . — colliſione bmõi compꝛeſſus. Aerem vero in celis eſſe impoſſibile eſt cuʒ locus eius naturalis intra ſperam lune ſit er ſud ſpe ca ignis. Declarauit etia ariſtoteles ꝙ, lo poſſibilitatis Motus em octane ſpere ad motum ſpere vel ſtelle ſaturni eſt in bꝛo⸗ poꝛtione triginta annoꝝn ad vnum diem motus dico diurnus. Unaquaq; em̃ die naturali ocrana ſpera quaſi ſe totam pſfe⸗/ cte deſcribit ſiue pertranſit. Stella vero . ₰ ſaturni ᷣm platonem non minoꝛi tẽpoꝛe qᷓ; triginta annis ꝑtranſit eandem. Stei⸗ la vero Jouis in duodecim annis ꝑtrans . Manifſe ſtum aũt eſt quoniam iſte ꝓpoꝛtiones ar monice non ſunt. Ipᷣe etiaʒ poſuit dqmn ſit iotum circulum ſignoꝛum ſica celeſtis non excedit quaterdyapaſon qualer vero dyapaſon non eſt niſi ſex de cu pa ꝓpoꝛtio vel m eam. Sexdecu ꝓ enim ꝓpoꝛtio quattuoꝛ duplas continue ↄtinei quarũ pᷣma eſt a ſex decim in octo Secunda ab octo in qᷓttuoꝛ tercia a qua⸗ tuoꝛ in duo quarta a duobus in vnu pꝛe⸗ nominate autem ꝓpoꝛtiões multo maio res ſt.QR ſi dixerit quia inter ſperas pla⸗ m ſiue motus earũ ſunt ꝓpo:nõeſ armonice etiſte mo ſimiliter manifeſte etaru „ . erro neus eſt pꝛopoꝛtio eni molus ſpere ſiue ſtelle turni ad motum ſpere vel ſtelle Jouis pꝛopoꝛtio ẽ triginta ad duo/ decim hec autẽ eſt dupla ſeſquialtera Fᷣm curſuʒ eoꝝ mediũ. Sʒ curſus eq̃tus facit aliam longe ꝓpoꝛtionẽ inter eos ⁊ oino non armonica 'm veritatẽ. Si em curſus illa regione ſua. Ot ſi dixent quis quoni am armonia ſpualis ſiue intellectualis ẽ ibi in numeris motuũ? ꝓpoꝛtionum ipo ℳN —.° equatus ⁊ curſus medius eiuſdẽ qntitatꝭ eſſent pꝛeciſe eẽt reuera ꝓpoꝛtio inter mo tus iſtoꝛum duoꝝ planetarũ. Saturni vi delicet ⁊ iouis armonicis cõpoſita ex dya paſon ex dyapente. In cetens quos cpla/ netis cũ examinauerè motus eoꝛũ equa tione veriſſima inuenies ꝓpoꝛtiones mo tuum omnino non eẽ armonicas ⁊ ſi dili gentioꝛem conſiderationẽ feceris ꝑ retro⸗ gradationes et ſtationes inuenies mo⸗ tuum ꝓpoꝛtiones ab armonicis diſpoſi/ tionibus etiã ſi alias eſſent inter motus il los multipliciter illos auertere. Q⁊t autẽ poſuit de diſtantiis et ꝓpoꝛtionibꝰ earũ an concoꝛdet ꝓbationibus ptholomei ⁊? alioꝛum tuũ erit videre quãq; ꝓpoꝛtiões diſtantiaruʒꝭ magis videantur debere eẽ Sicut tetigi tibi in pᷣcedennbus. Celi em omnes mobiles ꝓpoꝛtionales eẽ viden⸗ tur ex magnitudine ſiue ſpiſſitudie ſeu p funditate.Contrariũ enim hoc eſt contra ria habitudo videtur indecens immũdo ſuperxioꝛi defoꝛmitas Non erũt igitur ille PYbpoꝛliones diſtantiarũ quas plato poſu tet het et ſimilia relinquẽda arbitroꝛ coõ ſiderationi tue. Amp. diuerſum illud ⸗ partẽ anime iſtius poſuit aut eſt diuer⸗ habens ſcʒ in ſeiᷣo partem et partem aut eſt diuerſum tantũ ſᷣm virtutes et oꝑatio nes. ſi ᷣm eſſentiã erit de ipſis ꝑtibus eadem queſtio vicʒ an partibiles ſint⁊ ag gregate ex multitudine aut nõ ⁊ qm̃ illud diuerſum nõ eſt ↄpoſitũ continuatiõe ſi⸗ ue ↄtinuitate partiũſhmõi enim compoſi tio coꝛpis tantũ eſt et per ſe. Quare erunt aggregate ptes ille ex ſimplicibaꝰſeu inꝑti bilibus et illisvtiq; finitis alioqn eſſe ani me illus eſſet infinitũ ⁊ intelligibile atʒ in tellęctu interminabile ⁊ in traſibile hmõi antem poſitiões reſpuit iſta phia et om̃is alia. NHemo em̃ recte ſapiẽs phatur ð nõ intelligibilib. Erit igr diuerſũ iſtð aggre gatum ex finitis ſimplicibꝰ et illa erut ex neceſſitate ſubſtatie cum ſint ptes ſubſta⸗ tie illius que ẽ diuerſum hoc. hHee igr ſub ſtantie aut erũt viuentes aut noviuentes et iterum intelligẽtes vel nonentelligetes MN ſi fuerunt inteliigẽtes et viuentes ert igr ſubſtantie nobiles et erunt vel aĩe in/ telligentie vel ſpuͦs angelici. Quare pars anime illius erit cõpoſita exaiabus vel intelligẽtijs vel ſpiritibꝰ angelicis hoc àat 8 ; inconueniẽs ſit et q; inauditũ hacten?⸗ plene noſti. Si vero fuerint ptes ille non viuentes erit igr multofoꝛtius totũ non vinens ex nõ viuis em̃ vel moꝛtuis viuũ Hie impoſũbile eſt. Oè ſi dixerit ga diuer⸗ ſum illud nõ eſt diuerſuʒ diuerſitate ar ium aggregatarũ in cõpoſitione ipᷣius ſʒ diuerſitate virtutum et opatienũ que ex ipᷣo ſundtunc pars reliqua eiuſdẽ anime non erit multofoꝛtius diuerſum cũ ea ex neceſſitate ſit maioꝛ diuerſitas et muititu- do operationũ tanq; erſuperioꝛi ac nobi lioꝛi q; ſit illud diuerſum omnis naq; vir tus quanto ſuperio: eſt quãtoq; nobilio: tanto eſt virtutibꝰ ⁊ operatiõibus multi d cut appet euidenter in aĩa rationali que longe multiplicioꝛ eſt in vtutibus et opa-⸗ tiomibus q; bꝛutalis ⁊ bꝛutalis qᷓ; vegeia⸗ bilis. Qualiter aũt aliquis ponere poſſit . er enege vel vᷣtunbus vnã ee Wel aggregatã vel alio quolibet modo:ũ compoſita niſi ex defectu et inbecillitate intellectus videre non poſſit.Hoc aut di⸗ co ꝓpter ibecilles et erron eos ꝗ vel aiaz rationalem vel aliã quãcunq; ex ſubſtan tijs nobilibus aggregatã ponere andent ex ſimplicibus vel ſubſtatijs vel virtutib? ex quarũ oꝑationibus vel vᷣtutibus vnã aggregarivel alio quolibʒ modo cõponi impoſſibile eſt hoc em eſt acſi ꝗs diceret vnam virtutẽ aggregata eſſe vel alio mo⸗ do ↄpoſita ex virtute viſibili? virtute au- dibili. Amp.ſi ſᷣm veritatẽ numeri ve nirent in compoſitionẽ anime mũd/eſſet cõpoſita ſᷣm veri:atẽ eſſentie ſue ex illis q re ex neceſſitate numerus in vuate eẽntie ſuęet ꝓpter hocnõ eſſet vera ſubſtantia ymo eẽntia ſua ⁊ vitate atʒ genere qntitaſ 2⁊ ꝓpter hoc eſſet in ſubiecto⁊ nõ eſſet ipa ſubiectũ veri noĩs Amp̃. vnitates ex quibus eẽt numerus ille vel eẽnt ſubſtan tie vel accidentia. Si eẽnt ſubſtatie redit qſtio quã pᷣmiſi qꝛ vel minime? intelligẽ/ tes vel non ⁊c.Q ſi eẽnt accidentia ex il⸗ lis impoſſibile eẽt fieri niſi accidens 27272 ecéëntiã nõ eſſet ſba ymo accidẽs. Amõp. ſic in numert illis ſunt ꝓpoꝛtões armonice. Sic⁊ ꝓpoꝛtiões coõ trarie. Sicut em̃ ſunt ibi nouem ⁊ octo ⁊ ſex ⁊ qᷓituoꝛ tria ⁊ duo ⁊ vnũ habentes adinuicem ꝓpoꝛtiones armonicas. Sic ſunt ⁊ ibi nouem vel ſeptem et quinq; et tria ⁊ uouem ⁊ ꝗnq; ⁊ ſeptem ⁊ quaituoꝛ quo:um pꝛopoꝛlioes oĩno contrarie ſur plicioꝛ et maxĩe ſi ↄiuncta fuerit coꝛꝑi. GBRi onts Acinuſe ſticonits nnaiore Ganniutn atinona gusigt hmoldi⸗ lorum. quepeee ſonenpo eli th⸗ nonibus husinrellg inelerite ſcfateer⸗ Pefis Oin Rhbns er n giat ſlonnett Cotitemmn eſoſculet Nngdbies Gesompe nenaa fllerone ſoodvid Cuztere lernoi. Analalen keninſeng Mris p Waude cau ſboet iellge ſusenif lliunafe eſteze fgnnamt mnſelei⸗ copus Ubabep Grpoßti ſhenal Caling in tzuen ſanc int gaicang mamd lnicbei mncdis bipr diennnede SAnenen enchdunſ naninin üt ani ms dunſnit Knafusant nöalcennun aimn nsnn ck gidete 1coeöbisn Amsfenn nii id ntnint idnuiöft iainsierg Nttni Aiogrlaneli on po nn zacnontosgſti⸗ rgiſhnun ſabſinsenitt ubrsratmon cnodii AAncſeſcins rlunftn iinſenuimn — iicſantind umnensn emkn iaret ul ſcoch,il n “ Gien tti⸗ armonijs. Quare ſicut pcedẽtes numeri adinuicẽ reſonantia faciũt in aia illa. Sic iſti co ntrariã diſionantiã in eandẽ 2? etiã/ noſtre. Si quis igr iſta de cauſa ſcʒ quo/⸗ niam anime bhumane vrutes extendunt maioꝛeʒ diſſonantia vtpote plures diſcoꝛ avelut ab alto in deoꝛſum et ſiniſtro in de dantium ꝓpoꝛtionũ q; ilius ꝓpoꝛtioibꝰ armonicis adinuicẽ connexi ſunt. Nõ mi nus igr inesta eſt compoſitio iſta ratione hmõi diſſonantiaꝝ q; apta ratioe ↄſona tiarum. Manikfeſtu eſt igi nibi per ea que pꝛeceſſerũt nec ᷣm rem ⁊ veritatẽ pla tonem poſuiſſe hmõi compoſitioneʒ aie celeſti ⁊ hoc apparet euidẽter ex alijs ſer/ monibus ipius. Lum em̃ dixerit ea omni bus intelligẽtibus pꝛeſtantioꝛẽ/euidenter intellexit eam ſimplicẽ eſſe cum ſimplices ſubſtatie ex neceſſitate pᷣſtantioꝛes ſint cõ pofitis. Similr apparer ex muturis? diui ſionibus ex quibus illam eſſe compoſi⸗ ram. pũuales enim ſubſtatie nec mixtibi Vmrb— les ſunt nec ſecabiles ſed neq; coꝛpoꝛales ſubſtatie mixtibiles in coꝛpoꝛeis aut eco⸗/ uerſo ſicut alibi didiciſti? quocũq; modo ↄiungibiles ſint ad vnũ efficienduillð tñ ꝙ eis componit impoſſibile eſt diuiſibile eſſeſquemadmodũ homo vt homo dini⸗ ſibilis non eſt aut ſecabilis quocunq; em̃ modo diuideꝛet᷑ neceſſe eẽt in aliq; ex par tibus cedere illa em̃ indiuiſibilis ẽ diuiſi⸗ one hmõi.Apparet igr euidenter ᷣm reʒ ei veritatem nec platonẽ nec aliũ intelligẽ tem ita ſenſiſſe de aia. Paſabolas vero platonis pſequi per ſingula que ipᷣe enu merat diffuſioꝛẽ expoſitionẽ deſiderat; paciatur in eũ in hoc ꝓpoſitũ neoʒ aliud. Ihoc ꝙ foꝛm coꝛpoꝛea anime ille poſuit intelligendu puto niſi ꝙ vᷣtutes anime il lius exteſas ⁊ dilatatas eſſe in coꝛpus ce⸗ li iuxta figuras illas celeſtes ymaginatus eſt/ quẽadmodũ ſi ꝗs dicat aiaʒ bumanaã figuram hre duarũ lineaꝝ rectarum eqᷓli⸗ um ſeſe inuicẽ oꝛtogonaliter ſecantiũ qm̃ et coꝛpus humanũ hmõi figuram euidẽ⸗, ter habetſhoc aũt eſt ac ſi ꝗgs poneret eaʒ compoſita ex virtute intellectiua pᷣma ac fuperioꝛi parte et vᷣtute operatiua in fima opatiua inq; in coꝛpe et per coꝛpus. Me⸗/ dijs autem vᷣtutibus ↄcupiſcibili et iraſci bili tanq; partibus altera dextera altera ſiniſtra et virtuti quidẽ incupiſcibili ſedẽ quidam poſuerũt epar ſiue in epate ei ſe/ dem amoꝛis epar dixerunt. Uirtuti vero iraſcibili coꝛ. Uñ et magnifici coꝛdis ⁊ ꝑ⸗ ni coꝛdis eos dixerũt in quibꝰ magnilſice⸗ lia et puſillaminuas ſunt qᷓs non eſt du⸗ xtrum et ecouerſo iuxta figuram coꝛpoꝛis ſui poſueru eam ſpũaliter habere fſigura huiuſmodi in hoc ponere videbit᷑ admo dum platonis el ſi vlterius in hmõt poſi- tione ꝓcedere voluenit eti totam figura tionem coꝛꝑis humani aptare eidem per viam iſtaʒ poterit. Difſundunf antem e extendunt᷑ vires ſiue vtutes eius per ola mẽb:avſqʒ ad oẽs extremitales ipius coꝛ quia luminoſitas eius in oꝛbẽ circa ipam circun quaqʒ et in omnẽ partem effundit ſequens ſoꝛmã ipſius coꝛpis ſolarise ge⸗ neraliler verum eſt quia vᷣtutes coꝛpales ſua extenſione operanonũqʒ ſuarum diſ⸗ Juſion e foꝛmã ſue oꝛiginis hoc eſt coꝛpis a quo oꝛiuntur mutant ſic viſum ẽ foꝛſits platoni de virtuubus ſpualbus oꝛiglnis id eſt ſubſtantiarũ a qui bus exeunt imitant. Uiſum eſt etia mul⸗ tis ex philoʒophis quia viriutibus et ſub ſtantus ſpuũalibus que coniugibiles ſunt/⸗ coꝛpibus et perfectibiles eoꝝ coꝛpoꝛa ap⸗ tantur ꝓ exigentia ſeu congruentia opa⸗ tionũ ipſarumet ꝙ ettam cõfigurent᷑ eis hoc eſt figuratione aſſimilentur et in boc vtiqʒ recte ſenſerunt videlicet de aptatio⸗ ne ſiguraru anima nanq; ſerpentina vel L - „ * — allerius reptilis nõ poſſet eſſe in coꝛpoꝛe eleuato⁊ ad gradiendũu naturaliter apto Sicut neq; anima humana in coꝛpe ſer⸗ pentino ipſe igr virtutes et operationes animaꝝ requirunt figuras coꝛpoꝛum ſibi congruentes. Quare potẽtialiter ſiue vir⸗ tuauter videntur ipe anime aut figuras huiuſmodi habere aut nõ nullam ſimi- litudinem earum. Potuit etiã eſſe ꝙ pla conſideranit in anima bumana vtuie vitalem ſeu viuificatiu quaſi centrũ vel medium anime ipius deindevirtutem in teliectiuã ꝓ cedeniẽ ex ilo medio in ſub/ lime virtutem vero operatius per coꝛpus velut ꝓcedentem exillo medio in deoꝛ/ ſum virtuteꝶ vᷣo concupiſcibilem et irra⸗ ſcibilem ꝓcẽdentes iterum ex illo medio alteram in dexteram partem alteram in ſiniſtram. Et foꝛſitan pꝛopter hoc opina⸗ tus eſt figuram coꝛpoꝛis humani huiuſ⸗ modi lineationis eſſe debuiſſe boc enim expꝛeſſe videtur in oꝛbibus celeſtibus. £ = — ⸗ Pars pꝛima de vniuerſo. Quattuo: em̃ ſunt numeroſitate virtutes ⁊ vidęẽtur eſſe pᷣncipales in anima hũana i guis vo dixerit vtutem greſſibilẽ eſſe velud vn ex hmõi lineisvicʒ que a vtute 4 vitali ꝓtenditur in deoꝛſum. irtus vo operatiua artificioꝝ vel alioꝛum quoꝛũ/ cunq; neceſſarioꝝ ꝓtenditur in vtrũq; la tus ad inſtar bꝛachioꝝ et indubitanter in bꝛachijs et manibus ẽ virtus hmõi. Uñ non leue argumẽtũ humane ſalutis ⁊ re/ fo:ma tionis in hmõi figura poſſint lex et doctrina chꝛiſtiãoꝝ qm̃ refoꝛmatio foꝛme ſue foꝛmatiõi reſpondere debet atʒ con gruere. Quia igr plato motũ circularẽ in rellexit eſſe pᷣma ac nobiliſſtimũ motuum et hũc opinatus ẽ eſſe diffoꝛmẽ⁊ vnũ ſiue eundem ⁊ diuerſum ſiue recta et obliquũ iuxta ᷣmones Art. foꝛmã cõgruentẽ hijs motibus ⁊ ſiguris eoꝝ poſuit anime mũ⸗/ di ſuperioꝛis quaſi ex aiĩa potentialiter iu rta exempla poſita apud pᷣmã ſuivirtutẽ/ ac pᷣſtantiſſima eſſet vna ⁊ eadẽ et poten⸗/ tialiter circularis hoc ẽ potẽs naturaliter in motũ circulareʒ hmõi poſuit ex ea pꝛi⸗ mũ moſum eẽ illum rectum ſcʒ vnũ ⁊ eũ⸗ dem et equalem in quo nulla diuerſitas. Scde vero parti poſuit ſimiliter foꝛmã cir cularem ſed diuerſam atʒ obliquatam vt pote in motum obliquũ multiſq; diuerſi tatibꝰ obno xiũ naturaliter potentẽ. Su⸗ per hijs que de motibus ipᷣe ſenſit ⁊ ſeq̃ ces eius audiuiſti cõtra dictionem. Que ſi vera eſt neq; ſᷣm veritatẽ neq; ſᷣm para bolam ſtare poteſt ꝑoſitio hec platonis. Audiuiſti enã intentionẽ mea in hoc hoc eſt in molibꝰ celeſtibus ꝓut ſuſtinuit bꝛe uitas capituli Audiuiſti ꝓbatiõeſ et ymaginatiões tholomei Erxr quibus omnibꝰ facile ẽ tibi deſtruere hac poſitionẽ platonis et ex hijs que audiui/ ſti a me hic.licet adiuuet pabolaʒ eius ex eymplis quibus potui et iſta ſufficere arbi troꝛ hic vt fiat tibi certitudo de iſta poſiti/ one platonis tam famoſa et que ta pfun ²* 7 a grecè et a latinis vſqʒ hodie hẽtur Trum autẽ mun dus ille ſuperioꝛ v animal vnũ ſit an plura et vtrum celi ipi animati ſunget an anime eoꝛum tationales apud Ariſpotelẽ et ſeqᷓ ces eius determinatũ habetur ⁊ etia apꝰ 0 multos ex ytalicis philoʒ ophis Doctrina Rvero hebꝛeoum alz chꝛiſtianoꝝn bactenꝰ talia non curauit. Gens em hebꝛeoꝛuʒ cõ lenta ſolebat eſſe libꝛis ſui legis et pphe tarum a tempoꝛe aũt multo ad fabulas in credibiles ſue cõuernit et ullis ſe totalix dedit paucis dũtaxat exceptis qui cõmi⸗ xti genti ſarracenoꝝ phatiſunt. Gens vo chꝛiſtianoꝝ vᷣtutibus et ſanctitati alʒ ve⸗ nerationi creatoꝛd totaliter ſe ſubuciens philoʒophiã ad modicũ amplexata ẽ niſi quantum erraneoꝛũ peruerſuas et inſipi entium contradictio eos coegit ⁊ ad defẽ ſionem legis et fidei et deſtructioni eoꝛuʒ quibꝰvel ſalus qua ſperant vel honoꝛ cre atoꝛis impugnabatur. Et de animabus ſuis homines huius legj ſoliciti animas celoꝛum attẽdere noluerit ꝓ eo ſeʒ ꝙ nee pꝛofeſſioni eoꝛũ nec ſaluti ſcientia earum deſſe vel ignoꝛantia earundẽ obeſſe vi⸗ a eſt ip̃is et ſiuę mundus ille animal ſit vnumiet ſiue celum animal ſiue celi aĩa⸗ lia hoeret tamen gens illa hoc tanq; mõ/ ſtrum. Sic penitus ignotũ et tanqᷓ; noui tatem dẽ qua ad ſe nibil ꝑnnere arbitrat ſtupet et etiã refugit quaq; aliquis de no/ bilioꝛibus ac ſapiẽtioꝛibus inter docto:ei gentis illius ignoꝛãtiam eius in quodam libꝛo ſuo nõ erubuerit conſiteri et in alio etia hoc ſe dubitare dixerit Credere igitur in parte iſta Arſ. vel cui vis alij nibil picu li eſt legi vel fidei vel doctrine chꝛiſtiano m. Aind alt nõ leue piculũ hʒ vicz ſen tire de aiabus illis ꝙ gubernatrices ſint en inferioꝝ et maxime hũanarũ ⁊ hoim Similt et 8 effectrices ſuntſue ꝑ ſe ſiue per coꝛꝑa ſua euentuũ hũanoꝝ legumq; ꝑfectanſvel alioꝝ que aſtronomi poſuert eis nec mihi etiã videtur vllomodo ꝙ ſi⸗ gna ſint rerum hmõineq; ꝓ rebus hũa/ nis nullomodo cõ ſulenda coꝛpa celeſtia et de hoc audiſti intentionẽ meam iaʒ in multè capitulis. Illud cũ dubitandũ ſibi non eſt quia ſi celi vel animati vel etiam aĩalia ſunntanimabus eoꝝ naturaliter cõ miſſum eſt regnũ coꝛpoꝝ ſuoꝝ ⁊ motuũ. In alia vero nihil ad eos de gubernatio ne naturalr. Hibil em̃ faciunt eoꝛum que ſunt gubernatoꝝ ſiue rectoꝛum qm̃ nec le⸗ ges condunt neq; ꝓmulgant nec quicqᷓ; pꝛecipiunt aut phibẽt neq; conſulũt aut ſuggerũt neqʒ ſuadent aut diſuadent ꝗc qᷓ; Quare gen? humanũ arbitrio ſuo cõ miſſum eſt et gubernationẽ cum adiuto⸗ rijs quę ſunt ei a parte creatoꝛt pᷣter natu ralia. Sicut ſunt iudices reges pᷣncipes ⁊ conſules et magiſtratus conſiliari ⁊ do/ cloꝛes. Sacerdotes et ſacerdotum of⸗ faͤs etdehi na aß vob. ſones elſen crealoꝛis in necinlellgen erterroꝛegb 4 giu Iuloni nlerlnſfinuan cüſts iuffai itoris foe fiontquimul noconſlitbe luuant Gicut ſun. Adeh femiganecdi icrte aabbisn –— nauamo engnane⸗ Aaäpartes ahdiigerer buinſgnit ſouelyffal hjionemnen laminvenie Uire ean nimi ſnanon oranine nnſünn Minalia⸗ Göspeoſe Ktomazn gnadeusye ſiyvelinduch mpanene bidellarati Wonmſolum⸗ ragztrium, ſbndeum luitese Ulncnsd ſhninſleta lhoefeh W undan Gpunin bapit 1 innhht Kon hi 8 . fme ngant, Aunan R — = Adeſnnain mthalhen inz n oln ennndiche⸗ Wsle nin ninn iueliz büomnenn Whrsinie Mas incis nibi giif Anne! büngun, ſun iu te aſtoron N NN, * Nionizu, Ninsin ſanmai Cornund unmn Gnlnl tn, uoiuun „„ 1 Fo. ficia et de hijs adiutoꝛijs ſunt lex et doct᷑ na atʒ ꝓphetia et intelligo in ꝓphetia vi ſiones et reuelatiões. In adiutoꝛijs etiã creatoꝛis que numerare nõ ſufficio ymo nec intelligere intelligo miracula flagella et Trozeß hil ſq; ↄtraria. l aut poſuerũt vniuerſo vim re gitiuam pꝛeter ipᷣm creatoꝛẽ ⁊ ad iutoꝛia ipius iuxta ꝙ es nomina/ cũ iſta ſufficiat ad regimẽ vniuerſi.De ad iutoꝛijs vᷣo creatoꝛis etiã ipſi ſancti ange⸗/ li ſunt qui multiplicibꝰ officijs rebus hũa nis conſulũt homines que dirigũt etad/ iuuant.Sicut audies in tractatu ſequẽte iſtum. Et de hnius vi regitiua an ſii ſub⸗ ſtantia an accides ⁊ vbi ſit et que eſt eius opatio pꝛeter eas qᷓs nominaui qrenduʒ et ab hijs qui hac poſuerunt.De quo ſi ſcrutari volueris inuenies eã vel omĩno ſuꝑuacuam ocioſamq; ⁊ nihil agentẽ vel eſſe figmẽtũ erroꝛe incredibili ſompniatũ Et cũ partes gubernatiõis numeraueris atʒ diligẽter ↄſideraueris nõ inuenies de bniꝰ figmẽto ꝙ aliquã eaꝝ efficiat vel ad inuet vt fiat.qm̃ neq; mandatũ neq; ꝓb bitionem neq; aliꝙ alioꝛum que pꝛedixi eam inuenies opari. Ui vero ſom̃ſanctũ terciam ſcʒ in beata et gloꝛioſa trinitate ꝑſonã animã mundi poſuerũt et ipſum ſpm̃ſanctnʒ omnino nõ noſſe? natur ac rationẽ anime ignoꝛare euidẽterſe oſten — animati ſui et alligata coꝛpoꝛi ꝙ animat. Sps vero ſanctus tã longe ſit ab vnoqͥʒ iſtoꝛum qntum vtilitas libertat⁊ et gloꝛie qua deus verus ac ſolus ẽ eum vel alliga ri vel includi nulli coꝛpoꝝ ꝑmittit.Et in p⸗ ma parte tractatus iſtius declaratũ eſt ti bi declaratiõibus certiſſimis trinitatem vnum ſolum ac verum deũ eſſe et vnam quãqʒ trium perſonarũ purum verum ac ſolum deum eẽ.Q& ſi illud in erroꝛẽ iſtuʒ induxit eos qui oppoſuerũt quia videlicʒ derunt.Cũ anima ois perfectio ſit et pars ſoũfſanctus datoꝛ eſt vite et fong vbicun qʒ vita ſit et quia tota vita mũdi ab eo ẽ ideʒ neceſſe habebat ſentire de vna q;ᷓ tri um illarum pſonarũ cum vnaqʒ illarum vitam det omni viuenti ꝓpter qð et dicit᷑ vita ſeruloꝝ id eſt fons vite et datur omt ꝙ viuit in vnoquoqʒ ſeculoꝛũ Amen. Explicit ſcõᷣa ꝑs pᷣme ptis de vniuerſo. ni et inſinuaui ſuꝑnacue poſuerũt illam — — ; 8 * , — 4 ssG 3 —* 72 — R WD 2 S ð 4 . S R . . 3 . S — . . ₰ * 4 * . — . S . — S . ℳ . . 2 . ) . D * . 8 — . . — WZð . 4 S ð W 7 1 5 S 4 eWene N1 1 . “ Naiſge nang dnce Ni N mnhian mie Ggunt täͤmnier Wsf mian, 4 7 S 4 lin, nun „ u 9 —ãũ .. Fo. ſuã eſſenciã erit ? alterilqre ſi alteri ẽ boni tas ꝑ hoc ꝙ ẽ neceſſe eſſe ꝑ ſe erit ſimiliter et aliter ⁊ de malicia eode modo ſe habe⸗ re neceſſe eſt.q̃re vel vtrũq erit bonũ eẽn cialiter vel vtruq; malũ vel vtrũq; bonuʒ e vreRs et malũ ſimull ampliꝰ ſi vninoce ðꝛ de eis neceſſe eſſe ꝑ ſedeclaratum ante eſt alibi ꝙ neceſſe eſſe ꝑ ſe nullo mo doꝛum poteſt eſſe ↄmune imo neceſſe eſt iᷣm eſſe vnuʒ in fine vnitatè ⁊ ĩ vltimate indiuiduitatis ꝙ non poteſt eſſe niſi vnũ numero. Nul/ mo do ig erunt duo illa ↄtraria vel mu ne ad illa. Rſi dixerit ꝗs qꝛ equoce ðꝛ de illis.manifeſtꝰe erroꝛ eiꝰcum non dicatur neceſſe niſi a non ceſſando. Neceſſe em̃ p Je venſſima declaratione ẽ nõ ceſſat eẽ ⁊ hoc eſt ei ꝑ ſehoc eſt nõ aliunde.hoc au tem eſt dicere cuius eſſe ↄtinuũ ẽ non ha/ bens abſciſionem vel icoꝛruptionẽ in ſuo eſſe. ⁊ hoc eſt ei nõ aliunde videlicet ipſa ꝓtin nitas eſſendi ſeu pmanendi ehe ad ad neceſſitatẽ igit᷑ nõ ðꝛ neceſſe ꝑ ſe de eis equoce.Sʒ neq; qᷓ;tuʒ ad id ꝙ eſt ꝑſe.Si eĩ ꝓ ſe ſentit ĩ negationẽ ſolã vt eius inten tio ſit hec.ſcilicet non aliunde. Manitke ſtü eſt ꝙ negalio iſta vna intentione dici tur de ambobꝰ.Si vo intẽtio eieſt firmi tas querendi iquemadmodũ cadere vide tur ĩ ratione ſubſtacie vel iuxta modũ illũ Dico qꝛ nec ſic ðꝛ ð eis niſi vniuoce.vtrũq; ei ẽ vna intẽtione firmũ ĩ ſuo eſſe cum nen rum ſit pendens ab alio neq; dillabens. aut diffluens ĩ coꝛruptionẽ ſiue in nõ eſſe/ ipᷣm vero eſſe cum de vtroq; dicat᷑ eſſenci aliter tmnon recipit ĩtellectꝰ ꝙ ð eis dica iur equoce nec ẽ poſſibile ĩtellectui hbuma no qᷓntumcunq; ꝓteruo et diſcolo cõtin⸗ gerevel ſomniare ibi equocationẽ niñ foꝛ taſſis hic delirare voluerit. Qõ de altero ſic dieit᷑ vt ſignificet bonitatẽ vt de altero ſimiliter vt ſignificet maliciã q̃ſi ens et bo nũ pᷣmũ ↄuertat᷑ vno mõ.ſiłr ens ⁊ malũ pmũ pↄuertant᷑ altero mõ. Patefacia aũt tibi pᷣtedetes ꝓbationes anteq; incipiam deſtruere boc ⸗/ MWanikeſtũ eĩ ꝑ ſe quia geguid ineſt ſocrati ꝑ hoc ꝙ ẽ ho ineſt et cuilibet alij indiuiduoꝝ eiuſdeʒ ſpecieiq/ re quicqꝗd ineſt pᷣncipio malo ꝑ hoc qð eſt neceſſe eẽ ꝑ ſe ineſt. et pꝛincipio bono per hoc ipᷣm. Si neceſſe elle ꝑ ſe cõiter et vni⸗ uoce ðꝛ ð ambobꝰ vt ho õ ſocrate ⁊ alijs ĩdiuiduis eiuſdẽ ſpeciei q̃re ſi alteꝝn ẽ ma⸗ lũ ꝑ hoc ꝙ ẽ neceſſe eſſe ꝑ ſe erit ⁊ feliquũ malũ peandẽ cqauſam. Silr 2 bonuz qjre tur equiuoce. mur vl potiꝰ abntũtur hoc noĩe ens equi ß nec declingre poſſunt in 78 „ vtrũq; erit et bonũ ⁊ maluʒ. Oè ſi neceſſe eſſe p ſe ſin gulare eſen ꝓpꝛiũ ⁊ idiuidua leſaccidit jdẽ et ꝑ eandẽ via quẽadmoduz ſi dicat᷑ qꝛ albũ ꝑ hoc qð ẽ ſocrates eſt hö erit ⁊ medicꝰp eandẽ cauſaʒ hõ Jaʒ ergo patefeci tibi certitudinẽ ꝓbationu iſtarũ. Frroꝛ manicheoꝛũ alia via deſtruit ſi ens de duobꝰpꝛincipijs que ponunt dica Euertar igr nũc iurta pmiſſuz ad deſtruenda iſta vaniſſima falſita⸗ altera intetione ipᷣam entitatem nihil ali/ ud eſſe q; ifambonitateʒ. Altera vo ipa⸗ entitatẽ nihil aliud eë niſi ipam maliciaʒ. /Dico igit qꝛ cum ipᷣe ponat bonitatem et malicia ptrarias vo ↄtrarietate neceſſe eſt vt ponat eis genꝰ ↄmune. Qð ſ ipm ens no e eis ↄmune ꝙ idubitãter ẽ oĩim vomu⸗ niſſimũ multofoꝛtiꝰ nihil aliud erit eis ne ceſſe Amp. cu otraria circa idẽ habeat naturalit ⁊ eẽ et fieri. Si veri noĩs ↄtraria ſunt bonitas ⁊ malicia et erũt ⁊ fiet ex ne ceſſitate circa idẽ ſubiectũ. Idem inqᷓ; vet genere vt albũ ⁊ nigrũ circa ſupficiẽ et ſa nũ et egrũ circa coꝛpꝰ animaKl vel circa idẽ ſpecie ⁊ eadẽ ſanũ et egrũ circa eundẽ ho⸗ minẽeer neceſſitate ergo cõmunicaãt genus aliqõ bonitas malicia. Ampliꝰ. ma nifeſtü ꝑ ſe ẽ ꝙ vtrũq; ↄmunicat rõe ſub⸗ ſtacie ꝓvt ſubſtacia generali itẽtiõe accibi tur vt dicat ð om̃i eo ꝙ ꝓpᷣa firmitate ſic ſtatvt nõ ĩdigeat fulcimeto aut ſuſtetatio ne ſubiectopꝑ modũ qͥ accidẽs ðꝛ ĩdigere ſubiecto.Qè ſi rationẽ ſubſtacie cmuni- catergo ⁊ ißam ſubſtancia ? nomen eius Amßp̃. ſcom hoc nullꝰ ſermo erit alis hominlbus cũ hmõi erroneis cũ ipᷣi alijs rationibꝰ ⁊ intẽtionibamẽs ſermones ac⸗ cipiat q; alij homies. Si em̃ equiuoce vtri — uocabuũt eodẽ erroꝛe⁊ alia qᷓre imponent eis magnificatões ⁊ intẽtiones quas nec recipit nec capit itellectus hominii alioꝛũ. Amplio. no effugiũt quin ↄtrariũ ⁊ o⸗/ trarietas ↄmuniter dicãtur de vtroq; eoꝝ ente cũ entiũ quodda ſit alij contrariuʒ et quoddã nulli. Contrarioꝝ vo nulluʒ ẽnoõ ens ? nullu non enti otrarin. Cũ igr omu niter dicat de hijs cõtraninens vo ſupi ſit ad id qð ẽ contrariu manifeſtũ ẽ quod ens ↄmuniter dicet de illis. Ampᷣ. vniũi As ij DONt qᷓ errone-iſte deliratens vvtro q; dictoꝛum pꝛincipioꝛum dici equiuoce ⁊ — — contrariuʒ ſub R Balance Q Focus N M. O⏑ 11 10 Copyright 4/1999 VXVMaster GmbH wwWw.yXymaster. com VierfarbSelector Standard* -Euroskala Offset