Gb482_fol_1
author: Guilelmus, Arvernus

”
.

„*

EE
Ne
8

S 4
SM
8 è”
4 1

7

”ä

S

2

*

õ
148
õ

ns

*

D

4

7
*

— —
. —— = — —,5
. —‚f— „ — —NdeS—è]Gnt

— .
ð 1111,)i

–
s — .
S
vV
P
4

.
4
4
.

N 1245 11898323 021

E

—
—
—
—
—
—
——
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
— —
—
—1
—
4
eeee

N

Ser

*

7 5 -

”«ß

— „ . . — ⸗ . . . —— 4

„.

„ Giuiſlhermi diui Dariſen
ſis epiſcopr opera. de fide. ęgibus s „.ʒ
de virtuebus. moꝛibus.vicijs. pecaa
. . .py tis. temptationibos.reſiſtentijs. me
.ritis.retributionibus et immoꝛtalita/ „»„
te anime.

7
6£
4 MäU X

— W—

*

—=
O„
ℳ
£
4

—
1
2
2
.„

„
4 *
7R E,
. S D
* .
4

* *
eenenee. eInuentarii eon. que boc libꝛo contineantur.

fidem que eſt virtus qua ea q̃

Pꝛimus liber religsnis xp̃iane ⁊ Aangelice pfeſſoni
ad fundamẽta religionis ꝑtinemt. recte firmiter q; cdunt᷑ tractat. cauſas erroꝛum
* aliarũ gentiũ. et ſectarũ enem at.fidemq; eſſe vna in ſeip̃am ſcõᷣm eſteneiam ſuã.
&t ꝙ fſundamentũ omniũ credendoꝛũ ſit eſſe ipᷣius creatoꝛis.hoc libꝛo copioſinime
determinantur. LZolio pꝛimo. 2

Secundus liber de legib eiuſdẽ pᷣane religionis diſputqt qᷓ veriſſima ratione nibit
aliud ſunt.qua honeſtas legibilis deſcpᷣta pᷣceptis religłõis nr̃e cuiꝰ ſ eptẽ enüũerat

ſ ptes teſtimonia veritatis.madata honeſtat:. iudicia equitatis. exempla ymitatiois
. ꝓpmiſſiones pᷣmioꝝ.cõminationes penarũ et ſupplitioꝝ.cerimonias cultis diuini.
pᷣterea ſacrificia circa altaria.Circũciſionem. cauſamq; eiuſdẽ. Immũdicias inviris
— et mulieribꝰ.animaliũq;.Cõmixtiones animaliũ ⁊ ſeminũ diuerſoꝝ generum. Le

°paeꝛꝛas ⁊ veſtes ꝓhibitas deſcridit. Tandẽ de vitlitatibꝰ feſtoꝝ qᷓ pcepia ſunt in lege
7 celebꝛari. Mox poſtea lege⸗ hebꝛeoꝝ aliarũq; gentiũ ydolaaiaqʒ deſtruit. PHecin
„ libꝛo de legibus racantuf. Folio. xiiij. .
Tercius de virtutibꝰ moꝛalibꝰ.ſpũaleꝰ ⁊ theologicaliba tractat de habitibein gene⸗
oe re ⁊in ſpecie.Qualẽ opoꝛteat ⁊ docẽt vitã eẽ humanã.noĩatiões virtutũ ac cauſas
eaꝝ.differẽcias inter habitꝰ et moꝛes ⁊ ꝙ virtutis dona ſint ⁊ beatitudines.afłæcti
oneſq;; earũ. declarat etia numerũ virtutũ qͥ ſunt ſcᷣm vim iraſcibilẽ. et loquił de
mẽſuris ⁊ cõpationibꝰ virtutũ tã adinuicẽ q; ad vicia de ↄnevione eaꝝ et colligati

„*

Quuart, de moꝛibo in quo Suilberm pariſten introducttias tutes loqustes ma⸗
gnificenciã ⁊ mirificenciã opeꝝ ſuoꝝ pᷣlia queq; ⁊ victoꝛias.laudeſq; timoꝛis. Spei

Quintliber ðᷣ vicis ⁊ peccatj ẽ vbi determinat᷑ qd viciũ qd peccatũ ⁊ quõ alten ab at

. tero diſferat qd etia oꝛiginale ſit peccatñ ⁊ quõ in poſſeros traſfundet.modñ quo
heot fiat.an ſit in om̃ibꝰ eqᷓlie.Comꝑationẽ eiꝰ ad alia peccata.⁊ de pena qᷓ ꝓ eo in⸗

fligit docet. e obmiſſionibus ⁊ negligencus operum humano:um eliam determi

nat. Folio.cxciij.
Senus ẽ liber de temptatiõibꝰ.e reſiſtẽcijs.in q̊ enumerãt᷑ officia ⁊ actus Spꝛij vniuſ⸗
cuiuſq; vᷣtutis. In vnoqᷓʒ certamine ſpũali.victoꝛie ⁊ modi vincẽdi earu.tractat etiã
inſidias demonũ ⁊ aſtucias eoꝝ bꝰ icautos deijciũt capiũt ⁊ captiuãt. fo.ccxviij

Sepnimus liber ẽ demeritis gretibutionibꝰ quid meritũ ⁊ qt modi merẽdi qet me⸗
ritũ ꝓpꝛie et rectiſſima piffinitiõe obſequiũ ſit retributionis oblłgatoꝛin. deinceps
ꝓſequitur retributioneðò ſanctonꝝ ⁊ que uũllis hic fiunt ⁊ que „ futuro eis faciende ꝓ

mittuntaur. ₰ Tolio, ccxix. *
S untyr. Zolio. ccir .

Ulimus et octauus eſt de immoꝛtalitate anime quot et quibemodis conſulat huma
nis erroꝛibus.deinde immoꝛtalitatem anime nititur ex radicibus phyloſ. ophie p⸗
bare. Folio.ccxliij.

„ .

Demumdno Feeſſaria quouis theologo accomoda annectuntur. alphabeticum re⸗
ea que illi libꝛomnes tenent ac tractant.poſteꝗ nõnullas queſtiones

pertoꝛiũ.a enet .
&lcc dubitalkones que in libꝛis iais giſfiraniur enumerat.

. elos.
. .₰ .
„
ſ●

one intenſione ⁊ remiſlione. Hec om̃ia terciꝰ liber habet. Fo. lxxvi.

charitatis. pietatt. paueiat?.clericoꝝ humilitat paciẽcie is liber ꝑcurrit. ſo.cxluij.

N
N

. .

. .
9
17 E.

Nominatiſſimo Archyatro. Utriuſq; medicine doctoꝛi.dſio Theode⸗
rico Uiſenio phꝛiſeo. Uati appollineo. Moderatiſſimo Noꝛicio phyſi⸗
cCco. Peirue danhaußer Artiũ magiſeer Noꝛicius cicls. Salutem dicit
. Si fieri poſſe cenſerem. Ulſeni vſidiu ⁊ dulce decus meũ.vt lamentationibꝰ ac lachꝛi⸗
mis ſeuo ac peracerbo nature vulneri mederer. omnm etatẽ quoad reuiuiſco in aſſidu⸗“.
* As fletibꝰ degere. ⁊ eiulatibus ſtuderem.heuheu me infelicem atq; infoꝛtunatum.oui
tanta.tam miti. tam benigne tam pia. tam deuota. tam omi genere ꝓbitatis dulciſſi⸗
ma matre oꝛbatus ſum.cui lacheſis rupit fila ſeptino die May. Quis in tanta rei indi⸗
gnitate non mereat.ſon fo: tunam deploꝛet ſuam hon ſeſe intolerabili doloꝛe confici
. at. vtinã liceret ſoꝛtẽ cõmutare.emoꝛi malim. mõ ipᷣa vt reuiuiſceret. Quo magis atoʒ
magis eius ꝓbitatẽ. ⁊ morũ integritatẽ pudicicia. innocenciã. fidem. pietatẽ.ſanctimo
niam conſidero.eo me maio: ex obitu eius meroꝛ inuadit.At excellẽcia eius animi et
integritas mentis.maieſtas virtutis ita me reddũt attonitũ.vt ab omni conſolatiõerxi
dear alienus.dũ itaq; is meroꝛ tam attrox inſedit animo meo accerſioꝛ ad venerandũ „
. 8 patrẽ dũm Beoꝛgiiũ pirclgmer pꝛio Noꝛice carthuſte.qui blaudiuſcula oꝛatione me
conſulari aggreſſꝰ ẽ in inquit.da nhuſi nõ moꝛtua ẽ ſed tzʒiuit mater tua.que cõmuta⸗ R)
ta hac epozall vita cum ſempiteena illa iam id pꝛemii in celo ꝗdepta eſt.ꝙ vſq; opta
rat cũ eſſet in viuis.fruitur pᷣſencia.fruitur viſu coʒam.fruitur conſuetudine et colloꝗo
humani generis redemptoꝛis.hunc rogat.huũc oꝛct.hũc pᷣcatur.vt tibi ſemꝑ in omnibꝰ
rebus actionibuſq; tuis et ꝓpicius adſit ⁊ adiutoꝛ.teq; dirigat aſſidue in viam ihſticiꝰ

⁊ pi atis.Que cũ ita ſint equo tibi animo ferenda ẽ hec omis vł nature neceſutas.vł
voluntas viuine mentis. Sed vt pauliſper meroꝛẽ tuũ extinguas. Teneo mecũ ep̃ᷣi pa⸗
riſieñ Puilhermi nõnulla opa qᷓ impmenda cõducerent reipub. ꝓpᷣiane.meſtaſq; non
nnq; hoꝛas tibi mitigarẽt.vel iunonis queſtũ inde accepturus.Dedarauit pa riter acu
men ingenii.Quo is impᷣmis inter recentioꝛes claret the ologos.cui facile oẽs cedunt.
ſingulariq; oꝛatõne laudes eius enumerado mihi recenſnit.quas in pᷣfatione tractat⸗
de ſacramẽtis item ab eo edito longiuſculo ꝓpemio ꝓſecutus ſum. Ego me obnoꝛiũ
gerere.Ulſeni clariſſime doctoꝛ.tam dulciſſimo patri vehenſtter tũ mibi pſuaſi. Quis ⸗

2

a deo eſſet a fide xp̃iana alienus.quis ita abhoꝛrẽs ab omi humanitate qui in re ta pia
tam neceſſaria tam laudabili tam vtili beatitudini religionis vpᷣiane parere ſubterſu⸗
giat atq; nolit opa ſua ſi opus ſit.deo offerre Sed reuera antea ꝑetatẽ aucto:natẽ hu
ius ꝓuincie aſſumere nuſq; auſus erã. ſtatuiq; nihil in diuina pagina elaboꝛare mihi
qui iuri ciuili ⁊ ſtudio humanitatis penitus me dediderim. omeq; meũ tempus amico
rũ tꝑibus tranſmittendum opoꝛtere.At ꝓſecto nõ mea me volũtas.ymmo chetipꝰ
rome triũphantis quẽ ex dariſſimis ſimulq; doctiſſimis poetaꝝ.atoꝛũ ⁊ oꝛicoꝛuũüſ
auctoꝛibꝰcõꝑtare ingenio.elaboꝛareq; induſtria ſtudus.Et ſebaldi ſchꝛeyerß modeſtiſ
ſimi et integerrimi ciuis opa me ꝓhibẽt. Eſt em̃ achetipꝰ noſter talið qui maxime ani
mos germanoꝝ excitabil atʒ inflamabit ad virtutẽ qð alioꝝ iam tuoqʒ iudicio relinꝗ⸗ ſ
mus.tolo iam enũerare cõciuis mei innũeras laudes. Sed hoc vnũ ſilencio tranſire
nequęo is taãta hoſpitalitate me fouit hyeme ſupioꝛe.vt oẽs vires meas ſuas eſe ſciat.
Cũ igit᷑ ſuauiſime Aſeni is apõ noꝛicios ciuis phyloſophꝰ ⁊medicꝰhabearſ.qlẽ hacte
. nohabuere nullũ. Et appollinea cythata iter pierides choꝛos crepitãte potẽtifnm⸗.te in .
uoco ꝑſuadeas an impꝛeio Guilhermiauſcipiẽda ſit. Ss dmino.cũ n ing Ca lit pijſſi “
mo pattri meo poꝛi noꝛicio futura cui moꝛẽ gerere neceſſe habeo.quẽ vnicẽ etſia et vene
roꝛ et admiroꝛ itaqʒ oblitꝰſum mei.oĩa vincit amoꝛ rem diffidllima 7 meis imparẽ vi
ribꝰ aggredio: audẽtes foꝛtuna iuuat. Attamẽ potuit.homericꝰ ule aiax hectoꝛia. quẽ
. neqꝰvlixes neqʒ neſtoꝛ inpᷣliũ ꝓpuocantẽ excepiſſet.ſola audacia eta ggredi.⁊ ſingulari
certamine ſperare.potuit atroias idẽ ab incẽſis nauibꝰarcere.poſſũ ſoꝛi ſſis ego Buil
hermi opa meis impẽſis in lucẽ dare et explicare. Quare. Miſeni clariſi A pᷣcepioꝛ qd
opus facto ſit ad me ſcribe.⁊ habebis me re q; verbo tui opibus paratiſſimũ omnia

. qʒ mei ſtudia ⁊ opa ꝙ incre mento nois et gloꝛie ue ꝓmpta ac expedita ẽ᷑ſſe docebo
Uale ex noꝛicio helycone. nolece eoel ane⸗ e⸗ deeba
* . „ 4
△
L .
°
„
*
* £
„
„

4
·· Tbeodoꝛicus Ulſenius. Hoꝛicius Archyatrus petro Danbuſio Aniũ

mmagiſtro Noꝛicio ciui. Salutem dicctt. .“
Habes nunc mi pes e qð lantopereoptaſti.Cheologum illũ cilicet gloꝛioſum ac ſum
n. qui . ſolamen. fidem. ⁊ offinẽ viuẽdi no ma unde ac pie expucet.Eſt enim

mũ.qui pietat fidem. 70 noma
gua ntuũ intelligo. doctus.ẽ ſua sis.i elegans.⁊ ſcolaſtico illo ſermone copioſus.ſolliti

tentalij coꝛpus. ille animi languo:ibus.quantũ xpᷣiana religio ⁊ ſecula nra expoſcunt.

popoꝛtune medetur. Habes quo conciuem tuũ.alioquin a integerrimũ. immo:talẽ
facias. Quid plura depoſcis foꝛtunate puer.diuinitatẽ foꝛtaſſe.qᷓ moꝛie vendicat᷑.mi⸗

hi crede nõ niſi vocatus adibis. Sedeuũ erit videre vt electus fiass ale.Ex Nurnber

ga. Pꝛidie Lalendas Apeiles. Anno ſalutis xpᷣiane. M/cccKyj.

. .
. 9 *
O ●
*
£ .
*
O
* .
—◻ .
J „ 2 * —
.. / .
₰D
6 £
-
0.
6
4 „
—
4

—
=
.

Begquñtur deſcriptiones quã
rundam virtutum ⁊ vicioꝛũ.

Ffectus ẽ officioſe charuntis ſtu⸗

ictio in ꝓpꝛus eſt odientig animi cru

ciatus ex reſpectu diſplicentis pꝛocedens.
Amaritudo eſt ſpiritualis expers gaudij
quedam diſtracte mentis ſontudo.
Arrogancia eſt gloꝛiari ex eo quod nõ ac

ceperis placendi cupidine. .
Auaricia eſt gloꝛie ſeu quarũlibet rerũ in
ſacia bilis et inhonoꝛa cupido.

Benignitas eſt cum quadaʒ fernidamo

rum ſuauitate diligenijs animi cõſperſio
Bonita tum pꝛeſumptio eſt contra quali⸗
tatem ſui oꝛdinis autviriũ extollencie mo
tu noui.

Blaſphemia eſt cum quadam pꝛopꝛioſa

irreligioſtate conuitioꝛum iaculata in ali
um maledictio. ””MVMUD
Blandicie ſunt cum quadam dulcedine
vicioſoꝛum delectaminũ ſuaſibilis extrin
ſecus adhibitio.
Lharitas eſt mentis affectus ad deum et
Primum iurta legis decretum feruenter
diſcrete poꝛrectus. èðMñ
Carnis afflictio eſt per quam laſciuia car

nalis qualibet caſtigatione coꝛpoꝛali cõ⸗
pꝛimitur.

LCaſtitas eſt per edomitas vicioꝛuʒ furias
munda et honeſta coꝛpo:is habitudo.
Loncoꝛdia eſt conu eniennũ in recto ani⸗
marũ indirupta quedã ⁊ mutua ↄplexio:
Conſeſſio eſt ꝑ quam latentis anime mo:
bus ſpe venie cõſequende aperitur.
Conſidẽcia ẽ ex virtutũ ↄſciencia mentem
inuictam inter aduerſa conſtarer.
Compaſſio eſt per quam ex in comodis ꝓ
ximi cosdolenti atmo quedam afflictio
generaeaer.
Compunclio eſt quoddꝭ anime ſuſpiran
tis incendium natũ timoꝛc vel amo:e bo
noꝛum vel maloum. .
Conſilium eſt examinandarum gubernã
darumeq; cauſarum ꝓuida quedam men
Conſtancia eſt inter fluctuantes canſas?
pſonas mentis trepidatione nulla cõcuti
Lontemplatio eſt pꝑ ſubieuate mentis iu⸗
bilũ mo:s quedã carnalium affectionum
Cominẽcia ẽ ꝑ quã carnaliũ affectuuʒ im

adium vel merito vel nature penſo

.

petus moderamine conſilij refrenatur.
Contumelia ẽ meroꝛis liuoꝛis et amaritu

dinis qppꝛobꝛio turbase mẽtis conntitio.

Coꝛretrio eſt per quam erroꝛ innatus vel

cõſueti dine factus freno ratiõis inbibet᷑⸗
Clam ẽ perpetra ti facinoꝛis manifeſta

⁊2 in verecunda iactatio.

Crapuia ẽ ex delicioſa ſumptuum ſupflui
tate ſopiti coꝛdis pꝛegrauatio.
Delicie ſunt coꝛpoꝛalis indigencie cum q̊

dam ſuperfluitate laucioꝛ apparatuus
Deſperatio eſt ad vite ſtatum vel virtutũ
fracta ſpei gubernatio.

Detractio eſt reſpectu alteri⸗ gloꝛie minu

ende me:dax delatio.
Diſcretio eſt pꝛiouida motuum humano⸗
rum ratio nfo derattir.
Ebꝛietas ẽ per qus mentis oblinio quedã
ſui ſo bꝛietatis exceſſu generatur·
Equitas ẽ lance libꝛata iuſticie diguiſſina
retributio meritoꝝ.

Erultatio in aduerſis eſt quedam ex caſu

alterius concepti odi nebuloſa ↄſolatio.
Fallacia eſt per quam odij ſeu familiaris
inſtinctu commodi fictis verbis obtegit᷑.
Foꝛtitudo eſt immobilis inter aduerſa

animi labonꝝn et periculoꝛum ſuſceptio

Filargiria eſtser quam ſingulari appeti⸗

tui pecunie colligende frena laxantur.

Furoꝛ eſt effrenata conceptis intrinſecus
tonuerſis tocius habitus et truculenta ia
ctatio. ””
Fraus ẽ per quam rei familiaris malicie
vel inopie cauſa clamdeſtina ſubreptiõe
TonſulitiͤAr.. —“
Baudium eſt animi quedam iocunditas
4 liniruals ex contemꝑtu pꝛeſentiũ deſcen
Bula eſt ſolius coꝛporis cum noctius ⁊ il
lecebꝛoſus eſcarum quidam appetitus.
Bracia eſt mutue beniuolencie alterius
in alterum cuſtus affectuoſus oſtenditur.

Hyumilitas eſt ex intuiai pꝛopꝛij condito⸗
ris vel coſditionis voluneri inclinatio

mentissq.
Jactancia ẽ ex faſtu mentis maioꝛa qᷓ;ᷓ ſit
de te ꝓmittere quippiam attemptare.
te perſimonie cuſtodia.
Ignauia es de virtutum ercitio langui
da vtriuſq; hominis deiecao.
Inobediẽcia ẽ ex duricka mentis obſtina
te imperanttnolle obtempexare.

Jeiunium ẽ in interioꝛi ee diſcre⸗

—

Int neſentium rert
ęæt qualitatem rauonabili tenacitate pen
ſare. „„’.Iœ
.ę Innici eſt que feruidũ in doloꝛe rᷣddit

vnimum ex it digni honoꝛe qᷓ; etiaꝭ tu no

Aligencia eſt pꝛeſentium rerum ſtatũ

expetebas.

Indignario eſt quedam exurbida inſo
lenti maliuolẽcia etiam in inſerioꝛẽ oſten

ſa deſpectio.

Zra eſt fuſti et concitati animi furoꝛ vlciſ⸗
cendi libidine feruens.
Zugdlicium eſt quod exa .
dignum reddit ſupplicium vel pꝛemium.

udiencia meritoꝝ

Juſiurandũ obſeruatio eſt que le is ſcri⸗

pto populis pꝛomulgato traſgreſſonem

temerariam arcet.

Zulſtucia eſt per quam ſua cui dignitas
tribuitur et communis Militas non relin

Quitdrr 220
Aiſciuta eſt indecens motus diſſoluti in

loco om̃iveniens ex intem peracia carnali
Ler eſt oꝛdinata diſcretaq; pꝛecepioꝛu re⸗

gula per quam facienda iubentur ⁊vilan
da pꝛobibeniur.
Libertas ẽ per quam liber animus in lar
gitione poſſeſſoꝛum nulla tenacitate coar
tatur. .
Languoꝛ eſt egre mentis et coꝛpoꝛis deſi
dia vicio voꝛacitatis inducta.
Longanimitas eſt ex complendo deſide⸗
rio ſuo infatigabilis laboꝛum ſuſtinẽcia.
Loquacitas eſt confuſa et ſtulta verboꝝ
ſuperfluitate coꝛdis leuitatem aperire.
Luctus ẽ qui ex acerbato in malis animo
quod mirfus inſuperidꝛem poteſt vltiõis
mee fletibus ſatiſfecit. 4
Lurxuria ẽ ex immundis deſiderüs deſcen
dens lubꝛica et effrenata mentis et carnis
pꝛoſtitutio.
Magnificẽcia eſt quedam animi claritu⸗
do res magnas et arduas ꝓulchꝛe admi⸗
niſtrans.
Malicia eſp alicu:dampni aneqaus nequiſ
ſime voluũtalis odioſus excurſus.
Wanſueludo eſt per quam modeſti tran
quillitas animi nulla rerum occurrentiuʒ
turbatione agitatur.
wemo⸗:ia eſt aj mentis intuitum ymagi⸗
naria queda repꝛeſentatio futuroꝛum.
wentis ebetudo eſt venien Hex intempe⸗
rancia cure carnqlis habundancia ingiv!
vite remiſſio. .
Wiſericoꝛdin eſt clemens et in om̃es equa
lis dignatio: et in affectos compaſſibilis

animiinclinatio.

wogdeſtia eſt pudici ⁊ honeſi habitus di
gna cum laudewerecundia.
Woĩalit& eſt ſeruata pꝛopꝛia virtute mo
ribus ſe ſinguloꝛum contemperare.
Wmũdicia ẽ ꝑ quã reſpectu diuini amoꝛis
integritasvuiuſq; hominis ſeruatur.
O bediencia eſt ſpe mercedis abnegatio

pꝛopꝛie voluntatis vixa pio ſtudio.

Obliuio ẽ pet quam obꝛuto vicijs carna

libus animo ruina memoꝛie affertur.
Odium eſt qð irati motũ animi moꝛſius

atqʒ tenacius ſpe vindicte moꝛdaciler ab
ſcondit. “”MM
Paciencia eſt reſpectu honoꝛis eterni vo
lũtaria ⁊ inſupabili cõtrarioꝝ perpeſſio
Pax eſt concoꝛdantium in bonis mentiũ
oꝛdinata tranquillitas.
Periurium eſt pꝛopꝛie ſeu alioꝛum vtilita
tis gracia veritatis abnegatio fraudulen
ta. ðð
Perſeuerancia eſt que virtutum qullaʒ
perfectione perficiente longanimitate cõ
ſumat animum. = DWM

Pertinacia eſt ex irra tionabili mentis ob

ſtinatione melioꝛi parti nolle cedere
Petulancia eſt ex carnalium cogilationu

„ „

conceptione totius coꝛpoꝛis pecualis ha⸗

bitudo.

Pietas eſt ex benigni animi dulcedine er

ga omnes auxiliatrix affectio.
Puſillanimitas eſt ex rerum contrariarũ
tedio moꝛs et in conſideraia mentis deie
Pꝛouidencia eſt per quam ſagaci ſubtili
tate futuroꝛum colligitur euentus.
Pꝛudencia eſt rerum bonarum vel mala
rum vtrarumq; ſagax ſciencia.
Querela eſt per quam anxvietas coꝛdis ex
impaciencie vicio demonſtratu
Rancoꝛ eſt per qua ntoꝛdacis aſmi clau
ſa amaritudo habitu vultuq; demõſtrat᷑
NKaͤpina eſt ex atide mẽtis veniens impe
tu rerum alienarum diſtractio.
Neligio eſt per quaʒ reuerenti famulatu
cerimonie diuini cultus exexcentur.
Reuerencia eſt per quam deo dei Vile⸗
ctis religionis cultus oſtenditur.
Requies eſt per quam menti quedã ſecu
ritas ex cõtemptu perfunctoꝛie vanitatis
affertur.
Sagacitas eſt quid agendum circumſpe
cta diligencia pꝛecurrere et ad modum et
ad oꝛdinem queq; flectere.

–—

Seueritas ẽ ꝗ quaʒ iudiciaria vindicta in
peccaniem dᷣſſtrictius cxercetur.
Sobꝛietas eſt pura ex ileecebꝛis vtriuſqʒ
hominis temperaneiaea. .
Duperdbia eſt ſingularis excellencie ſuper
alios cecus appetitus.
Sulſurratio eſt per quam vii odioſe adu
lationis vel derogationis gracia odium
inter fratres excitatu.
Spes ẽ animi motus immobiliter ad ea
que appetit accipienda ſuſpenfus.
Stabilitas eſt mentem firam nulla loco⸗
rum vel tempoꝛũ qualitate in diuerſa ia⸗

— „

LCaciturnitas eſt cum quadam animi fru⸗

etuoſa quiete ſe a verdis vtilibꝰtemꝑare.

Temeziigs rationis erpers pꝛocacis ani
aplinatus exceſſus.

Limoꝛ eſt per quẽ menti fluctuans angu⸗
ſtia ex aduerſitans expectanone generat
CLimoꝛ domini eſt fide ⁊ moꝛibus diuino
rum pꝛeceptoꝛum vigilans cuſtodia.
Tollerancia eſt diuturna aliene impꝛobi

—

tatis et moleſtie ſufferencia.

Toꝛpᷣoꝛẽ ex languentis animi terſi pigri⸗

OQ

—

cia remiſſa motio totiꝰ coꝛpis habitudo.

Triimlatio ẽ ex lubꝛictł᷑ carnalitatis in cõ⸗

ſtancia ex mentis fragilitate deſcendens.
Triſticia eſt ex mutato aduerſitatis voleꝙ.

turbate mentis anxietundcdo. ⸗

Tamperan 42 eſt in illicilos animi impe⸗

tus rationis firma et diſcreta dominatio
Uana gloꝛia eſt placendi deſiderio vtriui
q; hominis incompetens agitatto.
Ueritas eſt per quam dictum aliquod vł
factum immutabili ratione pꝛoferiur.
Uentris ingluuies eſt immoderata quali
umncunq; ciboꝛũ ſaturitate ꝑH yantis concu .

piſcenRe ſatiſfactio.

Uiolenciaſt per quam malicia ſeu iniu⸗
ria in inferioꝛem hominẽ᷑ potẽter exercet᷑.

Uoluptas eſt cin quadaʒ lubꝛica ſuaui⸗

tatè ad illicita confuſe mentis indlinatio.

Uſura ẽ accomodate rei ſimplicis tures

lucri gracia receptio.

ypocriſis eſt viriutũ ſimilatione clanſum
vicium callide palliare.

—
0 £₰
„
„
D
*
☛●
£
●
£
.
–
—
SM
4
●½
* △
ſ●

. bene viuere. non audebis dicere ne

. 4 ẽ

ö¹— — 7

gice phie pᷣma ꝑs

. 2 iificar. Hul⸗ au
tẽ vtilitas ⁊ fructus idem pꝛoꝛſus eſt.que

gionis. Omniũ enie vtilitatum vtili⸗
las.et omniũ fructuum fructus. felieitas
ern eſt ꝓpter qua oẽs ſubſtantie nobi
es.hoc eſt rationales et intelligentes cre
ate ſunt. Quia igitur nec greſſu necvo
latu.neq; natatu.nec alio quocunꝗqʒ mo⸗
tu.qᷓᷓ ſacratiſſimi cultusſſiue deo altiſſi⸗

.

cera ĩmaculatiſſimaqʒ religiõe ipᷣius.hoc
8* qua ei adheret᷑ ⁊ viuitur.eſt poſſibile
venire ad felicitatẽ eternss Man iteſtu
eſt huius ſacre ac diuinalis ſcie que motꝰ
” iſtos obſeqoꝝ/ſcʒ d iuĩoꝝwereqʒ religio/
nis viam ſola aꝑit et demõ ſtrat fructũ et
D Vtilitatem eẽ felicitatẽ eterna. Hec eſt
cuiꝰ ſolius ignoꝛatia/ erubeſcẽda eſt. ſicut
ait phũs Apuleius Interrogatꝰ. n. inꝗt
an ſcias ſa tua faceres bſq; ruboꝛe rñdebᷣ
MHeſcio.qꝛ non pudet te non eſyę ſignificũ
id ẽ ſtatuariũ Interrogatus aut an Kis
Puius em ignoꝛatia adeo vereqʒ danat
t.vt oĩs natio illã gladio et igne extermi
net et ꝓfligat. Lũ em̃ aial irrationale
ſaatvt ita dicamus viuerꝗſcoõm ꝙ decet
ipᷣm/qð eſt mags maioꝛiq; damnaliõe
in genere & o dignuviuere ignoꝛa⸗
tia bene viuẽdi Bñ viuere autẽ eſt viuere
vt decet. Nibil aũt adeo decet vita nr̃am
vt religioſitas. Nihil adeo decoꝝ poteſt
habere vt illam. Et vtad vnũ dicam⸗
totus eaſolꝰ d oꝛ vite nr̃e ipſa eſt religio

poſt hanc vua expectat᷑ eiuſdẽ cumulatii
ſima plenitudo. ꝗᷓ eſt potiſſima ꝑs gloꝛie

*% Ec felicitatis eterne. ſicut faciemus ſciri cũ

logmur de ſtalu aiaꝝ nrarũ poſt coꝛpoꝛa
—

declarat atqz cer-

dDiuini cultus vereqʒ ac adeoccepte reli-

mo placat᷑ obſequijs nec alia via niſi ſin/

ſitas. Jpᷣa em̃? ꝑfectio ad quonati ſumꝰ
è ãq̃ quidẽ hic aggredienda eit æ continuis
Pflectibus ſemꝑ cugẽda. In futuro ro

impietatis ſectarũq; pditiois apire ? nu/

apud deũu patefacere. Quarto qò nõ
eſt fides nec pòt eſæ noĩe fidei digna que
cunq; cedulitas.nec deo vllo modo acce
pta niſi bec qua hic ſtabilire acdeclarare
intẽdimus.Faciemus etia ſciri cũ hijs.qꝛ
ipᷣa fundamentu eſt ve religiois. ⁊ diuini
ulius pᷣncipiũet qꝛ ſine fundamen ta di⸗
icare nitit᷑ ꝗ hanc nõ pᷣiecit.et ſine radice

ructificare ꝗ hane nõ pꝛefecit. Deinde

merare.Tercio placoꝛẽ ipſius et meritum

ero qꝛ lex continẽtia queda ẽ.⁊ velut ag

gregatio honeſtat:.atʒ religionis opoꝛte

bit nos declarare legemdifſinutione cer⸗

tiſſima ꝑteſq; eius.nuenq; ißaꝝ Deinde

ꝗ eſt lex veritas ſiue lex vitatis. et ꝙ illa
nõ ẽ niſi vna. ei ꝙ illi ſoli ⁊ cõpetit nomẽ
legis intentione ac rõe veriſſima.⁊ ꝙ illa
eſt eꝛvageliũ eternũ.qð nec precefſitalinc
nec ſublequi põtet ꝙ equiuoce lex iude⸗
oꝝ el lex moyſi nõ ꝓpꝛia rõe leges nomi
nant Poſt exponimꝰ ea q vident᷑ ab
ſurda atq; ridicula in lege hebꝛeoꝝ ⁊ da⸗
bimꝛ? cãs pᷣceptionis ⁊ ꝓhibitiõis earum
Deinge deſtruemꝰ pfidis machome⸗/
Ni. et euacuabimꝰ ꝓmiſſiones ⁊? cõmina-/
Fiones quibus ſeduxit gentem arabũ Pꝛi
mum oſtendentes non ſolũ ridisiloſita/
tem earũ.ſed etiam im poſſibilitate. Loq
mur etia cu hijs de diuerſitate legů. et di⸗
cenus qõ ſenſeimnt. et adhuc etiam ſenti⸗
afit philoſophi de illa. et deſtruemus er⸗
roꝛes eoꝛũ in hoc. Pꝛimo hic loquemux
de ydolatria dictione vniuerſali
oꝛtum habuit. et poſt hec de ritibu
crxris ⁊ ſacrificijs.Et aſſignabimu
ſacroꝛum et ſacrificioꝛum que impoſita
ſunt genti hebꝛeoꝛum. Et deſtruemus er⸗
roꝛes qui de ydolis vel fuerunt vel adhuc
ſunt. Deinde euacua bimus ſacra et
ſacrificia omnium falſoꝛum deoꝛum. et
faciemus ſciri.quia ipſa ſunt execratio-/
nes facientium.et offenſiones dei altiſſi⸗

et nde
1 Arſe

8 cauſlas

mi. cuius ſola pace et. gratia bene eſt ge⸗
èð g—

. 18 „ . S H . 7 „ . 4 :
Pꝛologus in tractatũ de fide et legib⸗ Guilhelmi pariſis.
. N Noꝛdine pienni Totuũ em̃ do viuere religionis ↄſum
N aliu; dini liuqd; maſo eet biitudinis 2 glie finalis pleni
67/* ciau. utam diuini tudo. Quia igitur fides vere religiõis
Aecultus vereqʒ reli⸗/ Fundamentu c. ᷣma radix at pꝛinapium
Sionis ſcientiã de diuini cult. neceſſe babemus in ᷣma ꝑ
A qua ꝙui delurſuʒ ¶te tractatus iſtiꝰ fidẽ que vᷣtus ẽ ſta bilire/
accepimusecribe ac declarare. pemiventiãq; certitudinis ⁊=
re intendimus pꝛi etiam altituchnis quã habetad mũdane
mũ locum obtine phie diſciplinas.ceteraſq; cõparationes SðZ
re pꝛime ac theolo ipᷣius ad illas oñdere.deiñ cauſas erroꝝ

Inapit ũma de ſe et legtb Guulbelm paniſien · et ꝛmo

vel contradictio. et declarabimus ea de
claratione poſtqm̃ nõ relinquetur ex eis

neni bumano. Cuius ſole indunattone
male ei eſſe põt.et ꝓpter hoc ſolus ipᷣe
honoꝛificentie vltimo cultu colendus et
qꝙ nec ydola nec di auid; vonſunt ꝑ ſe
et ideo nõ niſi fruſtra: ⁊vaſł coli poſſũt
cũ cultoribus ſuisnsc ꝓdeſſe nec obeſſe
poſſunt et ꝓpter hoc ſacris ⁊ ſacrificijs

ſolus deus altiſſimus honoꝛadus atq;
ouiſſime o aſſignabim ve

ra ſacra quibꝰdeveriſſime colit qᷓ et cul
tores ipos ſacrãt.atʒ ſacrificãt dedqʒ ac⸗
ceptablies efficiũt. Deide vera ſacrifitia
q̃ deũ pſemetipᷣa abaaz; vlla dubitatiõe
placant offerentibus.⁊ ſtabiliemus hec
omnia dabilitioue cui nec erit obuiatio

dubitatio. Et ſic eſt finis plogi.
MNcipiamnns igit᷑ cũ dei adiu
toꝛio et dicamꝰ qꝛ fides quꝗ

– ma ratione. rectiſſima diffini
ione.Eſt virtus qua ea que ad fundam̃
um religionis ꝑtinẽt recte firmiterq; cre

Adan. meritè ſuis.ſiue aliquid exſua⸗
uitate vł vtilitate qua ſuaue eſt vel vtile
diligenti aliquid. Aut ex vtute ipiy dili⸗
gentig. lic aliud ẽ credere ex ꝓbabilitate
ſiue er euidẽtia ipᷣiꝰ crediti. Aliud ex vir
tute credentt. Sicut enĩ ꝓbitas poſſeſſo
ris ſuipilectionẽ ingerit et infigit agno⸗
ſcentibus eam ſiue credentibꝰ.⁊ ſicut ſu⸗
auitas et vtilitas ſuauis ſcilicet rei alicu
ius et vtilis. dilectionẽ et deſideriuʒ ſui
incitat ⁊ inflãmant in agnoſcentibus et
credentibus eas.ſic ꝓbabilitas et euidẽ
tia vetatis fidem quãdam ſiue creduli
tatem ꝓbabiliũ et manifeſtorũ ingerũt
et inpᷣmũt cogitãtibuæea. 5
quis malũ et dilectione in dignũ vliᷣm
inimicuz diligit. hoc indubitanter no ex
meritis éſed cõtra merita. Nec hoc ẽ ex
Vo lute liigenus. no ex aliquo quod ſit
in ipᷣo dilecto.Sic et cũ pauptas vel mo
leſtia. vel cõtumelia vel ißa diligie
ex virtute ẽ diligentis.nõ ex ipᷣis q̃ nihil
vidẽtur habere in ſe ꝓpter qð diligẽda
ſint. Sic et cum inp:obabilia credantur
ex virtute credentis ẽnon ex ipis. Sicut
enim impꝛobitasnon ſolum amorẽ no
excitat ſed exiiguit.ſic im ꝓbabilitas nõ
ſolum fidem non facit et credulitatẽ nõ
generat.ſed etiaʒ aufert et ꝓhibet. Si⸗

hic ſtabilire intẽdim⸗ veriſſi

unt᷑. Quẽadmodũ em̃ aliud ẽ diligere

moꝛs ipᷣa.diligi

ad viſum. et ſic ſuaue et vtile ad affectũ

Q

milisagit vtutj ẽ amare impꝛobũ ſeure
pꝛobum.e credere inpꝛobabile.nec mi
noꝛis virthtisen gedere inpzobahie: .
quam impꝛobum diligere Amp SGie
eſt pꝛo babilę ad intellectũ ſicut luciduʒ

ſicut calidum ad tactum.et ſicut geliduz

ad tactumiſic inſuaue et inutile ad affe⸗

adiuuat ipsum. Sic non eſt virtuoſum

ctum et ſicut inpꝛobabile ad intellectum
ſic tenebꝛoſum nulloqʒ lumine ſuꝑ aſꝑ⸗
ſum ad viſuʒ. Sic igit non ẽ virtuoſuũ
videre icidum quod nullo modo pug
nat contra viſumymmo modis omibꝰ

5

credere pꝛobabię vel verũ manifeſtum
Et ſic non virile hec magnificum ẽ cale⸗

re ex calido vel ad calidum ſic neqꝗʒ dili⸗

gere pꝛobum. aut amare ſeu deſiderare
vtile vel ſuaue.Sicut igitur calere cõtra
frigidum. hoc repungnare frigido vir
tutis eſtatqʒ vigoris.ſic amare impꝛo⸗
bum vel repꝛobum..et amare vel appe⸗

tere inſuaue ſiue moleſtũ. et invttle ſen

g

Cuum aute

dampnoſum Et iuxta hunc modum cre
dere inpꝛobapile virtutis eritatqʒ vigo
ris. Amare efim atqʒ deſiderare vtilevt
ſuaue non ẽ niſi de admiſſo vel inmiſſo
igne calere Et hoc opus nature ꝓpꝛie ẽ.
Non enim minus naturale ẽ igni ſpiri
tuali ideʒ ſi admonetur calefacere ſpiri
tualiter quaʒ igni coꝛpoꝛali coꝛporaliter
Juxta hunc modum credere ꝓꝛobabile

vel manifeſte vereᷣ nihil aliud eſt quam
videre lucidum vel illuminari a lucido
Duanitas em̃ ẽ vtiliłlas.et magnificen
Tres ſũt ſpecies ignis ſpiritualis et

P

tres ĩi animabus humanis arſiones ſeu

conbuſtiones efficiunt. videlicet concu:
piſcentiaſn eafnig cõcupiſcentia geulo⸗
rum et ſupbiam vite yel melius luxuri
am auantiam ſuperblas. t hijs tib?!⸗/
ſpeciebus ignis ita nati ſnmus exuri vei
ardere vt ligna arida igne coꝛpoꝛali et

hõct natnrali ſeu oꝛiginali coꝛruptõenõ

pꝛime creationis inſtitutione.ſicet pꝛo⸗
babilitas omnino ſuꝑa perſio ucis ſi⸗
ritualis &t debil.Et ꝓRer hoc nõ ſuffi
cit firmare ſeu figere appᷣbenſionẽ. Eui
Cntia aut veritatis toꝛtis et penetrans
luciditas.ſeu luminoſitas ᷑.⁊ ꝓpter hoe

figit et firmat certitudinẽ iſ᷑tellectus. Si

cut igitur tres noĩate diſpoſitiões ignis
Jut ad nr̃m affectũ ſiue ad vires motias
nẽss tã ſublimes et nobiles q; iferiores

— — 1 .

„

ei ignobiles ſicut pbabilitas et tuden
tis luces ſunt vel lumina ad noſttrum in

.teilectum. ? etiã ad vires noſtràs appᷣhẽ

ſius s ta nohiles quã ignobiles. Ma
ſelt igiture ꝙ credere im pabilia foꝛti

tudinis ẽ atq; vigoꝛis noſtri intellectus

ſicut amare dapnoſa moleſta ⁊ ignomi⸗

noſa foꝛtitudinis ẽ ⁊ vigoris noſtri affec

tus Quia igitur multa inpꝛobabilia

et ab intellectu humano innotiſſima per

unent ad fundamentũ religiõis.que cre

„

di neceſſe ẽ veram religionem ingꝛediẽ⸗
lubus ⁊ aggꝛedientibus. hocẽ ac deum
accedentibus manifeſtum ẽ veceſſariaʒ

eelſe hanc virtutem ſeu foꝛtitudinem in⸗
tellectus. que tenebꝛas Ripꝛobitatis ixrũ

pat et vincat et lumioſitate ꝓpᷣa ea q ila
oſcondere contẽdit. lucida et apta hoc
eſt credita faclat.

at. Amp̃. Si tota mẽs
humana gloꝛificanda ẽ. hocẽ gloria fe⸗

niſi qð pᷣneſtitum inuenitnr gratiaſtota
igitur natura ẽ gꝛatificanda hicex neceſ⸗

ſitate ſiue gratia veſtienda quare ⁊ intel
lectus gloꝛia hic eèſeu gꝛaſſis veſciẽdus
Inter quas palam ẽ eè fidem.
Di totam neceſſe ẽ eſſe mentẽ humana,ʒ

Amp.

religioſam et nichil in ea irreligioſitatis

ſeu ꝓphanationis relinqui ergo et ißjßm

caputmẽtis ſiue oculum hoc ẽ intellectũ
neceſſe ẽ eſſe religioſumfides aũt exne⸗

ceſſitate actota religid eius ẽ. aut pars

Ma
müdas ac

. )

tare pelliobre detur ppt cogitanões
gue inpꝛobiſſime ſe ingeruntqð euiden
tiſſimũu atqʒ duriſſimũ ẽ in cogitatiõib⸗
blaſt kemiegtſimilit ꝓpt cogitationes
rectas que per intellectu mul

ta difficultate et vix btinen pñt. Ita nec

cpt hoc dictũ videat id qð legit᷑ in ter⸗

cio ſecũde ad corintheos. Nõ ꝙ ſufficiẽ

tes ſimus cogitare aliquid a nobis qi a
nobis. Et reuera ipᷣm cogitare qꝛ volũta
riũ e:ꝛideo et bellum habet et bellum eſt.
Scite autem nõ videtur eſſe volũtariuʒ
poſtqʒ elicet eiacquiſitio volũtaria ſit

In eis eni q pſe nola ſunt et maxie in pᷣ
mis impᷣſſionibꝰ nõ ẽ ĩ libertatearbitrij

necin libera ptate nr̃a ſcire vel non ſcire/

ꝓpt᷑ ꝓximitateipoꝛuʒ ad intellectũ nfimn

Pꝛopt qꝗð dicit ⁊ areſotel ꝙ ĩihmei

Humane 2 es Gσnô cõtzadicere ad exreri- roʒ. In alijs
licitatis eierneveſciẽdamnõ reddetur aũt
gloꝛia niſi gꝛatie. nec ſuperueſtit᷑ gloꝛia

aut q ꝑ ſe nõ vident ſʒ ꝑ alia cognoſcu⸗
turincce hʒ intellectus nr acquieſcere eis
poſitis principiis et ſiogiſtica concluſio

ne oꝛdinatis ad illa. Nec eſt vllo modo

in ptate nr̃a eis contradicere ven cogita
re de hijs.ſtudere in his.libꝛos inſi pice⸗
re in quibꝰ de eis agitur. doctores inter
rogare.et audire de hmõi.q̃ oĩa faciũt

ad acquiſitõʒ ſcie. volũtatia ſũt.⁊ omia

ſũt faciẽtia ⁊ accñtia ad ſciaʒ tauũ ⁊ ꝓpt
hoc ⁊ vicioſa ⁊ vᷣtuoſa eẽ pñt.⁊ laudem
hre ⁊ vituperiũ.⁊ bñ ⁊ male fieri ⁊ non
fieri Jmvero ſcire nõ põt hr̃e niſi laudẽ

—A—Lrefn

pꝛima Amp Eodem iure et equepꝛĩo nec vnq; pᷣt eẽ niſi bonũ. Si ꝗs aut dicat
tenetur ſubditus eſſe h F.

deo: vtaffecus. et eque debitoꝛ ẽ obedi
entie ad eundem Quia ergo intellectus

humanus intéllectus et opari contra ſe⸗

ppt ip
eraee dellã

nari in eo qð ẽ credere/qm̃ credere qda

vtilluſio et fantaſia. Qð vero ipm cogi⸗

itus eſſe hũanus intellea⸗

bumanus adeo debitoꝛ eſt obedientie

deo vr contra ſeipᷣm vel amaꝛe vel velle
vel deſiderare vel odire. et etia cõtra ſe⸗

ipᷣm dimicaʒe/ ꝓpbipᷣm neceſſanio tenet
et pugnare contra ſe ꝓpt᷑ iᷣm. Nulla at
oꝑalione põt hoc facere niſi illa que eſt
credere.tenetur ergo contra ſe credere

.CLõpꝛehẽdimꝰaũt opi

opinariẽ Credere eĩ ẽ vebemẽter opina⸗
ri. Scire ant nõ habet bellũ ꝓpt᷑ foꝛntu

dinẽ ei firmiſatẽ ſus niſi ſophiſticũ. Qöð
ipᷣa luminoſitate eius qð ẽ ſcire nõ tam

——

mẽtit q; diſſoluit᷑ vt nebula et euaneſcit

. ——

m. de opgtõibꝰei intellectus ſolũ

2 quẽadmodũ pꝛĩe impᷣſſiões ſiue pꝛia

pncipia ex nccitate ingerũt ſui ſciaʒ ⁊ cer⸗

titudinẽ:ſic pᷣma ꝓbabilia ſui credulita⸗
tẽ ſiue fidẽ:⁊ ꝓpter hoc cedere nõ olũ
tariũ in ipſis:ſicut nec ſcire in illis. Re⸗
ſpõdemꝰqꝛ: ꝓbabgitas quatacuqʒ ſit nõ
ingerit fide ſiue credulitatẽ intelligẽtibꝰ:
⁊ exercitatis ex neceſſitate cũ ipᷣi certi ſint
nõ oẽ qð videt vᷣm eſſe ven. vletia ſileve
ro eſſe verũ. Idẽ aũt eſt ꝓbabile qð ven⸗

ſile.et idẽ qð id qð videt᷑ veꝝ. Sapietiũ

etia eſt ta a veri ſilitudine et ꝓbabilitate

qʒ a ficto falſo qʒ coloꝛe ſemper timeꝛe ⁊

cauere.Illud tin verũ eſt. ꝙ ꝗ cedit pꝛin
cipijs ſylogiſtice oꝛdinatis ncce habʒ ere

dere ↄcduſiõi poſita credulitate pᷣncipio

rũ.no eſt ei liberũ credere vel nõ cõcdlu⸗

—

ſioni ymmo nccariu ẽ nõ qdem ncetale H
abſoluta ⁊ pꝛeciſa ſed determinata ⁊ cG
ditionali. Uoluntarium tamen en⸗
s1 44à

.
„D —
„
.
„
% „ b —
●
.
£
—
„ .
M

4 e⸗ .ʒ
2 . „
.D 2
*“
4
. „◻
„ de 8

lic et liben de omi ppabſi vt e qs tre

dat vl nõ credat.qm ni

igeni falſu aut ſaltẽ q peiſit videri non

eiliſe credendum. et boc pꝛopter periculũ
erroꝛis. Sulficit enim ſapienti cauam
verita te ↄpᷣhedere nõ pt. no illudi a falſi
.„ tate. ⁊ nõ errare atq; no falli: quẽadimo
dũ 2 beilato:i cũ hoſtem ſupare non pt

ſatis ẽ eiſi non ſ upetur ab io Et negoli .
— Atoꝛi cu lucrũ capere nõ poteſt.ſi danum

euitet Et ne putes eue dãpnũ philo⸗
ſophatibꝰcredulat opinionis effore

—

7

n
A1.

gqgõ nõ habeat aut diſluaſiõez qua poſſit inpꝛo

ſide.

aaberſum ſe baber vigelicet diſputatlo⸗

2

hil adeo ꝓbabile nũ. di alionũ. contradicnoni etetie

abilitatis ipſoꝛum. que inpꝛob 4
bilitas directe contra credulitatenveoꝛit
dem pugaat. Omne autem bellum bel
liea virtute ſeu foꝛtitudine agendum eſt
quia fine virtute nõ pꝛouenit belli victo
ria. quam neceſſe eſt modis omnibus

pꝛouenire vt moꝛs vtraq; declinetur. er

—

vita vtraq; vel acquiratur vel ſeruetur

AHeceſſaria ergo eſt in bello iſta virtus

»*
—

quaconitra dictas quatuoꝛ acies pugne.

„

tur atq; de eis iriumphetur. Pec autem

hoc ꝙm totis ſtudus effugere cõtendunt indubitanter eſt fides. qm̃ conta cam
vigelicʒ ne ſuperent᷑ ab erroꝛibus. ne ꝓ directe hugnant ales ille quare er ipſa
veritate quã querũut⸗ fallete Pbabilitate ex neceſſitate pugnat et ades ſuas diri⸗
vel veri ſunilitudine mendatiũ accipiat git contra ilagas Amplius Cona-
SAMüc aut reuertamur ad id ĩ quo eramꝰ tot iacula tanqʒ pernicioſa neceſiria
DPyjet dicamus. quia cogitare ſi nudum eſt. eſt menti humane armaturg aue illa ac
Gert olu; cogitare infoꝛme eſt valde ata cpiat et retudat. ipin vo ꝓtegat. Nulla
materiale li non babeat aſſenſioné aut aut ẽglia ſpuak armalura ab hijſ iaen
certitudinẽ aut diſſenſionẽ. Undeneeer lis illã ptegal t otra illa ipſa muniat niſt
jipᷣa materia ſuꝑ qua cadit quatucũq; bo virtus fidei quod inde apparet.qꝛ om⸗
na aut mala ſinuquã foꝛmatur aut de nia iſta iacula et directe traictunturin il
nũoiatur neq; vnq babet ex ea laude vk lam et inmediate illã percuciunt Am
vituperin Cogitare em̃ quaãtũcũqʒ hoꝛſri plius. Ea que pertinent ad fundamẽetũ
vile et quãtũcuq; deteſtandũ malu; Bi religionis.aut ſunſ omia pꝛobabilia ſiue
nudũ ẽ vtorimꝰ nõ ẽ malũ. Sic neq;vi⸗ manikfeſte vera aut guedam ſunt ibi in
ere quatũcũq; malu/dũmõ videnundu pꝛobabilia et non apparentis veritats
ſfſita delectatõe? aſſeſiõe malũ e᷑. Alionn Non auteʒ ſunt omnia manifeſte vera
hNeceſſe eſſet deũ qui oĩa videt inqnatiſſi qm tucnulla eſſet in fide diſſenſio.nulla
mũ eſſe acpeſſimum ſi mala vilſa viden⸗ hereſis.nulla gmnino cõuadictio. Ma
tes inquinarent. et malos eos efficerent niſeſze eni veris nemo cõtradicu .· Quia
NLCum ipe omnia mala ⁊ ſup omnes vide igilur tanta eſt in pijs diſſenſio. tam he⸗

at et videre nun; deſiſtat. Ampliꝰ.
Logitare pꝛopter ipſum nunq; queritur
mnmnuiin eo ſiſti urqueri tamẽ poteſt et lau
Dabiliter et foꝛtiter ſeu virtuoſe. Quem
agdmodum eſt ad hpoc queritur vt periat
vel excitat bonas Affecuoes. Ad hocem
viri ſacti ĩterdũ cogitat turpia vt a ma⸗
gis ac magis abhoient ad cogitat ifer
nũvt mag ac magt iᷣm ho:reat Simi
bòõa ad hpoc cogitat. vt ea magis diligat
BSununt et alie bone affectiones pꝛopt
quas viri boni. vel qui boni ee cupiunt
erxrquirunt multa ſtudio. et deffenduũt ex⸗
quiſitas cogitattones Manifeſtum igi⸗

tur eſt ex omnibus hus quia credere vi *

„

cioſum poteſt eẽ et virtuoſum Adda
maaũt et alias declarationes ad ſtabili
endamvirtuteʒ fidei de qua hic intendi⸗
mus dicamus quia credere ea que pꝑi
nent adfundamẽtiũ vere reiigiõis bellũ

reſum monſtruoſitas. Wanifeſtum eſt

.

quedam ex hijs eſſe veritatis non appa
rentis. Credere autem ea que non appa

rent eſſe vera.vel que non videntur eſſe

vera hochon eſt niſi virtutis vt dirimus

rniſher nirnute⸗ crodentis . cum talia in

ſe cacſlam credulitationo habeant, Kcut

iam declarauimus. Neceſſe igitur ẽ vir⸗
Aute credi quedam ex bus que pertinent
d fundamentum religionis .quare ne⸗
ceſſaria eſt virtus fidei Amplius. aut
eſt credendum deo abſꝗʒ; ſualione alic
et pꝛosglione.auen

Di ſic ergo crece

qdum eſt ei virtute. Quod enĩ abi ſuas

ione et pꝛobatioe creditur.vixtute cre

credendum ſine ſuaſione vei pꝛobatiõe
non igitur ei credendum elſt. niſi ſicut cu
iuis alij. Luilibet enim ali conſuaſione

pꝛobatione creditur. ſi dixerit quia

dentis creditur. Qð ſi gixerit quia no eij

N

—2=
—

=☛ = =

— ——— — — — —.——,I, — 4

— £

—— e–, — —

0
ℳH EK᷑ .
iij
credendũ eſtei ſine ſuaſione ⁊ p epati⸗

one.qm̃ ſcitur vel creditur eſſe verax.⁊ q
onon mentitur. nec ſic euaſit.qm nec ſine
ſusſione eſt hec ſeu pꝛobatione habet
enim ſuaſum apud ſe et fixgm. deũ men
tiri nolle.et vera eſſe quecq; dixexit.p
hoc ergo credit deo.quia cꝛedit eumi mẽ
iri nolle. et vera eſſe quecunqʒ dixerit.ꝑ
hoc ergo credit deo quia credit eum mẽ
iri nolle.et ita credit ei ſicut crederet ali⸗
cui bono viro.cui vtiq; ꝓpter hoc crele
ret.quia crederet eum nõ mentiri appa
ret igitur quia non credit ei niſi ſicut ali⸗
cui bono viro Emplius Svoc ipᷣm qꝛ
credit deũ eſſe veracem ęt mentiri nolle
aut credu ei er virtute . dare eujidẽ
iia veritatis ipᷣiꝰ.aut ex ꝓbabilitate. aut
ſi naſioͤne ſeu pobstione. Si ex euidẽ
tia veritatis vel ex aliquo ſequẽtium In
nullo igitur honoꝛificat deum. credẽdo
hoc.dequolibʒ enim alio idem crederet
ſi eandem cauſaʒ credendi haberet. Cre
dendo ergo hoc de deo nõ honorificat
deuz. honoꝛificat quidem in hoc ꝙ ma⸗
gnũ credit de eol parte cre giti ſeilicʒ. nõ

autem a parte credulitatis. Quia igi
tur religioſitas ſecundum quamlibʒ ſui
partem dei honoꝛi intendit.ymmo eius
hono: eſt. cum huius credulitas in ſe ho
noꝛ dei nõ ſit.licet a parte crediti honoꝛ
ipſius ſit. Manifeſtum ẽ huiuſmodi
credulitas nec religio eſt nec pars religi
onis:eſt aſtem fides & neceſſitate pars
prima religionis ⁊ fſundamentum fides
igitur quam hic intendimus. virtus eſt

„

*

tum e comunitati hominum nõ poſſe
ſatiſfieri ꝓbationibus vel ſuaſionibus
de his que credenda ſunt acl deum acce

dentib us. pieq;

eligioſe viuere volen
65 pel lgr defectum ꝓbai onũ et
ſuaſionum vel ꝓpter bꝛeuitatẽ intellect⸗
et vulgarium hominu. LCre⸗

.

tibus vel

ſimplicium et vi
denda ant erant neceſſario ea ſine quo
ruũ credulitate ad deũ nõ acceditur. Ne

ceſſe igilur ẽ vt alia via credantur beca
comunitate hominum qm̃ ꝑ ꝓbatiões
aut ſuaſiones, HNichil autem eſt mediũ
qm̃ credulitas om̃is aut ſuaſa ſitaut vir
tutis. Neceſſe igitur ẽ vt falia cedat vir
tute cõmunitàs hominum Amplius.
Adeo impium ẽ.adeoq; ſceleroſum ma
le ſentire de deo. vt omis ſecta omniſqʒ
ſuꝑſtitio de deo vl de ydolis ſuis ſibico

N7

tur quam h imus. virtus eſt ei credulitas impendenda ẽ.
quam diximus Amplius. qm mani⸗ amus aũt et alia via.et dicamus quia
feſtum ẽ cõmunitati 4

.

mãifeſtũ ẽ qꝛ ievtit hmõi fulturſſeu ſup
podiaculis quẽadmodũ ð baculo debi⸗
li⁊ fragili.cui neꝗʒ ſine timore

traria ſemiẽtes ferro etigne omniqʒ ge

nere toꝛmentoꝝ conetur auertere a cre⸗
dulitate contraria quemadmodũ a fur⸗
tis et rapinis ⁊ multo amplius Et ꝓpter
hoc multo ſeetius pꝛohibet. multoqʒ di
ſtrictius contraria bi gea ulitate aus
furta et rapinas phiber.quare et multo

diſttiekius credulitatem. ſuam impant.
in crednlis aui uaſiones et ꝓbationes
credendoꝛumvel non habent.vel nõ ca
piunt ſalularem credulitatem eſſe impe
randam. et contrapjam ineredulitatem
ſupplicijs extermindândam. Si eni iuſta

ẽ ꝓhibitio errorũ impietatis ius a c ne

ceſſario et impatio credulitatum ſiue cre
dictionum pietatis hoc ẽ vere religiõis
uare iuſta erit obedientia ei ex neceſſi⸗
ate debita in vtriſq;ʒ Obediendum igf᷑
eſt exneceſſitate in credendoſet obedien
tie debitoꝛ eſt intellectus humanusquã
tum ad opationẽ iſtã. Maxime cũ nnllũ

appareat pꝛiuilegium exceptionis ſuę.

Nulla autem ẽ obediẽtia intellectus in
credendo ſi ex ſuaſionibus aut ꝓbatio⸗
nibus creditur. Quemadmodum nulla
eſt obedientia aſſectus.ſi ex vtilitate vel

debetur digna eo dilectio. digna eo ho

ſuauitate amat᷑. Amplius. Sicut deo

noratio.ſic ei debetur digna eo creduli⸗

tas ſiue creditio Non ẽ antẽ digna deo
credulitas que ei ꝓpter ſuaſiones aut
ꝓbationes impendit qꝛ nec etiaʒ bono
viro ⁊ magno digna ẽ.quare ſublimioꝛ
Pꝛoce⸗

ntellectus humanꝰ ſiue vis intellectiua

¶nxa in ſe ipo infirmus oet nõ ſtem p ſe

metipᷣm. ⁊ ꝓpt᷑ hoc interdum inſtat du
bietatem. dubitazo enĩ nõ eſt niſi mu⸗
tatto ipᷣiꝰqua nũc in alteram partem cõ
tradictionis nunc in alteram inclinatur
Inter dũvero cadit in tenebꝛas⁊ vacuũ
ignoratie Interdum in ipſa falſa et ero
res. Fulcitur autem infirmitas ip̃iꝰ. In
terdũ euidẽtia veritatis plerũꝗ; ꝓbatoi
bus aut ſuaſionibus. qñqʒ ſignis.⁊ cuʒ
ꝓbatiovlł ſuaſio nõ in nitit ei coõfidẽt ſ,
quodamo ſe retinet.timens ne nõ ſatis
oꝛtis ſit ad ſuſtẽdadũ ipᷣm Et ꝓpter hoc

neqʒ tota
à iij

R .

lius quis dubitat ĩ ſuaſibilibꝰ ſe)

„
A
„.
* *
*

.— .

* Be
900

lit innitit geſtas ip̃ʒ. Lales ef rõnatio

nesopinionẽ faciũt ſolaq ẽ appᷣhẽſio al⸗
teriꝰpartis ↄtradictiõis cũ foꝛmidtne re

lique. Euidencia aũt veritaus et ꝓbatio

—— ——

demõſtratiua. foꝛtiſſima fulcimẽta ipſiꝰ

ſunt. æ tanq; baculiinflexibiles infran
gibiles. nullagʒ ex parte nuůtantes. Ma⸗

nifeſtu ig it eſt tibi ex hus q intellectꝰnõ
queru hmõi fulcimenta niſi ex infirmita

te ⁊ debilitate ſua.⁊ quia intellectꝰ phi⸗

cluſione in ↄcluſionẽ. n

loʒophãs eſt ſicut viator ambulas a con
„n vales Ppa vir⸗
tute ſuſtẽtare ſemetipᷣmi adiutoꝛio ba⸗
culi ſe tanſferes ⁊ traſiliẽs ab vno noto

ſeu ꝓbato ad aliud.bacul⸗ aũt cuiꝰami

gis foꝛtis eſt magiſqʒ firmꝰquia ꝓpᷣavir

clinatus et innix ſuper eas.⁊ quaſi clau . tendem?⸗
dicans ambulat ambulatione qua id modi credulitas ſen fides non ſolum

niculo ita ambulat? tranſilit demonſtra
tio eſt ſiue ꝓbatio demõſtratiua. Intel⸗
lequs aũt qui virtute ꝓpꝛia credit.nec re
quirit hmõi fulturas.nec illis ĩdiget.ma

Aumplius. Magis credit intellect? ea
que credit per ſemetipſum. qʒ ea que cre
dit per aliud. quare intellectus virtute ſi
dei credẽs. magis credit ea que credit ex
illa.q; ea que credit ex ſuaſionibus ⁊ ꝙ⸗
pationibus. Quẽadmoduũ ⁊ magt amat

amatuũqui ex virtute ꝓpꝛia id amat qm

qui ex eo quod eſt apud amatũ:Simili⸗
ger ⁊ rectius credit.qui ex virtute pꝛopꝛia
credit q; aliena.credit em̃ talis intellectꝰ
ex ſuaſionibus vel ꝓbationibus quaſii-

mus. Quẽadmodũu ⁊ rede amatſo⸗
lus quna mat ex xirtute.amoꝛe autẽ cur⸗
uo ſiue deſlexo amat illectus ⁊ abſtractꝰ
ab amato. Debes etiã ſcire. quia in
llectus requirens e que ſupꝛa diximꝰ⸗
eſt ſicut venditoꝛ incredulus qui empᷣto⸗
ri non aliter credit niſi pignus vel cautio
En ſiue ſecuritatem det ipᷣi.⁊ ꝓbatio ſi
e ſuaſio vt pignus eſt.⁊ cautio ſecurita⸗
tis ſine qua non credit huiuſmodi intel⸗
lectus. Et quẽęadmodũ venditoꝛ nõ alit᷑
Dat rem niſi ſub pignoꝛe vel cautione.ſic
nec hmõi intellectus dat credulitatẽ ſuã

niſi poſtqᷓʒ pignus vel cautionẽ qua dixi

mus acceperit. Et ſicut de manu talis
venditoꝛis merces nõ exeuntiniſi poſtſſe
curitatem tenuerit. Sic nec de huiuſmo⸗
di intellectu exiit credulitas/donec medi
diũ ꝓbationis quaſñ pignus ſiue cautio

fide

nem tenuerit. Notum autem eſt tibi. ꝗqa

eractio pisnoꝛis aut alterius cautionis.

nõ eſt niſi ex paruitate ſeu debilitate cre
dulitatis aut ex defectu ipſius.quare ſna
nifeſtum eſt mntellectuʒ exactoꝛem h uiul⸗
modi pignoꝛis ⁊ ſecuritatũ.videlicet ꝓ⸗
bationũ ſuaſionũ ſignoꝛũ eſſe credulita⸗
te infirmũ aut incredutũ.⁊ eſſe claudicã⸗
tem ⁊ nutantẽ. per ſeqʒ ſtare non valen⸗
tem. peneq; cadentem. ⁊ vt ita dicamus
ſoloq; fulcimẽto pꝛenominati baculi ca⸗

ſus quos diximus declinantẽ. Maniſes .
ſtũ etia eſt tibi quia magnitudo ⁊ multi⸗

tudo pignoòn in domo venditoꝛis ⁊ ſi ſe⸗

—

curitatẽ ipᷣi faciast.ſigna tamen ſunt ⁊ te

ſtim onia incredulitatis ipius. ſic ptignos
ra ⁊ ſecuritates ꝓbationũ atq; ſua long

et ſignoꝛũ. licet ſecuritates ſint intellect
apud queʒ ſunt. cum manifeſte deſignat

qu incredulitatẽ eius ad ea dequibꝰ ſunt.
tute ⁊ firmitate nitit᷑ q;ᷓ qui aliena.Qua G.i ifirma vo hmõi ſit credulitas.aꝑpa
pꝛopter magis firmiter credit qʒ ille. re

tex ſuppodiaculis.quẽadmodũ em vi

ges aliquẽ vno baculo vel duobus ſub⸗

nixũ atq; ſuffulſum ambulantẽ.⁊ ambu
lare alias nos valentẽ.ſtatim ex hoc iu⸗

dicas virtutem eius greſſibilem infirmã

aut debilem aut coxas et tibias eius ſeu
pedes leſos vel quocunq; modo occaſi⸗
onatos.ſic ꝓbationes.ſuaſiones ⁊ ſigna
velut multitudo baculoꝛum atqʒ ſuppo
diaculoꝝ intellectũ philoſophanteʒ.hoc
ꝑ viã ventatis ſia ambulaneẽ infirmuʒ
iudicat a contractuʒ atq; claudicantem.
Poſt hoc oſtendemꝰeuidẽter ꝙ hu⸗

non eſt virtusſed etia vitiũ ẽdeo contu⸗
melioſum. ⁊ ꝓpter hoc dampnatõe ſup
plitio qʒ digniſſimũ. Oſtendemꝰetiam
quia huiuſmodi fidẽ ſeu credulitate deo
non cregtł. Pꝛims igit dicamus ꝗa
neutrũ t contrarioꝝ ẽ repiubile alteri⸗
ſicut nec caloꝛ frigidũ nec frigus caliduʒ
eiſg vorettaugr⸗ nec virtus infirma.nec
ifirmitas virtüoſa.hec aũt credulitas in⸗
firma ẽ.qð apparet ex ſuppodiaculis et
fulcturis.quare maniłteſtũ ẽ eã uõ eẽvir⸗
tutẽ. Ampᷣ. Omnis vxt? ſicut ſanitas
c.⁊ ſicut foꝛtitudo foꝛtẽ fagiẽs habentem
ipam. hmõi aũt credulitas nec ſanat in⸗
tellectum ab incredulitate nec foꝛtem fa⸗

5

E

/1

cit cõtra incredulitatis infirmitatẽ. Quẽ⸗

admodu baculi ſuſtentantes contractũ
ſeu claudicantẽ non illum ſanat a mem⸗

bꝛeꝛuͤm contractione ſeu claudicatione.

erers

.

— — —
— — — — — — — —

—

—— —— — — — — — — — ———

—

„ M
. .
rij
nec foꝛtem illum faciũt contra mernbꝛon nec iucki nec greci hmõi credulitate vel *
. AR sgreſſibiliũ infirmitatẽ ſen leſionẽ. quẽad⸗ credunt vel vnq; crediderunt deo. ſed ſi⸗ J o

modũ nec multitudo vel magnitudo pi- gnis im et ſapiẽtie.
giorũ ſanant incredulũ venditoꝛem a vi⸗ & tibi qe nma fide deo
tio incredulitatis. Manifeſtũ autem ẽ hu nulla ẽ deo digna pᷣter iam. nullaq; ho⸗
iuſmodi crdulitatem. non eſſe virrautem. noꝛat᷑ deus niſi hac. ? nulla ẽ virt? pᷣter
np. Eum virtus et ars circa difficis ipᷣam. æ ꝓpter hoc nec fundamentũ nec *
lima ſint.hmõi autẽ credulitas nõ ſolum alia pars religionis aut religioſitat: eẽ pt

circa facilima fit.ſed etiam circa ea que vł Apparet etiã tibi ex hijs.qꝛ ꝑ viã ꝓbatio⸗ *

Iam igit oᷣclaratũ
credit᷑ pᷣter hac. et

— — — —

impoſſipileẽ vel diffcileẽnõ facere. Ma nu æ ſignoꝝ ſola ad deu accedere inten ) nαραhs e
nifeſtü ẽ ipam non eſſe virtutẽ. impoſſibi dẽtes.⁊ ſi illo ꝗdẽ genere cognitõis lſuuo „ „
le em eſt nõ credere manifeſte vera. diffiii damõ philoſphice in hoc ꝓficiant. meri J
lie aũtẽ nõ credere pꝛobabilia et reſſtere to e ↄtumẽlidq; arcredulitate ſua eo ir . ð
. Juaſionibꝰ. Amp. Quis adeo bꝛeuis rogat. a religie deficiũt. ac lqgius repel
. intellectus eſt vel potius nullius intellec⸗ lũt᷑ atʒ ſublimioꝛi cognitionis genere de⸗
E tus vt virtuoſum iudicet ea credere , fraudat. Sublimi⸗ em̃ atqs nobilius
uidentem ha bent veritatem.vel pꝛoba-⸗ Om̃iq; mõ certiꝰ vtuteq; arte cognoſcit iſi

onem irrefra gibilẽ vel ſuaſionẽ ꝓbabi⸗ cut dicit Areſto. q; vᷣtus ẽ omi arte cornoꝛ „
lem. Manifeſtũ igit᷑ eſt talem credulitatẽ s ac melioꝛ Hincẽ ꝙ meihaphiſica Olꝰ ℳ£⁰ *
omnino ee virtutẽ ⁊ ꝓpter hoc nec eẽ par eſt virtus q;ᷓ ars.ſicut ipſa met teſtarrr.
ke tem nullomõ religioſitatis. Qꝛautẽ 2= DPꝛopter hoc aũt vintꝰ ẽ certioꝛ q; ars
tiũ ſit deo contumelioſum vt diximus q intimioꝛ.⁊ hoc vtroq; mõ.qꝛ magis ꝓ
oſtendetur tibi ex hijs. Manifeſtũ em̃ ẽ cõ fundaãs in nos.magis em̃ penetrat mentẽ
tumeliã cuilibet fieri voce veritatis et bo⸗ Z vficit vᷣtus qᷓ; ars. ⁊a ꝓfundoꝛibꝰ ſeu
nitatis viro.ſi ei abſq; pᷣisnoꝛe fides ad⸗ fundamẽtalioꝛibꝰ rerũ iparũ ẽ. Ars eĩ
hibita non fuerit. ſi cautio ſecnritatls ſu⸗ oĩs a rebꝰ ẽ. tanq; vmbꝛa vel deſcriptio
4 per hus ꝗ pꝛomiſerit ab eo exacta fuerit ymaginũ reſultantiũ in ſpeculo intellect⸗
/ Qito ſoꝛtius igit᷑.cõtumelia eſt deo etin vtus aũt ꝗa rebꝰẽ ſicut ↄſuetudinales ⁊
iuria.gladio et igne iudicanda. ab eo pi⸗ foꝛte quedãa alie.nõ ſicut vmbꝛa vel pictu
gnus ꝙ bonis exigere et non aluer dictis ra ẽa rebꝰ ⁊ rerũ foꝛinſeco.ſed ſicut odoꝛ
aut ꝓmiſſionibus eius credere. Am vel ſapoꝛ ẽ a rerũ intimo vel ꝓfundo.vᷣtu
Non eſt adeo quis ceriurus aut mẽdax tes vo dei dona im̃ ſũt.⁊ ð ſuper ſolum
cuius ꝓbationibus atq; pignosibus ydo modo deſcendẽtes. Maniteſti eſt quia

6

neis non credat᷑ ab quolibʒ. QAui igtur om̃i arte ſublimioꝛes ſũt vipote ſublimi
non aliter deo credere volunt quonlam ſſimis.hocẽ mundo ãaltioꝛi etfonti bono⸗
F ſcilic er pignoꝛibus ydoneis et ꝓbationi ꝛum omnium ꝓpinquioꝛes. Quẽadmo.-
hH bus certis. Manifeſtũ ẽ quia deũ in par dũ igit᷑ lumẽ qð a ſolg emicat. emito ſoli T
te iſta mendacibus ⁊ periurijs ĩ nullo pe⸗ vicinius ẽ. tanto foꝛtius ⁊ nobili⸗ ẽ.⁊ qd
nitus ante ponũt. ſed ipo illi parificant ab eo longius deſcendit nobilius atʒ ſub *
in fide et cqulitax. æ omnine gdequant limiꝰ ẽ.q; qð ex tluminato reflectit᷑. Sic
hoc. auter et aperta contum lia dei. et lumina a pᷣma luce deſcendentia nobilio
nullatenus tollerada. quã ? greci iudei ra ac ſublimiora ſunt. quam ea que er illu
deo irrogabant. Sicut teſtat apoſtolꝰ in miatis per reflectiõeʒ deſcenduũt.q̃re ſides

pꝛimo peime ad coꝛintheos. Judei ſigna de qua hic agimus cũ ipa deſcendat pꝛi *.
querunt.miraculoꝛũ intellige.greci vo ſa mo lumine. nobilioꝛ eſt atꝭ ſublimio: qᷓ; .

pientiã :ꝓbationũ ſuple. nec hij. nec illi ſcientie vel credulitates q̃ a rebus per re⸗
aliter credere voletes. Detarabimus flieitionẽ illuminarionis qua alumine pꝛi
etiã cum hijs quia hmõi fide vel creduli⸗ mo recipiunt ad intellectui noſtrum acce⸗
rate a ſecta greca vel iudeica deo noncre dunt. Omnia em̃ qcumq; lucent a lumie
— dit nec vnq;æreditũ eſt. In quo ſufficit ex pꝛimoęet relucent ad ipᷣm. omni eo ha⸗
emplũ quod ſupꝛa poſuimꝰ de incredull-⸗ bent nirtutis pulchꝛitudinis ⁊ bonitatis.
W lo venditoꝛe. de quo manifeſtũ eſt illud Him em̃ eo relucent ad virtutem p:ima⸗ʒ
quia non credit emptoꝛi ſed pignoꝛi aut Et huinſmodi relucere nõ eſt niſt aſſimi⸗
alcui cautioni. quare manifeſtum eduia lari et aſſimulatione licetr emotiflüns 6

1
.
4
.

— —
—

= r

der

O0
diſſimilitudinis ⁊ diſtantie.cui nebeſt eſti
matio nec finis. Ex hijs ergo appa/
ret tibi q; multum reffert an deſcendat ſu
per mentes humanas illnmim tõ a luie
ꝛimo. an deſcendat per reflectionẽ a cre
aturis ſeu rebꝰ creatise que ſunt lumina
aſperſione pertenui luminata a lumine
pꝛimo. et inde reluceutia ad ipſum/ſimili

rudine qua diximus. et lucentia in ſpecu/

lo intellectus humani apparitiõe ymagi

num ſeu ſimilitudinum ſuarum in illo.

Quapꝛopter manifeſtum eſt. quia forti
oꝛes alq; nolioꝛes ſust illuminationes
deſurſuʒ venientes q; de deoꝛſũ aſcendẽ
tes et recce beſcendentes q; reflexe.dum
modo remoto ſiue diſtantia vel foꝛtudo
reflectentis non obſiſtat. Foꝛtioꝛ em̃
eſt reflexio radioꝛum ſolarium ex ſpecu
lo concauoiqᷓ; ipſi ſint ex deſcenſlone
ſole.et hoc apparet.quia reſlectio ignita
eſt et adurens obuiantia nubila.ip̃i vero
radij directe deſcendentes igniti nõ ſunt
neq; vꝛentes. Similiter rflectio radiorũ
ſolarium ex berillo criſtallo et vitro igni
ta ẽ et adurens. Hoc auteʒ eſt ꝓpter adu
nationem radioꝛum ac denſationem lu
minis ipᷣius in ſpeculo concauo et rebus
alijs nominatis. Cacit ergo aduna
tio et multiplicata reflectio quod non fa
cerent radu ſimplices et pautioꝛes. Iude
igitur eſt foꝛtitudo lumiũis et caloris.De
bet igitur ex om̃ibus hijs clarum eſſe libi
quia data optima et dona perfecta apa
tre luminum. per largiſſimam benelicen
tiam ipſius ſuper animas noſtras deſcẽ
dentia. foꝛtioꝛa ſunt et maioꝛa q; data
bona po:ꝛalium ſcilicet et conſuetudi
nalium e qᷓ; data fnelioꝛa naturalium.ꝓ
pter quod ⁊ data optima nominata ſunt

vigdelicet comparationesonoꝛum et meli

oꝛum:vt bona data accpiamns ſcientiàs
a rebus acquiſitas. vt tetigimus. et vir/
tutes etiam frequentia ⁊aſuefactione ope
rumt generatas eodem modo diuitias ⁊
delitias tempoꝛales. Bona vero melio⸗
ra virtntes et ſcientias naturales. Simili
ter diuitias ⁊ delitias naturales.que na⸗
turam non coꝛrumpunt ſed illuſtrant et
melioꝛant. Uirtutes naturales voca
mus peudentiam naturalem. manſuetu
dinem pietatem naturalem ⁊ magnificen
tiam naturalem. Scientias vero natura
les vocamus que et natura nobis indi
te ſunt.ſcut noſtri met⁊ eoꝛum que in ani

D

reuse = 2 M7⁵ 9
fibe.

mabuatoſtris ſunt vt eius quod eſt viue
re.quod eſt intelligere. quod eſt gaude
re.quod eſt triſtari et oppoſitoꝛum ipoꝝ
.Eoꝛum igitur declinatio ẽ nobis impoi
ſibilis. Delitie sero naturales honeſtatis
ſunt etboneſte. in rebus ſcilicet honeſtis
honeſtate naturali et per ſe nota.ſicut de
lectari de ꝓfectu ſcientiarum. delectariin
bonis et honeſtis operibus.vt ẽ delecla⸗
ri in benefaciendo indigentibus.in hono
randis arentſb c in ſeruando ſa⸗ ami
cis. auia igi᷑ data optima ſupꝛa na
turam ſunt.et inde naturaʒ ipᷣam noſtraʒ
urſum ſupꝛæſeipſam trahunt in ſublime
cilicet eterne gloꝛiget beatitudinis . Ma
nifeſuum eſt ea maioꝛa et foꝛtioꝛa eſſe na
turalibus.et omnino ſublimioꝛa atq; no
bilioꝛa eiſdem. Exnaturalibꝰ enim ſoliæ
ſolummodo deſcenditur in inferioꝛa.et

Pnullomodo ſupꝛa naturam vel natura⸗

lia per ipſa aſcenditur.ſicut iam dedlara⸗
uimus in tractatu quo contra pelagiana
hereſim gratiam ſtabiliuimus. et ipſam
ſolam pꝛincipium eſſe motus in ſurſum
eterne gloꝛie eceatitudinis oſtendimus
Quia igitur inter naturam ⁊ gloꝛiam
gratia mędia eſt. gloꝛia autem in foꝛtitu
dine et magnitudine. nobilitate.et ſubli
mitate vltima eſt ſeu ſupꝛema.neceſſario
in hijs omnibus ſignificata eſt gratia vl
tima natura.quare minoꝛ natura ẽ omni
bus modis q; gratig .quare fſides de qua
hic loquigiur omni cognitione naturali
maioꝛ eſt foꝛtioꝛ ſublinioꝛ atq; nobilioꝛ
EXt ꝓpter hoc verũ dixit qui hoc dixit
quia fide nibil certius eſt nec inuenies fi
delem q; pꝛiꝰ concederet affirmationem
et negationem ð eodem dici poſſe q; vnũ
ex fidei articutis verum non eſſe. Qꝛ
autem et virtus gratia G.· licet in pꝛenoia
0 tractat hoc plene decnroeuuinus, tta
en ex hoc euidenter oſteditur. ꝙ nulla
virtus poteſt contra ſe vel ſupꝛa ſe.nulla
q; potentia et hoc per ſe.quia nulla vir
virtus vł potentia per ſemetipᷣaʒ ẽ maioꝛ
vl foꝛtioꝛ ſe. Intellectus igit᷑ humanꝰ
per ſemetisſum ſolum non poteſt crede
re contra ſe vel ſupꝛa ſe/neq; vincere ſe.
Cun igitur neceſſe habeat vt oſtendim⸗
credere contra ſe. Hoc eſt contra omnia
que pꝛo eo ſunt et ſua ſunt quodammo⸗
do et ipſum adiuuant. illuminant et ful⸗
ciunt naturaliter. neceſſe habet credere
conva omnia adiutoꝛig ſua naturalia et

½

QQ

R

V

contra omnem illnminationem wi na⸗
turalem. credere autẽ eſt et videre et illu⸗
minani. quare neceſſe habet videre ↄtra
onane lumen ſuum naturaleet illumina⸗
ri. Non auteʒ poteſt viden vel illumina
ri niſi per lumen. quare neceſſe eſt ipſum
illuminari foꝛtioꝛi lumine atq; foꝛtioꝛi lu⸗
minatione. Naturalibus autem illumi⸗
nationibus nulla eſt foꝛtioꝛ niſi aut gra⸗
tia aut gloꝛia. quare illuminatio eius hic

cum non poſſit eſſe gloꝛia et cum vincat

illuminationes eiuſdeʒ naturalas. neceſ⸗
ſario eſt gratia. Non opoꝛtet igitur
amplius nos laboꝛare circehoc. qꝛ iam

ex hijs manifeſtum eſi videlicet fidẽ eſſe

gratiam.hoc eſt diuine largitatis etvene
Beeni gratuitum bonum. et eſſe virtutẽ
rigentem et firmantem intellectum. faci
entemq; illum ſtare per ſeet recte ambu⸗
lantem.per viam ſalutaris veritatis abſ⸗
q; luſtentatione hacculoꝛum ⁊ ſuppodia
culoꝛum que diximus. Et inſuperipſam
eſſe armaturam. protegentem intellectũ
humanum aduerſus iacula diſputatio⸗
num. Similiter et firmansentum ſuppoꝛ
tans illum aduerſus impulſiones et con
cuſſiones contradictionum et oppinionũ

et᷑ aduerſus pꝛopꝛie infirmitatis et pon⸗

deroſitatis ruinoſitatem. Et cuʒ hijs
omnibus etiam declaratum eſt ipᷣm eſſe
lumen vincens naturalia lumina ipſius
intellectuahumani. Naturalia vo lumi⸗
na ipſius ſunt ſenſibilia.et quadammo⸗
do ipᷣi ſenſus. Similiter et ꝓbabilia om
nia ſuaſiones ⁊ ſigna.hominuʒ ⁊ teſtimo
nia ſiue ſcripta ſiue non ſcripta. Qua

.⸗ lni autem lumen fidei ipſos ſenſus et

enſibilia vincat in ſacramento altaris
manifeſtum eſt. Clamat ſſerit et oſten
dit viſus ibi ſolun panẽ materialẽ eſſe
Similiter ſum clamant Aſſerunt et
oſtendũt ſeu indicant omnia accidentia
viſibilia. Idem facit tactus et tangibila
olfactus et olfactibilia Pec aurem om⸗
nia videlicet tam ſenſus ipſi qᷓ; eoꝛũ ſen
ſibilia lamina ſunt ipſius intellectus no
ſtri quibus in⸗mundo iſto ſcaicet ſenſibi
li et videre esilluminari naturaliter ha⸗
bet. Tumen autem fidei omnia lumtna
adeo obfuſcat et obtundit. vt ſola veri⸗
tas ſacrifici purã et integra ſit in coꝛde
credentis. et nihil falſitatis aut impieta
tis in gerere poſſint vel inpingere in illð
Apparet etiam ex bijs quia fides hec eſt

digna Ro credulitas. qua ei ſeilicet deo

vt dignum et iuſtum eſt/ creditur. Hoc eſt
ſine omni pignoꝛe et cautione ſcilicet gra
tis et obedienter. et non ppter hoc quia
verax eſt. aut quia verum eſt quod ipſe
loquitur. Sic enimcrederetur homini cu
iuis Sed quia iubet ſeu pᷣcipit ſiue vult
Jubet inq; aut pꝛecipit per legiſlatoꝛem
vel legis expoſitoꝛes.Creditur ergo ei ex
virtute obedientie.ipſa fides eſt per quaʒ
obediedtie ſue debitum deo ſoluit intel⸗
lectus humanus. Oſtenſum eſt eti⸗
am quia hic fides eſt fundamentum et ca
but totius religionis ſiue relig oſitatis.
Hic.hoc eſt in vita iſta.ex quo ſequitur.
quia eius operatio pꝛima eſt in dei ope
ralionibus. et eius obſequium pꝛimum
in dei honoꝛificentia et cultu: Et ho eſt
qm̃ quemadmodum intellectus pꝛimns
eſt inter vires humane anime nobiles.
ita neceſſe eſt vt eius operatio eiuſq; ob

ſequium atqʒ religioſitas pꝛime ſint. de

claratum eſt etiam. quia alijs credulitaæa

tibus et deo non ſeruitur et contumelio

ſe ſunt ipſe.et inſuper deo non creditur.
ſed pignoꝛibus et cautionibus vt dixim⸗
NONON nare manifeſtum eſt nõ eſſe fidem
qua deo vel in deum credatur niſi hanc/
et pꝛopter hoc nullam aliam credulita⸗

tẽ fidei nomine dignam. Cum nulla alia

credulitas in credulitatem ſanet vt oſten
dimus. et pꝛopter hoc nulla ſana eſt alia
credulitas niſi quam facit fides. Im⸗
mo palam eſt ex hijs que diximus. quia
omnis alia gens infidelis eſt in deum er
incredula. Sola autem gens que hac fi
de fundata firmata armata et miniſtrata
eſt deo q; obediens ⁊ ſubdita. ⁊ ideo q;tũ
ad intellectum ſanctificata. ac dei obſe/
ſequio eiuſq; citui iã q;tum ad hoc di/
cara eſ . Sole iſt Kens velut capite in⸗
cdliinato adoꝛat altiſſimum. capite i
intellectu per hanc obedientiam Pied
to. ceteris gentibus varijs erroꝛibus ſe
ductis.et quodammodo in capinibus in
clinatis erroꝛum ſuoꝛum ſuaſiones ado
rantibus atq; colentibus Oeclafſa-
uimus etiam. quia fides iſta neceſiaria
eſt vt intellectus humanus deo per ip⸗
Jam ſeruiat.ſueq; obedientie debitum ei
dem reddar.et vt contra bella que aduer
ſus ipſum inſurgunt pugnans vincat. et
victoꝛie coꝛonam tandem a rege regum
recipiat.Et ꝓpter hoc manifeſtũ eſt quia
6 vV

2
l yfrr .
S £
.
X
„
1

H

de. fide. Erroꝛum cauſe numerãtur

. – . — . . . „„ .
ſivel euidenter eſſent veritatis. q fide iſtus va lutis vt tenebꝛas noxie increduli⸗
hac credenda ſunt. vel pꝛobabilia eſſent tatis aut pexiculoſeignorantie de hijs qᷓ

vel pꝛobationes haberent vel ſigna et p⸗ ad fundamentum religionis pertinent.

pter boc ſolummodo crederegiur. ceſia⸗ non patiatur tante viuacitatis . vt toꝛpo⸗
rent belia intellctus. pꝛopter hoc viccoria rem moꝛtis quo minus humana ad ſalu
quare et victoꝛie coꝛosa. CLeſſarẽt eti⸗ bꝛia moueri nõ permittitur excutiat. Ti⸗
am alia bona que narrauimus. qꝛ nulla moꝛis enim foꝛtiſſimi ⁊ amoꝛis motus in

eſſet religio intellectus.nulla obedientia. citatet excitat in greſſu ipſius moles mae

nulla dei veneratio.nullum obſequiũ.qᷓ⸗ larum conſuetudinum de mente quam il
re remaneret iniuſtus ⁊ iniquus atq; pec luſtrat cadunt. maloꝛum delideria mali
catoꝛ. 2 hec eſt ſides viua.que nõ ſolůmo q; amoꝛes velut dyabolica vincula diru⸗
do lumen eſt. ad oſtendendum creditaſ. puntur. Quemadmodum enim foꝛtiſſi⸗
eniã vita eſt ſiue viuens admouendũ ad⸗ mam concupiſcentiam timoꝛ moꝛtis aut
illa facienda vel declinanda querẽda vel erubeſcentieæxtinguit.et ſicut oppinioeʒ
fngienda auemadmodum em ſcientia ſonenn aut dubitgtionem confoꝛtis fue⸗
medicine lumen eſt ad oſtendendu ipſi? nit ipſa rei eudentia. Sic fides omnem
medico/egrotanti que ei ſalubꝛia ſint vel labem peccatoꝛum diluit. omneſch te⸗

notina. ſed ipſum non erigit aut confoꝛ: nebꝛas eoꝛum diffugat vno enim modꝗꝙ?

tat. t vtita dicamus non viuificat iÄöjßm lux diei latrones fugat Alio modo pati

neq; mirificat ſiue foꝛtificat im ad ea ſu- bulum. et alio modo pꝛetoꝛ. Sic nibil
menda vel declinanda et ꝓpter hoc ſciẽ⸗ pꝛohibet et lucem fugare vicia et pecca

tia moꝛtua ẽ merito moꝛtua.qᷓ a rebus ta/et vnamquamcq; virtutem ſimiliter .

moꝛtuis eſt vel non viuiſicantibus. et de Eides autem moꝛtua: quantum ad lu⸗

peilibus interdu moꝛtuoꝛũ animaliũ aca minoſitatem differt a fide viua/ſicut lu⸗
cipitur Fides aũt quam hicloquimur o men quod deocte a luna et ſtellis/ab
fonte vite velut radius viuificns ymmo eo lumine quod eſt de die et quantum
pars vite ipſius qᷓ vita gratie dicit᷑ ĩ ißm ad viuacitatem ſicut lumen quod eſt in
caput mentis humane ĩd eſt intellectum vmbꝛa a radio lumen enim quodĩ vm⸗
ad ipſum viuificandũ ⁊ illuſtrandum mu bꝛꝛa eſt. et admixium eſt tenebꝛis et frigi
niendum armandum q; deſcenditEt pꝛo dum eſt ac moꝛtuum. Radius vero nec
pter hoc dicit dominus in ſecundo Aba⸗ habet tenebꝛas. et calidus eſt atq; viui⸗
cuc. quia iuſtus meus exfide viuit. Sids ficus. Sicut ergo videre vtrunq; colin
autem auerat que ẽ fides moꝛtua. dequa gir clauſig oculis vel velatis.ita videtur
oquitur Jacobus dicens.quia fides ſine ſide moꝛtĩualinterduum autem ⁊ melius/
operibus moꝛtua eſt. Dicimus quia hecẽ jeſt vergo fides moꝛtua in quibnſdam.ſo

ſi tamen fides dicenda ſit q inſtar bomi⸗ lum fidei non contradicere ſicut dicit be⸗
nis mocui vel animalis moꝛtui qui nec atus Bernhardus. Quia quoꝛundam ſi

ſe ipſua ſnõuere poteſt neq; aliud. Qꝛſi des eſt ſcilicet fidei non contradicere. In

pui⸗ fides ad apphendenda ? cogitanda la ac toꝛpida a impedis, crudelitas.nec
credẽda Uerũ vliq; ẽ hocſj nõ motu vilia lumen quntum debet edi are nec mo
li ſue viuo.Quẽadmodũ em̃ in moꝛtuoꝝ tum efficere ſuffitiens et ideo nec virtus

⁊ ðcoꝛiatoꝝ atʒ decollatoꝝ aĩaliũ cadaue nec virtuoſa eſt. ſed eſt oppina bilis ab⸗

ribꝰ motꝰ quidãa relinquũt ſicut tremoꝛ i pꝛebenſio et credulitas debilis ⁊ tenebꝛo
ipᷣa carne eoꝝ ⁊ palpitatio interdũ imem ſa per multum Quia vero virtus fidei
bꝛis Sic ⁊ ĩmoꝛtuo ĩtellectu ꝑextinctõe, boc modo vt düxmus ſugat vitia et pec
fidei aliqui ſimiles motain ueniũt᷑ nõ au cata ideo dictum eſt Eidepuriſicans coꝛ
tẽ moꝰ pfecti vt abulatõ.q̃ uõ inuẽirĩ ani⸗ da eoꝛnm „
mali moꝛtuo neq; volat Et omino ſcire
ðᷣbes qꝛ ſi medicina eſſei virtus ⁊ ſcientia
viua non ſolum illnminaret medicum
ad videnda ſalubꝛia et noxia coꝛpoꝛi ſuo
ſed etiam ipſam egritudinem fugaret vi⸗
nacitate ſua. Lanta em̃ eſt luminoſita

ſW
Oſt hoc autem relinqui⸗
tur nobis declarare et nu⸗
merare cauſas erroꝛum
impietatis ⁊ ſectarum per
. ditiõis. Harum pꝛi⸗
ma eſt ignoꝛantig menlure et capacita⸗

R
duen auis quia bene mouet intellctum alijs vero eſtatigata et quaſi ſompnolen

„

. K)

is intellectus humani. Qui eniz egtelle

ctũ ſuum omnia cape exiſtimat. credit ex

S neceſſitate non eẽquicquid irfintellectu

ſuos non inuenit.Quemadmodũ ſiquis
crederet intra circulum vel velu lune eſſe
omnia. neceſſe haberet creâere non eſſe.
quicquid intra ipᷣm nõ inueniret Hoc
igit eſt cauſa ꝓpter quã quicquid intel⸗
lectus eon non capit non eſſe credũt.Cu

num menſuratum ⁊ limitatum in ſua ca
pacitate ab ipᷣo creatoꝛe ſuo deo. qui po
Fuirei terminos que ⁊ qnot ⁊ q̃nꝛa capi⸗
atcapacitate ſua naturali. Multa apo ſe
ſecreta reſeruans reuelgnda cum volue
rit ⁊ quando voluerit.“ Similis exroꝛ
huic ⁊ ſimilis ignoꝛantia innenit᷑ in do⸗
minibus.qui crederent nullo modo eſſe
poſſe ſcienciã de magnitudinibus ſolis
et lune atq; ſteilarum ⁊ de ſimilibus.

ergo aduerte hoc et crede intellectũ hũa

* cuda cauſa erroꝛum iſtoꝛũ eſt auerſio in/

2 —–

admodũ em̃ qui auerſos habet oculos.
ab eis que videnda ſuntł conuerſos ad
alia vidẽdavidere nõ potłſt in iſta auer
ſio ne. ſic qui intellectum habent auerſuʒ
ab eis que credenda ſunt ⁊ cõuerſuʒ ad
contraria credendaſcredere nõ poſſũt in
iſta auerſione. P ſunt qui tanto amo⸗
re amplectũtur opiniones ſuas ſectas.

trarus erroꝛum ſuoꝝ. vt ea necreſpicer

„» . —
*

„ =
⸗—RMW 4

moduigbomn es groſſi ac turbidi pi
lum nõ vłllentes vbi eſt. ⁊ contendũt et
iurant ipᷣm ibi non eſſe ꝓpter eius ſubti
litatem ⁊ gracilitatem ipᷣm non vidẽtes
⁊ de ipᷣo videntibꝰ credere nolẽtes. Sic
ea que exfide quã diximus credẽda ſunt
ꝓpter ſui ſubtilitatem groſſicies etturbi
ditas intellectus vulgariũ ⁊ indoctoꝛuʒ
hominum non capiens ea non eſſe⁊ cre
dit ⁊ contẽdit ⁊ deierat. Quarta cau⸗

Aa ẽ remotio ſiue diſtacia. hoc eſt longin

quitas a rebus credendis. ⁊ hec longin
gtas eſt impericia ⁊ inexercitatio in illis
ſicut dicit Ariſtoteles. Imperiti veluti lõ
e diſtantes ſpeculantur. 1in
ſenſibilibus verſantur. aut in alcs q lon
ge ſunt a credendis verſantur et como⸗
rantur aſſidue. longe ſunt indubitanter
ab illis. ⁊ proprer hocilla videre nõ poſ
ſunt.qui nec ſtudio nec exercitatione ů d

a eſt ſtultieia qua nolunt intelligere in⸗

B eo nõ eſt in intellectu eoꝛum. ⸗ appꝛopinquauerũt. Quinia vo cau

eilecto ab eis que credenda fũůt Quẽ ellectu naturali per ſeq eo pſe capi no

poteſt. Quemadmodum ſi quis viſu hu
mano velletvidere quicquid aquilino vi
ſu videri poteſt. aut altitudinem ſtature
ſue longe deſuper eminentem continge
re.⁊ que in ea ſunt manu capere. Sic bꝛe
uis intellectus credendoꝛum altitudineʒ
non attingit. ⁊ intellectus naturalis ad
ea que ſupꝛa ipſum ſunt per ſenullatenꝰ

ationum. Phbationes enim velut ſcala
ſunt quibus attingitur ad pꝛobataiquia

vt de conarijs. nec etia cogitare velint/ / h. ertendit. Sexta cauſa eſt inquiſitio ꝓ⸗
tantoq; odio auerſi ent. ⁊ contrarij cõ⸗

vllatenus velint. Tu autem ſcis geice
eſt cogitare quod coꝛde ſiue ltellectu in⸗
tueri atq; reſpicere.⁊ quia amoꝛ conuer

ſfſio eſt ad amatũ. odium auerſio eſt ab

xo qð odit᷑.qꝛ ipe ↄuerſioꝶes ⁊ au erſio
nes coꝛpales inqicant oſtendunt velut
vmbꝛe ⁊ ſinilgn&ines quedais interioꝝ

fſiue ſpiritualin conuerſionũ ⁊ auerſionũ

Manikeſtu igit᷑ ẽ ꝓpt᷑ quid hmõi homi⸗‚/
nes ea que credẽda ſunt credere ſeuvide

videre poſt tergũ ſuũ.neq; videre ſine ĩᷣ

vo ad ea que fidei ſunt ſcala huius non
pertingit quoniam non habent aliquas
pꝛobationes inde quales vellent. IJdeo
deeſt eis ſcala. vel omnino vel ſale eius
altitudinis que huiuſmſodi res Rlingat
Pij tanq; deficiẽte ſcalaaititudine aſcẽ⸗
denda incomparabili bꝛeuioꝛi ad ea nul
latenus aſcendunt.eo ꝙ ſolas pꝛobatio
nes ſcalam qua illuc co ntingat aſcende⸗
fe opinantur. Septima caulſa eſt pee

iutoꝛium ad iſta credenda non queritur

re nõ poſſunt.nõ em̃ datũ ẽ arine⸗ ſun ſiue negligentia qua diuinuʒ ⸗

Ctuitu ⁊ aſ eck Tercia cauſi erroꝛis e

J Wip̃a rerũ ſubi itas.ꝗqᷓ turbido ⁊ groſſo in

tellectu viſibiles nõ ſunt.quẽadmodum
em̃ viſus adeo turbidus ⁊ groſſus.vt eo-
pilus viderinon poſſit/eſt ⁊viſus quo pi
ius ⁊ pilo gracilius videri poteſt.ſic ⁊ in⸗
tellectibns hominũ ſimilẽ differenciaʒ
comparationẽ eſſe cõtingitt, Qugad⸗

9

ſeu quodcunqʒ aliud.quod viam gracie
obſtruit ⁊ obcludit.merito enim iuſtiſſi⸗
me fit. quod dei iuditio dei adiutoꝛium
non obiinet qui illud obtinere non cu⸗
rat.Weritoqʒ gracie lumen diuine.coꝛil
lius ad illuſtrandum non ingredit᷑.qui
obicem illi oppo nit peccati.Merito eniz
radius ſolis domum illiꝰ non illuminat

à (J. Rea er

. *

1

qui radijs eius feneſtras et oſtia alioſ⸗

q; introitus omnes claudit er bſtruat.

Scito etia ꝙ quẽadmodũuũ homines

ꝓprijs manibus lumẽ ſolis viſibilis ab

oculis ſuis quandoqʒ ꝓbilyt ⁊ abſcon
dunt ſic peccatores malis operibꝰ ſuis/
ſolis inuiſibilis radeos. hoc ẽ dona gꝛa
tiarũ et virtutũ a coꝛdibus ſuis declinat
et auertunt Qõ eni ſunt manus in

poſite inter ſolẽ et oculos ad obtenebꝛa

dos eos. hec ſuntopera mala inter ſolẽ
intelligentie atqʒ iuſticie et oculos coꝛ⸗

tem et alias ſimilitudines ſiue exempla

y gG ☚ S- nizannaase Alttende au
£

vt melius innoteſcattibi erroneorum in

ſania Quia enim ſenſus humanus

in huiuſmodi rebus tanq;ᷓ cecus eſt: et
omnino inſciusqui eo duce ambulare
voluntin his cecum ſibi ducem eligunt
et Ppter hoc non ẽ mirum ſi inpꝛecipitia

qui ipᷣm de hijs rebus conſulunt cũ ho⸗
rum omnino ĩſtius ſitſuum in rebus pe
riculoſiſſimis habent conſiliarium. Me

rito igitur pernitioſe eꝛratet pericula er⸗

roꝛum non effugiunt. Aſſimulatur etiaʒ
ſtulticia huius hominum veſpertilioni⸗
bus qui ſolem videre contendũt.⁊ ipᷣm
totis viribus fugiuntdum neqʒ oꝛtum
eius expectant᷑.neqʒ ante occaſum eius
euigilant. Sic et iſti ſolem intelligentie
et iuſticie domini ex omni parte fugiunt
oꝛiturum ſiquidem non expectãt dũ nec
miraculis ſacroꝛum eloquioꝛũ teſtimo⸗
nius nec ſacro:ꝛum doctorum ſuaſionibꝰ
quibus omnibus velut quibuſdam ra⸗
dus illuceſſere poſſet eiſde attendere no⸗
. ab ipſis tanq; a vicijs fugi⸗
unt. ſe Met omnès aues lucifuge. qui⸗
bus ⁊ ipſi congruentiſſima ſimilitudine
comparantur. Sol iſte luminoſuſimus
a tꝑe ſue infidelitatis eis occidit? ꝓpter
hoc fruſtra eum videre contendunt pꝛe
ter occaſum ſuum qui non eſt niſi caſus
ecum.donec eis oꝛiatur. cuius tamẽ oꝛ

fide

de nvus loquimur pte magna per ſen
ſum ſumanum et intellectum cognoſci

O

nõ pñt. Nuiuſmodi vero eꝛronei nõ ali⸗ ⸗

ter q; p ſenſu⁊ intellectũ humanu nobit
ea eognoſcere vel videre. Wanifeſtũ ẽ
pꝑ tenebꝛas ſolas voluũt videre. hec igit

eſtulticia eo ꝝ: vt cũ talia eis vidẽda vel

cognoſcẽda ꝓponũut᷑:ad ſolas tenebꝛas

humani ſenſus⁊ intellectꝰ recurrũt vt ex
eis eavideat ⁊ cognoſcat. Amß. Iſti
ſunt ſicut ꝗ volũt videre ſolẽ de nocte.vł

ꝗ ſolẽ eẽ ñ ↄtẽdũtꝓ eo ꝙ nũq; eis oꝛtꝰẽ.

Quẽacmodũ em̃ nox evbicũq; nõ lucet

ne coꝛdis qᷓ; nõ ixuminat. Quẽadmodũ
igitnõ añ poſſ ibile ẽ videre ſolẽ viſibilẽ
qᷓ; nox receſſerit.ſic nõ ante poſſibile ẽ v
dere ſolẽ intelligibilẽ q; nox infidelitatis
receſſerit.Et ſicut ſoli vident ſolem viſibi

et ꝓfunda eꝛrorum coꝛruunt. Similiter . lem apud quos dies eſt. Sic ſoli ſolẽ vi⸗

dent intelligibilem. apud quos ſpiritua

liter eſt dies de illuxione et irradiatione
ipius. Ampliꝰ. Sicut cecus eſt coꝛpo
requi ſolem iſtum coꝛpoꝛeũ atq; viſibilẽ

videre non peſt ſic cecus eſt coꝛde ꝗ ſo

ſol iſte viſihilſic ⁊ nox ſpũaliter ẽ vbicun
q; nõ lucet ſol intelligecie.⁊ in om̃i regio

„

lem intelligibilem coꝛde videre non pꝛe⸗ KR
ualet. ceci igitur intus et coꝛde ſunt. hoc

ẽ q;tũ ad ſpualia oĩs hmõi eroꝛnei.Qua
re nõ aliter diſputat de ſpũalibꝰqᷓ; ceci ðᷣ

coloꝛibus etviſibilibꝰ. aſſertio eoꝝ oĩs ⁊

ↄtradictio de ſpũalibꝰaſſertio ⁊ ↄtradi⸗

ctio eſt cecoꝝ de cooibus. *Amplius

Sic cũ teravł nube vłluna iterpoſũa in
ter aſpicientẽ ⁊ ſolẽ no ↄtingit aſpicientẽ
ad ſolem videre niſi interpoſitũ/ſic ⁊oẽs
hmõòi eꝛronei cũ inter eos et veritatẽ ſa⸗
lutarẽ interpoſita ſint ĩfidelitatis ſue mẽ
datia.nõ ẽ vg ſibile eos videre niſi illa.
Interpoſitis aũt ꝓhibẽtibus nõ ꝓuenit
aſpect' egn ad ipᷣaʒvii ſi ut dicit ſalo
mon ꝓuerbioꝝ.xviij nvedpit ſtultus
verba pꝛudentie niſi ea di xeris q̃ verſat᷑
in coꝛde eiꝰ.Et qm impoſſibile ẽ ab intel
ledlu matertali atqʒ poſſibili aligd vide⸗

tum vt diximus fuguint. Eſt etiaʒ eoꝛu; ri ſeu cognoſci.niſi irradiatõe ſua ſuꝑ il⸗

ſtultitia. eius veſanie. vt ipa tenebꝛa ſiue
per tenebram velint videre lucem.queʒ
admodum enim viſus lumen eſt ad cõg
noſcenda viſibilia ſolumodoad ea ve⸗
ro que ꝑ ipᷣm co gnoſci non poſſunt.ideʒ
viſus tenebꝛa eſt. ſic ſenſus humanus et
intellectus ad ea que ꝑ ipos cognoſcibi⸗
lia non ſunt tenebꝛe ſunt.Cum igitur ea

lud ⁊ aparitiõe foꝛme ſue in illo qm ipᷣe

ẽ velut ſpeeulũ intelligibile ac nobile ſoꝛ
manꝝ intelligibiliũ Hocẽ in quo reſulta⸗

re et pingi quodamõ hñit oẽs foꝛme iu⸗

telligibiles reſultatõe ⁊ picꝛura ſibi con
uenientibꝰ? Manifeſtũ ẽ cõſequẽtſ.ꝗꝛ nec
in inquaſſato intellectu nec in declinato:
neep int poſitõeʒ ꝓhibito quẽadmodũ

1.

Wna eſr ſes Eaaebe1 eleanvs

.
75
2 „ — .

nec in ſpeculo quod eſt diſpoſiionũ ſeu. ſtulticie :quihus magis maieda et irridẽ
ompationum iſtarum. Wani umell dia apcarenthereticcum deliramenta.
. uibi. quia intellectu hereticg cu loca tern. quan iſputatione dignaſeum in eis
nis erpuritalis babeat cra itudine; er. veiſunt emlten animales ſinti pprer
inmunditiam loco dire re oppoſitionis hoc animaliter ſeu bꝛutaliter de ißis la⸗
ad veritatem ſalutarem babeat declina frantes oeſoqn inſanientium
tionem ab ea et auerſiouem. loco libe⸗ aut egꝛoꝛum atiena loquẽtium inſtarqʒ
diationẽ ab ipa ve⸗ Aerunt fantaſias ſuas delirantium „»,½⸗V—[n

pꝛohibẽs ab eoſirra⸗ ipßa ve⸗ derunt fantaligs uas ee n
itate ſalutari. Wainfeſtum eſt tibi qnna Hijs autem ira ſe habentibus tranſituʒ

indpoſſibile in huiuſmodi intellectu fieri ad alia faciemus.
L deſcriptionem ſeu apparitionem huiuſ⸗ r
w mõi veritatt. Et qm no ſolu olin luni / O ſt; aũt pateferim⸗ .
w ne ſuo ⁊ exlumine videturc infundit vi fidem hanc de q hHic , „
. gentibus Sed etia omnis res aliaet q agimus pꝛimam erſe
tum ad ſenſus extepoꝛes et tum ad . atz inicialem r quaſt *
intellectum materialem. Quantꝗ. 0:li2 capitalẽ di altiſſumt
neceſſe eſt vt ſol intelligentie atz iuſtitie honoꝛiſicentiam que
* non videatur niſi in lumine et ex umine/ 1intelle⸗ aput mentis humge
guod ipe infundit videntibus. et hocini id ẽ intellectũ ad adoꝛandum veneadu
D Juſione gatuita a liberali non iratios ipm beimi unuruat et inclinat. Seguit
i ſeu naturaliqualis ẽ efluſio luminis a/ Folt hot vt declaremus ipaz eẽ erneceſſi
ſole. et caloꝛis ab igne. quorum potetie/ tate vnaʒ in qua neceſſe ẽ vniri æ aduna
Arationales atq; ſeruiles nominãatur. In ri populũ dei a veſee po pulus ſanctoꝛu
roõnales qdẽ ꝗ abſq; diſcretõe v diſtitde ceius ſeu congꝛegatio ißm vera religiõe
eque bonis ? malis et a bona ⁊ adma colentium. Dicamus igitur quia fides
la operantur. eaue eni éNluminat ſol · eq vno modo vna eſtſinſeipa ſcom eſſentia
fundit lumen ſuum rapienib⸗ et ocade ſuam non enin opoꝛtet vt diuerſificetur
iiibus ceteraq; maleficia ppetrantibavt pꝓpr diuerſitatẽ crediton aut vt multipli⸗
pie agentibus Seruiles vero quiavt a⸗ ee; ꝓpt mititudimẽ eorude Zhocẽ:am
ibi vidiciſtis nulla operatur per modũ arat ab ißis. ſed eſt diuine beneficentie
ſeruientis Cuius non ẽ vel aliud vel alit gratuitũ donu v gꝛatia infula deſup. DSi &
N facere & acceperitin mandatlis non eni aut eſſer areb nccario ſeqret diſpoſito
pabet ignis in poieſtate vt. alicubi ab nes ren in vnitate? mltitudie ꝛ in ydep⸗
aduſtione caueat vel vt nuq; aliquid titate ac diuerſittate Queadmoduz ei
magis aut minus calefaciat Ded wium ariſmetnica et geometria diuerſe ſle fſun
facit er neceſſitate nichil autem ex ꝓpꝛia ꝓpt ouierſitaiẽ ren ð quibo ſut ? etiaʒ 2
ſiei er nee eſſrate nic tima deo dquipusfrvel deter. Siencta⸗
longe ẽ in vltimo elongationis. et pter relucẽtes in ſpeculo intellect iencla⸗
bpoc omnia bona que cripo nobis ſunt rio fides ac credulitates q a retſutaut
dona ſuntl Gratis ipſiꝰ hencfitia bie eedẽ ſũt ydeptitate eax laut dinerſe .
katis. Kibli⸗ Sifides eA; naturalis diuerſitate ipas. Clis auit intelleclia am
eadem eſſet apnd omnes in eis eni que nõ eſt ab ißis reb ſʒ ab vno datoꝛe olm
naturaliter fiunt in homibns non inue bonon. ideo nõ diuerſan ren diſpoſitio
nilnr diuerſitas aut contrarietas. Quia nes ſequit vt dirim⸗ſſed ymitat vnltate
igitur tanta ẽ contra fidem diſſenſio ta- cauſe ſue manẽs vna et eadeno oiſe⸗
ta contra ipãʒ contradictio tanta dema Sinerſiae vrmllindine eettiſelug . .
eius ignoiatia pene in meoꝛi parte ho⸗ Sic er figes ab vno er code natorf oo
Aie n nebedaumrect: antarn⸗ inenſtmtenet atrkcn in unneciente H
mam barbariem occidentalem er aaui⸗ diuerſitate vel multitudiue creditorum „
. lonalem.eu in natura nõ poſſi eẽ vacuũ ſ gedibilium. Euidens autéerempluz — —
„ waniteſiü e ibam eẽ er diuine bonitatt/ eſt in virtute viſibili⸗ viſionibus que ex
electione gꝛatuitũqʒ ipiꝰ donũ. Pec! adẽ cauſa vna ua fides et vis intel⸗
u.· HecOlectiua. Ille vero diuerſe et multe ppier

. igunl galia multa ſunt ridicula herelice eandẽ cauſaʒ ꝗᷓ ariſmetrica geometria

Figes autẽ caucionariaſeu pignoꝛaria

hoc eſt ꝓbationibꝰſuaſavel etoꝛtaqm̃
a rebus eſt quèadmoduʒ et ſciencie moꝛ

tue ſequitur diſpoſitionem rerum.et piõ
pter hoc diuerſatur atq; mulgiplicatur ſe
cundũ diuerſiutatem atq; multitudinem

Ctrrerũ de quibꝰet aquibus eſt. Secũdo
mMhõ ſides vna eſt vnitate creduo:ũ non
qua illa vnũ ſint/ſed qua vna ſunt id eſt
Cmunia in credẽtibus. Cõmuniter aũt

nec bsuioꝛis nar rationis inuenire poſ⸗
ſint. A. cum nec bꝛeuioꝛ articulus ſit ipo.
Ponere i

quibꝰ loquimurẽ deſtruere credulitatẽ
eorum que ſunt fundamentũ religionis
et ꝓpler hoe religionem infundabilem
facere. Quare et ĩediſicabilẽ. Hocigẽ
eſt deſtruere religionẽ et auferre eri de
meldio doctrinaã ac pꝛedicationem fidei

rami deſcendentes gb hmõi rachcibus:

certus ſit nüůerus hmoi credendoꝝ et de
termiatus inde maiĩtfeſtũ ẽ. Si eni infini⸗
ia ſunt. infinitas aut in traſibilis ẽ. intrã
ſialis inquã non ſolum doctrina et eru
ditiõe.ſed cogitatu ⁊ narratioe. Quare

neq; ad narratiõeʒ hmõi credẽdoꝝ ſuſſi

cient doctoꝛes.neq; ad auditionẽ vel co
gilationẽ eoꝝ fufficient hominesmulto

minus igitur ad credulitatẽ ipoꝝ et cog⸗

nitiõʒ. Impoſſibile ẽ igitur hominibus
credulitas eoꝛũ et cognitio Credulitatẽ
autem cauſaliũ neceſie eſt eſſe fundamè
lu religionis vt poſitũ ẽ. Manifeſte igit
cõſequẽs eſt religionẽ nõ poſſe fundari
D iin infinitis credẽdis. Cuũ coꝛda hoĩm in
quibus ſolũ fundata eſt religio creduli⸗

tatem infinita ſiue infinitoꝛũ poꝛtare nõ
poſſit.Et ipᷣi oꝑarij ſeu fundatoꝛes hoc ẽ

doctores et pꝛedicatoꝛes fundamentuʒ
hymòoiinducendo neqʒ pꝛedicando neqʒ

ſimpliciter narrando pᷣiacere nulllo mo
ſuſſiciqt. Neqʒ eni virt? hũana ad enar
ratio Anfinito ſufficit et etiã ſi ſuffice⸗
ret tẽpus hoc faciendi invita iſta non ba

—

berent. cũ tp̃s vite iſtim finitũ ſit. Infini
tis autem narrationibus quantumcũqʒ
bꝛeuibus/temporis finitum fufficere nõ
poſſeleo ꝙ nullum infinitũ infinita tata

goacunqʒ quantitate demonſtrata con⸗

tinere poſſit. Si enim poſuerimusa om
nium credendorũ et cogitatu et narratu

breuiſſimumſquale eſt deum eſſecũ om
mium credendorũ aliorum narrationes
ipi aul equales aut maiores ſint ex ne⸗
ceſſitate. neceſſario tempus nareatiõis

omnium alioꝛum ſimul ſumptum con⸗

tinebit infinita tempoꝛa tanta vel maio
Aa quatum eſt tempus narrationis a.

Zvocantur. Alia ſunt velut radices pᷣmiti .
ne et fundamenta pꝛimaria. Alia ſũt ſi Sicut eutem religio vna et comunis de
6 bet eſſe in hominibus ſic neceſſario vnũ
et ſicut ꝑtis diuiſionis quas tibi noĩabi⸗
mus et dumerabimꝰin ſequẽtibꝰ.ꝙ aut

ranei, que vſualiter articuli fidei

οatqʒ; religionis. Reſtatigitur finita eſſe
er determinata numero cꝛedẽda iſta fun
damentalia ſeu fundatoꝛia religionis.

.

et idem ipſtus fundamentũ opoꝛtet eſſe
in eiſdem Non eſt autem dubium quin

rinfinita eſſe huiuſmodi ᷣ⸗

vnsm et cõmunem opoꝛteat eſſe religi

onem qua deus colatur eiqʒ placeatus
et ſeruiatur ab hominibus. Oꝛ enim re⸗

ligioneʒ vnam opoꝛteat eſie in omnibꝰ

qui religionis capaces ſunt. inde mani⸗
feſtum eſt. quam nec debitam vite ho⸗
neſtatem cuiquã non obſeruare licitum
eſt.nec debitum deo cultum eidem non
impendere. Quicunqʒ ergo ſit deo de⸗
bitus cultuseillum neceſſe eſt ſidem ab
omnibus exhiberi non enim debitus eſt
ei ſimpliciter cultꝰ/qui poteſt ei ſine iniu
ria ſubſtrahi vel denegari. Juxta hãc

viam manifeſtum ẽ eſſe debita vite ho⸗

neſtatem que ſine dehoneſtatiõe ac de⸗
tur patione vite poteſt nonſeruari Non

modi honeſtatis. Eodem modo etintel
. linns de cultu Quia ꝓcul dubio non
elt᷑ ſimpliciter deo debitus.qui a quocũ
qʒ qui ydoneus eſtad ipſum colẽdũ po⸗
teſt eidem abſqʒ iniuria denegari. Qua
re neceſſe eſt ynam atqʒ comuneʒ fidem
fundamentùàm religionis eſſe in ommi⸗
bus. Cui nulli vnquelie um eſſe poſſit
aliam vltam agere niſi Nua deus coli⸗
tur.qua ei placetur atqʒ ſeruitur Una

vniuerſalem dtcimꝰ ſeu comunẽ neceſſie
eſt vniꝰ? atqʒ comunis religio nis funda⸗
mentum Amp̃. vna ẽ veritas rerum diui
nalium in e quam non diuerſificat nec
variat in aliquo diuerſitas hominum vł
varietas eoꝛum nim pendet vilo

modorũ veritas rerũ huiuſmodi exho⸗
minibus vel diſpoſitionibus eorũvniꝰ
at veritatè vna ẽ appᷣhẽſio quãtũ ad ap⸗
pbẽeſü vel appᷣhẽſa licʒ mõi appᷣhẽſionũ

ſeruari inqᷓm ab oo qui capaxeſt huiuſ⸗

igitur eſſe catholicam fidem quã latine

vꝛij

varij. Quia igitur iſta appꝛebenſio pt
canſas q́s diximꝰ nõ põt eſſe in cõitate

boĩm niſi credulitas. Heęceſſariò vna id

ẽ cõi ẽ credulitas hmõl rerũ ſi qua ẽ in
cõitate hoĩm/ſſicut ⁊ ↄmunis eſt veritas

credulitas inquã ſubtquã tanq; funda⸗

mentum edificandus ſit dininus cultus
veraqʒ religio. Super eꝛroꝛes eniʒ neqʒ
ſincerus cultus.neqʒ; vera religio nullo
modo fundari poteſt icũ erroꝛum perti⸗
nax in rebus huius blaſphemia ſit ⁊ im
pietas aduerſus deũ Eadem via ẽ oſten
dere quia.cõmunis ẽ vera credulitꝗẽs de
rebus aliiſq; diuinalibus.Eadeęm enim
eſt veritas aliarum rerum a religione ꝑ
tinentium eadem inquã &νä d omnes ?

. — „ .

omnino cõmunis De comuni aũt omſſi

bus veritate cõmunis neceſſario nila

credulitas. Quare manifeſtũ ẽ de rebꝰ
ad religionem ꝑtinentibus ſicut cõmu⸗
nis ẽet eadem apud omnes veritas.ſic
cmunem eſſe veram credulitatẽ et ean
dem apud omnes. Quidꝗd aũtcontra

veram credulitatem ẽ.erroꝛ ẽ.Conſeqũs

ei debentur ab omnibus⁊? apud omnes

R
34

eſt apud omies

igitur ẽ omnem credulitateni que comꝰ

muni fidei contradicit.eꝛro eſſe impi⸗

etatis.et iðᷣo gladio et igne exminãda

Ampᷣ.Creatoꝛ vnus ẽꝑ omnem modũ
in ſe et quidqð ẽ in ſe ipo creatoꝛ equali
terẽ omnibus. Quidqð igitur debet᷑
ei ꝓpter ſedebetur ei ab omnibꝰ cõmu
niter. Simjiliter ĩa natura hominum
eadem ẽ apᷣd omnes ꝗuare quecunqʒ

debentur creatoꝛi ratione naturovelna

turalium et iure naturaliter et cõmuni

Quare cultus qui deo debetur natu

raliter.ſiue ꝓpter ſui ipſius excellentiam

ſiue ꝓpter donorum et bewfitiorũ na⸗
turalium obligatignẽ cõmunis ẽ et idẽ
lare et creduatas ve⸗
ra de rebus omnibus ad cultum eius et
religionem veram ptinẽtibus.que fun⸗
damentum ẽ eius cultus ei debiti et ve⸗
re religionis eadeʒ eſtj quatũ ad credita.
apud omnes.licet in mõ credendi poſſit

eſſe multa varigtas. Diligeyer igitur
intend e in ſcᷣs iſtas radices· quia iſte

euidenter cogũt vnam eſſie veram fidem
et comunem apud omnes.videlicet co⸗
munitas et ydemptitas veritatis creden
de.Cõmũitas et ydẽptitas debiii et obli
gationis quibus vniuerſitas hominum
eu ſpecies humana obligata ẽad ceglẽ⸗
„

dum etboporſchnda creatores. Et

attende q: Rcut nulli vas ẽ qui cũ ſolnẽ⸗
do ſit/debitũ cultus et honorificentiam
creatori non ſoluere vel negare. Ita nec

veritatem eiuo vel rerum ad ipᷣm ptine⸗
tium ſiue ad cultum ⁊ honoriſicentiam
eius ꝑtinaciter diſcrecere vł ↄtradicere
quod ẽ coꝛde vel oꝛenegare. Etideo
nec a cõmuni fide nec a cõmuni cultu li
cet cuiq;ᷓ reced ere vel ꝑtinaciter aberra⸗
re. Ampᷣ. Aut aliqua ſunt ſeruitia que
cõmunit᷑ exhibenda ſũt deo ab omnibꝰ

hominibusſet quibus ſine dei phlaſphe
mia contradici nõ põoꝝ Qõð ſi dixerit nila

eſſe huiuſmodi. Sequit᷑ ergo nu ũ ho

minem habere verã religionem Rue di

uinũ cultum.Si enim abiqʒ dei cõtume

lia et plaſphemia põt dici vel ab vno v

a pluribus de quocũqʒ ſeruitio qð ipᷣnꝛ
deo altiſſimo non debet g ꝓcul dubio
nullũ ei ſeruitiũ ꝓcerto debetur. Si eni
aliquod ei deberet᷑ de illo nõ poſſet dici
ſine dei iniuria quiĩ ipi deberet Qua
re ſi de quolibet ſeruitio pᷣt dici ſine dei

iniuria qð ipᷣi nõ debeat ꝓcerto nullũ
. idẽt᷑ qꝛ ſine dei

ei debet. Amp Certũ ẽ euidẽt᷑ qꝛ
iniuria et cõtumelia non poſſet dici deũ
nõ eẽ adoꝛãdũ venerãdũ oiãdũ ⁊ mita
ſũt his ſiłlia. Quare manifeſtũ ẽ aliqua
eẽ ſeruitia qᷓ ncce hñt oẽs hoĩes deo re⸗
cognoͤſcere ⁊ ↄfiteri et expibere. Hec aũt
infinita eſſe nõ pñt. Qm ſi infinica eſſent
nõ ſolũ eihiberi nõ poſſent.ſed neqʒ eti
am cognoſci neqʒ nuerari neqʒ noĩari.
Certa igit᷑ ⁊ nũero detmĩiata ſũtſeruitia
qᷓ cõmuitas hoĩm ex nccitate tenet᷑ impẽ

4

ſuper eroga = vero diuini cultus
oꝑibus tãqm̃ effecłtbꝰ rñdẽt affectiones
taqm̃ eoꝝ cã Et iteꝝ ipᷣis affectiõibus ap

pꝛehenſiões eadem cõꝑatione etnũero

ncce ẽ diuini cultꝰ opibꝰ ſub eſſe cert

et determĩatas appᷣbenſiones ex abꝰ P⸗

cedãt affectiones qᷓ cae ſũt open diuini

cultus. Pee aũt appᷣhenſiones nõ⸗

pñt eſſe certitudines in coĩtate hominũ
ꝓpter bꝛeuitatẽ intellectus et paucitatẽ

exercitationis vulgi omniumq; ſimplici
um et indoctoꝛuum Quare ex neceſſi
tate hmoi appᷣhenſiones nõ ſuũt niſi cre.⸗
dulitates ac opionęs.Que qm̃ pria ſũti

„ .

cis qᷓ ad verã religionẽ ⁊ cultũ diuinum

dere deo altiſſino Hon aut aggꝛega tio
to ẽ integer diuin? cult g ſcz er ne late
deoò exhibẽdꝰ ẽ. Hoc ẽ pᷣter volũtaria ??

bus debent eẽ hmõi oꝑationes.

de fide.

pertinẽt. necſſario pncipia et fundamen⸗
ta et radices illius ſunt. 1r
igitur eſt certas eſſe ⁊ determinatas nue⸗

ro apphenſion es de hijs que ꝑtinent ad
Quare ⁊ ipa
appᷣhenſa/hHec autem ſunt ee vocantur

fundamentũ religionis.

ruiculi ſidei. Exquo conſequens ẽ vt
uemadmodum nallus hominum exce⸗

lia eiuſdemq; ſacrilega negatio/exceptis

s nifeſtum

hoc eſt affectiones cauſe ſuntet peincipis

atq; En damenta eoꝛum que ſunt in effe
ctu id ẽ opꝑeranione. Quare religio iſz⸗

tellectus cauſa eſt ⁊ pꝛincipium atq; fun⸗ꝰ

damentum totius ſequẽtis religionisatʒ
diuini cultug. Religio autem intelle ctus
non poteſt eſſe niſi appꝛehenſio Appꝛehẽ
ſio vero in communitate hominum non

ptus eſtjniſi pᷣuilegio dyabolico quod eſt poteſt eſſe certitudo ꝓpfer cauſas quas
pertinax in deũ plaſphemialis contume/

iximꝰ. Onare credulitas neceſſiario
religio eſt intellectus. Neceſſe autem

inq; aboperationibus deo ex neceſſitate eſt omnem intellectũ capacem religionis/
debitis. Sic neqʒ ab affectionibus ex qui religioſum eſſeine ⁊ deo iniurietur. et ne

Qua
re neqʒ appᷣhenſiõibꝰ que cauſant hmõi
affectios. Hee aũt ſunt ſicut ia diximus
appᷣhenſiones raditales fidei articuloꝛũ
7 credulitates ipᷣoꝛum.
eſtum eſt a credulitate articuloꝛum fidei
uaum hominem credulitatis ca pacem

eſſe exceptumiymo ad illam eodem iure

ipſam religionem atqʒ diuinum cultum.

Et hij articuli ſunt fides que creditur

—

ſcʒ fides catholica id ẽ vniuerſalis in qus

ſola neceſſe eſt adunari et vniri omnes ꝗ
ad veram religionẽ eligunt᷑ ⁊ aggregant
populo ſanctoꝛũ.

colece Eſt neminem deũ còleꝛe niſi qui credit ipʒ

Q

R

eſſe. et niſi qui credit de illo ea ꝓpter que
merito debet eidem cultus que ipᷣe impe
dit vᷣbi gratia. Nemo exhibet ei ſeruitutd

officiũ niſi qui credit ⁊ repurat eũ diuinũ

Similiter nemo impedi ei latrie cul/

tum niſi qui credit ipᷣm eſſe deum.Et iuxta

hunc modum nemo oꝛat vel adoꝛat illuʒ
niſi qui credit ſe eũ poſſe ⁊ velle iuuare.
Et ita ſe habet per ſingulas partes diuini
cultuoa vere relegionis. Quare ma
nifeſtũ eſt cũ generaliter ꝓpoꝛtionabiles
ſint partes ſimiles et egu totaſq; integra
to diuino cultu. hoc eſt ex omnibus debi
tis deo ſernicijs aggregato ſubeſt ex ne⸗
ceſſitate fides integra hoc eſt exę ommbus

aroculis aggrata ad quoꝛum credulitatẽ

neceſſario lenẽt quiqʒ ad exhibitionẽ di/
uini cultus ⁊ vere religionis obſeruautiã

obligati ſunt· Amplius. Nullo pꝛiui⸗
legio exemptus eſt intellectus humanus

.

modum neqʒ affect us. Ea autem que in⸗
tellectu ſnnt hoc eſt appꝛehenſiones/pꝛin
cipia ſunt et cauſe et ſundamenta eoꝛũ q̃ᷓ

ſunt in affectu. Similt ea a lunt in gffeau

a cultu diuinoſ vera religione quemad/

penam tante iniurie debitam merito in⸗
currat In omni igitur intellectu hũano
neceſſe eſt fundcfzdulita tẽ religioſam
Ingellectu inquà qui capax eſt illius. Qð

Quare mani dicimus pꝛopter paruulos et alios imꝑe

duos. Hec autem credulitas quia nec/
lario eſt de hijs que pariunt in nobis af⸗

1 eodem iure fectiones ex quibus ſunt operationes di
teneri omnes et ſingulos quo tenent ad nini cultus neceſſario eſt de rebus quas

diximus et de ſimilibus Manikeſtü ẽ

igitur iam ex hijs vnaʒ eſſe ex neceſſitate
credulitatem religioſam et fundamentũ

religionis et hanc eſſe de ceteris articulis

ęéẽ bonumet merito

nea ⁊ iocunda atqʒ ideo

coꝛdia conſenſionis et crẽdulitatis in hu

iuſmodi articulis. Ampᷣ.omne obſeꝗ
um quod deo impenditur. aut impendi⸗
tur ei ex amoꝛe retoiet puroqui eſt gra⸗

tuitus.qut impendit ei ex timoꝛe reuerẽ⸗
tie ſcilict vel ffenſe. aut ex timoꝛe pene
au ex pudoꝛe.aut ex ſpe venie vel gratie

nt aggregant et numero determinatis.in qua neceſſe e
Amp. Nulu dubiũ vniri omnes veros religioſos. veroſq,
Dei cultoꝛes.Que vnitio non eſt niſi con/

aut ſpe remuneratiõis. Qõ ſi ex amo.

re credit igitur eum eſſe bonum ꝗ eihoc
imẽpdit. Nulli enim impenditur rectus

amoꝛ et purus ab aliquo niſi credat illuzʒ

modi amoꝛe eſſe dignůᷣ
et cultus qui intuitu ſolo bonitai

is ip̃ius

mui
enim habitus ſeu virtus non pꝛopꝛe ſer/
uicium ſes magis ſeruitizs. licet ſponta⸗
Ebere dicen da
eſt· Arma enim nõ dicimus armoꝛum ſer

uicium.ex quo quicunq; cedunt obſe⸗

quia ſola gratuita ſunt hoc ẽ gratis impẽ
ſa.Et ꝓpter hoc ſola ipᷣa ſt dona ⁊ mue/
ra iire ſola meriio digna imo qð apiius ẽ
—

bi nitatis ſue huiuſ⸗
Eruitium aut

eidem impendunt ſinceriſſimi ſunt atqʒ
recliſſimi et in eis pꝛecipuus atqʒ potiſſi
amoꝛ eſt amoꝛ inq; actus. Amoꝛ

.

ͥ ꝝ ᷓ
P

„ .
2 .
„
. —
1r

in eis ſolũ locũ habet remuneratio. qm̃
remuneratio no dicit niſi reſpectu aue⸗
ris ſeu munerationis pꝛecedetis. Remu
neratio enim ẽ reflexa ſeu recipꝛoca in p
muneratoꝛem ſeu pᷣdonatoꝛẽ muneratõ
Qui em̃ non gratis ſed er neceſſitate qᷓ⸗
cunqʒ ſeruit. ſiue ex timore ſiue ex pudo⸗
re:ſiue ſpe mercedis.ſiue ex pacto ſeu ex
quocunq; alio debito. Non ꝓpꝛie remu
nerandus dicendꝰẽ.ſed magis ei pꝛeciũ
opere ſue elocate reddendũ. Sʒ de hoc
glibi. Reuertamurigit dicamꝰ.qꝗa
uibus innotuit diuina bonitasque eſt
Ponitas invltimo per omne modũ redũ
dantiſſima. implens oia ſecula ꝓ mo⸗
do capacitatis ⁊ poſſibiſitatis eoꝛum. vl
potius ꝓfunditas ea ꝑfundens ꝑfuſide
argiſſima q;ᷓtũ in ip̃a ẽ colunt eam amo
repuro et recto.⁊ ꝓpter hoc colũt eã gra
tis.nõ em̃ capiũt ſeculahabundantia in
undationis ipᷣius.ſed velut pfuſionẽ te⸗
nuem.⁊ aptionẽ pꝑmodicaʒ illius. Et
vt ad vnũ dicamꝰ.totũ qð apparet ⁊ qð
elſt bonitatis in vniuerſa ſerie ſeculoꝛum
⁊ in ipᷣo vniuerſo a ſummo vſqʒ deoꝛſuʒ
no niſi veſtigiũ tenuiſſimg impᷣſſionis
⁊ velut vmbꝛa diſſimilie. Apparitionis
abiſſalis bonitatis illius.quã nec aſſeqꝗt
loquela nec attingit cogitatꝰ. Quia igit
nõ ẽ poſſibile vt amet᷑ deus amoꝛe iſto
ſinceriſſimo atq; gratuito. niſi et cogno⸗

„
q̃ ſunt fides quæcredit᷑ de certis ⁊ deter
minatis aep̃heſis. Amplius. Quoꝛũ
negatio ⁊ icredulitas ſupplicus vindica⸗ .
da ⁊ exterminãda ẽeoꝝ credulitas rcoon
ceſſio neceſſægia ẽ neceſſitate debiti ſiue
obligationis atʒ ſalutis Et ĩtelligo neceſ
ſitate obligatiõis ⁊ ſolut vnũqueq; q ca
paxẽ teneri ad hmõi credulitatẽ ⁊ nõ ali
ter eidẽ eſſe ſalutẽ ab eterna ꝑditione.
Quia ergo certa ⁊ determiata nume
ro ſunt quoꝝ incredulitas ⁊ negatio vin
dicãda ẽ vt diximꝰ ⁊ hic ppꝛie vocãt᷑ arti
culi fidei. Ad quoꝝ ſcilicq; credulitatez –
nos artat duplex neæſſitas. quã diximꝰ
neceſſe ẽcertos ⁊ nũero determingtos ee
rticulos fidei.alioquin ipᷣa fide SFimpoſ
ſibil eẽt. hoc ẽ inenarrabilis. indocibilis.
icredibilis.incõ ceſſibilis. ?⁊ ꝓpt᷑ hoc nul-
la.quare ⁊ religio nulla.qͥ ẽ totꝛ decoꝛet
totũu decus huane vite. ⁊ totũ meritũ re⸗
mũerationis ac felicitatj eternen qm abi
qʒ hmõi articuloꝝ crudelitate vel eoꝛun
dẽ ↄceſſione.nulli hoĩim ẽ excuſatio. niſi
ſola incapacitas vt iam diximꝰ neceſſe ẽ
vniuerſitatẽ hoĩm adunari ⁊vniri.cõcoꝛ
dia ⁊ ↄſenſione credulitatis in hmõi ar⸗
ticuloꝝ fidẽ/ptinaciãq; incredulitatis et
negationis eoꝝ gladio igne eſſe exter·
minanda ⁊ tollendam de medio homi⸗
nũ tanq; execrabiliſſima dei contumeliã

NR

cerit cogn taq; radicẽ ꝑditõis peſtilẽtiſfſimm. Di
ſcat aut credat eue bon? amoꝛe huiuſ9 gs aut dixerit qꝛ ũñ ẽ neceſſe aliqᷓ niło mõ
modidignys. Manifeſu eſt ex amoꝛe 4 cõiter ab hoĩbꝰ credi ſʒ q da abvno er q⸗
huiuſmoi nõ poteſt cꝗ ideg abſ; app:e¶da ab alio ⁊ ſic de ceteris.Erroꝛ iſte duo⸗

henſione vel certitudinis vel credulitat?:
gqua appꝛehendat eiꝰbonitas. Et ad
* hunc mo dũ ſe habet de timoꝛe⁊ pudoꝛe
21 de alijs affectionibus quas nominaui
mꝰ.videlicet qꝛ neceſſe eſtvnãq;q; hmõi
affectionũ habere appᷣhen donẽ pambu
la et app:ꝛehẽſum crtuũ.verbi gracia.quẽ
admodũ anoo i’ nominau haber
appꝛehenſionẽ bonitatis pambulã ⁊ bo
nitatẽ appꝛehenſam. Sic timor ha⸗
bet app:ehenſionem potencievel iuſticie
eæt potenciam⁊ iuſticiam appꝛehenſam.
Similiter pudo: apbꝛebenſionem
ſapiencie. ? ſaentiam appꝛetʒenſam et
y ila de alus. MWanikteſtu igit eſt exhüs

dqꝛ:᷑ eultui diuinõ integro/exterioꝛi ꝗ ẽ vni⸗

uerſitas ſeruitioꝝ ꝗbꝰ? de colit᷑ ſubſtã
cie/ ex neceſſitate certusnumerus affecti⸗
Onũ cauſantiũ cultũ exterioꝛẽ opeꝝn.⁊ hu
ie ſubeſt certus nüerus appꝛebenſionũ.
—

bẽ modis deſtruit.Pꝛ:imũ qꝛ iſtã diuerſi
krnoceſte cle pnei aiaeffnat boim
qua alij quoꝛunda capaces ſunt:q̃ alij ꝓ
pter bꝛeuitatẽ intellectus. aut paucitateʒ
expiencie.aut defectuʒ doctrine.aut gre
nõ capiũterplicite ⁊ expꝛeſſe.hoc ẽ in par
ticulari. Sed nullis genꝰ hominũ adeo
tardũ intellectu naturaliter ꝙ ſaltẽ invni
uerſali ⁊ generali credulitate.quicꝗd ad
fundamentũ ve religiõis ptinet cape nõ
poſſit. Nullꝰem̃ ẽ omino in omnibꝰ qei
credere non poſſit verũ eſſe quicquid ia⸗
cris eloquijs continetur quicꝗd ſpũ dei
edocti homines docuerũt credendũ eſſe
Similiter verũ eſſe de deo quicqad ꝓphe
te de ipᷣo crediderunt vel ꝓpheiauerunt
Mullus eſt adeo pertinax.qui non facile
acquieſcat vt credat imitandos eſſe ſan⸗
ctos ⁊ ſapientes viros.imitandos inqᷣz
2 fide et moꝛibus. ⁊ qui nõ facile cesdat

R

5 „ 2

Amaotr co ꝙ

De fide
ſe
hyuliuſmodi homines videre vł noſſe ve, Sex amecedentibus.quia duobmodis 4
. ritalem ; indocti et vulgares Pomines b eckrecedit᷑ ⁊ ab erratur.videlicet.quia 4
B nondũ cape ſufficiũt. Qui aſ ſic ce⸗ yel no credit᷑ vna eſſe fides qu tenet et. n
.* dit.credit vtiq; credulitate vniuerſali ꝗqc⸗ pdicat eccleſia ſanctoꝝ ? eccleſia catholi ar
quid credendũ ẽ in talibꝰ. Nulli em̃ licet ca vel aliquidtale.quãdoq; in vniueſſa rntedl
credere in ſacris eloquis mendatius ali- li. vel ꝑtinaciter nõ credit᷑.vel pertinaci iirb
qð cõtineri. vel ſpireu dei doctos hoies diſcredit᷑.aut eius contrariũ creditur. o wnnig In
mentiitos in aliquo fuiſſe. Similit᷑ nulli dem mò etin particulari. videlicet ſi vni “
licet credere ſanctos et ſapiẽtes viros in ex articulis nõ acquieſcitur ꝑtinaciter. et be
fſide vera aut moꝛibꝰ errare.wanifeſtuz ſiab eo taliter diſſentif. Secund⸗ au n.
igit qꝛ in vniuerſali credulitate credẽdo- tem modus deſtructionis iſtius erroꝛis zn
ti ſalutariũ vniẽda ẽ cõmunitas hoim. eſt.quia affectiones ex quibus funt ope⸗ ni
. Et qᷣ nuliꝰ ẽ excuſatus qᷓnta q; tarditate ra religeonis q̃ ſupꝛta nominauimꝰ com · 70
intellectusab hmõisredulitate. Haruu⸗ munes ſunt.omni genere hominũ. vide llu
Nois mo⸗ , Pap= lrens ρ los em̃ ⁊ moꝛiones ac furioſos ceteriſqʒ licet gratitüdo ſpes ⁊ timoꝛ ⁊ alia. Qua lor
E. væ N°2 Hmôi pa mioniboalienatos ſeu mente ca re appꝛehẽſiones erx quibꝰ ſunt hmoi af⸗ i
RPvrρ0ραnπιtos tań; naturali impoſſibilitate pyhi fecknones neceſſario comunes ſunt omni chi
beiltos ⁊ omino indocibiles dũ his paſſũ generi homini. Maniteſtu i⸗ iture ni
onibꝰlaboꝛat nec credere nec diſcrelgere ea que ptinent ad fundamẽetuʒz religidis i
altud teneri dicimꝰ. Attende igit 2⁊ v cõmunia eſſe om̃i generi bominũ.⁊ nul⸗ ſn
de. qꝛ vir ſapiẽs ꝗ nouit ⁊ credit in parti lo modo eſſe diuiſibilia. niſi ſicut diximꝰ
culari ſiue explicite ⁊ expᷣſſe.ſinglos fidei videlicet vt in ſolo modo credendi non i
articulos/vvir ſimplex ꝗ paucos creditin autẽ in creditis ſit apud eos diuerlitas. in
ſingulari ⁊ expꝛeſle. Sed cũ credit verux nullio aut modo in ipᷣis creditſ repugnã⸗ 1
eſſe in vniueriali quicquid ille vir ſapies cia vel cõtrarietas. Manifeſtum aũt fiet N
credit.hmõi nõ ẽ diuerſus in fide ab ipo qð dicimus.i ea ipſa de quibus fides 4
ſapiẽte/⁊ ſi foꝛte in mõ fidei.Eadẽ em̃ cre a nobis erigit nominemꝰ numerem⸗.
Ait lʒ alio mõ.credit em̃ oĩa invniuerſali S Icamus igit᷑ pᷣmũ.qꝙ ra⸗
“ GHG vir ille ſapiẽs credit in particulari fiue dicale fundamentuʒ om .
ſingulari, nunq ant vl dictũ vł cogi⸗ niü credendoꝝ ẽ eſſe ip̃iꝰ
tatũ ſuit alteriꝰ fidei eſie.maioꝛes ⁊ alte creatoꝛis. Hot em ſnbla⸗ .
riofidei minoꝛes.ſeu ſubditos credẽtes. to nihil de eo credit᷑ pꝛo⸗ 4
cuis maioꝛes ⁊ verius et certius ⁊ etiaz pter ꝙ cultus ei vꝑ honoꝛific&ia impen⸗ 4
in particulani ſingula crederẽt credendo datur.. Nullus ei honoꝛ.nullꝰ timoꝛ ”Z
ru. Minoꝛes vᷣo pauca in ſingulari alia nullus amoꝛ impendet. Et iterum nuttaz ſe
⁊z alia minafirmiter.minuſq; lucide.vna ſpes erit ⁊ bꝛeuiter dicẽdo nulla de eo fi⸗- o
ae Be vml. Edei fides hebꝛeon. nõ ob ducia. Quare neccurabit᷑ nec cogitabit᷑ vz Hßä’
tate diuerſitate q; dixima vna fides moy etiã. ⁊ ideo manifeſtũ ẽ increduliatẽ huu din
ſi ⁊ populi cui dax ipᷣe ⁊ pꝛepoſitus erat. ius articuli atqʒ negationẽ ipius. deſtru⸗
Quia igit ſicut iam oſtedimꝰ in vni⸗ ctionẽ eſſe ᷣſini cultus.⁊ ſubuerſionem Nen
uerſali.ſaltẽ neceſſe habet credere cõmu⸗ tociꝰ religioſi edificis. Manifeſtũ igik
nitas hominũ pᷣncipia ſeu fundamenta Ebunc ſe antemi per, EÆ fundamen lu
religiõis ⁊ hoc abſq; ↄtradictiõe.⁊ repu tum atqʒ caput fidei que creditur vt ſepe u
guaca. Nec obſiſtit dinerſitas credulita diximus. ? nulli bominũ poſſe eſſe exu u
E in particulari.qua alius aliũ arnculũ ſanonem de eius perninaci increduutate 1i
. in particulari capit.aut etiã eundẽ artieu aut negatione. pꝛeter itlas excuſationes nnS
ln alius magis alius min⸗. manifeſtum uas diximus. Poſt hunc ſequit᷑ ca de
. aanebere eſier neceſſitate in muide ſequcntevvntae ſine ſovtudo ipſius in en
temin n eu muné fidẽ certon? de mnobilitate et ſupereminencia fua. ppter bil
D frdnascgnben iantenn. Et quia quod conſequenter credendum eſt iſm G u
mao ſitt Zuend elerias credẽdi vt di creatoꝛem eſſe vnum ſolum/⁊ nõ eẽ ere⸗ fun
câ
ncularem ſiue in particulati. Mei. Bed iplum ſolum elſe v pncipium ⁊ U
eatarem lue in parliculari., Wanifeſti pncipem vniuerſitatſ ac ſingularis 2 vni NN
„* .
„
* —
1
4
.

ẽ

—R[—

an*αänι— τα οαρεπαπ1 οοαπ αααρſο 89 fF
£● —
x.
uerlſalis imperii dñũm omniũ ſeculoꝛum. eũ creaſſe mundi. Etabunc modã
Contra quẽ articulũ blaſphemataępha⸗ c oſtẽdex de ſ ſacto qui ẽ pꝛtimũ = ma
diſſimi manichei.ꝗ duo pᷣncipiavidelicʒ ximũ donũ largitatis ip̃iꝰ. Ex quo appa .—
. malo:ũ⁊ bonoꝛũ.⁊ duos pᷣndpes lucis ret qntu diuine largttati detrahit qui hu *
⁊ Enebꝛarũ.⁊ duos pᷣncipatꝰ ſiue regna iuſmodi donũ ex eo nõ ꝓcedere cõtẽdit.
Deceehe duaſq; vniuerſitates ſiune duo vniuerſra Cũ em̃ oia alia dona cõpatiõe iſtius
WViAſof*ανbononz malonveſaniſſima ptinacia mẽ nihil ſint. manifeſtu Eꝙ quaſi nihil diuĩe
Pnwa a, ciut. nõ intelligẽtes. qꝛ vtrũqʒ ſcʒ pᷣncipi largitati relinquit cparatione eiꝰ quod .
uunm et vncipẽ.⁊? etiã regnũ ſeu pᷣncipatuʒ ei detrahit.qui donũ ſpiritus ſancti eide
1 ponũt dimidiũ.⁊ ↄſequẽter nullũ.quod auferre pᷣumit. Ampliꝰ. Si auſus fu o
nos alibi declaramꝰ. Impoſſibile ei ẽ ee it dicere ꝓpheta.Delectaſti me dñe in fa .
5 pᷣnctpiũ abſolute cui ẽ copar aliud. Om ccura tua qnto foꝛtius dicere potuit dele
. nies em̃ multitudo ante ſe habet vnitatẽ cctaſti me dñe in genitura tua. ꝓpter filiũ 0% „
6 ⁊ oĩa cõtraria neceſſario habẽt qñ ſe idd ⁊Z in ꝓceſſura tua yt ſpiritũ lãctü. Ex S
3 aliud. Quare impoſſibile eſtvt alicd hijs igr manifeſtu tibi.qꝛ q̃cũq; de deo .„
Ceon ſit pᷣncipiũ abſolute. Pꝛincipiũ enis credẽda ſi unt. aut ſũt p ſehoc ẽ hne reſpe
. abſolute ⁊ pᷣmũ ẽ abſolate.no em ẽ pꝛin cctu ⁊ cõꝑatiõe rerũ aliarũ.aut n0. 2 ſi fu
4 cipiũ niſi ſit pᷣmũ.om̃i ei nõ pᷣmo ? Pnc erintn ſe.partim ſunt ea q diximus.par⸗
4 mũ aliud.⁊ oĩ nõ pᷣncipio ẽ pꝛimũ aliud. tim ↄſedqncia ex his. Et ↄſeqnẽciavo
5 Hũc aũt erroꝛẽ⁊ alios hmõi ſufficiẽter et camus eternitatẽ ſimplicẽ impaſſibi ta⸗
irrefragabiliter deſtruximain eo tractatu tẽ equalitatẽ ꝑſonarũ inuicẽ Et młta alia
* quẽ de pꝛincipio ⁊ pꝛincipe vniuerſitatis ꝗᷓ poſito fundamẽto trinitatis er neceſſi⸗
ſcripſimus. Ubi euidenter oſtedimus.qe tate ſequẽt pſonas vel aliq;ᷓ vel aliqᷓs ex
. vOncipiũ vniuerſitatis ẽ deus vnusverꝰ ⁊ ip̃ᷣis ſic in pᷣnominato tractatu declaraui
i⸗ ſolus. Qñta aũt blaſppemia.qᷓntaq; dei mus. erũ tria hec q pᷣmiſimus pꝛin
ien contumelia ſit. deu partiri ꝑ mediũ.⁊ au cipalia ſunt ⁊radices ac fundameta alio
es ferre medietatẽ ſui eſſe regiq; ſuiet glo rũ.videliceteſſe ipᷣius creatoꝛis et ſolitu⸗
w. rie attribuere eà inimico eiꝰcapitali im do ſeu ſingularitas nobilitatis ac ſuper⸗
ſu⸗ placabili ⁊ inpaſſibili ꝑx oẽm modũ ꝗ nõ eminẽcie ſuedeinde trinitaxis pſonalis. 0.
m videt nibil videt. Quod ꝓculdubio Et attende diligẽter qꝗ: aliquaten ꝰĩice S W
; faciut dementiſſimi manichei.Quoꝛũ ꝑ imus apire tibi viaʒ qua cognoſcitur qᷓ
la⸗ fidiã deo adiuuante. adeo euidenti ⁊ a⸗ eceſſitas nos vꝛgeat ⁊ arcet de credẽda 8
o⸗ ꝓPpꝛiata deſtructiõe ſubruere ꝓponimꝰ trinitate ꝑſonan. Eoꝝ vero d dedo –— BE
n9 vt de eiꝰinfania etiã valgaribus ⁊ indo⸗ ſunt ⁊ de ipo dicũtur reſpectiue ⁊ cõ pait ·
02½ ctis hominibus ſatiſfſaciam2. o Tercio one rerũ aliarũ.pꝛima ⁊ radicalia ſũt potentia C
ſa loco ſequit trinitas ꝑſonarũ ſiue perio⸗ maæſ apiẽcia ⁊ bonitas ſiue benignitas
y nalis. quaʒ qui nõ credit.cum nõ minus Oia em̃ alia cõſequẽcia hoꝛũ unt ſic
dt g . O ſit vnaqueq; pſonarũ/q; ipa eſſencia di⸗ qð ðꝛ creatoꝛ. qd ðꝛ pater.qð ðꝛ nutriciꝰ
bu tnia vllo modoꝛũ ſupꝛa omnẽ eſtimatiõo, qð ðꝛ ſaluatoꝛ.qð ðꝛ luwel dux bominũ
u detrahit gloꝛie diuine. Spgcialiter aut ⁊ ſimilia. Et ex aprehẽſiõe vel credu .
pſone q; eſſe negat.ymmo iñ vna q̃q; ſu litate hoꝛu triũ oꝛiunt oẽs partes diuini
t pꝛa modũ bigſoyenat contra ſngulas. cultus. Erxr altitlidine em et ſupeminẽ
en Et ſicut ſupꝛã dłcimus nullũ veſtigiũ illi cia potęcie oꝛiutur ado:atio ⁊ veneratio
. relinquit noĩs diuini cultus aut honoꝛis atʒ purificatio ſac ificatio. Et adoꝛa
Cũ eodẽ iure p oĩa. ? debi diuĩ tio nibil aliud eſt q; ſubiectio. interioꝛel
ar eoe poia.⁊ debito equali diuĩ tio nihil aliud eſt q; ſu iectio. interioꝛel .
te nus honoꝛſi acerq; cultus oibus illis de⸗ exterioꝛ.⁊ humiliatio no ſtra qua nos ei .
s beat pſonis. Amp.ſiꝗs negaret deũ dem ſubeſſe ad ſaluandũ ⁊ parenduʒ iu
5 creaſſe mũdũ nõ ẽ dubiu qui intolera re pleniſſimo ac ſingulariſſimo recogno
biliter blalphefaret. cu igt in opabilir ſcimus. Sic er adoꝛationę ſequutur
4 maioꝛ ſit gloꝛicipᷣe filius genitoꝛi ſuo/q; alie partes.quales ſunt incuruatio genu
1,G E mundus creatoꝛi ⁊ tato viiqʒ maioꝛ qua flectio.⁊ ꝓſt atio. Ad hec etia pertinet pe L
, . cto ipe filius maioꝛ ẽ mudo ſa ꝑte incõpa titiones et oꝛationes.⁊ depᷣcationes que 3
„„„½ brilitatis nequiꝰ Maſphemat qui negat ad iſta per ſe referũturæ que de domina 0.
. deuz patrẽ genuiſſe filium qᷓ;ᷓ qui negat tiſſima potencia eius ſcilicet noſtra ſub⸗
ſO /
—
6
2 * *

MWοςο α 2 I.
ſeione ad pᷣam expſſam faciunt intẽtio katiuũ eiuſdem. De bonitate vero in
nem. HDmõi em̃ oꝛationès et agoꝛatiões O&ο pꝛimis oꝛitur amoꝛ: vi diximus.cum in ſe
„ ſunt.Ueneratio vero eſt qua ad iſm nõ ipa bonitas cõſiderata fuerit.⁊ firma ac
„. niſi loti. nõ niſi purificati.neqʒ ad eiꝰ ſer⸗ lucida credulitate appꝛehenſa. Cum⸗ .
uitiũ accedere pꝛeſumimus. Et pertinet autem ad effectus ⁊ operationes relata
dad ipᷣam etiã loca ſacra introre⁊ ſacra cõ fuerit ſeu comparatal inueniemꝰ quatu⸗ .
trectare q́̃ alias hoc ẽ ſine pᷣparatiõe hu oꝛeius comparationes nominationes
ius declinamus. Ołrtinet etia ad hãcve⸗ . Et pꝛimu vocatur gratuita beneſicen
nerationẽ locoꝛũ ſanctoꝝ mũdicia decoꝛ 9 cia.ex qua oꝛiuntur quatuoꝛ partes diui R
,. ⁊ magnificencia. Similiter vaſoꝛũ et oꝛ⸗ ni cultus. ex vna radice viriutis ꝓceden⸗ 0
. namentoꝛũ eodem modo luminariuz tes.que interdum nominat᷑ deuotio. ſed
apparatꝰ.ptinet etiã ad eandẽ caucionn apertius gratuitudo. Ham pꝛima eit
„ 20 celebritas.pſalmodiarũq; ⁊ lectionum. gratiaractio. Secunda benedictio. quę R
nec nõ ⁊ tota feſtiuitas muſicalis. Pu etrt bo noꝝ inpꝛecatio.Lercia eſt laudatõ
. 3 rificatiovero ⁊ ſacrũicatio adeo note ſũůt que eſt beneſactoꝛis magnificatio.Quar f
yvt pᷣſeni declaratione nõ egeant. Ex taeſt 7 loꝛificatio que eſt pᷣdicatio publi⸗ · ſ
Bpiencia vero qua omnia ad nudũ luci caſjo ſeu diuulaatio ſeu diffamatio bñ⸗ 4
diſſime intuetur deus.oꝛiũt᷑ timoꝛ.et pu⸗ fadoꝛis ⁊ beneficioꝛũ ad alios. Glia em̃ H
doꝛ⁊ ſollicitudines.quas timoꝛ et pudoꝛ nihil aliud eſt qᷓ; clara ſublimis ⁊ lataa
ps iunt.et alie affectiones ab eiſdẽ geni- q ma. Secundo nominatur miſericoꝛdia
te.quibus deo diſplicencia declinantur. inq;tũ vel lenit vel tollit miſeriã.ex q̃ oꝛi⸗ O
eæt eidem placencia querunt ⁊ fiunt. NHõo untur multe pantes diuinicultus ex vni⸗
em̃ poteſt firma ſeu fixa et lucida eſſe de virtutis radicepꝛocedentes.que ſpes ve⸗
aſpectu ſiue intuitu dei.ſuꝑ omnes cogi- nie et gracie nominat. Haru pꝛima
tatiões noſtras affectõnes ⁊ oꝑationes eſt depᷣcatio. Hec eſt ꝓ malis leniendis *4
credulitas. quin timoꝛẽ et pudoꝛẽ incuci et tollendis. Secunda eſt oꝛatio que eſt
at et foꝛmidandoꝛũ et erubeſcendoꝛum ꝓꝙ bonis oblinendis.Tercia eſt afflictio
⁊ alias affectiones que ſequũtur ex his vt ieiuniũ ⁊ alie maceratiões. Quar⸗
„ et comitantur eaſdem. Omnia enim ta eſt oblatio ſeu ſacrificium. Quinta ele
in oculis dei agere et hoc impudenter et moſyna que eſt miſeratiõis quecũq; ſub
intimoꝛate nõ eſt hominis qui credat eũ uentio. Hec eſt tam ſpiritualis q; tempo
. galpicere ⁊ videre. Attende aũt in his ralis. Et iſte quinq; partes tunc ex mi
duobꝰvidelicet potencia et ſapiencia qn ſericoꝛdia dei circa pᷣnomingtam virtutẽ
te impietatis ſit ꝓtinacia.qua male ſenti oꝛiuntur. cum ackimpetrandam veniam
tur de adulterutro eoꝛn. Qui em̃ cre⸗ vel gratiam referuntur hoc eſt cũ ad hoc
dit de deipotencia ꝙ ea ſuperioꝛ ſit alia fiunt. Tercio nominatur iuſticia.exq
aut ei equalis vt ꝙ alij ſubditi eſe debe⸗ ꝑdonum timoꝛis oꝛitur declinatio a ma P
inug Bancubioe totum honoꝛẽ ſuũ lis pᷣreritis ⁊ penitencia cum partibus ſu
eidenufert.vel dimidiam partevt dixi is.et hoc eſt cum iſta duo ad effugiendã .
* mus.Et quisquis dicit ei non eẽ ſubditũ ꝗ/Dnlne iuſtise vltionẽ referunkF. Quar
qntũ in ſe eſt aufert ii. Similiter et ꝗ ne / to nominatur magnifica largitas obſeq 4
gat deum omnia videre ad nudũ etluei oꝛum remuneratrir. Riaoꝛitur ſpes re
um iugiterq; intueri. multum aufert ei munerationis. ⁊ exea omne obſequium 38
de ſapiencia ſua entu in ipo eſt? ꝑ conſe diuini cultus inq; tũ ipm via eſt ad mer⸗
auens dicit ipᷣm eſſevel in parte cecum v cedem eternam. Hoc ẽ inqntũ ꝑ eã tẽdit᷑
quandoqʒ occupatum aut doꝛmientem. ⁊ intẽdit᷑ ad ißam.non enim oubiuʒ eſſe
Hec autem omnia aperte cõtumelie tibi debet.quin eadeʒ opera exterioꝛa di
ſunt contra diuinam potenciam ⁊ ſapiẽ⸗ uini culiys poſſint eſſe diuerſis virtu⸗
ciam aperte que blaſphemie.et ideo he⸗ tum radcibus. pꝛopte fines varios et
reſes. Quare contraria eoꝛumarticu diuerſos. Idem enim ſacrificium offerri
lierunt fidei. Omniũ em duoꝛũ oppoſi⸗ poteſt deo altiſſimo ⁊ ob honoꝛeʒ ipius 9
toꝝ quoꝛũ alterum eſt hereſis neceſſe eſt tm̃.et ꝓpterimpetrandam veniam tm̃.⁊ 1
reliquum eſſe articulũ fidei.Et ſi aliud ? qdimpetrandam graòam tm̃ ?= obtinen
HD Jubuerſiuum religionis.reliquũ eſt ediſi auͤm eterna remunerationem tm̃.et qua⸗
—
.
9
. △ .
.

ctione ptinaci. Apparerextjaʒ ibi de

doch ppter bet omnia ſimul ſi placctof⸗
ferenti. Conſidera igitur diligẽlgr iſta

☛ . 2 —

quatuo: T radicem ipoꝝ: diuina nita⸗
.lem.et apparebit tibi euidente quia ne
ceſſe eſt vt credatur diuina bonitas: ⁊ vt
Wfp)9“— contedatur ab hijs quibus nulla ẽ excu⸗
ſationũ quas diximus. Et quia here⸗
D ſis eſt credere vel deũ non eſſe bonũ.vel
minus bonũ.hoc eſt ex parte non bonũ
S vyel mutabiliter bonũ.vł nõ eſſe maxime
O bonüu. Fodem modo pertinaciter er⸗
rare circa gratuitam beneficẽciam eius.
n vt credatur vel non eſſe beneficisvłbo
nũ quodcuũq; obtineri nõ ab eo el ꝑ eũ
⁊ iterũ nõ gratis euʒ benefacere quibus
vult. ſed neceſſitate heretica ꝓculdubio
falſitas eſt. quare contrasiũ neceſſario ca
tholica veritas eſt. Juxta buncmodum
ſunt erroꝛes ⁊ negationes circa iuſticiã ⁊
liſericoꝛdiã ⁊ remunerationis magnifi
cencia. Qui em̃ ptinaciter credut.deũ
0 adeo miſericoꝛdẽ eſſe vt peccata non re⸗
quirat.vel adeo iuſtũ vt penitentes non
recipiat.vel adeo ꝓdigũ vel auaruʒ aut

inconſideratũ largitoꝛeʒ vt obſequia ſibi am. reſurrectio
pon. nonũi iudicin. Decimuz retribu

4
impenſa non curet. ? cultoꝛes ſeruitoꝛeſ⸗
q; ſuos pocius q; alios noꝶ reſpiciat ne
q; remuneret.non niſi magna dei contu
6 emelie atʒ blaſphemia hec creduũt Qua
ſ reæ contraria neceſſario credenda ſunt.taã
5 i; partes ⁊ articulifidei. Jam igit de
6 clarauimꝰ tibi.quia in hijs que dei ſun
. cõſiſtunt due partes fidei. ⁊ q vna pars
artieulon ein hüs quelunt ei per le / hoc
eſt ſine reſpectu ⁊ coparatione rrũ alia⸗
ru.⁊ nominauimus tibi pꝛincipalia ⁊ ra
9 dicalia in his. Et aſſignamus eętiam
tibi partes diuini cultꝰ ⁊ virtutes ſeu af⸗
1
d
l

m igit de

. fectiones ex quibus oꝛiunt. Et nomi
nauimus et numerauimꝰ tibi de deo ea
in quibus erroꝛ ptinax ⁊ egatio ſeu cõ
ig trtrradictio hereſis ent atq; blaſppemia
ſe K Maniteſts ieur tibi eſſe debet ex bijs
on quia due pantes fidei quacreditur inue⸗
GH niuntur apud creatoꝛem.⁊ ꝙ ſunt articu
AA li fidei pᷣnctipᷣales atq; pꝛimaru circa euʒ
ſe c⁊duiq nulli eſt excuſatiò quin teneat ad
di credulitatẽ ipᷣoꝝ et quia nulli phas eſt cõ
tradicere vel nggare aliquẽ ex ilis niſi in
caſibus ꝗqeos diximus. Ex quo conſe
quens eſt fidem huiuſmodi ariiculoꝛuʒ
eſſe catholicam.id eſt vniuerſalem. Hoc
eſt ad quã ſine vlla excuſatione tenet᷑ vni
uerſitas homini ſiue excuſatõe⁊ ↄtradi

bet ex hijs quian deo aperte ſunt in hus

contume ⁊ blaſphemie negaonum?ꝛ
contradictionũ. vt gladio ⁊ igne ext mi⸗
nande ſint.⁊ credulitas iſtoꝛum articulo

„

1

rum etia ſunglicus iniungenda atcz in,
vicina ſut ac ꝓrima intellectui humano
non impedito nõ alienato. Et quia nõ

dicenda dudbus de cauſis.

niſi incredulitate eoꝝ cultus diuinꝰ vera

q; religio fundari poteſt. relinquit᷑ aut
ex hijs vt tercia pars fidei circa res alias

ſit in qua nihil pᷣminet id eſt nihil numi⸗

nis eſt in quacunqʒ alia re.hoc ẽ nihil di
uine excellencie vel bilitatis.⁊ ideo ni
hil dignum honoꝛificencia diuini cultus
⁊ ꝓpter hoc nulli alie rei quicq; ee diui

ni cultus aut honoꝛificẽcie inpẽdendum
Tercium eſt mundi nouitas cum vniuer
ſis qᷓ in eo ſunt. Quartum ẽ eiuſdem
renouatio. Quintũ nouitas animfa
rũ humanarũ in coꝛpibus ſuis et oꝛigo.
Sextũ imoꝛtalitas earũ.Septimũ ſingu
laritas coꝛpoꝝ earum contra pluralitate
pictagoꝛicam. QOctauũ reſurrectio coꝛ

tio bonoꝛũ ⁊ maloꝝ. Undecmũ infern⸗
Duogecimũ purgatoꝛiu. De bijs du
odecim inuenies erroꝛes impietatis tam

apud philoſophos q;ᷓ apud hereticos

ꝓponimus tractatu vnoꝛ ſingulari ſi au
riliũ ⁊ ſpaciũ dederit dominus. Pꝛe
ſer hec ſunt ſacramenta virtutes gracia?

liberu arbitriuʒz. de quibus etia multa ne

phandailatrare non ceſſant heretic.

7 . * 3

Et nos de hijs quatuo: ꝓut deſup ex
cepimus duobus tractatibus complelis
nos expediuimus.ſcʒ de ſacris eſ libero
arbitrio atq; gracia. De virtuti voq;

. .

gquam multa ⁊ varia ſcripſerimꝰ. tracta
tuʒ tamen complese occupationibus et
peccatis facientibus nondũ ꝑmiſſi ſumꝰ
Reuertamur autem ad id in quo eramꝰ
7 dicamus quia in bijs partibus fidi qs
nominamus in pcedentibus facile ẽ ob⸗
uiare cõtradicentibus.et ꝑ viã ꝓbatiois
oꝛa eoꝝ obſtruerel boc ẽ in radicabilibꝰ
et pꝛimitiuis ꝓpter ꝓpinquitatem ⁊ vici
nitatem ſuam ad intellectum humanuz

verum inconſequentibꝰ non ita ſe habʒ

regula. Ulalde em ſunt remola ab intelle
ctu humanoſæ valde ip:obabilia bumę
natio ſeu incarnatio filij dei. vaſlio inl

. ..

De
dem ⁊ mos. Reſurrectio ⁊ in celum aſcẽ
ſio ⁊ ad dextera patris cq ſeſſio: ⁊ alia mł

tavalde longe a noſtro intellertu inueni

unt᷑ in fide catholica. Qui igr hijs cõ

tradicũt videlicet incarnationi filij vei et
paſſioni eiuſdẽ cõtra dei bonitatem blaſ
pꝓhemat.

Hon in ſonte quidẽ⁊ radice

Jua.ſed in ramo maximo ipius ⁊ deuia⸗

.

li fonte illo bonitatis tantãvnda effluere

„
ℳ*½

8

rũ creaturarũ non eſt niſi indieiũ et teſti⸗
moniũ largitatis ipᷣiꝰ fontis.de quo oẽs

tione. Dũ em̃ ð fonte largitatj diuinetim̃
donũ negant ꝓcedere potuiſſe.de ſonte

miſericoꝛdie tantã elemoſynã.de abyſſa⸗ antur.

creature hauriũt ⁊ vt large ſint ⁊ ꝙ largi
Inſani et miſeri non vidẽt qd

ſtilla pietatis oꝑata ſit in multis viroꝛuʒ

potuiſſe de inmenſa foꝛnace illa ⁊ cami⸗ ſanctoꝝ videlicet.vt ſe venderent ꝓ redẽ
piione ęgenoꝛũ captiuitati addicerẽtur

no charitatis diuine/tantã flamma emi⸗

care potuiſſe ſine dꝑbio et in fontis etiaʒ

menſitatẽ nepharie blaſphemãat dũ inun

dationoeius menſuras ⁊ limites ponũt.

MNHeceſſe em eſt fontẽ cui nõ eſt mẽſu

ra neq; numerꝰ cui nõ ẽ finis neq; limes

Aut terminus ſibi ſimile inundanonẽ ha

bere cũ uolueritſcũ liberuʒ habeat fluere
ꝓut voluerit. Hoc ẽ qntũ voluerit æquo

quomõ voluerit. Maniteſtü ẽ ex hijs ga
contra inmenſitatẽ foꝛnacis diuine chari
tatis menciũtur et eiuſdẽ flammam. ⁊ co

4

ꝓ liberatione ipoꝛũ.quid ergo mirum ſi
fons tocius pietatis tale quid facere po⸗

tuit in rege giofeervomino ſeinlovisi
ſcintilla dilectiòis hecin matre poteſtvt

ꝓ liberando ſubmerſo filio ſe vet in he⸗
riculũ ſubmerſionis ſaliens inq; poſt cli

umlanid debuit ſacere caminꝰ⸗ infinitus
Dileclionis ⁊ foꝛnax.in menſa charitatis
in deo qui charitas eſt ꝓ liberatione to⸗
cius generis bumani in abyſſum ꝑditioo
12. quis paſtoꝛ o

*

——————

tis negerenſe largitate. go tamen oculis
uis Adent in omnibus riuulis creatura
rũ ipius hos igi᷑ mendaces facit vniuer
ſitas credturaruũ largitate ſua ⁊ ꝓfuſione
clamas contra eos et pᷣdicans atq; teſtifi
cãs largitatẽ creatoꝛis. Qm̃ largitas ibſa

tra infinitatẽ et diuicias largitatt diuunne modico quod ha

a nngrare cas largliarcdlulne dico quod habet amoꝛis ad oues ſu Zz
diminuũt eius donũ.Sic el in iniuniim asnõ dar ſenerim in pericutu.nugnas =
magnitudinis miſericoꝛdie dei attenuag cõra ſuposꝰ leones aliaſq; beſtias ing
eius elemoſynã. Eodẽ modo in ouume micas gregi ſuo. et hoctanto ꝓmptiatr,)
* lia copioſitatis fontis abüſſalis diuie bo libentius.qnto ipᷣe melioꝛ fuerit atʒ fiieeæ
nitatis reſtringũt eius inundationẽ᷑. Cuj lioꝛ.· Quid ergo mirũ ſi deus qui chas·
incarnatio ſilij dei ſitvelut flamma de ca ritas eſt. et ſancti amoꝛis fons vnicꝰ voioo.
mino ⁊ foꝛnace diuine dilectiõis emicis dens lacerari gregẽ ſuũ ꝛvndiq; deuoꝛa
⁊ velut elemoſyna de inmenſitate miſeri ria beſtijs infernalibus deſcęndit aduer
7 coꝛdie dei humano generi erogata.⁊ v· ſus eas in pugna Nualẽ decuit = opusſuuu·
dẽ donatũ.⁊ velutvnda de fonte diuine ſuam ⁊ regnuũ ab hoſtibus vaſtari.popꝛꝛ
bonitatſ ſuper genꝰ humanũ emanans luq; ſuũ cateruatim trucidari et captiuun⸗
d, ꝗ1. Hon aduertunt ceci et miſeri qe om ri. no aduerſus eos conſurgat in pꝛeliiuz .
nis ſons iurta moclum ſue poſſibilitatis hoctanto facilius atqʒ libentius. quiStto
hatch diuiciaru dignis z indigentib elar ipe fuerit ſavctioꝛ iuſtioꝛ tantoqʒ honoꝛi
Phit. Et omnis migericoꝛdia iuxa poſ-⸗ ficẽtius.q̃nto fuerit poteſtate ſublimioꝛ:.
ſbilitatẽ facultatũ in haupes et miſeros Begalie em oſſiciſin wiosnon ſolũ ho
ſe Pfun dit. Ei omnis ignis luminoſitatẽ noꝛiregio non detrahit. led etiam illum
lua ⁊ ſlammas in receptabilia ꝓ mõ ſue adauget et ampliat acilluſtrat. Quid
2 Ertutis diffundit. Et generaliter ocul ſu⸗ ergo decuit facere regẽ regũæ dominum
is. ſi laamen oculos habere dicendi ſune dominantiũ Immo quid debuit exrega
vbiq; iſtud conſpiciũt quia vnaqq; natu li officio videns tantã partẽ regni ſui.ge⸗
ra iuxta modũ ſue virtutis operat᷑. ⁊ lar⸗ nusſcʒ h afgiafenie captiuari

NNA

ga eſt virtutis ⁊ operationis ſuein omne ab hoſtibus ſuis infernlibſcʒ. Anno⸗
rereptibile illius q;tũ poteſt q;tumq; per debuit in tato regni ſui dłſcrimine rego⸗
mittit ſicut apparet in ſole.Qui tota qua le implere officeium quod eſt pugnare
poteſt largitate luminoſitatẽ ſuã atq; ca re no. Quid ergo mirũm ſi ſe aceinrit·
* loꝛẽ diffundit circũquaq;. Ad hanc igitur ad pꝛeliũ: ſi arma aſſu pſit et iduit in ꝗ⸗ .

lis
e

ne?

i
-
ſi⸗
dis
fi
u;
ece
ur
nſi
o⸗

wt

he⸗

ns
ls

b.

eo.

ſu 2
as

gini

S

ſde⸗

che⸗

1pi
ς⅓

ler

ae
opu
ina⸗
liü
ito
no
io:
ibo
lun
Mnid
num
g
e⸗/
ati
s
⸗

ut
4*

—

bus decuit ditari ꝓ regno.et hoc jy dece
bat et expoſcebat lex illius certammes.

hpeOſi dixerit q nõ opoꝛtebat vt diui
D a ſublimitas vſq; in noſtrã miſeriã de⸗
ſcenderet ꝓpter hoc eamq; ſuſcipet.cum

ſolo verbo genus humanũ liberare poſ

let ac repare.

denti ita dirimus hic.vt palã faceremus
ꝙ increduli in eo ipᷣo ꝙ credunt ſe hono
rare den.contumeliãa ei faciũt et laaſphe
mat aduerſoipᷣm. Magnitudo em̃ doni
honoꝛẽ datis?⁊ magnitudo elemoſie ho

noꝛ ẽ erogantis.⁊ magtʒitudo flame ho

noꝛ eſt camini ſiue foꝛnacis.et magnuau⸗
do inundatiõis honoꝛ ẽ fontis. Quia
igit beneficiũ incarnationis filij dei.do⸗

nů eſt de largientis.quo maius in the⸗
dauris dei inueniri nõ potuit.et elemoſi
na qua miſerie generis humani ſanãde

atq; releuande efficatioꝛ atq; cõuenienti

oꝛ erogari nõ potuit? fſamma diuĩe cha

„

ritatis.qua calefaciendo atq; viuificado

generi humano de camino foꝛnace di

uine dilectionis. ardẽtioꝛ ſiue feruentioꝛ
emicare no potuit. Similiter ⁊ inunda⸗
tio.qua de fonte aquarũviuentiũ lauan

do generi humano. et extinguẽdis eius
incendijs efficatioꝛ manare non potuit.
Wanifeſtũ ẽ. quia in iniuriã et cõtumeli⸗
am ipᷣius fantis vniue ſalis bonoꝛũ.be
neficiuũ dominice incarnatiouis tegãt in
creduli.cũ honoꝛ fontis ſit magnitudo ⁊
magnificencia emanatiois. Uerum qſñ

nõ eſt intentionis noſtre atq; ppoſiti in

hoc tractatu ſinglos fidei articlos aſtru⸗
ere ꝓbationibus.ſed fidẽ ipᷣam piam atʒ

veridicã ⁊ ſalutareʒ in vniue ſali ſtabili
pam et ſtabiliamus

re. Reuertamur
vniuerſalibłᷣs.⁊ nul

ipam ꝓbaticeni
2 li ex articulis appꝛopꝛiatis. Incipia⸗
mus igitur ⁊ dicamus. quia fides hic ſo
Cc la habet teſtimonini sconſfkmaftont u

raculoꝝ.nulla em̃ gens.nulla ſecta habʒ
Mirarala ier eam que fidem iſtã habet
ſidem iſtam emp comitata uunt et ſe⸗
cuta miracul

a. Jue ab ipᷣo abel. filio ade

continuata ſunt.vſq; ad legem. datam p

moyſen. ⁊ in gente hebꝛeoꝝ mirabiliter

młciplicata. Et ab eritu egypti vſq; ad in

greſſum terre ꝓjiſſionis comitata ſunt
⁊ conſolata ſun: gentẽ hebꝛeoꝝ. Nec de

. Nos iam reſpondim
ad hoc ĩ eo tractatu quẽ vocamꝰ.Cur de
ns homo. ⁊ ad alia oĩa q mouere poſſẽt
incredulos vł alios inꝑitos. verũ ex inci

— —

Nn 9⸗Xο fie⸗: Gargol.
⸗.
7 %
xij
ſeruerũt eam donec ipᷣa deſeruit fidẽ iſta
Tunc em̃ei ipᷣa fide in apoſtolis et alus
ex iudea credentibus tranſlata ſunt ad
eccleſia.ex iudeis et gentibus cõgregataã
et ꝑſeueranig videant ꝑ dei gracia in ea⸗
dem vſq; in hodiernũ diẽ.Ita vt ea poſi
ta poni videant᷑. ⁊ romota remoueri q̃ſi
ipᷣius fidei ſint effectus ⁊ teſtimonia inſe
parabiliter illã comitancia. Nec em̃ ydo⸗

latre quos paganos vulgo dicimꝰ. neq;

gens machometiquos ſarracenosvoca

mus neq; iudei neqʒ heretici legum aut

ſectarum ſuarũ vllum habẽt miraculi te
ſtimoniũ. Wiracula autẽ appellamꝰ

virtutis dei admirandas operationes ?

inſolitas curſuiq; nature contratas.
AQuales ſunt ſuſcitationes mo:tuoꝝ
illuminationes cecoꝝ.muũdatiões lepꝛo
ſoꝛum.curationes demoniacoꝝ. effuga⸗
tiones et religationes demonũ ⁊ ſimilta
Quia grata mirificoꝛũ operũ teſtimo

placitam fidem. Ad hanc em̃ confirman
dam. ⁊ fiunt ⁊ fieri petunt miracula.Un
de rebelles ⁊ increduli qui ſermonibꝰ ſa
ctoꝛũ viroꝛum credere non volebant mi⸗
raculis inducebant᷑ ⁊ vſq; hodie inducũ
tur ad fidem. Amplius. Et in nomine
ipᷣius domini hieſu xpᷣi crucifixi ⁊ moꝛtui
alij moꝛtui ab eius aduẽtumaniteſte ſũt
ſuſcitati.⁊ ꝑ apoſtolos ⁊ ꝑ viros ſanctos
hodie ſuſcitantur. Ipſi etia idem apoſto⸗
li et martyres et cõfeſſoꝛes moꝛtui.⁊ moꝛ
tuos ſuſcitant.et alia mirabilia operant᷑
Et ad ipᷣos iam moꝛtuos viri fideles
ꝓ impetrandis miraculis ſepe recurrunt
et obtinent fieri ea ꝑ ipſos.Appat᷑et igit
fidem hanc non ſolum in viuis ſed enaʒ
in moꝛtuis fidelibi habere miraciua.
Infideles vero ſicut nec viui apud deuʒ
quicq; poſſunt.ſic moꝛtuinec ſe po ſſunt
nec alios adiuuare. Apparet etiã ex hoc
veritas fidei iſtius.cui fideles etiam mœs
tui miraculis atteſtantur.⁊ quam viui te
nuerant.etiam poſt moꝛtẽè miraculis ap
pꝛobant ⁊ confirmant. Ampliꝰ. Dec
que ſola pᷣdicat ea que maxime dei ho⸗
noꝛem ſuadeant. maxime eius timoꝛe m
incuciant.Maxime ſpem in eo erigant et
confirment.dilectionem eius maxime in
citent ⁊ inſiamment.Et quod plus eſt ea
ſola eſt.que potencie dei in nullo derna⸗

nijs hanc ſolaʒ confirmare.nec ah initio
ceſſauit nẽc adhuc ceſſat miſericoꝛs deꝰ.
neceſſe eſt hanc ſolam eſſe veridicã ipᷣiq;

rr * % ,„„ „ hd „ . g „ . ⸗„ 6
Hit. cum omnis ſecta pergitionis eidem celſarigs pariant ac religioſas.ſpes autẽ

ex toto detrahat vel ex parte.voulta eniʒ

dicit huiuſmodi ſecta creatoꝛem nõ poſ⸗
Je vel non aliter poſſe ea facere q; faciat.

Sola ſiges autem catholica liberta⸗

tem potencie eius et credit econcedit in
vltimo.Similiter amplitudinem ⁊ foꝛti⸗
tudinem. Que tria

tudinem. Que tria ſnul accepta. videli⸗
cet. libertas. foꝛtitudo et amplitudo po⸗

tecie ⁊ hoc in vltimo.ratio ſunt ſiue exli⸗

catio omnipotẽcie lucida ⁊ pfeca. Eſt

em̃ omnipolencia veriſſima ratioe potẽ⸗
cia libera in vltimo libertatis.et foꝛtis in

——

vltimo foꝛtitudinis et ampla in vlimo

amplitudinis. Sapiencie vero ipius

et multwontumelioſiſſime detrahunt et
multi foꝛte non detrahunt ſed omnes ge
neraliter heretici et increduli eiuſdem de

trahunt bonitati. aut enim male ſenciũt
deuuſticia ipſiusſicut qui dixerunt ipſum

nunq; requirere vel vindicare peccata.

aut ſallem erernis ea non vindicaturum

Jupplicis. Aut de ipſius miſericoꝛdia ſi⸗

—,.,.—

cut qui dixerunt non eſe reuerſionẽ ani⸗
mabus poſt lapſum. et hij deſtruxerunt
penitenciam/⁊ omnem aliaʒ viam reuer

ſionis ad deum. Alij oe beneficencia ei
tanto nequius tantoqʒ pernicioſius ſen⸗
ſerunt. qᷓnto maioꝛa eiuſdem beneficia

dDiſcredere auſi ſunt? negare.Qualia ſũt

—. 5

beneficium incarnationis filij dei ⁊ redẽ

ptionis generis humani. reparatio eſt

ip̃ius et ad graciam ⁊ gloꝛiam. Alij con⸗
Lra liberalitatẽ eius ⁊ largitatem iniquii

ſime blaſphemare nõ verẽt. Qui negat

eũ eſſe remuneratoꝛẽ ſuoꝝ ſibiq; famula
tiũ. Sinmiliter et cotra gratuud acna d Dubietattde
turalẽ eiꝰ bnñficencia. Mulii em̃ in dei in- veniavel gracia vel gloꝛia qntacũqʒ ecõ
tirario deterreat magnitudo vel multitu
do peccatoꝝs Credulitas igitur hoꝛuz
eſt ꝗᷓ ruinam deſperationis penitus pꝛo
hHhibet ete uertit? ſpe W
P columnã firmiſſimam in coꝛde hbumna
quia ſola fides catholica declinat dei co erigit et confirmat ad religionis edificii
melias ⁊ honoꝛſ ſui diminutiões. So It

iuria dairauerũt attribuẽtes dona gbus

in mũ do iſto vtunt /vel fato vel ſtellis vl
alij euidẽcie. dicenteg herbas et plantas
fruges et fructus nõ & deo creariſſed ter⸗
ra ex ſeipſa hmõi ꝓducere. Uides igr

venie ct gracie et gloꝛie ꝗq ẽ adoptionis 2

hereditatig eterneyex alia credulitate vel

appᷣhenſiòe generari nõ poteſt. qᷓ; ex cre
dulitate magnitudinis miſericoꝛdie dei

ſtram aſſumere dignatus ẽ.⁊ noſtre mi⸗
ſerie mire conſoꝛau.

eius inq; magnitudinis qua miſeriã no⸗

miecon Hulla enim via
magis ſuaderi cõmunitani generis bůa⸗

ni potuit.deuʒ nos gloꝛie ſue velle habe

re conſoꝛtescq; ꝑ hoc ꝙ miſerie noſtre cõ

ſoꝛiũ iniuit. Qua em̃ via euidentius

oſtendi ꝓotuit hominibus ꝙ ſecũ vellet

eos deus beate ⁊ gloꝛioſe viuere / q; pexr.·

hoc ꝙ cuʒ eis voluit miſere æ ignomino

„ 7 „

ingentiꝰ inpmefe potuit coꝛdi hũano ꝙ;

ſe viuerele ꝙ plus ẽ etiã moꝛi. Quid

cõmunicanda eſſet ei diuine gloꝛie bea⸗

titudo qz ipſiꝰ hũane miſerie in filio dei
acta cõmunicatio. Deinde qda deo

ſpem venie erigere potuit.quid a deo de

miſcðia dei firmare fiduciam quo ſigno
vel argumẽto veriſimilius ꝓbari potuir
coꝛdi humano deũ velle parcere ⁊ miſe⸗
reri hominibusqm̃ ꝑ hoc ꝙ pater miſe.

„

ricoꝛdiarũ ꝓpᷣo filio vt eis parceret:non

ler ezuſpenci.

pepꝑcit.et ipᷣe Aius vt inmunes ⁊ illeſiſipi
abirent.latrocinioꝝ ipᷣoꝝ dignatꝰ eſt per·
u. Wanilellu igit ert er
us qntũ deus voluerit homines eẽ ſu-
os ſo cios in gloꝛia ſua.quibus ⁊ ipſe vo
luit eẽ ſocius in eoꝝ tanta miſeria. Hec
igitur argumẽta. hec ſigna ſunt q nulluzʒ
locuũ deſperationnullũ nutdtioni vłdu

bietati linquũt in coꝛde humano/cum

ipa credita fuerit credulitate firma 2 luc

da.Deſperationis inqʒ vel dubietat de

V goificamvelut

uppoꝛtandu.

4
lã ſenciẽs de ipo magniſice⁊ atdec ipᷣm /coꝛda ſubuerſa erigere erecta potare ſo⸗

Sola ipᷣa ẽ qua ipᷣe honoꝛificatabſq; de
tractione ſui honoꝛis ⁊ cõtumelia.Om̃i
aüũt alia ſecta inbonoꝛat᷑ et dehoneſtat
Dampnabiliter. Quare manifſeſtum
eſt hanc ſola eſſe veridicã ⁊ ei acceptabi⸗
lemn fidẽ. Ampliz. quia neceſſe ẽ tales
eſſe appᷣhenſiones fidei q̊ affectiones ne
1.

la ſufficit ⁊ fulcere. Quapꝛopter ex ne⸗
cefſitate in omni coꝛde in quo ędificãida
eſt religis. neceſſe eſt vt ſandnentũ fir⸗

miſſimũ ſupponenda. Aebuncmodum

ſola fides catholica eꝗ continet et pꝛedi⸗

— 2

eſt oſtendere et de affectione amoꝛis. ga

0° *

O 24 — N — —— — —

SW

— —
— —

citent ? inſfiamment. Sicutem̃ ignis tra ruinam deſgera tionis 2 tinem amo⸗
ignem maxime generat ⁊ applicase ſua ris necti quo dů deum trahimur contra
ſeu contactu que ignibilia ⁊ ſuccenſibilia pondus pꝛopꝛiecoꝛruptionis.maniſeſtũ
ſũt maxime in lammat ⁊ igni: Sicignis quia hac ſola fide pꝛeſtantur nobis ⁊ ful

Diine dilectiõis tanto beneficio nobis cimentum ne cadamus. ⁊ adiutoꝛii quo

Exbibite per credulitatem coꝛdibꝰ homi⸗ ad deum asendamus. Hec autẽ eſt ſum
num applicatusignem ſancte dilectiõis

ma religionis videlicet immobiliter.per

in deũ maximei illis generat. eaq; amo ſeuerare contra impulſus temptationũ.·

non ſoluz eſt ſicut mons igneus coꝛdibꝰ

filius dei beneficiũ nobis collatuʒ inqn⸗
tum nobis et ꝓ nobis datus Quid autẽ
lunt toꝛres ⁊? faces aliij

niteſtum igitur eſt: quia ſi totus mũdus ſtris apponunt. Quare manifeſtum

re viuiſico maxime incẽdit et inlammat et ſurſum iugiter aſcẽdere.deoq; inſepauas

rabiliter adherere. Trabimur autez

Et alia omnia beneſicia velut ſcintil⸗ 3
ſurſum. et deo adheremus amoꝛe/fulc⸗

le et pꝛunule per modice ad calefatiendũ

ſeuinflammans coꝛ humanum. benefi: mur autem vt dirimꝰ ſpe. Quare ma
nifeſtum eſt hanc ſolã fidem eſſe deo plta
cidam.et hominibus ſalutarem. ꝑ qua,z

ciũ vo incarnatiouis atq; redenmꝓptionis
noſtris inflammadis per credulitatẽ ap⸗
poſitus.ymmo incomꝑarabiliter maioꝛ ca ota con
ignis qʒ eſiet totus muſ dus ſi totꝰ ar de ſurgit. Amplius. Eſt et fimiſſimein
ret. Quato em̃ maioꝛ ẽ filius dei toto mũ deo ſperandum eſt. et ardentiſſime dili⸗
do.tanto coꝛda humana magis caleface gendus eſt a nobis. Omnes aut alie
re debet ⁊ inflammare per hanc creduli ſecte.omneſqʒ erroꝛes aui fulcimẽta xei
tatem eis applicitus qᷓ; totus mũdus coꝛ pꝛ:oꝛſus tollũt vt diximus.aut debilia ful
pora noſtra ſi totus arderet. Eſt eni? cimenta adhibent inſtar feſtucarum aut
palearum. que fulcire coꝛ humanum et

nobis ſumma vere veligionis pꝛouenit·

Hignes ad calefa ſimiliter ſcintillulas et prunnlas mo dico
rum beneficioꝛum coꝛdibus noſtris c⸗
lefaciendis adhibent. aut omnino nibil
incentiuum amoꝛis in deum coꝛdibꝰ no

cienda coꝛpoꝛa calore ſenſibili. Hec ſunt
beneficia ad calefacicda cœda caloꝛe ſpi
rituali. Hic autem caloꝛ amoꝛe. Ma

arderet.modicus ignis eſſet ad calefaci⸗ eſt hanc ſolam eſſe credulitatem ſeu fidẽ ⸗=
endum coꝛpus quodcũqʒ.ymmo nullꝰ q́ᷓ et coꝛda humana debita firmitate ſub

comparatione huius beneficij. ad cale⸗ podiatet ſuſtentat. et qnto decet amoꝛeꝛ

ſtum igitift eſt. quia maioꝛ ignis calefa⸗
ciendis aut inflammandis coꝛeibus no

faciendum coꝛda humana. Wanike⸗

—

ſtris adhiberi non potuit.qᷓ; beneficivum dum maniſeſtum eñ ꝙ ex ipſa eſt ſimili⸗
dominice incarnatioĩs ⁊ paſſionis.huc
aũt iſta ſola fides ſeu credulitas eiſdem
adhibet. Quia vero alia bũficia coꝛ⸗
poꝛibus aliaruʒ gentiũ aꝑꝑlicatur. Que

ditur.? iuſticia eius in vltimo diſtricta in

cta.et eterna eſſe duratone ⁊ incogitabi

et ex qua ſola eiuſdem fabꝛica ta con⸗

ſuppoꝛtare nullo modo ſufficiunt. Et

bite ĩ deũ ſpei debleq; i deũ dileciõis eẽè
pncipiũ ac fundamẽtu. Etad hüuemo
ter maximus dei timoꝛ.dum per eam cre

contumaces atq; rebelles. eiuſs: vindi⸗

vt diximꝰ niſi modice ſcin:ille ſũt ad iſtũ
ignem. HMeRſtum elt omyes alias

gentes ab amdꝛe diuino frigidas eſſe cõ

lia acerbitate. Et ad hunc modum ſe ha

bet de alijs que dei ſunt. Ea em̃ ſola cre
ditur inmenſitas eoꝛum que ſupꝛa nomi

nata ſunt. atq; magnificencia abſqʒ di⸗

paratione xpianoꝛum.et ideo moꝛtuas. nata ſunt.atq; magniticet 5
minutione ſicut pꝛediximus. Quare iꝑſa

cum caloꝛ ille ſolus ſit viuificus ⁊ vitalis
quia ergo nulla ſecta.que huic articulo
contradicat adhibet ignem coꝛdi huma⸗
no qui ipſuʒ amoꝛe dei calere vt opoꝛtet
facigt. Manieſtu eſt: quia niala alia cre
dultas coꝛ hmanum viuificat. Mani⸗
feſtum igitur eſt quia ſola iſta fides viui
fica eſt. Emplius.quia ſola iſta fides
vt diximus etuſelimentuͦ ſpel pꝛeſtat con

in deum generat in coꝛdibus humanis.
Alie vero omnes credulitates. aut eas
tollunt penitus. aut pariunt diminutas
diminutiõe deo iniurioſa et ↄtumelioſa
vt iaʒ ꝓ parte oſtẽdimꝰ. Amp. Quidẽé
fides recta.niſi digna ⁊ debita eoꝝ ꝗ pti⸗
nẽt ad fundamentũ religiõis creculige.

*½⅓

ſola ẽ que rectas ac quietas affectionds

Hec igit᷑ eſt qua de deo geditur ⁊ qð cre
dendum eſt.? ſicut credendunueſt ad co

. fide

claratũ igit᷑ ẽ exhijs.qꝛ huiafidei ſoliꝰde
us v

atis. ymmo deus veritas teſtis ⸗

N lendum ipᷣm. Et ſi habueru diminuti Et cũ hoc ętia manifeſtũ ẽ.quia eccłia ca . .
,. Oone vel impfectionem vel erroꝛem credqdu tholica deo ſoli credit.ſiue credat ꝑ miraꝰ 1
litas.neceſſe eſt habere ſimilia affectio cula.ſiue credat preuelation?. Hene⸗
nes et opauones que exipſcredulitate raliter em̃ in omibꝰ⁊ vbiq; illi credit᷑.cu⸗
ſunt. Quia igitur in cultu diminuto et er ius teſtimonio credit. Quare manife
roꝛ ⁊ blaſphemia eſt.et defectus neceſſa ſtü eccleſia catholicã ſoli deo credere.fidi
rie ptis graue peccatũ in deũ.neceſſe elt q; catholice ſolũ ip̃ᷣm eẽ datoꝛẽ. ⁊ iðᷣo eſſe
credulitatem pᷣnominatã. que fundamẽł veridicã ꝑ omnia ac ſalutarẽ. Quare
tuũ eſt o uini cultus ac ve religionis purã omnẽ ſecta contraria ſeu contradicentẽ.
eſſe et liberam ab erroꝛe falſuatis.⁊ inte/ ſectã eſſe erroꝛis aiʒ perditionis. m
%½ gra hocẽ ſine diminutione partis huiꝰ pliꝰ. Iſtg fides ſola captiuat ⁊ in ſeruitu⸗ D
2 vicgelicet neceſſarie q; dirimus. hmõi au tẽ redigi oem intellectũ humanũ in oobo⸗: 9
— tem credulitas videlſłcet de deo et his ᷓ ſequiũ deo.ad credendãa veritatẽ q; non .

eius ſuns.que nec erroꝛem habeant falſi
tatis. nec diminutionẽ neceſſarie partis

inoleſcere nõ potuit niſi ꝓphecia ſeu re

uelatione diuina.quare manifeſtum eſt
fidam ſeu credulitatem que fundamẽtũ

capit.ymmo cui . uaſi naturaliter contra
dicił atq; rebellaꝛ?. Pꝛimũ aũt obſeꝗo

rũ diuinoꝝ ẽ ipᷣius iñtellectꝰ.qð non po
teſt eẽ niſi quoddã credere vt ſupꝛa o ſt&
dimus. Quare fides iſta pᷣmũ obſeꝗg

eſt ve religionis ⁊ pᷣncipiũ diuini culltus oꝛũ exhibet deo. Ipᷣa igit᷑ eſt ex neceſſita
p ſe eſſe er ꝓphecia vel reuelanone diui te pᷣmu pncipiũ diuinoꝝ obſequioꝝ atq;
na.Hec autem eſt ſola catholica. Nulla diuini cultus. Amp. Ipla eſt que in⸗
em̃ alia ſecta ꝓphecijs ſolis in parte iſta tellectum qui vtiqʒ caput humane men⸗ Q
innititur ⁊ ſi qua innititnr. inq;tũ innitit tis eſt pᷣmo inclinat et incuruat berobe⸗
concoꝛdat huic fidei. Et ꝓpter hoc in pꝑe dliencia diuinę auctoꝛitati.ad recipiendã
iſta non errat. dimodo ꝓpheticoꝝ eiog bumiliter vefitatem eoꝛũ que pertinent
oꝛum intelligenciã non ꝑuertat. Quod ad cultũ ⁊ honoꝛificencia diuina. Quare
„, Pbler iudeos dicimus qui in multèfidei pma veneratio ⁊ adoꝛatio hoc ẽ pꝛima pᷣ
Articulis recte ſenciunt fideiqʒ catholice mi capitis incuruatio ad deũ id éad ma
tonſenciunt.inducti teſtimonus ꝓpheta ieſtatem ſeu auctoꝛitatem diuinã ex ea ẽ.
rum. verũ vbi diſſenciũt.iba ꝓphetaruy Zya igit eſt pncipiũ pꝛimũ diuineve
eloquia.nõ tam falſa q; et ridiculoſa inæ nerationis ⁊ cultus. Et ꝓpterpoc mani⸗
terpᷣtatione erroꝛi ſuo aptare conantur. feſtum eſt quia credita eius ſiue apphen
Amplius. ꝓpphetis ? apoſtolis nõ ẽ ſa ſunt ea. quoꝝ appꝛehenſio ſeu creduli

creditu in articulis fidei niſi miraculoꝛũ tas.parit in credentibꝰaffe ctiões.ex qui⸗ 4
teſtimo nijs. Miracula autẽ omia ei ſunt bus eſt exterioꝛ id eſt foꝛinſecarum ope⸗
teſttmonia cuiꝰ et opa.Dei igit᷑ teſtima⸗ rationum et obſequioꝝ diuinus cultus. “
nia ſunxũ eius ſolius maniteſte ip̃a ſüut Am igit᷑ expediuimꝰ nos
opa. Recepti igit ſunt oẽs catholice fidei èa j auxilio dei de hijs q̃ ꝓpo ”?JYVMGU
. articuli et crediti dei tętimoniijs. Dei au ſueramus hic dicere de ſi RKH

tẽ teſtimo nia nõ poſſunt eſſe falſa in ali
quo.dei igit teſtimonijs crediti ſunt ar
ticuli fidei et recepti.quare ⁊ ipi om̃es ve
riꝗr neceſſitate. Dei eĩ teſtimoniũ nõ po

de.⁊ de auimus. quia
R fides vno modo intentio
ne vna virtus eſtfoꝛtificas intelleciũ hu
manum. contra infirmitatem ſeu debili⸗

. tent hre.qð verũ nõ ẽniſi foꝛte de falſiia tatem credulitatis rerum ſalutariũ boc
„,. te ſua. Amp.apparet.ex hoc qꝛ quic⸗ eſt.quoꝛum ſalutaris et neceſſaria eſt cre
quid credit eccłia alholieain articulis fi initas. Mauia ißa eſt rectitudo. erigẽs
. Qei ſue deo leſtificante credit. Quare ipſum ac 6

udicatiõe ſna Auae6 poteſt
ambulare per viam veritàtis:abſqʒ ſub⸗
podiaculo ſeu ſuſtentaculo. vel euiden⸗
de ibln Venitarie vel alioni⸗ firme.
vel ſalte ſuaſionis ꝓbabilis. miba⸗ .,„ „

etiã ſi erraretin aliquo oð tamẽ inpoſſi⸗
bile eſt. nõ ei eſſet iputandũ ſed deo teſti
ficanti.ſecure igit᷑ ſola credit q̃ deuʒ ſola
teeſteʒ habet credulitatis ſue.⁊ cui⸗ credu

litas nõ niſi deo imputari poteſt. De eſt armatura eiuſdem ꝓbegẽs ipſum ad⸗
.
—
. .
R
* ſ
„
2

sll
N ſ ſeptepro ſeyf

eeerlus ia ula pöan obmurmuratonum ? beus, CKonſequẽs igf ẽpoſt oia bec
””ñ e Böreebnanga mũdane vt aggrediaur loqui delege iuxta 9

ppogꝑ ſenſun dcmudane 15 7% Klimn. Dicamus idr qete
gque iacula vocamus et cogitatid fidei poſiain ? Gniſiin. Dicamus igr. qꝛ lex

contrarias quas ipᷣe intellectzpumanus ver iſſma ratiome nihil aliud eſt done „
” conra ſtaenr leißm ſepe obm̃urmurat ?z ſtas egibilis id EHelſcripta religionis e
coſuſurrat Similit᷑ ſuggeſtiones ſenſuũ keenns. uxta q uo ictuvideinr. lexreſt
coepalium argumẽta phyloſophoꝝ 2⁊ be ſcptum. apiſtens hon eſtis ꝓhibenſqʒ cõ
reticoꝝ ⁊ alias contradictiones bomini trariiã. Neopᷣevo nn ome mandatũ
nouiſſime vero hec armatura eſt ⸗ honeſtatis dic it ler. ſiue Hceplio ſit ſiue .
regens intellectum bumanum contra ve bibitio. ? tameri vſualiter Omne ius ſcri UN
gentiſſimas piculoſiſſimaſq;ʒ inpugnati⸗ ptũ dicitur lex. vt ergo ppᷣe le Jem difin ð
nes blaſphemiarũ. com

—

ßzß44 s

nr

ſimoꝛum ac foꝛtiſſimoꝝ viroꝛũ intellectꝰ/Mplera legibilis 1 deſcpta litteris ? obſer⸗ ·—
incredibiliter infeſtãtur. Ex quibꝰom uãcie imꝑate. licʒ em ninliꝰ et ſeneca aliq ⸗o
nibus elucelſcit qꝛ ĩa eſt etiam velut glaqᷓ; plures honeſtacẽ litteris deſcſenunt.
dius exacutusa elimatus in manu ipius ſcpta eoꝝ tamen nẽmo legem dicit. Mec “
intellectus. Exacuatus ad diſſecandas æ lex cuiuſq; ꝓpᷣe dicitur.niſi velgius ꝗ eauauhz “
H odiſpdendas pᷣnominatoꝝ hoſtiuʒ geies impauit vel eius qui ad populũ ea tulit.
Fizmatus vt ſplendeat ad irrumpendas Unde lex hebꝛeoꝝ. et dei dicit᷑ æ moyſ.

. S

F.

— —

no. Et ꝙ oun 8
prar eſt creduluatis n eceſſe eſt adunari ⁊
Vvrniri in fidẽ hmõi articuloꝝ.Et hoc ↄcoꝛ
dia ⁊ ſenſione credulitatis idoꝝ.Certum

Eet diluendas tenebꝛas quas huius ho⸗
ſtes tanqʒ genus tenebꝛerum ingerunt.
Et patelecimus eti cum hijs.qꝛ ipſa
eſt ſola deo digna credulitas.et qꝛ ipᷣa ẽ
caput religionis et fundamentũ. Et quia
ipᷣa eſt tocius ſacri cultus diuineq;ʒ hono

rificencie pᷣncipiũ.inclinans et incuruũůs
caput mẽtis.id eſt intellecum inuenera⸗
tionẽ ⁊ adorationẽ diuine veritatis ⁊ñ aan
ctoꝛitatis ꝑ obediencia credendi. Roter

quod ipᷣa ẽ in pᷣmis ſanctificãs intellecu
humanũ atqʒ purificans ab erroꝛiboim

pietatis.et ſanctificas ipᷣm deo altiſſimo
MNMooꝛtificans ipᷣm qᷓntũ ad ea q ſua
ſunt. vt non ſcõm ſe deo credant.ſed ſu,
pꝛa ſe ⁊ contra ſeipᷣm.?t oſtendimꝰ inſux-
ꝙatticuli ſidei huius id eſt re

credite diuidũtur in tres ꝑtes. Et qꝛ iſ
articuloꝝ alij ſunt radicalęs ⁊ pᷣmitiui

. .

⁊ ꝓpter hoc difficilis ſuaſionis ꝓpt clon
gationẽ ſuã.mulłam ab intellectu huma
us hominiquod ca⸗

hecimitanda.

hac fide
ciliſq;ʒ ꝓbationis atʒ ſuaſionis. Alilvo/,
Junt conſequẽtes ⁊ longe deriuationis

Terautem populi aliter dicitur.qui eidẽ
vigelicet ſubiectus eſt ad quem lasa cẽ.
vnde et legem a ligando nonnulli dicta
elſſe voluerunt ꝓ eo ꝙ ei obſeruande al
ligati ſunt hij quibꝰdata eſt. Alia vᷣo
intentione lex dicitur liber huius deſcri⸗

ptionis. Sunt autez panes legis hu⸗
ius ſeptem. Quarũ

cia ſunt iudicia ⁊ hoc equitatis. ⁊ iðᷣo pa

a ẽ teſtunonia.
et hec ſunt veritatis.et ideo credenda.
,.Becunda ſunt mandata. ⁊ hec ſunt
honeſtatis. ideo adimplenda. Ter-

rendum eis. Quarta ſunt exempla vẽv

et ꝓmiſſiones. Non enim poteſt dici ꝓ⸗

a. Quinta pmiſſiones
mioꝛ: um ⁊ hec ſperanda. Sexa (comi
nationes penarum ſcilicetvel ſupplicioꝝ

et hec timenda. Septima cerimonie
videlicet honoꝛificencie ? cultus dinini-·
2 bee reuerende acvenerande. Atté⸗
e diligenter ſeptem iſtas partes.ꝙ hee
ſunt pꝛopᷣe intentiones earum auas po⸗
ſuimus.Et ſcito quia quatuoꝛ illaruẽ non
ſunt de ma eie pꝛopꝛie videli⸗
cet teſtimonia erèmpia comminationes

pe lex qua nihil imꝑatur vel pꝛoh ibetur
Certum autem eſt. quia narratio vergas

lis que aſſertio hyſtoꝛica tm̃ eſt nibil im

4 eEetia fecim q: ois ſecta otradicẽs bijs ar⸗
iculis deſtruit religionẽ aut in toto aut ĩ

„

perat aut ꝓhibet. Similiter neq; exem 2%
pte. Tecimetiã ſciri:qꝛ ois erꝓonea ſeca pla viroꝛum bonoꝛum ſiue maloꝛũ. Co⸗
dq cõtra falẽ c ſe erigit.genus huanũ iĩ dem modo neq; comminatiões neqꝗ; ꝓ
ruinã deſperctiõisqʒtũ in ipᷣa ẽ pᷣcipitat. miſſiones verum foꝛtiſſima ſunt adiuto
⁊ in moꝛtifero gelicidio à aldoꝛe diuini ria ad legẽ ſuſcipienda obſeruanda. Et
amoꝛis derlinquit.Et qꝛ hmoi fidei da ꝓpter hoc pꝛudęetiſſimo artifitio ſapiẽeceie
toꝛ et doctoꝛ. teſtiſicatoꝛ et app:obatoꝛ ſp diuine lexbebꝛeoꝝ ? edita eſt v deſepltaeag. —

1

— — — —☛ —— —

.

SDe

DPoſt narranonẽ em̃ hyſtoꝛicã quedeſcri
plit ſic. deũ in pᷣncipio creaſſe oĩa celũ et
terrã ⁊ hominẽ. Suppoſuit ex ela diuĩ
iuſticie contra peccante pꝛimũ homineʒ.
Deinde inundationẽ diluuij cõtra totũ
genꝰ humanũ. poſtea ſubuęſionẽ ſodo
mon poſtea flagellationem egypti ⁊ egy

Mbuion nterſeruiteni hijs narrationibꝰ
UO exempla diuine pietatis beneficẽcie in

abꝛaba yſaac ⁊ iacob. vłp cominatõnes
delterrerent. a traſgreſſionibꝰ.p ꝓmiſſio

nes allicerent ad obedienciã. beeme
8

PpPuocarent ⁊ animarent᷑ ad totã legꝭ

ſeruancia p teſtimonia docerent ſolum
Deu eſe colenduʒ qui oĩa creauerat,. oia

coabſeruat.⁊ cuiꝰſolo nutu et beneplacito
4. bona vlenala pueniũt quibuſcũqʒ. Ad⸗

iuuabãat etia populu illũ teſtimonia. vt ?
Pmiſſionibꝰcrederẽt ⁊ cominationibus
⁊ vt nihil numinis in alio eſſe crederent

q; ſᷣ eo.quẽ celũ ⁊ terrã⁊ oia creaſſe lege
bat. Et ideo nec in celis nec in ſtellis.necĩ
lerra.nec in mari.neq; ĩ aere.neq; i igne

gnoſcerent Quare diuinũ cultũ nulli niſi

fuit pꝛudẽcia legiſlatoꝛi a deo inſpirata.

vt vnũ deũ omia creaſſe pꝛimũ doceret⁊z

ſcriberet quatinꝰ eternitatẽ parit᷑ ⁊ diui⸗
nitatẽ ab ombus alijs remoueret. Et ſit
yagolatrie nullũ locũ relinqueret.Eterni-

— „ „.

tatẽ eĩ ⁊ diuinitatẽ et celis et ſtellis et ele⸗

meẽtis ta babylonij q; egiptij inter quos
populhebꝛeon nutritus fuerat attribue
bat.Et ꝓpter hoc diuini cultus eis hono

miu venitatis in ipᷣoveterꝭ legis inirio di

nighna ſa

0 diencia oꝛdine rectiſſimo poſuit.
4

ijs qui legerẽt legẽ eiꝰ.erroꝛes tã

te ĩpietatis peſusabraderet. vt nihil nu⸗

minis eã hr̃e appareret q de nihilo facta
eſſe tate auctoꝛitatis ttimonio ↄſtaret.
Sed ſotã diuinitatẽ:totãq; gloꝛiã deita⸗
tis ei ſoli in eſſe nõ dubitaret᷑. Qui omi⸗
potẽcie ſue virtute de nõ eſſe ad eẽ cũcta
acduxerat.⁊ ne in nõ eẽ iten euaneſcens
recidat retinet et cõſeruat.cuiꝰ ſ. olo bene
fuit hoc fundamẽtũ fidei ſalutaris.vt cre
ature oẽs honoꝛe diuino ⁊ cultn cogno⸗
ſcerent᷑ indigne.vaneq; et inutiliter coli

J placito ſunt ꝙ ſut.?⁊ ſic ſũt. Pꝛemiſſũ igr

ſce
Oße
.

Acamus quia lexſicul ꝓpꝛie libernõ ðᷣt id

Iigno vlymagini eiuſdẽ ĩponitur ſieyma⸗ ODL

aut phibent. Solaru em reru eſt ien

N icut

re etiã ꝓpꝛie imperata et pꝛohibita lunt
eena Ppel piaigk

nec in alioꝝ quicq; numinis eſſe apte co res:ſi

unm eſſe Honoꝛandum.

rius ſiue non: et ſiue audiantur ererius
liue non:vere ſunt et tenende.Et obliga

eas ſciret.q̃ nihil poſſent niſi qntũ eẽt di
uine dignatio bonitatis. Et nos de hoc

uractatu de ydolatria diſpoſitiõe.qᷓ ↄue⸗ noncia altitudinis polencie dei debi *

legibus
nir dicemꝰ. Interim autreuenamur ⸗
d degarandũ de lege et de legibꝰ et di

ẽ ſcripturawviſibil.ita vt ſcriptura audibił .
vt ita loquamur. Signũ im̃ł veritas ſi⸗
ue res nunqᷓ; in voce nomẽ cõmunicat.
Quia igit᷑ tam ſcriptura viſibilis regula
rũ honeſtatis q; ipᷣa lex vt ita dicamꝰ au
dibilis.id ẽ verba audibilia hmõi reruʒ
nõ dicunt vel lex vlregule. niſi ea figura
vel tropo qua nomẽ ipius rei ⁊ veritatis

— — —

—

go petri petrus dicit᷑. ⁊ petrus ſcribi vłle .
gi dicit vbi nomẽ eius ſcribit᷑ aut legit. 4
Ampli⸗. Quia ſole res ſũt que impeft

nõ fieri nõ ꝓpꝛie ermonũ aut mandat
rũ. Qui em̃ imperat currere.nõ verbum

imperat.ſed curſũ ipᷣm:neq; ꝗq obeditvex

bũ currendi facinſed curſum ipᷣm pꝛope?

Pꝓpꝛie res vel fieri vel obmitti di
ita ꝓpꝛie imperari ? ꝓhiberi qua⸗

cun

*

rate vero ſermoes.
tur ⁊ mandata ⁊ lex.pᷣmo ⁊ ꝓpꝛie legun
tur ſicut ⁊ intelligunt. Res em ſunt ꝓpᷣe
quarũ ꝓpꝛiegt pᷣmo intellectus ⁊ cogni⸗
tio querit᷑. Ampᷣ. Si ſermões audibiles

8
ut ſcriptiſunt. Lex aut pcepta ppᷣe. Wui⸗

o foꝛcius ſermones intelligibiles. hocẽ 6
ſermones in mente qui pꝓpᷣe ſunt rerum 2

ſigna tanq́ʒ naturalia/et rerũ naturales
ymagines aut ſimilitudines. mpᷣ. Nui
lo exiſtente ſermoꝑe:nulloqʒ loquente ſi
ſoli ſermones audibiles eſſent lex.aulla “”
eſſet lex. Eodeʒ modo deletis ſen deſtttu⸗
ctis omnibus libꝛis.nulla eſſet lex ſcripta
Quare ſi lex non habet niſi has duas in
tentiones. nulla erit lex omnino duob⸗ —
iſtis cõmunibus contingẽtihꝰ.Et ita nul
la erit pᷣuarichtio nullũ peccatu Am B
pliꝰ. Regule honeſtai guales ſunt de⸗
deum eſſe timen⸗
dum.deum eſſe adoꝛandum. omnẽ ho⸗
minem eſſe diligendũ omni homini con
ſulendum ſiue ilie regule ſcripte ſint exte

õ

— —

—— £– UOm.

tus eſt vnsſquiſqʒ dehitq onorandi de
um. debitoqʒ timẽdi eũ.ſie legat hoc fo
ris ſcriptũ ſiue nõ⁊ ſiue audiat hec foꝛis
ſiue nõ. Et ad hũc modũ ſe hʒ de alijs q̃ .
ſunt debita per ſe licet veruʒ ſit ꝙ maioꝛ

— — —

=— — —

—R M . Sõ
5

.— — pet erget 13 heſre
Due ſ ca*αo &αd onſeαα ArdPrrgtnintf NPe, m afa

ttũhono:is atqʒ timoris ad eũ ⁊ obliga⸗ æiuſte vel iniuſte.⁊ laudãd vł vituperã
tionẽ augeat. Manifeſtũ igr ẽe ⁊ ree de.Quiquid qutem eſt verum veitaie
gule honeſtat et debita ſiue obligatoes necef 2 Enne⸗ ad intellectum. Quia enimß·
agẽedi queda et declinãdi quech ſunticeſ⸗ veritas ad intellectum pertinet vt ia oſte .
ſastibus om̃i ſermone atq; ſcriptura. Et dimus ideo et falſitas de neceſſitate. qff

— —

— =G=Nwq

—

———— r .

SSeee

2
5.
„

quia pᷣuaricatio ⁊ peccatum ſimiliter ſũòt oppoſita nauraliter circa idem ſunt. Lo

abſq; hus.quare quedã lex ex neceſſitate cus igit᷑ ꝓpꝛius regularum honeſtatis ⁊
Eẽ pᷣter hboc Ampliꝰ.Tota honeſtas in receptaculumintellectus eſt.⁊ eius ꝓpᷣa
dubitanter in anima c.honeſtas inq; vi ſunt quecunq; veritate lucent tanq; luce
te bumane ⁊ monꝝn. Honeſtas aũt vite et veritatis ſupradiãte pfuſa. Et quecũ⸗

re dictum ẽ quia vera lex ars ẽ ⁊ ſapia re⸗ quia precepta non ſunt niſide operibus
cte poneſteq; viuẽdi vere lex ẽ⁊ vera na- virtutum.hoc eſt que ſunt vel eſie debẽt

tura lex in anina. Hijs aũt omnibꝰ virtutum. Similiter et ꝓhibitiones non
rationibꝰnihil ad pᷣſens aſtruere intedi⸗ ſunt niſi de operibus eodem modo vici⸗
mus.niſi merito ⁊ nõ minꝰ ꝓpꝛie.ym oꝛum.Opera autem vicioꝛum et virtutu

ecit᷑ qð ẽ in mente q; qð e in ſcto vel vo⸗ Similiter et regule pᷣceptis et ꝓhibitio⸗

ce. Hijs auũt ita ſe babetibus dicamꝰ.ꝗaa nibus numero equales ſunt.quoni iu⸗

duo ſunt ex quibus eſt vite hbumane de xta vnamqʒq; rationem honeſtatis ẽ re

coꝛ qui ⁊ honeſtas dicit᷑. Et eoꝝ alterũ ẽ ſpondẽs ei pᷣceptum aut ꝓhibitio.Quẽ⸗

in in ellecch tm̃.vt regale ipe honeſtatis admodũ iuxta regulam qua dicitur.deꝰ
qualẽs nõnullas ia poſuimus. t alterã eſſe diligendus. eſt pᷣceptũ de diligendo

partim ĩ ĩtellectu.⁊ partim in affectu vi deum. iuxta regulam gue dicit. neminẽ

delicet virtutes. Quarũ quedã ſuut in in eſſe odiendum. eſt ꝓhibitio de nõ odiẽ⸗
tellectu ? in noſtra appᷣbeſiua ſupioꝛi et do ꝓximũ.Eteſt manifeſtũ.ᷣhic ſiue gene
nobili. quedã vero ĩ affectu. hoc ẽĩ vi no rales ſint regule ſiue ſpæiales.cinos in⸗

ſtra motiua nobili. O mnę nãq; regule tendimus hoc de ſpecialibus regulis et

aſſertiones ſunt veritatis.? ideo vbi aſ-⸗ operibus. pceptig et ꝓhibitionibus.Ex

.Etio zverimsdet reguie. eitas aut vnaquaqʒ enim egula pꝛeceptum velꝓ
vt alibi diximus ſic ẽ ad intellectũ qui eſt hibitio oꝛitur tanq; ex ſua cauſa.quare

viſus interioꝛ ac ſpualis ſicut lux ⁊ coloꝛ enim diligendus eſt deus.ideo pᷣcipitur
ad exterioꝛẽ viſum. vnde HS Diligi. Et quia non eſt odiendus ꝓrim.
ſolũ lucidũ vel coloꝛatũ ẽ viſibile exteriꝰ ideo pꝛohibetur odiri. Quia igitur vera
Sic ſolũ verũ viſibile interiꝰſcibile vłco lex honeſtatis ac decoꝛis vite.que per ſe

Anoſ cibile. Aſſertio vᷣo laclingue ꝓpꝛia ẽ vere pꝛoprie naturaliter ꝗʒ lex eſt. id eſt
A neceſſaxio edit ſuꝑ veruʒ

talſum. naturaliter legibilis ſiue lecta.non ex ſi⸗
Nec poteſt vito modo eſſe aſſertio.qᷓ nõ gnis poſitis tm. ſed in ſcriptione natura⸗
ſit vera aut lalſa nec habʒ locũ in affectu ii inſita et inpreſſa coꝛdibus humauis:
ſicut nec eiugoppoſitũ qð eſt negatõ.Af naturaliterqʒ id ẽ iure ipſo nature ligas
fectiões vo necvere nec falſe ſũt.ſic timoꝛ ad ſui obſeruationẽ et adim pletionẽ. .
vel amoꝛ.ſed reuera bone vel male ſunt gas indqʒviculo idiſſolubili ⁊ idiſpẽſabi

regulata ẽ oꝛdinata ⁊ moderata. Non qʒʒ falſitate tenebꝛeſcunt tanq; luceverita
aut regulata eſt vel moderata vel oꝛdia tis pᷣuata.Lux em et tenebꝛe circa eundẽ
ta niſi boneſtate nec decoꝛa niſi poneſta viſuʒ ſiue ſpirituales ſint ſiue coꝛpoꝛales
e. Quare totum id quod oinat re circa vero viſum coꝛporalem coꝛpoꝛales
gulat moderat᷑ ⁊ decoꝛat vitã humanaʒ. Circa ſpiritualẽ verꝰ ſpirituales. Quo
in anima eſt:eſt igitur pᷣter ſermones ai, niam autem boneſtas exterioꝛ p eſt ni⸗
ſcriptura cum illa foꝛis ſnt. Cum igit ve⸗ Rex honeſtate ĩterioꝛi.eo ꝙ honeſtas ex
re lex ſit.que oꝛdinat regulat moderdtur terioꝛ non eſt niſi opera virtutum. opera
dNt; decoꝛat vitã bumanãa. Manifeſtux; autem virtutũ numero equalia ſunt vir⸗
eſt verã legem eſſe in anima. Anp. gaid tutibus. Manifeſtm eſt ꝙ honeſtas ote
eſt lex vera niſi ars quedã aut ſapiencia rioꝛ id eſt opera virtutum erterioꝛa. ne⸗
recte honeſteq; viuendi. Om̃is aut ars ceſſario reſpõdent honeſtati interioriid
⁊ om̃is ſapiẽcia in anima eſt.Quare ſive eſt virtutibus pari numero. Ampliꝰ E

Be

Waniteſts ẽ qꝛvera ppꝛieqʒ acperſeler

innateqʒ dilectõis ac ligationis qua nec

ſolui poſſibile eſt.nec contra eùm diſpẽ⸗
ſari ẽ integra ac perfecta aggregatio reꝝ

honeſtatè ſpecialiuiiuxta ſpecies virtutũ

⁊ numerũ ipᷣarũ.Et hec lex jius diuinuʒ

Hoc ẽ diuina auctoꝛitate humano gene⸗

ri inpoſitũ ⁊ eius imcriptione quaſi digi
to ſuo inſcripiũ et ẽ ius naturale.qꝛ natu
raliter cu hominibꝛet in eis naſcit etna
turã humana iſepabilit᷑ comitat Et ideo
vere lexẽ.qꝛ lex ẽ ſimpliciter ſp ⁊ ad omes
acuiꝰobſeruatiõe no ẽ exemptio.Ex quo
manikeſtu ẽ.qꝛ pᷣceptavel ꝓhibitiões qcũ
ꝙq; fiũt vel facta ſunt pᷣter hac nõ ſunt le
ſimpliciter.ſed cui et quãdo ⁊i e
re lex.nesſimplir lex. Amp̃ᷣ.qm̃ qð natura

tale ⁊ qð ꝑ ſe tale magis tale.Manifeſtũ

c.qꝛ qð in anima ẽ naturaliter.magis eſt
lex.⁊ magis ꝓpᷣe qᷓ; qð eſt in ſcriptovłvo
ce. Amp̃.qꝛ ſicut diximus tota honeſtas
virtutũ lex ẽ.deſcriptio aũt oĩs vera et p
pꝛia adequaf rebus et nuero ſermonu?
equalitate. Neceſſe eſt legẽ exterioꝛẽ ſcri
piam.ſiue rebus ſiue madatlis deſcriba⸗
tur.honeſtati virtutum adequari.⁊ regu
las exterioꝛes regulis interioꝛibus. man
datiſq; madata ſimiliter. Quare eſt cõ
ſequẽs euidenter legem pfectaſid eſt inte
gra deſcriptionẽ ho neſtatis vere ac ppᷣe

hoc ẽ ꝙ vere ac pfecte.honeſtas eſt regu⸗

las ⁊ madata cõtinene ad numerũ virtu
tuů. Manifkeſtũ etiã eſt ex hijs q dixi⸗
mus regulas oẽs honeſtatis eſſe natura
liter apud intellectũ⸗ ꝓpter iã dictas cau

ſas. ⁊ quodamõ naturaliter ĩſcriptas ee

nipᷣo. pᷣcepta vero ⁊ ꝓhibinões partim
eri apud intellectũ partim apud affe⸗
ctũ.Et hoc ẽ qm̃ eodẽ iure pomnẽ modũ
ſubiecti funt imperio creatoꝛis. eodemq;
ꝓꝛſus obediẽcie debito obligati. Nibil
em pꝛiuilegij:nihil examptiõis. nihil pe⸗
nitus libertatis habet alteruter eoꝝn ad⸗
uerſus creatoꝛẽ. Et ꝓpter hoc:ſicut eadẽ
auctoritate pᷣceptũ e intellectum credere
der:et affectu diligere vel timere deum.
SDic pari obediẽcie debito ꝑ oĩa tenetur
intellectus deo credere ⁊ aftectus ipᷣm di

ligere vel timere. Nec refert an iſta ꝗᷓ di
cimꝰad hominẽ referatur ratione dictaꝝ

viriũ.an ad ipas vires. Pꝛo eodẽ em̃ re⸗

putamꝰæ intellectũ credere er hominẽ in

intellectu ſiue ꝑ intellectũ. et de affectu ſi
militer ĩtelligim?. Amp.Quoniã iaʒ

.

eo necve

. legibus

alibi declarauim⸗ tres eſſe ſpecies virtis

tũ viclicet naturales. quales ſunt natu⸗
raliomãſuetudo.naturalis magnanimi

tas:natusalis verecũdia:naturalpietas.

Et iſte hominibus naturaliter indiue ſũt.
Et malicia vlł bonitate cõplexionis impe
diunt vłladiuuanf. ⁊ qnq; alique earuʒ
qñq; vna ſola ex hijs aut impeditur aut

adiuuat᷑ Et hoc manitfeſtũ fit ꝑ operat⸗
ones earũ qͥ ſcõm impedimentũ autad:

iumentũ ↄplexionis qᷓ ẽ a ꝑte coꝛpis aut
tar
oꝛes ⁊ maioꝛes. Aliasv im?
eſſe cõmetudinales:q ex frequẽcia oꝑati
onũ acquirunt et gignunt᷑:et ꝙ natura⸗
les ſint quaſi pedes ſed pedes leſi multi
plicibus occaſionibꝰ nõ ſolũ malicia cõ⸗

plexio nis vt diximꝰ:ſed etiã coꝛruptione

ꝗq̃ peccato pꝛimoꝛũ parentũ in totũ gea⸗

humanũ tranffuſa ẽ ⁊ traſducta. In ada
vero pedes iſti etſ di et reci om̃i mõ fu
erut ante peccatũ.Et ꝓ P ter hoc pviamo

rũ honeſtatis natural ſc hmõi pedibꝰ
ambulare recte poteratabiq; claudicati
one et offenſione lapidis peccati.quaſi ꝑ
planũ nature.nũc quẽadmodũ greffibi⸗
les erat exteruis:hocẽ

nviã intelligibile qua dirimus planũ ho

neſtatis narntmlig. Tonſuetndinales ve

ro ſicut lignei pedes ſunt ⁊ alia ſubpo
acula alʒ ad iumenta qᷓ occaſionatis ⁊ le
ſis pedibus ad adinuandũ ac quo quo⸗

mõ pficiendũ gregum adhibẽet. Tercias
vero pałfecimus eſſe theologicas:hocẽ
diuinas ſeu diuinales quas iacobꝰapłts
vocat data optima et dona pfecta deſcẽ

dencia a patre luminũ. Jacobi pᷣmo. Et
nos vſuali verbo theologicas atqʒ gra⸗
tuitas cõſuenimꝰ nominare. Bee ve
ro ſunt ſicut eu ſpiri tuales diuine boni
tatis ſie guibusen iõis ſue be⸗
neplacitò fuerint appoſſtte dłqʒ inſite ad
volandum non ſolum ad volanduʒ.nõ

ſolum in ſublime beatitudinis:et gloꝛie

ſue:ſed ad viuendum ita ſublimiter atʒ
nobiliter.vt ad hanc vitam imperata ho
neſtatis naturalis ambulatio. hec vero
ad illam nolatus merito gominet᷑. Uita
vero que nihil habet perfoctiohis aut de
coꝛis niſi a parte virtutum conſuetudina
liuũ. nec volatꝰẽ:nec ambulatio recta.Sʒ
latõ qᷓdã nugatoꝛia.mixta ex aliqᷓ ꝑte am

bulatois⁊ alteriꝰmotꝰ.Ligneis pedibꝰ

ioꝛes ⁊ rarioꝛes exeunt.aut frequẽti⸗

te ſcõm coꝛpus ꝑvis
lenſibilẽ. Ita et greſſibiles eſſent interiꝰ

E
—

„
— — — (— — S

—

.I

lũ nõ volat᷑.ſʒ neq; recte enã ambulctur

. Intede igr in bec tria generævtutũ ⁊
videhis.qꝛ pfectões ſuntviriũ anime bu

mane naturaliũ ſed ̃m magis minus.
Naturales em̃ nature ꝑfectiões ſunt atʒ

cõplete q;tũ ad naturã. hoc ẽ ita vt natu⸗

ra nõ habeat ꝗd eis adiciat.verũtñ com

paratiõe diuinaliũ quaſi in ales ſunt.et

tato a nobilitate earum diſtates. q;to pe
des ab alis vt diximꝰ.⁊ recta ambulatõ/
a volatu.ↄſuetudinales vo adiumenta

quedã ſuntvt diximꝰ⁊ nec nobilitete aut

varijs obtineri exercicis.

ꝑfectiõevnqʒ naturalibꝰadequãdepau
ce em̃ nuero ſunt ꝓpt᷑ paucitatẽ exercita⸗
nionis ⁊ tꝑis quibꝰindigẽsad ſui genera
tionc.vix em̃ inuenitur ſi tamẽ inueniteer
no credimaa deo etate grãdeuus a⸗
Neoq; ammodo ſtrenuꝰ⁊ coꝛpe validus

qꝗ in om̃i actu honeſto in ↄcuſſe ſe exercu

erit vł ea frequẽciã habuerit.vt ex einexer
citio vᷣtutẽ acquiſierit ↄgruentẽ.Et H̊ mo
do oes ↄſuetudinales Pruiegei uga ra;
el Attede igit
diligẽter qꝛ vᷣtutes naturales ⁊ opatiões

eanꝝ eiſdẽ nominatur nominiꝰquibꝰcõ

WM aui alia. nos aut iam hoc declaraui⸗
mus in ſuꝑioꝛibꝰdeclaratione euidenti.

☛

ſuetudinales et oꝑationes eaꝝ. pꝓpt qð
multisviſum ẽqꝛ oꝑatiões harũ omniũ
virtutuũ nõ difterunt ſpecienullo mõ.ſed
ſm magis aut minꝰ vbi gracia.Credere
iue ſit ex virtute deſuꝑ infuſa hocẽ gra⸗

em aut bijs hmõi ſubpodiaculis non ſo

um inydegeitatee diuerſitatetaez cauſa

tũ boßs⸗ Eodẽ dicimꝰ ⁊ ð alijs.Dilectõ
em deſuꝑ infuſa.⁊ dilectio a rebꝰ.iĩpoſſi⸗
bile ẽ ꝙ ſint eiuſdẽ ſpeciei ꝓpt᷑ eãdẽ cau
ſa qua ⁊ fides Et ad hũc moduʒ ſe hʒ de

alijs. Ja igit᷑ maniſeſtuʒ eẽ nibi dʒ exhijs

qꝛ ↄplemetũ ⁊ ꝑfectio voneſtat ſunt iſße
vtutes gratuite.ita vt eas habẽtibꝰ alie
nõ ſint neceſſarie qʒtũ ad neceſſitatẽ pꝑte
ctionis.Nenutñ vᷣtutes alię adiumẽta nõ

modica pᷣſtat oꝑparivoletibꝰ. Poſita eiĩ fi

de gratuita ſiue deſuꝑ ĩfuſa nõ ẽ neceſſa
ria alia credulitas aie hũane ſiue ad ꝑfe

ctionẽ honeſtanis.ſiue ad decoꝛem quo
placeat creatoꝛi.Manifeſte tũverũ ᷑.qꝛ qG

hʒ lumẽ hmõi fidei.⁊ Pabet cũ bołlumi
na ſuaſionũ ſeu ꝓbationũ cũ lumie fidei
q exipᷣis ẽ erit expeditioꝛ.⁊ ad cogitãduʒ
fidẽ hoc ẽ fidei articulos et ad pᷣdicãdo⸗
atqʒ docẽdos. Ei ſicut ex vno lumine hꝭ
quis ſufficienciã ad regendos greſſus ſu
os ſi alia apponãtur licet mino:a/qꝛ ⁊ ex
hoc fiet expeditiõ in guberuatiõe greſſu
um ſuoꝝ ita ⁊ hic.habẽs em̃ fide bmõi.

hoc ẽ deſuꝑ infuſam hʒ vtiq; lumen quo

regat greſius intellectus ſui in eis/que
tinent ad fundamentũ religionis. Si ta
mẽ lumina qne pᷣdiximus ꝓbationum?
miraculoꝝ addita fuerint huic fidei. erit
adiutꝰ ĩ młio ad regẽdos hmõi greſſus
Reuertamur aut ⁊ dicamꝰ. q ſi ſint

tnita ſeu theologica. ſiue ex ꝓbatione ſi Ar hugentat neteſſitate pfecte. virtu

ue ſuaſione ſiue ex natusa.ſiue ex aſſue

ſactiõe.vnũ ẽ ſpecie. Nerũtamemmagt

credit atq; nobiliꝰqui ex fide gratnita qʒ

ꝙ manifeſtũ ẽ lumina deſcẽdencia deſu

ſus q; lumina aſcendencia. Inmo veriꝰ⸗

eſſe vmbꝛas ererea is ra iter em
ſpecie lucere ſe⸗ u intellect ex ſuꝑ irra
diatioe vel pᷣmi luminis vł aliorũ lumi⸗
nũ que ſunt ſupꝛa ipaʒ etiã ſub pꝛimo ta⸗
I media., aliter ex aſceſu illuminationũ

per a patre lumind aleremedieſ ſe ꝓpꝛ⸗

Palefecimtiã qꝛ ſides inſaſa deſu

MN per vna end obetate Intacuq; credibili⸗
um diuerſitate. Quoniã ſequiturvni

tatẽ luminis a quo ſluit ſuꝑ intellectum.
Fides vᷣo q ẽ a rebꝰipᷣis tanqᷓʒ vmbꝛavł
ymago iparũ diuerſa ẽ diuerſitate cre⸗
dibiliũ ſequit᷑ em̃ diſpoſitiões cedibili⸗

Areſiectutur a rebus creatis oꝛgana
ſenſuũ infundit ſe ſpeculo intellectus.

tes dico naturales. Wanifeſtũ ẽ qꝛ ab
eis incipit ꝑfectio hmõi taqᷓʒ a fũdamẽ
to.ↄplemetũ aũt ac ꝑfectio eiꝰẽ decꝰ vᷣtu
tũ gratuitaꝝ ⁊ hee ſut ĩ fine ꝑfectiõis ſᷣm

ſpeciẽ.nõ dico ſᷣm gradũ.Qm̃ĩ vita iſta

no inuenit᷑ ſpẽs vᷣtutũ ſuplimio?:ut no
bilioꝛ ſʒ ĩ vna q̃q; eaꝝ ſpecieꝝ inuẽnitur

greduũ multa diuerſiias ⁊ varietas.nõ
ei ocẽs fides gratuiteqles ſũt.nec oẽs qꝗ

mõi fide credut equalit᷑ credut.ſʒt alu

mag ſali minꝰ. 2 alii lucidiꝰ.alij minus

clare.Et iteꝝ.alij foꝛciꝰalij debiliꝰ.⁊ fᷣm

hũc modũ ſe habʒ res ĩi alis. De con ꝰ*ꝰ⸗

ceſſitate huiꝰ pfectionis nullatenꝰ ſunt.

ti qꝛ ex alis per ſehoc ẽ talibus natura⸗

libꝰ ⁊ gratuitis.anifeſtũ ẽ pfecte eẽ ho

neſtũ qui eas habuerit. fum quia nuqʒ

omnes cõſuetudinales in anima vna in

ueniũtur. Neqʒ poſſibile ẽ innenire vppr
hũane vite bꝛeuitatẽ.⁊ bũane nature in

fermitatẽvt diximꝰ.quare ñ eẽt poſſibile .

S

cet aliquid detrahi⁊ cui nihil neceſſe eſt

HG

De legibus

Fruſtra igit᷑ inditus eſſet natraliter ho

neſtatis appetitus mentibus humanis.

cu ab eo ſint naturali impoſſibilitate ꝓ

hibite. Et ita aliud eſſet naturaliter fru⸗
ſtra qð ẽ maniteſte impoſſiile. natura,z

em̃ aliquid fruſtra facere.etiã in vno ĩdi

uiduoꝝ. nedũ in tòta ſpecie omipotẽtiſſi

ma dei ſapiẽcia qua ipᷣa amminiſtrat᷑ et
regit᷑ nullatenus ꝑmittit. Conſideremꝰ
igit hac ꝑfectionẽ.q̃ a naturalibꝰ virtuti
bus incipiens gratuitꝰↄſumat. Quia

igr ſine ac ꝑfeetiõenec volat in ſublime

eterne beatitudinis nec ſublimiter viuit᷑
nec deo acceptabititer. Manifeſtũ ẽ qa

meritũ eterne felicitatis. Et de qua nõ li⸗

spaddi. lex igit ꝗᷓ hanc ꝑfectionẽ mãda⸗
tis ⁊ regulis pciſe deſcribit.ẽ iex neceſii 1:
rie ac ſalutaris pfectionis. Et manife
ſtũ ẽ.quia hec vnica ẽ ⁊ ſola.⁊ qꝛ ipoſſi⸗

tificatũ

ec eſtpfectio modis omnibus neceſſa⸗
ria atq; ſufficiens. ⁊ ad vite decoꝛẽ. et ad

le ſu Eeeges eſſe diuerſas. impoſſibile ẽ ꝙ
geckdarg ta multitudo in lege. Ja igr cer

⁊ ſola honeſtate aggregata ex oĩbꝰ vtun
be naturalibꝰ ſcʒ ⁊ gratuitis.ſine quibꝰ
nec rece viuit᷑. nec deo acceptabilit᷑ nec

apud ipᷣm remüerabilit. Heclexeus

ſtatis naluraliaq; pcepta ⁊ ꝓhibitiones
7 inſuꝑ ẽ continens gratuite regulas ho

7

ſaron inẽs naturales regulas hone

neſtagſs Feoniacss Phibitiões ipius vt
cta exnaturali ⁊ gratuita ↄſiſtit. Sic

quẽa

virũ pfecte honeſtatis Eueniri⸗ vita bac cũ exeiſdẽ regulis ⁊ mãdatis impoſſibi⸗

tificatũ è ex hijsvnã eẽ ⁊ ſola lege:⁊ aliaꝰ
ipoſſibile eẽ ſalutarẽ atʒ pfecta. Sic onaz

ler lutaris gſgefisiz a pfecte honeſta-⸗

ibitionibꝰ ⁊ pᷣceptis. Quid aut

xta ꝙ ipᷣa veritas dicit, Mathei. v. Non
veni legẽ ſoluere ſed adimplere.non de⸗
mõſtratiõe indigetſed ſola enarratiõe.
nNaturalẽ em̃ honeſtatẽ.ſola ↄtinent mã

ifta honeſtas at; pfectio euãgelica ſiraiu

qregulis madatis. hoc ẽ

bile ẽ aliam eſſe.Earundẽ em virtutu im data legis moꝛalia. Omia em̃ illa inno⸗
poſſibile ẽ diuerſas eſſe regulas ⁊ man⸗ ta ſunt ⁊ inſcripta naturalit᷑ hũano coꝛ⸗
data.cũ vnius virtutis nõ ſit niſi vna re⸗ di. Quia igix euagelica pfectio natu⸗
gula ⁊ vnũ mandatũ.quo eius operatd ralẽ nõ eu uauit. ſed gratuitã addidit.
peipit᷑. Sicut et vnius vici regula vna Eam em̃ ſeruarivoluit? mãdauit.Euãge
dicit᷑ eſe declinandu.⁊ vna phibiſio. q lica igit honeſtasvtrãc; ↄtinet. naturalẽ
eius operatio ꝓhibetur. Amp.Eiuſde ſcilicet qᷓ inveteris legis moꝛalitas.? gra
honeſtatis impoſſibile eſt eſſe diuerrſas Luitã ꝗ ꝓpꝛia euangelica ſu padditio ⁊?
deſcriptiones pꝑ regulas et mandata.qa oↄplementu.

ſi fuerint diuerſe reguile. cũ nulla regula
honeſtatis aliquid dicat niſi virtutẽ illaʒ
eſſe ſeruaudãa ſiue tenendã de qua regu⸗

la illa ẽ. Similiter cũ nullo pᷣcepto cuiuſ⸗

cunq; virtutis aliquid dicat᷑ vel pᷣcipiat

niſi fieri opus illius virtutis cuiꝰ eſtima
nifeſtoẽ regulas illas ⁊ mandata nõ eẽ
diuerſa niſi vocetenꝰ.cum res eedeʒ per

omnia ſubſt int illis.. Amp̃. Sicut vna

virtus ad ſuam ratiònẽ pceptu. ſic tota

honeſtas ad legẽ totã. Quid enim ẽ
vna legula æ mandatũ ad ſu virtutem.

Jla ditimus. Moꝛ MWins;
ꝗ ſunt de neceſſitate honeſtatj. Ex quo

Amß. Githtnon ẽhone
tas.ſed pars honeſtatis. cui deeſt pars
maioꝛ honeſtatidlatʒ nobiliðꝛ.ita nec lex
ẽque maioꝛẽ partẽ ac nobilioꝛẽ regniaꝝ
&& mandatoꝛuʒ honeſtatis non connine:
Quare manifeſtũ ẽ legem moyſi nõ legẽ

fuiſſe ꝑfecta.ſed legis partẽ.Et illam ini

cialẽ atzʒ pꝛimaria. ⁊ ad gratuitã perfecti⸗
onẽ introductoꝛia. Et pueroꝝ atʒ incipiẽ
tiũ elementariã ⁊ hoc q;tum ad moꝛalia
Aineʒ que diximꝰ

manifeſtum ẽ et legẽ machometi multo⸗

Goc ẽ tota lex ad tota honeſtatẽ. Qualis
em pars ẽ vna virtus tocius honeſtatis
talis pars ẽ vnius virtutis regula? pꝛece
ptum tocius legis tota honeſtatẽ mada⸗
tis ⁊ regulis pᷣſcribẽtis. Quare ſicut
vnius virtutis nõ ẽ niſi vna regqula et pᷣ⸗
ceptui.ita vniꝰhoneſtatis non ẽ niſi vna
lexr. Si em̃ poſſent eẽ due vel plures. acci
eret iſta multitudo neceſſario ĩ regu et
mãadatſ.Qm ſi nõ eſſet ĩ regulłꝛ madatis

minus legem eſſe vel poſſe dici. q̃ multo
paucioꝛa naturalis continet honeſtatis
de gratuita vero appvtrũqʒ nibil. Cũ
em popꝑlus hebꝛeoꝝvix.Alphabetũ na
turalis Honeſtatis cape ſuficeret. fru⸗
ſtra eidem gratuite pfectionis eminẽcia
traderet Macometus vo pauca de
honeſtate.multa vero de ĩnhonelſtate. et
vicioꝝ feditate deliramentis ſuis immi⸗
ſcuit.· Quia igit euãgeliũ pꝛopꝛie lex
O

= 4

lele
ſaben
Puws
s

bi⸗

kc
la
na;
n
d⸗

*.

X Jumus ancille filij ſʒ libere.
eerres in nomine euãgelij. Euangeliũ
2Kalae interdũ ipᷣa hyſtoꝛia geſtoꝝ dñi

C

⁊ iita ðvno quoq; alioꝝ.

„

eſt. ſola regulas æ mãdata bui⸗ lagtar

integreq; pfectiõis ↄtinens. Manifeltũ ẽ
oſolũ euangelm legẽ eſſe integre honeſta
tis Iolãq; ſalutarẽ.ſolaq; legẽ pꝑfectam ſi
cut dicit Jacobꝰ in pꝛimò.Qui aut ꝓſpe⸗
xerit in lege ꝑfecte libertatis. Uetus eniʒ
lex imꝑfecta erat vt oſtendimꝰ. Z apłs at
teſtat in.vij.ad hebꝛeos dicẽs. Nihil ad
pfectũ adduxit lex. Et lex ſeruitutterat
Ricut ipᷣemet teſtat in.viij.ad Romanos
Dicẽs. Nõ accepiſtis ſpiritũ ſeruitutt ite⸗
rũ in timoꝛe.Et in.iiij.ad galath F. .1
e aut

ſaluatoꝛis. ymmo nec hyſtoꝛia ſed pars
hyſtoꝛie. Nõ em̃ ſcripta ſunt niſi ad nto⸗

dioeu geſta eiꝰ.ſicut teſtat᷑ iohaãnes iu vlti
mo. Sed ve doctrinaà ſua euãgelium vo
cat. Paulus in ſcõᷣo ſcðᷣe ad thymotheũ.
De regulis em̃ ꝑfecte honeſtatis ⁊ euan

gelice pfectionis nihil obmiſit qð nõ di⸗

ceret ⁊ penẽ nihil pᷣtermiſit de illis qð nõ

ſcriberet. ſi tñ ⁊ aliquid pᷣtermiſit. Que ei
virtus ẽ vel naturalis vel gratuita quaʒ ĩ
eplis ſuis pᷣtermiſit. gut ⁊ lexiſta
terna ſit ⁊ euangeliũ eternũ. et mãdata
eterna.facile ẽ declarare.Uide ꝑ ſingłas
regulas.⁊ videbis eternã veritatẽ ipoꝝ⁊

obligationẽ ſeu debitũ a quibꝰ neminẽ

vnqᷓ; poſſibile ſuit abſolui vł eximi.Con
tra quã nec pᷣuilegiũ nec diſpeſationem

vnqᷓ; poſſibſte fuit dari. In ſingulis ergo

regulaꝰ videbis verirate eterna. ſut eui
dẽeter apparet in vno quoq; iſtoꝝ videl;
deũ eẽ duigẽdũ.deũ eſſe timendũ.deuʒ
cſie honoꝛandum. deu eſſe adoꝛandum.
Wanikeſtũ etia ẽ tibi.quia nũq̃ʒ poſ⸗
ſibile.fuit aliquẽ exemptũ eſſꝭa debito⁊
obligalionẽ alicuiꝰiſtoꝝ Nulli em licere
vnq̃ʒ potuit no di Eere.vl ñ timere deũ
Pec igr lexẽ

q̃ nõ recipit abrogationẽ neq; derogati⸗

onẽ.nec exemptionẽ nec diſpenſationeʒ.

vllo tempoꝛe. Et ꝓpter hoc ⁊ regule
eius ſunt veritatis eterne ⁊ mãdata eiuſ⸗
dẽ obligatõis eterne.Et hec ẽ in ẽcio no
ſtra in eo q eã qcamꝰ euãgelid eternũ
vel mãdata eterſta. Qꝛaut ſupꝛa teti
gimus ⁊ diximꝰ quaſdãa virtutes eſſe na⸗
turales hoc ẽ naturaliter inditas.et eas
pfectas fuiſſe in adam ante peccatũ. Si⸗
militer intelligimus ⁊ nobis inditas. ve
ruũtamẽ multũ leſas atqʒ depꝛeſſas. ⁊ ꝑx
—

νhαπσ.υ⅞ dpfrede n d

xon

dine ꝓficere ⁊ aug

potius nouũ habitũ a

. .
(

4
neomning ſopſtas atʒ ſepultas in men
one animãalitatſiue oꝛiginal coꝛruptõis
Uen exercitio ⁊ ↄſuetudie ↄgruẽtibꝰ mł
tũ eas adiuuari atʒ ꝓficere ipo ſenſu exꝑ
iencie maniæſtũ ẽ.Ad ea tamẽ pfectiõeʒ
naturalẽ ſuã quã in adam eas habuiſſe
diximus.nec vna ea& in vita iſta qntacũ

inaleg ak o puenit aut ꝑpꝑtingit. Na
u

rales igit᷑ virtutes vocamus ⁊ quales
in nobis ſunt naturalit᷑. ⁊ quales lauda
biliũ opeꝝ exercitio ipᷣe efficiũt᷑.nõ eĩ du
bitamꝰ naturalit᷑ maſuetos exercitio eo
rũ qͥ mãſuetudinis ſunt in ipa manſuetu
eit. Silr ? naturales
pios exercitio eoꝝ qᷓ pietatis ſunꝑin ipſa
pietate naturali ꝓficere ⁊ augeri.Ueruʒ

an augeat ipᷣa virtus naturalis an libe⸗
retur potiꝰ⁊ quaſi detumulet᷑ ⁊ detegat
ab ĩmerſione qua diximꝰ ⁊ ita erumpst
in oꝑa maioꝛa ac frequẽcia nullo modo

Imutata apud ſe.Qucadmodu ſihomo
ligatꝰ diruptis aut ſolutis vinculis inci⸗

piat ambulare. cũ virtꝰ eiꝰ greſſibilis in
nullo mutata ſit apud ſe ſed liberata tm̃
An nouus habitꝰ acꝗſitus vł generatus

ſit hmõi exerciciu. queſtio ẽ alibi diſcuciẽ
da ⁊ determinaãda.Uerũtñ ꝙ veriſimili
us hic nobis ad pᷣſens videt/eſt.vt dica

mus.qꝛ magis ꝓficiũt ipᷣe naturales vir⸗
tutes ⁊ ſuarũ operationũ exercitioſqʒ no
ui habitus ex illa frequẽcia generentur.
Alioꝗn nullus habitꝰ poſſet in ſe ꝓfice⸗
re vel augeri qntacũqʒ fredncia oꝑatio⸗
nũ ſuaꝝ.Si ꝑ illa aliꝰ nouus habitus gi
gneret. Sequeret etia ex hoc diſpoſitio
nẽ nõ/ poſſe firmari vlł ↄuerti in habitũ ſʒ
fuefactõe genera
ri. Et de hmõi habitu ſicicit᷑ denouo

generato. Eodẽ mõ ſe hr̃e neceſſe eſſʒ vi

delʒ ꝙ ipe ſilr freqnga opationũ ⁊ aſſue
faciiõe nõ poſſet fie foꝛnoꝛ aut firmio:
aut alio mõ pꝛoficere. Immo frequẽcia

operationũ ⁊ aſſuefactio ſequẽs idᷣmno
nu quendãa aliũ habitũ generaret ⁊ ſug.
induceret. Pꝛioꝛivero nec robur nec alia⸗
pfectionẽ adiceret.⁊ de iſto ſecũdo habi

Aeriſimiliꝰ

tu eade ſilłr quõ reſtaret. Ueriſimil
igit᷑ ẽ virtutes naturales ſuan operatio⸗
uum frequęẽcia ⁊ exercitio ꝓficere ⁊ meli
oꝛari multipliciter.et ißas quodamodo
fieri pꝛomptioꝛes ⁊ facilioꝛes ⁊ expediti⸗
oꝛes ad opationes ſuas.Et has expediti
ones ſeu pꝛomptitudines ad operatões
nõnulli vocauerũt habitus.veriſſimum

LSõ
H
4 =
Vl
„
8
—
☛0
☛● G
. 1
gR
—–
SDUð
DU
D
.
2
M
Sð
MR
H
—
—

.ê — = 5

1 . X

. Wevis lx õ

. Se klegibus

autem ? aꝛ erpeditus a ſmcilis ad frequę: naã ſug ipᷣa veritate abſq; medio bñ oidi

, ροaHvunαι cia opationu. nõ aliter differià poma q; natatqʒ ↄoſtituit. bq; oꝛdinatã ac ↄſtitu

ons plenus et redũdare paratus afon-⸗ ta. inſtarciuitatis qᷓ iuſtiſſime ac ſanctiſfſi-
te ſimpli potẽcia eĩ fontẽ opationũ dicit melegis ſtatutis amminiſtratur. et re⸗
Eapi habuas vero plenitdinẽ dic ſon gitur. Hec etiaʒ lex cuius obſerian⸗
tis. Si ꝗs auũt dixerit qꝛ habiꝰin poma a cia exterio: decoꝛem et rectitudo tocius
Prervn qua e in fonte. verilir dicit. Et hoc ĩ his vite et ↄuerſatiõis hũaneverus decoꝛac

q de foꝛis totalit adueniũt.⁊ quaſi fun vera rectitudo.q;ꝛ om̃e eius contrariũ ve
dnt.vt poſt modũ refundãtur. Studio riſſime pꝛauitas ẽ.⁊ ſancto indecẽs ac re
eęi et expieucia atq; doctrina ⁊ reuelatde pugnas ſpuali pulchꝛitudini turpitudo.
Aaꝗ ſciccie infundutur. q̃ cũ recepte filt Apparet etia ex hüs. qꝛ lex bebꝛeoꝛuzʒ
„ ſcietes quidẽ pᷣmo faciũt.Deinde docto⸗ inqztu vetus.nõ lex inxegra ẽ vt dirimus
res ⁊ q diſcẽdo quodaãmõ ĩfuſe fuerat do ſed paꝶ legis no eĩtota aggregatõ ma
„ cẽdo poſt modu rezindũt᷑. In his aut daton q in quinq; libris moyſi continen
d ad habitꝰ ſunt⁊ q ab intus id ẽ exindi tur ad legẽ veterẽ ꝑtinet inqntũ veterem
C ta cop:dſitate fluũt alit᷑ ẽ habitus em̃ in ymmo multa ſunt ibi eius de qua nunc
hmoi nõ ẽ niſi expeditio et habilitas ⁊ ſi loquimur euagelice ꝑfectionis madata.
cut purgatio ipius fontis. Oꝛiginalis Quẽa dmoe nec oẽs hebꝛei tꝑis illius
Fẽculẽcia fluxũ ĩpedit virtutũ natura ad vetus teſtameniũ ꝑtinebat.vt dic Au
lm.faciẽs et vt minoꝛ ac rarioꝛ ſit emana guſtinus.ymmo erat in pplo illo ꝗq ad no
tio opationũ.⁊ vl minus meritapurgat᷑ iũ ptinẽt. etus igr̃ lex ᷣm vnã intentio
aut huiꝰalueus ad modicũ declinatone/ nẽ ðꝛ lex.pplo veteti tradita ſcilʒ tota ag
vicioſarũ oꝑationũiet ꝓpᷣarũ aſſuefacti Igregato madatoꝝ q in quinq; libꝛis ma
one.Quẽadmodũ ſifons redundatõneyſi ↄtinentur. Scoin alia vᷣo intennoneʒ
Jua et fluruobſtacula ip̃ius fluxus.⁊ obi ꝛ naturalis videlicet qᷓ naturalis hone⸗
ces aliquatenus irrũpat et epellat.⁊ de ſtatis regulss cõtinet mandata. ꝓpter
Joꝛdibus obuiantibus aliquid diluat ac boc aũt vetus ðꝛ qꝛ oĩbus alijs antiqui⸗
„ D deleat. Sanctificatione vo et gracie ple⸗ oꝛ eſt. Qneadmodu honeſtas natnralis
nitudine purgatur.atqʒ mundatur.vt li⸗ antiquioꝛ ẽ ⁊ natura ⁊ tꝑehoneſtate gr̃e
bere copioſe atʒ ſincere fluat. Manifeſti Cercla intentiõe ðꝛ vetus lex agsregatio ·
igt ẽ ex hijs. ;tu differat ab inuiceʒ babi madatoꝝ puenili pplo ꝓpter ipam pueri P
tus in hijs que ab intus ⁊ de ſe id ẽ dep litatẽ ſuã tradita.Qm̃ ipa hmõi puerili⸗
pᷣa copioſitate fluũt.ęt hijs q de alienaæ tas vetuſtas ſpũalis ẽhoc aad moꝛtem
ſupinfuſa. vᷣtut es aũt naturales fontes eternã ſeſtinans vicinans ſeu ꝓpinquãs
unt indite ⁊ innate copioſitatis. Simili Jam igit᷑ expediti ſumus auxilio dei
ter et gratuite.Cõſuetudiales aũt phau de hijs que ꝓpoſueramꝰdicere in decle
rite vidẽ tur pᷣcedẽti frequẽcia et aſſuefa⸗ ratiõe qꝛ⁊ lexvitas ⁊ lex vᷣitat: veriſſime
ctione opatioes quas poſtmodũ quaſi dicitur. Et fecimus manifeſtuʒ, quia ip̃a
de pleſo eructa atʒ refundunt. Diffe⸗ Vnica eſt. quẽadmodũ ⁊ honeſtas perſe
runt igr ea q diximus quẽadmoduʒ pur ccta vnica e conſiſtens ex duabus parti
gatio ſeu liberatio ouei et impletio eiuſ bus.natnruli videlia ęt gratuita.Et na
α e. Reuertamur aut ad id in quo era turalis quidem honeliùs pars eius ini⸗
Qon ndeacte O O. mus et dicamus. qꝛ i planũ ẽ ex his qᷓ cialis eſt. Sꝛatuita vo pars eius perfici

Diximus qꝛ hec lex de qua hic intẽdimus ens eſt.et adimpletio conſumata. ppter
Vla ẽ integra pfecte honeſtati deſcriptõ. gquod ⁊ lex vetꝰ rudi adhuc et puerili po⸗ „p
ſola ſine diminutioõe regulas et madata pulo taq; alphabetum honeſtatis tanq.
oia continẽs honeſtatis.Et ꝓpter hoc ſo elementa inicialia religionis tradita eſt.
la lex veri noĩs. q; vero ſola oim vtutu Pars vo ſecunda tan plenitudo atqʒ
aggregatio ſiue totalitasvera honeſtas perfectio erudito iam ppuſd atq; pꝛole
ymmo ipᷣa veritas honeſtatis interne qᷓ cco.ſuſcipicẽdeq; perfectioni.lõgis ac ma
ment humanã veſtitatq; venuſtat. a gnis multoꝝ ſeculoꝛũ eruditionibus p:e
nitfeſtũ ẽ qꝛ ipa ẽ. ⁊ lex veritas ⁊ lex verita parato per chꝛiſtum dñm appoſita ẽ.qui
EF tis. Lex em̃ ſignificatiõis lex fmonu, ecõſumatio legis ad iuſticia ſicut legitur
eet ſcripturarũ Hec aũtẽ q mente huma ad Romanos. x. ꝓpter ꝗð et legitur ad
. . OD

=
=E

n
1.

g

i⸗

3do
n 5

. .
R

3

.

sl

.

Gala.v.qꝛ oĩs lexin vno ſermõe

exin vnd ler rlet.
videlicet in fmõe de dilectione. Rc legi

tur ad Romanos tredecimo. Qui diligit

cximũ.legem impleuit. Et iterũ ibidem
plonitudo legis eſt dilectio. Mandatuʒ
em de dilectione potencia et virtute.oĩa

alia madata quodãmodo eſt.qm̃ ſine ea

inutiliter obſeruatur. ſicut legit᷑ pᷣme ad

ſpecialiũ ⁊ mondatoꝛñ.

Fiunt deo accepta bilia ſut

Coꝛinthe.tredecimo.fere p totũ.Cum ea
vo omnia deo acceptabiliter meritoꝛie⸗
q; atq; remunerabiliter adimplent᷑ ꝓpt᷑
hoc er eius mandato pendere dicit tota
lex ⁊ ꝓphete. ſicut legitur Mathei.xxij.et
Warci. xij. Similit ꝛin
mo. Fratres pfecti charitas pᷣcepti.id eſt

tocius legalis pᷣceptionis finis conſüma ma mandata eitheio
tionis eſt charitas. Qm ꝓpter illam aut iñ aggregatuũ ad partes ſuas. Si veroe
oriſt quid tanta numeroſitas mada⸗

acquireudã.aut nũtrienda: aut conſeruã

dm:aut adaugendamaut adimplenda

omnia pcepta ſunt et ꝓhibita.qᷓ in vtraqʒ;
lege continent ppter hoc etiã dictum eſt

Iniciu ſapiencie ſimo: domini. In pſal⸗ claratione veriſſima numern virtutu; q⸗
dragenariũ nõ excedere poſſe. In quo re

terio.Et eccleſiaſtici pꝛimo. Dilectio vere
dicta eſt honoꝛabilis ſapiencia. In eodẽ
Eccleſiaſtico ppter multiplices ſui pfecti
ones ⁊ laudes quas hic traſimꝰ. Com⸗
paratioe vero timoꝛis qui vniq; puerilis

eſt. et elementarius ſeu alphabetariꝰ. vt

ita dicamus. ſapiencia ipᷣa dilectio hono

rabilis eſt. Timere enim timoꝛe ſeruili. ti
mere eſt viliter. et ideo ſapere viliter.qre

timoꝛ ſeruilisvt ita loquamur ignobilis

eſt vilis. Weritoigi cõparatione ſer

uilis timoꝛis. dilectio ſapiẽcia nolulis eſt
⁊T honoꝛabilis. De limo te em ſeruili

illa accipienda ſunt qᷓ pmiſimus ppt qå

ad tymotheũ pꝛime

— RSZ .

s

—

De generali

bꝰ em̃ mandatis ⁊ regulis ſiue de aggrre

gatis in quibus tota lex aggregata pcipi Sðð
tur.non eſti neceſſe nos hic intẽdere. que
potencia egdem ſunt cũ particularibus?

tur.non eſt neceſſe nos

que vtiq; eadem ſunt tũ ſubſtancijs ſibi

ſpecialibꝰ. Sicut genꝰ quodãmodo idẽ

eſt cum ſpecie ſua. et quodamodo diuer
regatiua vero ſunt. quẽadmo⸗
cuſtodi mandata. ambula
via mandatoꝛũ dei. Omnia em̃ mada

ſum. Aggre
du ſerua leg

ta legis vnoquoqʒ oſtoꝛũ mandatoꝛũ pᷣ⸗
cepta ſunt. Et ꝓpter hoc vni quodq;

—
c

partibus ſuis. Beneralia autem ma⸗ 1
data ſunt.vt declino a malo ⁊ fac bonuz

iſtoꝛũ ad omnia mandakalegideſt ſic to

toꝛu populo hebꝛeoꝛuũ data eſt.videliget

lexcenta. 2.xiij. cũ conſtet numero virtu⸗

tũ longe minoꝛem eſſe. Certum em ẽ de⸗

.

ſpondemus tres cauſas fuiſſe multitudi

nis mandatoꝛũ.pꝛimam ruditatẽ i eru

ditionẽ ipius. ꝓpter quã generalibꝰ pꝛe
ceptis ſolum erudiri ⁊ inſtitui nõ potuit
Et ideo per partes particulariũ madato⸗

rũ erudiendũ illum ac inſtituendum de
creuit deus quaſi paruulũ magis fractio
nibus panũ atq; in raucis qᷓ; paniboin⸗

tegris nutriendu. Secunda cauſa ex.

ecrabilis ydolatria multiplex. in cuiꝰ eli⸗

minationẽ ꝓ parte magna intendi lex.
Cchoc potiſſimũ in omnibus mandatſ q

abſurda videntur et nulla vtilitatẽ aſſer⸗

autẽ ſola opera que ex gratuita dilecco re ſeruantibus. ercia quia librũ legi vo

epta bilia ſunt ac remunera
tione dignaſin eis que pᷣceſſerunt dedia⸗
auimus.

arum legis huiꝰ Z
qua iam deele quis ipᷣa eſt lex in⸗
tegre honeſtatis ac ꝑfecte religionis. Re

ſponſio.qꝛ in alio tractatu ⁊ querendus

2 ſtabiliendus eſt videlicet in tractatu 8
virtutibus ⁊ moꝛibus.qui eſt pars ſepti⸗

eſt ſapienciawel

—

ma ſciencie ſapiencialis et diuinalis.
Et hic eſt qm iuxta vnaqʒq; v tutem
eoperatione eiꝰregu⸗
la ⁊ mandatũ.quẽadmodũ ſuperius di⸗
rimus. Etquia eunde numerüũ neceſ⸗
ſe eſt eſſe virtutui ſuaru regularũ mada
toꝛu ſpecialin.deo ſtabilire numeruvir

lutũ ẽ ſtabilire numerũ regularuii ipſaru

4 BSi quis autẽ qrat nume
mandaton etre
qua iam deel Karas

luit deus eſſe ſuffciencie p tempe illo

⁊ capacitate nouicij adhuc illiꝰpopulivxł

P pte maxima puerilis. voluit ergo legẽ
cotinere omia ea que dirigere moderari
ac decoꝛare ſufficerent vitam huiꝰ popu
li dans eis in hoc multã materiã medita
tionis vel exercitationis in lege illa p c
ptu ruditatis eoꝝ⁊ impericie. Ne libꝛoꝝ
paucitas et paruitas mandatoꝛum ſumł
eſſent eis occaſio euagandi ad libꝛos hu
manarum traditionum ⁊ inde credulita
tesnouas ⁊ erroꝛes impietatis legiſq; ðᷣi
contrarias ſupſtitiones haurireni hoc
multa vigilancia ac diſtrictione obſerua
tum ẽ apud hebꝛeos multis tempoꝛibꝰ⸗

videlicetvt ſapiẽcia legis contentilibꝛso383

aliarũ gentiũ declinarent. Unde nec phi
c iij

6

Aoſopbie op

Qdaelicet caldeos diſcplinas ? ſtudia ma⸗
rime ꝓueherent.et adhuc ampliare neq;

.

ꝓuehere non deſiſtũt. Qac; egrheij
udioſiſſime atq;

magnifice pſecuti. Poc ipſum noluit lex.
Deutroñ.iiij. vbi dicik. Pec eſt em̃ veſtra

ſapiencia ⁊ intellectus. Similuer Fſaie
viij. Nunquid nõ pooulus a deo ſuo re

quirit viſioneʒ ꝓ viuis ac moꝛtuis ad le

gem magis et ad teſtimoniũ.Et in pfſal⸗
mo. Beatus vir qui in lege domini me⸗
QGitatur die ac noct Et multa hmõi. De
in de ita artauit eos ipᷣa lex ad ſui iugem

meditationẽ ⁊ obſeruanciã vt alias ei co
gilare. 7 in alis ſtudere nullo modo va⸗

caret. Sicut legit Deutro. vij. weditabe
rs ea ſedens in domo tua? ambulãs in
itinere doꝛmiens atq; conſurgens ⁊ c.

tationes eoꝝ ratiões defendere. Hinc

Poſt q;ᷓ autẽ caldeis ſiue babilonijs⁊ gẽ
ti arabuʒ comixti ſunt.⁊ miſcuerũt ſe ſtu⸗

dijs eoꝝ ⁊ phyloſophie.⁊ ſecuti ſunt opi
niones philoſophoꝝ.neſciẽtes legis ſue

credulitates ⁊ abꝛahe fidem cõtra diſpu

eeſt ꝙ facti ſunt in lege erronei. ⁊ in fideę

gnũ ſarracenoꝝ diffuſum eſt ſuꝑ babita

„
5
.

*

ſpᷣius abꝛahe heretici.maxime poſtdʒ re⸗

nonem eoꝝ. Exinde em eternitatem mũ⸗
di ⁊ alios ariſtotelis erroꝛes ſecuti ſunt
multi eoꝝ. Hinc ẽ pauciveri iudei.hoc

eſt qni non in parte aliqua credulitatis
lue ſarraceni ſunt/aut ariſtotilicis cõſen

cientes erroꝛibus in terra ſarracenoꝛum
inueniut᷑. De hijs ꝗ inter phyloĩophos

S. cõmoꝛant᷑.Dedit etia occaſionẽ no leuẽ
eñm̃ appareti eis alſurditas ⁊ inutilitas.
ANulla autẽ pᷣceptiðnis aut inhibitionis
earũ ratio nulla obſeruanciarũ vtilitas

apoſuaſye hmoi ea qͥ videtur multoꝛum
mandatoꝝ abſurditas vł inutilitas. Du

Non eſt mirũ ſi ab eis receditur. Sed ta⸗

o q; onera ſupuacua püciunt. QMaut

ſtoꝛis certũ ẽ eueniſie. Fidẽ igitur õ
hiüs faciut tibi illa ſignaqᷓ data ſunt eifa
cere coꝛã filijs iſrael.⁊ legunt᷑.exodi:iiij.

rota lex hebꝛeoꝝ deo actoꝛe ⁊ inſpirato-⸗
re ⁊ ↄdita ⁊ edita ſit.⁊ populo hebꝛeoꝛũ
in potencia ipe legiſlatoꝛ. videlic; ino⸗
ylſes verus dei nuniius eſſet. indubitataʒ
ſidem faciũt ſigna ⁊ mirabilia in quibus

venit. quibꝰ ſilia nullis ante tpib⸗ et by⸗

ſcz de virga verſa in colubꝝ. manu lep:o

Loſ erã dare illid temgoꝛibꝰ an⸗
Aii ſunt.donec cõ mixti ſunt inter geles. vl⸗

„2

cituspharaonis. manna deſerti. aqᷓ veræ⸗
ſa in ſanguinẽ. Decẽ plage egypti. Diui⸗

erdotale gens ſancta 20.
x.dat eis legẽ interioꝛẽ cum hoꝛrore ma

vera wiſio ardẽn rubꝛi. ſubmerſio exer

ſio maris rubꝛi.Aqua educta de petra.?

alia q enumerare longũ ẽ.Et ne masic

artis cuiq; irrepat ſuſpitio. defectus ma

goꝛũ ⁊ atteſtatio ꝓhibet et remouet eui⸗

denter. Deficiẽtes em̃ in tercio ſigno. co⸗

gente veritate cõfeſſi ſunt. qꝛ digilus dei
hic.id ẽ virtus vel oꝑa dei. ſicut legit exo
di.viij.Apparet etia qꝛ virtute dei omipo
tẽtis iſta facta ſunt. ex hoc ꝙ dü egypcio
rũ niha ↄtra iſta mirabilia potuerut. vi⸗
delicet nec plagas auertere.nec egyption
exercitũ iuuare aut liberare.nec moyſen
aut populũ hebꝛeoꝝ nullatenꝰimpedire

ꝓvier qð cũ tantis mirabilibus pplło be

bꝛeoꝝ om̃ipotẽs virtus ði altiſſimi claru

iſſet. omimodiſq; defectus et inpotentia

deoꝝ bmõi euidẽter apparuiſſet. benefi⸗

cenciãq; eiꝰ largiſſima exꝑtus eſſet idem
populus deoꝛũq; cultura oĩno cultoꝛibꝰ

ſuis inutilẽ eſſe depᷣhendiſſet.locꝰ fuit vt
cultus dei altiſſimi. ⁊ honoꝛificẽcia ac lex
q̃ ſcõm beneplacitũ eiꝰ vineret eidẽ ipo⸗

neret. culti q; deoꝝ aꝑte depᷣhenſus. va

nus ⁊ inutilis eidẽ interdiceretur. Q

⁊ factũ ẽ poſt ſubmerſionẽ ſcilʒ exercitus
pharaonis.⁊victoꝛiã de amalech. ſieut le

2—

git᷑ exodi.xix.vbi ꝑ moyſen loquit ße de
us ad eos dicẽs. Noſipᷣi vidiſtis qð

lece⸗
rim egypcijs ⁊c Ibi et eligit eos in popu
lũ peculiarẽ dicẽs. Quõ vos aſſũpſerim
mihi cEt iterũ.vos eritis mihi resnuʒ ſa⸗
Deinde in

gno.nõ em poterãt abduci.ymmo abꝛũ⸗

pi ab inueteratis erroꝛibus niſi in oſtẽio
ne magnꝗliũæ timoꝛe magnoi ꝓpter qd

omnipotntẽ in oſtenſione magnaliũ. ⁊
terribilẽ in ardoꝛe iein vocibus ⁊ daã
goꝛe buccine ſe eiſdem e hibuit ⁊oſten⸗

du. Multũ em̃ ẽ efficaciſſima vis timoꝛis

ad imitanda coꝛda. ad exterminãdas ve
teres conſuetudines ⁊ mirabiliter eſt hu

milians coꝛda dura atʒ ſubijciens eiꝰim
perio qui timetur. Et ꝙpter hoc pᷣmo
ſempet vſus eſt domigus contra duriciã
æ ceruicoſitatem popui illius. Sicut legi
tur in omnib? ꝓphetis.
ex omnibꝰ⸗hijs ↄtra legẽ moyſi deo acto
re et conditoꝛe editam eſſe. Quare nihil

in ea inutile nibil ſuperuacuum. nihil ab
ſurdũ. Nihil igr in ea vel pᷣceptũ vel ꝓbi

Apparetigik

—e K'n cion fauce
$

.

O biteſt nipil velſtatuti velnarratũ as tum curatio. Amplius.Facilioꝛ erat
n

6 habeat cauſa rationabilẽ 2 ffirente eoꝝ cõmiſſio ter opoꝛtunitates. ſic fa
— rationẽ ſiue occultã ſiue manifel Av. (llioꝛ eſt ouis furatio q́; auri equiualen⸗
v. Etenim qᷓ euidẽter ad dei honoꝛificẽ tis. et hoc eſt quonia et ouis facilius in⸗ *
cia ? vile noſtre cõpoſitionẽ et decoꝛatio uenitur et auru artius cuſtodit. Am⸗ 2
e nẽptineniꝑ ſe manifeſtã habet vtilitateyʒ plius.De bobus 7 ouibus ſanctificabat J
èê et debita ſunt ꝑ ſe.ſicut mãdata quibꝰ p-⸗ domino allua. et offerebant in ſacrifi⸗
G49 cipitur diligi deus vel timeri. Et ad hunc cus erneceſſitate. et pter hoc quaſi ꝑpteʒ
69 modũ redduntur oĩa illa quibꝰ aliq ope habebat domin?in gregibus et armen⸗
dei ratio virtutis expᷣſſe pcipitur.aut alicuiꝰ tis.De auro di

ali s expi. aut alicui? s. 1 vo nibil ſibi ſanctificari pce⸗
vicii operatio phibetur. Sicut:nõ fura⸗ perat pterq in conſtitutiõe tabernaculi o
o. beris:nõ mechaberis. Eodẽ mõ euidẽs ęt edificatione templi et fabꝛicatione va⸗
did vtilitas ẽ in quibuſda q ꝓpter mala q de ſoꝛũ ipſoꝝn. Quid ergo nimirumſidi .
n rebus alicuiꝰ ꝓnenire conſueusrt pce⸗ ſtrictius ea cuſtodini voluit et direpliõeʒ
jon pta ſunt ſicut.cooperiri ciſternã ne quis eoꝛũ acfurationẽ ſeyerius vindicari. de
ſen eã cadat. Recludi bos coꝛnupeta.ne qu? quibus ei pars de neceſſitate debebatur —
re coꝛnu feriat. Sunt ⁊ alig in quibꝰeuides qʒ ea de quibus nihil ei debebat. ſed vo
be vrilitas pacis.ſicut ẽ fufũ et rapton peri- luntarie tm offerebatur. Amp. Armẽ
dan p itio⸗Siliter rebelliũ filioꝝ ac pternoꝛ ta er greges non ſolu vtilia ſed etia neceſ
D ctra parẽtes. Ad hoc etia ptinet phibi-⸗ ſana erant victui et habitui ſiue veſtitui
cefn tiod ſcoꝛtoꝝ et lupanarũ ꝓ parte.Et ſi m̃ hbuano p ſemetip̃aauru vero ad hocu⸗
in alia inboneſtatẽ nõ haberẽt. nec vita bu perfluũ eſt atq; inntile. Werito ergo
nin⸗ mMmDan in alias deturparent ſcoꝛta ⁊ lupa magis cuſtodienda fuerunt. furtaq; ? ſa
naria. Wultas iñ pturbationes vite hůa pine eoꝝ ſeuerioꝛi animaduerſione puni
gqga ne ingerũt videlicet rixarũ.latrocinioꝛu, enda. Amp̃ᷣ. Bobus et ouib' tand;
N et bomicidioꝝ. ? de hijs ẽ nõ ſolũ credqdu ſanctis animalibus ⁊ pene diuino hono

sr ſitas aut opinio. ſed p cottidiana erpien- re dignis parcendũ credebat eg ypcu.ink
0 cia certitudo Natochrinekde indicis ꝗq⸗ quos nutriti fuerãt/ꝓpter deos quos co R
iu alia pmiſſa mmn nullo mõ pceptapmiſſa rmupmus apparebat in ſPecie boui er 2
jede vtiq; hec in lege nõ punita.ſicut repudiũ in ſpecie arietis. ꝓpter hac ena cauſa de⸗
ſe odioſe vxoꝛis:et exactio vſurarũ ab alie teſtantur egypcij omnes paſtoꝛes ouiuʒ
Honn nis ; frattibus. Hoc eſt ab alijs q; bebꝛeẽ ſicut legit Deneſeos. uvj. vpter hoc hu⸗
is.q̃ vtiq; ideo in lege ꝑmiſſa ſunt vt ma iuſmodi animalia vocaãtur abhominati⸗
ioꝛa mala dedinaretuf. Sciebat nan ones egyptioꝛuʒ. ſicut legitur Exodi. viij.
Eein q; legiſiatoꝛ eã eẽ iudeoꝝ malic. vt vro Abhominatõnes autẽ egyptioꝛu ymmo⸗
Grln res odioſas ꝗᷓ ab eis nõ niſ per moꝛtem labimus deo noſtro. Quia iguurnu

ſena ſeparari poſſent occiderẽt ſciebatet eam triti erant in terra egypti ? int egyptios:

. eiſe eoꝛundé cupiditaté e anarici vt necoltendit eis vñs no eiſe abbominanda
fratribus hocẽ iudeis abvſuris parceréet bmõi animalia iuxta ↄluetudins egypli⸗
niſi alienis ad vſura dare qmitteret᷑. vſu oꝛuũ.æ vſum eoꝝ neceſſariũ ac multiplicit
r em malũ eſſeet capinaleuidentẽ iã ali⸗ vtilem. Aurũ autein parte iſta et oes di⸗
Sn bi dedarauanus Eecit igitur legiſlator uicias ſuperfluas Ron parum viliſicauit
. p bmõi pmiſſiones. qð in tali populo fie anaricia enia et cupiditatẽ hoc facto ſug⸗
ings n potuit videlicet eos p minoꝝ maloꝛuʒ autem auinq bones p furto

amiſſionẽ a maioꝛibus auerti. Q aute, / Vnius et quatuoꝛ im oues ꝓ vng reltii
Huedã mala licet minoꝛa quibuſdaʒ ma/ pcepit.exodi.vxuj. Illa credilur eſſe cauſa .
loꝛibus magis puniri pꝛecepit. illa cul⸗pidelicet. quia quatuo: comoda ſiuę vti „
dubio cauſa fuit.quia licet mi oꝛa fredn litates habet ouis. duas ſcilicet pellis e
atargycogiinge antin ppulo illo. carnes et alias duas ſcilicet fruct⸗ et fel⸗
„ Et ꝓpter hoc plus nocebaãt tranquillitati EFructũ autem intelligimus lac caſeuʒ et
dAt erpaci populi ia frequencia ſua. ila butirum Hasvero quatuo vtilitates hʒ
a magnitudinè ſua. ppter hoc ctia. qaꝛ mul⸗ bos ⁊ inſuper quintam videlicet labo⸗j.
„ uutudine innoluebant difficilioꝛ erat eo ſiue agriculationis ſiue euettionis dute⸗ „.

B

. 4 . — =òõ ⸗ S “ ”ð U „ “ EEEE 8 S
2

. . Æα1 ne Tele 5,
De egibus S
Ouia igit᷑ quinq; dapna irogat qnibo- nmaliciã ? negligencii. Quẽadmo⸗ HW
nfuratunchhatuor vero im qui out. Me dũ cum quis dimittebat iumentũ ſum 15
rito quinq; boues ꝓ vnereſtimi. ? qua depaſære àlienũ agrũ vel vineã. Punie

. tuortm oues ꝓ vna reddi pcentt ofisive batuſ em hmõi deilictũ ablatione eiꝰ qð
„„ 2 iſimiliꝰ aute videt᷑ nõ hoc attendiſſe do ille habebat optimu ĩagro ſuojvł vine · e

minu qð diximꝰ de numero vrilitatuʒ in Et hoc Evt rixe et homicidia qͥ occaſiqʒe .
hoc pᷣcepto. Quonia et inueuitur aliavti hmòi factoꝛu euenire facile poterat dẽcli .
Aitas boum in terra ꝓmiſſionis valdene narẽtur. Diſciplina nanq; iudicialis
ceſſariatvidelicet tinira ſegetũi et ſta ſex ſiue iuſticiaria velud cyrurgia queda ſpi- 8 6 .
„ VhVoues ꝓ vno reſtitui pcepiſſet Si huiui ritualis ẽ qua tanq; ferro et igne q vuiiè·
modi vtilitatũ numen attendiſſer. Bi da ſunt aut alias mo:bida in coꝛpe ppłi/ M
%° quis tamen dicat quia vtilitatem triture vꝛuntur p minoꝛ:es penas aut etia reſecãa⸗ i
. Jegetũnon repugnauit alia dominꝰ ab tur. videlicet eũ ꝑ moꝛtẽ coꝛpoꝛalẽ de me 1
vtilitate agriculrure. Quonia annexa eſt dio tollunt᷑. Gladiũ igit et igne ceteraqy NQ⸗e
„ tMritura agriculationi nõ inpꝛobabilit᷑ di penarũ toꝛpaliũ inſtrumenta. velud deei
„ Tet. Pobabiliussamenvidetur djm cyrurgia habẽt et poꝛtant pᷣncipes ſecula dbe
2 in iſta conſtitutione reſpectum habuiſſe res. ſicut legit᷑ in.xiij. Ad romanos. HD jd5 de⸗
ad maictitatem audacieatq; dãpni. a em̃ ſine cauſa glodiũ poꝛtat.t q; de ſtun Hð
ioꝛis em̃ audacie et ipꝛobitatis eſt bonẽ / do putei abyſſi.hoc ẽ depꝛofũdo dyabo ſbe
Furari Pouem. Etideo ſeuerius punien⸗ Alice adinnenuonis exiuit noſtris pibu· 1
heretice garrulitatis ranũculus/audens

Deng. quia vidit eam ſufficere ad deter⸗ coaxare contra dei iuſticia 7 legẽ. Mnul min
Tendã ⁊ coꝛrigendã inpꝛobitatẽ ⁊ audaci lo modo niſi ex cauſa licet coꝛpaliter occ hie
am populiillius ab hijs malis maioꝛe? dere hominẽ.poſtq; in hoc deuenimꝰ? vv⸗ nee
5 . Auitem aut minoꝛẽ pena ſtatuiſſet in hjs delicet vt de lege talõis loqueremur de mn
ſi hoc eſſe neceſſariu aut expediens vidii⸗ ſtruamus huc erroꝛem deſtructione auueg 1ſtl
ſet.quod vtiq; euʒ nullo modo latere pp poſſibile ẽ ⁊ cõuenit. Querimus igr d
Auit. Debes auteſcire quia iſte pene non ab hmõierrameis. vtru erudiedi ſint par 2??
Knſugebant. niſi cũ animalia hec ab ipis uuli et coꝛrigẽdiſaltẽ q;tũ cunq; leuibus ·
„ ( Juratoeibus vel comeſta vel aliter oſi um fiagellis. Qui ſi reſponderint ꝙ; nõ. Re⸗ 7 ie.
. ta erant. Si em inneniebantur apud ſtat ergo vt dimittatur om̃ibꝰvicijs ⁊ in· i
cosviua.nõ niſi duplü reſtituere cogeba Janis.Et ꝓpter hoc vt minus curetur Sãdd en
tur. ſicut legit in pᷣmemoꝛato capitulo.eł canes et aſini et equi.⁊ minus etiæ enran D
hoc eſt.quoniã ⁊ conſumptio ⁊ comeſtio ſint: cum diſciplina hmõôianimalibus ðð
rei aliene aut noua peccata eratvidelicʒ adhibenda ſitſet nõ Ffilijs.⁊ nlioꝛatio ꝑ (a
noua funta. cum eſſent none cõtrectatio⸗ diſciplins querenda ſit alijs animatbus n
nes rei aliene inuito domino. aut ſalteʒ Sau penitus negligẽdi. ⁊ in omnẽ de RUð”
magne aggrauatiões furtoꝝ/ ⁊ ideo me⸗ ter oꝛationẽ peſſimationẽ abire dimir
lto ex ſuperadditiõe àddebatur ⁊ pena. tendi. Amplius. Cuũ homines etid ani .
“ Eum au ẽ inueniebat᷑ furtum illeſum ſi⸗ malia ſint. no ideo quia animalia ſun.. gi
ne inlegfum.reſttuebat᷑ domino rei fur Extra nitcigl gam ernanqnm ex hac canſa ððð
„ tiue duplũ. Duabus cauſis. videlic; le nulli animaikii eſſet impendẽda diſcipli⸗ . i
Age talionis que iuſtiſſanavidetf᷑. Hocẽ vt na.ergo ꝓpter hanc oſanno erit eiiis di
im dampnificaret ipᷣe fur.q;tũ dãpnifica pendenda diſciplina. videllcet quia ho⸗ DWDWU N
re voluerat aliũ. Et ſic in ſua ipa pena di mines ſunt. Erüt igit negligendi vililio
fſceret.qualiter erga alios ſe habere debe res qʒtũ ad hoc ceteris animalibꝰ habẽ⸗ 7 OWUZUVZƷZʒ
„ rece. Alia elig de cauſa duplici reſtitutiõe dijquo homines ſunt. Wanifeſtũ aut eſft“
puniebamr hmòi furtũ. Quia videlʒ pec ex hocq; homines incõꝑabiliter nobliil· 4
cat Dupliciter in eũ cui aliquid furat᷑. Te doꝛes ac pᷣcioſioꝛes ſunt ceteris animalibꝰũꝰg W
netur emvnuſquiſq; nõ ſolũmodo inno magis igſur erudiendi. wagis omni caun R 4
cente ſe ſeruare erga aliũſed etis amicuz ſtodia.omni diſciplina cu'andi. Am
U ſe eſſe p beneficiu. fur aut contravtrunq; Eiusg Quis dubitat.quin moꝛti coꝛpoꝛa H
delinqnit. Inuenies eriã in hniuſmo li hominũ tam paruuloꝝ q; adulton o⸗⸗· . l
3, di mandatis ſeuere valde interdu puni currendũ ſietiam eis inuitis. ⁊ quin ex⸗

⸗ „»

n
nip
ſe
q,

4
65
dA1
do

de
12

S
e
in

9

vv

negaltanq; maxime iniuſti maxim

trahendi ſint de aqua et igne.ea videlicʒ vigdelicet quoqom̃eid qð vocat iuſticia /
violẽcia quã requirũtiſta pericum ⁊ etia /ẽ Juſticig dicò id ẽ iuſta punitio ſeu vin⸗
ne in ea ſe pᷣcipitent aut aliter cadat auer dicta malefactoꝝ. ⁊ omnis pena nõ erit
tendi. Si em̃ moꝛti coꝛpali bꝛatoꝛuʒ ani niſi iniqua ſeuicia. Reſtat igit᷑ cohertiõʒ
maliũ tatoꝑe ſuccurritur. Si tanta ſolli⸗ iuſtam et diſciplina adbibẽdas eẽ homi
citudine extrabunt᷑ de puteis aut foueis nibus.Et mulio ampli⸗ adultis q; puulł.
aut pᷣnominatis periculis.vt occurratur Quia indiſciplinatio adultoꝝæ inſolen
moꝛti eoꝝ coꝛpali.Qñto foꝛtius iſta faci, ciamaioꝛẽ turbationẽ ingerit rebꝰ hũa⸗
enda ſunt vt occurrat᷑ moꝛti hominũ coꝛ nis qᷓ; paruuloꝝ. ꝓpter vires coꝛpoꝛuʒ et
poꝛali. Multo foꝛtius igit᷑ iſta adhibẽda aſtucia motuſq; malicie.q̃ om̃ia mag? vi
ſunt vt occurratur moꝛti eoꝛundẽ ſpũali. gent in adultis q;in puulis. Lui ei du

Inuitix q;tũlibet renitẽtes extrahedi ſũt biũ eſt. vnde adultũ ⁊ aſtucia et viribus

de hmõi periculis: ⁊ auertẽdi ab eis hbo ⁊ malicia plus poſſe ad nocumentũ ho⸗
mines ꝓpter moꝛtẽ coꝛpalem. qdᷣare mul minũu ⁊ ꝑturbationẽ qᷓ; puulos multos.
to foꝛtius incõparabiliter extrahẽdi ſunt Amßp.cui non et manitfeſtum furio⸗
de periculis ſpnalibꝰ ⁊ auertendi ab eis ſos coꝛꝑe recindẽdos eſſe atq; ligandos
ꝓpter moꝛtẽ ſpiritualem. hec aũt moꝛs auferendoſq; eis gladios ceteraq; inſtru
nõ eſt niſi viciũ⁊ peccatũ que a deo ſfepa menta nocendi.ne ſibi vel aliis noceant.
Vnt qui eſt vita ſpũalis animaꝝ.Quare Multo foꝛtius igit᷑ iſta faciẽda ſunt

manifeſtũ ẽ nõ ſolũ extrahẽdos eſſe ho⸗ furioſis mente ne ſibi vel alis ſpũatxer

mines a vicijs ⁊ peccatis. ſed etia arcen⸗ noceant. Cum nocumenta ſpiritualia ꝗ⸗
dos atq; repellendos cũ ſtudio atq; vi a bus anime pereũt incõparabiliter maio
neceſſarijs iſtis. Amplius. Si aſinus ra ſint magiſqʒ declinanda qᷓ;ʒ coꝛpalia.

—

luus in lutũ cecidit nũquid nõ flagellis Reſumamigitur iſtam radicæę certiſ⸗
1 ſtimulis vꝛgẽdus ẽ vt inde exiliatNuũ:/Amã atq; firmiſſima/ videlicet diſciplinã
quid nõ funibꝰ ſi aliter inde exire nolue⸗

ſſeadhibẽdam eſſe hominibus non ſo

rit ;tũcunqʒ; renitat erit imle extrabẽdꝰ lum doctrinam. Et iterum diſciplinam

Oſo foꝛtius igitur homo de lacu miſe⸗ leuiũ penaruʒ.qð eos auſos fuiſſe nega
rie ⁊ de luto fecis.de limo ꝓfundi cui nõ re nondũ audiuimꝰ. Sed moꝛtis ſuppli

— „

ẽ ſubſtancia. erit totis ſtudis ac viribus ciũ irrogandũ eſſe.hoc eſt quod negant

extrahẽdus. Diſciplinã igit eſſe adhiben Querimus ergo ab eisiſi minoꝛes pe.

da hominibꝰnõ ſolũ manifeſtũ eſt ꝑpia ſie non ſufficiut ad coꝛreptionẽ alicuius.
ꝓbationũ quas diximꝰ: ſed etiã eius cõ vtxũ ſint augende vel non. Non poſſunt
feſſio extoꝛquẽda.eiuꝑ negatio igne et em̃ negare quiu augende ſint. Di em
gladio ꝓfligenda. Sicui emmaxime dei iuſticia leuioꝛesſinferende ſunt alicui
luſtifiandi ſunt. qui iuſticia eſſe Reie a ꝓ culpa aliqua.cum ipᷣe per eas nonduʒ
iho coꝛrigatur.ſed addat pᷣterite culpe contu
ſtes iuſticie. Sic maxime cobercendi ſũt macia.manifeſtũ ẽ cum ↄtumacia ſit gra
qui cohertionẽ faciendã eſſe negãt ⁊ ma ne peccatum. ꝙ meritoocontummcie de⸗
nime diſciplinãdi qui diſcinina maxime bet creſcere pena.aut contumacia rema⸗
inpugnaut. Quare oiĩs iuſticia ⁊ omnis nere inpunita. MNon autez de iure cõ

diſciphna cenir Ma iniuſticia indiſci⸗ tumacia debet ren anere inpunita. augẽ

plinationẽ totis ſtudijs ac viribus arma da igit᷑ eſt de iuſticia in caſu ꝓpoſito pe
ri ⁊ inſurgere debet. Quid em̃ aliud pᷣdi na videlicet ratione contumacie que ſuꝑ
cat hmõi erroꝛis inſania niſi omnẽ iuſti⸗ adaita eſt pᷣcedenti culpe. Heißa ſar
cia eſſe ⁊ omnẽ diſciplinã eſſe iniquã ſeui querimus contumacia ſi creſcat ipſa.an
cia. SDi em̃ non eſt iuſtũ fieri iuſticiam vt creſcere de iure debeat eius pena. Si di⸗
ipi dicunt.ymmo iniuſtũ cum ꝗm̃e quod xerit ꝙ nõ.accidit ex hoc euident᷑ ꝙ ma⸗
iniuſtũ eſt gerieniuſticiaſit.pꝛ Ruldubio ioꝛi et minori culpe debetur equalis pe⸗
conſequẽs eſt mnẽ iuſticia iniuſticia eẽ. na cum creſcente contumacia.creſcere de
Etiterũ.ſi non poſſunt puniri niſi inique iure non debeat eius pena ſecundũ ipᷣm

vt ipᷣi dicunt.Cuʒ oĩs iniuſticia plena imi Relinquit᷑ ergo vt ſi creſcat contumacia.

qua ſeuitia ſit.⁊ maculoſa crudelitas.ve de iure creſcere debet eius pena. Quia
eſt ex neceſſitate ſcõm eos qð divdimꝰ. igilur creſcere poteſt quãtulibet cõtuma
c iiij
–

5

Be

cia. creſcere Foteſt de iure guãtülibʒ ⁊ pe

na.quare neceſſe ẽ.vt ipᷣavel ſit moꝛs coꝛ

poꝛalis vel equalis illucum mors coepo⸗
ralis non ſit pena infinitaper hanc eniin
viam a leuibus flagellis veniet᷑ ad gra⸗
uia et a grauibus ad vulnera ab illis ad

to:menta. a toꝛmentis ad iboſam moꝛte,z
per ſimilia ſcilicet contumacie crementa.

Amplius. Moꝛs coꝛpoꝛalis.aut eſt pe
na maioꝛ omni culpa.aut nõ. Si eſt ma
loꝛ omni culpaliniuſtus ergo eſt deus ꝗ
eam inflixit ꝓ comeſtione ligniſciẽcie bo
ni et mali. Cum maioꝛ ſit pena moꝛlis qᷓ;
culpa cõmeſtionis illius,; Amplius.
R eſt maioꝛ omni culpa/aut habet Ppoꝛ
tionem 84 aliq; culpam vel non. Si nul
la eius èſt comparatio ad quàcunq; cul⸗
pam/conſequẽs eſt ex neceſſitate ꝙꝙ nul⸗
la eſt eius comparatio ad aliã quacũqʒ
coꝓis pena. Omnis enim alia pena coꝛ⸗

poꝛis habet elementalem ſibi culpaʒ. Eł

legibus

poſſit debere maioꝛ.

„

Eſt autẽ aliqua

flagells tio maioꝛ pena ẽ;ᷓ mutilatio aunr

vel oꝛuli vel pedis. poteſt igitur de iure
deberi moioꝛ aliqua pena coꝛpalis q; ſit
mutilatio alicuius nominatoꝝ memhꝛo
rum. Multo igitur foꝛtius poteſt deberi
de iure ipᷣa mutilatio. Si autem hoc
eſt veꝝ.lequitur de neceſſitate ꝙτ moꝛs

ꝓpa coꝛpalis de iure ꝓ aliqua culꝑa poſ⸗
ſit infligi. Sicut em̃ oculus ad totũ coꝛp⸗

ſic amiſſio oculi ad amiſſionem tociꝰ coꝛ

poꝛis et ſic moꝛs oculi ad oculũ.ſic moꝛs
tocius coꝛpis ad totuʒ coꝛpus.Quia igi⸗

tur certceſt comꝑatio todius coꝛpoꝛt ad
oculũ in omnibushoc eſt et in magnitu

dine et virtute ⁊ valoꝛe ⁊ ſi quid aliud ta

le attendi poteſiæ debet in huscerta erit
conpatio moꝛtis tociug coꝛꝑis ad moꝛ⸗
tem oculi et pene huius ad penam illai
Ponamus igitur a. culpam cui debeat᷑
b. eruitio ſiue moꝛs oculii et ſu centupla

Hhoc eſt qm̃ quecunq; alia pena coꝛpoꝛis · vel millecupla moꝛs tociꝰ coꝛꝑis ad moꝛ

deberi poteſt ꝓ aliqua culpa. Huius

Aulem ꝓbatio eſt per cremẽta et compa⸗
rationes culparũ. Cum em̃ quelibet alia
ſiti nece

pena coꝛpoꝛis finita ſiti neceſſario eſt cer
ta comparatio cuiuſcunq; alterius ad q;
cunq; ſui generis. ſicut vna queq; flagel⸗
latio plaga ſiue liuoꝛ ad liuoꝛem compa
rationem certam habet. Similiter 1 mu
tilatio ad mutilationem. Lum igitur

ꝓpoꝛtionales ſint culpe er ꝑene illis de

bite.ponamus ꝙ alij culpe debeatur fla
gellatio aliqua ex neceſſitate: duplo ma
oꝛi duplo maioꝛ debebitur flagellatio ⁊
Dimiliter quia alicui

ita in infinitum.
culpe debet᷑ mutilatio. neceſſario duplo

maioꝛi culpe debebit de iure duplo ma

ioꝛ mutatio
debet alicui culpe.amputatio duarũ de

ꝓebitur duplo maioꝛi. Amplius.Qu
rimus ab eis vtrum ali

ſio. Si em̃ꝓ nulla culpaſpoteſt de iure in
ſerri alicuius membꝛi mutilatio cum ta
mien ꝙ aliqua poſſit inferri flagellatio.
conſequẽs eſt ex neceſſitate vt etiã pꝛo ali
qua culpa poſſit inferri alicuius membꝛi
mutilatio. Eſt enim aliqua culpa que
votcet a:cui debita ſit flagellatio que vo

cet b: culpe igit᷑ cẽtuple ad a. debebit᷑ fla

gellatio cẽtupla ad b.⁊ mille cul
cetuplt ⁊ mille culpe mille
culpa. et ita in inſinitũ. Quare 5 Erepe
rire aliquata flagellationẽ. quin de iure

tem oculi. B. So ſit ad a.in eadem ꝓpoꝛ
tione.quia igit᷑ ſicut culpa ad culpaʒ.ita
pena debita ad penam. Pꝛo a. vo culpa
debeturmoꝛs oculi ſiue amiſſio illius.ex
go ꝙ b. culpodebetur moꝛs ſiue amiſſio
tocius coꝛpis. Wanifeſtuʒ autem quia
ẽ reꝑire culpam in quacunq; ꝓpoꝛtione
ad a. Quare in ea ꝓpoꝛtione que eſt to⸗
cius coꝛꝑis ad oculum. Ad idem veniet᷑
p gradus et augmenta flagellationum.
Lum em̃ poſſit culpa vel contumacia cui
debentur. xl. plage vl centunſcreſcere in

infinitum.neceſſario poteſt creſcere cõtu

macia cui debeatur tantus illarũ plaga⸗
rum numerus. qui moꝛtem de neceſſita⸗
te inducat.et ita debebitur pena moꝛiis

vtſ amputatio vnius auri coꝛpalis pꝛo aliqua culpa. Amplius.

Eſto ꝙ aliqus occiderit hominẽe inique
omninoiquerimꝰab eis qua pena mo:s

6 eis vtt liqua culpa de⸗ illa punien da ſit de iucia. Mut erit pu⸗
beatur alicui mẽbꝛo mutilatioſſiue amiſ⸗ Zu

nienda pena moꝛtis.aul mino:e. Si pe
na moꝛtis.non ſolum igitur licitũ ſed eti
am iuſtum eſtoccidere occiſoꝛem. Si mi
noꝛi pena. vel finito minoꝛi vel infinito.
Si infinito minoꝛi. Nullius igit᷑ comꝑa
rationis ęſt id quod patitur ad id qd in⸗
tulit.⸗it itur iniuſta iuiciꝗ« Quẽ⸗
admodum ſiquis dampfiſicaſſet in mil
le milibus libꝛarũ auriiet puniret amiſſi

one vnius palee vel feſtuce. Sicut enim

vna palea vłfeſtuca ad mille milia libꝛa

rum auri. ils pena que interfectoꝛi infſli⸗

„
*

— ,f — 2 e

———

— — — ⸗ —. —ðRN CG—

—
—
— —. — — — ——,--— ————— ——

— — —— — —

—

=ü

l

genda eſt. ꝓ homicidio ad moꝛtem quã

intulit.quoniam in infinitum erepſq; vl

la comparatione minoꝛ.Et hoc non ẽ ni⸗
ſi ridiculum. Si vo finito miſioꝛ pena in
fligenda eſt interfecto:i. Minoꝛi igitur re
imit maius Et idem eſt ac ſi dampnifi

ſolueretur ꝓ vna. Amplius.Qulde
ſibi beneficio impugnat datoꝛem o
nino innocentem.et in nullo illum leden

caſſet ꝓximum in tribꝰ marcis.et ipᷣe da

tem.de iure debet amittere illud.Quicũ

qʒ igitur vitai quã reuera vt beneficium

a deo datoꝛe habet.deuz impugnat. De
iure debet amittere ilam. Omnis enim
vicioſe et maligne viuens.vita ſua deuʒ
impugnat.Maxime autem hereticꝰ ⁊ pa
ganus.Illi enim aperte deũ impugnant
auferendo illi hereditatem ſuam vłdeli
set animas hominum iſuas et alioꝛum.
Similiter gloꝛiam ſuam honoꝛem.dũ
cultum eius et religionem totis ſtudijs
ac viribus deſtruere conatur. Iſta enim
duo genera hominum. totam fere uitaʒ
ſuam in dei oppugnationem in eius in⸗
iuriam ⁊ contumeliam conuerterunt De
iure igitur auferri eis poteſt non ſolũ vi

ta coꝛporis ſed etiam aninarum. ſi ani⸗

me moꝛtales eſſent. Ampliꝰ. Si moꝛs
eterna infugenda ẽ ꝓ culpa aliqua/q;to
ꝛtius mors temporalis. Amplius.
ut pugnandum eſt cõtra dei inimicos
ladio. Aut non.Si ſic expugnandi ergo
unt. et iuſtum eſt bellum contra eos.taʒ
diu igitur hugnandunm eſt contra eos q;
diu rebellant. Si igitur rebellant vſ⸗
q; ad moꝛtem coꝛpoꝛum ſuoꝛum.nolęn⸗
tes omnino credere vel deſiſtere a dei in
iurijs.pugnandum ẽ contra eos vſq; ad
moꝛtem coꝛporalem eoꝝ. Manifeſtum

igtur eſt quia iuſto bello Aat poſſunt.
6

„½O ſi dixerit quia non ſt pugnandũ
Do contra eosꝙ fugundum igitur eſt. vl ce⸗

dendum eis. quare ſuſtinenda eſt exter⸗

minatio honoꝛis diuini atʒ cultꝰ.vt par⸗
catur coꝛꝑibus inimicoꝝ deiiet fugiendo
enim et cedendo ad iſtud inconueniens
deuenitur. Cum fugientes tandem cede⸗
re neceſſe habeant.Apparet igitur euidẽ

ter quia ſi loæxtu falſe pietatiqua par⸗

ci volunt coꝛporibus ſuishuiuſmodi er
ronei impietatem nequiſſimam pᷣdicant/
in deum et animas euidenter.dũ dei cul
tum et religionem ſic tollunt de medio.
VHoc igitur querit tandem iſta impietas.
—

vt regnum dgj et eius ciuitas remaneat
penitu Indeſeẽnſum. pꝛedeq; et direptio
ni vaſtantium exponatur.⁊vt vita coꝛpo
rum moꝛtalium vel inique moꝛituroꝛuʒ

vita inq;ᷓ miſerrima vite beate animarũ.

et diuiue onoꝛiſicencie preferatur.
Amplius. Querimus ab ipſis vtrum
altem verbo contfadicendum ſit erroꝛi⸗

bꝰ impietatis.Q ſi dixerint.quia nec ver

bo contradicendum eſt. Reſtat igitur vt
veritas ſalutaris nec pᷣdicanda ſit nec do
cenda cum contra erroꝛes huiuſmodi di
ſputandum non ſit. Doctrina enim potii

ſimum in diſputationibus et ꝓbationi⸗

bus conſiſtit. Quo deliramento nullum
maius inueniri poteſt. Si contra

dicendũ eſt huiuſmodi erroꝛibus ſaltim
verbo. Pugnandum eſt igitur cõtra eos
lingua. nullo autem pᷣuilegio exempta

eſt manus etiam a diuini honoris ſemi⸗
tute ſiue ſeruitio ymmo per omnia eque
debitrix eius vt lingua. Quare eque ma

nu pugnandum eſt contra enoꝛes huiuſ

modi ꝓ dei gloꝛia et animarum ſalute.
Amplius. Si beſtie litterales ſeu ma
teriales. videlicetlupi et leones ſerpen⸗
tes et dracones ferro et igne omniq; ge⸗
nere debellationis exterminande ſunt ꝓ
ſalute coꝛporum humanoruʒque deuo⸗
rant et occidunt. Qñto fortius beſtie ſpi
rituales ꝓ ſalute animarum. quas ſedu
cendo ⁊ ſubuertendo ſpiritualiter deuo
rant et occidunt.ſeparantes eas a deo ꝗ
vita eſt animarum omni gladio et bello

3

exterminande ſunt. Et attende con·
arationem beſtialem materialiuʒ ⁊ ſpi⸗

ritualiuʒquia conuenientiſſima eſt ac ꝓ
pria.ſi ſeuiciam poteſtatum hereticoꝛuʒ.

ſi venenoſitatem pſeudo predintorum

attenderis. Amplins. Quia blaſphe

mus incoꝛrigibilig blaſphemiarum pre

dicatoꝛſic eſt in ecceſia dei ſicut ouis con
tagioſa morbida in grege/et ſicut mem⸗
brum canceroſum in coꝛpore canceroſuʒ
dico cancro incurabili et iugiter ſerpense
ergo idem faciendum eſt de eo pro ſalu⸗

te tocius eccleſie ds d facienduʒ eſſet de

oue et membro huius pro tocius gregis

et corporis ſalute. Quare reſecandi ant

urendi aut exurendi. Modiſq; omnibus
ex neceſſitate de medio tollendi. ⸗
forte dixerint: quia reuera occidendi
unt impij pertinaces non autem ab ho⸗
minibus ſed a deo. Hr

v

5

De

equitudeos er necei tate. qꝛ honoꝛ

dei atz religio ex terminio exponẽdi ſunt
2 nullaqʒ eſt eis defenſio expibenda. Ac⸗
. cidit etiam vt deo nihil honoꝛis penitus
debeatur. Cum nec in nobis nec in alis
liceat nobis honoꝛẽ eiꝰ defẽdare defenſi
1 ne q repellat oppugnãtes Ampᷣ. Que

. rimꝰ ab eis q̊ de caum adeo velint parci
„ coꝛpꝑibꝰa moꝛte. Si em̃ ꝓpt ſpẽ coꝛrectio

eſt ſoes coꝛrectionis.ibi ceſſat ex neceſſita
— te falla pietas iſta. Quare vbi euidenter
pertinaces et incoꝛrigibiles ſunt et moꝛi
omnino volentes in impietate ꝑuerũta⸗
tis ſue/occidendi ſune Si vᷣo pᷣcioſitasvi

le coꝛpalis cauſa eſt ꝓpter qua parcẽduʒ
eſt obuegt foꝛtius incõparabi⸗

M liter maio: pcioſitas vite ſpũalis efficiet:

vt eis parcendũ non ſit. Manichei aut
quigoꝛꝑa humana dicunt eſſe opera dy⸗
abolinnon habent quid reſpondeat.cum
neceſſe habeant confueri deſtruẽda eſſe

opera dyaboli marime a filis dei. Jãa

GS&- igitur planũ eſt ex bijs que diximꝰ q̃nta

impietate in ißᷣm deũ⁊ hũanas animas

ſeuiendũ eſſe credũt ſub pᷣtextu pietatis
coꝛpoꝝ hmõi erroneiſnec aduertunt.ꝙ

ipᷣis etiã coꝛpibus impioꝛum incõparabi

. liter parcitur occidendo ea tempoꝛaliter
Hecidendo em̃ tempoꝛaliter ab eternis
Jupplicis coꝛꝑibus impioꝝ in tm̃ parcit᷑.
q;tũ ea ſi ſupuiuerent adaugerent.ꝓpo:
tionabiliter nanq; ſicut vlterius viuetes

impij peccata peccatis adderent.ſic ⁊ ſup

plicia ſupplicijs cumularẽt. Et ꝓpter
hoc ſicut per moꝛtẽ coꝛpoꝝ ꝓſunt eislicʒ
n innitis ne peccent amptius.ſic⁊ ne ampli
us toꝛqueatur.non ſolũ ne in animabꝰ.
ſed etia næ in coꝛpoꝛibꝰ. Qua pꝛopt ipᷣis
coꝛꝑibus eoꝝ occdendo parcitur euidẽe⸗
„ ter.cum pars ſupplitioꝝ infernaliũ que ĩ
F coꝛpoꝛe paſſi uri erant detrabit pmoꝛ
tem. Quelibet autẽ pars ſupplitioꝛũ
infernaliũ/maioꝛ ẽ incõpabiliter ſuppli⸗
niꝗ moꝛtis coꝛpalis /qua incomꝑabiluer
* O mãgis parcit eis occidendo coꝛpalit᷑.q̃;
.. parci poſſit eiſdem a moꝛte coꝛpali parcẽ

o. Ad id autẽ qð obücere nobis ſo⸗

F lent.quia pᷣcepit veritas in euãgelio wa
g.

me
emꝰ qꝛ manifeſtũ ẽ iſtud nõ pᷣce
piſſe veritatẽniſi vt ſolũmõ tritico parce⸗
ret. Nõ eĩ voluit parci ʒiʒanijs ſed triti⸗

nis q oino ꝑ moꝛtẽ pᷣſcindit/vbi igit non

hei rli vt ſinerẽt ʒiʒaniã creſcerevſiq; ad
ſem ne foꝛte ſim eradicaret᷑ ⁊ triticũ.

legibus

co ſoli. Quare noluit parci ʒiʒaniis in tri
tici detumẽtũ. Quare vbi non poteſt eis

parci ſine tritici detrimento noluit ei par
ci. Ubeergo impij in conſumptioneʒ
populi dei vel diminutionẽ creſcunt. ihi
nullatenꝰ creſcere ſinẽdi ſunt.ſed eradicã
di.⁊ hoc ꝑ coꝛpalem moꝛtẽ.quado alias

eradicari nõ poſſunt. Alias ant eradica

ri nõ poſſunt incoꝛrigibiles ⁊ cõtumaces
Quare occidẽdi ſunt ex neceſſitate. ſi
s dixerit ꝗ: ip̃i qui mõ ſunt ʒiʒaniaſpoſ⸗
ſunt eſſe triticũ/quia cõuerti poſſũt ad vi

am veritatis verũ vtiqʒ; dicuntſed ꝙ cõ
uertant ⁊ triticũ fiant hmõi videlicetcõ P
tumaces ⁊ in erroꝛe ꝑtinaces.nõ ẽ certũ.

ꝛ aũt ꝑ ipᷣos illi qui triticũ ſunt ʒiʒania
iant. hoc euidẽte certũ ẽ. Simplices em
⁊ in eruditos aſtucia ſua incredibili facis

litate ſubuertũt. Etinſuꝑ pauca ʒiʒas

nia multa tritici ſegetem facile puertit at
qʒ ſuffocat. Difficilẽ em̃ ad modũ ⁊ rara

videmus hereticoꝝ conuerſionem/facili
mã autẽ ⁊ crebꝛã fidelium ſubuerſionem
Quare bonũ cõuerſionis hmõi errone⸗
oꝝ ⁊ paruũ ẽet rarũatqʒ difficile.⁊ eovſ
qʒ incertũlvt ꝓpter quod ꝓſperari meri

to poſſit non oppareat. Malum vero qð

inceſſanter irrogant in alterũ ſit vt peſtis
vel incendiũ crebꝛũletia quod facile non

ẽ euidens atqʒ certiſſimũ vt emendetur.

Quis ergo nõ videat.quia vita aðᷣo
peſtilens et pernitioſa paucoꝛũi tota fe⸗
inatione tollenda eſt de mediovt peſtt
⁊ incendium.nę duis vana ſpepaucſ par⸗
citur ꝑ eos et reparabilis multitudo per⸗

dalur. Hoc eniʒ eſt ac ſi diceretur vtpau

cis lupis in medio gregis exiſtentibus.

gregemqʒ inceſſanter lacerantibus ac de

uoꝛantibus parcat᷑ iquia foꝛte deus faci⸗
et illos oues ggl agnos. Idem etiam
ẽ ac ſi dcieretur dimittendas eſie paucas
faces ardentes in mee ſilug lignoꝛum
germinantiumipſamqʒ ſiluam inceſſan

ter exurentium. quia foꝛſitan deus faciet

ulas arboꝛes fructiferas. Igem quo⸗
qʒ eſt ac ſi diceret quis paucos lepꝛoſos
dimittendos eſſe in medio ſani populi.
aſſiduo contagio ipſum coꝛrumpentes ⁊
inficiente &t quia foꝛſitan geug ſaluabit
illos. Non attendũt ꝙ factius ſeuiat ra⸗
bies lupina in conſumptionẽ.gregis qᷓʒ
maſuetudo ouina trãſeat ĩ lupos. ⁊ incẽ

diũ a facib ⁊ad arboꝛes faciliꝰdiſſiliat qʒ

viroꝛ ⁊ fertilitas ab arboꝛibꝰad faces.ſic

pceptionis vl phibitionis aut enarratio

2 vinũ.Beneß. xiiij.

KS

lepꝛe contagin facili a lepꝛoſts deniuaf riant. Juxta illud. Quid muere bones

—

ad ſanosqz ab ip̃is ſanitas ad lepꝛoſos animal ſine fraude doloq;ʒ. In quo re B

Hoc aut dicimꝰ⁊ intelligimuid hijs
infidelibus ⁊ impiis qui ſimulatide ſãcti
latis ſpectates decipiunt. ⁊ pꝛauitate do

pondem. qe ſeptẽ de cauſis ante legem
2 etia ſub lege ſac
ciete⸗ voluit deus. no ſalu ꝓpter cõſuetudinẽ
gaatis andiẽtes ſeducũt.Et ad de moli ydolatrie v quida opinati ſunr. Hec em

“

ge ſacrificia hmõi ſibi oferri

enda vineã dſi ſabaoth totis malignita cauſa in chyn ⁊ abel locũ nõ habet.Cun

*.

tis ſne frandibꝛincenduũt.Ceteꝝ qui ſin tempoꝛibus eoꝝ negipᷣi nec alij ydolatre

ꝛes ſuos ptinaciter nõ defendũt acpꝛecipua cauſa fuit dei honoꝛificencia
N Euertamur autè ad id in ſeu veneratio. Ois em̃ cultus deo bono
quo eramꝰ et dicamꝰ ga ri
poſtʒ i claruit nibil eſſe

pliciter errat coꝛrigẽdi ⁊ erudiẽdi ſunꝛdũa ydolatria aſſueti eſſent. Pꝛima igitu E·
mõ erro

ſicus ẽ quo ipe 4 bi ſeruiri vult. Et ꝓ 1
oc altare ſibi edificari voluit. Altare em

ar cauſa ralionabileʒ ſue. titulus ? memoꝛials inſigne ſicut docebi
tio mus in ſequẽtibus.talibus ergo muneri
nis.Manifeſtu nihil eẽ abſurdũ.nihil ir⸗ bus honoꝛabat᷑ deus.nõ aguid Gcioſita
rationale in ea et hoc imultis euid'ter te ipᷣoꝝſed elecnone.inſtitutione ⁊ acce⸗
apparet.cũ maniſeſtã vel honeſtatẽ cõni ptione ipᷣoꝝ a parte ſua.Obediẽcia vꝰᷣo⁊
veant vel vtilitatẽ. Et ꝓpter hoc nõ opoꝛ deuotione offerentium a parte ipſoꝛum

et nos aliqnatenꝰ laboꝛare. Incipiamꝰ Hecigr quinꝗ; honoꝛifica efficiedãt

go de ſagificis ⁊ alſari. Deinde de circůobedienter ac deuote offerebantur. NH
ciſione. ec em omia ante legẽ moyſi ob em coli voluitneqʒ colendus erat adin⸗

Jeruata ſunt a patribꝰ/Chayn em̃ de fru uentionib⸗ humanis. ſed magis ritu ele

ẽ ſcdᷣm vnũ officion ſuoꝝ diuini honoꝛis

in alis cauſas ⁊ ratiões pᷣcepnonũ ⁊ Ken hmoi ſacrificia.videlicet qͥ ie elege

,pPhibitionũ iuxta litrera aꝑire. Pꝛimũ er rat inſtituerat ⁊ actepta habebat.que ei

ctibus terre legitur obtuliſe munera do ctionis ⁊ inſtitutionis ſue.ipᷣe em melius

mino. Abel vo de mogenttis gregſ ſui. ſempꝑ nouit.qð ⁊ quale ei ſerniciũ magis

Beneſeos.iin. Silx ⁊ mechiſedech panẽ placet magiſqʒ ſit gratũ.ꝓpter quod ira

neri eius. Seneſ.xvij.ꝛopter qð ⁊ tꝛta Secunda caulſa fuit iuſticie ſue⸗ mi⸗

gens ſarracenoꝝ circuciditur. Hac enim ſericoꝛdie vebemens ac foꝛtis impꝛeſſio-
traditionẽ ab yſmahel filio abꝛahe.pᷣmũ gquã ſacrificia huiuſmodi faciebar.Eo ei

vinn. Ben bꝛabe vo circuciſo lſcitur ⁊ minat yſaie.xxix.dñs.Loluerunt
iniucta ẽ ? inpoſita a do deo.⁊ toi ge-⸗ me mandato hominum et doctrinis ⁊c.

recepit genðᷣ arabũ que ꝓpꝛie yſmahelite ipᷣo ꝙ ad moꝛteʒ hmòi aialia offerebant

nominatur.yſmahel em gentis Nabũ in moꝛtiqʒ tradebat.ſeipᷣos moꝛte dignos

ſtitutoꝛ fuit ſicut narrat Joſephus ĩ lito oſtendebant deum de iuſticia moꝛtem

antiquitatuũã. Eſt igr ſacriſicin oblatio eis poſſe inferre.ſcilicet ſcdᷣm merita pec
⁊ lada fit offerendo.⁊ ſacrat ſeu ſancti catoꝛum ſuoꝛum eos iudicare veller expᷣi
ficat offerentẽniſi bic aut irreuerẽcia / gut ſe huiuſmodi ope cognoſcebant jn hoe

ſi. altud peccatuũ offerẽtis impaliat. Et vero ꝙ moꝛs eoꝛum moꝛte animaliũ cõ

dixerunt aliqui.q: ſacnificiũ nõ eſt niſi de mutabatur. Mois q quaʒ meruerant/
animalibꝰ verra Mrüt in hoc. qꝛ etiaʒ de dei miſericoꝛdiam erga ſe expꝛeſſe legere
ſimila ſacrificiũ ẽ ſic

legit. leuiti.xx.⁊ etii poterant vel etiam legebant/⁊ erat foꝛti- x

7

de aromatibaſicut legit exodi.xxj. e oꝛ atqʒ magis penetrans magiſqʒ inpꝛi⸗
tito aut queſtionẽ hʒ quare ſacrificia ſihͤi mens cognitionem ac rememoꝛation/

offerri voluit deꝰ qua de cauſa placuit ei ſeueritatis ac miſerationis diuine huiui

moꝛs animaliũ innocentiũ. Nihil el ſua modi operatio q; poſſet eſſe ſeno.
nunitatis hʒ ꝑ ſe nydoꝛ cadaueꝝ. Nibil vi PNibit autẽ ſalubꝛius fieri poterat ho

litatis carmaſicma illa animalium. ſed ſo minibꝰq; viuax ⁊ lenax memoꝛia ſiue co

lũ laboꝛem htroꝛem et inquinationem gnitio diuine ſeueritatis et pietatis vt ti⸗

offerentiuũ. Pꝛeterea q iuſticia eſt hee moꝛe ſcilicet mala fugerenterſpe bona
vt eñ homineʒ ſoli peccent. ꝓ peccatt eo, peo placia ſectarẽf. Qꝛſi gs direrit q
rũ ſola animalia ⁊ illa innocetiſſima mo inde bmõi ſacrificia offerebat.ñ ꝙ pais
2.
₰

—

. ei Pofſfe . oτ Baccß a e¶-aα Plaruact
SP ar- e SEOE

auteliais Lur alutarie pacii
Diccebant ſacrificia laudis: ode
mus quia hec oĩa in idipᷣm reuertuntur.

Be

ca que
Reſpode

Paciſica em̃ ſunt.que ꝓ pace obtinenda
offerebant. bellũ vᷣo nõ ſolũ periculum
eſtſed etia moꝛtis. Salutariovero qᷓͥ ꝓ
ſalute obtinenda. vbi auteʒ ſalus perdit

manifeſtũ ẽ moꝛtis isminere periculum/

Sacrificia quoq; laudis vel ꝙ liberatio
ne a malis vel ꝓ largitione bonoꝝ offe⸗

rebantur. Etita ſemp locuz habuit in

coꝛdibus offerentiũ iſta cogitatio videlʒ
moꝛs nobis iminebat quẽadmodũ iſtis

animalibus.cui vtiqʒ de iuſticia tua tra⸗
dere nos poterasi ſes ꝑ miſericoꝛdia tua

vel libergi ſumꝰvel liberari nos petimꝰ

o deus. De hijs autẽ cuz ad ea que legis
ſunt venerimus.latius dicemus. Eer

cia cauſa diuine beneficencie recognitio

ꝓpeer quod de ipᷣis donis ac datis ſuis
partem reſeruabant ⁊ offerebant domi
no in recognitionẽ ꝙ de eius benedictio

ne et largitione omnia receperat videliq
et que ſibi retinebant et que domino of⸗

ferebant. ſicut legitur Deutro. xxvj. Pꝛo⸗

fiteo: bodie coꝛam domino deo meo ⁊c

‚NQNuarta cauſa offerentiũ ſanctiſicatõ
Erxpiabant᷑ em et emundabantur a cõta
minationibꝰ peccatoꝛũ ꝑ huiuſmodi ſa⸗
crificia faciẽte dei virtute ⁊ miſeri coꝛdia t . ibü ſa
AlI crificijs populũde hmõi ꝗ dei ſunt indo

Quinta cauſa familiaritas ad deũ ⁊

appꝛopinquatio.Oblatio nanq; nume⸗

rũ et participatio ſacre menſe.multam fi
ducia p̃ſtat appꝛopinquatõis: et de fami

lia dei efficit participates. Eius em̃ cen

ſern eiſe familia a quo paſcitur et de cu⸗
us menſa viuit. Quare manifeſtũ eſt
hmòi ſacrificia ꝑticipantibꝰ inpᷣmere fa
miliariis tem et ꝓximitatem ad deũ:duʒ
eos dei cõmenſales quodamodo effice
bant.· Cõmenſalitas auteʒ taqʒ ſum
ma cõmunio poſte
eſſendique ſunt pater et mater maxime
effectiua eſt familiaritatis. Pꝛopter qð
m deus non poſſet eis viceuerſa come
dendo cõmunicare/mittebat interdum
ignem de celo qui partem ſuam ſacriſici
oꝝ comederet quaſi vice ipiꝰ. Sexta

cauſa adunatio ſiue vnio populi dei vi⸗

delicet:vt vna domus fieret.⁊ vna fami⸗
lia ex multis perſoniswvnam enim fami⸗
liat vna domũ litteralẽ maxime facit cõ

munio victualiũ. Sic et vna familia ſpini
tualẽ vnaq; domũ maxime facit commu

caulſa fuit attractio ad dei cultũ. nihil ei

utationẽ cauſarũ

legibus

nio ciboꝝ et potuũ ſpũaliũ. Spiritu⸗
ales auꝑ polus ⁊ cibos vocamꝰlanctifi⸗
catosen quibꝰ nõ coꝛpoꝛalis refeclio qri
tur ſed ponus ſpiritalis. Manifeſtu
etia ẽ tibi.qꝛ hec ipᷣo in dei domũ eiuſꝗʒ
familiaiæ omino eius partẽ tranſibat o
mines ꝙ vel ſacrificabat vel ſacrificijs ꝑ

△

tima

magis aggregat homines ⁊ couenire ſa
cit ad locu alianael factũ q̃ʒ cibus ⁊ po

„

tus. ꝓpter qð ⁊ infirmaria ſtatuit ecclia

vbi pᷣparatur refectio coꝛpalis q vtiqʒ ſi
nõ ibi eſſet vel nulli vel pauciſſimi ppter
hec cõuenirent. Uoluit ergo ſapiẽtiſſimꝰ
⁊ miſericoꝛdiſſimꝰ deus:vt in domo ſua

⁊ altani eẽt cõmunicalio cibi polovt cõ
musitas populi ſui pꝑ hoc ⁊ illuc attrahe

retur:⁊ ibidẽ aſtrictius teneret᷑.voluitꝗ⸗

hmõòi ſibi ſanctificata eẽ.vt pꝑplłs nõ taꝗꝰ
bona ꝓpᷣa:ſed tanaʒ dei dona. nectadʒ
cõmunia.ſed tanqz ſacra illa ſumerepvt
deũ patrẽfamilias ſuũ a quo paſceret᷑ et
animet. agnoſcereti ſe ad ſanctoꝝ ↄmu
nionẽ ſeu pticipationẽ admiſſum vidẽs.
ab om̃i vicioꝛũ cõtaminatiõe etmacula
coõſeru aret 3 Hecgede⸗ ſẽ ſactiſſimos

Zo altiſſimo obtuliſſe. paſcẽtẽqʒ ſibũ ſa
ctũ penitreliquiſſe. Quis em̃ credat
dei cultũ oꝛõibꝰ⁊ laudibvnqʒ caruiſſe.
Cũ hec ĩ dei cultug ꝑte nra manifeſte pᷣ⸗

cipua ſist deoqʒ placidiſſima Que lau

des ⁊ oꝛatioes ſi ad nos pueniſſent cau⸗
ſas ⁊ vtilitates hmõi ritus euident᷑ nos
Pocuiſſent. Si quis ant querat quare
iſta tria animaliũ genera ſibi offerni ele⸗
ouem et capfam in vtroqʒ ſeru. Ke⸗

ſaria victui huamnoſ veſteui.maxime

quia apud patres habundabãat. In bils

ergo quibus ipi maxime vtebatur. mari

vere cum eisiet de hijs in quibus largi⸗

oꝛ erit beneficencia eius erga eosvoluit
ſibi maicem recognitiotem regratiatio
nem et honoꝛificenciam orhderi. Wa
nifeſtum etiam eſt quia int᷑ oia quadru
pedia iſta manſuetiſſima ſunt et minoꝛi
rebellione ſuſtinent moꝛtem.et ideo mi⸗
noꝛi piculo occidetiñn. Pꝛeteres aſſue

git de nanralhne videlicet bonsm

—
—

—

9
i erat iterfectiõi bmõi aĩaliũ. vtpote qui tendunt quẽadmodũ ⁊ille. Et videt ab
eis inceſſanter veſcebant waximse poſt raham ritum oferendi pecoꝛa munda?
, diluuiuũ. Familiaria igr animalia Hoibꝰ volatiliepᷣnominata accepiſſe a noe/ qaa
voluit quodamodoſ familiaria eſſe ſibi noe legilur talia obtuliſſe. BGeneb. viij.
etã maxime in vſu erat hominibꝰ. invſu Pec ſibi tam pauca de tot generibus 9

voluit eſſe ſui honoꝛis ⁊ culus. Am animaliue ggit dominꝰet ſibi apꝛopᷣauit

ꝓlius. De quadrupedibus iſta mundiſſi quaſi reliquias quia omnia genera au

ma ſunt.quia et mũdiſſimis vinũt paſti ydolatre ſacrificijs ſvis execrabilia fece⸗
db bus. ⁊ eoꝝ inmũdicie etiam müde ſunt. rat. aut augures vanitate obſeruationũ

Amplius. iſta ſunt que totum qð ſuntet ſuaꝝ ꝓphetauerantaut magi veneficii / *
oiuut neceſſitati bominumſunt viuunt ſuis ⁊? maleſicijs odibilia reddiderat ſic —

4 hoc ẽ victui atq; veſtitui. Sola em̃ ſunt ſi apparet ex multitudine ſacrificioꝛuʒ egy⸗
ne quibus hoĩes viuere nõ poſſuntiſine ptioꝛum e erant ſexcenta ſexagintaſex S
animalibus em̃ alijs poſſunt vꝛuere ho⸗ genera ſacrificioꝝ. Apparet igitur ex om „H. „
mines quẽadmodum ſine poꝛco cane et nibus hijs deum wluiſſe ꝙ legit in pſal DW
equo. Siigi vite bumane neceſſitas mo. Juſti epulentur in conſpeciu dei. De * .

„ relſpiciat᷑. ſola iſta de mimalibꝰ neceſſa ſacrificis multis ꝓpter cauſasquas dixi
R ria ſunt hominibꝰ. Ceteravo ſupflim qn De bolocauſtis vero non comede .

eum ad neceſſitatevite· Quare eoipſo ꝙ/ bant offerenies ſed tota incendebantur
voluit alia ſibi offerri in ſacrificus abſtu et huiuſmodi cauſas dicemus in ſequen
lit nobis occaſionẽ querẽdi non neceſſa⸗tibus. Elarum etiaʒ eſt ex hisꝙ HůD%tb
rialdum eis honoꝛari nõ voluit neq; ea latria non dedit occaſionem ſacrificiss· J
Aüuſibi fferri. Solas ergo fruges ⁊ hec ani⸗ cum ante idolatriam facnificia fuerint ſi
malia ab initio ſibi offerri voluit. Sicut cut apparet in cayn et abel.pꝛeter has au
legit᷑ geneſis qrto. Doſtmodu vᷣo addi⸗ tem cauſas ſacrificioꝛum quas diximus H
du turturẽ ⁊ columbãa in ſacrificis abꝛae nonnulla kuinſ⸗ videtur alimonia ſeu ſu dAere

ſicut legit᷑. Genef. xv. in qsibus pᷣter boc ntatio ſacerdotum. poc eſtviroꝛũ diui
4 mui a ⁊ manſueta ⁊ vtilia vſibus hu⸗ no cultui et eruditioni populi vacantiuʒ
4 manis ſunt. etia caſtitas quaſi ↄiugalisi uibus ouobuelſie eni libere vacarẽt
ðWB columbis. et quaſi vidualis in turturibꝰ Tiberos eos eſſe opoꝛtuit a ſollicitudi⸗
k inuenitur. Wanikfeſtuz igitur eſt quia ne acquirendi victus. Hijs autemiliag . —
panrtem ſuam greſſibiliu et volauliũ mi ſe habentibus reuentamur ad dicendau
653 , dam: manſueta. et vltilem voluit eſſe dñs/ uid ẽ altare. et que eius altaris officia. x n
P Hrrerl deus. exckptis alijs aue dixim?. In aug 5 Altare igitur eſt vt diximus diuini ho
.V etic iuxta litterã quales ſint quein partes noꝛis litulus. memoꝛiale inſigne wei
1 eius atq; ſoꝛtem tranſeunt.intelligẽtibꝰ piciatorium. offerentium et oblatoꝝ ſan
9 inſinuauit. Si em̃ hmoi moꝛes recuirit ccificatoꝛium. ſpirilalis refectionis et cõ
odce in animalibus brutis q in partẽ ſuaʒ ele muniõis menſa. et er hec que dirimus
Zit qnto foꝛtius in hominibꝰ. Et ſimori⸗ quatuoꝛ altaris officia manifeſta ſunt
n SDus iſtis vicia contraria o vſq; repellit Officium ſiquideẽm altate pꝛimum
d. in bꝛutis animalibus. vrepᷣbenſibilia eſt dei bonoꝛem et memoꝛiam ingerere
c in parte electionis ſue ea eſſe non ſuſtine de iacob.Et erexit lapideʒ in tituluʒ. Be.
E at. Quato foꝛtius in hominibus vbi cul⸗ xxvü. Secundũ officium altaris eſtvt in
panda ſunt æ pena digniſſima vindican eo etper illud ꝓpicietur dominus deus
bi Qa ea deteſtatur et repꝛobat vt eis qui ad ipᷣm fugientibus et in eo adoꝛsatius.
Nn contaminati ac deturpati ſunt in parte; Tercium eſt ſanctificare munera et offe⸗ „
ß”MVMUM Dei nullatenus admittantur. Paſſer renies in oo. Quartum eſt ſoiritalis
o. Autem ſuperadditus eſt in Ege ſicut dice ot diximus refectio atq; communio. pꝛo
4 mus in ſeqentibus., De quo manifeltũ pter quas edificatum atq; dedicatuʒ eſt
u eſt ꝙ multũ ſimilis eſt columbis habita Altare autem dicitur ab altitudine emi⸗
. L.tione ſciliet et paſtu. Nidiſicant eniʒ in ( nẽcie ſuequa ꝓpt᷑ hoc habebat vt aſts
* foꝛaminibus domoꝛũ et gregatim volat populꝰ? offeretes oblata viderenthoc
4 vrtcolumbe. plurimũq; ⁊ generationi in ergo ſub lege ð terra ſibi fieri voluit dns .
£
●
.
4
9* ı

Exodi viceſno. vt aconſuetudine ydo⸗

latrarum populum hebnoꝛum aliquan
ulum auerteretlet peripſam dolatri⸗
* aum ſaltem in hoc modico detruncaret.

. ydolatre naqʒ altaria magnifice ac ſum

bheoc magis reuerendam vdoolatriam fa⸗
cerent. Incepit igit in

licetdiſſimilitudine altaris ydolatrie me

moꝛiã in ipa radice ſua ⁊ pꝛincipio videli

cet altari delere de coꝛdibus iudeoꝛuʒ vt

ſcilicet non videntes amplius ſimilitu di⸗

hem altariũ ydoloꝛũ inciperent obliuiſci do tua. Summa igitur iſtoꝛum eſt x
* eo:u vel pter hoc quia auariſſimi erat diſſimiltudinem altaris ⁊ alioꝛꝛumdeũ
Noluit eis ſumptibis facere oneroſum voluiſſe eos abſirabere a conſuetudiue
* cultum ſuũ Sacile em eſt natura auaris ydolatrie qua vehementer imbuti ⁊ inn
recederemb omi bono.qᷓntũcun qʒ illul me infecti erant - Apparet etiam tibi .
„ Itdummodo ſumptuoſum ſit. Eedẽ er hys que diximus quia ritus ſacrifitio
S. cauſe ſunt quare pꝛecepit illud ex ſectj la⸗ rum non er moyſe eſt ſed ex patrib⸗ quo⸗
idibus nõ edificari videlicet ne fricaret admodũ dixitveritas in euangelio quia
eis memoꝛia ydolatrie.Ex ſectis em̃ lapi- circumciſio non ex moyſe eſt ſed ex patri
dibus ediſicabant altaria ydolis vt diii hus. De foꝛma vero ſiue figura laber
mus ꝛ figuras ſculpturaſqʒ faciebant in/aculi que oꝛaculum. id eſt ſanctum ſan
eis. Aqęo em̃ voluit memoꝛiam ydoloꝛũ Arioꝛum habebat ad occidentem. ita vtto
aboleri a coꝛdibus eoꝝ. ꝙ nec aurũ nec ius populus iſrael non niſi ad occidentt
al uc fann. en Enlait eis habere in per ipſam adoꝛare cogeretur. Jlla cauſa
aliquẽ vſlum. Sicut legit Deutro. vij. in euidentiſſimweſt videlicet vt dei populꝰ .—
ſine cabitulihpiereandẽ cauſam phibu Aguerteretur ab adoꝛatione et cultura ſo
O ilt et nemus plantari. Juxta illudvt legit lis. Si enim adoꝛarer ad oꝛientem. fatto
“ Deutro. xvj. 7 etiã quacuiqʒ arboꝛẽ.con ſpo in attentione ſolis ad ydolatria reci⸗
lſuetudo autẽydolatrarũ erat ſub arboꝛi diuaret:et adoꝛandi ad partem illam aia
vus ydolatriaʒ exercere. ⁊ hoc ipᷣi demo⸗ ſuetudineipſam dei adoꝛationem in ſo⸗
nes ſuggeſſerantivt ipᷣ̃a locoꝝ amenitas lis ydolatriam facile intoꝛqueret. Adoꝛa
eos ad ydolatria ꝓuocaret/⁊ in eadẽ ar toꝛes enim ſolis ipium ſolemad oꝛientẽ
lius detinerer. In ipis etiã arboꝛibus et incuruatsadoꝛabãt.voluit ergo de-ado
pingebant ⁊ ſculpebantur ymagines de ratgees ſuos doꝛſum vertere ad oꝛtuʒ ſo
monũ ad exercenda ydolatriã. ſicut noſ⸗ lis vᷣt ſolem ipᷣm qntũ ad culturaʒ abho
. ipſilegimus in libꝛis malefitioꝝ. Nadꝰ minabilem redderer. PHoc autem ſa⸗
aiens altare phibuit Exodi.łx.ꝓpt tis euidẽter legit᷑ in.viij. ezechielis. Dec
eandẽ camam. qe Kilcz gre dus habebat illa adoꝛatio idelicet qua ſol adoꝛab;ʒ
altaria ydoloꝛũ.in quib⸗ ſingulis ſingu⸗ lur ad oꝛtum ſuum. vocatur abbomina⸗
las ſtationes et genufectiones faciebat tio maioꝛ. bi enim itaegitu Ecce vidi
P ⁊ hãc memoꝛiã vo luit abradere ↄe coꝛdi ſti fili hominis. Adhuc conuerſus vide⸗
bus eoꝝ. vt ſicut ibidẽ ſubiũgit᷑. ne vide⸗ bis abhominatiões maioꝛes hijs. Et in
ret turpitudo hoſterioꝛuũ ipoꝛũ. Hoc eſt troduxit mein atriuz domus domini in
ne alu notaret: aut ppenderet ſcʒ ex oꝛ teriꝰ⸗:⁊ ecce in oſtio iempli domini inter
. eugalione veſtisvel alio ſino. Non veſtibulum et altare quaſi.xxv.viri doꝛſa
. em veriſimile ẽ vel nõ fui etücvſum bꝛa habentes contra templum domini: ⁊ fa
crum. vel ſacrificare et adoꝛare uoletes cies ac orichrem et adorabanaad oꝛtuʒ
ras deponere niſi foꝛſitan in ſacris vene ſoli 8.et dirit ad me.certe vicſſti fili hois:
ſie r ſacris pꝛiapi. vbi execrande abbo nũqd leue ẽ boc domui inda vt facerent
minade turpitudines execrebant qucẽad gAbhominatõnes iſtas qᷓs fecerũt hic (.
modu ⁊ ſarraceni adoꝛare dicut/alteriꝰ Hec ergo dei queruloſitas et clamoꝛ taz
manus digito minimo infixo podici alte frequẽsapte ĩdicat. ꝙ adoꝛatio iſta qua
ſD

it ig bhoc deus p iſtã ſci⸗

rius aut digito infixo aure ſiniſtre. Eodẽ
modo lapides ꝑ inrermediũ crurũ ſuo

rumpoſt ſe incuruati ꝓijcere ante angu⸗

yVdoli quod vocabatur pauoꝛ. cui puden
dis diſco opertis ſacriticabaft. PHocer

latrie

lu quẽda domus/ apud mecham in qua·
eſt coꝛpus machometitamẽ nota erag tẽ
poꝛibus illis ridiculoſitas iſta in ſeruitio

go ꝓhibnit deus non ſolum ꝓpter ridi⸗
culoſitarem ſed etiam ne cultus deiydo
aſſimilaretur. ⁊ ſcõm hoc vnũ mã⸗
datuʒ erit per ſe hoc.ne videatur turpitu .

,0

4
.
no

ſa

1,
i
in
le
1

ðõ

taribus ydoloꝛũ.

faciebant ad oꝛtum ſolis. adoꝛatig ydo⸗
latrie erat. Non eſt autem dubitanaum
.quin adoꝛato ſolis verſus illa pattẽ fieret

Hacigr. peudecia oſitio tabernaeuli
et ffgura a fuit. Eadẽ ẽ cauſa poſitio

—— —

nisſiue ſitus altaris tabernaculiſe alioꝝ
altariũ ſi duo fuerũt.altare incẽſi.et alta⸗
S re thymiamatis.qð veriſiłius ẽvtymmo
lantes ⁊ thurificãtes dño doꝛſum habe⸗
rent ad partem adoꝛationis ydolatrie-
Altare vᷣo holocauſtoꝝ idcirco ſub di
uo erat.bocẽ ſub aere libero.ne ignis ſi
crificioꝛũ ⁊ vapores tabernaculum deni
grarent atʒ dehoneſtarẽt. ⁊ ne fetoꝛ etia
cadauenꝝ ſacrifitioꝝ ipᷣm fetidũ redderet.
7 ideo deſpicabilem atqsabhominabilẽ
Scito etiã ꝗꝛ altaria ydoloꝛũ intro tẽ
pł ipoꝝ Erar, oluſtergo dev altare ho
locauſto:ũ hr̃e liberã euẽtationẽ ꝓpt᷑ ni⸗
doꝛẽ ſeu fetoꝛẽ cadauerũ imolaticioꝛũ.⁊
vt diſſilem haberet poſitionẽ ſiue ſituʒ al
3 Cadelabꝛũ vero cũ
ſeptẽ lucernis ſuis pᷣcepit erigi a ꝑte me⸗
Tridiei cõtra aquilonẽ ᷣm ioſephũ in figu

ra ſeptẽ planetarũ. meſamvero ꝓpoſiio
nis cũ panibus ad partẽ aqsilonis exad

uerſo.quia populatio ad partem aquilo

nis eſt in mũdo iſto. Et ꝓpter bec fer
tilitas terre q̃ ſignificatur in panibus.pꝑs
em auſtralis terre noſtre habitationi op
poſila inhabitabilis ẽ. Alijs vero viſum
ẽ.quia fons vitalis caloꝛis ⁊ luminis in
parte celi meridionalis.⁊ ivᷣo in deſigna
tionẽ pᷣuius candelabꝛũ ignis ⁊ liminis
ſtare.pᷣcepit ad partẽ illã.exaduerſo vexo
ad partẽ aquilonis.

eſca nutrimentu ẽvitalis caloꝛis.⁊ hec in

U etemõi aquilonari maximę pabundat.
tuentibus

no in . Hec igit cau⸗,
Aa fuit iuxta Attera vt offerentes⁊ tane, .

Sed hec quid ꝓderant
⁊2 nõ iutelligentits.

4 tes in dei tabernaculoet in eius altarib
ab ipᷣo vita lucẽ ⁊ nutrimentu ſe obtine⸗
re cognoſcerẽt ⁊ ex eius ſeruitio quod in
eodeʒ tabernaculo fiebat iſta ſperarent.
Amp̃. Inter largitionis diuine bene
Jicia exterigea iſta maxime ſaebꝛia ma⸗
ximeq; neceſia ſunt lumen videlicet et

DHoni pcepi nl⸗
ſam ⁊ panes ꝓpoſitionis videlicet.quia

N gawr

in domo eius iſda ſunt erhabudant. Si
cut legituꝰ Baruch.iij. Diſce vbi ſit longi
turnitas vite et victus.vbi ſit lumẽ oculo

panibus ꝓꝑolitiõis et renouatiõe eoꝛũ
lumẽ vero i cadelabꝛo lumis facile erati
telligi. Uelvoluithocpᷣo ĩſenuare ſe eſſe
deũ cui ſeptẽ planete ᷣuiũt.et qꝛ ieẽ daꝰ
toꝛleſce.nõ ceres.Et ꝓpt᷑ hoc nõ eis nee
huic ſʒ ipi ſoli ßuiẽdũ. CTotavero figu
a tabernaculi ⁊ opimẽeta ipius.opimen
toꝝq; coloꝛes viuẽdi iſtiꝰpplłi figura erãt

upꝛemũ em̃ opimentũ videlicʒ expelli

bꝰᷣ iacinctinis.fſiguraęrat etheris ſiue ce
li. Scõm vero qð erat ex pellibꝰ rubꝛica
tis figura ignis. Cercium vero qerat ex
ſagiscilicinis qð ad ꝓtectionẽ tẽtoꝛij in⸗
berioꝛis erat. et ad ſuſtinẽdũ iĩpetũ ipꝛiuʒ

et ventoꝛũ.et alias iiurias aeris.nõ ꝓ

deſignationẽ aliq;ᷓ fuiſſe videtur. malte
ſi coloꝛ eiustilicinꝰ erat. Uerũ huius.tco⸗
loꝛ nõ decoꝛi nec honoꝛi ↄgruebat taber

naculi.tentoꝛiũ vero interius qð operie⸗
bat ſancta et ſancta ſancroꝛum. Figura

erat et celi.ppter iacinctũ.et ignis ppter

nobiliſſimus ex aquis ſumitur.videlicet

re ſimiliter figura erat ꝓpter biſſum. byſ:

cociu.et aqua ꝓpter purpura. cuiꝰ color
ſanguis piſcis qui murex vocatur.et ter⸗

ſus em̃ ex terra gignitur. Exhis enim αα α

rũ et pax.Longiturnitas vite etvirtusinn

N

quatuoꝛ coloꝛibus.miro artifitio et pul⸗ & pvra Pguf

chꝛitudine intextũ eiit tentoꝛiũ.habes in

texturas omniũ floꝛũ quos gignithumꝰ2

ſcõᷣm ioſephũ in quo etia figurã terre ge

E–e—

rebat.Totũ igr tabernaculu figurã tociꝰ

mði gerebat ⁊ ꝓpt᷑ hec adoꝛtes ĩ eo eo

tebantur. Quare enim tabexnaculũ

deiet domus eius totugmund

iritualiter tamm celum tabernaculũ
ei dicitur ſicut legitur in pſalmo. Intro
ibo in locuʒ tabernaculi admirabilis vſ⸗

et extenſione deſuperfoꝛmam celi/pꝛeſe⸗
rebat ipſumq; ſignificabat tentoꝛium ſic
contextum. Et pꝛopter hoc adoꝛãtes
in illo et ad illud inhabitationem celi ac
Ddominatoꝛem ſe adoꝛare eo ipᷣo oſtẽde⸗

eſca. Poꝛi igr datoꝛẽ ſe ꝑ candelab?; bant. Seplem vo lucerne in candele

luminis ⁊ mᷣſam ꝓpoſitionis deſignare

voluit dñs/⁊ etiã polliceri ac ſi diceret cul

toꝛibus et adoratoꝛibus meis iſta polli⸗

ceoꝛ et largioꝛ. Uoluit etiã oſtẽdere Aia

bꝛo quod erat ad partem auſtralem eui
denter ſeptẽ planetas deſignant ſatis co
gruẽéter ⁊ ſatis apte. Has ergo voluit eẽ
a ſiniſtris adoꝛantium 7 ymmolancium

ipᷣo ſe deũ et dominũ mũdiadoꝛare ꝓfi

et domus eius totu elba
betur in circuitu eius tabernaculuʒ eius.

q; ad domum dei. Ipſa igitur foꝛma ſua

„
9
⸗
*

poſitione ⁊ ſitu menſe. Itẽ

cebat autẽ vt adoꝛates ⁊ immolanteslu
cernas haberẽt poſt doꝛſum.inutilit᷑ em̃

lucerẽt eis.voluit ergo fapiẽtiſſimꝰ deus

vt eſſent lucerne a ſiniſtris eoꝝ i parte au

ſtrali.tũ qꝛ ipi planete ad auſtru totalit᷑
ſunt.tũ ʒodiaci latitudinẽ ꝗ totus auſtra
lis ẽ nunq; exeat.tuũ etiã ꝓpter hec vt con
gruentiꝰ lucerent immolatibꝰ ⁊? adoꝛan⸗
tib ⁊ ꝑ hanc poſitionẽ ſeu ſitũ cãdelabꝛi⸗
nõ ſoluʒ ydolaxria ſed ydolatrie ſpecies
declinahat᷑. Nihil em̃ eis veneratois im

pendi videbat᷑.nec eis ſeruiri.ſed magis
ipᷣe lucerne ſeruire.Quiavero ĩ ſacris lu-
ne panes offerebant᷑. ſicut ſupius oſten⸗

dius ⁊ teſtimonio. Jeremie de placen⸗
rijs ꝗᷓ fiebãt regĩe celi.adeoq; dediti erat
hmõi ſeruitio.qꝙ nõ ſuſſiciebat eisꝰvt mu
lieres hec agerẽt. yvmmd filij colligebant

ligna ⁊ patres ſuccendebat ignẽ mulie
res ↄſpergebãt adipẽ.vt hmoi placẽte fi⸗

erẽt lune.ſicut ibidem legit/nõ fuit facile
eos ſubito abrũpi ab hmõi ↄſuetudine
⁊ ideo factũ ẽ pᷣeipiente deo vt ſaltẽ pau
lulũ quaſi ꝑ regnationeʒ abducerent᷑ ab

illa. Nõ em̃ facile fuit hmõi ↄſuetudine
deditis.nõ videre mẽſam panũ in taber

naculo d ñiiquã videre cõſueuerãat et ipſi
met implere in domo ydoli.qua ꝓpt᷑ po

ſita ẽ menſa in tabernaculo dñi ad aqui⸗

lonẽ nõ directe ante ipᷣm sꝛaculuũ.et iteꝝ

Phibitus ẽ populus panes ponere ĩ mẽe

ſa illa et de panibus etiã illis edere. ſoli

eiĩ ſacerdotes iuſſi ſunt ⁊ panes illos po

nere ⁊ ſaluũ illis ceſſum ẽ inde comede

re. Uidẽs ergo ꝙ iſta triplici diſſimilitu
dine ad ydolatria quaſi regnauit eos de
us. ⁊ aliquatenus elgngauit videlʒ ipſa

menlie. Ite ꝓhibitioe po
s ꝓhibitione velcẽdi ex eis.
S em̃ ↄſueuerat videre directe añ
ydola quibus in ea panes offerebant.
Amplius.ſuꝑ vnũqnẽq; panũ illoꝝ

nẽdi panes⁊ 5

ponebat patena aurea et pugillus tbu⸗
ris.quales appoſitiones videre non con

ueuerant in domibꝰydoloꝝ. Ampliꝰ

ODopulꝰadeo erat rudis ⁊ puerilis.ſinõ
videret carnes ſacrificioꝝ exvna partel?

menſaʒ panũ ex altera quia talia in do⸗

mibus ydoloꝝ videre conſueuerãt eis

ueſci. facile in erroꝛem ſtulte credulitatis

* .
— BDe legibus ́JU
neſi ſtarent ante eos ad Sꝛatiõ es 2 imo⸗ icider. qua culturã ydoloꝝ melio:ẽ cre⸗ 1
laciones q deo fiebantin ydofſtriam ſe- derẽ? qu eſſet cultura deii ſi adeo mino e⸗
ptiem planetan de eis fieri vident ſic diri rem habundancia taliuʒ in tabernaculo.
mus de adoꝛatiõe ad oꝛtũ ſolis. Nõ de⸗

dei conſpicerẽt qm̃ videre coſueuerãtin E
domibus ydoloꝝ.Sicut em̃ deos argen

teos ⁊ aureos maioꝛis numinis et ſubli
mioꝛis potencie putabant.qᷓʒ plumbeos
eſſe vel ſtagneos.ſic cultura ſalubꝛioꝛem
ac ſanctioꝛem eadem inſipiẽcia crederẽt
ꝙ alrare refertius haberet tadaueribꝰ⁊
menſam panibus cumulatioꝛẽ. Ab hac obea
ſtulticiacautũ ẽ eis ne inciderent in eam us
et a cõſuetudine qua ꝓfunde infecti ſuuues i
rant aliquatenꝰ abſtracti et ſi nõ radici⸗ R 1
tus auulſi ſunt. Duo vero cherubin C “
in abſcondito vedelicet intra oꝛaculůpo
ſiti funt.ne ſi apparerent vel adoꝛarẽétur (Ke
a populo in diuiuo cultunõ de firmamẽ en
to vel adoꝛari vident. MNihil emqðᷣ en
adoꝛari poſſet apparere voluit dominꝰ . ſpi
in tabernaculo ſuo tempꝑe illoſciẽs leui-⸗ nne
tatem ⁊ lubꝛicitatẽ populi illius.quibus S i
occaſione leuiſſima reciderent in ydola⸗ iu
triã conſuetã.necymagines cherubin aa “”’
parere voluit. QOꝛ em̃ ymaginẽ vituli ſ
paulo ante aaloꝛauerat qualit᷑ ſe ab an⸗ “
geloꝛũ ymaginibus continerent. ne as 1
ate adoꝛarẽt.⁊ ꝓpter hoc dicebat eis ’J
dñs Deutronomii.iiij. Nõ vidiſti aliʒ
ſimilitudinẽ in die qua locutus eſt dñs (2
vobis in oꝛeb.ne foꝛte decepti faciatj vo
bis ſculptã ſimilitudinẽ aut ymaginẽ ⁊c. “MR
Significauerũt ena due parłes taberna “
culi. di&s mũdos ſiue duas partes vni⸗ “
uexſi.videlicet mundũ ſpiritualẽ.⁊ mun⸗ ””VMð,
dum ſenſibiem. Oꝛaculũ em qð ab. A
ſcondebat᷑ velo erit abſconſum popu⸗ x . N
lo.vbi erat pꝛopiciatoꝛiuʒ ⁊ archa ⁊ due·
ymagines corubin in quarũ medioooo
parebat dñs inde dabat reſponſa ſigni AAͤ
ficabat ſeculũ alterũ.bitatzonem ⁊ pa
tria ſpiritualiũ ſubſtanciaꝝ vbi deus ap⸗ A
paret ſicuti eſti⁊ iſtud ſpeculũ in abſcon⸗ n
dito hominum eſt ⁊ velatum hominibꝰ 2
et homines ab ipᷣo ſeparat.mundus ſen 4
ſibilis eſt. Et pꝛopter hoc nonvideturab U””
hominibus nec in id intrant.niſi cum ve ẽðJ’J
lum iſtudctranſierint aut cunaa blatũ fue
rit a conſpectu eoꝛum hoecłſt de medio. OW
Wundum autem ſenſibilẽ expꝛeſſe ſigni⸗ ̊H
ficabat velum per quatuo? coloꝛes er ꝗ , ſ
bus contertum erat quod iam fupꝛa no⸗ „
tauimꝰ et hoc ꝓ parte dicit apłs ad Pe
egs· x. Dignante ſpixitu ſanctoInõduj
.
6
⁹ £ſ●

nan
Wifue
ndi
enbi 9
ni
wriu

oi

ibas
ul
d
em
hucs
fial;
ſtois
ro
1.

S

–
. y uſe HMAEE* õõ acdt. 5£
iro
ppalatum elſe viã ſancton. Reliqua dem. q pactũded obus ? velicet de
vero pars tabernaculi qꝗᷓ vocabatus ſan⸗
ctũ ſiue ſanctuariũ.ſiue ſancta.⁊ erdtæxꝑ
te populi abſq; velo interpoſitoomundu
ſenſibilẽ figurabat. ⁊ ipᷣo velo quo clau⸗
debᷣat 1 coloꝛes⁊ intexturas q in eo erat
mundi

33

“

poplos terraꝝ. illaniita vt in oĩa flagicia

eiuſdẽ.xx. Omni

aciem pᷣferebant. .
Uia vero circumciſio de
hils eſt que ante lege pa⸗
tribꝰimpoſita ſunt ⁊ non
videt᷑ in ſeipᷣa habere vti
litatẽ aliquã excepto ſolo
obediẽcie bono.neceſſe ẽ aperire canſas

7

eius litterales ⁊vtilitates quas habet pᷣ⸗
ter iſtud bonũ. Harũ ergo pᷣma ẽde⸗
bilitatio libidinoſe ↄcupiſcencie / q viget

in mẽbꝛo illo virili ex vulgere circumciſio
nis ⁊ effuſione ſanguinis que in ea jit.
Secuida expoſitio ptis illius.id ẽ cul⸗
pmẽbꝛ illius frigoꝛi et defricationibus
veſtiũler quibꝰ? omibus efficit minus ſen
ſibilis.queadmodũ ⁊ manus duris opꝑi⸗

bus aſſuele. min⸗ſenſi biles minuſqʒ paſ

17

ſibiles inde reddunt᷑. Nihil aũt in parte

illa magis minuit aut debilitat concupi⸗
ſcenciã ; diminutio ſenſibilitatis/ paſ⸗
ſibilitatis illiꝰ. ercia cauſa. vt pars
illa. qᷓ maxime in partibꝰ?i

„ .

humane nature impugnabat. vilificarei

bᷣ ilh viliſſimos
homines faciebat. maximeq; blane ,

7 inpugnaret᷑ in pᷣmis. Quarta in ſug

gillationẽ ſacroꝝ veneris ⁊ pꝛiapi.in qui
bus ps illa tanq;ᷓ ꝑps ⁊ occupatio vener?
in coꝛpe humano nõ parũ oꝛnabat ⁊ co
lebat. Hec aũt eriiꝑs carnis q maxi⸗

me pugnabat contra ſpiritũ ſicu? ⁊ maxi

me adhuc. Maximeq; contaminauerat

nõ ſolũ maſculoꝝ ſed etnã bꝛutoꝝ anima

lii pꝛuebat.ſicut legit leuitici. xviij. Oẽs
exèrationes illas fecerunt ærole terre ꝗ

uerũt ante vos ⁊ golluerũt eam. Et iteꝝ
ec fecerũt ⁊ abhomi
natus ſum eos. DHec ętiã plaga effrenate
ac ffagitioſe libidinis gentes illas ſeptez
execrabiles q̃ terra ꝓmiſſiõis ante aduẽ⸗

tum filioꝝ iſrael inbabitauerant in ydo⸗

latria nutriebat ac potiſſimũ detinebat.
Quinta vᷣo caula eſt foꝛtitialo imp̃ſſi
onis men reatoꝛis pacił eiꝰad ab

raham abꝛabeq; cum ipᷣo. Eſt em̃ circũci
ſio ſignaculũ ęt ſtigma inſepabile. grauiſ
ſimoq; doloꝛe inpᷣſſum. et ꝓpier hoc loꝛ
luſſimũ ẽ mẽoꝛiale creatoꝛis et pacti eiul⸗

caſtitate ſpirituas qua deo adheretur ꝑ
cultũ.⁊ om no recedit ab ydolisc de ca
ſtitate coꝛꝑali qua receditur a flagicus ⁊
reſtringitur ac reſcindit᷑ effrenitas libidi⸗⸗
nis ad minus vſq; ad coniugiuʒ. Huius
ergo pacti mmoꝛia refricat circuciſionis
ſignaculũ.ſicut legit Benugbzainen⸗

cit deus ad abꝛahã. Statuã pactũ meuʒ
inter me ⁊ te.⁊ inter ſemen tuũ poſt te in
generationibus tuis federe ſempiterno.
Et uerũ. Hoc ẽ pactũ meũ.Circũcidet ex
vobis om̃e maſculinũ ⁊c.quare maniſe⸗
ſtũ eſt.quia hoc ſignaculo Ppkterur omis
circũciſus ſe huiuſmodi pactũ ſeu fedus
iniſſe cũ deo.⁊ ipᷣa ſuſteptiõe hui⸗ ſigna⸗
culi intrat in pactũ ac fedus abꝛas et ipᷣa
ſuſceptione ullius obligat ſe ac debitoꝛẽ
ſe cõſtituit vniuerſe legis qᷓ ſemini abra
he data eſt. ſicut dicit apłs ad galathas
v. Teſtificoꝛ omni bomini circuſcidẽti&
qm debitoꝛ ẽ vniuerſe legis faciẽde.Quẽ
admodũ ſuſcipies ſignaculũ hoc ẽtonſu
ra.⁊ habitũ cuiuſcũq; religionis ad eaam
ſe obligat vniuerſam. quẽadmo dũ ſuſci⸗
piens crucẽ rubea ad religionẽ templari
oꝛũ ſe obligat. et ſuſcipiens albam ad re
ligionem hoſpitalion. Serx igit ſunt

vniuerſo. Pꝛima ac p̃cipua ẽ quam nos
nouiſſimã poſuimꝰ videlicet firmitas pa

cti ac federis cum deo. od naetuz etſe
dus pactum coniugale eſt. ac fedus ſpiri
tualium nupciarum quo deo adheretur
caſtiſſimo cultu. ⁊ ab ydoloꝝ foꝛnicatide
receditur. Quod auteʒ habeat ſacra⸗
mentalis virtutis alibi determinat᷑. Si
uis autem querat.vtrũ et mulieres he⸗
eonꝝ debitrices ſint huiuſmodi pacti et
federis.cũ ſignaculũ circſciſioninec ſu⸗
ſcipiant nec habeant. Dicimus ꝙ ſic cuʒ
ſint de ſemine abꝛabe. Pactum enim? fe
dus iſtud initum eſtinter abꝛaham et ſe
men ſuum ac domii. Intrant autez
in pactuʒ abꝛahe ꝑ quedam baptiſmata⸗
et traditiones que in coꝛpe legis nõ in
niuntur. Supplebatur aut eis ſacrame
talis virtus circuciſionisꝑ quedamiquo
rũ vmbꝛe vaniſſime omninoq; a fructu
vacue/apud iudeoseadhuc extant et ob
ſeruant᷑.licet in moꝛtẽ ſeruantiu ⁊ ꝑditio
nem. ſicut et alia legis cerimonialia. que
ceca ꝑtinacia adhuc deſerere contẽpnũt.
HNon intelligentes quia cerinotialin le⸗

tauſe ⁊ vtilitates circũciſiõis litteralis in ⸗

gis fueru

Sis fnerunt eis viq; ad tẽpus coꝛ?reptiõis
inpoſita. ſc legit᷑ in nonb cap ad hebre.
Seruiente ſolumodo in cibi potibus
et in variis baptiſmatibꝰ etiuſticiis car⸗
uuiis vſq; ad tempus correctionis ĩpoſitꝭ
. Juſſa eſt aute fieri circũciſiooctaua die a

I, natiultatate paruuli. gt hoc in lege. quo⸗
SIZniaz ante octaua dœm teneritudo infan⸗
ciũ tam graue vlnus abſqʒ periculo moꝛ
tis non ſacile ſuſtineret. Si aut diſferre⸗

legibus
riam reducetet. vel ꝙ aquaʒ de petra eis
ꝓduærat in eoꝝ aſpectu cultroꝝ lapide⸗
oꝛuſn recoꝛdarẽetur. vel etiam vt lapideo
rum coꝛeium ſuoꝝ duriciaʒſin huiuſmo⸗
chi cultris legerent in ipᷣa hoꝛa circumęiſi⸗
onis.vt ad penitudinein emollirentur.?
coꝛdium ſuoꝝ duriciam ſentirent. interi⸗
us ꝑ cõpunctionem. quemadmodu cul⸗
troꝝ huiuſmodi duriciam coꝛꝑpalem ꝑ cir
cumciſionem.legimus autẽ ylaie.xx. Ab
raham cum quo pactum circumciſionis
zmo inijt eſt petra vocatue a domino.
Altende inquit ad petrã vnde exciſi eſtis

adhuc populoe hebꝛeoꝝ nõ indixiu ſtatiʒ G c Salutare auteʒ erat.ymmo valde ne
(

tur vſq; i annos puericie vel maiort eta⸗
tis multi declinarent eã ſuſcipere/æpter
grauitatẽ doloꝛis. Et ꝓpter hocnouuio
moyſes circumciſionẽ. ſed dilata fuitvſq;

ad ioſue q populũ circũcidit ſcdᷣoſſicut le

gitur Jbſue. v. v quia ſoꝝe non vacabat

Eis.quia vel ꝑ bellu ↄcuciebãtur.vł peſti
bus vaſtabãtur.vel ſeditionibus diui de
Vtur. vel omurmurationibus exagita⸗
Batur. vel alijs incomodis vrgebantur.
vel ita obtenta erat conſuetudo circũciſi
onis a patribus et apud eos obſeruata.
vt in poſitione vel replicatione nõ indi⸗
gerent. locus ergo fuit circuciſioni facic⸗
de.firmato populo in fide abꝛahe.⁊ ob
entis ꝓ ꝑte ꝓmiſſionibus eidem factis.
CTuic em innouandũ fuit pactuʒ abꝛahe?
ſirmandu er ꝑte ſeminis eius. cuam fumu
appebat ex ꝑte dei.⁊ hec ꝑ exhibitionem
Oygautẽ cultro lapideo ſieri iuſſa eſt.
obtentũ videtur fuiſie a ſeppoꝛa. Quig
cum occurriſſet dñ’s moyſi volens occide
re eum.vel eo ꝙ filius eius eſſet incircũci
ſus. vel ꝓ eo ꝙ diuerterat a recio itinere
egyptiiquo euʒ mittebat deꝰ ſtuli ſepho⸗
ra ilico acutiſſima petraã et circũddit illuʒ
Fo:ſitan autem non ꝓprer aliud vſa eſt
ſephoa petra ad opus iſtud qᷓ; ppter fe⸗
. ſtina Onẽ. Qſacunq; autem ex cauſa
hoc feceritſita tamen obſeruatum eſt. e

oblſeruatur hodie avud hebꝛeos et in. v.

Zeoſue auctoꝛitate diuina firmatum. ver⸗
breiſinquit. Fac tibi cultros lapideos ⁊c.
A Cauſa autem in hoc fuiſſe videtur. quia
analefiet ferro faciebant.inciſiones in coꝛ

MWetallum em̃ ferri metallũ martis.
FVS ꝑptẽ eius in metallũ opinabatur ydolatra
rumvanitas. Uoluit ergo.ritum iſtum
Aliud q; p ferrum eyerceni vt ſaltẽ hac dl
Aimilitudine aliquatinꝰeos ab ydolatria
abduceret. vel vt fedus quod cum eis pe
pigerat ĩ petra oꝛeb. eis ꝑ hoc ad memo

poꝛibus ſuis. ⁊ maxime in ſacris martis. bus ꝓhibitis.

ceſſarium pactum abꝛahe ꝑ circuciſonẽz
in petrarecoꝛdari fumitatem et conſſtan
ciam abꝛahe.qua tam foꝛtiter tanq; ſide

liær deo adheſit.ꝓpier quod petravoca &

tus fuiſſe videtura domino.eęt foꝛſitã iᷣe
abꝛaha ex pᷣcepto dei cultris lapideis cir
cũciſionem celebꝛauit.vt firmitas pacti il
lius et federis ſic oſtenderetur. petra em
fundamentũ foꝛtiſſimũ eſt edinciorum.
Sic ⁊ deſpõſatio illa ſiue cõtracłꝰ ſpũał
ↄiugiifundamẽtũ ẽ ⁊ firmamẽtũ ſuppoꝛ
tans totum ſancte conuerſationis edifi-
cium.Et ipᷣoabꝛaham locius veleris hoc
eſt iudaici po pulifuit pᷣcipuu fundamen

tum. ꝓpter hocigitur in perra merito fie

ri pᷣcepta eſt circumciſiowt agnoſceret to
cius iudaici ritus eſſe fundamentuʒ atqʒ
poncipium ⁊ fulcimẽtum firmiſſimũ quo
ſublato totus collaberetur ⁊ rueret.vł vt
peire quã diximus abꝛahe tilicet pactuʒ
ſe in are cognoſcerent circumeiſie
Oſt hec tranſibimus ad
ea q in lege videntur ab⸗
ſurda iuxta litteram ⁊ ꝓ
ſequemur pmum mada⸗
la huiuſmõi. Dein& im
mundicia In viris ⁊ mulieribus.ercio
immũdicias animanm. Quarto ſa
crificia et ea que ſacſicijs Rnnera ſunt.
Quinto de lepꝛis. Sexto commixtio
nes animalium et ſeminum diuerſoum
generũ. SBeptimo loquimur de veſti⸗
Huiuſmodi ergo man
datoꝝ pᷣmum eſt requies dei ſabbati eu⸗
us du crauſe in lege expᷣſſe ſunt. Altera
in.ij. Deneſ.⁊ in.xx exo Ndelicet quia
ſeptima die ceſſauit deus.ab omni ope
gq patrarat. Secunda ve memoꝛes eeẽnt
hebꝛei:quia requieſcere eos fecerat deus
a laboꝛibus egypcie ſeruitutis.oꝑibꝰ ina⸗

ſes
6
fon
phpei
Lliet
fitie
dele
nalit
llü
loſe⸗a
lſin
eieun
plu
glien
Neno
nſe
ule
(uatn
neran
mun⸗
nars⸗

. . —2 — S
2 32 7. ,ſer en paſtaden) jſi ſae gyee n e ſſeY.
dern H
1
xxvi
ts qᷓ; duris luti ⁊ lateris.⁊ hec cauſa legitu Secito aut neraliter en madatis
3 Deutro.v. Id cireo pᷣcepi tibi vt osſerua que aperta vidᷣnt habere abſurditatem
res diẽ ſabbati.Cercia vero cauſa lſtʒ in et nulla ſem littera vtilttateʒ. intenditur 0
lege nõò ſit expreſſa vt parte illæ tẽporis. celongatio ab ydolatria. quéadmoduũ in
id die ſeptia ſoli diuino cultui. Pocẽ iſto maãdato quod legit᷑ Exodi.xxi. wale W
laudibus oratioĩbꝰ et ſacrificis et erudi⸗ ficos nõ pacaris viuere.ꝓut malefici in
up tione populi vacaret. Alioquin ſeruilia telligunt᷑ magi ⁊ incantatoꝛes.huiuſmo
un opera totũ tempꝰ habẽtia. dei memoriã di em homines omes.ydolatre ſunt ſicut
mar ełel legis ſue ſcienciã cultuſq; ipſius hono docebimus in tractatu de ydolatria. *
nilſfficeciaʒ de medio tollerent ⁊ obliuione Et quia nõ in hijs ſolis bominibus .
ins delerent. Nõ eni delicijs ⁊epulis car ſtaret ydolatria ſi viuere ꝑmitterent᷑.ſeld
n, nalibꝰdieʒ illũ deputauit deus ſed magꝭ extiã ꝑuagaretur in populũ.iuſſi ſunt tol⸗ .
nichs illũ ſacris exercitacionibꝰ et ſancto ocio li de medio. In hoc vero ꝙ ꝓhibiti ſunt „
er cõſecrauit. GBenedixit enim diei ſeptimo habere fermentu in domibus ſuis et coꝛ⸗ d
ihti et ſanctificauit illũ vt legit᷑.gene.ij. Non medere fermentatũscontra ydolatriã fa⸗ —–
en ᷣ&„ eũu expoſuit carnaliũ deliciaruʒ ſpurciciss ctum eſt. cuius conſuetudo erat fermẽ⸗
ſ⸗ polluendũ Quartã cauſe aſſignat quidã tatos panes offerre.⁊ ſup fermẽlo vlter⸗
nn 5 quietẽ venturam.ſeptimo die. Hoc et ſe mentato fundere ſanguinem victimarũ.
u pamo millenario annorũ ſeculi qdð cre⸗ Et ꝓpter hoc expꝛeſſe ꝓhihitum eſthic
s duũt ſeptẽ annorũ milibꝰ finiendũ. Pane Exodi.miij.vbi ðꝛ. Nõ imolabis ſuꝑ i· ·
Seel dAultẽ quietẽ intelligũt ceſſationẽ conflictꝰ mento ſanguinẽ victime tue. Cur au
en gquatuoꝛ electoꝛum ex quo eſt omnis ge⸗/Mem iuſſi ſunt agnũ paſchaleʒ comedere
nn. neratio ⁊ coꝛruptio.in mũdo nature ſiue/ Zin egreſſu de egypto renes accincti bacu⸗
hiut mundo in ferioꝛi.qui eſt mũdus ſublu⸗ los.tenentes in manibus/aſſum igit᷑ nõ
naris. Et cũ iſta ceſſatiõe credũt eciã ceſ⸗ coctũ aquat cum lactucis agreſtibus. et
inſ⸗ ſaturũ eſſe motũ. omnin celoꝛũ ſtellaruy iterũ.non confractis oſſibus.Una cauſa
bboe N ⁊ luminariũ.et tunc vᷣe coſabit ipᷣe de tfuit feſtinatio.⁊ ↄpellebatur exire de egy
nn us ab om̃i ope quod patrarat.cũ omino pto ſicut legitur. exodi.xi.et.xi. Et ꝓpier
nſ Cceatio et generatio cetereq; operatides hoc dictũ ẽ eis.Exodi.xi. In vna domo n oe
Ctid creatoꝛis ceſſabunt. Eum neccreabit comedetis ne offeratis de carnibus eius
a) quicq; nec generabit inpleto nuero vni⸗ foꝛas. Nõ em̃ poterat eis vacare mit
o uerſitatis atq; decoꝛe.licet aũt verũ ſit ge tere tunc exenia nec medullas ex oſſibus
int herationẽ ⁊ coꝛruptionẽ ceſſaturas eẽ.de extrahere. Secunda cauſa fuii vt eis
en, ceſſatione tamen motui celeſtiu. ⁊ de ſep inpᷣmereturmemoꝛia amaritudinis p la
tenari millenario annoꝝ nihil ærtũ ha cctucas agreſtes. tribulationis p ignem
81 bent. Et inſuꝑ iſtud potius miſticũ eſtꝗs quã paſſi erantin egypto.et ꝓpt᷑ hoc gra .
c litterale. veru de hoc in deſtructiõe ertko⸗ cioꝛes eſſent liberatoꝛi deo .Similit ꝙ
nH iis ariſtotilis.quo poſuit eternitatẽ mun pcepti ſunt comedere aſima.tũc cauſa ſu
NH di. de alijs erroꝛibus qui circa hec ſunt it feſtinatio quã dirimug. Sigut legi⸗
aceus dicemus. Pꝛopter qud autẽ ſepti tur exodi.xij. Urgebãtq; egypcij populuʒ
made potiusq; alterius nmmeri ad hoc erxire de terra velociter. In hoc auteʒ »
. . elegerit. illagſt raw.quia cũ creatio mm ꝙ agnum in ipſa egypto immolare iuſſi
.) di dominic die ceperitoſummatio eius dns et ſanguinem eius linire ſuper limi⸗
õ 1. (pleta eſt ſeptimo die ꝗᷣ fuit dies ſabba naria domoꝛum ſuaruʒ et vrrunq; poſtẽ
Sun . alda vicui auia dies illa dies ſa ayparte ab ydolatria egyptioꝛũ iuſſi ſugt
rch⸗ turni eſt. Saturnus autẽ eſt ꝓpꝛius pla⸗ recedereiet contrarium cultum ſuſcipeſe „
nn neta et dux regni hebꝛeoꝝ. Et pter hoc Egypcij enim arietem colebant. et Ppter· *
jaH naturali inſtinctu licet penitus neſciẽétes hoc comeſtionem arietis aut agni moꝛli
e bKervatigngoleibuius. hon tant euz. feram ſibi putabanti ſanguinemq; eiuſ⸗
i ⁊ celebꝛitatẽ ſè ſolempnitatẽ illius natu dem peſtiferum. Admiranda igilur pꝛu⸗
ie ra ei reddente honoꝛẽ debitũ tanq;ᷓ duci dencia in hüs liberati ſunt filij ifrael. er
ahl .— ⁊ rectoꝛi populi illiuns. Hunc auteʒ er ritui diuino quodamodo iniciati.vt ſimk
1s . roꝛem cuʒ alijs qui ſunt de diuerſitate le ⁊z a ſeruitute egipcia exciperentur. ⁊ a ſer „
64 gum ꝙ parte deſtruemꝰ inſequentibus uituie nephande ydolaine uberarent ſa W—
. „
.W
4
W △

*

Dcpart)u ſ, 2ð .

*
.
* *
QA O
„
„
*
ł - △

utiferãqʒ Aerirent coeſis nẽ agni. ⁊

eiuſdem ſanguinẽ a mote protegentem

Similẽ cauſa habet et id manlatũ ꝙ le

git᷑.exo.xxiu. Non coques eduʒ in lacte

matris tue. In natura enĩ ſua nihil ha⸗

bet imundicie edus neqʒ læ capꝛinum.
nihil etiã habet malicie hoc eſtnocumẽ
ti cõtra ſanitatẽ coꝛsoꝛalcẽ.Pretereavtrũ
q; licitũ erat eis comedere vł bibere qꝗᷓ
de cauſa igit᷑ coniunctio amboꝝ eiuſdẽ

Phibita eſſet Edus enĩ et lac mundus
cibꝰ et licitus eſt ſecundũ legẽ. Preterea

nõ eſt adeo laticꝰ aut delicatꝰ huiꝰmõi

cibus. ut ꝓpter hoc merito ꝓhibendus

eſſet impliꝰ qeare ꝓhibuit hoc po
tiꝰ de edo qua de agno et vitulo. Ex his

ergo onninibꝰconſequẽs eſt aliqua cõſue⸗
ludinẽ ydolatraꝝvoluiſſe deũ ꝑ hoc re⸗
mouere:vt dei populus diſſimił eſſʒ ydo
Mris.nõ ſo lũ ritu ſed viuẽdi ac veſcendi

cõſuetudine. Hui? aũt ſignũ validũ eſt.

22 ⸗

iſta ꝓhibitio repetit᷑. Deutroñ.xiiij.et

Exodi.xxiiij.vt foꝛtius ei inᷣmeretur. Ex
hoc em̃ apparet vehemẽter deo diſplice⸗
re contrariũ ipßius Cũ ergo in eo non

inueniat᷑ cauſa ꝓhibinõis ſue. neceſſe ẽ

vt ꝓpter aliud ꝓhibitũſit qðᷣ deo nõ me
diocriter diſplicebat.Et ꝓpt᷑ hoc nõ po⸗

teſt eſſe niſi ydolatriavłaliquomõ ducẽs
ddilla.

De hui ẽ illud madatũ quod
legit᷑ Deuro. xxij. Si ambulas ꝑ viaʒ
in arboꝛe vłterra nidũ auis inveneris ⁊
matrẽ pullis vł ouis deſuꝑ incubantem.
ne tenebis eã cũ filijs.ſed abire pacieris
captos tenens filios.vt bene ſit ibiſ⁊ lõ⸗
go tꝑe viuas.quo quidẽ nidiculoſe epu⸗
eriliter dixit.pᷣceptũ eſſe cauſa pietatꝭ.ne
mater filios ꝑdens ⁊ ocioſa ſimul nimis
afflige gtur quaſi duplici contritiõe ↄtri⸗
1. Sänos etia credit ipᷣe deũ ĩſinuare fi⸗
lijs iſrael q; miſericoꝛdes deberẽt eſſe in
homines quantũq; Sarcere ab afflictiõe
eoꝝ.quãdo ĩ auibꝰ ſic parcere eos voluit
ab afflictiõe. Ppeer hocvicimus ꝙ id bo
ũ nõ ẽ tantũ.nec vllo mõ deo adeo pla
Cltu.vt tata mercede ab eodẽ remuneret

nta legis obſeruacia vniuerſa. Qnis

em audiat ⁊ riſum cõtineat de dimiſſiõe
vnius auicule tantã mercedem pmittere
qtã ꝓ vniuerſoꝝ mandatoꝛũ ſuoꝛuʒ ob
eruatione. Ampli⸗. magis parcẽduʒ

erit filis.ſi pietas ibi locum haberet.
Eui filij vero nec ſibi nec aliis poſſent
cõſulere etmatre adhuc indigerent ipſa

legibus

vero nõ indigeret eis. Maioꝛi ergo cru⸗
delitase detinetur et occiduntur filij in ca
iſto q; mater. Ne dubites igitur vł

aliquã ydolatriã vel aliquid ydolatrie ſi⸗

mileſſapientiſſimũ deũ ꝑ hoc mandatuʒ

voluiſſe dãpnare. Sicut em̃ maleficł ex⸗

ploꝛabãt coitus ſeu cõmixtiones quoꝛũ⸗
dã animaliũ. vt illa hoꝛa interficerẽt ea.
et de coꝛpibus eoꝛũ vł puluere darẽt eis.
quos vellent ardoꝛe ſue libidinis inſfiam
mare.credẽtes coꝛpa eoꝛũ vel puluereʒ ſi

illa hoꝛa occiderentur hanc virtutẽ habe

re. Sic⁊ de matre.ouis incubante vłpul
lis ſi ea hoꝛa caperet.fecunditatem et foꝛ
tunam in nutriendis filis poſſe pꝛeſtare

Et hoc ſcimus ex multis ſimilibus q̃ legi

mus in libꝛis maleficioꝛn. Uoluit ergo
ho remouere miſericoꝛs deus a coꝛdibꝰ
eoꝛumine aliunde veniens fecunditaiʒ

quererent vel ſperarent q; ab ip̃ᷣo.⁊ ꝓp

hoc dixit.vt longo viuas ꝑe. Amp̃.
Obſeruatoꝛes augurioꝝ fauſtã et foꝛtu⸗
natã reputabant inuentionẽ nidoꝝ cum
matre ⁊ filijs.vel cũ matre ⁊ ouis ⁊ ideo
dogmatiz abant nõ eſſe offendendã ma⸗
trẽ neq; filios. nec ſeparãdos eos ab in⸗
unicem. Quicquid em̃ contra niduʒ ſic
inuentum facerent.contra foꝛtuna facien
tis fieri celdebant. Sed nidũ cũ
bus in eo ſic inuentis ſeruari pᷣcipieba
tanq; bone foꝛtune cauſam quandas.
Unde ⁊ qᷓ;diu ſeruabant nidũ huiui

modi cum omibus inuentis in eo illeſu,z

cauſa diu eis bene eſſe ⁊ viuere Si vero

diſſipasent aut aliquid de inuentis lede⸗

rent diſſipari domos ſuus. Et ꝙ ma⸗

rfri vel filis vel ouis male facerẽt.hoc vel

filioꝝ eoꝛũ eſſe paſſuros ꝓ certo ſcirent
uẽadmodũ adhuc eſt opinio multoꝛuʒ
inſipientiũ a vetularũ coꝛdibus avelli

obuli magis foꝛtumtam aſe q; magni
ponderis argenti vel auri. et ideo cuſto⸗

non poteſt.fauſtã eſſe inuentionẽ acuso

diẽda eſſe artiſſime tanqᷓʒ foꝛtune felicis,

bonoꝛum euentuum cauſas⁊ pignoꝛa
certiſſimaialioquin in perditione eoꝛum
perduntur iſta bona. Uoluit ergo mi
ſericoꝛs ꝑeus hanc ridiculoſamvanitatẽ
opinion?mq; mẽdacẽ delęxę,de coꝛdibꝰ
eoꝛũſet bonũ quod ſperadat ex conſerua
tione matris vel pulloꝝ vel ouoꝛũ ⁊ eoꝝ

coniũctione poſuit in contrario.videlicʒ

in dimiſſione matris et captione ac detẽ
tione ſilioꝝ. Non ergo ꝓpter bonita

S

ſe

n⸗
Nw 8

6

ticipet in comeſtione.

tem quam haberet in ſe di miſſio amcule/
captioq; ⁊ detentio filioꝛũ.tam magiſi⸗
cã mercedẽ ꝓmiſit dñs ſed ꝓptendeſerti

onem vaniſſime ſuꝑſtitionis et elongati

oneſſi ab ydolatria atq; ſuſceptionẽ vere
credulitatis ⁊ bone ſpei firmationem.

De iſto genere videtur et id quod le⸗

gitur in Deutro.xv. Non ligabis os bo
uis triturantis. lic em̃ videri poſſit dictũ
eſſe ⁊ contra auaricia iudeoꝛũ qui eo vſ⸗

qqʒʒ parcebant frugibus: vt nec boues tri⸗

turantes inde comedere ꝑmitterent.⁊ ne
hanc auariciã inuindemiatotesvuarum
extenderent.non ꝑmittentes eos ſimilit᷑
de vuis comedere vłde muſto bibere ꝙ
erat innate eis auaricie in volleranda cru
delitas. Tamen ↄſuetudo eoꝛum qui bo
neg eouſqʒ abhominabãtur vt de frugi⸗
bus ſuis eos nõ ſinerent comedere ĩ ma

dato iſto pcuſſa ẽſt oſtenſa equitas.qua

iuſtiſſimũ ẽ vt qui ꝑticipat in laboꝛe.par⸗
De iſto genere
ſunt ꝓhibitiones ille qͥ legũtur Teuitiei.
xxj.De ſũmis ſacerdotibusvt nõ radant
capur.neqʒ barbam.neqʒ incarnibꝰſuis
facient inciſſurasſiſtas enim gaſiones fa
ciebant ſacerdotes ydoloꝛum.capilloſqʒ
⁊ pilos ſuos in ſacrificijs offerebant.in⸗
ciſſuraſqʒ in carnibꝰ ſuis ꝓpter extrahẽ⸗
dum ſanguinẽ quem ydolis offerrentet/
ꝓpt aliqua alia que nos hic ſubticemꝰ.
Uoluit ergo deus ſacerdotes diſſimiles
eſſe ſacerdotious ydolo- Et de hmõi
eſt id gð legit Leuit. ir. Cumplan⸗
taueritis ligna pomifera auferetis ppu⸗
cia eoꝛumid eſt pᷣma gemmina que vo-
cauit pᷣpucia quia inmũda ea haberi vo
luit.contra erroꝛem idolatrarũ qui ea ta

—rrrr . ☚
qᷓ; pᷣmicias ydolis offereban in parte et
in parte in domibus ydoloꝛen comede
bantet iſtud obſeru bant ꝑ tres annos
continuos a plantatione. nec erat fa⸗
tua veneratio ydoloꝛũ in hoc. Eo em
ipo ꝙ pᷣmicias eis hmõi fructuũ offere⸗

bant eos pᷣncipes ſuos eſſe hac dños cõ
iteãtur.pᷣmicijs enim honoꝛari cõſueue

runt pncipes ⁊ d omini ſicut et adhuc vi⸗
U ndes ꝙ pᷣmitiuis fructibus hondꝛantur.

Et pm dem membꝛa. id eſt capita
ferarum que venatione capiuntur eiſdẽ
pᷣſentari conſueuerunt. Eratetiam erroꝛ
ipſoꝛum ſimiliter et adhuc eſt multoꝛum
pᷣmitinos fructus fauſtos eſſe et foꝛtuna

2 .

mis autem fructious genyo id ẽ deo na

ture ſacrifſibatur. Et ꝓpter hec dixit
deus. poma que germinant hmòi ligna
ſcilicetinmũda erunt.vobis tribꝰannis.
ſebeudi ucigntes ea. nihil faulſte virtu

.

tis.nihil foꝛtune in eis credentes. Quod

autem ſequitur Quazo anno omẽs fru æ
ctus ſanctificabantur Hoc eſt mũdi erũt
⁊ veſtris vſibus apti. Credebant ant

ydolatre quia niſi cecri et gemo ⁊ alus qG o

buſdam demonijs de pꝛimoꝝ triu anno
rum fructibus iuxta dictam ſuꝑſtitioneʒ
offerrẽt. arboꝛes ille vel ex toto areſcerẽt
vel ſteriles efficerentus. Reliquie aut
hmõi ſuꝑſtitio nis apud nonnullos inſi⸗
pientes adhuc extant.qui pꝛime generati
onis poꝛcellos aut canes.aut omnino ꝓ

iiciunt aut occidunt aut vnũ illoruʒ qua

ſi offerẽtes illos genyo quod diximꝰapᷣy
nos. aut ideo fu ꝙ mater in huiummocł
animalibus nutrire nõ ſufficit pꝛimos fe
tus et quia credunt non poſſe viuere.de
canibus vᷣo quia credutur futuri rabidi
iue rabioſi. Juxta hoc que diximꝰ in

tellige cauſas et vtilitates pꝛeceptionum
et pꝛohibitionum ſimilium.

Oſt hoc ꝓſequamur immundici
as legales et dieemus. quia im⸗
mundicias legales intelligimus
quas lex immũdicias reputabat et nomi
nabat Harũ pꝛimai erat coꝛpoꝛalis.
ſicut ſtercoꝛis et fimi et ab hac voluitdeꝰ
vt ſe obſeruaret populꝰ hebꝛeoꝝ. ita etis
vt egeſtiones ⁊ purgationes vẽtris vnꝰ?- ⁊
quiſq; baculo fodiẽs abſcõderet.et hec

pluribꝰ de cauſis. Pꝛimũ ꝓpt᷑ dei hono

ꝛem ſicut legit᷑.deutro.xxiij.dñs deꝰ tu⸗

us ambulat in medio caſtroꝝ Secundo
ꝓpter ꝓuocationẽ et exemplũ alieũ gen

tiu vt videntes populũ iſrael declinare i

mundicias et mudiqi ſectari ꝓuocarent
ad ritus ⁊ ↄſuetudines eoꝝ CTercio vt
honoꝛ etiaʒ eſſet caſtris eoꝛum vtipſi . D
p ĩipſis caſtr ſuis aliqd turpe facerever⸗
ent Quartoſ alubritas contra coꝛruptꝰ
onem fẽtoꝛis Quinto neceſſitas per
quã oppoꝛtebat eos diu eſſe in loco vno
quod vtiq; facere non poſſit tanta popu

li multitudo. niſi eis ab egeſtoꝛũ fetoꝛe
caueretur. Hac etiaʒ de cauſa carnes

in deſerto non comedebant. ꝗa fetoꝛ tot
et tantoꝛũ cadauerũ.tanteq; carnificine
eos frequẽtius debitoſcaſtra mutare cõ⸗

ios etetiam omnia pᷣmitiua. De pꝛi, ſ-pelleret Gecn nai immũdicia erat velut

14

,DBZe

quedam irregularitas feſpectu taberna⸗
culi.qᷓ ſcʒ ꝓhibebat quis i irhe taberna
culũ.niſi purificatꝰ Et hoc eratimmũ⸗
dicia qᷓ inmundi dicebant᷑ qui tetigiſſet
mMoꝛtuũ vłmoꝛtui ſepulchvłquodcũq;
de illis ꝗᷣ lex tangi ꝓhibebat.et quod eñ
mirabiliꝰ.qꝛ ipᷣi qei tangebãt ea quibus
glij mundabant et ipſi qui alios mnnda

bant etiam mundando.inmundi fiebat.

Et hoc eſt ꝙ legit᷑ Numero.xix. Omnis
qui tetigerit aquas expiatiõis in mũdus
eru vſq; ad veſpera.Et intelligit᷑.hoc qui
tetigerit ꝑ ſe ſiue aſpgẽdo aliosniſi ꝗ aſꝑ
ſus inde fuerit. ercia inmundicia ⁊
ſola vere inmũdicia. inmũdicia ẽ peccati

1 ℳ et culpł. Inmũdicia vo animaliũ inmiui-

dicia gritiregulazita t coꝛpalis et irregu
C laritatis quides. qnõ admutebat᷑ ad ſa⸗
AViſiciũ vel eſum. Quatuoꝛ igit᷑ idica

ſuni inmũda in viris ⁊ mulieribꝰ. vicʒ
HMulier mẽſtruatꝗ.lepꝛoſus: ſemifluꝰ.no
B. amrnaſn ollas. iſti guatnoꝛin
mMůudi erat ꝑ ſe et in ſe. Quintũ qui te
tigiſſet inmunduũ. Pꝛeter hec aũt vaſa qͥ⸗
Lan eralla cauſa. . bi oſn S
cipiamigit᷑ ab ipis hominibꝰ
pollmodu dictunbe⸗ aliuo⸗ Et pᷣ⸗
– umnnn de muliere mẽſtruate. PHec
igfj imda reputata ẽ ſcʒ quoſd exↄſue
D ludie⁊ lege gẽtqabioꝝ ꝗͥ ado eas execra
bat tpe menſtruoꝝ.vt nõ niſi igne purga
ripoſſe eas crederet.Et ꝓpter hoc cõbu⸗
rebant veſtimẽta eoꝝ ⁊ omne qð terigiſ
ſet tpe menſtruali. Quia vero rit⸗ iſte
ita inoleueratin egypto.et in terra ꝓmii
ſionis nõ potuit auerti ab eo ex toto po⸗
pulus iudeoꝛu. Et ivo legiſlatoꝛ fecit ſup
hoc ꝙ in gẽle tam dure ceruicis fieni po⸗
tuit mgtans riti ſimul et mitigãs.quẽ ra
dicitus extirpare nequiuit. Judicauitigr
eęas inmũdas. qð quidẽ fieri neceſſe erat
ꝓpter inueterat conſuetudinẽ. Sed cu,ʒ

ablulione aque mundari eas ⁊ ea qᷓ teti- pAuus 0 epter ißam ſonreici flurus? O
giſſent ĩſtituit. In quo multũ detraxit Yhe abhominationẽ ydolatrie venerieiẽ

vri conſuetudini. Nõ eſt autẽ dubitãdũ
qiuin ydolatrie qua luna colebat᷑ p iſtaʒ
ę ¹inmundicia multuũ detractũ ſirxuʒ fluxus
E mDenſtruon lune curſui deputaret. Et
ita hanc inmundicia referrent in lunã.Et
ꝓpter hoc addiſcerent eam nõ eſſe colẽ⸗
dam cuius ope pollutio eſſet ⁊ inmũdi⸗
cia. Potuit aut eſſe vt mulieres mẽſtrua
EtEe celeris mulieribꝰ audacius ſe lune ce⸗
rimonijs immiſcerẽt. reputãtes ſe eo i5o0

6 etia pter Nus contagiũ.et ꝓpte

xclprvoſuE è G ſerPln6

le gibus

ſacris hmõi dignioꝛes q in ip̃is luna eo

tpe nanifeſtiꝰ oꝑaretur.Potuit etia eſſe
et hic credimus ex eis qᷓ de ydolatria legi

mus ꝙ mulier menſtruata aliquando ei

immolata ſit.⁊ quia ſanguis menſtiuus

crebꝛo in eius ſacrificus offerret. Coli

em̃ a mulieribꝰ multa auiditate ſolebat
luna. Sicut legitur Hieremie.vi.Mulie
res aſꝑgunt adipẽ vt faciant placẽtasire
ginãa celi cedebat lunã. Hec igit ẽ vna
canſa ꝓpter quã eas inmũdas iudicauit S
lex. Becũda cauſa fuit vt abſtinerent
viri a cõmixtione earũ in diebus illis.tũ
ꝓplerfetũ ne coꝛrũpetur ⁊ occaſionaret
venenoſitate ſanguinis illiꝰ.⁊ ne ex fedi⸗
tate ea fierẽt abhominabiles viris.Ler⸗
cis cauſa fuit ip̃ᷣe mẽſtruꝰ ſanguis ð quo
multa monſtrifica faciebant malefici,⸗
Quarta honor ⁊ reuerencia tabetna⸗

culiſin quo poſſet mulieribus fluxus con

tingere.ſi ad id.eo temꝑe admitterentur
qua inquinatione nulla abhominabili⸗
oꝛ fieri poterat tabernaculo. Quinta
honoꝛ ſanguinis quẽ in mentẽ femp⁊ in
gerere volebat dñ̃s filijs iſrael in deteſta
tione ydolasrie. Sexta canſa contagiũ ⁊
coꝛruptela menſtrui ſanguinis qni iante
infectionis eſt vt etiã in ſpeculo in quo tẽ
poꝛe illo mulier faciem inſpexerit.feculẽ⸗
cie ſue manifeſtũ indiciũ inömat. Wa
nifeſtũ igitureſt.quia ⁊ ſaluti animaruʒ.
⁊ ialuti coꝛpoꝝ et ſaluti partuũ ſeu fetuũ
⁊ ipᷣi ſacramentq matrimonij conſultũ ẽ
legem.quia menſtruate inmunde ſunt

vſq; in tempus purgationis ſue. Langẽe⸗
tes auiẽ menſtruata et tacta ab ea ꝓpter

saſdẽ cauſas inmunda iudicata ſunt ſed

remotioꝛi.]. Lepꝛoſus vᷣo iudicatus

eſt inmũdus.⁊ ꝓpter feculenciam mothbi G
ter bong
rẽ caſtroꝝ atq; tabeaculi in quo poiſ⸗
ſimũ intelligimus honoꝛẽ Ri. emi

qua ſemen ipᷣm hůane generationis mi
ſcebãtur ſacrificijs.et ꝓpter honoꝛem ca

ſtroꝛũñ et etiã tabernaculi vt diximꝰ. Hoꝛ
ruit etia æx ⁊ hoꝛreri voluit

ult etia xuʒz huma
ui ſeminis alibi q; in oꝑeiſſnane gene⸗
rationis.Et hoc ꝓpter execrationes ydo
latrie ⁊ ſodomiticas abbominationes.
quas om̃mo abolere et ſtudioſiſſime er⸗
irpare intendit.voluit ⁊ honoꝛem habe

—

ntabernaculo ⁊ caſtris ꝓpter quod non
9 .
—

n

nu
on
urr
ͦ
3

a
14
e
hle

,

e
4

ns
i5
Nio
aiß
en
Si
14

.

xxviij

niſi lotos aqua etiam ſacerdotes intrare
tabernaculũ debebant ꝓpter ho eia
membꝛoꝛum defoꝛmitas et maculoſitas
pꝛohibita eſt a ſacerdotibus. Leuiti.xxj.
Somembꝛis defoꝛmes aut maculati aut
mutilati admitterentur ad miniſterium
tabernaculi.ex hoc vilipẽderet etiã taber

naculũ et miniſteriũ ipius.et in hoc dei

honoꝛ minueret᷑. Inmũdicie veroirregu
laritatis mereq;requirebat purificationẽ
multiplicitererat ad hanc ꝑtinet inmun⸗
dicia vaſoꝛũ ſicutvas fictile in quo aliqd
ex octo nominatſreptilibus cecidiſſet aut
qꝙ aliquid de moꝛtuis eoꝛuʒ tetigiſſet. et
ꝓpter hoc frangendũ ſicut legit᷑ leuiti. x
7 omnis aqu arũ cõgregatio ſicut legitur
ibidẽ In quo nõ aliud intelligi dectpo
leſt niſi phibitio appꝛopinqtiois ad ydo
latriaʒ.ideo enim ꝓhibiti ſunt fili iſrael
tangere huius ànimalia vel moꝛticia eo
rũ ꝓhibiti ſunt neceſſario immolare.ea
vel cõmedere deimmolatis In hoc
etiã q inmunda iudicata ſuntin mundi⸗
cia que ꝓhibebat acceſſum ad dei taber
naculũ etiã tangentibus ea pꝛeciſa ẽ etiã
eiſdẽ omnis ſpecies emuncationis ⁊ ap⸗
pꝛopinquationis ad deũ ꝑ illa.et ꝙ pl⸗ ẽ
oſtenſa ſunt cauſa diuine offenſiois ⁊ in⸗
dignationis.nõ qnidem ꝓpter ſeſed ꝓ⸗
pter ydolatriã ꝗᷓ de eis fiebat. Juxta hũc
modũ mndi, erat vas quod non ha⸗
bebat opꝑcꝑlũ nec ligaturã.ſicut legit niu
merꝝ.vxquia vala ꝰuiuſmodi habere
conſueuerat ydolatre.⁊ etia cauſa hone⸗
ſtatis et mũdicie coꝛpoꝛalis. Quoniq a⸗
cilius cuſtodiũtur munda que habet oꝑ⸗
culũ.⁊ honeſtius tenẽtur atq; cõtrectant
que ligaturaʒ habent deſe.vtpote anſu⸗
la del annulũ. Poterat etimm eſſe vt alie
nas ligaturas adhiberẽt ydolatre vaſis
ſuis non ſioe aliq ta cõtaminatione ydo
latrie. ⁊ vaſa volebant carere operculis
vt aliquibus ſeruicis ydolatrie magis pᷣ
ſto eſſent.⁊ vt ipᷣa reptilia ydolis immolã
da in ea irrepent.ſicut mures muſtele atʒ
lacerte ⁊ in eis inuenirẽtur. Sic em̃ inuen
taſmagna accepta credeban eſſe dijs vt
3 polte elec eis. Reſtañt auteʒ ad

huc alique reliquie ydolatrie iſtius.Cre⸗
dũt em̃ nõnulli inſipientes queda numi⸗
na nocturnd freqauẽtare domos cvaſa qᷓ
diſcooptavel opta inueniũt.poſtqʒ inde
tomederint vł biberint denuo replere.

Eodẽ modo et clibani et.fontes a videretur lex.

gͤ

RR

581 *

Si autẽ coogtn vel dauſa ſiue obſtru
cta ea inneniũt.lnde offendi ⁊ ex hocim⸗
minere iſttoꝛtuniuʒ domui. Et hmoi
cauſaʒ dicemus in tractatu de ydolatria.
PHoꝛtuos auũt generaliter tam viros
q̃ mulieresmmũudos eſſe voluit lex.vt

“ ”ssl M
1

elongaret popnlũ iſrael.⁊ a ritu queʒ ba

bebant fundãadi yd matrie. et ab operibꝰ
maleficis ac nigromanticis quoꝛũ miłta
legimus Et pꝛopter hoc qui tangeret
moꝛtuũ inmũdꝰeſſet.Sic legit᷑ nũeroꝛu
rix. Sacerdotes autẽ ſummi ꝓhibiti ſunt
ingredi ad moꝛtuos pᷣterqz ad ſeptem ſi
cut legitur Leuitici.aj. Ad eos auᷣt ingre
di pmiſſi ſunt ne inumana nimiſqʒ du
Moerito a

— —

Aitur. quare ipi qui combuſſeraſit virula

ruffam. vel cineres eius poꝛtauerant. vel
qui alios aqua expiationis aſperſerat at
q; mundaueratimmundi reputaren M.
CLum ex cineribus vitule illius et aquisvi
uis. aqua expiationis conficeretur.qq om
nes huiuſmodi immundicie expiabatur.
Wirabile enimvalde videtur.qualiter ex
aqua purificante et tãtis emendationis
pᷣſidijimmũdicia cõtraheretur. Am
plius. Quicunq; alios aſpgebat immun
dus efficiebatur. O poꝛtebat igitur vt aſ⸗
pergeretur ab alio. Sed iterũ aſperſoꝛ il
le emcereturimmundus. Quare indiget
neceſſario alio aſperſoꝛe. Et ita erit circu
latio ridiculoſa nõ habẽs finem. aut ibit
res in infinitum ſecundũ rectũ et ita non
ſufficiet numerus hominũu aſperſiõib;fa
ciendis. Et erunt aſperſiones inutiles In
quo videntur dicenda ? foꝛte amplioꝛa.
Pꝛimũ quod voluit deus ſemp ⁊ me

———=

rito reuerenciã ?⁊ honoꝛem ac timoꝛem ex

hiberi ſanctuario ſuoj actificals in ipo
⁊ ꝓpter hoc vnuũ quẽq; qui lan geret ali⸗
quid ex ſacris quibuſ damindignuʒ ſe re
putare bhmõi attatu ⁊ immundũ eſſe cõ
paratione ipſoꝛũ.⁊ timere ne irreuereter
etiam tetigiſſet. Et peccato irreuerencie ſe
reputare pollutum. Et hoc ſᷣm hunc ingel
lectum. erat immundum fieri ex cotattu
mundon atq; ſanctoꝛuʒ. quẽadmodũ le⸗
git leuit. vin. ꝙ anima polluta comedẽs
de carnibꝰ hoſtie pacificoꝝ ex hoc efficie
batur adeo immunda.vt etiã moꝛti adiu
dicetur ibidẽYẽ. Sed ſi hoc eſſet verum
ſacerdotes ſemper immundi fierent.con
trectãdo ſacrificia ⁊ quelibetſ ancta. 0

veriſimilius eſt atq; verius vt todi iſtud
HMM d iiij

m que-

p5ͥjD
R
—
.
C.
—
—

„.

4

——

„Bei

ſtatutũ ſit in hoꝛroꝛem pæccati. ꝓpter qd
huiuſmodi ſacrificiũ ofſerebas Adeo

ergo voluit deus populũ ſuum exhoꝛre
re peccatũ iſtud. adeoq; fedans et macu
lans aucto:es ſuos id repugnare.vtnon
ſolum hoſtia que ꝓ illo offebatur. ⁊ il⸗
lud ſignificabalinmunda reputaretur et
polluens contingentes.ſed etiam ipſe re
liquie vt cineres.⁊ quicquid haberet ali⸗
quid eoꝛũ admixtũ.vt aqua luſtrationis
quam diximus. Si ergo peccatum il⸗
lud fuit peccatũ adoꝛationis in tali.ſicut
nonnulli opinant᷑. ſiue peccatũ tociꝰ po⸗
Puli.Merito adeo hoꝛrendum et inmun⸗
dum iudicauit dominꝰ. vt qui de hoſtia
eius vedoſtie cineribus quidqᷓ; tangeren
cui cineres illi comixti erant immundus

eſſet non immundicia culpe vel peccati.

nis aſpgere ſeu mundare. nak
2Z in hoc nõ aliter iuxta litterã.eos qui ſa
crificia offerunt.ſacraq; contractat⁊ alijs

im mundicia coꝛpoꝛali.ſed immun⸗
ia irregularitatis quam diximus. que
peccatũ nullatenus eſſet.ſed peccati hoꝛ⸗
roꝛem ⁊ abhominationem ducens alio⸗
quin peccatũ eſſet eam immolare. ⁊ cine
res eius colligere.⁊ alios aqua expiatio⸗
Inſinuat

miniſtrant alioſq; purificant. Purificari
per alios indigere.⁊ mundatione quam
alis impendut miniſterio contẽtos eſſe:
non debere. ymmo ab alijs recipe opoꝛ
tere. In eodem vo capitulo hoc Enu
mero.vix.legitur expꝛeſſe.moꝛtuuʒ eiuſq;
tabernaculi.totam q; ſupellectilẽ immun
dã eſſe.et omnes qui ingrediutur taber⸗
naculum illud. Et hoc ꝓpter cauſas
quas diximus. et ꝓpter alias de quibus
aliquas ſuo loco dicemus. Iſte autẽ
immũoscie quas irregularitatis dixim⸗

Aqua expiationis tollebãtur.

Oſt hec cpſe imur immundici⸗
qs animaliũ vbi iſtud pꝛimũ ſciẽ

duũ qꝛ qdam animaliũ immũda

erat mũdicia coꝛpalij ĩmũdicia repudia

timis qua diximꝰ⁊ irregularitatj. Quedã
vero ſola immundicia irregularitatiset

hec immundicia eſt qua ppibira erant a
dDei ſacrifitio et ab eſu humano. Nec no⸗
uimusvllum de animalibus qð immun

du reputatũ ſit ppter ſoiam immũdiciaʒ
coꝛpoꝛalem. Poꝛcus eniʒ de quo minus

vigeri poſſetnon ſolum immundiciã ha

bet coꝛpoꝛalẽ.ſed enam immundiciã illã

legalẽ. Adhut em̃ pagani poꝛcos immo⸗

legibus

lant ſceraaz ſua et pacta ſacrifitio po?⸗

coꝛi’mant. Non aliter ratũ exiſtiman⸗

les neqʒ ammolabiliter obſeruandi niſi

ipi qui paciſcũtur aut federantur ꝑ inter
mediũ poꝛcũ huius ſacrificij tranſterait.
EI vt ex paucis alia intelligas ſi ſalu⸗
Nilati coꝛpoꝝ populi ſuiper hanc diſcre⸗
tionẽ animaliu intẽdere voluiſſettanima
lia non munda vł immũda ſed ſalubꝛia
vel noxia nominaſſet.licet verum ſit ꝙ in
animalibus greſſibilibus et piſcibus atʒ
volatilibꝰ eis penẽ ſanioꝛa atqʒ ſalubꝛi⸗
oꝛa elegit.moꝛiifſera multa atqʒ venena⸗
ta ab eis pꝛohibuit.Ad aliud igitur intẽ⸗
debat dei ꝓuidencia licet hec non pꝛeter
milerit.
ditus duo ſigna mundicie ſimul coniun
xit.videlicet᷑ ruminationẽ et vngule diui⸗

ſionem. generali regula de hui? poputũ

inſtruxit.vbivo alleru deeſt immundicia
iudicauit.vt camelo ⁊ cyrogrillo. Zn aut

lcito quia camelũ ſacrificabant ydolatre

et malefici. et hoc ip̃m legimus nos in li⸗
bꝛo de anulis.vii.planetaruũ.⁊ ꝓpter hoc
etiam de cirogriilo idem licʒ opinari.nee
miruʒ ſi pauca munda animalia inuenit
Dominus quᷣe ydolatria abhominabilia

non feciſſet. cum apud egypcios ſexcenta

et ſexagintaſex genera ſacrifiioꝛuʒ habe⸗
ret ydolatria egypcioꝛum ſicut diẽmiglo⸗

doꝛus. Poſtmodũ vo miſeratiõe de
oꝛũ redacta eſſe ad.xxv. pꝛec pua. Immo
lationem vo lacexte noſipſi egimus ali⸗

bi.ſimilter ⁊ talparũ et veſpertinonum.

Ad eam quoqʒ legimꝰ deueniſſe demen

cism ydolatras vt et veſpertiliones ado⸗

rarent ſicut yſaias teſtatur in ſecũdojno

ſtris tempoꝛibꝰ pꝓchdoloꝛ bufones ado⸗

rari ab infaniſſimis quibuſdã audimus.
ltur patenter intellige.⁊ mi

x hijs&

rare dei fapienciamigue omnia alia que

ſibi vſurpauerat ydo atria/ hominabi
lia voluit eſſe populo ſuo.vtvel ea nõ co

m ederent. vel nec etia contigerent vt per
hoc longe fierent ab ydolatria.⁊ cõſuetu
dine gentiũ quas deus abbominabat᷑.
ſicut ⁊ nunc ex neceſſitate ſtatuendũ eſſet
in regioubus vbi adoꝛari dicitur cattus
ne ibi inueniretur.⁊ apucet

In hoc ergo ꝙ in quadrupe

Rinueniret
grauiter puniretur. Eodẽ modo ⁊ in regi
onibus in quibꝰbuſo dicit adoꝛari.ſi qs
bufonem inueniens nõ ſtatim occideret
ſi poſſet graui animaduerſione ferretur.
U autem auoddam genus locuſta

6

0

ſi⸗

zcEzraE ENEAEEe .

xxix. .
.— . „ 2— 2%
. mrum eis ad eſum conceſſit.etiã innemo⸗ rum qugs ſacflficauerunt ſculptilibꝰ cha
i riã auxiliiqð eis ad debellsdũ eggptios naan. ²⁹ Et erat opinio ydolatrarum de
celit ꝑ locuſtas datũ eſt factivideri hõt os ſuos amare ſanguinem.quoniamvti
Uuc autẽ attendemus ad loquẽ⸗ qʒ non alia de cauſa diligebant niſi gaa
n dum de ſacrincijs.Abi pᷣmũ ſcire in hoc maeoꝛ ſubiectio difficilioꝛqʒ ſerui⸗
ne⸗ BVdebes. gꝛ ſacrificia ſignificabant tus eis impẽdebatur/ ⁊ etiam hono: ma
i aifa peccata. ꝓ quibus offerebantur. ꝓ ioꝛ. Jpᷣa em̃ oblatiene ſanguinis qui nu⸗
un pter hoc etiam peccata vocabantur.ſicut trimentumvite eſt.⁊ ſuſtentatio coꝛpoꝛis
ni legitur Oſee.iiij. DPeccata populi mei co auctoꝛes et conſeruatoꝛes vite ſue cõfite⸗
i medent. Et ad Roma.viij. De pecca⸗ bantur et recognoſcebant. Quẽadmo
is B to dampnauit peccatũ.Et.ij.ad Coꝛinth. ) dum autẽ dyabolus nõ fuit ꝑmiſſus tem
v. Eum qui non nouerat peccatũ. ꝓ nob/aptare pꝛimos parentes niſi ꝑ ſerpentem.
an fecit peccatũ ꝓpter hoc ergo quod fiebat vt eoipſo ꝙ per ſerpentem loquebat᷑.ſu
lun in ſacrificis fiebant merito ſacrifitioꝛum ſpecta et hoꝛrendavſſet eius locutio⁊ ꝙ
eer⸗ in peccatis. Crematio ergo ſeu cõbu⸗ pter boc magis ab ea ſibi cauexentiſic et
nſa ſttio ſacrifitioꝛũ et conſumptio: atʒz moꝛs: ſanguinẽ exigere permiſſus eſt·. vt eoipſo
nus moꝛtem⁊ conſumptionem ſignificavat? ſuſpecta ⁊ hoꝛrenda redderetur ſeruitus
fficiebat etia m peccatoꝛu. Qꝛigitur ydolatrie et eoipᷣo amplius fugeret que
uun ymmolabat animaliavel cremabai facto nutrimentum vite et ſuſtentatio ngi
ha etiã verbo ſicut cre dimus diceba tſicut tüũ in ea petebatur/: ipᷣi dij eoipᷣo efficerẽ
I moꝛiuntur vel conſumunt iſta animalia tur odibiles. quo ſanguinem adoꝛatoꝛũ
ne ſic moꝛiatur? cõſumant᷑ peccata pꝛo qui ercultoꝛum ſuoꝛum ſitire:et in moꝛteʒ eo
H bus offero illa. Et iſta intentio ſacrii rum aperte intendere videbantur. Adeo
cioꝛũ multũ conſona eſt littere legis. ⁊ ſi autem placuit ſanguis demonidꝰ aliqua
e cut ſupꝛa diximus ipᷣos offerenres ſigniſi do ⁊ apud aliquos ĩdolatras:vt nectan
uni cabant ſacrificia. Et ſcam hoc intẽtio gi etiam nec tangere illum auderent do
iu offerentiũ eratvł eſſe debebat talis moꝛ latre tanqᷓʒ partem dijs couſecratam: et
tis ſeu terminationis quã paciuntur ſcili eis ſolis debitam: pꝛopter quod et circa
ab cet animalia. ſuppliciũ meruiſſe me cõſi ſanguinem vel ante ipſum comedebant
nigo⸗ teoꝛ.et per hec ſacrificia veniã mihi peto dils ſuis ſangu inem relinquẽtes.opina
oede Et iſte intentiones valde congruũt ſacri nabanturqʒ ex hoc ſe placere dijs ſuis.
o. S ſicijs qᷓ offerebantur ꝓ peccato ⁊ pꝛo de⸗ Q autem vel circa ſanguinem immola
sali⸗ „ licto. vebes aut cire ꝙ in omni ſa⸗ tium comedebant putantes ea hoꝛa etiã
um. crifinio pꝛecepit dominꝰ multaen concul deos ſuos ad ebibendum cõuenire ſan
nn Mcatione apponi ſal.⁊ vocauit illud ſalfe guinem huiuſmodi. Etita in conſpe
4607 deris.ſicut dicit᷑ Leuitici.ij.Quia in ſolis ctu eoꝛum de ſacriſicijs comedentes dijs
ONofr dei ſacrificijs ponebat᷑. In ſacifics vo ſanguinem illum bibentibus communi⸗
8600 ydoloꝛũ non. el vero apponi ꝓhibuit one foꝛti ac federe indiſſolubilionſtrin⸗
s . iwacrificijs ſuis ieo ꝙ poꝑeretur in ſacrri gerẽtur. Et hoc vidẽtur potiſſima cau
en6 ficijs ydoloꝝ.ſicut legitur Reuiti. ſecũdo ſrauare ꝓhibiti ſunt comedere animat
e „MNRrautez ſacriijs pꝛecepit. vt anima captum a beſtia &l ſuffocatum: videlicʒ
ncbi H lia offeren da eſſent abſqʒ macula coꝛpo ꝓpter admixtionem tanguinis eu ule
o0 ris. Intelligimus vt nullo membꝛo care-⸗ calio modus quidãa erat immolandi de⸗

Ack rent. nullũ membꝛum viciatum haberẽt. monibꝰ:et ideo pꝛohibuit comedi o⸗
et hoc pꝛopter honoꝛem dei.ſicut legitur · cata. Qꝛ auteʒ legitur ꝙ ſanguis pꝛo
Walachie pꝛimo. O ffer illud duci tuo.ꝙ /Manima eſt. intelligendum eſt quantũ ad
ſua ſuanguinem hoſtiarum fundi ſemper iuſ⸗ ꝭydolatriã. Oꝛ enim animas ſuas non po
ſit. et ꝙ cgmedeillum pꝛohibſit omnino terant dare ad comedendũu vel bibendũᷣ
cauſa fuił Pdiſſime cõſuetudo ydolatrie demonibus ſalua vita coꝛpoꝛis dabant
ti Banguinem enim non ſolum animaliũ uicinius poſt animas quaſi vice aiaꝝ vt
ſis ſed eſiam ſiloꝛum et filiarum ſuarũ ima delʒ ſaguine Uel ſaguis ꝓ aia ẽ. hoc ẽ
molabat demõibus ſicut legitur in pſal-⸗ ſic aĩa in eis aĩalibꝰ ſq; hic ẽ coꝛruptibił

MU mo. Effuderunt ſanguinem innocen deſtructibilis:⁊ eũ ipo ſanguine perijt:⁊
a tem, ſanguinem filioꝛum et filiarum ſua ꝓpt hoc qui comedit vel hibit ſanguinẽ

2 D v

”

A

BDe

comedit vel bibit ainmã cimal illius ꝑ

cõ ſequẽs.Uoluit igit᷑ ſic deterre eos a
comeſtione ſanguinis.videlʒ ne comedẽ

tes aut bibentes ſanguinẽ etiã ſimul cuʒ

illo animas animaliu comedere vl bibe
re viderẽtur. Uoluit etiã inſinuare ꝙ fal

ſi dij qui ſanguineʒ canedere vel bibere
ydolatris videbãtunſanguinẽ habebant

ꝓ anima offerentis ſcʒ vel immolãtis.Et
hoc eſt dicere. Anima om̃is in ſanguine
eſt. vel ſanguis ꝓ anima ẽ.Sãguis vtiq;

immolaticius. ꝓ ala offerentis.⁊ anima
eius in ſanguine illo eſt quia in eo come

ditur⁊ bibiur.ſpũalier ab ipo dyabolo
cui immꝗlatur. Nec dubitandũ eſt il
lam eſſe Muciã dyabolivt ꝑ aſſuefactio⸗

nẽ immolãdi animalia.⁊ ſanguinẽ eoꝛuʒ

offerendi vellet eos inducere ad immola
d ipᷣos filios ſuos: filias/ ⁊ ad offe
rendũ tam ꝓpꝛiũ ſanguinẽ qᷓʒ filioꝛum
filiarũ ſuaruʒ. ſicut ⁊ fecit vt eos plenius

poſſidereti vel in memoꝛiã ꝓtectionis ſi⸗

ue defenſionis vłpotius vindicte.que
miſſa eſt eis. Geneſ.ix.vbi dicitur.Carnẽ

cum ſanguine nõ comedetis. Sanguinẽ

em̃ inquit animarũ noſtrarũ requira de
manu omniũ beſtiaruʒ.Et iterum. Qui⸗
cunq; fuderit ſanguinem humanum fun
detur ſanguis illius.Et iuxta hoc poſſi in
telligi ſanguis. ꝓ anima.id eſt ꝓ vita ſub
hoc ſenſu. Sanguinẽ veſtrũ requiraʒ.id

eſt vitam. Et qui fuderit ſanguinẽ huma

nũ.id ẽ qui vita humanã extinxerit.Fun
detur eius ſanguis.hoc ẽ extinguetur vi⸗
ta eius. Illud quoq; pᷣtermittendum

Mnö eſt ꝙ puerſoꝛ? imitationis ſimea dya
bolus etia dinini cultus ⁊ honoꝛificencie

gloꝛia quã pꝛimos patres exhibere vidit
deo altiimo.a deceptis hominibus ſibi
ſuggeſſit impendi. Et hijs etiã nõ conten
tus.amplioꝛa requiree nõ expauit. ꝓpt
hoc ſuggeſſit nõnullis.vt nõ ſolũ anima

lia illi ſed etia ꝓpꝛios filios ⁊ filias ĩimo

ptie conſue

legibus

Una quia ydolatre contrariũ faciebant.
ſicut legitur Deutro.vxxxi.De quoꝛum vi
ctimis comedebant adipes et bibebant
vinum libaminũ. Alia cauſa vt in dei ſa
crificis gule detraheretur. et in ipſis ſe⸗
bꝛietas ſeruaretur. Cercia cauſa fuit ho⸗
noꝛ dei.qui potioꝛi.·ac pingui oblatione
honoꝛabatur. Winueret᷑ em dei honoꝛ in

ſacrificijs ſi pars eius deterioꝛ offerretux
O aulem pectuſculũ ⁊ armũ dextrũ
i
4

n partem voluit cedere ſacerdotuʒ. cau
a fuit diſſimulatio ⁊ elongatio ab ydola
tria.⁊ foꝛte ab es parte diuinatõnis que
adhuc ſpatulomancia nuncupatur.quꝗ
maxime exercebat in ſpatulis et extis ani

maliũ immolaticioꝛ’ũn Mogdli vero oc
cides di animalia immolaticia.id eſt iu⸗
gulatio.decollatio.colli intoꝛſio iuxta li
teram nullam aliam vidẽtur habere cauᷣ
ſam qᷓʒ elõgationẽ ab ydolarria.quia vi
delicet alios modos habebant ydolatre
occidendi animalia immolaa.
Tquia iam incepimus aſſignare
cauſas ſacrificioꝛum. ⁊ expediui
us nos iã de ſacrificio agni pa
ſcalis.⁊ deduus cauſam litteralem.ipᷣiꝰ
⁊ gquare in ipᷣo egreſſu de egypo iuſſi ſũt
huiꝰ ſacrificiũ offerre fili ifraeli vt deſcẽ
dẽtes localiter ab egipcus diſcederẽt etiã

ritu. ritumq; valde abbominabilẽ et odi

oſum egipcijs ſuſcipientes iugum ſimul⸗
q; dyabolice ſeruitutis abicorent. Et
in ipo ritu nouo qyem ſuſcipiebant con
tra erro vm ⁊ ſpem egyptioꝛũ vitam ac li
bertatẽ inuenirent. Egypcii vero in ab
hotninatiõibꝰ ydolatrie ſue perditionẽ
et moꝛtemlet cum hüs omnibus verꝰ de
us ac ſolus appareret/qui contrariu egy
ond aini riam impabat.quaʒ
contrario chu et odioſo falſis dijs⁊ eo
rũ cultoꝛibus ſuos lihgrabat. atq; ſalua⸗
batdijs egypcioꝛũ omnino êntra eumꝰ

cultoꝛes eiuſdem nihil potentibus.⁊ nec

lꝗarent. Inſaniſſimus enim ambitoꝛ ſibi nec cultoꝛibus ſuis ad eſſe vł ꝓdeſſe

falſi honoꝛis et gloꝛiedeo altiſſimo inui

valentibus.verus ac ſolus deus innote

dit/obedienciã ⁊ deuotionẽ abꝛahe qua, ſceret euidenter Diximus etiam alia
filiũ vnigenituʒ deo voluit immolareiqᷓ gque circa huiuſmodi ſacrificiuʒ dicenda

ꝓpter a multis eoꝛum quos decipere po
tuit.nõ voluntatẽ tm̃ ſed etiã immolatio⸗
nem impijſſimã atq; ſacrilegam reqſiuit
g Adipem omniũ ſacrificioꝛũ ſibi reti⸗
O

„nuit ⁊ ſanctificauit deꝰ. Similiter renes
atq; renũculos. Cũ autem adipis videlʒ

Inter que valde ſolempne erati ſacri
ficiũ.aut hyrcoꝝ quoꝛũ alt᷑ vocabat᷑ dño
vel dñi. Alter vo emiſſarius ſoꝛte elige
batur. vt eſet domino. vel vt eſſet emiſſa

ꝓPpter quã retentusẽ videtur eſſe duplex rius. er ſuper quem cadebat ſoꝛs ꝙ eſſet

Lkue

erant iuxi litteram. Relinquitur ergo vt
pꝛoſequamur alia ſacrifi empnia.

guar
doh

lers
den
ſtn

bie
ſin
lur⸗
ep

N

R
ni

FXF cus emiſſariꝰ.

Ras RuAKac t WB

—
xxx
dDſi vel dño cõburebat᷑ extra caſna cũ vi
tulo.ita vt nihil eoꝝ remaneret icõbuſtũ/
nec pellis nec fimus.hircũ vo tmiſſari⸗.
ſtatuebat ſummus ſacerdos viuentẽ co⸗
ram dñio.⁊ cõfitens vniuerſa peccara fi⸗
lioꝝ iſrł. ⁊ vniuerſa delicta imputabat ca
piti eius.qðẽ dicere:qꝛ dicebat ſacerdos
ad hyrcũ.ſuꝑ caput tuũ ſint oĩa pctã iſta.
ſiue capiti tuo imputet ea de? et nõ fulijs
ilrl. vel ſcripturaʒ omniũ peccatoꝝ in vni
D uerſo.id ẽ continentẽ omnia peccata.illa
in vniuerſo imponebatvł ligabat ſuꝑ ca
put eius. Et tũc emittebat eũ in deſer
5 ꝑ hominẽ paratũ ad hoc. Credebant

OA q; iuxta litterã ⁊ adhuc credũt fili irael:
, gquia hircus ille poꝛtabat omnia peccata
populi in deſertũ.Et ſicut diſparebałvel
deuoꝛatlus a beſtijs. vłfoꝛte factus ſilue⸗
ſtris ille.ita diſparere ac diſpire credebãt
peccata ſua ꝑ hmõi ritũ. Et quia poꝛ
E tabat omnia peccata populi hircus ille.
ſcoõm opinionẽ eoꝝ. inmuudus erat ꝗ tã
gebat illũ ⁊ adducebat in deſertũ. Quõ
inquiũt mũdus eſſet ꝗ poꝛtantẽ tãtas in⸗
mũdicias tet

le aũt valde videt᷑ ⁊ etiã rieiculũ ꝙ capi
ti hmõi hirci imputarent᷑ oĩa peccata p

puli.cũ innocentiſſimꝰeſſʒ⁊ inmunis ab ℳ

eis.quõ etiã poꝛtaret peccata ppłi cũ illa
pa ſubſtacia mutare nõ poſſint Qõð ſi
Dirxeni ꝗs nõ poꝛtabat peccata populi
vſed penã ꝓ lllis.⁊ hocſilr nõ videt᷑ verũ
gꝛliber ⁊ ſcnus mittebaat in deſertũ.Pꝛe
tereaÜqd faciebat hircꝰ alter g ogerebat

Si em̃ oĩa peccata dimittebãt᷑ pplło ꝑ
locauſtũ hirci. Quid ergo poꝛtabat bircꝰ
emiſſarius. Si vᷣo ꝑs pctõꝝ dimittebat᷑

in holocauſtũſilr ꝓ peccatis tocius ppli .
.%ℳ

ꝑ vlocauſtũ. Nõ oĩa igit᷑ goꝛtabat hir
Queſtioñẽ etia habet
guare aaren ꝓ ſes ꝓ domo ſua iuſſus
ð⁊ offerre vitulũ ĩ holocauſtũ qui extra ca
ſtra cũ hirco ↄbureret᷑.Et videt iuxta lit⸗
terã quia volebat deus eũ eſſe ſine metu/
de peccato vituli cõſlatilis queʒ ipᷣe filijs
iſrael cõflauerat. In quo pplo iſrael ma-
teriã et occaſionẽ ydolatre dederatvł pꝛo
pier hoc qugd vitulꝰmultos h laboꝛes
ſimiles officſacerdotalibꝰ ſic arare tri
turare. vehicula trahere coꝛnibꝰ ventila
re potuit etia eẽ ꝙ iſugillatiõeʒ ydolatrie
gqua in egypto bos colebat᷑ quibꝰydola⸗
tre reliquia tenuiſſe videntur quedã de

SInle indeoꝛũ qui boues nou occidant

Decuit i dockoꝛẽ legis et diuini cultus
miniſtrũ veriq; dei ſacerdotẽ.Pꝛimũ er⸗
emplo ſuo ſuꝑſttionẽ huiꝰ euatuare po o
pꝛieq; purificatioĩs ſpõdere mãdato dei/
in eo ꝙ yd eatre ſacrilegã contaminati⸗
onẽ reputabat ponęre.vt per hoc ad fi⸗
dẽ recta et ritũdeo aRteptũ ppls faciliꝰtrra
heret ⁊ peuntẽ ducem atq; doctoꝛẽ ſunz q̊
pontificem videlicet ſequeréł. Dehir o

co vero emiſſario quareę in deſeriũ emit⸗
Mteret᷑. Hee cauſe nobis iurta litterã vidẽt

Pꝛima qꝛ demones in deſertis ha bitare
videbatur. ⁊ adhuc a mitis credũt.volu
it deus poplo ſuo hůbitationẽ demonu
reddere hoꝛrendã ⁊ abbominalulẽ.Et ꝓ
pter hoc hircũ ĩmũdicias peccatoꝝ poꝛia
tẽ illuc emitti. Uoluit etiã loca habilatio
nis demonũ loca eſſe inmũdiciarũ ns
catoꝝvt longe inde faceret filios iſrł.
diceret hirco. Illuc vade illuc poꝛta imu⸗
dicias peccatoꝝ vbi ꝓpᷣus locus c earuz.
Uoluit etiã ĩ hoc eis oſtẽdere ꝙ pctõꝛes
12 peccata ꝑs demouũ ſunt. Juxta iliud.p
tes vulpin erũt.Etillud. TFunes cecidert

oluit.qꝛ ⁊ fetidus ẽ in ſen de pilis eiꝰye H
imẽta nõ niſi pungẽcia. beſtiolaſq; im⸗
mũdas generãcia ac nutriencia fieri poſ⸗ .
ſunt.Ex hijs etiã funes foꝛtiſſimi fiunt in
ibꝰfacile erat iutelligi fetoꝛẽ ⁊ imũdi⸗
cia.etſaculeos.funiculoſq; ac vincula pec
catoꝛũ. Clel foꝛſitan ꝓpter huiꝰ ꝙ in ſpe
cie hircoꝛũ ſeu capꝛarũ in deſertis demo
nes apparebant. vt ex hoc demdes ipos
qui in ſpecie illa interdũ appebant homi
nibus immũdos eſſe oſtenderet. Popu⸗
lũq; ſuũ a colloquio ⁊ familiaritate ipſo
rũ abſtrahberet. Sciendi eſt aut Puncti
tũ ydolatrie valde fuiſſe contrarin et de⸗
monibus inimicũ. gui nullũ animal ſibi
offerri volebant ablqʒ effuſione ſars⸗

giſſet. leuitici.xxvj. Mirabi⸗ ze in pᷣclaris. Per hircũ autẽ ideo fieri

nis aut combuſtione aut aliqua leſione.

In boc igitur ritu ꝙ pᷣcepit emitti hircuʒ

integru aliqntulũ elongauit eos ab ydę

latria. Coluit etiam in eodẽ ritu oſtende
re non eſſe locũ peccatis niſi deſertuʒt vt
ex hoc agnoſcereij populus iſrael.et non
eſſe admittenda peccata in caſtra populi
dei. et ia peccata cauſas eſſe quare i5a qʒ
loca populoſa aut culta per iram dei de⸗
ſerta fierent. Qꝛ aulem extra caſtra et
cuz fimo et pellibus cõburebant bircv et
vitulꝰ in hoꝛroꝛẽæ abhominationẽ factũ
ẽ pctõꝝ.Factũ ẽ etiã cõtra ydolatria qua

SSe

colebat ignis. In ᷓ ꝓpte bonẽ ignis
cremari ſacrificia nõ ſinebanturextra ca

iſuem ſtra ne ipudeũ ſu id eſt ignẽ tanquã in

mundũu a caſtris ſuis viderent᷑ abicere.
Factũ fuit etiã ꝓpter honoꝛAei ⁊ taber
naculine pelles et fimꝰ in eius ſacrificijs

legibus

te quã haberet alteruter hircoꝛũſed om̃i⸗

potetitlima miſericoꝛdia dei. Ne ob
liuiſcaris qutẽ quia deſerta omnia vole⸗
bat deus eis inmũdaſet abbominabuig
reddere per hircũ emiſſariuʒ(vnde quia
malefici etydolatre deſerta ꝓpt᷑ hocma

altarishonoꝛẽ acreier encia minuerent. xime frequẽtabant vt audirent ibi reſpo

⁊ opinione hominũ cultũ dei vilificarẽt
. Et ꝓpter hoc cõtaminata et imunda re⸗
putarẽtur. Tactũ eti ẽ ꝓpter hoc. vt qn⸗
tũ o diret deus peccata quea caſtris ſuis
eijci volebat.incendioq; ⁊ cõcrematione
cõſumi pᷣcipiebat euideter apparet pplo
ſuo.et in hoc ipᷣm eũ eqmitari.eiq; placere

R uderem. O aut vel hircus poꝛtare pec
cata dicebat᷑. vel ꝙ in hirco cremari atzʒ

4

cõſumi putabatur:ſignum ibi ꝓ veritate
8En eſt. Quẽadmodũ aliquid ðꝛ ſcri⸗
biůdl pingi.cũ eiꝰ nomẽ ſcribitur aut pin⸗
gitur. In coꝛdibus em̃ hominũ aut ſolũ⸗
modo poterãat vere poꝛtari et cremari et
poꝛtari peccata. Sed quia ſicut dirimus
Hoſtie.ſigna ⁊ figura erant pctõꝝ. Ideo
crematio ⁊ moꝛs⁊ eiectio ſiue fugatõ ho
ſtiarũ crematio nem ⁊ moꝛtẽ et diſfugati⸗
onem ſignificabat peccatoꝝ ꝓpter quod
hmõi hoſtias tangi ꝓhibuit dñs.⁊ ꝗ tã
gerent. imundos eſſe decreuit. Patenter
in hoc docens.qᷓ; longe eſſe eos vellet a

peccatis quoꝝ hoſtias que ſigna et ſigu⸗

ra ipoꝝ peccatoꝛũ erant eos tangere pꝛo
hibebat Si em̃ adeo hoꝛrẽda erat ſi
gura peccatoꝝ. qnto foꝛtius ipſa veritas
eoꝛũ. In hoc ergo ꝙ ꝓbibiti ſunt a deo
appꝛopinquare ſignis peccatoꝝ ⁊ ea tan

appꝛopinquare veritati eoꝛuʒ.Et eadem
cauſa ẽ i ꝓhibiſone tactus vitule ruffe

ur ſuꝑ hircũ.hmõi fuiſe videt᷑. Sicut tu
ijceris et longe ſis a Populo iſto. ita fiat
de peccatis eoꝝ.vel ſicut tu liber ⁊ ſanus
et inmunis et a moꝛte et leſione euadis.
vsl emitteris.ita liber ⁊ inmunis fiat po⸗
pulus iſte a peccaans. Eodẽe mõ ſuper

Aicel eius. Mꝛatio vᷣo que fundeba

1 vitulũ. Sicut tu cremaris atʒ cõſumeris.

ita ↄſumãtur peccata populi iſti?. Et
peosc erat dicere. imputet ſacerdos capiti
,cLahpꝛi emiſſarij peccata populi. vt ſicut tu
in figura et ſignificatione ſuper caput tu⸗

ge ſeoꝛſum ab illo. Ita faciat deus in ve⸗
ritate peccata ſeoꝛſum longe a pplo ſuo
Etreuera fiebatita. non quidẽ ex verita

um potas peccata populi et expoꝛtas lõ

—

gere euidẽter multo foꝛtius ꝓhibiti ſunt

.⸗

ſa demonum eiſq; ibidem immolarent.
Sicut et adhuc multi faciunt. Unde qui⸗
daʒ magus in libꝛo ſuo de magicis dicit
ſe tranſuſſe cauſa philoʒophandi ad lo⸗
ca deſtituta omni habitatoꝛe: habitaſſe⸗

q; ibi cum inbabitantibus lucemſexlu⸗

ſtris annoꝝ.⁊ ab eiſdem didiciſſe que in
eodem libꝛo ſcripſit. Tum etiã ꝓpter
Jaunos et ſatiros qui in ſpecie hircoꝛum
frednẽter ibi hominibus illudebaãt z ad⸗

huc illudere non ceſſant.Uoluit etiaʒ inꝭ

inuare deus in hirco emiſſario.vt quem
admodũ hircus emiſſarius abſq; cuſto⸗

.

de relinquebatur in deſerto expoſitus be
ſtis deſerti ad deuoꝛandũ/ ꝓpter pecca⸗

ta que in figura poꝛtabat. Si populus
grauatꝰ peccatis a deo cuſtode ac defen
ſoꝛe ſuo derelictꝰ:beſtüs maloꝛũ regno⸗

rũ ſeu pꝛincimun inimicarũ nationũ q̃⸗

ſi quibuſdã beſtũs diripiendus ac dilace
randus exponendus eſſet.Et in hoc pꝛu
dẽter eos ammonebat vt declinarent in

mundicias peccatoꝛũ.di deuʒ habere vel

lent cuſtodeʒ ac defenſoꝛem. Juxta illud
Deutrono.xxxij.Dentes beſtiarũ inmit
tam in eos. Etep alter cremnabatur. al
ter vo isdeſertũ mittebatur inſinuubat.
peccatoꝛũ queda fuganda erat ⁊ lõ⸗
e facienda a populovidelicet contagio
ſa. Mayimeq; declinanda.queda vᷣo cõ
ſumenda ⁊ conterenda vindicta.penitẽ⸗

et fuganda.longeqncienqg · et nihilo⸗
minus tribus modis quos diximus con
ſumẽda. Et in iſta duplici hoſtia duo
iſti modi.videlicet declinatio peccatoꝛuʒ
et conſumptio eoꝛũ oſtenſi ſunt. Pas
tres hoſtias quas nominamus qui tan⸗
gebant inmundi erant ꝓpter hoꝛroꝛem

et abhoninationẽ hecrata ene adca⸗

ſtra denuo admittebãtur. Mi loti ſeu pu⸗

rificati.ſicut legit᷑ in eodem Leuitici.xv.·
6 Aſpſio vero illa ſeptenaria:quã de ſa
9

guĩe hirci ⁊ vituli faciebat põtifexad ſan
ctuariſ.emũdationẽ eiꝰſieri ſignificabat
ꝑ huiz ſacriſicis ab vniuerſitate pctõꝝ qᷣ

cia ſacrificio ꝓel melius intelligit᷑ deꝛm
nibus peccalis Omia em̃ et fugiẽda ſunt

mit
nite
hno

mm
adb
ſchu
ſet.
lenen

ſont
alue

oe esorde ee . *

vniuerſitas in ſeptenario ĩtelligitt vł to ri ignũ cedrinũ yſopũ. coccũ bie tincrũ

ta ĩ ſeptenario dien ↄmittit᷑ Fchot aute idd eſt ſericũ biſ ſnctum coccinei coloꝛis.
. hmõi aſꝑſio ↄ ritũ ydolatriẽ q ſanginę- Quideiüs de cauſis fuiſſe pꝛeceptum
K immolaticiũ ioti apponebat demoibꝰ credimus. ſallicet vt virtus ſacrificui oſtt
. ad bibendũ ⁊ offerentibꝰ niſi ꝓpt᷑ aliãs deretur.ꝑ lignũ em cedri.qð putredinem .*
ſcturas aut figuras ĩde faciedas refua⸗ Pon recbbi d ae eum perpetuo repel⸗
ü ret᷑. Hoc ei ĩ multi ydolatris factũ fuiſſe lit ⁊ odoꝛem babet ſuauitatis. Per yſo⸗
N certũ habemꝰ.Et ſi totã ydolatriã egypti⸗ pum quod pectus porgat ⁊ bonum odo
n onu chananeoꝝ? chaldeoꝝ ſic ĩ libꝛis eoꝝ rem ſpargit.per cotcum biſ tinctũ qui co⸗
c⸗ ſcpᷣta ẽaut noſſemꝰaut legeremꝰ ĩ hijs et en ſuum indebilem ſeruat.Oſtende⸗ R
n alus que abſurdavidentde ſacrificus le/batur ꝙ ſacrſficiũ iſtud cum ſequela ſia ?
i galibus vel penitus dubitaremus. conſeruatiuũ erat fil ioꝛum iſraela putre .
Acriſiciũ vero vitule ruffe hãc vi¶dine peccatoꝛũ et fetoꝛe atqʒ decoloꝛatio
t, det᷑ habuiſſe cauſ. Cũ em̃ ſacriſi ne. Et ideo legitur in. xix. numeroꝛũ *
ein ℳ ciũ vituli appꝛopᷣaſſet iaʒ dñs ſa⸗ de omnibus ſacrificis vt ſint multitudi⸗
cerdoti. videlic vt offerret illũ ꝓ ſe acdo ni filioꝛuũ iſrł in cuſtodiã. Cõſeruatiuũ
m mo ſua.hircũ vo appꝛopᷣaſſet pplło.ſicut etiam erat boni coloꝛis ſi piritua e in eis B
16 iã dirimꝰ ex.xvj.cap.leui. Hic vitulã pꝑeci id eſt exterioris decoꝛis in conſeruatiõe
g mt offerri cõmuniter ꝓ peccato ſc; adoꝛa ſua quaſi per hoc ſacrificiũ imputribiles
lionis vituli.vt ꝗbuidã hebꝛeon videł. infetidibiles ĩdiſtinguibiles a coloꝛe ſe⸗
ſ⸗ Quia aaron in illo peccato cõmuni⸗ bono ſeruarentur. Julta quod legit᷑ ie
e O cauit pplłoet ꝓpter hoc pᷣceptũ ẽ vt ruffſa noꝛũ quarto.Quomodo obſcuratuʒ eſt
ac eſſet.coloꝛẽ ſcilʒ habẽs vituli adoꝛati.vt aurum.mutatus eſt coloꝛ optimus. Se⸗
ius ipi aaron ⁊ toti poplo ꝑ ſubſtancia ſuã ⁊ nudum ioſephumvero in cocco ſemper
coloꝛẽrememoꝛatõnẽ peccati illiꝰ ꝓ no ntelligitur ignis.ergo iuxta ipᷣm in cine⸗
ofſerẽda erat faceret doloꝛem/quia et pu ibus quatuo: elementa quodammodo
i⸗ dorẽ eiuſdẽ peccati eiſdẽ ingereret.velꝓ Fnilienr ſũt. In cedro terra.quia ex ter
2 pter hoc.qꝛ cineres eius cũ aquis viuis i a creſcit et valde terreſtris ſubſtãcie ef:·½
n expiatione debebãt eſſe ⁊ ſacerdotibꝰ et sc ſolide.In yſopo.aqua quia ex pluuia .
m toti populo. Et ꝓpter hoc foꝛſitan ruf ſola gigni et nutri rividetur yſopꝰ. ꝓpt
gene P fam eam voluit eſſe deus.qꝛ ſicut iſte o quod in petris et petroſis creſcit. In odo
6040 loꝛ in genere illo animaliũ inuenit᷑ ymu re amboꝛum aer. Maxime ſcõm eos qui
mmi⸗ nioꝛ. Ita hizuſmõi ſacrifici expiatio am odoꝛem non niſi vapoꝛemeſſe credunt:
rel plioꝛ. vel iceo ꝓ ipo polo ſiue ſynagoga Uapoꝛem dico reſolutũ a coꝛpoꝛe odoꝛi
dee. vaccet offerebat ſeu vitula.qꝛ ĩn popu fero:vnde ⁊ aroma quaſi aerioma dictũ
lo⸗ lũ vaccã ⁊ vitulã vocare ↄſueuerat dñs: dicit yſidoꝛꝰ. In cocco vᷣo ignis vt dictũ
i⸗ ſicut apparet er oſee vbi ðꝛ. Siẽ vaccc la eſt Comburuntur autem iſta quatuoꝛ in
0 ſciuiẽs declinauit iſirł. Ubi alia traſſanio rememoꝛationem purgatioõis nouiſſime
nid habet. Quaſi vacca pcuſſa aſylo ſiue ce⸗ inferioꝛis mundi: que ner ignem facien⸗
on ſt a Et iterum eiuſdem x Efraim vituia dam in hoꝛroꝛem pectoꝛum quan⸗
ot docla diligere tritura⸗Et in Pſalmo. Con dam ipᷣoꝛum pro parte purgationem qa *
ſbn gregatio tauroꝝpen vaccis populoꝛum. in ipᷣis elementis esabuſione eoꝛum con
Gen Adidẽ facit ⁊ id qð legit᷑ Amos.iij. tracla ſunt. Quiaig itur hec purgatio
dio Audite verbũ hoc vacce pingues q eſtis per ignẽ facienda eſt: ideo coccus in bac
o in monte ſamarie. Foꝛtaſſis ant ideo ſie purgatione:et in purgatione lep:oſoꝛup
y⸗ vocabat eos dñs.qꝛ vacce erãt iuxta litte apponitur. vel ob rememoꝛationem: dy *
ſ r ydolaq; colebat ſic legit᷑ oſee.x.vaccas in igne deus moyſi pᷣmum apparuit ⁊ ꝙ 0.
nen betanẽ coluert.vocat igr eosvaccas dñs in igne dataẽ lex. Quare ergwe qua
e irriſioꝛie. ꝑaccas aureas colat. Juxta tuoꝛ elemẽetis ſacrificium iſtu offerebak E
illud. Silẽs Ris fiant ꝗ faciũt ea. ⁊ oms deo alliſſimo tan; auctoꝛi elementoꝛũ:
n ꝗ ↄfidũt in eis.Et videt᷑ iſtud impꝛoperi eęt quia auctoꝛi vel ꝓpter hoc. vt quicꝗd
. um duraſſe ab eo tꝑe quo vitulñũ ſub aa- iĩimundicie et quocunq; quatuoꝛ elemen
ſan I, O n adoꝛauerũtvſq; ad nouiſſimũ ꝓppe toꝛũ contractu eſſet. per hoc la crificium
e tarũ.Ci iſta vitula pcepit etia deꝰ cceema erpiari intelligeretur. Ideo eti in cedro *
n .
£

9

DefrwfrsCynr . .
SDe—

terra intellſei voluit. Quia cũ terra mr
ſit omniũ planetarũ ced videt᷑ eẽ pᷣmo
genita filia eius. Eſt em maxinm planeta
ru magnitudie ꝑpetuoq; creſcẽs.Et ideo
9 habũdanciꝰ nutrit eã terra inter ceteras
filias tanq; pᷣmogenitã.De ꝓYſopo auteʒ

certuẽ ꝙ exea faciebat aſpſoꝛia ⁊ aſpſio

nes ⁊ expiatiões faqẽdas.ſicut legitur in
. UAnto leuit.in expiatiõe lepꝛoſi. Et ideo ðꝛ
in pſalmo.Aſperges me dñe yſopo ⁊c.vt
° exhoc intelligeref᷑ putredo ſimul ⁊ fetoꝛ
peccati dilui abſtergirPuritaſq; ⁊ odo
ris ſuauitas aduenire. Foſtan ante ci⸗
neres ligni cedrini ſicut apõ nos cineres
abarũ aut vernicis oꝛtioꝛis virtutt erãt
ad emũdationẽ coꝛpalem. Et ideo in
cineribi illis virtus ſacrificij illiꝰ qᷓntuʒ
ad expiationẽ ſpnalem cõmen datur.In
AAacrificio vero ꝗqd offerebatur ꝓ. munda
tiane lepꝛoſi adhibebãatur lignù cedrinũ.
Spnſq; ⁊ coccus biſcinct⸗.æt paſſer vn⸗
viuus. no quidẽ vt iſta cõburerẽtur.
ſed vt ex eis fieret aſꝑſoꝛin. videlicet vt fi
lo coccineo ligaretur paſſer et yſopus et
alligarentur ligno cedrino.vt lignum ce
drinũ eſſet q̃ſ aſpſoꝛi manubꝛium yſo⸗

pus vᷣ paſſer eſſent id qð de aſpſoꝛio

tingendu erat in ſanguine alterius paſ⸗
ſeris imolati ⁊ in aquis viuis.q duo ſcili
* cet ſanguis ⁊ aque viue ſimul debebant
eſſe in vaſe ficili. Hijs ergo aquis et
ſanguine hui⸗ aſpgebatur epcies lepꝛo

ſus mundand ab inmũ dicia irregulari/

tatis. Mundabatur aũt et interdũ⁊ a
lepꝛa ꝑ hecet alia qͥ in eodem capitulo le
gũtur. Apparet autem euidenter ex hijs
q dinm? quare tria iſta adhibent᷑ in hu⸗
iuſmodi ritu.ſcʒ ꝓ ter tres coꝛruptiones
lepꝛte. Quaru pma eſt putredinis. ſe⸗

cuda feeꝛis. terda decoloꝛatiois. In
„ his ergo tribus qͥ adhibebant inſinna⸗

bant᷑ mũdari ab hijasribus coꝛruptioni

bus.videlicet quia omis lepꝛa contrabi
tur ab aliquo quatuo: elementoꝝ. licʒ ꝑ
mediũ aliqð quatuoꝛ humoxꝝ.
. hyns tribus tria elementa intelligũt vt di
. Emus. In paſſere cõgrue intelligit᷑ aer.
Inſinuabatur ergo circa litterã in hijs qᷓ
tuoꝛ.ꝙ ex quocũq; qtuoꝛ elemẽtoꝝ ↄtra⸗
cta eſſet lepꝛa. ipᷣe auctoꝛ elementoꝝ per
puiuſmõi aſpſionẽ ⁊ alia q̃ ad hoc adhi
bebantur mudabat eam.⁊Mhoc cũbñpla
Iiu eius erat. Nõ em̃ oẽs lepꝛoſi mũda⸗

„ baf hocnitu. ymmo pauci.Et eratnotu;

Cum

legibus

„ — — . . . 2—— „ &σ
miraculũ emũdationis lepꝛe ꝑ ritũ hui⸗
in iſttj· Q aut paſſer alligat in aſpſo
rio viuus auolare in agrũ dimittebatur

enolaſſe ſiue euanuiſſe ſignifica⸗
bat.vł quia paſſer ſociale animal ẽ in vo
latilibus ⁊ mudũ ſcoᷣm legẽ. Quoſiã
auolans ab alligatiõe ſna ⁊ aſpſione hu
ius.reuertebatur ad cõſocios paſſeres
ad gregem a quo ꝑ captionem ſepara⸗
tum fuerat.vt cuʒ eis poſtmodũ habita⸗
ret.ſignificabat lepꝛoſuʒ a caſtris et extra
caſtra tempoꝛe aliquanto detentũ. poſt
aſperſionem huiuſmodi et emundatões
ad caſtra reuerti⁊ inter ſanos acmũdos
ad inhabitandum admitti. Mautez;
ſanguine et oleo immolaticijs. id eſt q ui
offerebantur in emundatione lepꝛoſi p⸗
cepaum eſt. vt eremum auricule dertre.
polliceſq; manus devire et pedis dexgi
tingerentur. Inde videtur eſſe iuxta litte
ram quia ibi pꝛimum lepꝛa dinoſcitur et
ſentitur hoc eſt in pollicibꝰ illis.⁊ hoc in
ſenſibilitate eoꝛuʒ:vt dicitur: ⁊ hoc iuxta
litteram dicimus:vt ergo in ipſo capite
ſuo er radice pꝛimum percuti et ideo ra⸗
dicitus purgari per huiuſmodi ritum (Oo⸗
gnoſceretur Ita pꝛeceptum eſt et fieri vt
idem eſſet oꝛdo purgationis: qui erat et
infectionis. Foꝛſitan autem et in ex⸗
tremo auricule dertre ſignuʒ aliquod le⸗
pꝛe apparere conſueuit. Quia pars illa
valde parum ſenſibilis eſt. Attende
aautem: quia tres liquoꝛes huic ritui ad⸗
hibebantur: videlicet aqua Nua: boc eſt
ſcaturieps ⁊ manans que maioꝛis puri⸗
tatis eſt quam ſtans ſeu moꝛtua. Hec er
goadhibebatur in ablutionem. quia le⸗
ꝛa inmundicia eſt: et oleum inſanatio⸗

nem ania lepꝛa moꝛbus eſt:⁊ ſanguis in

repꝛopitiatignem:quia interdum ꝓec⸗
cato ex ira dlinferebatur plaga lepꝛe.vł
quia maxime lepꝛa eſber coꝛgplione ſan
uinis. vt ſanguinem mũdotum anima
lium:corruptio et infectio ſanguinis pur
aretur. In ſacrificio vero ʒelonpie

flatione ventris et putrefactione femorſ ſꝰ9
mulieris coꝛrupte ſicut legitur Numero
ruʒ quinto. Hoc autem ſacificium non
erat niſi modicum farine ℳ Weer ſuper
quã fundi oleum et poni thus pꝛohibuit
dns. Qðõ nec ꝓpier bonoꝛẽ dei fiebat
nec exbonavolutate.ſʒ ſi olũmodo cauſa

detegẽdi occultũ adulieriũ. Coluit g bꝰ

5

Notum erat miraculum: videlicet de in⸗ A

lſa
ni
bu⸗
49
ele
609
n
ſe
don
86
l
⸗

o

ne2
gui
,
e,

*

facrificio reuelari occulta adulteria mu⸗
lien. vt adulterari metuerent. ⁊ ne mari⸗
ti ſuſpectas vxoꝛes occiderẽt. Hoc aũnt ex
farina oꝛdeacea ſine oleo ⁊ thurè offere⸗
batut. vt viris eſſet ruboꝛi ſacrificiũ hui⸗
tu ZPoprer hoc:quia deo non offerri ex de
uotone oſtẽdebatur ꝑ hoc ipᷣm quia nec
oleũ nec thus habebat.Lum quia male
erat in ſe.ymmo omniũ ſacrificioꝝ viliſſi
mũ atʒ pauprimũ. Noluit etiã ſacerdoti
bus in pte iſta dare occaſionẽ cupiditatſ.
⁊ hoc ne inuitaret hoĩes ad hmoi ſacrifi
ciũ offerendũ.qð nõ ta honoꝛificẽcia dei
exigebat q; virorũ malicia extoꝛquebat.

BB Sacrificij aut ſimile ? conſpſe oleo illo.

cauſa fuiſſe videt videlʒ vt faceret filus

iſrael rememoꝛationẽ mãne quã pluerat

de in deſerto.⁊ pauerat eos inde.xl. en
nis. Habebat ei ſapoꝛẽ panis oleati. Si
cut legitur. numeroꝝ.xj.Ad hec em̃ intẽ⸗
debat lex vt foꝛti impᷣſſione infigeret ma
gnalia que ꝓ eis fecerat dominus.
— O ſt hec loquimur de le⸗
pꝛis vbi pᷣmũ te ſcire opꝑtʒ
quia lepꝛe nomen nõ iu⸗
vta ꝓpᷣam intentionẽ acci
pitur hic. Lesꝛa em̃ ꝓppᷣe

letalis pꝛurigo eſt.et qnaſi cancer vniuer

1

uaalis ab intimis forficibus ſerpẽs.⁊ cor

ruptionem in totum coꝛpus diffundens
C .D autem multum abuſiue accipiat
lex nomen lepꝛe. Appet ex ipo plano te⸗
xtus et ſi. ene. glima em lepꝛam vocat ſca
biem. Deinee vocat lenraʒ mundiſſimã
et hominem muũdum in quo effleruerit
diſcurrens lepꝛa in cute. ⁊ operuerit om
nem carnem a capite vſq; ad pedes.nðᷣ
poſſet autem eſſe mũdiſſima.neq; hõ ea
infectus mundus: ſi veri nominis lepra
eſſee Lercio quia lepꝛam voet vulnus⁊
cicatricem ex vſtione carnis vel cutis.

lepra natur gliter oꝛini poſſe videtur. Ni
R hil igitur aliud hic accipiendu ẽ ſub no⸗
mine et intentione lepꝛe niſi quod defot

mẽ et de lepra notabilem. abbominabi

liſq; cohabitationis faciebat hominem.

D Uoluit em deus caſtra populi ſui mũda

Hnõ ſolũ eſſeꝓſed etiam appere pter ho⸗
norẽ ſuu/ Deia vt populus ſuus eſſz
in hoc ceteris gentibus pᷣminens. voluit
etia populo ſuo cauere. non ſolũ a cõta
io morbi huius ſed etia a ſuſpi catione

Uſtio aĩt nec voq; lepꝛa eſt nec exea

„9,

potius q; alteriug vulneris exhoꝛruit.in
ſugillationęm ydᷣlatrie qua colebatur
ignis hec Ektit. Cultoꝛes em ignis in
veneratione ipᷣius vſtiones faciebantin
carnibus ſuis et cuibus.Quẽadmoduʒ
alij ydolatre iciſiões ſeu inciſuras.Acci
dit aũt plerũq; vt vulnus vſtionis ſanio
ſum ſiue ſanie fluẽs fias. Et in hoc ca⸗
ſu ppter coꝛruptionem atq; putredinem
nomie lepꝛe illð ſignificauit amatoꝛ mu
dicie deus. De coloꝛibus autẽ et ined
litate cutis. An ſint ſigna ve lepꝛe.no taʒ
ars medicine ; expiencia conſulẽda eſt.
Pij q; qui cum lepꝛoſis diu cohabitaue⸗
runt.eoſq; diiudicare oonſueuerũt. Uen
tamen nullatenus dubitanduʒ eſt ſigna
q̃ lex aſſignat vera eſſe ſigna paſſio lum.
quas lex inmũdas ⁊ lepꝛas ec iudicabat.
Lepꝛa vo in capillis ⁊ pilis duobus
modis intelligitur. Et pmum vero
pꝛa eſt alopicia que caſum capilloꝛum et

piloꝛum efficit. ita etiaʒ vt ꝑ eam ſupcilia
depilentur. Et ſpecies iſta vᷣe lepꝛe no

men eſt apud medicos ſicut ⁊ alie. Se

cundo accipitur moꝛbꝰ coꝛroſiuus capil⸗

loꝝ ⁊ piloꝝ conſumens eos et putrefaci⸗
ens paulatim. quẽa dmoduʒ carnem pu
trefacit cancer ſiue lepꝛa.et non opꝑat iſta

paſſio fluxrum ſiue caſum capilloꝝ aut pi
loꝛum.ſed conſumptionem eoꝝ a pte ex⸗
terioꝛi et finali. Et ſimilis huic paſſioni
lepꝛa in veſte ⁊ pelle.Eſt enim paſſio cor
roſiua piloꝛum et ſubſtancie ipius pellis
HPHec etiam paſſio inuenitur in lapidibus
et parietibus. Et ſup hoc interrogati fui⸗
mus iam multi anni ſuntde quodam la

pide qui in ſeipo ita conſumitur in qda,
abbacia.et dicunt eum canceroſum.
PNon eſt autem mirum ſi ſit in yno la

pigde ex habundancia ſiccłtatis. quſn hoc

accidit in congerie lapidum hoc eſt in pa
riete:⁊ etiam in cemmto:ex eiuſdem ha⸗
bundancia ſiccitatis. hocidem videmus
fieri in lignis.et hec paſſio poteſt fieri in
toto pariete ſicut in toto lapide naturali
ter:quia eadem cauſa nata eſt fiert eque
in toto pariete vt vno ex lapidibus.
Has ergo paſſiones in veſtibus et
domibus lex exhoꝛruit. tum ꝓpter ſalu⸗
ꝛitatem inhabitantium:tuʒ Ppter ydo

latriam: ꝓ hijs em paſſionibus colebat᷑
penates et lares: vel ꝓ hoc ꝙ eas tolle⸗

rent. vel ne eas inferret. Uoluit ergo de⸗

vt ad ſacerdotes ſuos ꝓ hijs paſſionibꝰ

ze

narẽtur. ⁊ nouo ritu voluit mũdationes

iſtas fieri.vt a ritibꝰſuꝑſtisonis longe ſi

erẽt.

barbe.

Secun da caluici ⁊ recaluatio

6

legibus

recurreret᷑ ⁊ ab raſionipꝰ atʒ ↄbuſtioni⸗
ba ablutionibuſq; ⁊ epiationibꝰmũda
rẽf᷑.qaquaãvo expiatiõis ꝑ ſacdotes iðo
adhiberi voluil.vt hꝰ demonia extermi⸗

nũ inquinata tandẽ ꝑ ignem eſſe purgã⸗
da. Et ideo coccus biſcinctus qui viiq;
coldꝛts ignei eſt adijcit᷑. vt purgationem
nouiſſimã ꝑ ignem eſſe facienda inſinuet
Ceten de cedro qᷓ putredineʒ a ſe ꝑpetuo
repellit. De yſopo quia putridũ huntoꝛẽ

et. Scito aũt ꝙ notũ erat miraculũ purgat ⁊ maculas faciei abſtergit.⁊ odo
etfamoſũ curatioepꝛoſoꝝ apud hebꝛe⸗

rem ſuauitat ſpargit merito cotra lepꝛe

pultridũ humoꝛẽ.yſopus eiuſdẽ purgati⸗
ua. nec nõ et cõtra fetoꝛẽ paſſionis illiꝰ

os. Species au lepꝛe ſcm intentio⸗ putredinem. Cedrus inputribilis ⁊ ↄtra
. 6 nẽe legis ſic diſtinguit᷑.vt pᷣma ſit capitis ⁊

nis.Cercia carnis ⁊ cutis. Quarta cu⸗ ⁊ maculas cõueniẽter adhibent᷑.Credit᷑

tis et coꝛpis et cicatricis albe cuʒ ruboꝛe.

tricis. Sexta vſti
1 2

Quinta vlceris ⁊ cicatricis.S
lur etia

onis in capite. Ding
dine. ꝛima in co
Lercid in cute Quarta in capillatura
Quinta in veſte. Sexta in domo.

LColoꝛes vo lepꝛaꝝ.de quibꝰ lex facit

wentionem. hij funt. videlicet coloꝛ pal⸗
Ndus. rubeus. albus.liuidus. niger ⁊ flo
reſcens. Lepꝛa aut capitis et barbe ꝓ eo

r quid aũt in mũdatione lepꝛoſi et le⸗

ꝛpe. Secunda in carne hi lepꝛe
0bibentur etiam iſta quatuoꝛ. vt lepꝛoſus

ꝓſe domus quatuoꝛ illa adpibẽtur vide

daũt ⁊ yſopi ſuccus faciei maculas abſter

gere. Coccus vᷣo biſcinctus ⁊ pꝛopter
hoc vt viuidum ac rediuiuum coloꝛẽ per
hunc ritum lepꝛoſo reſtitui ſignificet. Ad

ĩimũdicia lepꝛe ſue inquinari tria elemen
ta ad minus agnoſcat. verũ lanto mino
rẽ eſſe inmundicia lepꝛe coꝛpalis inmun⸗
dicia lepꝛe ſpũalis intelligat.qᷓ;to facilio

rem eius eſſe purgationẽ cognoſcit dum
ſic nominata e.ꝙ in eis ᷣmũ appet. Silr
lepꝛa caluicij ? recaluici recaluationis
quia in eis pᷣmũ vel maxime appet.Pꝛo⸗ tten
pte

hanc conſpicit leui aſpſione. Illam vero

non niſi foꝛti conflagratione purgari. Et R

attende guis paſſer viuus liber in agruʒ
auolare hic dimitti pᷣcipitur poſt expletũ
ritũ purgaljonis. Paſſer ſiquideʒ de aui⸗

licet lignũ cedrinũ.yſoꝑus.coccus biſcin: bus eſt gregatim inhabitãtibus/atq; vo

cius.⁊ paſſer viuus.ex quibus fit aſꝑſoꝛi
um vt lignũ cedrinũ ſit quaſi eius manu

paſſer viuus vnus.hijq; duo ſimulvide
licet yſopi faſticulus ⁊ paſſer velut aſpſo
riũ intingant in aquis ninis aſanguine
alteriꝰ paſſeris immolativt inde aſpgat
qui mundandus ẽ. Pꝛopter hic adhibẽ⸗

lantibꝰ. Cum ergo ab alligatione aſpſo
rijad agruʒ auolare dimittitur.idẽ ẽ ac ſi

bꝛiũ.cocus vero ſit füum ⁊ ligatura ißpius ad ꝓpᷣa caſtra redeundi licencia ei detur
quo alligentur ſimul faſticulus yſopi et

In quo ſignificatur lepꝛoſus a ritu expia
tionis liber ad caſtrã reuetens. QOꝛ autẽ

de ſanguine holie immolate ſup extre⸗

mumauricule dextre et ſuꝑ pollces de
xtros manꝰ⁊ pedis poni pᷣcipit᷑. Illa cau
fa videt eſſe iuxta litteram. quia in huiuſ

tur qð diximꝰ in ſacrificio vitule ruffe. vNi modi pollicibus ſigna lepꝛe apparẽ in pᷣ
delicet qꝛ abvno quoq; quatuoꝛelemen mis conſueuerũt.videlicet inſenſibilitas
mitiue vn eoꝝ. ⁊ foꝛte idẽ appet in extremo quricu⸗
le dextre. Pars em illa valde parũm ſen
ſibilis eſt. .

toꝛuſſi radicahter et pᷣmitiue vna quaqʒ
ſpecies lepꝛe contrahitur ꝑ humoꝛem ele
mento congruenteyn
ri elementoꝝ deo ritus iſte exbibetur. vt
inmũdicia ab elementis cõtracta hoc ri⸗
ru ab ipᷣo mundetur. In hoc aut ritu paſ
ſer aerea expᷣſſe deſignat licʒ in odoꝛe ali
oꝛuʒ cedri videlicet ⁊ yſopi.ſatis in telligi
poſſit.vt ſupꝛa diximus.erũ bic illeſa⁊
integra adhibenturibi vero id ẽ in pᷣno
minato ſacriſitio cõburuntur ſiue ppter
hoc.vt maioꝛ oſtẽdatur immũdicia pec⸗
catoꝛum que ſpiritualis ẽ.qᷓ; inmundicia

Lepꝛe que coꝛꝑalis ẽ. Siue ppter hoc vt

ꝛopter hoc auco

Oſſpoc diemus cauſas
ꝓhibitionis cõmixtionis

demqitatutũ. .
icium omne ſodomiii et
Cercia cauſavt ſpurciſſimis illis gentib⸗
que ante dei populum in terra ꝓmiſſio⸗
nis eijciende erat diſſimularetur ſicut le⸗

oſtẽdaturtria elementa ꝑ peccata homi gitur in. xviij. Leuit.⁊ eiuſdẽ.xx.Quanta

animaliũ diuerſi generis
Pꝛima ergo cauſa fuit: vt
oꝛdo ipᷣe nature uomenda
retur populo dei tan; ius naturale eiuſ

Secunda cauſavt fla
eclinaretur. T.

„*

4

Aul

cypte

Aweer

ſſus

Me
lnn

Q

.

3 7

tauſavt modeſtia ⁊ pᷣſſio ↄcupiſcencie ex bitu virili.Ablatꝗ igr ẽ ꝑ hãc diſcretionẽ
uen hoc deo acceptioꝛ eſſe oſtenderet oò eti veſtitꝰ. multa opꝛtunitas flagicus. Lerxr
in mn in animalibꝰ bꝛutj ad limites ⁊ ſſdꝛ⸗ cig exermifatio ſacroꝝ martis ꝛveneris
W na nature eam eſſe regulatam vplebat. In ſacris em̃ martis non ſolũ virili veſti
õäs oꝑa et maleficia tu veſtiebatur mulieresſed etiã armaba
4 1echn⸗ exhmõi cõmixtione ꝓcrea⸗ tur.vt in ipis uſſtimẽtis bellict id ẽ armis
hr ſt ebant declinarent let hec opa legut ipm tanq; deu belli victoꝛie datoꝛẽ cole
kn i io qui dicit nenmich. ſiue neuemich ret. Et cocogrecus n libꝛo maledico
* a io noĩe vocat leges platonis qui li⸗ quẽ ſcripſit de ſtationioꝰ ad cultu venert
, ber totus eſt de huiuſmõi cõmixtionibꝰ inter alia ſacrilega ⁊ deo odibilia pcipit
li et vocat leges platonis qꝛ contra leges vt ꝗ nephandũ niu illũ exercet. coongʒ
u nature ẽ Sella cauſa ſuggillatio cullure lemineãa habeat in capitẽ ſuo. Eode: mo
— ſiue ydolatre veneris et priapi.huiꝰ eni lſacris veneris viri effemiabat.videlicʒ
in comixtiones in ampliationemhuiuſmoi ¶ veſtibꝰmuliebꝛibꝰſacra veneris excrcẽ⸗
ydolatrie faciebat homines pditionis. tes ꝓpt hmoi ſacrilegos rit’marci ⁊ ve⸗
. Sepnima cauſa ut ait quida erat. ne ho nen ſe placere credentes ataʒ quexyntes O
Vs mines buiug operib⸗ contaminarentur Quarta cauſa.vt occaſio magnꝗa ꝓuo
men eis imiſcendo ſe. Aliam quippe diuerſa- cationi libidinis auferef᷑. Magna eiẽ ꝓ
o rux ſpecien rariſſime/x vix ſe inuicem cõ uocatio libidinis viris veſtitꝰ muliebꝛis
niig⸗ cupiſcũt niſi homo aliquid opere ſuo vl½ ⁊ ecõuerſo.⁊ hocẽ qm̃ veſt muliebꝛis vy
clo operis ad hibeat ad appetitũ huiꝰmodi ro circũdata. vehemęèter refricat mẽoꝛiaʒ
tn concitandũ.hic ergo indignũ hoĩ valde ⁊ ↄmouet ymaginationẽ mulieris ecõ
que indecens ipfũ iudicauit iſte et non i⸗: uerſo. Alibi ant didiciſtis.qꝛ vymaginatõ
15 merito videlicet quod homo aliqua ope rei deſiderabil ↄmouet deſideriũ. Qui
; ranone ſua appetitũ hmõi ↄcitaret. et cõ ta cauſa.vt auferetur occaſio maleficu.ꝗ
geii mirtionẽ ꝓpcuraret. Ocaua cauſa. qe bᷣgetes ille refertiſſime erarꝛ in eis nutrri
a hyryuuiꝰcõ mixtio vix fieri poteſt.siſi in v ſppe⸗ te. CLoõſueuerũt em malefici ⁊ malefice
”M ctu hominũ vniꝰ aut pluriũ. pꝑ queʒ aut in veſtibꝰaut de veſtibꝰ libidinis malefi
n quos ꝓcuretur vt dixrimꝰ. Periculo⸗ cia exercere/⁊ hoc nos ĩ libꝛis eoꝝ ſepe le .
liui ſuus autẽ ẽ cõſpectus huiꝰ ꝓuocatoꝛiꝰ em̃ gimꝰ.vt ergo occaſio hmõi tolleret vo⸗
aban ẽ libidinis. ſimiliſq; nepharie ↄmixtiõis luit de hãc ↄfutationẽ veſtitꝰ eẽ in virſ ⁊
nan tt iſte eedem cauſe fuerũt ꝓhibitio⸗ mulieribꝰ. Serxta cauſa vt tolleret er
baute⸗ nis oↄiũctõnis mõi animaliũ in aliquo roꝛ ꝑiculoſus ⁊ ſuꝑſticioſa credulitascre
mre⸗ opge. ſicut eſt ita ꝓhibitis. Nõ arabis in dulitas qᷓ trahi poſſent ad ydolatriaſabꝰ ◻
de⸗ boue ⁊ aſino q legit᷑ Deutronom.xxij. credebat decepti a plicatiõe veſtiũ mulie
tan Stcito tamẽ qᷣ iſtas ↄiũctiones ani⸗ bꝛiũ maxime ĩ ſacris veneris.ↄiungi ſibi
huu maliũ diuerſoꝝ generũ in operibus ſui? ac aciliari amoꝛe foꝛtiſſimo coꝛda mulie
. faciebant iuxta piũctiones planeraru et iu ꝓpt᷑ as hoc facerẽet.vłqᷓ poſtea hmõi
blius quaſdãa aliss ↄſtellationes.credentes ex veliidevierent. Zilt ⸗ derriemugeres
“ hocona pſgerarl. Polulte go ea remo igdipᷣm credebãt ð viris Nrilib vetimẽ
ni uere vanitatẽ credulitatis ipᷣůls a coꝛdi⸗ tis.voluit ergo de⸗ hũc ſupſticioſũ erro⸗
bus eoꝝ anch agich dolartie. ne ꝑ eazʒ rẽ auferri de coꝛdibꝰ ooꝝ ꝑ ablationem
aS creatoꝛe relicło ad ſtellarum ſeruicia rra abuſionis iſtiꝰ. ne ꝑ illũ tandẽ traherent
ons berennairrr. Aad cultũ veneris. Uſus vᷣo veſtis exlana
NNens Auſe vero ꝓhibitionis./ Kinoq; ↄtexte. ꝓhibitfuit iuxta lraʒ qꝛ ſa &
ient ne vir vtererur veſte femi cerdotes ydoloꝝ/t in egipto maxime ve*
nd nea vl ecõuerſo. multe fu Nibus hmõi vtebatur. Lauſa igr ĩ hoc fu
d erunt. Pꝛima fuit congru it. ne dei ppłs aſſimilaret᷑ ydolatrſ. Alia
nne encia ipᷣius natuid. videli cauſa fuit generalis vt ydolatria ↄiuctio
e. 1 cqʒ vt quos nàtura ſexu diſcreuerat diſcer nib⸗ exercebatur ex hoc peuteretur. Cer⸗
by N neret ⁊ veſtitus. SBecunda vt opoꝛtu cia fuit vt oꝛdo nature quẽ ydolatrie mul
ſoo Rniltas auferretur turpitudinũ latibulis. tipliciter puertebatuaretur veſtibuſqʒ
le⸗ „ Pollet em intrare vir ad muliere ſub ha-⸗ materus.vt linũ ſcʒ ſub lana eſſet ⁊ coꝛpi
ns bitu muliebꝛi. ⁊ ecõuerſo mulier ſub ha⸗ bũano ꝓpinqus. Quantavt veſtibor ma

8

£△

.

=S.

„ Aẽ capitulo Deutro.ij. Ne vineallere⸗
Araien ſemine/ verũtũ cauſa vna addi

.

.

4.

Hmõi ↄiũenões lini ⁊ lane in ve

veriſs earum ipſa ; neura inter eas fe⸗
Cerat diſcretioſeu diſtinctio arerunet
Ainea ſiue camiſia natura camſſia eſſj⁊ tu
nica natura tunica.⁊ ita de aliss. Hec
em̃ q diximꝰ oia ↄfundebat ⁊ ↄmiſcebãt
ydolatre.et venerationẽ naxime elemen
toꝝ de qua aliquiꝗ loqmur in ſeqntibꝰ.
ꝓ eo ſcʒ ꝙ de ↄmłtiiõe elemẽtoꝝ quibꝰ

re. Uolebat etia inſinuari ꝑ hoc hoc eſtꝑ
pHm di comitiones ⁊ coniũctio nes agri⸗
colas ⁊ paſtoꝛes ad ſtellarũ ſeruitiũ ob⸗
ligatos/quia ſtellarũ fauoꝛe et bũfitõ pu
tabãaãt fecunditatẽ ⁊ lane coꝑia in anima⸗
Aibꝰ. ⁊ fertilitatẽ in agris ꝓuenire.Pꝛopt᷑
hoc emo lanã ⁊ linũ ſimul in veſtibꝰ cõ⸗
iñgebat. vt ipᷣo habitu hãc ſuꝑſtitionẽ ꝓ⸗
Fiterent ⁊ virãqʒ co pinzaſtellis Pacniſe
Cõfiterẽtur.vtrũq; aut iſtoꝝ erat ſtellarũ
Kruntu videlʒ tã Efin io q;ᷓ cõfeſſio ante

Adicta.Qucadmodũ habitus religioſi de
Aatio apud nos ẽ dei ſeruiciũ⸗ ſcito etiã qꝛ
6 imetis
faciebat cũ obſeruatiõe cõiunctionis ſtel
Karuũ. Eiſdẽ de cauſis ꝓhibuit de⸗ 1 eo
Ne vineaſſere⸗

Wdit alia videlicet ne ſemetes quas ſe
et que naſcuntur pariter ſactificẽt. Poc
Eſt ne pariter decime et primicie eorũ re⸗

Dant voluit deꝰ enĩ diuerſis aldone
0

Decimas eorũ reddiſic et diuerſis temp
ribꝰ colligũtur. Utilitas autẽ iuxta lit
manifeſta eſt in hocqꝛ collecto ſementis
nõ poſſet fieri abſqʒ detrimẽto vinee / vel
periculo Ridiculũ aũt ẽ ĩ hoc dominũ
voluiſſe cõſulere populo ſuolcõſulere in
quo nullo conſilio ĩidigebat Cuilibet
eni nynifeſtũ erat detrimẽtum hui⸗ atʒ
periculũ.Cauſa igit᷑ ĩ hoc fuitydolatria⸗
celer et bachiſquorũ cultores ſuisſic vi
neis. et culturas cõhungebat atq miſce⸗
bantſſic ⁊ fratres quos de beneſicio eorũ
ſe obtinere credebat in eadẽ agro cõiun⸗
JZere conſueuerat.Cauſa autẽ in hoc erat
ꝛ in eadẽ terratradices habẽt vites ⁊ fru
ges et ex ea dẽ naſcũt᷑ et nutriũtur. Uole
bãt igr cererẽ et bachũ et cultu er opibus
ſodare.Attẽde aũt qꝛ generalit᷑ dictũ eſt
Leuiti.xix.Agrũ nõ ſeres diuerſo ſemie
Et iterũ.Ueſte q ex duobꝰ cõtexia eſt
nõ indueris.et hoc ꝓpter cauſas qᷓs dixi
mus. Iſta aut repeticio inſinuat nob
legiſlatoꝛẽ nõ parũ erroris atʒ ꝑiculi in

euiſt Vſiue cauſaꝝ in ſinguleon.

exa lũ illũ nõ ſolũ ab erroꝛe

6

tellexiſſe in coniũctionibꝰ hmöi. nõ

em̃ pr litteralẽ vti litatẽ ſolũmõ ꝓhibi⸗
tiones ęarũ repeciſſſe Ex quo ſatis intel⸗
ligitur ppter ydolatriã cereris ⁊ bachi vl
ſtellarum eas tam ſtudioſe pꝛohibuiſle.

⸗E vtilitatibꝰ vo feſtoꝝ q peepta
umni lege celebꝛari.nos aliquid

ſcribere nõ opꝑtet. Cuʒ in ipᷣa ſerie
textꝰ expᷣſſe ſint. Sicui feſtiuitas paſchal
rememoꝛationẽ liberationis ab egypcia

ſeruitute. cũ tota ſolenitate ſacrifici agni
paſchalis et obſernatiõe aʒz mon. Di ¶
militer feſtiuitas ʒenopheie.hoc ẽ taberę⸗

naculoꝛũ.in ſememoꝛationẽ habitatõis
Ffilioꝛũ iſrael ꝗ in tabernaculł habitaner̃t
in deſerto quadraginta annis. inſtituta
C.videlicet ne obliuione deleret᷑ mirifica
illa ⁊ magnifica bñficẽcia dei de coꝛdibꝰ
filioꝛũ iſrael.ꝗbꝰ eos ĩ deſerto.qᷓdrasin
ſta annis pauit.veſtimẽta eoꝝ⁊ calciamẽ
ta illeſa ſeruauit. Aliaq; magnalia miſe⸗
ricoꝛdie ſue qᷓ ipᷣis in eodem deſerto expbi
vuit. Sed hac ſolẽnitate q̃ſi ſcd;tura qᷓ da
populoꝝ in memoꝛabili foꝛtiſtimo obti⸗
nerẽtur. Pec igr pauca de mult que
Dici poſſent de hus ꝗᷓ abſurdavidebatur
in lege.apesiũt tibi via litterslin rationũ
1

cemꝰ ſermonẽ vniuerſalẽ ꝑ quẽ oĩa qͥ de
hijs diximꝰ ⁊ clarioꝛa tibi fiẽt ⁊ cercioꝛa.
Dicemꝰ igr in pᷣmis.aqꝛ ex ipᷣo textu le
gis ⁊ ꝓphetarũ.apparet.quia deꝰ popu
1 e Menpietate ydo
latrie ceteroꝛũqvvicioꝛũ cõaminatiõibꝰ
mũdære voluitet ad ſe cõuertere: ymmo

Jedere copnlare. Sicut expᷣſſe legitur

Fiiioiigt deſponſare. ſibiq; mirabili

in ſcdᷣo Oſee. Indicate matrẽ veſtra. qa £

non ipᷣa vxor mea et ego nõ vir eius.Et
iterũ in eqgẽ eiuſdẽ. Sponſabote mi
hi in ſempiter. ſponſabo te mihi in iuſti⸗
cia ⁊ iudicio et ĩ meõia⁊ g iſerationibꝰ
et ſpõſabo temihi in fide. Foꝛnicatiões
vo et adulteria cõtra iſtud matrimoniuũ

vocat᷑ ydolatrie abhominatiõesꝗᷓ in eo

dẽ et in ᷣmo eiuſdem. Silr᷑ yſaie legitur

Quis eſt liber repudii matrisveſtre quo

Dimiſi ꝑa

m. In lege vo multociens repli
cat qu

ẽ foꝛtius.vbi vocasſe deũ ʒelo⸗

tem ⁊ emulatoꝛẽ.vicʒ.exo xv. Non ado

rabis inquit eameq; coles ego ſuʒ domi

unus deus luus foꝛtis zelotes. Zelus aũt
ꝓpe vehemens amoꝛ eſt in ꝓpᷣam vxoꝛẽ

quo aliuʒ accedere ad eam no patit nec

ini
lgan!
ſech
darep

dag
Nch
abach
fioyt
llnet
geinſ
derin.
ing
ſemant
licol
pe⸗
ſoſen⸗
ſerbitea
hüͤſelne
Mainte
ſcaane
lſeer
lare
ſlon
icloo
e

tauil

aliquid ſuſpectuʒ hr̃e cũ illa.hocẽ nec ad

tactũ nec colloquiũ nec nutũ nec aew:
neq; app:ꝛopinqtionẽ ad illã q̃ occaſionẽ

Ddare poſſit adulterio. Werito ergo iſta

dus adiũxit deꝰ in ipᷣo exoꝛdio legis ſue.
vide

lz ydolatrie adulteriũ. ⁊ mariti ʒelũ.
ʒeliq; magnitudinẽ.vt vxoꝛem deterreret
ab adulterio Nõ ſufficit aũt ʒelãti ma
rito vt vxoꝛ eiꝰ declinet adulteria. niſi de
clinet ⁊ adulterij ſpecies ⁊ ſuſpitiões.oẽſ⸗
q; eiuſdẽ occaſiões. ⁊ ꝓpt᷑ hoc ſuꝑpaddit
de in. xxiij. exodi.Deſtrues aras eoꝛuʒ ⁊
ↄfringes ſtatuas eoꝛũ. Si em̃ remanerẽt
remaneret ipᷣa ſpecies ydolatrie.viderẽt᷑
eĩ coli ydola vbi aras ⁊ ſtatuas haberẽt.
nſupꝑ are eoꝝ ⁊ ſtatue occaſionem dare

poſſent pplo deivt in ydolatriã rediret/p

pter hãc etiã cauſa ſubiũxit ibidẽ.Nõ lni

bis fedus cũ eis neqʒ dijs eoꝝ.nõ eĩ ha⸗

bitẽt in terra tua.ſubaudis yd olatrie vel

ydola.ne foꝛte peccare te faciat in me.Ex⸗
pꝛeſſe ergo hic dicit deus.qꝛ de cauſa nec
ydolatras nec vydola ꝑmiſit habitare ĩ ter
ra filioꝝ iſrł videlicet ne còuictus eoꝛum
7 colloquia aut erepla gobuli dei coꝛrũ
peret..⁊ a caſtitate huiꝰ ſpũal mr̃imonii
taãte impietatis adulteriũ i ducerẽt. ꝓ
pter hãc eandẽ cauſãa dixit eiſdẽ. Deutro.
vij. nõ cõcupiſces argẽtũ ⁊ aurũ de qui
bus facta ſũtineq; aſſumes ex eis tibi ꝗc⸗
q; ne ofendas ⁊c. Sub pᷣlextu ei retinen
di huiꝰaurũ argentũ poſſet quis ſerua
re ſtatuã. Pꝛ erea ipᷣm metallũ ꝙ aliqñ
in idolis adoꝛatũ fuerat poſſi ex hac cau
ſa videri aliter aliquid adhuc hrenumi⸗
nis vł ſanctitatis ampliꝰ q; alið metalla
Has ergo occaſiõesvoluit remouere do
minꝰ..ne eſſent in leſionẽ caſtitatis quaʒ

dſis ʒelabat in populo ſuo. ꝓpter hac ea

dẽ cNſã occidi iuſſit maleficos hoc eſt in
cantatoꝛes. Incatatio em̃ nõ ẽ ſine idola
tria.? ſi ei ſnoopa q da miraãda q̃ natu
raliter fiũt.ſic ſubita generatio ranarũ ⁊
pedicularũ ⁊ multa hmõi.nõ tñ incãtati
ones dicẽda ſunt neq; dicũt᷑ ymmo opa
tiones naturales ſunt.⁊ ſciẽcia earũ vna
ẽ de vndecim ꝑtibꝰ ſciẽcie naturalis in qᷓ
nihil adiutoꝛio demonũ fit.ꝓpibãc ean
dẽ cauſa ꝓhbuſt cõſuli atiolos.obhᷣuari
ſompnia ⁊ auguria.⁊ ne inueniret᷑ in ter
ra iſrł maleficus aut incãtatoꝛ.aut ꝗ diui
nos cõſuleret. OQia em̃ iſta declinãt ⁊

reducũt in idolatriaʒ. PHac eadẽ de cauſa an tibi magis clarũ qð diximꝰ. Nunc

ꝛecepit vt vir in quo phitonic⸗ ſpus eſſz
—

4664

xxxiiij „,

occideret᷑ ⁊ etiãulier ne ꝑ diuinationẽ

—

huhonigin apollinis idolatria declina
reẽt. iẽ vero ydolatrie eodẽ ʒelo ꝓ
hibuit.leui.xix.dicẽs Neq; ĩrotundũ attõ
debitſ coma nec radet barbã et ſuꝑ moꝛ⸗
tuos nõ icidiſ carnes vras neq; figuras
vr̃as neq; figuras aliꝗs aut ſtigmata fa⸗
ciettvob. nęcĩ com neci barba voluit
appꝑere ſpeciẽ ydola trie.illa enĩ faciebãt
ydolatre ſic in ciſiones ſuꝑ moꝛtuos. ꝓ⸗
pter placãdum deũ inferoꝝ.et tunc erat

ydolatria vel vt vehemenciã doloꝛis deꝰ
moꝛte caroꝛũ ſuoꝛũ exprimerẽt/ ꝙ adhuc
multi faciũt in moꝛte caroꝝ ſuoꝝ.qð vti⸗
q; ẽ de reliquijs ſacr ⁊ ydolatrie pluto
nis. Stigmata vero⁊ figuraadhuc

etia xpᷣiani faciũt et deferũt ⁊ vocant eas
bꝛeuia.⁊ in ꝓpꝛijs coꝛꝑibꝰ et in cartis et
in rebus alijs videlicet metallis.qᷓ om̃iꝗ
aut ydolatria vna ſuntaut ydolatrie ſi .

cies.aut ipᷣius reliquie deteſtande.⁊ xpia
ni aduerſe. De hus. aut om
uibꝰ loquimur in ſequẽtibꝰ videlicʒ i de⸗

ne religioni aduerie.

claratione ydolatrie. ⁊ eiuſdẽ deſtructio
ne. Hhic ergo ẽ ſᷣmo vniuerſalis quẽ pᷣter⸗
mittendũ duximꝰ.et radix comunis ex q̃ᷓ

declaratur tibi.ꝓpter qð vuũquodq; ta⸗

liũ ꝓhibitũ ẽ.videlicet ʒelus et emulatio
dei. Omia em̃ hmõi q̃ vident᷑ abſur⸗
da in lege aut ei adulteria ſunt ↄtra ma⸗
trimoniũ ſpuale qð diximꝰ. aut ſpecies
ſeu ſilitudines adulterioꝝ.aut ſuſpitões
aut occaſiones.aut reliquie ipoꝝ.Zeloti
pi ant⁊ emulatoꝛes maritiinõ eſt dubiũ
quin ſitoia hmõi vxoꝛi interdicere.et ab
eadẽ auertere.vꝛgente ſcʒ ʒelo ſiue emu⸗
latione qua habet invxoꝛẽ.Appet igr qꝛ
ʒelus dei cauſa eſt ꝓpter qua ꝓhibita ſũt

hec oĩa.cauſa inq; vegenuſſima. ſanc ig

de cauſa videlicet de ʒelo ⁊ emulatione:
q̃ͥ ʒelabat hmõi vxoem.ſic debebat ꝓhi
bere hoc.ſic debebałłeſſe ʒelotes ſeu emu
latoꝛ.⁊ ſic decebat eũ iſta ꝓhibere. ſic de⸗
cebat eũ eſſe ʒelotẽ aut emulatorẽ. Jam

igr dedimꝰ tibi cauſam vniuerſalẽ ꝓpten
qua⁊ debitũ et decens fuit vt talia pꝛobi

berẽtur. a vt cũ interrogat⸗ fuerſ qd
fecit vt ꝓhiberetur hec oĩa confideter re⸗

pondere poſſis.quia ʒelus dni exercitu⸗
um hoc fecit.quo nihil ad adulteꝝ perti
nẽs in ſponſa ſua voluit ſuſtinere. Et
cũ inſpexeris diligẽter textũ legis ꝑ ſingu

.

ero addemꝰtibi declarationes alias.et

Q %

„ Be

rationes in idipᷣm. Diceꝶꝰ ergo.qꝛ pᷣplo
adeo ꝓno adeoq; facili ad ygolatriam

quo malo.videlicet malo ydolatrie.nul
luũ erat eidẽ ꝑnicioſius.nullũ vtita dica⸗
mus familiariꝰ.ipᷣe vᷣo nulli magis ſub⸗
ditus aut magis obnoxiustõſulendum
erat ꝓ tãta infirmitate.tataq; recidiuan⸗
di ꝓnitate.Et ipᷣm Hñ malũ omniſq; ſeqᷓ
la eiꝰ pᷣcidendũ fuit.⁊ oĩs eiuſdẽ occaſio
Om̃ia autẽ q nominauimꝰ.aut ipᷣm
malũ erant aut eius occaſiões. quare ne
ceſſaria oĩa interdicenda populo illi.
Amp̃.quia in dei pᷣceptis nihil abſur

dũ.nihil inutile eſſe poſtibile eſt. wulta

aut de pᷣceptis et ꝓpibitionibꝰ abſurda
et inutibia eſſent in lege iuxta litteraʒ.niſi
ꝓPpter antedictas cauſas pᷣcepta vel ꝓphi
bila eſſent. Jurxta littera igitur hijs de
Arene pᷣcepta vel ꝓhibita ſunt.qꝛ ſi iuxta
wera veriſilioꝛes cauſe inueniri nõ poſ⸗

ſunt q; iſte quas nominauimꝰ.q̃ dubita

ri nõ poſſunt iuſtiſſime fuiſſe ac rationa⸗
biliſſime. Credendũ igit eſt nobis in ꝑte
iſta. Amp̃ Lũ iſto temꝑe.quo erũpũt
ſapiẽtie celeſtis abyſſi. Sicut legit ꝓuer⸗
bioꝝ.iiij. Et repileta ẽ terra ſciẽcia dni.ſic
aque dni maris operiẽtes. vt legit᷑ yſaie
V. Cũ inq; iſto tpe quo dicitur popnlꝰ a
deo eruditus eſſe ſiles pᷣceptiones et p⸗
hibitiones apud nos ꝓpter ſiles cautgs,

iuſte ac rationabiliter fiat. q;to foꝛtiꝰ no⸗

uitio illi populo ⁊ inſanie ydolatrie inu⸗
trito.ipᷣiqʒ adhuc populo vtpote inde ex
eunti.talia ⁊ ex talibus cauſis iniũgenda
erant. verbi gracia. Siquis vellet apud
nos die ſabbati ceſſare a ſeruilibus ope⸗
ribus.etiã vt vacaret oꝛationi nõ ſuſtine

rvet hoc eccleſia.et hoc ppie jpeci iuda⸗

iſmi Eſi ↄoſuetadinarius eſſet dure in eñ
vindicaretur. Quid ergo mirũ.ſi ois ſpe
cies Idolatrie tunc tʒis ꝓhibeatpopulo
illi.quãdo ſpecies ii Naiſſmi ita dampna
tur apud nos. Eodẽ modo ſi quis di
em veneris habere ſolempnẽ vellet atq;
leſtiuũ. coꝛriperetur ab eccleſia ⁊ phibe⸗

ceret. ꝓpter ſpeciẽ ſarracenice ſuꝑſtitiõis/⸗

Juxta bhunc modũ inuenies alias mit
ephones ⁊ ꝓhibitiones exhmõi q,
ſis. ⁊ ſimilibus factas eſſe. Wulto foꝛ⸗
Aus igitur faciende fuerunt huiꝰ phibiti
ones⁊ pᷣceptiones.nondũ extincta in po
pulo iſrael. ymmo adpucferuente ydola

gie veſania: æ apud nos etia augaria ve

retur om̃ino.quacũq; intentiõe iſtud 5A

legibus

”ê . 9₰
neficia ⁊ incantationes om̃e qð huima

leſicuſti eiſdeʒ de cauſis pꝛohibita ſunt.
ides etiam ꝙ quia ſi quis vellet ſin
gul diebůs lauare genitalia ſuai⁊ in hoc
eſſet ↄſuetudinarius coꝛriꝑpetur grauiss
⁊ deſiſtere compelleretur. Silr ſiquis vel
let adoꝛare ad aquilonẽ hodie vel ad oc
cidentẽ ſuꝑſticioſus haberetur nec ſuſti⸗
neretur ab eccleſii. Eodẽ modo ſiꝗs
vellet ante arboꝛẽ flectere genua.et ado

rare etia creatoꝛeʒ cõſuetudinarie.ſuſpe

ctũ hoc haberet eccleſia ꝓpter antiquam
ydolatriaqᷓ ſub arboꝛibꝰ ⁊ ante arboꝛes
olebat exerceri. Werito igitur popu⸗
us in ydolatria enutrito.et ab ydolatris
cCircũquaq; circũdatoiinterdicte ſunt ſu⸗
ſpecte ⁊ vicine ĩdolatrie obſeruationes.
Nos aũt oſtendem⸗ in ſequẽtibꝰ in
tractatu de ydolatria ꝙ obſᷣuatões ſom

vnioꝝ augurion.ↄſteligtionũ.ſternutati

onũ obuiationũ.dierũ ⁊ hoꝛarũ.Iteʒ fi⸗

guraruũ ſtigmatũ. caracterũ ymaginuʒ et
impꝛeſſionũ atq; ſtrenarũ.nõ ſolum vici

ne ydolatrie ſunt ſed etiã vera ydolatria

cũ radicitus et intime fuerit perſcrutata.
¶AIcet autem er hijs clarũ tibi ſi et
erto.quia iuxta litteram inteiui
enda ſunt ea que abſurda vidẽ
tur eſſe in lege.Et quia cauſas habent iu

ſtas ac rationabiles ſue pᷣceptionis ⁊ ſue

ꝓhibitionis. Et quia tempus id et popu
li ruditas ⁊ ineruditioydolatrieq; ꝓximi
tas ac vicinitas pᷣcepta ⁊ ꝓ Ibitionis hu
ius ĩequirebantꝰ Oſtendimus etiaʒ
tibi.qu?a magna pars eoꝛũ etiã apð nos
exant.ſicut ꝓhibitiones obſeruationuʒz
ſuꝑſticioſarum.quas ꝓximo enumeraui
mus.et quia etiã tales pᷣceptiones ⁊ ꝓbi
bitiones fiunt apud nos ꝓpter ſpecẽ iu
daiſmi ⁊ ſæraceniſini.aliarũq; ſutitio
num ſuſpitiones.E ppier hoc merito ex
ſimilibꝰ cauſis ſimiłes pᷣcepaones ⁊ ꝓhi⸗
bitiones pᷣmitiuo illi populo ⁊ ydolatrie
innutrito ⁊ circũquaq; obſeſſo.mlto foꝛ
cius faciẽde fuerũt.

ſiue intelligenciã. multa inconueniencia
nultaqubſurda viderentur. Houp̃ᷣ
mũ eſt quia ipᷣe legiſlatoꝛ basbarus fuiſ⸗
ſet. ⁊ ĩa lex barbaraqʒtũ ad hoc cũ non
intelligent a populo illo. Quid aut ſtul
cius ſentiri poteſt de ꝓpheta ſapientiſſi⸗
mo et legiſlatoꝛe qʒ ea locutũ fuiſſe pplo

8 faciede fu Nunc vᷣo dicemꝰ
ui ſi hmõi nõ haberent litterale ſenſuʒ

KRK

etſuare madaſſe que pplo nõĩtelligeret

Ari
Pm
gor
peb
1
ſoe
hocl
P
ſiter
hot
ge
wbit
vop
imie⸗
10.
ſcpe⸗
1.
nn
Wn
and
ſein
bes
n
din
r

on

nii⸗

; 8

ii⸗
on
ul
bo
et

ſi⸗

QAuid autem erat hoc qᷓ; populo illudere

ipᷣmq; irridere. Amplius cũ daᷣxa do
ctoꝛ populo illi datus fueritqualiter im

nõ exponeret⁊ ediſſereret Quid alið erat
hoc facere qᷓ; populu in erroreʒ inducere

Pꝛoponere nanq; mandatoꝛuũ litteram

litteralem intellgentia non habentem. ⁊
hoc ipᷣm populo non exponere.nihil ali

udd eſt qᷓ; populũ in intelligentia litteralẽ.

vbi ipᷣa om̃ino non eſtinducere vel rudẽ

populũ et om̃ino indoctũ ad deriuanda

*

intentionẽ litterali velamine abſconditaã

⁊ adumbꝛata cogere vt quid em̃ vir tam
ſapiens tanqʒ fidelis populo quẽ docen
du ſuſcepat intelligibiliter loquivolepat

Sinmul igit et fraudẽ doctrine facere vi⸗
debatur dũ euù abſcondebat.⁊ ſimulatio

erat doctrine q;tuʒ ad hmõinõ doctrine
veritas qð erga populũ faciebat. Pꝛe
terea mirabiliter abutebatur ſermõe ſeu

loquela ĩ hmõi. Sermo ſiquidẽ iterpꝛes
αιKAin eſt. Sermo aut eiꝰ qᷓntũ ad hoc nõ

interpꝛes erit animi ſui.ſed magis abſcõ
ditoꝛ ⁊ celatoꝛ. Amplius.Cot ⁊ tanti
doctoꝛes legis pᷣceſſerũt in pdðpulo illo et
ĩ iſto erroꝛe populũ reliquerũt. nihil om̃i
no ſuꝑ hoc loquẽtes ⁊ de alio ĩtellectu q;
de litterali.populũ om̃ino nõ ammonèz⸗
tes. Amplius. Ipſi ꝓphete abſq; vlla du⸗
bitatione ſi alia intelligẽcia qᷓ; lralis erat
in hijs cũ a oꝛrigendũ populũu miſſi fu
erint a deo quõ ab iſto vrroꝛe int᷑ alios il
lũ aut nõ coꝛrexerũt.aut de eo mèntionẽ

liquã nõ fecerũt.Oſi ꝗs dixerit qꝛ tali⸗
Mbus pᷣceptis ⁊ ꝓhibitioibꝰ nõ loquebat

Olex pplo illiſed populo nouolvidelʒ xp̃i⸗

1

ano cui taliũ ſpũalis ĩtelligẽcia ſeruaba⸗

w tur.ꝰ Contradicit expᷣſſe Aols in.iij.ad

Roma.Scimus quia quecũq; lex loqui⸗
tur hijs ꝗ inege ſu loquit. Ampli.
Que neceſſitas erat vt nobis lex tunc ſpi
ritalem intelligenciã loqueret᷑.cũ nõduʒ

—

eramꝰ.poſtqᷓʒ aũt edificata ẽ eccleſia xpᷣi.

ana nõ fuit neceſſe vt lex in vmbꝛa illa ſi⸗
urara nobis loqueret᷑.Cum ipᷣa euãge⸗
ica veritas ad nos nuda ⁊ apꝑio veniſſet

Modis igr om̃ibus neceſſe ẽ talia lit
teralẽ intelligenciã habuiſſe. npꝛobabi

l* nãq; valde eſt ꝙ totus populus iudeo

ad minimuʒ doctus fuerit atqʒ ſtuduerit
. £ „

rũ ſcola tocius legis iam tot milibus an
noꝝ fuit.totuſq; in eadeʒ a maximo vſq;

ius em̃ oculi adeo velati ſunt vt iſta exte

xxro „

erroꝛem iſtũ nrepᷣhendiſſe ⁊ taʒ diu ve
lut hereqiarium tenuiſſe.⁊ ad poſteros
tranſiuiſſe. 1s autemquerat quõ

plebat doctoꝛis officiũ.cuʒ ipam̃ legẽ ad//Hodie ſi ipᷣi hebꝛei iſta noꝛuũt᷑ q diximꝰ et

pgooulũ ferebat. cug; docere debebat eis

ſcripſimus de hmõi abſurditatibus. Re
ſpondemu&quia tꝑe ſue pᷣceptionis ⁊ ꝓ

hibitionis notiſſimꝗ erat ſapientiſſimis.
ctis facilime cogno

Rudibus aũt et ind
ſcibilia ꝓpter noticia ydolatrie et ſuꝑſtici
oſarũ conſuetudinũ gentis egypcie ⁊ ali
arũ gentiũ que eideʒ populo vicine erat.
Poerüt autem ab hebꝛeis iſta ſciencia
tum longitudine dierũ.tum afflictione ⁊
diſpſione eoꝛum. tum etis negligẽcia ſtu
dendi in lege q; neg-gencia partim aua
ricia cui ad modum dediti ſuntopartim
amoꝛ aliene philoſophie induxit.

Tquoniam iam defendimꝰ ⁊ de
claramus litteralẽ intelligenciaʒ

legis in hijs in quibꝰabſurda ꝑe
nitus ⁊ nullatenus poſſibilis videbatur.
Patefaciemus poſt hec.quia non ſo
lũ litteralẽ intelligencia habet lex ſed etiã

ſpuũalẽ quia multiplicẽ adeo vt omino in
tellectus illuminatiuꝰ ⁊ edificatiuus ani

maruʒ. qui ex ea elici poteſt in ea neceſſa
rio ſit. Et pᷣmũ oſtendemꝰ hoc exipᷣiꝰ
legis ⁊ ꝓphetarũ teſtimonijs.legit ſiqdẽ

Deutro.iiij. Pecẽ em ſapiẽcia noſtra ⁊ in
tellectus coꝛã omibus populis vt audien

tes vniuerſi pᷣcepta hec dicãt.en populus
ſapiens ⁊ intelligens.quis em̃ ꝓpter litte
ralem intelligenctã ſola legis ſapientẽ et
ĩtelligentẽ cenſeat populũ illũ/ pᷣſertim cũ
etiã paruuli hebꝛeoꝝ illã doceant a patri
bus ſuis et hoc ex mãdato dei. Pꝛeterea

ſi nihil haberet intime intelligẽcie lex.nõ

haberet apð eã locũ ſcrutatio. Quid

ergo eſſet dicere. Beati aui ſcrutaut᷑ teſti
monia eius.Et iterũ. Scrutaboꝛ legẽ tuas

Scrutata em in animalibꝰ inteſtina
vel interioꝛa ſunt. Amp̃. Si nõ habe
ret niſi exterioꝛẽ iſtũ ſenſum lex.quare da
uid oꝛaſſet ad deũ. Reuela oculos meos
⁊ conſiderabo mirabilia de lege tua.Cu⸗

„

rioꝛa legis videre non valeat quevt dixi
mus etiam puulis oſtendunt. Amp̃.
Que ſunt iſta mirabilia ð lege tua.quid
enim admirationis habet carnificina ſa
crificioꝛũi inſpectio lepꝛarum et infinibil
circuitus expiationñn Amp. Mandata

iudicia teſtimoia totaq; fabꝛica taberna

culi totaq; ſuppellenda eiuſdem quid in⸗
hedcen e iij

qᷓ; habẽt admirationis xe omnia exteri
us.quid philoſophice ſubtiliter.quid ſa⸗
nund t hoc coõ

piencialis ꝓfunditas.nunqd ꝓbr he
ſideranda exterius vir pppetici ſpus da

uid ꝗ ſuꝑ lenes ſe intellexiſſe gloꝛiabatur
petebat reuelari oculos ſuos. Ampᷣ.
NQuẽ intellectũ petebat ſibi dari cuʒ dice
bat. Da mihi intel Ectũ vt diſca madata

tua. Naturalẽ intellectũ habebat quivti

petebat.ergo ⁊ ꝓpter ſublimioꝛeʒ intelli⸗
gencia habent hec mãdata legis ſublimi
oꝛẽ intelligenciã qʒ litteralẽ.

meditas die ac nocte. Cũ meditatio exte
rioꝝ de bijs q;tũ ad maioꝛẽ ſui ꝑtẽ etiam
ZnEroĩ⸗ a et tedioſa videat᷑. O autẽ mul⸗
Hiplex ſit lex nõ multitudine mandatoꝛũ

Job.xj.vtina deꝰloqueretur tecũ⁊ apiret

labia ſua tibi.vt oſtenderet tibi ſecreta ſa

7 „. H e*

ꝙ; ſufficientiſſimus ẽ ad oẽʒ litteralẽ leg
intelligencia. Sublimioꝛẽ intellectũ igit

Qualit᷑ beatũ dicit dauid viꝝ q ĩ lege illa

oohoc nidiculoſũ eſſet dice expᷣſſe legitur.

piencie et ꝙ multiplex ſit lex eius. O em

multiplex ſit multitudine mandatoꝛum
oſtenſione nõ indiget ſimilitẽ Oſee.vii.
Scribam eis multiplices leges meas.
AUltauũt ad vnũ dicamus. manitfeſtũ ẽ/
qꝛ liber

tarũ compᷣhendaltoti populo hebꝛeoꝛũ
Datus e,vt in eo totus erudiret᷑ ⁊ docere
tur. Inconueniens a utẽ eſt et om̃ino ſuꝑ
uacuu.rudibus/i iam doctis eandem le
Cctionẽe ꝓponere. Quis em̃ magiſter hoc
faciat in ſcola ſuaivt nõ vnicuiq; diſcipu
boꝛũ ſuoꝝ ꝓ captu ipſiusſiue capacitate
lectionẽ ꝓponat. Qſñtomagis omnium
eruditoꝛ deus in ſcola ſua in qua tantus
populꝰerudiendus ⁊ docẽdus erativni⸗
cuiq; popula ꝓut capacitati eius con
gruebat lectione ꝓpoſuit/ergo ⁊ rudib⸗
inicialia. et puectis vlterioꝛa ⁊ doctj ſub
limioꝛa ꝓpoſuit. T Et iterũ quia in eis
qui docti erat diuerſi gradus inueniebã⸗
tur.ita vt alij eſſent eminẽtes.alij eminẽ⸗
tioꝛes. et in hijs eriã multa varietas.ne⸗

ceſſario ꝓuiſum eſt omibus in ſcola dei

de conuenientivnicuiq; doctrina.nõ
lem ꝓuiſum eſt eis ſich vnici lectionem
Puiſum igitur eſt eis per tanta varietatẽ
ac multitudinẽ lectionũ. non aurẽ eſt eis
Puilſum niſi in vno libꝛo qui ſolus in ſco
la dei legebatur. In illo igitur libꝛo ↄgeſ
ſit deus tantãvarietatẽ ac multitudinem
lectionũ.qntã requirebat varietas ⁊ mul

legis totiusvr etia libꝛos ꝓphe⸗

legibus
titudo lectoꝛi Ampli⸗. Qnonia do⸗

ctri

Abus eſt intellectꝰ. ⁊ doctoꝛ dapi⸗
fer eſt miniſtrans hmoicibum. ſcola ce⸗

naculũ.lſbermenſa.menſam autem dei
refertiſſima neceſſe eſt eſſe ferculon men⸗

ſe congruentiũ et cõuiuis. Qnid em̃ dłhi

ne largitati eiuſq; diuiciis magt indecẽs

eſt. magiſq; repugnans.qᷓ; menſam eius
diminutionẽ vel defectũ pati:aut in ha⸗
bundancia ferculoꝝ.aut in varietate ſeu
multitudinead ſacietatẽ igitur cõuiuatu
et delicias refertam opoꝛtet eſſe menſaʒ
dei varielate ac multitudine huiꝰ fercu⸗
loꝛũ.Fercula autẽ intellectus quibꝰ refi⸗
citur mens humana ꝑ doctrina intelligẽ

cie ſunt.et expoſiſones eloquioꝝ.LTanta

igitur eſt in dei eloquijs varietas ac mul
nitudo intellectuũ et expoſitionũ qũtã re
quirit vatietas ac multitudo reficiendo⸗
ruũ. Quare quicqauid inde moꝛdere ſiue exꝰ
ſurgere poteſt quicunq; cõuiuantiumto
tum ibi appoſitũ eſt. IJdem autem ẽ inde
moꝛdere et exſurgere aliquid quod eſt in
de elicere.aniſeſtũ igitur eſt quod intẽ
debamus.quia omnis intellectus illumi
natus ani marũ qui ex lege elici poteſt in
eadem eſt. vec autem plenitudo et vari
etas ferculoꝛu melius innoteſcet tibi ma
ſticando id eſt diſcuciendo ⁊ comedẽdo.
id eſt intelligendo'q; enarrãdo.ita vt ve⸗
re cognoſcas ſapiencie celeſtis artifitõ cõö⸗
geſta eſſe in vnuʒ volumen ſacre ſcriptu⸗
re ea eloquia que humanementis reſe⸗
ctiones innumerabiles conlineant. Siã
legiturꝰ Pꝛouerbio.xiij. Multii cidi in no

uolibus patrũ.Et vbi rege ⁊ ꝓpᷣe ac dili

genrer exponunt᷑ ꝓpter ſenſus qui inde
eliciuntur aꝑte videas dicta eſſe.Apparę
bit etia nibi ipᷣa ſcriptura velut minera eẽ
venas habons omniũ metalloꝛũ ecapi⸗
dum.vnde ⁊ ferrũ trahit᷑ ad conterenda
dura coꝛda ad ea fꝛicanda in vaſa vti
lia.in vaſa belli in lanceas ſcʒ gladios et
ſagittas. Deinde aurũ nobilis ac pᷣcio
ſe ſapiencie.ad ditanda eadem coꝛda et
exoꝛnanda. Deinde argentũ ſuauiter ſo⸗
nans pureq; et examinate eloquencie.
Deißs de gemme vernantes ac choꝛu
ſcantes virtutũ nobiliũ. Iſtos autem the
zauros iu ea inueniunt qui in es querat.
Sicut legitur Pꝛouerbioꝝ.ij. Si que
ſieris qᷓſi ea pecuniã ⁊ quaſi theʒauros et

foderis illam.qui in ea vt oꝑarij minera

les laboꝛant querendo ſcilicet ⁊ effodien
*
.

pyeſß
lllgi
Luni
eml
mͤre
ence⸗
ſne
lumo
ence

n

cinti
luni
ſin
pan
bim
lic.
Me
foc
⸗
ſeſe⸗
Gi
nn⸗
dii
iince

e
e

d

en

dao in eo pᷣnomiatas diuicias.vacuos au
tem et inanes relinquit eos qui plut vi⸗
deri eius oꝑarii.et tamẽ in ea opemri re
cuſant.ꝓpter hoc dictu eſt. Sapiẽcie. vij
Infinitus eſt in ea theʒaurus hominib⸗
Z o Uigebis etia eam eſſe velut oꝛtũ deli
ciarũ immenſam varietatem arboꝛũ foli
oꝛũq; et fructuũ habentẽ. animabꝰ non
ſolũ ameniſſima vmbꝛacula folioꝛũ ſed
etia fructuũ ſuauiſſimas refectiones pᷣſta
tem. Inuenies autem indubitans cellaʒ
vinariam.ad iocundandũ ⁊ inebꝛiandu
A bibentes. Cellam pigmentariã. ad cõfoꝛ⸗
j8 tandos. medicandos et declinandos co
medentes. Cellam vnguentariam. ad de
coꝛandos aromaticandos medicandos
ſanctificandos et exaltandos in reges et
ſacerdotes eius vnguentis:vti volenmes.
Dein ge ſecretariũ diuinoꝛũ conſilioꝛum
lnctuariũ res ſacratiſſimas cuſtodiẽs ⁊
eas dignis ⁊ mũdis ſolis largit᷑ exponẽs
Uia vero nonnullos offendũt.
⁊ grauiter ſcandaliʒãt ſacre ſcri
pture huiꝰ expõnes.vnde et po
tius abuſiue impõnes eis videnturq; ex
põnes quedam earũ laboꝛabimꝰ pauc
B vt eis ſuꝑ hoc ſatiſfaciamꝰ. Sclto igi

„

„ noꝛ modis fiunt. Pꝛimũ facto ipᷣo vide

fra udaretur cibo ſuo.

„⸗ —

beat nemo offendit᷑ ſi aliud in hijs qᷓᷓ lit⸗
teralis ſenſus dabeat requiratur. TCerceꝰ D

modusolt ſcom cõſequenciã quẽadmo⸗
. 3 du dicimus. ꝙ vbi coꝛpoꝛalis et exterior

ydolatria ꝓhibita eſtintelligitur 'm con
ſequencia. ꝓhibita ſpiritualis.⁊ iſte intel
lectus ſimilqter neminem offendit.Cũ em
diximus.quia vbi geus ꝓhibuit adoꝛari
ydolũ aureũ.qð vtiq; ſimilitudineʒ aliq;
hʒ viuentis ⁊ adiuuare valentis inſinua
uil⁊ intelligi dedit ſe nolle ꝙ aurũnudn e

hoc eſt abſq; foꝛma ydoli adoꝛaret᷑. Et

ꝓbter hoc ꝓhibitio auaricie ſcõᷣm conſe

quenciã in illa ꝓphibitione intelligit᷑.Eſt

em auaricia ydoloʒ ſeruit.ſicut legit᷑ in
v· ad epheſios. Sumiliter et vbi ꝓhibu⸗
it falſum teſtimoniuũ dici contr pxrimuz
in cauſa modica pecuniariaphibuit ꝑ cõ
ſequens et in cauſa fame.cum fama pci⸗
oſioꝛ ſit pecunia Eodem modo vbi ꝓ
hibu it.ne ligaretur os boui triturantł. ꝓ
hibuit per conſequens vt operarius nõ
Si enim hanc
equitatem voluit ſeruari in bobus vt col

laboꝛantes etiam comederẽt. multo foꝛ⸗

tius in hominibus. hunc ergo modũ ſi⸗

gniſicacionis quilibet intellectus recipit.

em rerum que non ad hoc facte ſuntvt

tur quia ſignificatões non trerales qua Aa Quarta ſignificatio eſt per ſimilitudi E

. 4 icet cũ res ad hoc facte ſunt vt ſignificẽt
U Rcut factum illud yſaie.quo iuit nudus ⁊
dDiſcalciatus. Et factũ Eʒech.quo fecit ſibi
vaſa tranſm grationis ⁊c. Que vtiq; ad
hocfacta ſit vt ſignitʒcarent. In hijs er
go manifeſtũ eſt quia alia ſigniſeatio q;
litteralis querẽda eſt in eis.ꝓpter hoc di
xit yſaias ĩ viij. Ecce ego ⁊ pueri quds
dedit mibi dominꝰ in ſignũ et in poꝛten
tũ ⁊c. Similiter et Eʒechie.in iiij. Signũ
ed mui iſrael Et iterũ. Egꝗ eʒechiel poꝛ
tentũ veſtrũ.Et apparet ez capitu.
ptotum.,. Quiamuidꝗd factum eſt in
eʒechiele ſi nificabat mala q̃ futura erat
domui iſrael. Secuda ſignificatõ eſt
icti quando videlicʒ aliquid dicitur ad
gniſicandum expꝛeſſe.ſicut illud.eʒechi.
xvij. Aquila grandis magnarũ alarũ ⁊c.
EvKEt ꝓpter hoc vocatur ibid Oz enigma
et parab a.et iſte due ſignifietõnes ne
minem ofendunt.Cum enim expꝛimitur
in ſcriptura de facto quocũq; quod ipſuʒ
fiatvel factũ ſit ad ſignificãduũ.⁊ de dicto
ſimiliter quod ad hoc diſcatur vel dictũ

2
₰

ignificent.et hoc eſt que multos oſfendit/

⁊ ꝓpter hoc quia abuſiuũ eis videt᷑ res
ad ſigna tra here que nõ ad ſignificandũ
facte ſunt.quale ẽ id. Hieremie.xviij. nũ
quid ſic.facit figulus iſte non potero vo
bis domus iſrael ait dominus.Diſſipa⸗
tio enim vaſis quod pᷣus fiebat.et foꝛma
tio vaſis alteriꝰ facte ſunt vt ſignificaret.

et cum eis ad ſignificandũ vſus eſt deus
HNeq; offenderetur quis audiens huius
expoſitiones ſeu interpætationee. ſi dice
retur ei hoc modo. Quẽadmodũ dic do

minus. Nũquid nann ſic facere vobis po
tero. vbi de ſignificatione nihil locutus ẽ

ſed de ſimilitudine tm̃̊. Quẽadmodũ et

Hieremie. iij.nõ dixit quicq; de ſigniſica

tione.ſed ſimilitudinẽ et moduũ im expᷣſſit

dicens. Quomõ ſi mulier contẽpnat
amatoꝛem ſuu ſic contempſit me vomus,
iſrael. Non dixit quia contemptus huiꝰxꝰ

mulieris ſignificaret contemptũ filioꝛuʒ

iſrael. nec dixit ꝙ amatoꝛ huius ſignifica
ret ibpſum. neqʒ diit ꝙ diſſipalio aut
refoꝛmatio vaſis ꝓhibita eſſet vel para⸗
bola eius ꝙ ipe oꝑaturus eſſet in vonn⸗
iiü

De

lo iſrael. vel ꝙ figulus eſſet figura ipius.

Sed expꝛeſſit modũ ſeu ſmmilitudinẽ no⸗
ta inter opꝰfiguli ⁊ opꝰ ſuũ tet i erfactũ
mulierisↄtemnentis amatoꝛẽ ſuũt factũ

populi iſrahel.quomodo ſi loquerẽtur

Jacri expoſitoꝛes et doctoꝛes ꝭallegoꝛijs.

⁊ tropologijs ſuis et etiã anagogicis int
pꝛetatioibus ⁊ ſcripire ſatiffacerẽt ⁊ au⸗

eedra ſiue legentiũ intellectus nõ offen
erẽt.
gnikticat tale quidet eſt figura ſeu pꝛophi
loſophia aut parobola talis rei.cum al⸗
terum pꝛopter alterũ ſiginficandũ nec fa⸗
ctũ nec dictüvideatur offendunt grauiter
B audientes. Quenadmodũ ſe habetĩ

facto dauid et vꝛie ꝙ legit᷑ in N.i.Regũ

vbi dicũdꝙ dauid qui vniq; ꝓditoꝛ erat
I facto illo c adulter/atʒ homicidaſſignat
chriſtum. vrias autem vir ſanctus et fide
lis piabolũ. Et iten adulterina illa co

Pputa dauid ⁊? berſabee ꝓditione ⁊ homi

acidio ęrecrabilis ſignificat ſanctiſſimum
matrimoniũ et immaculatiſſimã copulã
p̃i et eccleſie de gentibus.auribꝰ multo⸗
rũ multa indignationem ingerunt. fide⸗
q; ſacrarũ expoſitionũ aut penitus in eis
abrogant. aut multũ ledũt.
iſtud non eſt factũ ad ſignificandum nec

veriſimile eſt multis ꝙ ꝓpter hoc ſit ſcri⸗

piũ. Si autem ita dicerẽt. quomodo
H rer dauid berſabee adamauit ⁊ pꝛe amo
re ipius moꝛtem viri pꝛocurauit.quomo⸗
do illam regali cõnubio honoꝛauit. et re
gali ſolio exaltauit.ſic rex celoꝛuʒ xpᷣs do

minus ſynagogam adamauit.et ꝓcura⸗
ta moꝛte magiſtratꝰ ſeu pᷣncipatus eius/
cui velut marito ſuberapeam connubio

ſuo ſpirituali honoꝛauit. et celeſtis regni
ſouo ſublimauit. Si inq; ð modo tantũ
aut ſin Nlitudine nentionẽ facerẽt et ip̃aʒ⸗
ſimilitudinem decenter ac diligenter ꝓſe
quentes exponerenta bſqʒ offenſione vl
la audientiũ hoc fieret. Eodẽ modo

de eccleſia de gentibus.ꝙ ꝓcurata moꝛ⸗

te dyaboli moꝛte ſcilicet ſpirituali/cui ve⸗
lut marito ſuberat.vnde ⁊ vocabat ipᷣ
bahalim quod interpꝛetatur vir meꝰ qꝗ
ſic. et ſic ei fecit. Non ſolum paciſice ſʒ gra
tanter etiã audiret᷑. Uerbũ ergo ſignificã
di eſt. quod in parte iſta grauiter offedit
auditoꝛes atq; lectoꝛes.
qꝙ omniũ duoꝛũ ſimiliũ.quoꝝ alteruʒ eſt
intellectui noſtro ꝓpinquiusnobiſ. q; no

tius ſignũ naturale eſtminus noti atʒ ab

Sed quia dicetur tale quid ſin

randa.

ꝛimũ quia

uãq; veruʒ ſit.

lesibus

intellectu noſtro remotioꝛis. Signuz
inq; eſt gaturale illiꝰet velut liber in quo
legitu.vnde et quaſi natura docẽte alle⸗
ro ad altexũ declarandũ vtimur. Hoc ex
go modo ſacri doctoꝛes ⁊ expoſitoꝛes ſa
ne ⁊ abſq; offendiculo vllo dicere poſſi:
quia factuʒ illud de berſabee factũ ſigni
ficauit eccleſie de gentibus. Signiſicaui
pꝛopꝛia ſimilitudine tanq; naturali deſi⸗
gnatione. Licet autem ſpiritui ſancto
⁊ ſcriptoꝛibus eius nocioꝛibus ſimilibus
vti ad minus nota ſignificanda et decla⸗
Selgcundo ꝓpter rerum multã
diſſimilitudinẽ ⁊ nimiã.vbi magis violẽ⸗
ta eſt ſignificationis in ipᷣo q; rerũ ſigniſi
catarũ expoſitio. Et in hoc errant᷑ im⸗
periti multi qui neſtiunt qualiter tractan
du ſit verbum veritatis.Sed ingeniuʒ
ſuum vt ait hieronimus. facere nolũt ec⸗
cleſie ſacrificiuʒ.Et ꝓpter hoc dixit ſu%
Abac.Cropologia libera eſt. et hiis tãtũ
legibus circumſcripta.vt pietatẽ ſequat
in intelligencie ſermoniſq; contextũ nec
in rebus multũ inter ſe contrarijs violen

G. ta ſit copulandis.Tercium eſt ignoꝛãcia

explicandi ꝓſequendiq; ſimilitudines ex

quo defectu ccidit et illud quod diximꝰ

vt non credatur expoſitionibus. Wa⸗

xyime vbi er ſim ilitudine potiſſimuʒ ſigni

ñicant. Ceſſante nanq; in hijs rerum ſimi
itudine ceſſat et ſigniticatio apud audiẽ

Gls: Quartum eſt ignoꝛancia eius vi

elicet ꝙ ſolũ in negotio ſignificat.ſicut
accidit i ſompnij⸗ que expodit ioſeph.ĩ
x.. ⁊ xl. Seneſis.res enim ꝓpagines et
tria caniſtra panum ꝓpter numerum im
ſignificauerunt tres dies.de quibus ibi
agitur.et ſolus ternarius q;tum ad dies
illos ſignificat. Erraret enim intolle⸗
rabiliter arganrs vel ꝓpagines i ſi⸗
gnificationemn dierum detoꝛquere vellet
ꝓpter hoc dictum eſigquia ſqcra ſcriptu⸗
ra eſt velut cithara in qua non omnia ſo
ant. Dicemus autem tibi ſuper hoc
ermones vniuerſales duos.
quia tanta eſt continencia ſeu contentus
ſacroꝛũ cum hijs ⁊ in hijs ſignificationi⸗
busvt nieo modo videri poſſint niſi di
uine ſapièncie artificio in vnum volumẽ

collecta.vninerſaliter enim expoſitiones
ſalutarem doctrinam reſonant. etin eis
ammirabiliter ſibi conſonant quibus vti
tur eccleſia ſanctoꝛũ. MNon igilur caſu Z.
factum eſt vt ita oꝛdinaretur. vt ita ſibiin
. *
ON

Pꝛimũ

☛. —

—S

9

M

uicem conſequens et conſona eſſet in tã⸗
ta varietate expoſitionuʒ ſacra ſcriptura.
vt abſq; vlla diſcrepancia in vnam eõcoꝛ

—

diam ſacre doctrine concoꝛdarent om̃es

eiuſdem libꝛi.omneſq; libꝛoꝛum partes:
vwnam veritatem catholicam ac ſaluta⸗
rem concoꝛditer reſonarẽt.vniuerſalitas
enim in rebus omnibusſignũ eſt ꝓuidẽ⸗
cie et artis. Secundum eſt quia que⸗

admodũ ex dei bonitate factũ eſt. ⁊ abſ⸗
qʒ vlla dubitatione credendu.vt omnia

opera ſua fecerit ꝓpter omnem bonum hyuiintel
vſum et vtilitatẽ que ex eis quacunq; in⸗ Aaao

duſtria elici poſſunt. Sic omia dicta ſua
ſiue eloquia ppter omne bonũ vſum et
vtilitatem qui ex eis quacunq; induſtria
elici poſſunta dicta voluit eſſe et ſcripta.
Quare ꝓpter omneʒ illuminationẽ inel

lectus humani.ac ꝓpter omnem edifica
tiSnẽ eccleſie ſue que inde elici poſſũt.ea

voluit eſſe ⁊ dicta et ſcripta.ꝓpter omnẽ
igitur intellectũ ad eruditionẽ noſtraʒ ſa
lutarem pertinentẽ qui inde elici poteſt.

tur diligenter iſtas duas radices.⁊ vide⸗

Kal ea dicta eſſe ⁊ ſcripta. Attende igt⸗

bis euidenter non humano ſenſu nõ foꝛ

tuitu caſu ſacram ſi gintrantzedilaneſ
ſcriptam ſeu oꝛdinata. Sed ſapien⸗

cie celeſtis artificio admirando.videbis
etiam ad magiſteriũ diuine pietatis per
tinere.vt omnes libꝛi eiuſdem ꝓpterom
nem eruditionem et edificationem qᷓ in⸗
de elici poteſꝭ ſcripti ſunt.Alioquin reſtri
ctioꝛ eſſet inentio eiꝰ ix parte iſta qᷓ; ei⸗
largitas paciatur.
O ſtqᷓ; autẽ auxilio dei oſtẽdim⸗
intelligenciã litteralẽ.legis hebee
oꝛum in hijs in quibꝰvidebat᷑ ab

uimuůs omnes cauſas pᷣceptidis et phibi

tionis in huiꝰ. ogalionibe exemplis
atq; ſimilitillinibus. Et quia ſilis neceſſi
tas in duxit eccleſiã dei.vt apud eaʒ pars
huius ꝓhibitionis ⁊ pᷣceptionis pꝑpetuo
ſtaret. Sicut ꝓhibitio ſtigmatũ et chara
cten ſeu figurarũ.Similiter augurioꝛum

2 omniũ diuinationũ obſeruationũ que

quolibet mõ vergũt in ydolatris.Et pate
aximꝰ inſeb. qꝛ pᷣter intelligencia littera⸗
lẽ in eadẽ lege eſt omnis intellectꝰ ad ſa⸗
lutarẽ eruditionẽ ꝑtinens. qui ex ea elici
poteſt.nõ qui ꝑ q;cũq; violencialreq; re

pusgnanciã eide abuſiue inponi poteſt.

xxxvij

Hryrnius em̃ into:ſiones ſeripture non
expoſitiones eiaſdẽ ſunt.ſʒ abuſiue ſoſi
tiones. o Et qꝛ diuine bonitatis intẽcio
fuit de ſcriptura ſacravt omnis intellectꝰ

ſalutaris eruditionis qui ex ea ↄueniẽter

vt vüſmvo c poſſet in ea intelligeret.
Ehui intellectũ ipſe intelle⸗
xit eam. Quẽadmogũ in omni creatura

Et quia om

Jua intendit om̃e bonũqð ex ea ſiue ꝑ eõ

ꝓuenire poteſt intẽtius. Et ꝓpler ome il⸗
lud honũ creauit eam ſic.⁊ ꝓpter omne
huiꝰ intellectũ ſacra ſcripturaʒ inſpirauit

Poſtã inq; de his omni

us ꝓut de diuine largitatis dignatione
excepimꝰ expediti ſumꝰ.Accedemꝰ iuxta

2

ꝓmiſſuʒ ad deſtructionẽ deliramẽtoꝛũ ⁊

inſaniarũ machometiᷓ nomẽ legis into
lerabili abuſione vſurparũt. Hac ant

abuſionẽ induxit ſeducto pplło ꝑ iᷣm ⁊ in
NJipientiũ multitudo/q ipᷣm vt ꝓphetamz

mẽdaciſſima figmẽta eiꝰ vt lege ſuſcepft.

Scito igir in pᷣmis hunc fuiſſe de genere
abꝛae ꝑpyſmahelẽ ꝗ inſtitutoꝛ gentis ara⸗

bũ fuitvt dicit ioſephus ⁊ ab ipᷣo Yſma⸗

hele gẽs arabuʒ magnificãda accepit. Ju
xta ꝓmiſſionẽ dei dicẽtis ad abꝛaha.Ge⸗
neß.xvj. Filiũ ancille faciã ĩ gẽteʒ magnã
qꝛ ſemẽ tuũ ẽ.Et iterũ ad agar ĩ eodẽ eiu
dẽ. Surge ⁊ tolle pueꝝ ⁊ tene manũ eius

qꝛ in gentẽ magna facia eũ.Et iten eiuſdẽ
xvij.ad abꝛaha. Suꝑ yſmahel quoqʒ ex
audiui te.Ecce bñdicaʒ ei et augebo ⁊ mł

tiplicabo eũ valde.duodecim duces ge⸗
nerabit ⁊ facia illũ creſcere ĩ gẽtẽ magnã.

Que ꝓmiſſiões implẽde ꝓ ꝑte videri
poſſũt.ex eo ꝙ; legit᷑.vij. Judicũ de bello
3 madianitas.totꝰ em̃ ille exercitmadia
— nitaꝝ de gẽte yſmahelfuit ſᷣm narratõe,
ſurda⁊ nullo mõ conueniẽs ſapiẽcie tan thodii Ante tpavᷣo caroli magni aðo
ti ꝓꝑbeteinedum ſapiencie deit declara/ mltiplicata ẽ ges yſmahetitaꝝ.adqʒ di⸗
latatũ regnũ eiꝰ vt ⁊ totã hyſpaniã ſupio

rẽ totã ꝓuinciã.totãq; aꝗtania ⁊ fere viqʒ
ad bituricã ⁊ andeganen dyocſ occupa⸗
rẽt. donec miſericoꝛs deꝰ ꝑ pᷣfatũ pᷣncipeʒ
vſqʒ ad fines regnoꝛũ hyſpanie/q xpᷣiani
tas nũc eo auctoꝛe obtinet /bellis mirabi
libus ⁊ triũphis nobilibꝰ eos expugnãs
diffugauit/ In nouiſſimis vero diebꝰ di⸗

xit pꝛenominatꝰmartyr filios yſmahelis
exituros de deſertoſtanta multitudine et
foꝛtitudine futuros.vt toti mundo domi
nentur.et ipſum regnũ xpᷣianoꝛũ occupẽt
et populũ xpᷣianũ peccatis ſaciẽtibꝰ dira
ſeruitule oppꝛimant.et affligant aliquot
e v

Se

Q
annis.donec miſericoꝛs deꝰ populũ ſuũ
reſpiciens viſitet.et ꝑ regem xpᷣianoꝝ tũc
0 futuꝝ de tata eripiat ſᷣuitute.ſuvijciẽsver
O ja vice filios yſmahelxpᷣiani ppli puituti.
Et hec erit ſumma ac nouiſſima gẽtis
illius exaltatio ct altitudo. Ianta em vi
tute oppᷣmetur et affligetur à populo dei
ꝙ decetero non adeciet vt reſurgat iuxta
ſepe nominati martyris narrationẽ. In⸗
cepit autẽ peſtis huius tam ridiculoſe ta
S qʒ pernicioſe ſectetꝑibus eraclij impera⸗
toꝛis vacillante tũc romano imperioſ ad

occaſum vergente.barbaris nationibus

* illud vndiq; multiplici rebellatione cõcu
Q cientibus. regnis tzrarũ iugũ eius abü⸗
cientibus/⁊ ſe erigentibꝰ cõtra illð a quo
tẽpe vſ& hodie nec lacerari deſut nec di⸗
ſcerpi. Ne aut opineris ipᷣm fuiſſe mach
ometã philoſophu qui vocatus ẽ albate
Zn⸗ ut⸗ em̃ libꝛũ de aſtrologiaſpplato ti
baᷣrtinus ex arabico eloquio traſtulit in
latinũ/qꝗᷓ liber illiꝰ nobilitas philoſophi
ca atʒ ꝓfunditas ſolu nomen machome
ti ip̃ᷣm habuiſſe:cõmune tamẽ hoie illo:
ne dica ruſticano.ſed vt ait quidã veriſſi⸗
me vaccino atʒ poꝛcino cõpꝛobat euiden
ter. Abſit em̃ vt tãtus philoſophus ita de
ſipet itaq; pecularuer ſentiret. Creditur a
„ nõnullis qꝛ iſte machometꝰ a ſergio mo

.

ſit. ⁊ in hereſim illa ductꝰ qua cõtra diui
nitatẽ dñi nri ieſu xpᷣi blaſppemauit. Na
tura em diuinaʒ in xpᷣo dño.⁊ in deo pre
eterna generationẽe aperte ⁊ ſepe negatĩ
lege ſua. Iſte aut ſergius poſtq; damna⸗
ti ſunt Eutices ⁊ neſtoꝛius mgꝗr eins in ſy
Ex⸗ nodo cõſtantinopolitano.ꝓ eo ſcilicʒ q;
S duplicẽ natura in xpᷣo diuina ſceʒ ⁊ hum
na eſſe negabãt. Tranſtulit ſe in arabiaʒ
vbi viam hereſnitica ſimulans. tante re⸗
„ ligio fitatis ac ſanctitatis appuit.vt ma⸗
chometus ipᷣm hab e doctoꝛẽ voluerit.
Tillum gabrielem archangelũ interduʒ
vocauerit. abſcondens ⁊ reuelare nõ au
dens. ꝙ inſanias quas homĩbꝰ decept:

„ frradebat ab homine didiciſſet. has eniz

. cmiſſiones tenens gens yſmahelitaruʒ
erx traditiõe yſmaheũis. Sperauit eas ſp
in aliquo gentis ſue adimplend as eſſe.
Quẽadmodũ gens hebꝛeoꝝ pꝓmiſſiões
ctas abꝛabeyſaac et iacob. Wetho
dius autẽ martyr in libello reuelationis
Jue que facta eſt ei in rematione carcere.
oꝛati ad dominũ vt reuelaret ei de pᷣmis

QD

nacho neſtoꝛu heretici diſcipulo ſeductꝰ

1 .— 2 . “Sõ , S
4

2 nouiſſimis mundi. ea que ſccipta non
erant iy canone ſcripture.dicit iſtas pꝛo⸗

miſſmẽs factas de yſmahele impletas fu
iſſe in machometo / qui et machometh et
blaſphumo et naradaſchvocatꝰc.Gens
eĩ yſmahelitaꝝ et regnũ.gẽs arabũ⁊ gs
ſarracenoꝝ:ſʒ nomę ſarracenon falſo ſi⸗
bivſurpat a ſara taq; filij ſare ꝑ yſmahelẽ

cum tamen nihil cognationis.ſed ſolam

adoptionẽ ad ſaram habent. ſicut legit᷑
Beneß.xvj. Alii autẽ dicunt eos vocatos
ſarracenos a ſarram ciuitate in qua pᷣmũ

vel maxime gens illa vel creuit vel domi
nata eſt. Uere autem agareni ſunt. quia

ex agar p yſmahelem deſcenderunt. Hic

ergo legis abꝛahe latoꝛem ſe dixit.⁊ ipᷣm

gbꝛabam ſarracenum fuiſſe euidenter a

ers in lege ſſa. Quoniam autez ſtu
dioſe p̃dicauit vnum verũ ac ſolum deuʒ

eſſe.et ydolatriam potenter in gladio ᷣc

ſtrennue exterminauit. Sodomiticã ſpur

ciciam interdixit. ⁊ alia quedam honeſta

ſtatuit et quedam inhoneſta pꝛohibuit.

Multi de ſapientibꝰ gentis ſue credide-

runt eum.et credunt abhuc verum dei ac

miſiſſe.pro deſipiencia: et ruditate ſua
quã iniunxiſſe Abſurdaq;⁊ ridiculoſa qʒ
pluriam in lege eius inueniuntur.no di⸗

xiſſe nec ſcripſiſſe nec ſenſiſſe.ſʒ magis ab

inimicis veritatis partim inſerta fuiſſe.

Partim vero aut impericiqa aut negligẽ⸗
cia diſcipuloꝛum ipſius diſcdediaq; et cõ

tradictione eoꝛundẽ aut mutata eſſe aut

idelem fuiſſe ꝓphetaʒlEt que iniqua vi
dentur in lege eius.genti illi. magis per

aliter coꝛrupta. Et de iſta contradictione
diſcoꝛdia multa leges in libello di

ſputationũ cuiuſdam chꝛiſtiani et cuiuſ⸗
daʒ ſarraceni.Qui tacitis nominibꝰſuis
de legibus ſuis diſputant. vtroq; lggem

ſuam defenlente. et legem alterius im⸗
pugnante. Osni mogo enim im⸗

pꝛobabile eſt et pꝛocul a venttate videtur

hominem qui ſe dei ꝓphetam. eiuſq; le⸗
giſlatoꝛem dicebatitaʒ ridiculoſa delira⸗
menta.tam ſpurca dogmata genti alicui

tradere auſum fuiſſeniſi foꝛte vel mente

captus.vel alia occaſione deſipiens exti⸗

terit. uig igitur et de vila eius ⁊ de
geſtis apud alios multa leguntur.et pꝛe⸗

ter intentionẽ eſſet pᷣſentis ꝓpoſiti.Quia

etiã gens ſarracenoꝛũ iſtas inſanias/q̃s
in lege eius legimus venerantur vt diui⸗

na oꝛacula per dei ꝓphetam ad ſe miſſa

n

os
zni
ni
ctig
b

ſt
az

ſour
deſ
buit⸗
ce⸗
tit
api
eſu
66
öd
se
⸗

eS

at vita iſta nec aliaʒ vitã pᷣdicauitqᷓ ſit vi

2 nos docebimus in ſequetibꝰ ꝙ longe citas vite illiꝰ qᷓʒ iſt

X . 1154
Hr xxxvuqj
tenet? ſeruat vt dei mãdata.Oeſtruemꝰ melioꝛ eſt vita ſens etiã flagitioſaſq; ge⸗
eas.oſtendentes ridiculoſitatẽ exæ et im licitas illa.que lIn hoc etiaʒ homines biu

poſſibilitatẽ vt dirimus. In hac ergo tis ani nalibus.ſur pene coequauit. Dũ
lege ⁊ mẽdacijs.multa vera inſerta ſunt. noõ aliam felicitatẽ hominibus poſuit.q;
exmalis bona ↄmixtaivł malignitate fal cuins ⁊ bꝛuta animala poſſent eſſe ↄſoꝛ
lendi videlicet.vt aut falſis ꝓpter va crew tes. Qivrimꝰ aũt ab eis vtru cibi hu

deret᷑. aut vt mala ꝓpter bona recipent᷑./ſiuſmõi ⁊ potus: coꝛpa hominũ nutriant

Luiꝰ inſipienciã ymmo veſania. cuius p̃⸗ aut no nutriant. Qmi nutriant.nutrimen
Jumptionẽ et auſumjnemo poteſt intellẽ V tũ autẽ non erit niſi reparatio cõſumptie
gens non mirari. onis que fit 5 motũ ⁊ caloꝛẽ vitaleʒ:Erit
u

Adicales aũt erroꝛes quibus gẽ igitur ibi cõſumptio ⁊ reparatio coꝛpoꝛi
tem illã vꝛutalẽ ſeduxit. ⁊ quos i quare coꝛpa erũt ⁊ cõſumptibilia ⁊ repa
Nhoc loco deſtruere intẽdimꝰ.Oę bilia/quare ⁊ defectibilia et moꝛtalia i ſe
paradiſo machometi ſcʒ ⁊ felicitate q; noꝓõ ⁊ moꝛitura de neceſſitateiniſi moꝛti eoꝛi
7 niſi carn alẽ eis pmiſit ⁊ illa ſpurciſſima æ conſumptioni ꝑ natrimentũ occurrat.
Pꝛomiſit ſiquidẽ eis delicias epulaꝝ coꝛ PHec autẽ eſt admixtio magna diſerie vi
poꝛaliu.dapiferos ⁊ pincernas angelos delicet cottidianus conflictus/ↄłra ruina
Dein de pᷣcioſitatẽ veſtiũ ⁊ lectoꝛvm coꝛpis.⁊ cottidiana refectio contra eis cõ

laculoꝝq; amenitates. Tercdo delicaas tinuã defectionẽ ſiue ↄſumptionẽ. Erunt

ↄcupiſcenciarũ ⁊ blandimẽton muliebꝛi q; epule hmòõi non ſolum felicitatis: Ed

erſali. quia vt ait tulius. voces iſte petu ſumptionẽ coꝛpa in moꝛtẽ fluencia neceſ
dũ vidẽtur eſſenõ hominũ et quia ma⸗- ſe eſt cottidiane refectionis alimonia re⸗

2. Dieicemꝰ igit᷑ in ᷣmis ſmone vni etiam vꝛgentiſſime neceſſitatis.qua ꝑ cõꝗ

gis ⁊ minus nõ diuerſificãt ſpeci. Wha tineri. Ampliꝰ. Quia ꝓpoꝛcionabi-

nifeſtũ ẽ qꝛ non alia bonaq; habeat vita les ymmo equales ſunt ſemꝑ delicie deſi
iſta ꝓmiſit deceptoꝛ iſte decept ſuistnõ derijs ſuisiaut erũt maioꝛa deſideria car
em̃ ꝓmiſit eis flumina latctis ⁊ vini ⁊ mei naliũ voluptatũ hominibus in vita illa.
lis.nõ ꝓmiſit eis aliquos liquoꝛes ſcꝛom q; ſint ſ iſtaraut non Si nõ erunt maio:?a
ſpecieʒ quã habeat vita iſta.⁊ ſi foꝛte gu- delſideria.ergo neq;ʒ delicie.cũ deſideria
ſtu ſuauioꝛes.Eodẽ modo ſe habet et de ꝓpoꝛcionabilia ſint aut equalia delicus

ſapoꝛibus cũ determinati ſint nũero ſpe· Equaliter em̃ deſiderata ſiue ab eodeʒ ſi
cierũ ſuarũ.nec amplioꝛes aut alij eẽ poſ ue a diuerſis eaüre delectat ſiue eůdẽ
Q ſi dixerit quia maioa2

ſint.Eodẽ m ſe habet ⁊ de om̃ibꝰ gene⸗ ſiue diuerſos.
ribꝰ ciboꝝ. Quare manifeſtũ ẽ. qꝛ no ali-/Merunt deſideria.et hoc ꝓ maioꝛitate deli⸗
am feiicitatẽ ꝓmiſit ⁊ carnalẽ qui habe⸗ vciarũ.ita videlicet quia addet᷑ deſideris
callas; quẽadmodũ et delicijs.et creſcent deſide
taiſtaſed eandẽ maioꝛẽ aut melioꝛaſaʒ. rialq;tum et delicie. Quia igitur equalia
Ex quo relinquit᷑ ꝙ diuites ⁊ habundan equalibus addũtur in iſta remuneratio⸗
tes huius delicijs. hic id ẽ in hac vita ob ne ſeu felicitate/quaã ꝓmittit.totꝗ ſiũt eq/
tineit hmõi ꝓmiſſiones iſiis Innanũ lia.quare nec maioꝛ eſt feli citas hec futu
igr eos ꝓpte r hmõi delicids et diuicias ra qᷓ; pᷣſens nec minoꝛ miſeria ſicut ⁊ ſitis

onerauit opſeruaine mandatoꝝ ſuoꝝn, etfames. Similit& et equales ſint deli⸗

inuanũ eas alibi vel ſperãdas vel querẽ cijs ciboꝛum et potuũ in vita iſta et equa
das pᷣcepit. Stultifſimũ em̃ ẽ ꝓpt᷑ bona les fiant hijs ⁊ illis additiones/atq; eqli

ꝗq habũdãter bic haberi poſſuntvt alibi ter creſcant in illa quam ꝓmittit felicita⸗
habeantllaboꝛare niſi foꝛſitan ꝓpt᷑ hoc te. eſ et in illa erunt equales fameset/

vtꝗꝛ hicꝑ moꝛtẽ amittenda ſunt.alibi re ſitis ſuis delicijs ſicut et modo ſunt.Qnñn
cuperent. Buma igr ẽratigcinatiois tumigitur creuerunt delicie ciboꝛũ et po⸗

no ſtre in poc ꝙ intention? ⁊ veritate pa⸗ tuum.tantum et malicie famis et ſitis.Et

radyſix felicitatis nõ intellexit/qui taʒ ꝓ ſimiliter q;tuʒ creuit felicitas ciboꝛum et
pinquã vite pᷣſenti eam poſuit.⁊ taʒ vilõ. potuũ tantũ miſeria famis et ſitis. Qua
vt in ea enã beuta animalia comnnicent. re tuʒ in vita illa felicioꝛes erũtqʒ i iſta
In hoc ergo fere equauit eamvite pᷣſenti tm̃ ⁊ miſerioꝛes.In nullo igr ẽ maioꝛ feli

iꝰ ĩ nlło mioꝛ miſeria ·

/D, .

legibus

Quẽadmodũ eĩ ſiaqustepidã ꝑ admi luptatig et ebꝛietas ab vbertate domus

xtionẽ aque calidioꝛis aliquis e& vna pte
calefacere velleti aut ecõtrario ẽqualem

aqua ⁊ eque frigida.vt illa ca lida inmiſti

ue aqua in nullo ꝓficeret ac aloꝛẽ. Sic /
et quaãtũcunq; augeãtur delide carnales

poſtqʒ ex aduerſo ti augẽtur ⁊ moleſtie

contrarie illis in nullo ꝓficit᷑ ꝑ huius au

gmentũ ad voluntat. Amp. Aut erut
fames. et ſitis in vita illa.aut non erunt.

Si nõ erunt aut erũt ibi euacuatiões vẽ

triũ ⁊ ↄſumptiones coꝛpm quas neceſſe

eſt reꝑari ꝑ nutrimentũ. Aut ſi erunt ibi.

cum fames et ſitis ſegſus ſint huiꝰ euacu
ationũ ⁊ ↄoſumptionũ.igr nõ ſencientur.
cũ famet⁊ ſitis ibi nõ ſint. Ex quo duo
incqueniẽcia manifeſte ſequũt᷑.pᷣmũ eſt
moꝛtificatio nature ipᷣius q tm̃ ſui maluʒ
videlicet conſumptionis ⁊ euacuationis

noentit. Scum elſt nõ eſſe ibi delici⸗
as cibi ⁊ potus. Ubi em̃ nec fames ⁊ ſitis

ẽinpoſſibile ẽ delectationẽ eſſe in cibo vł
potu cũ oelectatio non ſit niſi quies deſi⸗
derij.et impletio vacuitatis ill ius. Si vo

fames ⁊ ſitis ſunt ibi.magna ꝑs pᷣſentis

miſerie ibi eſt ⁊ illa vtiqʒ incompabiliter

maio: qͥʒ hic ſit/cuʒ delicie ciboꝝ et potu
um maioꝛes ĩcornpabiliter ibi ſint qʒ hic

Impoſſibile em̃ eſt vt magna icomꝑabi

liter delectetur quiſ comedens aut bibẽs

mniſi incomꝑabiliter magna eſuriat aut ſi⸗

ciat,. Amp. Sicut vera milſeria nihil

habet contraru hoc eſt felicitatis.ſic vera

felicitas nihil habet miſerie.Quare nibil

famis aut ſitis. ⁊ ideo nihil paupertatis
⁊ indigencie. Indigencia em eſt pars mi
ſerię. Felicitas igit᷑ illa quaʒ ꝓmittit aut

nõò ẽ vera felicitas. aut nihil habet idige
cie/que nihil habet famis aut ſitis. ni-⸗
Amp. Aut

hil iagigerte cibi vł potus.
cum hus delicüs erũ elicie ſpuales aut
no. Si ſic manifeſtũ ẽ ſe no padutur.
Bouales em delicie aĩiaʒ hũanã ad ſe tra
ut.⁊ i ſe totã rapiũt⁊ carnalia ſentiri nõ
paciuũt eah oꝛa qua mẽtẽ huanãa tengerit

qð appꝑet in extaſi et raptu. vbi ad modi⸗

cũ ſpualia bona mentẽ humana tagũvet

tota mentẽ in ſe rapiũt⁊ a ſenſibus.et a

ſenſibilibus omino abſtrahũt. qnto foꝛ⸗

lius igr vbi totalit᷑ beatificãda ẽè mes hu⸗

mana: nihil carnalſenſibilis voluptatis
ſentire veletiã cogitare ꝑmitet᷑. Si mo⸗
dica ſtilla ſpũalis voluptatis totã eaʒ oc
cupatet abſo:bet.qd faciet toꝛrẽs ipᷣe vo

dei. o Nõ poterũt igit᷑ ſimul eſſe felici⸗
tas ſpuũalis ⁊ iſta ð qua loquimurcarna
lis. Q ſi dixerit q alternatim hoc ẽ al
tera poſt alterã fruentur in vita illaſſeꝗs
ex neceſſitate qꝛ neutra erit plena.cũ neu
tra ſit cõtinua. Lontinuitas eĩ ꝑs eſt feli⸗

citatis. Amp̃. Ipᷣa expiencia ſenſma
nifeſtũ ẽ.qꝛ guſtãtes delicias ſpũales ſta

tim faſtidiũt carnalesiſicut d icit Auguſti

nꝰ.quia guſtato ſpũ deſipit omnis caro.

Quare impoſſibile ẽvt volũtarie a ſpũa

libꝰ in patriaredeãt ad carnales. Cu em
eęa hoꝛa qua vacabuut ſpũalibꝰcarnales
nò appetat. Adhereãt aũt ſpũalibꝰ amo
re foꝛtiſſimoi⁊ qui nec memoꝛiã patit᷑ car
nali voluptatũſinpoſſibile ẽ ꝙ ab eis re

deant volũtarie/ ꝓpter carnales.cũ illas

nõ appetat illa hoꝛa. Nihil igr ẽ ibi quoe’

eos abſtrahat a ſpũalibꝰ delicijs. vel ꝙ;
eos abſtrahat eo tꝑe ad carnales.et hoc
volũtarie.Uiolẽcia aũt vł ſurreptio locũ
ibi nõ habet.Manifeſtũ igr eſt ſemel ad
miſſos ad ſpũalem felicitatẽ ab ea vład
modicũ diuertere velſe iungi inpoſſibile
eſſe. Impoſſibile igr ẽ alternatim vtra

felicitatẽ ibi obtineri. Meceſſe igit ẽ ſe

licitatẽ ſpiritualẽ vel om̃ino ibi nõ eſſe vł

ſola eẽ hoc eſt pᷣter carnalẽ iſtã de qua log

mur.Cũu nec eſſe ſimł poſſit illa nec al ter⸗

natim.nec poſt nec ante illã. Qõ ſi ibinõ

ẽ felicitas ſpũalisiilla aũt eſt indubitater
potiſſima aut nobiliſſima mevimaq; ꝑs

felicitatis. ſi tñ et alla eſt aliqua eiꝰ pars.

Appet igitur euidẽter.quia felicitatẽ non
poauit ſed ꝑtem felicitatis ⁊ illÄã modicaʒ
atʒ viliſſimã qui carnalem ſolam poſuit
Amp̃. Aut creſcent virtutes tam appe
titiue q; affectiue huius deliciarũ ꝓ ma⸗

gnitudine eum aut nõ creſcent. cere
ctiua cibi et virtꝰ ap⸗

cẽt verbi gracia. effe
petitiua potus. Et iteſti. virtis comeden
di ⁊ virtus bibendi que ſunt effectiue de
lectationis in cibo ⁊ potu.Et iterũ virtus
appetitiua coitus ? virtus effectiua eiuſ⸗
dẽ.Quare neceſſe ẽ cuʒ delicie ille nõ ſint

cõpabiles iſtis in magnitudine vt necvir

tutes vᷣtuubꝰſint ↄpabiles.nõ ẽ igr ↄꝑa

tio appetituũ ad appetitꝰ i magnitudine

ſeu intẽſiõe.⁊ ſilłr neqʒ virtutũ ad vᷣtutes
Incompꝑabtili igr erũt plꝰappetẽtes

ↄmedere ⁊ bibere et plus petẽtes qᷓʒ moõo

ſint. Satiffiet aũt ĩ illa felicitate?⁊ appeti⸗

ibꝰ⁊ vᷣtutibꝰ. Incõpabilit igrp locõeda

ſe⸗

et bibent q;ᷓ hic.Ex quo etiã ſequit ꝙ pl⸗
tpe incõpabiliter? ita cõtinue.qꝛ gana
1 leu inſtrumeta neceſſe ẽ reſpõdere virtu
tibus. atʒ ↄgrue conſequẽs ẽ vt lauces et
4 v es ſint incõpabiliter maioꝛes qᷓ; hic.
⁊ ſile incõuenies ſequit de virtute coeun
end ter qʒ inueniri poſſit in vita iſta.⁊
ſ O boc vſus eiꝰ incõꝑahiliter maioꝛ. Qua⸗
taſi re ↄtinuus ? nõ intripolabilisB. Con⸗
cn ſidera igr ĩ his qͥ diximꝰ qualit iſta ſpur
i ciſſima telicitas ſeip̃am deſtruat/⁊ ꝑs ei⸗
ſicd partẽ nõ paciatf. dvnadmmnmenſirate
ne; ſua⁊ totũ ſubiectũ ex neceſſitate occupat
ino ⁊ totũ tẽpus requirit.ꝑticipiũ alteriꝰnon
fta admittens.⁊ ↄſidera hoc in vnaq̃q; ꝑſe.
re verbi gra.ſicut dicebamꝰ in virtute aꝑpe
u nua guſtabili ſeu comeſtiua. Si ei creue
l riveouſq; vt ĩſinitũ maioꝛ effecta ſitqʒ ſit
ag in vita iſta. ergo ⁊ eiꝰappetitus. Neceſſe
abo em̃ ẽ oẽsvirtutes ibi oꝑari ſᷣm ꝑfectioneʒ ?
vloci Adq ibi ſũt.cũ ibi locũ nõ habeat ĩpedimẽ
Aad tũ vł imꝑpfectio. Quare hmoi virtute
ſlid appetetur ibi nõ ſolũ magis.id ẽ ardẽtiꝰ
ſdie icõꝑabilit᷑ ſʒ etiã maiꝰ incõꝑabilit᷑ hoc ẽ
ig, maioꝛ cibus. Eodẽ mõ qꝛ virtus comeſti
fie ua ſimilit᷑ creuit vltra omnẽ ompatiõeʒ
rt comedetur ea nõ ſolũ magis incoꝑabili
uale ier. ſed ⁊ maioꝛ incõpabiliter cibus. In⸗
le poſſibile aũt ẽ qᷓntũcũq; paruo cibo ma
biro ioꝛẽ incõꝑabiliter inueniri. Nullũ eĩ coꝛ
ſete pus infinicies cõtinere poteſt ꝗntũcunq;
s paruũ.cũ ope coꝛpus ex neceſſitate ſit fi⸗
nitůũ. Continuam etia neceſſe⸗ eſſe co
o meſtionẽ. cũ tatus ardoꝛ appetitꝰ niſi per
i applicationẽ ad comeſtionẽ nec quieſee⸗
fit re ibi nec mitigari poſſit Alioquin ſupua
ipe cue ⁊ inutiliter eẽt in cibum ſiue de cibo.
onn Ad pic modũ ↄſiderare potes in ſilj⁊ ap
nH petitu ſpurce voluptatis. Querim̃ꝰ⸗ eti
ir VAin ab eis vtrũ ſint ibi digeſtiones ⁊ ege
D Aſtiones ciboꝝ et poꝛłuũ.quas vtiqʒ ibi eẽ
4 Vneceſſe eſt. cum em̃ cibi ⁊ potus multas ꝑ
in res habeãt q̊ͥ nõ ↄueniat ad nutrimentu
humanoꝝ coꝛpoꝝ. Eas igi ꝑ digeſtionẽ
neceſſe ẽ ſeꝑari ab eis q conueniũt hmõi
nutrimẽto ⁊ in ſeceſſũ mitti⁊ tandẽ egeri
* Quare cũ huiꝰdigeſttões et eſtiones
finẽ nõ hebeãt.nõ ſufficit paradyſus illa
4 etiã ſola ſtercoꝛa egeſtionũ caꝑe cuʒ oĩs
. . regio coꝛꝑalis finita ſit: magnitncin in
chre ant irriſit quidã xpianꝰ quendã ſar⸗
“ 6 racenũ ex hoc dicẽs ei Maledicta parady
6 ſus in qua im̃ cacatur. . Oꝛ ſi fole dixe

rit.qꝛ ea erit ibi s ventriũ.vt totã ſuper
fluitatẽ ↄſgmarqnto foꝛtius dicere debu
it. qꝛ ea
nẽ ſeu reſolutionẽ nõ pacian imulto em̃

minus nõ ẽ ꝑati ↄſumptionẽ ab alio.qʒ

virtꝰ coꝛpoꝝivt conſumptio⸗

facere ↄſumptionẽ in cibo. Ampᷣè Cuʒ

di. videlicet vt maioꝛ ſit in eis incõꝑabili ponat coitũ. neceſſe hʒ ponere ſuꝑfluita⸗

pter Itẽ tercie digeſtiõis ſille tercij cibi cur ergo

nõ ⁊ pᷣme ⁊ ſce digeſtiõis. Exhocve
ro ſequẽt abhominãde feditates.Aut ej
ibi erit generatio ex illo tato vſn mulierũ/
aut nõ erit.Si erit ⁊ hoc ꝑ modũ vite/ne

ceſſario ibi erit magna miſeria pariẽtiuʒ

⁊ nutrientiũ.⁊ tãto maioꝛ qnto maioꝛ et
crebꝛioꝛ erit ibi ↄmiilio maſculoꝝ ⁊ femi
narũ. Quocunꝗqʒ aũt mo do fit.Aꝛ moꝛs

ibi locũ nõ hʒicreſcit ppłs in infinitũ.

nita aũt ẽ regio paradyſi illiꝰ⁊ oĩs reglo

coꝛpalis.ſic in naturalibꝰ didiciſtiquareę
bꝛeui tꝑi neceſſe habebit exire ꝑs maga
ppli illiꝰ de ꝑadyſo.⁊ parari neceſſe erit
eis regionẽ aliã ad habitationẽ eoꝛuʒ. et

nõ vnã ſolã ſed etiã infinitas. Qm̃ ipoſſi

bile ẽ. quocũqʒ regiones finitas quãtecũ

qʒ ſint holes caꝑe ĩfinitos /Et hoc mani⸗

feſtũ ẽ eadẽ via qua declaratũ ẽ om̃e coꝛ⸗
pus eẽ finitũ nullũ poſſe ↄtinere infini

ta tãta quãtũcnnqʒ paruo demonſtrato.
OQꝛ ſi ibi nõ erit generatio erit ergo ſte⸗
riliras in maribꝰ ⁊ feminabus quare fru

ſtra erit vis generatiua in vtriſqʒ. Am

pliꝰ. Sterilitas plaga ẽ ⁊ leſio nature in
virtute generatiua vł a ꝑte mẽbroꝝ vela
pte ſeminis ꝑ quã remanet icõpletũ opꝰ
generatiõis. Ibi aũt nec plaga ne⸗ leſio
nec ĩcõpletio locũ haber. Amp̃. Seðʒ
hoc vis generatiua nõ fructui debuietſʒ
ſoli voluptati Maumũ gut bonũ eiꝰ fru
clus ẽ. ⁊ abſqʒ vlla ꝓpa mõe melie eſt ꝓ⸗
les qʒ voluptas illiꝰ ↄmixiiõis.Pꝛiuabi
tur ergo eo ꝙ hʒ oꝑimuʒ virtꝰ generali⸗
ual⁊ minꝰbonu ĩ infinitũ ex ea ꝓueniet:
tũc q̃ᷓʒ ꝓueniatĩ vita iſta.quare ſtat? eiꝰ
erit iopabilit᷑ minꝰbonꝰ minuſqʒ pfectꝰ
qᷓ;ᷓ ſit ivita iſta vis igr generatiua nõ bea

tificabit. lolentgen erit ibi ĩ cõ
ixtiõe maris ⁊ femie feditas aliqua vł

mũu dicia ſʒ ſola piũctõ coꝛꝑm⁊ amplex⸗
abſqʒ emiſſiõe hũoꝛis hic inde. Manife⸗
ſtuʒ ẽ quia equiuoce viit nomine cõcubi
tus. Emp. Quid ẽ paradyſus iſte niſi
taberna indefeſſe ingurgitatiõis.⁊ ppe⸗
tue turpitudis ꝓſtibulũ. Pꝛeterimꝰ in
nominãdas abhomiatões ⁊ feditales ꝗᷣ

„ — „ 2ð
fer
„ Be legibus
ex hüs ↄmixtiõibꝰmarſ Femine ſequũk Qui em̃ nõ amatxcibũ vel mulierẽ ſpecio .
=”U” — DOO6 um dixit angelos pinrnas fu ſa.nqᷣ vlectabit ineis. Qð ſigmabũ
turos eſſe atq; dapiferos eoꝝ qlui ei cre⸗ mrant amabut prt ſe aut nõ. Si ama n
derent ⁊ legem ſua ſeruarent. Quis non bunt᷑ ꝓpt ſeſ: nõ ꝓpt᷑ deũ.culpabiliter
rideat angelos ſanctos felicitatẽ illã quà igit᷑ amabũtur.Ois em̃ creatura via de⸗ ke
nec oculus vidit ⁊c.deſereret iectos pa beteſſe/nõ ſolũ ad cognoſcendũ deũ.ł d
rent eis ⁊ oꝛnatũ ad turpitudines exercẽ⸗ eltia ad diligendũ ipᷣm. Sicut em̃ oſtẽdit ei
„ das. ⁊vt angelice beritudinis excellenei vnaqueqʒ creatura dei veritatẽ. Hocẽ ſi m
am cõmutẽt in coquinariãſeu dapifera⸗ cut reluceti vna quaqʒ creatrarũ deive bo
o riã aut pincernaria ſeruitutẽ. Incõꝑabili ritas.ita in bonitate ſeu ſuauitate vniuſ⸗ R del
ter em vilius ẽ ſeruire hmõi lectis et men cuiuſqʒ creature redolet eius bonitas at *
* ſis q;; ſeruire poꝛcis. Unde animalis iſte qʒ ſuauitas. Sicutigr nõ licet intelle N
„ * hõ animalibꝰ loquens.nec patriã nec fe ctui human odare ſe totũ veritatibus vt
à licitatẽ patrie cogitauiti/⁊ hoc dedarabi⸗ ita loquamur creaturaꝝ cogitandis me⸗ 8
Hnmus euidenter oſteffdẽtes qꝛ tot quod ditandis contẽplandis:creatoꝛe relictoj.
in panteata ſompniauit miſeria ẽ.⁊ vᷣe fe ita nõ licet affectui ſe dare totũ bonitati⸗ ſi
licitati cõtraria. Dicemus ergo pᷣmũ bus ſeu ſuauitatibus creaturarumſonte bir
. ιε eſideria carnalia vincula ſuũt captiuã ipᷣo bonoꝛũ ſcilicetdeo neglecto. Amare Uſe
Scda mentes humanas? laquei irreciẽtes autem bonitatẽ ſeu ſuauitatẽ creaturani k
⁊ mime erurẽtes eaſdẽ ſunt a tenebꝛe ex pꝛopter ſelẽ dare ſe eis vt diximus.quia H un
cecantes et funiculi retrahẽtes atq; auer⸗ amoꝛ nõ eſt niſi donũ amãtis in amatũ
tentes eas. ⁊ a fonte ipo bonoꝝ qð ẽ deꝰ Oquo videlicet amans ſeipᷣm ⁊ ſua omnia
et dũs ſeculoꝝ.⁊ a veris bonis in quibꝰ dat amato.Culpabiliter igrẽ amabut᷑ ibi
conſiſtit vera et tota felicitas veroꝛu ex ᷓ delectabilia ꝓpter delectationẽ. ꝗᷓ mani e
redundat in inferioꝛes vires ipſarũ et in feſtũ ẽ qꝛ tota vita illa quã deliroiſte ſom gue
ipᷣa coꝛpoꝛa earũ.non felicitas quevt di pniat ſicut tota erit delectatio ſiue delicie
cit Auguſtinus znteſligenrer entiefrere ita tota erit ccatum tota culpa.⁊ ꝓpter
ꝓpᷣa. ſed ſanitas incoꝛruptionis.que glo hoc tota miſeria 2 lota moꝛs piritualis.
* rificatio coꝛpoꝝ ꝓpᷣe dicit continẽsqua⸗ Amplius. Sicſuxad lucẽ. ſic illumina .
tuoꝛ dotes tanq; ꝑtes gloꝛie ipᷣoꝛũ.qᷓ ali tio ad luminationẽ in eodẽ illuminabi o
bi . ltenece ſunt veckar de. De i1i Sientergo lux arnrenemer an .
voluptatibꝰ vero carnalibꝰ dicimꝰ ꝙ in creatoꝛis qͥ ẽ lux pᷣma ⁊ pura.pꝑ quã lucẽt
p mergũt.eneruat inebꝛiat et delipe faciut ꝗ lucẽt oĩa.Sicillumiatio eniẽs ſuꝑ in⸗
mentes hũanas ⁊ totas rapiũt eas in ſe. tellecũ hũanũ a luce creaturaꝝ ad illuĩa ſ
Similiter et alie paſſiones q vici¶a nomi tionẽ ułnientẽ ſup eũdẽ a luce creatoꝛis Bl
nant. Ci igr in vila iſta vbi adeo modi⸗ qc ſiẽ luxad lucẽ nulliꝰcõꝑatiõis ẽ.ita il ſn
ce ſunt oraputin ſeadeoq; capiant luminatio ad illuminatiõeʒ nulliꝰ.Eodẽ
coꝛda hominũ vt alioꝝ et amoꝛem extin mõ ſe habet vt ſic ſuauitas creaturaꝝ ad n
guant oobliuiosẽ inducant Qñto foꝛtiꝰ ſuauitatẽ creatoꝛis nulla ẽ.ita delectatio Zu
. vbi nec alia amari ſinat nec alioꝛum re venes a craturis ſup affectũ ad derecta
. miniſcit. Quare nec ipᷣm deuʒ amari ibi tionẽ venientẽa creatoꝛe ſuꝑ eũdẽ nulla Ne
nec reminiſci pmitti rraͤrig⸗ in tãto ma Et qꝛ bealitudo ſtue felicaas ẽ ſtatus W
gis culpabiles. tatoq; magſ moꝛtifere q; vltimꝰ hoc ẽ pfeciõis vltime. manifeſtũ w
hii qnto ⁊ maioꝛes.et hoc ẽ quoniã tãto c.qꝛ nec illuiatio a creaturis ẽ beatitudo 1
magis ſunt rapiẽtes in ſe et occupantes ſeu gloꝛia ĩtelleda hũani mecdelectatõ a
9* . coꝛda hominũ.⁊ ab ipᷣo fonte bonoꝛum - c eaturt ẽ btmdo ſeu glłia affectꝰ. niſi foꝛ h
auertetes.quto maioꝛes erũt numero et/⸗⸗⸗⸗ egs dicat itellectũ huanũ nõ eẽ illui abi
3 ſpecie plures Amplius Antamabut/ le aluce ſma.vtↄiugibilẽ ipi inmediate
ibi hmõi voluptates aunõ. Si no ama ſi eſſerquieſceret exneceſſimte intelle⸗
bnnt᷑.nec erũtigit᷑ voluptates/neq; deli ctus humanus in cognitione creaturaꝝ.
cie. impoſſibile em ẽ delectari aliquem in et eſſet ei violenta inueſtigatio creatoꝛis 6
. eo qð nõ amat. Si autẽ nõ amabuntnrr Dmnis em̃ motus ſiue coꝛpalis ſiue ſpũ⸗
ipᷣe delicie neqʒ delectabilia eaꝝ.nõ erit alis a loco ſue quietis violẽtus ẽ ⁊ mole⸗ 1
ign in ipis delectabilibꝰ earũ delectatio. ſtus ipi moto Hoc aũt maniteſte falſũ
0 £●
—
„π

di⸗
hä
ung
e

dhin
8
ut
ſrnt
lne
tico
nint⸗
ſne
nen
mnn
Sdi
meni
vonna
bitb.
jnen.
in
e
a
inns.
miti
iudat
pin
luis
tois
iuſl

us
nd
ot
iabt
diale
nele⸗
np⸗
L
pu⸗
ole⸗
⸗

Errd. NIpin.

k. qe nihil ẽ intellectui bumano luani⸗de

appᷣhenſionibꝰ q; appᷣhẽſio crea das. et
de inueſtigationioꝰſuauiſſima ẽ inueſti⸗

gatio creatoꝛis. ⁊ hoca ſenſu qtcipimus
2 Si aut e intellectilluminabil a pᷣma
luceierit ⁊ affectꝰ iocundabil ſeu delecta
bilis a pᷣma ſuauitate. Pꝛopoꝛtionales

em̃ ſunt vſq;ãq; pᷣma veritas ⁊ eius illu⸗
minatio ad intellectũ humanũ.⁊ pꝛima

bonitas ſeu ſuauitas ⁊ eiꝰ iocũdatio ſeu
delectatio ad affectũ humanũ.Quare ĩ⸗
poſſibile ẽ alterutrè eoꝛũ beatitudinẽ ſeu
gloriã eẽ niſi in iᷣo fonte luminis ⁊ boni
tatis ſiue ſuauitalis ⁊ hoc eſt.qm̃ beatitu
do ſeu gloꝛia nõ eſt niſi vltimata ꝑfectio
potẽcialitatis ⁊ plenitudo cumulata pol
ſibilitatis verbi gracia. Illuminatio ꝗ ni
hil relinquit in illuminabile in intelltu
Bec ẽ qnihil ignoꝛãcie nihil tenebꝛaꝝ re
linquit in eo ẽ gloꝛia intellectusiſic et de⸗

lectatio qᷓ nibil moleſtie.nihilvacuitat ſii

ue carẽcie deſiderabiliũ ſeu delectabiliũ
relinquit in affectu gloꝛia ẽ illiꝰ. impoſſi
bile igit ẽ in creaturis beatitudinẽ vlłglo
A ria eẽ anime hũane.Quare in ſola luce pᷣ
me veritatis ſiueveritate pᷣme lucis ẽ glo
bonitatis eſt beatitudo affectus. De hoc
atemloquimur plenius loco ſuo. Am
plius. Et delectationes ſenſibiles et vi⸗
O res ꝗbus delectatiões huiꝰ pcipiunt᷑ cõi
camus cũ bꝛutis..·hHijs aũt delectationi
bus nõ beatificat᷑ niſi vires earũ. Hac er
go beatitndine nõ bestificãtur in nobis
niſi qð cõicamus cũ bꝛutis/ ⁊ alm britu⸗
do nõ ẽnec põt eſſe cũ iſta ſic oſtendimꝰ⸗
nõ igr̃ ẽ beatificadũ ſiue renumeranduᷣʒ
hac felicitate ĩ nob.niſi ꝙ cõicamus cum
pꝛutis. Hoc gũt ſecũt duo incõueniẽcia.

ria intellectus. ⁊ in ſola ſusuitate pꝛime ¶ Oqre a naturali loco nro getis et a patria

G

l

ꝛimiũ qꝛ huiꝰ felicitas ne clianes eſt:
mec huana. ſʒ ꝑs modica atz; viliſſima eti

— „½

manifeſtũ ẽ ſughꝛibꝰ viribus aie hůane
alʒ nobilius ꝓpeias eẽ pfectiões.ideo ne
ceſſe ẽ ⁊ Opꝛia eſſe ꝑfectibilia quoꝛũ ade

ptiõe ⁊ obtẽtu ꝑficiãt᷑. Quare ꝓpꝛias bti

tIudines ⁊ gloꝛias ſublimes et nobilitati
ſue ↄgruẽteseas hr̃e neceſſe ẽ. Hee autẽ

37

beatitudines ⁊ gl

nõ ſuſtinẽt.ſic oſtẽcenꝰ.ĩmo abſtrahũt

⁊ lõge faciũt ab illa.Alioꝗn magis ꝓui⸗
dẽda erat bꝛutis animalibꝰ.vtpote ſota⸗

T ep ngnebin brutis Enihil qð e avl abſtr a Dð

hat vel auertat ab illa. In nobis auteʒ ẽ

amoꝛ ⁊ deſideriũ naturale ſapiẽcie ⁊ ho

neſtatis.qð ẽ manifatũ indiciũ.quia ad
illas nati ſumus ⁊ĩ eis ſolis nangqeſcere
Ois em̃ motꝰ naruralis ſiue ſpũalis ſit ſi
ue corꝑalis i id ſolũ ẽtin quo ẽ quies ya⸗
turaiis ipᷣi moto.Quia igfr iſte amoꝛ nha⸗
turalis inclinatio ẽᷣ ⁊ iſtud deſideriũ na⸗

turalis motus lʒ ſpũalis.Quare ĩ ſapien

ie poꝛcinã iſtã felicitatẽ

cia ⁊ honeſtate ſoluʒ ẽ quies naturaliter

alĩlabꝰ nr᷑is. Wanifeſtũ igt᷑ ẽ illas eẽ ⁊ lo⸗
cũ ſpũalẽ qm̃ naturalit᷑ qrimꝰ ⁊ patriam
aturalit᷑ intendimꝰ. Ab hijs autẽ nos
etrahũt ⁊ auertũt voluptates ſenſibiles

——

—w

nſe natural maſionis nos in ſe exiliant ⁊

captiuãt. Wanifeſtũ igr ẽ ꝗꝛ ipoſſibile eſt

in eis eſſe patriã aiabꝰ nr̃is.imo declara

tũ ẽ euidẽter in hoc.qꝛ ipᷣa ſũt exiliũ et car

cer ⁊ vincula animarũ nrarũ. Amp̃.

Cũ delicie hꝰ miſerie ſint euidẽter hic.et

amoꝛes earũ ſeruitutes ⁊ vincula Wani
feſtũ qꝛ augmentũ earũ erit augmentuʒ

miſeriarũ.quare maximitas miieriaruʒ.
Iſta igr quaſi ſompnialis felicitas ex nez-

ceſſuate maxima miſeria Xẽ. Qꝛaut pꝛi

mũ ita ſit inde manifeſtij ẽ.quia gui ma
gis amat luxuriã.magis captus eſt in ea⸗/
et magis ſeruus ipᷣius magiſꝗʒ inpotẽs

am ſi noĩe gglicitatis digna eẽt. Modicũ ad alia bona acquaẽda magiſqʒ longe
eiĩ atʒ vile ẽ in nob id qð cũ bꝛutis comu⸗ a cognoſcendo ⁊ amando alia quecũqʒ
nicamꝰ?. Scðo ſet ex hoc manifeſta dei nagt
in gegs ataʒ puerſitas. Pars ei iſta ſp re
bellẽ ĩ nobdu hic viuim? honeſtati ⁊ re
pugnãs dei volũtati. Reliquũ aũt ẽ ꝙ ẽĩ amat mulierem licʒ defoꝛmem. et oculis
nob nobile atʒ pᷣcipuum ſp pugnatꝓ ho et coꝛde iudicat eam ſpecioſam er ſi cre⸗
neſtate etꝙ dei volũtate cotr rẽduum uerit amoꝛ creſcet et iſte erroꝛ in eovt qn
Pec igi manifeſta dei inigtas ꝙ ſeruiẽ to amplius eam amauerit tanto eaʒ ma
te ſibiptẽ ĩ nobis eoſſꝑ pugnateminõ gis indicet ſpecioſam! Uides ergo quia
remũerat ꝓpa felicitate ? glia. hec vero creſcit ĩ eo erroꝛ huꝰ iudicij.Cu eĩnõ cre
puerſuas ꝙ inimicã ſibi ⁊ honeſtatipie; ſpecie
vicionqʒ olm fomitẽ remũerat. Qm̃ aut aßtipe tñ iudicat eã maio:em.Et ita ſcom
. 4
2

delectationẽ vel ipᷣm delectabite. Quod
vno exemplo palam facimus Qui enim

bonai⁊ magis cecus ad videndu ipſam

ſcat ſpecioſitas ĩ muliereinec maio: ſit ꝗẽ

0●
De
ꝙ creſcel amoꝛ. creſcentin eo tenebꝛe? er nã id ẽ ꝓſperitatẽ tempoꝛaliũ.legẽ tenere . ui
rroꝛ huiꝰ. Silt creſcet ſetditus. creſcet vin videbg uri nec aliud erat eis expſſe in le⸗ cecoti
culũ. creſcet ardoꝛ deſiderioꝛuq uare cu, ge ꝓmiſſuʒ qu ꝓſperitas tpal nec aliud ſe
venerit ad ſummuũ amoꝛ huiiꝰ. erit in vl eis minaru eſt ; foꝛtuna contraris. Hoc gunt⸗
timo erro:is inſanie.ita vt defoꝛmiſſima eſtaduerſitas tpalis. Zegevo ſarrace höctt
iudicet foemiſſima.? nigerrimna foꝛſitã alæ nonꝝ legem nature dixerũt.⁊ eos quoea⸗ ſogne
bam. Et ad huc modu ſe hy in alus ſeni modo colere natura eo ꝙ paucas habe⸗ ntisn
bꝰ. Quia erũt ei ꝓ aui odoꝛe fetoꝛ ifpiꝰ at poſitiones ſiue conſtitutiones. Hij er⸗ 2 ſoe
⁊ ꝓ ſuauiſſima canlilena hoꝛrenda voci go itellexerut natura natiua coꝛruptioeʒ aiun⸗
feralio ⁊ ita de alis. Declaratu igit ? cn qua ſc; naſcimur ex qua delicijs et di⸗ ls⸗
Ribl euideter ex hijs quia non ſolũ ipoſſi uicus carnalibus inbyamꝰ. PHec ateto
Deiile ẽ carnalem eſſeparadiſuʒ ⁊ felicitatẽ ta gloꝛia ſarracenoꝝ in pᷣſenti.⁊ hac ſolã
ſenſibiliũ delicarũ. ſed ena ridiculoſũ. Et expectant ſic ſupꝛa dirimꝰ in futuro. Le
quia ſompniata iſta felicitas non eſt nii ge vo bianoꝝ legẽ gracie.⁊ xpᷣianos co⸗ a
bꝛutoꝝ animaliũ nęc eſe poteſt. Patefa lere gracia diyxerut. ꝓ eo quia lexiſta gra W
ctu etiã eſttibi. quiâ vera ſelicitas nõ ſu-⸗ ci maxime pᷣdicat extollitc in ſola gra lnee
ſinet hei?delicias ſed abſtrahit ab hjis da deiſpem ponenda docetet aſſerit. et Auus
7 Vorerpo⸗ ceſſabũt de neceſſuate in ba eoyſq; eam magnificat⁊ extendit.vt deũ u
tris. Quare manifeſtũ ẽ verbũ veritatis ac dei filiũ hominẽ factũ ꝓ hominibuus. ank
as legitur Wathei. xxij. In reſurrecione nec nõ ⁊ moꝛtuũ ineſtimabili gracie le⸗ üimd
neq; nubẽt neq; nubẽtur ſed ſunt ſic an-⸗ gitate ⁊ credere doceat ⁊ confueri pꝛecipi cf
geli dei in clo. Siltr luce. x. Heq; nu at. De bac aũnt diſtinctione nõ muliũ KW
bent neqʒ ducũt vxoꝛes qui digni habẽt cures.quia nõ valde ſcrutatus videt fuæ- na
ſeculo illo. Equales em̃ angelis ſunt. a iſie leges qui eas hocmodo diſtinxit Kdd
nifeſtũ eſt etia quia paradyſus iſte nõ eſt Alij vo diuerſitatẽ legũ atiribuunt ce lince
niſi ſieut volutatoꝛ poꝛcoꝝ. ⁊ quia vocife/is et ſtellis.ſicut ⁊ alias diuerſificatiões ſisy
ralio ipius vox pecuduʒ ẽ.nõ hominũ vt(.ꝰ ⁊ conditiones hominũu.Et dixerũt ga lex mn
ſupꝛa diximus. Et hus de cauſis volũt hebꝛeoꝝ oꝛtſi habeta ſaturno ⁊ celo ipi⸗ Au
quidã ſapientes de ſarracenis non iuia Et ꝓpter hoc eelebꝛioꝛẽ habent diẽ ſatur dii
littera machomern intellenſſe pmiſſiöes ni que eſt dies ſabbati.⁊ eadẽ die ꝓpter ð
iſtas. vidẽtes eas eſſe ridiculojas?⁊ mach eandẽcauſam marime vacant legi illille e
omeiu ꝑ eas loti mundo fieri ridicultum gęde ſq; docẽde ⁊ implende.Et ꝓpt bbore
Auicen na tamẽ in phyloſophia ſus multiplicia infoꝛtunia ſaturni.videlicʒ re he
pmade lira mẽtis iſtis expᷣſſe cõſentitdi⸗ trogradationes.cobuſtiões. aliaſq; eiuſ .
cens quia gaudia coꝛpꝑm expᷣſſa ſunt in e dem ocaſiones.lèx illa? regimẽ eiꝰatq; e.
ge noſtra quã deditmachmet.Loquens gens vrijs ſp cladibus ? caſibus multtit⸗ i
de gaudijs poſt coꝛꝑa.in quo nõ phylo⸗ płucibuſq; infoꝛtunijs expoſitũ ẽ. Quia ra
loſophuũſed inſanie iſtiꝰ conſoꝛtẽ ſe eui⸗ etia ipe ſaturnus vt aiunt dux ẽ ꝓphecie iliß
denter oſtendit. cuiꝰ dapnatio tato iuſti⸗ ⁊ reuelationũ. Ideo in lege eius⁊ regno ut
oꝛ. qnteiſta delæ ameuta tatus phyloſo: babundauit ꝓphecia multiplicata eſt Alegi
pbʒ magis videre potuit ⁊ videre negle⸗ va rnnbarer in libꝛis legis ilftus? N
. xit. Blaſphemiasve⸗ quibꝰ cõtra beata in uigis prheiorun.aliriſa⸗ regnorum. loi
trinitate deiq; ac dñ? noſtri hieſu xpᷣi di⸗ Sunt alia ppᷣa Q dicunsaturni ſcili e.
uinitatẽ obla trauit.ia alibi deſtruximus cet auaricia pertinacia 7 Dunicia.quibus Mas
⁊ eas hic ꝓpter hoc tranſinmugs. vicijs gens illa hebꝛeoꝝ ſemper noſcitur ð”ð?”ð
Oſt hec auteʒ loquemur /6 aboꝛaſſe. urta bunc modum ſenci⸗ 4ᷓ”èÿ
de diuerſitate legu iſtarũ unt et de lege ſarracenoꝝ et de regno o elEe
⁊ narrabimꝰ? de hijs ſen⸗ rum. Unde et credunt et plane a erüt le * ſer
tencias eoꝝ qui repugna gem hanedie et hoꝛa veneris ꝓmulgata ihe
n ſunt ſapiẽtes in muido. ⁊ ꝑvenerem.id eſt luxuriaʒ vmet. ꝓpter ben
Ehijs ergo fuerunt qui dicerent. da banc cauſam vt dicunt et im diem vene ſot
Sler heb:eoꝛi ler foꝛune ẽ. Et quia hebꝛei ris omi ſeptimana celebꝛioꝛemibabente . un
Volunt foꝛtund. quia lex eoꝝ apud eos ſe Dmtu autem gens illa omni turpitu ili
Aui viſa eſt foꝛtunain hoc ꝙ pter ſoꝛtu ine ſe polluat venerea.manifeſtũ ekae⸗· Q in
4
“
△D
„

N.

.
2
.
„

„
xn
nec multitudo vxonſſodomiticam turpi- Joſue culto:i dei altiſſimi et legis eiꝰ mi⸗
il tudinẽ apud eos extin guitilicet in igſa le niſtri. no niſi ppte dei cultu legiſq; mint
de ge eoꝛũ interdicta ſit. In hoc ergo vł anut ſteriũ. Culs igit del alnſſimi.⁊ lex eius
Tlex et gens er regnũ apparet eſſe vener ſolẽ ⁊ luna ioſue obedire ppulerut. Qua
unt atia ipi circa hoc conſideraãt. q re manięfeſtũ ẽ ipᷣm dei cultũ ⁊ legẽ ſubio
en noõaſt neceſſe ſeribere hic. Delege ve tes eè et foꝛtiq es ſole ęt luna.ſupioꝛeſq;
ro que ſola lex veritas eſt. et felix lex veri- facere et foꝛtiòes huiꝰ cultoꝛes atʒ mini
nen . tatis vt in pcedentibus oſtendimus. etiqᷓ ſtros. Nullatenꝰ ergeſ ubſut cultus dei
nngtccz Dh y ſola ẽ pfecta deſcriptio honeſtatis ⁊ ſan⸗ ⁊ lex eius planetis ſecd magis econuerſo
aaxH citatis videlicet xpianaã dicũt.qꝛ iᷣa ẽcler Ad idem enã facit retroceſſio ſolis et
taitite olis. ? regnũ eius regnũ ſolis.Et ꝓpter reuerſio vmbꝛe ꝑ decẽ lineas ꝗᷓ facta ſunt
barſoi hoc celebꝛioꝛẽ habet gens xpᷣianoꝛuʒ die ¶ Szechie in ſignũ liberationis ſue ab egri⸗
X ſolis. et ꝓpter hoc qui pꝛeeſt ſpũalibꝰ in tudineiqð vtiq; a ipius eʒechie oꝛationẽ
erin au olis q etig habʒz figura PO 3 aüt euidẽtes qbus
daa leonis qui in celo ẽ domiciliũ ſolis ſ ipᷣa Serroriſte deſtruit hee ſunt. qꝛ celi ſelle D
ent a ciuitas etiã fundata dicit᷑ in oꝛtu ſiue aſcẽatq; hec luminaria videlicet ſol na.
NNii ſu leonis. Et ꝓpter hoc ciuitatẽ ſolis ilã Aut ſcieter⁊ volũtarie iſta operant q̊ eig
inidus. dicunt. Et quia lex iſta firmitatẽ teſtimo⸗ imponut aut naturaliter. Quẽadmo
e . niclem habet a lege hebꝛeoꝝ. Jo ſedes isnis calefacit ⁊ lux illuminat. Qꝛſiſcieꝭ
ipeig eius capitalis et radicalis in ytalia eſtin ter ⁊ volũtarie inducũt ſectas pꝑditiõis †
onn medio ipᷣius videlicetvꝛbs roma. ytaliaz ↄtradictões quibꝰ cõtradicit cultui diui
n em dicunt de regionibus partem ſaturni nox legi.neceſſe eſt eos grauiſſime pecca
in Pꝛopter hoc eiſa dicunt pontificẽ roma re in deu ⁊ in animas quas a culiu eiusi
me, nũ in confirmationibus ⁊ teſtificatiõibꝰ lege auertũt. ⁊ in erroꝛes impietatis et p⸗
nis luis vti ſigillo plumbeoiqꝛ plumbũ eſt ꝓ ditiõis inducũt.quare ⁊ malos eos eẽ ⁊
uga pꝛiũ metallũ ſaturni ſicut⁊ ipᷣa lex cui pʒe dei capitales inimicos dubitari nõ põt.
x eſt. pontifex pfirmalionib“ teſtificati⸗ Deinde malicia illa aut eſſet eis innata
R onibꝰvtit legis ſaturni.Ueſtibꝰ vero rn Qut. aduentſcia et acquiſita. O: ſiinnata.
dege beis vtitur ꝓpter participationẽ folis. an Frũrigit naturaliter mali. Jam autẽ de⸗
lalie iuus pars de coloꝛibus coloꝛ rubeꝰ eſt ᷣm clarauimꝰalibi.quia impoſũibile Ealiꝗd
Atbar eos. Seclarũ vero particulariũ.id ẽ eſſe naturaliter malu. Etiterũ. ſi naturali
eite hereſum ꝗ ſunt pꝛeter iſtas leges dicunt ter mali eſſeni cũ nihil naturale habeant
RK E cauſas eſſe cõiunctionęs⁊ pticipationes ð deus in eis nõ creauit nõ ſolũ malos
D planetgrũ inuicẽ. ꝓpter boc mutqones Qalſ creaſſz deavſz etiã malicia creaſſet i eis
nu legũ atʒ ſectarũ necnõ ⁊ regnoꝝ ſiue ma Tcleng ſinta dilh⸗ bonitate palãa ẽ.
Ciis gnonꝝ que tria ſupꝛa diximꝰ. ſiue minoꝛi Si em malicia creaſſet deus. cõtumeliaʒ
nhect ex eis. pdiuinare et pᷣnoſcere ſepo ſie opi⸗ ſuam creaſſet.⁊ aduerſus ſemetipᷣm ↄtra
cn nant ⁊ in libꝛis iudicioꝝ aſtronomie mł⸗ dictionẽ ⁊ inimicu ſibi capitalẽ. Di vo lu
legutur. QOx aũt erroꝛiſte impagibi erit eis acquiſita iſta malæia necilario
HMis ſit nõ ſolũ ex erroꝛe. ſʒ ⁊ e giepo coꝛrrupli ſuntſatrq; deceptimutatiq; a ſuo
“ H rianis manifeſtũ fgcim⸗. ⁊ pᷣmũ ab ißo ſtatux bonitate nat aliquare locuz ha
nid ſenſn bne et em ehidẽter ſtellas et pla bebit apud animas koꝛũ mutatio et coꝛ⸗
ſen dem ioſue et di e Boi nente ga falie 12 boc oꝛdo nature non ainur ſclit
nn⸗ ne mo neano⸗ rnha na cane vae cer vr in ſubſtancis era mmabuseozwo⸗
ſni 1 ½ ſtererni ſol ⁊ luna.ſtetitq; ſol in medio ce ribuſq; compoſitequales ip̃i eos credũt
gmk. li ſpacio vnius diei. ⁊ nõ feſtincuit occůu⸗ nobilio: ſit ſtatus coꝛpoꝝ q; animarum.
nſen bere. ſic deplicata eſt dies. que dupliia Qũtum euim anime huiuſmodi ꝓpinꝗ
F tiio toli moo erneceſſitate viſa ẽ ppt᷑ qᷓ oes ſunt pꝛimo immutabili ⁊ incoꝛrupli
ne . diximus qꝛ a ſenſu id ẽ teſtimont⸗ dng beili qʒ coꝛpoꝛatato minꝰ obnoxias eas
man ri iſta pꝛima radicẽ deſtructionis erroꝛis oboꝛtet eſſe coꝛruptioni et ali cuic; mu⸗
l 7 iſtiꝰaccipim⸗ .DO bediuerũt igr ſol ⁊ luna tationi. Ampᷣ.quid accreſcit velacanirit
.

20

. . .

Qvpah Be es

Drrrerene L

— „.
.

eis er iſiᷣ ſubnerſione animarũ; ſciẽter
inuolutarie operantig quis etia fuit ſug⸗
geſtoꝛ malicie tate atqꝗʒ puerſitatis vt nul
la vtilitate ſua huiusò ſubſtade tatas deo

„ (cotumelias tatas animabus pnicies irro

gent. Reſtat igit vt nõ ſcieter ⁊ inuolun
tarie operent᷑ taliatin mũslo iſto inferio⸗
Fi.Q ſi dixerit quis.qꝛ naturalit᷑ iſta ope
ratur abſq; ſciẽci: volnutate.quemad⸗
modũ lapis adamas attrahit ferruʒ aut

Aegib u8

tionẽ ſuã 68; diu durat interpoſitio q ab⸗
Jcõdit ab eo illuminationẽ hmõi. Nibil
igf poſſunt celeſtes virtutes in homines
inini quãdo et qᷓʒdiu ſũt extra habitacula
Jua.exquo accidit vt tocies mutat moꝛes
hominũ⁊ leges ⁊ ſecte. quociens in gant
habitacula ſua.qut ſalte ꝑ moꝛa ⁊ quietẽ
in eis deleant᷑ ab ipᷣis. Sicut ꝑ moꝛam ⁊

quietẽ in domo frigida et obicura delet᷑

quicꝗd impᷣſſum erat luminis aut calor/

. ignis calefacit. potencia ſq; q neceſſitate a ſole/ Ad minus igt iſtud nõ effugiũt vt
operat/nõ libertate/cui nõ ẽ iberũ opa⸗ in eos qui in locis ſubterraneis atqʒ pꝛo
ri vel nõ oꝑari.ſed neceſſariũ ẽ ei opari ? fundis naſcũf T in eis moꝛatur nihil poſ
impoſſibile nõ opari.qᷓ quidẽ oꝑatio ſer ſunt vᷣtutes hui?. OQr ſſi dixerit eas eẽ
uilis ẽ.ꝓpxł᷑ qð dixit philoſophꝰ.qꝛ natu ũales iã noſti qꝛ vᷣtutes hꝰno operant
Aa opatur ꝑ moda ſeruiẽtis eocap et/Aniſi itelligẽdo ymaginãdo ⁊ deſiderãdo.
euider eſſe impoſſibile/qmvirtus ſic ſer· Pꝛimũ apð ſe. Recte igr ẽ celos ⁊ celeſtia
uiliter ſcʒ operãs ignobiłẽ vilis ppatiõe q dixim⸗ itelligere. Pꝛimũ ymaginari at
Virtutis libere operatisividelicet qᷓ potelt deſiderare huis impᷣſſiones in hoibꝰ.
Vip vtrũqʒ oppoſuoꝝ.hoc ẽ ſuꝑ ſuũ oa Et ex hoc ſecũt᷑ incõueniẽcia q̃ qius
i. ſuꝑ ſuũ nõ operari. Uilius aũt ĩpoſ oſtẽdimus videlicʒ ꝙ ſciẽter et volutarie
Jibile ẽ cauſa eẽ nobilioꝛis.quare vᷣtutes mala pᷣnoĩata nõſolũ bona inpᷣmat hoĩ
celoꝝ ſtellarũ luminariũ impoſſibile ẽ bus ⁊ animabꝰ hũauis. Noſti etiã quia E
in nobis cauſare ſapienciã vł virtutes vy nec loco nec tꝑe adiunuant ſiue impediũf
bonos moꝛes. vł eniã quaſq; artes vł vo huis opatiões. quẽéadmodũ vides in b⸗
luntates cũ omnia hec nobilioꝛa ſunt oi opationibꝰ animaꝝ nrarũteque eĩ ĩtelli⸗
bus huiꝰ virtutibus q̃s ipi ponũt i celis⸗ gis. et eque libere in vno loco vtin alio
D Amp̃.virtutes ex quibus ſunt buiꝰ opati ilt equegxmaginaris. et de deſiderio et

ones.aut ſũt coꝛpales aut ſunt ſpiritales
Si coꝛpales. nõ poſſunt igr naturalit im
PBmere diſpoſitõnes Guales. naturales
A opationes ſunt ꝑ ſilitudines. agẽs eĩ
naturalit᷑ intedit dare qdð habet⁊ aſſimu

volũtate.Silr ſe babet.Quilibet igr pla
netau qcũqʒ ſtellarũ eque potes ẽ ad
huiꝰpatiões ĩ vno ſitu vłloco vłi quo⸗
cũqʒ alio.eque igr ĩ oꝛtu vt ĩ occaſu.eque
in vno ſigno vti quocũqʒ alio. Manite⸗

lare ſibi reci ies. Wanifeſtu igit ẽ. qꝛ nec /Atũ igr ẽ qꝛ nec foꝛtuna nec ĩpedimẽtũ lo
leges nec ſecte nec alia. huiꝰ ex talibꝰ vir/cũ hʒ apo eos. Silr nec domiciliũ nec ex
al

tutibꝰ eẽ poſſũt/ꝓpter naturalẽ diſſimili⸗
tudinem et etiam ꝓpter nobilitatẽ qꝛ hec
ſunt nobilioꝛa illis. Nõ ẽ em poſſibile in
natura vt cauſa ſit ignobilioꝛ cauſato.
. S alibi didiciſti.qꝛ coꝛꝑales vir
Iutevnõ aguſniſi p ↄtactũ agẽtis ⁊ paci⸗
entis aut medij. qð neceſſe ẽ vt ſit contin
ges vtruqʒ. ⁊ defenens paſſionẽ ab alte⸗
To in alterũ/Quare in hijs qui in antris
aut locis ſubterraneis naſcũtur vldegut
nihil poterũt virtutes huius. Coꝛpalin eĩ
viriutũ opationes abſcindi neceſſe eſtp
interpoſitaſniſi interpoſita paſſibilia fue
rint ab hmõi agẽtibus. Quare intratib⸗
hominibꝰ domos ſnas aut receptacula
abſcindũtur ab eis celeſtes opatões om
nes quẽadmodũ intrante aliquo domũ
ſuã. abſcindit ab eo oꝑatio illuminatio⸗
nis. Nõ em̃ oꝑatur lux ſolis in ĩm opa⸗

talio ec⸗ caſus aut aliꝗd alioꝝ vnde⸗
cim qᷓ hnius nõ ſapiẽtes ſed ſompniãtes
dis attribuũ:alioan debilioꝛeſ eẽnt ĩtelle
ctus et ymaginatio ⁊ volũtas ⁊ deſideri
um apud eos ʒ aguc nos. . Amb. Si
neuce Sneqʒ minꝰẽ potẽs ĩitellsere v
ymagin añ velle vl deſiderare aliquis ex
planetis in aſcẽdẽe qᷓʒ in medio celiaut
in caſu ſuolergo nõ ẽ magna potẽs oꝑa⸗

7

ri ſpũalit᷑ ivno locovłſitu q̃ʒ ĩ alio. Quid

igr ẽ dicere ꝙ aſcendẽs ẽ ĩ celo pᷣmꝰ loca
in foꝛtitudine ⁊ dignitate ⁊ mediũ celi ſe
cũdus.⁊ ita de alijs dignitatibus ⁊ ꝓote
ſtatibuꝭ q̃ ip̃ᷣis attribuuntur. Et quo
mõ eri᷑ hoc ꝙ animabus nijs hmõiſita
vł loca nihil addũt vel minuunt ⁊ huius
virtutibus a deo addunt vel minuũt: vt
cadentes vel infoꝛtunatas impeditaſqdʒ -
eas efficiant.et deinde foꝛtes atq; dñan⸗ d

n/le

Ox“n⸗

7

s.
a⸗
ſn
Co
ſeeit
hoen
nuitr
ape⸗
keoca
icſt
lelox.
cito⸗
buſg
ainit⸗
hotcot
Gpoan
5
mnder
e
Ufin
Mer
ſroni
Matn
s
bu⸗
Hi
o
u⸗
o
tſünz
1coppe
nedta
o
lione.

erice

ſunce
ie⸗
nnſe
Ner
e
kann
mu
lar
epe
ſſe

ſie

cebe
bil
mines
Mtig
indes
cdie
Wum
ndeet
uaaon
figunt
ae⸗
nblpel
opeſant
aich,
cclfis
Unaniat
hboib.
Nus

dgne

nabe
igil
inpecit,
eblyb⸗
Näiſel⸗
ndo
Giot
aſine
Nsi
gſig
ain cr⸗
Vn
nini ⸗
inecer

nende⸗

mräs
emice
i/,
5
ß
Lent
dn
nl
w
icie
90ſ
ign⸗
ſoiſch
buis

ne

/

P 32 aα☛α . 5
. FPPhte WnAS 2Pr"eα

B-

2 .

utes ſunt ſiles virtutibꝰ qᷓ attribuuũt᷑ la

1 te O ſi quis dixerit. quia huoug vir

pidibꝰ p̃cioſis.qualis virtꝰ? attripuit pu⸗

ro ſmaragdo videlicet attrahendi diuici
aoño ſuo.et dyamati ꝙ efficit gracioſũ

nNelc in hoc effugiũt inconueniẽs.qꝛ ſcõʒ

hoc nec ſitus nec locꝰ aliqd addit vel mi⸗
nuit virtutibꝰ iſtis. None em̃ ſmaragdũ
a pte oꝛiẽtis iuxta te vł applica eũ tibia ꝑ
te occidẽtis vła pꝑte meridiei celiinihil ad
didiſti vel minuiſti virtnti eiꝰ qre vᷣtutes
celoꝝ atq; celeſtiũ ꝑ quas eas operari di
cũt.omniũ virtutũ infauſtioꝛes ſunt caſi
buſq; ⁊ infoꝛtunijs olbuſq; modis impe
dimẽtoꝝ magis obnoxie. Poſſemꝰiuxta
hoc cõtra erroꝛèe iſtũ multa alia inducere
Ded iſta ſufficere credimꝰ intelligibiliꝰ⸗
q;hi ptinet ad intẽtionẽ pᷣſentis tractatꝰ.
Diligeter aũt intendo in hoc qð dixi⸗

mꝰ de modis oꝑationũ ſubſtancian ſpũ

aliũ. ex hüs em̃ ⁊ ſilibus ꝗᷓ in ſeipis opan

tur fiũt forſ alie opationesſſicut motus ⁊

opa artifitioꝛũ q̃ ꝑ motũ membꝛoꝛuʒ no
ſtroꝛũ ⁊ inſtrumentoꝝ ipꝛimũt᷑ materüs

bus animarũ noſtrarũͥ. vmmo adiunãt

artifitioꝛn. Ex quo apꝑet ꝙ opa artifi
Kon nõ ſunt mere ex ſpualisꝰ opationi
C

a coꝛꝑalibus oꝑpatiõibus videlicet moti⸗

bus mẽebꝛoꝝ ⁊ inſtrumẽtoꝛũ vt diximus.
Et iterũ opationes q̃ ſunt ab animabus

in coꝛꝑa ſibi cõiuncta/nõ ſunt exſołſpũa
libus qᷓ in anima ſunt.vmmo coopantur
oꝑationes ſolrituuʒ/quos multi medios/
⁊ ſũmaet oꝑatiõe opinat᷑ eẽ int᷑ asimas
⁊Z coꝛpoꝛa eoꝛũſet cooperationibꝰ eoꝛũ =⁊
meditationibꝰ indiget anime. vt operẽt

in coꝛpoꝛibꝰ ſuis ſiue motũ ſiue aliã oꝑp⸗
ationẽ. Similiter et ad hoc vt operentur

per inſa coꝛpoꝛa in alijs matnm
1 ergo modꝰ operationũ ſpirſualiũ

ie
mod operation liu ſub
ſtanciarũ quę ſũt cosũcte coꝛpoꝛibꝰ Ui⸗
delicet vt ipſẽ ſubſtancie pꝛimũ operent᷑

in ſeipſis operationes mere ſpirituales/2

per illas demũ in coꝛpoꝛa ſibi coniuncta
opꝑpatioes coꝛpoꝛales et ꝑ illas iterũ alia ĩ

coꝛpoꝛa aliena et pꝛocedit oꝛdo iſte ope⸗

rationũ ſemper ingroſſãdoſvt itꝭ loqua⸗
mur per elgationes ſpirituali ſubtili⸗
tate atq; nobilitate. Manifeſtũ autẽ
ẽper ſe ꝙ. iſte modus operationũ nõ po
teſt eſſe in celeſtibꝰſquoniã per hanc viã
non poſſunt impꝛimi niſi coꝛpales diſpo
ſitiones ignobilesletita necſcientie neq;
arles neq; ꝓphecie neqvirtules vlle. 9
2 HW

anime celoꝛũ ſſent celi aĩati nobilioꝛes
ſunt lon e q; anime nr̃eſ influẽtie ſubli
mioꝛis.vlpote anime coꝛpoꝝ lõge nobi⸗

lioꝝ ⁊ ꝓpter hoc nõ vtũtur coꝛpibꝰ ſuis

ad opandu aAin alia niſi ad coꝛpales oꝑa
tiões tm. Sic anima ſolis non vtit coꝛpe
ſolis niſi ad agendũen coꝛpatvidelicʒ ad

illuminanduũ et calefaciendũ ea ⁊ cetera

huiꝰ faciẽdaſvirtutibꝰ aũt ſuis nobilibꝰ
atq; ſublimibꝰinfluũt opatões ſuas no⸗
biles ſpũales Segquit᷑ ex hoc ex neceſ⸗
ſitate vt nõ influat niſi quas vel qrũ ſimi
litudines habet.et ad hũc modũ neceſſe
eſt ſe hr̃e in alijs.qure vel eaſdẽ diſpoſi
ões ſpũales oꝑabũt᷑ ſꝑ ⁊ iferionbꝰ iſtis
qntũ in eis õvł mutabuturvtutes anima
ru eorum iuxta diuerſitatem anc

quas opant in iſtis iferioꝛib⸗

aſcendẽte ⁊ medio celo/eti qtibʒ domod

qs ipᷣi diſtinguũt.ſilr ⁊ in quolibet ange⸗
loꝝ alioꝛũq; locoꝝ quos ĩ celo deſignant

eadẽ oꝑabũt vłſili mutabilitati ſubiecti

erũt qli ⁊ homies. Amp̃.vna ẽ figura
totiꝰceli invno climate.⁊ hoꝛa vna vnica
domoꝝ angeloꝛũ alioꝛũq; oĩm q̃ᷓ ipi cõſi
derat diſpoſitio/ Quare vna ſignificatio
⁊ vna cauſa oĩm euẽtuũ ĩ hoꝛa illa. OQm⸗
niũ igr interrogationũ de re vna illa ho⸗
ra no erit niſi vnũ iudiciuʒ vnicaq; rñſio

vbi gracia.ſi mille milia hominũ in hoꝛa
vna et climate vno eadeʒ ſolicitudine vr

gẽte devna re interrogẽtivt de negociati
one vel furto vbi ſitidem erit omnibꝰre⸗

ſpondẽdũ et eadẽ omnibꝰeueniẽt.Qua⸗

re ſi inclimate vno naſcãt hoꝛa vna cẽtũ

vel milie ꝑuuli.eadẽ ꝓꝛſus illis euenient

ergo ſivnꝰ rex ⁊ omßes. Amp̃.Aut iſte
ↄſtellatiões ſiiue ſtellarũ ũinũ p
ſunt ſigna tm̃ iſtoꝝ euẽtuũ inferioꝝ. aut ſi
gna et cauſe Rnn Sinane tm̃. Aut erut
comitantia res de neeſſitate aut non. Si

ſic. Lũ igit᷑ ipᷣa ſig neceſſaria ſint hoc ẽ

auertvel mutari nullomõ poſſunt. Erũt

igit ipi euentus immutabiles ⁊ auerſibi⸗
les. Et ita omia de neceſſitate eueniẽt mò⸗

ralibꝰ. Si vo ſunt ſigna que de neceſſita

te non comitant᷑ euentinferioꝛes.erunt

poſſibilia ſepari ab ipis. Signũ autem a
quo ſepata eſt eiꝰresſignũ mendaxẽ qre
poſſibile eſt huiuſmoiſigna fallere.non
eſt igit ſcientia de ſignificatõnibꝰ eoꝛum
ſcientia em̃ et ars no ſunt de fallibilibus
et alit᷑ eſſe valentibꝰ. Amp. Si ſigna ſüt
et vtiq; naturalia notioꝛa ſunt ngqiuair

us. quare ᷑&E

tões/

% 0%

BDe

7

; res ipe ⁊ ĩtellectui noro ꝓximioꝛa cũ
ſunt ſigna naturalia ? res ſua naturalit᷑

pᷣcedentia.hoc autẽ nulli hominũ videt.
Di vo ſigna ſunt et cauſe ſimul iſtoꝛũ

—

euentuũ cũ in ſe neceſſaria ent.erũt euen

tus ex neceſſitate neceſſarij. Motus enim
celoꝛũ cũ omnibꝰ doſpoſitionibꝰſuis ne⸗
ceſſarius eſt et immutabilis. Figura em̃
celi poſilio ſtellarũ ⁊ luminũ q futura ẽ
et cras hac hoꝛanullo mõ poteſt auerti.
quin ſit futura crasi⁊ de om̃i alia poſitõe
ſiue diſpoſitiõe celi atʒ celeſtiũ oĩm ſimi⸗

liter ſe habet.quare euentus oẽs creati a

cõſtellationibꝰ ſilrorũt neceſſarij ⁊ iauer
ſibiles., Amp̃. Di ſtaret celũ ⁊ deſtrue

rent ſtelle oẽs ⁊ luminaria.perirẽt om̃es
iſv diſpoſitiones.⁊ euẽtus in hominibꝰ

⁊ a nec eſſent virtutes neqʒ vicia neq; ar

poſuerũt vita humanã huis hoĩesigꝗa et

autveritas habeat circa hec.hoc eſt crca

agknanusal ĩmutabilẽ ꝓꝛſus.Quid

Haltronomie iudicia.⁊ q̃tenus ſalua fidei
pietate credi poſſit eis hic determiare ſu⸗
pſedemꝰ.ongioꝛẽ em̃ tractatũ atqʒ diſ⸗
cuſſioꝛẽ reꝗrit negociũ illud. Sufficit aũt

“ tibi qᷓntũ ad pᷣſens negotiũ vt cognoſcas

qꝛ ſecte ꝑditionis ⁊ ertoꝛis atʒ vicia ⁊ pec
cata ꝗabus dei iuſticia ꝑ eius iuſtiſſimum

iudiciũ eterna dãpnatio certiſſime reddẽ
da eſt ab ipᷣis ⁊ ꝑ ios ſunqui ꝓ hijs iu
ſtiſſime puniet. Nullatenus aüt eele

ſtibus creaturis attribuenda. q; neq; na
turaliter neqʒ volũtariea bonis dei crea
turis tante dei cõtumelie.tante ꝑditiões

hominũ effci poſſunt/ſiue creature hui⸗
celeſtes ſcilʒ animate ſunſet animalia vt

ipᷣi opnatur ſiie nõ. De omni vero lege
bona.omniqʒ ſalutari credulitate nullgæ⸗

enus dubitare delus an ſit ab auctoꝛe.
fonteqʒ vniuerſali ac pᷣmitiuo bonoꝛũ ꝗ

eſt deus altiſſimꝰ ⁊ dñs omniũ ſeculoꝝ.

Uonia aüt ſiue occaſione diuerſi
. atis iſtarũ legũ/atqʒ Sulla aen

eũ erroꝛẽ deuenerũtt credãt vnũquẽqʒ

in ſua fide vłlege ſeu ſecta ſaluari.dum⸗
mõ credat eã ee bonã/⁊ a deo.ipᷣiq; pla⸗

cere qð facitdummodo ꝓpter deũ faciat

quod facit. Conſequẽs Evt in hoc loco er
roꝛẽ iſtũ tam ꝑnitioſum tanq; peſtilentẽ.

deſtruere temptemꝰ. HPHui⸗ igit᷑ errro
ris vng cauſa eſt q multos exagitat atq;

i neq;ʒ artificia apud homĩes ſᷣm iſtos
Ex hüs igr manifeſte viderę potes qualẽ

deri poteſtqᷓʒ i

faciũt quicquid fac

ignẽ et alia toꝛment

ex verbis machumer. nõnulli in

onis vl ca

legibus

cõfumiit. multitudo ſcilicet nũeroſifſima

daſhpuandoꝝ. 2 paucitas ſaluandoꝛum

vt ꝗd inquiũt tam paucos elegit dei mi⸗

ſcðia ad ſalutẽ.tam multos aut deſernit
in ꝑditione.marime cum ꝓnioꝛ credafur
ad ſaluandũ qᷓ; ad dampnãdũ.vłnõ mi

noꝛ ſaltẽ ſit eius miſcdia ad miſerandũ⁊

ignoſcendũ. qᷓ; eius iuſticia ad iudicãdũ
2? puniendũ

Pꝛeſumptio etiam videri

poteſtvt pauci xpᷣiani ſe ſolos arbitrẽtur

ſaluandos.tota reſidua multitudine ho

minũ videlicet maloꝝ xpᷣianoꝛũ qlonge

plures ſunt q; boni.Deinde iudeoꝛũ ſar⸗
racenoꝛũ alqʒ paganoꝝ ſiue ydolatrarũ
in ꝑditione relictis qualiter implebit do
mus dei celeſtis tãta paucitate electoꝛnʒ.
cũsnfernus ꝗ longe minoꝛ eſt cape ſuffici

at etiã cũ demonibꝰ tota myiruncingn

dampnatoꝝ. An videt᷑ conueniẽs:

gi regu ⁊ dño ſeculoꝝ.vt plures habeatĩ

carcere iinctos. plures ad patibulũ affi⸗

Aos to:mentiſqʒ traditos q; habeat ſibi

amulates⁊ ſubditos. An poteſt miſcðia
ei cuius nec nũerus ẽnec menſura ſuſti
nere tãtã carnificinã toꝛmentoꝝ.vt ꝗd in⸗
quiunt tanig multitudinẽ dampnatoꝛuʒ
creauit deus,.et an creauit eos in ꝑditõeʒ
et moꝛtẽ. An cõuenit diuicijs bonita
tis eius ⁊ ĩmenſitati miſcõie ſue eos cre⸗

aſſe quos vtiqʒ ſaluare poterat.⁊ flämis

infernalibꝰ depaſcẽdos derelinq̃re.Sic
quid aliud creãdo eos voluiſſe facere vi⸗
gni infernali ð ipſis pabu
lũ minſtrare. De hijs aute qui ꝓ eo
liuntcredẽtes ſe obſeꝗ
urmn eidẽ pᷣſtare in eis licet male ignoꝛã⸗
ter tñ faciuntiquid erit.et potiſſimum de
hijs qui ꝓ deo ſiue ꝓpter deũ omne ge⸗

Wnn ſolũ paciẽter ſeg etiã
gau tinẽt / ſiẽ de multis hereticis
ſſemꝰ?. ga

audiuimus ⁊ ipᷣi icere

denter ſubeunt viiqʒ ꝓpter deũ ſe om̃ia

ſukene dicẽtes. et in coꝛde ſicut credimꝰ

Incipientes igr dicamus

quia erroꝛ circa res multas ⁊ in mult ho
minibꝰ? dampnabilit᷑ ⁊ẽ cauſa dãpna⸗

tionis & enim voles ambu are coꝛpali
ter nollet Puidere vie ipᷣius ᷣlſcriminavi

gelicet offendicula pcipicia et alia q̃ ocuł
coꝛpis videri et pꝛeuideri poſſunt ſed ma

ſponte mmo gau⸗

1

gis clauſis oculis aut auerſis a via vellet

mcedete quicad ei mali.hocẽ vel offenſi
lus egeniret iuſtiſſime ipſi im⸗

Ata
.

ci

ei
g eee
Non
itey
due
hſtie
ſſon
ſee⸗
nn
ti.
nuſet
ſuint
he
1
ſchpe
llae
men
di
ſai
m

ini putari poſſet.Poterat ei ꝑ ſe hui Picula cia ꝗrende verutis. vel alia culpa obſi⸗
nl putari poſſet. Hoten bſe hu Hicula cia ꝗrende veriatis. vel alia culpa obls
nn declinare. In eo igr ꝗ ꝑ ſemetipᷣm iꝛmi⸗ ſtat. coꝛ ems auerter deus ne impietaus
nẽcia ſibi mala in hui? via viſibui H noſſe erroꝛi cõſenciat.· Idẽ ſenciendũ ẽe ⁊in
8 ⁊ euitare potuit.rectiſſime ðꝛ. vt ſibi ea i illo alio caſ videlicet.ſi ſeductoꝛ ſub pꝛie
n pꝶtet ſi in illa inciderit.et iſta ẽ comunis textu vericaoliciq; doctoꝛ.ſimplici ali-
En Voiĩm animaꝝ ↄoceptio. Eogẽmoõſi ꝗs cui ⁊ indoctojerroꝛẽ aliquẽ impietatis p⸗
nnimn ire voluerit ad locũ aliquẽ viã ignoꝛas ꝗᷓ dicet:qa deus coꝛ eis auertet ne illi ce⸗
i dDucat ad illũ.pᷣſto aũt habeatiꝗ viã eidᷓ dat:niſi hoc vel negligẽcia eiꝰ vł alia cul
mii oſtẽdat ⁊ ducatũ itineris pᷣbeat.⁊ neutrũ pa impediat. Cuſtodit em̃ dñs diligẽtes
dien iſtoꝝ hre velit. id eſt nec ducẽitinerisnee ſe. Dicimꝰ etiã. auia cũ inteltecbua

in pie oſtenſoꝛẽ. ſi erret ſicitinerãs ei merito/ nus creat⸗ ſit ad inquirenda ⁊ cognoſce⸗⸗

e. imputadũ ẽ erroꝛ itinenis huiꝰ.⁊ hancꝙ da veritatẽ ſalutare: maxie de hoc debet
iͤſe⸗ poſitionẽ cuiuflibet anim appꝛobat au eſſe ſtudioſus atʒ ſollicitus. Quare negli
Ghi ditã. Siłr ymmo multo foꝛtius invia mo gencia eius in hocaſʒ deſidia maxime
en⸗ rũ ſe bre neceſſe ?. Qñto eĩ picula maioꝛa culpabilis eſt atqʒ dapnabilis. „ Amp.
eS ſũt in via moꝝ in via buis:tato magis quia vnaqueqʒ vinus ad acua ſinẽ ꝓPB·
tſfe ⁊ pᷣio viſu ſpũalix alieno pᷣuidẽda ſant⸗ um expeditioꝛ ẽ atʒ facilioꝛ qʒ ad aliqn·
⁊ ꝑecauẽda:ꝗ igr nec ꝓpᷣo ſenſu vbi eis aliũ. Manifeſtũ eſt quia virtus intellti
nisa ſuppetit. nec alieno vbi eis ꝑatus eiꝰ con ua noſtra ad querendũ 2 inueniẽdu
beni ſulere pericula ſpũalia declinare volunꝭ um quatenꝰ hic reqritur et expedit exx?è⸗
lafi⸗ O werito eis imputada ſunt cũ in ea incide ditioꝛ ẽ atqʒ facilioꝛ q; ad querendũ ⁊ in
uſbi rint. Amp. Si videris aliquẽ errare ĩ ueniendũ aliquid aliud.maxime cum p⸗
wg via iſta viſibili.teneris illũ ab erroꝛe illo ſto ſit deus ſp adiuuare conates ad ſe. et
laſi auertereet a picułq ipi imminere cernis appꝛopinquare appꝛopinquãtibus ſibi.
Cin⸗ eidẽ pᷣcauere.multo magis igr ⁊ ĩ via mo⸗ Conſidera igit iſta qͥ diximus.⁊ vide
N , rũ.lõge aũt ampliꝰteneris tpi dluierech/ 45 is omnes errates in via veritatis ⁊ igno
dide⸗ alii, Lato ergo culpabiliꝰſibivnuſaſq;noõ rãtes eadẽ culpa naturaliter errareſet da
Deti ↄſulit de via huius ⁊ ad viã ꝑtinẽtibꝰ qʒ pnabiliter ignorare. nullũ eĩ ẽ inuenirei
eose alijquantomagis ſibi debitoꝛ ẽ in huius eis q nõ ſu negligẽs in veſtigãdo ꝑ ſemet
füni quã alij. Ex hijs ergo manifeſtũ ẽ tibi a ipᷣm ſalutarẽ veritatẽ aut inquirendo ab
e negligẽcia iſta querẽdiſſcilicet via verita⸗ alis: aut imploꝛãdo diuinũ auxiliũ. aut
eH½ tis ⁊ ſalutis.negligẽcia ẽ culpabił ⁊ dam in faciẽdo veritatẽ. Qui em̃ negligit face⸗

bu onatiõe digniſſima „In biis ergo qui
ꝓpᷣo ſenſu ĩigenioqʒ et ĩduſtria dirimia

peo 50 emn 8 r
i ſpualia puidere⁊ pcauere pote rũt.ſiue ex
o* ſcripturis.ſiue ex doctrina.ſiue ex mirauu
de lis.ſiue ex olbus hijs.iuſtiſſima ẽ dapna⸗
2 tio erroꝛis.⁊ ignoꝛãs lalis merito ignoꝛa
cli tur. dicit apls in. xiiij. pᷣme züth.
is LCales ſunt qui nolũt ĩtelliger V dñn age

a Et. Si ꝗs aſit queras de illo ꝗ inuenit do
4 . 2 . 2
. ctoꝛesvł pᷣdcatoꝛes cõtrarios videlʒvnũ

W. „Lr⸗ eal ed VI
d fidelẽ et aliũ infidelẽ.nec ſufficit ſcire ex
un po ſenſu vel ex dictis eoꝛũ.vel ex Me
Anms eon magis credere debeat diſcernere.an
Uebo 9 requiret deus ab iſto vt diuinet fidem.
inn Pic ꝓculdubio qꝛ nõ habę de bũa⸗
nel na are icdfacigri ,nploꝛar debet di
en uinũ auxilin.vt dicit Augꝰ ⁊ tota inſtãcia
O4 depcari.vt illuminatoꝛ animarũ deꝰ via
“ ».⸗ veritalis ei oſtẽdat.⁊ coꝛ eius applicet ei
nſer . parti cõtradictiõis.qua vera eſt ⁊ eidẽ ac
ſni cepta.Mie aũt credendũ ẽ miſcia dei
in⸗ qꝛ ſic pulſanti aꝑiat.⁊ niſi velnegligen

re bonũ quod eſſe faciendũ nouit meret

nõ acciꝑe noticiam illud faciẽdi q non

dũ nouit. De vnoquoqʒ em̃ ſperadũ

ẽſi talẽto intellectustota diligẽcia bñ ne

gociat⸗ fueritin abus ꝑ ſe potuit. ꝙ etiã

multiplr ei vel augeat velut etia diuĩe re
uelationis ſeu inſpirationis mumere ca⸗
piat amplioꝛa ad q illa ꝑtingere nõvwa
lebat. Uel etiã ga pᷣdicet ei doctrina vel

pᷣdicatio ſalutaris qð dicimꝰ ꝓpter hoc.
ga ſi aliquis eſſetſeoꝛſum ab hoĩbns et
vellet negociari diligẽter in talẽto intelle
ctus ſui⁊c cõſideratioe viſibiliũ.facile eẽt

ei inuenire cauſa creationis ⁊ multa alia
de ipᷣo. videlicet ipᷣm deũ eſſe diligenduʒ
honoꝛandũ et adoꝛandũ. Et ſiin iuẽ⸗
tis bene negociaret adderet ei deus alia

vel ꝑ inſprationẽ.vel ꝑ doctrinam autꝑ

pᷣdicatõnẽ qua ipᷣe met ei ꝓcuraret. Om

₰„

nino enim credendũ eſt deũ neminẽ vel

le deſerere ꝗ ei ſtudeat adherere. Jaʒ

ergo ſatiſfactũ tibi de omni aduſro erra

rið

6 Gan
.Be legibus
.
— te erroꝛe impietatt.qꝛ iuſta ẽeidãpnatio ſimols qe credẽti de vᷣtute qy ſit viciũ aut .
Doeglarauimus aut boc euslencis. et ecõ erſo. erit virtrnoſum agere cõtra vir⸗ nbi
icemus. qꝛ ſicutliber voluntatis eſt vt ſe tutẽ vl ſeoʒ viciũ ſilr erit virtuoſũ.ymmo aſt⸗
auertat ab omi malo volitoet vtꝑ cõſen religioſu fit vnicuiqʒ credere ſcõᷣm crequ ſo
ſum ſe non inclinet in illuchta eſt ⁊ intel litatẽ ſuã quantũcunqʒ impiã vłerroſfta bpa
lectus huani ſiue rationis. vt ſe auerrat Amp. Scom boc null? errabit vk cre gu
ab om̃i male creditq et vt nõ aſſenciat il⸗ dẽdo vel operado.cũ credendũ ſit vnicui y. glidi
N li. et hoc vel ex pꝛopꝛio lumine ei poſſibiꝰ qʒ qð credi et operãdũ qð opaturſcom ? mun
le eſt vel er alieno. Ex ꝙpꝛio. hoc eſt credulitatẽ erroꝛis ſui. Iterũ.eque co ſſt
ppꝛie inueſtigatõis.ex alieno id eſt diui⸗ letur deus ſcᷣm hoc viciis vt virtutibus hece
Ae reuelationis.vel humane eruditiõis. ⁊ eque cõpoſiti erũt moꝛes vicioſi.⁊ iudi 2 w
2 SDicut igit libera voluntas dampnabili⸗ no dei eque laudabilesquin eque remu fſf
„– er cõſentit in male volitũ ſic huüanus in nerabiles poſtq; nõ refert gd agat vnnſ feyn
Lellectus dampna luliter aſſentit in male quiſqʒ vł qualiter. ſed ſolũmõ qd credat gdul
,reditu; quare tenet vel iple ſe coꝛrigere ſe agerevlł intedat aut qualit ꝑ hacviam gan
vel or ptionẽ ſua ꝑ aliq; viarũ quas di eque colenda erũt ydola vt deꝰ altiſſmꝰ lipo
ximius ꝓcurare/quare non licet errare in ſi cedãtur equalit eẽ colẽda.⁊ meritoꝛie Leti
bhi'nec talia ignorare.ethoc apud oẽ6s atʒ religioſe negabitur deus ſi credaxyr ſer
Miones receptũ E. Pi em̃ ydolatre dixz⸗ D negadus. Appet igr tibi manife⸗ gied
rt.qꝛ ꝗ dubitat deos eſſe ho noꝛados in- ſte exhijs ĩteliectuipoſila eẽ legem ⁊ limi ſepo
T digetpena. Amp. ſicut debitrixẽlibe⸗ tes in oꝑationibus ſuis ⁊ limitatũ ei eſſe ſol
raa voluũtas ſſiue aſfectus ſue opatiõis.qd qd credere eidẽ vel diſcredere.⁊ iterũnõ ſis⸗
Eẽ velle in bonis volẽdis. Sic etintellectꝰ rederevłignoꝛare liceat. Et ilę intergu di
ſue opꝑationis debitoꝛ eſt in veris creden/gnoꝛancis eẽ dãapnabilẽ videlicet in qui R
Ais ſeu cognoſcendis. quare ſieutnoõ lłʒ af buſda ignoꝛatis. Silr ⁊ credulitatẽ quo⸗ ſee
fectui vłdampnabilia velle vel ſalutaria nuncli datvilt ecx impia.⁊ ꝓpierhoc
nðé velle. Ita nõ licet intellectui impia fal neutra excuſare a tota dampnatone eos 6
Ja credere.vel ſalutaria vera no credere. quos inuoluerit.Soꝛtaſſis aũt exeuſat a .
* quare nec erroꝛ necignoꝛacia aliquẽ exuu tata. Nõ em̃ tm peccare videturꝗ errank-
Jat vnqᷓ a ꝑditiõe omnino. Ampᷣſinõ vel ignoꝛãater male agit qñtũ qui ſcienter t
minus lenetur deo in ſuis opationibꝰin ael cotra cõſcieneiẽã6. Maũt quibuſdã 4
tellectus humanꝰ⸗ qᷓʒ affectus. Nuũqᷓ; aſt viſũ ẽiqꝛ ſi aliqua mulier viro neſtiẽte in⸗
licet aſffectui amare contrariũ deo vel eis tret lectũ ipius ⁊ Ognoſcat e cum credit ni
A eius ſunt.Silr nunqᷓ; iicet ei vel amare æẽ vxoð ſuã maxime de nocte.qꝛ nõ pec⸗ ſ
ei cotraria vel nõ amare ea q̃ eius ſunt. cat excuſa tus ꝑ huiꝰ erroꝛẽ vel ignoꝛacia. be⸗
quare nũq; licetintellectui credere cõtra⸗ allogquin tenerent viri accẽdere lucernas zii
ria ei vel eis que eius ſunt Silt᷑ non licet media nocte ⁊ diligenter cõſpicere atʒ ꝓ i
credere ipᷣm vel ea que eius ſunt qð em̃w ẽ bare an eſſent vxoꝛes ſue quas iuxta ſei⸗ an
no anmre in afectuhoc no ẽ credere ſiue nene conſuein nõ eſt fierizeele, i
non cognoſcere in intellectu. Amp̃. ſi ue videlnn d faciendũ. Dixerũt qꝛ in h⸗ .
ignoꝛacia vel erroꝛ orcuſaret.cũ oẽs pec⸗ caſu excuſatus Evir iſi foꝛtg in muliere
Antes errent et ignoꝛent.et taãto ampliꝰ adeo notabiles.adeoqʒ euidẽtes ſint dil 1
nto amplius peccant. Omnia peccata ferre vt ipᷣm niſi omino ebꝛiũ aut doꝛmie 1.
eſſent excuſa bilialet maioꝛa magis excu⸗ cẽ errare nõ ſinat.Quẽadmodũ ſi vxoꝛſi
ſabilia.qnto maioꝛes erroꝛes? tienebꝛas mulier gracił modiceq; ſtature. Suppoſi ſ
beccantibꝰ⸗ cõ tingut. Uides igit᷑ quoniã ta vero ſit gigaãtee magnitudinis autmił⸗ l
ad hac demencia tandẽ deuenerũt vtlicex cte pinguędis multeq; coꝛpulecie. In hoc
at vuicuiq; credere vłdiſcredere quicad quippe cůſu nullo mõ licitũ errafe vigi 1
volnerit. æ nullam eſſe legẽ poſita intelle i⸗ busviris. Nobis aunt videtur aut᷑ n
ctui. quare nec affectui. ꝓpter hoc nullã /enciendũ quia niſi culpa aliquaviri hoc nae
legẽ tenenda eẽ ſimplr.quia qlibet põt te/ gZimpediata uertet deus coꝛ eivne cogno⸗ ſe
neni licire ſcõm eos ⁊ cõtra qualibet fieri. ſcat mulierẽ ſic iuxta eũ iacentẽ ł hocvel i
Diem erro: ignoꝛãcia vbiqʒ excuſentex infrigidado eũ vel aliquã cogitationẽ im G
auo leguitur nihil eſſe virtuiẽ nihil viciu mittendo vel alger ipᷣm in occupãdo.vel

e

ſen
i

—

E .

ipam mulierẽ terrendo.ita vt inde abeat

vel aliqua alia via. Modi auũt vſe lione

rabiles omipotetl deo ꝓpꝛuſſimę ſũtiad
cuſtodiendu quosvoluerit cuſtodire.Cu
ſtolit ergo dñs diligentes ſe:ſicut legitur
in pſalmo.Et iterũ ꝓuerbioꝝ.üũ. Lnſtodi
etiuſtoꝝ ſalutẽ et ptegat gradientes ſim⸗
pliciter. Et cũ boc auie ꝑ ſimilitudine
matrimonij ſpualis euideter oſtendi po⸗
teſt. Appet em interdu lucifer vyabolꝰ in
ſpecie dñi ſaluatoꝛis⁊ etiaʒ cuidã apꝑuit
noſtris tꝑibus in ſpecie crucitixi.
re vtrũ eẽt excuſatus ꝑ ignoꝛanciã in hoc
adulterio ſpũali. Si em̃ vir ſuſcipies
ad amplexu carnalẽ adulterã credens ea
eẽ vxoꝛẽ ſuã. Silxr ⁊ mulier ſuſcipiens
aduilterũ: credens eũ eẽ maritũ ſuũ erxu⸗

rimꝰ ergo ſi adoꝛaſſet eũ ꝓ dño ſaluato ,

ſar ꝑ hmõi erroꝛs pbabile:ergo viſpen o iſoũ

ali adulterio ẽ excuſata anima ſidel erro⸗
re ꝓbabili inducta ſuſcipiẽs adulterũ dy
abolũ ꝓ xpᷣo ſponſo ad amplexũ oꝛatio⸗
nis ⁊ ad omnia alia qᷓ ſunt honoꝛificẽcie
diuine et cultus. S
qꝛ talia nõ ſolũ excuſabunt excuſabiliter.
ſed meritoꝛie fieri poſſuntvidelicet ſi cau
ſa reddẽdi debitũ tognoſear lichaa ex
charitate:cũ omne qð nõ eſt peccatũ fieri
poſſit ex charitate. Poterit igif adoꝛare
dyabolüũ anima fidelis exr amoꝛe quẽha

bet ad xpᷣmſita ſeducta ꝓbabili erroꝛe vt

diximus. quare meritoꝛie poterit ſeruire
dyabolo cũ genere ydolatrie. Juxta vi

anm iſtq ſeat ⁊ pᷣmiſſanopinionẽ. vt pie

et fideliter atq; remũerabiliter poſſit cre
dere maioꝛẽ ꝑtem omniũ hereſůũ. Si
em̃ licet marito cõmiſceri adulterp ſupꝛa
dictũ erroꝛẽ vel ignoꝛanciã.licebit et intel
lectui hũano falſitatẽ adulterinaʒ hereti
tã ſci Rtet ꝓ ſalutari catholicoeiſaie
quaſi ſponſaʒ ipᷣius ꝑ ſilem erroꝛẽ ⁊ igno
ranciã admatere a copulã ſpiritalẽ.qᷓ co
pula non eſt ibi aliud q; credulitas ſiue fi
des.Quare poterit intellectus hbumanus
credere multos erroꝛes impietatis.⁊ hoc
pie ⁊ fideliter atq; remũerabiliter cuʒ cre
diderit eos eẽ articlos fidei. Jliud igi
potius nobisvidet᷑ qð etiã diune pietati
magis cõſenũ vt vbi inuincibilis ẽ igno⸗
racia qð ẽ᷑:vbi nõ habet hõ de hũana ra
tioue quid faciat.ibi ſploꝛet diuinũ auxi
liũ ⁊ nõ temere ſe pᷣcipitet.totũ ꝑtinet fa
cere ad den.vbi nõ habet hõ quid debi⸗
le faciat: vbi gra. Siĩ eã̃ figurã vłfoꝛmã

. . W
ä .

xluij .

MNuſq; aũt

ſe trafigurauit cifer. in qua non poſſit
appere hꝗmĩꝑ qð nõ videat᷑ xpᷣus.neqʒ

SEWrrpree Wrg, Balrarc

aliqd ꝑ qdinolci valeat nõ e? xps.ſoulꝰ-

mini relictũ Fuſ diuinũ auxiliuũ ĩploꝛare
dubitandn ẽ an pᷣſto ſit auxi⸗
liatoꝛ deꝰpie inuocatibus ipᷣm⁊ etia non

inuocãaãtibus niſi culoa eoꝛum obſtiterit.
NQuare in pᷣmiſſo caſu dicimus.q de
us auertet coꝛ hois.⁊ ab impietate adoæ
rationis dyabolii et ab impietate erroꝛu
Quę quos poſuimus niſi culpa eoꝝ hbocimpe
gierit. nec cogimur dicere ꝙ loth cogno
Acendo ꝓpᷣas filias licet ignoꝛater no pec
c

auit. Aut iacob cogdoſcendo lyam cre⸗

das patriarcha. ꝗ credens ſe cognoſcere

—

ſcoꝛtũ.nurũ ſuã thamar cognouit. Pea

re em̃ poiuerũt iacob ⁊ loth. Sicute
lotb inebꝛiari potuit.⁊ iudas foꝛnicari

dei ẽ hominẽ cuſtodire. nec aliud ibi bo

dens ſe cognoſcere rachelẽ ſicut eqʒ ʒBJ

⁊ iacob Excuſant igẽ p ignoꝛanciã a tůto
ſed nõ a toto vt dici ſolent. Hoc enon vt

Sedtur etiaʒ ex hijs (Gelt⸗ querũt de multitudine damꝑnato⸗

ex diuiciis bonitatis ſue eã creauit.et ꝗa

multa ? magnifica bona eis contulit.pe⸗

nas verovel toꝛmenta niſi meritas atʒ iu

ſtiſſimas nulli vnq; intulit nec in poſten
illaturꝰ ẽ. Apparet ergo tibi ex hus qaꝛ

iuſticia dei cauſa eſt dampnationis eoꝝ

oſmmino nõ peccauerint ſed vt nõ tm. —

7
.

ruũ ad ꝗd eam deus creauerit.certũ eſt. g-

vtiq; efficiens.qua nulla iuſtioꝛ excogita

ri poteſt Malavero eo

talibus ſimilitudine expᷣcam inu

titudo/q;ᷓ pꝛecioſoꝛũ atq; nobilioꝛũ vt fer

merita cauſa ſůr
uaſi materialis pꝛedicõisipſoꝝ quibꝰ
iuſtiſſimo iuditio et laudanda in oibus
iuſticia dampnatio illa reddir Maut
tam multi ſunt qui dampnant taʒ pau
ci qui ſaluãtur. et in naturalibꝰ etinmoꝛ
ſimilit gis i
liorũ em̃ et ignobiliũ maioꝛ ſemꝑ eſt mł⸗

ri plumbi qᷓ; auri ełargenti.et lapidum

ignobiliũq; gẽmarũ ſimliter quercuu dʒ

cedro ꝝvł palmarũ.Eodẽ mo ſtulton ho

minũq; ſapientũ. ⁊ maloꝝ ;bonoꝝvi⸗
dẽs etiã qꝛ in tata multitudine hominuʒ
paucos de illis reges vel pᷣncipes. et tam
modicoꝝ tanq; ignobiliũ regn onvt ſunt
tpalia. Qñto foꝛtius ergo mirari non de

bes ſi pauc largit᷑ pᷣclara ac nobiliſſima
regna celeſtia.

uu

Ampᷣ.Cum tam raros
videas qui regna celoꝝ appetantvł qui
curẽtitam multos aũt qui ab eis ſe auer⸗
tunt ⁊ cõtraria ſectant᷑ pter qnid mira

.

R S

—

„

cie magnitndo.

,⸗ N —

Se

ris ſi tam pauci pueniũtRam multi nõ p⸗
ueniũt ad illa Amplia. Si deres de
cenlũ ꝑtibus generis hũani noͤnaginta⸗
noué totis ſtudijs ac viribus currentes ꝑ

viã q ducit ad moꝛtẽ.paucꝗs vᷣo ↄtrario
curretes ꝑ via q ducit ad vitu.nõ mirare⸗

nis ſi magna illa multitudo tota deueni⸗

ret in moꝛtẽ.⁊ ſola ilta paucitas pueniret

ad vita.Sic⁊ cõſidera tantã muititudinẽ
pditoꝝ:et videbis eã feſtinantẽ ad moꝛtẽ
fſecotrario vo pancitatẽ electoꝛũ feſtinantẽ
ad vitaʒ.Quid igitur mirũ ẽ.ſi vnuſqaſqʒ

hominũ ad fineʒ puenit ad quẽ totis ſtu
dijs ac viribus tẽdit, multitudo naq; pdi
4coꝛũ hominũ in vic vite illius multitudo
ſtulta ẽ Et vita fugiẽs ⁊ in moꝛtẽ ſe pꝛecipi

cie s atʒz in mare ⁊ abyſſũ eternarũ ama
Ndinu ſe demergens. Oi in baratrũ in

EEnale vnuſqꝗſq; cadit de ponderoſitatre
E ꝓbꝛie iniquitatisꝙ ſurſum ad ſublime
ſcʒ eterne beatitudinis aliqui trahũt᷑ de

virtute ẽ omnipotentis diuine bonitatis

Ut auid inquiũt ſuſtinet diuina boni

tas tat ſtragẽ hominũ quos creauit. an
Delectat eũ tanta carnificina toꝛmentoꝛũ
infernaliũ. Reſpondemꝰqꝛ nihil extra
ipᷣm delectat ißm ꝓpᷣe et qꝛ placẽt ei toꝛ⸗
menta maloꝛuũ/et quia bona aut vtpote
creature eius.⁊ ꝓpter pulchꝛitudinẽ iuſti

cie qᷓ in eis ineſtimabiliter miranda c.⁊

laudanda.quã tanto delectabilius intue
buntur ſancti in patria quã hic eam cogi
tant vel audiant.quato mgioꝛ erit eis ibi
amoꝛ iuſticie atʒ cognitio q; hic. Similit
⁊ qnito maioꝛ videbitur ipſa diuine iuſti⸗
1 Ex quibus tribꝰ ꝑ lo⸗
ua ꝓpoꝛtoe.ex neceſſitate ↄſequit᷑ mai⸗

eẽ ſutuꝝ gaudiisibide aſpectu ſeu ĩtuitu

pulchꝛitudis diuine iuſticie qᷓ ibi lucidiſſi
me oſpiciet qᷓʒ eẽt gdiu er oĩbꝰhzgau
dijs ſi ↄflarẽt ĩ vnũ eĩ gaudiũ ⁊ oĩs de
licia ꝓ magnitudine amoꝛ: q̃ in eũ ẽ.⁊ p

magnitudie cognitõis qᷓ de eo ẽatʒ pma
gnitudine ipſiꝰ delectabilis magnum eſt

Quia igit tria hec in patria.actria ſunt
ꝓbpoꝛcionabilia ſeu reſpondencia bic. et
in viaſinfinita ſunt ideſt ſupꝛa omnẽ pꝛo
pPoꝛtone maioꝛa. Neceſſe eſt gaudiuʒ ex
us in patria eſſe infinitũſad gaudiuʒ ex
ompꝑatlione ꝓpoꝛtionabiliũ eoꝛũ in via
Eunc em̃ poſuerimꝰ duo delectabilia: et
Duos amoꝛes.duaſq; cognitiones ſiue P

ceptiones eoꝝ ꝓpoꝛtionabiles videlʒ. vt

tans. ⁊ in ſtagnũ ignis ⁊ ſulphuris ſe ini

legibus

ſicut ꝗmoꝛ pmi delectabilis ad amoꝛeʒ ſe

cuncli.lta et cognitio ſiue ꝑceptio pᷣmi ad
cognitiqnẽ ſiue ꝑceptionẽ ſecũdi.Et ipſuzʒ

pᷣmũ delectabile ſurr ſe habet ad ſcõʒ erit

neceſſario vt ſi ſupꝑ oẽm ꝓpoꝛtionẽ amor
et pꝑceptio pᷣmi delectabilis ſunt maioꝛes/

;ᷓ; amoꝛ⁊ ꝑceptio ſecũdi.gaudiũ ex pᷣmo

ſcõᷣm amoꝛeʒ ⁊ pceptionẽ pᷣma eruntſuꝑ
omnẽ ꝓpoꝛtionẽ maius gaudio qð ẽ hic

ex ſecũdo.m amoꝛẽ ⁊ ꝑceptionẽ ipᷣius in

via. verbi gracia. Pꝛimũ delectabile ẽid
qð appebit de pulchꝛitudine diuine iuſti

cie in patria amo: in ipſum ⁊ ꝑceptio ſiue

cognitio ipius pᷣme ſunt amoꝛ diuine iu

ſticie et ꝑceptio eiuſdẽ ſunt in patria. Se
cuũdo vero delectabile ẽ illõ qð appet hie
de ꝓulchꝛitudine diuine iuſticie. Secũdo
vᷣo amoꝛ ſecũdaqʒ cognitio ſiue ꝑceʒcio
ſunt amoꝛ atq; pceptio diuine iuſtici ⸗
les ſunt in via. Jam autem alibi didiciſti

quia eoꝝ que ſunt patrie ſeu gioꝛie ad ea

que ſuntvie nulla eſt compatio in magni

tudĩe ſeu intẽſiõe.qᷓre amoꝛt ad amoꝛe ⁊

cognitõis adcognitionẽ nila erit cõꝑatõ
Silr neq;ʒ eiꝰ qð appebit de pulchꝛitudi⸗
ne diuine iu ſticie in patria ad id qð ð ea
dẽ appet in Nia:quẽadmodũ nec eius qd

appebit tũcde diuina miſericoꝛdia ad id
qð de eadẽ nũc appet in via.et ita ð aliiss

quedei ſunt. Declaratũ igi t᷑ eſt tibi ꝑp

hec q;ᷓ delectabił ⁊ q́; ammiraãda erit diꝰ

uĩe iuſticie pulchꝛitudo et carnificina toꝛ
mentoꝝ infernaliũ/⁊ quia gaudio ienar⸗

rabili omnino gaudio mundano in ins

ferioꝛi maioꝛi delectabit electos Fiet

ant euidẽtius qð dicimꝰlitteraꝝ deſigna

tione. Nominemꝰ igrdiid qð appare

bit de pulchꝛitudĩe iuſticie in patria amo

rẽvęxa at cognitionẽ eiuſdẽ qualeg erũt
exd.pꝑ a et b.vocemus c.
dũ hoc qð appet hi

cõꝑatio inimagnitudine ſeu intentiõe ꝓ
poꝛtiondtes auũt ſunt a ⁊ b ad cid ẽ ſimili
ter ſe habẽtes vte ⁊ ſad g. Mare pmu⸗

tatim ꝓpoꝛtionabiles erunt.ſicut igitur a

⁊ bad e.⁊ ſ.ita c ad g.Cuũ in ĩfinitũ maio
res ſunt a ⁊ b.qᷓᷓ e etf.in ĩfinitũ maiꝰ erit

cqʒ g. Debes aũt ſcire quia a et b ⁊ ceqa⸗
lia lunt. genergliter omnes apphenſo⸗ 2

a ⁊ b gaudiuʒ vero. qð erit
Rad hunc mo⸗
e pulcꝛitudine iu
ſticie nominemꝰ hie vero ⁊ f. amoꝛẽ atq,
pceptionẽ ſiue cognitionẽ h. quales ſunt
in via.g vero gaudium quodẽh. ꝑpe⁊f.
vides igr quia d ad h nulla ẽ ꝓpoꝛtõ ſeu

=

mci
zdes
nsc
gilir
dals
ſtbi⸗
o

olN

.

in

ioe9H

ſini
n
o
ai

— . ̃fscs ü

nNes. ſuis affectionibus erũt equaleg ĩ pa⸗
tria. vt cognitio vniuſcuiuſq; ibi et amoꝛ
eius ex illa cognitione ibi erunt equales.

..

roꝛen igit aut eſſet apud — mni⸗
ſericõꝛdia.aut iuſticia enoꝛmuer diminu
ta. Qð aulẽ mirãat itatẽ
aulalt iſipientes et increduliinde e.

„

*

Silr ⁊ gaudiui omni cognitioni et amoꝛi

x quibꝰ erũt erit equale.Et hoc qm̃ vna⸗
gueqʒ virtꝰ aget actũ ſuũ ibi in vltimo ꝑ
fectiõis ſue.et ideo act et virtutes equa
les erũt ibi inuicẽ.hoc ẽ omnis actus ſue

virtuti ⁊ ecõuerſo.Ex hijs ergo que dixi⸗
mꝰ manifeſtũ eſſe tibi debet.quia lauda⸗
da eſt diuina bonitas in hoc ꝙ malis ?
repꝛobis pꝛeter eſſe ⁊ vitam. aliaqʒ bona
naturalia ⁊ innumerabilia gratuita ⁊ t⸗

poꝛalia largitur.Oꝛ autẽ amplioꝛa nõ pᷣ⸗
ſtat.nõ ideo hoc ẽ.quia ipᷣe manũ ſue re⸗
trahal largitatis.ſed quiaipi manꝰ ſuas
alijs occupantaut quo minus recipꝛant
enunt. Bican ꝙ lumen ſolis ſup mul⸗

s non cadit ⁊ eos nõ illuminat non ex

eo eſt ꝙ ſol radios ſuos retrahati ſed ꝗqa

ipi a lumine eius ſe auertůt. Si quid
igitur extra ſemetipᷣm omnipotentẽ deu

delectare poteſtin tanta multitudine ma
gnitudineqʒ toꝛmentoꝛũ infernalium eo

modo quo fas eſt delectationẽ de ipo co
gitarelcurnon delectet en asmiranda ibi
pulchꝛitudo iuſticie ſue. Similiter ⁊ gau

diũ electoꝝ ſuoꝛũ ꝓ dei iuſticia videlʒ p
erit eis magnũ ꝓ magnitudine cogitatio

nis ⁊ amoꝛis ipᷣius iuſticie nec nõ ꝓ miſe
ricoꝛdia eius qð de ipᷣa tunc apꝑebit.De

inde non niſi dimidiã bonitatem ſuã im⸗
pleret deusſi iuſticia ꝛen malos non exer
ceret quaſi enim due ꝑtes diuineconita
tis ſuntſicut partes ibi cogitari fas ẽ. wi⸗
ſericoꝛdia ⁊ iuſticia videlicet ſᷣm effeciuʒ
mm.cũ bonitas diuina in partibilis ſit pm
ſe in vltimo imptibilitatis. ſcoõm hunc er⸗
dD

ternitatẽ penarum

quia ſolã immenſitatẽ miſcðie dei cõſide
rant. ⁊ magnitudinem iuſticie eius nõ at
tendũt.Cum em̃ nec minoꝛ nec minꝰ eter
na ſit dei iuſticia q́; eius miſcᷣia. nec mi⸗

noꝛnec minus eterneſſe nebahin⸗ effe⸗
0

w satnateceno⸗
ſ2. peccatu momentaned e. ad modam

ctus in damnpnãdos ⁊ puniendos q̊ʒ effe

ctus miſcdie in ſaluãdos ⁊ beatificados.

Quapꝛopt ſicut ſalus⁊ beatitudo eterne

erũt in pdeſtinatis. ita dampnatio et pe⸗
nalitatis miſeria eterna erũt in repꝛobis.

Anmp. monet inſipiẽtes ⁊ incredulos

.
—

— . –n—

xIy ⸗
bꝛeuis getratio ipſius. Qualiter inqunt
iuſta p oͥleſt eſſe pena eterna ꝓ eo illata.·

In quo manifeſtũ ẽ eos no cognoſce⸗
enciam ipſius peccati.

re nat

„

ius ppetratio.vulnera⸗
tio ſonalis ẽ ex vng ſui cõpatiõe.Lu aut
noſti qꝛ nõ ẽ mirũ ſex vuineratiõe bꝛeuii
ſimi tis vulnus multe durariõis aut eti

am moꝛs q qntũ in ſe eſt ꝑpetua ẽ et finẽ

nramnſuee
ccalt em̃i

nõ hahẽs relinquitur. Ex alia vᷣo ſui

cõparatõe peccati ppetratio caſus ẽ in ꝓ

funduũ. Et in hoc exemplo etiã notu ẽ.
tibi.quia nihil bnczi quin caſus huius
bꝛeuiſſimo tꝑe fieri poſſit.ettamẽ multo
tꝑe vel abſqʒ exitu remanebiti Biunis⸗
io

qui ſic cecidit. Extercia etia com
ne ipᷣa peccati ꝑpetratio.ſicut furtur
aut rapina ſpualisvel ſicut aliquid
leficis foꝛinſecis Et nõ miraris n

tis. 3 1
ui tempoꝛe fiat Uerũ eiuſdẽ natura ẽ.vtł

5
ip̃i etiã miratur quin mutilatio vel moꝛs
que ꝓꝙ illo iuſte ſcõm leges ſeculares ĩfti⸗
gitur ꝑpetua ſitet ꝙ nõ eſt ſanitas a mua
tilatiõèe in vita iſta niſi reſurrectõe a moꝛ
te coꝛpoꝛis vel miraculo diuine virtutis.

Ex quarta vo compatiõe peccati per⸗
petratio.ligatio eſt ſeu vinculatio pecan
Natura aũt vinculatiõis ẽ vt be

tamdiu ligatũ teneat q;diu vincula ia

inſoluta durauerint et indirupta.

toꝛ.Cui autẽ dubiũ.quin ex vẽditione ⁊
emptione.quantumcũqʒ breui tempoꝛe

fiant illa ius ppetuũ reieæmpte aquira⸗
tur emptoꝛi et ꝙ tranſferat᷑ res empta ꝑ⸗

petua alienatione venditione. Ex ſex

icut extinctio lucerne eſt

Fr
quinta quoqʒ comparatione peccati per
petratio quaſi ↄtractus eſt et emptio in⸗
fernaliũ toꝛmentoꝛũinec non et venditio
qua pꝛecio breuis voluptatis ſeipſũ tam
anima q; coꝛpoꝛe vendit inſanus pecca⸗

etiam comparatiðne peccati ꝑpetratio
Dlr Lucet eninm
ſalutari cognitione.et ardet vitali ſeu vi⸗

uifica ditectione/ peccatoꝛ anteq; peccett.

peccado vero q̃ſi inſpurciciã peccati ſe de

mergens ſemetipſũ extinguit. Attẽde
igitur ſex itas comꝑatiões quas diximꝰ

et videbis non ſolum non leuẽ ſed et ina⸗

rollerabilis ſtulticie ammirationẽ ĩcredu

loꝝ in hijs. Wirãtur enĩ ꝙ ex vulneratio⸗

ne bꝛeuiſſimi tpis remanet vulnꝰ ꝑpꝑpetuũ

vlmoꝛs cadẽs in pfundi diuciꝰl eo re
manet hoc ẽ lõgioꝛi tꝑe qᷓ; fuerit caſ⸗eix.
Silr ꝙ pl'ẽ ipemutilatõis ſeu inſpendu

„ A—

.
De
furis qᷓʒ tempus furationis.

mirabile eis videtur ꝙ detẽtio aKruiꝰ in
vinculis longioꝛis tꝑis eſt qᷓʒ ipᷣa ligatio.

Sinmiliter:⁊ ꝙ aligs habet ius in re em

pta niſi tanto tepe qnto dura t emptio.
Et ꝙ lucerna no poteſt vel deberma
ioꝛi tpe remanere extiſta q; fuit tpᷣus ex⸗
tinctiõis ſue. Hec aũt omiĩa q; leuiter

quãaqʒ inſipiẽter dicãtur ꝑ ſe euidens eſt.

Addemꝰ aũt tibi ⁊ alia ꝑ que diuina

NVIAuſticia imppetuitate ſupplition inferna⸗

liũ etiã lucidius declarek. Manifeſtũ

em̃ eſt ꝑ ſe.qꝛ qui addit ſuꝑ peccatũ in pe
nitencia ſeu contumatiã. addit de iure et

pena⁊ iuſuqſime q;tũ duratin vnoquoq;

dDei iniuria im in eodem duratetpena.

a etia addunt in penitenciã⁊ cõtu

Jie igr exiſtẽtes in inferno ſuꝑ pec
cat.
d. nunq; penitẽtes.nec vnqᷓʒ penite⸗

m

re volentes:qꝛ cũ ſemper durat in eis dei
iniuria id eſt peccatũ.quare ſemꝑ merito

duratet eis pena. et de iure etiã meritoꝝ
ipoꝝ. gin nonee
i poſſet eis ⁊ pena.tadiu em̃ durati vno
quoqʒ dei iniuria que nõ eſt niſi peccatũ

q; diu eidem nõ emendat᷑.Alibi autẽ de

claratũ ẽ qꝛ nec penitẽcia nec emendatio

aliqua apud inferos eſt. Ampᷣ. Qnto

minus bonũ ẽ deoꝙ ei pᷣfertur. ſiue ꝓpx

qð ipᷣe deſerit᷑.cãto maioꝛ ei cõtumelia ir

rogatur. Quia igr ome qð ẽ vel eẽ poteſt

in infinitũ minꝰ bonũ ẽ in ipſo quicquid
ei pᷣferatur.aut ꝓ quocũq; alio deſeratur
infinita ei cõtumelia irrogat᷑. In om̃i au
lẽ peccato moꝛtali aliquid eĩ pᷣfertur.?⁊ ꝓ
illo deſerit.quare omni pctõ moꝛtali in
finita deo cõtumelia irrogatur. Hoc
ẽ manifeſte vjdere ex ꝓportionibus.
Di em̃ pᷣferret deo dupio minꝰ bonuʒ qʒ
ipᷣe ſitaut qũnũta ↄtumelia irrogaret. Si
autẽ quadruplo minꝰ bonũ eidẽ pᷣferret᷑
Duplo maioꝛ iniuria eidẽirrogaret᷑.⁊ ita

aut ẽ m

in infinitũ. Quia igit᷑ non eſt reperire ali

quid 45 nõ ſiteo in infinitũ minus bonũ
eſtũ ẽ:quia quicꝗd ei pᷣferatur.aut

maniteſtũ ẽ:qa⸗
ꝓ quocũq; alio deſeratur infinita ei con
tumelia ſiue iniuria irrogatur. Jãa igit

declaratũ eſt tibi: qꝛ oĩs peccãs moꝛtalit᷑

infinita ↄtumeliã vel iniuria irrogat deo.
Infinite aũt iniurie vłcõtumelieſinfinita
de iure debetur pena hoc aut intelligit᷑
inſinita duratione ⁊ ita declaratũ eſt qð
intendebamus. autinfinita acerbitate. ⁊
ſic nihilominus habemus pꝛopoſitum.

finite acerbitatis.

c

Abpunit.b.

m̃ ꝓpter additionẽ cõtumacie ad

.
legibus

4 Cum ñ omnis virtus hũana ad agẽ
ü et

ciendũ finita eſſe videaturnõ vvyi

detur ei poſſe infligi infinita in acerbitate

pena.Quapꝛopter infinitate durationis
compenſabitur ex neceſſitate acerbitatisꝰ
infinitas. Ampli⸗. Equales ſunt exne
ceſſitate pena finite acerbitatisinfinite
durationis.⁊ pena finite durationis⁊ in

pena vnius diei vel annin ſumamexal

tera parte pena eiuſdẽ infinite duratiõis
ſed finite acerbitatis ⁊ nominemꝰ pᷣmã.

a. ſcõam b. Dico igr ꝙ a ẽ in infinitũ ma

finite atis. Donam em̃ ꝙ pena
infinite acerbitatis ⁊ finite durationis ſit

ioꝛ qʒ b intenſione ſcilicet in acerbitate

hoc ẽ qm̃ a. infinicies cõtinet b.

uare ĩ ĩfinitũ magis puni
ꝗ punit᷑ vno a.qᷓʒ q punitur duobꝰ be
ſimiliter.qʒ qui punitur tribus b.etita in

infinitũ. Quoniam ſi nõ eſt ꝓpoꝛtio vnrni
us a ad vnum. non erit ꝓpoꝛtio vnius
a. ad quodcunqʒ.b. Quodlibet enim, b.

certam habet ꝓpoꝛtſonem ad vnum. b.

ſicut centupia et mille millecuplã ⁊ ita de

alüs. Quia igitur ꝓpoꝛtio extremoꝛum

ſemper componitur ex ꝓpoꝛtionibus in

termedijs ſi eſſet ꝓpoꝛtio vnius a.ad qð

cunq; b. ſicut pꝛopoꝛtio certa ad vnum b

compoſita:ex ꝓpoꝛtionibus quarum al⸗
rera eſſet vnius a ad illa b et altera eſſz il
loꝛum b ad vnum b. Ut autem iſta euidẽ

tius videas. Ponagnus vnũ bominẽ pu⸗

☚GG

niri vnon. ? alium vno b. Manifeſtũ etk·
quia qui punitur vno a. in infinituʒ plus

—

punitur qʒ qui punitur vno.b.Eodẽ mo⸗
do ſi duo homines punirẽtur duobus.b
Uerum eſſet ꝙ in infinitũ magis punire

2. —e
*

tur puniretur: q̊ʒ illi bua ſinnt
ſumnpe e tres ſimul ſum⸗
pti.et ita in inſinitue

nitis b. Unum ergo a. ẽ equale infinitis
b. non refert autem vtrũ ſimul intel⸗
ligatur infinita b. aut per ſucceſſionem.
Equalia enim ſunt ſiue ſucceſſiue oꝛdina
ta ſiue ſimul intellecta. Quia ergo ſue

finiti em̃ magis punitur qui punit᷑ a. 6

uate qui punire
tur vno a. eque pun:łetur vi nfiniti inſi⸗

ceſſiue oꝛdinata infinita ſunt h ſunt yone
pena ppetua. manifeſtum eſt quod dixi⸗
mus.quia ꝓ vno quoqʒ peccato moꝛtas

tali debet᷑ pena ĩfinita duratiõe. Amp̃.
Si aliquis peccaret in aliquẽ equalẽ ſibi

—

ꝓculdubio aliquantũ peccaret in eu;j. Ek

ſiidẽ vel ſimile heccatũ cõmitteret in ma⸗

4

dõ cqinet infinita cauſata ctnmame ſi⸗

TPrrf- e Sα* :-Da oledend

ioꝛẽ magis. ⁊? qnto in maioꝛẽ tãtosnagis
verbi gra. Si in ſacerdoteʒ ſuũ magls q;
ſi in equale.Et iterum in archiduconum

grauius.⁊ deinde in epᷣm.et ita de gradi
bs ſupioꝛibus.quare manifeſtũ eſt.ꝗa
qᷓ;to in maioꝛẽ peccat᷑ tãto magis.Qua⸗
re ſi in infinitũ.⁊ in infinitũ magis.q igrt
Deus in infinitũ maioꝛ ẽ quocũqʒ alio in

infini magis peccat.quociẽs peccat in

deuũ qᷓʒ peccetur in hominẽ eodeʒ genere

peccati. verbi gra. Si occdetur deꝰ 1 oc⸗
ciditur hõ ꝗ no ẽ deus, In infinitũ magè
peccatũ ẽ.occiſio dei qᷓᷓ occiſio hoĩs.Eo⸗
dẽ mõ ſi ↄſpuitur deꝰ ⁊ cõſpuitur homo
huiꝰ vel percutit vel vulneretur. Quare
ſi cõ tempnitur deuslet ↄtẽpnitur hõcvel
oſfſendit᷑ deus ⁊ offendit᷑ hõ.in infiniuʒ

mʒius peccatũ ẽ ta offenſa qᷓ; ↄtẽptꝰ dei.
offenſa vł contẽptu hoĩs. Quia om̃i pctcõ
moꝛtali offenditur et ↄtẽpnitur deus.ꝗa
eius mandatũ ⁊ volũtas pᷣteritur:· Mani
feſtũ ẽ om̃i peccato moꝛtali in deũ infini⸗
tũ peccarivł ſaltẽ in infinitũ magiſqʒ pec
caretur in hominẽ ſi hõ offenderetur:vel

poc oſtenſũ ẽ. ꝙ iðoois offes ſa dei vlin
iuria infinita ſit. nõ em̃ ſequit᷑ ſi a.ẽ ĩ infi

e tẽpneretł. Qnid ſi dixerit ꝗs.qꝛ nõ ex
Y

tũ magis b.vl ſi a ↄtinet infinita b ꝙ iðo

a ſit ĩfinitũ. Oĩs em̃ linea ẽ in ĩſinitũ hoe
ẽ ſupꝛa oẽm ꝓpoꝛtionẽ maioꝛ om̃i pũcto
Uei oĩs linea cõtinet ſuꝑ oẽm ꝓpoꝛtõeʒ
atqʒ infinicies quodlibet punctũ vel infi
nitũ puncta.nulla tamolinea eſt infinita
Sic offenſa ⁊ iniuria dei licet cõtixeat in

finities ſimilẽ offenſam vel iniuriãäs homi

nis ſiue in hoĩe.nõ tamẽ eſt infinita.quð
nia nõ ẽ aggregata ſiue cõpoſita ex illis ſi
cut neq; linea ex punctis. Et reuera oẽ

ue ↄtinẽcia aggregatiua ſiue colali Hoc
ẽ qð cõtinei ea vt toꝶi partes.⁊ vt aggre
gatum ex illłs ex necèſſitate eſt infinuum

Se.l dicet foꝛſitan ꝗ offenſa ſiue iiu⸗
ria dei nõ eſt totũ ad offenſasſſiue iniuri

as hominis.neq; ad aggregatum exillis
Uen nec per hac viam effugit.nec minus
ꝓpter hoc neceſſe habet cõcedese perpe⸗

tuitatẽ pengrũ:Cum em̃ ꝓ oſfenſa vel in⸗

iuria homſnis aliquata pena debeat.ꝓ
offenſa vel iniuria dei debebũtur infini⸗
te tate aut finite.Uerbi gracia.Eſto ꝙ; ꝓ

aliqua offenſa vel iniuria hominis debe

atur pena vnius diei.⁊ nominemꝰ illam

Atũ oſſenſa dei ſit in ĩfiniũ maioꝛ offen⸗

ſa hominũ de qua agitur. Pꝛopoꝛtiona⸗
biles aute ſint offenſe ſiue iniurier pene
eis debite.erit ex neceſſitate pena debita
iniurie vel offenſe dei in infinitũ maioꝛa
quare etiã dhobꝰ a et tribus et ita in infi⸗
nitũ.erit igr equalis infinitis aſimł ſum⸗
ptis vł maioꝛillis. Mfinita aũt a ſimł ſũ⸗
pta nõ ſunt niſi pena infinitoꝛũ dieruʒ ſi
ue penaꝝ.hoc aũt nõ eſt niſi pena perpe
tua:qnare ꝓ om̃i offenſa dei moꝛtali de⸗
betur ex neceſſitaſe pena ꝑpetua. Ampᷣ.t.k
Obligationes et traſgreſſiones ſʒ equaz-
les ſunt ⁊ ſpʒ ꝓpoꝛtionabiles.Quicũqʒ ei
equaliter tenẽtur ad Aiꝗd equaliter pec⸗
cant⁊ nõ faciẽdo illud:et ꝗq duplo magis
tenetur ad aliquid q̃ʒ alius: duplo maiꝰ
peccat nõ faciẽdo illud. Silr ⁊ qui
1

vel ꝗ quadruplo:⁊ ita in infinitu. Qu
q̃ ẽ ꝓpoꝛtio generaliter obligationis

obligationẽ.ea eſt traſgreſſionis ſiue ob⸗

miſſionis ad traſgreſſionẽ ſiue obmiſſio⸗
nẽ.Silr ꝓpoꝛtionabiles ſunt culpe et pe
ne:ita vt generaliter que pꝛopoꝛtio culpe
ad culpã.ea ſit pene merite ſeu debite ad
penã meritã ſeu debitam. Querimꝰ ergo
vtu obligatio qua quis tenetur deo obe⸗
dire atq; ſeruire ſit finita an infinita. Q⸗

Ai dixerit finita deſtruit᷑ iſtud duobꝰ mo⸗
dis. Pꝛimũ qꝛ non eſt finitũ.qꝛ aut intra

ſibile eſt debuũ aut traſit et tranſitur ſera
uiendo. Quia igit᷑ debitũ ſiue obligatio

de qua agitur non ẽ ſoluẽdo.hoc ẽ obe⸗

diendo atq; ſeruiendo tranſibilis.conſe⸗
quẽs eſt ex neceſſitate vt non ſit finitum.
Rano em̃ finiti tran ſibile eſtſicut et ratõ
infiniti intranſibile. Q? autẽ impoſſibile
ſit tranſiri vel tranſire huius debitũ.inde
manifeſtũ eſt.quia ſi traneiret vel zaſire⸗
tur in aliqua creatura neceſſario ꝓficere
tur:eius traſius in aliqua hoꝛa vel iſtan
ti. Eſſet igitur tunc peffecte ꝑ tranſitũ hua⸗
ius debiũ vl obligatio.nihil igit᷑ reſfaau
ret de illovel illa eſſet ergo huius debitũ
perfecte ſolutũ.quare debitoꝛ ab illo eſſſj
penitus abſolutus. Non igitur eſſet am⸗
pliꝰ debitoꝛ in aliquo creatoꝛi.in aliquo
inqᷓʒ.nec inobediencia nec in ſeruitio ali
quo. Contingere iguur. ſcom hoc aliquaã
creaturam poſſe liberari omnino a ſerui
tute creatoꝛis et a debito obediendi atqʒ
ſeruiendi eidem. Hoc auté eſt manifeſte
impoſſibile:vt ſi homo vłangelus q nõ
teneatur obedire vlłſeruire creatoꝛi.⁊ qui
ęouſq; eidẽ ſeruierit.vt ampli⸗ ſeruire et

.£

nõ teneaf. Ampli⸗.S
gatio qua vnuſquiiſ

quiſq; tenet᷑ cuicũq; ali hominũ obedi⸗

re atq; ſeruire erit ex neceſſithe certa com

patio ſeu ꝓpoꝛtio alterius ad alteraʒ cuʒ

ſint eiuſdẽ generis qcadmoduʒ omnia

.„ . .

debita pecuniaria incompabilia ad inui
„ ecenm certa compatiõe et ꝓpoꝛtionata ad.
inuicem Similiter et debita ſimiliũ ſerui
tutũ. Debita igit ſiue obligatiões de qui
bus agimus qm̃ ſilia ſũtvidelicet obediẽ
ciarũ atʒ pᷣuitioꝝ erũt certa ꝓpoꝛtioe cõ
pabilia.Erit igr vł aupla vł triplavel cen
tupla ꝓpoꝛtio alteriꝰad altera. onamꝰ
igit exempli gra ꝙ debitũ guo gs tenet
oldire deo ſit cctuplum ad debitũ quo
net᷑ obedire pri ſuovel mgroĩ eodẽ
oldato. Et vocemꝰ debitũ quo tenetur
obedire deo.a ⁊ alið debitũ noĩemꝰb qꝛ
igr a ẽ cẽtuplũ ad b erit ex neceſſitatevnũ
a.eqle.centũ.b.⁊ ita nõ erit maius debi⸗
tũ.quo aliꝗs tenet᷑ deo obedire debito.
quo centũ hoĩes tenẽt obedire patribus
ſuis in eodẽ mãdato ſiue debito.quo mi
nus tenet᷑ pri ſuo in centũ ſilibꝰmadatis
Caue aũt ne erres in hoc qð diximus
ebitũ quo vnuſgſqʒ tenet᷑ deo eſſe in in

9

ſui vniuerſum.vniuerſitati em̃ eoꝝ q̃ deo

ifinita eſt obli
a vnuſquiſq; tenet dedobedire
* atq; ſeruire er finita eſt obligatioqᷓ vnuſ.

legibus

ẽ adynò quãq; earũ aggregatũ exillis.ſic

oblidatio ad ſolutione centũ marcarũ to

tũ ẽ ad opligationẽ ſolutiõis vniꝰ marce
⁊ hoc qm̃debitoꝛ centũ marcaꝝ debitoꝛẽ

vniuſcuiuſqʒ eaꝝ.Ad hoc ergo valet iſſa

õtinatio ſolũmõ.Quia ꝓculdubio ꝗ cũ
qʒ peccat moꝛtaliter.ſumma totã debuo⸗
ruũ deo in facto ſeruitioꝛũ q;tũ in ſe ẽ au⸗
fert illi. Dũ em̃ graciã in ſe extinguit ſiha⸗

bet aut magis ſe elõgat ſi illäã no habeat

inpotent ſe penldub g eiſcira magi⸗

inpotentẽ ad reddendũ deo debita. Ser
uicia quippe qᷓ dei gra grata deo nõ effi⸗

cit.ſeruicia reputãda nõ ſunt.Cũ igit fui
cia deo debita ex quocũqʒ tꝑe in antea i⸗
finita ſunt ⁊ ſoluẽdo ſiue ſolutiõe intrãſi

bibla. Manifeſtũ ẽ oẽʒ gcũqʒ peccat moꝛ

talit᷑.qntũ in ſe ẽ in infinitũ deũ daͤpngli⸗ .
eke.

care.⁊ in infinitũ rapinã i iᷣm cõmitte
Ex quo ſequit᷑ euideter ipᷣm ĩfinitã penaʒ
mereri.tũ q deũ debito ſeruitio ꝓꝑpetuo

⁊ abſqʒ fine defraudat.lũ q: ꝓ vno quo

qʒ eoꝝ qͥ deovt dixin?q;tũ ĩ ipſo ẽ aufert
penã aliqua ⁊ aliqntã meref. Quẽad
modũ igr cũ. huius dapna omia aggre⸗
gata fueriniſummã infinitã ↄſtituent.ſic
et pene ꝓ ſingulis huius dampnis debi⸗

te tamẽ aggregate ſimł in vna fuerint pe

tua haberet ſeruitutẽ aut cenſum ppeiuũ

2
aann hHoc em̃ euideter verũ ẽ ſi intelligg, yam.vna conſtituent infinitã. Quemad⸗
tur infinitũ ᷣm magnitudinẽ hoc ẽ ſcoðm en em̃ ſi quis in domo aliqua perpe⸗

debẽt ab vno quoq; noſtrũneqʒ nume⸗

ratioe traſibilis ẽ/ qꝛ innũerabilia ſunt qᷓ
debẽtur eidẽ ab vno quoq; noſtrũ. Eo
dẽ mõ infinibilis ẽa intrãſibilis ſolutiõe
ſiue ſoluẽdo.ſicut ſupꝛa oſtendimꝰ.qm̃ ĩ⸗
poſſibile ẽ vt ſoluendo trãſeat ⁊ pueniat

ad abſolutionẽ ſiue liberationẽ ab ipſo.
Uerũ no WMter hoc cc
ſit infinitũ intenſiõe⸗ ⁊ ſi em maiꝰ ſit debi

qᷓ; magnitudine.nõ tñ maioꝛ ẽ obligatio

ad totu q; ad pꝑtem. ymmo equalis iᷣm in
tenſionẽ.Equaliter em debet debitoꝛ.oĩs

quãcũq; ſummã.et quãcũqʒ partẽ illius.

nec magis obligat⸗ ẽ debitoꝛ cenni mar⸗
carum ad ſolutionem eaꝛum qʒ ad ſolu⸗

tionem vniuſcuinſq; illarum. Qui enim
mutuate centũ marcas.⁊ qui mutuatus
vnãa ſolaſequaliter obligati fũt q;tũ ẽ ex

mutuo. Equalit᷑ inq; intentõe obligatio

nis.nõ aũt equ aliter magnitudine obli⸗/⸗j

gatiõis. qm̃ alter eſt psc reliqᷓ totũ. Qu

4.

vnius anni cenſi

ChROE6— emms ebi ſeruicia
tu vniuſcuiuſq; totivs q;; ptis ſue maia in

qui eam irreꝑabiliter de ſtrueret.nõ ſolũ

ſed etiã infinitoꝝ an⸗

noꝛumcenſus eidem auferretiſic ets qui ſe

ruitiũ ſolum eidem aufert.ſed totiꝰ fu⸗
ture perpetuitatis inumerabilia inſinita

inel loneal dqʒ ſeruicia. Non enim ſola pꝛeſentisvite
ter hoc conſequẽs eſt. vt

2 2„

ſercranein deo deb ẽturl ſedgtiam
Ne. que tanto nobilioꝛã ſunt
atʒ pꝛeſtantioꝛa pꝛeggntibugnto gracie

gloꝛia antecellit. Nec ideo mminꝰ delinꝗt

in deũ qui peccat moꝛtaliter.qꝛ reparabi

ißm irreparabiliter deſtruit.nõ vniꝰ diei

lis eſt ipᷣe peccatoꝛ. Hoc ẽ reparari ⁊ reſu

ſcitari poſſibilis a deo. Quẽadmodũ nõ

ivðᷣo minꝰqs in eũ cuiꝰdomu deſtruxitv

exurit.quipe cuiꝰ domus ẽ poteſt eã reꝑa
revł reedificare Nihilomin? m ꝓpt hoc
aufert ei qntũ in eo eſt omnẽ cenſum taʒ
pꝛeſencialiter q̃ʒ in futuro.ex ea ꝑcipien⸗
um. Reuertamur aut 7 dicamus. qꝛ
i maioꝛitas Ddebiti vel obligationis acci⸗

piatur ſcõm intenſionẽ.ſequit᷑ euidenter
quocũq; mõ alẽdeda ſiue meciẽda ſit in

Z .

ſi
dub
ſoi
n
nig
t
qn
dbi

1

ẽ qm̃magnitudo doniſcauſa

tentio q; omne moꝛtale peccatũ vinjta ẽ

iniuria ſiue cõtumelia creatoꝛis.Manife⸗
ſtũ eĩ ẽ ꝑ ſe.qꝛ debitũ et obligatid intẽdit

exga bnrfactoꝛẽ iuxa magnitudinẽ bene⸗
faj ex illa. Nõ em̃ dubiu ẽ omne bñſiciũ
obligare receptoꝛem erga datoꝛc.⁊ qnto

maius fuerit tato magis obligare. Di
camꝰ ergo.qꝛ ſi aligs mille marcas grat᷑
alicui dederit. ꝓculdubio aliqntũ intẽſa
obligatiõe obligat eiſiue aliqntũ inten
ſo debito.Et ſi duo milia eidẽ dederit du

plo magꝭ ⁊ ita in ĩfinitũ.Quare ſi in ĩfini
tũ melius aut pᷣcioſiꝰ eidẽ dederit q; mil⸗

xlvij

nitam.nõ ſoluʒ infinita eſt. ſed maioꝛ in?
finito. lio foꝛtius igit᷑ obligatio qua
tenet᷑ deoratiõe totius coꝛpisincõpara⸗
biliter multo magis infinita eſt obligatõ
qua tenetur deo ratione anime. Cuʒ em̃
incõpabiliter melioꝛ atq; pꝛecioſoꝛ ſit ani
ma q; coꝛpus.⁊ eadem gratuita bonita⸗
te vtraq; data, incõparabiliter maioꝛem
neceſſe eſt obligationẽ eſſe vniuſcuiuſqʒ
noſtrũ ad deũ qua ratiõe anime tenetur

eidem q; ſit obligatio qua ratione coꝛpo

ris ipi obligati ſumus. Ampᷣ.Si ani⸗
ma humana deberet eſſe vel durare ſeu

le marce ſint.in infinitũ magis oblitꝰẽ ei ꝙ viuere niſi ꝑ diem vne obligata eẽt deo

q ſolus oculus vel lingua ne dicã totum

coꝛpus incõpabiliter melioꝛ ẽ atq; pᷣcioſi

oꝛꝛ mille marcis auri.et in infinitũ magis

ohigatꝰ ẽ deo datoꝛi ratiõe ſoliꝰ lingue
vel oculi q; eſſet eidem ratiõe doni mille

marcarũ huiꝰ. Cõ tinet ig rhec obligatio

illa ſcdõᷣm intenſionẽ infinitas tãtas ⁊ iðᷣo
infinita ſcõm hũc modũ. Amp̃. Po⸗
namꝰ ꝙ alicui dederit deꝰ mille marcas
auri tm̃.Alij auteʒ dederit infinita milia.
Manifeſtũ ẽ ꝙ obligatio ⁊ debitũ gratitu
dinis atʒ ſeruicij eiꝰ qui recesit donuʒ in
finitũ.in infinitũ maioꝛi ſ̃ᷣm intenſionem
obligatione ⁊ debito deo tenet᷑ illo qui

pShnominatũ finitũ donũ ſolũ recipit Cau

ſeigr obtigatiõis ⁊ debiti iſtiꝰ infinicies
illã ↄtinẽt. Quia igr ꝓpoꝛtionabiles ſũt
cauſe ſiles et eoꝝ effectus infinicies ſcõᷣm
intenſionẽ cõtinet effeũñ. Et ꝓculdubio
dubitationẽ nõ habet qð diximꝰ am̃ nõ
ſolũ magnitudo obligatõnis aggregata

ex magnitudinibus ꝑtiũ. Quẽadmòdiʒ

magnitudo doni ex magnitudinibꝰptiũ:
ſed etiã intenſio ex intenſionibus. Et hoc
. „ — — S „ 27 is
obligatiois q eſt ex eo. Sił⁊ magnitu⸗
dines ꝑtiũ guſe ſumintenſionis obliga
tionis.ad gratitudinẽ ⁊ ſeruitiũ ſiue obli

gationẽ q ſunt exipᷣis ꝑtibꝰ doni antedi
Lti.

NQuẽadmodũ igr linea recta cõti⸗
nẽs infinitas tãtas lineas rectas ſue ſpe-
ciei ex neceſſitate infinita eſt. Sic obliga⸗
tio ſeu debitũ quo obligatus eʒiſte deo
ratiõe don infiniti qð diximus.cũ conti
neat infinitas tãtas ſue ſpeciei ex neceſſi⸗
tate infinita erũtihoc em̃ nuſq; dubitati⸗
onẽ habet. ymmo vbiqʒ demonſtratõeʒ
Cũligit᷑ obligatio qua quis tenet deo ra
rione ſolius lingue vel oculi in infinitum

maioꝛ lii bac.quaã manihyſtu eſt eſſe inli⸗

„

ratione diurni eſſe vel vite aliquita obli

gatione.et ratõe biduane vite duꝑplo ma

ioꝛi.et ratione quadriduane quadru
maioꝛi et ita in infinitũ.Quare ratior
petue et infinite vite in infinitum maio
Manifeſtũ igitur eſt omnẽ animam hu⸗
manam obligatã eſſe deorratiõe exiſten
cie ſeu vite infinita obligationeiquia co⸗
tinet infinitas tantas demonſtrata obli⸗
gatione qua tenetur deo vnaqueqʒ ani⸗
ma ratione exiſtencie ſue ſiue duratione
vnius diei. Palam autẽ eſt alibi demon
ſtratiue declaratũ.quia ome agsregetuz
ex infinitis tantis generis ſiue ſue ſpecieiꝛ
infinitũ eſt ſimpliciter. Quia igit᷑ ob⸗
ligationes ratiõe vite immoꝛtalis ſiue in
finibilis.non eſt alterius generis ſiue ſpe
cie q; obligationes ꝓuenientes ex parti⸗
bus eiuſdem.videlicet ex vita diurna bi⸗
duana triduana. et ita de alis. Wanife⸗
ſtuʒ eſt ꝙ continet infinitas tantas qua⸗
cunqʒ quantitate durationis: vel temꝰ
poꝛis dem onſtrata. Declaratum autem
eſt exhijs eam eſſe infinl. Jamigit
declaratum eſt tibi per viãs multat obli
gationem ſiue debitum gratitudinis at-
ſeruicij quibꝰdeo temtur vnuſquiſqʒ ho
minum infinitas eſſe. Equales autẽ ſunt
obligatio ⁊ tranſgreſſio iſius.quare om
nis tranſgreſſio iſtius obligationisvłde
bitineceſſario ẽ infinita ⁊ ideo pena eius
iure ⁊ merito infinita. Cranſgreſſio auteʒ
huius obligationis et debiti triplex eſt.
t

nima quidem eſt nõ ſeruire deo ſiue
Secunda debitum eidem ſeruitium alij
impendere.Cerda deum impugnare.
Intelligimꝰaũt⁊ ſubtractõe debiti deo
ſeruicij. gras nael agere de bñficis ab
codẽ receptis.Eſt em ps non modica di⸗

iunn ſeruitium eidem ſubtrabere.

9 Be .“” legibus . o
. . dep
uini ſeruicii actio graci Ku. Amp̃:cũ in perpebiitatem in pᷣmijs ergo et in penis. g eel
rerũ vniuerſitate inueniatur pera et vera mp. WMala merita om̃ino nr̃a ſũt. bo pne
felicitas. iueniat mirta. erit nõ vera mi na vo nerita fere oĩno dei ſunt. et mini⸗ is
„ Lta.mixta inq; ex felicitate et miſeria quis mũ habẽt a ꝑte noſtra.Magis igit debe⸗ 10
ẽpᷣſentis vite. NHeceſſe ẽ vt mueniat᷑ etia tur nobis de iuſticiapene maloꝛuʒ mli⸗ lah⸗
pura ⁊ vera miſeria. In omni em genere toꝛũ qᷓ; pᷣmia bonoꝛũ/Quare de iuſticia get

Coòtratrioꝛũ ſi inuenaatur alterũ ⁊ ambo⸗ magis puniẽdi ꝓ malis meritis ſumꝰ ;
R rũ mediũ neceſſe ẽ inueniri naturaliter ⁊ remunerãdi ꝓ bonis. Si igit᷑ eternaliter
. reliquũ.Quare ſicut ẽ ſᷣm veritatẽ in nni⸗ ſum⸗ remuneradi ꝓ bonis.multo foꝛtiꝰ
uerſo pura et vera felicitas ita neceſſe vxp erernaliter puniẽdi ꝓ malis.⁊ de iuſticia

. in eo ſit pura ⁊ vera miſerii. Nõ aut Amp̃ᷣ.Si virtus ⁊ vicia vere cõtraria ei
ẽ pura ⁊ vera felicitas q phennis atq; p⸗ ſi unt. ergo leffectꝰ eoꝝ ĩmediati et per ſe er
„ „ petua nõ eſt qm̃ impoſſibile ẽ:purã ⁊ ve erũt contrari. Quare remũeratio qᷓ de⸗ Pün
Q„— rã eſſe felicitate adeuã attingit defectus bet᷑ vnicuiq; virtuti veri nominis ac rati mi
et moꝛs Qugre neq; pura ⁊ vera miſeria onis cõtraria erit pene q̃ debet vicio op⸗ loo
eſt.quã honuũ liberationis ſiue terminati poſito.nõ eſt aũt ↄtraria pena tꝑalis re⸗ inſa
Oogis abſcidit.ẽ em̃ pars aliqua feliciratis moneratiõi eterne. Pena igit᷑ eterna eſt
li yratio imunitas a malis. In boc nõ tpalis qꝗᷓ debet vnicuiq; vicio de iuſti
Mẽ ſcire debes qꝗꝛ ratio iſta ſiue ꝓbatio cia dei. Amp̃. tionabilia ſunt ſp nien
Alidiſſima nõ eſſet? irrefragabilis ſi ve peccata ſuis penis. Zi igit nõ eſt cõpara SF ℳ
ra et pura quã diximus felicitas.ven ha-⸗ tio peccati ad peccatũ nõ eſt ↄꝑatõ pene 1
beret contrariũ/ Nõ aũt habet verũ cöo⸗ ad penã. Quia igr nõ eſt ↄpꝑatio peccati s⸗
trariu:⁊ hoc ẽ.qm̃ pᷣma ac pura redunda⸗ eius ꝗ furatus ẽ vłrapiũt alienũ animal lä
tiſſimaq; bonitas. cuiꝰ cognitio ſeu frui-⸗ wel occidit illudlad peccatũ eius q furatꝰ di
o vera et pura felicitas ẽ nõ hʒ ↄtrariũ. eſt. vel rapuit vł occidit dñm ipᷣm anima rU
SDi em̃ haberet contrariũ.haberet et cõ⸗ lis nõ erit ꝓatio pene ad penã. PHa n
bar coequeuuũ ⁊ coequale. Ja aũt decla rũ ergo penarũ aut vtraq; eſt tpalis. aut .
S rauimꝰ tibi impoſſibititatẽ incõueniẽtis vtraq; eterna.aut altera tpalis.aut eter⸗
* OD iſtius. OQbvero er bac radice elici bo-⸗ na ſiue ppetua. Siue aũt vtraqʒ ſit perpe G
teſt ad oſtenſionẽ eius qð intẽdimꝰ-hocẽ tua ſiue altera mm. Manifeſtũ eſt qð
videlicet qꝛ neceſſe ẽ cõpleta eſſe opa dei intendimus quia perpetue pene debent 34
in vniuerſo. Qua pꝛopt neceſſe ẽ.vt opa aliquibus peccatis. Si autẽ vtraqʒ ſit tẽ K
iuſticie eiug nec diminutionẽ habeãtinec poꝛalis.erit necegario comparatio alteri
defectũ.⁊ iðᷣo neceſſe ẽ vt quẽadmodum us ad alteram cu fuerint eiuſdẽ generis. nie
retributõnes ſeu remũerationes iuſticie quare erit compatio peccati ad peccatũ: 4
dei ppetue ſuntſiue ſempiterne ĩ bñficis poſitũ ergo erat ymmo manifeſte veruꝝy, i
Sic vindictas et penas eiuſdẽ iuſticie ne contrariu. Scilo autẽ quia virtus ve i
ceſſe eẽ ſempiternas. Siem̃ ? tepo⸗ // nominis et vere rationiset vicium nö L
rales vempiteme inueniũt᷑ remueratio unraggi quia nec ſub eode gene⸗ .
„ nes inſticie ⁊ ſolũmõ tꝑales vindicte ſ eu re ſuñt. calibi declarauimus. Poſfs· g
“ pene eiuſdem, nõ eg copleta ſine dubio ſibile autẽ eſt vt in victutibu naturattlꝰ R
. vnniuerſitas open iuſticie dei ĩ pte iſta.ne et conſuetndinalib Nuueni vera cõtra
ꝗ; pꝓple ta vniuerſitas otrarietatis iſtiꝰ.vi rietas ſz ille apud nos nec veri nominis .
delicet pᷣmioꝛũ atq; penarũ. cũ tantus ſit nec vere rationis vtutes ſunt. In adã
. defectus et diminutio erparte penarum vero et eua ante lapſum et in ſanctis an⸗ N
nec enam equalitas reperietur in huius gelis erant et ſunt virtutes naturales ve⸗ 6
cotrarijs.q reuera cõtraria ſunt in ratio⸗ ri nominis que in nobis et ſopite pene ?= –
ne. æ nominatione in quibꝰ ea accibimꝰ ſepulte iſnt. Theologice verg quoniam e
pmia em ⁊ peneę.inq;tnm pꝛemia et puue deſurſum ſunt velut data opłima et do⸗
Similiter remueratio ⁊ vindicta inqntũ na perfecta deſcendẽcia a patre luminun.
tales cõtrarie ſunt · ¶ Amp.cũ p eundeʒ ⁊ ſi foꝛtiſſimã repugnanciam habẽtad vi ̊”?Z”
modũ cauſandi iuſticia dei cauſa ſit pᷣmi cia.vera tamẽ contrarietatẽ ad illa nõ ha .R ſ⸗

oꝛũ atq; penarũ hocẽ ꝑ ſemetipᷣaʒ qð eſt bẽt. Ja igr expediuimꝰ nos auxilio dii „ i
dicere ꝑ hoc qð iuſticia ẽſiꝑ ſe affectrix Ede hijs videbat eſſe Z dei miſcoiam et

D

Arr d ir qtusn Qa ſuu. ae A-e ;
ðòðð

* xlviij .
„ „ „ ½ . . „. 2 1 - — —
bonitatẽ. videlʒ de mititudie dãpnatoꝛiã niã quecũq; pega tpalis ad ↄpationẽ pe
s. de ppetuitate toꝛmentoꝛu. vlde paucita ne eterne.id ẽ ꝑpetue. Nec etia eſt ſicut le
uine te electoꝛũ ⁊ ſaluãdoꝝ, deĩde de iuſma da: uatio vngis feſtuce de terra ad excoꝛiatio
anip, pnatione q oꝛundã ignoꝛantis quoꝛun nẽ ſeu tocius coꝛꝑis decaluationem. Qui 0
didcd da vo ſilr errantiũ ⁊ erroꝛe ꝓbabili dece aũt eũ qui excolari meruiſſetleuatione
wnc⸗ oꝛũ.Et dedimus cauſas ⁊ ꝓpoꝛtiones vnius feſtug ſolũmodo puniuiſſet. ꝑꝛo⸗
eſiae in hoc ⁊ exepla ꝓut ⁊ de dignatione diui culdubio ridiculoſus eſſet iudex.⁊ cachi⸗
nz; ne largitalis accepimus. nmnmnis oim atʒ ſubſantzanoõibus omniuz vi Nℳ
mmnlr R Unc aũt relinquit᷑ nobis vt oſt? dentiũ ⁊ audienciũ hanciuſticiam ſuam
loſen n ada mus libi.qꝛ: peccatuʒ et iniurias ſi tamẽ iuſticia dicẽda ẽ exponeret.incõpꝑ
RMRZ ſeu cõtumelia dei ẽvna cõpatio⸗ abiliter aut multo foꝛtiꝰin dei iuditio at⸗
önni e T leſio ẽ pecctisſſcvᷣm alia ↄparatiõe, qʒ iuſticia ſcoᷣm poſitionẽ iſtã erroneam D .
ae 2c in ſeipo actus aliꝗs ẽ ſeu pᷣuatio.⁊ pꝛo⸗ iſta ridiculoſitatẽ abſcindere neceſſe ẽ eui .
ioide pter hoc ſcdᷣm vnãquaq; ↄparationũ iſta dẽter. Q ſi dixerit quis.qꝛ boni iudi „ àA
RZ PH rũ recipit magis ⁊ minus.ſiue intẽditur⁊ 6 ad coriepiion ipditonintédere er
DW remittit.verbi gracia.vna ⁊ eadẽ foꝛnica/ penas/ꝓpter hoc.ſolũmõ inflire qua⸗
Nlsne tio.dei ĩiuria ẽf leſio foꝛnicatis.et inſup tenꝰ inde fructũ habeat coꝛrepilonis vel
H ẽ in ſeipᷣa acta aliquis videlicet ↄcubgus vtilitatẽ:ꝙ ſi nõ certũ habet ⁊ euidẽs
deii oteſt igr eſſeyt ſit minoꝛ cõcubitꝰ. Hoc nõ eſſe ꝓuenturũ.ex penis ab ipᷣis deer
lcd Hinoꝛis delectatiõis et opꝑis ? pis ta deſiſtere Similiter 2 malignitatis
ihe mẽ erit maioꝛ dei contumelia vł iniuria. inimice atʒ dyabolice penas qᷓ nõ niſi tꝑꝛ
nm Uerbi gra.ſi ſacerdos:aut ſanctimonia? mentũ ⁊ pacientiũ opent irrogare. Enñ
nu tllo ſe polluat licʒ minoꝛi tribus illis mo⸗ igitur manifeſtũ ſit deo altiſſimo deputa
jain dis quos poſuimus qᷓ;ᷓ ſi ſimplex laycꝰ in tos iãn in poſterũ deputadosiomẽs eter
— illũ incidat. Eodẽ mõ. et poteſt eẽ maior nis ſuppliciis.nũqᷓʒ eſſe coꝛrigẽdos neq;
leſio peccãtis videlicet ſi maioꝛa dona ei poſt iudiciũ vniuerſale.aliquos alios ꝓ
graciarũ et virtutũ auferat. gelſipeccateʒ pter penas eoꝛũ. Neceſſe eſt.ey tata cau⸗·
11 magis captiuat et irreciet. Hocẽ ſi fotio ſa:boni iudicis bonitlate ceſſafuras eẽ pe
WDD ri amoꝛe mulieris illũ irreciat aut inlm nas eius omnesſaltẽ poſt iudicium. ali⸗ .
utn net? hicẽ modus.quo grauiſſimũ peca oquin nõ ex bonitate diuina.ſed exmali
zum) ũ ðꝛ ignoꝛacia dei.qꝛ videlicet nihil vitia gnitate dyabolica penas huius poſt ſuũ
kiche le relinquit et omnẽ radicẽ poni inde fun vniuerſale iudiciũ irrogabit. cum extune / · ——
eten. Jditus euellet. Loquũtur aũt huius erro- nihil operentur niſi pacientiũ cruciatuʒ. *ſven.t nob qucſton 8

ſtl nei de iuſticia et miſericoꝛdia dei.ac ſi al⸗ Intende igitur ⁊ in erroneã iſtam ra⸗

vale tera vellet qð alterius? yſurpare et tãq;/ſiocinationẽ. Manifeſtũ eſt tibi quia iudi
mnens. miſcdia vellet euacuare iuſticiã cuʒ inter ces qui hiqhoc eſt in vita iſtaconſtituun
um: ea ſit pax in vltimo tranquillitatis/⁊ doo tur hominibus.vtiq; iuſti ſunt.licet vtrũ
keſen notiſſimũ ſi qtenꝰ eũ deceat miſereri vni q; iſtoꝛũ deo cedat ad gloꝛiã et honoꝛem
fmnsf uſcuiuſq; aut qtenus vindicare in illun. wanifeſtũ ẽ tibi quia intentio hui? ſiu
unn Houit em et miſereri ſalua et illeſꝗ iuſti⸗ dicũ ⁊ officioꝛũ ſuoꝛum veilitas hominũ
”MV cia ſin/⁊ vindicare ſalua neea⸗ eſt. et illa triplex. videlicet vt coꝛrigant.vt —
i qʒ ſine iniuria alterius vti. Cides igꝛ ma innocenter vinant. Tercio vt in tran⸗⸗
nn mnifeſte qaꝛ ewoꝛ iſte Mt euacuat extoto dᷣi quillitate ſeu pace. Cum igitur huius
cün iuſticia aut ridiculoſa efficit. Eũ em mani iudices ex ſuis officiis nibil harum ytili⸗
Mnit feſtũ ſit ex eis qᷓ dixrimus et etia ſine eis.qi tatuʒ pꝛouenire cognouerint. neceſſe ba
i poſſibile ẽ aliquẽ mereri penã eternã gc⸗ bet a ſuis officis deſiſtere.Ceſſante nem
nstn A quid ſit de ea infligenda velſſuſtinenda. pe cauſa.neceſſe eſt et effectum. Deus uauua .
S natce Ponunt em̃ huius erronei ⁊ imbecil tem ſicut bonus eſt apud ſe et in ſeet nõ H
enet les q; no ſuſtinet dei clemẽcia ita pena pꝛopter homines. quaq; bonitas eius er Z.
onian . ⁊taʒ diutisa quẽqᷓ; puniri. Ab hijs ergo iuſticia ineſtimabiliter pꝛoſint hominis
eion q̃rimꝰ vtꝝ ſaltẽ aliquavłnulla. O ſi nu bus.qui et ſi velit et intẽdat pꝛodeſſe ho⸗
mi. . la.Ecce euacuatio omimo da iuſticte. SZi mibus. pꝛimũ tamen inten it in gloꝛia ⁊
A Svo aliquainõ tamẽ eterna. Sed tempo⸗ honoꝛem ſuuʒ.et vi aciat quod decet eũ
H rali tm̃. Ecce nidiculoſnas.Et hoc eſt: quo Jfacere ſcõm oẽm nomiatione ⁊ ↄpatioe
od. .

ſua. videlicʒ vt faciat in qð miſericoꝛs
qð decet miſcdiaʒ ſuã.⁊ in eo iuſtꝰ.qðᷣ
decet iuſticiã ſua et ſic de alis.õ igr̃ qꝗd
ide ꝓueniat faciẽtibꝰrefert.qʒtũ ad ipᷣin
in pᷣmis ⁊ maxime. Sed magis qd en
facere deceat qd iuſticia eius exigatquid
gloꝛia eiuſdẽ requirat. nõ em̃ pua gloꝛia
ipᷣius ẽ inimicos ſue in rebelles⁊ contu
maces legibꝰ ſuis ⁊ madatis vindicta ꝑ⸗
petua mulectare. Mec ſoluʒ decẽs aut
decoꝝ ẽ.deo altiſſimo ĩ eos.qui nec peni
tere nec emendarivoluntvindicare ſuas

8

. ⁊ ſuoꝝ iiurias.ſʒ hoc euidẽter exigit eiuſ-

dẽ iuſticiacui nuqʒz ↄtraria ẽ eiuſdẽ miſe⸗

m ⁊ gratis.ſic legi᷑ ꝓuerbioꝝ.xvj.vni
ſa ꝓpter ſemetipᷣm oꝑatꝰ eſt dominꝰ
ꝛ aut intendere gloꝛiã ſua ⁊ laudẽ quã⸗
doq; ðꝛ.nõ vt opepᷣciũ.neqʒ vt emolimẽ
tũ intẽtionis ⁊ opationis ſuemũera intẽ
Ait.ſed ẽ decẽs ac decoꝝ.⁊ ꝑ ſe debitum.
Jn dapnatione ant rep:-oboꝝ tato maioꝛ
ẽ dei gloꝛia qᷓnto maioꝛ erit magnitudo
multitudoqʒ ipoꝝ. Silr et tãto maioꝛ: de
Ncoꝛ iuſticie qnto magis apparebũt vicia
eoꝛuʒ ⁊ peccata.peccatiſqʒ ſuꝑaddita ob
„ duratiſſima nunqʒ emollibilis ↄptuma
cia.Nec eſſet cõpleta laus dei aut gloꝛia.
q nõ aliud ẽ qʒ ſublimis clara et lata fa
ma ſi non eſſet ei ꝑhennis ⁊ ppetua laus
⁊ gloꝛia de iuſticis. Quẽadmodũ de bo
nitate ⁊ miſcðia.cõplebit igit᷑ tandẽ opa
iuſticie ſue ſicut alleote. Sides ↄplebũ
tur laus eiꝰ ⁊ gloꝛia quã diximꝰex vtriſq;
Et quẽadmodũu iuges laudes⁊ graciarũ
aclioes cotinue reſonabũt eiꝰ miſcoᷣiam
in redẽptis atʒ ſaluatis ⁊ gloꝛificat. Sic
planeus eiulatus.ſuſpiria et rugitus cla
mores er elalut elnabu dei ielici⸗
ledictis ⁊ dag pnatis.Et ꝓpt hociĩ
ſelnus ibiin gloꝛi ficatoꝝ auribꝰineffabi
li ſuauitate reſonat in paradyſo. auribꝰ
em̃ ſanctoꝝ ieſtimabili iocũditate dei iu⸗
ſticiã deiq; honoꝛẽ et gloꝛiam ſicut ſupꝛa
„ ꝙ pante oſtendimus reſonabit.
NDOſt bec aũt traſibimꝰ ad nephã
diſſimã ydolatria. vt eã radicitus
tq; ſequelis deſtruamꝰ.

cũ om̃ibus ꝑtibus ſuis et rami
in pᷣmis eſſenciã eiꝰ rationc.Dein de oꝛi

Dicemꝛigi
3Ginẽ. Conſequẽter ptes eius ⁊ modos.ve
ru ea cautela et circũſpectione.vt auerta⸗

bac Gſencin ꝙꝙ pᷣma cauia nõ intẽdit
anee opat᷑ ꝓpt᷑ aliud. Ymmo ꝓpt᷑

. 3 4 3 ä H

legibus

mus ab impis execrationibꝰ ipſius.oẽs
qui hoglegerint.⁊ nulla ꝓꝛſus demus oc
caſinẽ ruine inſaniſſime curioſitali ſtul⸗
ton. Incipiamus igit᷑ ⁊ dicamus.qa
latria ſumme venerationis cultus ẽ et vl
time honoꝛificẽcie obſequiũ.⁊ ꝓpter hoc
ſoli deo aliiſſimo debita. Jpe em̃ in p
mis ⁊ maxime ex omibus modis ⁊ vene
randus ⁊ honoꝛãdus ẽ. Cũ igit hui⸗
cultus aut obſequiũ ad aliud traſſerat. ſi
ue illud ſit ſiue non ſit.et ꝗqcquid illud ſit.
intolerabilis ⁊ omni gladio ⁊ igne exter⸗
minã da iniuria ⁊ contumelia.deo altiſſi
mo irrogat᷑.⁊ illa duplexvel potiꝰtriplex

P

cecie cultus. Secuda ex eo ꝙ ali im⸗
pendit᷑. Tercia ex eo ꝙ aliꝗd ei coequat᷑
. Quẽadmodũ ſi ꝗgs regi ſuo hono:eʒ
regiũ ſubtraheret. ⁊ alii illu impendexei:
⁊ in regis illiꝰ regno vł ciuitate aliũ eᷣn
potecia velbohoze equaret. Aggrauauit
aut nephas iſtud vilitas? ignobilitas at
qʒ in potencia ſiue infirmitas.⁊ ꝙ honoꝛ
ille incõmunicabiłtranſfert. Execrabili
us ei peccauerũt q honoꝛẽ iſtũ ĩ quadru⸗
pedes aut reptilia trãſtulerũt.q; quii ho
mineslet ꝗqgi ymagines hominũ aut ani

ricoꝛdia. Ocs eti philoſophi nobiles E. ꝛima ex eo ꝙ ſubtrahit᷑ debite honoꝛi

maliũiqʒ qᷣi in holes aut animalia. SDitc
legit᷑ ad Roma. pᷣmo.mutauerũt gloꝛa
incoꝛruptibił dei in ſilitudinẽ ymaginis
coꝛruptibił hoĩs ⁊ volucruʒ et quadrupe
dũ et ſerpentũ et in pſalmo.mutauerunt
gloꝛiã ſua in ſimilitudinẽ vituli comeden
tis fenũ. Uigqęs igit ad qntas dei ĩiiu
rias e tumelias deducti ſüt inſipiẽtiſſi⸗
mi homies.vt nõ ſolũ in minimas viliſſi
maſq; creaturas honoꝛẽ ⁊ gloꝛia creato⸗
ris traſtulerũnſʒ etiã ymagines eoꝝ.Et ſi
cut legit in hyſtoꝛia ſiue in itinerario cle⸗
mtig Loc ẽ að in libꝛo diſputatiognũ pe
tri coꝛ onẽ magũ legit/ etiã ſᷣrepit⸗
vẽtris adoꝛare.nec veriti nec erubuerunt
Sic ⁊ hodie extãt ipᷣbarbaſta gentiũ aꝗ
lonariũ ꝗ tonitruũ adoꝛãät. Hecigt᷑ in
ſaniſſima ſupſtitio.execrabiliſſimaq; ani
marũ ſeductio ydolatrie.ad taʒ abhomi
nanda incõueniẽcia cecatiſſimos hoĩes
diidiolg pduxit. NHominata vᷣo
Sꝓdolati
execratlo hꝰpuitutis ydolisigendet᷑.ſʒ q/
vel pꝛimũ ydolis exhibita eſt vel frequen
cius.vel quia pꝛimũ ydolo filij regis ba⸗
bylonie qui acerbo luctu doloꝛis de moꝛ
te fui ymagineʒ ſibi ad memoꝛia filij cõ⸗

eſt qſi ydoloꝝ latria.nõ qꝛ ols RE

—Pyr err* eegg

ſien⸗
ſed
janil
Nodu
oſee
lleg
huiſe
ſupſt
giofe
fur pp
llee
nelc
iei
icohn
Cyone
cleni
Pe
ieg
ſiſein
ſitas
M
ri
Pfnni
Mhd
MWon

e
ſli
lusii⸗
ade
wen
ſapco
una
ii

pen

S
⸗
an
loy⸗
8 nun
lpe
N
Oi
enge

„

† ſah⸗

gn

, i

RN

Püiſt⸗

sliſi
ealo⸗
r Kl
ſſoc⸗
lenüpe

ee

hueun
min 64

maczen
zabhont
05 heke
nate
ei hi⸗
Aegn

girſo

ſit

ſtituens.nõ quidẽ vt eã adoꝛaret vt vide
tur.ſed vt in aliquale ſolaciũ ſiue ſoꝛaꝝẽ

ꝓ amiſſo ſilio illã videret haberetl P⸗

modũ tamẽ eda colere cepit tanq; Reum.⁊

cõſtituit illi inter ſuos ſacra ⁊ ſacrificia.ſi
cut legit᷑ Sapiẽcie.xiiij. Hinc igr oꝛtũ ha
buiſſe videt᷑ ydolatria babylonioꝛũ.hoc
ẽ ſuꝑſtitio iſta nepharia ydolis exhibita.
Etp ſimilẽ cauſ a xvicophane quoda egy
ptio ydola egyptioꝝ oꝛtũ habuiſſe credũ
iur ꝓpt hog aut wolti apð babylonios
celeberrimũ ac famoſiſſimũ.vel vocatũ ẽ
bel.qꝛ belus filio ſuo illud fec.vłqꝛ factũ
vei. In ydolis ſiquidẽ ſeu ymaginibꝰ.alii
idola ipᷣa.alij alia colebat ſic in ſequẽtibꝰ
exponemꝰ. Et ſtellas em̃t ſolẽ ⁊ lunã
⁊ elemẽta ⁊ hoĩes vt diximꝰ colebãt et vt
deos verebat. Sicut legit Bapiẽcik.
niija gnẽ aut ſom̃ aut citatu aereʒ aut gi
ru ſtellaxũ. aut nimig adua aut ſolẽ et liu
nã rectoꝛes oꝛbis tertfaꝝ deos putauerũt
. de homibꝰ?quidẽ ex fabulis ⁊ hyſtoꝛijs

infirmitatis ſue obliti ſicut expᷣſſe legit᷑ ð
nabuchodonoſoꝛ. Judith.iij. Pꝛecepit eĩ
pholoferni pᷣncipi milicie ſue vt oẽs deos

terre extermĩaret.dvidelicet vt ise ſolꝰ?deꝰ

Rcerefab hiu naronib potuiſſẽt ho
ofernis potẽcia ſubiugari.Et iten in ꝗn⸗
lo eiuſdẽ. Holofernes inꝗt.vt ſciat s

ens.qm̃ nabuchodonoſoꝛ deꝰ terre ẽ et

pter ipᷣm alter nõ ẽ. Sili veſania ꝓmot⸗
gayus ceſar in tẽplo dñi qð erat in hieru
Hisſtan⸗ ſibi erigi fecitævt vłipᷣa vel po
s ipᷣe in ea ꝓ deo coleret᷑.hocẽ kanq;
eſſet deꝰ. Ap 3
vlmꝰ eſſencia ipius ydolatrie. Hoc eſt ꝗ

ipᷣa ydolatria ſit.⁊ cauſa ipᷣa noĩatõis eti

am manikfeſta tibi. Uen qm̃ dicit aplus
Kainazr ad Con.qꝛydolũ vmmenep⸗

ſens etiã tractatus hoc requirit. Dicemꝰ uerun
hic ydola et ſacies yeloꝝ. Scito igr̃ qe ſlgea hac adinueſtt
u

H/uyqdolon ſeu ymaginũ quedã erantymagi
nes tm.hoc ẽ ad memoꝛiã ⁊ rep̃ſe, enracez
eoꝝ quoꝝ erãt ymagines.⁊ nihil om̃ino

S numinis hr̃e credebatur.quẽadmodum

apud nos ſunt ymagines ſanctoꝛuʒ.alia

erant habitacula deoꝛũ hoc ẽ denonioꝝ
Om̃es em dij gentiũ demonia. In hiis
em ydolis vel ymaginibꝰdemones ludi⸗
IJicabant ydolatras ⁊ illecti ſacriticijs eoꝝ
et ſmpijſſimis honoꝛibꝰ reſponſa dabat
eiſdẽ ac ſi in ipis habitarẽt.⁊ ad hoc her⸗

bis et aromatibus. ? catilenis execrabili

iũ certũ ẽé. HPoĩes naq; moꝛtalitatis ?

Appet igr tibi iã ex hijs q di

. 8

Mℳιτ g O—d Qc dο Poſuv .
A S-RE H AATE Frr r

bus ipᷣas ymaginss cõſecrare ſe putabãat
⁊ ipᷣos demones induti.videlicet ⁊ vt ipᷣe
ſacra habi cula deoꝛü lierent /et ipſi ad
inhabitandũ inducerent᷑. Interdu autẽ .
Jola hoꝛe obſeruatõne qua ymago huiꝰ
vel funderet᷑ &l ſculpetur idem fieri opi
nati ſunt.et in libꝛis eoꝝ qui ꝑ dei gracia
iam ex parte maxima perierũt iſta inueni

—

unk. PHuiꝰ aut ymagines nec colebat᷑

— —
„

vt dij.nec di nominabat᷑.ſʒ ſacra habita .
cula deoꝝ habebant᷑. Niſi foꝛſitan exrro⸗ 1.

re hoc fieret inſpientiſſimon hominn. ꝗ .
ymagines huiꝰ reſponſa demonũ loqui „
putarent. Adeo em qdai circũſpecti erat

adeoq; incõſiderati.venter iſta nõ diſti⸗
guerent. ſicut ⁊ foꝛſita multi ſimplies bo
die ſuntqui inter ymagines ſancroꝛumæz
epᷣos ſanctos in ſuis oꝛationibꝰnõ diſt ⸗
gunt. ymmo oꝛatões quas ad ſanctos ¶
cere deberent.ad ipᷣas ymagines faciun
Potuit autẽ eſſe⁊ credibile eſt eaʒ fuiſſe
2 ſemꝑ eẽ maliciã demonũ.vtymagines
ſuas.hoc ẽ in quibꝰhabitare videbatur.
vel ꝓ ſe vel in ſui honoꝛẽvel etiam tanq;
deos vellent ⁊ facerent adoꝛari.Cerciuʒ
genus ydoloꝝ ſeu ymaginu erat ſcðʒ opi
nionẽ eoꝛũ deus facticius. hoc ẽ cuivelut
ſplendoꝛ quidã deitatis ⁊ virtus numĩs
infundebat ſeu inᷣmebatur.⁊ hoc vela „
ſpiritubus celeſtibus vel ab ipis celis ee
ſtellis ac luminaribus. Ethoccumiu
xta obſeruationes eoꝛũ ſub certis hoꝛis
et cõſtellationibus vel fundebat᷑ vlłſcul.
pebat vel fabꝛicabatur. Cuius erroꝛis ve
lut reliquie adhuc nd vetulas multas
etiã xpᷣanas extant.Dicũt em omes yma
gines ſerageſim anni factiõe n 2 H
tem ſoꝝiri ⁊ deinde q;diu durauerint ob l .
tinere Hijs ergo ymaginitſuffum gia ſi E: A s e f
ue ſufſumiganones verbaez er detati⸗ fa⸗ fec e
ones conſtituerũt. ac ſi veri di eſſent ſciʒ R
ionẽ extollit mer⸗
rius dicens in libꝛo quẽ ſcripſit de hel⸗
lera. Hoc eſt de deo deon hijsverbis di⸗ R
cens. q inter omia mirabilia mirabilius
ẽqꝙ homo potuit diuina natura inuenue „
7 eam efficere. Ubi etia expſſe dicit. qꝛ de⸗ .
oꝛũ alij ſunt naturales alij factici. EK·
ne qua eſſet dubuatio de intellectu eiꝰ et
intentione.interrogatus in eodem libꝛo
ab aſclepio diſcipło ſuo ſtatuas diclocer
megiſte. Statnasoaſte clepi. Et iten mi
raris o aſclepi. et nunauid tu diffidis vt
mlti ꝙ homines faciunt deos.Et v gpan

6

Pasd yelaru
. DdSe legibus
ca. Sicuti deus aut dſs vt ſui ſiles eſſent eſſet. Similiter ymagini ſcoꝛpionis zun
deos fecit eternos.ita hũanitas deos ſu-⸗ fugam di oẽs ſcoꝛpiones a ciuitate vłregi
os ex ſui vultus ſilitudine filrauit. Et one in qua ſepulta eſſet. Eodemmo eſen
alibi. Dñs ⁊ pater.vłqð ẽ ſummũ.deꝰ vt et ymęginibus quoꝛũdã animaliũ poſu⸗ gglan
gſeetoꝛ Edeon celeſtiu. itꝗ hõ effectoꝛ eſt erũt virtutes cõgregandi ea. Similit e
deoꝛũ ꝗ in templo ſunt Hiana ꝓximita⸗ et quibuſdã ſpeculis virtutẽ liberãdi quẽ nun
te cotenti. Uerũ hoc mercurius de ſtatu⸗ cũq;ʒ captũ vel carceratũ vellet. Wani ſu
is qᷓs demones inmhabitare credebat hec feſtũ aut eſt virtutẽ pꝛeſtandi honoꝛes et fairt
expſſe itellexit his verbis. Uides o aſcle⸗ dignitates ⁊ ſapienciã ⁊ ꝓpheciã atʒ elo⸗ aſti
pi qtenus tuipᷣe diffidas ſtatuas anima-⸗ quenciã nõ eſſe virtutẽ niſi dei om̃ipoten adle
ias ſenſu ⁊ ſpũ plenas.tata ⁊ talia facien tis ex quo maniteſtũ ẽ eos dei gloꝛiam et niad
tes futuroꝝ pᷣſciẽcias. Et iterũ pꝛoaui virtute tranſtuliſſe ĩ hmõiymagines.nec cogle
nri inuenerut artẽqᷓ deos efficeret.cui in? ſolũ ymagines. ſʒ etia in ea q̃ ymagines lanm
lente adiunxerũt de mi natura/ↄueniẽ nõ ſunt.ſicut in ſtellas ipᷣas.lumiaria nec fruen
tẽ materiã eaq; nſcẽtes qm̃ animas face in ipᷣa ſolũ ſʒ etiã i figuras quaſdã quarũ roc⸗
re nõ poteratieuocates animas deoꝝn v ⁊ alias ſigilla planetarum. alias anulos ſnl
angeloꝛũ eas indiderũt.ymaginibꝰ ſan⸗ alias caracteres eoꝛũ.alias ymaginesvo Gin
Ais diuiniſq; miſterijs ꝑ s ydola et bñ⸗ cnt.cuũ nullã eoꝛũ ſimilitudinẽ habeaãt ⁊c nch
et malefaciendi vires habere po- ꝙ yEſt igr pᷣma ⁊ radicalis ydolatria viltꝰ Z mg
uiſſent. et hoꝛũ deoꝛũ ocrimegiſte ꝗ ter⸗ 19 emonu. Scoa ſtellaꝝ et luminũ. Ter Eno⸗
reni habẽtur cuiuſlibet materie qlitas ia elemẽetoꝝ. Quarta ydoloꝝ. Quint kobn
Conſtat o aſclepi de lapidibꝰ ⁊ ð aroma? ymaginũ.q̃s ꝓximo noĩauimꝰ. Sexta Neſt
tibus vim diuinitatis naturaleʒ in ſe hba ſigurarũ de quibus iam mẽuonẽ aliqua Kean
bentibꝰ.⁊ ꝓpt᷑ hanc cauſ ſacrificis fre⸗ fecimꝰ. Septima verboꝝ et nominũ hon
quẽtibus delectatur.ymnis ⁊ laudibꝰ et Ottaua tpis et partiũ eius videlicet n
Dulciſſimis ſonis in modũ celeſtis arma hoꝛarũ et quatuo: partiũ anni. Nona
nie cõcinentibꝰ. Siue igit iſta duo ge initioꝛuũ ⁊ micialiũ rerum. Decimain
nera ydoloꝛũ execrabiliũq; ymaginũ itel uentionũ et inuenticiarũ rerum. In hec
lexerit mercurius in verbis iſtis.ſiue lll? em̃ om̃ia que diximus inſaniſſimi perdi⸗
lolũ genꝰcui animas demonum inditas tiſſimiq; homines dei virtutem et gloꝛiã
Diltcit. nullatenꝰ? dubitandũ ẽ quin virtutẽ tranſtulerunt. ðU
Diuind et naturã attribuerit hui? errone⸗ Is autem ita poſitis reuertamur 4
is ſtatuis ſeu ymagſnibꝰ vł ſub certis cõ ad ipᷣam radicẽ iſtiꝰ ſacrilege im⸗ Aui
ſtellationib⸗ ſolũmõ factis.vel neppan⸗ ietatis vſtendentes oꝛiginẽ ipiꝰ oi
is ſacriſicis ⁊ oꝛatiõibus atʒ ſcripturis / ⁊Z caufas radicales. Harũ pᷣmavldet᷑ ip̃a N
et figuris adhibitis cũ ipis cõſtellationi⸗ ꝛruptio huane nature. Sicut em̃ de ob Ene
bus in quẽ exroꝛẽ inducti videntur alij ex Ilenebꝛatiõe ⁊ coꝛruptione virtutis nre ra fus⸗
opinione ſtellarũ luminariũ et celoꝛum. tionabilis ꝓuenit.nõ ſolũ vtveritatẽ nõ
.Nueadmodũ em̃ ab ip̃ᷣis cõſtellatio⸗ cognoſceret.ſed etia vt erroꝛibꝰ crederet: A Mni
nibus naſcẽtibus ſub ißis hominib⸗ cre — is veri malum. videliæt ꝓſti 25 n
ebant ꝓuenirecuʒ fauſte vel foꝛtunate tutio curioſitatis qua paſſim cum quacũ hu⸗
eſſentſupemineci e⸗ quaſda hominibus q; veritate foꝛnicair intelct? human⸗ Al
videltcet vt reges aut pᷣncipes aut pppe amoplexas eam amoꝛe et deſiderio ꝓpter
te aut ſapiẽtes eſſent ante alios. Sic vtu ſemetipſam eiq; adherẽsſſumpta aut nõ
tes no quidẽ iſta obtinẽdiſed magis pꝛe curata pᷣma acluminoſiſſima veritate qᷓ
ſtandi Suenire credebãt ymaginibus. et deus eſt.cui ſoli amoꝛe ⁊ deſiderio adoue ſi
hoc expᷣſſe legitur in libꝛis eoꝛũ quos de rere debuitvt naturali ſpõſe ſuet ad quã 1
pſtigijs et ymaginibus. alijſq; ſacrilegis ſolaã deuit eẽ cõuerſio eius. quã ſola ad bo
maleficijs ſcripſeruũt. Quida em ymagini- thoꝝ ĩmaculatiſſimoꝝ ampigruũ admit⸗ a⸗
bus poſuerũt virtutẽ pꝛeſtandi honoꝛes tere debuit.qui amplexꝰ? credulitas que⸗ n
leu dnatioes atʒ pᷣlationes aut artes aut dam ſunt amoꝛiipᷣius ac deſideriũ.nec nr
eloquencia Etymagini muſce ſub cer non et quedſ delectatio in i5a. Non
la cõſtellatione ſculpte attribuerũt virtu em̃ omnis credulitas pꝛime veritatis nec
teʒ fugadi muſcas ab omi toco ĩ quo i5a omnis delectatioin ipa immaculati am . 1
.
* —
N
—

4 „
R
ce f nli ili rioꝛis & nobilis. Et de obtene⸗
84 auatneene det e beanenetosrdeone igs Tarktnn.
ng dudempaceccinus, ſocis püéembe a coebPiic tio ipius vanis et
dD ceſſerunt de fide in hoc ipſo traccatu vvbi mente hufflana Ppltin ioißins re di⸗ 0
e eErAnroe ia fides ſiue crèdulitas Jalſis laudibus. falſiq; nominis alntudi⸗
Fadnaona aisgaranlias nibus ſe impgdenter ꝓſtituit. ſpꝛeta aut
Muk ngla⸗ Ntulneng eEeun⸗ n curata. Nra ac vltime ſupereminen·
wiaes ctatio non curata. vera ac vltime tupereminen:
ſtate aeſtegenerunien cie altitudine ad quq nnralemn habzes
e lar Diter a e ſionẽ naturale niugiu. naturali⸗
lannde tia inflante non eſt dubiuʒ quin macula erſon?n har deri inperencia r inbiati⸗
uune ta ſit iuxta illud quod legit᷑ in iiij.ſecide mmo: Atrende igit quia ſicnt virtus =
ſoden nigarntetmaeseron oaA ml mnn,Trtonavile ne mekeamnain ornenb J kern, .
D ä
er tacdi borentnd adveidtodam Aoa dad minibus Gin angelis us ocun la e
Ufmign, kaniu hoc eſt no ad dei gloꝛiam. non ae nebꝛis ? coꝛruptionę libera. caſtiſſimno .
Ww Kuon Wmode nieblam vcieriteren amore aciningemarcſime deſtderio ini
ſctegi Aduodamodo adulte S n Hme luminoſiſſime veritati inbeet. et in
in lbidinem Pbeie volun e ie a nurtartkntecear ta ist.
nigm Sieinaltie iſta Renolotamala vech. Ffam Knur erer, nieſcar. et exipa ſaE H
nibehent B lenebꝛalione er coꝛru ꝛta ſunt. Sic de tur. vt ex ipa pficiatur. beatificetur ſim. xX
vunn noneritnnnngendn iſtbilis gloꝛificetur. Eodem modo et vis co ?à vehναHνυα
lmimi coꝛruplone virtutis noſtre cõcupiſci iFz cupiſcibilis noſtra ſuperioꝛ ac nobilis ſe
elnu obrenebdarioneſinul PMituid eiul „ bz ad redundandiſſime ſuauitatis pmii
m Sr ceſſit.· et hec pꝛoſtitutio eſt voluptuoſi⸗ namacvn iuerſalem bonitatẽ. Similiter Fraſrihile⸗
tin a aen Henneglecta delen o notnairaletbinogupentots fne
Craui nino nõ curata pꝛimitiue ac fontalis bo na rdiesie doming ntiſi⸗ D
n niearſs ſiauitateiguenaruralig eiuſdem mam maieſtatem. Et bec eſt cauſa ꝓpter
n Ponſa ella niſſimis ac falſis voluptani j guã tres vires ſuperio:es ac nobiles omi
bus illudenda ſe ac polluenda pꝛoſtituit Oar ime uobili. omniq; ſubſtancie intelli⸗
Eu enim mentis bumane nobilitatẽ anime uobili. omnicz ſt vt capaces eſſet *
R ll inſpexeris in genti date ſunt. videlicet vt capaces eſſet
el naturalem intime pſcrutate inſpexeris in genti date ſun linis. & in rrions pmiiſis
net AAe E , . erfecte beatitudinis.ꝗᷓ in tribus pᷣmiſſis
ipſa puritate ſua ac libertate ſcõᷣm tres vi p ſiſtit. 2vt tãſublimi ? nobili ſponſo ↄgru
mmagen res ſuas velud ſponſa amantiſſima atq; dinr⸗ Cum nullatenus congruerẽt ↄgru
caſtiſſimã deo altiſſimo ĩuenies vt ſpõſo ia vtita dicamus maritali ſen coiuga
nen eiuſdẽ ſinglari atʒ cariſſimotot naturali encia vt ita dicamus mplernu einig⸗
legein inß⸗ inbianten eri éli niſi tanta perfectione amplexuũ eiuſd?
nlegen bus inherenteʒ inhiantem et intendentẽ leaibiles ac copulabiles eſent. Mec
. . L. YugI er fini oniis ej coniũgibiles ac copulabiles eſſent. NHec
hei Fole nanq; ſolus et finis motionuʒ eiuſ⸗ eede ela perfecta e lam̃
et iße dJem er aui iderioꝛung beatiſſima. Duius copula perfecta è tam
Na Aenm et quies laboꝛuʒ eſt ? deſiderioꝛum beatiſſima. Huius cea liens ſipei mi
cndeod „ ; cur. iſſima pleni nobili matrimonio conueniens ſi vel mi
ende ipius omniuʒ cumulatiſſima plentudo. nobili matr deeſſet ei. Si
fen eer re . nus triu m iſtoꝝ amplexuũ deeſſet ei. SRi
nane Erhebler hoc cira ißm etagitat inuie nust vel luminoſitatem tanitius iynedi
nin niaimibus er largarnr aboꝛb⸗ ataet vitima coniunctione amplectinon .
nun. atʒ af gitur deſiderijs.famegæſpun oſſet vis appheuſin nobilis. ac fonta⸗
lous fne vacuitatisimpatienstorauet lem bonitatevis con d piſcibilis iuperio:
n uod inſinuit auchirit Sacaboꝛ cu ut ſupereminentiſſima altitudinis iraſci
min apparuerit gloꝛia tua. In ipo em̃ ? exibo ilis. anima humana no eſſet perfecte cõ
elucheluminoſiflima veritate quies iügibilis aut comparabilis buius ſpõſo „ͥ1zf⸗
muun atʒ ſacietas virtutis noſtre rationabilis: qu gre nec perfece beatificabulis e copu .
renur ſiue appᷣhenſiue nobilis. Similiter ĩipſo ißius. nec eſſet ſponſa conueniens aut
u er ipo velut redundatiſſime ſuauitatis la bilis eidem Oportet auté te ſeire quia
niteteglieratas elctae vimansne /vis iraſ. abitopenvert onem ⁊ vltimitate;
iſolict cõcupiſcibius ſuperioꝛis ac nobilis. Et iu ue exaltatiõis ac libertatis. copuleq; ſue
ſaamn⸗ ta hunc modũ in ipᷣo et ey ipo velut vlti ue atitudinẽ cumulatiſſmam habelſipazʒ
4 AsleRaeinenntaregeepieſtone piſtniktemadpinineapenen.
on ſua. liberalioq; a ſeruitute indebitan ina lie oñantiſſims maieſtate. Tunc enim in
güsnen lurali ominods eſt virtutis noſtre iraſci g .
n 4
D
7
.

Be

gup emo eraltationis ſiæ culmine liberta

tiſq ſue trãquilliſſima pace erit.cũcq; be⸗
atiſſime copule amplexibus elẽ ſociata
cũ eidẽ fuerit vltimate ac totalitate ſerui⸗

9 . „. H . . . . .
—
rcaae l .
RTLr 4 ,,—⸗„TU - „ .
oboS v„α. hs Wmiorn ſuunn

Cutis ſubiecta. Nec em alind ẽ vera 6. .J

altatio vaq; libertas eiuſdm q; vera ſu
iectio.vtraq; ſeruitus hoc eſtvniuerſalis

vnationẽ.licet aũt que hic diximꝰnõ ſolũ
ad ꝓpoſitũ ſed etia adcognoſcendaʒ bea

titudinẽ ad gloꝛiã anime hũane tenõ pa
tũ adiuuabut Sidiligẽtẽ de hüs cõſide⸗
ratõeʒ feceris.

execrabilis.et dicaꝰ.qꝛ quẽadmodũ ex
ea obteebꝛatõe atq; coꝛruptõe cuʒ qua
naſcimur accidit.vt credulitateʒ. amoꝛem
deſideriũ quas debet vis noſtra intel⸗
inptiua pꝛime ac lũinoſiſſime veritatitraſ

AEss debnuit habere pediſſeqᷓs et famulas

tatũ eas foꝛnicarias iniquitate.pelices et
adulteras habeat ad amplexus et thoꝛũ

cõſcientie illas ꝓpter ſeipas admittens.
Sponſa vt diximꝰ omino nõ curata. Si

4

1

Militer ⁊ vis noſtra cõcupiſcibilis nõ mi
noꝛi iniquitate verũtamẽ manifeſtioꝛi ſe
vilibusac impuris voluptatibus proſti⸗
tuit. Sic ⁊ iuxia hũc modu iraſeibilis ma
ioꝛi impietate ⁊ aꝑtioꝛi inſania de innata
oblenebꝛatiõe atq; coꝛruptiõe ſe ꝓſtituit
ydolatrie.et cultũ ſubiectõis atq; ſeruitu
tis quẽ ſoli maieſtati diuine debet tranſ⸗
fert in alia. Sicut em famelica ⁊ auida ẽ
veritatis vis intellectiua.⁊ ſuauitatis ſeu
voluptatis vis concupiſcibilis. ſicdiuini
honoꝛis atqʒ ſeruitutis vis iraſcibilis ſu⸗

Nric Rltont iudicia ſũt euidentia.qꝛ

eruitꝰdiuing ſiue cultediuinꝰ. ſiue verꝰ.
ſiue e one vgiuerſalis eſt hoc eſt apud

MNunc aũt reuertamur
ad declarandũ ex hũs radicẽ? peſtis ipſi⸗

.

* legibus

polluitur foꝛnicans honoꝛificentia qᷓ deo

copꝑulsri et adherere deberet dũ eis hui⸗
hoſorificencia impendit⁊ hoc ſiue opini
one ſius ſeruitio. OQpinione duob⸗
modis.pᷣmo ſi vel aliquid hoꝛũ dignum
tanta honoꝛificẽtia credimꝰ?. Scooſi

aliquid quod v ſolo altiſſimo deo ſenci⸗

et pura ad ſup emiventiſſime maieſtatis

endu eſt de aliquo eoꝝ ſentimꝰ.vᷣbi gra.
Siqs de ſo le vel lunavel de aliquo alio
crederet vel ꝙ om̃ipotens eſſet vel ꝙ ad
oꝛand⸗vel ꝙ eius virtuns aut nummi⸗
nis. vt vita vel ſalutem dare poſſet. ꝓcul⸗
dubio iam huiꝰſacrilega opinione.⁊ dei
altiſſimi mgieſtatẽ offenderet et ſolem in
cordę ſuo qntũ in ipᷣo eſt deificaretdeiqʒ
altiſſimi gloꝛia intolerabili iniuria inſolẽ
tranſferret. Seruitio quoq; duplicit᷑ ſiue
eyuerioꝛi ſiue interioꝛi. Interioꝛi ꝑ effectus
Sũt em̃ intẽti ad oꝛatoes.ſic timoꝛ axoꝛ

at in alia hoc eſt in alias veritates. et et honoꝛ ⁊ cetere huiꝰaffectões.quar

Multe ſoli deo impendende ſunt.⁊ nulla
tenꝰ rebus alijs.Exlerioꝛa aũt ſeruicia iã
in ſeptẽ ꝑtes diſtinximꝰ et declarauimus
eas in tractatu ſacramentoꝛũ ſacramẽta
Aiũ atqʒ iuſtificationj. Exhijs ergo qᷣ
dixim? recollige bꝛeuiter. qꝛ ſic vis nra ra
tionabilis gel caſtitatẽ illiꝰ nobilmr̃imo
nij qð ſupꝛã noĩiauimꝰ vel leruatex neceſ

ſitate.veil foꝛnicat cũ alijs veritatibus.et

ſilr vis nra ↄcupiſebilis pᷣmitiue ac iocũ⸗

—.o᷑—

diſſime bonitati. vlſeruat caſtitatẽ matri

mMonij. vel fomicat᷑ cũ alijs bonitatibus.

Dic ⁊ vis noſtra iraſcibilis.vel debita ca
ſtitate adheret pzeeminentiſſime alnitudi

mnivt diximus reddẽs ei vltime honoꝛificẽ
ccie debitũ ac nobiliſſime ſeruitutis cultũ

vel foꝛnicat cũ alis altitudinibꝰ impen⸗
dens eis ſeruicia.qꝗᷓ ſoli ſponſo impendẽ

. a eſſent. Qula ig rfoꝛnicatões duarum

„

alia n as noiauimusinalurales

„
1 9
1 ₰

oẽs naliones et ꝑpetuꝰ.pene enim nullo ſunt᷑. P ddex natiua ſeu innata iſob coꝛ
lẽꝑe defuit ydolati vel verꝰ dei cultꝰex cruptiõe ꝓcedẽtes. Dic ⁊ hacnephariam
guuo hõmines multiplicari ceperũt et ad oꝛnicationẽ ydola Nie natiſfalẽ eẽ neceſ⸗
huc ydolatria apud oẽs gentes eſtvelin ſe ẽ. Cuiarei tripler ẽ iudiciũ vt dixim⸗
FX apitalibꝰſuis.vel in ramis vel in reiis videlicʒ.vniuerſalitas.ppetuitas.⁊ ſepa
Adeo auteʒ adherẽs.vt necigne nec gla tionis diffieultas. In eis em qᷓ naturalia
dio nec aliavia adhuc exterminaripoſſit nõ ſunt contrariũ ſp inuenit᷑ videlicʒ ⁊vt
is igit iſta iudiciũ validiſſimũ ſuntqꝛ raro ſinꝑ ⁊ vt in paucis.⁊ vtnon ſemper.
ydolatria naturaliis ẽ ſicut curoſitas uue Jantigit᷑ declaratũ ẽ tibi ꝑ hec radicẽ
eeeſt foꝛnicatio ꝓſtitutevirtut rationabilis tam pernicioſe peſtis naturat᷑ eſſe. nibiit ⸗
. noſtre. etvoluptuoſims ſiue luxuria fo⸗- ominus etiã ⁊ hocſenſu declarari poteſt

ncatõ virtutſ concupiſcibilis noſtre. Sic

Xl ydolatria foꝛnicatõ eſt virtutis iraſcibi
lis no tre ver n tuʒz ydolis vel rebꝰ alijs

Om cito em̃ altitudo diuinitatis appare⸗

re potuit in ydolis velſtellis vel demoni
bus quocũq; ſigno.videlicet ſiue pᷣdiene.

ſefutun
ia quu
iſumtk
eñnod
Mme

o nat

a ſnſt
ſbꝛat
humit
ſugia⸗
elyeſt
6
woll.
a?
nea
lcieh
ſonusl
ans
ayn⸗
ſon
ſcbi⸗
nänn
ac
ecn
W
W
nn
nit
ſt⸗
it
.
chab
fin⸗
(u.
ſen
od
lſeco
ahd
Pmi
Gc
W

n
eſe
iin
ni
luſ
ſoln
on

ln
1

iup nmne futuroꝝ.ſiue quocũq; oꝑe magico aut nõòõ poteſt eſſe abſq; credulitate ⁊ opinio⸗ J
i alia quacuiq; ludificatioe. ſtatim incena- ne. 7 qugas impedat. vel cui debet: vel
ti ſunt homines ad adoꝛandu. Innatũ ẽ cui nõ debet. Et ſicut vis noſtra cõcu⸗ .
me em̃ nobis ad alta huũiliari ad ſupeminen piſcibilis nõ poteſt eſſe abſq; deſiderio ⁊
NAüH tiſime aut diuine nobilitatis altitudinẽ?. delectatione alijs ſuis paſſionibus ꝗn
NE nõ naturali coꝛruptioòe. ſed naturali bo⸗ peas adheretet cõmiſceat.vel quibꝰ de
boc. 3 na inſtitutõe ac ↄditione q̃ in pᷣmis parẽ bet vel quibꝰnõ dełet. Sic vixtꝰ nſa „
lcne tibꝰ ante peccatũ fuit maxime nati ſumꝰ iraſcibilis nõ poteſt eẽ abſq; honoꝛificẽ⸗
Arlge humiliari et extrema ſeruitute ſubijci. Et cia ⁊ cultu diuino.nõ poteſt inq; eſſe vni
Anunr ꝓpter hoc in coꝛruptione in qua ſumꝰve nuerlſaliter quin illũ impendat vł cui debʒ
dſer da⸗ ſtigia eiꝰloco ipiusſeducti amplectimur vel cui nõ debet.Et ꝓpter hoc.cũ pᷣualue .
ionedi et veſtigus eius loco ipſius inberemus. rit obtenebꝛatio ⁊ coꝛruptio naturalit᷑ in .
aſolnd⸗ Quatacunq; em̃ altitudo qntacunqʒ ißis.⁊ defuerit ⁊ diuina gra ad illuminã „7
uneweig nobilitas in creatura quacunq; ꝑ huiꝰ ſi⸗ dũ ⁊ dirigendũ eas icidunt in eas foꝛni
mnaiſote gna qᷓ diximus apparent.nõ eſt niſi ſu⸗: cationes quas diximꝰ. Pꝛetex indicia
glatſoe me ac diuine altitudinis veſtigiũ per mo//vo tria q poſuimꝰ ad oſtendẽdu ꝙ ydo⸗
gefeens dicũ atʒ pertenue.verũ tenebꝛe in qꝗ glatria naturalis ẽ. hocẽ de innata no
noratr: ſuumus huiusveſtigia faciũt videri ipſam coꝛruptione ꝓueniẽs.licet boni inſtun
uac veitatẽ. Sic ⁊ de nocte veſtigiũ ꝑ modi⸗ ni eiuſdẽ inimiciſſima c.⁊ querũt indi
nrtruls cuũ ⁊ vmbꝛs pꝑtenuis rei alicuius.res ipſa in pueris et paruul q in ipᷣa puericia ſu
Llande videtur oculis coꝛpalibus.et quod eſt mi ⁊ puulitate cultũ diuinũ efigiat ꝓut poſ⸗
Nuns rabili frutex aliquis vel nemus videt ex ſunt ⁊ capiũt.altariola ſibi parantes ⁊ oꝛ
Ulannar ercitus. Hec illuſio manifeſta ẽ inno nates. Qõ cũ nullo pᷣcepto faciant ?
Ban d ſtra cõcupiſcibili.que tante auiditate am tã generaliter hoc inueniat in paruułiu⸗
“ prleclit᷑. tanto deſiderio inſequit veſtigia dicat᷑ ex hoc naturalitet in dituʒ eẽ nobis
CEriro Dinine bonitatis in temporalibus.tanto amoꝛẽ diuini cultus. Uerũtñ ſicut rectiu
nuater amoe eis inheret. tã miſerabiliter in eis do illiꝰ ⁊ opus eſt ⁊ donũ creatoꝛis.ita p
tbns⸗ capitur.iam inſeparabiliter detinet. vt pᷣ uerſitas eiꝰ ⁊ abuſio qᷓ in ydolatria into „
tandh mitiue ac redundantiſſime bonitatis pe⸗-⸗ quetf innate nobis ẽ obtenebꝛationis et
ftninui nitus oblita. eà omnino nõ curet neq; ꝓ coꝛruptionis effectus. Poſt hec autez
u· ilta ſint veſtigia eius. et ꝙ ad eam trani. ꝓſequamur deſtructionẽ ipius incipien⸗ D ð”“ð
atia mittant et inuitent omino non videatu r. tes a capite hoc eſt 4 capitali 7 pꝛincipali . –
Caluudd Eodẽ modo ſe habgt et in virtute rati eiuſdẽ parte de decẽ ꝑtibus ipᷣius q̃s in pᷣ
gaida d Oonabili nr̃aqʒ ſcintillulas pꝛime aclũüno cedentibus enumerauim*. hecigrẽé Z
ali ſiſſime veritatis ꝓ illa amat atqʒ ample⸗ ydolatria demonũ. qua demonibꝰ ꝑ ſe
nen iitur. Que impfectio ſi eidem illuc⸗ hoc eſt apte ⁊ inmediate ſeruit᷑.quacũqʒ
nnne Neret. ab alijs auerſailli ſoli adhereret.? et ſeptẽ ꝑtibꝰ in quas diuinũ cultũ diſtin
hnmn quod mõ lumen eſſe opinatur tenebras rimus. DHuic auũt erroꝛ ille cauſam dedit PrAc*αv⸗
Bae eſſe cognoſceret. Sicut et vis noſtra con⸗ aquo credebant decepti honines. demo⸗
7 cupiſbis pᷣguſtata ſiue etibSe ata es habere poteſtatẽ nõ ſolũ in homies —
en pᷣmitiua bonitate.erema eiuſdem veſti et res hbumanas.ſedati in elementa.In
e gia que dixmnus faſdirer omnẽq; carna huũc autẽ erroꝛẽ inducti ſunt quia ⁊ ſana⸗
lem voluptatem illuſionẽ ſoꝛdida ſom re leſiones coꝛpon dum ab eis ceſſabant
pvprniũ vaniſſimũ.nullatenus veraveritatẽ ⁊ ſedare turbationes rerũ humanarum.
n4 eſſe videret. Bic 2 pis noſtra iraſcibil'ſta boc eſt ſites ? bella. ſed bella ſedare etiaz 4
ulſi tim vbi ſe aperit diuine nobilitatis ſubli tempeſtates mariũ et fluminum viſi ſunt „
hmn miltas cv ei ſoli vltime honoꝛifigncie cuti⸗ Que quidem mala non rebellando vel
ſenpen tu ſeruienduũ ſit agnoſcit. et ydolatria nõ auertendo. neq; pacificando ſed potius
elsda ſolum deſatanda creatoꝛis iniuriam: ac non irrogando et non concitãdo ſanare W
ſeAH contumeli.ſed etiã inſaniſſimã ac turpiſ⸗ — Interdum em̃ iuſto et occul⸗
ieen ſimã foꝛnicationẽ ſuã apertiſſime videret to et manifeſto dei iudicio pᷣnoĩiata ma⸗
a/ Et ꝓpter hoc inde exiliens toto hoꝛroꝛe a la irrogare et cõcitare pꝑmittuntur. Inter⸗
lnoni . ſe eam abijcit. Suma vo hui⸗ ratio⸗ dũ aũi ⁊ ꝓhibẽtur nibil omnino poteſta
ce natiois eſt.ꝙ ſicut vis noſtra rationabil tis habentes niſi qntuʒ diuine volũtatis
. . g iij

. S 17 H 3

beneplacitũ aut dederiſaut pmiſerit. Et ĩ
huiꝰ declaratione nõ opoꝛtet
quatenus laboꝛare cum in pᷣma ꝑte theo

W

ſtzr tendkar e Gn: . g lohice ppyloſophie euideter declaratum

Fv ſit omnẽ virtutẽ ⁊ omnẽ poʒeſtatẽ ex pꝛi⸗
ma ⁊ vniuerſali potencia eſſe.eiuſdemq;
pleniſſimo iure ac ſquitute ſubeſſe ad re
ſtringendũ ⁊ limitandũ auferendũ ⁊ traſ

ſerendũ.ſuſpendendũ ⁊ relaxandũ ⁊ de

virtutibus naturalibꝰexemplum manife

. ſtũ eſt in virtute ignis qu e ſuſpenſa fuit a
conbuſtione rubi.Sicut legitur Exodi iſj.

Similiter et in virtute aque que ſuſpẽſa
fuit a fluxu et ſi bgeise in diuiſiõe ma.
ris rubꝛi:ſicut legit ciuſdẽ.xiiij. Similiter
ſuſpenſã fuitvirtus motiua lune ad vocẽ
iqſue.ſicut legit᷑ ioſue v.ↄq Quanto ma
hergo potentie rationalis ſubſtantiaꝝ
ielligentiu neceſſe habẽt parere bene
Macitè imperioſiſſimo voluntatis dei.Et
hoc volutarie ſi bone ſunt huiꝰ ſubſtatie
vel etiam invite ſi male. Quia igt ſci
re interdũ ꝑmittunt᷑ limitatiões

4 nitatiões et reſtric
tiones ſuarũ poteſtatũ demones. Simi
liter relaxationes et ampliationes.QAuid
mirum ſi poterũt pꝛedicere hominibꝰ et
mala q irrogaturi erant.et maloꝛũ huiꝰ
ceſſationes. vt ſic poſſe neceſſe videatur
et ꝓdeſſe poſſeſtacentes om̃ino ꝙ dei iu
dicio et volũtate et mala irrogare pmit⸗
Tebantur et ab illis deſiſtere compellebã
tur. Si em̃ iſta reuelarent omnino appa
rerent nõ eſſe timendi.cũ creatoꝛis impe
rio adeo obligata teneat eoꝛũ poteſtas/
vt no quotiens.neq; quanta vellent ma
da hominibꝰinferrentſed quociẽs ⁊ q̃n⸗

a fuerit omnipotentiſſima creatoꝛis vo⸗

Auntas.que ⁊ ab infeſtatiõe hominũ eoſ
dem conpeſcitcicet inuitos t adoꝛãdnm

„„ eoſdem relaxat. ꝓ vt et gloꝛie ſue et ſaluti

hominũvidet expegire.iuſtitiaq; ſuaʒ de
cere.Hac igit᷑ decauſa ⁊ hoc erroꝛe ſuadẽ
te. ſeruitus ydolatrie pꝛiimũ demonibus
Exbibita eſt. Pꝛouexit et adauxit hac
peſtem diuinatio demonuʒ. qua futura
quedã et alia occulta pᷣdicere videbãtur
Per hanc em̃ diuinitatẽ verã habere cre
debantur.vnde et diuinatio quaſi ⁊ diui
nitatis imitatõ dicta eſt. Solius em̃ diui
ne intelligentie ac ſapientie ẽ occulta no
AJe et reuelare Tercia cauſa fuit mirifi
centia quoꝛũdam operũ que reuera opa

s hic ali

turalis ꝑs vndecima.

ſſed etiam res nouas

legibus

cõmiſcentiũvel aliter ad operandũ erpe

dieiiEnrte ſunt opera demonũ crede⸗
bantur ꝗb ignoꝛantibꝛhec Etde ope
ribꝰ huius eſt magica naturalis.quã ni⸗
gromãacia ſeu philoſophicã phʒi vocãt ꝗʒ
multũ in pꝛopꝛie et eſt tocius ſcientie na⸗
PHec igr mirifi⸗
ca homines ignari ſcientie iſtius que na⸗
tura operebatur.virtutibꝰſibi a creatoꝛe

inditis credebant demones operari.Et

ꝓpter hoc non ſolum potentiaʒ magnã
et mirificã einſdem attribuerunt ſed etiã
om̃ipotentia. Et hoc in duplicem iniuriã
creatoꝛis pꝛimũ qꝛ virtuteʒ que talia ope

rabat ab ipᷣo creatore remouebãt ⁊ etis

ab ipſa natura.Lũ et ipſius creatoꝛis eẽt
et guctoꝛis dominantis et ipius nature.
vt fe ꝓpꝛii ſubiecti ⁊ beneplacito creato⸗
ris abſq; vlla rebellione contradictione
ernientis. De huius autem operib⸗

eſt ſubita generatio ranarũ et pediculoꝝ

etvermiũ alioꝝq; animaliũ quoꝛundam
in quibus omibus ſola naturaoperatur

verũ adhibitis adiutoꝛijs ꝗ jpſa ſemina

nature ↄfoꝛtat et acuũt adeovt opꝰgene

rationis intantũ acceler ẽt. vt ab eis qui

hoc neſciunt. non opus nature videatur
que tardius talia cõſueuit efficere ſed po

tius vis nature cuiuſlibet imperantis.

Qua decauſa vt etiã maxrime vigeret.Et
pꝛeſtaret xpᷣiana religio/indictum eſt vt ſi
quis talia ⁊ taliter operaretur malꝰ⁊ ma
leficus haberet᷑.⁊ nõ virtute nature ali⸗
cuiꝰ.ſed magis liutoꝛio ⁊ potencia d e
monum huius opera facere putaretur.
. Qẽautem in hijs docti ſunt talia nõ
miranturſed ſolum creatoꝛem in eis glo
rificãt.ſcientes ꝙ ſola om̃ipotentiſſima
voluntate ipſius natura operatur. et iux
ta dmneanvlinẽ notam hominibesp̃
ter conſuetudinẽ non ſolũ nouis modis
Non erit igitur
Ddubitandum in nouis ſeminum cõmixti
onibus ⁊ ipſoꝛũ adiutoꝛijs noua anima

liaæ necdum viſa poſſe gigni. Sic̃ apar
te docetur in emuth de quo ſuperius feci

mus mentionem. Scito autem quia

Smne genus peccati ydolatriam ꝓuexit
ANat euedenter apparet de carioſitate qꝗᷓ
eſt d ſiendͤr nõ neceſſaria.tanta na⸗

q; libido ſciendi futura.et alia coꝛdiũ oc⸗
culta quoꝛũdam hominũ inflammauit.

nalturalia ſũt.verũtamẽ qꝛ ꝓ curatõe de vt huius ſcientiã execrabili animarũ ſus

monũ namtas ipſas vel coniũgentiũ v? arum cõmentõ a demonibꝰmercarẽtur

4

in

— — — — —

üice
erde⸗
R
Mnq
ene
Grnmtn
Scden
cue
eni
nei
ſedei
itinä
gluo
bitteni
monseit
nature.
ceald⸗
Wctoe

nopen⸗

Neiimin
omnen
nopen
Ninn
nefip
Gunns

ed

nckni
AaR
We
abe
ieur.

1

ia0

niiſns
I. .
önd
8Ait
Niig
nusſti
nau
gen
nui
nlani
Cios

a4.

ar

esgo

WMer⸗ .YLααααaοαππnn

ſcienciã

ꝓ pter qð ⁊ ipinature humane inimiciſſi
mi demones ſacrilega oꝑa excoꝗsaꝝer̃t.
eiſq; ſe placari ⁊ induci poſſe abbomini⸗
bus ſi ugaeſſeruripe:rarin poſſe ab ipſis
ia futuroꝝ? alioꝛũ ocultoꝝ. Inde ꝓ
caſſerũt nefandiſſima illa opera q etiam
vulgo nominatiſſima ſunt.videlʒ inſpe⸗

fFa. ctio ſpeculi. inſpectio ſpate. inſpectio vn⸗

Q

demones pꝓpmilerũt.

guis.videlicet vt furta ⁊ alia occuita inue
nirent᷑. In quibꝰom̃ibus dyabolicoꝝ ſa⸗
crificioꝝ impietas partim latet.et partim
omnibꝰmaniteſta ẽ.ſi pfecte ſcripta inue⸗
niant. Ex hac eade peſte curioſitatis
ꝓceſſit liber maledictus ⁊execrabilis qui
dicit liber ſacratꝛꝰ. Silxr ⁊ aliud quod
ðe ſpeculũ ab hoĩbus.in ꝗbus pᷣterita p⸗
ſencia et futura videri ipᷣi auctoꝛes eoꝛuʒ
Sunt ⁊ alie vu⸗

In nmumæ ius peſtes iminere ꝑ quas curioſitatis ini

R

S

Z

ictũ ſtragẽ animaꝝ ineſtimabilem fecit.
Juxta hũc modum et luxuria ſiue amoꝛ
mulierũ.ydolatrie nõ paruã neq; leuẽ oc
caſionem dedit neqʒ em̃ facile eſt enume
rare ea ſola que de hüjs legimꝰ. vel in cõ
feſſione poſt ſuſceptũ ſacerdotiũ audiui⸗
mꝰ. Juxta hũc modũ ira ⁊ odiũ cupi.
ditas ⁊ ambitio.innumerabilibꝰmalefi.
cijs cauſa dederũt.quoꝝ nullũ abſq; im⸗
pietate ydolatrie exerceri poteſt. Jaʒ igit
declarauimꝰtibi radicẽ intimã ydolatrie
et cauſas oẽs q̃ cauſe eſſendi ſunt eidem
ſiue ꝓuectõis atq; dilatatönis. Poſt

hecigitur dicem impietatẽ ipiꝰatq; veſa
hia ⁊ hec dicto erit deſisuctõ ipᷣius plane
et euidẽs ⁊ nullũ habẽs penitus nubilũ

dubitationis. vm qm̃ ariſtotiles malos
angelos eſſe credere noluit deceptꝰ ablp
ſo familiari demone ſuo.queʒ de occulo
veneris deſcẽdiſſe opinabatur.qꝛ hoc ex
ruſtici cuiuſdã acceꝑat.et inhhoc
eodem erroꝛe multi ex pbiehe unt arbi
trãtes bin altac rectoꝛes orbis ter
raru deos ſcui legi᷑. Sapientie.xiij.De⸗
ſtruem⸗ in pᷣmis ydolatriã etiã ſcõᷣm erro
rem huiꝰ. Dicemꝛigit etia ſi boni eẽnt
vt ipᷣi ponunt.⁊ oẽs eſſent calodemones
vel catodemones vt grece dicitur.tũ non
eſet eis impendẽdꝰ niſi honoiſdẽ con
renti ſoli Atiſſimo q; deo debitus.huius
enim honoꝛius ꝓpꝛiũ eſt creatoꝛis.qua⸗
re ſine iniuria ipſius alij dari non poteſt.
Ampliꝰ. Aut eſt de voluntate eoꝛum
ꝙ huiꝰ honoꝛ eis impendit᷑ aut nõ.ꝙ ſi ẽ

ullatenꝰaũt honoꝛ omnipa/

de voluntate eosũ. placetigit᷑ eis iniuria

creatoꝛis.Ex quo manifeſta ẽ infidelitas

eoꝛũ parier ⁊ iniquitas. Infidelitas qui
dem qꝛ ipᷣm deũ ⁊ creatoꝛem ſuũ debito
honoꝛe defraudãt et illũ ſibi aplicãt. Ini

quitas in hoc q;ſi ius alienum vſurpant )

Si vero non de voluntate eoꝛum eſt
nec indifferenter ſe Odteſt habere ſi boni
ſunt ad tantam creatoꝛisiniuriam.cotra
voluntatem igitur eoꝛuʒ eſt ꝙ huius eis
honoꝛ impenditur.quare offendunt᷑ po.
cius huius honoꝛibus q; placentur. Qꝛ
igitur huius honoꝛes eis exhibent.infe⸗
ſtos eos ex hoc ſibi reddũt pocius q; pla

catos. Ampliꝰ. Dpuer coquinarius
vel ſeruus alius videret vxoꝛemdomini

ſui⁊ filios.volentes ſibi expibere honoꝛẽ

ſoli domino ſuo in domo illa debitũ.vſi

delis ⁊ bonꝰ eſſet.nũquid hoc ſuſtineret
nũquid nõ tota iracundia ⁊ hoꝛroꝛe a 5
huius honoꝛem abiceret. Si aũt talia ſu

ſtineret ſibi fieri.nũquid nõ fur ⁊ ꝓditoꝛ
domini ſui eſſet. Incompꝑpabiliter aut ma
ioꝛis fidei debitoꝛes ſunt.calodemones

om̃es domino ſeculoꝛij ac deo altiſſimo

qᷓ; poſſit eſſe ſeruus quidòqß domino ſuo

hic· Quare ſi talia vel volunt vel ſuſtinẽt
ſibi fierifures intollerabiles ſunt ac neꝗi

ſimi dei ꝓditoꝛes.ideo non ſoluʒ non bo
noꝛandi.ſed ⁊ totis ſtudijs ac viribus ex
terminandi ⁊ de medio tollendi.quẽad⸗

modũ puer coquinariꝰ aut ſeruꝰde quo

mentionem fecimus ſi talia ſibi in domo
domini ſui vſurparet.nũquid nõ alii ſer
ni boni ⁊ fideles.totaq; bona eiuſdẽ do⸗
mini familia in illũ inſurgere deberet et

de domo eicere Ampꝑlius Siepmodi
co furto vel rapina exiliũ vel exrerminiũ
etlam ſuſpendiũ meretuꝑ quis.eliam cũ

illa cõmittit contra extraneũ ⁊ paſẽ.Qua

ta ſupplitia multo foꝛciꝰ merent᷑ ꝓ furto
vei Apina dinini hohoꝛis atʒſeruici hu⸗
ius nedicam calodemones. ſed etiam ex
tolerabiles. Amplius quid eſt ydola
tria niſi duplex furtũ atq; ſacrilegiu.Alte

rũ vᷣo quo ydolatria ſeruiciũ ſoli deo de⸗

bitũ ſurripit. Alterũ vᷣo quo ille cui impẽ
ditur illud rapit.
bonꝰſi nec rex eſſet nec dux vellet honoꝛa
ri pꝛo rege vel duce.nũquid nõ magis ir
rideri ſe putaret/ſi honoꝛem regium aut
ducalem ſibi exhiberi videret.Luʒ igitur

boni illi dij incomperabiliter magis infe

rioꝛes ſe videant deo aluſſimo domino
guu

Amplius. Quis vir

y

Be

q; ſeculoꝝ omniũ q; iſtovir duce vel etiã
rege.qᷓntomag: irrideri le reputabũt⁊ in
contumeliã ſua intolerabilẽ regrrent ho
noꝛem ſoli creatoꝛi debitum ſibi exhiberi
Amplia.Qñito maioꝛẽ honoꝛẽ.inde⸗
bitũ impendi ſibi vult aliquis.tanto ma⸗
ioꝛ.eſt eius ſuꝑbia ſeu inanis gloꝛia.vbi

legibus

eoꝛũ vel beneficia quãdo munera buius

nullatgnus indigent ꝓ beneſicis ſuis exi

gene. Di em̃ deleſtada e venalitas in ho⸗

——

minibus, vt nec liceat eis ex beneſicis ex

igere munera de quibus indigent. Quã

to foꝛtiꝰ nõ licebit exigere munera etiãe
bus non indigent.ꝓ indigentia ſiqdem

gra. Si ſimplex cleriq ſacerdotaleʒ hono ſua poteſt vnuſquiſq; petere ab eo qho⸗
undat.vt ei tribuat aliquid.nõ pꝛo be-

rem ſibi exhiberi velit.erit hoc aliqnte va
nitatis atq; ſupbie. Si vᷣo duplo maioꝛẽ
erit duplo maioꝛis vanitatis atq; ſuꝑbie
⁊ ita generalit᷑ qᷓnto longiꝰeſt hijs ab eo
ſtatu vel meritis cuiꝰ vel quoꝛũ honoꝛeʒ
appetit.tato maioꝛ eſt vanitas eiꝰatq; ſu
ꝓbia. Quia igit᷑ di puiꝰ in ĩfinitũ longe
ſunt ab ꝗltitudine et ſuꝑeminẽtia creato
ris.et appetãt impendi ſibi honoꝛem ſoli
D ituʒ creatoꝛiſinfinite ſũt neceſſario va
nilates eoꝛũ atq; ſupbie. Quare infinite
malicie et ideo in infinitũ inhonorãdi et
ipugnandi vtpote dei hoſtes atrociſſi⸗
mi et uurioſiſſimi. Q ſi dixerit quis.
A non honoꝛẽ ſoli creatoꝛi debitum ſibi

impen di volunt boni diiſed honoꝛẽ ſibi

debitũ⁊ ꝗ hiis cõpetit. Silr ⁊ pᷣuicia ſibi

—

Ge

Fieri qͥ merito eis debeẽt. Querimꝰ er
go vtꝝ fauoꝛẽ ſuũ et graciã aliaq; benefi⸗
cia ſua gratis impartiri debeant homini
bus.aut nõ.M ſi ſua ipᷣa bonitate ⁊ gra
cia nolũt beneficiaſua ipartiri bominib⸗
hoc eſt niſi illecti muneribus ⁊ oblationi
bus. Apparet manitfeſte nullã eſſe boni⸗
tatẽ eoꝛũ. Si enim in hoibus huiꝰ diſpo
ſitiobonitas reputanda nõ eſt multo foꝛ
tius nec in dijs.Uenalis enim beneficen
cia nõ eſt beneficẽciaveri nõis ſʒ negocia
tio veriſſima eſt. Inter negociantes autẽ
cia. ſi quis dixerit qꝛ in hoclocũ habʒ
gracia weneficencia apud deosiqꝛ a cul
toꝛibꝰſuis parua recipiũtæ magna eis tri
buñt. Querimus iteni an mneligeant mu⸗
neribus noſtris.an nõ indigeant. Oiſi
indigẽt miſerrimi ſunt omniũet inextre⸗
tremo inopes.qui ſanguine talparuʒ. et
veſpertilionũ atq; vaccarũ incigenel
litioꝛes eis ſunt milui atq; bubones.qui
gratis hoc eſt abſq; mercimonio aliquo
Hui⸗ animalia vbiq; accipiũt.Felicioꝛes
Etia atʒ potentioꝛes lupi atq; leones qui
ꝓ deſideriis ſuis animalia quoꝝ carnes
eſuriũt vel ſanguine ſiciũt vt ſuavbiq; ca
piunt. Di vᷣ non indigent huiꝰ mue
ribus apparet ex hoc nulla eſſe bonitag

loſphie declaratũ e
lud ſolũ poſſũt ꝙ vult eos poſſe/et illud
ſolũ agunt ꝙ etvult ⁊ ſinit eos agere DZi

neficio alioquĩ vendit beneficiũ et detur

pat illud in mercimonii Sũũma igit

ratiocaĩcõis hec eſt ꝙveri nõis bonitas

beneficio ꝙ exilla eſt.nõ patit᷑ vnquã
aliquid exigiet maxime qñ eo hoc eſt mu

nere vł reiributione nõ indiget. Qua
re ſi vere boni dij ſũt.ĩpoſſibile ẽ ꝙ retri
butionẽ acultoꝛibꝰſuisvl exigãt vel inten

dauʒt vel ꝙ eã etiã paciant᷑.vir enim bo

nus et erubeſcit et hoꝛret hanc maculam

poni in gla ſua.nec vllo mõ ſuſtiẽt vt

gratis exbonitate debʒeffluere retributõ

extrabat indevel extoꝛqueat.Alioquni nõ

de plenario bonitatis opꝰ effluit ſed de
vacuo et arido tetroq; cupiditatis Am
plius Aut de ſuo pꝛeſtat dij beneficia cul
i

toꝛibus ſuis.aut interpellantes apud cre

aloꝛẽ e bs ri impetrat Oa ſi dixerit qs

quia de ſuo hoc eſtvirtute et potẽcia ſalu
tem et vitã pꝛeſtãt moꝛtalibꝰ.ſimiliter li⸗
beros et diuicias et honoꝛes. Manifeſtůũ

eſt hoc eſſe impoſſibile.pꝛimũ qꝛ oĩs vil⸗
tus eoꝝ et potẽcia dona dei altiſſimi ſũ

per que vel pꝛopter que poſſũtniſi quãtũ
lubel aut ſinit altiſſimus. Non enim vir
tutes et potẽcias quᷣe largiturꝰ eſt eis al⸗
tiſſimus.ita vt alienauiſet longe fecit aſe

1 ipvolvt eas ĩ poteſtate ſua nonretinuerit.
in eo ꝙ; negociãtes nullũ locũ habet gra ſneqʒ ipos a ditione ſua exemii vt non ei
dem omnimoda ſeruitute ſubiecti ſunt.
Qugare virtutibꝰ et potẽcijs quas eis tri

buit nõ poſſi niſi quantũ ipſe vulł᷑.aut
ſinit. Hoc autẽ in pꝛiua parte huius phi⸗
uidẽteꝝꝛ Quare il

igitur pꝛeſtant benefida.ex diuicijs ẽ hoc
et habuudancia bonitatis creatoꝛis et in
undantig ęt influentis pꝛimũ in ipſas de
inde per ᷣſas in alia. Quare graciarum

actio et collaudatio de omnibus benefi
cijs in pꝛimis eſt et maxime creatoꝛis.ſiẽ
et ipſa largitio ipſoꝛũ.et ꝓpter hoc in pꝛi

mis ⁊ maxime ab ipſo petenda ſũt et ſpe

randa. Amplius. 5o ſolo volẽte.et in

24*

niti
nen
nole
cont
Ne
igin
vol
b ſe.
ſen
ius
de
ſi
be

ho⸗
t
ſit
ſ
ſe
G

.
ſon

his
beri
bo⸗
er
d
a
En
g
oe
Adan
honls
mni
ceſtnr
On)
linen
inbo
lam
ant
hu
e
5
Ac
idu
a
cöth⸗
iniſit
iguini
n n
a
uſe
wo.
no
i,
3665
W
aſp
l
Alut
seho
Gai
ſasde
jarum
benei
ns
cin
uße
A

conentur ad pꝛeſtandum. impoſſibile eñt

. liij

„ » „ = „ „„ „» **
nitis ateq; cõtradicẽtibus dijs huius obti
nentur quecũq; beneficia.ęo augem ſolo
nolente quicquid agant du.quatiſeunqʒ

vyt aliquid eoꝛum obtineatur. Pꝛeſtatio

ogitur omniũ benefitioꝛũ.per ſe ẽ diuine
voluntatis.a diffinitione eius qð eſt per
ſe. Quonia ea poſita ponitur.et remota
remouetur.Quare ſi ꝓpter beneficia cul⸗
tus ſiue ſeruitiũ cuiq; debetur Deo perſe
debetur. Et ꝓpter hoc ex neceſſitate ei ſo
li. Quod em̃ per ſe debet᷑ alicui.ei ſoli de
betur iuſta ratione eius quod eſt perſe.
Ampliꝰa. Si beneficia pꝛeſtant dii nõ
gratis ſed intuitu remunerationis ſacrifi
nioꝛum et oblationum.iam non vt düne
qʒ vt boni homines pꝛeſtant illa.ſʒ vt vi⸗
liſſimi homines. Omniũ enim homenuz
iliſſimi ſũt qui venales ſunt.Qõ ſi dixe⸗
At.quia non eo intuitu ſed magis gratis
ei ideo magis colendi ſunt qꝛ gratis be⸗
neficia pꝛeſtãt moꝛtalibus et ideo magis
colẽdi ſunt.magis honoꝛãdi magis amaã
di. Hoc vtiqʒ verũ eſſet.hoc poſito. Sed
non ideo creatoꝛi gloꝛia ſua auferenda e
nec munera illius vſurpanda. Ampli
us.Si de ſuo pꝛeſtant beneitia moꝛtali⸗
dus, Querim? qualiter intelligat de ſuo
nNihil enim ſuum habent.qð non ab vni

uer ſſali largitore bonoꝝ ceberunr: qus
thu

loꝛ bonis donis ſuis.Quare hac conditi
one ea receperũt.vt inde ipᷣi diuites ⁊ de

re de dei donis acceptis a deo pꝛeſtã
ius beneficia.Addimꝰ autẽ.quia ad hoc
acceptis.vt inde largi eſſent q;tũ poſſunt

⁊ decet. Non em̃ in aus riciã.neqʒ in eccõ

municationẽ ꝓpꝛietatis ditauit eos crea

2

ati eſſent in pᷣmis.et deinde illa quibꝰ de
ceret cõmunicaret. Hec autẽ eſt ratio nũ⸗
cij et deferentis beneſiciũ. Quare in pᷣſta
tion benefitioꝛũnon ſunt i niſi nuncij
vniuerſalig largitos bonoꝛiũ.deferẽtes
beneficia iʒius qu dus ea mittere fuerit
largitatis ſue dignatio. Maniſeſtum aũt
eſt tibi et cuiqʒ intelligenti intelligibilia.
quid nuncijs ⁊ dona delerẽtibus facien⸗
dqũ ſit.⁊ non ꝓpter huius officiũ deifican
di ſint vel dij habendi.Appareigit᷑ inſa
nia ⁊ impietas ſimul ydolatrie ex hboc.

Ambp. Zorẽcia ⁊ virrutes eoꝝ aut ſunt
lrationabiles aut ꝑ electionẽ operantes

wſi fuerint irrationabiles. hocẽ nõ libe

re ſed ꝑ neceſſitatẽ oꝑantes.qualis ẽ vir⸗

Ius ignis ad calefacienduũ,cui no ẽ liberũ

nõcalefacere cõ obuiauerit ei materia ca
lefactibilis ymmo neceſſariũ.Nõ em̃ po⸗
teſt nõ ꝙ lefacere tũc nec habet ĩ poteſta

le cõtinere virtutẽ ſuã.Lũc nulla gra ha⸗

bẽda ẽ dijs ex pᷣſtatiõe bñfitioꝝ.ſicut nec
igni ex calefactiõe. Nõ em̃ ex gratuitavo
luntatelex libera intẽtione talia operant᷑/
ſed ꝑ modũ vt ait pyloſophus ſeruiẽtis
qui nõ habet in poteſtate aliud facere vł
cõtradicere.quare colendi nõ ſunt nullo
mõ ꝓpter beneficia. Si vo fuerint ra
tionabiles⁊ libere neceſſe ẽ.vt tato maio
ris gracie.maioꝛiſqʒ liberalitatis ſint.qᷓn
to fonti graciarũ vicinioꝛes ſi tamẽ boni
dij ſunt. QAgare tataminus intendentes
retributionẽ.longiuſqʒ ab om̃i venalita⸗
te. Quare ex neceſſitate nõ ſolũ nõ amat
huiꝰ mũera ſacrificioꝝn oblationũ.ſʒ gia
offendunt᷑ ex oblatione ipᷣoꝝ vt ſupꝛa di⸗

imꝰ. O ſi dixerit quis.qꝛ nõ placent
munera düs ꝑ ſe neqʒ ea amant. vtpole
qui eis nõ indigẽt.ſʒ debitũ ꝑ ſe ẽ atʒ de⸗
cẽs honoꝛificẽcia bnñficioꝝ/⁊ maioꝛũ atqʒ
ſublimũ ⁊ magnus decoꝛ iuſticie ẽ in ho
⁊⁊ hic eſt qui placet eis in tota cultura ſua
Reſpondemꝰ qꝛ dignũ ⁊ iuſtũ ẽ ⁊ẽ de EF
cẽs atʒ decoꝝ vt honoꝛent᷑ boni dij.veru
tamẽ nõ honoꝛe quo ip̃i ex neceſſitate of
fendunt᷑ ſi boni ſunt.hocẽ nõ de honoꝛe
alienor ſacrificio de rapinat⁊ qui eis im
pendi nõ poteſt.niſi cũ inhonoꝛatione et
iniuria creatoꝛis.De alieno vero eos ho
noꝛat et ð rapina.q de toto cultu ſoli deo
altiſſimo debito. eiuſqʒ ſolius pꝛopꝛium
eis aliquid offert. Honoꝛandi autem
ſunt vt alti atqʒ ſublimes.non aute vi de
us altiſſimus.eę¶tipᷣi ſi boni ſunt vt ſepe di
ximus longe amplius offenduntur inbo
noꝛatione et iniuria creatoꝛis qᷓ; viri ſan⸗
cti. Qñto enim melioꝛesutqʒ ſamtioꝛes.
tanto etiaʒ et iuſtioꝛes.quare omnis iniu
ſticie ⁊ iniquitatis nigis inimici.Et ideo
huius iuiuſtum iniquitatisqua deo al
tiſſimo cultus ſuus ⁊ honoꝛ aufertur ma
xime inimici ſunt.et pꝛopter hoc maxime
eam perſequuntur. Quare ipᷣi diſy-dola⸗
trie magis inimici ſunt.et ideo conſequẽ⸗
ter ydolatrarum. Amplius. In pᷣſfſtan
dis beneficijs aut conſulunt ⁊ curant vo £
luntatem diuinam aut non. Q ſi conlu⸗-
lunt eam et curant. non aliter pꝛeſtantes
eam niſi ſicviderint eſſe beneplacitũdiui
ne voluntatis.Diſpenſatoꝛes igitur ſe ge
runt bene ficioꝛum. non auctoꝛes aut lar

9 v

gitoꝛes.Qui em̃ aliena volũtate tantum
nutu adminiſtrat diſpẽſatoꝛ ẽ nõ dñsſet
in hoc diſpenſatoꝛem ſe gerit nen domi
nũ.In pᷣſtatione igitur beneficioꝝ nõ ha
bendi ſunt domini. Quare multo foꝛciꝰ
nedij. Qui em̃ non eſt habendꝰdominꝰ
multo foꝛcius neq; deus habendus erit

ſi dei altiſſimi golũtatẽ in hijs ne⸗

q;cõſulunt.neq; curant.magis igit ſunt
ſtulti et ꝓdigi diſpẽſatoꝛes bonoꝛu hui⸗
q; et liberales largitoꝛes.
rectitudo diuine volũtatis regula ſit oim
bonoꝝ operũ.⁊ ipᷣi nõ ↄſulũt.vel curant
regulã hanc.nõ curauit igit᷑ de rectitudĩe
operũ ſuoꝛũ.quare i ẽ eis cure an recte
an minus recte agat.nõ ſolũ igit ſtulti ſʒ
etiã inſani ſunt.qui nõ curãt qualit᷑ agat.

65 ½ direnit as. geplacadi ſunt dij. qꝛ iter
D qj/du Maſcũtur moꝛtalibus. Querimus

ab eis ꝓpter quid iraſcatur moꝛtalibus.
Sketiã alia de cauſa iraſcunt᷑ qᷓ; ꝓpt᷑ pec
cata ipoꝝ iniuſte iraſcunt illis. Iniuſta eĩ
ois ira.⁊ ſi nõ eſt cõtra peccatũ aut pꝛo
pꝛiu aut alienũ. Si em̃ nõ ꝓpter peccata
eoꝛũ iraſcũtur moꝛtalibus. Wanifeſtum
ẽqꝛ iniuſte iraſcũtur eiſdem.⁊ ideo ũiuſti
ipi ex neceſſitate ſunt ⁊ peccatoꝛes.quare
nõ ſolũ dij habendi nõ ſunt ſed potiꝰ dy
aboli mali.Q ſi ꝓpter peccata eoꝛũ ſolũ
iraſcuntur moꝛtalibus.tũc maxime placã
tuncuʒ a moꝛtalibus peccatis receſſerint.
Contrarioꝛũ em̃ cõtrarias cauſas eſſe ne
ceſſe eſt. O ſi iuſtificatio moꝛtaliũ elõga⸗
tioq; a peccatis nõ placat eos ſed exarde
ſcit ira eoꝛũ donec offeratur eis carnes et
anguis animaliũ. Manifeſtũ ẽ.qꝛ ira hu
ius no eſt ira deoꝛũiſed potius ira ſerpẽ⸗

tum ſiue leonũ.aut aliarũ beſtiarũ rugiẽ⸗

niu. donec aliquid p̃ᷣde ceperint. ⁊ huius
ſubſtacionõ dij ſantſed dyaboli narura⸗
li malicia infeſti hominibus vt ſerpẽtes
aut alie beſtie. Quodyenſiſſe eyp̃ſſe vide⸗
tur pfidus machometus.qui dicit deum
creaſſe angelos de luce. dyabolos vero
de flamma.Qõ ſi ppterrabiem ⁊ ſeuiciã
timendi tm̃ ſunt.nihil curandi ſunt niſi vt
ſerpẽtes atq; leones.⁊ ideo nec dij habẽ
di. Non reſtat igitniſi vt deficiamus de

Cari nõ poſſunt atqʒ miteſcere. Si ve
1o dixerit quis qꝛ boni dij interpellationi

bus ſuis ⁊ patrocinijs nos adiuuãt. Im⸗

creatoꝛem a

ffaa fferas- .
legibus

pᷣantes nobis apud deũ altiſſimũ mul⸗
nplicia geneficia. Honoꝛandi igr ſũt
tin vrdatroni et aduocati.quare nõ vt iu
dices antodeũ.⁊ ideo neqʒ vt di. mani
feſtũ igit᷑ ẽqꝛ nec ſacra nec ſacrificia cõſti
tuenda ſuut eis nec alij honoꝛes quos ſo

ar ek/ r —, Jabeffr- ſared
Saſecfe ααι nWαι t.

la requirit ſupeminencia diuinitatis ſub

limitas. . 4
agnũ occidere bouẽ aut arietẽ aut alið
nimal in honoꝛe ſeuꝓ honoꝛe cuiuſcun

Ampliꝰ.cũ q; deoꝛũ.qꝛ etiã ꝓ amico honoꝛãdo mul
Pꝛeterea

ta animalia licite occidũtur.
ſi regibus ⁊ pᷣncipibus qui vtiq; homies
ſunt etiã cuiuſciqʒ generis hominibus
datur animalia ⁊ parua ⁊ magna.et hoc
ad honoꝛandũ eos ⁊ ſeruiendũ ipᷣis.cur
nõ de hüs liceat talia fieri.cũ magſ hono
randi ſint q; homines.et magis eis ſerui
endũ q; hominibusvtpote ſublimioꝛibꝰ
atʒ pᷣſtantioꝛibus. Reſpondemus ꝗ
et ſi dari poſſunt animalia licite homib⸗
⁊ occidi ꝓ hominibꝰ nõ tamen ſacrifica
ri poſſunt vel debent hominibus. Sacri
ficiũ em eſt munus qð offerendo ſacrum
fit.⁊ ſacrũ efficit offerentẽ qᷓ;tũ in eo eſt.⁊
etiã illũ ꝓ quo offertur.et hoc eſt ꝓpᷣe ſa⸗
crificare ipſum ſcilicet munus offerendo

Jacrũ facere.et tam offerentẽ q; eũ ꝓ quo

offert ſanctificare. Quapꝛopter ſacrificãs
eoipſo ꝙ ſacrificãsſvirtutẽ ſanctificatiuã
⁊ emundatiuaʒ a peccatis attribuit ei cui
acrificat. Hec aute virtus nõ eſt niſi altii

ſimi dei. Attribuit etiã eidem tantam vir

tutem ſanclificatiu.vt eoipſo munꝰ ſan
ctũ ſeu ſacrificiũ ſit quod eidem offertur.

Qui igitur alii q; deo altiſſimo ſacrificãt.

Qð ſi quis dixerit.quia nõ

Ichn facto ipſo illud quicquid ipſum ſit

ſanctificationẽ ⁊ offerentis et muneris.et
eius etiam ꝓ quo offertur eſſe confitetur

et ꝓpter hoc conſequenter omnipoꝑentẽ .

eum altiſſimum. Maͤnife
ſtũ igitur eſt tibi qᷓnt iniuria Intaq; con
tumelia creatoꝛis ſit mmcõmunilcabileʒ ac
ſingularem eius gloꝛiam eidem auferre.

⁊ in aliud quodcunq; tranſferre.Eodem
modo de alijs intentionibus ſacriſiioꝝ

quas ſupꝛa memoꝛauimus ſe habet.

. Hec avtem impietas vt amplius elu
ſtruamus et exterminemus eosvr ſerpen teſcat et manifeſtioꝛ tibi fiat. nominabi⸗
res atz leones. NHullu em animal ẽ adeo

rabidũ aut ſeuũ.qð eſcaꝝ oblatione pla⸗

mus et numerabimus tibi intentiões ſa

crificioꝛũ ervires. Qui igitur ſacrificat
animal idem eſt acſi diceret⁊ reuera ope

K 2

re illo ſacrificij hec dicit.tſibi offero vel ſa

crifico. auctoꝛem ſanctitatis conliteoꝛ. et·

G .

gee

ti
l

= — .
— —– = ———

—

—

i ad ſanctiſicandũ innoco ſanctifi dũ au.
i tẽ illũ ꝓ quo huius ſacriſiciũ tibꝰ ovᷣero
n Secũdo ſicut animal iſtud in manibus
meis ẽ ita vt ipᷣm occidã.ſi voluẽrovł par
ueſs G eidẽſi mihi placuerit.ita in manibꝰtu⸗
wih is ſumus. vt nos occidas ꝑ iuſticiã ꝓpter
uni peccata noſtra ſi volueris.vel parcas no
mtid bis ꝑ miſericoꝛdiã tuã ſi bñplacitũ tuum
tien ueru. Tertcio ſicut in poteſtate mea ẽ
coml animal iſtud ad occidendũ vel ſaluadũ.
n ita in poteſtate tua ſumus ad ꝑdendũ et
orie ſaluadu. Quarto ſicut moꝛitur iſtud
inidus animal.ita moꝛitur in me ꝑ iſtud ſacrifici
etboe m omne peccatũ. Holocauſtũ vero
s ar videtur ipᷣo oꝑe holocauſti. ſicut cõſumi
boro tur igne iſto pꝛeſenti hoc animal.itavt ni
zſeri hil ex eo remaneat.ita vt cõſumat᷑ in ne
ſib⸗ omne peccatũ.eodẽ mõ. ſicut effundtur
nnec ſonguis iſttus animalis de coꝛꝑe ipᷣiꝰ ita
n⸗ effluat ⁊ effundatur omne peccatũ de coꝛ
Hiie poꝛe meo. Quinto ſicut iſtud animal
Gri oblatiõe mea.tuũ efficitur. ita vt de cete
m ro tibi viuat.⁊ tibi moꝛiatur. ita et ego.
ct⸗ Serto ſicut de hac menſa ſiue altari
coꝛꝑalẽ refectionẽ recipio.ita ⁊ ſpiritualẽ
44 BSeptimo p hanc ymmolationũ com
munionẽ. pꝑ hoc ꝙ ad menſi iſta admii⸗
di toꝛ cũ alijs cultoꝛibꝰ tuisde familia⁊ cul
in toꝛibus tuis me eſſe ꝓfiteoꝛ. wanile⸗
um ſtũ aũt ẽ tibi qꝛ nihil hoꝛũ dicendũ ẽ. niſi
ir om̃ipotẽti ac miſericoꝛdiſſimo deo. Ipſo
iſen em̃ factoſſacrificijs ſeptẽpliciin ißm blai
np Aeharul. Et hocẽ.vel qꝛ quaſi ſeptẽ glo
vſen rie ip̃ius ſingulariter et ſolitarie in aliud
nn. trafferunt᷑ vel vna eius gloꝛia ſingularis
ſfi. buisfacto alij attribuitur. Ampli⸗. Et
iunſt placato deo deoꝝ moꝛtalibꝰ.placati ſũ
is0 eiſdẽ iſti dij ex neceſſitate aut non. Si ſic.
ien nõ habent igr moꝛtales neceſſie placare
Ae eos Aterius.quare eo placord ⁊ fauente
Pie moꝛtalibusſſuꝑuacuũ ẽ ꝓpiciationẽ ⁊ fa
n noꝛẽ illoꝝn auerere Rcrificis vel muneri⸗
e bus. Si vero eo placato ⁊ fauẽte moꝛtali
lene. bus.non ſunt ipᷣi placati ex neceſſitate re
ham manẽt igit᷑ in terdu irati moꝛtalibus et in
ior feſti ⁊ ita diſcoꝛdates a diuine bñplacito
4 volũtatis quare mali ⁊ iniqui. Amp.
s el Aut deo deoꝝ placato faue moꝛtali
nabi⸗ bus.ira hai deoꝝ. aut poteſt nocere eiſ⸗
sl dem. aut nõ poteſt. Si poteſt. Nõ ẽ igit
nſi . Deus deon omnipotẽs.nec deus deozuʒ
ce 8 vere cũ cohercere nõ poſſit deus huiꝰ ne
ntiſe . fa uoꝛẽ ſuũ ⁊ voluntatẽ noceat moꝛtali⸗
Au * w bus. Di vo eo placato Vuente moꝛgll

)

. ſe ipᷣo irato. Declaratũ igit᷑ẽ neq; fauoꝛẽ

ret hoc iuditio:aut nõ curãs.aut penitus

„.

4 N
. . D

bus nocere nõ pᷣoſſunt. nec timẽda ẽ nee

curada i⸗ eoneo uſq; Vt placatio eoꝛum
ſacrificijs vel mũeribꝰ. ſupua-

dqrenda ficijs velme
cue naq; placatio eiꝰ querit ꝗ nocere nõ
poteſt. Amp. Cũ deus altiſſimus de?

deon ſit. ⁊ dii oẽs creature ipᷣiꝰ.ex neceſ⸗

ſitate ſubditi ſunt ei ſubiectõe pleniſſima
Jãaã em̃ declarauimꝰ ln pᷣmo tractatu ſciẽ⸗
cie iſtiꝰ.qꝛ nõ ẽ virtus vł potẽcia adeo fir
ma vel ſolida.q̃ nõ in nihilũ vaneſc eret
⁊ in nõ eẽ recideret.niſi om̃ipotẽtis dei al
tiſſimi virtute ⁊ bñplacito retineret᷑.qua

re manifeſtũ ẽ.nulla ſubſtãciãũ om̃ino ali⸗
quid poſſe cõtra bñpꝑlacitũ ipius.Quareę
neq; ꝓdeſſe neq; notere cõtra bñplacitũ

ipᷣius.neq; inuito eo eẽ qᷓntũ ad oia alia.

Quibus vᷣo ipſe iratus eſt nihil hre pgſ⸗
epᷣſidij ab alijs. Wanifeſtũ igr ẽ nec Na
deoꝝ poſſe nocere moꝛtalibus ipo placa

to et fauete eiſdẽ neqʒ fauoꝛẽ poſſe ꝓdeſ

ꝝ eẽ querẽ dũ.neq; ir timẽda. Am
plius. Si mali ſunt di. Deus deoꝝ qniũ
ad hoc aduerſarius eoꝝ ẽ malicia eoꝝ re

eoꝝ eẽ

pᷣmẽs ⁊ cõpeſcẽs.Si em̃ ꝑmitteret eos ſe⸗

uire iuxta maliciã ſuã in homiĩes.aut face

ignoꝛus Impoſſibile eſt autem vt penit⸗
ignoꝛas cñ ignoꝛãcia in ipᷣm cadere ipoſ⸗
bile ſit. Declaratũ ẽ etia in tractatu de

cura ipᷣius ꝙ impoſſibile eſt ĩm nõ cura
re res hũanas. Relinquit ergo ex neceſſi

tatevt nunq;ᷓ peꝛmittat affligi moꝛtales a
dijs huius niſi iuditio.quare non ꝓvolũ
tate ipſoꝛũ ſed ſicut limitat eos diuina iu
ſticia. Non eſt igitur in voluntate ipoꝛuʒ
vt affligantur moꝛtales vel vt pareat eis
neq; q̃tenus alteruʒ eoꝛum fiat.quare in

ſolo iuditio ac beneplaciso dei onnipo⸗

tentis poſita eſt pax ⁊ turbatio rerum hu

manarum. Similitg et ꝓſperitas etad⸗
uerſitas hominũ.non ſoluʒ igitur ſuper

uacuum eſt et inutile deus colere Ppter
quodcũq; iſtoꝛum. ſed etiam ſtultiſſimũ

2 impium.

.

tũvult aut ſinit deꝰaltiſſimꝰnõ valẽtes eã

vllatenꝰ extẽdere vltra qᷓ; eis ipſe limitat

altiſſimꝰ. Quare ꝓpt oĩs mala? bona qᷓ

ſuntnihil omnino cultus aut honoꝛificẽ⸗

moꝛtalibus vel eueniunt vel euenire po

cie impendendum eſt dijs q;tum ad pꝛo

pꝛiam eoꝝ poteſtatt. Mſi dixerit gs.

n. Amplius. Cum ex pꝛopꝛia
virtute nihil poſſint.ſed ex ea ſola quam
a deo acceper̃t poteſtate. et ex ea vuiqʒcʒ

De “

Quia ppter hoc cult cis impẽdendꝰẽ
qꝛ bona ⁊ mala ꝓcurare poſſi moꝛtali⸗
bæ⸗ apud altiſſimuũ. vtpoie min:ſtri regni
ip̃ius ⁊ amici illus. Rũdemꝰ.qꝛ mali
nihil apud ipᷣm ꝓcurare poſfunt nec im⸗
petrare. vtpote inimici ipſius.De bonis
vo nũq; negatũ ẽ vlła nobis vel ab alijs
quin vt miniſtri dei altiſſimi honoꝛandi
ſint.Et ideo ꝓpter ipᷣm cuius miniſtri et
amici ſunt. honoꝛe miniſterialinõ auteʒ

Dñalivt ia loquamur ſeu diuinali honora

ri poſſunt. Quẽ ſi vel exigerẽt vel peterẽt
inò eſſent nõ ſolu boni vel honoꝛadi.ſed
velut dei hoſtes iniaſſimi gloꝛieq; ipᷣius
vſurpatoꝛes. igne el gladio ſi fieri poſſet

pſequẽdi atʒ de medio tollendi. Quo

nig aũt iam alibi declaratũ ẽ.ipſos nihil
a pliꝰ poſſe eẽ in regno dei altiſſimi.qð
regnũ dñi ſeculoꝝ.⁊ vniuerſale imperiũ

dmin atioq; completa in vltimo pfectio

nis.a qua uimpoſſibile eſt aligd exemptũ
ge⸗ eiq; nõ ſubditũ ſubiectione vltima.
Nihil inq; amplius q; miniſtros vel ſer⸗
uos adhuc vł bonos ⁊ fideles.ꝗ in obſe⸗
qbuiũ ⁊ honoꝛẽ dñi ſuiſe ⁊ ſua totalit᷑ con
ferũt.vel malos ⁊ ꝑfido s.manifeſtũ ẽ ex

hoc.nihil honoꝛificẽcievel cultus ꝗ latria

dicit eiſdẽ eẽ impendendu. Et ſi eis inde
quicq; impendit᷑.no ſolũ nõ ꝓdeſſe ſed
etiãa obeſſe moꝛtalibꝰ.qꝛ ⁊ ipimet ißis of⸗
Jendũutur.inde.ſi boniſunt nõ ſolũ deus
altiſſimus. Si vo mali ſunt.qᷓntoma
gis inde offendit deus altiſſimus.cũ ipſi
nõ ſolũ om̃i honoꝛe indigni ſint.ſed om̃i
Jupplitio el exterminio digniſſimi. Am
plius. Poteſtatẽ quam dicunt habere de
os iſtos neceſſe eſt vt dicant.vel eẽ dataʒ
ipis a deo deoꝛũ.vł eſſe eis a ſe.hocẽ nõ
aliũdetequituræx hoc vt neq; ſapiencia:
neqʒ ipm eę/quare ex neceſſitate increati
erunt et eterni. Jamut erroꝛẽ illũ deſtru
rimus ⁊ declarauimus.qꝛ neceſſe ẽ per ſe

vnũ ſolũ numero eẽ in vltimitate vnita tſ

992

⁊ in fine ſimplici tatis. et q; nõ eſt ei coeq⸗

uu neq; copar aliud neqʒ nullo modo ei
a latere nihil eſt eregione quicq;. Si vo
uerit eis hic poteſtas a deo deoꝛũ iuxta
entencia platonis in libꝛo ſuo qnem vo
cat thimeũ.in qua opinione etiam multi
alij fuerunt.
iſta comittetur ſapiẽcia ⁊ iuſticia regula⸗

tes ea 7 moderãtes es. aut nõ cõmittanf

ipam. Oꝛ ſi comittatur ipam. WManife
ſtuẽ qꝛ iuſtis ⁊ bonis moꝛtalibꝰnũq; ad

JFaueret bonis ⁊ iuſtis hominibus.⁊

Neceſſe ẽ vt poteſtatem

90
legibus

uerſan ur. vel iraſcatur. nunqᷓ; nocent eiſ
denꝰ. Wanifeſtũ etia eſt ſcõm hoc.ꝗa

ſolis iniguis ⁊ peccatoꝛibꝰ aduerſant᷑ et
iraſcũtur.⁊ ꝓpter ſolã iniquitatẽ ⁊ pecca

ta. Quoniã ſapiẽcia ⁊ iuſticiaſapiem⸗
tes ⁊ iuſtos ob alias cauſas iraſci non ſi⸗
nũt.Et quia etiã ſapiẽcia ⁊ iuſticia belluʒ
inexoꝛabile ſy habẽt contra vicia ⁊ peccꝗ
ta.que neqʒ pace ſopiri neꝗʒ treugavnq;
ſuſpẽdi poteſt. Sequit᷑ iſtud ex necei⸗
ſitate vt nunqᷓʒ placati ſeu pacati ſunt ini
quis ⁊ peccatoꝛibꝰ.q̃ʒ diu in iniquitatibꝰ
uis et peccatis ꝑſtiterint. quare neqʒ mu
neribus neqʒ ſacrificijs poſſibile ẽ vt ob⸗
tineatur fauo?⁊ gracia.ab hüs omnibus
Inutilis igit ẽ cultus eoꝝ qntũ ad ipſos.
uꝑuacuus aũt qntũ ad iuſtos etbonos
Bapientes em̃ ⁊ iuſti dij nõ poſſunt
non fauere/⁊ gloꝛiã ſuam impartiri ſibmi
milibusihoc eſt ſapientibus et iuſtis bo⸗
minibus. Neceſſe em modis omnibaeſt
nto ſapientioꝛes et iuſtioꝛes ſunt dij.tã
to eos et bonos et om̃ia bona maioꝛi fa⸗
uoꝛe et gra amplexari. foꝛtioꝛiq; eis ami⸗
cicia ſeu dilectione aſtringi. Non ſolum
igit᷑ placatos atʒ ꝓpicios neceſſe eſt eos
eſſe bonis Nuſtis hominibus ſed etiam
amiciſſimos.Amicicia incomparabiliter

maioꝛe q; bomies amici eſſe poſſintbo⸗

minibus. Quia igif amicicia vera po

tius conferre amico q; ab eo recipere in⸗

tendu.ymmo contra intentionem ⁊ veri
tatem amicicie eſt aliquid ꝓpꝛij commo⸗
di in ipſa querere Wanifeſtum eſt deos
nec velle nec querere mũera vel ſacrificia
iſuus inſaniſſime culture. Cum igr in
bonis et iuſtis hominibus fauoꝛẽ ⁊ glo⸗
riam deoꝛuʒ querere per ſemetipᷣam ſuf⸗
ficiat.ſuperuacuum eſt eis offerre mune⸗
ra vel ſacriſisa pꝛopter hoc. Anppli⸗.

Quis homo ſapiens et iuſtus vellet ſibi
offerri quecunqʒ mhera. pꝛehter hoc vt
pter hoc vt eſſet eis amicus et pꝛopicius.
certum eſt ꝙ nullus ymmo maniteſtuͦ eſt
quia iraſceretur omnis ſapiens etiuſtus

S

offerentihꝰ. Jraſceretur inqᷓʒ faciẽte hoei

Japiencik et iuſticia.ð et hoc fanto magis
nto maioe in eo ſapiẽcia ⁊ iuſicia.quia
igitur incomparabiliter maioꝛ eſt ſapien

cia et iuſticia deoꝛum qʒ poſſit eſſe quoꝝ

cunqʒ moꝛtaliuʒ.Ex neceſſitate incompa⸗

rabiliter magis iraſcuntur boni dij mu⸗
nera huius et ſacriſficia ſibi offerentibus.

— E= 22 0
n NPon ſolum igitur iram bonoꝝ deoꝛum q; ſanctos ip̃os inuocamus aut oꝛmns
mag qualẽcunq; contra ſe ꝓuocanthauz cul vt deos. neq; vt auctoꝛes eoꝝ q nobis ?
heini toꝛes. Sed ineſtimabilẽ inmenſurdbilẽ ſtari petius. ſed vt interpellqlo:es pꝛo
mliten oꝛtalibꝰ. Si quis autẽ dixerit.ꝛ multo nobis ⁊ impetratoꝛes. Neqʒ ab ißis pen
1H V. oꝛtius poſſumus iſta obucere cultui ſen mus vt nobis huius bñficia largiant. ſz
ane calture dei altiſſimi cũ ipe incõpabiliter potius vt deũ altiſſmũ oꝛẽt. qtenus ipſe
ſtadin magis ſapiẽs acbonus⁊ iuſtus ſit oibus nobis ea largiat Nec dicimus ſancte pe
tatgen dijs. Neceſſe em̃ ẽ vt bonitate ſua puraæ te ſalua nos ſʒ potidoꝛa p nobis. War⸗
nugn; redũdantiſſima gratis faueat:x ſit piopi: yres igit ⁊ alios ſanctos colimus. Non
ian cius alʒz amicus ſapiẽtibus ⁊ iuſtis bomi vt illiydola vel deos.Illi eis ab ydolis ?
ſani bus.Et ꝓptenhoc nõ ſolũ ſupuacua ſed dijs ſalutẽ ſibi ⁊ ſperabãt et poſcebãt da
RZ etiã noxia ? ira eiuſdẽ puocans.ẽ cultura ri.⁊ illos eam poſſe dare credebant.nos
geneß Qißi ab eiſdẽ impendit. Beſpodemng aut nõ ſic. Nõ em̃a ſanctis amns vI
in ¶eultura ois c honoꝛificẽcia ipi⸗ ẽ debi· petimus nobis ſalutẽ dari. ſed vt a dño
mutſih Unm pſe. ppłer ſupeminenuſſimã ipiꝰ no⸗ deo nobis detur imparari. nec eiſdẽ ipo
sonh bielitatẽ ac maieſtatẽ ſeu magnificenciã. ? nimus vel credimus ꝙ ipſi ſint auctoꝛes
int ꝓpter obnoxietatẽ qua vnadq; creatura vel datoꝛes ſalutis ſed potius obtẽtoꝛes
pzaln iotũ qð ẽ. ? totũ qð babet eide ſingumti ſen ipetratores. Or ſi quis direrit. ꝙ q
uͤin ter debet. Alüis autẽ nec debet niſi ꝓpter/Hadmodũuᷣ regibus deheturregius bonoꝛ.
wmnde ißpᷣm. quoniã ab alijs nibil habet ppe ⁊ ſi c poñtificibus.⁊ ſacetdotibus ſacerdot
tüfin p alia tanq; p nuncios atʒ deferetes mul lis.ita etiam dis diuinus honoꝛ ex nece’c
Eini ta bona receperit. wanifeſtũ aũtẽ pſe a: ſitate debetur. Reſpondemus. q; di 2
incõꝑabiliter longe ẽ datoꝛ munera nũ ninus honoꝛ apð nos nõ ſignat niſi dei
nain cio deferente illud. Nuncio em̃ ⁊ deferen altiſſimi honoꝛeʒ.Sicut neqʒ bocnomæz
wön ni munus.inqᷓ;tũ nũcio ⁊ deferenti ex¶ vo⸗-⸗ deus niſi deum iniſſimn vn vnde etnomen
luntate et bnñplacito mittentis illud.non incõmunicabile vocatur.ſapiencie.xiiij.
RK debet᷑ aligd honoꝛificẽcie vel gracie vłꝭre vbi dicit de ydolatris.quia nomen in co
H muneraliois. niſi ꝓpt datoꝛẽ munerisv· municabile dederũt ligno ⁊ lapidi. ania
Xl mittentẽ illud. Quare ſicut ſupꝛadirimꝰ. ergo diuinus non a dijs.ſed a deo deno
Eppſutn bonis dijs nihil debet honoꝛificẽcie vel minatũ eſiiquẽadmodũ regius ab eo qð
umng bñficioꝝ.qᷓ pꝑ eos pᷣſtant moꝛtalibus niſi eſt rex.⁊ pontificalis ab eo quod eſt von
upnet⸗ ꝓpt᷑ datoꝛẽ ipᷣon q ẽ deus altiſſimꝰ. Sa⸗ tifex non ꝓtedit vnifoꝛmiter ſcᷣm intenti
tentmi cra ant et ſacrificia ⁊ tẽpl.totaqʒ cultura onem eoꝛum. Deus enim nomen cõmu⸗
feonm⸗ idolatrie nõ ẽ honoꝛificẽcia deoꝝ nec nũ qne eſt et comunicabile apudeos. Nuc
lbocifiis riũ p̃ſtat moꝛtalibus. Sed vt datoꝛũ mus.qꝙ ſi ſapiencia et iuſticia vł bonitas

nin vel vt miniſtroꝝ ⁊ amicoꝝ dei altiſſimi;53

mitg vt auctoꝛis ipᷣius dei altiſſimi.Per ſe aũt
Hõ notũ ẽ.quia ſolus deus altiſſimus hono
nmun radug ẽ. ⁊ ſolus auctoꝛ bñficiorũ.ſoluſqʒ
dato? ip̃oꝝ.vt auctoꝛ ⁊ date illoꝝ.Mani
„ ken iE irugri deoꝝ iniuria eẽ erolle⸗
iſſimi. Ri quis vero kal
oés xp̃iani tẽpla edificamus nõ dijs ſed
eſ holbus ſanctis.ſcʒ ⁊ qꝛ ſacra eis ſtatuimꝰ
te videlicet feſtaſacraſq; cantões ⁊ lectcões
Ufri quẽadmodũ ⁊ cõtra religionẽ xpianã di
en rxerat fauſtus hereticus.qꝛ xpᷣigni ydola ĩ
lle martyres. ſacrificia in agapas ↄuerterũt
onugs Reſpõ ſRtemus quia no iempla ſanctis
ig, un vel martyribus vł alijs.ſed deo altiſſimo
ſtſobn edificamus.⁊ quicquid honoꝛis ſanctis
ſe impendimus vt dei amicis.⁊ vt dei ſᷣuis/
nnd, „ X ꝓpter ipᷣm deũ ſolũ hoc facimꝰ.
enibus⸗ G₰ .

bere deos. Wanitfefeſtũ eſt quia inutilis

eſt cultura deoꝛũ iniquis et malis homi⸗-
nibus.ſuperuacua auten?ſapientdus et

iuſtis. ymmo ena noxia.deoq; altiſſimo
intolerabiliter iniurs ſa. Si vero non co
municãtur eam ſapiencia vel iuſticia ſeu
bonitas. Palaʒ eſt ꝙ huius poteſtas in
dijs gladius eſt in manibus ſurioſoꝛum
Apparet etiam qnta ẽ veſania ydolatrie
que ⁊ deos illos nominare nõ erubeſeitl
quos et abſqʒ ſapiencia et abſqʒ boni⸗

tate eſſe confuetur. Quare inſipientes et

malos.et ideo potius inbonoꝛandi atq;
ſpernendi q; honoꝛificandi. Qꝛſi di⸗
it quis.q; ꝓpter inſipienciam ſuam at
Aq; maliciam placandi ſunt ne ſeuiant in
moꝛtales.Erroꝛiſte multis vijs deſtituit

acan
comitantur. poteſtatem quam dicunthka A2

25

ys m eſt ſ ffr co ce vrs e rhenrr,

Be 1 legibus

B Bmũ qu bui⸗ fubſtacichõ düi ſuntſz be re hnano tãtas iniqtates tãta diſtrictiög
lue. Belua em̃ ẽ ꝗq ſine ſapiẽcia aſcit ad intemitt. tataq;feueritate vindicat. Qnñ 7. We
euiendũ,.et placat᷑ eſca. Secii qꝛ huiꝰ to foꝛtius in ipis penetralibꝰ domus ſue
ne dica dij ſz belue ſi placarent᷑ muerib/ hocẽ in tu deoꝝ⁊ in ipᷣo celo. Si enim
raſcerẽtur nõ offerètibꝰmũeraſed ſacri⸗ nec ipᷣm celũ.cetuſqʒ deoꝝ vacat a tantis
ſicia eoꝝ ↄtẽpnẽtibus. ita nõ ſinerẽt vi⸗ iniurij 87 cõtumelia creatoꝛis/q illi eſt cu ſesi
„ . uere.niſi cultoꝛes ſuog. Ampᷣ.Aut ẽ eis ra de honoꝛe ſuo⸗ gloꝛia ⁊ de ſalute ißo⸗:

3 n 2Se13 c αρiele; min
poteſtas hec libera vxł ſeuiãt in quoſq; ? rüu. Quoniã omniũ egritudinũ pꝑniiio bene
quatũcunqʒ voluerint.aut ẽ in eis ligara ſiſſima ẽ iniquitas.et omniu moꝛtuũ peſ⸗

1s gag. I Quta. a mogun die
et limitata.ꝙ ſi eſt eis libera.quõ igit ꝓ ſima ẽ moꝛs pctoꝝ. ⁊ omniũ ſoꝛdiũ ſpur ſ
tuc ↄtẽptoꝛibus ſuis exterminatoꝛibus ciſſima efeculẽcia vicioꝝ.Q ſi non curat ſra
culture ſue. Si vo nõ ẽ eis libera ſed hec vindicare q? eius iuſticia.ſi nõ curat n
4 ligata ac limitata. Eſtigit in poteſtate et ſanare q eius miſcðia. Si nõ curat mun ð
bũplacito ligatoꝛis acſimitatoꝛis ĩ quos dare qᷓ eſt eius ſanctitas.Eouſqʒ vero in
⁊ qntũ ⁊ quãdo ſeufat. Ipᷣe igr ſolus pla ſaniuerũt quidaàvt deũ hebꝛeoꝝ non niſſ ſu
cãdus ẽ mũeribus ⁊ ſacrificus nõ huiꝰbe vnũ ex hijs opinarẽtur.⁊ ſoꝛte obtinuiſſe
luæ quarũ malicia nihil habet. niſi qntu vrt deus eſſet hebꝛeoꝝ. ⁊ iupiter ſilr vt deꝰ iG
ipdvult ⁊ ſinit. Quis em̃vidẽs aliqu? eſſe? crete. ⁊ venus vt dea eſſet cypꝛi.⁊ ita pci⸗
tenentẽ beſtiã ligata adoꝛet vel honoꝛet de alijs. Querendũ aũt ẽ ab huiꝰ home⸗ . ßt
iſem beſtiã.vt in ipᷣm nõ ſeuiat.⁊ nõ po nibus. cũ oꝛbẽ terrarũ deus deoꝛũ creaſ⸗ ſia⸗
tilus lenentẽ illa. CLertũ autẽ qe ſolus / ſetet eius eſſet iure pleniſſimo ac ſingula hcti
Deus altiſſimꝰ et ligatoꝛ et limitatoꝛ ẽhꝰ riſſimo.vtrũ ipe deuſ deoꝛũ ſoꝛtes huius elbr
poteſtatis.quare ipe ſolus oꝛãdus ⁊ ado miſit. an ipi ꝑ ſe. deũ aut deoꝛü ſoꝛtẽ mi⸗ i
randus ⁊ honoꝛadus ẽ cõtra irã atʒ ſeui⸗ ſiſſe.non ſolũ non verũ ſed puerile ẽ ſen⸗ ſno
ciã huiꝰbeſtiarũ.nõ ipᷣe beſtie. Qꝛ ſi dixe tire cum ſoꝛtes ibi im̃ locum habeantybi ci
. it ꝙ nõ ẽ extoto ligata huiꝰ poteſtas a ignoꝛatur quid euitandũ vei cõmittẽd—u
deo altiſſimo. ſed in parte. tener igit eos ſit. Sapientlſimus autem deus nibil in ſ
4 ligatos qntũ vult. cũ inuit⸗ nihil eis libe pteiſta ignorabat. Qꝛſi iimet.conſutto
= ruũ dimiſerit.Quare ex toto in manibꝰ eiꝰ deo altiſſimo ſoꝛtes huius miſerũt. 2 de
ſunt ficut belue cathenate Debes aut re eius appareeos nihil iuris haberein 1
ſcire q eo vſq; deſipuit quoꝛundã vani⸗ hijs que per huiuſmodi ſoꝛtes occupauue aui
tas.vt deos crederetjvel ſibip̃is ptitos fu runt. Quare nec vt dii nec vt dñi in buis
iſſe ad hoc ſoꝛe.vłdeũ eoꝛũ ipᷣis diſtri⸗ honoꝛandi ſunt. Sivero eo conſulto u
buiſſe totũ oꝛbẽ terrarũ. Plato vero ſen⸗ et de beneplacito dius ſoꝛtes huins ð to
tit deũ deoꝛũ oꝛbem terrarũ eis regendiũ to oꝛbe miſerunt. Qugliter ergo de totꝑp .R wo
tradidiſſe ac diſtribuiſſe. Qꝛſi verũ ẽ tibus mundi exterminati ſunt eteiecti. et u
necipi ſuggerut moꝛtalibꝰ cõtra deũ de⸗ hoc deo ipᷣo hebꝛeoꝛũ iubente ĩ lege ſua. in
oriũ nec aliquid ab eis exigũt cõtra bono Quomodo non fuit contentus deus he n
reé ipiusuare mqʒ culturã huiꝰ eis ſug⸗ bꝛeoꝛum ſoꝛte ſuaſet fines alioꝛuʒ inuaſit ſe
gerut. nec ab ipis exigunt ipam.necetiaʒ videlicet ternom pꝛomiſſionis. Si eñ eſt n
.* impendiſ ibiſuſtinen eandẽ. Alion no pax et amicicia inter eos.nullus eoꝛũ in⸗ N
ſolu intideles miniſiſi ſed etiam nequiſſi uadit fines alioꝛum Ruin eticeen adiuuax 4
i iius eſſent. Cũ gubernatiõi ſue ⁊ cu⸗ ſeinuicem.et pꝛomouet alter alterius cul N
re commiſſos. moꝛtales a deo altiſſimo turam. QDuomodo igitur permiſerür di
Zuerterent. 7 in cultura ſua tranſferrent. 2 ſe ſic exterminari omnes de terra pꝛomiſ 5
4 deus alliſſimus iuiquus eſſet.ſi tantã eo-⸗ ſionis ⁊ de toto oꝛbe chꝛiſtianoꝛum.⁊ dę
. iu nequicia ſuſtineret. Siem ctura cei de toto regn ſarracenoꝛum.et potiſſimum
homibus vt luſte viuat ⁊ iniuſticias eoꝝ de egyptò vᷣbi om̃es colebantur. vbi adðᷣo m

ipunitas eſſe nõ ſinat. cato foꝛtius in dis erat celebꝛis cultus eoꝛum. vt eyptus ꝓ⸗ no
nõ ſi uſtinebit tanta iniquitatẽ. quin eam pter hoc templuʒ mundi vocaretur.ſicut 4 N
quãdoqʒ vindicet.⁊ quin eos a t malis dicit Mercurius. Sed de vꝛbe roma et 8
aminiſtrationibus quadoq; amoueat. maxime de templo quod pantheon vo⸗ ſ⸗

Ilef in ania dom ſue hoc eĩ gene cabatur. aovni omniũ erat deoꝝ. Qus

mſ
Renn
ulene
llicka
Aeß
nüggie
Nwiſeh
cüͤpen
nöa
wanm
Breoin
nonni
hunniſe
rnde⸗
Mirins

bont

wiͤcue⸗
rlnen.
titn
unt
liti
Gl
N
ebaed
pet
jin bis
onſulo
slo
detotg
nei.
ggeſe.
Neushe
nuo

——

rũt. ſi nec paxnec amicicia ẽ tes eos.
Mali igr ſunt auari et cupidi.inuicem ſe
ipugnates. fſineſq; ſuos ↄtra qterutrũ in
ꝓadetes ⁊ occupates. hec aũt oĩa lõ
ge ſunt a natura deon maxime bonoꝝ.qᷓ
les ipᷣos ipᷣi credũt.Appet igit ex ipᷣo exłx⸗
minio eoꝛũ tãto atʒ ꝓfugatliõe eos in oꝛ
be terrarũ nihil poſſe. Si em̃ eg eſſet
poteſtas eoꝝ qua eis ĩponũt ⁊ ſibi pᷣmuʒ
et maxime ↄſuluiſſent reſeruãtes templa
ſualatʒ defendẽtes. deinde ſtatuas ſiue
ymagines aut ydola ſua miniſtroſq; ſa⸗
croꝝ ſuoꝛũ pontifices ſcilic; ⁊ ſacerdotes
⁊ poſtmodũ cultoꝛibus ſuis.Om̃ino em̃

im
illud ſaltẽ nõ ſibi cuſtodierunt? defende teſtas eoꝛũ hoſhibꝰ. Quare magis colẽ⸗

di ſunt ęt di habẽdi ab eis hoĩes/q; ipſi
ab ho

cia deoꝛũ huiꝰ?.q ho

u

ibꝰ. Manifeſtũ ei ex iercio

„

Judith.nabuchodonoſoꝛ regẽ babylõis

pcepiſſe holoferni pᷣncipi milſicie ſue cun⸗

cos deos gentiũ exterminare.videlicʒ vł
ipᷣe ſolus deꝰ dicełeęt᷑ ab aliis nationibꝰ
q potuiſſent holofèrnis potẽcia ſubiuga
ri. Et iterũ ex ſexo eiuſdẽ. Magnates
holofernis ad achioꝛ. vt oſtendã tibi qm

nõ ẽ deus niſi nabuchodonoſoꝛ.deniqʒ
romani ſtatuerũt.vt nullꝰ abſqʒ decreto
eoꝝ coleret᷑ nec haberet deus in terra.

Appet igitur ex His neſeetus eivore⸗

icredibile ẽ ꝙ ſponte ſua exterminati ſint ſuũ etia aduerſus hoĩes defẽdere nõ po

Ddij. ⁊ ꝓpfugati de maioꝛi parie oꝛbis Kr terũt.Oꝛ ſi quis obiciat.qꝛ ideʒ poteſtõ
rũ. Silr et modis om̃ibus ĩpꝛobabite.et/ra nos dici de deo altiſſimo cuiꝰ culłlas

Soſdẽ cultoꝛibus ſuis adeſſe noluiſſe.vt
qʒ ig nolẽtes ⁊ inuiti paſſi ſunt qᷓre mani
feſtu ẽ eos reſiſtere nequiuiſſe poteſtati.
p qua talia paſſi ſunt. Hec igit᷑ poteſtas
ant huana eſt aut dei altiſſimi. ꝙ ſi ẽ dei
altiſſimi. Inimici igr ⁊ ĩfeſti erat deo altiſ
ſimo.qui eos inuitis ipᷣis.de tatis regnis
omino expulit omnẽq; culturã eoꝝ et ho
X noꝛificenciã exterminauit.equo manife
ſtũ ẽ eos malos eſſe.⁊ ꝓpt᷑ hoc nec dicaʒ
honoꝛe diuino.ſed ꝓꝛſus om̃i indignos.
Appet etiã cultura eoꝝ ꝓꝛſus inutilẽ fuii
ſe cultoꝛibꝰ ſuis.irato eis exiſtẽte deo de⸗
ꝛũ.Q ſi ire ip̃ᷣius reſiſtere nõ poterũt.vł
ꝙ ſe.vl ꝙ cultoꝛibꝰ ſuis.ergo neqʒ fauoꝛi
et gre eiuſdẽ reſiſtere vſſunt cõtra culto
res ipᷣꝭꝰ ſolius. Manikfeſtũ igit eſt om̃i
no inutilẽ eſſe culturã eoꝝ.cũ non ire dei
altiſſimi reſiſtere poſſinti ad eſſe ſibi vel
cultoꝛibus ſuis cõtra illaʒ.nec fauoꝛẽ aut
gracia ipius impedire. quo minus ꝑ eas
beneit cultoꝛibꝰ ipᷣius ſoliz. no em̃ mi
noꝛ ẽ vllo modoꝝ gracia ſeu beniuolẽcia

dei altiſſino; ira e s. Quare totũ bene/⸗licia celi nominat ſaa ſcriptura. taq; fre

eſſe reꝛ hũanarũ.totũq; cõtrariũ ex ſolo
bñnplacito dei altiſſimi ẽ.cõtra qðᷣ om̃ino
nihil ꝓ ſe.vłl etia ꝓ ſuis eos poſſe manite
BG feſtũ ẽ.neqꝗʒ cõtra hoſtes ſuos ſilłx. nõ
igit limẽda ẽ poteſtas eoꝝ ꝓpter reꝝ hu
manarũ piculũ. neaeranem eis om̃i
no ꝓpt᷑ easũdẽ ꝓſperationẽ.q̃re neqʒ cul
luira eis ꝓpt᷑ hoc adhibẽda neqʒ aliud.
Si vᷣo pateſtas huana ẽ ꝑ quã extermĩa⸗
ri et ꝓfugati ſunt.magis igr eis adoꝛãadi
ſunt holes qᷓ; iſi hoĩbꝰ poteſtas huma
na magis timeda ẽ eis atʒ placada q; po

* *

ciijs ſpiritalibus.

gentes inſipiẽtes et pᷣncipes earuʒ ſepe

⁊ tociẽs quo minus creſceret atʒ dilatare

tur p hoĩes impeditus fnit. Qð qꝛ nõ eſt

pena hocdei altiſſimiſed facientiũ.exter
miniũ vero ydolatrie pena ẽ deoꝝ. etſa⸗
lus ydolatriã deſerentiũ.nõ igit᷑ quicqʒ

oꝛificenciã et cultuzʒ

exterminatus ẽ et vix etiã lcee potut.
t

contra deũ altiſſimu faciebat ydolatre re

cedẽtes a cultura ipius.ſed ꝑotiꝰ cõtra ſe
metipᷣos.⁊ ꝓpter hot iniuria dei in ſemet
ipᷣis atrociſſime vindicabant. necem
ſibi ꝑnicioſiꝰ irrogare poterat ydolatrie
ſeruitutẽ.nullã iram dei maioꝛẽ poꝛtarę
poterant q; tenebꝛas excecationis ⁊ lyra
nidẽ peſſimã.quibus vnũ deũ ac ſolũ ve
rũ cognoſcere phibebãtur.et in placabi⸗
libus inimicis ſuis atqʒ ludificatoꝛibus
demonibus ſeruire ꝑmittebant. Dis
autem inanis gloꝛie amatoꝛibus.et ho⸗
noꝛificencie dei altiſſimi inuidentibꝰ.pe

erat eos deſerentiũ et ad deũ verũ reuer
tentin. Quoniã qaytem tam crebꝛo mi⸗

quẽter cultus eiuſdẽ imperatur.⁊ interdi
citur populo hebꝛeoꝝ.neceſſe habemus
declarare tibi que ſit iſta milicia qua de⸗
cepta coluit quondam antiquitas. etad
huc aquilonaris barbarie natõnes mul
te colunt. Quia igitur milicie nomen

de celis aut ſtellis aut luminaribꝰ nimis

inpꝛopꝛie nimiſqʒ extranee acciperetur.
conueniens eſt vt accipiatur de ſubſtan⸗
le eſt eis ſubſtancis.ipſos cultũ diuinu⸗
impendiſſe.quas pura⁊ moꝛtua coꝛpo:⸗

na erat ydolatrie deſtrusio. ſalus autey

.
.
.
.
—

Pe Phc BWas nαααaαπιιι½ο ſp

.
4

Be

crederẽt.et in quibꝰ nihil puͦalis virtutis
eſſe opinarent. Hec igi milicia ẽ ſcõʒ
opinionẽ eoꝝ.quẽadmodũ ex lidðꝛis ma⸗
gicis atʒ maleficis euidẽter appet.miltitu⸗
do ſpirituũ de qua ſenciebat ſicut narra⸗

ſtellato manifeſtũ ẽ.qꝛ poſuerũt anglos
miniſtrates ſignis.⁊ diſtinxerũt miniſte⸗
ria eoꝛũ iuxta diſtinctionẽ circuli ſignoꝛũ
qui ʒodiacus grece vocait. Undeꝛ ꝑo
ſuerũt ꝗ ſeruirẽt pᷣme triplicitati eoꝛundẽ
ſignoꝝ.in quatuoꝛ ꝑtibus anni.Silr ⁊ q
ſeruirent ſcõe in eiſà partibꝰ.Silr et ter
cie et quarte.⁊ poſuerunt eis noĩa. Juxta
ba modu poſuerũt et ꝗ pᷣeſſẽt ceio ſatur
ni.t qui ſeruirẽt celo et ipi ſaturno et no⸗

mina quoꝛunda eoꝛũ.Silr et qui pꝛeeſſet
ipᷣeſaturno.et nomina eius poſuerũt ĩ li⸗

bꝛis ſuis.Eodẽ mõ ⁊ qui ſeruirẽt circulis
alioꝛũ planetarũ.⁊ qui pᷣeſſent vel eſſent
pncipales eoꝝ.ſiue qui pᷣeſſent inter eos:
⁊ nomina poſuerũt eis. Silr et qui pᷣ
eſſent vnicuiq; ceteroꝝ planetarũ.⁊ noĩa
eoꝝ deſcripſerũt iuxta poſitionẽ iſtã ſuaʒ.
„Quid aũt habeat veritas de hijs. videli⸗

tͤ vtrũvnicuiqʒ celo ſint ꝓpꝛü ſpũs habi
tatoꝛes vl p̃ſidẽtes et vrru noia ſint eadẽ

vel poſſint eſe. et de alis que circa eos
huiꝰ poſuerũt diſputare et pſcrutari pᷣter

intentionẽ eſt pᷣſentis tractatus.⁊ ad qr⸗

ta ptem ſciencie diuinalis philoſophieq;
ſapiencial ꝓpᷣe pertinet. Et ꝓpter hoc
omnehuius ciij dẽ tractatui reſeruamꝰ.
NPoſuerunt ſimiliter angelos ꝓpᷣos
qui peſſent igni. Similiter etlalios ꝗ
peſſent mari.et alios qui peſſen terre. Et
vtebatus inuocaionibus hui⸗ ömnium
ſoirituũ vel angeloꝝ. ꝓut credebant con
gruere maleficus ſuig. Uerbi gracia cum
intendebant operanł in rebus pertinenti
bus ad ſaturnuʒyinuocabãt per nomina
cPn. le laz abi⸗ qʒ noibꝰ angelos quos
nebaͤt ſeruir tenlo ſaturni ſiue celo
us. et cum volebat oꝑani in rebus perti
nẽtibꝰ ad venerẽ ſilr ſarieba de angens
quos credebat ſeruire circulo veneris. Et
adhunc modũ de
ſcripturis atq; ſ culpturis huius nominuʒ

deſcribẽtes ea vel ſ. culpentes in inſtrumẽ

tis maleficioꝝ ſuoꝛũ. Hoc eſt ymagini
. eü. ib⸗
vel ſpeculis.vel lamiĩs et 5

alijs. Utebalur etiam

Eculls. ve⸗ et reb? alis quas
maleſicis operib⸗ adhibebãaͤt: ſicut teſtis

₰D
legibus

lateribꝰ cerfeis. Eodẽ modo faciebãt
operari olẽtes in rebus ignis.⁊ in rebꝰ
maris.et in rebus terre.ſicut euidenter le
gitur in lidꝛis eoꝛum de huius ſicut in li
bꝛis ſeptem planetarũ ⁊ alijs.quos deci

W himus. Poſuerũt em̃ vnicuiq; celoꝝ ſpi⸗ pti et perditi.alioꝛũq; deceptoꝛes et perdi
itus ꝓpᷣos pᷣſidẽtes autſ Sckteser in eo / Ptoꝛes homines vel ſcripſerunt ipᷣivel de⸗
rũ ſitibus inhabitantes.Et de celo ꝗdem

mones ſub nominihꝰ eoꝛum. Impiettas

autẽ ⁊ vanitas huiꝰ operũ inde euidẽter
apparere poteſt intelligentibus.quoniã
ipᷣa eque fiebant ꝓ bonis.vt ipᷣa ſcilʒ bo

na fierẽtvt ꝓ malis et ecõöuerſo. Oia P

em̃ maleficia indiffereuter eque docẽt fie
ri libꝛipꝛo impediendis ſanctt ac iuſtis
homibusac ꝑuertendis vt ꝓ malis ⁊ im
pijs.verbi gracia waleficia in rebꝰ vene⸗
ris egne ꝓ inflammãdis libidine.ſanctis

*,

caſtiſimiſq; mulieribus vtꝓ mexetricibꝰ

ac vilibus.⁊ inuocationes huius ſpirita=

um eque fiebant ꝗd bona faciendavtad

mala.O ſi huius ſpũs eque aderanthꝰ
cultoꝛibus ſuis in faciẽdis malis vt in fa⸗
ciẽdis bonis.manifeſta eſt impietas eo⸗
rũ et iniquitas. Si autẽ non aderant

eis niſi in faciẽdis bonis.vane igit᷑ ⁊ fu⸗
ſtra impendebat᷑ eis huius culiura ꝓfa
Trciendis malis. quare mendaces ex neceſ⸗
tate ſunt ⁊ libꝛi huiꝰ⁊ ſcriptoꝛes eoꝛũ et O4r⸗

ipi dij ſcõm ipᷣos quoꝝ reuelatione ſe ta⸗

lia ſcripſiſſe ſcripſerut. Amp. In faciẽ
dis bonis gratis aſſunti fauent dij ſi bo

ni ſunt. Si em̃ vel negligũt vldeſerũt bo
na faciẽtes donec illecti ſint muneribus
et ſacrificijs.mali dꝛoculdubio ſunt.qui
non ſponte bona diligunt ymmo negli⸗
n Sr vo maleficijs quãtacunqʒ illecti
one munerũ vel ſacrificioꝝ illecti fauent
ꝓculdubio mali ſuntquare vtroqʒ caſu
contigente mali ſunthoc eſt ſiue bonis

non ſponte ſgueant ⁊ ea ꝑ ſe negligantſi

ue malleiledinnneaibus Hacantenm⸗
lomõ ergo colendi ſeit. pliꝰ. Si

iuſtum ⁊ bonũ opus intẽdit᷑.quis dubi⸗

tat omnes bonos et iuſtos homines ꝓ⸗
ſperationẽ eius ⁊ diligere et optare.Qñ⸗

to foꝛtius igitur deos optimos⁊ hoc gra

tis ꝓſſe Puigalio uin incõparabiliter
minos

fauent parti inique ⁊ ſouent ininſticia.er
.

Nla7
hoceil

os eos eſſe neceſſe ẽ q; homi
nes. Amp. Cum due gente bellũ ha
bẽt adinuicẽ.neceſſe ẽ alteꝝ bellũ iniuſtũ
habere. Utreꝗ; aũtinuocant deos ſuos
Quid igit᷑ facient iſti dij vtriqʒ. Si em̃ fa
uerit vtriqʒ genti ſue.igit᷑ alteruter eoꝛuʒ

godi

geletq
ed

olentn

clevib

pinci
nias
ſop
lendo

(lon
ro

Nonul

Vn
Ml,u

ſen
kiüͤrk
ſPlean
Aunus
ligen
niese
Vere
oan
di
8 poſ
ihe
ie
o:
n
ſftan
ir;
tterf

hnf

omnnik
ſe
Wi
Du
n
egn
cn
inpe

Me
e

quo duo incõueniẽcia ſecunf. ꝛimũ vi⸗ parxaut amicicia inter hui? deos. aut
u delicet ꝙ iniqui ſunt alterius pariis dh. noõ. Si ſic. Neceſſe igitur ẽ. vt vnuſquiiqʒ
ſari Scom er neceſſitate ſibinugem ad eon amere ltoꝛes omniũ alioꝝ ⁊ faueat
au uerſentur et pugnent contra ſeinuicem ꝓ eis. Amicoꝝ em̃ maxime tanta amicicia ⁊ 9
uni culłdꝛibus ſuis. Quare inter eos erut tam ſancta vt deos decet ſeſe inuicẽ com
D bella ⁊ inimicicie ſicut inter homines. Et plectenuũ.manifeſtũ eſt oĩa eſſe vmunia
wes gdeo ſubiecti erũt ſimilibus paſſionibus. QDuare impoſſibile ent aliqueʒ illoꝛũ vel
kmin boc ẽ ire inuidie.Et cõtinget aliquos ooꝛ munera ſacrifitionvł aliarũ oblationum
lti vinci. Quid ergo diſtabut a malis bomi redipea cultoꝛibꝰ ſuis.vt impediat culto⸗
ſalche⸗ nibus. Pꝛelerea cũ ipi ſunt pᷣſcij fuuu res alicuiꝰ alioꝝ. In hocenim iaʒageret
6. N) roꝝ.quõ aggrediẽtur bellũ in quo ſe vin cõtra illũ.cuiꝰ culioꝛes ⁊ ſubditos impe⸗
vedoift cendos eſſe pᷣnoſcent. Aut ergo deſerent diret. hHoc aũt nõ ꝑmittit vitas amicicie. N *
iſ cultoꝛes ſuos in eo caſu ⁊ inutiliter colen Uane igitur⁊ inutiliter offerent huiꝰmu ₰
uistin tur ab eis.aut ſcienter ſe ⁊ ſuos dabũt in nera et ſacrificia nõ acqpient. Si vo nõ
yfn periculũ pugne.cu in ea ſe vincẽdos pᷣui⸗ eſt pax neq; amicicia inter eos.ſunt igtẽ in
elgtat deant. Amp. Aut eque foꝛtes ſiue po diſcoꝛdia ⁊ odio inter ſe inuicẽ. Hee autẽ
m- tentes ſunt oẽs dij.aut alu foꝛtioꝛes alis ſunt paſſiones peſſime quas dininita ig [6
ihin Q ſi eque foꝛtes ſiue potetes. Impoſſibi bonitas omino no recipit. Amplius.
nun le caur foꝛtẽ ab eque foꝛti ſuꝑari. Impoſ Aut iuſto odio ſeinuicẽ oderũt.aut non.
unt ſibile quoqʒ gentẽ a gente ſuꝑari. niſi dij Si ſic. Igit merito odibiles ſunt ⁊ ꝓptes
nüt alterius dijs alterius pualeat. Impoſſibi hocomni honoꝛe indigni. Si vo non iu⸗
e le igr erit inter gentes diuerſoꝝ deonꝝ cul ſto odio ſeſe oderut eo igr ipo iniqui ſůt
un trices quocũq; bello victoꝛis. Ampl. ⁊ mali.et ꝓpter hoc magis pena ⁊ contu
t Adiutoꝛiũ deoꝝ in bellis nõ ẽ in armis? melia qᷓ; honoꝛe aut ſeruitio digni. Ja
WM viribus. ſed in nutu tm̃n bñplacito eoꝛũ. ig declaratũ eſt tibi ex hijs cultura deoꝝ
* quare q;diu durat fauoꝛ ⁊ gracia eon cl q vdolatria vſualiter dicit ſtulticiam eſſe
—K toꝛibus ſuis.tamdiu ⁊ adiutoꝛiũ.Aul igr· elc; ſacrilegggaerͤrr.,7d
uoſeen & adiuuãat qntũ nolunt. aut non. Si ſic. Im Oſt hec igit relinquit nobis de
ti poſſibiie igit ẽ ꝓPuenire vlctoꝛiã Z quẽcu⸗ darare inſaniq vanitate at; im „ H
nbiſbo C0n. ſi non adinuãt. apꝑet euidẽter ¶ / pietatẽ ydolatrie ſtellaꝝ ⁊ luminũ BPS l Feli⸗ XI iÿ
ini impotẽcia eoꝝ. ⁊ miſeria in hoc.ꝙ volu „Dicemusi f. q; ydolatrè huiuſmoi. aux
nan tas ⁊ bñplacitũ eoꝝ incõpleta relinquit᷑. pintendebat hui⸗ cultũ ſeruire coꝛpib⸗in⸗
d nod fieri non poteſtabſq; doloꝛe et animatis. aut coꝛpibus animatis q elaz
nce afflicnione ſpüali. Amp̃. Si bella ſunt aĩalia eent.aut ſp iritibꝛfoꝛinſecis. ꝗ ala⸗
nggile inter ipos deos ꝓ cultoꝛibus ſuis neceſſe bus bui vrcoꝛpib pſideret y ſ pirid
eſtvt ſint inter eos etia victoꝛie. Quidᷣ eadem ẽ ydolatria hic qua ſupꝛa de truxi
an . igitur fit de victis dijs. An capiũt. an reli⸗ mus. Quare nõ optet nos in deſtructio⸗
ni⸗ garnr. an in ſeruitutẽ victon rediguntur. nẽipi⸗ leru laboꝛare Si vo coꝛpibo am
Asggarel elia ex hijs miranda ſtulticia matis vel animalibꝰ necelſe e hnima
u omniu ydolatraruʒ.qui potioꝛes deos lia aut eſſe irrationabilia ⁊ no intelligibi .
n aut ſaltẽ po entiſſin inter eos.ſi ꝗs ĩter lia. Uane igr ⁊ ignowinioſe eis ſeruit cũ
eos ẽ talis.nõ eligũ᷑ aut colant. Am⸗ neqz ipm eruitiũ agnoſcat neqʒ ſeruito
d plius. Eñ ꝓ bello ⁊ victoꝛia nõ colat niſi res. Et ꝓbter hoc in remuneratione eoꝝ
nines, mars eque colentibus et veneratibꝰipᷣm nullatenus intẽdant.Cultũ enim diuinũ
nr equaliter fauere debet.ſed intuitu tantuʒ agnoſcere nõ eſt niſi ralionalis anime et
hoegt culture fauet cultoꝛibus ſuis. Quapꝛopt intelligentis Ampli⸗.bꝛutis auimalibus ?Y —
thli impoſſibile ẽ huisbellãtibus doinuicẽ diuinũ honoꝛẽ impendere manikeſte in⸗ . „.
ibon I uenirevictgꝛiã.ꝙ ſi dixerit quis.quia dya ſanie eſt. Omne nang; animalrationale
delit⸗ Tna etiã ꝓ bello et victoꝛia colitur. Reuer nobilius eſt atzʒ pſtaniius ſublimiuſq; in
inuſi temur ad id qð in ꝓximo diximꝰ. videlicʒ cõparabiliter omi irrationabili. Incona. ee,
e aga ſieque foꝛtes ſunt mars ? dyana. neu biliter igit inferloriatz ignobilion, ſubaet ααιunαα
NRek i pacni pueniet victoꝛia. Si aũt alteru licet hmoie tionale qu homo. Fisei
ten e foꝛtioꝛ.ſequit᷑ relinqui defectus ⁊ miſeria ſcilicet hmõi animalib vt dicũt celeſubꝰ
ſtiiit atqʒ ſtuiticia qua dirimiy. Amp̃. Aut Padoꝛatione culturã ſe ſubdin dugze oꝛ

S S

impoſſibile. he

De

ainét nature intolerabllperuer ſitate ſub
uertit. Eſt igit᷑ cõtra natura il inſania.ẽ
qʒ manifeſta puerſitras PEteres cum
PBuiꝰ animalia nec audiãt nec ec vid
xates. ꝓinde ẽacſi ſurdis ⁊ cecis talia oſ⸗
feretur pinde etia ac ſi nõ exiſtẽtes oꝛarẽ
turz inuocarẽtur. anta naq; diſtancia ẽ
tantaq; remolio huianimaliũ a nobis:
vt nullꝰ clamoꝛ noſter ad eos ptingere
poſſit. Pꝛelerea oꝛationes ⁊ adoꝛati
ones ꝗᷓ mente ſolũmõ fiñt. hocein coꝛd coꝛge
de internis ad ipas lpoſſibile ẽ ad eos ead eos ꝑ⸗
venire. quare fruſtra fieret eis huiuſmoi.
Amp.vt deilas ſit in nõ intelligeẽte eſt
oc enim é quo potiſſimum
aia diuiitati huana aſſimulat videlz iplo
gere. In quo aut ipoſſibile e eſe di

Uini hono:is dignitate. cũ diuini honorſ

AA
— 26

— nitas aut diuinitas ſit aut ex diuinita⸗
agardr ipo ſſibile ẽ huiꝰ animalia

digna eſſe diuino hono:e. Pꝛeterea aut
poſſunt quicq; boni facere aut nõ cultoꝛi

bus ſuis. SDi no poſſunt. Uane igit ⁊ in⸗
Janiſſime colutur.ꝛſi po ſſunt aliqd bo
mi facere cultoꝛibus Ffnig aut naturaliter

igr hoc faciũt.aut violenter
rie. WManifeſtũ aut e. quia volutate nibil:
cũ volutas nõ ſit niſi rationabiliũ aĩaliũ
Si v/ ſolũmoõ naturaliter aut violenter

manifeſtũ ẽ quia naturalia ⁊ violẽta nec

enltu nec munerib⸗ indigẽt.neqʒ; ſit poſſi
vile obtineri ab oꝑatoꝛibꝰ ſuis.hoc ẽ ab
alis qᷓ naturaliter velviolenter operant
Quia igilur hoc ẽ extrema fatuitas et ve⸗
Jania ꝗq euidẽcia ꝓpᷣe falſitàtt. Per ſeipaʒ

Feuanelch cit ⁊ de omi coꝛde inteiligẽtis abſ⸗
qq; vllo ratiocinationis im pulſu coꝛruit.

Franſeam? ad ea ꝗᷓ ꝓbabiliter aliqd
haben potuevũt.⁊ in ꝗ eti nobiles phy
loſophoꝝ cplapſi ſunt. Dixit ei plato in t
meo.quia mudu us animal intelliges di⸗
uine ꝓuidẽcie ſanctiõeʒ Et quicẽna. quia

celn⸗ eſt animal deo obedies. Ariſtoteleſ

q̊ʒ et oẽs ſequẽtesi ip̃ius. celos poſuerunt

animalia. ? an imas eoꝝ intelligentes. et
vnicui ins

ncia eparataſquaſi animatuũ ꝓppꝛiũſe⸗

32 paratu. quã ⁊ vocauerut intelligenciam.
Deſig⸗ .

ideriũ autẽ ſpualis et inmaterial
8 ſiue ſubſtancienõ poteſt eſle niſi

virtutt

in natura intelligeute. Quare vnã qua

animarũ huiu
ſcðᷣm eos. Wercuri? o in libꝛo què ſepʒe
Kominauim⸗, Wundũ vocat deũ ſenſibi

neceſſe ẽ eſſe intelligentẽ

leat ado

n cuſtodes et reru hum

molendina. et quicqd

omnia in libꝛis indicioꝝn aſtronomie? in
enanentent⸗ nos memimus in

J 7 etia que ogern Lione S
nomie ſupꝛa idurimꝰ. Si eive
retrogradatio necinfo:tuniu neq;conbi⸗
ſtio nec aliud impe Himétu aae habet.
apud eos. Amplius. Si veni di ſun
nutu ſo⸗
ſuosſſe
S ipſi neq; infoꝛtinati ſunt P
non liberi a malis. Amplius.
aſtronomos frequenter ipſimet imped
untur.aut caſu.autoperatiõe foꝛcioꝝ aut
contrarietate ſignoꝛuũ inquibꝰ ſunt.Diui

mmimaru appz?opant ſub

legibus
le zehi planetas Boecius vo⸗
mndlloquens dicit. Seenreck Rond ir

cuit: ⁊ ſii cõuertit ymagine celui. Iſti igit

intenderunt celòs et ſtellas et luna diula

animalia queda eſſe.Et tanto pſtanoses
eſſe animas eoꝝ animabus husnis. qua
to coꝛpa illa celeſtia coꝛpibus huanis an
tecellut. Et hac de cauſa viſum eſt eis. qð
nobilitate ſublimioꝛes eſſe hominib⸗
oꝛtalibus potenciaq; ac lapieciq bot
arur toꝛes.
Et hec eſt canſa ppter qua; honoꝛes eis
diuinos ſacraq; ſacrificia ſtatuerunt.
Sole igitur ? luna colebat vt ſubſtan

cias rationales Tintelligetes alioſch pla

netas ſilr. Et hoc eſt qð legit· Sapiencie.
xiz. Solẽ et luna rectoꝛes oebis terrarum
deos putauerut? ipis planetis at; ſignis

ima g

rxij. oꝛbẽ inferio:e terrari totuũptiti ſunt.
Sicn t ſupꝛa tetigimus vt mar gemnen

am. Saturno ytaliam. Lypꝛii pe
ans ctas etla et leges et artificia viriute
vicia eiſdem diſtribuerũt. Eode ne 6 oꝛn
menta et inſtrumenta (oloꝛes odofes et
Japo:es p ſinglos diuiſerũtinecno æani⸗
malia omniſq; generis “ furnos.

etia de locis et ha⸗
bitudimibus hominũ. Animalia ʒz eide
partiti ſuntvt animalia grylei coloꝛis al⸗
tribueruũt veneri. et aues ruſi co loꝛis mar

teras etia a 7 numeros ſimlr eiſdẽ partiti
rae⸗ ad vltimi ipᷣm coꝛpus humanuͤp
partes et meb:a diſtriuberut eiſgẽ. hec

Rbꝛis magoꝛũ atz maleficion tem nne ale
ſperine
auté getrantfa ulur deoꝝ ſpuũ
tra cultura iito
lbiu 7 anin isdae
ci facile eſt intellige
icioꝛu aſteo

et beneplacito ſuuant cultoꝛes
ndum aſtronomos vero mihi

Secunduũ

,

mitas⸗ aut ſemp liberaé et inicta Anͤ

8M

coꝛuinuũ fedus febi ſiue Appollini lit⸗

outi

ſeu if⸗
Penn
lſauoꝛ
ſcglinea
Pime
ſatſe
htündi
efon
hudi
en
N
wer
nüt
nar
in
ut
d
lobe
poſtten
ſuune
lhoti
huden
ipani
füßzus

(bust

woi⸗
h
ud
eud
keei
lain
l
eine
fütg
lerie
wing
(En

gnin

magt
W
lhug
seni
sen
mmaiczth
ſe pannp
gidze
Wünnt
banoses
en.
Anhwin!
Birnde,
hunm
tültt.
ende
rn

Nylii
Ape
Hunnit

Nawiecknh.

Uenetch

inef
tuetb
ttga
wiſſ
ln
R
unbtte
monſcd
of
eo in
gl ſuntt
Heuntt
inyech
ooneil

E

E

lviij

Ad hoꝛã poſſe et ad hoꝛã nõ poſſoꝛtu⸗
nariiqnq; impediri aliasmanifeſtà indi⸗

cia ſunt defecius et impotẽcie.vexa auteʒ
deitas ĩmunis ẽ om̃ino ⁊ libera ab huiꝰ.
Mnifeſtũ igr ẽ vł aſtronomiã mendacẽ
eſſe in parte iſta.vel nihil habere vᷣe diui
nitatis deos hui?ꝰ. Ampliꝰ. Lũ ſol et
luna ceteriq; planete ex neceſſitate motu⸗
um ſuoꝝlad eos ſitus ⁊ poſitiões deueni

ant.et ad eas ↄiũctiones ⁊ opatiões ĩ q⸗

bus neceſſe ẽ eos foꝛtunari qnq; ſe exalta
ri vł cadere vt aſtrologi dixerũt atq; ſcri⸗

pſerũt.Pꝛoſperatur autx ipediũt res hu
mane iuxta diſpoſitionẽ ipᷣoꝝ.impoſſibi⸗

le aũt ẽ non ꝓſperari qð fit ſubfoꝛtunata
ſeu infauſta cõſtellatione ipᷣoꝝ. SFruſtra
igit᷑ ritu.et vane ſacrificijs et muneribad
rit᷑ fauoꝛ eon ꝓpiciatio.fruſtra timetur
iravlindignatio eoꝛũdẽ. cũ om̃ino nihil
poſſint cõtra ꝓpᷣas foꝛtunas aut infoꝛtu
nia.⁊ foꝛtunas eoꝝ ⁊ infoꝛtunia cetera.ſʒ
huiꝰ? diſpoſitiões illoꝝ ſequũt᷑ ex neceſſi⸗
tate foꝛtunationis reꝝ humanarũ alieꝗqʒ
huiꝰ diſpoſitiões illarũ. Si em̃ mars
cadens fuerit.et in ſigno ſibi tõtrario fue

rint foꝛtioꝛeſq; planete eius cgtrarü ⁊ ipᷣe

met retrogradusinõ poteſt õ hec infoꝛtu
nia ſua ⁊ ipedimẽta.quare nõ poterit iu⸗

uare cultoꝛes ſuos illa hoꝛa.vł ad obtinẽ/

dã victoꝛiã vład aliꝗd aliud. Inutilit igr
illa hoꝛa recurret᷑ ad ipᷣm.inutilit᷑ ei ſacri

ficabitur. Ampᷣ. Aut illa hoꝛa fauet cul

toꝛibus ſuis aut nõ fauę. Si ſic. cum nõ
poſſit egs inuare.Dolerigr illa hoꝛa deĩ

foꝛtuniõ cultoꝝ ſuoꝝ.quare ſilis defect⸗

et ĩpotẽcia ſiliſq; miſeria dolon inuenit᷑⸗
apud eũiturpẽq; infoꝛtunioꝛuʒ ſuoꝝ defe
ctũ patitur/et ipotẽcie atq; doloꝛis culto⸗

rũ ipᷣius. Silibus igit᷑ miſerijs atq; defe⸗

ciibus bnoxius ẽ ⁊ ſubditꝰ alibavt cul⸗

oꝛes ipKius Si vᷣg illa hoꝛa videliʒ in

foꝛtunioꝝ ſudꝛ uʒ pᷣn ninatoꝛũ nõ fauet
cultoꝛibus ſuis. Ingratus igr ẽ eis.cũ ipi

eũdẽ venerari ⁊ colere nõ deſinat ⁊ opta

re eis exaltationẽ ⁊ lberationẽ a mal.Il⸗
la ingratitudo omniũ vitionꝝ odibili⸗ca⸗
dit ĩ deos hmõi.Juxta hũc mo ẽ ratio

cinari de alus. Amp̃. Juxta qð ſcpſe⸗

rũt aſtrolodi et adhuc tenet et obſeruat᷑

certis tpibus vicibuſq; determinatis do
minant᷑ annis ⁊ annoꝝ pꝑtibus. vbi gr̃a.

E Saturnus ꝗ ẽ dñs anni videlicet ſi forn⸗

oꝛ fuerit ⁊ plures habẽs dignitates q; ali
quis alioꝝ ſole ingrediente initiũ arien:.

et iuxta hũc modũ incipit et iteꝝn in eiſdẽ
annis plug aut minus dominat᷑ ⁊ poſſ=ũt
Fm ꝙ pins vel minus adiuti fuerũt a bez-
niuolis ſuis vel impediti ab alis vel etiã
a domibus ⁊ triplicatibus atq; ſignis in
quibꝰ fuerũt in illa hoꝛa videlʒ iniciali tto
ciꝰ anni. Quare masiſeſtũ ẽ nõ eos poſ⸗
ſe ſicut volũt.ſʒ vt adiuuãtur aut ipediũt
Quare nec ꝓſunt nec nocẽt nec du ſunt ſi
ue dñi adiumentoꝝ ⁊ nocumentoꝛũ.ſed
potius vt ꝑ ſe ipotẽtes ab alis impediti.
quare manifeſtũ eſt aſtronomiã ⁊ ydola
triã ſibi inuicẽ contradicere.ꝑ hoc autẽ al
terutrã eſſe vanã ⁊ fallis. Ampli. Iſta
uongan diſtributio dñgꝛũ ſeu domi

nationũ atʒ poteſt atũ huius nõ ẽ eis a ſe
ipᷣis.ꝗa cũc voluntaria eſſet eis reſtrict
poteſtatis ſueſ:i diminutio dignitatu ſua
rũ.ceteraq; impedimẽta.⁊ hoc quidẽ ve,-
rũ ẽ ſm poſitiões aſtronomoꝝ.cũ parix
locitate fugiunt ſeu recedũt a locis digni
tatũ ſuarũ ſeu foꝛtunarũ q reuertunt ad
ipᷣa. Indifferẽter igitur ſe habẽt ad hoc ⁊
ad illa.quare ⁊ ad effectus eoꝛũ.Quẽad⸗
modũ igr nõ pius curãt ipi ſeu amat eſſe
in locis dignitatũ ſuarũ atʒ foꝛtunarũ q
in cõtrarüs neceſſario ⁊ plus moꝛareturt
illis q; in cõtrarüs.non autẽ ẽeira. O%
, A dixerit ꝗs. quia violẽter recedunt ab liłk
Sſʒ voluntarie reuertunt ad illa. Pocẽ er⸗· S
roneũ ponere hãc ↄfuſionẽ in motibꝰcele
ſtibus. Nã ponit eos in ꝑte eẽ voluntari
os ⁊ in pteviolentos. GBlaſphemat inſuꝝp-
deos ſuos dum cõcedit eos de dignitati
bus ſuis tam ſepe deici atq; deponi xnoõ
hre poteſtatem niſi ex locis ⁊ nõ ex ſe.nec
erubeſcit cõfiteri.hãc eẽ deoꝛũ ſuoꝝ inpo
tenciã.vt violẽter et inuiti de dignitatibꝰ
ſuis atʒ dñationibꝰ in tate infoꝛtmia de
turbent. Pꝛeterea ꝗs erit iſte violent?de
iectoꝛ eoꝝ. Neceſſe ẽ isddubitãter ipᷣm eſſe
potẽtioꝛem. ⁊ circa hocmulte patent tibi
vie. quia iuſte bic facit ille aut iniuſte. Q?ꝛ
ſi iuſte. Indigni igitur ſunt dignitatibꝰ et
dñationibus a gbus deijciunt. Mllo foꝛ
tius igit᷑ indigni ſunt.vt in eis aut ꝙ eis
honoꝛentur. Si vo iniuſte. Habent igit
illum velut tyrannũ ſupꝛa ſe cuiꝰ iniqua
oppᷣſſionem paciuntur. Quare ſerui illiꝰ
ſunt vel ſpontaneiet inuiti ⁊ ideo nec dij
nec dni. Ampᷣ. Si a ſe ẽ hmõilimita⸗
tio ⁊ diſtributio dignitatũ. Hoc mõ ſcili⸗
cet qnia alter alterius poteſtateʒ minuit.
impedit et reſtringit.⁊ quãdoq; Bdinnar

— . .
*

2 Vlrmerα 4 Parnan, Si.

BSe legibus
⁊ cõfoꝛtat.ſequit hũceNoꝛeʒ ꝙ intereos rũ. Egẽ i em boni ⁊ iuſti ſunt.gratis fa- Nt
ſit pugna ⁊ cotrarietas.et nibiominꝰ nent moꝛtalibꝰ in omi bono. gratis eoſ Cerach
fruſtra ⁊ vane colant᷑.Cũ nec muneni⸗ dem adiuuãat.⁊ tato magis oderunt acce lueſen
— bus.nec ſacrificis nec oꝛatiõibus obtine ptionẽ munerũ Omnẽ venalitatẽ qʒ ſacti d
ripoſſint ab aliqͥ eoꝝ vt adiuuet alterũů' ⁊ iuſti homies.qſñto ipi ſanctioꝛes ac me 13 Wobi
„ impediat. Hoc ẽ inter eos nõ agit᷑ niſi ex lioꝛes ſunt hmoi hominibꝰ. Repellunt“ geatun
„M ↄiuctionibus oppoſſtiõibus aſpectibus igitur muera ſa criſicioꝝ et oblationuʒ et niripok
Laliis qᷓ circa hoc eòꝝ vanitas ſompnia-⸗ indignant offerentibꝰ. Reminiſcere igit luczen
uerit. Amp. Qð operãtur in rebꝰ hu eoꝝ que ſupꝛa diximꝰcirca hoc ſufficiẽt oledee
manis planete ⁊ ſtelle ⁊ luna ⁊ in mudo „ ibi. Quonia aũt viſũ ẽ ꝗabuſdã ⁊ tẽxies bonan
iſto inferioꝛi aut operantur naturalit᷑ aut/ erd ⁊ itempies oeſq; generatões ⁊ coꝛꝛu jgi
* volutarie aut violeter. Oꝰ ſi naturalit᷑.er ptiões q fiũt in ſublimi.videlʒ pluunias ½ lurnob
— go nò plus adoꝛadi venerandivel colẽdi grãdies.niues.eſtũ.frigꝰgelu.fulgura to fgunn
fſunt ꝓ hijsſqᷓ; ignig ꝓ naturali calefacti⸗ nitrua ⁊ choꝛuſcatiões.oneſq; aeris paſ⸗: winust
one ſua. Si violenfer. multo minuscum ſiones ab ipis ee. Et inſuꝑ generatio eign
violẽter nõ violenter oꝑanti illudiʒ ma⸗ nes animaliũ ⁊ plantarũ.nõ ſolũ bꝛuto⸗ neecre
gis violencia inferenti et cogenti debeat/ rũgnimaliũ ſed etiaã hominũ. ſicut enam Musf
Woreria magis adoꝛandu acvenerädũn diãt ariſtolquia homo generathominz
ſi alteruter eoꝝ colendus eſſet. Quẽ⸗ ⁊ ſol.Et ipi aſtronomi ſcnpſerũt in libs iper
J uadmodũ ſi ꝓ bono qð ꝓuenit ex reuolu ſuis.quia ſalurnꝰ pᷣmus opatur in gene⸗ lre⸗
tione male molẽdinarie. ipᷣa rota adoꝛan ratiõe animaliũ ifrigidado ſcʒ ⁊ ↄgelado 6on
da vel venerãda multo foꝛtius aqua ro ſemẽ generatiõis. deinde iupiter. vnde 2 ſeigt
tã mouẽs illud efficereviolenta ipulſione poſuerũt eos 2 ſfoꝛmatoꝛes et figurato⸗ ilss⸗
Opellit. ymmo nullo modo rota ſʒ aqua ꝛes membꝛonm animalium. vnge etmer mö
Dij ergo huius nullo mõ ꝓpter hui⸗ bo curium poſue rut extenuare lingua ⁊ la i
na coledi ſunt. Si vo voluntarie ope bia ad expeditionẽ eloquẽcie.et ioneʒ dii or
rant᷑. aut hoc faciũt volũtate ſola.hoc ẽ iũgere duod dẽtes ſuꝑioꝛes ⁊ multa alia 6
nutn ⁊ bñplacito ſolo ſine motu vllo coꝛ⸗ huius.circa figuras ⁊ foꝛmas animaliuʒ
.— pali ſuo aut nõ.Si ſic.Cũ volũtas et bñ ⁊ mẽbꝛoꝝ ipᷣoꝛũ.quonia inqʒ ita viſum ẽ e
placitũ nõ pendeant ex locis dignitatum eis opinati ſunt ſequẽter ipos eſſe ado e
ipſoꝝ. Alioqꝗn mutabiles eẽnt volũtates randos atq; colẽdos ab hoibus vtpote n
eoꝝ ſicut noſtre.⁊ etia plus qᷓᷓ nr̃e. nõ eĩ foꝛmatores ipᷣoꝝ ac fabꝛicatores T vt da e
quia mutamus loca ⁊ ſitus ideo ex necei tores ſerenitatis ip̃iug aeris pluuiarũ et er
ſitate mutamus volũtates noſtras.ipſis roꝛis.ceteroꝝq; Huius ex quibus videtur “R
aũt accidit ille miſeriarũ cumulus⁊ infeli eſcaleſſe ⁊ nutrimentũ moꝛtalibus.Etqa in
citatis inquietudo.vt nũqᷓʒ in eodem ſta in rebus vite hominũ neceſſarijs:lumen n
tu qztũ ad voluntatẽ ꝑmaneant.Et hocẽ Zeſca pᷣcipua ſunimagiſq; ſalubꝛia.ado L .
S qm ↄtinue ea velocitate qua intuent mu randos eos eſſe putau erũt ex quib iſta N
W tt ſitu ⁊ loca Si vero nõ ſine motu videant eẽmoꝛtalibus. Pomiautem i
coꝛpoꝛali opatiõe.Jam igr nõ operant᷑/)mniũ facil deſtructio intelligentibus
.* vt dij. ymmo nec AWomines vel anima/ modos animaliũ:et nunc ꝓſequemur ꝰ
lia. Hec em eſt volillas deitatis ſiue diui ſingula hoꝛũ que damus ſisga latim ea
nitatatis vt ſolo fauoꝛe ⁊gracia ipius bßñ deſtruẽtes. Qu igitur eis inp oſuerunt
. ſit moꝛtalibus. Iſti auteʒ erronei ponunt geris contemperationes. roꝛemq; 2 plu⸗ n
Deos ſuos indigere moiu coꝛpali opati niam ceteraq; huiuſmõi. Non co it. etis 1
— . one ad hoc vt vluent cultoꝛes ſuos. ſi verũ eſiet vt pter hoc debeat eis eual H
v. Manifeſtu igitur ẽ qʒlonge ſit ab in tura bmãique ydolatria nuncupat᷑l.Si S
ellectu eoꝝ deitatis ſeu diuinitatis nobi em̃ natufgluer ab eis pueniũtquẽadmo
litas/qᷓ ex neceſſitate habũdantiſſima eſt. dum lumẽ a calore ſolis.⁊ cadꝛab igne lur
ac redundantiſſima gratiſq; influens ſo⸗ waniteſtũ ẽ nõ per modũ dinine ope
lo beneplacito ſuo in eos quos voluerit rationis ꝓueniunt ab eis.quare nõ ope M
bonitas. Debes aunt memoꝛ eẽ ⁊ remi ratur hmõi operationes vt dij.ꝓpt illas hn
niſci eoꝛũ que ſupꝛa diximus de bonitate igit᷑ non ſunt habendi dijjneꝗ; colẽdi vt .„ „
⁊ malicia deoꝝ atʒ ira ⁊ ꝓpiciatiõe ipſo⸗ dij. Alioquin et panis et vinũ medicz 8

A

agele

1gutt
n
ebate
bair
niniargi
etſcn
ſciris
oestn
ipatin
lann

Geens

voenenei⸗
übeno
ſatenan
lbomini
minies
mmngen
togtlcn
peanmee
Mar
itl
ml
gumin,
Buſinn
stſend
bas r
esti

Muniaräd

uspigen
hiifi
fistume
lhnu
brſt
ea
bes
nannur
ſaumes
ugt
nigt
coe
ul
Miaand
nab ige
vineo
rerocf
tis
lci
eli

—

—

menta omnia et veſtimẽta et calAmẽta.
ceteraq; vite humane neceſſaria.adoꝛan
da eſſent nobis et diuinis cultibhonoꝛã
cũ tam magna bona tãq; ſalubꝛia no
biᷣs ab ipᷣis naturaliter pueniant ⁊ ita in
creaturis viſibilibus ac ſenſibilibus inue
niri poſſet qdð habendũ eſſet deus colen⸗
duũq; et venerandũ vt deus.⁊ tãtomagis

e
ludibus ⁊ alijs locis aſcendũt.⁊ ſecundũ
ꝙ magisout minus frigiditate ⁊ ſiccitale
faciẽtibus coagulat᷑.aut congelãtur.nũc
ex eis nubem nunc pluuiã nũc niuẽ.nunę

grandinem ex bys fieri Similiter ſecũ
dũ ꝙ copioſioꝛes ſubtilioꝛeſq; ſublimiu

q; aĩcendẽtes ventoꝰ tonitrua choꝛuſca⸗
tiones ⁊ fulgura ex colliſione eoꝛum fieri

bona magniſica ac ſalubria nob oꝑant.)l0vt ⁊ caloꝛem ⁊ frigiditatẽ humiditatem ⁊

colẽde eẽnt ac venerãde qnto manitfeſti⸗ , Ad hoc igr deducũtur ydolatre hmõi

Si aũt nutu et bñplacito ſolo hec opera
tur nobis. ergo vbicũq; ſint et quecũqʒ ſit
figura vel ſitus eoꝝ ſiue aſpectus nihilo⸗
minus hec oꝑabunt. ea ei eſt excellencia
eaq; nobilitas diuinitatis.vt nec ex loco
nec ex tempore pendeat fauor aut gracia
ipſius ſilłiter neq; ira aut indignatio etuſ⸗
dgm. Inſup ea ẽ imperioſitas volun⸗

s ipſius vt nec impediri poſſit ab eo qð

vult.nec cogi ad id quod nõvult.Quare

oi hora. oĩ loco. oĩ tꝑe idẽ poſſunt.nõ pẽ

„

det igit᷑ poſſibilitas eoꝝ ex hmõi.nõmi
nus aũt libera eſt neq; nobilis voluntas
eoꝝ q; poteſtas ergo neq; volũtas eoꝛuʒ
pẽdet ex hmõi.Fruſtra igr exploꝛat aſtro
nomi loca dignitatiũ foꝛtunotiones ſitũ⸗
qʒ hmõi vel contraria hijs.Mo dis igitur
omnibus appet quia aſtronomia aufert

Aſtronomi autẽ ſunt qui maxime eſſe
ctus eoꝛũ exploꝛat et maxime noſcere de⸗
bent eoſdẽet ipi ꝓ hmõi oꝑationibꝰ nõ
cultũ diuine honoꝛificaie eſdẽ impendẽ

dũ diexerũt. Ampliꝰ.Egyꝑtꝰ vbi ma⸗

rime coli conſueuerũt non habʒ Blugig

ſeu grãdines vel alia hmõi.
tꝑe quo coli deſierũt in toto oꝛbe xpᷣiano
⁊ regno iudeoꝛũ atʒ ſarracenoꝝ.nihil ho
rũ velnutatũ de pluuijs et roꝛibꝰ et grã⸗
dinibus et alijs hmõi ab afftiquo curſu.
niſi foꝛle ſicat ipi aſi nomi docuerũt de
hijs atʒ ſcripᷣſerunt ãut diuino miraculo
iuxta id quod legitur. Jeremie.iij.quãdo

ꝓpter peccata populi ꝓbibite ſũt et ſtille

pianiaie ſerotinꝰ ymber nõ fuit. Si eĩ
ec bñficia cultꝰ ydolatrie pꝛeſtabat moꝛ
talibus in terris.in quibus exesebat᷑.ceſ

ſante illa buerunt et iſta ceſſare et ante

ceſſarant.quare vaniſſime inpendebat᷑
cultus ydolatrie dijs huius pꝛopt᷑ pꝛeno⸗
minata beneficia. Ampliꝰ.Declaratũ
ẽin libꝛis mteheꝛoꝝ omnia hmõi videli
cet que fiũt in ſublimi ex vapoꝛibus fieri.
Aui reſoluente caloꝛe atexris et aquis Jbs

eis diuinitatem diuinamq; nobilitatem

ſiccitatem. deificare atq; adoꝛare neceſſe
habuerũt.cũ iſte quatuoꝛ radicales natu
re.maxime pᷣnominatas res operentur/⁊
ĩ celũ totum cuʒ ommous ſtellis et lumi⸗
naribus ſtaret.nihilominus fieret. gene⸗
ratio niuiũ pluuiarũ ⁊ alioꝛuʒ ꝑ quatuoꝛ
pᷣnominatas virtutes.⁊ hoc appet apid
nos in materijs humidis in quibus ope⸗
ratur caloꝛ. Manifteſtius auũt apparg
in operibus fublimationis quoꝛũvnum
eſt aqua roſacea. vbi pꝛimũ ex ipſis roſis
vapoꝛ reſoluituriqui cũ ꝑpuenerit ad ſuꝑ⸗
iciem interioꝛem operculi ipius vaſis in
quo huius operatio fit.coagulatur in nu
bem denſaʒz. Deinde in guttas ſeu ſtillas
que paulatim defluẽtes ad ipiũs opercu
li labiũ ibiq; coniũcte ac collecte.poſimo
dũ ad exituʒ ſiue roſtrũ ipᷣius operculi cõ
uenientes atq; defluentes riuulũ faciunt
Ibi em̃ ex caloꝛe vapoꝛ.ex vapoꝛe nubes.
ex nube ſtille. plunie ex ſtillis vt diimus

7

defluentibus tandem riuulus. Huũdd

neceſſe eſt aliqueʒ planetarũ ad hoc ope
rari. Wanifeſtũ ẽꝙ non et nuũgd ꝙ ter
hmõi operationem neceſſe eſt vt deifice⸗
mus ignem.ſubter vas ſublimationis ca
lentem aut operculũ vaſis vel ſuperficieʒ
eiꝰ.Uapoꝛem hõmi in ſtillas pluuie coa
gulantem quaſi pluuie dàtoꝛem Pꝛeſer⸗
tim cũ hec pluuia aque ſcilicet roſacee mł
to pꝛecioſioꝛ ſiquã Ruuia ↄmunis aque
Quis autẽ dubuat quin frigiditas aeris
in ſublimiid faciat de nubibus coagula⸗
do eas in pluuia quod ſuperſicies huius
vaſis de vapoꝛe roſarũu. Wanifeſtum
igit᷑ eſt hmoi erroneos omnino ignaros
eſſe rerũ naturaliũ et ꝓpt᷑ hoc merito de

„

ſipuerunt in cognitione Diuinaliũ. et cum

omnino non cognouerunt modos gene

rationis nubiũ pluuiarũ et ceteroꝛũ hui⸗
nõ eſt mirũ ſi erranuerũtcirca modos ge⸗
nerationis animali’ꝗ. Qergo poſue

rũt deos hmõi foꝛmatoꝛes ngtoen

Janifeſtu;

funollerabilis demencie eſt. ed

„ .
Arrr,

6

ne

Em̃ eſt animalia er inuicem ⁊ ab innicẽ ge
nerari ꝓ parte.alia vo ex ma eris.fabꝛi⸗
catio aũt ⁊ generalio impoſſibile ẽ vt di⸗
cant᷑ de eodem. Nemo em̃ dicit ſtatuas
generari neq; vaſa q̃̊ foꝛmatur vłfigurat
quolibʒ modo.⁊ generaliter vbi faber ſi⸗
ue fabꝛicatoꝛ eſt. neᷣpater nec mater ne⸗
ceſſario eſt nec generatio. Statue nanqʒ
vVt diximus contlente ſunt fabꝛis ſuis.et
fabꝛicatione nec genitoꝛem requirũt aut
generationeʒ. Quare nec patres nec ma
tres eſſent in animalibus nec generatio.

RN Manifeſtum autem eſt deos huiuſ⸗

mogdi nec ſabꝛicatœes aut eſſe vt foꝛma⸗
toꝛes coꝛpoꝛum animalium. Ampli⸗
us. qð celeſtia coꝛpa dant foꝛmas ⁊ figu
ros hominibus ⁊ ceteris animalibꝰ. aut
Hocẽ ꝑ virtutẽ coꝛpaleʒ. aut ꝑ virtutẽ ſub
nioꝛe atqʒ nobilioꝛẽ.Ox ſi fuerit per vir
ute coeꝑpalem.tũc nõ debet hoc eſſe niſi ꝑ
Ffo:mas et figuras ipoꝝ.queadmodum ſi
caliduũ inpᷣmit caloꝛẽ ꝑ virtutẽ ſuã coꝛpalẽ
ex neceſſitate hoc ẽ ꝑ caloꝛẽ ꝓpꝛiũ.⁊ ſi fri⸗
Aidũ frigiditatẽ. etitfa de alijs. quare cele⸗
ſtia corpa hocẽſtelle luminania et celi
ipi impmũt foꝛmas ⁊ figuras animaliuʒ
vt dicut nõ impᷣmũt eas niſi ꝑ ſoꝛmas et
ſguras ſuas. Coꝛpus aũut generaliter
qð ꝑ foꝛmã aut figurã ſuam foꝛmataut fi
gurat aliud. nõ dat ei niſi foꝛmã aut figu
ra qualem habetſicut vas aque quã coti
net. et ſigillũ cere cui inöᷣmit. Quare oĩim
animaliũ foꝛme et figure ſperice erũt.cuʒ
foꝛme celeſtiũ coꝛpoꝝ omnesſi perice ſint.

cus non habẽt ſoꝛmas aut figuras qð va
is fabꝛicatione imprimũt Reſponde
a ia malleus ⁊ incus non impᷣmũt
huiuſndi foꝛmias aut figuras niſi p par⸗
tes.ymmo particulas hmõi foꝛmaruʒ ac
H habent diniſim ſeu particulatizʒ
cerinſtandantt que apparent in vaſis li

S ſi quis dixerit.quia malleus et in

Pviolenci em̃ eſt operatio fabꝛicationis

⁊ ꝑ aggregaſiones multas particulaniu,ʒ
7 — — 2 2 . 2
operationu. et nõ ꝑ virtutẽ ſolam mallei

Et incudis. vinus aüt agens anima ẽ fa⸗
ꝛicantis in qua anima ꝛma aut. cuius

ſimilitudo vaſi inᷣmitur.⸗ per foꝛmam il

lam agit fabꝛicatoꝛ. IJdeo ſiltudo eius in
pᷣmitur. Eodem mò neceſſe ẽ eam eẽ ⁊ in
corpoꝛibus celeſtibꝰ ſi p foꝛmas eſt figu⸗
tas ſuas fabꝛicantſhoc Efoꝛmãt aut figu⸗
Lantilla. plius. hmõi operatio in

ſta ſophiſtica ſit ex mõ aliq̃

legibus .
celeſtih⸗ coꝛpibus.ant naturalis erittaut
voluntaria ẽ. cum violencia apud deos
locũ noñ habeat.O ſi fueritẽ tamen om
nis opatio naturalis ꝑ ſimilitudinẽ. ſiyt 2
dicit Ariſto. Si ꝑ foꝛmas aut figuras ſu⸗
asẽ hmõi operatio ex neceſſitate nõ im⸗
pꝛimet niſi foꝛmas et figuras ſimiles ſu⸗
is.hoc ẽ ſpericas.Qð ſi ſit voluntaria.nõ
erit igitur a ꝑte coꝛpoꝛeitatis ipᷣoꝛũ.hoc ẽ

virtutẽ coꝛpoꝛalẽ.voluntas em̃ virt⸗ ſpi

ritualis ẽ.et ꝓpter hoc diuinitas nõ erit
in eis nobilitas corpoꝝ.ſed pᷣſidentiũ hu
inſmodi coꝛpibus animarũ quas quidã
eoꝝ vocauit animas angelicas. Huice
autẽ erroꝛi cotradicit᷑ ꝑ omnes vias qui⸗
vus ſuperius ↄtradiximus ydolatrie ſpi⸗
ritůu. Ampli⸗ Si naturales ſunt ope
rationes celeſtiũ coꝛpoꝛũ.hoc ẽ celoꝝ ſxel
larũ et luminũ.natura autẽ ſemꝑ opere⸗
tur ad modũ ſeruientis.⁊ ꝓpter hoc ſilr.
Manifeſtũ ẽ quia ex his operationibus U
nõ debuerunt queri vel reputan dij quẽ⸗
admodum ex ſeruitute nemo debet repu
cari dominus.necex nigredine albꝰ nec
ex caloꝛe frigidus. Jam igit᷑ dedlara⸗

uimus tibi in hocnõ ſolum erroꝛeʒ quo

pᷣdictas ſubſtancias opinati ſunt deos:

ſed etiã deliramentũ ridiculoſum quo ex
ipa ſeruitute ip̃as eẽ domios putauerũt:
et inſuꝑ quia in oꝑationibus naturalibꝰ
q nõ ſunt niſi ſeruitutes eſſe poſſuntom̃i
no ceci fuerũt. Eſt em̃ er neceſſitate ſemꝑ ⁊
ſublimis et impesioſa vera diuinitas. Ex
neceſſitate inq; eſſencie ſue. Ipᷣi aũt extre

mã omniũ ſeruitutũ et diuinitatuʒ in hu⸗

iuſmõi celeſtibus ſimul eẽ arbitrati ſunt.

Extrema quippe omniũ ſeruitutũ ſeruitꝰ

ẽ nature.⁊ hoc ẽ quia longiſime ẽ a liber
tate.⁊ maxime differẽcie ad illam.

Oinee e dene
tio em̃ natulalis ignis videlicʒ calefactio

nihil omino habet ispoleſtaze ignis.nõ
em̃ ẽ in igne.vł plus vel minus vel alit᷑ ca

iefaciat vel nõ calefaciat.vł vt qñq; cale⸗

faciat quadoq; nõ. Sed neceſſe habet.⁊

quãtũcunq; poteſt.a qualitercũq; poteſt
et quicquid poteſt. In nullo auteʒ ge

nere ſer ruz repiri poieſt iſta vniuerial
neceſſitas videlʒvt nihil poſſisdetrahere

vel addere cuicuq; operi ſue ſeruitutis.qᷓ

re manifeſtũ ẽ ſublimitatem diuinitatis

iſtos deieciſſe in infimũ ſeruitutis. et con

iunxiſſe in eiſdem ſubſtancijs duarũ con

trarietatũ.extrema videlicet ſublimitatis

evltimũ inteſ oritatis et vlimü imperi

Ae
hs,
ii,
Mö
ſmisin
unmuß
ponh

nlusnhm

cnin
Nus anc
16 h
Es sn
breſt
Gluntee
Npcer
walt.
munh
no
yr
A
n
ne
nae
ee .
Nomai
ſuni
ne ſen
nits.5
ditenm
i
Guulyi
in
M
dis
R
ſegra!
inzon
alleg
ninent⸗
neber
viuuns,
initas
6,

ln

nian⸗
jinm

olitatis et vltimu Eeruientis: li ns em̃

ſublimitatis.⁊ vltimuʒ imperigſitatis di

ninitatis ſunt eſſencialiter et itcõmũica⸗

biliter ppᷣa. quare impoſſibile ẽ cõtraria
eoꝛum ad ipam attingere. Amplius.
Si naturales ſunt hmõi operatiõesłtiã

vnius ſubietti vna ſit natura. erit ex ne⸗
ceſſitate tanta diuerſitas atq; multiplici⸗

tas operationũ.nõ per ſe ex hmõi ſubſtã

cijs.ſed per accidens et a caſu.vnius eniʒ

per vnam naturã ſuam naturaliter o pe⸗

rantis.vna ẽ ſemper operatio ꝑ ſe.Qua⸗

re ſi multiplicentur aut diuerſenturoꝑati

ones. erit hoc per accidens et a caſu.

Iſie igit operationes que fiũt in mũ⸗

do iſto inferioꝛi.aut fiunt omnibus ꝓis
hmõi cõmũ es.videlicet vt eas ſimł ope

vntur ⁊ concoꝛditer atq; naturaliter.aut
ſingulis ſunt pꝛopꝛie.Utrumlibet autem
iſtoꝛũ. Si nihil mutabitur de cu rſu mun⸗

di iſtius inferioꝛis pẽr ipos.nec habẽt in
poteſtate aliquid mutare poſtq;ᷓ natura⸗

liter et ideo ſeruiliter operantur. Si quid

igitur melioꝛatiõis in rebus hũanis vni⸗
uer ſaliter. ſi alicui exr hominibus cõtingit
MNec erit hoc ex virtute vel ſntentione de

oꝛum hmõi. ſed erit ex accidente ⁊ a caſu
ei ita non erat eis imputanduʒ. ſed caſui
aut foꝛtune.Quare non erit deoꝛuʒ bene
ficium reputandum. Similiter neqʒ
Di quid deterioꝛationis aut aduerſitatis
cuiq; hoc contingerit eoꝛum ire imputan

Z gum erit. Nec boſa igitur necmala

rerum humanarũ. deoꝛum gracie vł ire
imputanda erunt.quare pꝛopter hoc nec
venerandi nec placandi ⁊ ideo nec colen

unt et veneranda a moꝛtalibus.ꝓ eo ꝙ

. i dadicnn: coꝛpa bmõi colẽda
et ſi m auctoꝛes ſint moꝛtahjũ neq; fabꝛi

catoꝛes.cum inſtrumenta ſunt fabꝛicatio
nis et foꝛnu tionisdoꝛum düs moꝛtalibꝰ
Poc ẽ ac ſi diceret ꝙ nõ ſolus figulꝰ ado
randus eẽt a fictilibus.ſed etiam rota ipᷣi
us.Ex quo ſequit᷑ ꝙ et limus.q de cauſa.
et omnes cauſe moꝛtaliuʒ potiſſime qua
tuoꝛ que pꝛincipales ſunt.adoꝛande erũt
ex neceſſitate moꝛtalibꝰ.⁊ ita fhaterialis
et foꝛmalis que ſole cauſe eſſenciales ſũt.
hoc ẽ de eſſencijs cãntoꝛum. Adoꝛabit er
go vnuſquiſq; moꝛtaliũ coꝛpus ſuum qð

e eius cauſa materialis et animam ſumm
itur. c 18 Ex quo ei
ſequiiur g, teneiur olete adoꝛare ingu⸗/

que eſt cauſa eius foꝛmalis.

lasſui p

bilis.

moneri in ipos cultoꝛes.
impendẽdus ẽ ei cultus niſi ꝓpter impe⸗

—

tes. cum fingule ptes cauſe ſũt

totius.“ Wanikfeſtüu igit è ex his ꝙ cau
ſalitas per hoc ꝙ ẽ cauſalitas non cogit
cauſatum ad debitum adoꝛationis ⁊ cul
tus cauſantis. Relinquitur eſgo vt qͥ⸗
dam cauſalitas et on omnis. Noueniꝭ
naturalis cauſalitas vt dixvimus.neq; vi-
olenta.neqʒ volũtaria niſi ſublimis ⁊ no
bilis Zublimis ſcilicet hoc ẽ libere et
in impedibilis poteſtatis. nobilis hocæc

tis.hec enim eſt cui ſe totum ſemper debʒ
cauſatum

gratuite et nulia kianmſeme bonita

cultus niſi ratione dluinitatis. cauſa en
debendi cuitum per ſe a parte eius cuide
Quare ſi egie
ue

betur ſola ẽ diuinitas.
coꝛpoꝛuʒ hoc ẽ ratione coꝛpoꝛeitatis ſue
deberetur pꝛenominatis ſubſtanciis.cul⸗
tus huiuſmodi ex neceſſitate eſſet eis &
te coꝛpoꝛeitatis ſua diuiniras Quare

i2. Cum non debeaf–

nihil eſſet eis nobilius qᷓ; ia earũ coꝛpo

reitas et ita neꝗʒ animate eſſent neqʒ vi

uentes. Incõparabiliter igitur minꝰ no

biles eſſent cultoꝛibus ſuis.qui vtiqʒ ⁊ vi
uentes et intelligentes ſunt naturalit᷑.Et

ꝓpter hoc incomparabiliter magis rezuu

uerſo. mous
hoc ẽ ĩanimata a parte coꝛporeitatis ſue

poſſunt noſſe vel diligere vel odire culto

res ſuos. Quare a parte illa nec pla⸗

iandi ſunt dij 2 magis adoꝛandi atq;ʒ co
iendi a pꝛenominatts ſubſtancis q; eco⸗
Amplius. Neqʒ coꝛpa moꝛtua

cari uec iraſci.nec vllo genere affectionis

Non auteʒ

———

trandum fauoꝛem vel placandam iram.

A parte igitur illa.nullus ẽ ei cultimpen

dendus nec opoet noslaboꝛase ad de
ſtruendum cultum ydolatrie in coꝛpxibus

omnino inanimatis cum verba pꝛophe⸗

tarum ad hoc per ſe ſufficiat. Et omni in
telligenti intelligibilia adeo ridiculofus
t aun inum erenen non ſolum pena

indigere ſed ſenſu etiam carere penitꝰ vi⸗

deantur. Adoꝛatoꝛ enim lapidis et ligni
ſeu cuiuſq; alterius huiuſmodi.ipᷣa ado

ratione confitetur et teſtificatur vilioꝛem

ſe eſſe ligno ⁊ lapide.Et pꝛopter hoc ado
ratoꝛ lutee ymaginis.lutovilioꝛem ſe eſſe
confitetur. Conſequenter autem ⁊ viam
et animam et intelligenciam et rationem
habere ſe negat. Ipᷣa quippe adoꝛatiooe
huinſmodi cofitetur ſe nihil nobili ehf

EF

N

rzn Quid autẽ ad iſta inſania in⸗

7

Imiratlionis.

De 1
Se

habere q; ſit id quod adoꝛat.⁊ ꝓpter hoc
cõſfitetur ſe non eſſeominẽ.
Oſt hec loquemur de ydola
tria elementoꝛum cuius pars
pᷣma ẽ cultura ignis. Secũda
cultura aeris. Lercia cultura aque. Quar
ta cultura terre. Et ycdlatria quidẽ ignis
in chaldea vigebat tꝑe abꝛahe pr̃iarche.
quẽ iuxta traditiones hebꝛeoꝝ babylonij
viuũ exurere volentes in ignẽ miſerũt.
eo ꝙ ignẽ colere deteſtabat᷑.Unde illeſuũ
eũ omnipotẽs deus ſeruauit et de igne li
berauit vtpote cultoꝛẽ ſanctiſſimũ ſuum.
Et hocẽ qð aiũt qdam crebꝛo legit᷑ in ſa
cra ſcriptura.ꝙ abꝛahaʒ liberaui deꝰ de
hur caldeoꝛn. Hur em̃ interp̃ᷣtat ignis
Eſſe aũt dicit Eſdras in nono.Et Nee⸗
mias in oꝛatione ſua ad deũ. Tuipᷣe dñe
dous qui elegiſt i abꝛabã et eduxiſti eum

de igne chaldeoꝛuʒ.Oꝛ aũt ignẽ coluerit

vanitas ydolatrarũ. expᷣſſe legi᷑ Sapiẽ.
riij. vbi dicit de ydolatris.ꝙ neq; oꝑibꝰ
intendentes agnouerũt quis eſſet artifex
Sedautigneʒ aut ſpiritũ.aut citatũ aerẽ
aut gyrũ ſtellarũ.aut nimia aquaʒ aut ſo
lem et lunaʒ rectoꝛes oꝛbis terrarũ deos

Di em̃ iſtũ quẽ colebant

intelligebant ignẽ elementũ.qui vtiq; coꝛ

pus moꝛtuũ ẽ.id ẽ vila carẽs ſet om̃ino in
animabile ⁊ inuificabile.nõ videmꝰ au
tẽ qd eos inducere potuerit niſi opatões
d ex igne ſuntet quas ipſi attribuerunt.
Laloꝛẽ em̃ vitalemiquaſi vita quedaʒ

ẽc. ſeu cuiuſda vite pᷣncipiu illi attuibnerũt/

dicentes.exinde eſſe caloꝛem huiꝰ.Exillo
etia dic Mant eſe lumen et alias innume
as vuiſtates que ex operationibus calo

Ms Pueniut. Qua inſania veroſigni quẽ

videbt ab aqua conidie extingui.æ ſub⸗
legend nslignori n alteriꝰ marerie defi
ere. oluinitatẽ attribuerant nõ ẽ facile vi
dere. Non em̃ veriſile eſt vt denz eſtima⸗

rent deũ id eẽ qð tam facile extingui tam

cito deficere conſpicerent. De igne vo
elemento qui ſupuacat aeri.ꝙ illuz cole⸗
rent que omino nõ videbant nõ eſt veri⸗
ſimile. Qugliter em innotuiſſz vulgo coꝛ
pus huius quod vir a phyloſophis inuẽ
tum ẽ. verũ qui pauloante dictas inſani⸗
a8 eoaα cogitat. non mirabitur ſi etiaz in
iſtam demenciã inciqerunt. Qui eniz
potuerunt credere lignũ combuſtibile et

durerit. nõ parũ haber dubitatiõis z ad⸗

2

legibus

ymagineʒ luteam tam facile confingibi⸗
lem deũ eſſe.non mirũ eſt.ſi eouſq; dely⸗
rare potuerunt vt ignem crederent deuʒ
eſſe cuiusvirtutẽ videbant foꝛtiſſimam

Jperalloe⸗ einsnereiſariab ge ſalatare i

bus autẽ et alijs ſuꝑſtitioõi

trationibus ar ijs ſuꝑſtitioõi
bæq̃ fiebant per ignẽvł ad ignẽ nõ ẽ dubi
tandũ ludificatõnes multas fieriſicut fal

ſas ſanationes paruuloꝝ: quibus et ſua
debatur et firmabatur credulitatis iſtius
demencia.et ſuperſtitionis iſtius obſᷣua⸗
cia.cuius apud nos multe extant reliquie
⁊ plures apud ydolatras. Quicquid
enim vetule inſenſate ↄſulunt fatuis mu
lieribus vel ꝓ ſe vel ꝓliberis ſuis.de trã
ſiliendo igne.vel de tranſiliendis ignib⸗
vel de acapientibus toꝛribus ex tribꝰ vel
ſeptẽ ignibus vel alio quoq; nũero igni⸗
um ſeu focoꝛũ.totum eſt de reliquijs ydo
latrie iſtius.⁊ de vis amoꝛrei. Dimi⸗
liter et ꝙ foci fiunt ex oſſibꝰtempoꝛe ſol⸗
ſticij. ꝓ quo vulgus hoc facit in natiuita⸗
te beati iohannis baptiſte.enim hoc
fieri cedunt quidam in memoꝛiam com
buſtionis oſſium beatiiohanis baptiſte
mirum eſt. Meq; enim veneratio eſt ſan
cti iohannis combuſtio oſſium canum ⁊
equoꝛum:nec ipᷣi qui hoc faciunt hoc intẽ
dunt.Pꝛeterea a pueris et inſipientibus
ſit hocſolum. Amplius. In multis lo⸗
cis fiunt hmõi foci de ſolis lignis. Pꝛete
rea luſtrationes ⁊ tota ſuperſtitioſitas fe

re que de hocremũſit apud nos fit in hbu-

iuſmodiignibꝰ.⁊ maxime credunt᷑ignes
illi virtutem habere.
oñes et circuitiones eoꝛum fiunt maxime
in hacnocte. Nonnullis autem viſuz
eſt. ad ſacra ſolis talia pertinere. Ad
hanclſuperſti
in eadem notte facere ↄſueuerunt in qui
buſdam regionibugomineg. Exeũt

Unde tranſiliti⸗

tionem pertinent focijlli as

enim ad montana geſtantes faculas aa⸗

cenſas quam ſuperſtitionem non eſt du
bium ad ſacra ignis pertinere. licet cultu
ram ignis non intendant qui hoc faciũt.
EFodem modo et ſoci qui fieri conſueue⸗
runt invgilijs epyphanie.que eſt quinta
dies ianuarij per quos credui inſipien⸗
tes ſe extinguere et exterminare peſtiũ in
cendium.et hoc etiam rituſoꝛtum habuiſ
ſe videntur combuſtiones moꝛtuoꝛum:
quibus conſueuerunt comburi maume
magnates.Oꝛ ergo veriſimile eſt de hoe

ſuperſticioſo . hoc eſt quod ignis dia⸗

4

lis

ug
rc,
W
etriin
Nenid
ſnit
huei
dsin
ſinsfu
nmin

nſtnsn
eſusen
li ⸗
iceh
nN
RS
n

n
*
ni⸗
Unſist
nb
li⸗
nune
nmi;
s
Anan
n
audl⸗
dr

☛

cebat tam ipᷣm coꝛpꝰ igneũ vel ſii qʒ
ipᷣe ſpiritus quem credebant deum ignis
cuius nomẽ de induſtria pᷣterimus.Quẽ
admodũ cupido ⁊ ipe amo: ⁊ eus amo
nes dicit᷑.et thetis qð ipᷣm mare ⁊ dea ma
ris vocatur. Quẽadmodũ ergo neptunꝰ
et thetis in mari colebant᷑.ſic ⁊ iſtũ i igne

3 quẽadmodũ illos in mari tanq; deum ,eri

lxj

veritus eſt nec efubuit poñere pꝛincipiuzʒ

rerum ignem eſſe.ꝓuexerũt iſta ydolatri⸗

am quicenq; crediderunt celũ ignem vel
igneu eſſe. CLelo em̃et celeſtibus diui⸗
nitatẽ attribuit antiquitatis vanitas ſicut

2 eternitatem.que nõ eſt niſ ve diuinita
tis et in hijs non oꝑoꝛtet nos ampliꝰ im⸗

Aeri vero ſimiliter culturam

iliter de eo credidit inſania hominũ ꝑp⸗

deam maris.ſic iſtuʒ in igne tanq; deum mpendit antiquitas que et diuinitate ſi⸗

ignis.Et generaliter vnuſquiſq; oeoꝝ in
eo colebatur qð ad dominationẽ ſuaʒ p⸗
tinere credebatur.vt dyana in ſiluis ⁊ la⸗
res atq; penates in laribus et penatibꝰ.
Eπ abuit oꝛin ex hac ſuꝑſtitiõe ludifica⸗
tio piromãaãcie hoc eſt diuinatio in igne q
vel exr ſonitu ignis. vel ex figura lignoꝛuʒ
eius fieri ſolebat ⁊ hoc marime in ignibꝰ
qui ꝓpter huius cultura fiebant.⁊ hec di
unnatio ſicut ⁊ alie ꝓ parte cauſam dedit
huic ydolatrie ſicut ſupꝛa tetigimus. In⸗
ualuerat aũt adeo in terra chanaan ⁊ in
egypto.⁊ inuidinis regionibus.vt neceſſe
fuerit eam ꝓhiberi tam crebꝛo ⁊ tã diſtri
cte in lege hebꝛeorũ ⁊ ad eam recurrebat
maxime ꝓ leſionibus que ab igne ꝓueni
bant.vel ſanandis vel pᷣcauendis.quaſi
libera virtute ſua ignis vel lederet vꝛẽdo
vel ſanaret a leſiõe ceſſando. Jaʒ aũt
decdlarauimus.quia operatio ignis inviẽ
do vel calefaciendo non ſolum ſeruilis ẽ
ſed etiã extreme ſeruitutis:⁊ inq;tũ in hoc
nihil omnino poteſtatis habet ignis.⁊ ꝓ
pter hoc longe a nobilitate ⁊ ſublimitate
Diuinitatis in vltimo elengatõis. que de
ſtructiò ſufficit hanc ſuperſtitionẽ ſubrue

B

re. De ipſo vero ſpiritu quẽ ponebant pᷣn

cipem et deũ ignis:quid habeat veritat.
Vtrũ videlicet ſit. An aliquis ſpiritus ſiue
pᷣnceps ignis qui pꝛeſit ei ⁊ regat eũ ⁊ de
alijs eementis ſimiliter ad iũ tractatũ
pertinet.cui et hec reſeruamus. Ueruʒ qꝙ½
huisſpiritusculturap dolatrie impenden
da non ſit:iam in pᷣcedentibus declaraui
1 mus. Manifeſtũ aũtẽ ꝙ ignis magis
adoꝛare deberet paleas et ſtipulam et li⸗
gna arida et folles ⁊ inſufflationes earũ
er cineres quibus tegitur ne exnguatur
q́; adoꝛari a quoq;.ab his enũſl:ex bis
generatur t ppter hoc ſubſiſtit. Am
plius. Non magis parceret ignis adoꝛa⸗
toꝛibus ſuis qᷓ; extinctoꝛibus.eque enim
vtroſqʒ exureret ſi vtriq; in eum mitteren
tur. Uidetur auteʒ eraclitus hpyloſoppꝰ
buʒius ſuꝑſtitiõis auctoꝛ exiitiſſe.qui nec

O 9

ditoꝛum. qui et pᷣncipiũ rerũ ipᷣm eſſe de⸗

lirauit.ſicut ſupꝛa oſtedimꝰ ex.xiiij. Sap.
qui ⁊ vitam nos habere exipᷣo ⁊ ꝑ ipſum
ſompniauit ꝓpter ſpirationem et reſpira
tionem. demũ quia ntubes ⁊ pluuias⁊ ro
res ipſum miniſtrare creditur. ex quibus
ruges et fructus et vegetabilia vinere et
nutrire ac creſcere videbantur. Jpiuʒ
tonitruũ etiam vocem eius eſſe credebat
et quia adeo terriſica eratipſam opinasi
ſunt eſſevocem dei minantem moꝛtalibꝰ
et iram eius nunciantem. quã ſequencia
ulgura niſi placaretur indicabant. Erroꝛ
autem iſtoꝛum manifeſtus eſt ⁊ ignoꝛan
cia ſimul. omnino enim neſcierũt ſi icut ſu
pꝛa tetigimus generationes nubium plu
uiarum et roꝛis/eſſenciam vero tonitrui:
⁊ fulguris nec cogitauerũt.Certum enim
eſt quia tonitruuʒ eſt ſonitus colliſionis
ventoꝛum et extinctionis ignis in nube.
quemadmodum qualem ſonitum efficit
extinctio ferri candentis in aqua &ago?
igitur ex colliſione eſt ſonitus ſequens ex
tinctioneʒ. Choꝛuſcatio ſplendoꝛ ẽ ignis
qui generatur ex colliſione.fulgux igitux
ignis eſt quaʒ violencia colliſionis deoꝛ⸗
ſum mittit cui ppter acumen ſubtililatis

„

et vehemencia caloꝛis coꝛpoꝛa inferiora

nulla duricia ſua reſiſtuns Adeoouteʒ; OH

ceſſit ydolatria quatuoꝛ elementoꝛum &

etiam nominibus egum virtutem mira

bilem attribuerunt eĩ ſrribenda etinuo⸗
cãda eſſe in quatuoꝛ anni partibꝰ in ma⸗
leficis operibus ſtatuerunt. Quiaꝰo

vita non minus nutritur eſca qʒ aere nec

minus ea indiget. Cur non ſimiliter ⁊
omnem eſcam colendam et adoꝛandam
eſſe non ſimiliter poſuerunt. Magis au⸗
tem colendus et adoꝛandus eſſet pulmo
in nobis.cuiꝰ virtute aere ſic vtimur.nõ
enim ſe ſponte aer ingeritiſed viitute pul
monis attractus. Amplius. Per vio⸗
lentiam et motũ ſuum uaturaleni illũ at

trabimꝰ.quare magts violẽci ⁊vt ita di

4 2 4 6 2 — ”õ

Se
camus rapinamq; et no”Rra aſpiratione
et reſpiratiõe paciat᷑ qᷓʒ pᷣſtet bij᷑ icenciaʒ

Aliena em̃ vi ⁊ violetia extraſit᷑ ab ae
2 re quicquid nobis in ꝑte illa acquiritur.?
J no eius benefica volũtate.Eodeʒ mõ eſt

Biſputare cõtra ydolatriã maris et terre.

enda hec ⁊ pᷣmiſſa ſufficiũt et habundãt.

ydolox. ydolis igit duobus modis ĩpen
—H debat cultura. videlʒ intercch ppt ſe. ĩter⸗

dũ ꝓpter ea qrũ ydola erant. Qui em̃ di

xerũt in.xxxij.Exodi.Ad caputvituli aurei

qð cõflauerat aaroſf᷑ Hij ſunt dii tui iſr

gꝗ eduxerũt te de terra egypti.adoraſſe il⸗

lũ vpter ſeipᷣm vident lcui liberationem

ſuckab egypcia fuitute attnibuebat ꝗᷓ fuit

Taoquare potius vitulos vel tunc vlpoſt
modũ adoꝛauerit pplłs hebꝛeoꝝ q; alteri
us foꝛme vel figure ydola.credunt aliqui
quia nõ intẽdebat aaron ↄflare eis vitu⸗
lũ.ſʒ de auro liquefacto et fuſo vitulꝛexi⸗
uit caſualiter hocẽ pᷣter intentionẽ ipᷣius.

. Nõnulli aute cedunt.gꝗa ꝓ eo exiuit

demenciarũ extrema. Si ꝗs aũt que

oꝛma vituli/ꝙ thauri ſignũ erat in ortu.

„

nione eoꝝ ꝗ oẽs figuras animaliũ celeſti
bus coꝛpibus attribuut. Alus autẽ vi
detur ꝙ foꝛmã vituli cõflari ſibi pecierũt

ab aaron.et hoc ꝓpt᷑ ↄſuetudinè egipcie

ydolatrievbi adoꝛabatſerapis qĩ foꝛma
thauri cõſueuerat appere egypcus.⁊ hoc
ſonat textus in xxxi.Exodi vbi ita legitur
Foꝛmauit ope fuſorio ⁊ fecit ex eis vitu⸗
luũ oflatilẽ.ꝑqᷓ verba foꝛma⁊ caſus euidẽ

ter excludutur. Alijs em̃ videtur ꝙ in
Seierte erẽt thau⸗

vitulo illg oflatili col
rum celeſtẽ id ẽ ſignũ de quo fecimꝰ men
* none tanq; Ppᷣum ſignum ſuũ et a qͥ tota
Joꝛtuna ⁊ infoꝛtuniumm eorum penderet.
Ohpinati nanq; ſunt aliꝗ ex aſtrono⸗
mie ꝓfeſſoꝛi

„ pfylanetã eoꝝ de quo ſupꝛa fecimꝰ mentio

nẽ. Stelle quoꝗʒ ſaturni veneratio ⁊ cul⸗

tura aqud barbaros mirabiliter inoleuit
antiquitus. et adhuc apud ſpurciſſimas
gentes et barbariſſimas gog ſ. cilicʒ ⁊ ma
Zog. viget atq; generaliter obſeruatur.
Unde ⁊ lingua ſua vocant eã march
Solon id ẽ ſtellã deoꝛũ. Ceriſimil. autẽ eſt

hoc qð in ydolo illo thauri vel vituli cole

hibeat aqoꝛare quacunq;

ſiue ipᷣis coꝛpibus im Edat ſiue ſpiritibꝰ
qs eiſdẽ peſſe autumdbãt. ad qua deſtru

N Hinc ergo trãſibimus ad ydolatriam

tcaput eius aſcẽdebat.Et hij ſunt ð opi

us thaurum ſignũ eẽ regis
et legis hebꝛeoꝝ.quẽadmoduũ et ſaturnũ

ill ꝓpteri

de hijs que ſunt hon
qui credit.Lonſequẽter neceſſe habet cc

legibus
retur th rus celeſtis ppter ea que dicit
dñs Dehtro.iiij. Ubi cum genera liter ꝓ⸗
lbe icunq; ſimilitudinem
piſcis volucris.reptilis qdrupedis. Sub

dit cauſam hibitionis ſue dicens. Ne
foꝛte oculis eleuatis ad celum videas ſo⸗

lem et lunã et omia aſtra celi.et erroꝛe de

ceptus adoꝛes ea et colas. Ueriſi

eſtet pietati fidei conſonũ/dyabolũ non

permiſſum fuiſſe vt de alterius animalis
ſimilitudine adoꝛanda populũ illum tẽ⸗
ptaret.ſicut neq; per aliud animal pᷣmos
parentes qua per ſerpentẽ. Hac de cauſa

——

vtile ſuſpicantes.Sic et ydolatria noſtri
tempis ſub foꝛma cati nigri vel bufoniꝰ
apparere ꝑmittitur lIncifer cultoꝛibus et

—

adoratoribus ſuis.et ab eis erigere deo⸗
ſculationes. alteram abhominabilemvi
delicet cati ſub cauda. alteram hoꝛrifica,

vigdelicet vt verba ſerpẽtina deſpecta ha-
beret. et pomum ore ſerpentino ſiporre⸗
ctũ vel oblatum reſpuerent. magis vene⸗
natium illud atq; moꝛtiferũ qᷓ; ſalutare vł

*.
E .

bufonis ſcilicet in oꝛe.vt ipſa abbomina⸗

icet bouẽ viluʒ ſibi tam officioſe ſeruire

ↄſpicerent.ymagini eiuſdeʒ moꝛtue ſerunu

tio et hoeror huisfoꝛmarũ eos a tantae
ſanis auertq Sic cum animal illud vide

re erubeſcerent. vmmo duz ipi vilitati bu

ius animalis ſe tanto imperio dominari

conſpicerentvt ipᷣam et viuere ⁊ moꝛi vſi

bus ſuis videlicet ſimilitudineʒ eius q̃ ea
am aſengce ee⸗ ac vilioꝛ ẽ ſubi⸗
u

citam impia ſeruilute dedignaremur.vt

ꝓpter hocquia ipᷣm ſerapin cultoꝛibꝰ ſu⸗
is egypciacis.nihil auxilij nibil pᷣſidi fer⸗
re potuiſſe.paulo ante cognonerant cul⸗
turam eius vtpote vanam et inutilem de
clinarent. Quocunq; autem modo ado⸗
rentur huius dola. hoc eſt ſiue phier ſe

ſiue ꝓpter celeſtes fonas.ſiue ꝓpter ſpi⸗
ritus in eis dantes rbponſa ſeem deſtru⸗

cta eſt ydolatria eoꝛum. Soſte enim
declaratum eſt. quia nec ipis ſpiritibus. „.
nec ip̃is foꝛmis celeſtibus. Declaratuʒ eſt
etiam cuʒ hoc.quia nec alicuiimpenden
illa. Sienim ĩpendenda eeet
mlto magis illipendẽda e?˖’r/
quonia ꝓpt quod vnũquodq; tale illud
magis.O autem ipᷣis ydolis in ſe vel ꝓ
pter ſe impẽdendũ ſit qð veritati cuiꝰydo
la vl ymagines ſunt. impendendus inq,ʒ

noꝛis ⁊ venerationis

* „

ee
linet
pelia
ſecie
in
ſne
ninu
aihe
üten
Pal
ſoet
o

lon
ſu
lo⸗
ſah
ie
au

gi
Vna
Klie
Eien
gur

r
hlare
ſor
fie
lits.

i
i

Uen
iede
Menſt
icesh
acne
hgüne
anns
tüling,
inaine⸗
Nedeeen
cherabe
vofpond
ge⸗
Auney,
nunoei 1
Abuidnd
ides
mede⸗
inabiani
mbeni
dealant

4
1

nen
veen
zmiin
pdorin
tnort
inse
Meubi
Nnu
iſy⸗
if
cnmd
nüende

Aqua da ↄſecratiõe. Et

gere melioꝛẽ ege incompabilite ſimiliru⸗
dinẽ ipᷣa veritate et ſignu rei. Et a pictura
vel ſculptura querenduũ eẽ auuliũ.quod
nec ipſa veritas pᷣſtare poteſt. Poſſet
Aut mouere aliquẽ ꝙ ipᷣa ydola terrifica
ſunt et aſpectu ſuo terroꝛe inducencia ho
minibus marxime de nocteſ ſolis quibuſ
da hominibus quoꝝ ymagines ſunt. nul
luũ terroꝛẽ incuteret. Unde terroꝛ huius ſi
nulla eſt virtus niſi a pte materie ſue, Er
nos reſpondemus in hoc. quia ſi huiꝰter
ro: deberet quẽq; inducere ad adoꝛatioʒ
ydoloꝝ induceret multofoꝛtiꝰ ad adoꝛa⸗
tionẽ coꝛpm moꝛtuon. Hò ergox
numis terrifica facit ydolavł hoies mor⸗
tuos.ſicut neq; ſerpẽtes:ſed hoꝛret natu⸗

ra hũana moꝛtẽ in cadaueribus mostuo

rũ ⁊ moꝛtis ſilitudinẽ in ydolis.Alubi aũt

Quſas alias in hoc aſſignabim Eon
JSequẽter anñt hijs. deſtruamꝰ ydolatriaʒ
ymaginũ ſcm omnẽ modu:z fademus

ſciri quatũ errauit mercurius ꝗ eas deos

E factidos mẽtitus ex virtutẽ diuinitat eis

attribuit. Et dedlarabimꝰ verbu illo apli
qð legit᷑ in. xiiij. pmę ad Loꝝ.quia ydolũ
nibil e. Jam aut deſtruximus in pceden⸗
tibus.quia ymagines iſte iuĩta duos mo
dos intelligant᷑. alias em poſunt habe⸗
mus in geſtis ſanctoꝝ.ſicut de aſtaroth⸗
berith. Alias vᷣo vittutẽ diuina adeptas

2

xr verbis ꝗbuſda aromatibus quaſi ex
er quaſi ⸗

5

Eus ap eis qualiter intelligat ſous inba
birare huiꝰymagines. Si em̃ ſpujs hmoi
vł coꝛporei ſũt vlł coꝛpa.cu ymagines iſte
om̃ino ſolide ſint? nihil cocauitatis ha⸗

*
“

beẽtes. Waniteſtu ẽ ipoſſibile eẽ babirati⸗

onẽ Ai ponĩ hoc ẽ qm coꝛpus nõ in⸗
trauc pus no habes aliq æoacui vłc
Pitatis:auin faciat giuiſton⸗ cõtinuiſatu
ipᷣius:quat᷑ fragi & oiſſolui necelſe eſſz
huius ymagines in ſubintractioe huius
no inptibiles:tũc magnu ridiculu eſt po⸗
nere habitationẽ eoꝝ i coꝛpibꝰ? huius em
ſom i coꝛpe ee localiter erroꝛ ? ſige intelle⸗
gu nechoſut dicere ꝙ ſi ſut ſous hui:in
In ſtis. quẽadmodu aie in copꝛi
ut em animabus animalium
virtutes ad coꝛpales opatioes
ana ſiue inſtrumeta: vndeviſus
Ein ocnlo ſicutvtus ĩ inſtrumeto ſue opa
Hionis: tanima in coꝛpe ſcnt vinus in in

2

y liter oꝛe
Eino

lxij

* .
ſtrumento vniuerſali oĩm ſuarũ opatio:
nũ.omisũ inq; quas habetiq;tũ anima
huiaaut ſpũs nibil oꝑant᷑ ꝑ hui?pmagi⸗
nes vtꝑ oꝛganavñ nõ mouer labiavlin
guas ha ymaginis ꝗ dat reſpõſa ⁊ videt
loqui hoĩbꝰ.quaronec mẽbꝛis ymaginũ
vtutur vt oꝛgais:nõ igr babitatvt ibi vir
tutes in oꝛganis.hoc eſt vt operates in ilł
ymagines q;mũ ad opationes.⁊ mag ſu
coꝛpali habitaculo indigeat: nec eo etiaʒ
ſtũ ẽ ymagines hanihil amminiculi pᷣſta
re ſpiritibꝰ: vł addada reſpõſa vł ad alia
̃ ſpũs cultoꝛibus ſuis facere vident op
pter hoc ydola nihil eẽ in virtute vłopati
one manifeſtũ ẽ. Sed hoc ſolũ reie⸗
ra efficiũt ꝙ honoꝛi ac venerationi ſunt
piritibus quoꝝ cultui facte ſunt. De⸗
claratũ eti ẽ in hoc qa nec in ipis nec pet
ipᷣas loquũtur ſpiritus:vłquicqd opant
io veibi inpab iranionis id eſt ao di
cũt huius ſpũs inhabitare ydola apo hu
pte iſta no intelligat quod loqunt. Di
milem erroꝛe habʒ verbü recluſionis ſpi

—

rituũ quo dicitur ſalomon induſiſſe: om
nes demones in fiala vitrea et ꝙ recludi
credutur in ſpeculis anulis lapidibꝰ Qõ
quidem nulla conſignatione nulla clau⸗
ſura:nulla obſtructione vel obiuratione
adiruu fieri poſſe certu eſt in ſubſtancis A
omino in coꝛpalibus. Similem autẽ 28
imbecillitatem intellectus habuerunter⸗
ronei qui animarũ humanarũ immoꝛa
litatem deſtruere opinati ſunt: Poc: qa
ſi includeretur pomo vidensin ale fer
reo nullam habente rimulã. nullaʒ aper
turam nullũ omnine foꝛamẽ. huius hbo⸗
minis anima non haberet inquiũt qua
keircte neceſſitate retineretur in vaſe il⸗
lo nex aſcendere poſſet in celũ nec veſcen
dere ad inferos. Dehis igitur mani

£.

feſtum eſt quam imbecilles intellectufa
erunt? qonge a cognitione nature ſub
ſtandaruũ incoꝛpoꝛaliu acſpiritualiũ. Jaz;
enim declarauimus ⁊ ſuo loco latius de
larandum reſeruagmus ꝙ etiam ꝛpo⸗
ribus noſtris gloꝛiſicatis reſiſtere nõ po⸗
terunt alia coꝛpoꝛa nec ꝓhibere vllo mo
do motu eou. quin traſeant p illa et ſine
leſioez diuiſioe ipoꝝ ꝑ d raſire ea ↄuiget

NR

2

—

NODſiofoꝛcis igit animas bũangꝗs nec re⸗
iinere poſſunt coꝛpa. nec vllo niᷣ

ꝓ religalio huiꝰ⁊ reletio quas iſti decibi
eęentes ſompniat. nõ ſunt niſi ꝑ ↄtactũ.nec
ipi eas aliter fieri intelligũt. Lontactzaut

Be.

ti⸗ ir ꝓhibe
re quin eant⁊ aſcendat in celũ.vel deſcen
dant ad inferos ꝑx modũ quo aſcenſũ vł
deſcenſum otigerit intelligi de hmõi ſub
ſtancis. Ampliꝰ? Cuinõ ẽ manitfeſtũ

n coꝛpis ad coꝛpꝰ manifeſte impoſſibilł

eẽ Quare manifeſtũ ẽ eos ponere animã
humanã coꝛporeã eſſe ſeu coꝛpꝰ.aut ſom

pniare ↄtactũ quẽ nullꝰ intellectꝰ niſi de⸗

lirus recibit. Amp̃ᷣ. Cu coꝛpi in motu

ſuo nõ poſſit reſiſtere niſi coꝛpus. quõ ſu

,72 —SeD,

ſuõꝝ reſiſtẽt coꝛpa qᷓ icõpabilit innioꝛ/e

leegibus

nipile Pea ſcilicet in quo credit aliquid

eſſe. hoc ẽ in numine vel virtůte locutiõe
reſponſione.occultoꝝ reułelatione ſeu di

uinatiõe. Illo em ſubtracto ꝑ ſe nibi re

perit pᷣdictoꝝ ꝗa nihil amminiculi pᷣſtat᷑.
ex aliquo quo in ſe habeat ad pᷣdicta ſed
ſola veneratio qᷓ eſt in mente adoꝛatis et
colentis ydolũ ꝑ quã ſenſus inducit᷑ ĩ ea
qua diximus pacienda. Unde pꝛudentex
deus altiſſimus non de altero duon che
rubyn qui ſtabant ſuꝑ ꝓpiciatoꝛiũ.ſed ðᷣ
medio amboꝝ reſpõſa dare voluit funs
iſrael.ne daret eis occaſionẽ colendi alte
rutrũ eoꝝ.mediũ aũt ſanctoꝝ nullam ha
bebat ymaginationẽ ꝓpter eandẽ cauſa.
Si quis aut querat vnde iſta inſania
n qnimabus humanis vel ſubſtacis ſpi

ſut⁊ debilioꝛa qua ipᷣe Et qꝗdẽ ſictetigimꝰ ¶ritualibꝰvt adoꝛari ⁊ coli appetan tꝛeʒã

natura ſpualiũ ſubſtacialit᷑ nõ facile ino

teſcere poteſt hoĩbus tam bꝛeuis intelle⸗

ctus.ꝗa ętia ſapictes ad modicũ penetra
uerũt illa.? nõdũ ꝓfundauerũt in ea nec

tractatũ aliqnẽ de eadẽ ſcripſerũt qui ad

no sꝑuenerit.excepto ſolo anẽcebꝛos.q⁊

ſi multa ſublimia ⁊ longe a vulgari intel

lectu de eis dixerit ⁊ ſcripſerit.multo am⸗

plioꝛa tñ dicẽda de eis ⁊ ſcribẽda reliquit

☛

tractatadaipis

et ſcienciã de hijs licet aliquatinꝰ inchoa

ta. ꝓcul tamẽ a cõplemẽto ⁊ pfectione di

iſit. Debes igit ſcire.ꝗa verba et noĩia q
motug coꝛpales et de coꝛpibus aut ð coł
3 p 1

oꝛalibus dicũtur ſignificat.Cuʒ ad hui⸗

ſubſtacias traãfferũtur alils ſignificationi⸗
us ⁊ intelligẽtibus eis aptanda ⁊ appli

cada ſunt. Nõ em̃ patit᷑ ſpnalitas et i coꝛ

palitas earũ vniuocationẽ.hoc ẽ vnitat
vocationis in illis.ſicut palã faciemus in
ctatode nuũc aut reuertamur
ad id in quo eramus et dicamꝰ qa ydolũ

ſiue ymago ĩnullo g'ſus iuuãt ſpm.ad lo

ymagines ſeu ydola ſi it expꝛe
ſe legit᷑ de nabuchodonoſoꝛ in.iij. Dañ.
Qui ſtatuã aureã quadraginta cubitoꝛu
altitudinis ⁊ ſex cubitorũ latitudinis ſibi
tuens edicto publico ſub pena ſupplicij
eam adoꝛari ab vniuerſis tribubus ⁊ lin
guis et popalis qui ſuberant eius imꝑio
ita vt qui eam adoꝛare ↄtemyneret.eadẽ
hoꝛa mitteretur in foꝛnacem ignis arden
tis.ſicut legitur Dañ.iij. Silr et gayus ce
ſar pcepit ſibi fieri ſtatuã ⁊ ea erigi in ipo
tẽplo domini in hieruſalẽ.vt narrant hy⸗
ſtoꝛie. In quo reſpondemus gꝗa toiũ
hoc ꝓuenit ex ꝑuerſitate coꝛruptiõis quaã
diximus. Sicut em̃ anime noſtrevx illa ꝑ
uerſirate ⁊ cupiũt et queruùnt dalectari.ꝑ
uerſe q́;tum ad vim concupiſcibilẽ.ſic eti⸗

. a ꝑpuerſe honoꝛari q;tum ad vim iraſci
ilẽ.

Amplius Innatus ẽ animabus
noſtris natraliter amoꝛ diuine iitudi⸗
nis ⁊ eiuſdẽ deſideriũ.quod vnuſquiſqʒ

quendũ vel dandu reſponſ — aſſenſu interioꝛi ſuccipe teſt in ani⸗
te videre potes ex hijs qᷓ diximus.et inſu ma ſuaipᷣſertim cũ amoꝛ dei ⁊ deſideriuʒ
per ꝑ hoc ga nõ minus apte.nõ minꝰ cla beatitudinis naturalit᷑ nob is innata ſint
re loquũt.vel dant reſponſa etiã ſine ydo Me inditaſſicut et fuga miſerie. Heatitudo
lis ſicut in gemmis in annulis in ſpeculis ¶ autem non eſt niſi ſimilitudo ſiue aſſimi⸗
in vnguibus pueroꝝ.⁊ etiã ſine hus om̃i⸗ latio cregtoris. Quia igitur hunc amorẽ

bus interdũ.

patefecimꝰ tibi intellectũ noſtrũ de hoc.

qð dicũt᷑ loqui ⁊ dare reſponſa huiꝰſub

ſtancie.ſed verbisvulgariũ hominũ nos

Attende aũt ꝙ nonduʒ

⁊ deſideflũ puertunt tenebroſitas atʒ coꝛ
ruptio in quibus ſumus. querimus non
tam falſam aſſimilationẽ ſiue ſimilitudi⸗

nem eiuſdẽ. qua etia impia atq; ſacrilegã

vtimur intellectu noſtro/cintentionibus ſicut falſam beatitudine involuptatibus
Pier quas nõ ſub ẽ veritas huis ſermoni falſam opulencia in diuicijs tempalibus
hbus.nec ſubeſſe poteſt⁊ hoc ſciri faciemꝰ ſeu terrenis. Ampli⸗. Si ꝓpter dalio

wanikeſtu igit e ia ex hijslydolũ reuera ο& reſponſoꝝ En diuinatione quas face⸗

ĩfieri. ſicut exptel

fieri fecit ⁊ erexit eam in campo dura.ſta⸗

S

5 *

* —

—

eree
Ne⸗

Nepi⸗
nnnd
nee
ſoe
hor
tbun
ntz
ſpini

Rinuen

—- „nec 4 rmnoni“²)
Sre Ele ,e As E.

—
lxiij
S “ insſvirirus in vdaf
iend ie vidẽtur huius ſpiritus in ydołs ado⸗ re ⁊ colere debet homines vt factoꝛes ſu⸗
ud randa erũt ydola vel colẽda. ergo em os deific&s et diuinitatis ſue largitoꝛes.
ad me qᷓ neq; ſculpturã neq; pictum habent Amplius. Jpᷣi credebant homĩes dei
ſpecula de quibus diximꝰ ⁊ vngues pu ficos.Hõ antem auditũ ẽ a ſeculis q bo
ſii. oꝛuʒ. et pelles et oua ⁊ pelues manici minẽ adoꝛare etiã deif icat/ quare nec de⸗
nſi eburnei cultellon adoꝛandi eſſẽt ſeu ert bet audiri nec cogiigri in ſeculis vt deifi⸗
e atq; colendi. In omibus em̃ hijs certũ eſt caãa ſe ſtatuam quig adoꝛet autcolat.
kiin ſpiritus dare reſponſa de p̃teritis pᷣſenti⸗ Ampliꝰ.Cum longe ꝓpinquioꝛ ſit na
n bus ⁊ futuris. Wandalaũtęt amadel turaliter natura humana diuĩe q; aurea
el ſigura eſt erea quadrãgula q cu hʒ omes vel argentea vel erea. quare etiã magẽ ca
ületd execraliones ſuast⁊ ſuꝑſtitiões.ↄuęniũt par dininitatis ac acceptabilioꝛ capax Si
uſis ad eam vt dicũt vniuerſi ſpiritus hꝰobe⸗ igitur ſtatuis pꝛeſtare potuerũt homines
niar ailentes execrabili miniſtro illius operis. multo foꝛtius ſibinuicem. Non em̃ ẽ aut
lunbi Manifeſtũ igitur ẽ quia huiꝰ ſIocutio adhuc auditũ a ſeculẽ vel viſũ.q; homo
ſnſ . nes ⁊ reſponſionũ manifeſtationes non hominẽ deificauerit illo mõ deificatiõis
ſſſanis ſunt cauiſe qᷓ debent inducere culturã ydo ſi dixerit. quia virtus iſta cauſa eſt
asſpi loꝝ Alioquin ea d pᷣnominauimꝰneceſſe ane nature q; herbarũ ⁊ aromatũ. Di⸗
nneri? habent adoꝛare et colere cultoꝛes ydolo „ xit em mercuriꝰ.quia vſi ſunt maioꝛes no
menpe ri. Nondũ aũt ꝑuenit ad nos ꝙ talium ſtri ad hoc herbis et aromanbus vim e&
deſf;:; cultura inducta eſſet apud ydolatras vel uinitatis in ſe habentibus. Et ꝓpter hoc
abini, vnqᷓ; ab alio obſernata. nunc autẽꝓ merito querimꝰ ab eis quã vim diuinita
ansſi demꝰ ad deſtructionẽ erroꝛis mercurj tnis credant hr̃e herbas et aromata. Aut
mi⸗ quo poſuit ſtatuas cũ illis execrationibꝰ em intelligunt vi creãde dinĩtatis aut ge⸗
rie quas vocat cõſecrationes deos factiuos nerande. wanifeſtum aũt ẽ.quia creã
bͤtn . eſſe. ⁊ huano artifitio atʒ potencia deos de diuinitatis nõ eſtvis alicui.niſi creato
M efficd. Attribuens illis vireites diuias ri omnipotẽeti qui ẽ deus altiſſe imus. Cre⸗
Gtri mirificas ſicut ſupꝛa dixrim2. Pꝛimum atio em vniuerſaliter opatio ꝓpᷣa eſt dei
znn igitur in ipᷣa ſua radice deſtruamꝰ erroꝛẽ gltiſſimi.ꝛ ſi dixerit ſe intelligerevim di
M½h iſtu ⁊ dicamus,.quia om̃e datũ naturalie/ initatis ſcilicʒ generade.et hic oblit⸗ eſt
n⸗ magis ẽ apud daroꝛẽ. et magis et omne ciencie naturalis. in qua declaratũ ẽ ſub
nand cauſatũ naturaliter magis ⁊ maiꝰẽ apud ſtancia imptibilẽ recipe eſſe. quia igit di⸗
gii cane. ſicut caloꝛ magẽ naturalit apud uinitas.id ẽ diuina quecũqʒ ſubſtacia.er
i5 calefacientẽ. qauare ſi vostas ſiue diuitas. neceſſitate imptibilis ẽ. neceſſario.id ẽ in
St tanii naturale ẽ.et ꝑ ſe humane nature ĩ generabilis.Non datigitur iſte intellect⸗
en⸗ apud humanã natura naturaliter. quare dixerit vim ſuſcipiẽde.⁊ vt ita dicamꝰ di⸗
ſnſi ⁊ humana natura? magis dea. maioꝛi uinitatis.quẽadmodũ in ſemie bumano
J diuinitate naturaliter erit q; huisſtatue. vim eſſe bumanitatis nõ auide ande:
et ideqgnagis adoꝛãda magiſq; colenla vel generãaãde ſed ſuſcipiende.quoniaʒ ex
n . Amplius. ſcõᷣm hoc nõ olũ erit dea ſemine illo poteſt fie homo. et hic erroꝛ
nu pumana c raſſe gtia deifica quod eft ſilr manifeſtatꝰc.qꝛ nò ex matena neqʒ ĩ
id. leonge maius. longeq; p̃ᷣſtantius. maius materia credibiles ſũt diuĩeſubſtacie. cũ
dd enim eſt eſſe. magiſq; q; magnũn. Si abſtracte ſint a materia? a ↄditiõibꝰ ma
duſt vonõ naturaliſed voluntatis tm̃ opera terian ⁊ ab eis naturalit᷑ ſpoliate.nõ eiſt
uch . tione.et hoc idem mirabilius ⁊ incredibi hmõi ſubſtãcie ſicut anime hũane.vt coꝛ
kiſin, lius videlicet vt ſolo nutu ſue voluntatis poꝛibus oꝛganicis indigeant. Ampli
– humana nagtura diuinitatẽ pꝛeſdt ſeu co⸗ us. Huius ſubſtãcias vocat ipemet mer⸗
5ahſ ferat huin Matuis.non em ſolũmõ diui curius animas demonũ et dicit.qa maio
laet na eſt ſed diuina longe ſublimioꝛnatura res noſtri animas demonũ ſtatuis indi⸗
ſiud, hominis in cuiꝰ nutu ac poteſtate iſta pop derunt.que locutio non poteſt habere in
ſnih . ſita eſt diuinitas.vt ea largiri poſſit ꝓ bñ tentionẽ niſi erroneã. Si em̃ ĩtelligat ani⸗

gaibts placito ſue voluntatis quare bominibus

olbns eędificanda ſunt tẽpla impendende cul⸗
oee lure nõ ſtatuis.et verſa vie ſtatue ad 1
gola⸗

mas demonũ q̃ fuerũt demonũ.non po
teſt effugere alterutrũ iſton duoꝝ incõue

nientiũ.an vel moꝛiant demones amiſ⸗

*

Se „

ò—— ” „☚
ſis huius animabꝰ. vel quin anime hui⸗
ſimul pᷣſint.et ꝓpꝛis coꝛpibus etctoꝛpoꝛi⸗
bus ſtatnarũ. Ipſe autẽ mercurius et alij
ydolatre demones deos immoꝛtales ap
pellant.alterũ vᷣo manifeſtũ ẽ vnã et ean
dẽ animã nõ poſie eſęg in duobꝰ coꝛpoꝛi
bus et regere illa. quid igit intellexit mer
curiꝰ in eo ſermone. quia ſi intellexit ani
mas demonũ quẽadmodũ ⁊ ſuperiꝰ di⸗
ximus.quia animas ceieſtiũ coꝛpoꝝ qui⸗
da phyloſophorũ vocauerũt animas an
gelicas ꝓpier ſilitudinẽ quã habẽt ad no
bilitatẽ angelice naure. Si ergo itelligit
animas demonũ Roc eſt demonibꝰ ſimi
ies.Et hic erroꝛ ſimiliterfacile deſtruitur.
de em veri nominis ſũt anime.nũqᷓ; ſũt
exru tela coꝛpoꝛibus niſi ꝑ violentia.non?
repire coꝛpoꝛa in quibꝰ huiꝰ anime vnq;
fgerint. Ampliꝰ.Ubi erant huius anime
anteq; ſtatuas intrarẽt. O ẽs em̃ neceſſa.
rio creantur in coꝛpoꝛibꝰſuis ſic declarat

ſtatuarum creantur vel genexantur. ergo/

atutun a ſi dixerit. in cõſecratõe

aoma nifeſtũẽ oĩa verba quibad hoc vtũ ꝗq

tur malefici ſuꝑnacua eſſe cũ nec ad crea⸗
tõnẽ nec ad generatõeʒ verba neceſſaria
nt. Jam igitur dedarauimus in pee

C . —er . ,
dentibꝰ.quia impoſſibilis ẽ ↄiunctio ali⸗

quarũ animarũ⁊ ſtatuarũ ſiue ymaginũ
qm̃ ↄiũctio anime ad coꝛpus nõ ẽ niſi ſic
virtutis ad oꝛganũ ſuum.et ſicutmaterie
ad foꝛmã.et ſicut pꝑfectiõis ad potẽtiona⸗

„

le receptibilẽ ipius. Senſu vo manifeſtũ
ies a eſſe

— —

nec ſtatuas nec paries earũoꝛgan

aliquarũ oꝑalionuʒ animaliũ. vnde nec
uaguũt nec paciunt᷑ in datione reſponſoꝛũ.
Amplius. Confractis vłreſolutis ſta⸗
tuis ili. a reut anime ille aut pma⸗
nẽt. Qꝛſi pereut.nulla igr ĩ eis diuinitas
Lomes em inſepagilis e diuinitas ĩmoꝛ⸗
calitatis.Si vo pnſanent ⁊ hoc extra coꝛ⸗
poꝛa. Si vᷣe anime ſunt neceſſe eſt eas re
dire ad coꝛpa vłſtatuarũ vel alia.Appa⸗
rei aut manifeſte eas nõ eſſe animas.cũ
coꝛꝑa ſtatuarũ necmoueaãt naturalit᷑ nec
mouere poſſint. eterea omi anime
innatũ ẽ duigere coꝛpus ſuuʒ ⁊ ꝓficere ei
otra ola pericula.videlicet contra ignẽ

2

cõtra aqua.cõtra gladiũ.⁊ cõtra ome de

ſtructiuũ illoꝝ. ſicut appet euidẽter ĩ omi:
bus animabꝰ animaliu. qᷓ ab igne coꝛꝑa
ſua ꝑ fugã eripiũt. et ab alijs periculis ſi⸗
militer. Interdũ etiã 1 ꝓptegedo hocẽ
gliquibus periculis obtendẽdo vłoppo⸗

legibus

nendo. Iſte aüt anime ſtatuarũ peri⸗

cula omnia nõ curant ſicut euidẽter legit
in hyſtoꝛits omniũ genti auig rbitenls
ydoloꝛũ exurebant᷑.cõcremabalur pari

etſtatue.vtpote ab animabus ſuis omi

no neglecte. Neq; em̃ efſugere potuerũt

dum enee.id ẽ ſtatue de troiano excidio.
nec dij laban cauerũt ſibi a captiõe ⁊ fuf-⸗

to.cũ eos ſecũ detulit rachel filia ip̃ius ſi

cut legit᷑ Geñ.vrj.vel cum eos infoditia

cob ſubter cerebiniũ. ſicut legit eiuldem.
xxxv.Et ex hus eiuceſcit nibi intellectus ꝓ

pheticoꝝ quo ðꝛ. Aures habent et nõ aun
dient oculos habeutet nõ videbunt.⁊c.
Nõ enim veri oculi ſunt et oculi anima⸗/

liũ ſed equiuoce. SDi em̃ huius ſtatuis hꝰ

aniine pᷣſtare nõ poſſunt ea qᷓ mioꝛa ſũtĩ

opibus ſuis.videlicet viſuʒ anditũ ⁊ al
hmõi. multofoꝛtius nobilioꝛes operali⸗

ones ſuas eiſdẽ pᷣſtare nõ poſſunt.quare

nec ſcienciã nec pᷣſcientiã fuiuroꝝ. Wercu
rius aũt vocat ęas futuroꝝn ſtatuas.Qua
ꝓpter relinquit ex neceſſiiate hmõi ani⸗
mas quas vocauit demonum mullo mo
do veri nominis animas eſſe. Amplius.
Huius ſtatse vel viuũt.vel non viuunt.
Oꝛ ſi non viuũt ergo młtofoꝛtius nec lo⸗

quẽtur:loquela em et voxnõ poſſũteẽ ni

viuentis. Ampli⸗. Si nõ viuunt. er
go nec vident nec audiũt.Senſus em̃ ſu⸗
per vita intus fundatur. Omniũ em̃ ani⸗
maliũ opationũ fundameniũ ẽ et radix⁊
ꝓpter hoc ſublam vitamulla earũ rema⸗
net. Manifeſtũ autẽ eſt. et dedlaratum in
ſeiencia de anima ꝗᷓ vna ẽ ex partibꝰ phy
loſophienaturatis.ꝙ pᷣuatio auditus et
pᷣuatio loquele ↄcomitatiue ſunt inſepa⸗
bilis.ita vt qui ſurdus eſt.naturalit ex ne
ceſſitqte ſit Q mutus. Quare cũ ſusde ſint
huius ſtatuẽ.erũt ex neceſſiate et mute ⁊
ita ſine loquela. et i nec d Punt reſpon
ſa nec pᷣdicent futura. Jam autẽ remoui⸗
mus ab eis euidenier iſta duo ſigna diui
nita tis videlicet pᷣditionem futuroꝛuʒ et
dationem reſponſoꝛũ. Pec aut eraãt ꝓpt
gque maxime colebak. O ſi dixerit ꝗa
viuut. Maniteſtus eſt erroꝛquia nõ ſolũ
indigent intellectu ſed etia ſeæ ſu.nullum
etiã om̃ino ſignũvite in eis apparet.quia
nec motus/qui pꝛimũ eſt ſignum vite.niſi
foꝛte quis dicat.quonia motus coꝛruptio

nis in eis apparet.videlicet a rubigine et

putrefactione.coꝛruptio auteʒ huius nõ
uéſignu vie. Em hec em omnia alia me

eeutſ
d
iſtogt

la⸗
eſen
parn
Jiaſt
ri
nollan

41

uutſi
Corpu⸗
lpate⸗
nale
ſionu
haeeſe
haeſie
lalſin
Neſam
sb
Mn
ür
Uhre
ſehin
oſe⸗
W
Ga
u
l

jni
ſun
Naul
ſeſn
flunch
nitin

ne⸗

1 „%„

mmnss
ſocei

Pilis

ef

i

Aene ſee8
ezf

W
G
‚

N
röerin⸗
Nlems
lttno
Clenineg,
nion ſuti
RHR
r. We
ebräm
5 imnt
Ntuni
niüieñand
atactt
gnifen⸗
grüum
ibopby
ucius
gtit „H
NMH
ſein
anue?
Nieſos
enou⸗
wedeu
mnp/
W⸗
ndue
inpn
r
onth⸗
glett
Pute
Nolen

uerent. Amp. Ante aduentũ hui? ani
marũ iſta ſigna appebati eis. Ampli⸗.
Iſta ſunt in iſtis ſtatuis a pte materiaruʒ
arũ putrefactio ſcilicʒ et rubiginatio et
nullatenꝰ a pte diuinitatis. Si vo di
erit ſtatuas ipas non loꝗ ſed demones

5 5

lrxiiij
talla x ligna arida ã pumiſactib E ſu vi

diunt abutenti eis demoni vtipᷣi aie cuiꝰ
naturalita ſunt ꝓpᷣa. Declaratũ etiam
cũ hoc ĩpoſſibue eſſe qð tam famoſum ẽ
apud aſtronomos. et in tot libꝛis eoꝛum
ſcriptũ videlicet ꝙ in oꝛtu ſaturni ſi quis
ymaginẽ de ere fuderit. Loqui eaʒ vi ho
inẽ ꝓbabit. Jam em̃ patefecimus yma

eis. nõ effugiat ꝗn intelligat in ſermõe brr ereã etia q;cũq; aliã loqui nõ eẽ pol S

iſto alterutra duarũ intentionũ.videlicʒ

aut ſicut anima loquitur in coꝛꝑe hocẽ ꝑ
coꝛpus laq; ꝑ oꝛganũ loqle.aut in eis ſic
i vaſe.verbi gra. Sicut in archa vłĩ alio

vaſe. Jam aut remouimꝰ pᷣoꝛẽ han inten

tionũ.ꝑ hoc ꝙ oꝛganum vocis ⁊ loquele

neceſſario mouetur in foꝛmatiõe vocſ.et

neceſſario fit colliſio aeris in oꝛgano loqᷓ
le et ſpiratio eiuſdẽ. nihil autẽ hoꝝ fit in
oꝛe ſtatue.quare nõ loquũt᷑ demones in
ſtatuis hiuꝰ ſic anima in coꝛpeꝑ qð etiaʒ

OQ declaratuũ ẽ cõſequẽter. quia necĩ ſtatuis
taqᷓ; in vaſis loquũtur. ſed nec in vngue

qua puer ſuſpicit neq; in ſpata nec in ouo
neq; ĩ pelui neq; inmanuùbiꝛo eburneocũ
ipoſſibile ſit in aliquo iſtoꝝ vocẽ foꝛmari
Addemus etiã alia declarationẽ ad hoc.
quia ſi vera vox eſſet neceſſario cõmunit
audirẽt eam oẽs aſtates.quonꝝ eſſent au⸗

ditus eque bñ diſpoſiti.et in eadẽ ꝓping⸗

tate ſiue diſtancia cum ipᷣo inſpectoꝛe.
Manifeſtum aũt ẽ ꝙ ſolus inſpector
p̃miſſoꝛũ inſtrumentoꝝ audit vel audire
ſibi videtur huiꝰ voces.cũ nullus aſtãtiũ
vl audiatyel augire ſibi ꝓideat. eodẽ mo
et reſponſa huiꝰ ſoli ſacrificãtes audiunt

autẽ ⁊ in aſtaãtes ydoloꝛuʒ ſacrificus ſiles
illuſiones demones operanturita vt ſibi
etia ipi reſpõſoꝛũ voces audire videãtur.
quare manifeſtũ ẽ auditũ huius audituʒ
eſſe ſic Dmpniantiũ.quibusocũ ymagi
nes voces eſſe vidẽtur. Utrũ aũt verã vo
cẽ foꝛmare poſſint etqui ipſi demones
ꝓ ſeipᷣos hoc ẽ alijs inſtrumentis.De hoc
R loquimur ſi deus voluerit loco ſuo.Cõce
dimus aũt plane quia poſſibile ẽ demo⸗
nes in coꝛpibus huanis vinẽtibꝰ voces
foꝛmare.et loqui ex modo aliq̃ ꝗgem bhie
nõ determiamꝰ. Uerũ inter vocè ibiꝰ bo
minis.hoc qquã homo ipᷣe ꝑ ſe foꝛmat.⁊
vocẽ ipᷣiꝰ.apta differẽcia ẽ ſicut accepim⸗

vel audire ſibi vidẽtur plerũq;. Interduʒ

ab illis qui multos audierũt ⁊ eiecerunt.⸗
Uox em̃ iius demonis ſubrauca ẽ ſemꝑp
cõpatiõe ipᷣius hoĩs.et foꝛſitan cauſa in
boc ẽ.quia ĩſtrumẽta vocalia nõ ita obe
. .

ſibile nullo modoꝛu.Oꝛtũ autẽ ſaturni ĩv⸗
tellige ingreſſuʒ eiꝰ ĩ pᷣmũ arietis. Uel ve
nus eẽ videt᷑ aliquibꝰingreſſũ eiꝰ eſſe in
pᷣmũ gradũ capᷣcoꝛni Ampliꝰ.Diloꝗg
tur ĩ eis ſic in vaſe potis vel piride. Cunc
nullus honoꝛ debet᷑ ꝓpt᷑ hoc huiꝰ ſtatu
isniſi quẽadmodũ deberet arche vl pi-
rxidi Nec amplius nomie diuitatis ans .
ſunt q; archa vel pixis ſeu aliud qðcune?ꝰ
vas.Nõ ẽ auteʒ auditũ a ſeculis ꝙ quis
archa vocaret deũ ſuũ.vel ollam vłpixio
dẽ vel ꝙ alicui hoꝝ ſacra vel ſacrificia cõ
ſtitueret.vl templũ edificaret Ampliꝰ
ſm hoc videlicet ſi ſtatue nõ aliud q; va
ſa ſũt in ꝑte iſta demonibꝰloquẽtibus in
eis.nõ potius neceſſarie ſunt eſdẽ ſtatue
figuratiões humaneq; olle vel pixidis ?
hoc ipᷣm tã multa diuerſitas ymaginũ in
dicat euidẽter.pene em̃ nulla ẽ figura ĩ ge
nere animaliũ in q̃ ydolatriã nõ exercue⸗
rint huius inſipiẽtes.ſicut euidẽter oſten⸗
dit aplłs in pᷣmo ad Roma. Et de iudeis
celeberrimũ ẽ ꝙ vitulos aureos et ereos
multis annis adoꝛauerũt in.iij. vo yſið.
de talpis ⁊ veſptilionibꝰ aꝑte ſcriptum.ẽ.
ſi dixerit.quia diuerſitas figuraꝝ erat

— —

AAuxta electionẽ ⁊ bñplacitũ demonum eli

entiũ ſibi foꝛmas ⁊ ymagines ꝓut vnuſ
quiſq; volebat vt in eis ſolerent᷑.tũc iaʒ
cecidit in erroꝛẽ quẽ in vcegelbne pellm
ximusvidelicet in ydolatriã u. Si
militer et fmo eius qui dixit ꝙ demones
in ſtatuis dabãt reſpeea.⁊ pᷣloquebãat᷑ di
uina quẽadmodũ in vaſis eundẽ erroꝛeʒ
ineuitabilit᷑ reducit ⁊ reducere neceſſe hʒ
In cuius deſtructiõe non oꝑtetnos labo
rare amplius.cum ea que diximus omni
intelligenti merito ſufficere poſſint.
Rocedamus igit᷑ ad deſtruendũ T
ſcöm erroꝛem quo ipe ſtatue viſe
L ſunt inſipientibus eſſe du factici
Execrabilibus conſecrationibus accipiẽ⸗
tes virtutẽ diuinã ⁊ ſplendoꝛẽ deificũ.ver
bi gracia quẽadmodũ ſaphirꝰ iuxta opi
nionẽ quoꝛunda virtutẽ habet naturalit
curandi auctoꝛita:ẽ extinguẽdiq; ardoꝛẽ.

2 / è Ded be 28 .
. zKES. TPr B Jeo =S

4

7

et reᷣmendi timoꝛes/q virtus celeſtis et
diuina.no cultilis eſſe videt᷑. laõ enim a
pte cõpoſitionis minec vllo modoꝛũ a ꝑ
te marerie ſue vłfoꝛme.ſed ſᷣm totã natu
ra ſua deſuꝑ infuſo ſplẽdoꝛe.⁊ deſuꝑ ĩpo
ſita irra dicatiõe.Etia ad hũc moduʒ car⸗
vunculus ⁊ adamas. ceteriq; lapides pᷣci

oſivirtutes quas eis attribuerũt homies

accepiſſevident᷑.Sic ſtatuas⁊ ymagines
aliquatenꝰ virtutes virtutibus lapidũ ex
ecrabilibus illis ↄſecrationibꝰ accipiant.
SDi em̃ foꝛme ceree q̃ vtiq; ſilitudineʒ ha⸗
bẽt agnoꝛũ.hãc virtutẽ accipiũt ꝑ bñdicti
onẽ romani pontiacis. vt fulgura arceãt
et copeſcant ne ledant eos qui illas detu

lerũt. Si cqpane q vtiq; nec foꝛmã habẽt
Ec animalẽ naturã ſimilẽ virtutẽ in cõſe
cratione ſua ſeu bñdictione recipiãt vt tẽ⸗

Eeſtates ⁊ fulgura nihil ledere poſſit ĩ re

Zionibus quibus ſonitus earũ eo tpe au

ditus fuerit. Si ſal et aqua ꝑ exoꝛciſmos
at benedictiones virtutẽ efiugadi demo
nes ⁊ benedicendi reupiũt.Si cerei ꝗ bñ
dicũtur in purificatiõe beate virginis vir
tutẽ arcendi fulgura ex benedictione illa
ſuſcipiũt. que omnes virtutes diuine eſſe

Dubiari nõ poſſunt. veriſiłe videri potu

it erroneis hoc.vt maledictis bñdictioni
nibus ſuis ⁊ execrationibus virtutes da⸗
rent ymaginibus. Manitfeſtũ autẽ eſt ti⸗
bi qu ia hec que narrauimus tibi nõ fiũt
niſi virtute omnipotentis creatoꝛis. Un⸗
de non petit rpᷣiana deuotio ab aqua be
nedicta vt fuget demones neq; a cãapana
neq; ab agno vel cereo benedictovt arce
et fulgura et tempeſtates.ſed ab om̃ipo⸗
tente creatoꝛe. Sicut ergo regalelſigilluʒ
ſeu aliud quodeunq; ſignũ oucatusſtuet᷑
defer ·ecuros efficit ne eis nocea
tur ab his qui regi ſubſunt.⁊ hoe nõ ſua
virtute ſed poteſtve regia et voluntate.
Similiter hmoĩres vel ſigna.non ex vir⸗
tute aliqua q ex eis ſit ſed omnipotentis

virtute et beneplacito creatoꝛis illeſos a

pᷣnominatis nocumentis ꝓtegent ſe por
tantes.Queſtionẽ autẽ illa vtruʒ aliquid

— — —

aque ſancłificate accreſcat ex ipᷣa ſanctifi⸗

catione aliquid inq; quod in illa ſitõ no
uo. et virũ illud ſit ſubſtancia vłaccidens
conuenẽtius alibi et queritur et declarat
et de pᷣmiſſis ſimiles ſunt queſtiões. Re
nertamur igitur in quo eramꝰ ⁊? dicamꝰ:
quia fundamentũ intellectus et ſciẽcie vi

ca eſt:et cõmunicans vtrũꝗʒ inſeparabil /

=
ð D W

tis iraſcibilis 7

Ü„
legibus
ter. aueſvite omnino inſ uſceptibiles
ſunt ſtatue/erunt ex neceſſitate inſuſcepti

biles tam intellectus q; ſciẽcie Quare
manifeſtũ eſt mercuruũ ſermonẽ quo dixit

ſtatuas futuroꝝ eſſe pᷣſcias. ſermoneʒ f

ſum et impoſſibilem eſſe ſimiliter. ⁊ mo
nem quo dicũtur ſtatue dii poſſe eſſe vłfi
eri. WManileſtũ eſt erroneũ eſſe cum diui⸗
nitas ſiue deitas eſſe non poſſit in ſubſtã
cia nõ intelligente. Ampli?. Iſte ſplẽ
doꝛ quẽ vocant deificũ.et cuius irradica

tione dicũt ſtatuas deos:et fieri ⁊ eẽ. Aut
ſubſtancia eſt.aut accidẽs.ꝙ ſi fuerit ſub

ſtancia. Aut intelligens ꝑ ſe autnõ. Si

E⸗

dixerit. quia eſt ſubſtancia intelligẽs ꝑ ſe

metipᷣam. Erit igit᷑ vel abſtracta ſubſtan
cia videlicet demon. vt ipᷣi aiunt. vłſicut
anima hũana.Q⸗ ſi vt demon.iam remo
uimus hoc. quoniã nullo modo coniſᷣn
gibilis eſt hmõi ſubſtancia coꝛpoꝛibꝰſta

tuarũ. et ſi fuerit vt anima humana. ſibi

ſimpoſſibillis eſt cõiunctio eius ad ſtatuã

a parte em̃ virtutis intelligencie non ẽ co

iungibilis anima humana coꝛpoꝛi cuiuſ⸗
cunq;. ananvorertio incellecliu⸗ vurn
tis nec in ocpe eſt. nec per coꝛpus ſicutalt
bi didiciſti· Noſti etiam quia a pte vi

tiũ nõ ↄiũgibilis niſi partibꝰ coꝛꝑis/que

nate ſunt oꝛgana eſſe operationuũ anima
liũ quẽadmodũ virtus viſibilis nõ eſt cõ

inngibilis niſi parti coꝛpꝑis que nata ẽ eẽ=ẽ
inſtrumentũ videndi.et hec veriſſima ra⸗

tione oeglus eſtg ſimiliter a partevirtu

alijs viribus ⁊ operationibus eärũ etor
sanis.qᷓre manifeſtũ quia ipoſſibiłẽ con

iũctio aie hũane ⁊ cuiuſlibʒ coꝛpis ſtatu⸗

arũ cũ mebꝛa ſtatuaꝝ oꝛgana eſſe nõ poſ
ſintopationũ ſeuvirtutũ ipiꝰ O ſi fuerit
ſubſtancia õ intellectus ſplẽdoꝛle dei⸗

Fficus.tunc magis apparet ſermo pᷣdictus

magis eſſe impoſſialis et esoneus.cum
manifeſtum ipo ſſibile ſit ſubſtancia non

dhunc modũ ſe habzin

intelligenteʒidare alij cuiuſcunq; ſiue xg

illius ſit ſiue non ſcienciam vel intellectũ

Amplius. Intellectus ⁊ ſciencia aut ⸗

eſſent in hm̃oi ſtatuis ſcõm partem. aut
ſcom toku. ꝙ ſi ſcõᷣm totuʒ. tuc eſſer ptibil
intellectus.et ſcõᷣm hoc ex neeſſitate ſeq⸗
tur ptibilitatẽ ip̃ᷣius ſtatue et ua intellect⸗

eẽt in pede ⁊ digito ſtatue.⁊ita in quali⸗

bet pte ipᷣius.tu auteʒ vides.quia hic ab

ſurditas adeo impoſſibilis et icredibilis

vt ad eam deſtruenda nullomodo labo⸗
D
—

H

P autſee
Ndinin
legueh⸗
eyom
nanſui
Ns an/
Etmmen
inevi
nn
Kigon
aſena
Amafſt
durſnd
Audi⸗
isle⸗
Rons
mn
ei
ſim
inbo
hi
aer
nnnte
ſanzin
Nis
Gfteiti
ilensn
beoine
Wae
W
Wis
d
eri
logt
ones⸗
lgeſe
aciun
mso
gr
A
„ M

Wanenagi
ue dn
ſwhnigni
Emilg:fn
Wboſecki
neſean du⸗

poſſtüſtii⸗

Ataainsinde
Afenti
S gnren
ſemmnd 5
bſragaſite
monbn
lonococt
ndnc
mabunat
irentuttt

gf
ſalsnüli
e uid

rrwntine Hn
Tapanen

ulehebiin
ustinido
hoſiolicen
Conisfun
naeſenin

e.

ichend

nrits

onnmglin
ſokenum

mam ſud hoc eſt longe magis inconueni

biles. Quar eſupa

randũ ſit.cuʒ ꝑ ſeipᷣm credat anicuiuſ
cunq;.Qꝛ ſi dixerit.qꝛ nõ ẽ in ſtatła ſcõm
totũ. ergo vel eſt in ea ſcõᷣm aliquã ꝑtem
huius ſtatue. videlicetin pede vel indigi

11 vel capite. et hociam remouim. velẽ

cõm alia partẽ ipius ſtatue.vł ſ̃m aliud
qð ẽ huius ſtatue.nNon eſt aũt ſtatua ſᷣm
naturã aut foꝛm ipᷣius.quia tunc magis

elſſet in materia vol foꝛma ipius. Wa

nitfeſtũ aũt ẽ tibi.quia nec metallũ nec es

B nec lignũ nec lutũ receptibile ẽ intellectꝰ:

aut ſciencie vllo modoꝝ.qꝛ nec ſᷣm partẽ

vt diximus nec ſcõᷣm totũ Jed necetiaʒ vi

te que longe minus ẽ:⁊ exneceſſitate pce⸗
dens vtrũq;. ſi fuerit in ſtatua ſᷣm foꝛ⸗

ens.cum foꝛma ſtatue qua ſcilicet ſtatua
eſt ſit tm̃ accidẽs alicuiꝰ exmaterijs qua
nominauimus.hoc eſt metalli vel eris v
ugni vel luti. Nulli aũt poteſt eſſe dubiuʒ

vel ignotũ.quin impoſſibile ſirintellectũ

vel ſcienciã eſſe in accedẽti.qre relinquit
exneceſſitate vt itellectꝰ et ſciecia / ſi ſintin
huiuſmodi ſtatuis ſicut in eis ſetundum
aliud q; ſcõᷣm totũ uel partem coꝛporeita
lis ſue ⁊ qᷓ; ſit eaꝝ materia vłfoꝛma.Qua

re qm̃ aliud in parte iſta ſommare ſo pol Eellenlusg lecunde
et affectus tercia et quin vita ſitfundamẽ

ſunt q; iſtũ quẽ fingunt deificũ ſplẽdoꝛeʒ
erũt neceſſario ĩ ſtatuis vel intellectꝰ vel
ſciencia ſcᷣm iſtũ ſplẽdoꝛẽ.quẽadmodũ

in hominibus ſcdm animas⁊ ꝓpter hoc

bmõi deificus ſplendoꝛ erit ſubſtãcia. Jã

aui remouimus hoc.q nec poteſt eẽ ſub

ſtãcia intelligens que inellectũ et ſcienci⸗
am pꝛeſtet ei in quo ẽ. nec poteſt eſſe ſub
ſtancia intellectus. que ↄiũgit᷑ hm̃oĩ coꝛ

pibus. quare neceſſe habent concedere
cofiteri virtutẽ iſtã et ſplendoꝛẽ deificum

accidens im̃ eſſe. ⁊ ꝓpter hoc remouerũt

ab eo intellectũ et ſcienciã et diuinitatem
Anqp. Iſte ſplẽdoꝛ deifices magis de
betr cadere monemndas magſ recepti⸗

p aſiſos ? poꝛcos ⁊ canes

ma
In bijs enim animalibus ſunt vita ap
Phenſio que ſunt fundamentuʒ et appa⸗

tio ad nobilioꝛes et ſublimioꝛes operati
ones. In ſtatuis aũt cõtraria inedime⸗
ta eſſe manifeſtũ ẽ.quare pᷣnomĩata alia

adiumenta habent ad ſublimes et diui⸗

nas opationes. ſtatue vo impedimenta.
quoꝝ nõ eſt poſſibilis remotio. A
Ad ꝓphetas et diuinationes certũ ẽ ani

mas huanas ⁊homines habilioꝛes et p

Similiter eẽ iraſcitur ſeu ali.
hmòi paſſionũ afficit neceſſario et ſentit
et viuit. Wanifeſtũ igr eſtimpoſſibile eſſe

hmõòõi impoſſibilem eẽe.

Amp

lxv

paratioꝛes eẽ quã ſtatnas. quare ad eaꝝ

virtutes. et ꝓpter hoc ad deitatẽ ſeu diui
nitatẽ.Uetus em̃ ex qua ſunt ꝓphecia et

dDiuinatio diuinitas ẽ. WManifeſtũ igitur ẽ

quia facilius ⁊ dignius ẽ homines deos
effici qᷓ; ſtatuã ymmo poꝛcos et aſinos et

canes. Manifeſta igit ẽ inſania mer⸗

curij ex vtraqʒ parte tum impoſſibile ſit z
animas ſeu animabꝰ ſiles ſubſtacias ſta
tuis aduenire ⁊ eis Zinngtet impoſſibile
ſit euidenter illũ fictũ et ſompniatũ deifi⸗

cum ſplendoꝛẽ adeſſe in ſtatuis. cum nec

ſubſtancia illud ſit poſſibile eſſe nec acci⸗
dens. Et pᷣoꝛis quidem ſermonis impoſ
ſibilitas ꝑ uiam diuiſmonis facite declara
r. Loniũctionis em̃ anime ad coꝛp⸗

res ſunt modi er eoꝝ pᷣmusẽ vita.ſecun⸗

dus ſenſus etnõ diſtinguimꝰ a ſenſu

q̃ a ſenſu relinquũtur.videlicet ymagina

tionẽ ⁊ memoꝛiã.Iſta em̃ videntur ee ſeg

ſus repoſiti et thezauriſati.Cerciꝰ modꝰ

eſt affectus cuius rami et ꝑtes ſunt paſſio

nes motiue vt triſticia 2 delectatio.nmoꝛ
etita ⁊ hmõi alia. ꝓut eis cõicant hoĩies

cũ aliis animalibus.Et nõ eſt dubitatuxỹ

apud intelligentes quin vita ſit pᷣma ope
ratio anime in coꝛpore/et ſenſus ſecunda

tũ aliarũ.⁊ velutypoſtaſis aliarũ.et quin

ea remota remoueant᷑ cetere et quin po⸗

ſita quelibet aliarũ neceſſario ponit᷑ vita
Quod em̃ nõ viuit nec ſentit nec iraſcitux
nec aliqua aru hmoipaſſoni afficit.
ſeu aliqua aliaꝝ

ↄiunctionẽ animarũ et ſtatnarũ. Si eniʒ
vnũquodq; particulariũ eſt impoſſibile.
neceſſe eſtiermonẽ indefinitũ ⁊ vtilem ðᷣ

operatio animarũ q ẽ intelligere nec ẽ ſic
Diximus coꝛpoꝛis nec coꝛpꝰ niſi foꝛte qs
dicat virtutẽ intellectinã de thezauris me
moꝛie etymaginationis foꝛmas materia
les ſiue ſenſibiles reciꝑe ac ſpoliare eas a

conditionibus parlicularitatis. Mercn⸗

rius aũt et qui ſilr ei ſenſeruntnoõ ponũt.
animabus quas animas demonũ dicũut
vires ſenſibiles neq; virtutẽ ymaginandi

quin non eas tũc animas demonũſʒ ani
mas hominũ tũcnominarent. quare ne

ceſſe habent eas ponere abſtractas?⁊ om
nino incõiungibiles coꝛpibus ꝗbuſcũqʒ

et etiã. Si em̃ ↄiũgibiles eẽnt coꝛpibus ſ

4 i3—

vero

—„

Be

guratis in ſimilitudinem hominũ aut ali come
oꝛu animaliũ,cum in nullo ſit eis neceſſa cia att 1 gatio vinculaz⸗
ria coꝛpoꝛalis quecũ q; figura.gon enim tio mileria non modicac̃. O ſi dixerit.ga
habent operationes anume ille quib⸗

ceſſarie ſint ꝑtes coꝛpm pꝓpter hoc vt ſin

ꝛgana earum cũ hmoi oꝛganis impoſſi
Amplia. in conſectatio
nibus yvmaginum iuga ſermoneʒ mercu⸗
rij.ant fit inuocatio alicuius alterius vir⸗
tutis.ant ſolariũ animaruũ illarũ. Q ſi di
rerit quis ꝙ fit inuocatio alicuius alteri⸗ M

bile ſic eas vni.

virtutis.querimus ab eis quid petat ab

— . *

.

5

legibus
ome Oguare miſeria net actio necpoten
cia atiidit ad ipſa.ligatio aũt ſeu vincnla⸗

ola ꝓpᷣs volũtate adueniunt hmoiani

me ſtatuis.verũtamen attracte ſacrificig

herbarũ et aromatũ.et illecte verbis ⁊ ca
tilenis. nos iam in pᷣcedẽtibus multa de
hijs diximus ad deſtructionẽ erroꝛis ipi

us nec opoꝛtet nos quicq; addere pᷣcedẽ⸗ H
Poſt hec cõſequẽs ẽ vt deſttuꝰ
amus ydolatria characterũ et figuraruʒ.

tibus.

Rtigmatũ ⁊ impᷣſſionũ.Dicemus igr quia

pter aliud inuocetur.qlla igit᷑ virtus eſt qᷓ

cit ⁊ ꝑ hmoi inuocationes veniũt. aut

ſtum ſit eam ſᷣm hoc ſubiecta eſſe moꝛtali

unt cum veniãt niſi vł ↄſulant moꝛtalibꝰ

licitas em̃ ve diuinitati inſeparabilis eſt

hmõòi virtute. In quo non aliud reſpõde ¶ea fuit ſtulticia quoꝛunda hominũ. eagʒ

re poſſunt niſi ꝙ ab hmoi virtute petitur

nunt nuic imbecillitasivt eas ſiue ſculptas ſiue ſcri⸗
vt ammas immittat ſtaiuis.cum non ꝓ⸗

ptas aut pictas ſiue impᷣſſascrederẽtvᷣtu
tẽ habere diuinaʒ ad opanda mirifica. qᷓ
manitſeſtũẽ ipoſſibilia ec.pᷣterq; ſoli omi⸗
potẽtis creatoꝛis virtuti huiuſmodi autẽ
erroꝛis deſtructio facilis eſt et manifeſta
cũ euidẽter impoſſibille ſit figurã virtulẽ
habere quaãcunqʒ.qᷓ non ſit ei a ꝑte mate

ſtatuas deiſicat ſeu deos efficit. non igit
Evane virtutis ſeu inuenticijs ẽ deos bu
iuſmòi efficere. Si vo ſole ille anime ĩus

niunt coacte aut ſponianee. Qꝛ ſi coa⸗
cte. Nulla igr eſt diuinitas cum manife⸗

materie videlicet metalli vel ligni vł cere
vel lateris.et tũc dignius ẽ et magis debi
tũ ſcõᷣm materia.vt hmõi virnius ſitipſius
materie q; ſigure.Omne em̃ datũ ᷣm na
turaʒ et magis ⁊ verius ẽ apud datoꝛem.

—

bus.⁊ ideo infirmioꝛẽ. Oſi ſponte veni⸗

Nõ igiturẽ neceſſaria inuocatio ſeu aro
matũ adhibitio niſi ad ess placandas ſi
ue alliciendas. Et ita incidit mecurius in
omnia incoueniencia que pᷣus ex ydola⸗
tria demonũ ſeu quoꝛucunq; ſpiruuũ ſe
qui oſtendimius. Ampliꝰ. Aut babẽt

in poteſtate ne adueniant ſtatuis buius
amme ſiue hijs execrabilibus conſecrati⸗

nec Fm totũ nec ſᷣm partẽ hmõi virtus eẽ

virtutẽ ineſſefigure ex ꝑte lineationis ſeu
tractiõis ſuevidelicet ex ꝑte angulatio
mnms aut circulationis.nõ apparet inſania
maioꝛ hmõi erroꝛe. Exempli auteʒ cauſa
ponemꝰpenthagonũ quẽ dicunt ſalomo
nis. neceſſe igr ẽ.vt iſte penihagoy“ ha⸗

tate apparet earuʒ infirmitas q ? aroma
tibꝰ indiget adiuuari.⁊ a vinculis hmõi

atq; ligs ſolui.ꝙ ſi ſuperioꝛis vir

tutis boteſtate ? voluntate. non igr ſunt beat hanc vmtutẽ mirificã exiſta liůeatõe
anime hmõi dij. ſedomnipotentis dei
alltiſſimi velut ſerui herbeq; et aromata

et extra quinq; acut

que conſecrationibus ymaginum adhi⸗
hentur in hmõi conſecrationibus deo al
tiſſimo in ſacrificiũ offerũtur ad impetrã⸗
dum ſcilicet ab ipo.vt eas dimittat et ab⸗
ſoluat a vmnculis quibus obligatas eas tas ẽ im ti⸗
detlner et in ſtatuas ipᷣas illas mittat vel tatibus cotinuis pfecta quaͤtigs ẽ. ſic de⸗
Allem intrare pmittat. vldetinenturdei clarat Ariſtolj in libꝛo celi et ntidi. boc
alterius ſeu deoꝛu poteſtate et voltate. eſt quia nihil deeſt ei de vniuerſitare di⸗
Cum aũt vides.quod vtrũq; iſtoꝛum reæ menſionis queomes inpnneito no unk
nuuet ab ißis nobilitatẽ oiuinitatis. Fe nili tres. videlicet longitudo latitiido

— .
4

angulo attribuat᷑ diuinitas nuilus patit

rie ſue figurationis vel generationis ſuue

Jam aut ꝓbibuimus hic. ⁊ oſtendimus
virtutẽ diuinã nõ poſſe eſſe vllo modoꝛãũ
virtutẽ coꝛꝑiꝗet intolerabili demencia di
uinitas attribuit᷑ ſubſtacie coꝛruptibili at
qʒ ꝑtibili.vt quéadmodũ ſupꝛadiximus.

non poſſit in coꝛge. Si vo dixerit hmöi

q intus kapet aulnchangut s obtuſos.
G acutsS quin riangulo
rũ exagonoꝛũ quibꝰ circũdatus interior
penthagonus. Utaut vel angulis v

cta.ſola em ſoliditas in quãti-

unn
Annln
iun B
W
Se
emofi
Enrinlh
n
mun
1sſueſch
Uintc, d
ſolof
waleui
wipini
perae
enid
Npib
ninsti 1
ho
misſen
hto
plne
ena
ſond
liende
obtuſos.
fiangio⸗
innno,
—
Clſt
na
e d⸗
oſult
corp
lH

1

W

1

0☚.

tribuit diuinitas ꝑſe. hocẽ ꝙ aguli ſr
⁊ ſic diuinitas erit maioꝛ in pluribꝰangu⸗
lis qᷓ; in paucioꝛibus.et ꝓpter hoc figura

q;o pluriũ anguloꝝ erit.tantò erit diui⸗
ioꝛ et diuinitate ſublimioꝛ:. Ampli⸗.
Di angulus a figura diuinitatẽ habʒ cur
nõ circulus. nõne hmòi figurã ẽ inſcribe
re circulũ. Qualibet em̃ anguloꝝ foꝛmaʒ
Ptingit inſcribere circulo er deſignare ĩitra
ipin ꝑ quartũ geometrie. Quia igr omnẽ

figura inſcripta circulo neceſſe ẽ eſſe ptem

circuli. quare partẽ cuiuſſibet circuli poſſi
bile ẽ habere virtutẽ diuinã.Om̃is auteʒ
circulus ẽ lotũ boͤgenir hoc ẽ vniꝰ natu⸗
re ꝑ totũ. Quare ſi poſſibile ẽ aliquibꝰ ꝑ⸗

tibus diuinitatis alquid eſſe et toti.

Ampli2. Di virtus diuina inuenit ĩ an
gulo pꝑ ſe.id ẽ ꝑ hoc quia angulus inueni
eꝑur in omi angulo quare om̃e angulatũ
eri diuinu. ⁊ ideo om̃e coꝛpus anima⸗
lis et omis domus quadrata vel quilibʒ

Aliomb aliterangulata. O ſi dixerit.nõ

n angulo ꝑ ſe.ſʒ in quoda angulo videli

cet recio qui videt᷑ eſſe inter angulos no

bilioꝛ. Sequit ex hoc manikeſte.vt in om
ni angulo iueniat᷑ diuinitas naturaliter.
Quicqd em̃ inuenit᷑ in ꝑte toꝛi⸗ hõgenü
neceſle ẽ inueniri et in toto.qꝛ igr recꝝe an
gulꝰ ps ẽ obtuſi.et acutꝰps recti.neceſſe ẽ
diuina hãcvirtulẽ inueniri tam in obtuſo
q; in acuto.⁊ etia in angulo ↄtingẽcie.⁊ĩ
angulo poꝛtiõis.cũ in eos pfecte velut in
partes diuidat᷑ retltax Ampᷣ.Cũ omnis

angulus cõtinua qnũtieas ſit et accidens

coꝛpoꝛis. erit ex neceſſitate deitas ĩ acadẽ

te.·ᷓ abſurditate nulla maio:
Si in quãtitate cõtinua inuenit᷑ hoc. cur

lud.:n eq; ꝑ virtutẽ acꝗ

Amplie⸗

nõ ⁊ idiſcreta ⁊ potiſſimũ in nũero.qui ẽ
cu quatitate cotinua natura pꝛioꝛ ⁊ digni

doꝛ et emplar ipius. Amplius. Qua
re in quatitate ⁊ nõ ſilr in Kirafe vide⸗

licet in calo vł col ge. Manifeſtum igit
Eex hüs q ximus ſiguris impoſſbilem

es diuiniiatẽ aut virtutẽ diuina. ſiue figu⸗

re intelligatur qntitates. ſiue intelligatur

qlitates. Figuris inq; ꝑ hoc ꝙ figure ſũt

Manifeſtũ elia ẽ quia nullo generis cõſe⸗

cxalionis vel execratõis poteſis adue
niie virius mõi. Accidẽcia ei ipoſſibile ẽ
hmõi virtutẽ quomõlibet ſuſcipe. quare

declaratũ ẽ.qꝛ quicqd mirificũ vidẽt᷑ oꝑa
ri figure. nõ ꝓpt᷑ hoc . figure ſunt.fit il⸗
itã figuris. ſʒ p vᷣtu

„ 7—.

E iublimioꝛẽ neq; naluralit poſſibile eſt

habent

.

pſiguras opa bmõi fieri. q figure nihil

hre poſſũt.niſi ꝙ velfigure ſũt

vlłſigna voſitiua rerũ aliquarũ ⁊ inter ali

quos,. ⁊ hoc ex pacto ſeu volũtate illorũ.

Declaratu eſt in pᷣcedentibꝰ ꝑ figuras hbu

iuſmõi nihil fieri poſſe niſ quẽadmoduʒ
p ſigna poſita ſeu iaſtituta int᷑ aliquos ex
ꝓſenſu mutuo ſiue pacto. Nulli em intel⸗
ligẽti dubiũ eſſe poteſt figuras hmoi ſeu
characteres naturaliter nihil ſignificare.

niſi eo vł q; ſcriptura ſignat ſcriptoꝛem. et

om̃e opꝰgeneralit᷑ oꝑatoꝛẽ. Hmoi auteʒ

dignificatio nihil virtutis miriſice pᷣſtare

poteſt vlłfiguris vel alijs gbuſcũq; rebꝰ?.

nec ꝑ hmõi ſignificatioẽ aliq exrebus ali
qd mirificum oꝑat᷑. Exempla aũt oꝑatio
nũ qꝗ ꝑ ſignavident fieriſmanitreſta ſũte
regibꝰ ⁊ ſubditis eoꝝ. Int᷑ ̊s diſcurrunt

lre regie cũ ipᷣſſione annuli vłl ymaginis

ſue.quibꝰcredũt ⁊ obediũt ſubditi.velit
ex pacto obediẽcieqᷓ regibꝰſuis tenent.⁊

ipᷣi reges velud ex pacto q̊ tenent veritatit

⁊ iuſticie debent abſq; falſitate ꝑ hmõi ſi

gnaſſuã expᷣmere voluntatẽ. Silia ſigna

currũt inter amicos. Sili int᷑ pſonas pu⸗

blicas et vniuerſales.⁊ hmõi ſignis ſe cõ

ſueuerũt obligare hoĩes inuicẽ. pᷣter hoc
aũt fiũt ſubſcriptiões. Pꝛimũ in teſtimo

niũ aſſenſus. Sicut ĩ pᷣuilegijs põtificuʒ

romanoꝝ.ſcvo ĩ teſtimoniu ſubiectionis
qles faciũt epᷣi ↄſecrati coꝛam põtiſfice ro

mano.Tercio ĩ teſtimoniũ ꝓfeſſiõis que
les faciũt regulares coꝛaʒ pᷣlatis ſuis.fiũt
ſigna pactoꝝ et quoꝛũlibet ↄtractuũ.que

vulgarit᷑ dicit cyrographia.Et generalit
ad oĩa qᷓ volũt indicare hoĩes ſignis vtᷣö·

tur ꝓut int᷑ ip̃os cõuenit. Sicur ſigna cer

ta ſcripture quã iudei in ꝓjelitis ſuis fack

unt.vt vbiqʒ iudei recipiamamis. Di
militer et ep̃ᷣi clericis ſuis ſeruietibus dãt

lras teſtimoniales vłglia inſignia gbus

agnoſcat eẽ clerici eo? vłſeruientes. Sic
abbales moachis. Quid ergo mirũ ſi cõ
uenit int᷑ demones ⁊ cultoꝛes ſuos de di

uerſis ſiguris vt eas deferrẽt vłſcpᷣtas vł

ipᷣſſas vlł iſculptas ꝑ inciſionẽ.vt cultoꝛes
eoꝝ hoc ẽ ꝑ culluʒ ſubditi ſe ꝓfiterent /et

agnoſcerentur.eoipſo quo huiuſmodi fi
guras deferrent.⁊ pꝛopter hoc ab ipis ea

ſibi fieri obtinerẽt. que cultus eoꝛum re⸗
quireret. Si cum ipſi demones hoc poſ⸗

ſent et facere permitterentur. Nonnulla
enim pars culture demonuʒ eſt ſgna hu

iuſmodi vel inſignis eoꝛum deferre.

¹un

õ

—
LveE

—

—— = S ESEEEE - = — “ .êl õ ““M

ſegax

r ee Kg

a

Se

Quaree declaratũ ẽ tibi figuras ⁊ chara

ccteres hmõi nõ exvᷣtuteſua aliꝗᷓ naturali

bus vtit᷑ pᷣiana religio nõ ex virtute ſua

„*

„

opari mirifica illa.ſed ex demonũ pacto
quo cultoꝛibꝰ ſuis per huiuſmõi ſigna ſe
adeſſe pollicinſunt.ſicut et figna ſacra ꝗ⸗

naturali aliquaſſed dei altiſſimi pacto
q cuitoꝛibus ſuis ſe ddene⸗ firmiſſuma pꝛo
miſſione pollicitus ẽ oꝑandi.eo tropo lo
quendi quo ſignis hmoi oꝑationes attni

bui fas ẽ. HNõ eiĩ ſigna deificat fides aut

religid xpᷣiana ꝓpter hoc dicit ſanctus ac
ſapiens. Auguſtinꝰ q; oĩa hec pacta ſunt
p demonu. Debes aut ſcire. qꝛ qtuoꝛ ge⸗

nera figurarũ poſuerũt ydolatre ſtellarũ

nla netis.videlet.ſigilla. annulos.chara⸗

cigres 7 ymagines. nõ intelligas autem

ynagines iſtas planetaꝝ ſilitudines. ym
mo quaſdã characteres q ĩ linealiõe ſua
eofiguratiõe nullã habẽt ſilitudinẽ plane
taruũ.Et hec ydolatria qᷓtuoꝛ ſcʒ iſton hoc
ẽ ꝑ qtuoꝛ iſta exercebat᷑.et intus erat ydo
latria demonuʒ. Ad hoc genus ydolatre

pertinẽtille quatuoꝛ figure qᷓ annuli ſalo

monis.⁊ quinta q̃ vocat᷑ ſigillũ ſalomo⸗

nis.et nouẽ alie qᷓ vocãturnouẽ cãdarie.

6

gquoꝝ omniũ execrabiliſſime ↄſetratiões

et deteſtabiles inuocatõnes ſcpᷣture yma
gines apertiſſimã ydolatrie continent im
pietat. De nephanda autẽ ymagine
illa qᷓ ydea ſalomonis ⁊ entoca dicit᷑ nul
la fit mentio apud xpᷣianos.Siltr nec de li
bꝛo quẽ ſacratũ vocãt nec de oꝑibus eiui
dẽ. Eodẽ mõ neq; de figura que mandal
ſiue amandel dicit.aut oꝑibus eiꝰ. Pec
em omnia adeo impia adeoq; ſacrilega
ſunt.vt ſine hoꝛroꝛe pia coꝛda ea nec lege
re valeq nec audire. Unde ⁊ nos iſtoꝛu

memo; ifica. nõ tam bonitateʒ p
ſtringimi.q; etiã fugimus ⁊ fugamꝰ.ne

maioꝛ:is inſanie occaſionẽ demus inſipiẽ
tibus. Contra ſtig Nata ant et impᷣſſiões
euidenter dici poſſunt.que ↄtra characte
res et figuras diximus.qꝛ ⁊ ipᷣa expᷣſſe ver
guũt ad ydolatria. Iſta em in ꝓpꝛiujs coꝛpꝑi⸗
bus et mẽbꝛis faciebant ydolatre. ꝓpter
quod euidẽter cultoꝛes eius ydolatrie ad
qua inſignia illa ptinebant eoipᷣo ſe pfite
bant/quẽadmo dũ equi certo inſignio co
gnoſcunt eẽ vngariſſiue vngarici.⁊ falſa
rij depᷣhenſi atq; puniti eo ſigno appent
eẽ falſarii. videlicet impᷣſſione apoſtolice
Pulle. Sic dyabolicoꝝ illoꝝ characterũ et

ſigilloꝝ impᷣſſionibꝰ conſignato ſe cultui

–

cut iud

tentur et

legibus

o atʒ additos oſtendebant. Si⸗
ſignaculo circumciſionis pacio

Dyabo
abꝛahe legi moſayce aſſtrictos ſe confi⸗
ſcipiendo bhmõiſignaculũ ad
ea ſe obligat obſeruaunda. Nõ igitux
ẽ mirum.ſi hmõi demonioꝝ cultoꝛes a
ipᷣis ꝑ iſtas execrationes interdũ obline⸗

bant videlicet etipßi demones porerat
naturali virtute ſua.pmittebatur iuſtiſſi⸗
ma dei altiſſimi voluntate. Ex hijs igiux

omnibus apparet iuſticia diuine legis qᷣ
omia iſta nepharia ꝓhibuit. vtpote ⁊ hu

mani generis pollutiones. abhominabi

liſſimas.⁊ creatoꝛis itolerabiles iniurias

Quẽadmodũ em̃ xpᷣiano nephas ẽ circũ⸗

cidi.ſic ei hmõi ſtigmatibus incidi etcha

racteribus impꝛimi et multo amplius vi R

delicʒ qnto execratio ydolatrie deteſtabi
Iioꝛ eſt q; ritus iudaicus. Septima paxs

ydolatria ẽ verboꝛũ etnominũ.quibꝰ tã⸗

tam virtutem imponuntmalefici. vt ipſo

audituet homĩes et animalia occiderũt

et etiã inſpectione litterarũ etfigurarum:

quibus ſcripta eſſet.ſicutdieebatiudeus
ille maleficus qui ſola infuſione verboꝛũ

4

Paolama icut diximus in pꝛecedentibus

quoꝛundã maurũviſus ẽ occidiſſe aſſere

bat Juivpe ga verba illa nec homo nec
aliud animal audire poteratquin moꝛe⸗
retur connnuo nec etiam litteras inſpice

re quibus verba illa ſcripta eſſent. PHꝛo⸗

pter quod etneceſſe habent ea diſœrep

ſcripturam eoꝛuʒ in aqua fact am. vbi p⸗

tractio litteraruns ſicut fiebatita etabole
batur. Om̃ falſum autem ſit et ;impoſ⸗
ſwpile dedarabimopaucis Sie iſta vru⸗
ineſſet verbis:eſſet eis exn

ellitate vno

quatuoꝛ modoꝛũ.hoceſt vela pane

terie ſue.et hoceſt aer. auta parte foꝛme

ſue hocẽ ſoni ſiue ſonauomis.qui par⸗

aut ex aliquibus illagmm.
modo manifeſtum e tibi.qula impoſſibi
le eſt: niſi cum aer veneno ant alia cauia
coꝛruptus fuerit vt moꝛtẽ inferat. Hecau
tem virtus veneni eſiaut alterius peſtis
non veneni vel veneꝛoꝛuʒ. qualis virtus
appareien aere quem ſpirant dꝛacones.

te ſignificatꝭum. aut ex omnibus bis.

quedã ſimilis virtus appareiqn aere quẽ

inſufflat buffo. Pꝛopter quod et buſo di
cit᷑ quaſi buſio.quia bucis flat ſeu iniuf⸗

flat venenũ.de ſecundo mõ facileẽ vide
re.? non ẽ poſſibile ꝓmodum illũ hmõi
virtulẽ in eẽ verbis autnoiba. ſonus em̃

–
7

ebon

bre
gtluci
frag
pleu
„fMlah
1 ſüvehen
ſnlien
die
egr
Pode
ſnan
i
A
(Aone
wpag
ſon
ſunn⸗
ſod
we.
W

—.

d gH
eere et . .
cut linẽ ſuã ꝑ quaã uminis ſui. Etibus
ann Bgerkazn deno nenn rranieuo h9 quia res. hoc ẽ ꝓp
⸗ mali lentes vel u timoꝛẽ pe onis: is. tũc nec xerit g: gz rem qᷓ ſi
temi Lienti. emẽci ũ em̃ ẽ paſſior alia ani tüyme an at hui is eadẽ ſi tioo⸗
dienk. ia ſua moꝛtẽ iones ani ni u agin uiz virtutẽ adẽ ſignã
Geunnn 1 elicet nin apud vulgt diatene na⸗ ge ſe magſ hni⸗ ne ieteſasfeuipteſt⸗
Uesnin oꝛe et gaudio. ni oꝛe et odi oſum us ſi cũ magis h utẽ habẽt q; pte ſi⸗
W imie n ꝛzi hor „53 E. imia 1½*½% 0 ntulũ ſili 1 a foꝛti „ori lus 2e 2 g
macic toci la triſtici homines triſtici eã q;ᷓ noĩ f den xpſii
64 Lociẽs me ia de moꝛte et etiam 4 q; noĩa qcũq; occide it ymago ali⸗
dangzin ve moꝛtuos eẽ oꝛte dñoꝝ canes alicui⸗ cũ q; vl ve ndũ reſpici 12
Ma . vero acuminepocis te dñoꝝ ſuo licuiꝰ ymagini kverba 7 eſpicientẽ
RZ acci acuminevoci udire potui oꝝ mul⸗ viſoꝛ vli ginis vl viſ ita inſt ne 3
accidere. vocis velſ⸗ potuiſti, nimio turali inſpecloꝛi. kviſu. moꝛi nſpectoe
ginn cunion er vehemẽti ſoni p intinimis rali ſilr ſe b oꝛillius 2 D ꝛiet quicu VM
ae tanta pturbatio oſi in fi lione ſi eri gis ſignificẽ le erit ci gno na
ni S⸗ vem pturbatio fi iin à; fit audi iue p rit.qꝛ noĩb nificẽt q;ᷓ pe cui naturali .
e ſun oꝛtẽ indu fieri in interio ditus põt res.nõ ibus ⁊ ve poſitiua. lia ſi ℳ
Piri funtnatun cat. Hee au erioꝛibꝰ capi A ga ſign rbis virtus iſi di⸗
H gs e ir s eenbe wanifeſtu KarRe
mn. erba quare manifeſtũ o diuini 260 5 potiu Ees ſũ? friuolũ catiois
. ber ex parte i anifeſtu e uinitatis ad ali⸗ 8 ptinẽ iuolũ res ei 2
un bere. iſta nibi n eſt noni 3 a quecũq; t ad ver es eĩ.
ni virtu Manif ihil diuine nima et pt ſignifi uqz. Nõ⸗ verba et noia
ute nomi ifeſtum eti inevirti ei ſignificationẽ em̃ ptinẽ oia 05
nulta ominu et ve etiaã eſt i utt ha is virtutẽ h ionẽ. ita tinetad 2
. atenu u et verbe —X iudeũ i bus. utẽ huius qj⸗ ita nõ 1 ea niſi
we 6ſonaci 8D occidiſſe oꝛuũ tha eu illuz us. qre nullae qᷓʒ alüs potius pᷣſtã
Wzr. cia oceldil „. Qſi aurũ illum 2 verbi ulla erit a 8 quibuſ. Pſta
mimd D ⁊ diſſonãcia nſi dixerite um verbis. enaRri ouſcunq;r
dirit in thym oꝛtiſſima nis vrute ba⸗ adpdi tibus fa o vie ĩpoſſi oib?
4 noſtrae thymeo a ma. ppk q te ha⸗ dictã virtu cile oſſibili
eſn pla⸗ aneſtl negiencez tn ba
ti; usadnio virtus! ondem'ei aut intet pl et tibi. qui⸗ mi HM
nme ocoge oc pulchꝛi larũ quali is eſt rba ratide ſi virtutis h i2. In nõ
W guich eglaßn uienlak n S Ei re lone
vilis. cia via ſil tatůr vel initas ali natio eti aut intelle it niſi ratõ i
t. vilntut nocẽ cumente tar Abne d rimereritaym .— vir⸗
. moꝛti? cẽdi verbi aſignati pᷣ Si enim o abſe ymagin tes in pꝛimis .
Wrao atzi rbis atq; ti pſtaret h fica il q; nomini nando atz int⸗ igket
lerabile inferni mo tq; noĩb aret hac ica illa unibus e o atz intelli 3,
Eaglle 1f: rni moꝛtẽ ⁊ t ibꝰ. no rio fi que virtutẽ ve tverbis fien ige⸗
4 71 ietibi ꝛmentüune eTt&ι nomen 1. jeri opi tẽ verboꝛ is fient mi
il Ubꝛite pus. ⁹ A itij neceſſa ementui u pinant oꝛum miri
bꝛ 18, Mece lentu into imus tibi ur. Jam au et neceſſa⸗
*R Peiras ſigng Ampfk. B ario ĩferrẽt au 2 v̈bi ibi erroꝛemi m autem d eſſa⸗
e⸗ bies atz noi tißm hoc Bonitas a tau⸗ bis vᷣt em iſtuʒ decla
5 1s alz; no hocx 4 8 atqʒ ſe 1— utes mirifie 5. ar. 9
is sterken peſt eſaln ande gfallie attribueb genüe
D atio nicuiqʒ n nitatis. que gnitudinẽ pte illa ni ires vll õ
. lationẽ ip qʒ nominũ 8. quare ta inẽ illa niſi vel e as ſiue vi ba ? noia
ec Liesti ioꝝ 7 0l inũ creat re tatavi laudes v vel exoꝛcilme virtut dig.
dienibus 27 oĩa mal eatoꝛ irtꝰ cni es vlalio oꝛciſmata v es buidin
bed 7 libus. 7 0a mala ꝛis vt ad ꝓ⸗ cuiuſlli lio q̊lib ata vle uidin
* mo? dia bona p tollera p⸗ r iuſllibet vl dqlibet mo rroꝛes ve .
ſriin nece 2s toſter na p̃ſtar rEt ab rat ali vl oicta vlſch ſub v vel
N neceſſario et ⁊ oĩs ĩ tarent au f aliqð iſt cra vl ſcpta vl eneratiõe
renih ſanati rio reſu dis Ifirmi eiſdeʒqᷓ aliqd fieri oꝝn ẽſcertũẽ a vl poꝛt oe
nmö mnatio ⁊T relurrec lrmas. 7 are 480 ieri ſed vi rtũ e nõ vᷣtu tata cu
Nnsen * virtus im nocun infirmoꝝ n fieret.et paret tibi it. Ex q̊ etia s cui vener 2
virtus. aut eẽ umenton n. 7 abl ei. et rũ et eanta vnſ etia cõſer neratio .M
gnati. ge rekndib 52. Anolie a . et nominu uplereydolalria verb „ ₰
2 gnat h bus ? verbis liꝰ. Iſt tes ille mi . . videlic olatria v S .
— gnat hoc e ratiõe dis a a v nirifice ißi et altera qu erbo
L ratliõe ſi⸗ za halfeſ veneratio que is attribu a qua virtu⸗
gnificalidis betai cuich loi creatoꝛi unt Altera
„ Sbon ipedi i qʒ ſiue ſcptu altiſſim
ꝝ ipeditqus cpᷣtura 0d
de knctrerian atiõe
vericultoꝛes
ı

„ Svlare- tumper
DdDee legibus

dei altiſſimi. ⁊ ꝓnũciãdo ſermones eius debãt. D. . nie
ipᷣm ve⸗ nominibus creatoꝛis pene omia maioꝛa

et etia ſcriptosſincerdũ deferẽ

ilr q;longe a veritate qui vni er

nerant᷑.et ꝑ huiꝰ venerationẽ mira inter ſeu magica et malefica oꝑa impoſueruit.

du a creatoꝛe obtinẽt. Sic et iſti malefici
nõ virtute verboꝝ.qᷓ vel ꝓferũt vłſcripta

deferũt.ſj veneratiõe qua vł ꝓferẽdovel
dDeferẽdo illa demon bꝰ impedũt.ab eiſ⸗

mo nes dei altiſſimi creatoꝛè impio illa fa/

Declaratũ eſt etiã tibi cũ hijs erroꝛ arhe
ſu magi ſimul et philoſophi qui libꝝ ſcft⸗

pſit de virtute verboꝛũ ⁊ caracterũ.et ꝓ⸗

pter hoc ydolatrie impiertate ſacrilegum.

dẽ obtincẽt multociẽs ꝗᷓ hoĩes admiratur le ptereunda ẽ illa veſania magoꝛũ et
multociẽs vel nõ obtinẽt.vel quia ipſi de ronomoꝛũ.qua virtute cuiuſda exnoi

creatoꝛis opinati ſunt.ſe oꝑari dyabo

cere ꝓhibẽtur vel intelligencia vel fraude lica om̃ia mirabilia ſua. Lui etiaʒ illð
ipᷣoꝝ ꝗ foꝛſitan ↄpoſuit petita cultoꝛibꝰſu

offend atu

alan autem a dei altiſſimi ſeruis. hoc ẽ

is nõ annuũt.vt ess gratis ſeruos poſſi⸗
deat dũ eoꝝ ſᷣuicijs omino impendũt ali
quid.et ex inde grauius deus altiſſimus
vel weſitanvr amplioꝛa ſerui
(& ab eis extoꝛqueant.qui nec de offenſa
Dei altiſſimi nec de ſanguine animarum
poſſunt vllatenus ſaciari. Exemplũ ð
soc euidẽter fuit in aſtaroth qui in pᷣſen⸗
cia ſancti Bartholomei apli loqui non
mittebat᷑. et hocipᷣm berich alius demo
cultoꝛibus ſuis reſpondit
abus cauſis malignitas demonũ pleniſ⸗
ſima fidẽ facit. Ja igr dedlaratũ eſt tibi q̃li
ter thaurus ille occiſus eſt de quo fecimꝰ
mentionẽ. Euidenter enim apparere de⸗
bet tibi quia miniſterio occulto demonũ
ſic.et ad ꝓlationẽ quoꝛundaã verboꝛuʒ li⸗
gantur interdum ſerpẽtes a maleficijs et
aggregantur. Non quidem ipſoꝛũ virtu
te.ſed pᷣtextu venerationis quã diximus.

lia veneratiõe ſcilicet veneratione crea⸗

De alis dn O&
nocetur innocẽtibus. Manifeſtum eſt
eos execrabiliter polluere nomẽ illud in
quo tam deęteſtabiliter abutunt videlicʒ
ad malefica et flagicia ad turpitudines

virtute creature.ſed a

honoꝛis ⁊ reuerẽcie impendi voluerunt:

vt libꝛũ in quo ſcriptuʒ eſſet nemo tãgere
pᷣſumeret niſi mundus ⁊ mundis veſtib⸗
indutus. Scito autẽ qꝛ nomẽ illud vlvox
qcunq; ſic valde barbara ẽ.et nõ eſt vllio
mò aliqõ ex quatuoꝛ nominibus quibꝰ
apud hebꝛeos nominat᷑ creatoꝛ. ⁊ ð iſto

noĩe ea q̃ diximꝰ inueniũt ĩ libꝛo nephe⸗
rio ymaginũ lune licet autẽ ter ſufſiciant

ad defenſioneʒ iſtiꝰ erroꝛis ea qᷓ dirimus

trademtibi ⁊ alia deſtructione.qꝛ igit᷑ ꝑ
nomẽ illud ſcõm illos fiũt maleficia ꝗbꝰ

„. .

pficiendas. Ampᷣ.Cũ hmoi opꝑa non
ab ipᷣo creatoꝛe effiicc
ant / vel ꝑ nomen ſuũ vel gra vel noĩs ſui
ipᷣe crealoꝛ oꝑabitur iniuriã otumeliaʒ
ſuivel virtute ſuã accomodabit et exhibe
bit cõtra ſeipᷣm. ⁊ ꝓpter hoc erit omniuʒ

inſipientiſſimus peſſimus.dum nec in⸗

oꝛis et ꝓlatione ſanctoꝛũ verboꝛum.acci nocentibus nec ſibimet in iſta ꝑtè parcat

dit etia interdũ ꝙ mali homines ſanctis

⸗ Ampliꝰ. Quid magis ſanctitateʒ et

exoꝛciſmis ⁊ talia faciuntæ⁊ demones abi dignitatẽ noĩs illiꝰ fieri poteſt.q pollutõ

ciunt.Demonibus daãtibus honoꝛeʒ deo

altiſſiantionẽ eius ferre nõ ſuſti⸗

nentibus aliquando.vel in eos qui talia
acceptãt ſeuiunt.ſigt legit᷑.actuũ.xix. de
filüs ſcene pᷣncipis ſacerdotũ. In multis
autem animalibus ligatio ⁊ congregatõ
vldiuina virtute et miraculoſe vt diximꝰ
vel ſenſu nature que eſt vna de radicibꝰ
magice naturalis ſam igitur patefecimꝰ
tibi erroꝛes hominũ qui verbis ⁊ caracte
ribus virtutes mirificas attribuerũt et q⸗
liter habent eas.et qualiter non habent.

tati ſunt videlicet magi qui ſigillis ⁊ anu

lis ymaginibus ⁊ caracteribus planetaꝝ

dũ inferioꝛẽ ꝑ ula in poteſtate ſe hre cre⸗

virtutẽ ſua pᷣſtaret.
Diſplicencia creatoꝛi fac
apparet libꝛũ illũ legẽtibus.et alios om⸗
nes pꝛeſtigioꝛum et ymaginũ et ligatura
rum ſi lamen et libꝛi illi inueniantur. qo
nunc aułrtat deus ſed pereat mẽoꝛia eo⸗
irer He rum cũ eoꝛuʒ conſonitu.
et q;tũ errauerunt qui ſapientiſſimi repu S

eidẽ magis aduerſari poteſt.qua abuſio
eiuſdẽ ad tam impia taq; turpia oꝑpa q ꝑ½

ipm ſe facersmenciũt. Quare eomo vir⸗ E
tutẽ noĩs illius impedirent.qð ad tã dete

ſtabilia oꝑpa eo abuepᷣſumeeẽtvl creatoꝛ

aciut ꝑ illa malefici

ſooſt hoc re⸗

latrie que eſt tempoꝛis quaʒ etiam adeo

1 cteri 1 pꝛouexit erroꝛ malefitioꝛum vt etiam no
tantas virtutes attribuerũt.ꝙ totũ mun

minibus dierum ⁊ hoꝛarum virtutẽ mi⸗

rificam attribuerent etopib⸗ malefitioꝝ

nta aute mala ?taz

ſtat nobis loquẽduũ de octaua parteydo E

Eeriho
etlurine
gilſiben
hoe.
ooin
nborene
pniruein
ſrimulie
onvs⸗
atheſt

P d

äme
grbet
ſain
ſunehul
ſtaloot
winn
el
Msin

anald
Uewan
wüfen
idn
VWa
e
s

*
MMB, lxviij.
nna ſuon illa adbiberent. vnde creber ſne in tpe.ſicut adhuc dies egyptios multi ĩfau
mig nenitur in operibus maledictaru yma gi⸗ ſtos credũt ⁊ infoꝛtunatos ꝓpier plagas
disnn nũ. ſcribens in ea ymagine ſcʒ nomẽ diei quibꝰ diebdvel credur flagellatum fuiſſe
biciihg ⁊ hoꝛe. Et hocde genere ydolatrie eſt egyptũ ⁊ egyptios.⁊ iſton duoꝝ pᷣmũ ꝑti
R iuud qð in parietibus domoꝝ ſcribit eni net ad ydolatri ſtellarũ de qua ſufficiuũt
e Nüt am hoꝛe nomẽ diei. quo poſt audita ſũt tibi ea que ia ditim⸗ SBcom adeo eui
a tonitrua in regiõe illa.credũt em inſaniſ gdentis erroꝛis ẽ. vt raꝭõe deſtructio eius
aidn ſimi multi virtute huius ſcripture tua nõidigeat. Wanifeſtũ eĩ ẽ.qꝛ duo mi
ſnen ſit domus a leſione fulguris.qua creduli lia annoꝝ ſũt inter iſtos ⁊ int illos.dies
umnd tate que maioꝛ poteſt cogitari demenciag in quibꝰpcuſſa fuit egyptus⁊ dies iſtinõ
Aunii⸗ H De boc genere eſt omnis erroꝛ ille ã cõmunicãt niſi nomẽ ⁊ ſpecies cum ülis.
Näiwie. credũtur quedã hoꝛe foꝛtunate et fauſte. Pec igit᷑ cauſa ẽ.quia iſti dies ĩfauſti ſů=ũt
Enenn. quedãa infoꝛtunate et infauſte rebus inci ga ſunt eiuſdẽ ſpeciei.⁊ eoꝛundẽ nominuũu
mndsetd piendis ſiue aggrediẽdis. Hmõi autẽ in⸗ dies/ hoc ẽ ſicut diceret. Quia quidam
mellutſh ſanie facilis eſt deſtructio neceſie enim ẽ petrrus fuit malus et infoꝛtunat ꝙ omis
enöckt vt altero duoꝝ modon attribuãt hac vir⸗ hõ ꝗ de cetero vocabit petrus ſic malus
mmmrs tutẽ tpi.videlicz aut ex natura ipᷣa tẽport. aut infoꝛtunatus.qͥ nihil magis friuolujs
e titn aut ex aliquo qð fieri poteſt ex natura t⸗ ⁊ irrationabile dici poteſt. Jam igit pate
kinont pois cii natura tpis ſit omoger.in totor facta ẽ tibi ydolatria tꝑis. ⁊ erro: aut im⸗
bfin in qualibʒ eius ꝑte.Eodẽ mõ igr eadẽvir 4Pias eius. Poſt hecloqmur d nondaa
eng tus tocius ⁊ ſingularũ partiũ eius.quare/barte ydolatrie ꝗ de inicis ẽ ⁊ derebꝰini
org totũ fauſtũ erit. et hoꝛe ſingule. Simili ke ialib us. ⁊ hoc ẽ ſcõm duos modos.ꝗa
n- autẽ totũ infauſtũ et hoꝛe ſilr. aut tcotum res iniciales et inicia quo vocant homi⸗
wmif ) „ neutrũ. Amp. mniũ virtutũ iſta foꝛ nes huiuſmòi aut inielligunt cauſas eſſe
ewrili tiſſima eſt. videlicet foꝛtunandi ⁊ infortu ſubſequentiũ euentuũ aut intelligut eos
R nandi. pſperandi et deſtruengi ſeu ledẽ⸗ eſe ſigna. verbi gracia. cum ſurget aligs
Amuns di. Sotiſſima em virtus ẽ quò ↄſeruatur de loco ſuoſi moruz ſargecl inchoauerit
ncen Znceps cu toto exercitu ſuo in pᷣlio. et na a parte ſiniſtra ſui videlicet mouẽs eam
Glabeft uis magna in medio mari cõtra impetũ pᷣoꝛemqʒ dextram aut ſuper pedem ſini⸗
Finmw ventoꝝ et inundationẽ fluctuũ cuiuſmõi ſtrũ.pluſqʒ dextrũ mouerit. aut veſtimen
imii, oĩa ipi attribuerũt homines hoꝛis.vłeri tũ pᷣmo induendũ euerſum.aut non ince
at tus ad bellũ vłaccenſus in mare. Dimili perit vel induerit. aut euerſio in vnoquo
monn, ter ↄuanões domoꝝ a ruina.et ſabboꝝ) q; iſtoꝛũ fuerit. credunt huius erronei
mtmin fſfegetũ fructuũ ab omi kſone ſibi. et cõ talia inicia vel cauſe ſint vłſigna iufoꝛtu
Grunn traria ola hoꝛis attribuerut. Quare ſicut nioꝛũ vel foꝛtuniaru illa die vel menſe vk
R diximus virtutẽ foꝛtiſſimã rei debiliſſime anno futuraruʒ iuxtavel cuʒ pᷣmo die an
iphin attribuerunt. quia et rei 6 accides ẽ.⁊ int᷑ ni vel menſis vel ſeptim ane talia accide⸗
t oĩa accidẽcia debilioꝛis eſſe. cum eiꝰ eſſe rint. autem talia cauſa eſſe nõ poſſiunt
nigil nõ ſit niſi fuxus et deſitio atq; defectab euentun noſtroꝛum facileemme Zi
Erin; ipo eẽ. Ampliꝰ.Cur tpi emon potius em̃ hoc eſſet in poteſtate ymmo in volun
Kän motui virtutẽ hui⸗atribuerut. cũtemp tate noſtra poſitum eſqt quicquid nobis
nmn ü ſit mſi menſura ſius motus. Am vnaguach die vel annð accideret.cum in
Enun q plis. Curtpi etnõ loco. cũ locus euidẽter hoteſtate noſtra poſuum ſit ſquicquid pᷣ⸗
ſitſtabiliozis e : foꝛtioꝛis quaz tempus. dictozũ et ſimiliu inicialium in bꝛen ne⸗
lozN Ampliꝰ. Si iſta virtus ẽ naturalis tẽ natis tempoꝛibus facdamus.eęt ila no ac⸗
io gun poꝛi.erit maio: ex neceſſitate in toto q;ᷓ in cideret nobis niſi pꝛoſperum.et ſi accide
zinunc pie.⁊ ita maioꝛ in anno q; inm ſe. et in ret aduerſum de voluntate noſtra nobis
mioꝛue menſe qz in die. et in die qʒ in hoꝛa. ⁊ ita accideret. Amplius. Maniteſtum ẽ.
voſthoe in toto tpe aᷣ fluxit ab oꝛigine mundi qʒ lalia cauſa eſſe per ſe non poſſunt euẽ⸗
in qualibet hoꝛa vel die. Oſi dixerit tuum noſttoꝛum amnind nem l e nin⸗
uneh . aer alio na inuenimus ꝙ allq attribue gencia ſunteuentibus nolnis atz omni⸗
enunn Auüt hac virtutẽ tpi niſi vel ex ↄſtellatione. n0 inoꝛdinata ad illos. Omnino enim
uim „ icut dicut e martis diẽ authoꝛã aut alte inoꝛdinatus eſt motus pedis vel aueri⸗
ueiner us planete. aut ex rebus ꝗ fadie ſunt i, us partis noſtie ad maluʒ etad bonum

. .
1 4.

6

Be

contrahendũ ?. ⁊ ad alia multa huio. Cũ
aut om̃is ꝗ ꝑ ſe cauſaſoꝛdinats ẽ ad ome
illud cuiꝰ cauſa ꝑ ſe ẽ. Ampli⸗. In hoc
nõ ꝓuidẽcia ſeu diſpoſitione cogemur.⁊
eueniret nobis vel ꝓſpera vel aduerſa.ſʒ
t ex huiꝰ cauſis niſi foꝛte dicat ꝙ ꝓuidę⸗
cia Diuina oꝛdinat apud nos ⁊ de nobis
quẽ pedẽ pᷣmũ moueamꝰ.aut qð ex calci⸗
amentis nris ᷣmũ accipiamus ⁊ hoc ma
niſfeſtũ ridiculũ videt. Amp̃. Scõʒ er
roꝛẽ iſtũ.iſta nõ ſunt cauſa. euentuũ ño
rũ niſi quia inicialia. Hoc auũt accidit eis
videlicet vt ſint pᷣma in aliquo pᷣdictoꝛuʒ
tempoꝝ ſiue inicialia oꝑa noſtra. Inicia
litas igit᷑ ſiue pᷣmitas pᷣſtat eis hoc vt ſint
foꝛtunata vel infoꝛtunata.⁊ infoꝛtueũtvł
Hetueũt euẽtus noſtros.ſed ⁊ hoc vnde.
HHihil em̃ dignitatis vel foꝛtunitatis ha⸗
bet aligs hõ exhoc ꝙ pᷣmus ingredit᷑ vel
egredit᷑ locũ aliquẽ qᷓ; ꝗ ſecũdo vłtercio
ingreditur vłegreditur iſm. Pꝛeterea
hoꝛa qᷣcũq; tꝑis in nullo ĩmutat᷑ ꝑ ea di
ea fiunt. Alioꝗn oĩs hoꝛa ⁊ foꝛtuniſſima
eẽt ĩfoꝛtuniſſia.cũ in oĩ hoꝛa ĩcipiãt fieri
⁊ fiatinũerabilia bona ⁊inũerabilia ma⸗
la⁊o ptĩa ⁊ peſſia Ampᷣ Si iicialitas ↄfert
opꝑibus noſtris vt foꝛtunẽt vłinfoꝛtunent
bona opa nra videlicet ↄueniẽcia/cur nõ
⁊ finalitas:Cõtraria em̃ equaliũ virtutuʒ
eſſe neceſſe ẽ.⁊ ſi alterũ hoꝝ altero vel di⸗
gnius vl potiꝰ eſſet.dignius ẽ vt hoc ſit fi
nalitas. pfectio em æ nanaio dignioꝛes
ſum qua iniciũ ſiue iniciano. Ampli⸗
Si ꝓpter hoc quia pᷣcedit huiꝰ ðpꝰ ſeq̃n
cia poteſtatẽ habet vt ea foꝛtunetvłinfoꝛ
tunet/quodlibet opus habebit poteſtatẽ
foꝛtunadivł infoꝛtunaãdi ſequẽcia ipᷣʒ opa
P ſi dixerit. quia nõ ꝓpter hoc opus ini
ciale a
at vl ifoꝛtunat ſequẽcia qꝛ pᷣcedat illa ſo

lũmõ.ſed quia pᷣcclit illa inicialit.videlʒ
quia e pmu in aliquo p̃ᷣnominatoꝝ. Pꝛi⸗
mu dieo in tpe illo. cur nõ ſilr ꝙ pᷣmu fue
rit ſcõm locũ. no habebit ſimile virtutem
foꝛtunãdi ⁊ infoꝛtunandi opa ſequencia
id eſt oꝛdinatione locali. Magis em̃ con
ſequentercerta ſunt opera ſecundũ locuʒ
q; ſint ſe ecundum tempus.quare maioꝛis
virtutis ⁊ maioꝛis influencie indicent

debilioꝛes foꝛtiuz mioꝛes maioꝝ cõ

Mſisvl ſeqncia vł diei foꝛtu

legibus

ne 7 Abudancia ſua influẽs.cauſat om⸗
nem effectu ſuũ.⁊ ꝓpter hoc maioꝛ ⁊ foꝛ
tioꝛ ẽ atq; nobilioꝛ.ſicut vides in lumino
ſitate ſolis q maioꝛ ⁊ foꝛtioꝛ eſt omi ſplẽ⸗
doꝛe quẽ cauſatiæx caloꝛ eius ſilr.⁊ ad hłie
modũ ſe habet de omnibꝰ cauſis natura
lit᷑ ⁊ ꝑ ſe efficientibus.Ecõtrario auteʒ ſe
habet ſcõᷣm erroꝛẽ iſtoꝝ.Inicialia eĩ opxpa
noſtra interdũ viliſſima ſunt ac debiliſi⸗
ma ⁊ ſequẽtibus opibus nullalenꝰ com⸗
paranda. Apparet igit᷑ huius Erroneos
cõtra natura rationẽ ſimł talia ſompni
aſſe.⁊ in hoc impietatẽ ydolatrie incidiſ⸗
ſe.ꝓpter hoc ꝙ ꝓſperationẽ ⁊ infoꝛtuna
tionẽ totius vite noſtre.ymmo totam eiꝰ
gubernationẽ rebus tamvilibus attribu
erũſjhonoꝛẽ em̃ creatoꝛis et gloriã qtum
ad hoc reb huiꝰtranſtulerũt.Ordinatio
em̃ vite noſtre dei altiſſimi opus eſt.
autẽ noſtra inicialia ſunt de quibus men
tionẽ fecimus cauſalia ſunt ⁊ voluntaria
⁊ talia.ex quibus nullo mõ pendet ſeqn
cia wanifeſtü igitur ẽ eos nimis errai
ſe qui dixerut inicialia opera noſtra non 7
cauſas eſſe ſed ſigna ſequentiũ euenuũ.
Erroꝛ giſte manifeſte deſtruit per
hoc ꝙ huius ſigna nec naturalia ſunt bo
noꝝ nec maloꝝ euẽiuuũ.nec poſita ſeu po
ſitiuanaturalia quidẽ ſigna nõ ſunt.quo
niã nec ꝑ ſimilitudinẽ ſignant.nec ꝑ conſe
quencia vt fumus ignẽ.⁊ vt effectus natu
ralis generaliter cauſam poſitavero non
ſunt.quia a vullgauctoꝛe poſita vel inſti
tuta ſunt ad hecſignificãada. Reeterea
ſignificatio neminẽ retrahit ab agendo.
ſteqʒ aligꝗs curat eam. Si em̃ mues quis
ſtultiſſimis vel legat vł a udiat ſigniſicati
onẽ moꝛtis ſue vel cuiuſdã alterius huiꝰ
Si milleſies legat vel audiat ſe ręgẽ eſſe
vel fieri ſeu auatũcunqʒ aliud boſtuʒ de

„

ſenon ꝓpter hoc aligd Dingrir faceroyr
aggredit᷑. Similiteuatũcenq; expꝛeſſe
pictum aliquid videat infoꝛtuniũ ſuum:
aut foꝛtunam.non mouebitur ad agẽdꝝnñn¶.
aliquid vel nõ agendũ.ſciens quia hui⸗
ſignificatio non fit ad eũ pᷣmuniendũ vel
inſtruengũ vel foꝛſitan conuiciandũ.nn⸗
da autem ſignificatio omnino nõ moue
bit en ad aliquid faciendũvłdimittendũ

Amp̃. res vilioꝛes ſint cauſe nobi - M ſi dixerit qui s æ in rebus hui⸗ ob
4 liñt debiliores fonigen cauſe e Miſi dixerit qui s ꝙ in rebus h

ſeruatoꝛes pleruũq; inueniunt veritatem.

ſi oꝛdinẽ nature ẽc cõſequẽcia rationẽ EReſpondemus tibi.quia hoc duob⸗

imul eſſe cauſe inq;; efficientis. Cũ enim
efficiens naturaliter omnis de plenitudi

modis ſit. ⁊ pᷣmus modus naturalis eſt. Q
Zui em̃ obieruationibꝰ credunt huiꝰcõ
— 2.

„

blutte
naſbie⸗
nse
aite
. ibrci
mnnaaſ
aiuruin
Ominea
Gieran
Enn
Enis

nci⸗
n
ad⸗
i
Wo
h
ice⸗
hon
Me.
lſen
ſeſ

ene.

unta Nicg
nulapor
daianns
Muluſen

Calrünch

niriztona
movunan
brzamin
Cenigm
1Oantio

bröen
rngs
dkn
S
nücer
eden
Amalerd
Noſen
n ytt
oſhnus l
Nomon
ſamiinti

nc n

Eigtal
gtle e
boNNe
ittocoref
hagfe
unlifun⸗
raliit
scin,
mmendinr
endün
nömon
li
sh,
eorob/
Alise
inii

V

— .

DHNouiſſuna pars ydolatrie qua ſupe

Deeerer. uιπαπυυ rr
72

—

foꝛtant᷑ anime eoꝝ et expylarãtur cuʒ bo⸗

na ſibi euẽtura credũt.⁊ ꝓpt᷑ hboc magni
ficẽtius aguũt atq; ſtrenuius. Magnifice⸗

cig aũt atq; ſtrennuitas opera melioꝛant

inierdũ et ꝓſperant. Econtrario vo cum nis
mala ſibi euenire ſtulta creduliiate ſuſpi⸗ 6 Debes aut ſcire

catur timoꝛe atq; deſberatione et doloꝛe
Sinmiliter deficiũt et concidunt.⁊ ideo ſe

gniter atq; debiliter agunt in operibꝰ ſu⸗

is. Segnicies animi ⁊ defectus animi pu
ſillanimitas ſicut opera ipᷣ̃a deterioꝛant.
ſic malis iminetibus nõ reſñſtũt.quin po⸗
tius ea euenire paciunt. ⁊ bona ipᷣa quo
minus eueniant impediũt. Secund?
modus ex ſuggeſtiõe demonũ. qui ea vł

R bona vel mala que pꝛeuident ſtultis ob

ſeruatoꝛibus ſuggerunt. et non ẽ dubiũ
guin aliqᷓ pᷣnideat᷑ ⁊ pᷣſciant demones de
futuris aut imminentibus nouis euenti⸗
ba. Non eſt ergo mirũ ſi que ſuggeſſerũt

interdum peſiutut homines euenire.
ſi
rius decimã numerauimus reru inuenti
ciarum eſt. In quibus iuxta erroꝛẽ anti
rũ ſi quis oua cũ matre in nido cubate in
neniret vel cum pullis locũ optimũ obti⸗
nebit. de quo ſuꝑius fecimus mentioneʒ
huic aũt tanta attribuerũt virtutẽ.vt ſi ꝗs
illu inueniret.⁊ ſi cuſtodiret vt matrẽ abi
r e non ſineret. fecunditas et ꝓſperitas a
Ddomo ſua nunq; recederet vnde adeo in
ualuerat apud eos iſta ſtulticia.vt niduzʒ
hmòi tanq́; cauſam fecunditatis ⁊ ꝓſpe⸗
intatis ſicut et tempoꝛalis habundancie
vnuſquiſq; qui eum inueniret cuſtodirex
De marre etia ſit inuenta multa maleficc
atq; veneſica op erabaãtur.et ad reoncili⸗/
andũu amoꝛẽ.pᷣſtandamꝗ; fecunditatem..
virturẽ ꝗjdem mirificam ineſſe credeban
⁊ ita del opa atʒ dona alii qᷓ; Pi attribue
bat. ut alii ctoꝛẽ fecũditatis et

Quare
opulẽcie tpalls q; deũ altiſſimũ opinab ã
tur hoc auteʒ erat ydolatrie impietas. Et
ideo pt ſupꝛadiximus remouit eam deus
in. xxij. Deutro. De hoc erroꝛe ꝓceſſit ver

non eſſe foꝛtunatusad inueniemũ nidũ
pice.Ad huaꝑc erroꝛem tendũt qui credũt
eſſe inuentionẽ modici ferriqua młti au⸗
ri eſſe magis fauſtam. et inuentionẽ ferri

foꝛtuniſſimaʒ credunt eſſe acus. Credun?
Tetiam nõ minoꝛi ſtulticia melioꝛem eẽ in

nuentionem obuli q; nummi Eredunt
enam imfoꝛtunatz eſſe inuentionẽ bouig

bum illud vulgariſſimũ quo quis dicitur·

vel ouis.foꝛtunatiſſimã aũt lupi vel colu
bꝛi. Poceſſit autẽ hee inſania eouſqʒ
apud omnes barbaros. vt om̃e illud qd
pᷣmo inuenerint adoꝛent vndiq;ʒ.ſiue poꝛ
cus ſit ſiue canis ſiue aliud quodcunq;.
inuentam acumvł
ſbulum inuentũ ariaſſime cuſto diunt er⸗
roꝛis huius ꝓfeſſoꝛes.tanq; cauſam foꝛ⸗
tunatõis ⁊ ꝓſperitatis. Hic aut erroꝛma
mufeſtus eſt. vt nec contra eũ ratiocinãduũ
eẽét.Quis em̃ dubitet acũ nec ex parte ma

terie nec ex pꝑte foꝛme ſue quicq; poſſe ad

foꝛunam vel ꝓſperitatẽ. Si em̃ ex parte
materie quicqᷓʒ poſſet.tũc inuentio maio

ris ferreivel ferri magis foꝛtunata eẽt qd

ip̃i negant. Si auteʒ ex parte foꝛme: tune·
nõ refert vtruʒ ferrea vel lignea materi ?t
it acus ⁊ hoc ip̃ᷣi iten negat. Si vo ex am
obus ſimul tũc nõ reſtat niſi vt omne⸗
vie ſeminentur acubus.vt quocũqʒ; ineri
mus acus inueniamꝰ. et bona nobis in
omnibus vl ꝑ omnia eueniant.O· ſi dixe
Tit. quia nõ eſt foꝛtuna inuentio acus ni⸗
qſi ab alio perdita fueriet caſu inuenta v

quod melius ẽ repertatunc ex infoꝛtunio

et pꝑditione altenius pendet foꝛtuna hecx
ita aliquod contrarioꝛũ pendet ex altero.
De obulo vero ⁊ numo facilima ẽ deſtru
ctio. Si em a parte materie ſue cauſa ẽ bo
ne foꝛtune.multofoꝛtius nũmus integer:
cum in eo ſit plus de materia eadem. Si
vo a partę foꝛme.Silr cum eadeʒ foꝛma

et maioꝛ ſit in io nümo.Eodem mõ.⁊ ſi

a parte amboꝝ. Ambo em̃ ⁊ maioꝛa ⁊ foꝛ
tioꝛa ſunt in nummo integro qʒ in obulo
ſi dixerit. quia nõ ẽ hoc ex obulo ſcõs
ſe. ſed exinuentione noſtrateſt iſta virtus
ip̃i obulo.non refert igituxau obulus ſit

an numus illud inuen u. en om⸗

ne inuentum a nobis habebit ex neceſſi⸗
tate virtutẽ iſtam et neluʒ erit infoꝛtuna
tũ. Pꝛeterea qualiter inuentõ noſtra hac
virtuiem pſtabit obulo et non nummo.
tum et qᷓntũ ad materiam ⁊ qutũ ad for⸗

mam nummus receptibilioꝛ ſit cuiuſcun⸗

imp̃ſſionis qᷓ; obulus.Oꝛ ſi dixerit.qa
atione minoꝛitatis eſt hoc.tũc meli⸗ eſſzʒ
innenire viliſſimam partẽ vnius nummi.
2 ita in infinitũ et modicum ferri q̃ʒ mille
milia auri et argenti. Amplius.: Que
cauſa et prohibens aurum a receꝑtione

HhBuius virtutis.
ulio dei ð ydolatria ct partiibus

DOſtz igi᷑ expediuimus nos au

ea ναεαο
Brrarseren

eius et aperuimus tibi aliquatenus vigs

ceoꝛiũ.patefaciamuſq; tibi.q̃ ĩoꝝ placeãt
deo altiſſimo. ⁊ qn Kint veri noĩs ſacra ⁊æ
ſacriſicia. et que noĩ

aatiντιαε
vb Br

2 2
. 7 l 1 „

Be

.
legibus
quo inſtituta fuit. ſi hoc modo tũcfieret·

deſtructionis ipius.Conuenies ẽ vt cõſe⸗ qualis fuit circũciſio phyliſteon ducento

quẽter accedamꝰ ad ritũ ſeu ad ritꝰ et ſa
crificia atqʒ ſacra/et declaremꝰ veritatem

1 nsillis D indi
Ina ſint. Dicemus igit in pᷣmis qe rit⸗
Ppᷣe mos ẽ initiatiois ſiue ſanctificatõis

—————,——

atz frequẽtimime dicit ſeefamran vt rit⸗
circuciſiois.ritus baptiſmi. Interduũ autẽ
extendit᷑ noĩatio hec ad tota obſᷣuanciaʒ

vniuſcuiuſq; legis. Uñ ðꝛ ritus iudai
cus tota obpᷣnatio iudaice legis ⁊ rit cpi
nꝰo et ritus ſarracenicus eodẽ mõ. Et de
rermea quidẽ iã expediuimus nos ꝓ
4 rtfackatus ille eanilcbare ſm intenti
Onẽ et ꝓpofitũ noſtrũ in iſßꝛo. Tria igr
iſta videlicet ſacramenta ſacrificia: arc

Pꝓpter tria generalit᷑ inſtituta ſũt. Sacra⸗

mMẽla ſcilicet ad ſanctificationẽ. Sacri
ficia ad reptopiciatõeʒ. Sacra ad dei ho

noꝛificationẽ. Unde ſacra dicũtur feſtoꝝ

t ad feſta ꝑtinecia. Hec em̃ tria nob ne⸗

Iceſſaria ſunt. Heceſſe eĩ ẽ vt ſactificemur
⁊ ſancii ſimus. Neceſſe iterũ ẽ vt iraʒ cre⸗

——..ꝰ—

atoꝛis declinemus. et vt pacẽ eius et gra⸗ npe
cijã habeamus. neceſſe iterũ ẽ vt ipᷣm cre⸗ fuit. Ualebat inq; ex conſequenti.etſi nõ
atoꝛẽ cultu ſibi placito iugiter honoꝛifice expᷣſſe exinſtuutione ad tollendũ oꝛigina
mus. Et pᷣmũ quidẽ ꝑ ſacramenta no
bis tribuit᷑. Qucadmodũ em̃ p veſtimen

no EV

7

ſanctificat illũ eu

ti veſtitio.et per oꝛnametũ ornatio.⁊ ita
de alis ſic ꝑ ſacramentũ ſacratio ꝑſiciturx:

Sicut igilurnon ẽ veſtimentũ cuiꝰ appli
catio ſiue appoſitio non veſtit illũ cuiap⸗

ponitur.neq; oꝛnamentũ cuiꝰconueniẽs
appoſtꝑig ua o:nat illũ cui apponit᷑. Sic
no e vennoĩs ſacramentũ.quius adhibi
tio ſeu appoſitõ K ißo ens ſagarſen
id hoc adhibet᷑ ſeu ap

.

ponſtur. Signũ vtiq; et adiutoꝛũ ſanctiſi
cationis eẽ poteſt. auas q̃ͥʒ ſacramentum
oiatur. ſed inſtrumentũ ⁊ cauſaſanetiſi

. 1 „ + — —,— — — — 7
ationis nullatenꝰ eẽ po terit.ſicut appa⸗
et in circũciſone. que quideʒ in ſe ẽ adiu

toꝛiũ ſanctificatiõis q;tũ ad mundiciam
carnisvt ſupꝛa dixima⁊ ſignũ ẽ ſiue ſigna

culuũ ſpualis circũciſiõis ex ipſa ſilitudine
reſecationis pᷣpucij ⁊ ex nomiatione ſua.

Di ergo fiat circuciſio tm̃ manualitabſqʒ;

vlla inuocatiõe creatoꝛis. intentõe vlia
ſpiritualis circũciſionis erit quidẽæ ſignũ

Zadiuloꝛiuũ quid diximus vt ect ꝓ lemꝑe

m opinionẽ vniuſcuiũſq; legis et maxie

rũ quoꝝppucia petebat ſaul a dauid. ſic

legitur in.xviij... Reg. Manifeſtũ igitux

ri nominis.ſed quẽadmodũ diximus/tñ
ante tempoꝛa legis rite fiebat videlicet ſi⸗
cut et patribus tradita et ab eis ſeruata.
valebat ad tollendũ oꝛiginale peccatũ ex
obediencia et deuotione ſeruantiuʒ. ⁊ ex

obligatione qua per ipᷣam ſe cuſtodiẽdũ

pactum et fedus iniuit.deus inter ſe ⁊ ab
raham atʒz ſemen ipᷣiusqua ꝓpf᷑ inſignũ

federis ⁊ obligationis ßuandi pactuʒ pᷣ⸗
dictũſolummodo inſtituta fuit circũciſio
Pactum autem illud et fedus erat inter

deum ex vna partelabꝛahamq; et ſemen
eius ex altera. vt ipſe eſſet deus eoꝛum.
Quare manifeſtũ ẽ ꝙ ꝑ ipᷣam circumciſi
onem obligani feu obligabant ſe ad cui⸗

tum dei.qm ad hoc obligabãt ſe vt eſſent
populus dei.et vt ipᷣe eſſet deꝰ eoꝝ.Qua

re ↄſequẽter p ip̃am circumciſionẽ ydola⸗
trie renunciabãt et omni cultui ſuperſtiti⸗

le. Seomnibye pise iſe iegiluf in
xvij. Beñp. Quare ex neceſſi

Ne ſitate valebat
circũciſio generi abꝛahe cui ſoli impoſua

le peccatũ.et foꝛie contra alia peccata.nõ
em parum ẽ obligare ſe ad dei culturam

⁊ intrare ꝑ eam er poꝛta tam artam. ¶e
rum qm̃ per circumciſionẽ. ⁊ quãtumeun

W. et quocunq; valeret ſernantibus non
erat conſultũ niſi modice particule gene⸗

abꝛahe.et illi etiam nõ tori ſed ſoluʒ ma⸗
ſculis in illo.Plaga aũt oꝛiginalis pecca
ti. et alioꝝ eccatoꝛum cõmunis erat toti

generi humano.quare nataraliter requi
rebat cõmune remèdium qllare decebat

oↄmunẽ oim deũ.oẽmq; miſeratoꝛemvni

unerſoꝝ ↄmũe tatisplagis adhibere reme

din. Sicut igitur vna erat plaga.ſicoxłe
bat vnũ eẽ remediñ’. Ampli⸗ 8
electi deæ vniendi erat in vnũ dei populũꝰ

Ampliꝰ. Si oẽs
cũ vnitas ritus ſolaymitatiõg populũ ef⸗
ficiat.neceſſe erat vnũ ritum inſtituere ꝑ
quẽ in populũ dei intrates exciperentur

in vnũ dei populũ vnirent᷑. ſi em̃ diuerſi

eſſent ritus in populo dei nõ ect populꝰ

dei ſed populi et ideo non eſſet inter eos

Enio ſeu fraternitas ſpirituat. neceſſe au

quia circũciſio.id eſt ablatio manualis b
pucij nõ eſt per ſe.⁊ in ſe ſacramentũ ve-

—

ris humani videlicet ſoli ſeminis generꝭ/

y⸗

ſeinterd
leboce
Cada.
8
gaalt
ſeseltu⸗
dipman
ochtl
lkene
ledeeſt
Nicenus
dehante
ſen
Noſunt
glinisſin
kun
Mdeſcin
Cfiuene

wſilccp

enad

nbe
Ngen
ſc
Meir
Nn
mü
ſeen
one
hon
mi⸗
l.
u
tt
Alnn
Ab
kunl
llledee
d ſ

Einetn
agpintgi
nd Nen;
futchnin⸗
usaa de
mga
NG
brena⸗
enchn
ger
iniſe
milhefti⸗
ziregrun
–
im
mtti⸗
üotgn
4ellala
luren
grännan
zmibusr
mmare,
nin
ie
N
uin
lN
CawNVn
nnn
Ko
7„
ſtunn,

₰●

vnã legeʒ ĩ mu do inſtitui et vbi

gloꝛia ipius. Sic neceſſe ẽ vna fidem eẽ

D re vno ſol
Ampliꝰ⸗ xx vlraq parte eſt vnitas. vi⸗/

„ Ixx

tẽ ẽ inter dei electos fraternitatẽ eſſe ſpũa
lẽ.⁊ hoc ẽ qm̃ oẽs dei ęlecti et filiiꝰ ſunt
p gracia.⁊ heredes. q̃re et fratres ex neceſ
ſitäte. Amplius. Iſta diſparutas cult⸗
qᷣd alið faceret quã diuiſiões et diſſenſio
nes et tãdẽ inimicicias et bellaſtã ſpualia
diſputationũ et ↄdictionũ ; et coꝛpalia
vnodʒ pplo certate ꝓ lege ſua ⁊ ritu ⁊ cul
tu et eãa exaltare conateiet ocẽm aliã aſxnaã
te deteſtate et ꝓ viribus ĩpugnante. ſicut
videmus hodie et de iudeis ⁊ ſarracenis
de hereticis et paganis hoc eſt ydolatris.
q oẽs bellũ vtriſq; ſeſe inuicẽ impugnare
nõ ceſſant.et tatis cõtradictiõibꝰ ⁊ repũ⸗
gnãtijs.ſimplices et ĩieruditos.aut ĩdubie
latẽ aut ĩ cõfuſionẽ aut in erroꝛẽ inducũt.
cui pti ſit potius ad herendũ.modis igit᷑
om̃ibus neceſſe fuit vnũ rtũ.vnuũ cultũʒ.
vñn⸗ zpᷣdicari
et in ea oẽs nationes vniri. Amplius

npeedentipus dirimns. vna el veritas
deffeg oe magnificencia videlicet ⁊

hoc ẽ vera credulitatẽ de ipa.Fides vere
vera neceſſario ſeqꝗtur veritatẽ. Fidẽ aũt
vnã ſeqtur ſpes vna.Itẽ ſic vna ẽ magni⸗
ficencia et gloꝛia creatoꝛis apud oẽs nati
ones.gloria aũt et magnificencia ſequit᷑
honoꝛiſicencia et cultus. ita neceſſe ẽ eſſe
vna magnificenciã vnũq; cultũ creatoꝛis
apud oeés nationes. Amplius. Qð ꝑ
habundanciã ðꝛvni ſoli ↄuenit.qꝛ igit la
rria ẽ ſumme venerationis obſequiũſiu

Cc cultus.neceſſaria ẽ vna latria.quare vn

+ ——

c et ſolus cultus creatoꝛi debitusl⁊ ꝓpte:
hec nullus alius cultus debet᷑ eidẽ.null⸗
aulẽ dr eum ꝗ nõ debeat eidem. qua
olo cultu decet eum bbiq; coli.

delicet ex ꝑtè creatos qui ẽ vnus ⁊ ſolu
deus.Ex ꝑle autẽ generis hũanivnitas ẽ
⁊ vtroq; ſcʒ eoꝝ q ꝑ ritũ et cultũ a creato⸗
re obtinere intẽdit.nibil em̃ intẽdit a crea
toꝛe pᷣncipaliter obtinere niſi imunuate ſi
ne puritatem a peccatis.⁊ gracisqua filij
dei ſint æ h edes.neutrũ autẽ iſtoꝝ diui
Aitur/quia vero puritas iſta diuerſa ẽ in
quibuſſibʒ ſeu peccatoꝛibꝰ ſeu iuſtis.gra
cia vo filiationis ĩpoſſibile eſt diuidi in ſe
æfm ſpeciẽ. Foꝛſitan autẽ vtraq; ſuſcipit
magis et minus.Lõſequẽs igr ẽ.vt ꝑ via
vna vtruq; querat. Unius em̃ finis.vn
vera via eſſencialiter. Exærius gut. 2 kx

duzʒ neſciũt quẽ cultũ eligere debeãt.aut

accedenti mbil ꝓhibet diuerſificari vnaʒ/

ſic p eandẽ gracia ⁊ ꝑ virtutes eaſdẽneceſ

ſe e intrare in finem quẽ diximus videlic,ʒ
in hereduatẽ eternã. Ampli?.Lõmu⸗

nig eſt inquinatio todus generis hũani.

⁊ qntũ ad oꝛiginale peccatũ.et etiã q;tuʒ
ad actualiaiqꝛ ſi in vnoʒ naturaliũ indi

uiduoꝛũ generis humani.nõ inueniatur
actualiter omne genus peccatipotẽcialit᷑
tñ ĩuenitur in illo. Nõ eſſet aũt cõuenics

remediũ qð ſolũ malis actualiter exiſteti

bꝰoccurreret iniſi ab iminentibus ⁊ potẽ

cialiter occurrentibus ꝑ illud caueretur.

Manifeſtũ igr ẽ qꝛ cõis ablutio et cõmu⸗
ne lauacrũ exhibenda fuerunt generi hi
mano. Ampliꝰ. Unius domus. vni

ciuitatis vnus eſt ingreſſus ⁊ poꝛta. H O5
em̃ diuerſant᷑ poꝛte ĩ vnaq̃q; ciuitate fm.

qð poꝛte.hoc eſt ſᷣm eſſencia ſuã vłſubaʒ
Sed ſᷣm plagas. Poꝛta em̃ oꝛientis non

diuerſificatur ſᷣm ſpeciẽ aut poꝛta occidẽ⸗

tali vel meridionali vel ſeptetrionali.are

in ciuitate dei que nõ eſt niſi populꝰ dei.

neceſſe eſt vnum eſſe ingreſſum a quacũ⸗

qʒ parte veniatur in illa. Ingreſſus aute,y
iſte initiatio et ſanctificatio eſt vero noĩe/
ac veriſſima ratione. quare vna eſt initia

tio atq; ſanctificatio ingredientiũ in ciui

tatem dei. Amplius. Unũ fedus cum

deo de adherendo ſcʒ ei.vna ciuilitas ci⸗
uitatis ipᷣius.videlicet obſeruatio legis ⁊
iuris quibus in ciuitate iſla viuitur.nihpil
aliud eſt ingreſſus iſte ſiue in dei fedus ſi
ue in dei populũ vel ciuitatẽ qñtuʒ ad in⸗

gredientes pertinetiniſi ſuſceptio cultus⁊
legis ip̃ius. et hec ſuſceptio nõ eſt niſi pa
uce BR

ctu verum hoc eſt ex coꝛ en
dis.quare ex neceſſitate vnꝰ elreſſus

poꝛtet vt ſit etiam in egnis qͥ ad hocad
hibentur uinius. Signa em̃ hmõi ꝑq ſcʒ

deſignatur pactũ hmõi et roboꝛatur. Si

enim diuerſa fuerint per diuerſitatẽ nati⸗

onũ ſciſſuras et alia mala que ſup:a dixi
mus introducent. Jam divimus in tracta

tułbde baptiſmo.quia omibus ſignis ↄue⸗
niẽtius eſt ablutio exterioꝛ in aqua facta.
et cauſas ĩ hoc dedimꝰ. Unde nullo mõ

appꝛobanda eſt conſuetudo nubioꝛum.

qui ſignum crucis per vſtioneʒ faciebant
ꝓ baptiſmali ablutõne imponũt.eſtima

tes ſe ꝑ hoc in igne ſpiritus ſancti bapti⸗

ʒari.in quo et diuine auctoꝛitati et euage
lice veritati aplłiceq; traditioni culdet ſſi⸗
ij

neralis in dei populuʒ et ciuitatẽꝑ iðo

R

‚0

*
—
De legibus iit
radicũt. Adinuenireætiã talia ec⸗ omnis ritus aliꝰ inicialis ſanctificatiõis. oſſanag
½ deiiader HH nete e ẽ exterius et irritus eſt ? deo diſplicens. ſoln emad lüneten
vnſtate ſignoꝝ ſacramentaliũ eſſe cõfoꝛ⸗ elegit ei placet. Nulli nationi.nulli 1700 afenoe
mem ſicut interius vna eſt.nõ diffoꝛmis ne licet aliũ ritũ vel introducere vel ſe ua htonbn
neq; diſſimilis gracie vnitate. a ſi dixe⸗ re. vel licuit ab eo tpe quo nitu iſtũ. indu⸗ 0 enus
p ſit quis quia młca Diuerſitas mlta varie⸗ xit creatoꝛ. Similiter neq; iſtuʒ negligere anvenin
Kas inuenit᷑ in ecdleſia dei.quia ali conin vel nõ ſeruare a tpe ante dicto quare ab iſteunti
gati.alij continentes inueniuntur in ea ? eodẽ tꝑe alius ritus ꝑditõnis eſt 7 dam⸗ J Va⸗
guomo vniri poſſũt iot diuerſoꝝ varieta, pnauõis. Qꝛſi dixerit aliquis none pꝑ omde
tes.et nouoꝛiũ et veteꝝn. Reſpondemꝰ⸗ q:/ ola fidẽ ſanctificabit᷑ adultꝰ⁊ ſaluabitur eltpe
, 3 in eis qᷓ ſũt de ſubſtãcia et veritate religij gcũ habere non poterit qui eum baptiʒet. ſonios
giois nulla eſt in ills diſcrepacia et ex eañReſpõdem⸗ꝰ qꝛ penitẽtia cũ ſide⁊ de ücte
dẽ ſinceritate vere religionis ꝓcedit tota ſiderio baptizmi. ſuplebit in eo vicẽ bap
illa varietas ſicut apparet in vno et eodẽ tizmi qntu ad remiſſionẽ culparũ/etꝑfec leſe
hoiĩe.ꝙ ex timoꝛe et amoꝛe deinunc pere ta emũdationẽ ab ipis. nec reputandeſt imnin
ogrinabnũc paſcit pauꝑesinũc induit᷑ ſaca eſſe ſine baptimo qui fidẽ habet et deſi⸗ ſenne
co.nunc ſericis.nũc cantat coꝛãa domino. deriũ ipᷣius.vnde et baptizmũ nominare itcode
.nũc ploꝛat coꝛã eo. Sic ex eiſdẽ ſpe fi⸗ cõſueuerũt ſacri docroꝛes penitetia inmteri imein
cafitate et ex eadem pꝛolſus interna etye oꝛem ſiue puctitudinẽ.vocantes ea bap⸗ atend⸗
ra religione ꝓcedit iſta varietas pulchri tizmũ fiaminis. Cũ auũt cõſiderauerit. DRl
tudinis. Neq; intendut ſecũdũ dei culũ qꝛ totũʒ genꝰ humanũ ardet a parte ſus w ſane
ci Iraſterunt ſe a ſeculari ↄuerſatioue ad inferioꝛi. Ardet in; amoꝛe eoꝛũ ecen Cipen
religionẽ/minus eſſevel om̃tno fieri non nis ſunt et mũdi.amoꝛe inq; ꝑuerſo.⁊ fi fahn
xpiani. nec intendunt cultũ dei in ſe minu get ecotrario a hte ſua ſuperio:i velut cõ oon
ere ſed augere.⁊ cotaminatõe peccati ab gelata. friget inq; ab amoꝛe ſpiritualiñn — un
adm ixtiõe ſecularitatis totaliter depyuta ęeternoꝝ bonoꝛũ.apparebi tibi lucidiſſi⸗ nn
re.Quẽadmodũ dicit ſciens ⁊ ſapiẽs Au meſtotũ genus humanũ incendio pari loi
guſtinꝰ. Qm̃ in via dei alius ſicibat.qu? ⁊ extinctione egere videlicet vt ecõtrario ga
admod ũ et per eandẽ viaʒ. alius pedes. fr igeat et ardeat. Quapꝛopter adhibitio ein
alius equos aliꝰ exoneratus.Et iteꝝ. Ali ne ignis et aque ſi ſupꝛa tetigimꝰ? merſi leun
us ſolꝰ alius cũ cominua. plerũq; icedit onẽ in vtrũq; manifeſtiſſime tibi videbit᷑ ne⸗
ſic. ⁊ per eadẽ viã veriſſime ac ſinceriſſime indigere. vt ſe abeat ſint vebere ſi eg Mino
religio is abulat.oĩm oꝛdinũveri pꝛofeſſo rit neceſſitas ſalutis.vna autẽ Zeadẽ ſan ſehe
. res.ac ſeruatoꝛes Jam igit᷑ declaraui clificatio et inlammatio eius eſt a parte orde⸗
mus tibi. quia cõmunis debet eſſe inicia puerſe congelationis et extinctio eiuſdeʒ unn
tio ⁊ ſanciificatio qua requirit inquinatio a pante puerſe arſionis. Siür na eſte “ ce
ſeu cõ amigalio generis humani. quem eadẽ gracia ſanctitatis et ignis ad di ol: in n
admorſen titgs que per eam int⸗⸗ uendu ſanctificata ad inſammãduʒ in irir
. ditur et querit᷑ 1 obtinetur.vna eſt indiui nobis puedſum gelicidiũ. et aqua ẽ ad ex ſn
ſa ⁊ communis ſmibus. Et quia ſinum tinguendn in nobis puerſum incendium i
hmõi ſanctificationi adbibendu ẽ de⸗ Amplia. Eand? cõſidefauonẽ faciẽs ſ
vet eſſe cõueniẽtius omnibus.et qꝛ debʒ inueniens in toto genere humano.nõ ſo
eſſe vn nõ diuerſificatũ pꝓpter periculn lu peccatoꝛũ actuali aduenticia inqnati in
* ciſſurarii et alioꝛũ maloꝝ que ſupꝛa noja onẽ ſed etia innata et ꝓfundam æ adhe⸗ i
uimus. Datefecimꝰ etiã tibi de ſigno iſto rentiſſima coꝛruptionẽ. coruplione inaz DD
et de hijs que adhibẽtur cum ipo.et hoc ſpiritusẽ. DPocẽ animarũ interitũ. Intel⸗ ien⸗
eſt omnibus ſignis ſanctificatiõi cõöueni ligens ergo natura humang interius nõ m
entius. quig igit᷑ non decet creatoꝛe;. nec ſolũ ablutione qualibelſed Toꝛtiſſima et dadi
po ſſibile eſt creato:i facere niſi conueniẽ⸗ penetrabiliſſima indigere.que aduentici nu
tiſſime quid facit. nec decet eum aut poſ⸗ as ſoꝛdes diluere ſufficiat.⁊ innatas pꝛe⸗ ”VMð 4 in
ſibile eſt pferre:minus conueniẽs cõöueni ualeat erpurgare. quare neceſſariũ toti ün
Eunlioꝛi. neceſſe eſt igif euʒ eligiſſe ſgnuzʒ generi huano cõmune extentoꝛiũ. cõmu 2 din
bapuſmalis ſanctificatois. ad omnẽ inid ne inflãmatoꝛiũ coõmune lauatoꝛiũ. omu nu
aonẽ ſocius generis humam. Quare ẽ fonte purgatoꝛin atq; purificatoꝛiũ at⸗
—

. S. js chenden
. 7 2 ii N* E . . 1 Ee—
e, SPSe Ba

lxxj
⸗ q; viuificũ cõmunẽ foꝛnacem ſanchmi bꝛeoꝛũ et mirabilia que ibi operatus ẽ al
—K ardoꝛis.Et vt ad vnũ dicamus.comuneʒ tiſſimus noricia eiuſdem fuiſſe. Quare
officinã gracie dei in qua fiãt omgia.·q ſa non eſt dubitanduũ aliquẽ cultũ honoꝛifi
— luti neceſſaria ſunt in qua plena fiat ſanæ cencie dei altiſſimi. cultũ quideʒz exterioꝝ
unni ctiicatio et ꝑfecta ſanctitas digne intrati operu oblationũ et ſacrifitioꝛũ eos ßuaſ⸗
D O bus tribuatur Si quis aute querat qᷓ ſe. Interioꝛ em cultus qui in puritate? de
glute re ritus coõmuni ſaluti generis huani ta,ʒ uotione potiſſimuũ cos ſiſtit.etiã parũ do
gamnh conueniẽs tanq; neceſſarius tãdiu dilatꝰ ccis omni tempe fuit notus. Hec gũt oĩia
Rnsainn ſitl? tam tarde mũdo impoſitus ⁊ expoſi⸗ ideo congeſſimus.⁊? longe plura ptereut
langti, tus. Sic nos in hociam reſpondimus in vt agnoſcatur miſericoꝛ Ami deu ſem⸗
Wrſunn tractatu de ſacramẽétis. Si quis eti qrat per curaſſe eos qui curare ⁊ curari ab ipo
mamndeie. qualit᷑ puidebat miſeratoꝛ deus alüs na pꝓut decuit curauerunter qui intollerabi⸗
ninaiſtein tionibus cum ſoli genere abꝛahe pactuʒ li negligencia ſue ſalutis atq; impietate
uncpfiübe circũciſiouis: etlegem dediſie videatur. operũ miſcᷣie illius auxiliũ nõ retulerũt.
panianer Reſpondemus ꝙ nulla ex nationibꝰ Conſului igr dlementiſſimus de⸗ ſaluli
Annrencnf deſpererat vel neglerit deus niſi q ſemer⸗ e ectoꝛũ ſuoꝛũ ſemper ſicut voluit. Uerü⸗
Ebrbnaeß ipam neglexiti et ſalutem ſuã ꝓut curäda tamen cõmuni ſaluti totius generis hũa⸗
Nipne fuerat non curauit. Pene e un⸗ ni nullo ritu generaliter pullum ante in⸗
ühen dus eo derelicto in ipietate ydolatrie ab: ſtitutionẽ baptiſmi. nullo ritu ſicut iam

andadin ieratſed in partibus oꝛientis atq; meridi declarauimus a deo cõſequenter potuir⸗
ülaugt ei necnõ et occidentis:et potiſſimu in par ꝓuideri.nec dubitandũ eſt aliũi modum
e tateir te egypcij fuert viri magni qui deũ agno⸗: deo ſemper fuiſſe poſſibilem. et alios mł
reodcten cerent et colerent ritu quẽ vela patribus tos modos cum in ſolo beneplacito illiꝰ
acciperent. vel qua diuina reuelationep tota poſita ſit ſalus et perditio ſinguloꝛũ

—

Ra pᷣa pꝛudencia didicerant. Tegmuseiie⸗ „ ſi qs direrit, qa deberet adhuc ſuffi⸗
rhinui: melchiſedech ſacerdotem fuiſſe dei altiſſt ter ad ſalutem in vlroq; modernoꝛũ q⸗
—K mi ritus tñ ſacrificij eius non git niſi gl Kuna; ſuͦffecerint ad ſalute; anuiquſ zunn⸗
incnine anẽ et vinũ offeꝛebat. et hoc in viii. gej. EKeſpondemus ꝙ non eſt verũ. Hõ em̃
Auntone git. ecia legimus abraba ante legẽ eci licel legem auctoꝛitate diunina impoſitaʒ
— am añ pactuʒ circũciſionis deo placuiſſe tatis ſanctoꝝ teſtimonis appꝛobata. tan
et ritũ ſacrificãdi quendã habuiſſe ⁊ ßuaſ tis miracũlis confirmatã.tot ⁊ tantis mun
i ſe et ab ipo deo altiſſimo accepiſſe. ſic er⸗ di partibus. tam longis tempoꝛibus ob⸗
nnen pꝛeſſe continetur. Geñ.xy. egitur ?⁊ Job ſeruatam.⁊ ſue ipᷣius vtilitatis at ſalubꝛi
in pᷣmo capitulo libꝛi ſuifilios ſacrificai⸗ tatis euidencia tam acceptam quicq; ne⸗
nun ſe ⁊ holöcauſta ꝑ ſingulos obtuliſſe.qui gligere vel mutare. Neq; em̃ concuciẽda
utiui non de legalibus ſed gentilis fuit. egit- eſt veterũ conſuetudinũ ſuſcitatione reli⸗
nn eliam in geſtis alexandri magni: didimũ gio. nec eſt ſcindenda diſcrepancia ruuu
n, phyloſophũ bꝛagmannon nobiliſſimuz: eccleſia. Jam igit expediuimus nos bic ð
Söomia munera ſibi ab alexandro miſſa fre ritu inicialis ſanctificationeer ga eſeci⸗
e cuſauit æxceptis aromatibueæx quibꝰ ſa⸗ mus.quia nõ eſt alius ritus couchies 0
iaad crificiũ deo altiſſimo obtulit. In lege ve⸗ muniter om bus er in gnlid ſancłificãdis
nodn ro que maclaometi Gcit quã et ſarraceni ſed alis titibus vſi ſut antiqui ſancti tẽ⸗
nmnind ꝓfitentur ſi tamen ei in aliquo credenda poꝛibus ſuis. et in tractatu de baptiſmo
mmnonoſ⸗ eſt. ꝙ. xx. pphetas miſerat deus ad diuer multa dixtmus que hic induſtria pꝛeteri-⸗
üü. ſas nationes ante aduentũ ipius macho mus. Poſt hec tranſibimus ad ſacis
nteo. meii. vt di catione eoꝛum ab erroꝛibus/ Micia et dicemus in pᷣmis. Quia ſacrificig
mieneqe Vucraxer ſuis apud omnes etiaʒ phyloſo bos no nimaliũ per ſe eſſe inutilia manifeſtũ ẽ.
nni N biles de vno vero deo videlicet deoꝛum:et nullam babere virtutẽ ad placandum
menusnn multa ſublimia et deo digna leguntur ex deum altiſſimu vel impetranda graciam
Guiſſni hyſtoꝛijs libꝛoꝛũ legaliũ manifeſtũ ẽ tibi ip̃ius nec habuiſſevn niſi quẽadmoduũ
Neadpemn⸗ . in babylonia per abꝛabham pꝛimo.Dein⸗ munus apud receptoꝛem ipiu s. MWa
nalusp deꝑ ꝓphetas tẽpe captiuitatis ⁊ deinde nifeſtũ em eſt non eſſe ea ligationem ſen
ſantio pota meſopotamiaã ſyriam totaq; terrã vinculũinter animas immolantiũ aialia⸗
ali⸗dol 6 ꝓmiſſionis: ⁊ tandẽ in egypio ꝑ gentẽ he ipᷣa que naturalier cogat vel exigat vt ꝙ⸗

.

Be

pter moꝛtẽ animaliũſequatur moꝛs pec⸗
cati.qð totũ in anima vellin animabꝰ eſt
tei

⁊ ꝓꝙpter ↄſumptionẽ eius qdᷣen ſacrifitio

de animali imolato conſumiturvł ſequs

tur conſumptio peccati vel peccatoꝝ. Ne
q; vllomo neceſe ẽ vt paſſiones rerũ im⸗
molaticiaꝝ ſequatur ſiles paſſiones ĩ aia
bus operantiiuvel àliqd ĩmutetur ant in
nouetur in animabꝰ offerentiũ.ſiue eoꝛũ
Abus offerũtur animalia. ꝓpt aliqui
qð ſit in animalibꝰ.Quare manifeſtũ ẽ.
maclaliones vel ↄbuſtiones animalium
ex ꝓpᷣa virtuie ꝓdeſſe nõ poſſe animabꝰ
offerentiũvel eoꝝ ꝓ abus offerunt.vł ad
emũdationẽ a peccatis vel ad graciaꝝ in
quiſitionẽ.munera vᷣa apud receptoꝛem
ihil poſſunt niſi vel placare ſuowłferuo

Reoonans etauide ꝙ placoꝛẽ nullũ apö

denz ha beaãt aialia in ſe manifeſtu ẽ ſicut
apemet dicit. nunꝗd manducabo carnes
hauroꝝ.aut ſanguinẽ hyrcoꝛum potabo
HMibil em habẽet ꝓpter qð placere de
beant vel poſſint.n aut vtilitatẽ ad refi
ciendu.vlł ſuauitatẽ guſtabilẽ ad delectã⸗
dumvel pᷣcioſitatẽ ad ditãdum. vłpulch⸗
ritudine aliqua ad oꝛnandũ. De hijs ant
omibus nihil ad creatoꝛẽ. Quare ꝓpter
ꝓbum piscoꝛem nullatenus placere po⸗
tneruũt vnq; creatoꝛi.
i ei placuerit.ꝙ hoc fuerit ꝓpter offeren
tes/ꝓpter deuotionẽ ſeu obediencia offe
rentiũ wvel ꝓpter aliã vtilitatẽ eoꝝ placue
runt deo altiſſimo talia qntũcunq; placu
erint. Quonid autẽ nihil odit eoꝝ que
Eecit altiſſimus. ? qm generalit᷑ odio ha⸗
bet iniquitatẽ. Manifeſtũ ẽ qe vita aialiuʒ
nunq; ſuit odioſa.vita vero vitioꝝ ⁊ pec⸗
catoꝛũ enner eiderocksſe inimica ẽ⸗
quare De ꝛundẽ placita ſeu accepta.
Quia ᷣ ſacſificia duobꝰ modis fieba.
videlicʒ moꝛtificãdo ſiue gladio ſiue igne
Et igne quidẽ qutuoꝛ modis videiʒ cõ⸗
buredo ſicut in holocauſto:aſſando.ſicut
in ſacrificijs de craticula frigendo ſicut in
ſacrificis de ſartagie.coquẽdo ſic ĩ ſacriſi
cijs de clybano. et᷑ in coꝛnibus q coqbat
n caldeis ſeu in chaldarijs ſeu lebetibꝰ.
Moanikeſtũ eſt quia apparatꝰ iſteco⸗
Qquinarius deo nunq; ꝑ ſe placuit.ſʒ ſicut
Diximus vel ꝓpter deuotionẽ ⁊ obedien
cig offerenciu. vel ꝓpter exercitationẽ eo⸗
rũdẽ. Uidelicet vt eẽnt eis materia ⁊ occa
ſio rememoꝛationis vlł ppter inſtructiõ ez
ſeu eruditionem videlicet vl in ſacrificijs

Derr
legibus

ip̃is gerent qd in ſemetipᷣis deo placere
debent. vl ꝓpter ↄſeruationẽ et retentio⸗
nẽ eoꝛũdẽ in cultu diuino. Carnificina ei
illa nõ parũ trahebat illos atʒ carebat in
cultu creatoꝛis.quẽadmodũ⁊ iydolatia
adipes victimaru.⁊ vina lybaminu i ydo
latria multos retinebantet ad eã cõuoca
bat ſicut ⁊ hodie vides in cõfratrüs nris
fieri. In ꝗbꝰᷣſi deeſſet pᷣparatio coꝗnaria

pauci vel nulli ad eas conuenirẽt vł ꝓprł

alymoniã ſacerdolum qui de huiuſmodi
Juſtentabãtur. Moꝛtificatio vᷣo vitioꝛu et
peccatoꝛũ ꝑ ſe creatoꝛi ſemꝑ accepta⁊ pla
cida.et ꝑ ſe ſacrans ⁊ ſanctiſicãs facientẽ:
⁊ per ſe mundas atq; purificãs ipᷣm. pꝑ ſe

—

em expellens execrationẽ et auferens ipu
ritatẽ ⁊ immũdiciã peccatoꝝ.qꝛ nibil ali
ud ẽ moꝛtificatio eoꝛũ qᷓ; ablatio ipoꝝ.qꝛ

igr deſerlio ſiue receſſus ab eis moꝛtiſca
tio eoꝛũ eſt. Manifeſtũ ẽ gꝗe deſertio pec⸗
catoꝛũ et receſſus ab eis.ſacrificiuʒ ẽ deo
accepꝑiũ. ſicut legit᷑ Ecclłiaſtic.xxxv. Quia
ſacxrificiũ ſalutare ẽ diſcedere ab om̃i iniꝗ
tate.Et iten. Beneplacitũ ẽ dño recedere
ab iniquitate et de peccato recedere ⁊ ab
in iuſticia.Et ꝗꝛ iſta moꝛtificatio nõ ſolũ
placita des ſempꝑ eſt.ſed etia ſalunhuma
ne aðo neceſſaria.vt ſine illa nec ſit nec eẽ

ler ẽ ſacrificiũ.⁊ qꝛ ipᷣa ẽ ſacrificiũ iuſticie

erutatzn) poſſit. Waniteſtũ ?. qꝛ ipa p ſe et eſſenciali

ꝛ ex neceſſitate debita.et qm̃ ẽ iuſtide qᷓ;

deo ipi de nobis facimus veriſſime iuſii⸗
ficantes nos. Et iterũ ẽ iuſticie.id ẽ iuſtiſfi
cans. dum iniukiciã nobis moꝛtificat⁊ ex
ingeiecken it ſpiritualia animalia vi⸗

cia ſcilicet et peccata.tam ĩmun da. taʒ ve
nenata. tam nòxia ex neceſſuate ĩnobis
occidenda ſunt.⁊ qᷓntũ ad nos periinet a
nobis quorũ vita quia execrabilis ẽ ⁊ ex
ecrans animas in quibus ſunt.q;it ex ne⸗
ceſſitate mðꝛs eoꝛũ ſacra et ſacrans eos i

quibꝰ ⁊ a ꝗqbus ſt oquia hmiſacriftcia
ſpũuũalia que diximus offereniib? ſemper
peceſſaria ſuerunt.et nuq neceſſaria ſu
erũt ſacrificia animaliũ lraliũ ſeu materi
aliũ.nec vnq; ſunt neceſſaria inq;tum ad
emundation. Wanifeſtüũ ẽꝙ poſtq;
iſta offeunt neceſſe habentilla ceſſare ta
q; ſupfluaq;tũ ad emendauonẽ ſancii

R

ficationẽ.q̃re q;cito iſta ipoſita ⁊ expoſi⸗
ta ſi unr cece opoꝛtet illa.⁊ ideo ſpiritu⸗

——

ali poplo interdicta ſunamerito euagelio

choꝛuſcãte.ſpnali em̃ pplo hoc ẽ ſpualia

cognoſcèti necneceſiaria ſunt ad erudili

A

lxxij H

itn Oonsẽ neq; ad emengationẽ vel ſaKtifica⸗
Un nonè neq; ad eas ꝗs diximus ſc ad oſer
Ne uationẽ et retinencig in dei bonoꝛiftcẽcia
Wl et cultu neq; ad alimoniã ſacer dotũ cum
enni alias et melius et honeſtius ꝓuideat ſa⸗
uain cerdonbus ſpiritualibꝰ. Quare manike⸗
önzs S R nullomõ ea eẽ neceſſaſia deo aut ac
RKZ cepta vel placita ĩpoſſibile ẽ eẽ niſi ꝓpter
—R vtilitatẽ ppli ſui.ergo maniteſtũ̃ ẽ. quia fa
itut co ſpirituali pplo nec deo placita ſunt vt
N— ei ofierant ab hmõi pplo. nec ipi poplo
— expedit velvtile ẽ ymmo oneroſum atʒ ſu
gu ꝑuacuũ.quare ſpirituali populo no tam
dfsſfn Dimittenda ſunt q; etia interdicẽda. Q⸗
masſn Aonentausan adhuc ⁊ totꝰ populꝰ iu
eaininn daycus carnalis ẽ. magna pꝑs xpᷣiani po
r a puliergo neceſſaria ſũt adhuc hmoi ho⸗
ktanit minibꝰcarnalia illa ſacrificis. BReſpõ/
masfun demꝰ. qꝛ culpa ſua carnalis ẽ quicũq; ca
ienmnpp nalis ẽcũ ſpuũalis eruditio? doctrina nul
fchin li deſit.Larnalitas vo ꝗͥ culpãda ẽ et mo⸗
niimn u dis om̃ibus deſerẽda eſt. ſacrificuſq; car⸗
nteäing nalibus nullatenꝰ nutriẽda. ſed ad ſoũa
jintude lia nõ ta ꝓuocãda qß etiã ↄpellenda.Car
nuntntth nalia vero ſacrificia carnalitatẽ in homi
apnobli nibꝰ potius nutrirẽt qʒ tollerẽt. ⁊ ido nul

düudr lo mò reducẽda.ne in popud dei fiat ſcil

vt nõ alit᷑ ſe viuere deo poſſe niſi ſibi mo
rirentur offerentes agnoſcerẽt. Sicut igi⸗
tur anim Ria illa per moꝛtem coꝛpoꝛale,
pars dei efficiebantur.ſic omnes elecii
per huiuſmodi moꝛtem ſpiritualẽ. Jam
igitur pateſecimus tibi eſſe vtilitatem ſa⸗
crificioꝛũ legaliũ ſei litteraliuʒ. ⁊ cauſas
aſſignauimus ⁊ tembus durationis eeꝝ
atq; ceſſationis ipoꝝ ⁊ ꝓhibitionis qd
tempus ꝓlationis ſacrificioꝝ ſpüaliuz et
interne ſanctificationis.⁊ oſtẽdimus tibi
etiã inutilitatẽ eon qðvidelʒ in ſemetipis
deficiũt ab omi virtute ſanctiſicandi ⁊ ab
om̃i gra ⁊ plaratiõe ꝗbus aliqð obline⸗
atur vel ipetret᷑ a deo altiſimo.⁊ de hijs
aliqua diximiĩ expoſitiõe lre legis hebꝛe
ru. Hücautéaddens alias declag

lones 7oſtenſiones cũ dicemus. qm̃ pᷣ
e ẽ q̊ poſito ponitur q remoto remo
uetur. ſicut dicit Ariſtol.⁊ p hoc ꝑ ſe ſaci
ficiũ ẽ. quo poſito ponitur id qð ẽſt acrifi⸗
ciũ.id aut ꝓpter að ẽ ſacrificiũ ẽ repꝛopi⸗
ciatio dei altiſſimi hoc ẽ ꝓpiciatiõis ipe
tratio/ qõ ẽ vt deus habeatur ꝓpicꝰ ad
pᷣſtandu qð ab eo petit ⁊ ꝓpt hoc ſacri⸗
iciũ ẽmun deo imediale oblatũ. ꝓpici
atiõis eius ĩpetratoꝛiuʒ imediate dicimꝰ

lunin ſura quã diximꝰ alijs Puilibus innitetib- ꝓPpter elemoſynas ꝗ et ſi interdũ oblati⸗
graton lijs ſpũalia ſola querẽtibꝰ atq; fuãtib?ꝰ. ones der facte ſacrificiũ dei interdũ inue
rihiinn „ Si qs aut querat. quare aialis ma occi niat᷑ imope. tamẽ ſacriſicia ſunt. qre ma
fgäeuſte y i ubi dñs pcepit. cu eae q moa ſũti homi nifeſtů ẽ ꝙ ſacrificiũ laudis ẽ laus ipa. ſi
Henſſnelt nibꝰ teneri ↄſeruari roboꝛari ⁊ augeri ve cut ⁊ hoſtia vocifera tiõis.Unde ⁊ vituli
leidiut lit. mũda illa aialia ſignificẽt dona gra labioꝛu vocantur pſalmi ⁊ alie cantatio⸗
teie idt ilt. En a alsla onag at
nonfu rũ ſuarũ ⁊virtutũ.Rñeemꝰ.qe nihil aBo nes eccleſie. ſicut Oſee vltio. Reddem⸗
garintun Z mundũ in hoibus qò no mudatiõe in⸗ vilulos labioꝝ noſtroꝝ in vltimo ad he⸗
unds Se digeat. vel qd emẽdari nõ poſſit. ſicut ⸗ bie. Quia igit᷑ poſilis hmõi ſacniſiciis q
— gik yſaie. iniij. Quaſi pannus meſtruafe dirimus ponitur dei ppiciatio. em;
luezmn vniuerſe iuſticie nre Apoca. vltimo. Qui tis remouet Manifeltu e iſta eẽ Ppe *
mnhill iuſtus eſt iuſtificetur adhucvel qꝛ illa aĩa ſe imediate ſacrificia·· lil iuſti .
nigttn lia et& mũda eẽnt. idẽ nõ polluta ydola usẽ. Iin inocedte pcere rd Hiuſti⸗
eateiti trüs vel ſoꝛtilegijs gentiũ.iſi habebatim cie innocentẽ gteider oceiſio giur 3 la⸗
iggfe mũdiciaseaturalos ꝗbus nr̃e immundi liu inocẽtiũ nõ ẽ ſacgfici iuſticke. Am
tnen die ſpuales ſignatur. vt i tbhauro ẽ ceruico pliꝰ cu ratiõe culpe ſolũmõ deheatur pe
n ſ ſitas. in ariete efferitas bocẽ coꝛnibꝰ feri na. ſoll igr illi debeatur pena iqᷣ eculpa.
ea H endiieuitas ſpũalia nra ſignãt ſc ſuper⸗ Quia igr ſoli hoĩes peccqt nõ cialiq iſta.
uſunn biã. id ẽ cernicoſitatẽ ſen ↄtencioſitatẽ. vp ſolis bom inibus debeatur pena. Jucta
ni e occidebatur mida animalia ipetrada ilud. Quid meruere boues. Quare ſolis
li⸗ n ſeu cõlſeruãda roboꝛãda ⁊ augenda iudi animalibus iumentis motuis e peccan
hiiſtl cia. vt ꝓpe hoc eo ipo agnoſcerem ꝗ offe tibus hominibus om̃ino impunitis ad⸗
mniſſii rebat no alirer in dei partẽ traſire niſi mũ buc remaner debitum penepenes homi
iun dos ſe eidẽ offerrẽt. ⁊ nõ aliter ad ipſuꝛ p nes. quare nec ſoluiũ nec remiſſuʒ ẽ per
oſen, . uenire poſſe niſi ꝑ ignẽ ſpualẽ et gladiuʒ. ꝗ ꝓYmoipena animaliũ.QOſi dixerit qs.ſai
nwtuſͤe abus igreſſus padili pᷣmis paretibꝰ ꝓhi/l an pengenime delet omne debuu
viſu 6 bitus ?. vl ꝗð e ſublimioꝛis Rignicicanciet „iltn vel remilſuʒ velſoiufumh dicit
₰

R

inimici cui ꝑci ſalua iuſticia ſiue iniuria

Be

quia ſine ſacrifitio penitudinis interioꝛis
in adulus pena dapni om̃ino mbil remiſ
ſionis oꝑatur. Alioqn pauꝑes et omino
nihil habẽtes ĩmunes eſſent a peccatis.ac
cideret etiã ſᷣm hoc ꝙ latrões ⁊ raptoꝛes
⁊ pᷣdonel iuſtificarẽt⁊ ſanctificarẽt hoĩes
Si pena dapni ꝑ hoqð ẽ pena dampni
oꝑaretur remiſſionẽ peccatoꝛũ ad ſoſuti
onẽ ſpũaliũ debitoꝛꝝ. Ampliꝰ. Nihil
aliud a nobis requirit diuina iuſticia.ni⸗
ſi vt mala noſtra id ẽ vicia ⁊ peccata deſe

ramꝰ occidẽtes ea et moꝛtificates in nob

⁊ vt virtutes ⁊ alia dona: graciarũ ipᷣius
ab ißo obtinẽtes ᷣm eaviuamus.⁊ ĩ iſtis

Duobus pfecte ↄſiſtit ſanctificatio noſtra

Nerfecte eĩ ſanctũ ẽ in q̊ et mala illa moꝛ
tMcata ſunt ac ſi nũq; fuerũt ĩ illo bona

⁊ ſupꝛadicta viuũt.Lui autẽ alterutrũ eo

rij deeſt ꝓculdubio ſanctus nõ c. In quo
autẽ gra nõ viuit bonus nõ ẽ ea bonita⸗
te qua hic intẽdimꝰ bonitate ſiquidẽ na⸗
turali boni fuerũt eua et ada an peccatũ
nõ autẽ bonitate greſtatim vt creati ſũt.
iſta ergo duo genera opeꝝ.videlicet moꝛ
tificatiua maloꝝ et eſfectiua bonoꝝ.dici⸗
mus eẽ duo genera ſacrifitioꝝ.Et pᷣmum
genꝰ ptinet ad penitẽeciã.⁊ ſcᷣm ad diſci⸗
plinã. His em̃ duobꝰ mala in nobis ꝑſe
qmur ⁊ occidimꝰ.et vꝛ hoc genere ſunt ti
moꝛ et doloꝛ pudoꝛ ⁊ ira. qua cõtra nos
metipos in dei vindictã accẽdimur. Silr
⁊ oẽs hmõi affectiões videlicʒ ĩidignatio
abhomjafio.aſꝑnatio.deteſtatio. execra
tio. aduerſio oſiũ. Oĩa em hec in extermi
niũ pctõꝝ ſunt.⁊ penitens ſᷣm ꝙ ve peni

tẽs hijs oĩbus vel aliqbꝰ vł aliqͥ eoꝝ/ma

la p̃terita in ſe ꝓſequit᷑ ⁊ vnũquodq; eoꝝ
ſacriſiciũ ẽ deo acceptũ⁊ ſacrificiũ iuſticie
NRpeſſimi animalis ⁊ ideo

creatoꝛis ĩpoſſibiles Eodẽ modo ⁊ diſci⸗
plina in illis intẽtionibus velur armisve
lut fuſtibꝰet gladijs vtitur ad diſpdenda

de huana anima hmõi inmunda aialia

ſed ⁊ oẽs virtutes aĩalia iſta pſecuntur ⁊

modi ſacrificia animguiũ offerunt ab ini
quis. Clamat autẽo

legibus

men debes ꝙ vtrũq; iſtoꝛũ videlics capii

uatio et repꝛeſſio qua diximus.repᷣſſio ſci
licet qua ꝓhibet᷑ regnare peccatũ moꝛtifi
catio ẽ peccati.⁊ ſi non omimoda.moꝛtu
um em reputatur om̃e peccatũ quod virö
gracie non extinguit.tunc em nec vita glo
rie auferre poteſt Quare moꝛtuũ repuia
tur cũ non regnat.Quia ig per ſe mani⸗
feſtũẽ q; moꝛs et occiſio animaliũ omni⸗

no non placat deũ peccatis et vicijs ſic vi

uentibus.et om̃ino illeſis animalibꝰ ⁊ re

hus quibuſcunq;. Wanifeſtũ eſt ꝙ banc

olam moꝛtẽ in nobis ⁊ a nobis requirit

Ideus per ſe.moꝛtẽ vᷣo animaliũ et deſtru

ctionẽ quarũcunq; rerum. ſicut thuris et
thymiamatis et alioꝛuʒ huiuſmodi nũq̃ʒ
deus per ſe aut ꝓpter ſe.ſed ꝓpter hanc

quã diximus moꝛtẽ ſcilicet vitioꝛuʒ et pe

catoꝛũ ſine qua inutilis omino ẽ illa.qte
in tm̃ ſolũmodo vtilis fuit moꝛs animali
um.inqntũ ad hancpᷣſtabat aliquod am
miniculũ.per ſe aui aliud amminiculum
nec pꝛeſtare poterat nec vn; potuit niſi
cauſa inſtructionis erſignilicalionis aäe
reuelatione veritatis inſtructto dei pplo
penitus inulia remanſerunt. et ideo ceſ
ſante illo tempoꝛe.ceſſare debuerũt.ſicut
dicit Apoſtolꝰ ad hebꝛeos.ix. In varis
baptiſmatibus et iuſticijs carnis vſt Pas
tempus coꝛrectionis impoſitis. Am⸗
pliꝰ.Quid eſt ſupꝑuacuũ ⁊ ſuperfluum ni
ſi ilud quo poſito nihil additur vtilitati
pꝛopter quã ponendũ eſt et quo remoto
nihil detrahitur vlilitati ꝓpter quꝗ remo
uendũ eſt Lota autẽ vtilitas ſacrifitioꝛuʒ
Eꝓpiciatio creatoꝛis.quare cũ ꝑ ſacriſicia

ſpũᷣalia que diximus ſola ſufficienter ob⸗

tineatur.iſta vtilitas. et per illa animalia

nihil de illa addat᷑. Manitſeſtũ eſt illa eẽ

Amplius. Cum uiuſ⸗

es ꝓpete. qꝛ do

na iniquoꝛuũ non ꝓbat altiſſimꝰ. ſicut lei

git cc enaſtic. rmiii. Si auis aut grat =E

Qre tꝑe legis a viris ſanctiſſimis et hmoi

p boſſe moꝛtificat ⁊ cu ampliꝰ nõ poſſũt vinſtructione vel ſignificatione nõ indige⸗

ſaltẽ captiuat vel vt ea neregnẽt reᷣmũt
2 eiſdẽ leſiſtüir icut digk apig in adechu⸗
ad Con. In captiuitatẽ redigentes omnẽ
intellectũ extollentẽ ſe aduerſus ſcienciaʒ
dei in obſequiũ xpᷣi. Et iterũ in vj.ad Ro
manos HNõ regnet peccatũ in nro moꝛta

li coꝛpoꝛe. Et in.iiij.ad Coloſ.Moꝛtifi
UC(pονπ. Et in. iij. Moꝛtiſicate
mẽbꝛa veſtra que ſũt ſuꝑ terrã. Scire ta⸗

tibus ſerrentur. Reſpondemus.quia

toti cõitali ppli hebꝛeoꝝ ĩpoſita fuerũtet
ſaltẽ ſynodũ obediẽcie et deuoliõis in ill
acqrebãt viri ſacti ⁊ eruditiſſimi. Sim
plices vero et rudes inſtructionem qua,
diximus pᷣter iſta duo bona⁊ ſivini ſancti
ab eis recederẽt duos fructꝰ q̊s diximus
amitterent. x legis tranſgreſioꝛes fierent.

nn
nu

boit

inin
ean
N

Ee

malide
Sanatti
Mügden
ſtbu
uſnocini,
1are
Moak
l
mniu
nirun
wr.
RHKZ
N
möitl
16 Y!

GBaſet g d⸗ veeſo Pb ieo⸗⸗,
re dar.

g 99 Seect
e

er e . n

Zri up ſciſſuras in populo dei facerent. et
candalũ magnu tpe ulo. Ipaætia ſacrifi
cia ↄtẽptibuia edderẽt minoꝛibus. Qua
fe ſequeret diſſipatio legis ex toto /qʒtuʒ
ad ſacrificia et ſacerdotu egeſtas ⁊ ſciſſu⸗
re eẽni ſcandalũ in poplo. alijs ſacriſicia
illa cõtempnẽtibus. alijs illa hbonoꝛatibꝰ
⁊? offerentibus Ampliꝰ.Qui ſine ma
D clatiõe vitioꝝ offerebat animalia. WMani
feſtũ ẽ q ſeibos ymmolabat vicijs ꝓpt᷑
boc demoniis. Animalia ei offerebat ge
atoꝛi.⁊ ſic ſe diuidebant.ſicut cayn.ex.iii.
geñ. Quare interiꝰ exercebat ſpualẽ ydo
latria. exterius aui dei cultura. Quis aule

tio nõ tradũtur vłiponũtur. ymmo mini
ma quedaet leuia et oĩa pfectionẽ nõ ha
bencia.ſola imꝑfectio eoꝝ efficit. Si eniʒ

egque capaces eſſent ad maioꝛaſt minoꝛa/

a ſapientiſſimo inſtitoꝛe potius impone⸗-
rẽtur eis maioꝛaq;sninoꝛal ꝑpfecta q;ᷓ in
pfecta et magis vtilia q; minus. Am
plius.in ſcola doctrine ⁊ in ſcola virtutũ
paulatim ꝓficit᷑.traditiões aulłẽ ſemper
ꝓpoꝛtionales debent eſſe ꝓfectibꝰ. Qua
re ſicut ꝓficiebat ſera eruditiõe populus
ille. Sic maioꝛa ⁊ minoꝛa eidẽ gradatim
imponenda erant.⁊ doctiine legis ſucceſ
ſit doctrina ꝓphetarũ.tanqᷓ; perfectione

oubitat quin vacare luxurie ⁊ eis qᷓ luxu⸗ xicinlo: tande aüt aduenit euangelice ꝑ

rie ſunt ſit venerẽ coleꝛeſc eius ydolatriã
J ſaluer exercere. ⁊ ad hũc modũ ð alijs
Qquare manifeſtũ ꝙ pꝑ exterioꝛẽ cultũ ſolũ
nõ recedebat᷑ a cultura demonũiniſi foꝛ⸗
ſitan exterius.cũ interius coꝛda ꝑ vicia et
peccata demonibus offerentur. ? in vitio
rũ et peccatoꝛũ oꝑibꝰ coꝛpa humana ſer
uuirent eidem. Quare manifeſtuũ ẽ. qa
E nec vera latria necverus dei cultus fuit ꝑ
ſe ritus ſacrificioꝝ.verꝰ em̃ caltus dei om
nem ſuꝑſtitionẽ exterminat. ẽt ſecum eſſe
nòõ patitur. et ipos exercentes etiaʒ ſaciat
ec ſanctificat. Ampliꝰ.Cũ huiuſmo
di ſacrifitioꝝ ritus ꝑ ſe exercẽtes nõ ſaciet

ptem fluminibus eos purificante. ſancti⸗
ficante atq; replente. Poſt hecautpb

ectionis excellencia vltra qua non ẽ quo
e extendat in vita iſta ꝑfectio ſanctitatis/
⁊ ideo pꝛenominata rudimenta et inicia⸗
lia in aduentu eius penitus ceſſauerunt

interdicta ſunt toto oꝛbe cõmuniter adꝑ
Jectionen ſpiritualeʒ per apoſtolos inui

at et miſeratoꝛe deo toti mundo ꝑ eos ꝑ
fectionis euangelice graciam efferente. ⁊

graciarũ diluuiu in ablutione ipſius. eis

qui ad eam recipiendaʒ ſe pᷣparare cona
ti ſunt inundante.⁊ ſicut alibi diximꝰ gra
ciarũ fonte ſeptem ſacramentis quaſi ſe⸗

„

aut ſancttſicet.nec ꝑ ſemetipᷣm deo place⸗ ſeauegre ſacrificiaſacramenta ſpiritua⸗

at. ꝓpter neutr iſtaꝝ cauſarũ impoſitus
ett populo iudaico. ꝓꝑter cauſam igit qᷣ
trka populũ illũ. QNue auteʒ cauſa

poteraàt eſie apud populũ. ꝓpter q; non
imponeret ei p ſeipm rirus ſeu cultus ar⸗
ceptus deo ac ꝑ ſe ſanctificas exercentes.
cũ talis eſſet maxime neceſſarius. ⁊ maxi
me ſalutaris.niſi incapacitas ⁊ iperfectio
popu illiꝰ qua nõdũ vixemt in ritu ſub⸗
limioꝛis atqʒ diuinioꝛis cultus. Uñ poſt⸗
modũ ꝑ betas vaulatim ad ſpiritua⸗
lem culiũ et interioꝛẽ ſanctificationẽ inui⸗
tati ſunt. ſicut apꝑet Jeremie.iiij.vbi vᷣr.
Nouatevobis nouale⁊ nolite ſerere ſuꝑ
ſpinas. Lircũcidimini dño. ⁊ auferte pꝛe⸗
pucia coꝛdiũ veſtroꝛũ. Et iteꝝgiuſdẽ.iij.
Ecce in circũciſe aures eoꝝ.et audire non
poſſunt.Miterũ eiuſdẽ nono.Omnes gẽ
tes habent pᷣpuciũ. om̃is aũt domus iſrł
incircũciſi ſunt coꝛde. Jam igr manifeſtũ
ẽ qꝛ nec veritas nec virtus nec ſalubꝛitas
Hmõi ſacrificioꝝ cauſa fuit vt imponerẽt᷑
„ pobpulo hebꝛeon ſed ſicut generalitervez
elſt.qꝛ ꝓ rudibus et nouiqs ꝑfecta ab ni

a noſtra que deo altiſſimo offerre debe
mus quibus ſolis et non alijs eidem pla
cere poſſumus ⁊c que offe rentibus quecũ

q; ſibi ſalubꝛia vel neceſſaria concedunt.

Tlerum igitur et generale ſacrificiũ quod
eo in pꝛimis et maxime offeren dũſet ꝙ
eus maxime et in pꝛimis requirii⁊ quo
non ablato non acceptat α auid ei of
feraturjeſt vnuſquiſq; noſtrum. Oblatio
autem iſta tribus mciis fit. Pꝛimu cum
iuguʒ ſacratiſſime ac liberrime doctnine
ſeruitutis ſueſuſcepimꝰ.tunc em ⁊ pars
eius efficimur et ſacramur ſimul ſeu ſan⸗

ctificamur. Om̃e igitur ſacrificiũ qð deo

rite offertur ipᷣa oblatione ⁊ deo ſanctifi⸗
catur ⁊ pars eius efficit. Sic fit et in nobᷣ
cuʒ xpᷣiani efficimur.quia per manus ba⸗
ptiz antium deo oblati et ſanctificamur ⁊
et pars dei ęfticimur. ſicut dicit Apoſtolꝰ
ad Loloſ.pQui eripuit nos de poleſta
te tenebꝛarum. et tranſtulit nos in regnu
filij dilectõis ſue. Etiten. Qui dignos nof
fecit in ꝑtẽ ſoꝛtis ſäãctoni lumie. De bis
autẽ qui religiões ingrediũtur vnuſqaſqa,ʒ

H HMD Pirs iſofferae
Baceαι Presale ued IHcneſ Pen: E & gaſtej—
raf often 33– r eſt owarteme

De

eoꝛũ dicitqᷣ dño offerũtur holgaſiũl ho

locau ſtu gutẽ dicit ab olon ꝗð ẽ totum⁊
cauma qo eſt icendiũ qſi otũ incendium
ſeu iucenſum. Holocauſtũ autẽ ꝓpᷣe dice

bat ſacrificiũ qð totu igne ↄſumebat᷑ de

nihil relindbat᷑ in Gbuſtum. ſic ⁊ iſti ni
hil de ſe vel de ſuis relinquũt qð ĩ igne ſa

cie dilectiõis eadẽ vice nõ offerãt. nemo
autẽ dubitare poteſt: quin ⁊ deo offerẽdi

ſimus.⁊ ꝗn etia eiꝰ totalit᷑ effici debeamꝰ

et quin hmõi oblatiõe q̃ dei efficimur ſa⸗
cxemur ⁊ ſan ctificemur. Secundu ſa⸗
Crificiũ ẽ penitẽcie ſeu diſciplie. quoꝝ alte
ro videlʒ pñia vetera vicia atʒ pcta macta
mus:altero vero id ẽ diſciplinadona gra
cAarũ ⁊ virtutuũ ĩ nobis cuſtodimus:et vi⸗
cia atq; peccata qͥ minus in nobis oꝛiat:
aut creſcat ſaltẽ debita vigilãcia pᷣcauemꝰ⸗
Eerciũ ſacriſiciu eſt oꝛatiois in qͥ ĩtelli
gimus etiã ſ. acrificiũ laudis.nõ eĩ eſtvſq;
qua q; pfecta oꝛatioſqᷓ laudẽ nõ habet. et
q;diu durat coꝛruptio in qᷓ ſumusſſꝑ iue⸗
nit vnaqqʒ virtus ĩ nobis ꝗd deo mactet
⁊ occidat.ſꝑ em̃ iuenit fides obmurmura
tiones vł ſenſuũ exterioꝝ vłinterioꝝ ſcʒ ꝗ
ẽ itellectus cõtra veritatẽ dei. Officiũ au
tem fidei ẽ et opus ꝓpᷣũ moꝛtificare. Hoc
eimponere eis ſuenciũ. Et ꝓpter hoc
Jolu victoꝛio ſiſſima ẽ fides in ſacramẽeto
altaris vbi ⁊ ſenſus extenoꝛes et ſenſus ĩ
terioꝛes ꝓut diximus omnæeqʒ cõtradicti
onẽ phyloſophoꝝ et hereticoꝝ admiran
do triumpho vincitetſi uperat:ſicut ⁊ ym⸗
molatrix opulentiſſima atʒ ditiſſima:ꝗ taã
tarũ beluaꝝ carnificina offert deo ⁊ imo⸗
lat. Sic diſciplina intellectusvanarũ⁊ in
mundaꝝ ⁊ nociarũ cogitationũ ſtragem
innumerem Wans.r exterminiũ in ipſis

legibus

lat..pter qð in pſalmo dictũ ẽ. Conſige
timoꝛe tuocatnes meas. Sixſpes terro⸗
res et minas que ſũt a parte camis ⁊ m
di ſiccharitas omnia odia ⁊ mala q ſunt
odioꝝ/vt lites rixas et bella.⁊ ad hucmo
dũ de alis interioꝛibus.vt beniuolencia
inuidiqet que inuidie ſunt. Pax turbulẽ⸗

cia et iraſet que eoꝝ ſunt.et de ererioꝛibꝰ

idem ẽ videre.vt diſciplina oculoꝛũu illici⸗
tos aſi becæ diſciplina auriũ illicitos au
ditus et diiciplina oꝛis ũllicitos etinbone
ſtos guſtus. Silr ulicitos et inhoneſios:
⁊ ocioſos ſermones ⁊ ad hunc modũ de
om̃ibus alijs qᷓ per coꝛpus agunt᷑. inde

quia omes occiſiões ⁊ victoꝛie ſunt inqn
tuz p certamen et belluʒ fiuntet ſacnificia
ſunt inqntũ ꝓpter ſanciihicationem ſcom
ipᷣius dei honoꝛẽ fiunt. Manifeſtu igitᷣ
tibi quia ſacrificia noſtra nos emundãat:
et ſanctificant intus ⁊ exlerius.⁊ deo gra

tum obſequiuʒ ſunt.cui ſemper grata: et
placita eſt moꝛtificatio peccatoꝛn. ꝓpter
oc diximꝰ quia ſingule virtutes oferut
deo munera placita ex nobis ip̃is.ſicut fi⸗ Z

des offert dqo intellectum illuminatum
ſaluberrima veritate puriſicatum a tene⸗
bꝛis ignoꝛancie ⁊ erroꝛu et cautuʒ a clau
dicatione quam ſupꝛa expoſuimus foꝛ
tem a debilitate dubietatis et opinionis
quã ſimiliter ſupꝛa declarauim2. Olf⸗
fert etiam ipᷣm deuotum ⁊ incuruatum ꝑ
obedienciam ad piuine auctoꝛitans ve⸗
neralionemiet ad veriiatis quam ſupꝛa/
fundamentalem nominauimus recepti⸗
enem. ⁊ in hijs omnibus que dinimus ſi
desipᷣa eluiſteus ſan ctitas intellecius ſan
ctificans ipſum caput mentis id eſt intel

lectum ⁊ ſacrificans ipſuʒ id eſt mactans

faciẽs moꝛtẽ illaniocundu deo ſacrificiũ Maaochi bos modis abus dirirffus. vi⸗

erhibet ſpiritui ſampoſhabitaculum intel

leetus pacatũ ⁊ quietũ efficiens.ipᷣm q̃da

modoſibidẽ retinet ne recedat:mavie aũt
eidem gratum ſacrificiũ faciens de moꝛti
ficatiõe cogitacionũ veniẽciũ a ſpũ blaſ⸗
phemie quoꝝ impꝛobitas maxime inqui

elicet moꝛiiſicans jpm qntu: ad vicia et

peccata ipᷣiusi⁊ qũi ad ſe Ipm. videlicet
vt ſibi moꝛtuus deo viuałet hocẽ ↄmũe
.̈un virtutů. Similiuer et ſpes oflert deo
altiſſimo totum ſecurum iocuudun ⁊ tri

pudiantem affectum tanq; ceruum ſaliẽ⸗

etat et contriſtat in quibnſdam ſpiritum tem quapagnos ouium. Charitas vero

ſanctuũ et interdũ extinguit. non quidem
eſſẽciali᷑ ſeu pſonaliter ſed ppter gracia
eius/que ſic extinguit᷑ interduũ ſicut dictuʒ
eet ſcriptũ Sapiẽcie pᷣmo capitulo. Sic
timo: dei aqs cõcupiſcẽciarũ moꝛtificat.

tria ſacrificia illa offert que ngminantur:

Neuitici pᷣmo.iura tres ramoꝰð ſuos quo
1

u pꝛimus zelus eſt quo ad dei contume⸗-⸗

4 8coꝛ per eam vꝛiuur et aſfatur. ecun⸗

us. Pietas quo ad tribulationem ſiue

„

velut frigus ſpiritualẽ tremoꝛẽ incuciens ſpiritualem ſiue tempoꝛalem pꝛoximoꝛu.

eos cogelat et mouere vel fluere nõ ſinit.

W

coꝛ frigitur in oleo ſcilicet mſcdie p ignẽ
Tpler hoc ſuo tremoꝛe illas deo ymmo ſopne dilectoy.

ercius eſt beniuo⸗

annt
NNodl
ofertur.
cuun
(enisſi
Nenl
nnuin
puluo
kgus
Känd
lor
Aemun
nre
heiſe
intel
Noogep

lioſeit
nigron
Rpiu
Mieli
eſe

.
z. à 5*
— lxxuij
„ . . „%„. D „ 2 ⸗ „ „ „ „ „
icii deg lencia. p quã pijs deſideriis co: coduitur „ vacauit. Pꝛimũ igit acpᷣncipale ſacri⸗ P
Ntrn eęæt quodam velut panis ſuauiſſim? deo// Mein qð a 3 regꝗrit᷑.noſipi ſum ſine c⸗
neanmni offertur. p ſe aute noius mübil deo fragre oblatiõe hil qõ deo offerimus placit’ũ
Aenii reſ. nauius aut ſape ; coꝛ qð zelo eius ſi ẽ vł acceptũ.cuius placatioe alia deo ac⸗
luten viit ↄpatiõe ꝓprximoꝛu ſic trigit. pijs deſi⸗ cepta ⁊ placita ſunt. ꝓpter að dictum eſt
– geris ſic cogtur. et ĩ hus oĩbꝰ ⁊ ſilibꝰ que geneß. iiij. Reſperit oñs ad abel ad mu H
1 dant metu plixitalis pterimꝰ. 7 adeo euidẽs ẽ nera eiꝰ. Et ſm alia laʒ iflamauit dſis ſu .
. Nant veritas. vt ꝓbatioe no egeat. Sic de ſon per abel ? muera eius.no e dicin ad mu⸗
odette ↄtribulato qm ſic deo acceptiſſimũ ſacrii nera abel. pꝰ ad abel.qe ꝓpot abel acce
ne w nullusintettectuspmitiuroubitare e muner⸗ altiſimo müera. no abel
– Eſt em tribulatio coꝛdis nõ ſolũ moꝛtifi- heer munera⸗ Scom ſacrificin opmin
—R catiovitioꝛũ et pctõꝝ ſʒ etiã coꝛdis ſpiritu/erloꝝ ſic illud ẽ. Coꝛ ↄtritũ humiliatuy
n ale marcyriũ.qdð gladus pctõꝝ ex omi pte ſacrificiũ deo ſpiritus ↄtribulatꝰ. Hercin
Gnec oↄfoditur.ex oĩbꝰ ↄpũctionibiſtis atzvul ¶ Eoum ertenoꝝ videlicet q̃ ꝑ coꝛpus agui
ASelt 4n neribaſuauiſiſſimos doloꝛes atʒ deo gra 2 qꝛ hon duo ſuni genera ſacrifitioꝝ iſto
nunſlüi tiſſimos ſuſtinet. Si em̃ martyriuʒ coꝛpis rũ.videlicet ſacrificia paſſionum ? acriſi
mncinin deo acceptũ ẽ.multo foꝛtius martyriũ coꝛ cia actionũ. etĩ ſacrificiis pa ſſionuʒ exce
jumnt g. Jam igi declaratũ ẽ ibi p hecq dini let manyriu. Wartyriũ ei ẽ paſſio ↄſũ
D — mus.quia duo genera ſacrificioꝛũ ſpũa⸗ mata vltra qua nulla. Sacrificia vᷣo acti⸗
Midosut liũ offerũt deo altiſſimo ꝑ vnãquãq; vir onu euidẽcioꝛa ſunt in opibus diſcipline
Cnnstnz tutẽ.quoꝝ alterũ ẽ interius vicij contrarij clauſtralis. ſic ſunt oꝑationes vigniaruz.
uſar Alterũ auteẽ fructus et operatio ꝓpᷣa ip̃i pſalmodiaꝝ labonꝝ etiã coꝛꝑaliũ qles by
ernn . us virtutis. Unaqueq; eivirtus ranõe cõ oꝛdo ciſtercdenſiũ. n bis aut ſacrificiis .
ten rrarietatis moꝛtificat viciũ ſibi contrariũ. excellit oꝛatio cuʒ ptibus ſuis cum pfeca ¾
noboi et peccatũ. ⁊ nibilomin? exſe velut ð fon fuerit.excellit inq; ctuʒ ad pinguedinem
EN teviuifico atʒ puriſſimo emangtionẽ ppᷣe deuotionis. Doctrina autẽ ⁊ pᷣdicatõ
mfumert n opationis eminti ſenecharike⸗ velut. excellunt q;tum ad fructum In doctrina
iacugte ſonte viuo atʒ puriſſimo tres emanatio⸗ ei 7 p̃dicanõe ſincera atʒ denota nõ ſolũ
R nes effluit. quarũ pvᷣma ʒelus ẽ ſiue zelare offerunt vᷣba ⁊ laboꝛ gi vtriſq; ſuſtinek.
msdeß⸗ ſecũda cõpati ſiue cõ dolere. tercig bonũ etiã ipi auditoꝛes qpeã ↄuertũtur. Ue
alijs appetere ſeu deſiderare. Sut et alij kus ei atz ſincerus doctoꝛ ſeu pᷣdicatoꝛ.ve

rumnmnl ex eodẽ ſonte ſacratiſſimo pfluentes. riuuu us occiſoꝛ æ mactatoꝛm ver? maducator
u fenes puriſſimi. fratres optim pcedetes. quas ? animaliũ imũdoꝝ ſiclegit᷑ Job.x. cõ⸗
hic nos. de induſtria pᷣterimus. Pꝛet aut cidẽt illũ amici.diuidẽt illu negociatoꝛes

. emanaiiões iſtas ⁊ fluctus ex eadẽ vᷣtute Et Actu.x. Occide petre ⁊ maduca. Occi⸗

offertur deo altifſimo mactatioſiuemor ſoꝛinc;e meraner ĩgladio ſpũs g ẽver
umil nficatio oim vicioꝛu et pcton pſertim di: goin we ſic legitur ad Ephe. vj. 7 ſjerem.
zittl mrite cpamtati repugnatiu. Sivis ault Avii waledieine a ler ladli
Gd ac alig videre q diximꝰ. ymaginare vi⸗ ſanguie.x ĩ pſal. G ladius E eoꝛuz?
R rũ ſan du? diſciplinatũ. ? ſaede eo dilige mnecſavoene⸗ odoꝛẽ habẽt ſnauitatttt
ae tẽ oſideratignẽ. 7 appebit nibi euidẽt ann ſacta niſt er virtungue graciis. vel q .
Riu maletin Ro niil ecat a ſacnificio 1ord lunt vler ab, ſunt a aute ſarifli.
ee ei mentẽ ipius iplentilla duo genera vir⸗ vtutes ſun ve en Htutibus niſiq noiani
ntaen tutũ qᷓ diximꝰ. tolũ coꝛpus eiuſdem occu mus? numerauimus. wanifeſtü Enulla
huutinn, pãt exterioꝛa opa virtintũ.⁊ pꝓpter hoc ve eẽ ſacrificia qᷓ ſapoꝛẽ aut odorẽ uauitatt
aengl lut agnus ẽ aromatibus virtutũ ꝛ graci habeãat pᷣter becq noiauimus ⁊ nũeraui *.
iune arũ repletiſſimus ac fragratiſſimus tota mus Ampli?. Lum ſacrificium nibil S „
Amnven, liter qntũ d vicia et peccata mòꝛtificat⸗/ placationis habeat niſi ex virtunbus vel
eiſtnmmn detrũ catuac circumciſus! cũ in eo nibil gracic condimento. Non enim ſunt aro
mnͤſece ſupfluum. nihil fedũ. nihil ĩoꝛdinatũ om̃i mata alia que ad nares dei aliquid ſua⸗
GNdn no relictum ſitj/et ꝓpter hoctotus ẽin ſa⸗ uilaun vr boni odoꝛis tranſmittat ; g/fe
ſame Cnn crificio. totus ſactificium totus oblatio. vr vlutes re ſola ſacrificia ð ꝗabꝰ agimꝰ
lnonn Euius eyeplar xp̃s dñs ẽ in crxnce pen placationeʒ hnt q eo accepta ſunt æ nõ
e erindvo nibila martynio vel ſacrincio lia quare in nullis aliis vl placatur de⸗,

–
Se— . legibus
El blacet deo. hBec aut ſunt olfen eccle: ¶¶Dicemus igit aa ſeptẽ ſunt: aru pmus E
ſia catholica. quare ſola ſacricia catholi E ꝓceſſio in qua et oꝛnate ⁊ oꝛdinate ince R iu
tce ecteſie. Hoc ẽ pᷣiane deo altiſſimo ac⸗ cdit donec puenit ad maximũ ſacroꝝ qð i 4
cLepta ſunt et pᷣlacatoꝛia. Ampli⸗.quia ẽ miſſe celebꝛatio exterioꝛ. Sacrameniʒ nohei
nihil quod apud homines ſit vł in bomi em altaris. ⁊ veritas ẽ in eo/ꝙ ↄtinet int⸗/ nu
ł⸗ꝰũ nibus eos ſacrat vel ſanctificat niſi virtu videlicet dñm ſaluatoꝛẽ et integritate na myeli
. tes ⁊ gracie aut op que ſunt ex illis. Ga ture hũane etfoꝛme ſeruilis quaʒ ꝓ nobᷣ dNNAe⸗
òèM CQrlficia aut noĩ s veri ſacrat ⁊ ſanctificant? ſuſcepit.et ſecũdus ẽ in eo ꝙ exteni? ſenſi⸗ lo
offeretes, ideo nulla alia placent deo vel bus ephibet᷑ vñ cõicatio exterioꝛ ad ſacra Whne
LC „ Hiacant den. Attede aut ꝗa ſacrificiuy mẽta exterioꝛa prinet. Terciꝰẽ laudu; Nengn
Adſi ſaluatoꝛis qð in ara crucis patri miſe/ diuinarũ audibil reſonãcia. Quart⸗ e uen
D Iicoꝛdiaꝝ ꝙ recociliatiõe mundi obtulit: ¶miniſtroꝝ oꝛnatus exterioꝛ. Quintaeſt pni
gqp ipemet fuit velut tota apothecalſpũa 1âius tẽpli appatus. Sextus ſignon Kihea
liũ aromatũ ↄditiſſimũ fragratiſſimũ:qa? ſeu cãpanarũ pulſatio. Septimus ẽ ex nift
hic nõ tagimꝰ nec ipᷣm cũ de cõitate gene/ piatio exterioꝛ id ẽ aque bñdicte aſperſio n
tis humani:aut vniuerſitate hominũ lo⸗ PHon ergo ſacrorũ etterioꝛũ veritas ſunt Aun
Quemurſin pᷣcedẽtibꝰ monibus noſtris ſacra iterioꝛa. Interioꝛ eĩ ꝓfect⸗ qͥ de vᷣtu unt
appᷣbẽſum intelligimꝰ quã⁊ ſacrificijs ißi te in virtutẽ ꝓcedit᷑.qͥ ⁊ veniẽti ſponſq cũ Nf her
us et ↄdimẽto graciarũ et virtutũ eminẽ⸗ debito oꝛnatu et apparatu occurrit᷑.v in ſoſeſen
iſſſimaꝝ placuii eouſq; ꝙ deũ mũdo pla melioꝛa et ſublimioꝛa ꝓficit᷑ veritas ẽ ꝓ chene
(CcLafe poiitttt. ceſſionis illiꝰ exterioꝛis et illa figura iſti⸗ üione
Oſt hec aũt loqmur de ſacris de Nõ poteſt aut dubitari an iſta ꝓceſſio i⸗ sind
quibꝰ i diximꝰ: gꝗa ſacra ꝑ ſe ad terioꝛ ⁊ ſalutaris ſinet ex neceſſiiate debi ug
Adiuine honoꝛificẽcie cultũ ptinẽt: ta.⁊ ꝓpt᷑ hoc nõ ſolũ decẽs et expediens mh
¶Emmo ipa ſuut cultus ipᷣe.Et qꝛ honoꝛifſi ivt vulgo cõpeteẽti figura ⁊ ſilitudine cuue mumn
Cecia diuini cultꝰ in tẽplis maxime ⁊ agik nientiſſims mõſtraret᷑. cũ nõ niſi p expᷣl⸗ W
et exercet/ꝗa vero duoꝝ genera tempion ſas ſilitudines ad ſpũalia itelligeda ↄmu Wer
ſit diuino honoꝛi et cultui deputata:ne⸗ nitas vulgi poſſit ꝑtingere. Niſi ei cogni⸗ n
celſario erũt et duo genera ſacroꝝn. Et ta nõ diligeret ⁊ niſi dilecta nõ quereret Jð
Duo genera temploꝝ ſunt.Alteru vnuʒ æ niſi qſita non inueniret ab adultis. In in
verũ qð ẽ totꝰ cetus ſctõꝝjet vnuſꝗſq; eo 7 doctis igiuur ad doctrinaã ⁊ eruditioneʒ cin
tr. Alterũ vero moꝛtuũ videlicet ex mor⸗ iſta exterio: pceſſio. Doctis aũtmagna. n
tuis lignis ⁊lapidibus.et hocẽ ad viuũ ?⁊ uocatio E.et magnũ incitamentũ ad ꝓfe⸗ iuse
veñruũ templi. ſicut figura ad veritatẽ.qre cctũ et ꝓceſſum interioꝛẽapte enim legũt elle
cult eius ad cultũ illius ſi ꝓpoꝛtionabi in ipᷣo oꝛdine oꝛnatu er apparatu pceſſi⸗ nna
liũ em̃ vt ait Ariſtol. Si aiterũ ẽ:alterũ ẽ:· ¶ Dnu. qliter ⁊ in cipiẽdũ ſit eis et ꝓgredien Ueporan
Pꝓpo:tionabilia ſunt tepla iſta cultibꝰſeu dn ⁊ ĩ celeſtẽ ecdleſiã intradũ ⁊ ad celeſteʒ ene
culinris. Cu igit ſili ſe habeat ad cult? ſu meẽſam boc ẽ eteme refectiõis intrandus lmneit
Qps e pgtmhim: qo ſic templũ ad téplũ /pmẽſam em altaris eterne ſacietgtis mẽ⸗ nn
ina cultus ad eultũ: et ꝓpt᷑ hoc ꝗa tẽpluz ſa. et acquiſet 2 ſignat᷑.et iſta ẽ meditatio
Jigura ẽ 2 ymago qntrie: erit latria verꝰat ⁊cãtatio et ſignatiogalde dalcis ⁊ iocun S oi
chzliber cultus. Euidens auũt e iſtud in de⸗ da ſpecigiſtoꝝ bonoꝝ habẽtibus.nõ ſo⸗ Mei
ccatone ecclie et recõcaliatiõe eiuſdem. iũ aũt iocundũ ẽ.ſed et ſalutare ẽ ſepe re⸗ A
Deglicatio ei ſiue ↄſecratio eccłiaꝝ figura pᷣſentari popułquare obuiã itur. vetur füda
,„ . ?⁊ dedicatiõis ſiue ↄſercatõis baptiſmall regi pariter et iudici et qualit᷑ obuia ei eũ enf
tecociliatio eclauꝝ recõciliatõis pnialqdð tes ꝓceſſionaliter cũ apparatu qui in ap tae
facile ẽ videre intelligẽtibus et exercitans paratu ceſſionali legit c intelligiturſab Etat
in hijs. Et da ſicur dinm ſacra exteriorna eodẽ ducẽdi ſunt triphali verillo crucis eon
aag honoꝛificenciã dei ſpecialit᷑ pertinen t pmo et introducẽdi in illã celeſtẽ domũ hidr
El Ppe: vnde et tepla erterioꝛa loca habi aula nõ manufactã ⁊ vt ßmonẽ de hmoi nüͤt
oliionis gloꝛie dei vocant. Sicut ibi. dñe rebus abbꝛeuiem⸗. totũ g in ſacris ene⸗ — i
glie tue. Jerla e locli habitatois noꝛibꝛagit. figura & ? repſentatio aueniẽ aln
Ser kindd nobisp diuiſionẽ tiſſima veritatis et q in nob eẽ debet nũc dQ, mb
D unt modi ſiue maneries ſacroꝝ iſtoꝝ. Ad in futuro nobis ꝓmittit et obtinrda· ppe
—

Amiſang
Dam
el⸗Wr
e nen
RRRZ
enent
enenauin
.M
ddg. On
nor. On

ai

Bepnse
bichrihet
Wonftis
ſecradete
iiiongi
AdiK
hat reni

laüafnnte.

S
nerler i
Nislgis
nſino
niintcn
nieleien
Hiieen
eunno uant
abacllis

mmi⸗ 4

Lenin

Nun geſt
Vmen
initih

uzen
,Ceal,
et
us i
nareiſare
nn in
Etetuiga
8 gintcp
lgit⸗
o o
chinhnen
edehnin
ſlcischh
no Men
ibebelnin
gobtmic

ſperat᷑.ſicut totus apparat⸗ pallioꝛũ ſeri

coꝝ et ſacroꝝ veſtimetoꝝ decoꝛ ẽ hic ite
rius fulgere debemꝰ. Hoc ẽ decdꝛẽ virtu

ni et graciarũ.⁊ decoꝛẽ qͥ in futuro ſeculo

deécoꝛadi ſumus. et lucide ⁊ valde vtiliter

repᷣſentat.ſic ſplẽdoꝛ luminariũ ⁊ internũ
gre ſpledoꝛẽ.et futurũ gloꝛie fulgoꝛẽ. Sic
pulſatio capanarũ et ſonitus doctrine et
dicationisvoces. Sic expiatio illa quaʒ
diximus aque ſanctificate iuges ⁊ quotti
dianas expiationes.et nouiſſima ꝑ quaʒ
omis macula ⁊ ruga tollet a tota eccleſia
dei.qᷓ vocatur in ſacra ſcriptura circũciſio
nouiſſima. Myſtica ꝑ qua nihil culpe ni⸗
bil pene remanet in electis deſignat ⁊ rep
ſentat intelligentibus. Sic ſacra ↄmunio
exterioꝛ ⁊ interna cõmunionẽ atq; refecti
one. hoc pᷣſtat et eterne refectionis cõmu
nionẽe pariter et refectionẽ euidenti ſimili
mdineę repᷣſentat Sic iugis laudũ diuina
rũ reſonantiũ ꝑpetue iocunditatis canti⸗
ones in gloꝛia ſanctoꝛũ in futuro cantan
das. et bic in ternas triuphatiõ es videre
valẽtibus:euideter ↄſtat.et vt abꝛeuiem?
Fᷣmonẽ iſtũ.quia manifeſtu ẽ ſacra exten⸗
oꝛa q vtiqʒ ſigna ſunt interio vabiq; veri
late eoꝝ nõ poſſe ꝓdeſſe inqua ad hocvt
ſacrentur et ſanctiricentur celebꝛantes.
Sacroꝛũ aũt interioꝝ nulla eſtvirtus

pᷣterq; diximꝰ.

vel ſanctiſicãdi Nerũtamẽ quintuplex eſt

pfilſnuccad tlaneit Nr Mi⸗ ad ſacra

ſpũᷣalia.a hanc expᷣſſam repᷣſentationẽ fa

ciit in rudibus ⁊ indoctis. Secũda eſt re,

memoꝛatio eoꝛundeʒ ꝑ qua etiã docii in
amoꝛem eoꝛu et augentur et roboꝛantur

nPercia eſt inuitatio et ꝓuocatio intuenti

um exteoꝛa ad amoꝛẽ et deſideriũ inter⸗
non. Nuarta ẽ impetrati rremoy ſa
crorũ.Cuiuarerio impetratoꝛia ſunt

Poc aũt ẽ ꝑ quid culł᷑us dei altiſſimi ſũt.

Oninta emẽ rememoꝛatio beneſitio
ru der aut alion mirabiliũ. ſicut apud he

bꝛeos feſtũ tabernaculoꝛũ in rememoꝛa
nonẽè. ꝙ in tabernaculis quonda babita
re fecit deus tribus iſrael.et feſtidaſche ĩ
rememoꝛati neʒ liberationis de egyptia
ſeruitute.Apud nos ſimilia multa iue⸗
niutur in ſacris noſtris qualis ẽ repᷣſenta
no dñice reſurrectiõis et ſacrarũ mulierũ
collocutio.ac ſolũndo vngendieum aro⸗

matibus. qualis ẽ repᷣſentatio geſtorũ q

apparet in ſculpturis et picturis eccleſaꝝ.

1 .Manifeſtu ẽ ſacron ex
õ no ee virtutẽ ſacradi

lxxv

noſtrarũ.Quia igr nulla ſacra iſtas vtili⸗
tates habeht niſi noſtra.⁊ ꝓpt᷑ has vtili⸗
tates om̃ia ſacra inſtruẽda ſunt. Manife
ſtum ẽ nulla debere eẽ pᷣter hec. Nulla ei
ſunt vel fuerũt q adeo vtiliter oſtendant
in doctis ⁊ tanta renemoꝛationẽ faciant
eoꝛundẽ.que adeo inuitent et ꝓuocẽt ad
amoꝛẽ internoꝝ ſacroꝛũ.nulla ſunt vłfue
runt quibus adeo honoretur deus altiſſi
mus.hulla ſunt vel eſſe poſſunt in quibꝰ
dei mirabilia ita euidenter legerentur. et
generaliter nulla ſunt que iſtas quinqʒ
vtilitates habeãt vel efficiant. ergo nulla
ſunt digna nomine ſacroꝝ pᷣter hec. Qui
bus em̃ libꝛis euidẽtius oꝛnatus noſterĩ⸗
terioꝛ apparatus qui ẽ virtutum et gracis
arũ ita euidẽter deſcribi poteſt.ſicut oꝛna
tu luminariũ et apparatu pallioꝛũ ſerice⸗
oꝛu.appenſis templi parietibus.et ſacris
altaribus circũdancie.qua affluencia ſer
monũ qua diſſertitudine vel eloquencia
adeo ſuaderi poteſt ſpectantibus.quali⸗
ter videxi templũ oꝛnari vel apparari cõ⸗
ueniet.qua inſpectione hui? pꝛnatꝰ ⁊ lo⸗
cius templi viſibilis apparatu.Quibus li
bꝛis excogitari potuerut.quibꝰ adeo ru⸗
ditati ſue.adeoq; lucide doceri poſſi nul
lus indoctus de templo interno et ſpũali
quod nos eẽ debemus et de omm appa
ratu qua via adeo conuenienter oſtendi
hominihus potuitquales in dei myniſte
rijs eos eẽ opoꝛteatjet qualiter ſe habere
vt ſacris veſtibus ⁊ oꝛnatu miniſtroꝛum
in ſacris veſtibus atq; geſtaculis.ſiue re⸗
liquiarũ.ſiue ſacroꝝ vaſoꝝ.ſiue in ꝓceſſi⸗
onibus ſiue in alis ſacris. Ampᷣ.Quis
verus ẽ cultus exterioꝛ neceſſario ſumme
veneratiõis exterioꝛis ↄpꝑaxeeus.hHuic cui
innititur religio xpᷣianaergo nõ ẽ aliꝰ cul
tus dei exterioꝛ alia laa quã hec. quare
nõ ſunt vera ſa cra ⁊ dẽo accepta niſi hec

Amp̃. In iſto cultu et in hüs ſacris nõ
ſolũ ecofſſima ſennhus oculom aun

um adhibẽtur.ſed etiã ſpecioſiſſimavt au

rũ ⁊ argentũ ⁊ lapides pᷣcioſi: quare ſum

mus decoꝛ exterioꝛ neceſſario ẽ in his/⁊
ſummus decoꝛinterioꝛ ſubeſt ei. Quare
iſte cultus ſummi decoꝛis ꝑ omnia eſt. et
ideo ſummo deo ſumme dign?ꝰ. Wwa⸗
nifeſtũ etiã ẽ ipſo ſenſu nec negari poteſt
niſi qui negat niuem eẽ albam. nec vnqᷓ;
uiſſe cultũ pfecti decoꝛis pᷣter iſtũ.quo de
us honoꝛat in ſola eccleſia xpᷣiana.Et ſi eĩ
cultus hebꝛeoꝝ aliꝗd decoꝛis habun mo

●
De Virtutibus
. dicũ illud et iniciale ſolum fuit.· Adeo Oſtq; clarnit ex oꝛdi⸗ nsehab
„⸗ em̃ ea que diximus ſenſu maſſifeſta ſunt ne ipo reruũ diuinaliũ ipobine
vt quicuiq; vident decoꝛem domus domi ⸗ atcz ſeienclaru lapien eii
ni exterioꝛez apud nos ipᷣm incredibiliter cialiũ. ſciencia de ver⸗ ſnan
admirentur. et coꝛde confiteatur.cultum tutibꝰ et moꝛibꝰ. devi ibvcoſt
iſtum non eſſe inuentum inſtinctu huma cüs et peccatis.necno consce
ni artificij. ſed diuie reuelatiõis ⁊ celeſtis et vemer lis d ſerihi⸗ äfrann
magiſterij documentũ. Cultum aute iſtũ Se⸗ tionibus conſequentè ſine⸗
exponere ꝑ ſingula. et cultum iſtum inter eſſe pᷣcedẽtibus. Incipiemꝰ auviliate deo osd
p̃tari declamatoꝛie.et popularis ẽ expoꝛ⸗ pſcrutari de his ꝑ modũ ſapiencialẽ. p ſinei⸗
èN tationis. et pᷣter ꝓpoſitũ pᷣſentis negocii. vias ꝓbationum donec ſtabiliat eẽ eoꝝ R
ett hic quideʒ finem faciemꝰ pꝛeſentis ira qð hʒ queſtionẽ ⁊ cõtradictionẽ.et acꝗri
ctatus. Si in aliquibus debitum ꝓmiſſi⸗ tur tibi certitudo ſup queſtionibꝰ ⁊ opini ize
onis erſoluimus.diuine gracie hoc attri: onibus q de eis fuerũt ante.⁊ etiã adðuct
vuentes. In quibuſcunq; autem minꝰ fe ſunt. Poſt hecvo loqmur de bijs mo D
cimus noſtris hoc defectibus imputãtes dis alijsvt ſit nõ ſolũ multiplłr lucida imſo ietn
Completus eſt quintus tractatus cuʒ rũ cognitio ſʒ etiã iocũda. et generãs affe ipi⸗
Dei laude et eius adiutoꝛio. Amen. cciones ꝗbus adiuuet᷑ animarũ noſteaꝝ gen
pfeciio.ꝗbus incitẽtur ⁊ etiaʒ armẽtur ad hugtm
bella cõtra vicia et peccata.abus vᷣtutes Rs
⁊ moꝛes efficiãtur eis deſiderabiles nõ ſo labi
. ii Gerfibutſonſiſedd glid ipᷣa dtectione nuns
łplacet᷑ deo.hec aũt ſunt q offert eccle: decoꝛe fuauitate ſalubꝛitate ⁊ mulitudi⸗
ſa vabolicgguare ſola ſacrificia catholi ne ac puichꝛitudine mirabiliũ arn ice Wä
te ecdeſie. Hoc ẽ rp̃iane deo altiſſimo ac⸗ mus elia in ᷣmis ſennones eoꝛu a pceſie ſan
cepta ſunt et placatoꝛia. Ampliꝰ. quia ruũtnos eſdeclarabimꝰeos expoſiloe bꝛe ie
nihil quod apud homines ſit vłin homi ui ⁊ lucida. ullius igr qui dirit quia üic
nibdus eos ſacrat vel ſancnticat niſi viruu virtus ẽ habitus mẽtis bñ oſtituie. Si n nn
MecP ſ*εασ°ztes 2 gracie aut opa que ſunt exillis. Sa // lerit ĩ ſermõe hoc ꝙ virtus ſit melis 8 34 ’
o e crificia aũt noĩs veri ſacrãt ⁊ ſanctiſficant ꝗↄſtitule.id ẽ mentẽ bñ cõſtituẽs að eſt be nii
offerẽtes. ideo nulia alia placent deo vei ne oꝛdinas. relinquit nobis adpucambi ul
placant deũ. Attẽde aũt ꝗa ſacrificiu, guitateinõ parua, quia vl intellexit de dir nin
dñi ſaluatoꝛis qð in ara crucis patri miſe tute qð eẽt bñ edinas mentẽ lm ad:ſine il
Nricoꝛdian p recõciliatiõe mundi obtulit: Fm partẽ aut ſimpl:.boc ẽ ᷣm toru. Nõ ſi⸗
gqð ipemer fuit velut tota apotheca ſpũa ovidet autẽ ꝙ fm tom̃ cuʒ quedã virtutes
liũ aromatũ ↄditiſſimũ fragratiſſimu: qda alio mõ ſe hre videatur. DPꝛudẽcia nanc *
hic nõ tagimꝰ nec ipᷣm cũ de cõitate gene ſolã vim intellectiu in mente.no autem ſinnu
ris humandaut vniuerſitate hominuũ lo⸗ totã mentẽ bñ cõſtituere ſine oꝛdinge e —
„ quemur in pcedẽtibꝰ pᷣmonibus noſtris detur. Si go intellerit m gaſe mpie Nin
apphẽſum intelligimꝰ qua ſacrificis ifpi foꝛſitan no bñ videt dicere.no 1 n Ppter ſtern
us et ↄdimẽto graciarũ et virtutũ eminẽ⸗ hoc q mens hũ anmoimptiber ẽ. nei inugi
iiſſimaꝝ placuit eouſq; ꝙ deũ mũdo pla duas alias cauſas. Uidelicet quia foꝛſiti R
care potuit. ſpoſſibile ẽ mentẽ humanaʒ ſm partẽ im̃
. Oſt het aũt loqmur de ſacris de bene cõſtituta ſiue bene oꝛdinata e jmn⸗ daii
N8 quibꝰ iã diximꝰ: gqa ſacra ꝑ ſe ad poſſibile eĩ ẽfoꝛſitã aliqua ex viribus enſ; i
8 diuine honoꝛitficẽcie cultũ ꝑtinẽt: dẽ ſuꝑigꝛibus ſola ita coꝛrupta vl puerſa woi
mnmmo ip̃a ſuut cultus ipᷣe.Et qꝛ honoꝛifſi eẽ.yvt alle ſint omino imunes aipere a 0 .
cẽcia diuini cult in tẽplis maxime ⁊ agit uerſitate ⁊ coꝛruptiõe. teinde ſi runt B e
et exercet qa vero duoꝝ genera tempioꝝ ois habitavniuerſalis ẽ. foꝛſitan nõ ſuſti 1
ſũt diuino honoꝛi etcultui deputata:ne⸗ net ſecũ in eis mentibus aliqd puerſitat da ſe
ceſſario erũt et duo genera ſacron. Et ſiue inoꝛdinationis. Quare a tota mente un
duo genera temploꝝ ſunt.Alterũ vnuʒ expellit omnem inoꝛdinationem. et ꝓpt i
verũ qð ẽ totꝰ cetus ſctõꝝ et vnuſꝗſq; eo hec exneceſſitate totam mentem beneoꝛ K
fũ. Alterũ vero moꝛtuũvidelicet ex mor Ainat ſiue oſituit. Hec aute in ſeqntibus
£ſ●

nneh
nui
ſaenie
andi
ataisn,
Menuseſhe
Nusottni
iſtenin
ſtablitiit
ctoniu

ſtonibn.

neatiisn
murdebizn
lipkklucctin
Agenenstt
nimarüfeſe
amamin
A crsfu
iittu
urnnulin⸗
nianN
himcNI
imsſinent
inscicr
hschlln

mim

mifnotn
fnien 1
iiſen
Puduu
memu
ſne⸗
1 ig
A
—RK

.

tq qð eſt bñ oꝛdinata. ad inſtar ciuitatis

C 3
5
/ſuu bonu reddit.nõ alia videtur br̃e iten

determinabimꝰ. Q ſi dixerit ꝗs. q vir

tus ẽ habitus mẽtis bñ ↄſtitute ſimplr id
ẽhabitus qui eſt in mente q ẽ ba cõſtitu⸗

in qua rite ĩperat᷑ et rite paretur q pꝛudẽ⸗
tibꝰ cõſiliarus ſiue cõſulibus. iuſtis iudi
cibus ceteroq; magiſtratuvt decet ammi
niſtratur. Hec ratio nõ magis ẽ virtut! q;
ſciencie.niſi in hoc foꝛſita.ꝙ virtutemveri
noĩs nõ cõtingit eẽ alterius modi metis
ſcienciã aũt in veri noĩs cõtingit etia i me
te valde ꝑuerſa. vt ariſmetricã geometria
Sermo vo ariſtotel. q̊ dixit.q virtus
ꝗ ſubiectũ habẽs bñ ꝑficit. et qua opus

tionẽ.niſi qꝛ virtus ẽ q ſubiectũ ſuũ ſanũ
elicit elenõe cõtraria. Bñ em̃ habẽs ideʒ
ẽ ſanũ.ſicut legit᷑ mathei.ix.Nõ ẽ op⸗
mèdico bñ habẽtibus.ſed male habenti
bus.Et marci.xx.Nõ neceſſe habẽt ſani
medico.ſed qui male habẽt. Poteſt etia ĩ
telligi bñ habẽs.hoc ẽ bene ſe habẽs ad
oꝑatiões qð appaẽt ex hüs q ĩ eodẽ ſ̃mo
ne ſequẽtur videlicet ex hoc opus ſuũ bñ
reddit. Magis autẽ nobis videtur ꝙ vᷣa
ia ariſtoteł.in loco ſuo ſit hesque bonũ
habẽs ꝑſicit.vt accipiat habens accuſati

ui caſus. ac ſi diceretur. Uirtꝰ ẽ 3 perkicit
bonũ ſubiectũ habẽs illa. Et ꝙ ſequit᷑ de

claratio ẽ eius.qð ẽ bonũ ac ſi diceret bo
nũ ẽ quod opus ſuũ bonũ reddit.et hoc
vult ipa declaratio et exempluʒ qð ponit
ariſtol.de oculo.necẽ ↄtepnenda illa lr̃a

Quoniãi oĩs virtus cuiuſcũq; fuerit virtꝰ

id bñ habet ⁊ ꝓficit.⁊ eius opus bonum

a quo coloꝛe
Altera autẽ dubitationẽ nobis reline
i ſermõe iſto ĩ hoc ꝙ dixit.qꝛ nec paſſio

lxxvj/
nus ẽ ſed etiã ex vnaquaqʒ. Quare videt᷑
cõtinge resundẽ hominẽ ſᷣm ipᷣm ſimł eẽ
bonũ ⁊ malũ.maxiĩe auti virtutibꝰ ↄſue⸗
tadinalibus bbi gra.Aliꝗs videt᷑ caſtus
eẽ ſimul ⁊ auarus.vł largus et inuidꝰ vel
caſtus ⁊ ꝓdigus.nõ aũt habet hec cõſue
tudo loquẽdi vt ſim dicatur aliꝗs bon⸗
⁊ malus ſimplr.ſed ſolũmõ ſᷣm ꝗd.et ita
nõ circũſpecte nec etia vᷣe vt videt dixit il
lud quia virtus eſt habitus a quo hõ bo
nus ſiue a quo ꝗs bonꝰ ſit.quare nec vir
tus bonitas erii ſimpłr ſed tm̃ ſcõᷣm quid
quẽadmodũ neq; caloꝛ erit ſimpir a ̊ ꝓ⸗
pꝛiũ ſubiectũ nõ ẽ calidũ.neq; ꝓpᷣe color
ũ ſubiectũ nõ ẽ ſimpłr coloꝛatũ

bus nec potẽcüjs boni vel mali ſumꝰ. Ne
q; ſcõöm eas laudamur nec vituperamur

ſed ſcdᷣm habitus tm̃cũ manifeſtũ ſit ᷑ᷣm

naturaã ſolũmõ oꝑantes bñ tatũ ⁊ lauda
bilit᷑ oꝑari. Natura ei ꝑ ſe nihil pꝛauũ ni
hilmalũ ſuggerit.hec aũt euidẽs ẽ ĩ pᷣmis
parẽtibꝰ Qui ſi ſolãſuã naturãſecuti eẽnt

nõ declinates ab ea.nullatenꝰpeccaſſent
nec dubitat aliquis vllatenus intelligẽs.

quin et obediendũ ſit ꝑ oĩa creatoꝛi.⁊ qn

natura ipᷣa hoc ipᷣm ſuggerat.maxie aut

dubitari nõ poteſt.ꝗn ĩ pᷣmis parẽtibꝰ in
quibꝰ nihil obtenebꝛatiõis vel ꝓꝛſus leſi
onis habuit hũana natura iſtud ſuggeſ⸗
ſerit.et hoc abſq; nulla cõtradictione vel

rebellioue.verũ cũ mulier ad vocẽ ſerpẽ⸗

tis aurẽ ĩclinauit.vł vir advocem mulier
contra dei mandatũ ſuadentis.A voce ĩ⸗

reddit. ſicut virtus oculi et oculũ bonumn mo clamoꝛe nature aurem vterqʒ vertit.

reddit et opus eius.O culi em̃ virtute bñ
videmus. Sile exemplũ ponit de equo⁊
de a Kaisn Sirngzberin bßᷣmonẽ

Ariſto. hhiuũgit. Si vtiq; hobin homibꝰ⸗
ſie ſe habet. Nc ẽ dicie ſi virtus in hoib⸗
iuxta hũc modũ dici᷑ videlicet quẽadmo
dũ in oculo et equo. erit oĩs virtus vtiqʒ

₰●

habitus a q̊ bvonus hõ.⁊ a q̊ opus ſuum

bonũ reddit in quo ſmone virtutẽ et bo⸗
nitatẽ idẽ eẽ intellexiſſe videtur.quemad⸗

modũ ⁊ ante hũc ſᷣmonẽ virtute ⁊ mali
cias piũgit uaſi cõtraria.Qdvtiq; nõ fa

ceret niſi virtutẽ ⁊ bonitatẽ ꝓ eodem acci

peret. Apte etiã dicit. Quoniã ſᷣm vautes

D et malicias boni⁊ mali dicũtur. Habʒ au
te duas dubitatiões pᷣmo iſte ariſto. Alte

rã ſcʒ ĩ hoc.ꝙ virtutẽ dicit habituʒ a q̊ hõ

bonus ẽ.quare nõ ſolũ ex virtute hõ bo⸗

6

et bonum inſtinctũ nature deſerens. ſu
anenipuerſe ecinieni⸗ Duare manitfe

u ẽ ſolis naturalibus natſralit᷑ tm̃ vten
tes.bñ ⁊ laudabilit᷑ oꝑari.Quare non ſo

lum habitibus boni ſenus. aut ſoluʒ bo
num opus reddimus. Ampᷣ.werito q;⸗
rimus ab Artſtotile et ſequacibus eius.

Utrũ adam⁊ eua in ſtatu innocencie bo

ni fuxrũt an mali an neutri. Wanifeſtu ẽ
ꝗꝛ mali nõ fuerunt eo tpe.cum totum qð
ĩ eis erat creaſſi ĩ eis deꝰ.Malicia aũt nec

ĩ eis necĩ alijs vnq; creauit deꝰ.q̃re mali

cia in eis nõ erat. Nõ erat igr mali tpe il⸗
lo.qre vł boni vłmedij Q: ſiboni nõerãt

ſamedijtotũ aũt qð erãt naturalit᷑ erat ſo
lũmodo. Quare naturaliter fuit medius
ille ſtatus.anteq; alter exxremoꝝ hoc aũt

eſt impoſſibile manifeſtũ videlicet vt me

l ij

£

Aus αPραιαιπα Wα☛ ρνd Gou
et e 7 r Rxn
Be wirtutibus
Aiũ in quocũq; genere ↄtrarietatis ſic na gelos de luce.dyabolos aũt de flãma. In (oſt
turalit᷑ aũt q; alten ertremoꝝ. Ampᷣ. Si qᷓ; apte videt dyabolos creatos fuiſſe ma ebat
— poſuerimꝰ aliquẽ hominẽ in cotrario ſta los intelexiſſe. angelos aũt bonos ⁊ po⸗ daaduu
u creatui fuiſſe certũ ẽ illũ malũ eẽ eo tꝑe ſuiſſe naturalẽ eẽ bonitatẽ angeloꝝ ⁊ ma bisnii
videlicet tꝑe ſue creatiõis.et malicia ipfſa liciã dyaboloꝛũ Amplius.Si malida den
erit hmõi naturalis. Quẽadmodũ ſᷣm er naturałẽ nõ eſt niſi leſio atq; deturpatio denn
roꝛẽ manicheoꝛũ. Quare cõtrarius ſtatꝰ ſiue defectusvis aut potencie q in ſe etx n irct
erit bonitas.⁊ ita adã et eua boni fuerũt ſe naturalit ẽ bona. Que malicia exhoc w
in ſtatu illo. NHõ aut fuerũt boni expaſſi vtiq; malicia ẽ ſolũmodo.qꝛ bonũ hmoi inea
onibus vł habitibꝛacqſitis.ſiue ꝑ frehuẽ aliquo modoꝛũ iſtoꝝ ledit videlicʒ aliqdꝗ ſichn
ciã opationũ ſiue alit᷑.re ex ſolis poten⸗ minnẽdo ſeu detrahedo.vt pᷣuatio.vłali niio
d cijs ⁊ m illas ſolas boni ernt. Ampᷣ. quid addẽdo qõ nõ ↄuenit ymmo diſcõ ſicin
Quales vicit in tsliigecias et angelos fu⸗ uenit vt viroꝛ in facie humana.vl qð ſuꝑ
iſſe ex ſola creatioe ſũᷣ creatos coſitet. aut fluit qð nimiũ ẽ. Manifeſtũ ẽ aꝛ ſublata un
ſi icreatos.qᷓles eẽ cũ omino nõ ponat in malicia et a malo homine.⁊ a mala aĩia nn
is aliqd acqſitũ eẽ nihil aduẽtioũ.vtiq; remanet vtrũq; bonũ. Manifeſtũ igi eſt ſenhh
2es hmõr ſubſtacias nõ poneteẽ niſi bo-: exhiss ꝙ pᷣter virtutes iſtas qs ſic diffini⸗ nennn
nas. pᷣſertim cũ demones ſiue dyabolos uit ſunt ex neceſſitate vᷣtutes et bonitates ſne
Oñino nõ eſſe cõtendat. et ꝓbatiões ad naturales et in ſubſtacis abſtracij nobi⸗ d⸗
hoc conet iducere. Oꝛ ſi dixerit iuxta libus.et fuerunt qñq; in hoĩbꝰ videliceti. –
ſentencid ſuã ꝙ in hmõi ſubſtacijs ideʒ ẽ adam et eua. Declaratũ etiam eſt ibt —
Paleciaet actus ⁊ ideo nõ ẽmirũ ſi hmõi exhijs qꝛ virtutes naturales nõ ſunt niſi as
ubſtacie bone ſunt ſjm potenciã.qꝛ hocẽ Doecteann tgiras no⸗ cũ libere ſintet nece
Dicere bonas eẽ ſᷣm actũ.cũ acty⁊ potẽcia omino imunes a diminutõe quã dixim⸗ n
Peꝛlus idẽ ſit iillis. NHõ ꝓpter hoc euadit gxſupfluitate et indecẽcia./Habetaut ui
quin neceſſe babeat ofueri bonitate potẽ /queſtionẽequid differt potencia ab habi⸗ wunr
cie bonas illas eẽ. Qaſi potencie natura/ qtu. Et iam eſtimauerũt aliqui ꝙ ſubiecto D
ies in hoĩbus ſiue vires nõ ſunt eius pfel(¶vnũ ſunt potencia ⁊ habitꝰ. et ꝗꝛ habi⸗ .
ctionis. vt ex neceſſitate ↄiucte ſint actibꝰ nihil addit ſuꝑ potẽci niſi expeditionẽ ꝗͥ D
ſuis vel idẽ cũ illis. Nõ iðo tamẽ autma nòõ ẽ niſi ſublatio vłpᷣuatio impedimenii e
le aut nõ bone ſunt ce ſint pᷣncipia per ſe q́ ſpedit bñ reddere opus ſuũ eodẽmò nnet
honoꝝ actuu et laudabiliũ. Ampliꝰ. ſe habet de libertate. Hocaut exempln ?
JIracũdia in leone.rapac tas iu lupo.⁊ in virtus greſſibil in hoĩe cõpedito vel cuiꝰ Mnn
ſidioòſitas in vᷣulpe.et auaricia in coꝛuo ⁊ pedes ligati ſunt ita tamen vt ambulare nauen
hijs ſilia. Si vituperanda eſſent in hmõi poſſit quoquomõ. ambulãdo cõfringe⸗ Gten⸗
animalibꝰ.ex neceſſitate et vicia eſſent. et xre. aut vincula diſfrũpe. Sicut igr inquiüt tlötun
naturalia in eiſdem Quare cõtraria bůs Iſte bõ ambulãdo nõ noua virtutẽ greſ⸗ ſine
naturalia vhic landabilia erunt vᷣtutes ſibilẽ acqrit ſed pſtina. confringẽdo ope⸗ ſt
naturales imuil.qꝛ igit᷑ cõtraria naturalit des aut diſrüpendo vincula liberat ? ex⸗ ud
„ ſunt ĩ hoĩbus.eęt vtiq; laudabilia in ipᷣis. dit. Sic Auibuſcũq; bonis Eb⸗ ſe ey⸗ W
verbi gra.mãſuesido naturalis.bñficen = nouũ aliug acqrit vires ſuas hoiink
cia naturalis. ſimplicitas naturalis. largi naturales liberat ełexpedił Cũ at obi dun
Jas naturalis.et ad hũc modum de alũus cit eis.qꝛ etiã ꝗ libera habet virtutẽ greſſi mun
Auare naturales virtutes et naturaliter bulẽ a ↄpedibꝰ ⁊ vincul exercẽdo ſe ambu N
ASan lunt.et naturaliter fuenũt in hominibus lado currendo ſaltando efficit meliꝰ ha⸗ ſen
eo GBey ib Sallo gut qꝛ manichei etiã in anima bẽs ·et melius opus illiꝰvirtutis reddene holec⸗
(H Leus onut pnominatas diſpoſitiones z ita acquirit vl habitu vl habilitaté. vel uni
pe eneben⸗ de naligno que peincc⸗ mptitudinẽ vel ſacilitatẽ gd opo illius ſopot
pe tenebꝛarũ vocat cũ ipis ſubiectis eaarũ s nõ pᷣus habebat. Beſpondent ꝗa (ige
oamn ere et oditas. Im em ponũt non hmõi erercitatiõib nihil nouũ ei acqui⸗ N
hlum male ꝛum auctoꝛẽſed eiia oĩis mali rit ſicut pᷣus.ſed impedimẽta ſolũmõ tol ftii
ſe · Ampß. In lege machometi vꝛ. ſi rñ lunt ſicut foꝛte in neruis ?⁊ lacertis in coꝝ 2 Mn
ſermones illi ſermones ſunt alicui⸗ ꝗ no is er liaamentis pedũ et iybiarũ atq; co viſon
mine hoĩs dignus ſit O? deus creauit dis et ligamentis pedũ et iybiaru aic; eo ſm⸗
MRdens ceguit an arũ er foꝛte alion membꝛon bumoꝛ in N
* .
. .

“
F

Saudengn,

leangen.
Ginet.
Neſpee
ſo adane

ernceittn
No benini
6o.törntt
eni ſncdi

eesdsie
s

valcs add
GeH eE 4
tichs aPfid

d 2

arnin

Anrcsor!

1occälee

.
nunme
.
cs./

“

14
Ac
bahr,d e.

inicgeen
. 4
jupnnn
wait .

7

cun lan

iͤfi
Aeinol
nitſ

S= —
E —
,.— —
— „ =
= =ũs —
— = =

=

—
—
——
—
—
E
= –

õ

—
=. —
–

èG lxxvij

viſcoſitas aliqua que agilitatẽ eoꝝ impe⸗
diebat cõſumitur et caloꝛ etiã qui nõ pa⸗
rũ adiuuatvirtutẽ hmõi.auget Ric z ĩ aia
bas nr̃is obſcuritas ⁊ craſſitudo qͥ viribꝰ
eiuſdem adherẽt apte coꝛꝑis iſtar rubigi
nis elimatur⁊ deterguntur et ſplendifica
tur.inſtar ferri qð exercitio alicuiꝰ operis
a naturali obſcuritate ſua ⁊ nigredie ſolẽ
didat᷑ atʒ cadeſcit.vel inſtar ſoeculi aut vi
tri qð terſione clareſcit.aut inſtar lapidis

pcioſi qui politione radioſus atʒ coruſcꝰ

efficit᷑ aut inſtar aque que motu ſue labili
tatis admixta. ſoꝛdes deſerens:depurat᷑
in claritatẽ.et hec om̃ia nõ fiũt pᷣnomina
tis rebus additione aliqua ſed magis de

tractione. Sculptoꝛes ei et elimatoꝛes at

qʒ politoꝛes nihil addũt rebꝰ in ꝗabꝰ ope
rauir. Sed magis detrahũt. Uidet᷑ auteʒ
hoꝛũ ſentencia multũocoꝛdare opinioni
plato nis qui poſuit ſciencias ſepultas et
obtectas in anim abus humanis nõ acꝗ

ri neq; aduenirevllo mõ ſed diſcooꝑiri?

appere qͥ pᷣus erãt.Quẽadmodũ ferruʒ ꝑ
elimationẽ ſpeculũ effectũ fuerit potẽciaʒ
ſiue virtutẽ reddendi ymagines non acꝗ
rit ex elimatione ſed diſcooꝑiter eidem ⁊=
apparet in illo.
ſciencijs neceſſe habet ponere de virtuti⸗

us qᷓ p frequenciã operũ acquirũt. wa⸗
nifeſtũ igr ẽ ex oĩbus pᷣcedẽtibus ariſtoł.
n diffiniuiſſe virtutem generaliter neq;

bonitatẽ intentione generali accepiſſe. ſʒ
moꝛalem ſolimodo ſiuexiuilẽ.vł potius
cõſuetudinalẽ.videlicet eam quavulgus

⁊cõmunitas hominũ bonos hoĩesvoca.

re ↄſueuerũt et de qua eos laudant.de cu

iuſq; cõtrario vituperãt.bonitatem ꝗqppe
naturale quã diximꝰ pauci ex hominibꝰ

ii Noll phyloſophi.qugadmodũ ⁊
bonitatẽ atuitã nõ capiunt᷑ oꝛte niſi ꝗ⸗

bus reuelat de Pooquice latius loque
PH mur in ſequẽtibus.

1 lequ⸗ De habitib? vero
q̊s ponit ariſtoteles nõ leuẽ habet queſti
onẽ an ſint noue qualitates addite ſuper

potẽcias naturales.an ſint libertates ⁊ ex
pegdimẽta ſicut ſupꝛa narrauimꝰ. Si ei ſu
per potencia agendi q iuſta ſuntex freqn
cia agendi talia. acquirit habitus ꝗqvoca
tur iuſticia videt ſilr ex frequẽcia videndi
fieri ſiuis additio ſuꝑ virtuteʒ viſibilẽ ſiue
viſum. ⁊ ita erit viſus cõſuetudinalis ſuꝑ
viſum naturalẽ. ⁊ eodẽ mõ ſuꝑ auditũ.⁊
ſuꝑ vnũquẽqʒquiq; ſenſuũ alioꝝ In quo
videtur dicẽdũ ꝓ ariſtoł. O polẽcia ago

4

hmõi habitꝰcũ ſit ipartibił.impoſſibile e

Qꝛ aũt poſuit plato ᷣ

di q iuſta ſunt. ad ea q iuſta ſunt. patitur

mediũ ꝓ& elongationẽ ſui ad illa.et ob
eandẽ cauſã indiget medio.viſus vᷣo nec
pattt᷑ nec ĩdiget ꝓpt ꝓpinqtatem ſui ad
operationẽ ꝗ ẽ videre. vñ ⁊ ſtati illaʒ red

dit oblato viſibili ſiba vlł obiecto. Poten⸗
cia vo natural agedi qꝗᷓ iuſta ſunt nõ ſic
pter cauſa ↄtrari. Qꝛſi dixerit ꝗs.qa

vt acquirat᷑ in tꝑe vłꝑ ꝑtes. Impꝑtibile ei
om̃e totũ ſimłgenerat᷑ ⁊ ſubito.Si eli ꝑs

poſt partẽ ĩ eo generaret᷑.partibile eſſʒ ex

neceſſitate. habitus ergo hmõi totus ſi⸗
mł⁊ ſubito generatur.qre i vna vł exvna
oꝑatioe.nõ igit᷑ ex frequẽcia oꝑatinoum
Amp̃. Aut generat᷑ i pᷣma opatõe an⸗
nõ.ſi ſic ex ᷣma.nõ igr ex frequẽcia.ſi nõ

aut aliud eiꝰ generatur aut nihil.ſi aliud

erit igit᷑ partibił.ſi nibil.eadẽ ratiõe neciĩ
ſecũda nec ĩ aliq̃ ex ſequẽtibus.cũ omneſ

eiuſdẽ virtutis ſintĩ agedo.q̃re nec in om̃i

bus ſimul. Qꝛ ſi dixerit qꝗs.ex vltia opatio
ne generatur.ſʒ alie ſunt pᷣpatoꝛie er vna
ergo ſola ẽ ꝓpᷣe nõ ex freãncia niſieguo⸗

ce.ſʒ hec alit oꝑtet ĩueſtigari. ðꝛ eĩ omibꝰ

modis ĩpoſſibile qð ex opatõne enc 4
ex aĩa ſit aliqd generet ĩ illa vᷣbi gra.uʒ

operatur ꝗs aliud eon d iuſta ſũt. videli
cet puniẽdo maleficũ aliquẽ. manifeſtũ ẽ
ꝙ bmõòi operatio abſq; reſlexiõe exit ĩeũ
ꝗq punitur.qre nihil generat ĩ aia punietſ.
ſ i eo ſolũmõ ꝗ punitur. pli?.
opatio ẽ actio puniẽtis.ĩpoſſibile aũt eſt

Ampliꝰ. Iſta

qꝙ actio cuiuſcunq; agentis agat in ĩm.
qm̃ nec ſeipa põt agere ĩipᷣm net alia acti
one.Si ei alia actioe iret res tũc in ĩfinitũ
Nulla eĩ eẽt ratio q̃re pᷣma actio nõ poſ⸗

ſet agere ꝑ ſeip̃am potiꝰ qᷓ; ſocũda vł qre

potius requireret aliã actionẽq; ſcða qre
ipᷣa nõ reqrit aliã aanga⸗ ad agenda in
animã. Uel ſecunda re uiret hoc ipᷣm. et

ita in ifinitũ. Ualde aũt abſurdũ videtur
vt actio. ꝗᷓ ex anima ẽ aliud generet iĩ illa

agẽdo ipᷣam ſeipᷣa.Actio eĩ nõ ẽ niſi via ⁊
generatio ſequetis paſſionis. Scom hoc

autẽ eẽt generatio paſſionis.videlicet eiꝰ

que per ipam fieret in aia.et ita ageret qᷓ⸗
ſi in ante ⁊ retro.hoc aũt aperte ipoſſibi⸗
le videtur cũ tota ipᷣa actio tota intentioe

agentis feratur in pacientt. Amplius
otũ qð in anima ẽ puniẽtis iſt ũ malefi

cũ qð ad hac punitionẽ pertineat.nõ ẽ ni

ſi vel deliberatio vel ↄſiliuz vel cogitatio

actualis ipius punitionis aut delicti aut

N ◻⏑

De

volũtas ſiue velle actuale ipis punitio
nis aut finis. Hoc ẽ boni qo intenditur ꝑ
hmõi punitionẽ Certũ aut ẽqꝛ nibil hoꝝ

oĩm ẽ vłfit ĩ anima exactõe illa quã puni
tionẽ vocamꝰ.ĩmo ipᷣa punitio ex omib⸗
illis ẽ ſimul aggreg is. qre om̃ino nihil
generat᷑ vel fit i aia ex hac vel ab hac opi

4

onc̃.erit ages et om̃e id.⁊ ĩ ome id qð etĩ
quo ꝑ illa actionẽ agit᷑.qre et erit ages in
ſeipam ⁊ generãs ĩ ſeipᷣa id qð illã ꝑ illaʒ
actionẽ generat᷑.qꝛ erit agẽs in ſeipᷣam et
paciẽs a ſeipᷣa.⁊ hec ſcõm idẽ.cuʒ habitꝰ

ſcoõm hac ſentencia generet in ipᷣis viribꝰ
gnime ex frequeẽcia opationũ ſuarũ. Nec

E ſile exem plu ariſtoł.de medicate atq; ſa

nate ſeipm. qꝛ ibi manifeſte ſcõm aliud
agẽs ⁊ ſcõᷣm aliud paciẽs.Scõm animaʒ

ei ẽ agẽs in ißa medicamẽta.⁊ ꝑtes eoꝛũ
ↄterẽs cõmiſcens atq; coquẽs illa. Scõʒ
coꝛpus aũt ſolũmõ ẽ paciẽs a virtutibus

eoꝝ. Amp̃.ſᷣm hoc.ex frequẽti appᷣhẽ

dere ſiue cogitare generabit᷑ habitus vel

bondvel mal.qᷓre ex ipᷣo cogitare ſiue ap
p̃ᷣbẽdere erit aliꝗd in vi nr̃a intellectiua ſi
ue cogitatiua. Aliꝗd inq; aliud q; ivbDſum

apphengere vel cogitare. per hunc mo

duũ.in virtute ipᷣa vũibili ꝑ ipᷣmvidere fiet
vel erit aliqd aliud in virtute viſibili q̊ʒ ſit
ipᷣm videre.Quare⁊ ꝑ illud fiet eadẽ rõe
terciu in ea dẽ.⁊ ꝑ terciũ quartũ.eęt ita ĩ in⸗
finitũ. Amplius.illud qð ẽvłfit ex io
cogitare ꝑ ſe in vi cogitatiua.ex neceſſita
le eiuſdẽ ẽ ſpeciei cũ ſllo cũ oĩs oꝑatio na

ture pꝑ ſilitudinẽ ſit. Albedo em ꝑ ſe ĩ ſub⸗
lectũ albabilę naturaliter ĩiᷣmitalbedinẽ

quare ſiex ip cogitare imprimit᷑ aliud in
vi cogitatiua naturalit᷑ acꝑ ſe ĩpᷣmetur in
eadẽ er neceſſitataaliud cogitare eiuſde⸗
ſpeciei et ita erũt duo cogitare eiuſdẽ ſpe
ciei actu ſimul in eodẽ ſubiecto m idem.

Hoc aũt ẽ dicere ꝙ due albedines ſimul

ſint in eadẽ ſupficie. Ampliꝰ. albũ ab
equo albo nullomõ ẽ paſſibile ᷣm albe⸗
dinẽ quare nec vis cogitatiua ẽ receptiua
vllomõ alicꝰ qʒdiu hʒ ĩ ſe paſſiõeʒ eiuſdẽ
Hpeci ĩ effctu ⁊ ita q; diu hʒvnũ cogitare in
lſeipa in effectu nõ ẽ receptibił alteriꝰ eiuſ
dẽ ſpeciei. Ampliꝰ. Iha virtus cogita⸗
tiua eẽt m hoc agẽs in ſeipam p ipᷣm co⸗
gitare. paciẽs a ſeipᷣa p illud æ hoc ſcõʒ
idem qm̃ ĩptibilis. ⁊ ita cõtraria eẽnt i eo⸗

dẽ ᷣm idẽ.Agere em⁊ pati ſimplr ↄirxaria

niõe.⁊ ad hũc modũ ẽ oſtẽdere de alus.
Amp̃.ſcõᷣm hec.cũ aĩa ſit agẽs illã acti

virtutibus

ſunt. Amplius. Qualit intelligunt q

foꝛma aliqua agat in ꝓpꝛiũ ſubiectũ.cuʒ
foꝛma et ſubiectũ eadẽe res ſii.⁊ ita foꝛma
agere vel ĩpᷣmere aliud ĩ ꝓpꝛiũ ſubiectaʒ
hoc erit ipᷣm ſubiectũ agere vl ipᷣmere ali

qd in ſeißm. Ampliꝰ. Habitus hmõi
hocèẽ ſic generatꝰex frequẽcia eiꝰ qð ẽ ap

pᷣhẽdere vel eiꝰ qð ẽ velle. ex neceſſitate
erit eiuſdẽ ſpeciei cũ ipᷣis Nõ ei refert an
ex vna calefactiõe.an ex multſ ſit genera

tio caloꝛis. Siue em̃ vna agat᷑ calefacõe
ſiue multis idẽ caloꝛ in ſpecie generat ab
vna.⁊ a multis.⁊ hoc ẽ qm̃ vna calefactõ

cũ multis eiuſdẽ ẽ ſpeciei. Siłx vnũ velle

cũ multis ſiue quociẽs libet iteratũ vnũ ẽ

ſᷣm ſpeciẽ.quare vna erit impᷣſſio eiuſdeʒ

et ſemel tm̃ opantis ⁊ multociẽs. Quare

habitꝰ quẽ ponit ariſtoł.p iterationẽ ha⸗

iuſmoi generari.aut erit eiuſdẽ ſpeciei cũ

ipo vellevel cũ ipᷣo appᷣhẽdere ſeu quacũ
q; alia oꝑatioe.ex cuiꝰ freqncia vlłiterati⸗
one acquirit Ampliꝰ. ſi alteriꝰ ſpeciei

habitus generatꝰ q́ʒ paſſiões vel oꝑa⸗
tiones illũ generates vñ illi ſpeciei diuer⸗
ſitas. Er vno ei agete ⁊ fmvnũ nundqʒ eſt
multitudo naturalit᷑ ſiue diuerſitas.vnu
aũt ẽ agẽs ⁊ ſm vnũĩ tota frequẽcia. queę
admodũ igr calidũ pꝑ id qð ẽ calidũ ſem⸗
per agẽs non generat ꝑ ſe niſi calidũ.ſiue
ſemel tm̃ ſiue multociens opet᷑ Sic ipoſſi
ſibile ẽ quacũq; opationẽvel paſſionẽ taʒ,
ſemel qᷓʒ multoces oꝑantẽ ꝑ ſe diuerſũa
ſe in ſpecie ſiue dlſſle generare. Ampᷣ
manifeſtũ eſt qꝛ fredᷓncia videndi tpata?
media viſibilia viſum adiuuat ⁊ ↄfoꝛtat.

Abſtinere aũt om̃ino a videndo. ſpᷣm de
bilitat ⁊ ad vltimũ extiguit. nũqd freqn⸗
cia hmõi generat nouu habitũ ad viden
duʒ ⁊ ita erot duo babitus vngi hoſe
bñ videte. videlicet Mnrali gtiſte
di hab itꝰ exercitio &εaſit?. Bi aute duos
viſus ponit ariſto. neceſſe eſt eũ ſimplici

ter ponere duas cecitates ſi dixerit q

nõ nouus habitꝰ generat i virtute viſibi

li ꝑ hmõi freqnciò. Sʒ ↄfoꝛtat᷑ naturalis

expedit᷑ adiuuat᷑ multiplr. cur nõ ſilr di
cet et in alis potẽcis.qꝛ nõ nouus habi⸗
tus ĩ eas vłſᷣm eas generat ſed ipᷣe potẽ=⸗
cie popationuʒ ſuarũ frequẽcias ↄfoꝛtõt

roboꝛat᷑ libere ⁊ expedite efficiũt. Ampᷣ

Cũ habitꝰ ab habẽdo dictꝰ ſit.Erit igt ha

bitus alicuiꝰrei habite. habiꝰ aut rei ba
bite nõ ẽ genere qualitas ſed magis rela
ſio ſiue ad Kl nas aut ois de a ipſe

iſte vidẽ⸗

ſtene
gif
nal.
ioah
eye
diſfu
dene
ꝛabe
goit
1nig
ſine
hiin
ate
ſoen
lund
Ntora
N

Aän
krſet⸗
ſolar
wo
lemor
d

Nein
lo
e
n
gl
ſe
1
diß
b
lbi

9

WWſhtin
Sſtmutn
Nellhen
Deberi
Kinche
muüe
negengi)
N
Akmiſ
Nüenmini
nöfſoent
dnerati
dereſae

eamrf X

89 Mo
ms
Pichiin
rHint
lione,
Nlediunfi
n. M
endlges
at t
ncofed
Hiiad
sM.

Oiam
ſametk
tnuun
mNoͤſt
nolusht⸗/
naenn
td
bi⸗ ih

if

S =

7

—

₰½

—

lu2. De natnra ingt excelſũ ani
ſtatim de nagnanimitatisvirtute indita
Ampliꝰ. virtus

intendit genere qualitas ẽ ſicut ⁊ malicia
qm̃ ſᷣm eas quales dicuntur id ẽ boni vl
mali. Amplius. Quid differt diſpoſi⸗
Ro a habitu ſᷣm ipᷣm.niſi ꝙ hec eſt facile:

J ille vero diffic ile mobilis.Yacilitas eim̃æ-

difficultas mobilitatt. nõ diuerſificat ſpe
ciẽ.nõ eĩ alteriꝰſpeciei ẽ nigredo ĩ coꝛuo.
7 albedo in niue qᷓʒ ſint in eis q̃ facile tin

gibilia aut diſtinguibilia ſunt Albedo eĩ

7 nigredo veri nominis ſpecies ſpecialii
ſime ſunt · Ampliꝰ. Quid ẽ ſcienciaver
ſa in habitũ niſi ſdencia radicata atq; fir
mata. Firmatio aũt ⁊ radicatio nõ ſunt
generatões noue ſciencie neq; acaſitões
quẽadmodũ alibi ðꝛ. Quia firmatio nõ
eſt creatio noui iuris ſʒ roboꝛatio pᷣſtini.
Ampliꝰ.Eſto ꝙ vno ⁊ eodem docẽte
cidiat duo ab ipᷣo eãdem ſcienciã.Sʒ al
ter ſit foꝛtis ac tenaciſſime memoꝛie.alter
vo labilis et infirme. Manifeſtũ ẽ quia ĩ
vtroq; generabit᷑ ſciẽcia ſed in altero faci
le mobilis ppter labilitatẽ mẽoꝛie. In al
tero vᷣo difſicile mobił ꝓpt᷑ bonitatẽ me⸗
moꝛie.Erit aũt in altero diſpoſitio:in alte
ro habitꝰ. Si vtiq; diſpoſitio et habitus
nõ alit᷑ differũt qʒ facilitate de᷑t difficulta⸗
te mobilitatt.quare ſciẽcia ẽ habitꝰ ĩ alte
ro eoꝝ nõ ex aliq̊ qð ad generatum ſiue
additũ ſit ei ſuꝑ eſſenciã diſpoſitiõis: ſed

ex bonitate vt diximꝰrecipiẽtis.Quẽad⸗

modum ſi quis ſcriberet vel ſigillaret in

cera molli et cera dura eandem ſcriptu⸗

ram vel ſigillationem. Eertum eſt ꝙ eadẽ
eſſet ſpecie ſcriptura et ſigillqtio:ſed alte⸗
ra facile mobilis: altera difficile. ⸗

Juxta hunc maodũ poteſt accidere de
irtutibꝰ.Eadẽ eĩ pᷣdicatiõe ſiue exhoꝛta

tiõe in iracũdo naturalit᷑:⁊ naturalit᷑ mã
ſueto en⸗ deo actoꝛeaciẽcia.ſed

ĩ altero ile mobil. in alterõ vo difficile
mobil. Ira Rdi eĩ neturalit᷑ facile pacien
ciã deſerũt ⁊ ĩ irã atq; vindictã accedũtur
atq; ꝓſiliũt:mãaſueti aũt difficile. Iſta au
tẽ difficultas nõ ex aſſuetudine vel freãn
cia operũ eſt ſed ex bonitate ſeu ex bona
diſpoſitiõe ſubiecti: auacma Moie Tu
o creanit
animo inſedit oꝛatiò.
bonitas ex alio ẽ bonitas: ⁊ ex alio ha⸗

bit⸗ certũ aũt eſt ꝙ eſſencialit᷑ bonitas ẽ
Quid ergo eſt ex eo ꝙ habit?. nõ videt
alið poſie reſpõ deri niſi qð qlitas ẽ ſpia

lis difſicile mobilis quare videt᷑ nibu as

lxxvꝛij

R

) 76

dere habił ſuꝑ eſſenciã ſciẽcie vel bonita
tis:niſi fimitatẽ vel difficultatẽ mobilita
tis.Quia igr frequẽcig operũ nõ additur
bonit ati vt bonitas ſit.neq; ſciẽcia vt ſci⸗

encia ſit ſed foꝛte vt maioꝛ: aut vt melioꝛ:

aut vt firmioꝛ ſit. Quare manikeſtů eſt ꝙ
habitex freãncia operũ nõ gignitur niſi

Fm ꝗd. Quẽadmodũ ꝗs diceret homieʒ

albũ generari.ſic ⁊ habitꝰ nõ ſcdᷣm totũ

qð ẽ ex freãncia operũ gignitur lʒ id foꝛſi

tan eo gignitur vñ habitꝰ noĩatur. Quẽ⸗
admodũ ſiꝗs dicat ſciencia firmata gene
rari ꝓ eo quia firmitas ip̃i ſciencie adge

Greratur. Ceriſ ilr aũt foꝛſitã dicet aliquis

ꝛquẽadmodũ applicatio vna calidi ad
frigidũ aliud oꝑatur ſcʒ iminutioneʒ fi
giditatis vel ĩpᷣſſionẽ aliquãtulã caloꝛis.

Deinde iterata multociẽs paulati deſtru

cta frigiditate caloꝛẽ purũ ac vim tadem
impᷣmit. Si foꝛſitan iterate bone oꝑatio
nes ſiue interioꝛesſiue exierioꝛes alið qð

eſt ↄtrariũ virtuti paulatim minuẽdo cõ

ſumũt.donec vltima diſpoſitio impᷣmat᷑:

de ac tenaciter adheret.

diſpoſitionis et infirio ipſius.quẽadmo

dũ palus multis ĩpuliionibus aui deſuꝑ
malleationibus paulatim ꝓfundatur ?
figitur donec firmit ſtet aut difficile mo⸗
ueatur. Sic ſcienciã vel bonitatẽ iteratio
vel frequẽtia operum infigunt atʒ ꝓfun⸗
dat donec intime hereat anime humane

vel quemadmodũ plantula radices pau

latim mitiit in terra.donec terre vitaliter

hereat.ſic ſciencia et virtutes paulatim ꝑ

aſſuefactionem diffuũduntur in interiora
mentis humane.donec ei quaſi vitalier

hereant.et tunchablee na tate cum
oſſeſſio earum firmala eſt. Unde et ex

oc habitꝰ nominare videntur.quia tũc
ſolum vere haberividentur cum infirma
poſſeſſionẽ mentis tranſierint.qʒdiu em̃
facile amitti poſſunt quaſi non haherivi
dentur.ſed ſuntvelut hoſpites ad tempꝰ
recepti. Poſtmodum autem tanqᷓʒ ciues
et manſionarij in a mente moꝛ antur.
m Ariſtotelem habe⸗
bemus ſupranaturaleʒ potentiam. vtex

Amplius. Sc

ea operemur expedite ſiue p:ompte. de⸗

inde firmiter.tercio gaundenter.alioqn eĩ
nõ opatur quis virtuoſe.niſi mpte ⁊ ex
pedite opꝰviriutis reddiderit.Si 86

u

q̃ ꝓpter hoc habitẽ.qꝛ ſubiecto pᷣceden
tibus opationibꝰ pᷣpato et optato ꝓfun
Dicet gs foꝛ
ſitan quia frequencia opeꝝ ꝓfundatio ẽ

„
Se oVirtutibus
ex coꝛde ſed quaſi ꝑ vim aut ꝑ gifficultatẽ aut ſeminatam per pꝛenominatam aſ⸗ rg⸗
ZJam nð ex habitu ſʒ potius ex Biſpoſitõe ſyefactiogem. Si gquis autem querat ſua
. infirma et debili. eode modo ſi infirmiter/quid ẽ eẽncialiter qð additur vł acquiſuũ ran
aut debiliter.quod ẽ ſi leui aut modicavł/ in anima humana vłaliqua viriuʒ eiui dealbe
diſcuſſione vel difficultate videlicet dam dem per frequenciã opeꝝ.Et quid ẽ eſſen M,S
pnovłlabo:e modico deſiſtat oꝑari. Iſta cialiter. Reſpondemꝰ qꝙ eſſencialit ẽ bo⸗ crpo
em certa indicia ſuntnõdum firmate nõ⸗ nitas vel malicia radicata pꝛegnans ſen ſagen
dum verſe inhabitũ in eo bonitatt. Sil grauida⁊ ad partꝰopeꝝſuoꝝ ꝓmpta at,ʒ nge
ſinõ gaudẽter ſed cum metiu vel triſtieia parata.Et iterũ.nõ ſolũ plena ſed cumu wän
iudicat'm ariſtol.ꝙ nõ ex vᷣtute oꝑet᷑.ſy lata ⁊ ad redundanci facilis et pꝛeſto.⁊ rnis
d magis motus ahncpio eterio i gaudlij er hoc foꝛſilan habitus nominata.exha⸗ n
elſt em̃ iuſto facere iudiciũ ſic legit pꝛouer bendo ſcilicʒ ſontalem ac redundantẽ co 2?èJZ
gerbion. xx. An autẽ veritas ila ſe hba pioſitatẽ. Werito em̃ habitus ðꝛ exeo ꝙ 1den
beat videlicet ꝙ operatio virtuoſa tris i habentẽ faciat et diuitẽ poſſeſſoꝛẽ ſuum. . “D
la ex neceſſitate habeat aliqd hʒ queſtio⸗ Diuitẽ inq; et copioſũ opeꝝ.Uelſ. litan gite
ſna) s ao nos in ſequetibus dedarabimus exeo ꝙ; habeat ⁊ poſſideai ſubiectũ in ᷓ nn
Areſ Uerii tẽptabimuspᷣmũ perficere declara eltt et ei pleniſſime dominet. Paſſiones . Upr⸗
tionẽ queſtionũ quas pᷣmiſimꝰ. Dicemꝰ em̃ ⁊ diſpoſitiões facile mobiles neq; in NRie
igit ꝙ differt inter memoꝛiã et ſcienceam bent nec poſſident ſubiecta in quibꝰſunt
habitum quẽadmodum differt int᷑ cy ſtter Pabiuus autẽ ſiue boni ſiue maliilla to⸗ lili.
nã et ſontem vel alio modo. Memoꝛia ei taliter habẽt et poſſident et eiſdẽ imperẽt ſinn
theʒaurus eſt continens ⁊ cuſtodiens re et dominatur. Quibuſdã tamẽ viſuʒ iil
poſita.habitus autẽ ẽ generans⁊ efficies ẽ ꝙ habitaſpuales et interioꝛes de ꝗbus Pnn
noua videlicet nouũ appᷣpendere ⁊ꝛnouũ bhic loꝗmur inſtar habituũ exterioꝛũ ha⸗ an
velle. ⁊ nouas operatioes.quẽadmoduʒ buus noĩaſ ſunt. Ant em̃ veſtiũt ⁊ oꝛnãt r
fons eructuans et efflues cõtinue nouus ſiboni ſunfunimas noſtrasvlłↄtrariũ in ⸗
aquas cyſterna vero repoſitas continet? eiſdẽ faciunt.⁊ quẽadmodũ varietas ha i
cuſtodit.nec ex ea eſt fluxusvel emanatio bituũ in pſonis religioſ varieta:ẽ indicat
aque noue. Uetera igr etiam pᷣterita de ꝓfeſſionũ.velut ꝓpᷣum inſigne religiddis an
theʒzauro memoꝛie extrahut ſcilicet q in vr habitus cyſtercienſiũ. habitus clynacẽ n
ea.vt diximus recõdita erãt.De ſciẽcieve ſis et ita de alijs. Sicvelut inſignia varia 6
ro habitu noue concluſiones ⁊ noue ad: ru ꝓbitatum aut maliciaꝝ ꝓfeſſoꝛes eoꝝ 1 ite
„ Anuennones inſtar fontis ꝓdeunt. Aſſuę ſpiritualiter intuentibus demonſtrant. ſmi
tudine igit operũ vel bonaꝝ operationũ Quod vo querit᷑.vtrũ vna operatio ſpi
Fiüut vires naturales velut fontes et putei/Ee habitus generetur vład eius. Jam re *
Smpte et expedite emanatiõis que pus. zpondimus in hoc.quia vna operatione i⸗
erant aluei aut aridi aut pene aridi.vñ et quãdoq; totus habitus generatur.⁊ hoc “R
quaſi pene implẽtur frequẽcia bonarum duobus modis.videlicet ꝑ vebemenciaʒ ⸗ 1
Ooberationũ. Hõ vt eas ſolas reddãt qu? impſſionis ꝓel per bonã diſpoſonẽa . cn
admodũ terna Yirmus et theʒaurꝰ cipiẽtis. Accidit em plerũq; ſug ere quod
qui vtiq; no redduſit niſi depoſita.ſed vt vicij ẽ vel virtutis amui.ad& efficaciter
eas generẽt. Eſt etia aſſuefactio operu bo vr penetret in ꝓfundum coꝛdis et tenaci⸗ ß d
non ſicut irrigatio. ? ſicut ſemin atio. et ſi rer inhereat eidem. Accidit etiam ex vno
cut impꝛegnatio viriũ noſtrarũ naturali concubitu vel etiam aſpectu mulieris ali
um,Qua de cauſa poſtmodu exipᷣis pꝛuo quẽ vitio incõtinencie imperpetuũ coꝛrũ 1
ducuntur et generatur vel fruges acpar-⸗ pi. Fan ſuʒ etiam eſt captum ſemel ab
tus operatõnes laudabiles. NHõ mul hoſtibusperpetuo contra eos tumidum
iu autẽ refert ſi quis dicat habitũ ſontem fieri.et foꝛte accidit hoc in plenſq;.Quo⸗
eſſe exoꝛtuũ p aſſuefactionẽ operũ in terra ciens autẽ generatur habitus per frequẽ?
Alicuius virium naturaliũ aut puteñ foſ- ciam operationum. ita ꝙ ex nulla ſed ex ls
ſum in illo. aut illa eẽ factam fontem. aut oibus ſimul dicimꝰ.qꝛ generat᷑. Quẽad⸗ —+ ne
puteum per hmoi aſſuefactionem An di modũ caloꝛ aut coloꝛ q;tũ ad qd genera
cat habitum bmõi vim naturalem im? tur em̃ diſp oſitio poſt diſpoſitionẽ donec Q,
pꝛegnata aut irrigatam aut fecundatam eeniat ad nouiſſimã vel nouiſſimas que 1
☛
„

oĩm debẽt eẽ maue.quẽadmodũ genera
tur caloꝛ pꝰ caloꝛẽ donecveniat ad noui

ede quẽcie gewretur aliud ipiꝰhabitus boni
ſimũ caloꝛẽ manmũ:⁊ hocẽ maniſeſte vlmali Reſpodema nõ generatur ali⸗
dere qm̃ generat cogitatõ pꝰ cogitation? ¶ud qð ſit pars ſᷣm actu.ſed generatur foꝛ
⁊deliberatio pꝰdeliberationẽ.⁊ ↄſiliũ pꝛ te amare aut velle.qð ẽ adiumentuʒ ma
ↄſiliũ. Sic ⁊ velle poſt velle: ⁊ oꝑatio exx gnũ ad hoc vt tande generetur amoꝛ ha
terioꝛ poſt oꝑationẽ in oibꝰhijs ꝗ eaſdeʒ Sius aut volũtas.ełin ſecũda oꝑatione
frequẽter iterãt oꝑationes.⁊ quemadmo generabitur foꝛſitan amare ⁊ velle foniꝰ
dũ in generatione caloꝛis deſtruit᷑ ſ aut nihil autẽ iſtoꝝ ꝑs ẽ habitꝰ generadi.SDʒ
tepiditas aut aliꝗs ex caloꝛibꝰ modic ge adiumentũ magnũ ẽ vt generetur habi⸗
neratis ⁊ vnicuiq; illoꝝ ſic deſtruit/ ſucce⸗ tus ꝗ ẽ bonitas vel malicia aggregat? ex
dit caloꝛ foꝛtioꝛ ⁊ maioꝛ donec veniat ad hmõi diſpoſitionibꝰ. ſʒ relictꝰ exilł ⁊ nõ
extremũ maximuʒ. ila fit in generatiõibꝰ exilł vt ꝑtibꝰ ſedvt ſeminib?. Q: ſi qſi⸗

E: donec cõpleat᷑ generatlo habitus. Et el ꝑ partes quide potẽcialiter: no aute
axtẽde aꝛ in generatione caloꝛis ⁊ exxremi m actũ:qm ſᷣm actũ ĩpartibilis ẽ. Hene⸗
marimi nipil generat᷑. cuiuſcũq; pᷣcedẽ ratur igr ex hmõi diſpoſitionib⸗ qſi in ſie·
ns generatioe.qꝙ ſit aut debeat eẽ ꝑs ipiꝰ minibꝰ.⁊ q̃ſi pullus in ouo.Unde valde
Alñ generatur diſpoſitiões quibꝰ apla abuſiue vocamꝰ ibi generationẽ:qꝛ gene
tur ſubiectũ caloꝛis nouiſſimi ad recipiẽ⸗ ratio habitꝰ ꝓut intedit Ariſto.q̃ſiſemia
dũ illũ.⁊ ad hoc vt fiat generatio eius in tio tm̃ illius .. O ſi qſierit vtrũ aliañ
4 5o. Jn generationib⸗s n generationibꝰ? vo coꝛpꝑm ſe cus ẽ. pᷣmũ ſit habitꝰ. Rñdemꝰ ꝙ ſic videlicet
qm ĩ ulis ꝑs poſt partẽ coꝛꝑis generat᷑.et⸗.cũ pᷣceſſerit frequẽcia ex q̃ vel ꝑx quã debe
ꝓmanẽt partes generate.⁊ ↄgregat᷑ alte⸗ Qꝭ at relinqui et mala diſpoſitio.ſicut ſupia
ra alteri.donec cõſtituat᷑ ac ꝑriciat plena tetigimus operãaãtis nõ impedierit. O: ſi
integritate partiũ ſuarũ coꝛpss qð gene⸗ diyxerit quis. Iſte habitus nunc ẽ cũ ante
rat.pmanẽt itaqʒ partes ſucceſſiue ſta ge no fuerit nec om̃ino ad eius.ergo nũc ge
nerate ⁊ ꝓpt᷑ foꝛtitudinẽ ſubſtacie ſue. et neratur vł creatur. Rñũdem⸗ꝰ⸗ ariſtoł
qꝛ neceſſe ſibi ad hocvt ex illis ↄſtituattur qꝛnõ ſegatur:⁊ ẽ hoc maniteſtũ ſi gccipiat
generatũ et qꝛ hoc intẽdit natura vt ex il generationẽ ſᷣm intẽtionẽ ariſtoł. Idem ẽ
aggreget totũ. Pꝛererea nihil omino em ac ſi argumentaretur dicẽs.Nũc ẽ cuʒ
cotrarietatis ſᷣm eſſenci ſuũ babẽt ad to añ nõ fuerit:nec ad eiꝰ ergo nunc pᷣmo ſe
tũ hoc aũᷣt intelligimꝰĩ generatõe coꝛꝛm minatur vł pᷣpatur ad ome. Poſſibile au
ſimplicqjũ ſiue hõgemioꝝ. In generatiõde tẽẽ ſicut diximꝰ:vt in vno ſolo inſtati abi
vo caloꝛis iã nõ ꝑmanẽt generati caloꝛes qʒ vlla pᷣpatiõe habitꝰ generetur vt dix⸗

aßñ nouiſſimũ.qm ↄtrarij ſunt nouiſſſim mꝰ. Maut qrit de reflecioe actionuʒ
caloꝛi.eo mõ qͥ mediũ ↄtrariũ ẽ vterqʒ ex Pes luimꝰ dicẽtes: res appꝛehenſe

tremonꝝn.Uerũ igr ẽ manifeſte qꝗꝛ nihil ca⸗ agũtĩ aĩas nr̃as ⁊ iſᷣmunt eas impᷣſſiões
loꝛis nouiſſimi generat generatiõe cuiun et paſſ ionesſᷓs vocamꝰ cogitationes et
cũqʒ n Mioꝛuʒ.nihil inq; aou.⁊ nihil qd affectiones.ꝑ quas poſtmodũ ſiles gene
debeat eius u. Sed potẽcialiter ratur.vbi gra.vidit &gs aut audiuit ali
in vnoquodz medeᷣꝝ generat aliud qd quẽ aliꝗd oꝑari eoꝝ q iuſta ſunt: ⁊ cõpla
ẽ extremũ generãdi. In generationibus cuit ſibi ĩ ilo ꝓpt᷑ bonitatẽ iuſticie ⁊ pul⸗
ergo coꝛporũ ⁊ coꝛpaliũ diſpoſitionũ ita chꝛitudinẽ eiuſdẽ et incepit amare illud:
ſe habet:vt in generatiõibꝰ coꝛpoꝝ ſp ge er excitatũ ẽ in eo deſideriũ ſilia faciẽdi.et
neretur actu alið qð erit ꝑs noniſſimi ge-⸗ adauctũ ẽ deſideriũ illud donec genera⸗
nerati. Incoꝛpabiliũ vᷣ̈o diſpomionũ ge⸗ retur in eo voluntas operandi ſimile.De
neratiõibꝰ ſit ſm potenciã.⁊ hoc ẽ qm̃ in inde operatus eſt illnd . Uides igitur
his ſꝑ genẽrat᷑ mediũ qð nõ poteſt eſſe qꝙ operatio illa generauit in ipſo apphẽ⸗
ꝑs alicuiꝰ enremoꝝn. In coꝛpoꝝ vero ge⸗- ſionem per ſenſum ſiue cogitationem aut
WHZ neratioibꝰ ſꝑ ẽ aliqd coꝛꝑis generãdi qd pymaginationem et complacenciam atq;
R2coꝛp ꝑs illius videlʒ generadi. In ſpi delectationẽ in illa.poſtmõduʒ mnctem
rilualiũ vᷣo generationibꝰ nõ currit res einde deſiderium. poſtea voluntatem
Pcõtinuũ neqʒ ꝑ ꝑtes.qᷓ ſunt iparuibiles: imile operadi. Quod ſi pꝛima operatio

4

⁊ deſtructionibꝰ diſpoſitionuʒ ſpũalium ani totũ ſim generetur vlłp pares. 1
b

. „
que vniq; extra erat ⁊ longius remota ab tia ſe etmouereſe. et moueriaſe. SGoane müni
ipo et alonge appᷣhenſa genemuit ĩ eo af nihil eſſet in ea libertas arbitrij. ei nibii Aiuone⸗
. fectiões hmõi quato foꝛtius iſta ꝓpinq⸗ eẽèt apudeã virtus vl vicin. Silr neq; me cHl
oꝛ generauit in eo affectiões hmõi ⁊ a ꝓ ritũ ant peccatũ.⁊ iterũ nõ ſcõᷣm ide viũ Cbinuice
pinquioꝛi agens ſilia ⁊ ita foꝛtioꝛa et ma qʒ poſſet videlicet et agere et pati.Fadẽʒ ALbonus
loꝛa oꝑabit᷑ ĩ eodẽ. Alie ergo ſut ipᷣſſi foꝛſitã incõueniẽcia ſequeret᷑ ⁊ vergere vi lsaſen
ones in anima qͥ generate ſunt ꝑ apphẽ get alit᷑ ſentire in inſaniã manicheoꝛum (ibidi
ſionẽ pᷣme oꝑatois.Alie que per ſecũẽdãa Quapꝛopter conueniẽs erit cõſideratõeʒ dſcdi⸗
et ille vtiqʒ maioꝛes et foꝛtioꝛes. Nõ igr aliqua.de hijs facere qñ loqmur de cogi⸗ mne
ẽ oꝑatio iſta vllo modoꝝ exillis eiſdẽ co: lationibꝰ et de reſiſtẽcijs et de bellis eaꝝ wi
gitationibus et affectionibus quas ꝑ ſui qtʒ victoꝛis. Sias aut aueratbüs Aurnrn
9 appᷣhenſionẽ generat ĩ aĩa.neqʒ operas//aa rapaciſſimi ſunt:rapiẽtes vndecunqʒ nĩ
opatur ex ill iſta oꝑationẽ ymmo ex pᷣoꝛi⸗¶ Apoſſunt rapinã ꝓdigaliter ⁊ ꝓfuſiſſime upen
bus. qre nõ ẽ incõueniẽs vllo mõ vt acti ¶alijs largiẽtes.Utrũ in eis ex cotrarioꝛu,z ſn
Wones q ſunt ĩ animabꝰ nr̃is agãt in eas ½ actuũ frequẽcijs generent᷑ habitus cõtra Q
flectat ſuꝑ eas. Neqʒ incõueniẽs eſt vt ri auaricie videlicet⁊ ꝓdigalitatt an nen üiv
les appᷣheſiones ſiue cogitatiões ⁊ affe tri eon.Quod quidẽ magis videri potet ciaſn
ctiones ilł cogitatiõibus ⁊ affectiõibꝰ. ex Uigdet em cõtrarioꝝ actuũ vterqʒ deſiiuun ſnronen
quibus et ꝑ qs exeũt.ſed oĩno incõueni⸗ ere nõ ſolũ reliquũ ſed ⁊ id qð ex eo ri⸗ ie
ens ivoſtiblle vt eaſdẽ numero. neqʒ quit.Juxta id quod legit᷑ Ecclłiaſtici.xxxii üeden
iconueniẽs ẽ anima et agere in ſe⁊ pati a ii.vnꝰedificãs ⁊ vnꝰdeſtruẽs.ꝗd ꝓdeſt ei Umune
ſeipᷣa.et hec ſcðᷣm diuerſas vires.Uis em̃ niſi laboꝛ.Quẽadmodũ ſi ꝗs calefieret ⁊ fdäti
mẽéoꝛatiua in vi ymaginatiua interdũ ge iten frigefieret ⁊ ecõuerſo nec calidꝰ nec fei
. nerat app̃hẽſionẽ ymaginatiuaã ⁊ vis ſen frigidꝰ remaneret:nec religꝗe caloꝛſaut fri o
ſitiua agit in memoꝛatiuã theſauriʒãs in goꝛis in eo vllo mõ ſaluarent.qre relin röͤr
ea foꝛmas ſenſibiles et qdð amplius ẽ ſm tur vt ſimul auarus ⁊ ꝓdigus ſit. Ea⸗ ine
2 . eandẽ vim agit ⁊ patit in ſeip̃a. Aliogn ĩ dem eſt queſtio de lubꝛico qui interpola Vann
uentio et diſciplina nihil eſſent. Cum em te et viciſſim multa frequẽcia facit ea que li
aliꝗs ſyllogyʒat ex aliquibꝰ pᷣncipis con caſtitatis ſunt: et ſepe ſimiliter relabitur. leo
cluſionẽ aliquã:⁊ addiſcit illã ex eis. pcul Utrum contrarij habitus videlicet in cõ⸗ tin
dubio ipᷣa anima ſcdᷣm vim itellectiuã vel tinencie et caſtitatis generẽtur in ipſo aut tg
ratiocinatiuã ẽ agens ei generãs ſcienciã nihil hoꝛum. In quo reſpondemꝰ.quia ih⸗
cõcluſionis illius.et paciens.id ẽ recipies neutra in vtroqꝛ caſu neuter habituũ ge dinin
illã.Merũ ex alijs eſt agens.qꝛ ex pᷣncipĩis neratur impediente cõtrarietate operaui ſunm
hoc ẽ ex rebus pᷣncipioꝝ et ex alis ẽ paci⸗ onũ.Uerum quia tam opera ꝓdigalita⸗ DD
ens hoc ẽ ex rebus cõcluſionis.Nec e dit⸗ dis q; auaricie mala ſunt licet ↄtraria ſint D
. N ferẽcia intvim ĩtellectiuã? vim ratõcinati In hoc conueniunt et cõcoꝛdant ꝙ ma⸗ dun
u vna ei ꝓꝛſus vis ẽ aie hũane appᷣhbẽſi- la ſunt et anime humane leſiua.⁊ viribꝰ Crelen
V ua nobił ſublimiũ rerũ. In eodẽ ei pꝛiſus eiuſdem valde nocencia. Licet i it con⸗ ef
„ generat ſciẽcia cõcluſio nũ in quo ẽ ſaien aria ſint. mlterũ alterũ deſt. t. tamẽ n
cia vl intellectus ſocipioꝝ. Et nibil ꝓhi⸗/quod cõmune eſt aabob⸗ y⸗
bet in eadẽ aĩia humana ſcdᷣm eandẽvim/ cumetũ et leſio anime etab btroqʒ relin- i
eſſe duas qualitates eiuſdẽ ſpeciei ſi( du⸗ uit.⁊ cum vtroqʒ permanet.Qnemad⸗ E
as ſciẽcias duoꝝ ſiliũ.⁊ duos amoꝛes du modũ nimius caloꝛ nimiũ frigus deſtru ſad
oꝛũ hominũ.et duas triſticias de duabꝰ it.Non tamen leſionem que ex illo ẽ tol⸗ H
* moꝛiibꝰ duoꝝ amicoꝝ omino ſilin. Ipſa lit quin potius auget et ecouerſo. Sic ca
em vis intellectiua ſiue appꝛehenſiua no ſus et reauatio contraria ſunt. et alteruʒ un
bilis. nõ ſolu ſubiectũ eſt et locꝰ ſciẽciarũ alterum funditus tolltt.leſiqnem tamen tlpe
Sed ⁊ fons redundãas ac generatiuus ſi: vel inquinationem que excaſu eſt non ſi a
mul vtrũqʒ et generatiua ſiue influens et mat aut diluit. Quid etiam eſt ꝗqð ſeg
receptibil eaꝝ iuxta verbũ veritatſ. Johã⸗tur in ſermonibus ariſtotelis.quia virt⸗ „
nis. iiij. Aqua qua ego dabo ei. fiei in eo ¶ eſt bonitas duarum maliciarum media. ah

—

fons aque ſaliẽtis invitã eternã. Si ei nõ et nominat duas malicias ſupfluitateʒ et .
eſſet potẽs aia hũana. ⁊ agere in ſe et pa indigenciã quas vulgariter nos vocsm Ua

——
—

— —

ent⸗
c
ninn
nori
an
ckimnn
anden
dſeni
ioänung
ü grend
Nesag
asacni
Abehusin
Ngeliln
gsricenet
üneg, 4
lriccan
ſnis t
iſigaun
unmnigie
noi ne
Niuiftda
miin dn
sichice
güini
Mmn / g
nerhablulg
neuehelt
n gl
unorun
P
R
naben
n
ifteit

eini
mel Aleen

emlan

mnmed/

hin

4 UNM—, .
uun ₰

„ Rrr
virtuoſe. Reſpõdem̃us. quia diſficula
tas et mo eſtia in oꝑationibꝰ ex infirmi⸗

nimiũ aut parũ queſtiones multas ⁊ du

bitatones generat. ediũ ei duoꝛu extre
mon minus diſtat ab vtroq; illdꝛu q; illa

abinuicẽ. Quare minꝰ diſtabit bonitas

et bonus p bonitatẽ a ſic malo.q; ſicma⸗

lus a ſic malo. Amp. Sicut ipemet di

cit ibidẽ. Cõtraria ſunt q̃ maxie ab inuicẽ

dilcedũt. Et in libꝛo pᷣdicamentorũ.Que
marime differuũt. Et in libꝛo methaphiſi⸗
coꝛũ.quia cõtrarietas ẽ differẽcia ↄpleta
quare magis differunt ſeu diſtãt ab inui⸗
cem qᷓ; a medio vel mediũ ab illis. et ita
magis diſtat ab inuicẽ due malicie qʒvir
tus media diſtat ab illis.ecõtrario aut vi
detur qm̃ bonũ ⁊ malũ cõtraria ſunt.Si
milr bonitas ⁊ malicia qᷓre maxime ab ĩi⸗
uicẽ differunt ſiue diſtant. Minus ergo di

ſiont due malicie ab inuicẽ qᷓʒ diſtẽt a bo

nilate. Ampli⸗. Si bonitas meckla ẽ:
vt ipe dicit inter duas malicias. erit ergo
natura poſterioꝛ.mediũ em̃ om̃e.ſi veruʒ

tmediũ ẽ inter duo ve cõtraria.natura po

ſterius ẽ vtro q; illoꝛũ.quẽadmodũ medi

„ us coloꝛ vtroq; etremoꝝn. Beſoondemꝰ
Autẽ in hoc. qa bonitas nõ ẽ ve medium
(inter duas malicias et hoc appet. quoni

Wam nõ ẽ traſitus ꝑ illã ab altera earũ i re⸗

liquã. Iterũ nõ ẽ cõpoſita ex ipᷣis ſicut me

diꝰcoloꝛ cõpoſitus ẽ ex albo ⁊ nigro.et te
piditas ex calido ⁊ frigido. Sʒ reuera res
circa quas bonitates ſunt de qua intẽdit.
Ariſtoł. medie ſunt inper res ſupfluas et
diminutas vel inter ninaũ ⁊ parũ eo mõ
Kicut numerꝰ inter duos quoſcunq; circa
ſe poſitos quẽadmodũ inter denariũ ⁊ ꝙ
nariũ vł quicũq; alioꝝ medioꝛũ.vᷣbi gr̃a
Quẽadmo dũ inter comedere nimium ⁊
comedere parũ ẽ comedere ĩ aliqᷓ quanti
tate kan libꝛam panis⁊ co
rt

megere a. ẽ comedere medietatem
eiuſde. Do auteobijcit. qꝛ contraria
maxiĩe ab inuicẽ differũt itelligimus inter
res generis illiꝰ ſic pnominate malicie in
genere ſuo.quẽadmodũ coloꝛ albꝰ ⁊ co⸗
loꝛ niger ĩ genere coloꝝ maxie differunt.
HMNõ autẽ magis differũt ab inuicẽ color
albus et coloꝛ niger qᷓʒ coloꝛ et grama⸗
tica Si &s autẽ qrat cum virtus ⁊ ars

le q poſtmodũ ꝓcedũt ex habitu.ymmo
eu habitafirmatus fuerit.nõ ſolu faciles
flunt opatiõ es ex illo fʒ etia iocũde.minꝰ

go vintuoſe qʒ pcedetes vłomino nos

lum facitlima ſed iocunda oꝑantibus.
Jam igjr declarauimus ꝓ pte ſmões
ariſtotel in diffinitiõe virtutis ↄſuetudia
lis.⁊ oſtẽdimus tibi modũ generationi

bimꝰ alia ꝗ circa ipa ſunt.
ita ſe habẽtibus pſer

ca difficilima ſint. difficilioꝛes autẽ ſint
Zopatiões ex ꝗbus relingtur habitꝰ? qᷓʒ il⸗

tate ẽ nõ ex virtute.eĩ equus debilis⁊
moꝛ:bidus ſeſſoꝛeʒ vel ponduslcũ laboꝛe
poꝛtat atʒ doloꝛe.nõ ex virtute ẽ.ſʒ ex ifir
mitate ipᷣius..Q vᷣogquꝰ foꝛtis ⁊ validꝰ

alacriter poꝛtat⁊ leuiter ex virtute illius ẽ
⁊bonitate. Sic̃ ⁊ qdð oculo videmꝰ inter
dũ cũ moleſtia ⁊ doloꝛe ex vitio ⁊ malicia
illiꝰ ẽ.ſic qð clare ⁊ cũ iocũditate videmꝰ2
ex virtute eiuſdẽ ẽ ac bonitate.virtꝰigit ?

ars circa difficilima ſũt.faciẽtes ea no ſo⸗

illius. ⁊ qꝛ hmõi virtus nõ e thezaurꝰ vl⸗

lo mõ. neqʒ aggregatis ex oꝑationibꝰ vl
diſpoſitionibus ex ꝗbus relinquit᷑.Quo
niam ex theʒauro ⁊ aggregato nec magt

nec melius exiit.nec etia aliud qᷓʒ qð ẽ in
eo repoſitũ.Ex habitu vᷣo hmõi exeunt ⁊

maioꝛa et melioꝛa opa q̊ʒ eſſent illa.ex ꝗ

bus relictus ẽ aut generatꝰ.Etinſup ĩſini
ta cũ illa eẽnt finita.Et q generatio eiug

nõ ẽ ꝑ ↄtinuu.⁊ pies niſi poiẽcialiter.qm̃
nò ẽ partibilis eencia ſua.Et ꝗꝛ aliquado
pmo ẽ hmõi habitus.nõ iñ dicit tũc ge⸗
nerari. qm̃ tũc nõ ẽ in via ad eſſe. Sed in
ißᷣo eẽ cõpleto. Generatio autẽ eſt via ad
eẽ. Aſſignauimꝰetiã tibi cauſas noĩatõis
ſue.quare ſcq; noĩatus ẽ habitus.⁊ oſten⸗
dimꝰtibi qualit ẽ medius duarũ malici⸗
arũ.Declaratũ eſt etiã tibi cũ hijs.qꝛ tres
ſunt modi generatiõis huius habitus et

oſtẽdimus eos tibi ⁊ nũerãuimus. Pate

fecimus etiã tibi quaſdã virtutes natura

les eẽ ⁊ ſtabilitũ eẽ earũ.⁊ nos loqmurĩ
ſequẽtibus de cõꝑatiõe earũ.⁊ inueſtiga
¶BHüs ergo
. bimur de hmoõi
virtutibus qualiter vł bonitates ſint vel
bonos efſciat. et aue ſit vlee debeat int⸗
tio boni vel bonitatis in hijs.
lud ergo pᷣmũ qrẽdũ ẽ q̃leʒ ſcilʒ
apteat ac deceat eẽ vitã humana
Dicimꝰergo qꝛ vitã hũanã oꝑtʒ dato

ti eiꝰdeo ęẽ honoꝛificã.ĩſe decoꝛa.i alios

vtile ſiue bñficã. Manifeſtũ eĩ ẽ.qm̃ ſi ðᷣo
ↄtũelioſa fuerit aut ĩ ſe idecoꝛa ſeu turpi⸗
aut in alios noxia ſeu mala.erit ⁊ iniqᷓ in
ipᷣm deũ et etia ĩ ipᷣm viuẽtẽ.⁊ ĩ alios ꝗbꝰ
nocebit. nõ eĩ minꝰiniquũ ẽ irrogare cõ
tumeliã qus inferre iniuriam. nec minns

S

De

iniurioſum ꝑ ſe.ſi ꝑ ſe eſſe poſſet nocere ſi
bi q; nocere alij.Et hoc inde anifeſtum

qm debitũ innocẽdie ð pᷣmis lpᷣſſionibꝰẽ.
⁊ coꝛdi humano naturaliter inditũ etim
pᷣſſũ.no ẽ ei coꝛ huanũ qð ĩ ſemenpſo nõ
oↄfiteat᷑ naturalit ſenulli debere nocere.
auũt natura vniuerſalit᷑ ? naturalit᷑ cõ

fitet᷑ neceſſe ẽ veru eẽ. Naturã eĩ natura⸗

lit᷑ ⁊vinuerſalit mẽtiri ipoſſibile ẽ. Quarę
manifeſtũ ẽ debitũ inocẽcie de pᷣmis ĩpᷣſſi
onibꝰ⁊ de pſe nalmalit nolisvnucen
minꝛaſuit nocet ꝗ aufert cuicũq; debitum
honoꝛẽ.et gloꝛiaſaut irrogat ↄtumeli.;
ꝗ debitã retinet vł aufert alienã ſubſtãciã

Jeu pecunia. Maniſeſtu igitur ẽvitã qᷓ deo

Aanelioſ ẽ aut nõ honoꝛificata. eẽ ini⸗
Auã in deũ.atʒ nocentẽt inſuꝑĩ eo ĩ q̊ cõ
tumelioſa ẽpłnõ honorifica mniquãeẽ at

£ ocαé 1Üi. Si ei dixerit gs ꝙ ſufficit
viiĩ pte ſolũmõ ſit deo honoꝛificavita hu

mana.Errat ĩdubitater.qꝛ ſicut tota eſt ex
co.ſic tota debet eẽ ad illu. Ampᷣ.Quo

pᷣuilegio exemptũ ent reſduum a dei bo

noꝛificẽcia. Amplius.Cuiꝰ ẽ arboꝛ to
ta⁊ no ẽ eius totus fructus.cuiꝰtotager

et nõ tota fruges. cuiꝰẽ lotus equus?⁊ nõ

totꝰ laboꝛ toſu eiuſdẽ equi ſeruitiu.Quia
igr totũ ꝙ ſumus.totũ ꝙ viuimus ⁊ mo⸗
uemur.totũ qð boni vel habemꝰ vel faci

mus.lotũ ẽ dei opus.dei donũ dei bene

ſiciũ. Ex toto qͥlibet hoꝛũ honoꝛadus ẽa
nobis. qre tota vita totis opibꝰta interio
ribusqᷓ; exterioꝛibꝰ noſtris bonoꝛãdus ẽ
de. ex oĩbꝰeĩ oꝑibꝰſuis.ex oĩbꝰdonis ſu
is ⁊ bñficijs ſuis honoꝛandus ẽ.quare to
ta vita nra tota debʒ eſſe honoꝛifica deo
Amplius. Nõ ẽ natio adeo barbara
adeo indocta vłincõpoſita.que deos ſu⸗
os adoꝛãdos nõ eẽ audire paciatet que
no reputet iſtud blaſphemiã intolerabi⸗
lẽ. et que eã ferro cigne nõ vindicet adᷣo
vt ꝗ tale quid dicerepᷣſumpſerint.nec do
ctrina nec coꝛreqtiõe dignos iudicet. ſʒ ſo
lis ſupplicijs niſi ſtatim reſipuerint. Qua
re manifeſtũ ẽ ꝙ honoꝛ creatoꝛis de pri⸗
mis ipſſionibus ẽ cũ humana natura eti
am verbũ cõtra illu ſuſtinere nõ poſſit et
tam ſeuere vindicet. Mſi dixerit qs.
Reuera honoꝛ creatoꝛis impᷣſſus ẽ natu⸗
ralit mentibꝰhumanis.Sed nõ optet ꝓ

pter hoc.qꝛ ex tota vita eti vita hu⸗
Wanaß ot et in tota vita hu⸗

de generaliter. Quare ex om̃i et toto bo

17

„●
. virtutibus

no honoꝛãdus ẽ creatoꝛ vtpote cuiuſlibʒ
boni tocius datoꝛ ⁊ auctoꝛ.Lotã igr vitã
humans honoꝛificã eẽ deo neceſſe e.alio
gnvel in toto vł in ꝑte erit iniqua nõ ręd
dẽs deo qð ſuũ ẽ hoc ẽ debitũ honoꝛem.
Ampliꝰ.Quis audeat dicere in ꝑte eẽ
ſeruiendũ deo ⁊ in ꝑte nõ ſeruiendũ. Si
eĩ ĩ oibus oĩno dñs ẽ. In oĩbꝰ igr eidẽ ẽ ⁊
pꝑ oĩa ſuiendũ. Nõ ẽ aut ſeruiciũ qð nõ
Eẽhonoꝛificũ ei cui impẽditur. Ampli⸗
Si oẽs oꝑe ⁊ oĩa oꝑa ſeruoꝝ l̃aliũ.dño
rũ eẽ debẽt. nec licet fuis aliud ð hmõi

ſubtrahere dñis. qᷓntofoꝛtius dño domi

natiũ dñoqʒ ſeculoꝝ.nõ licebit nobᷣ op⸗
vlona detrahere. Amp̃. Omnia oꝑa
mea neceſſe ẽ eẽ vłbona vel mala.vłin⸗
differẽcia aut ↄcioſa: mala auteẽ nõ lic
ſʒ neq; idifferẽcia aut ocioſa. Quẽado
du fuos nõ lʒ ocioſos eẽ.vłñ facere obe
ra q fructuoſa nõ ſint dñis ſuis Die incs
parabilit᷑. foꝛtius nõ liq; nos opa facere
q̃ nõ ſint ad honoꝛẽ dei vłocioſos eẽ cuʒ
poſſumꝰ oꝑari ad honoꝛẽ illiꝰ.Omiĩa er
go quecũq; facim q̃ mala nõ ſunt.in ho
noꝛẽ debemꝰ cõuentere illi?.. Empli⸗

Bihonoꝛs ei adiunctus oꝑibus noſtris

bonis vl indifferentibꝰ vt ꝗbuſdã videt.
in nullo facit illa dimicilioꝛavl magis gra
uia.Nũquid nõ culpabiliter pᷣterietur ho

noꝛ dei in lalibꝰ. Qñntofoꝛtiꝰigr ſi ex hoc

aut leuioꝛa erũt aut iocũdioꝛa nõ erit ĩ ilł
pᷣteriẽdus honoꝛ dei.verbi gr̃a comedis
aut bibis autd emis engente neceſſitate

coꝛꝑis. Si adieceris honoꝛẽ dei in inten⸗

ſo ne tua.vt cogites in coꝛde tuo. ꝗa etiã
heceſſitati coꝛꝑis vis ↄſulere ꝓpt᷑ honoꝛẽ
dei.ꝗd dſo tibi deꝑit.aut qad grauamis
impoſitũ eſt tibi ex hoc videlicet ſi vis co
megere vel bibere vel doꝛmire ipᷣa ne
ceſſitate co ꝑis etia ꝓpter bon dei. an
etiã ex iſta appoſiti& niſi va modũ ꝑ⸗
uerſus esmagne condimentũ ſuauitatis
operi tuo addidiſti.cũ intentioni tue dei
honoꝛeʒ appoſuiſti. Qiꝛſñ dixerit quis

quia ſufſſicit ad pficiendã operanonẽ hu⸗

iuſmõi itentio oſulẽdi infirmitati coꝛpis:
ergo ſupaacua ẽ alia intẽtio. Reſpon
demꝰ quia ſufficit ad comedsdũ etiã ma

la intẽtio veꝝ ad hoc vt come das bene.⁊
ad hoc vt ſicut dei pᷣuꝰ ⁊ cultoꝛ hoc facias
non ſufficit niſi dei honoꝛẽ ⁊ honoꝛificen

onoꝛetur creatoꝛr. Reſponde⸗/ciã operi tuo miſceas. Qꝛſi qauis dixe
mus quia ex toto dato debet ne, Aauisnn ẽ neceſſe nec requirit ab ali⸗

o vt in omnibus ita faciat licet ita ho⸗

Droff

etncn
ſbais,
goꝛad⸗
ushon
Anisfin
Voperation
Penatos
gibne
ſnenoyp⸗
eapon
ſwoape
füiren
animo
notauen
gefupi
geusbon
Nanit
ſohndie
ſleceip
ſncue
ſöpoſſen
Minend
Rewr
arin
inc
i
Dl
li
Mini
Mueni
thobis
ſalae
liern
ſpdtene
lainsbor
1 Mo⸗
funtg
inng
donaen
mai
e
£R
Miee
nesin
ne
ergor
lgte
qoe
nat⸗

4 inti

uh
lizen
kti
Unnr
Kün
dicnnzri
itli
uſenic
im h
er in
tdi
Oeusdirne
dlcnitoö

iOnae

aniun
Azüteirilj
a i
iianch

ii i
intundsd
Uiimnd
. M
Narnen
ngfſiin
iounöai
ign d
nenetſſie
deiinine
end gick
nerten
1ggan
in i
nnif
dan
ür,
Näſeaunit
Gioniud
Unmg
ennmii,
unido
1. Se
Naiicnn
nices let⸗
Urrboeſu
ſrtonginng
nunkebi
lcctitn

₰.

—

heat ſanctus ſermo. ſiue comederitOſiue

Meαα.. fre eare *ααρα n
lxxx/

.

biberitis. ſeu quid aliud feceritis. omnia multe ſint intentioes eius qde bonu!
ariſtol.deteominat ꝙ bonũ ĩ ↄſuetudina
libus ðᷣꝛ mediocre ſiue mediũ ſiue temꝑa

in gloꝛiã dei facite.et iterũ Alibi.vt in om
nibus honoꝛificetur deus. qrimizs vtruʒ

onibꝰ. QO ſi reſpõderit q finis hmõi
operationũ ſuſtẽtatio ẽ ſine refectio.aut

y ↄleruatio coꝛpis hũani. Querimꝰ iteruʒ

——

vtrũ hmõi cõſeruatio querẽda ſit ꝓpt ſe
tm. ⁊ nõ ꝓpter aliud. Hon poteſt aũt di
cere qe ꝓpter ſe tm̃ querenda ſitſicut nec
ipᷣm coꝛpus.⁊ hoc ẽ qm̃ ipᷣm coꝛpus oꝛga
nũ ẽ ſiue iſtrumentũ opationũ qᷓ ſunt ab
anima ꝑ illud. Uniuerſaliter aut manite
ſtů ẽ.qꝛ oꝛganũ ee ⁊ eſalus et eius boni

liquis finis queredus ſit in hmoõi opati

multe ſint intentiões eius qð ẽ bonũ ipᷣe

tũ aut menſuratũ inter ſupfluuatẽ ⁊ indi

gencia. Quẽadmodũ dirit i libꝛo topico⸗
rii.qꝛ bonũ dicit᷑ qʒtit i mediocri.vnde
nòõ videtur dici bonũ niſi ↄpatõe magno

rũ et apertoꝝ maloꝝ ſᷣm hanc intentionẽ

Aldeo em̃ apta mala ſunt pꝛodigalitas ⁊
auaricia. adeoq; magna ſupfluitas eſt ꝓ
digalitas magnaq; diminutio auaricia.
vt qui ab vtroq; recedit bonꝰ hoc ẽ tꝑatꝰ
iudicetur qᷓʒuis nullũ mediũ tenetur. ꝙ⸗

tas 7 querit᷑ ⁊ ↄſeruatur ꝓpter opatiões

que fiut ꝑ illud. Sicut oculꝰ ⁊ eius ſalus
et eius bonitas nõ ꝓpter ſe querũtur ſed
ꝓwer videre. Hſi dixerit. q opatio⸗
nes hmõi querẽde ſunt ꝓpter ſe tm. Ma
nikfeſtũ ẽ ipᷣm errare. Quoniã ſᷣm hoc nõ
eſſent querẽde ꝓpter maius bonũ.quare
nõ poſſent eẽ vtiles vel ammiĩculates ad
obtinendũ maiꝰ bonũ q; ipe ſunt.et heec
⁊ de maniteſte falſ.qm̃ videre ⁊ audire ⁊
ſiłia vtiles ſunt ad ipᷣm ſcire.⁊ ad vltimũ
ißp̃m ſcire vtile ẽ euideter ad opeinendã fe
licitale eterna.Silr ⁊ alie omes pfectiões
anime hũane alq; opatiões bone.licet ꝑ
multa media ſunt vtiles et expediẽtes ad
felicitatẽ eternã.Omniũ aũtvtilitatũ hec
maxia ẽ felicitas eterna. ⁊ olm vt ita dica
mus vtilitatũ vtilitas:Quare ſi querẽda
eſt nobis ipſa.querẽda ſunt nobis om̃ia
q vtilia ſunt ad ißam. Manifeſtũ eſt oĩa
illaquerenda eſſe ꝓpter ip̃am. In nullo

ergo citerioꝛi bono ſiſtẽdũ eſt.qᷓre nulluʒ

citerius bonũ querendũ eſt ꝓpter ſe tm̃.

Z Ampli. Quoniãa ad ill et nati et crea

ti ſumus cotaliter.et quicqd naturalit᷑ vel
ſunua dW ben Doterll umꝰ et ha
bemus ergdnlillã tosaliter ↄferẽda nob
ſunt oĩa ſeu referenda.illã ergo debemꝰĩ

—

M dere p oĩa q facimꝰ. Amplio. Nuid
vyita bona niſi via recta et duces ad felici⸗

tatẽ eterna.⁊ qd aliud ſunt bone oꝑatio⸗
nes in vita qᷓʒ boni paſſus vel greſſus in
via felicitatis eterne.qꝛ ergo totvita eũ⸗
dam eſt. ⁊ toas paſſibꝰ ad finẽ vie. Tota
ergo vita totiſq; opibꝰ euudveſt ad feli⸗
citatem eterna. Quare nec licet ſtare ĩ ali
quo ex opibus nec declinare a via. Decli
nat aũt ꝑ maliciã ab illa.Statur aũt cuʒ
intẽtio ei ꝓpoſitũ citra figit.⁊ vſq; ad feli

1

—

bulãs ab vtraq; illaꝝ. Sed ꝓpler hocy
tius vt ꝑ ipᷣam veniatur ad finẽ viatiois.

pter hocſolũ q; ĩ eo recedit᷑ ab vtroq; ex⸗
tremoꝛũ.⁊ nulla media via incedit᷑. Nec
ꝓpter hoc tmvt ſeoꝛſum vel longe ſit am.
brer hoc

2 foꝛſita vt rectius ⁊ cõmodius ꝑ illa qs ꝑ

alterutrã illarũ veniretur.ſed nõ pꝛopter
hoc ſolũ vt declinetur vtraq; malicia ex⸗

trema tenetur mediũ. Sed vt acꝗratur ꝑ

mediũ ꝙ nõ ꝑ alterutram acgꝗreiur extre

marũ maliciarũ qn potius amitteretur p
vtraãq; illarũ.neceſſe ẽ mediũ finẽ hre me
lioꝛẽ le ꝓpter quẽ queritur ⁊ intenditur.

Ampli⸗. Si ſimptr ⁊ p ſe bonũ eſt. id

quo obtento.alia nec querũtur nec qren

renda.

da ſũt. Alia vero nõ ſufficiũt vel beatos
vel felices efficere. ymmo eis obtentis re⸗
ſtat querẽdũ ꝑ ea illud bonũ.manifeſtũ
igr eſt alia oĩa ⁊ bona eſſe ꝓpter illð et ã
Ampᷣ. Uirtꝰ hmõi et bonitas

— —

aut ẽ qrenda ꝓpter ſe tĩ: aut ꝓpt aliud
tm.aut ꝓpter ſe et aliud.Et manifeſtũ eſt
qꝛ ĩ nullo bono ſiſtendũ eſt nobᷣ citra bo⸗
nũ vltime felicitatis. cũ ad eã ⁊ ire ⁊ ꝑpue⸗

nire nati ſimꝰ ⁊ ad ipᷣam obtinenda crea
ti. Quia ergo in omni bono ſiſtendũ ẽ

q̃ obtento nõ aliud querendum. wanitfe
ſtũ ẽ qꝛ nullũ ẽ bonuʒ Mra illudqͥ obteto

nõ ſit aliud qrendũ. Qmne aũ̃t talevide

licʒ ĩ q̊ nõ ẽ ſitendũ ⁊ q̊ obtento reſta alĩ

ud qrendũ via ẽquare hmõi virt⸗ vłbo

₰

nitas de ꝗ hic loꝗmur via ẽ. Uia aut nõ

ẽ q̃rẽda ꝓpt ſe.qre nõ eſt querẽda hmoi

virtus ꝓpt ſe im̃. N ſi dixerit gs ꝙ ẽ
querenda ꝓpter aliud tm. querenda aunt
eſt.qꝛ bona tantũ.querẽda ergo eſt qꝛ bo

na eſt ad aliud.⁊ bonitas eiꝰ eſt bonitas

eſt ad acqrendũ maius bonũ. ⁊ vera ſui

noiatiõe noĩatur vtilias Qꝛſi dixent

Q

le felicitatẽ eternã

q querẽda ẽ ppᷣter ſe.⁊ aliud erit ſimultſi
nis et via. ꝙ ei ꝓpter ſe.qrendũ ẽ finis ẽ
inqſitiõis.ꝙ ꝓpter aliud viadhec aũt ĩcõ
neniẽs ẽ ꝑſe. Ampliꝰ. Si ꝗs quereret
hmõi virtutẽ vł bonitatẽ ꝓpter ſe tantũ.
ſm hoc peccaretcũ ſit querẽda etiaʒ ppt
aliud. Eodẽ mõ ſi pter aliud tm.ſilr pec
caret cũ ſit querẽda ꝓpterte. Ampli⸗
Eſto ꝙ aliꝗqs querat eã ꝓpter fe vt ea ob

teta geſcat ĩ ea nũquid nõ male faciet cũ
ſit natus ⁊ creatad maiꝰ bonũ. Ampᷣ

Nullo mõ ẽ ĩ ea ſiſtendũ.ergo nullo mo
ponẽda finis. Finis aũt ẽ qð querit᷑ ⸗
e.

pter ſe.qᷓre nullõ mõ ẽ querẽda ꝓpter

Nu ſi dixerit quis. ꝙ hoc mõ querẽda

ꝙpter ſe.qm ⁊ ſi aliud bonũ nõ ↄtinge⸗

6 acquiri ꝑ ſeſñ et amãda eẽt ⁊ querẽda

ſic eiꝰ riũ declinãdũ.Uen vtiq; dic.nos

aũt nõ querimꝰ qd faciendũ eet tunc.ſed

qd mõ faciendũ ſit videiʒ cũ ita ẽ.q; p hu
iuſmõi vintutes aut bonitates ẽ acquire⸗
¶ ZJã igit declaratũ ẽ
ribi ex hijs qꝛ virtus ⁊ bonitas de ꝗbꝰ⸗ in⸗

lẽdit ariſto. vie ſunt ad acquirẽduũ ⁊ obti

nendũ atiud bonũ ⁊ illud bonũ vocatur
apud eos felicitas eterna.licet aũt multa

alia bona ex ea ⁊ ꝑ eã ſint tñ finaliter ⁊ vl

timo ꝑ eã obtinet felicitas eterna Pꝛopt᷑

iſta aut bona hoĩes dicũt᷑ boni ſic dic tul

lius de iuſticia.qꝛ ex ea boni viri noĩant᷑.
qm i ea ẽ ſpolẽdoꝛ maximꝰ honeſtatis. Ex

2

quis.Per iuſticiã nãq; ipi qui iuſti ſũt ca⸗

nent ne quẽq́; noceãt vł ledant.Et ꝑ ean⸗

dẽ cõpᷣmunt ipꝛobi et audaces.ne in leſi⸗
onẽ alioꝝ ꝓſiliat.Ex pace etiã ⁊ ſecurita te
ꝓuenit multiplicatio nõ ſolũ in rebꝰhũa
nis ſed etia in hoĩhus ſicut econtrario ex
bellis ⁊ rapinis.⁊ alijs pturbationibꝰ ꝓ
ueniuũt cotraria. videlʒ diminutio non ſo
lũ rerũ humanar ſed etiã hoim. Ad
de temperãcia ⁊ intẽ⸗

hũc modũ ſe ha
peracia. Uixei ẽ malũ in rebus humanis
qð ex aliqua ſpecie intempancie nõ ꝓce⸗
dat ſicut apparet ðᷣ luxuria ebꝛietate ⁊ gu
loſitate. werito igr et boni dicunt qui vir
tutibus iſtis pollent ↄſuetudinalibꝰ. Go
ni inq; hoc ẽ reipublicevtiles.et ipᷣe virtu
tes bonitates. hoc ẽ vilitates cũ p ipſas
tot ⁊ tanta bona hoĩbꝰ et rebꝰ humanis
Sueniat.ſicut ecõtrario mali ĩmo peſtilẽ⸗
tes qui ecõtrario ſe habẽt nominadi ſũt.
Si quis autẽ dicat ꝙ ſicut ſimilitudo
eum ſupnis diuiniſq; ſe ubſtãcijs iuſticia ẽ

iuſticia em̃ ẽ pax hoĩbus adiuicẽ ⁊ ab ini

vt al goerius. ita et bonitas. verũ vtiqʒ
dicit.Et quẽadmodũ dicit ariſtotel. Quo
nia alba dicunt᷑ quedã qꝛ vel de hre vel ᷣ

albere. bidelicet q: ꝓpinqua ſunt vere ac

pure albis. Ita boni et bona. Quia vero

pfecta bonitas etiã perfecta beatitudo e.
et ſimilata bonitas et ſimilata felicitas ẽ

ſicut in ſequẽtibus declarabimꝰ. Neceſſe

ẽbonitatẽ que via eſt ad illam quodamo
do bonitatẽ eſſe videlicet tanq;ʒ vmbꝛã ac
ſititudinẽ ꝑmodicã vᷣe ac perfecte bonita:

tis.ſicut generaliter medie diſpoſitiones

quibus venit᷑ ad extrema perfectã veraq;
⁊ puram. Aliquatenus ſunt ſiłlitudines il

lius.et que ꝓpingꝗoꝛes magis aſſimilat᷑
illi. Sunt ergo virtutes bmõi bonita
tes ex ſimilitudine qua habent ad verã et

pfectã bonitatẽ. Quẽadodum dicere ſole
mus.aqꝛ gra eſt vmbꝛa quedam gloꝛies ſi

militu do ꝑtenuis. Potencialiter em non
ſunt ſine admixtione malicie.donerpue⸗

niatur ad purũ perfectũ nouiſſimum. Et

hoc ẽ qð dicit ſermo ꝓpheticus yſaie.lx⸗

iiij.Quaſi pannus menſtruate omnes iu

ſticie noſtre.ſicut em vulgares hoĩes ⁊ in
docti magna bona vocant etiã que mini
ma ſunt videlicet tempoꝛalia. Waria ve⸗

ro omnino non capiunt et in tempoꝛali⸗

bus etiã pueriliter errant:reputantcs ma

gna vel maxima q minima vel pene nul⸗

la ſunt.ſic et bonitates vocant hoĩes etiã

magnas et maxias quevalde modice ſũt
et interdũ etiam que magis malicie ſunt

⁊ ſepe virtutes opinant᷑ ea quevicia ſunt

Jam em̃ patefecimꝰtibi qꝛ qui ſiſtit in
S

que via ſunt finẽ ↄſtituit.Quẽadmodum

entione et ꝓpoſito citra felicitatẽ eternaʒ
diminutus eſt et ab onoꝝ que circa
felicitatẽ eternaʒ ſunt et hoc eſt qm̃ bona

—

igit ninglum aeetet viã: õ ſiſtẽs
in eo ſiue qluieſcens.ſed ꝑ einerens
aliud fine ipᷣo abvie etur

tur Aaul in via ſi
ſtens atq; quieſcens finaliter.via ipᷣa ab⸗
utitur finem illã conſtituens.

det bono bonoꝝ omnium ꝓpter quod⁊

ad guoAnarus et creatus el.. Quem
3ðſi quis natus ad regnum vili⸗

admodęʒ ſi quis: e9 B
pᷣdiolo contẽtus regnũ negugat ⁊ recipe⸗

E

Ampliꝰ
Et nature ſue inimicus eſt.cum eam frau

re recuſet ignauia vel pigricia ſola ſibipi

inimicus maximns eſſet. Ampli⸗. O?

dinatõi rectiſſime creatoꝛis hmõi homo
ꝓculdubio cõtradicit cum oꝛdinatio cre

—

aioꝛis ſit vitam iſta viam eſſe ad finẽpla⸗

älne
gonest
lllmetea
ſoater

P musert

Ginnot
ſtaſän
Rele⸗
meerbea
Ueſog
Uden
Pinnin
Nietie
D
ius
farbort
ſehonun.
weinnon
ſetgeuc
N
rädef
Gedon
Vinäm
er
o
Wr
3 worn

r
ſch
Mcg
xeng
en
Muſau⸗
üne⸗
ſeniſen
nleni
ftlekkn

Cün
Wad
Nalti
ineſtg
llo
ſtoin
D
onun,
ſetfen

umne
balali
niaaftazi
tadm ſec
ncintit
crenenn
en
ntſluchsl
nigs aſinii
Bbnborit
malmi
ndiorſee
tungoii
ieneinon
ed
a
nafaenn
wcunibond
cenodi
Ponalueſt
anenicſ
icggriſhi⸗
Lichaticen 4
nor a
otckei⸗
Cnig,
Niyen
“
lnniin
5 M
4 1
tunun
. Ner
n
egnumn
tſenſ
nbh
nöibon⸗
vdingio6
gaftig (

3

ſtar pueroꝝ qui ſolũ lac et pirè at poma
et cu Habet autẽ queſtio
,Kein ui ſolam felicitatẽ eternã inten⸗

cidiſſime iocundiſſime quietis et oẽs mo
nones nras greſſus eẽ ad patria cumuls
tiſſime felicitatis et ꝓpter hac et ad hac ſic
ſupꝛa tetigimꝰtotũ jumꝰ qð naturalit᷑ ſũ⸗
mus.et ſotũ habemꝰ.quicꝗd boni vñcũ⸗
q; in nobis habemꝰ.ꝓpter qua ⁊ vitã no
ſtra ſũma velo citate currere voluit cũ tpe
vt eſſet ꝑuentio nra ad illud bonu celerri
ma et bona minima a quibus tataveloci

tate fugimꝰ et ꝗ̃ tãta velocitate nos fugi⸗-

unt deuinere nõ poſſent nec iter noſtrũvł
impedirẽt vł retardareét. Jam igit᷑ ma
nifeſtũ ẽ ex oibus hus.qꝛ bonus et boni⸗
tas triplr ðꝛ.Et ſᷣma intetio bonitatis eſt
vtilitas. Secuda intetio ſilitudo vᷣe ac ꝑ⸗
fecte bonitatis. Cerda vocalis admixtio

————

ve bonitatis.Et huic iutentionivt diximꝰ

⁊uvoiĩationi cauſaʒ dat ignoꝛancia vulga⸗

riS.⁊ paucitas ac bꝛeuitas intellectꝰindo
ctoꝝn. CPaucis em̃ adhuc hoibus innotuit
gloꝛi dei pᷣcipuu eẽ finẽ.et ſolũ foꝛſitã ne
q; vᷣe bonarũ opationũ.Sic eĩ cõitas ho

minũ minima ſola bona diligit ⁊ illis cõ

tenta ẽ.niſi aliter erudiantur et inſtituan⸗
tur. Sic et illa ſola cognoſcit ⁊ cogitat in⸗

noꝛunt et curant.

jal ꝓpt᷑ eam ſolũmodo obtinenda bo
1

3 oꝑatur/ nullatenꝰ inſpecto dei hono⸗

Et videtur ꝙ maniteſte iniuſtus ſit. Pꝛi⸗/
mũ ſicut diximus quia veum iure ſuo de

natarum intentionum.

ꝓpter illa ſed ꝓhter ſe mm.aut equalit di⸗
ligit deũ ⁊ illam. aut᷑ alterum magis ſiue
aurẽ equaliter ſiue magis illa qʒ deũ.In⸗
iurioſus ẽ peo cũ ipᷣe ſit incõꝑabiliter ma
gis diligedus qʒ iꝛ=ꝛ“ Amplius. Oia
acit ꝓpter illã hmõi homo.et nulla ꝓpt᷑
deum. magis ergo diligit illam qʒ deum
Amplia. ſi hmõi hõ ſeruit deo ꝓpter ob
tinendã ab eo felicitatẽ iſtãſolũmodo vẽ
dit ergo deo ſuũ ſeruitiũ quod eidem im
pendit. Quare nõ eſt inter ipᷣm et deũ qũ
tuʒ ad hoc niſi venalitas aut mercatio ſi⸗
ue negociatio. Negociatoꝛes autẽ ſi inui
cem non ſeruiũt ſed merces et pᷣcia im cõ
mutãt Amp̃. hmõi hõ ſibi ſolũmo ſes
uit. Sibi enim ſoli ꝓdeſſe intendit et nõ
deo. Nos autẽ de hüs meritis ⁊ retri⸗
butionibus ꝑſcrutaciꝰ et lacius loqmur.
In tm autẽ determinatũ ſit tibi.quia

mõi hõ nec bonus nec iuſtus ſimplicir

dicendus eſt ſcõm aliquã trium pꝛenomi

Oſt hec auteʒ inqremus dẽ hmõi
habitu an ſit equalit᷑ volũtas vel

ſciẽciã. aut ambo illa. aut alterũ
OQOꝛ virtutes aut votũtates quedam ſunt
aut non ſine volũtate. Incipiamus ergo
et dicamus qm̃ in anima buana nõ inue

enſiua deinde motiua. cuius due ſpeci⸗

re vel gloꝛia bonus vel iuſtus dicendꝰ ſit Aenke niſi tria genera viriũ. Nidelʒ appᷣ⸗

frauder:honoꝛẽ ei ⁊ gloꝛiã nõ ſolũ nõ ex
pibẽs in oꝑibus ſuis.ſed nec etiã intẽdẽa
Deinde cum ipſa felicitas eterna bonum
crealũ ſit.nõ eſt in ea vllatenus quieſcen
dum finaliter aut ſiſtendũ. Sicut em̃ nul⸗

lũ tale banũ ꝓpter ſe ẽ ſic nes ꝓpt᷑ ſeibᷣm
Wizas. Alioqnhi mmletpil⸗

ſolũmolli
citer oꝛdind Rõi crea dꝛis et ipi nature cõ
tradicit᷑. Cũ em̃ nnllũ tale bonũ in ſeipfo

finis ſit ſed magis via tibi ſit ppter aliud

nullo mõ via ſed magis finis habendũ
eſtiquẽadmodũ cum creatoꝛ et in ſe finis
ſit ſicut ⁊ pᷣncipium omniũ bongꝝ. nullo
moõ via im̃ habendus eſt. ſic et quod via
in ſe tm̃ eſſe natum eſt. vllo modo finis⸗
babendũ eſt. Amplius. hmõi homo
diligit felicitatẽ et vitã eternã ꝓpter ſe ho
mine tantũ aut diligit ꝓpter illã.aut non
Si ſic ergo magis illa qʒ deuũ. Si no. In⸗
gratus igit᷑ ẽ datoꝛi illius deo.cũ eouſq;
diligat datu illius. et dea non diligae

es vł partes ſdlicet impatiua motus ef

fectiua illius et effectiua quidẽ nullatenꝰ
ſuſceptibilis ẽ virtutſ. Nulla ei habiliiaas

mẽbꝛoꝝ ad motũ.nullus habitus ai eis

generari poſſit. virtꝰ inqʒ de qua hic agi-

—— 22

tur noĩatus ẽ.virtus ergo ẽ ꝗͥ tempoꝛũ et
opationũ frequecia gen
ſiua vi generat᷑.auti

——

otiua impatiua

motus.qꝙ ſi in appᷣben ſua tũc facile ẽ de⸗

clarare qꝙ vel opinio ẽ vel ſciẽcia.Dubita
tio eĩ ⁊ admiratio hactenus vᷣtutes a nul
lo hoĩm nomiate ſũt.Q aũt nec opinio
nec ſciẽciavirtus hmõ iſit inde manifeſtũ
eſt qm̃ nõ q magis opinat᷑ aut ſcit ĩ eis ꝗͥ
vtutũ ſunt magis bonus aut virtuoſus ẽ
Poc aũt ex neceſſitate ſequeret. Si eniʒ
opinio aut ſciẽcia virtus eetaugmentum
hmõi eẽt augmẽtũ illius virtutis.⁊i qͥ au
geret hec. augeret ⁊ illa.Quẽadmodũ et
alibi dicit ariſtoł.Quoniã amoꝛ nõ ẽ ↄcu

iſcẽcia coit.nõ eĩ q magt amat ⁊ mag

ↄcubitum cõcupiſcit Ipe aũt ariſtołteſta

Oi ſi dixerit q; nõ diligit deũ

in cõpatione alterius. Dicit em̃ ariſtotel.

erat. aut ĩ apph-

remoueiur bonitas.ergo ipᷣa eſt bonitas
et bonitas ipᷣa.O autẽe veꝝ ſit hoc qð ea
ſola poſita ponit᷑ ⁊ bonitas.⁊ ſola remo
ta remouetur. Inde manifeſtũ ẽ. quonia
homo bone volutatis ſimpliciter bonus

— — —

c.⁊ qꝛ habet bona volũtatẽ talẽ videlicet

operadis qᷓ̃ non adiuuet multipłr bonita
le qua diximꝰ hocẽ bonavolũtatẽ.Erudi

ti em̃ ſic dic augꝰmelius mõis oibꝰ-opxpan

tur.⁊ qðᷣ d ariſtol.qꝛ ſciccia inbil aut pa

rũ oꝑatur ad virtutẽ.de ſciccijs alis ⁊ re⸗

rũ aliaꝝ iteiligẽdũ ẽ.nõ ðᷣ ſciẽcia qᷓ cogno

1αυ Sſ .
BDe o virtutibus .—
tur. ꝙ ſcire vel paruʒ aut nibil opatur ad geque hõ ſittou ẽ ex bonitate vł malicia ſiespn
virtutẽ. Reſtat igr vt hmõi hᷣbitus gene volütatis · Amp̃. Lolle bonitatẽ a vo⸗ us zu
retur in vi imperatiua motus tm. Impe⸗ luntate felictis in hoĩe ꝗbuſcũq; vł qñtiſ⸗ nvinaß
ratina autẽ motus ẽ ſiue vis volendi. In cũq; volueris ſublata eſt bonitas ab illo gamoen
vi vo volendinõ generatur habitus niſi Pone bonitatẽ in ea ſublatis ab eo alis tibnth
volũtas ant volunnisquare hmõi habi- gonſcuq; voluerè bonitatẽ in eo poſuiſti nönini
tus non erit niſ voluntas aut voluntas. Et de malicia ꝗdẽ manitfeſtiꝰ ẽ.qꝛ poſita atan.n
Aumßp. Si er frequẽter appᷣhendere nõ malicia in volutate. de neceſſitate ponit ducbus
generatur niſi habitus apphẽſiuus: ergo malus hõ ſublatis alijs ꝗbuſcũqʒ.Et re⸗ D
ex frequẽter velle nõ generaturvt ita diea mota malicia ſilr a volũtate re manet hõ ſeſbeiec
tur nili habitus ad volendi ſiue volitiunꝰ nõ malus remanẽtibꝰalis qbuſcũq; ĩieo Rlick
habitus aũt ad volendũ nõ eſt niſi volũ jter ſolã malicia votũtatis. Rũdemꝰ L. ſi⸗
tas.quare virtus ᷣm hoc cõſuetudinalis/exgo i oibus hiis qam̃ ꝓculdubio bonitas 6 neſit⸗
non erit niſi voluntas. Amplius. Pe Hiſta ↄſuetudinalnõ ẽ niſi volũtas habitꝰ ſrtnn
ſita voluntate habitus: volũtate inq; bo ¶hocẽ volũtas ſirmata ↄſuetudine in oe W
ma lolũ ponitur bonitas et ponitur quis radis bonis licetvis appᷣheſiua foꝛſitã nõ inie
bonus ⁊ remota remouetur. ergo volun ſitĩ nob aſſuefactoibꝰſuis.nõ ſit ſine acꝗ iteg
tate per ſe et ꝓpᷣe eſt quis bonus. q̃re vo ſitiõe multiplicis melioꝛatiois ſue. Aen auss
luntas hona per ſe et pꝛopᷣe bonitas eſt. lur ei illi ꝓmptitudo ⁊ certitudo cogno mͤfn
Amp̃. Ea ſola poſita nihil pontur qd ſcendi que bona ſũt. De ipᷣa expiẽcia oꝑa one
non ſu ipᷣm.ct ea ſola remota nibil remo ton generat in eo cognilio alioꝝ multoꝝ ſiſi⸗
netur qð nonſit im. Ponitur autem ſic ? nec poteſt eẽ melioꝛano eiꝰ in oꝑans vel i

habitũ. bonitatẽ habet ex necemſtate qc ſcutur ipe virinoſe oꝑatiões.Queadmo⸗ .
quid aliud non habeat.⁊ qui caret bona duʒz eĩ viſus velvidere nõ nihilvłnõ paꝝ frn
volũtate hmõi bonꝰnon ẽ.quicꝗd aliul opꝑat ad greſſũ ymmo multuʒ.Sic ſciẽcia e
habęeat. quare nibil niſi bona voluntas operãdoꝝ ꝑ multũ qdẽ oꝑatur ⁊ ad oꝑa⸗ yi
bonũ facit habentẽ. hocet Auguſtinꝰ di tioes eoꝛuũ.⁊ ſic virtus greſſibił valide im ui
cit in libꝛo Enchytidion qꝛ volũtate recte pedita eẽt ſi nõ adiuuaret᷑ viſu òùgreſſus iiin
viuitur. ⁊ voluũtate peccat᷑. Silr Seneca. egit eidẽ ꝓfidetur ac pcauet. Sic vir a
Omne peccatũ adeovoluntariũ.q ſi nõ kus abſq; hmòi ſciccie lumine quaſi ceca *
ẽ voluntariu nõ ẽ peccatũ quare ⁊ de bo ect.neſcies ad aut qlit᷑ ageret.quẽadmo⸗ iſ
nis neceſſe ẽ ſilr ſe hbabere Amp. Cum dũ cecus gradiẽs⁊ ꝑiculoſe.⁊ neſciẽs uuus „
n menie humana volũtas ſit inſtar imy vel quoꝛſuʒ iret ambulare vide, quẽ'ad i
atoꝛis cui ſubſunt parẽt om̃ia alia. Sc modũ igi Ld quibuſda exho els. aliud uc
Mencie autem 2 oꝛie ceteraq; hmõi in ẽ virtaggredicẽdi ⁊ogẽdi mi gnifica edi⸗ nd
ſtar conſiliarioꝝ qui ſuggerere atʒ ſuaide ficia ac ſumptuoſa. Aiud ars eadẽ faciẽ⸗ Nn
re vtilitates et pericula oſtẽdere in opib di architectoꝛica videlicet. Sic ⁊ in bonis Nun
ſolũmodo poſſunt. ſed nec impare qacqʒ viris. aliud ẽſciccia qua cognoſcũt quid nl
nec exequiſmẽbꝛa vo et vires motiue ĩfe⸗-⸗ asgendũ ⁊ qualiter et quãdo ⁊ cni:alisvir ſed
rioꝛes velut miniſtri ſunt et executoꝛes mñ̃ tus ⁊ facultas aggregiedi talia et agendi eulie
iuſſionũ ſeu pᷣceptoꝛũ huius imperatoꝛeis Poſſter iñ inielligi verbũ illud ariſtoł eno⸗
Senſus vo ererioꝛes ſunt velut nũcij et ã dixit ſcire vel parũ vłnihilopari ad vir Cur
curſoꝛes ea q foꝛis viderint vell andierint tutẽ.hocẽ ad eè virtutẽ vel ad eſſenciam ſolen
ad cõſiliarios et imperatoꝛẽ hmõi repta⸗ ipᷣius.Ad bñ aũt ſe hr̃e illiꝰ ꝑ muitum vt W
tes.Maniſeſtũ eſt qð vt bñ v'male omia diximꝰ opat᷑.vtpote dirigẽs et illuminãs me
hmõi admiſtrent totuoſiſtit in bonitate opatioes illiꝰ. Quema duʒ viſus ad
vel malicia huius impatoꝛisĩ bona aũrẽ vtutẽ greſſibilẽ nibil opatur qsti ad eſſe⸗ R
abmõòi oĩa bñ ammiſtrat ⁊ regit ⁊ malꝰ Gã.Ad bñ aut ſe bre illius hocẽ ad hoc. ß

tſge⸗
ene
Bhgis
rnahpi
cbaligd
ennneti
scplig

Mäboirn
endnun
Mncc
Blöſiſtee
iosſe N
tinggine
bälerri
bche
mii
GesClinin
nbigko
läi
Auurtad
ſpekraicen
iuiget⸗

anei⸗ n
ninectin

—

- £
vt bene ⁊ bonas reddat oꝑationes greſ⸗
ſibiles p multu. Sias ant dixerit. gqa
vᷣtus ↄſuetudinalis no generat in alteru
tra viriũ pᷣdictarũ ſeu in ambabus ſimul
Sermo eiꝰẽ ĩpoſſibilis.et hoc ẽ.qm̃ ſcõm
eũ hmõi habitus aut totus eẽt in vtraqʒ
hmõòi viriũ aut partim in altera ⁊ partim
in altera.vt aũt idem numerus habitꝰ ſit
in duobus ſubiectis ſimul impo ſſibile ẽ.
Silr vt partim in altera.partim ĩ reliqua
ipoſſibile ẽ cũ habitus ille ſit impartibilis
Si aliud eſtiſcdᷣm hoc etia habitus ille ni
hil vnũ eſſet. quẽadmodũ em̃ ex generãti
bus illũ nihil vnũ fieri poteſt.videlicet ex
ſcire ⁊ oparivel ex potẽcis eoꝝ. Sic ex ge
neratis ex ipᷣa vł ex ipᷣis.nihil vnũ fieri vł
cõponi poteſt.Et quẽadmodũ ex frequẽ⸗
cig open greſſibiliu ĩ ſola vi greſſibili vel
oganis ipiusiſnõ autẽ in oculisvł inviſu
quaqʒ ſine ilłnõ agãtur hmõi opa. Sic
habitusvᷣtuoſus in ſola vi motiua q̃ greſ
ſibił ſpũalis ẽ ſolũmõ generat᷑. Nõ in vi
appᷣhẽſiua nobili que ẽ viſus interioꝛ
Si gquis autẽ querat quare voluntas
gSend onos efficiat volẽtes ⁊ ſciencia bo

ni bonos nõ faciat ſcientes. Reſpon⸗
demꝰqꝛ voluntas imꝑatiua ẽ vt ſupꝛa di
mus. ⁊ oĩa oꝑa nr̃a ſunt ſubdita et obe⸗
diẽcia ei.Et ꝓpter hoc bonitatẽ eiꝰ ⁊ ma
liciaʒ ſequ ũtur ex neceſſitate bona ammĩ
ſtratio et laudabile regimẽ nri met ⁊ nr̃o
rũ hocẽ oĩm eoꝝ q̃ noſtra ſũt. Ampli⸗
Noſip̃i vt ita dicamꝰ ſupditi ſumꝰ volũ⸗
tati nre licet ſubiectione liberrima.nõ au
tẽ ſciæcie nullo mõ qre cũ bona voluntas
nra ẽ cui paremus ꝑ oĩa. bona ẽ oĩs oꝑæ
tio noſtra.qm oĩs opatio noſtra tunc nõ

eniſi execunio bone ⁊ bñ impantis volun
latis. Amplius. Uoluntas intimoꝛ ?
mage

aʒ ſciẽci gis penetras. oõ ẽ ergo mi
rũ ſi ma llat ſigi volentẽ qᷓʒ ſciencia
ſcientem. ꝰ*ꝰ Amplils. Uolũtas ẽ vniẽs

volentẽ et volitu et etiã ipos volẽtes inui
cem.Inde ẽ ꝙ vnũ volẽtes vnũ dicuntur
eſſe.quod ẽ ꝓpter vnitatẽ voliti. Maioꝛ
aute e coõiunctio et foꝛtioꝛ quoꝛũcunq; ex
tremoꝝ ad mediũ qᷓʒ illoꝛum adinuicem
Quare maioꝛ eſt volentis ad volituʒ. q;ʒ
volentiũ pt illud adinuicẽ.odẽ mõ eſt
inter amantẽ et amatũ ⁊ inter amates ad
innict᷑. Amãtes eĩ ſe adinuicẽ ⁊ amicivnũ
eẽcõi fmõe dicũtur. Amas em̃ et amatũ
adeo vniũt᷑.vt amas ſe nõ aliud eſſe repꝑi

ret q; id qð amat. Sicut apparet de au⸗

7

νM⸗)̈ꝶ⅓—ε οοσπι . lu tiacB :

rõ ⁊ dĩuicijg eius qui non aliud ſe eſſe re
putat qᷓ; auwũ diuiciarũ ſuaruʒ. Uude
pᷣdia ſua et toꝛcularia ⁊ grägias membꝛa
ſua nominãt.De ſciente aute qð aliquod
ſcitoꝝ ſuoꝛũ et ſcitũ eẽ membꝛũ ſuũ noiet
inauditũ ẽ a ſeculis. Amoꝛ vo ⁊ volũtas
⁊ ſi ratiõe differre videtur.ſubiecto tamẽ

⁊ eẽncia vnũ ſũt. Utrũ aũt ſciẽcia o pe W

andoꝝ qᷓ aſſuetudine ⁊ expiencia illoꝛuʒ
acquirit᷑ virtus noĩari debeat.aut virſius
ſitſicut eẽ videt. cũ pꝛudencia nomiatiſſi
ma virtus ſit. ⁊ inter quatuoꝛ cardinales
pᷣma. queſtionẽ habet nõ lenẽ̃. ⁊ nos ꝗð
intelligenti ſufficere debeat qð in ꝑte iſta
diximus in qnta pte tractatus tociꝰ vide⸗
licʒ in capitulo ð fide.⁊ adhuc neceſſe bq
bemus repetere cũ additiõe eoꝝ ꝗ neceł·
ſaria ſunt ad cognoſcendã vᷣtute ꝗͥ noiat᷑
pꝛudẽcia.⁊ faciemꝰibi ſciri ꝙ nõ ſola pꝛu
dẽcia vᷣtus ẽ appᷣhẽſiue nr̃e nobilis ſupe⸗
rioꝛis ĩmo etia multe alie ſic iam declara
uimꝰ de fide.Uerũ generatio earuʒ no e
pꝑ aliquẽ triũ modoꝝ abus oſtẽdimus ge
nerari virtutẽ ↄſuetndinalẽ ymmo ⁊ irra.
diatio pᷣmi luminis qð ẽ deusverꝰacvnꝰ
⁊ ẽ aſꝑſio pᷣmi fontis⁊ vniuerſalis.qui eſt
implens oĩa ſecula.in tm igr nunc deier⸗
minata ſint tibi q̃ diximus.vt ſcias no ee
neceſſe generari habitũ.q ſit virtus ⁊ ſciẽ
cia. ex frequẽcia appᷣhendi vł cognoſcẽdi
q̃ opanda ſunt.Neq; oẽm hmõi ſciendia
etiã cu fuerit habuus virtutẽ eẽ. Poſſibi⸗
le iñ ẽ hmõi ſcienciã generari q virtus ſit.
et hoc declarabimꝰ in capitulo pꝛudẽcie
Oſt hec aũt nobis relinquit᷑ vide
re noĩatiõesvirtutũ ⁊ cauſas eaꝝ
Pꝛima igr generalis ean noiato
q̃ vᷣtutes nominãt.qᷓ noĩalio eaꝝ vt dic
tullius. antiquitus ſoliꝰ foꝛutudinis fuit.
Cauſa autẽ in hoc manifeſta ẽ qꝛ nõ ſtati
innotuit virtuoſitas ſeꝰ vigoꝛoſitas alia⸗
rũ.pene aut ſemꝑ foꝛtes apparuerunt et
nominati ſunt qui laboꝛibꝰ ⁊ doloꝛibus
nõ facile vinci potuerũt. Poſtmodũ autè
innotuerũt ꝑ expiencia multiplicem. alia
certamina alia bella conſurgere virg me
teʒ humanã videlicet a delicijs ⁊ diuicug
ab honoꝛibꝰ glia ceteriſq; pmõi.quoꝛu
victoꝛia ẽ valde rara et difficilis. ꝓpt qað
et foꝛtes et virtuoſi noĩati ſunt ꝗ talia vel
viciſſent vel vincere poſſent.Et bone qua
litates quibꝰ hec poſſeni virtutes et foꝛti⸗
tudines noĩate ſunt. HNom r

Aominata e igr vi
tus a vi ⁊ tuendo.vi em̃ ab hmõi AR

2

ö=Sb 9 derexy uaſi aε αℳaο τWτuπο 1

— CSendo nomra Pfenr 20 Sryr
Be „ virtutibus
tuetur poſſeſſoꝛẽ ſuũ.ne ledat᷑ aut coꝛꝛuim nibus eoꝛũ qui duris operibꝛ aſſueti ſũt. nitn
patur aut capiat᷑ ab illis.Pꝛabiliter ꝗ̊vr in coꝛiarijs et agricoł fabꝛiſq; ferraris ne
2 q; virtus a viro quaſi viritas a quibuſda ęt metalloꝝ operarijs. ⁊ hac bonitate di· gealnei
dici putata ẽ.eo ꝙ veri noĩs vires interiꝰ ficile ledunt.et fadle repellunt iacula ab un
⁊ animos viriles efficiat.ſicut econtrario hoſtibus ſpirimalibus emiſſa.qualia ſũt nnse
vitio effeminatur infirmat᷑ quoſcũqʒ poſ vᷣba cõuitioꝝ detractonu.et alioꝝ hmoöi netlatet
ſederint. Sut et alij Nui dixerũt qꝛ virtꝰ q que coꝛda tranſuerberat atq; tranſſigunt (ilerſe
Avini ſtatus nolata e. p ſimilitudinc igid hac etiam virtute facile irrupunt reſfſ· Anern
O coꝛpalis foꝛtitudinis et virilitatis ⁊ vus ſtencia quẽadmodum lapis cum ponde⸗ uigtt
et foꝛlitudo noĩatus eſt hmõi habitꝰ. Et roſitate ſua deſcendit.irrupit aera ⁊aquaã mnspe
ꝑ ſimilitudinẽ naturalis potẽcie. Hoc eſt poſtmodũ deinde etia terrã intrans ali lo
ante ex tribus cauſis vel potius quatuoꝛ. quatenus in eam. ſic ⁊ iſti cum dura iniii ſaoſunn
Torlegem dicũtur coꝛꝑaliter quidaʒ ad cient vel vᷣboꝝ vel contumeliarũ vel ver⸗ Gnbi
onera poꝛtada. Alij ad laboꝛes toleran⸗ boꝛũ irrumpunt ea facile et abſq; leifone aiizl
dos.alii ad bella.alij ad leſiones repellẽ⸗ el vulnere coꝛdium. Utrum aut vna .nena
das.ſicut aper et cocodrillus ꝓpter duri⸗/ſt foꝛtitudo ex qua omnes iſte oꝑatůnes yenns
Aaã ac ſpiſſitudinẽſcutis. Inuenit eiivna⸗ xeant merito queſtio ẽ. Sumiliter ⁊ vtrũ p fnnno⸗
quaq; iſtarũ ſine alijs. Inuenit᷑ em ſoꝛtis cadem ſit ipa que paciẽcia. Deinde quid Pnadee
ad onera qui nõ ẽ foꝛtis ad aliqð alioꝛn. eęrit mãſuetudo.et qd bonitas illa vñ gᷣs En
Inuenit etiaʒ carne tenerrimus ad bella mitis dicitur. et qualiter adiuicẽ differat. uml
oꝛtiſſimꝰ. Onera vᷣo ſpſalia ſunt guber vnũ ratioe im̃.an ſubiectoſetiam ⁊ eſſen⸗ Iund
natio multitudis cuiuſcũq;.Ad qð onus cia.merito querat quis.nos autem non⸗ ien
multi infirmi inueniunt᷑ et debiles malẽ dum venimus ad bec et ideo ſuo loco ilæ Wenne
tes laboꝛare ſcribendo legendo ſtudẽdo lud determinandum reſeruamus. Wähen
diſputãdo pᷣdicando. Ueil etiã coꝛpaliter (¶ıR Ecunda autẽ eſt exę nominationi⸗ onse
vt agriculando qᷓ;ᷓ poꝛtare onus regende · bus quibus vᷣtutes noiari coſue E
multitudinis manme diſcole ? diſcoꝛdis — uelunt gfectio. et hecẽ. qm̃ mens ie
ſicut euidenter apparuit in moyſe ex ifis Humana cum eit ſine ulis. eius eè eſt val⸗ mnn
teſtimonijs eius.laboꝛes aut ſoirituales de incopletum q;tum ad bene.ſe habere e
ſunt et coꝛpales. videliq; pſallendi legen⸗ et valde infoꝛme.et homo ipſe in illo ſitis in
di cantandi oꝛandi et multi alij hmõi qs Iu velut potenciale quoddaʒ ẽ ⁊ materia lein⸗
ꝓximo noĩauimus et multi alij copales lę ad hominẽ pfectioibus iſtis cõpletſdim nyſie
aũt per ſe noti ſunt. Ad vtroſq; aũt inue⸗ Et diximꝰ aliqñ ꝙ ipᷣe ẽ ſicut ymago ſcul⸗ liſopen
niũtur multi foꝛtes qui in Relos aano⸗ pta non aut pollſia nec tota decencia mẽ⸗ ipoſen

pleriſq; infirmi.facile quippe aul vẽto in bꝛoꝝ circũciſa hoc autẽ dicimus ſᷣm ſtatũ
anis gloꝛie deijciuntur. ant ira vel inni⸗ Vmoi coꝛruptionis. Iſta vᷣo ꝑfectio in ea
dia vaſtant.aut cupiditate ſeu ambitiõe videlicet virtutũ ẽ ſicut ↄpoſitio coloꝝ no
facile capiuntur Sicet multi ad bella biliũ aut ſicut deauratura.Cũ igr ymagi⸗
temptationũ ſpiritualiũ foꝛtiſſimi ſũt arx naius fueris meniẽ humanã in iſta pfecti
. magnifici. Ad pꝛenominata vo videlicet one. videbi eã anñ hmõi pfectignẽ velut
onera et laboꝛeseifirmi.⁊ hoceſt quoni materiale quodda et potẽcig ad bmõi
amvinci dedignatur er ſancta ſuperbia ? pfectiõis opletionẽ inuenkes ea in iſtis

amvin . 4 ln
poculis ſemper habent deuʒ certanti ꝓ dDuobus ſtanbus ſic ſe habentẽ. quemad mniu
ipᷣo ingenij inſopectoꝛẽ pmpriſſumd adi modum puerſe babetad viru. Duer emß R
toꝛc.magniſicentiſſimuũ remuneratoꝛẽ.ſi eti ſi homo noietur.ad virũ lamẽ poteciq⸗ eh
At dirit ſanctus et ſapiens. Auguſtinus. le quodda ⁊ materiale ẽ. eum ant patefes: unn
*νnaα U8ο inquit clamat dominns cretate ad cerimꝰ ti ſtatu oꝛiginalis coꝛruptionis. nnin
iuuabo.vincite coꝛonabo. Quibuſdam oſtendem⸗ tibi alias iſtarũ reru ſimiliiu gin
em er magnificencia coꝛdis moleſtius eſt dines.que om̃ino impꝛobales et ineex· ginh
vinci. ⁊ potiſſimũ ab hoſte quivires et ar dibiles ſunt. coꝛruptioneʒ illam acpuerſi ai
ma non habet cõtra nos niſi quas ei foꝛ⸗ tatem ignoꝛantibus. Similitudo ve⸗ in
e dederimus. Quibuſdã quoq; eſt foꝛti ro.qua vtitur ariſtol in rebus iſtis de ſa⸗ e
tudo in mẽte. ſicut duncies in lapide. aut Pula non ſcripta. de ſpeculo in quo nooo i
in cocodiilli cute vel guea nocu iu ma⸗- dum reluxit foꝛme alicuiꝰ apparitioint·⸗ ᷣ᷑ u

„ S . ð 9Baιννναοαυe Aerer

%M
8 Z 1„0
hi —
Ngde tionẽ eius ſatis exponunt.⁊ ſentenciã ipſi lin atʒ inoꝛdinatoꝛũ.bene ſe habet a par
hen us. de ipa anima bumana quã opinatꝰ? le illa animahumana et ſana ẽ. Et quem
unu creatã eſſe vacnã a ſciencus vel virtutib?. admodũ cũ virtus viſibilisnihil hʒ tur⸗
inau verũtamẽ receptibilẽ earũ nos concedi biditativł obſeuritatt aut ſedle illiꝰ bñ ſe
l mus ꝙ aliquatenꝰ verũ dixit. Sed totaz hʒ et ſanꝰẽ oculus. Sic virtꝰ nraviſibilis
ami veritatẽ deſtatu animehnmane qualiter interioꝛcum nihil habuerit obtenebꝛati⸗
—KZHZðZ ſcilicet ſe habetſtatim vt creata eſt.nec vi onis aut ſequele ipᷣis bene ſe habʒ etſa
Psangn; dit nec attigit totaliter. Sed eam reuera na eſt anima humana in parte illa. Hec
W tetigit.⁊ hoc ẽ quoniã coꝛruptionẽ qᷓ; diri autem pars mens ſᷣm quoſdaʒ in anima
RKRDK mus penit⸗ ignoꝛauit. Pꝛeterea ſi coꝛ nominatur iuxta verbuʒ ariſtol. in libro
tandmntt rupno et immerſio coꝛꝑis non impediret thopicoꝝ.Fiet autẽ manifeſtius qð dixi
RK” foꝛſitan nõ vacua crearet᷑ vt ſenſit ariſtolł Hus cum declarabitur tibi.quia vicia ve
aebſge að i hic nõ difſinimꝰ.Aie eĩ ade ⁊ eue qᷓ uxmoꝛbi ſũt er laguoꝛes ac vulnera pec⸗
— añ oẽs alias create ſũt:ñ vacue create ſũt cata vo yulnerationes et caſus.
— Cum em̃ conſtet animam bumanã ſcoᷣm Uartavero ex nominationibꝰeſ
ünn ſuperioꝛes vires ſuas nobiles regioni lu aua nominatur decoꝛ. nominaz
1danca cis.ymmo ipſi luce eterne.que ſᷣm ariſt ol autem decoꝛ a decẽdo ſiue ab eö P
Rinsi vlrima decẽ intelligenciarũ ẽ. ⁊ vocat eaz ¶ quod decetet hoc eſt quoniã nihil adeo
inii ielligenci agente. Scom platonemꝰo oecet animã humanã vtvirtus.⁊ hocma
n i mundus ſpecierũ ſiue ydearum quem vo nifeſtũ eſt ex contrario.quoniũ nihil aðo
anicſe, cat mundu archetypum ⁊ mundũ exẽpla dedecet eam ſicut contranuʒ virtutis ſiue
Pol plarẽ mundũ intelligibilẽ. Augꝰ vo vo (viciũ nihil oino adeo alienu adeo diſcre
ivbon cat eam eternã veritateʒ. Cum inq; hmoi pũs a natura bũana vt viciũ.Quẽadmo
Nuns? luci ꝓxima ſit ⁊ abſq; medio.niſi a ꝑte co duũ eĩ nihil aðo decet oculij vt viſꝰ aut qðᷣ
Aunmno, poꝛts aliquo modoꝝ impediretur nõ vi⸗ viſuʒ adiuuat.vt pupille rotũditas.clari⸗
nin t Qetur poſiibile eſſe quin ſtatim in ip̃a ſua tas nobilitas.ſic nihil adðᷣo dedecʒ; eũdẽ
di creatione ab bmõi luce irradiaret. Om̃e vt cecitas aut macla.aut nebuloſitas ſeu
Sauiihii enim illuminabile a quacũqʒ luce qᷓ;ᷓ cito quodcũq; aliud ex hijs que viſum impe⸗
bene e eſt ei contiguũ tam cito ab illa ꝑfunditur diunt et generaliter ſic ſe habet mon
oipenlaſs niſi mala aliqua diſpoſitio anime huma oſitas moꝛum bꝛutalium ad mentem hu
zitni ne hoc ꝓhibuerit. Nulla aũt ẽ mala dili⸗ manam ſicut monſtruoſitas membꝛoꝛuʒ
iſiscöpen poſitio anime humane in ipᷣa ſui creatõe bꝛutalium ad coꝛpus humanũ. Sicut em .
unegeſs niſi a parte coꝛpoꝛis. Quare meritovide in coꝛpoꝛe bumano caput aſini valde inæ
1decencen ri poſſet non eſſe poſſibile animaʒ huma decenter etincõgruenter eſſet. Sic in ani
unusſmrtri nam creari ſic vacuã vt ponit ariſtoteles. ma hũana ſenſus bꝛutalis ſiue deſipies.
lnnu niſi in ſtatu hmõi coꝛruptioniss 3 et ſicut in coꝛpoꝛe bumano os ſerpentinũõ
+⁊/j EFrcia ex nomiationibus virtutis Sic in anima hbumana detractionis vici⸗
igen 1) ſeu bonitatis eſt qua nominatur um ſeu quodcunq; aliud venenatum elo
zigi aanitas ſpũalis.et hoc cõpatione quium. Etilerum ſicut in coꝛpoꝛe huma⸗
ſdul leſioni vulnerationis ate mo:bidati-⸗ no roſtrum poꝛcinum.ſicin anima huma
Ard onis vic er petõet ẽ hmoi ſanitas in na guloſitatis viciumott ad hunc modũ
röS aĩalibꝰ bonis ad ſiltudinẽ ⁊ ꝓpoꝛtioneʒ ſe babet de alis. et longe etiam maioris
Gicnt ſanitatis coꝛpibus. Qunẽadmodũ em̃ cu, ymmo incomparabilis indecencie ẽmen
“y hũoꝛes ſpiritus et mẽbꝛa bñ ſe habent in ſtruoſitas iſta ſpiritualis magis eſt offen
unioln coꝛpe. hoc ẽ abſa; ſupfluitate v indigẽcia dens oculos ſpirituales.et magis hoꝛri⸗
gtühdtt tam in qualitate q;ᷓ in quatitate bñ ſe ha⸗ bilis aſpectu ; illa coꝛpoꝛalis.et hoc eſt
tgtons bet coꝛpus ⁊ ſanũ ẽ.Sic ꝓpoꝛsonalit᷑ c quia maioꝛ eſt diſtancia huiuſmodi ine⸗
mi aStalloes et affectiões ſe habent in aia ptarum et incongruentium appoſitionũ.
eserinn huana bñ ſe hʒ ⁊ ſana ẽ. Et iten. c vita? Hoc eſt vitioꝛum ad animam humanaz
.* 4 Aor hi ſe pʒin coꝛꝑe vt nõ excedat in ar qᷓ; illoꝛum coꝛpoꝛalium memb:oꝛum ad
acn oꝛẽ fabꝛilẽ vel quẽcũq; aliũ bñ ſe habet coꝛpus human.
niſseß coꝛpus a pte illa ⁊ ſanu ẽ. Sic cũ amoꝛ vi D Uinta eſt qua noiaf pulcp:itudo
natot⸗ volũtas bñ ſe habet in anima haana.vDi ⸗ ⁊ iſta ẽ que ſic inhũauo coꝛpe ma
mnan nõ enedat in ardoꝛẽ deſiderioꝝ inatur 2 (ume eſt er coloꝛibus. etelt iſta pulceniin

.

De

do velut oenatus decoꝛis.Ex decentibus
em mẽbꝛis et decẽter inuicẽ ↄiictis ⁊ coa⸗
2 piatis. decoꝝ ẽ coꝛpus humanũ pulchꝛũ.
aut cũ fuerit flauus coloꝛ in capillis.glau
cus ſeu varius in oculis.candidus cũ am
mixtiõe rubicũdi in facie.ſiccũ aia huma
na ſuꝑ decoꝛemviri naturaliũ habuerit
velut coloꝛes virtutũ ⁊ erit pulchꝛa atʒ de
coꝛa.Et ideo ta crebꝛo in libꝛo cantitoꝛuʒ
vtrũq; in laudibus eius v. Sigꝗs au
tẽ econtrario intelligere voluerit vocans
* pulchꝛitudinẽ qð nos decoꝛem.ecõuerſo
Nos nõ pugnamꝰ de noĩe.dummodo
res eluceſcãt.nec coget nos oꝛdo verboꝛũ
vt qꝛ poſitio mẽbꝛoꝝ ⁊ foꝛma pᷣoꝛ natura
iter ẽ. quã ſuꝑ impoſitio coloꝛũ in coꝛpo⸗
e decoꝛo ⁊ pulchꝛo.qð ideo ſponſus de
buerit dicere.decoꝛa es et pulchꝛa cum ſa
cra eloquia hũani artifici oꝛdinẽ multo⸗
cies nõ ſequaãtur.⁊ maxĩe ĩ amoꝝ ⁊ aman
tiũ alloquis.Quaqᷓ; em̃ amoꝛille ſanct⸗
oꝛdinatiſſimꝰ ſit. Illũ tamen oꝛdineʒ nec
ſeruat nec curat in vᷣbis amantiũ. ſed in⸗
terdũ et pᷣmũ ⁊ marime loqui cogit qð pᷣ⸗

mo et maxie illexit vel inflämauit amãteʒ

Werito igit᷑ pᷣmũ pulchꝛa ⁊ poſtea deco⸗
rã vocauit ſpoonſam. Quia vᷣo Jexo. Pul
chꝛũ nigrũ vocat.vt veſte pulchꝛã nigraʒ
noiat: vt ex pulchꝛa vel lucida nigredine
nõ impꝛobamꝰſi gs intelligat pulchꝛam
pulchꝛo.id ẽ indecenti coloꝛe carentẽ et ꝑ
X inſinuationeʒ decẽter ſed apte nõ diximꝰ
coloꝛatã. Dees autẽ reminiſci qꝛ iſte
decoꝛ no inuenitur in animabꝰe huanis.
niſi cũ vires earũ ab oꝛiginali ꝑuerſitate.
et alijs vitioꝛũ defoꝛmitatibꝰ purgate ſũt
et liberate. Ante vero nec decoꝛe nec pul⸗
chꝛe ſuntexceptis aiabus pᷣmoꝝ parentũ
ꝙ ſtatu innocẽcievt ſupꝛa diximꝰ: in quo
nec purgatiõe nec liberatione indiguer̃t.
naturali adhuc dooꝛe pollẽtes. Extepta
etia aia dñi ſaluatoꝛis:qʒ nihil oino ma⸗
cule oeiginal vnqʒ habuiſſe tibi debet eẽ

. tũ in ſtatu mẽoꝛato idẽ ex neceſſitate fuit

2 64 . SS

S= virtutibus

oſos ꝓmpti ſuntagiles nominãt ab agẽ
do et circũagendo coꝛpoꝛa ſua. vbi gra.
qui ad curſus ⁊ ſaltus et alias circuũactio⸗
nes coꝛpoꝛũ ꝓmpti ſunt et expediti et ad
alios etiam motus qui difficillimi viden⸗
tur alis hominibꝰ.Agilesvulgo noianf
vt ſaltatoꝛes ⁊ ſaltatrices ſimilit᷑ pugiles
Sic qui ad operatiões laudabiles expe⸗
iti ſunt atq; veloces:⁊ in hijs que diffici
limavidentur alijs homibus parũ aut ni
hil difficultatſ omino paciẽtes.agiles ani
mo ſunt ꝓmptiq;.et vt ita dicamꝰ leues
molẽ grauitatis aut tarditatis neſcientes
PHoc aũt eſt accipere a ſenſu et maxime
ſanctoꝝviroꝛũ conuentibus atʒ collegijs
vbi eſt euidenter videre viros ad omnes
ſacras obſeruãcias ꝓmptiſſimos vᷣbi gra
Ad ſurgendum media nocte ad nſite
dum dũo facilimos ad laboꝛem pſalnto
die et ſacrarũ cantionuʒ ſtrennuiſſimos.
ad ſecretas oꝛationes feruentiſſimos ad
lectiones auidiſſimos. ad laboꝛes coꝛpo
iles inuictiſſimos ⁊ vt vno vᷣbo dicamꝰ
. ſbis pias exercitationes quaſi de ꝓmpiu
ario aꝑto eis exeunt filioſq; bonoꝛũ ope
rũ cum laboꝛe et doloꝛe pariunt.illud an

tiquũ eue maledictũ longe a ſe faciunt. Z

((Eptima qua nominat veſtis ſen
0 veſtimentuũ ad ſimilitudinẽ et S.
poꝛtionẽ veſtimenti coꝛpalis. Si
Qcut ei veſtimẽtũ coꝛpale tres hʒ vtilitates
Pꝛima qua ꝓtegit ↄtra frigus ⁊ alias in
iurias aeris. Scda qua tegit verenda vi⸗
delicet ac turpia membꝛa Cercia ꝗᷓ oꝛnat
quaqʒ; decoꝛi et pulchꝛitudini nõ parum
vᷣlendoꝛis atq; placoꝛis addere videtur.
Sed et vᷣtus vnaqueq; et pꝛotegit contra
frigus ino:dinati amoꝛis et timoꝛis etcõ
tra eſtum innaturalium ac ſeculariũ deſi
derioꝛum eegit pꝛeteritoꝛum atioꝛũ et
peccatoꝛum feditatẽ et oꝛna imas no
ſtras multiplici ſplendoꝛe vi dinimꝰ⁊ pla
coꝛe⁊ celeſti ſponſo reddit per omnia gra

um ſiue carnis ſiue mundi frigꝰ diximꝰ

certiſſimũ. In animabus aut pᷣmox parẽ iurd mireris ꝙ amoꝛem inoꝛdina
ſ.

decoꝛ ⁊ pulchꝛitudo:ſicut reminiſci potes ſedq ſpirituale cum alibi didiceris.quia ſri

ex pᷣcedẽtibꝰ:qm̃ ipe vires naturales ani⸗
manu ipoꝝ etia vᷣtutes in eis fuerut:hoc ẽ
laudabiliũ opationũ volũtariarũ imme
diata pᷣncipia.
Eexta ẽ qua noĩat᷑ agilitas.⁊ hoc
eſt iu pᷣmis ſilitudine coꝛpalis agi
R. WVlitatis. Quẽadmodũ em̃ q ad ma
gnos et veloces motus coꝛpis atʒ artifiti

—

iditas a congregatiua ethereogenarũ
oc eſt rerum diuerſarum naturarũ. An
non vides qᷓʒ diuerſa et abinicem natu
raliter diſtancia congregat auaricia. Si⸗
militer et omnis amoꝛ inoꝛdinatus men
tem humanam ⁊ res erterioꝛes atq;vicia
congregat ⁊ inuicem ligat.An non vides
Aualiter menti humane per auariciam

uaſi

uen.
win
s
d
aner
üne,
Me

ſodr

W
h⸗
lann
e⸗

conn
nti
nihn
ltr⸗
Con

N
OII

ei
ne
ös

Cepe Drdoeſris X*
„ Arxxv
Af adberẽt. ⁊ argentũ ligna et lapides. am ESAn noĩatio ẽ qua noĩat᷑nomi
Gtd pi et ſilue. domus et vinee. molęndina e d nidus elementoꝝ. Qued eni,; e OH
ct toꝛcularia iumenta et bomines Simili· & iüllis noiant ignis vt amoꝛ recius
in etia vicia peundẽ amoꝛem adperet ani Quedã noiatur aer zventus queda no
wwe mabus humanis. que omia qʒ longe di⸗ minatur aqua ⁊ quedaʒ terra. Et cauſas
rätr ſtancia ſint a natura earuz nulius intelliæ noiationu iſtan dooberis in ſequentibꝰ
n geus iqnoꝛar Deomiaſctimoꝛeti bono. et quibus etia hmõi nominationes con⸗
bisantii malo qð frigus ſpuale ſit. Wanifeſtux gruunt patefaciemus tiolb ð
Vni ? euremoꝛe quẽ inducit coꝛdis.⁊ ex alis Adecima ẽ qua noĩant᷑ nomibꝰ
Wtgti A aue loco ſuo dicentur in ſequentibus. v elemẽtatoꝝ animaton im nõ ani⸗ E
= 36 Debes autſcire. ar veſtis in lacra ſer maliu. ſicutplantaru: Qucd ei
Z ptura ⁊ iĩ vſu etia vulgariſſimo vꝛ ſota vir exillis noĩatur cedrus. Qued cypᷣſſus. q
Rtammake tutis pulchꝛitudo atʒ varietas ſimul ſum dãa mirtus. quedaʒ lybanus. ⁊ ita de alijs
Bn pta Sic mathei. x.. ðꝛ. Amice quomõ huc arboꝛibus vel nobilibꝰvł cõmunibus ſi⸗
nsiten intraſti non habensveſtem nuptialẽ. Si ſunt ho mun et pyrus ficus et vitis.
l militer et ſtola eadem intentione accipit᷑ Uogecima eſt qua nominat hbee
tian Tuce.xv.Cito ꝓſerte ſtol pᷣmã.Si em̃ de barũ noĩbus. vt noie yſopi ernnr
N Iiala innocecia recte acciperet. Filius ille d. A qi et generaliter nole herbaru vi
ris ꝓdigus nõ ſufficienter neq; decenter de⸗ renuiu Et licet pauce hmõi noiationes in
nn nuo veſtiret. Hec aũt intẽtio cõgruit eui⸗ ueuiãtur in ſcriptura ſacra.multe iñ ada⸗
cete denter vtriq; texauu O autẽ veſtes et ptan poſſũt eis ex ſilitudine vᷣtutum. hoc
Vn veſtimentũ p vnaquaq; virtute accipiaf eſt virtuoſarum operationum que ex her
muinn Aote legit᷑. Zacha.üii. Auferte inquit bis ſuntet hec ſcire faciemus.
un ab eo veſtimenta ſoꝛdida.et induite eum c Erciadecima ẽ qᷓ noianf noĩbus
gim vyeſtibus albis.ſilr Eccleſiaſ.ix. Omi tem⸗ floꝝ.ſic ſũt roſa ? liliũ.⁊ hoc intiter
und poꝛe ſintveſtimenta tua candſia jn plai Aau generalit. ſic i ſcoo calic. Tulci 5
ilin mo aut ꝛ erpſſe. Diuiſerunt ſibi veſtimẽ te me ſibeibꝰ q amoꝛe langueo. Interdu
naigch ta mea et ſup venẽ meã miſerunt ſoꝛtem. aut ſpecialit.ſicut in pnominatis exeépblis.
Kani Exhijs igit᷑ manifeſtũ ẽ tibi ꝙ quedã vir⸗ VUartadecima eſt qua noſjant no —
R tutes nominande ſunt veſtes hyemales (Ininbos elementatoꝛũ inanima P
Ghfnimn contra frigaſcilicet timoꝛis atʒ coꝛpoꝛis. ? toꝛũ que cum cõgelata ſunt vl ſo⸗
telißt quedã eſtiuales contra eſtum atq; feruo (lida.et pᷣmũ nominibus metallon. vxno
unmmnden rẽ ſeculariu atq; camnalis deſiderion. Si⸗ minibus auri et argenti ? electri eralioꝛu
nian militer oontra ardoꝛes ireinuidie etodij deinde nominibus lapiduũ pꝛecioſoꝛum.
Söoan ceteroruq; bmoi. „ gqueda ei exillis nominat ſappyrus. gue⸗
enien 6 Ctaua eſi qua noiat᷑ anmatura ſł¶ (dam margarita: et ita de ains certis noi⸗
NR—Kẽg S ue arma ꝓpter vſuʒ earũ neceſſa⸗ bus liquidoꝛum.vt nomine olei balſami
zgüneice nü atqʒ putilem a bella ſpualia et quoꝛundam alioum.
1tur Nos aij dicemꝰ in ſequẽtihus que earu· VUinladecima ẽꝗ nolant noibus,
ionunt ſint arm ectionis ⁊ ꝗᷓ ſintůrma impu ſtellan aut planetaru. Sicut noie K
en natiois. Acemne dos ꝓtectõis 12 de ſolis 7noie lun noie luciferi? no.
Entun enſionis ean. modoſq; vicioꝛiarũ. et aſſi: minè veſperi.⁊ nomine ſtelle malunine et
Emang gnabim?exercitus earuũ ⁊ duces vnicuiq; interduett nominibꝰaſtronvt arcluri et
ne NQOna noiatio ẽ qua nominat᷑ no plyadũ et padum ? oꝛionum.
nn mibꝰ mẽbꝛoꝛũ alalin. vᷣbi gr̃a. ¶V Ejrtadecima nominatio qua no⸗
qdã noiant᷑ oculi.qdã manꝰq̃dã

anignii i Joa 4 4 minũatur nominibus edifitioum
un, deaes quedã ale quedã aures qedãvm 1

icus quedã dẽ ◻ vtpoꝛte feneſtre gradus gaʒophi

cus quea! . . acia. coque ſiue culme. et iterum muri eet
phetarũ. ⁊ ex monibus viſionuũ. et po⸗: oniemuralia et beopugnacluu.
ſiti ptimadecima ẽ qua noĩanf noi

rmu RKardaenie A eds Aſon
i⸗ iſſimũ ex libꝛo canticoꝝ in cuiꝰ expoſitio
Es nemult jã diximus. Nerũtñ Por nobis⸗ „ be inſtrumẽtoꝝ. vt claues vincla „
tgi ipcanuͦ e:r put requirebat erpoſitionis cõpedes irena calcaria et ſingula
Irronſic ℳ„ illius negociu.hic auũt ꝑſcrutatius æ latiꝰ Ctauadecia ẽ q noiant᷑ noibꝰ va⸗
cuum⸗ vebis pfequem. ° ſori videlicz ſacrog. bocepli⸗vt.

Be

crateres. olle. lebetes. fuſcinu lãpades:
candelabꝛa et alia huiuſcemodxi.
dD Onadecima ẽ qua etiã nominãt᷑
n nominibus miniſtroꝛu et mane
Em ritũ noſtrũ in quo miniſtri oꝛ
Qdinnãtur. nũc in chos nũc in ꝓceſſionib⸗
ꝓceſſio ei naturalis litteralis exterioꝛ.id
eclerus oꝛdinatus et oꝛnatus ꝓcedens li
ber eſt Et repꝛèſentati o ꝓceſſiõis ſpiritua
lis. quod in ſequentibus declarabimus.
AIceſimavero ẽ qua nominat᷑ noi
v bus varie ſuꝑpellectilis in domo
vt mappe mantilia. coꝛtine culci⸗
tre.puluinaria tapete ⁊ cetera hmõi oꝑa
io nibus earum congruencia ꝑ ſilłitudinẽ

◻ „ Iceſima pᷣma eſt qua nominant
Vv noibus oꝛnamẽtonviroꝝ aut mu
QA ſicut in aures monilia dilcri
linallia.
XSceſima ſecunda eſt qua nominã
v tur nominibus ipſoꝝ animaliũ.ſi
cur agnus.manſuetudo et bos la
boꝛioſitas.Soꝛſitã ſunt et alie. Nos
aut ꝓſeqmur de hius aptãtes virtutibꝰet

.

l.

R

ↄpantes iuxta ↄgruenciã ſilitudinũ ſuaz

ad illas. ue
Smur ad id qͥ eramꝰ? oicamꝰ.qꝛ ſccia qᷓ
da ẽ virtus. ⁊ qe hmõi ſciencia generat᷑ ex .
frequeter ſcire: ⁊ vocat᷑ alio noie pericia.
PHec ſciẽcia ẽ foꝛtitudo magna intellectꝰ.
ſuſtentas ipᷣm et fulciẽs cõtra ipulſus ſug
geſtionũ atq; ſuaſionũ:necnon ⁊ opinio
nu atq; cogitationũ:ne eis tem ere aut pi
culoſe aſſenciat. Silłr et cõtra mutatiões
dubitationũ: ⁊ generat᷑ iſta virtꝰ ex mul⸗

tociẽs expiri in rebus volũtaris:qꝛ aliter

videt᷑ ⁊ aliter ẽ᷑:q eĩ in hmõi expiinõ ſüt.
circũferunt omi vẽto doctrine ⁊ agitatur
diuerſitate cõſilioꝝ vt leues. Cũ igr vel ſe
vel alios erraſſe ig talibus ꝗs multociẽs
exptus fuerit nõ
ſciẽcia ꝗbus ſe foꝛtit᷑ tenet:ne ĩ temeraria
vel piculoſa aut etiã falſa coꝛruatvirtus ẽ
foꝛtificas intellectũ ↄtra mutatioões ⁊ rui⸗
nas bmõi. Ui ei et vigoꝛe⁊ violẽcia illius
irrupit iſta obſtacia que dixim⸗ et reſiſtit
illis. Et hoc tato foꝛtius tãtoq; virtuoſius
Into ꝑ maioꝛẽ expienciã et maioꝛẽ cõſue⸗
udinẽè erit firmatus in hjs. Licet autẽ
hmõt virtus bonitas ſit intellectaſiue vir
tutis intellectiue.nõ tamẽ ex ea erit bon⸗
hõ. Jam ei declarauimus tibi: ꝓpter qd
Kiẽcia boni nõ facit bonum:⁊ manitfeſte

us erit no facile neq; leuiter ad cre rem quod iuxta coſuetudifte. Habitus
dendũ ſe dabiti werito ergo pericia ſiue 35
ſ⸗

Pius igitur ita dictis.reuerta

d virtutibus

poteſt eẽ vt in homine malo hoc eſt male
operate et malo ſit hmõi habuus.Eſt em̃
hmõi homoſicut homo malus habens
bonũ oↄſiliariũ ſed eius ↄſilio reginõ vult
Intellectus eĩ habitu hmõti illuſtrat ⁊ ar
matus vt diximus ẽ ſic bonus ↄſiliari⸗ et
ſidelis iuxta malu regẽ vel impatoꝛẽvide

licet voluntatẽ qᷓ velud rex quidã autim⸗

patoꝛ in homine toto regnat et imperat.
Calis aũi hõ bonus oↄſiſiarius ẽ:nõ autẽ
bonꝰ oꝑarius.Et ẽ ſicut hõ qui habet bo
nũ et ſanũ viſum vel oculum:ſed nolens
p illum regere greſſus ſuos ſcienter pᷣcipi
tas ſeipᷣm ledit aut inqnat: aut ĩ captionẽ
⁊ pᷣda hoſtibꝰet beſtijs ſe tradit Utrũaũt
ſcia hmõi noĩsveriſciẽcia ſit⁊ eiuſmõi ſit

tibi aꝑte elucere poteſt ex hijs q didiciſti

in tractatu qnto ⁊ in capituilo de fide.ſt
em̃ indubitanter hmõi ſciencia exanimis
moꝛtua: quẽadmodum ſciẽcia medicine⸗
in medico egrotante: que et ſi eidem oſtẽ
dat qualiter ſanari poſſit: ipᷣm tamen nõ
erigit aut confoꝛtat ad hoc vt neceſſario
aut ſalutari medicamento vtatur.

i que differencia ſit inter ha⸗
bitus et moꝛes et dicemus qꝛ
moꝛes ſunt habitus ex quib⸗
nep̃meditatione eſt frequẽcia operũ vt

—

ait auicenna.⁊ exemplũ de hoc eſt in ho

minibus qui non ſolũ ſine pᷣmeditatiõe.
ſed etiam ſine meditatiõe et coꝛdis appo
ſitione percurruſit pſalmos vel alias nar
rationes quibus aſſueti ſunt. woͤg igitur
dicitur vł ab eo quod mox hoc ẽ ſine mo
a ex eo eſt operatio.vel veriſimiliꝰ a mo

ra hoc eſt longitudine aſſuefactiõis.n⸗

de vulgata acceptione ꝓ eodem accipiũ⸗

tur mos et canſuetudo. Unde igym eſt di
cere ſcõᷣm vulgalem intentio tuxta mo⸗

ergo non ſtatimvt eſt habitus eſt et mos

ed per moꝛam tranſit in moꝛem.ita vtye

re dici poſſit.quia mos eſt habitus moꝛo

ſus. Jam ergo declaratum eſt tibi ex om⸗
nibus haᷣs. q; non om̃es habitus ſtatim

moꝛes ſunt.et quia non eſt neceſſe vt qui

habet vnam ex hmõi virtutidus conſue⸗

tudinalibus halea⸗ 7 omnes las Lau,
ſa autem in hoc eſt quoniam non eſt ne⸗
ceſſe et foꝛte neq; poſſibile.vt qui aſſuefa:
cit ſe in operatiõibus ex quibus relinqui
tur vna quod aſſuefaciat ſe in operatio⸗
tibus ex eie omnes alie relinquẽtur

ſt hoc determinabimus ti⸗ U

Ktien
leguel
ſeneh
ſonger
gohon
lono⸗
ameit
gotor
chalern
Mlab⸗
ntopl
nale⸗
ninan
hüfui.
lan
hatt
nuinen
auimala
Poypine
Göͤu
ſiutsl
ſneſte
muinis
Niues
co⸗
en
8 hr
gt.
4
Hn
in
ſann
ſhhnn
Guun
Cniwwti
ſple ho⸗
lgelie
lunmmen

enn
gdi
nmn
ie
gicte
un
Mi⸗
Gligyi
lnſwue
tnaserj
eoc
ſlie⸗
nigne
lnne

8
lahche⸗

lornünt
dilrwe
s A
Anuft
Aaiigin
Manmm.
Hnnsen
Haubaen
umide
slnnit
eatigen
Einnunnii
nbis idan
moire
lin wie⸗
Eegiangf
einnai
voen rhin
n
muüſtnrn
aeng;
Cinsadi⸗
gänsogn
Ebwreit
jnecaid⸗
ncose
dlusnl
ns
hotſten/
Eimlit;
i,
N
ped
enc

Then

vu
—. „C5 . .
.
* . . .
— — —

Exq̊ etiã manifeſtũ eſt tibi. qe nöõgeceſſe
F ẽ equales eſſe oẽs ↄſuetudinales vtutes
ſic neq; cauſas eaꝝ.hoc ẽ frequẽcias opa
tionũ ex quibꝰſuni.poſſiſibile em evt ma
gis ꝑ omnẽ modũ aſſuefaciat ſe qꝗs ĩ oꝑa
tionibꝰ iuſticie quã caſtitatis et ecõuerio
et vt etia ſit anima illiꝰ melius diſpoſita⁊
aptioꝛ naturaliter ad recipiendũ alteraʒ
qʒ alterã. Declaratu etiã ẽ nibi cũ büs ꝙ
nulla hmõi virtutũ bonitas eſt veri nois
aut opleia:ſed mag ſ̃m qd et diminuta
valde:⁊ qꝛ nulla earũ dignꝰ ẽ aliquis no
minari bonniſi in quo vel m quid quo
niã nulla earũ totaliter bonificat hoĩem.
cauſa auũt in hoc c:qꝛ nulla eaꝝ totalit᷑ ex
termiat⁊ eradicat maliciã ab anima hũa
na ĩmo vnaqueq;ʒ eaꝝ patit᷑ ſecũ ĩ ea ali⸗
guã maliciã.Oſtenſuʒ etiã ẽ tibi ꝑ hec.qꝛ
anppꝛopinquatioes quedã ſunt ⁊velut co
natus quida ad veri noĩs bonitates atq;
virtutes. Uerũta men multũ longe a puẽ
tione.Et qꝛ ꝓpter nõnullã elongationẽ a

maximis ⁊ euidẽtiſſimis malicus ⁊vicijs

virtutes et bonitates noĩate ſunt ex cau

gquas affignauimus. Maũt apud phylo
ophos videlicet tulliũ platone ſenecam
nacrobiu: æ quoſcunq; alios de quatuoꝛ

legit. nihil mii de vens ⁊ veri nomĩs:pi:u
decia iuſticia temperãcia et foꝛlitudine vl

lo mõ ven ẽ.Quales aũt ille ſint faciemꝰ

V ſciri in ſequẽtibus. Etq mentionẽ iaʒ
fecimꝰtibi de naturalibꝰ virtutibꝰ ↄſeqn
ter loquemur de eis.Disemꝰ igit᷑ ĩ ᷣmis.
q naturales vtutes ſũt laudabiliũ oꝑati
onũ volũtariaꝝ naturalia ⁊ imediata bg

cipia. Hoc ẽ animabꝰ hũanis ſeu quibꝰ

cunq; alijs naturalit᷑ idita ⁊ ipᷣſſa.quales
ſunt naturalis maſuetudo.naturalis pie
tas.naturalis magnificẽcia ſeu magnani
oeralit᷑ noia ↄſułtudinaliũ ⁊
tia alian ruralito alus ↄgruũt et ↄue
nieter aptat. Stabilitõ aunt hmõi vᷣtutũ ẽ

fadil. Pꝛimũ ꝓdiffinitionẽ quã poſuim2
videlicet.qꝛ ſut laudabiliũ opationũ vo⸗
luntariaꝝ naturalia et imediata pᷣncipia

Hoc eĩ ẽ de manifeſtis ⁊ ꝑſe notis.nihil
eĩ aliud virtus recta ratioe ĩtelᷣʒ

miari poteſt In ſubſtacijs eĩ nobilibꝰ ab
ſtractis ⁊ ĩ materialibꝰ manifeſtũ ẽ ↄſide

rare volẽtibus virtutes hmõi naturales
videlicet eſſe ⁊ eiſdẽ cõcreatas fuiſſe.ſi ve
rũ ẽ ꝙ pfecte create ſint:hoc ẽ ĩ ĩo actu 1 .
„

fegiois naturałnõ ĩ ſola potẽcia quẽa

.

virtutibus quas vulgo cardinales vocãt

i vel no /

rt-Srg f.
w.

De σν νοαεꝶ “e

lxxxvj

modũ ſenſit ariſtotelłde animabꝰ huma
nis. Plato vo ſic ſupꝛa diximꝰ ecõtrario
In hmoiei ſubſtacis nõ ẽ neceſſe nouoſ
babitꝰaſſuetudie open generari.cũvires
eaꝝ totũ deſurſuʒ recipiat. nihil deoꝛſum
Cauſa aut ĩ hoc ẽ qm̃ ab hijsq poſtea ſũt
hoc ẽ ab ſlerioꝛib⸗ elte modon paſſibi⸗
les ſiles ſũt.Cauſa dqũt ĩ hocẽ.qm̃ om̃ino
incõtingẽtes ſũt ilł.In animabꝰ aũt nris
alit᷑ ẽ:qm aĩe nr̃e cõtingetes ſũtillł.In ani
mabꝰaũt nr̃is alit᷑ ẽ.qm aie nr̃e ↄtingen⸗
tes ſũt qdamõ coꝛꝑibꝰſuis.⁊ iðo ex neceſ
ſitate coõicates paſſiõibꝰ eoꝝ ⁊ ꝓpter hoc
etiã recipiẽtes ipſſiones młaiplices ꝑ illas
etiã ab alijs coꝛpibus. Subſtãcie vo ab⸗
ſtracte adᷣo ſeoꝛſuʒ ſũt.adeoq; lõge etĩ re
gione mite diſſiłitudinis vt ad eas nõ aʒ
ringat paſſio aliqᷓ ab hüs ꝗᷣ ſub eis et po⸗
ſtea ſũt.nec conſeqt illas impᷣſſio vlla ab
hmõi. qn potius influat de pleuitudine ⁊
pfectiõe ſua ſuꝑĩcõpleta et diminuta atʒ
idigẽcia que ſub eis ⁊ poſt illa ſunt.Ex
pinquitate igit ad pᷣmũ ⁊ vniuerſalẽ fon
tem in ipᷣa creatiõe ſua implent᷑ atq; com
plent᷑ cõplemento ꝑfectiõis naturalis.ni

2

—

hil expecłates a ꝑte inferioꝝ. Eui⸗ exeplu
ẽ in coꝛpibꝰ celeſtibꝰ q̃ ĩ ipᷣa creatiõe ſua

vltia cõpletiõe ſua cõpleta ſunt ſᷣm ißos

⁊ nihil ab inferioꝛibꝰcoꝛꝑibus expectacia
nihilq; ꝓꝛſus ab eis recipiẽciainſiuere in
ea influctiões multiplices nõ ceſſant.vbi
gra. Illuſniatiões.calefactiões.frigefacti
ones.humefactiões ⁊ deſiccatões et hoꝝ
oim tꝑationes totũ deſurſũ habẽcia vñi
iferioꝛa influũt. Sic ſubſtacie nobiles ab
ſtracte totũ deſurſuʒ habẽtes.nihil ex de
oꝛſũ vłrecipiũt vłexpectãt.Anime vᷣo nr̃e
ex vtraq; ꝑte receptibiles ſunt ac pfectibi⸗
les. ⁊ pe

hoc ex vtraqʒ pte influunt atz
ꝑficiunt. HPec aũt oĩa alibi dedarat Ma
nifeſtũ igr tibi dʒ eſſe ex bis.q ipſe vires
naturales in hmõi ſuvſtacis ſũt ſic habi
tus cõſuetudinales.ymmo ſic moꝛes.qn⸗
tũ ad hic ſcilicet q:ꝛ ꝓmptiſſime atqʒ expe
iiſimaſ unt advoluntarias rectas atqʒ
laudabiles operationes.quare virtutes
ſ inoĩs! Naturali⸗
as eĩ neq; nomẽ neqʒ rõeʒvere bonitatt
zaut vᷣe virtutis ab eis ꝓbibet. Alioꝗn de
Qus altiſſimus ab vtraqʒ eſſet maxime ꝓ⸗
hibitiſſimus cuʒ maxime naturaliter bo⸗
nitas et virtus de ipſo dicantur. Am⸗
plius. ꝙ vere bonitati vel virtuti pꝛopin⸗
quius. Et que maxime bono maximeꝗ

Be

virtuoſo ſimilioꝛa maxime virtutes ⁊ bo⸗
nitates ex neceſſitate ſunt.quaxe virtutes
⁊ bonitates hmõi ſubſtãciaꝝ Anaxie vᷣtu
tes ⁊ maxime bonitates ſũt.ipᷣeq; ſubſtã
cie maxime bone et maxime virtuoſe.cuʒ
bonitati et vᷣtuti dei altiſſimi virtutes ea⸗

ſubſtacie deo altiſſimo ꝓximioꝛes. Am
plius.Quales dicemꝰhmõi ſubſtancias
naluralit᷑ bonas aut malas aut neutras.

⁊iterũ virtuoſas autvitioſas. Quia ergo

necq; malas aut neutras. Neq; vicioſas
aut medias dicere aut credere fas ẽ ſcðᷣm
ſtatũ ſuũ naturalem.neceſſe ẽvt credãtur
et bone eſſe ⁊ virtuoſe.quare bonitates⁊
virlutes naturales neceſſe eſt in eis eſſe.
o Amp̃. Quid dicemꝰ in nobis maſue⸗

gnitatẽ naturalẽ magnificenciã naturalẽ
paciẽciã naturalẽ.⁊ ad hũc modũ ð alijs
Dicemus eas nõ eſſe virtutes.cũ ↄtraria
eoꝝ euidenter vicia ſunt. Nemo em dubi
tat ea que diximus bonitates quaſdã eſſe
⁊ virtutes quaſda eſſe licet paruas ac ĩpe
ditas. Paruitas eĩ ſpeciẽ nõ deſtruit ſicut
nec magnitudo. Amp̃. Si iſta ſola in
nobis eſſent abſq; vicijs contrarüs. eẽnt
inq; naturaliter. et ꝑ ea boni et virtuoſi
eſſemus. Quare manifeſtuũ ẽ ea eſſe virtu
tes ⁊ bonitates naturales. Hoꝝ autveſti
gia ymmo epp̃ſſe ſilitudines inueniũt in
animalibus.ſicut naturalis pietas in leo
nibus qua deuiãtes ſiue aberrãtes ad vi

tudinẽ naturalẽ.pietatẽ naturalem. beni⸗ 4

am reducere dicuũtur. ⁊ naturalis magni⸗

ficẽcia qua ꝓſtratis ⁊ coꝛã ſe huiliatis ho
minibꝰ? infirmioꝛibus qᷓ; ip̃i leones ſint
animalibꝰ parcere credũtur.niſi vehemẽ

„

cia famis atʒ neceſſitas cogeret. Eodem
mõ fidelitas ⁊ veritas amicicie apparẽt ĩ
canibus.
ue lupabus qua pgruulos derelictos ⁊ a
matribus expoſit. ab alijs beſtüs defẽ
dere et etiã nutrire multis expimentis cõ
pertuũ eſt. Htatitudovero ergo benefacto
res ſuos in omni genere animaliũ repit᷑.
Dicut in leone nris tpibus a faucibꝰ dꝛa
conis cuiuſdã ⁊ dentibus liberato.q libe

ratoꝛi ſuo adeo gratus ⁊ deuotus extitit

vt in medio exercitu mitiſſime ſe haberet

„

omni die venationũ eideʒ iocũdiſſima
xenia ⁊ multiplicia pᷣſentaret. Reuerten
req; nauigio ſequi ꝓhibitus ꝑ mare ipᷣm
ſequi aggreſſus ẽ 2⁊ natado deficiẽs in eo
dem extinctꝰ. Sicet de delphin ꝗ pueruʒ

Silt pietas naturalis in lupis ſivnũ nõ poſſę eſſe multitudinẽ Et exeodẽ
ꝑſe nõ poſſè eſſe diuerſitatẽ.

virtutibus

panẽ Bi poꝛrigere cõſuetũ.eouſq; bñfas
ctoꝛe recognouit vt eũ ꝑ mare qñũtũ puer

ipe vellet doꝛſo ſuo inſidentẽ vectitaret.ꝛ
cu vellet ad litus eundem reuectaret. De
hiijs aũt innũerabili ⁊ legũtur et apparẽt

rũ ⁊ bonitates ꝓpingoꝛes ſint⁊ ipᷣe hmõi

dã equoꝝ fidelitatẽ vt ita loquamur q in
medijs cõflictibꝰ hoſtes aſcenſoꝝ ſuoꝝ

pedibꝰ ⁊ dentibus incredibili audacia ⁊

foꝛtitudine dimicat. ⁊ de maibus eoꝝ eoſ
dem eripiũt ⁊ liberãt. Plenqʒ aũt victoꝛi
am eis faciũt. Inueniutur eniã ĩ aialibus
icredibilia exempla.pꝛudencie.ꝓuidẽcie.
medicinablſciencie artis architectonice et
ucie venatoꝛie. Manifeſtü etiã eſt vt

ſupꝛa diximꝰ.qꝛ ĩ adã ⁊ eua ipᷣe vires na⸗

turales virtutes fuerũt añteqʒ naturalia

his ergo merito queſtiõeʒ habet vtrusn

gequales ſintĩ abuſcũqʒ ſunt. Et ademin

ſubſtaciis nobilibus ei abſtractis merito
videri poteſt. cũ nec a ꝑte creatoꝛis ſit ine

qualitas: nec a pꝑte recipientſ. Ex vna enß
luce ſolis.omnes radij deſtendentes ſu-

idẽ receptibile equales ſunt ex neceſita⸗
te. Sic ex luce pᷣmitiua q eſt de⸗ altiſſim⸗
omnes radli quoꝛũcunqʒ donoꝝ ſuꝑ idẽ
receptibile cadẽtes ſeu deſcendẽtesequa
les eſſe videntur. Et hoc vtiqʒ verum
eſſet ſi naturał eſſet ĩflurio hmõi radioꝛũ
Sed qm̃ volũtaria eſt ⁊ tota poſita in bñ

placito creatoꝛis.liben ẽ ipi creatoꝛi eqduua
les vel inequales radios.in q̃ ⁊ qĩ volue

rit ĩfluere. Et hoseſt ĩ quo pene om̃s phy
loſophi errauerũt.Conſiderates eĩ vnita

m naturalẽ creatoꝛis omni mõ imptibi

lez indiuerſabileʒ opinati ſunt ex illo p ſe

multitudinẽ aut diuerſitatẽ eſſe nõ poſſe
ñ ꝙ p̃ᷣncipio poſuer̃t.ex vno ſecũdũ

huſa autẽ
erxrroꝛꝭ iſtius manifeſa ẽ.vt imꝰ igno⸗
raãcia libertatis ipᷣius q eſt ĩ vltimate elõ⸗
gationis.a coactione⁊ ipedimento ꝑ om
nem modũ.Sily ⁊ incõſideratio ſupemi⸗
nentiſſime volũtatis eius qua ꝓmptiſſi⸗
mũ eſt ei acere quicquid voluerit.⁊ ſieut
voluerit ſlue vnu ſiue multa.ſiue idem ſi⸗
ue diuerla. Ampli⸗. Scom ariſtote.
ſequaces eius.ſenſus ⁊ ĩtellectus duo ra⸗
dij ſunt deſcendentes ab vno fonte ⁊ pa⸗
tre luminũ ſuꝑ eandem animã hũanam
neciñ equales naturalit᷑ ſunt. cuʒ ſenſus
euident ꝓmptioꝛ ⁊ expeditioꝛ atqʒ cern⸗
„

1

ona in eis illuſtrarent gratuitis De

—

Nfige
s G
ſneack
biſtan
mionis
ſuniny
lalcanin
ſubelio:
Aplus⸗
gſiſtoe
Udennt
gloſubt
1ou
ſebuigno⸗
ſineii⸗
muralät
nihoy ſa
ſdopran
ſcteuſci
Noniu
PBaend
tancte
6dacr
AAun
üde
üti⸗
de
bl⸗
e
ſfl
iblii
on
llono
Ghlrgiin⸗
wciebe
onsln
4 giq;
Migf
nisgi

nfoltn
tich
W

nlgſi
ni
eneeng
nſeuemd.
ua
lnonmi
logen
R
Nibliae
Mübestan
Nerceinn
miitn
ne ii
nbitnitt
tfiickt
ißenibſn
ieisauelu
Nms de
m. Bacne
dtmasran
Kauarutr
dtanß
ne
eent
ac
Roäſtäcl
tpawirf
fennin
EitOiwe
rofehr
irpejtmi⸗
gnimni
lalo⸗
di

olin
nenl
(Aaue
4
Künaktig
önenoro⸗
mginn,

n ti

etiã nouiſſime. Extin

lxxxvij

oꝛ.videturin oꝑationibus ſuis qᷓ;ᷓ intelle

ctus. Statim ei vt creatus ẽ opatur certiſ⸗
ſime ac pfecte.nõ auũt intellectus neqʒ ĩ vi

ta iſta nunq; ꝓduciturad ꝓfecta ſue ope
rationis. Silr viſus ⁊ olfactus duo radij
ſunt in vna ⁊ eadẽ anima bꝛutali videli⸗
cet canina.Et videtur olfactus in eadem

ſubnilioꝛ longe atq; ſublimioꝛ.Eodẽ mõ

et viſus q; auditus in nobis.et quidẽ ſᷣm
ariſtotelẽ dicmꝰ. Amplius.Quid ali⸗
ud ẽ mititudo viriũ in anima huana aut

alia ſubſtacia nobili q; radioſitas in ſtel⸗

la.Et quid aliud anima hũana in coꝛpo⸗

re hũano.iq; ſtella radioſa in nube. ex eſ⸗

ſẽcia eĩ aie huũane emicat radioſitas viriũ
naturaliũ in toto coꝛꝑe ꝙ captu ſinguloꝝ
mẽbꝛoꝝ.ſicut ex ipᷣa ſtella exiſtẽte in nube
radioꝝ varietas et multitudo/radioſitas
ait eiuſdẽ ſtelle vna eẽ et equalisvidetur
totũ.Quare vires oẽs naturales ⁊ vᷣtu
les ex eadẽ anime hũane eſſencia ꝓcedẽ
Rũdemꝰ ĩ hoc

les equales eẽ vident. 2ihe
duobus modis diuerſant᷑ radij ex ea⸗

de luce micates. pᷣmũ ex ꝓpinꝗtateſ elõ⸗
gatiõe ſue oꝛiginis.Debilioꝛes eĩ ſunt ra⸗
dij ſolis qñto ab ipᷣo ſole ſunt ꝗongatio⸗
res.Diuerſant᷑ eiã ꝓ diuerſitate recepti⸗

biliũ. In agua em debilioꝛes ſunt qʒ i ae

em̃ iracundia in leone maioꝛ multis alijs

„

eiuſdẽ virtutibꝰ Et in rebus mirabilibus
gbꝰ magicà naturalis vtit᷑ iueniẽs quaſ⸗
dã virtutes pᷣcelſe alijs ⁊ lõge eminentio
res atq; pᷣſtatioꝛes eẽ alis virtutibꝰ natu
ralibus.qᷓ in eadẽ aĩa vel in eodẽ aĩali in
ueniũtur. Scito aũt naturalis pietas i
nobᷣ ⁊ naturalis maſuetudo ⁊ alia hmõi
nõ ſunt in nob virtutes ſed habilitates
daã Z ꝓpinquatiões ad ea q virtutis ſunt
Poc ẽ ad operatiões ⁊paſſiones lauda
biles.⁊ foꝛſitã nõ minus ad vituꝑabiles.
Sic eĩ ꝗ naturalit᷑ magniſici vident licet
eiĩ ad magnificenciã ꝓmpti vel apti.ita et
ad ſupꝑbia ⁊ ĩidignationẽ ꝓpinqui ſunt.et
ꝗ naturalit᷑ pij dicũt᷑ ſic ad vera pietatẽè re

quirendaʒ. aut recipienda aꝑti ⁊ habiles
ſunt. Ita ⁊ ad miſciam qua phyloſophi

viciũ vocãt.id ẽ quenda miſeriã coꝛdis:q
nec moꝛtẽ galline vni aut agni vidẽ poſ⸗
ſint ꝓpᷣe ſunt.⁊ i remiſſiõisviciũ patiſſimi
Sic et ꝗ ad ↄſtancia vident᷑ apti ex eadẽ
diſpoſitõ e ad ptinaciã erũt ꝓni. In adã
aũt ⁊ eua.⁊ ĩ ſubſtaciis nobilibꝰ abſtra⸗
ctis.ↄpleti atq; ꝑfecti ſunt creati habuus
hmõi.qm̃ vires naturales ĩ eis ꝓpt᷑ ꝓm⸗
ptitudinẽ et expeditionẽ ad operationes
laudabiles volũtarias habitus ip̃i ſunt.

re.Qnta aut diuerſitas ſit receptibiliũ ra .In nob ergo iſta ſunt ſic inicialia ſemiaqᷣ

dioſitatis aie hũane in coꝛpe hũano.ma
nifeſtũ ẽ ex ipᷣa diuerſitate operationuʒ et

oꝛganoꝝſiue mẽbꝛoꝝ. Oſſa eĩ in coꝛpoꝛe

huiano nõ recipiũt niſi vſfa. Oculi aut re
cipiũt viſum. ⁊ aures audituʒ.et ad hunc
modũ ſe habet de alijs.Et foꝛte ven ẽ. ꝙ
maioꝛis luminis ẽ anima hũana qntum⸗
ad vita qʒ qntũ ad ſenſum vel intellectũ
Et hoc ẽ.qm̃ a ꝓpinquioꝛi fluit ex ea vile
radius quãa ſenſus vel intellectus. Simili
ter foꝛſit mot.vñ ⁊ pᷣmo ina duo ope
rat in co uano vra ſcilicet ⁊ motuʒ ⁊
uiſſir ut lenſu ꝑ vebe⸗
mencia egritudinis.et ſopito intellectum
aahutc vigent vita et motus in nob. Nõ
igit᷑ neceſe ẽ vt radioſitas anime hũane.
ʒ diximus vna ſit equalis pꝑ totũ. Hmõi
aut exempluz eſt in coꝛpibꝰ tamweleſtib⸗
qʒ terreſtribus. Nõ eĩ in ſole equales ſũt
lumẽ et cale.ymmo lumẽ ẽ maius ⁊ lati⸗

nus qʒ caloꝛ. NHeq; in eodẽ coꝛpe equales

ſüt odoꝛ ⁊ ſapoꝛ.ymmo qñq; odoꝛ maioꝛ
ſapoꝛe.vt in quodã genere roſan.Et quã⸗

his ſunt inumerabilia exẽpla. Toꝛtaſſis

.

doq; ſapoꝛ maioꝛ odoꝛe vt in pype. / q ⁊ cuiuſcemodi ſint.

coꝛrũpi poſſut ĩvicia ſic dixiꝰ Et hecvocat
tulius virtutũ inicta dicẽs. Sũt inꝗt nob
inata ipᷣa vᷣtutũ inicia. q ſi adolere liceret
⁊ pateremurnos ad beatitudinẽ cum di
uino mũere ipᷣa natura ꝓduceret. Et ali⸗
bi verovocat iſtas habilitates ſeu aptitu
dines igniculos a natura datos. Nos ĩqt
igniculos ⁊ a natura datos reſtringimus
Hii aũt igniculi⁊ hec inicia ſeu ſemĩa ſᷣm
ariſto.nõ aliud ĩtelligi debẽt q̃ʒ vires ipᷣe
naturales. Scpᷣm platonem vero ↄpleti
Uerũ quaſi ſepulti in tra coꝛpis⁊ obſcu
rati nebuloſitate materie.icʒ aũt opina
tus ſit ariſto.platonis ſentencia deſtruxii
ſe in libꝛo metaphyſicoꝝ. ⁊ veritatẽ ſuper
hac re declaraſſe.ltas iñ queſtiões de⸗
terminata difficiles pꝰ et cõtra ſe relinꝗt.
⁊ rationibus platonis.vt opus nob eſſet
foꝛſitan nec cõtradixit.nec rñdit. Et ideo
loco ſuo videlicet tractatui de ſubſtacijs
nobilibus abſtractis huiuſcemodi reſer⸗
uamus. In tm̃ igit᷑ determinatum eſt
tibi ad pᷣſens de virtutibus naturalibus

lones nr̃as paſſiones vocat ariſtoł.⁊ vi
2

Quia vo affe⸗

E

„
.* 4

ſunt pacientiũ oꝑa licet in eis ſint.cuiꝰex⸗

oemplũ eſt ymago artifitioſe ſculpta et de

coꝛata. NHon em laudanda eſt ymago de
hmõoõi pulchꝛitudine vel decore.cuʒ in ea
pulchatudo et decoꝛtm̃ paſſiones ſint. et
Im̃ ab alio:licetin ea ſint. Sed tota laus
debetur ariifici ſicut neq; de ↄtrario vitu⸗
perada eſſet.Eodẽ modo. Si iſta que di⸗

Iimus paſſiones im̃ ſunt ⁊ ab alijs in no⸗
bis.nõ ex eis boni vel mali ſumus.neqʒ;
laudandi vel vitupe/radi. Sicermẽbꝛis
noſtris nec boni nec mali ſumus nec lau⸗

dandi vel vituperãdi.qm̃ vnũquodqʒ eo

rũ alienũ opus tm̃ eſt nobis om̃ino nihil

ad hec agentibꝰ ab alio in nobis factum
Ampliꝰ. Per ſe manifeſtũ eſt. ꝙ er fre
quenter iraſci ſiue bũ ſiue maie acquirit᷑ ĩ
unoh ad iraſcenquũ habit⸗qͥ iracũdi dicũt᷑
vel dicimur ⁊ ſumꝰ Silr ex frequeter gau

dere habitus generat᷑ qͥ iocũdi dicimur?z

ſumus. Manifeſtũ autẽ eſt ꝑſe q hmõi
babitibus vel boni vel mali ſumꝰ quare
zabund bonitates ⁊ malicie ſ Gret
Poter hec virtutes et vicia. Amplius
Pnoi hahitibꝰ bñ ⁊ male nos habem⸗
ad paſſiones et q opationes foꝛinſecas
voluũtarias. Hmòi eĩ habitibusvel bñ re
ſiſtimus paſſionibꝰſvel bene admittimꝰ
4llasvei male.quare hmõi habitus vᷣtu⸗
tes et vicia ſunt ᷣm iſm. Ampilius.Ex
boc mayime atʒ potiſſimũ bonꝰ ꝗs iundi⸗
cat᷑ ꝙ amat que amanda ſunt⁊ odit que
odienda ſunt. Impoſſibile eſt em eſſe bo
nu ꝗamat que odienda ſunt.aut q odit

um bonitates ⁊ virtutes ſunt cõtraria ve
ro er neceſſitate vicia.
bitas auariciã eſſe viciũ que vtiqʒ nõ ẽ ni

q amada ſunt. Quare amoꝛ hmõi ⁊ odi Miat lumẽ gignit caloꝛẽ.

Amp. Quis du

“ ) “ 4 l

inqntũ paſtiones aliena opa ſunt: ⁊ non diſtinguit paſſionem a paſſibili qualita⸗

te · vbi et dicit de paſſionibꝰqm̃ ab eis nõ
fiũt denoĩiationes. Non em̃ inqt ꝗ ꝓpter
verecundiã factus ẽ rubeus.rubeus dicit᷑
MHõ eĩ intelligẽda paſſio.effect⸗ illatiq;
actionis ſicut dtc in libꝛo ſex pᷣncipio:ũ.ſʒ

Diſooſitio ſolũmõ non ꝑmanẽs.⁊ ðꝛ hoc

cõꝑatione.habit? ꝗ ẽ frmus ⁊ pꝑmanens

paſſio vo facile mobilis et non ꝑmanẽs.
Micad aut itelligat hic ariſtotel.optet
crutari de hus an ſint opationes nre ſi

ue actiõe icet interne ⁊ ſpũales.An ſint

e impᷣſſiones.Aut ei fiunt in nobis⁊ nõ
a nobis.Et tũc manifeſtuʒ qꝛ nec habent
laudeʒ nec vituperiũ.neq; ex eis boni vel
mali ſumus bonitate vel malicia de gbꝰ
hic agit᷑.ſic nec ex mẽbꝛis nr̃is nec ex alijs
que in nobis vel facta ſunt vel fiũt.ſic cõi
ter et vſualiter ꝛ.Paſſionibꝰ non mere⸗

ℳ A 2 ℳ Dole 4 F&& Pexr)e α cecS affecttαα Fe acrionG atnnPſees
Be 4 virtutibus
nere m paſnones reputat malũ et vitio ſi amoꝛ inoꝛdinatus vel ĩmoderata pecu⸗
ſum.pꝓſcrurandũ eſt nobis dobiis. Nõ eiĩi nie.Sili ⁊ inuidia.nonne viciũ ẽq vnqʒ
videtur ſᷣm ipᷣm ꝙ amo: aułodiuũ.doloꝛ fm ipᷣm ẽ doloꝛ de ꝓᷣſperitate alicuiꝰ ini⸗
aut gaudium.ira aut pax.⁊ cetera hmõi. ciũ.Et generalit᷑ inuidia dicũt doloꝛeʒali
poſſint eſſe virtutes.Dicemꝰ igr in pᷣmis. eni boni.O ſi amoꝛ et doloꝛ tales vicia
qꝛ? manifeſtũ ꝑ ſe eſt quedã amada eſſe ?æ ſunt.erũt ex neceſſitate contraria eoꝛũ vir
queda odiẽda eẽ. Et ꝗꝛ ↄtingit queda bñ tutes. Si ꝗs auũt dixerit.ꝙ ariſtoteles
⁊ laudabilit᷑ amare.Silr queda bñ lau/ non intellexit in paſſionibꝰniſi malas diſ
dabiliter odire.Paſſiovero q im̃ paſſio ẽ poſitiões animarũ nr̃arũ et eas vocauit
in eo ꝙ paſſio nihil laudis aut vituperij: paſſiones ꝓ eo ꝙ leſiones ipᷣaꝝ ſüt. Nõ
nihil ꝓꝛſus hꝰo bonitatis hʒ aut malicie. videt ariſtolł. intellexiſſe. Paſſiones eniʒ
0. uare iſta non tm̃ paſſiones ſunt.Ex ali apud ipᷣm ſunt diſpoſitiões non ꝑmanẽ⸗
enis em̃ inqntuũ aliena ſunt.nemo dignꝰ tes ſed ſtatim tranſeũtes. Quẽadmoduʒ
eſt lande vel vituperio. Paſſiones autez in libꝛo pᷣdicamentoꝛum manifeſtũ ẽ.vbi

mur. Si vo fiuſtt in nob⁊ a nobis.erunt

anime nre ſimul operãtes in ſenĩetipᷣis.⁊

eta agẽtes et paciẽtes ſimul.⁊ dantes ſibi

ip̃is et recipietes a ſemetipᷣis. PHec auteʒ
ſũt cõtraria.quare non erũt in eodem vl
idẽ.Et ita vel nõ erũt in animabꝰnoſtris
ſimul.vłeri in ilſm diuerſa aguare vi⸗
dent᷑ anime nr̃e eſſę ꝑtibile Eſupꝛa teti
gimus. Accideteti?fm hec.ꝙ vno reſpe
ctu erũt lauda biles ⁊ vituperabiles. Jaʒ
aut vlim⸗ nihil Phibet altera virium
agere in eadẽ anima vt appᷣhenſiua ĩ mo
tiua. Quẽadmodum ymaginatio in deſi
deratiuaſic dic ariſtoł.Deſiderabile yma
ginatũ mouet deſideriũ.ymggo ergo ei⸗
qð ẽ delectabile gignit deſickriũ.quẽad⸗

Utrũ autez

eadẽ vis ſeipam mouere. vł in ſeipᷣſã age

re poſſit queſtione habet. vt ſupꝛa tetigi⸗

mus ⁊ de ipᷣa volũtate videt᷑ ꝙ operauo

3

iſicſck
lenatral
euvelbabi
erfealeenn
poſbieeeent

eenolent:

Unöifalis
ſaltſereles.
PKnaiöna⸗
unetteuin
ſukht
Aimn wer
Kikninrel
fongeseye
nni e
igilͤſe
daunige
äniüiter
kelianggn
Alunfſen
ſireſeg
Uroän
Närpans
Wnnißß
Ge
ds
War
Meie
ſepen
bo
Muer
Umni
e
Uipe
Maoe
uuwel
bſeo⸗
ſetoleg
ten
nde
on
cd
cben
utt
Nii
man⸗
me
co
deſd
af
8 Abin
dei

W
nognenes.

cndäne
ada N
etonnuni,
iſe Deim
Kesnong
es Cnicde
umnanitftin
1hafibil er
nibrgneber
meönagg
densnbenen
ſo eſerni
doſerznchni
iscntmus
mig
ingman
anatshit
milus deg
Biseldi
mnt mifiifil
onibyhonmn
Natobsen
Ceinſeneße
mnnn
eiis i
aiun
n uine⸗
bife
nbecht,

9
*
4

3

=

—

inpente .

.

betininn
gimiun
ninhoi
npo eſgol
ni gnin⸗
e

.
nſaplit

17

tſupalen⸗

gn n

.êòẽeẽ⅓

vwαtπιαρaſ

nẽ ſuã q eſt velle ipᷣa de ſe eliciat. nõ em̃
velle naturaliter ẽ ex volũtate ſiue volẽdi
actu vel habitu.ſicut ẽ ex caloꝛe caleface⸗
re vł calere ymmovolũtarie et libere. Im
poſſibile ẽ em̃ ip̃am velle aliquid inuitaʒ
hoc ẽ nolentẽ velle illud. Declaratio aũt
hmõi facilis eſt. Sit a volitũ.⁊voluntas
nolit ſe velle a.Dico igr̃ ſi nolit ſe velle a.
nõ vltra ipᷣm a.velle em nec querit᷑ nec fu
gitur nec recuſat nec odit᷑ niſi ꝓpter voli
tũ.Quare ſivelle aẽ recuſatũvel oditum
vel fugit᷑ ꝓpter ipᷣm a. Multofoꝛtiꝰ ipᷣm
qẽ recuſatũ vel oditũ vel fugitu Quare ſi
ipᷣm velle a ẽ volitũ.multo foꝛtius ip̃ᷣm a
erit nolitũ. Manifeſtũ igr ẽ qð apud quẽ
cũq; ẽ nolitũ ſe vellea ẽ nolitum ipſuma

Declaratuũ igr ẽ ĩpoſſibile eẽ aliqueʒ velle

adinuitũ.id ẽ nolentẽ ſe velle illud. Qua
re quicunq; vult aliqꝗd.aut vult ſe velle il
lud aut ſuſtinet. Manifeſtũ igr ẽ.ꝙ ex vo
lũtate ſiue ex vi volendi non ꝓcedit velle
ad moduʒ nature qð ẽ ſeruiliter.vt ſupꝛa
diximꝰ ⁊ nõ libere.libeꝝ eĩ ẽ volenti ⁊ vo
luntati ipᷣm velle ſuꝑ quodcũq; volitũ ca

R dat.nõ eiĩ poteſt ad illud cogi vł trahi in

uitus vt diximꝰ. Eodẽ mõ vecarabimus.
ubi.qꝛ nõppoteſt volũtas ſiue volẽs ꝓhi⸗
beri vel impediri ꝗn velit. ymmo ꝙ vult
ſe velle a ex neceſſitate ſtatim vult ißm a.
Et hoc ẽ qm̃ nõ vult ſe velle niſi ꝓpt᷑ ipᷣm

aquare magis vult ipᷣm a velle eĩ nõ qri
Ltur niſi ꝓpter nolitũ. ppter qð aũt vnũ⸗

uodq; ĩm magis. IJuxta huncmo⸗
ũ negociari potes circa amare et deſide
rare et odire.ſed circa odire ꝑ cõtrariũ.eʒ
circa nolle ſimiliter.verbi gra.Si odit ali
quis ſe odire a non odit a.et ſi non vult
ſe nolle a non vult a.ſed ſi amat amare
a ex necęſſitate amat a et ſi geſiderat de⸗
era Weſcerar ipᷣm a.&ꝙ aut legit᷑ in
pſalmo.hia cõcuſuit anima mea deſi
derare iuſtificationes tuas in omi tꝑe.ꝓ⸗
culdubio qui ſic concupiſcebat er deſide⸗
rabat deſiderare iuſtificationes dei.deſi⸗
derabat eas. ſed nõ deſiderabat eas eo
deſiderio.hoc eſt tanto et tam teruenti q̊
vellet eas deſiderare.Alioqui nõ eẽtve
rũ qð dicitCõcupiuit anima mea deſide
rare. Nemo em̃ ↄcupiſcit vel deſiderat id
gð ſcit ſe habere. Si em̃ quis deſiderat ſe
deſiderare a.ꝓculdubio deſiderata. ha⸗
bet igr deſideriũ ipᷣiꝰ a et ſentit illud apð

animam ſua. Quare nõ deſiderat illð ſʒ

delſiderat aliud deſideriũ ipius a.qð no⸗

4

c ei cõſentire val diſſentire credere vl di

lrxxviij

dum habet. vnde verũ ẽ euidenter qꝛ nõ
deſiderat ſùmpliciter deſiderare a ſed ma
gis quodda deſiderare a aut qualit᷑. nec
Deſiderat ſimpliciter deſideriũ ipᷣius a ſʒ
quoddam deſiderium ipᷣius a vel quale.
Manifkeſtũ igr fantu ẽ bi ꝙ voluũtas
liberrima ẽ in nobis a coactõe et impedi
mento ſeu ꝓhibitione ⁊ hec eſtvna de ex
cellecijs ꝗqbꝰhõ pᷣcellit ceteris animalibꝰ
et anima rationalis ceteris aiabꝰ. Sei
to aũt quia ceteras vires mouet ⁊ impel⸗
lit neceſſitas tam in nobis q; in bꝛutſ ani⸗
malibus et hoc ẽ videre ꝑ ſingula.vis em
nr̃a intellectiua neceſſe habet conſenure
pᷣmis impᷣſſionibꝰ.et pmis pᷣncipijs ⁊ oĩ⸗

bus ꝓpoſitionibus que vocantur comis

nes animoꝝ ↄceptiones aut dignitates.
Silxr et cõſequẽcus ſyllogiſmonꝝ ⁊ etia cõ
cluſionihus eoꝝ poſtq; ↄſenſerit ꝓpoſiti
onibus eoꝝ. nNon em̃ c cõtradicere in hu
iuſmodi adinterius rationeʒ. Sicut dicit

ariſtoteles. Quia igr̃ in talibus nõ eſt li⸗

berũ virtuti noſtre intellectiue conſentire
vel diſſentire.ſimilit᷑ neq; in oppoſitis eo
rũ.manifeſtũ ẽ eã eſſe neceſſitati ſubditaʒ
⁊ obnoxiã in parte iſſa. In quibuſda

tamẽ ſicut in tractatu de fide nm Aiben
2
credere.et ꝓpter hoc circa illa imminet ei
bonitas et malicia.laus et vituperiu.me⸗
ritũ et demeritũ atq; tandẽ pena et pᷣmiu
De appꝛehenſiuis autem inferioꝛibus.et
maxime ð hus que appꝛehendũt affoꝛis
vt ſenſus. Nõ em̃ liberũ eſt viſui iudica⸗
re albũ alterius modi eſſe q; albuʒ.neqʒ

tactui de frigido ve l calido aut de quocu

q; alioꝝ ſenſatoꝝ ſuoꝛũ aliter iudicare ;
ꝓut ab eo recipit aut patitur. HPoc ẽnõ ni
ſi iuxta teſtimoniũ paſſionis ſeu immuta
tionis q; recipit a ſenſgto.Eſt eniʒ paſſio
que impmitur ſenſui ẽſenſato generalit

vel teſtis teſtiſicans a ſenſato quale ſit.et

velut nuntius ex parte eius veniẽs.annũ
cians de eo quale ipᷣm ſit. Idem eſt repe⸗
rire in omnibus alus ſenſibꝰ egritudie vł
alia occaſione nõ impeditis. Quod dici⸗
mus ꝓpter pᷣſtigia magoꝝ et üluſiões de
monioꝛũ. Idem eſt videre de appꝛehenſi
uis ab intus. ſicut in ſenſu ↄmuni ymagi
natione et memoꝛia. Nihil enim poteſt
ſenſus cõmunis non impeditꝰ vt diximꝰ

niſi ꝓut recepita particularibus.et yma⸗

7„

ginatio ſimpliciter. Niſi prout recepit a
ſenſu cõmuni.ac ſi diceretur pꝛout ei tra⸗
n ij

Be

ditũ eſt.Eſt em ſicut puulus pingere nęſci
ens aut nõ valẽs pingere.ſʒ qò apud ipᷣm
ẽ ſimpir ac ve loquẽs.⁊ ꝓpter hoc vulga
ritet ðꝛ.a pueris veritas auditur. Qęè
ſigs hoc obiecerit de monſtris qᷓ nũq;ᷓ vi
lſa ſunt aut alio ſenſy pꝑcepta.qᷓ tñ ymagi
natur et effigiatur picturis ⁊ ſculpturis.et
etiã fabꝛicãtur varijs artificiis Reſoõ
demus qꝛ ꝑtes eoꝝ ꝓculdubio ſenſibus
pcepte ſunt. ⁊ ab il ymaginatiõi mradite.
nec nouus ẽ aceruus cuiꝰ oĩs ꝑs vetus ẽ.
nec ſimplr nouũ aliqa dicẽdus eſt facere.
gꝗ ſola vetera ſolũmõ aggregat. Silr ne⸗
q; figmentũ ſimpir nominandũ ẽ.cuiꝰqᷣli
bet xs veritas ẽ. Manifeſtũ aũt magisẽ
qn memoꝛia.ꝗ nõ reddit reminiſcẽdo niſi
que apud ipᷣam repoſita vel theʒauriſata
unt.Deę motiuis aũt inferioꝛibꝰ manife⸗
ſtũ ẽ ſingulas oſiderati ꝙ neceſſe ſũt paſ⸗
ſiones eoꝝ.nõ libere vllo mõ.⁊ ꝓpt᷑ hoc
dixit Augꝰ ſuꝑ geneſim ad lr̃am.qꝛ bꝛuta
ex neceſſuate ferũtur nõ libertate ſeu vo⸗
lũtate.Alioꝗn peccata ⁊ merita laus ⁊ vi
tuperiũ.virtutes ⁊ vicia locũ haberent ne
ceſſario apud illã. Imputandũu em̃ eſſſ ca
nivel cato ꝙ; fruſtũ carnis raꝑet.quod in
alia animalia ſeuit. imputanduʒ inq; ad
viciũ ⁊ peccatuʒ.⁊ eſſet faciẽda iuſticiade
eis ſicut de hoĩibꝰ.⁊ querimonie deponẽ⸗
de.nemo aũt ſanemẽetis imputat leoni ꝙ
iraſcitur aut pᷣnominatis animalibus qð
rapiũt.vel ꝙ in alia animalia ſeuiunt.
g Nuſi quis dicat ꝙ verberatur canes
et equi.⁊ coꝛa leonibusverberant᷑ cati vt
coꝛrigatur.Et qꝛ ariſtoł dicit.quedaʒ aĩa
lia diſciplinabilia eẽ in libꝛoo methaphyſi
coꝝn. Bũdemus ꝙ ⁊ iſta que vocat in
eis coꝛrectio.necvoluũtaria eſt neq; libera
ymmo neceſſaria. Sequitur em̃ ex neceſſi
tate paſſionis timoꝛis ſomis ⁊ voluptat:
cuiuſq; cuiꝰ recepAbilia ſunt. Iſie autem
paſſiones generantur ineis ex neceſſitate
;tũ ad ipᷣa.quia nõ ẽ in eis virtusvł vis
aliqua qua illas repellant cũ ĩduerit de⸗
lectabilia vel terribilia ſibi.vnde nũqᷓ; ni
ſi vi? violẽcia aliena ab eis abſtrahũtur.
ant niſi metu.hec aut afoꝛis ſunt non ab
ipis. Jam igit declaratũ eſt tibi ꝑ ſin

gula.quia de om̃ibus viribꝰ naturalibꝰ

aie rational ſola voluntas ẽ vſqʒqq; libe
ra. Uis aluit intellectiua m qd ⁊ in aliqui
bus. cetere aũt oẽs neceſſitati ſubdite vel
obnoxie naluralit᷑. Et hoc ſcᷣm ariſtoteł

no ait m no s, ⁊ hoc tractabimꝰ in ſeq̃ᷓ

„ virtutibus

tibus ſcilicet in tractatu de oꝛiginali petõ
quauis in tractatu de matrimonio ⁊ i tra
ctatu de baptiſmo ð hoc multa dixerim⸗
u7 reminiſci optet. NHücaüt reuer⸗
temur ad ipᷣam voluntatẽ⁊ ipᷣm velle.Di
cemꝰ igr qꝛ ſic ipᷣa liberrima e.Sic etvelle
qð ẽ pᷣma ⁊ ꝑ ſe oꝑatio ipᷣius.⁊ ex illa exit
ſiue ꝓcedit liberrime.hoc ẽ abſq; neceſſi⸗
tate qᷓ ſit a ꝑte volũtatis.aut q̃ a foꝛis ad⸗
ueniat.Cribus em̃ modis flunt opatiões
ſuis virtutibꝰ ſeu viribꝰ.Et pᷣmu ꝗdeʒ
inundatiõe plenitudinis.ſic ex fonte copi
oſiſſimo aqua.ex igne caloꝛ.ex ſole lumẽᷓ.
et hic ẽ modus oĩm naturaliũ oꝑpationũu.
Secũdo mõ alieno influxu ſeu influẽcia.
⁊ hoc mõ fluũt appᷣhẽſiones paſſiones
animabꝰ? bꝛutoꝝ. Exhijs em̃ qͥ a foꝛis ad
ueniunt ⁊ ſentimus et afficimur paſſiꝗqni
bus doloꝛis et gaudij ire ⁊ mãſuetatiois
et ſic de alijs. Lerxcio iuſſu ſiue imperio
ſicut ẽ motus in nobis ⁊ in alus aialibꝰ.
et ea que ſunt ex motu:vt loquela.⁊ anti⸗
fitioꝝ oꝑationes.et etia rerũ neceſſariarũ
vt arare ⁊ ſeminare et cetera hmõi. Uir⸗
tus em̃ greſſibilis nõ elicit ex ſe motũ ama
bulatiois aiſi cũ fuerit imꝑata vel a volũ
tate vel ab aliqᷓ paſſione.quẽadmodũ li⸗
moꝛ imperat fugã.ſpes inſecutionẽ.ira p.
cuſſiont.ꝑ pedẽ vel dentẽ vel coꝛnu vłali
ud quodcũqʒ ex hüs qᷓ vice armoꝝ dedit
creatoꝛ animalibꝰ.Eodẽ mõ ẽ ⁊ de loqla
que nõ exit er lingua ⁊ labijs et palato et
dentibus niſi impatis ⁊ vocẽ foꝛmare iui
ſis. Et ꝓpter hoc recte diuiſerũt nbyloſo⸗
Pi virtutẽ motiua in duo ramog vide⸗
icet impatiua motus.⁊ effectiua ſiue er
cutiua ipius.⁊ impatiua ſublimioꝛ mot⸗
volũtas ẽ. Impatiue etiã inferioꝛes cõcu
piſcibilis ⁊ iraſcibił ſunt.quas ſᷣm ariſtoł
cõicamus c& bꝛutis Quax vo mo
dus pᷣter iſtos tres pᷣos ẽ. Mluntas ad
cognoſcendũ difficilis.quo ſcʒ fluit vł exit

velle ex ipᷣa ſponte tantuſſine impulſu ne
ceſſitatis et attractu. ſed vt diximꝰ liberri
me:⁊ ideo ſemꝑ imputandũ ad bonũ vł
ad malũ. Nõ em̃ licitũ ẽ vt cadat velle ſu⸗
per ocioſum.ſiue qð nõ ꝓdeſt:⁊ bocexꝑ
te iam declaratu ẽ tibi in his ꝗ pᷣceſſerůͤt.
Uigdelicet vbi oſtendimꝰ cauſas ꝓpt q̃̊s
opatio intellectus nõ ſequit᷑ diſpoſitões
rerũ ſuꝑ quas ẽ. Uidelicet ꝓpter quid ſci⸗
re vel intelligere virtuoſum nõ eſtvirtuo
ſum. ſcire vel intelligere malũ velvicuz
vo ẽ malũ vł vicioſum. velle aũ bonũ vł

—

Muf

Gruof
ſelam
ſun.
colae
nosed
eiyq⸗
ben.
volunt
loliell
leptpn
hoſtſe
caſion
lehn
lnifce
cien
ſcgnanbn
Ponvi
ſrn
6,
dueßa
Hans
uecth
nho
kiſa
ſon
Mimn
dus
ſis
i⸗
iune
etme
Noai⸗
helij
ini
loind
ſtunes
ſenty
ent
Cla
Ri
Nehee
pdin
nin
En
u
e
let
hun
i
lbͤ
fin

Frsc — 7S DſRrstn fe r.
Drre
bs xxir
NS8 virtuolu; bond̃ e virtuoſum. Sl velle referendue Bnela Kapud venaes ho .
nm vel amare malu vel vicin malu ẽ et vitio⸗ mines vicem obtinet ? poteſtatẽ cõſilio
u ei amare malu vei vicin a au⸗ 2 ſuaſioſi. Pꝛopter qð non ↄſilis ſanis „
N ene tẽ ei reſidet tota au⸗ ⁊ ſuaſiocl.Popter qð non oſilijs ſanig.
NAN flum. Denes voluntat ei reſi i. Et t bonis ſuaſionibus ſʒ ſolis muneribꝰ
He ctoꝛitas mouẽdi mẽbꝛi. vt dic auguſti. ẽt aut bonis ſualionibus ſʒ lolis detiſſi⸗
*Männ Sreſt ſiiñn homines viliſſime ꝓſtitutoõis ipudẽetiſſi⸗
SS nos addimꝰꝙ tota poteſtas ⁊ totũ dñiũ 3 viunime ſancti vr
maerf im ꝗᷓ in poteſtate ha-⸗ me acquieſcũt.Et ſie ꝓcurat viri ſancti vt
nmeint bemꝰ.Qua ꝓpter ipᷣm velle totam tradit inclinẽt volũtates gioꝝ in bona. Sic⁊
“ emꝰ.Qua ꝓpter ipᷣm velle totam tra Oitibns Hocihm ſa ogita⸗
ugteen voluntè vaâK. to i ahit ſuis volũtatibus hoc ipᷣm ſanctis cogita⸗
gite Btemat roo tin reltunalan e tionibꝰ in ſpectiõe et auditu ſacroꝝ diui
Weie ihnrrie i hominẽ trabit volituy noꝛũq; eloꝗoꝛij ſatagunt ꝓcurare. Pleꝝn
din Kie m lletoriom ns aütita de qʒ em̃ multa vellent ſe velle que nõdũ vo
l . patoniboc ſ⸗ Bit gaudere ⁊ triſtari. ⁊ ce luũt. Nõ eĩẽ acelcer epeller volo⸗ Qpig ł
insfgher ere Ille em̃ nõ ſubiecte ſũt voluta tiuus ei modus exre en Habet. —.„
Eanaſti, rnl rtt n oppeiſter velut eget engo diclt vellem optareſe indicat non
naben ri. niſi leſa fuerit aut oppꝛeſſa.⁊ velutegri ers cile velle. Qui auũt dic volo velle ſe p
miüin tudine iacẽs ꝓſtrata.ſic tibi declarabit᷑ in an peie vele ovetie abeo q 6volo
mtanti ſequẽtibus et inſinuat᷑ vtcũq; in epla Ad ciſe indicat. Eſt ergovelle ab eo ꝗd cvolo—
nic Scnetibuse n Pb ffinitio aut decretũ regis magg⸗ &R
rent ſns Rom̃.vij.vbi ðꝛ Uelle adiacet mihi.hoc on Di R gui mo dis oĩbꝰ enitit vt
e tame een edn vel ſiar ab oiſſiniut. vtſeruet ſtatunn ei⸗ l⸗
ENdgi S8. Beilo igr & tribus modis fiuit ve 5Erxrinde ꝙ totũ poſſe ſuũ cõ⸗
mm S . x volutate. Interdũ em de pleniudie ue decretũ. Et inde ẽ ꝙ totũ po ſe ſua ui⸗
tinn . 5 anans. ethoc mMouet 1 colligit et codtat quaten? requi⸗
= elus ſpote emniſem ſusemne nangeilhar tres quas fieri ſtatuit aut decreuit.Clñ̃
Vinii gratis ꝑ oĩa ſic accidit in eis qui vł virtuti ra 96 dicedus velle qui cum potuir
csn uns vvicie dedit ii nde n all. Eitigit diſterendg inter opfare
Hnits X 1 daenizn ba e 5 ge vochla 2 pere ſiue deſtderare veiſe haſe. que ẽ
nai le ẽ facere q; cito aſpectibꝰ eon vel cogita/eubere lniue den gue ihter appꝛopin⸗
Uckerrin tionibus oblatũ fuerit coꝛda eoꝝ ↄfeſtim niertrapt: unpi gugé ialirer polirah „
declinatur. Silr ſe bʒ ⁊ in eisꝗ pꝛauitati⸗ re aliquatum et abire totaliter poſt trabe
Eingeuſtid Pedinarar. Silr ſe py ein einq pꝛauitaſi⸗ t?ẽ. Silr et qᷓ eſt inter moueri ſuaſionibꝰ ⁊
netitn bus dediti ſunt vt in om̃e malũ qð nequi te.Silr etqe ſuaderi vſq; ad diffiniẽe⸗
Snennen, C lert vt ea velint. Scðo mo¶ dũuũ.Qui ei dixit velle. cupio vel opto vde
mepacomen ijt ↄſiliatũ. In ab 3 iet obice eſidero moueri ſe in at u ee
itinni RnernanägAenoz,agnag araf nari in ipᷣm deſideratũ et cupitũ. Qui au
ſrkimnt beriaigia uneen aln hanatsdu⸗ tẽ diẽ volo pſuaſuʒ ſe indicat alq; pmotu
ee ere tenetur excluſoꝛio. Quid ei viri boni te dic volo pius ia executiõi mJadare
bisa ſinn parati ſunt velle q banũ eẽ cognouerit iamqʒ diffiniuiſſe Alrasvis eſt ſub
pocitomma⸗ Sodiß itario retinet in eis fſlurũ Ut em̃ iam dixim s vls Qriu
n Sed ipᷣa dubitatio retinet in eis fluxũ vo limioꝛ imperatiua motus et vires ſunt
ulaücht, luũtatis.id ẽ velle. nolẽtes eĩ ipᷣm velle q limioꝛ impen ſculet neruis execuriue ſunt
osfans bponũ nõ cip̃m velle reti iec apè⸗ ilacertè ei muſcul et neruis executiue lun
☛ bonũ nõ cĩm velle retinent donec ap?è⸗ ota mẽbꝛonꝝ.⁊ eoꝝ q ꝑ illũ ſũtqles ſũt
enn, Lata eis veriras qua quidapta: eMelle * ela ambulatio fabricatio ethmõi.
uſin ctu eoꝝ ꝑ deliberationẽ fluenteʒ dimittůt Neni velle ab eo qð eſt volo impera⸗
inn fluere in voluntatẽ ⁊ exijt nolle quaſi ſub SEn En oꝛibus quos diximꝰ. Dicere au
rii lato ol ce dubitatiõis at Ppericuli. Et li reẽe gaffirmaee ißam imperatõeʒz
N et illa de Rneatur idobice dubitatiõis ai tẽ volo hoc ẽ affirmaeœ ipam imperaloey
cet illa de dneatur ioobice dubitatiõis a terduũ autẽ facere ipam mperationẽ ſiue
ae erieulibatvoluntageſt aſe eeinet npare vtdelz ci animo imperadi dicitur
en eauat per velle vei etia puolle. o em in ennode vt quis vicit eruienti volo
gann dao linas malterins alicinc in ſna oꝛs tfacias hoc intendẽs per hoc impare ei
inun in pꝛia poteſtate. tao ns eltv. erit velle ß 35 Interdũ dicit hoc amicus amico volo
i ur catũ.⁊ hoc ſuggeſtiõibus ſuaſiõibus ⁊ p r facias hot. ⁊ hocẽ qm per amiciciã alt᷑
ule abus. Et ſic ipi viri boni ? etia Anali et de ulteni ſubiectus eſt. Oꝛopter bac cauſam —
then T ſer de alie voletibafaciut plenicʒvolen nident et merito ridendi ſunt qui de his
siceſnn tes ? ecõuerſo. Nulla em̃ alia ẽ poteſtas aachcite etinut abüik voluͤroſiiant. nõ
las Oen humana apudvoluntatẽ humanã niſi cõ en Beiſe vult aliqd qui iurta conſiliũ mu⸗
i olhoſin ſiliatio ſuaſio atq; pcatio. Qõ em mue tare paratꝰ ẽ voluntatẽ. Alioꝗn non qrit
prlih ribus interdũ qui nolũt alias volẽtes ef⸗ ſilii ſed conſenſum. Quẽadmodũ bala
roeſſiin ficiunt ad ſuaſionis et ſuggeſtionis viaz ꝓſiliut n iij
iſe, .
leüther⸗ .
„ „
,

Sbe virtutibus
am cõſulebat dñm. numeri.ij. Utrũ ei hmõi Rin habitu firmate fuerint virtn⸗ Antm
. dem eſſet ad balaach regem moab. qui tes 7 vicia.bonitates ⁊ malicias radica nusril
2 eęũ vocabat ad maledicendũ pulũ dei les atqꝗ; fontales ex q nibꝰ ꝓcedunt paſſli⸗ i,
Diffiniuerat em̃ apud ſe cupiditate illetꝰ ones ſiue diſpoſitiones bone⁊ male inte Auucini
et abſtractus ire ad balaach. In ſequen⸗ rioꝛes. atq; opationes bone ⁊ ma le ete nmlſumn
iibus ant dabimꝰ tibi ſilitudines plures rioꝛes.Et quicqd videat ariſtoł iam ma⸗ gerefre
erpreſſiones et exenpla euidentioꝛa de li mala facim⸗.nõ ſolu mala faciẽtes ma isd
hüs. In lantu ergo ad pᷣſens tibi de⸗ li ſimusvel efficimur. Sicut em̃ nõ poteſt uusc
terminatu ſit ꝙ voluntasvelut rex aut im ſolui vel euacuari ſermoveritatis. dici· Wxyl
N oene peratoꝛ ẽ vſq; qq; liber.et plene dominãs i euagelio Mathei.viij. Nõ poteſt arboꝛ loghfie
7 in toto.eo ꝙ ſumus aut nobis ſubeſt.Et bona fructus malos facere. Et iten. ODis ſenges
4 inſerioꝛes vires motiue pleno iure ſub arboꝛ bona fructbonos facit. Et eiuſdẽ. E lunoon
2 ſn ei velut ſerui parati parere omibꝰ mã xii.Aut facite arboꝛẽ bonã et fructus eius Wuhri
dans ſuis. et hocſiue impatiue ſint motꝰ bonos.aut facite arboꝛẽ malã⸗ eiꝰfructuũ Reueud
ſiue executiue. Senſus auũt exterioꝛes ſiune malũ. ⁊ ibidẽ.Ex fructu arboꝛ cognoſcit. Auan
pticulares velut nuncii ſunt diſcurrentes Et rurſus. De habundãcia coꝛdis os log niinn
eliauaqger que foꝛis ſunt vł ſiũt ĩ rebꝰ tur.Et iterũ bon⸗ homo de bono theʒau uinmen.
ſenſibilibus renũciates. Senſus vero cõꝗ ro coꝛdis cpfert bona ⁊ malꝰhõ de malo ſisun
munis et vmaginatio ⁊ etiã memoꝛia ſũt theʒauro coꝛdis ꝓfert mala.Et eiuſdẽ.x enggen
ſicut armarla vł tibꝛaria cõtinetes onmce Que ꝓceduiſo oꝛe ð coꝛde exeũt ? ea coim ſosan
tus que ſoꝛis ſunt vel fiunt vel facta ſunt quinant hominẽ.De coꝛde em̃ exeunt co⸗ n
deſcriptiones. Quẽadmodũ apud reges ltationes male homicidia adulteria . geingn
ſien coſueuit. Intellectus vo ſicut cõſilia⸗ Silr? marci. vij. Nihil extra hominem mii
rius ẽ, Ratio vero ſic iudex.media pbati introiens in eum qð poſſit eũ coinquina⸗ üfahn
onũ vt teſtes. Cuũ ergo in agendis ſuis ſe⸗ re. tiren. Que de homine exeunt illa ngteda
quit conſiliũ intellectus. pꝛudenter admi coinquinãt hominẽ. Abintus em decoꝛ:⸗ Nenon
niſtrat regnũ ſuũ volũtas/cũ ſᷣm rationẽ de hominũ male cogitationes ꝓcedunt. Gaan
iudicat.facit iuſticia ⁊ iudicium in toto re adulteria foꝛnicatiões ⁊c. Et poſtea.oĩia iand
gIno ſuo.⁊ ẽ rex ſedens in ſolio iudicijis q bec mala ab intus ꝓcedunt ⁊ coinquinat ie
intuitu ſuo diſſipat om̃e malũ.ſic legit p hominẽ. Qualiter em ſenſit ariſtotel. D
uerbioꝝ. xx. Cuũ autẽ dat ſe cõſilis ſeruoꝝ gꝗ conſentit ad hoꝛã vel momentũ vt Hak
hocẽ interioꝝ viriũ et ſenſuũ dat ſe in ſer⸗/neget deü. 2 q blaſphemat deü ſemel mm̃ punan
A Uilatem Fuoꝝ æ? ſic rex qui derelicto cõſi ¶aut occidit hominẽ.qð fiti momẽto. f liite
358 lo pꝛudẽcia ſenioꝝ.ſequit᷑ volũtates et ſit malꝰilla hoꝛa⁊enorte dignꝰ an nõ erit hihnne
4 cõſilia pueroꝝ inſenſatoꝝ. ⁊ ideo ſubuer malꝰniſi cũ mita milia hoĩʒ occideret.ꝗs len
tutur in regꝗno eius iuſticia ⁊ iudiciũ. ⁊ ẽg nõ iudicet illũ illa hoꝛa malũ ⁊ moꝛte Gllige
ſicul pᷣnceps qui libẽter audit verba men, dĩgnũ Sʒ foꝛte dicet ariſto.eũ nõ eẽ ma Wbo
dacij ⁊ ideo habet omnes miniſtros im⸗ luabitn cõſuetudinario.ꝙ vtiq; verũ ẽ giiczt
pios.ſic legit᷑ ꝓuerbioꝝ.xxix. Oẽs em̃ vi⸗ ſed grauiter peccaſſet et egiſſet ꝙ eſt mozx eMen
ſes impatiue inferioꝛes ⁊ etiaʒ omẽs aliei te plectendũ. Quia vero manifeſtů ẽ Unigs
Mnpietati eiuſdem ſeruiũtlibidinoſe eniʒ malũ eſſe qued operatus eſt ba emoõi ? dnn
voluntati etia ſeruiiſus ⁊ auditus. et q malam eſſe operatiomm.que ᷣliq; mala uin
cunq; viriũ aliarũ. Impii igit ſunt hmoi nõò eſt. id ẽ culpabilis. niſi malicia volũůòrta ſatis
miniſtri. quoni impietatis miniſtri ſunt tis ex qua Peeſſit. Si em̃ caſu velignoꝛan Feili
et ꝙcuratoꝛes. ſed culpa ẽ impie imperã⸗ ter hominẽ occidiſſet.nõ imputaret ei ad leß
uis. Pꝛopter libertate igif atq; dñalionẽ peccatii ꝓſe igit ex malicia volũtatis ma *
„₰„ “ volutatis. Heneß.iij. Subter te erit appe lus eſt. aut male fecit nõ er malicia oper eeinn
iit) tuꝰ. 2 tu dſjaberis illius. Manifeſtũ Quare pꝑetiꝰ male volẽtes ſiue mala ma bgnar
5 Eigr er oibus q diximꝰ iam. paſſiones fa⸗ l ſumꝰ.q; mala facientes.⁊ iteꝶ intus.id ommn
dle mobiles p vias quas ſupꝛa oſtẽdimꝰ eſt in coꝛde vel anima peccantes. magis uunn
firmari poſſe in hbabitus bonos æ malos peccamꝰ q foꝛis mala opantes. Am ui
atq; in bonitates ⁊ malicias.qᷓ ſunt virtu piliꝰ. Walicia vel bonitas qnibꝰ mali vel
tes et vicia ⁊ ideo amoꝛẽ ⁊ odiũ. doloꝛẽ æ boni ſumus. certũ eſt ꝙ in nobis ſunt. et A
Bgaudium irq et manſuetudineʒ ceteraſq; apud qnimas noſiras ſuntExillis sũt „., einn
.⸗ —
△

—

ſe ⸗ 6
4 (hen 9 7

0

Mennige

nusee
öein

an al!
acne
ddedoneden
uldöNr
ne a
Mmüten
eciam
sain
teumbeen
ſiutic

VNehn

binngei⸗
res
utti
abtni.
inmm:
nNiiſnii
Uinumi91
uN
ememng
niittone

—

mus. ex illis ergo mali ſumus et mala fa⸗
cimus. Quare male agere frequet᷑ erma
licia ẽ iniuſticia que eſt apud animã qua
mali ſumus. Nò igit᷑ ec ſo exn
agere frequẽter mali ſumus. Ampliꝰ.

quato minoꝛ et rarioꝛ fuerit operatio eiꝰ

loꝝ malefitioꝛum perperationes ⁊ ꝓ ſin

contingeret et om̃es pᷣncipes occidi ⁊ om
nes homines etia.et omnes ciuitates in⸗

perpetratoꝛes in ſuis maleficis cõſuetu⸗
dinarios fieri. Debes aut eminiſci
Q

uimus qui
ſtotelis igitur intentio nõ videf hic alia
eſſe niſi ꝙ vel de habitibus cõſuetudina
libus ſolũmodo loquitur. Uel ð hijs ha
bitibus qui landem ciuileʒ ſeu popularẽ
pariunt aut vituperiũ.Et reuera In nul

communitasxiuium laudare vel vitupe
ra xe ex vnico opere bono vel malo quaſi
Eeyx vnius ſolius teſtimonio. ſed magis ex
piluralitate aut eoꝛundẽ open vel ſimiliũ
aouſetudo ẽ veri noĩs ⁊ rationis.leges au

*

it econuerſo ex male

Quis dubitat quin malicia ĩterioꝛ volũů⸗
tatis creſcere poſſit et fimari in habitum
abſq; vlla operatiõe exterioꝛi.qua abſqq
eo ꝙ frequẽter male agere malus poteſt
ſieri quis.ſicut apparet euidenter in ira.q
tanto ampliꝰ creſcit ymmo feruet ⁊ ardet

exterioꝛ.Et hoc manifeſtũ ẽ.ſiue ei oꝑatio
eius exterioꝛ vindicta ſitſſiue victoꝛia ꝑx ea
mitigatur atʒ quieſcit. Nullus autẽ dubi
tat iram eſſe vnã ex marimis malicijs atʒ
vicijs.quare manifeſtũ eſt non ex freqdſu
teragere vel bene vel maile.nos effici bo
nos aut malos ſed magis ecõuerſo.
Amplius.Ex eo ꝙ quis ſemel tm̃ cogi
taret in moꝛtẽ pᷣncipis.iudicatur ꝓditoꝛ⁊
reus maieſtatis.⁊ haberet᷑ vnus de peſſi
mis.⁊ punitur pena grauiſſima. Similit
et ex eo ꝙ aliquis vnũ ſolũ occidit homi⸗
nem ꝑ maliciam.ſimiliter et ſacclegus iu
dicatur.qui ex vna ſola violatiõe ſacri lo
ci. et ad hũc modũ de alijs maleſicijs.nec

E lex aliqua iſtius qᷓ cõſuetudinẽ expectet

Necẽ dubin qui leges et diuineꝛ ſe

culares recte iudicent. Wale em eſſet reb⸗

humanis.ſi ↄſuetudo expectaretur in ma
leſicijs.et non iudicarent᷑ eſie mali ſingu

gulis maleficijs. Omnia em̃ ſacra pꝛius

cendi atʒ ſubuerti.q; omnes malefactoꝝ

bic quatudmodos qu

s quos ſupꝛa aſſigna⸗
8 gener

tur habitus. Ari

lo genere bonitatisvel malicie conſueuit

lem tanq; intendẽtes conſulere ſalutihbo

munitatis hominũ q; ſequit ariſtoteles
in hoc PHüs igitur ita poſitis. reſtat no

nonibus qua

minũ ⁊ vtilitati atq; paci. maliciaʒ ſtatim

vbi depᷣhe unt pᷣcidunt.vt inimicã hoĩ⸗

bus.ymmo vt radicẽ ꝑditionũ.vt peſtem

et vt couſam tempeſtalis atq; turbatiõis
rerũ humanarũ.non ſinentes eum creſce

re.nec mittere radice Merito ergo ma⸗

los iudicant leges.et legũlatoꝛes malefi⸗

lioꝛũ ſinguloꝛuʒ actoꝛes. malos in. id ẽ
noxios.et alijs peſtilentes. Si emvnũ bo
micidiũ inultũ remanereti ꝓcedere occa

Nione illius ad multa.tſa ab hijs quibus i⸗
punitas incentiuũ cõſueuit parere delin
ctum volennbus. qᷓ; ab amicis occiſoꝛis.

ꝓpter quod ipᷣm homicidiũ peſtẽ diriimꝰ

* „ —
E

quia lam late depaſceretvelud incenſiuũ e
niſi ſeueritas leguʒ illud ſtatim extingue⸗-

communitas hominũ.niſi quoꝛum boni

tas eſt. eis multipliciũ bonoꝛum teſtimo
nijs app:obata. Siliter neq; malos. hoc
autem eſt pꝛopter ſubitas et tranſeuntes
velociter paſſiones.bonas vel malas. ex

quibus non auſi ſunt homines iudicare
bonos vel malos.quia nõ eſt eis viſum.
conueniens iudicare homines nunc bo⸗

nos nunc malos. ſeq; tam bene eſſe mu

tationẽ a hbono in malum aut econuerſo
Equiuoce igitur vtuntur legũlato:es ⁊ le
ges nominibus bonitatis ⁊ malicie.⁊ co

is perſcrutandum de ipᷣisvirtutibus na

zturalibus.quid vel qũtum poſſint ex eis
qui eas perfectas habentiet quate

2 dif⸗
ferant operationes earuʒ ab operationi
bus gratuitarum. Similiter et fines eaꝝ

a finibus.vbi etiam detſrminadum no⸗

pis erit. an ſole ſufficiant perfecte bonuʒ
facere deoq; altiſſimo acceptum. Ponen

tes igitur quãdam pꝛudonciam et ſcienci
am naturalem virtutẽ eſſe ex cauſis ⁊ rati
onibus quas diximꝰ quas ſufficere tibi
ebere non dubitamus. Querimꝰ in pꝛi
mis an eius res ſciant᷑ vel cognoſcantur

hmõi ſciencijs et pꝛudẽtis.Et videtur in

pmis qꝛ res quarũ ignoꝛacialnec turpis ẽ

inecvitupꝑabil ſic ren geometricaꝝ⁊ phylo

ſophicaꝝ ⁊ ariſmetricaꝝ.⁊ generalit᷑ ma

thematicaꝝ.eodẽ mõ vidẽt ⁊ res natura
les ad bmoiſcias nõ ptinerep ignoꝛucia
ei ren hmõi nẽo ẽ dignꝰ vituꝑio.nẽo cul⸗
pʒadꝰ. ean igriſolan reꝝ cognitio.ꝗbꝰ vite
nxra vl laudabil vlł viiuꝑabilẽ et bona vł

iiij

mala. ad iſtas virtutes pertinere videtur

Qui ei difiniuerũt phyſicaſaꝑẽ eẽ viuẽdi.
vt tullius ⁊ ſeneca.phyloſophia poſuerũt
ꝓculdubio rerũ hmõi ſolarũ ſcienciam.
Aimp̃. Sola ignoꝛacia bñ viuendi eru
beſcẽda ẽ ⁊ vituperada atʒ culpabilł. ſicut

docet apuleiꝰ ꝑ ineuctionẽ. in libꝛo ð do
no ſocratſ. Interrogatꝰ inꝗt an ſcias ſta
tuas facere.audacter reſpõdebis neſcio.
Interroga
tus aũt an ſcias bñ viuere.nõ audebis di
cere neſcio.vel metu mendacii.vel pᷣ eru⸗

nec pudet me nõ eẽ ſtatuificũ.

beſcẽcia q̃ ẽ iuſte repᷣpbẽſiõis timoꝛ. Quia
igit᷑ hec erubeſcẽda naturalis ẽ: et ideo ẽ
apud oẽs manifeſtũ iſta naturam in nobſ
erubeſcere iſta ignoꝛanciam. quare ⁊ nõ

oſubſiſtere eã naturaliter in nobis. Quare

manifeſtũ hac ſcienciã naturalit᷑ gignere
in nobis. Amplius. Biñ viuere regrit
a nobis ipᷣa natura.⁊ naruralit᷑ tenemur
bñviuere. quare et ad oĩa qua reꝗrit ipᷣm
bñ viuere.⁊ ꝑ hec ad ſcienciã earũ reruʒ ꝗ
bus vita n r̃a boniſicaf. Amp̃.Que ẽ
lex in coꝛde hoĩs naturalit᷑ ſcripta niſi ra⸗

tione mandatoꝝ naturałhoneſtat ⁊ qd

ẽ ſpᷣa inſcriptio naturalis earũ.niſi ſciẽcia
naturałibßan. Amplius. Quia ven ꝓ⸗

culdubio ?qqð dᷣicit Tullius quia natura

auidiſſimi ſumus appetentiſſimiq; hone
ſtatis. Nullũ autẽ bonũ appetit᷑ niſi bo⸗
nu et quatinus notũ. Quare natura ſciẽ⸗
tiſſimi ſumus honeſtatis.nihil em̃ eſt ho
neſtas niſi bonitas vite. Eadẽ autem ſciẽ

cia eſt bonitatisvite ⁊ bñ viuẽtis. Quare

naturaliter ſcientes ſumꝰbñ viuere.⁊ pꝛo
pter hoc eoꝝ que ad bñ viuendũ ꝑtinent
Amp̃.vt ipemet tulliꝰdicit.nemo nos
inſpicere poteſt qui nõ cognoſcatnos ad
honeſtatẽ natos. Quare finis ꝓpter quẽ
ſumus et ad quẽ naturaliter tendimꝰ ho
neſtas eſt. Unicuiqʒ; autẽ creature innata

eſt virtus moues ipᷣam atq; perducens

ad finẽ ꝓpter quẽ eſt.Quare nobis inna

ta eſtvirtus que ad honeſtatẽ nos perdu
cat niſi impediat᷑. ⁊ qm̃ ad honeſtatẽ nõ

venitur caſu nec ignoꝛater.neceſſe eſt no⸗

bis innatã eẽ ſciencia imfius. Amp. Si
cut põdera ſunt in coꝛpoꝛibus.ita affecti⸗
onesĩ animabꝰ vt dic aug⸗.pondera au

tẽ naturalia ſũt in coꝛpibꝰ.⁊ naturalit᷑ ea

idinacia ⁊ inducẽcia ĩ loca ſue getis natu⸗
ralis.igit᷑ ⁊ affectiões ſũt naturales ĩ ani⸗

mabe naturalit᷑.⁊ ĩclinãtes eas ⁊ inducẽ⸗

les ĩ ſtatũ ſue qetis naturalis. Stat⸗ aut

virtutibus

quietis animarũ noſtrarũ natnralbeati-⸗
tudo ẽ. Beatitudo aũt nõ ẽ niſiboneſtas
vt docebimꝰĩ ſeqntibꝰ quoꝝ aũt affectio

nes nobis innate ſunt naturalit᷑.hoꝛũ et

cognitiões naturales.qꝛ cognitiones ho
Ampl. SS

neſtatis ſeu beatitudinis. Ampl.s
oculus ẽ in hoĩe ꝓpter aliquẽ actù ꝓpᷣuʒ

vt ꝓpter videre.et auris ꝓpter audire.et

ad hũc moduʒ de alijs.erit et iotꝰ homo

ex neceſſitate qui erit eius aclus ꝓpꝛiaſilr
Et ſi equus ẽ ꝓpt aliquẽ actũ ꝓpꝛiũ ⁊ cer
nus et bos et vnũqðq; alioꝝ animalium

Inde erit⁊ homo ſilr.quare erit actus ei⸗
aligs ꝓpꝛius. Amp. Actus ꝓppᷣus ho⸗

mis hic ẽ ꝗ maxie eũ decet.⁊ mavie in eo

reꝗrit. Maxie aũt decet hoĩem bñ viuere
et maxiĩe ĩ eo requirit᷑.quare inter oẽs ſciẽ
cias ſciẽcia bñ viuẽdi in eo marxie regꝗrit᷑.
⁊ maxĩe illũů decet. Amp̃.Scõm odi⸗‚

nẽ nature aut ẽ hoĩs aliud ꝓpᷣũ officiũ id

aliqs cõgruꝰactus ſic ẽ canibꝰ hoĩm cu⸗

ſtodia ⁊ rerũ ipᷣoꝝ ⁊ equis curſus aut ho

minũvectitatõ aut aliqd tale⁊ nia ð alis

Aut nullus ẽ ꝓpᷣus hols acta.QO:ſinullꝰ
ẽ ꝓpus eiꝰ actꝰ ⁊ officiũ. Minoꝛi ergo cu
ra ꝓuidẽcie diuĩe creatꝰ ẽ q; alia aialia.vi
det᷑ etiã in hoc inutiliter ⁊ vane ceatus
quẽadmodũ vas nulli offitio certo depu

tatũ inutilit᷑ ⁊ vane videt᷑ fabꝛicatũ Q/

G ſi dixerit. q hoĩs multi ſũt acta.⁊ ꝓpt᷑il⸗

los creatꝰ e. oẽs auit illi aut eqles ſũt.aut
ẽ ĩ eis aligs pᷣſtatioꝛ.manifeſtuʒ autẽ ẽ.q;
nõ oẽs eqles ſũt.qꝛ videre ⁊ audire ineq
les ſũt ⁊ iteꝝ eaificare.aut arare aut ſemi

nare et deuʒ colere vel bñ viuene ineqles

lunt. Quare manifeſtũ ẽ aliquẽ in iſtis vt
aliq̊s pᷣſtãtioꝛes eẽ. Nihil autẽ ẽ in eo

equale ei quod ẽ bene viuere.vel eo pᷣſtãs
tius. Qnare bene viuere ẽ acus eius no⸗
biliſſimꝰ ⁊ optimꝰ.Opnmũ aut in vno à

q; illud firſts illius ⁊ actus
turalis. In vno q́ o ero vne
mo naturaliter cetera natu

alia aminicu

la ſunt. ⁊ ꝓprf᷑ illð ⁊ qm̃ naturalit᷑ natura

docet vnũqðq; naturalẽ ⁊ ꝓpᷣũ eius qre
naturalit᷑ natura docet hoiem bñ viuere
Ampᷣ. Si cantoãis verũ ⁊ ꝓpꝛiũ offi⸗
ciũ ẽ cctare ⁊ lecoꝛt legere ⁊ nõ ẽ veri no
miĩs cãtoꝛ qui nõ ſcit catares⁊ ita de alijs.
nec veri nominis textoꝛ qui neſcit texere.

nec erit veri nominis homo naturaliter

qui naturaliter ignoꝛat bene viuere.etꝗ

pꝛohibitus eſt naturaliter bene vinere. ꝓ

hibitus eſt naturalite reſſe bomo.
̃¶G
°

Poemyj

ſen
(icereg
ie co
ſitautſck
zidecoff
nus vrroe
lsipeclia
nunabin⸗
ftpentata
ſping
ſimapan
(asi
tehe
ſsuur
ſseiſcpn
t ort⸗
Min
lon
lohoctah
gulie
heine
Nafon
Wdo
ep⸗
wwds⸗
imnan
ſmien
Mn
Al
ehſe
leſntir,
knnsgne
Eennd
Nonidi de
Aoſcbe
linimnei
lteegee
Mrosſin

ſoſre

guals
mdne
itrerc⸗
haefi
lſie⸗
mun
mmanm
ilis
1)hig
Onl.4
kohan

—

in

nnkgi

Gagern

rring
ns oan

6Geen

ussigf
Macigin
Girnn
guetun
d Msgen
dern :min
beinti
aenimn
nintonig
ns

ſcecand en

ecnisin
e
i.
icte
ert
icftolnd
nii
m en,
ianahtki
mnichhiui

chetanden
mimte

Chigucrint
finnc,

7

f f . . kk

.„ . N.
. — S

7.
.

= S ααοια α
5† Pſvla nAl *εα o*αα

FEt quidã m ariſtoł ceant᷑? naſtunt ſcẽdi . bigin⸗ ciẽcias. videliez an ſit ſicut ẽ

holĩes pfecti pᷣma pfectõne q ẽ nature.qð
6 dicere pfectiõe materie ⁊ foꝛme. Hoc eſt

gaia ⁊ coꝛpe potẽcijs ⁊ viribus/ꝑfectibiles

ſut aũt ſcõᷣa ꝑfeciiõe.q̃ ẽ ſcienciaꝝ ⁊ virtu
Iuũ decoꝛ.ſᷣm platonem vero vt ſepe tetigi
mus vtroqʒ mõ pfecti.ſed ꝑfectio ſcõa in
eis ĩpedua ẽ.qua nos ſᷣm opinionẽ ipᷣius
narrabimꝰ in ſequẽtib 27 declarabimus

Ww Em veritatẽ. In im̃ aut hicveclarare in
Jendimꝰ ꝙ ſciẽcie naturales ſᷣm tres intẽ
tiones vel modos dicũt᷑. Et pmo quideʒ
(narurales ltelligũt᷑.id ẽ naturaliter inſite
vel edite.hoc ẽ ex ipᷣ̃a natura.qles ⁊ ĩ ſub
ſtacijs naturalibꝰhoc ẽ no bilibꝰ⁊ abſtra
ctis eẽ ſupius diximꝰ Scðo naturales di
cunt᷑.hoc ẽ ab ipᷣa natiuitate ſeu creatiõe
le les ada ⁊ euam habuiſſe diximus.
Eercio naturales dicutur ꝑ ſola natura⸗
lia. hoc eè abſq; doctrina et reuelatione ac
quiſite. Unde ⁊ ꝓpter hoc naturales no⸗
bis et interdũ innate dicũtur. qꝛ interduʒ
nõ affoꝛis nob aduenire.ſʒ magis ab in⸗
tus.hoc ẽ ex intimis naturaliũ naſci et p⸗
dire.ꝓpt᷑ qð dicit Augꝰ. Quia innata ſt
nobis amoꝛ boni ⁊ notio ver. intelligẽs
innatas.hoc ẽ abintꝰ ſiue ab intimis no⸗
ſtris naturalibꝰ natas. Ex hijs igr q dixi⸗
mus manifeſtũ ẽ tibi.qa ſciẽcie iſte natu⸗
rales quas v?ᷣ̈tutes vocamus.nõ ſunt niſi
de hijs qᷓ ꝑtinent ad bñ viuere ſiue ad ho
neſtatẽ. hec ſunt regule naturalis hone
ſtatis.qualia ſũt deũ ecẽcimendũ.In deũ
eè ſperandu.deũ eẽ diligẽdu.deũ eſie ho

noꝛadũ.deo e obediendũ. deinde Plbe⸗
alijs ſubueniẽdũ neminẽ eẽ ledendũ.nu
li ſiuriandũ.nulli fraudendũ.cũ om̃ibus
iuſte et pie et vere agendũ.tercio rebus q̊
poſt nos ſũt ſobꝛie ⁊ moderate vtendũ ⁊
nõ ſine gε actione vtpoteddei donis et
hñficijs vides ant ꝗqs egulas honeſtatis
naturalis ĩ tres ptes diuidimꝰ. quarũ pꝛi
na punet ad deuͥ. Scòa ad nos. Tercia
ad res q̃rũ nobis vſus a largitoꝛe bono⸗
rũ ↄceſſus ẽ. Si quis aut querat: ꝓpt᷑
ad ſciẽcie hmõi virtutes ſũt: ia eſpondi⸗
mus in tractatu de fide⁊ in eisqſe in iſto
tractatu pᷣcaſert.qꝛ ipᷣe ſũt et foꝛitudines
virtutis nre intellectiue.⁊ armature ipiꝰ.
⁊ pncipia laudabiliũ volũtariaꝝ operati

.

onũ.Quẽadmodũ ignoꝛacie ⁊ opiniões

cõtrarie ⁊ culpabiles ſunt⁊ vicia.⁊ opera
O uones ean culpabiles ⁊ pena digne.
Si gs alit querat ꝗs ẽmodus cogno

4 iaritatẽ.

cognoſce
ditu. An ſic e itelligere pᷣncipiorũ an ſic ꝑ
demõſtrationẽ.An ꝑ aliã viã ꝓbationis
Rũdemus q modꝰ cognitiõis ẽ ſiẽ ĩtelle
ctus pncipioꝝ pᷣmoꝝꝶ diſciplinaliũ aut do
ctrinaliũ. ⁊ foꝛte nobilioꝛ in ho c. qᷣ reruʒ
iſtarũ cognitionẽ tãto intimius impᷣſſaʒ.
⁊ tãto magis adherẽtẽ voluit eẽ bonitas
creatoꝛis ſubſtancis hmõiq; rerũ doctri
naliũ aut diſciplinaliũ. Hoc ẽ mathema
ticoꝝ ⁊ naturaliũ.qᷓnto vtilioꝛẽ ac ſalubꝛi
ꝛẽ eiſdẽ ſibiq; honoꝛificentioꝛẽ ea eſſe co
gnouit. In animabꝰvero niis etia aliqte
nus ſilr ſe habet q;⁊ facilius etꝓfundius
intrat ⁊ recipiũtur in animas nras.et ſœ
tius adherent eiſdem:qᷓ; res pᷣnominato
rũ pᷣncipioꝛum ęt hoc eſt quonia om̃isvix
tus ⁊ omnis potencia magis accomoda

eſt et pꝛona naturaliter ad ea quibꝰ expe⸗

ditur et adiuuat᷑ ad id qꝗð eſt optimũ ſuũ
Hoc eſt ad fin ẽ et pfectionẽ ſua vltimam
quã ad alia. Quia igit᷑ res iſte ſunt ad be

ne ſiue beate viuere magiſqʒ alie:ideo et

facilius et intimius eas admittũt aĩe nr̃e

ſicut et aera intimius recipiũt coꝛpa nr̃a

q̃; aquã.vtpote vite vtilioꝛẽ ac magis ne

ceſſariã:⁊ ipi homines magis vtiles ſibi
homines.magiſq; neceſſarios intimius

recipiũt.hoc ẽ in maioꝛẽ amiciciã ac fami⸗
é. Si gs vero querat. vin diuer
ſificẽtur hmõi ſcicẽcie ꝓ diuerſitate recipiẽ
tiũ. Reſpondemꝰ ꝙ nõ ſicut neqʒ; vi⸗
ſus habitus ꝓ diuerũtate viſoꝝ.cauſa au
tẽ in hoc eſt qʒ aſſignauimꝰ de fide qua
re nõ dinerſificatur ꝓ tata diuerſitate cre⸗
diton. Qꝛſi auis querat. vtruũ ſciencie
iſte lex ip̃a naturalis fuit qͥ ðꝛ ſcripta eſſe

in coꝛde hominis.ade ſcilicet ⁊ eue natu-
raliter.id ẽ a natiuitate vel in nobis ſicut

poſuimus. Rũdemi. quia ſciencia ꝓ⸗

bee veritatis eſt. veritas autem affirmati

onũ ⁊ negationũ ꝓpꝛie.De modis enim
locutionũ ſola affirmatio aut negatio ve

ritatem habet aut falſitatem.lex autem in

eo ꝙ lex impatiua eſt. Unde nec dicit᷑ ve
ra nec falſa:ſed magis iuſta vłiniuſta. te
nenda vel non tenenda.Et ideo lex ẽ con

ꝑ ſenſũ.puta ꝑ viſum aut au⸗

tinencia ſiue aggregatio mandatoꝛum.

Eſt ergo ſciencia eius quod eſtdeum eſſe
timendum. lex vero eius quod eſt deum
timere ꝓpꝛie et ſimiliuʒ. Sacri tñ docto⸗
res ⁊ vſus cõis ĩterdũ ↄfuſe ambobꝰvtũt᷑
et nos dtuerſitate acceptionu ⁊ intẽtionũ

ℳ

N

RcCiẽcias.boc ẽ reꝝ aliarũ habeãtna

8S

Brr attofe

Pn Or 5

Be

legis in pᷣcedenti tractatu vide de fide ⁊
lege vel legibus. Jaz ergo declaratũ

ẽ libi ꝑ hec.q̃ et quales ſunt ſciencie ⁊ pꝛu oſtẽdit.

dẽcie naturales ꝗᷓ noĩe virtutũ digne ſũt.
Et etiã ꝓpter quid virtutes noĩate ſunx.⁊
etiã quarũ rerũ ſint ꝗs modꝰcognoſcẽ⸗
di in ip̃is.⁊ q;ꝛ res hmòi ſunt res que per⸗
tinent ad bene ſiue beate viuere ⁊ cõtra⸗
ria eaꝝ.Ex quibus manifeſtuʒ ẽ etiã tibi
qꝛ nõ eſſent create ꝑfecte ſubſtancie nobi
les ꝑfectione naturali ſine eis:ymmo cuʒ

virtutibus

ne viuendũ.qm̃ erigit ⁊ viuificat poſſeſſo
rẽ.mouet ⁊ cõcitat ad faciendũ que faciẽ⸗
Di quis aũᷣt querat vi ſci⸗ T
encia hec lr̃is deſcriptibilis ſit.⁊ ſermoni
bus interpᷣtabilis.Rñdemus ſic aliqte
nus.verũtamẽ ĩpoſſibile ẽ fmones nros
vel deſcriptiões reſpõdere hmõi intelle⸗
ctui vel ſciencie ſicvt in eodẽ tractatu oſtẽ
emus. Hijs aũtita determinatis trã
ibimus advirtutes naturales affectiuas
⁊ incipiemus ab affectionuʒ potiſſima ac

ipfectione erubeſcẽda et turpi.q̃ eſſʒ igno nobiiiſſima.Etvidetur in pᷣmis amoꝛ iſte

rancia vel inſciẽcia bñ ſeu beate viuendi.
Et idem ſenciendũ ẽ de animabus ade⸗
eue Si quis aũt querar.vtrũ alias etia

lit᷑ hmõi ſubſtaãcie.ſic habuerit eae
et eua ex ſua creatiõe. videt nohis
non autẽ eiuſmodi ſciencias quale.
rũtur apud nos ꝑ vias ꝓbationũ.
gnoſcere eoꝛũ in rebus hmõi erat ſicutvi
dere interius. Hoc ẽ intelligere ſicut dix
mus neq; ocioſe vel ſupuacue in eis ſunt
ſicut neq; in bene vtentibꝰapð nos. Mul
ta enim mirabilia dei ſunt in rebus illis.
Et ꝓpter hoc cognitio earũ ren bñ vrẽtes
erigir.⁊ dirigit ad magnificanduʒ creato
rẽ. Nec parũ laudis ⁊ gloꝛie ſue detractũ
fuiſſet creatoꝛi apud eas.hoc ẽ apud ſub⸗
ſtacias abſtractas nobiles ⁊ adam ⁊ euã
ſi tot et tanta magnalia creatoꝛis q̃ ſunt
in rebus naturalibꝰ et mathematictigno
rarent. Ip̃is etia non parũ ſplẽdoꝛis ⁊ lu
minia.ſi ſciẽcias iſtas nõ haberẽt defuiſ⸗
ſent. eſſentq; intellectus earũ magis tene
bꝛis obſeſſi et inuoluti. ſic nec celũ nec ter
ra nec aliqua de hiis q in eis ſunt cogno⸗
ſcerent.Eſſent eĩ quẽadmoduʒ hõ viatoꝛ
qui nihil niſi greſſus ſuos et finẽ itinerſ ⁊
veſtigia ſua vidext.qᷓ;tũ ad oĩa alia cecꝰ
7 Siguis veraqu Tat. vtrũ vna nũero ſciẽ
cia ſit eis vel eſſet il
hmõi res videt᷑ nobis ꝙ ſic. Sicut enim
vno lumine viſus videmꝰ oĩa viſibilia vi
ſu nro naturali. Sic taʒ iſti q; illi. et lõge
ſublimiꝰatʒ nobiliꝰ oĩa ĩtelligibilia ĩtelle
clu naturali intuẽt ⁊ intuebat᷑.⁊ hoc ſimł
Cauſa aũt in hoc ẽ.qm̃ nõ p paſſiones a
rebꝰ ſic nos viſibilia cognoſcimꝰ.et ideo
nec tpe nec viciſſitudine indigebãt ad illa
ola intuenda. Hec aũt diſcuciemꝰ⁊ pſcru
taci in tractatu de hmõi ſubſtãcijs. Hic
em pter ꝓpoſitũ ẽ.Potiſſimũ aũt hac ſciẽ
cla virtute vocamꝰ.ſcõm qð dirigit ad be

R

oĩm eſſe maximꝰ. Juxta illud. ꝓpter qð U
tale vnũquodcũq; ipᷣm magis tale.Qua
re que naturali amoꝛe diligunt᷑.maxime
diligunt. videtur aũt vlł nihil habere lau
dis diligere ſe vel bona ſuap eo ꝙ adeo
naturale eſt. et nihil hʒ difficultatis omni
no.et potiſſimũ ex verbo euagelij.wath
v. Si diligitis eos qui vos diligũt quam

mercedeʒ habebitis. Et iterũ Luce.vj. Si⸗

diligitis eos qui vos diligunt que vobis
ẽ gracia.nam ⁊ pctõꝛes diligentes ſe dili
gunt.Eodẽ modo nihil videt hr̃e laudis
vel gracie.id ẽ regratiationis diligere pa
trẽ et matrè ꝓpter eandẽ cauſam. Am
plius. Si dilectio nõ ẽ niſi bonũ inq;tum
bonũ nec debet eẽ. ⁊ pater ⁊ mater non?
melioꝛ.qꝛ vel inqᷓtũ pater aut mater qᷓſi
ne hijs.ergo nõ ſunt magis diligendi cũ
hijs vel ꝓpter hec.qᷓ;ᷓ ſine hiss. Amp̃.
Iſta junt indifferẽcia.paternitas videlʒ?
maternitas et cetere attinẽcie.et nihil ad⸗
dunt bonitati.ergo nihil addere debent
Oilectiõis.Quare nõ ẽ tibi magis diligen
dus pater tuus q; alius quilibet homo.
Amp̃.Si nõ ſut diligẽda bõa niſiiq;tũ
bonavł qꝛ bona.ergo equalit᷑ bona eqli
ter diligenqa. Quilibet ergo bon) equa⸗
liter patri tuoſerit tibi equalii diligẽd⸗.
In hijs aut er i

bonum. inq;tum bonũ ſimpliciter. ym
o in bonũ determinatũ.hoc ẽ in bonũ
hoc.et ꝓpter hoc:et non eque bonꝰ ſii pa
ter tuus suicunq; ali ſimpliciter.non ta⸗
men equaliter diligis eum. nec equaliter
eſt tibi diligendus.quoniã nõ equaliter
eſt tibi bonus et alijs. Neq; ſequit᷑. Iſti
duo homines ſunt equaliter diligẽdi.er⸗
go ſunt equaliter tibi diligendi. Sicut ne
qʒ equaliter boni.ergo equaliter boni ti⸗
bi. Si quis aũt diligenter intueat ſermo
ees iſtos. non eſt melioꝛ pater inantum
●

huiuſcemodi omni *
lis.qᷓ cognoſcerẽt oẽs nKe noꝛ naturalis non eſt

leren
naural
ler Qu
nerano
ſues. v.
nanuret
usein
musoe
ſipeta
musen
noloon
cagne
lilban
Meolt
gredlle
ißeſ
Nuiqzd
Ronarn
Cartar.
fabocd
Nhdies
waughe
Wn

tiam
liee
liein
in
N
hn
nlgae
gupone

Keſeri
fumin
Cioagr
in
ſann
Wa⸗
m
erhe
dni⸗
eſeron
ſuen⸗
Nner
Mion⸗
athe
eſidi⸗

Mid
hohten

nuſch
–
nogfecn
eefnonsi
Eerehnain
eocedt
deremimnin
uralsgſen
ruzpotüm
finzamsanai
muilid g
Imnagis dled
DülguntNan
Enbiübabent
ſuapeogen
Dihummien
otnigel
sdign
Airilng
Dün rn
il
iurrus
nsi
mänmn 1
diniünin
1Nur tnua
u,
ntg ie
nssfiig,
Giuaniil
l
iing la
akunn,
atgnuic

pater autmr qᷓ; ſine bijs. Si de bonitate

naturali intelligat falſſi dicit etiã ſimplici⸗
ter.Qui eĩ pater ẽhabet bonitatẽ ; hʒ in
qtũ hõ.et inſuꝑ bonitatẽ qͥ ẽ vtilitas ge⸗
neratiois q̃ ẽ bonitas redundas ⁊ ſuꝑef⸗
fluẽs.vñ no ſolum melioꝛ ẽ tibi bonitate

naturali ſed etia melioꝛ ſimplłr. Fecundi⸗

tas eĩ nõ parua bonitas ẽ.⁊ hoc agnoſci⸗
mus oẽs in ouibus et bobus.⁊ etia arbo
ribet agris ꝛhec omĩa melioꝛa iudica⸗
mus ex fecunditate et fertilitate. Sil
ns ſequit᷑.ſi aliqua duo ſunt eque diligẽ
da.qꝙ peccet quicunqʒ nõ eque diligit ea

qualibet ſint eque diligẽda.nõ ſunt iamẽ
ęque diligẽda vnicuiq;.ſᷣm hanc cauſam

eque diligẽdus eſſet eque bonus vnicui⸗
qʒ.vt ipᷣe ſibi:: magis bonꝰ diligẽdꝰ eſſi

vgicuiq; q; ipe ſibi. nõ aũut videt iſte

oꝛdo nature vnde vſualiter et cõiter ðꝛ ðᷣ
charitate.q; oꝛdinata charitas icipit a ſe
ipᷣa.hoc ẽ a ꝓpo ſubiecto.⁊ hoc idẽ qᷓntũ
ud hoĩesvidet᷑.videlicet ꝙ inter homies

vnuſgſq; ſeipᷣm ĩ pᷣmis et maxime dilecti⸗

one naturali diligat.et diligere teneatur.

VW=— Wirabile autẽ valde et difficile videf

ad cognoſcẽduʒ. Utrũ aliqs ligat ſean
etiam diligere poſſit.dilectio enim vincu
lũ ẽ etligatura.Quõ aũt poteſt eẽ vincu⸗
lũ einſdẽ ad ſemetipᷣm aut ligatura.⁊ q̃li
ter intelligat aliquis eſſe ligatus ſbipſi .
Ampliꝰ. Si dilectio amicicia eſt quõ
erit in vno ſolo.et cuʒ relatio ſit.quõ erit
vnius ad ſe. Amicicia enerelatio ẽ genere

equipancia ſpecie in pᷣdicamẽto relatõis
Anmp.Sic fraternitas coꝛpalis nõ po.

teſt eſſe niſi inter duos ad minus.ſit neqʒ;

fraternitas ſpualis.nõ ẽ niſi amoꝛ aut di⸗

lectio.quare non poterit eẽ niſi inter duo

Ampliꝰ. Quid ẽ amoꝛ ant babit? ni
ſilargitias ltra quã nõ ẽ larꝗtas?⁊ amo:
actus niſidnũ oĩmmonoꝝ pᷣmũ ⁊ maxi

mũ argitas aũtet datio nõ ſũt vniꝰ ad
ſe.⁊ hoc qm̃ datũ ẽ magj naturalit᷑ apo
dantẽ qʒ apud recipiente. Quare ſiidem
eſſet dans et recipiẽs amoꝛẽ/eſſet ex necei
ſitate maius ⁊ minus amoꝛ apud ipſum.
Amp̃. Quid ẽ dare niſi traſſe ſe ĩ acci⸗
pienic.⁊ dal facere ſuũ accipiẽtis.et hoc
&dationẽ.cuũ alias nõ eſſet illius quomõ
aũut erit hoc vnius ad ſe. Amp̃. Dãtis
pmu haiuralit᷑ ẽdatũ qᷓʒ accipiett. Qua⸗
re ſi idẽ eſt dans ⁊ recipiẽs. naturalit erit
hmõòi donũ qð eſt amoꝛ naturalit pᷣus ⁊

poſterius in eodeYe. Ampᷣ. Scom gd&

dãs et ſcᷣn qd recipiens. Et quõ largus
in eque diuitẽ ⁊ eque habũdantẽ videlʒ ĩ

ſemetipᷣm vnter hecet glig nullo mo vi⸗
det amoꝛ poſſe eẽ eiuſdẽ ad ſe.nec ꝓpᷣe eẽ
dictũ illud apli in.iij.ij.ad thymo.qꝛ ĩ no
uiſſimis diebꝰ erũt Roĩes ſeipos amates

neqʒ illð Aug in libꝛo de ciuitate dei.qa

fundamentũ ciuitati babylonice ẽ amor
ſui et creſcit vſq; ad cõtemptũ dei.ſed eo
tropo dictũ ẽ de hmõi hoihus ꝗ querunt
qᷓ ſua ſũt Quẽadmodũ em̃ ꝗ amat alteꝝ
et querit q̃ ſua ſũt młi querũt q ſua ſũt
ac ſi amarẽt ſeipᷣos vñ amare ſeipᷣos dicũ
tur effectu nõ affectu.qꝛ no videt᷑ poſſibi⸗
le ꝙ affectũ amoꝛis poſſit aligs bre ad ſe

metipᷣum. nec ex affectu quẽ habeat ad ſe

metip̃m qrit ꝗs diuicias aut delicias ſed
ex affectu quẽ hʒ in ip̃as ſolũmõ.ꝓpter ſe
em diligit voluptuoſus delicias.hoc ẽ eẽ

ꝓppter ipſas delicias tm̃. Silr ⁊ veri nois
auarus aut cupidus diuicias.Et ſilł ſe hʒ

de alijs nec ambitioſus honoꝛes. Noõ eĩ
ad ſe trahũt res hmõi.ſʒ pꝰ illas abeunt
eis adherẽtes ⁊ ſᷣui eoꝝ effecti.turpiſſima
et viliſſima ſᷣuit ute.meliꝰauũt ac recti? ſci⸗

endũ ẽ. ꝙ amoꝛ poteſt eſſe⁊ eſt alicuiꝰad
ſe hmõi aũt declaratio duos hʒ modos.

Pꝛimꝰeſt ꝑ diffinitionẽ ſeu rationẽ ipius
amoꝛſ.Amoꝛ eĩ veriſſima rõe nõ ẽ niſi itẽ

tio ĩꝗrẽs alið.hoc ẽ mouẽs ad obtinẽdũ
illð ⁊ hociterũ ẽ fᷣn duos modos.qa vł
mouet ad acqrendũ idipᷣm in q̊; ẽ.⁊ tunc

merito noĩat᷑ cõcupiſcẽcia.vel cupiditas
vel ambitio.aut aliqᷓ alia ex noĩiationibꝰ

hmõi. Wanifeſtũ ẽ qꝛ ↄcupiſcẽcia amoꝛ ẽ

voluptatis et in ißam voluptatẽ.⁊ ẽ ing⸗
ſitio eiꝰ ⁊ mouẽs ad obtinẽdũ eã.Silłr cu
piditas diuiciarũ ⁊ ambitio honoꝝ inqſi

trices ſũt ⁊ mouẽtes ad obtinẽdũ eas ⁊ ꝗ

etantes motũ in eis. Secundꝰmodꝰ
en 8 inquirens non
illud in quo eſt ſed illiſcdᷣm quã intentio

eſt quo amoꝰ eſt intent

nem amicicia amoꝛ eſt.Eſt enim intentio

inquiſitrix honoꝛis vel cõmodi illiꝰ ĩ quẽ
ẽ.hoc eſt amici. non em̃ amicicia mouer
ad querendũ vel obtinendũ amicum ſed

magis ad querendũ vel obtinendũ ami⸗

co commodum. vl honoꝛem vel aliquid
aliud ex eis que placere credũtur amicis.
Quare maniſeſtum eſt ꝙ amoꝛ volu

ptatis et amoꝛ amici equiuoce dicunt᷑.ni
ſi ĩ eo caſu quẽ ponit ſeneca dicẽs. Si ad
futuros caſus amiciciã paras.negociatõ
eiſta quã iactas nõ amicicia.Quidã eĩ ſic

RN

amicos querũt.ſicut agros aꝑt arboꝛes.

aut ſicut muroꝝ aut ꝓpugnadhlon pꝛeſi⸗
dia.qð ẽ dicere vt cõmodũ aliqð ex ami⸗
cis capiant ſic querũtur ſᷣui vł equi.Qua
re manifeſtu hmõi homines no amicis i
tendere ſed ſibimeti ſis.Et ideo vocauit
eaʒ negotiationẽ ſeneca non amiciciam.
Quẽadmodu em̃ negociatoꝛes alijs ne⸗
gociatoꝛibꝰ dant vt plura vel melioꝛa re
cipiat. Sic iſti amicis pᷣſtant obſegꝗa non
vt eius ꝓſint.ſed vt ab eis maioꝛa recipi⸗

.
„

mRad nobi ⁊ iſte amoꝛ nõ ẽ quaſixi CGol⸗

„ Vixrtutibus

naturałin om̃i ſubſtãcia nobili. Etſiẽpõ⸗
dus ẽ inqſitiuũ loci ↄueniẽtis ⁊ ſalutaris

ad quieſcendũ ipſi coꝛꝑi. Sic ⁊ amoꝛ iſte
inqlitiuꝰ ẽ cõuenientiũ et ſalutariũ omni

culũ vel ligatura eiuſde ad ſe.ſed magis

ant.Equalibus nõ ↄtenti ſicut negociato

res nõ ſunt ↄtenti ſi merces eoꝝ data pꝛe
cia nõ excedat. Quia ergo manifeſtũ eſt
neminẽeſſe ꝓhibitũ naturaliter ab intẽti
One ingꝗrendi.qð ſibi vł placet vł expedit.
Pec aut intẽtio ꝓculdubio amoꝛ ẽ iuxta
ſcvᷣam intentionẽ. manifeſtũ ẽ neminẽ ꝓ
hibitũ eſſe ab amoꝛe ſuip̃ius.Quare ma
nifeſtũ ẽ poſſibile eſſe amoꝛẽ alicuiꝰad ſe
Secuũda declaratio.qꝛ nulla ſubſtãcia in
telligens ꝓhibita ẽ cognoſcere vel intelli
gere naturaliter ymmo ex neceſſitate vna
queq; hmõi ſubſtãciarũ ĩtelligit ⁊ cogno
ſcit ſe. Si aũt cognoſcit ſe bona/quõ ꝓhi
bita eſt diligere le.Eiſde em̃ rationibꝰqui
bus inducti ſunt aliqui ad credendumq;
nemo poteſt diligere ſe. neceſſe ẽ vt indu
catur ad credendũ ꝙ nulla ſubſtacia ĩtel⸗
ligens po teſt intelligere vl cognoſcere ſe.
SEmp̃. Si bona alion diligere poſſu⸗
mus et debemꝰ quõ bona noſtra dilige⸗
re ꝓhibemur. An ꝓpter hoc quia noſtra
ſunt.hoc aũt abſurdiſſimũ eſt ſm naturã
Cum vnaqueq; natura diligat ſe. Inum
quodq; eĩ aĩaliũ ſibi querit cibũ et niduʒ
⁊ etia copar ꝓpter generationeʒ.Quare
vnũquodq; animal naturaliter diligit ſe
ex diffinitiõe amoꝛis cum naturaliter ſibi
querat bona ve ꝓtilia atq; ſalubꝛia.
Amp.quis ſdhi capitis audeat dicere
ꝙ hõ nõ diligit naturaliter coꝛpus ſi unz.
aut ꝑtes coꝛpis ſui q̃ tãto ope nutrit ⁊ fo⸗
uet atq; defendit vt omni pᷣcio redimeret
ſi periculũ eoꝛũ eidem ĩmineret et poſſet.
Quare manifeſtu E.qꝛ negare hoc.eſt ne
gare naiura. cei omni mõ ſit inquiſitrixvti
liũ et ſalubꝛiũ ꝓpꝛij ſubiecti et cuſtoditrix
atq; defenſatrix eoꝛundẽ. Pꝛopter qðᷣ
diamus. qꝛ iuxta verbũ augnſtini q dixit
Siẽ pondera ĩ coꝛpibus.ita affectiões in
animabꝰ. Sicex natura pondus ẽ in coꝛ
poꝛe ponderoſo.ita ex natura ẽ amoꝛ ille

R

terũ ex neceſſitate tunc ſit.

ſubſtãcie in q̃ ẽ.et eoꝝ q̃ ſunt vtilia velſa⸗
lutaria eidẽ. Quapꝛopt qrit illa diũgere
adinuicẽ.quẽadmodũ pondusvłinclina
tio nõ ẽ vinculũ vel ligatura ipᷣius coꝛpo⸗
ris ⁊ loci eidẽ cõueuietis ⁊ ꝓpter hoc qrit
ↄiũgere illa.videlicet locũ ⁊ coꝛpus ĩ effe
ctũ. Uñ quẽadmodum pondus ſen incli
natio coꝛpus trahit ad locũ ſibi naturali⸗
ter ↄuenietẽ.⁊ illũ querit eidẽ. Sicamor
iſte oẽm ſubſtãciã nobilẽ trahit ad ſtatuʒ
ſibi naturaliter ↄuenientẽ⁊ ipᷣm q̃rit eidẽ
Scito etiã.qm̃ amoꝛ hmoi.nõ ẽ rela⸗

tio veri nois. Sed mag qualitas eẽnůe

⁊ veritate.licet reſpectũ aliquẽ habeat ad
amatũ. Hoc aũt inde manifeſtũ ẽ.q:nõ
requirit de neceſſitate vt ſit amatũ.hoc ẽ

inquiſitũ.nec aliqd in ipᷣo.Relatio aute,zʒ

veri noĩs coꝛrelationẽ exigitĩ correlatiuo
⁊ comitatur ſe adinuicẽ comitancia neceſ
ſaria et in vpabili.vt ſi alten ẽ aliqmet al⸗
Seilo elia;
ꝙ iſte nõ cadit in raniõʒ dati et accepti. ſic
neq; pondus aut ĩclinatio ꝑ illũ ei no ie
dit natura aliꝗd dare vel in illo.ſʒ magis
que ſua ſunt iure nature.⁊ que ſibi debẽ⸗
tur acgꝗrere vel vendicare.⁊ ĩ ꝗbuſdã red

dere.ſic ↄſequẽter declarabimꝰ. Quẽada

modũ vides ꝙ natura coꝛpis ponderoſi

.nõ intẽdit p pondus ⁊ motuʒ aliqd dare

vłetiã in illis:in amoꝛe auũt gratuito foſi

tan locum habet ratio dati ⁊ accepti.

Nos aut loqmur de illo in ſeauenibi,
Et qꝛ diximus duas intẽtiones iſtiꝰ am
ris ielie kacarendt⸗ redqidi. Neceſſe
habemus oñderequibus p hũc amoꝛeʒ

vel ad quid reddendũ ſit. et quibus iſte

amoꝛ reddendus ſit.Conſenciũt etiã oe

qꝛ naturalibus bnfactoꝛibus quales ſũt

deus et parẽtes. nude ↄmuniter ðꝛ:qꝛ de
us diligedus e:vt creatoꝛ datoꝛ vite et bo

noꝝ oĩſ naturaliũ ↄpuatoꝛ ⁊ auctoꝛ do⸗
ctoꝛ atq; illuſtratoꝛ eoꝝ. Porẽtes vᷣo id ẽ

pater ⁊ mater ⁊ ꝓgenitoꝛes:quatenꝰeos
attingit noticia:ipᷣi ei adiutoꝛes fuerũt et
miniſtri quoꝝ myniſterio datũ eſt nobts
eſſe ſic ðꝛ Eccłiaſtici. vi. Wemẽto am̃ niſi
ꝑillos nõ fuiſſes retribue illis quõ et illi

—

“
cef

ii i⸗
Moleno:
Mute gue
Nigenel

ain

us O
Olor
ſsadich⸗
Cniton
Cdelarg
ſgroaen
lenoit
Cleton
/goben
Dinlin
Mntrloen
Nocoso
Nloonon
Nenna
Mevdlſa⸗
Pöt
lnod
ſüncind

nriſ

Nnllin
gaiil
gong
ſneß
hf
ns
ſnti
pamvi
. ſetſbii
mmpaon
glioeas
hipteſe
nmionie
un
loheain
i R
andinct
auihr
unnd
mmeinn
ein⸗
Uand
eggn
W
unein

89

nſodis
ADernt
maſtlurin

* „ a
Ka icin

käͤfurnun,
ioraugin
iaani
nst ute
Alocitane
umhotäsa
lociſie
enaidi dir
colimbin
nimitiini⸗
nmbro
Naglcnalzl
ütinin
enmnif
nentrae
n öe Ara

icniene

naso .lüan
ewinlo,f
neteſbin
n ictnſe⸗
Ansbin. 0.
1acofent⸗

Aen +✕α

tutẽ generatiua traffundit in oẽs genitos

bus. Sic ⁊ lpi faciant eis qs genuerunt.

cia aũt illa nõ diligebaut niſi ꝓot ſemet⸗ Bieanagtis et bů

ſimplr ip̃i diligẽdi ſunt plus q;ᷓ deꝰ. cu in⸗

ymmo ecõtrario. Incõpabiliter ei deus

2
xciij
.
tibi. Filijs aũt ratiõe bñficẽcie nõ deber mentũ hmõi eſſet etiã donũ et opus dei.
hmõĩ amoꝛ ſed magis lege et inſtitutioõe licet ꝑ nat a. hoc ẽ ꝑ naturalia bona ipo
nature. que amoꝛẽ iſtũ quẽéadmodũ vir rũ.Quicd ei ẽ cauſa cauſt⸗ e. cauſa cauſa
ti. 7 oĩs cauſa pᷣmaria plus ẽ infiuẽs etia
ſupꝛa cauſatũ ſcdᷣe ⁊ hoc ẽ qm de ppa ple
nitudine et habũdia ẽ influẽs pᷣmaria.
Scvda vo ex ſolo flu ⁊ ifluẽcia qua reci⸗

aur quẽadmodũ factũ eſt illis a genitoꝛi

Quoniã autẽ ſubſtacie angelice nobi

les adaq; ⁊ eua in ſua pfectione naturali pit a pᷣma Siẽc eĩ alibi declarauimꝰ. cau⸗
cognitionẽ de creatoꝛe naturalẽ habebat

e naturale ſa ſce ſiue medie nõ ſunt niſi ſicut nũcii
et de largitate bñficẽcie ſue in ios necei ⁊ deferẽtes influẽciã cauſe pᷣmead cauſa⸗
ſario et amoꝛẽ habebat in ĩm. ⁊ natura la ſua ſcõa. Amp̃.Cu nihil puerſũ vł
lẽ amoꝛẽ habebat vt iã dirimꝰ inſeipſos. habeat vel doceat vel operet᷑ natura.vt
Queſtionẽ habetvtrũ iſto amoꝛe natura pote velut magiſterio creatoꝛis edocta.⁊
Aiquo deũ diligebat et ſeipᷣos. An equali rectitudine volutatis ipᷣius directa ac re⸗
ter ſeipos vt deũ diligerẽet. an ſe plꝰ q; de gulata ac ꝑ oĩa oꝛdinata. ci maniteſte p⸗
um. vel deü plus qᷓ ſeipos.Et viſũ ẽ mul uerſum ſit deo pferre vel añponere gez⸗
tis qꝛ plus diligebat ſeipos q; deũ natu⸗ aliud vel etia equare. Impoſſibile ẽ natis
rali dilectione.qꝛ nec cõtra ſe nec ſupꝛa ſe raltter vel a natura.vt aliqua ſubſtacia ĩ
pterat ꝑ natura ſua. nulla em̃ natura cõ amoꝛe vel dilectiõe deo ſe pᷣferat vel etiaã
tra ſe vel ſupꝛa ſe videtur aliquid poſſe. equet. Quare ⁊ ſequẽs ẽ nulla ſubſtacia⸗

Anmß.ſi bmoi dilectiõe videlicʒ natu⸗ m pᷣnoiataꝝ plus ſe q;; deü diligere natu
rali nõ diligebaãt deũ niſi in eo ꝙ actoꝛeʒ

i raliter vel equevt illů. Ampᷣ.Quoniã
ſuũ ⁊ oĩm bonoꝝ ſuoꝝ nõ diligebant igr amo: vt diximꝰainꝗſitoꝛ ẽ boni.Uidelicet
ipᷣm niſi qꝛ et inq;tũ bnfactoꝛẽ ſuuʒ quare q ẽ bonũ ipiꝰ ĩ quẽ ẽ amoꝛ. Nullij aliud
nõ niſi intuitu ⁊ rõe bnñficioꝝ ſuoꝝ. Gũfi
tio graꝝ actio ⁊
obſequiũ. ⁊ iſta bona quereda ſunt ei ſa
in nobis qᷓ; i alis.ꝗᷓ vtiq; querẽda ſũt ei.
nõ qꝑ eis ĩdigeat.cũ illiꝰdiuicie ſint in vlti
mitate ſufficiencie ⁊ copioſitas. Amoꝛvo
naturałq ſe diligũt hmõi ſubſtacie inaſi
toꝛ eſt ſił bonoꝝ naturalit᷑ ↄtinentiũ ſeu
cõuenientiũ.qualia ſupꝛa noĩauimꝰ. Ui

.

ipſos⁊ quia nec ipſum deum ñiñi pꝛopter
ſemetipos et pꝛopter hocſemetipſos ma
giſq; ipm.pꝛopter qð vnũquodq; ipſum
magis Uidet᷑ aũt ecõtrario.quia nec

cõparabiliter minus boni ſint ſimplicit.
nec ſibipᷣi melioꝛes ſicut qᷓ; deus eiſdem.

melio?eis atq; vtilioꝛ.q; ipi ſibi. In nul“ turalł.⁊ ea q̃ pertinent ad vtrũq; iſtoꝛum
lo ei ꝓdeſſe ſibi poſſunt niſi inꝓcurando⸗ — Quenn⸗ ergo an iſta pᷣſerẽda ſint ab
ↄſeruationẽ ſui eſſe ⁊vite ſue.⁊ inqueren eis
do ea qᷓ ꝑtinẽt ad bñ viuere.et in bñ viuẽ
do. Hec aũt oĩa pᷣſtat eis deus.⁊ inſuper
ipᷣm eẽ cũ om̃i ꝑfectiõe ſua eecoꝛe natu
rali. Aun ihm ba viuere naturalit᷑ in
eis nõ ẽ niſi bñ vni n eturaliter donis dei
naturalibus. Natural em̃ bonus vſlus a
natura ẽ.Quieꝗd ei a natura ẽ.dei donũ
ẽ. Amp.Ois inaſitio natural opꝰ na⸗
ture ẽ ⁊ a natura.Et ꝓpter hoc dei donũ
ẽ. Silt ⁊ om̃e acꝗſitũ naturalite id ẽ per
naturã dei donũ ſiłrẽ. Quare manifeſtũ
ẽ eos natuidliter nibil habere vl poſſe ac
quirere niſi dei dona.Manifeſtũ igy ẽ de
um eẽ incõꝑabiliter vtilioꝛẽ eis q; ipᷣos ſi
bi. Quonia etia ſi creſcere poſſent ĩ natu⸗
ralibus bonis naturaliter.ſiue acqrendo

nis.ergo aliud eonꝝ vel aliqua vel oĩa ſi⸗

ↄtigerit.vt illa nõ poſſe thaberi cuz dei.
obfequio dimittendũ eᷣſſet dei obſequiũ

denter apparcet qꝛ illa oĩa etiã in dei obſe

titudinis ad id vel tatũ tenet᷑ receptoꝛ bñ
ficij largitoꝛi eiuſdẽ videlʒ vt vel illud. vł

delicet bñ ſeu beate viuere.honeſtas na⸗

dei bonisᷓ nomĩiauimꝰ. Qy ſi dixerit
qꝛ pᷣferẽda ſũt ab hmõiſ ubſtãciüs iſt bo

mul pᷣferẽda ſunt dei obfequio. Quare ſi

ꝓpter illa.quã falſũ aũt ſit iſtud. inde eui

quio expẽdenda ⁊ ↄſumẽda eſſent ſi opꝰ
eẽt in dei obſequio.Lege eĩ? iuſticia gra

tĩ ſi facultas eis ſuppetat ipi repẽdatvel
donando vel expendendo.ac etiã ad ma
ius ſi ei poſſibile fuerit. Si eĩ receptoꝛ bñ
ficij nõ teneretur datoꝛi niſi in tanto q;dtu
arer qð ab ipᷣo recepit.nõ eſſet bñfactoꝛ niſi
noua ſiue melioꝛado iaʒ habita.ipm cre⸗ mutuatoꝛ aut creditoꝛ. ⁊ ipe receptotno
.

bonũ deo inquirendum eſt q; gloꝛig böb ⸗

H

—
Be virtutibus
eſtet niſi debitoꝛ mutui.ipᷣmq; beneſiciuʒ Ampliꝰ. Naturales virtutes earũ ex ullite
N . ſiue benefactio nõ eſſet niſi ꝙutuatio ſeu neceſſitate oẽs ſunt equales. quare obe⸗ fümun
cõmodatio. Amp.Cũ oĩa illa natura diẽcia eoꝝ ad deũ.et dilectio erneceſſita⸗ lore
lia ab ipᷣo creatoꝛe receperint.ergo exom teiin eis ſuũt equales.certũ aũtẽ.qꝛ ſi deus ilk yt
nibꝰ tenẽtur ei uire ⁊ ꝓ oibus et in omi pcipet eis vt bona ſua oĩa ꝓ honoꝛe eus mallet.
bus. Hõ licet eis igf aliqð eoꝝ vel habe dimitterent hoc facere parati eſſent ſi poſ dligeren
3 re vel reiinere abſe ᷣuitio creatoꝛt. Qua⸗ ſent ex naturali obediẽcia ſen iuſticia. nõ ßlnbem
re nõ ẽ dimittendu ſeruiciũ creatoꝛis pꝛo auit imutaret i aliᷓ natura eaꝝ qntuʒ ad ſeno ant
aliquo eoꝝ ſoluẽdo vel retinẽdo vł ꝙ oĩi⸗ naturalia ex madato hmõi.q̃re ex obedi⸗ ſalinita
bus. Quare nec aliqð eoꝝ nec oĩa etiã ſiæ encia naturali q ĩ eis creata ẽ.⁊ eis cõcre⸗ Znplus
mul p̃ferẽda ſunt ſeruitio creatoꝛis. In q ata. etiã mõ pati ſũtid facere ſi poſſent et neelingt
etia declaratũ ẽ.qꝛ nec eqnda ſiue equen deus pᷣcipet. Quare manifeſtũ ẽ ꝙð iuſti goſe,
da. ſiue ei expẽdenda et ↄſumẽda ſint oĩa cia naturali tenẽt pᷣferre dei volũtatẽ etſi islenn
illa in ſerniciũ et in ſᷣuitio creatoꝛis ſiop?ꝛ bi ⁊ oibus ſuis. eq̃les aũt ſũt naturał et eden
eſiet. Manifeſtũ ẽ pᷣuitiuʒ creatoꝛis eis eẽ iſta iuſticia.ergo etiã ĩ cõpatione amoꝛis . lufalsiut
ibus pᷣferendũ. Reſtat igr vt magis ina hocẽ in amãdo pᷣferre tenẽt deũ ſibi ⁊ oĩ Jperaen
Arẽda ſiue querẽda ſint hmõi ſubſtancis bus ſuis. Pꝛopoꝛtionabilit᷑ eĩ ſe habent llter
bona creatoꝛis qᷓ; ſua naturaliter. Qua⸗ obediẽcia ad obediendũ? amoꝛ ad amãs kfielud⸗
re maioꝛ debet eẽ amoꝛ eaꝝ in creatoꝛm dũ. Exhijs igit manifeſtũ eẽ tibi dᷣbʒ 9 Miense
q; in ſeip̃as.Qualis aut debet eẽ natura qꝛ culdubio naturali amoꝛe plodiligut M früitoen
lis amoꝛ in eis.talis ⁊ fuit ab initio ⁊ ẽ ad hmõi ſubſtaãcie creatoꝛẽ qʒ ſei pas? magſ cd ode
huc. q̃re naturali amoꝛe ⁊ ab initio plus querũt ſeu ĩquirũt naturalit᷑ ea qͥ ceato⸗ lonchr⸗
dilexerũt deũ qᷓ; ſeĩas et adhuc diligũt. ris ſũt q; ea ꝗ ſua ſũt⁊ qꝛ iſte amoꝛ evelut ſcneke⸗
kk· „ Amplius. Quo fine data ſunt eis ila exlege ſeu iuſticia natural gratitudis. et nnche
nalturalia tã pura ⁊ tam excellẽcia bona. patefactũ ẽ iibi.qꝛ iſte amoꝛ ẽ ĩ creatoꝛẽ vt N
niſi ad dei honoꝛẽ⁊ gloꝛi et obſequiũ ⁊c creatoꝛẽ.vt patrẽ ⁊vt datoꝛẽ oĩm bonoꝝ wode
Eſt ne alius finisvniuerſaliter bonoꝝ qʒ ⁊ nutritoꝛ ⁊ ↄuatoꝛẽ⁊ gubernatoꝛẽꝛ ge o
ipe q eſt ⁊ pᷣncipiũ.ſic legit᷑ puerbioꝝ.xvj neralit᷑ vt vnluerſalẽ ⁊ gratuitũ bñfacto⸗ neke⸗
vniuerſa ꝓpter ſemenpᷣm opatus ẽ dñs. rẽ.etiſtũ amoꝛẽ vocamꝰ ꝗẽ pᷣma ſpecies et
. Amp̃.nulli dubiũ ẽ ꝗn oĩia dei bona amoꝛis amoꝛẽ debiiũ. Iſte igr amoꝛẽ
⁊ bñficia in honoꝛẽ eiꝰ⁊ gloꝛiã cõuertẽda ſicamo: gratitudinis et debit2? redditꝰ. .cii
ſint Nihil aut aliud ẽ de eis faciendũ nec Secudus amo: ſiue ſcõᷣa ſpecies quã Nenme
ad alio detoꝛquẽda ſuntſeu declinãda; ſupꝛa ſcdo noiauimẽ amo: venditpᷣcio Uſei⸗
ad finẽ ꝓpt᷑ que data ſũt Hicergo ẽ finis ipᷣius amati qli ẽ amoꝛ voluptaij diuici glipe
omniũ donoꝝ et bñficioꝝ dei. Sinis aĩũt arũ ⁊ ponoꝝ⸗ alion oĩm qᷓ ꝓpter ſe ſolũ esde
ſemp eſt melioꝛ.eo ꝙ eſt ad ipin.ſiue pꝛo Arunt. Cera amoꝛẽ dediiꝰſeu donat⸗2⸗ luelor
pter ipᷣm et eidem neceſſario pᷣferendus. gratuit⸗ Iſte ei fluit ex amoꝛeꝗ ẽ gr̃a⁊ nõ Pllchie
Waniteſtũ ergo ẽ ex hüs qꝛ magis aman debitũꝗẽ nõ vendẽs ſʒ donãs nec vendi Veheeg
da ſut deo bona hec que diximꝰq; hmõi tus ſed donatus.ꝑ quẽ nõ intẽdit᷑ bonnʒ gfents
RN ſubſtacijs dona illa qͥ pnoĩiauimꝰ. Quia amãti ſʒ amsto. in quo amãs ſeipᷣm ⁊ oĩia coe⸗
bo magis am angũ ẽ generaliter cuiꝰ bo ſua donat amato. pfectus fuerit hmoi ſnh
na magis amãd ſeu mag querẽda. a amoꝛ.⁊? de hoc ⁊ de Intẽtionibꝰeius latiꝰ Wein
gis igr amadus ẽ deus naturaliter hmõi loqmur ĩ ſequẽtibus. Seito aũt quia fP
ubſtacijs qʒ ip̃e ſibi. Quicꝗd auũtẽ facien p hoc qð dicimꝰadam ex amoꝛe naturali Nnib⸗
dũ naturaluer ⁊ faciũt ⁊ fecerũt ab initio ante peccatũ vłſubſtãcias angelicas deims ſilen
Nõ em̃ pᷣuaricatoꝛes ſũt legis naturalis dilexiſſe vl diligere pluſqʒ fe n og WMW
neqʒ iuſticie naturalis traſgreſſoꝛes. qre vr dicanv naturajaliqd poſſe ſupꝛa ſe vel Mßfea
T den n aturali amoꝛe pl⸗ diligũt q́ʒ ſeißas cõtra ſe nõ eĩ ↄtra natura enn facere iin
ab initio dilexeruůt. Addimꝰ etia da creatoꝛ ipᷣaʒ facere oſtituitaut natura⸗ ein
nature hoc reqrit in eis. ⁊ iße amoꝛna lilege pᷣcepit.neq; aliud ẽ a deoꝓ natura (ngti
rutalis ad hoc eos inſtigaret ? induceret vlßm naturã qʒ ipa creatoꝛe fac. nee deine
ſi opa eẽt. vt etrẽ et vita et oĩa alia bona mag ẽ ſupꝛa natura.ſatura diligere ali⸗ wadn
ſua p deo ponerent. ſi dei bono⸗ aut glo⸗ ud plus qᷓʒ ſe q; naturã aliud cognoſcere fne
na hoc requireret ⁊ bec eis poſſibile elſet blus vel melius qʒ ſe. ſc et anima huůsns 2 nne
—]„
. —

—
2

eernäh,
e .⸗
aſaniu,
nöiqntt
eane tisi
Alterinin
naniefüign
Nedaſhlini
Saikfünrt
anoneen
nadiitäͤlen
Mütenanz
Knieſitint
Ainceſ.
Umaltini
nagiſenne
unal gan
tumoreican
dagtieni
ngbaun
1ganii,
wgizni
er
nrt
lcahense
Fonmn
houge dut

gi Nrkeec

cafado/
moertin⸗
niuii
E. N

multa nouit meliꝰq; ſe.et vnuſquiſq; no
ſtrũ multa videt.meliꝰ qᷓ; ſe viſu coꝛpoꝛa

O li. Foꝛtaſſis aũt neq; natural iuſticia hoc

patit᷑ vt huiſmoi ſubſtancie diligãt ſe na⸗

turaliter.qꝛ niſi ꝓpter creatoꝛẽ. Si enim
diligerẽt ſe ppter ſe.abuterẽtur ſe/amoꝛe
em̃ inhereret ſibi ꝓpt᷑ ſe.Quare fruerẽtur

ſenõ autẽ eſt fruendũ niſi beata ⁊ gloꝛio
ſa trinitate.ſicut docet beatlꝰ auguſtinus
Amplius.cũ non ſint diligẽde niſi qꝛ bo⸗
ne et inquantũ bone.eęt no ſint bone pꝛo⸗/
pter ſe. Non enĩ ſũt iſemet finis bonita

tis ſue aut cauſa alia illius nõ ſũt ergo di

ligeude ꝓpter ſe.manifeſtũ igit eſt qꝛ na
turalis iuſticia nõ patit᷑ vt diligant ſe niſi
ꝓpter creatoꝛẽ.cũ non ſint diligẽde natu-
raliter ꝓpter ſe neq; ꝓpter aliud a creato
re cũ aliud a creatoꝛe nõ poſſit eſſe finis

P boõoͤnitatis eoꝛũ. Si gquis autẽ queral.

vtrũ iſto amoꝛe amant vłl amauerut deũ
in eo ꝙ deus vel in eo ꝙ bonus iam re⸗
ſpon dimꝰ in hoc et diximus ꝙ iſte amoꝛ
non eſt abſolute in deũ in eo ꝙ deus vel
in eo ꝙ bonus ſed magis in eo ꝙ deus.

eoꝛũ vel in eo ꝙ bonus in eis neq; cogi⸗
mur dicere ꝙ qui diligit benenctoꝛẽ ſuuzʒ

in eo ꝙ benefactoꝛẽ ſuũ vel etia quia be⸗
nefacioꝛẽ ſuũ qð ideo diligat eũ ꝓpt᷑ be⸗
neficia et qð amplius eſt ſi dilectois iſti⸗
cauſa ſũt beneficia.non ſeꝗt᷑ ꝓpter hoc.
vt diligant beneficia non enĩ omnis cau
Ja ex neceſſitate finalis eſt. Ardet ei ignis
flatũ et ꝑ ligna non autẽ ꝓpter flatum
aut ꝓpterligna. Sic ardet ignis huiꝰ di
lectõis pᷣer ligna beneficioꝝ et ꝑ flatũ bo⸗
naꝝ allocutionũ.ſicut ⁊ ꝑ appᷣhenſiones⸗
pulchritudinis ⁊ bonitatis amati.nõ aũt
ꝓpt᷑ hec quẽadmodũ interdũ ardet ſitis
et fames ꝑ odoꝛẽ cibivel potus Non aũt

Ppter odoꝛẽ Non autẽ quest eſuriẽs vel

ſiciẽs in cibo vel potsodoꝛẽ finalit᷑. Sed
ꝑ odoꝛẽ potiꝰ qrit ſapoꝛẽ ⁊ reſectioneʒ in
vtroq;. Bñficijs ei creatoꝛis q̃ſi qbuſdaʒ
odoꝛibꝰ ſentit᷑ bonitas ipᷣiꝰ neceſſaria et
ſalutaris.⁊ ivᷣo ilł ⁊ ꝑ illã diligit᷑ nõ aut ꝓ

pter illa. Si ꝗs aunt qrat.vtꝝ circũſcri⸗
ptis bñficiis iſto amoꝛe Nreik creatoꝛ
Riſidemaam nõ circũſcriptis ei benefi⸗
cijs nõ amqret᷑ vt bñfactoꝛ vł in eo qð bñ
factoꝛ.quẽadmodũ circũſcripto odoꝛe ci
bus ⁊ potanõ appeterẽt᷑ appetitu ꝓuoca
to pꝑ odoꝛẽ. Si vero qratvtrũ amaret

ſimpir creatoꝛiĩ eo ꝙ de⸗ vłĩ eo ꝙ bonus
gmoꝛe naturalivł alio. Rñdemꝰ qꝛſ hoę

Snon impediret

adeoq; coanguſtat illam circa ſe

38 54

.„ xcitij

poſſibile eſſet.videlicet circũſcribi bñficia
creatoꝛis ĩ ceatura hmõi ꝙ adhuc ama⸗
retur ab illa creatoꝛ ĩ eo ꝙ deꝰ vlin eo ꝙæ
bonꝰ. Si appᷣhẽderet diuinitatẽ aut bo⸗
nitatẽ ipᷣius.⁊ bue are coꝛruptiois ſue
onin Vquerat autẽ modũ
diligendi Reſpondemꝰ quia gratis. Et qe
ſſta dilectio eẽt gratuita. qm abſq; venali⸗
tate vlla et nihil pꝛoſꝰ hñs negociationis
q;ᷓ ſupꝛa erpoſuimus eſſet ecia recta id eſt
nec habẽs curuitatẽ nec deflexionẽ Et iſta
exponemus in ſequẽtibus.eciã eẽt grã ab
eo ꝙ eſt gratis Et eſſet douũ veri nois. et
amoꝛ datus.puriſſima ac ſinceriſſia dali
one Cen tamẽe no eſſet gradia vllo mõ qᷣ
media ẽ inter naturã et gloꝛia. ⁊ arra ipiꝰ
gloꝛia ac ꝑguſtatõ qᷓ ẽ nobiliſſimũ adiu⸗
toꝛiũ nature ad diligendũ deũ et adherẽ⸗
dũ eidẽ et eſt incõpabiliter.ſublimioꝛ ac
pᷣſtantioꝛ qᷓ; natura.et naturalis quecũq;
diſpoſitio qm̃ eſt eleuãs naturã? rapiens
eam ſupꝛa ſe in creatoꝛẽ.et eleuans ea ve

lut ab infimo greſſus ad ſublime volatꝰ

et hec oĩa ſtabiliemꝰin ſequẽtibus. O⸗
ſi ꝗs querat.trũ etiã iſto amoꝛe ꝗ vliqʒ

naturalis ẽ diligat᷑ deus ſup oĩa alia. Di⸗
cimus ꝙ ſic. ⁊ etiã ſuꝑ ipᷣm diligentẽ. Alio

quin puerſa eẽt ⁊ iniqua bmõi dilectio ſi
ea pluſq; deusvel etia equaliter illi aliqd
diligeret᷑. neq; ↄſequẽs ẽ ſi iſto amo:e di
ligat deꝰ ſuꝑ omiĩa et gratis ꝙ iſte amoꝛ
charitas ſit et gratuita illa dilectio q gra⸗

tos deo arch acceptabiles atz regno celo
4

rũ dignos

iſte mo dus naturalis dilectiõis inuenit I

₰„

hoibus vel ſaltẽ in ſubſtanciis ſpoliatis.

Rñdemus qꝛ in hoĩibus ꝓpt puerſita

„ „

tẽ ⁊ depᷣſſionẽ oꝛiginał coꝛruptiois 7 Difli

cilimũ ? ĩipoſſbile ẽ vr mueniat. Adeo ei
recuruat hũanam natura in lemenoſam
ruat! **
ita in creatoꝛẽ ⁊ erigi et extendi pene ei im
poſlibile ſit. donec liberet᷑ a ſeruiinte coꝛ⸗
ruptionis iſtiꝰ. Uerũ in ſpoliatis ſnbſtan

cijs ⁊ ab iſta ſuitute ⁊ anguſtatioe libert
nõ dubitamꝰamoꝛẽ hmoi ⁊ eẽ ⁊ habun⸗
dare. Dubitabit aut aliqs. Utrũ cum
creatoꝛ diligit᷑ in eo bñfactoꝛ aut in eo
qꝙ creatoꝛ vtrũ diligat ꝓpter ſe. an ꝓpter
aliud an diligatur gratis licet per glia
Et ſi quis dixerit quia nõ diligit᷑ grat?
in iſta intetioe. qꝛ ocul⸗ imetiols duigi i.

cit. Appebit aũt differẽcia in
ter eas cũ patefecerimꝰ? ſtabilierimꝰ eſſẽ?
cia illiꝰ. Si ꝗs aũt querat vtru etia mo

S

Be

bũñficia ⁊ qꝛ hmõi bñficia dilectõeʒ hmõi
ſuaſiſſe vidẽt᷑.foꝛſitã nõ impidbabilit di
cet. Et ſi gs dixenit etiã qꝛ hmoi amor
nõ ẽ pur⸗ vlłrectus ppt᷑ admixtionẽ bñfi
cioꝝ. ? recurualionẽ intẽtiõis in ꝓpꝛia cõ
moda: bi dicet. UMitñ diligenter diſtin
guendũ ẽ.ꝗd intẽdit ꝓpter ſe. Multiplex
ei ẽ intẽtio eiꝰ qð ẽ ꝓpter ſe. Interdũ eĩ ꝓ
pter ſe dicit oꝑe pᷣeuũ ſiue pᷣciũ oꝑe. Que⸗
admodũ cũ ðꝛvolũtas cũ diligitur ꝓpter
ſe. ga ipa ẽ pᷣciũ dilectiõis.⁊ ꝗqa ꝓ ea obti

virtutibus

Om̃ino eĩ ſeo:ſũ ſunt a tumultibꝰ paſſio
nũ ⁊ ipᷣſſionũ ꝓcedẽtiũ a rebꝰ q̃ pꝰ ipſas
ſunt.⁊ ꝓpter hoc aſſuefactio ſiue exercita
no foꝛſita nihil ẽ apð illas q;tuʒ in ipſis ẽ.
Coõtinue naq; oꝑant᷑ oꝑatioes qs operã
tur apð ſex nõ trãſmutat ſtataeanꝝ in ali

quo ſᷣm traſmutationẽ quã operãturĩ no

bis ⁊ apð nos.verbi gra.Operãt inobæ
apud nos plerũqʒ nouas illũiationes et
nouas reuelatiões.⁊ alias diuĩe dignati
onis multiplices viſitatiões.neqʒ neceſſe

nẽda dat᷑ vłimpedit᷑ vłponiꝰ expenditur ẽ vllo modoꝝ. vt ppt᷑ hec noue paſſiões

Certũ autẽ ẽ gqa iſto amoꝛe deshoc moꝙ
pter ſe nõ diligit.qa ad euʒ obtinendum
iſto amoꝛe nõ intẽditur. Scda intentioe
odicit diligi ꝓpt᷑ ſe hoc ẽ ad comodũ Hi
ac ſi diceret᷑ diligit ꝓpter ſe.hoc ẽ ipſa di
lectiõe bonũ ei intendit᷑ vł qritur. et hoc
vtiqʒ mõ naturali dilectiõe. In eo etiã q
bñfactoꝛ diligit᷑ ꝓpter ſe.qꝛ naturali dile⸗
ctione bonũ eiꝰ vel ei intẽditur quale qui
dẽ decet ei intẽdi vel queri Nullo mo
aut diligitur deꝰnaturali dilectioe ꝓpter
ipſa bñficia.tũc eĩ magis diligerẽt ipa bñ
ficia ⁊ hoc eẽt iniqtas atʒ ꝑuerſitas videli
cetvt bñficia finis eſſent ſiue cauſa finalis
dilectiõis in en. Hoc ei ẽ dicere.diligit᷑ ꝓ⸗
pter bñificia id ẽ amoꝛe bñficion quemad
mocdũ diligit᷑ magiſter ꝓpt᷑ puerũ. Poc ẽ
amoꝛe pueri cuiꝰ magiſter ẽ.Et ſi c in dile
ctiõe eẽt inferioꝛ atʒ poſterioꝛ bñſicis ſu⸗
is.quẽadmodũ mgꝗr qui diligitur amore
pueri inferioꝛ ẽ atq; poſterioꝛ in amoꝛe ł

C dilectione. Queret auũt aliquis. vtrum 0 Dilectio gratiua
naturales virtutes in hmõi ſubſtacijs fre/ Muralſit. manife

quecia opeꝝ et lõganimitate aut roboꝛa
tioe. quea dmodu in nobis oĩs virtus et
Ois potecia exercitio ſuimoderato ⁊ debi
to ↄfoꝛtatur.roboꝛat᷑.intendit.inualeſcit
Cur ergo ⁊ in ſublimibꝰ hmõi ſubſtacijs
vigelicz angelicia ciẽcis. et ſi qᷓ alie ſunt.
nõ ſilr ſe habebit. Cuũ em̃ nõ ceſſauerint a
ſeculis agere q iuſticie ſunt ⁊ benignitatſ:
⁊ etiã aliarũ naturaliũ virtutũ.nũquid tã
longa aſſuefactio et exercitatio nõ robo⸗
rabit auł nõ augebit ſiue intendet virtu⸗
tes eoꝝn hmõi RBñdemus in hoc quia
ſubſtacie hmõi nihil paciũt a rebꝰvel qᷓs
vel in qᷓs opant᷑ Segaũt ẽ in animabus
nris. Anime eĩ nre? nouas appᷣhẽſiones
⁊ nouas affectiões in oiĩbarecipint que ð
nouo operat.Et idᷣo aſſuefactiõe ⁊ exerci
tatioe muluiplr ꝓficiũt in virtutibꝰvel qs
Operanf. Subſiacie aut abſiracte nõ ſic.

gat ipᷣſſiones fiãt in eis.Quẽa

tipᷣſſi⸗ . odũ ne
5ĩ ſole.ex nouis illumiaſionibꝰqs oꝑpat᷑
aut ex nouis calefactionibꝰ.ſeu ꝗbuſcun⸗
qʒ alijs oꝑatiõibꝰſuis.nõ ẽ neceſſe nouã
aliqua generari paſſionẽ ĩ ipᷣo.de hijs au
tẽ⁊ ſilibus acꝗretur tibi certitudo ĩ trata
in de hmõi ſubſtãcijs. Interim aut ſcib.
qꝛ totꝰ ꝓfectus hmõi ſubſtaciarũ de ſub⸗
limi c.hoc ẽ de ĩfluẽcia pᷣmi ⁊ vniuerſalis
fontis.⁊ de irradicatiõe pᷣmi ⁊ vniuerſalł
lumis.licet hmõi ꝓfectui occaſionẽ det in
terdũ ꝓfectꝰ n uelat eĩ eis ſeu auqui
bꝛeaꝝ qdã occulta ꝓuidẽcie dei q ĩ nobꝑ
eas eide oæari placet. qre occultũ fuin mi
ſteriũ ĩcarnatiois filij dei et ſalutis mũdi
p eã ⁊ alia hmõi.⁊ hoc ẽ quod legitur ad
Epheſ.iij.Ut inoteſcat pᷣncipibus ⁊ pote
ſtatibꝰi celeſtib?ꝑ eccleſiã multifoꝛmis ſa
piẽcia dei.qð ẽ dicere ecclie ſiue ꝓpt᷑ eccle
ſia.Utrũ autẽ ⁊ ali lucl cõuen Mrchi
i certificaberis ĩ eodẽ traciatu. aute .
5 le gratuita q dã etiOa na
tu ẽg ſenſu. Nuli⸗ ei ho
minũ tata ẽ malignitate puerſꝰ coꝛrupti⸗
one/vt bonũ nõ diligat.bonũ dico hoĩeʒ

cũ ei ĩnotuerit.niſi foꝛte bonitatẽ ipᷣiꝰ no

yiã ſibi ſuſpicat fuerit. qui met2 ꝓpe aut
ſuꝑbie ẽ auauidie.aut altenius ex hmõi
paſſionibꝰ. Silr un piũ ⁊ ↄtumacẽ ⁊ in
alios craſſantẽ flagellari ↄſpiciũt hoĩes.
aut alit᷑ puniri generalr adgaudẽt penis
illiꝰex amoꝛe naturali iuſticie.⁊ generalr
verũ ẽ qð ait ſactꝰ⁊ ſapicẽs augꝰ.qꝛamoꝛ
boni ⁊ notio eiuſdẽ naturalit᷑ nobis idi⸗
Ja ſut. & Bi s vo qrat numen virtutuʒ
naturaliũ rndemꝰꝙ idẽ ẽ ꝗ ꝓPonitatũ ⁊
zbonono pen. meliaut⁊ latꝰð eo det᷑mi
nabit in ſequẽtibus. Quia ſi querat.
vtrũ caſtitas coꝛpalis ſit etiaʒvirtus natu U
ralis. Rñdebit ariſtoł.qꝛ potiꝰ ꝗ naturaẽ
vel ꝙ ipᷣa nõ ẽ niſi quedaſtẽperãcia coeu
pitus ⁊ medietas eiuſdẽ inter ſupfluitatẽ

*

N

G

gindͤe
ſunde
gencind
deuenit
holupta
ſtansy
lvplatis

ngen
Utäaut
lſereo
pugna
GPhace
ſvencin
ſmncuen
lgunte
Toneen
Clltonsn
ſouſtoe
ſenslapi.
ſnnen
iiglagr
furpen
ſonäin

ſise
nio
wabe
. nin
(e
ſalee
Den
Unce
lti
hech
ncorni,
itg
Caſtenne

thiud
Gän
sen
fünch⸗

ſhen⸗
niten
in
ls
Plule
llui
alint
N
bin

aatari

ſen
uu
nrii

dert⸗
derncrenin
un
edt
N
B tiitſeri
tiiie N
Manmhing
uun n
An iln

inn. .

4

Nipen

anſeſe e
ntcincnaf
men ⸗
TAninecn
ziole. o
=
Pemmin
mun
Ninte /⸗

.
2 9 .
cgißi⸗
N 60

ne ſin

2.
et indigenciã. Poc eſt parũ ⁊ nimiũ:vłꝛ
ipᷣa nõ ẽ niſi ↄſuetudine inueterata conti
nencia ab hmõi voluptate: vnde ad hãc
deuenit demẽciã vt inſenſibiles ab hmõi
voluptate caſtos eſſe negetcũ ꝑfectio ca⸗
ſtitatis vltima vel inſenſibilitas hmoivo
luptatis ſit:vel eam tandem inducat.Ul⸗
lima em perfectio virtutũ eſt:nõ ſoluʒ in⸗
uitũ aut inuictibilem ſiue inexpugnabilẽ
ꝑficere opationibus ſed etiꝗa tandem im⸗
pugnabilẽ ſiue oppugnabile. Hec et⸗
go bactenus diximus de virtutibus el cõ
ſuetudinalibus et naturalibꝰ: ⁊ hoc ſpar
ſim queſtiones multiplices ſuſcitates ⁊ ex
agitantes: vt ſtudioſis paleſtram qndaʒ
ꝓponeremus ingenũ ⁊ diſputatoꝛie exer
dtationis materia. amoꝛe veritatt flagra⸗
tibꝰet vt occaſionẽ amplioꝛa ſapiendi da
remus ſapientibusſequẽtes in parte iſta
aliquatenus phyloſophoꝝ rudimenta ⁊
inicialia quibus et ſi ad perfectũ nõ inue
nitur veritas eiꝰ tũ qualitercunq; inuen⸗

tio adiuuatur.
eEEinceps igit lpoſcruſabimur de vir
¶d tutibus iuxta theologicã ac ſapiẽ
cialẽ altitudinẽ pala fciẽtes q;lõ
ge fuerint⁊ adhuc ſint a veritate cognitio

nis eoꝝ mundi ſapiẽtes.Dicemigit i.
mis qꝛ virtutes naturales ſic ſunt in ani-

mabus ſicut pedes in hoĩbꝰ aut in alüs

7F animalibus. Et aſuetudinales ſic ligni
Qes aut gradiendi ammicula. ? etia gene

raliter naturales virtutes ad ſilitudinẽ et
ꝓpoꝛtionẽ mẽbꝛoꝝ noſtfoꝝ ſa habent in
animabꝰ nr̃is. Cõſuetudinales vero a
ſilitudinẽ ꝓpoꝛtionẽ eoꝝ ammiculoꝝ.
nobis adhibemꝰ ꝓpt᷑ defectũ vel leſione
mẽbꝛoꝝ nroꝝſic̃ ꝓpt᷑ defectũ pedisiligni
pedẽ ⁊ ꝓpter defectũ manuũ interdũ vn
cos ſiue vncinos ferreos. Si ⁊ ꝓpt᷑ defe
ctũ tibian baculos ſuſtentatorios q̊s vul

xcv

uerũt penitus.Multi vo exillis ⁊ ex poet
eã ſompnisſſe videri potuerunt.Multi ex
hereticis ĩtolerabili ↄtumacia credere vo
laerũt. Quẽadmodũ igr deficiẽtes mem
bꝛis aliqbꝰ aut leſi ſiue occaſionati ĩ ipis
cogũt᷑ querere ſibigut ammicula fabꝛica
re quibꝰ defectꝛbmei ⁊ leſiones vtrunq;
ſuppleãt ſiue ad gradiendũ ſiue ad aliter
operandũ.Sic leſi et occaſionati viribus
noſtri naturalibꝰ neceſſe habemꝰ ad bñ
oꝑandũ cõquirere nobis ammicula con
ſuetudialiũ virtutũ ⁊ ea nobis fabricare
mkltło laboꝛe ac difficultate aſſuefactionũ
Sclto auteʒ qꝛ ſicut lignipedibus aut
alis grandiendi ammiculis. nunq; recte
ambulatf ita nunꝗq; eõſuetudinalibꝰ vir⸗
tutibus adeo nũq; recte vt alijs ambulaꝰ
tur et hoc eſt ꝗ leliones naturaliũ ⁊ ocea
ſiones nunq; ꝑpeas ad pfectum ſanantur
Quare remanent ꝓ parte etia cum eis le
ſiones et occaſiones hmõi. Et ſicut etia p½
notauimus vel difficile vel impoſbile ẽ
omnes animarũ noſtrarũ leſiones et oc⸗
caſiones hmõi virtutibus adiuuari ꝓpf
multitudinet tꝑis et aſſuefactionis qua

requirũt. Bꝛeuis aũt ẽ vita nr̃a ⁊ ad tot⁊

tantas aſſuefactiones non facile pcepti⸗
bilis vt eas in tanta bꝛeuitate valeat ob⸗
tinere. Jam ergo manidteſtũ ẽ tibi gꝗa

Htutũ naturaliuʒ cauſa efficiens et datoꝛ
ipᷣarũ ẽ creatoꝛ ĩmediate etꝑ ſe ⁊ qa ipſe
ſũt ſic oꝛgana voluntarian bonaꝝ oꝑati
onũ.Oꝛgana dico pꝑfecta ⁊ nihil habẽcia
leſionis aut occaſionis ⁊ q ipᷣe ſunt pᷣmi
tiuus decoꝛ animaꝝ noſtrarũ ⁊ pulchꝛitu
do eaꝝ pᷣmaria atq; ꝑfectio fundamenta
lis ſeu radicał.Cõſuetudinales vero ſicut
defectionũ ⁊ leſionũ adiumẽta quedaʒ ⁊
ſupplemẽta.Uerũ q nũqʒ ad perfection?
naturaliũ deueniunt neq;ʒ in decoꝛe neq;
firmitate ⁊ hoc ẽ qm̃ ni gis deceni vnum

go potẽcias vocãt.dẽ mõ ſe habet ⁊ ð auẽq; mẽbra naturalia quã ſuppiemẽta
alüs amminicuł q leſio vel defectcoꝛpa eoꝝ firmius inherẽt ⁊ adherent natura

lüs o vel
liũ mẽbꝛoꝝ nos mẽedicare nobiſqʒ appli⸗
care cõpellit⁊ hoc ẽ qm̃ vires ſic ſũt in ani
mabꝰnris quadã ſilitudine ſic mẽbꝛa no
ſtra in coꝛꝑibꝰ nr̃is. Quare leſioses earũ
lic ſunt in eig ſicut leſiones membꝛoꝛũ in
ipis mebꝛið: Quare ⁊ admicula cõtra il
y las leſiones ſicſunt ſicur ammĩcula ↄtra
illas alias eſiones aũtviriũ naturaliũ in
animabenris ſunt ex oꝛiginali pctõ.et ex
oꝛiginali coꝛruptõne q; ſtapiliemꝰ ĩ ſeqn
tibus. Qua multi ex phyloſophis ignoꝛ⸗

liter indita vnicuiq; qʒ adueniẽcia ſeu ae
quiſita. Neceſſitas autẽ qua ſtabiliuntur
vterq; neceſſitas eſt honeſtatis ⁊ bonevi
te ad quã nos eſſe natos natura hũana
vniuerſaliter confitetur atq; teſtificatur.
Trũ aũt alievirtutes ſint ſnblimi
v oꝛes atq; nobilioꝛes hijs quasve
lut alas creatoꝛ electis ſuis ⁊ dile
ctis inſerat ad volandũ in ſublime beati
tudinis et felicitatis eterne.qð et nos po⸗
ſuiſſe aliqũ; memimꝰ temptabimus dein
0 lij

=

αααοd*dααα
Se

xeps pſcrutari. multis em̃ ⁊ p̃cipue hereti
cis viſuʒ ẽ ſola bona naturalig noſtra ſuf
ſicere poſſe nobis ad bene viuẽdũ/ad di⸗
gne et laudabiliter creatoꝛi ſeruiendũ et
ad ꝓmerẽdũ ab ipᷣo remunerationẽ feli⸗
citatis eterne.Et de c genere fuerũt pe
lagiani heretici.quiłct graciã eſſe negaue
rtũt et eã omino nõ eẽ neceſſariã poſuerũt
Fuerũt et alij ꝗ ĩter naturales vᷣtutes et
Flachag nibil diſtare poſuerũt ᷣm ſpeciẽ
lſiiue ſubſtaciſed ſolumõ ſᷣm maiꝰ et mi
„ nus Heuter igit iſtan graciarũ eſſencias
autvtilitates ſiue neceſſitates agnouerüt

„ Widet aut ꝓ illis facere ꝙ inter naturam
ubſtãciaru abſtractaꝝ hoc eſt ſactoꝛũ an
ꝭgeloꝛũ et gloꝛiã ipᷣoꝛũ.nõ ĩterceſſit medii’ũ

NQullũ.ſed cũ eſſet pfecta ex eoꝛũ natura ?
ab omni leſioe et occaſiõe ĩmunis e

ptibilis abſq; medio gracie inuẽta eſt glo
rie.Cur nõ igit᷑ ſimiliter ⁊ aĩie humane ſo
la naturaliuũ virtutũ pfectione abſq; me⸗
B duis graciarũ ſuceptibiles poſſũt eſie gra
cie Mſi dixerit quia longius diſtat aĩe
hüũane a ſublimitate gloꝛie ſue qᷓ; ſubſtã⸗
cie angelice manifeſtũ ẽ iſtud nõ eſſe veꝝ
cuʒ ꝑfectibilitas eoꝛu naturał educta fue
rit in actũ ſue ꝑfectõis.Tũc enĩ indubitã⸗
ter pfectio qᷓ naturalis ẽ ſactis angelis. et
eEeyr ipa creatione ſualerit aiabꝰ hũanis ac
quiſita. Quare nõ erit tũc in ꝓpinꝗtate.
et elõgatõe a gloꝛia ⁊ ad gloꝛiã inter ſãc⸗
tos angelos et ſic ꝑfectas humanas aĩas
differẽcia Quia vero graciã mediã int
natura ⁊ gloꝛiã nõ poniꝰ niſi ꝓpternecei
ſitatẽ ſtatꝰ pᷣſentis vite.quo ad ada ⁊ euã
ie ad ſtaiũ eoꝝ añ peccatũ.et ꝓpt᷑ pꝛe
ſentẽ miſeriã.que parti oꝛigĩal coꝛruptõ ẽ
et parti ex illa oꝛit᷑ Intẽtio

irt oꝛit It ſiti pñtis ẽ
lKſabilire gracia hmõi ꝓ neceſſitate pñtis
vite nre qua neceſſe ẽ eẽ recã ⁊ acceptam
creatoꝛi.⁊ ha ereglias ꝑfectiões.q̃s dici
mus ex ſolis virib? naturalibꝰ atq; cõſue
E tudinalibus eẽ nõ poſſe Scito eciã ꝙ na
tura mẽtis humane quatũcuq; pfecta na
turalibꝰ 2z cõſuetudialibus virtutibnõ
ẽ ſuſceptibil gloꝛie ꝙ inde palã ẽ. Si eniʒ
ſtilla ymo id q; nec eciã ſtilla diuie largi⸗
talis dicẽdũ ꝗmoꝛtẽ coꝛpis inducit. Quẽ⸗
admodũ interdu cõtingit ĩ raptu et extaſi

ſanctoꝛũ. Sicut declarat. beatus auguſti. flãmaꝝ.et in medio foꝛnacis babilonice.

nõ ſolum abſq; vſtione ſed ecia calefacti

factũ eẽ ĩ raptu pauli. in libꝛo. xij .
ad liters. Quatofoꝛciꝰ nõ ſuſtinebitinmẽ

ſpirituali.Et iterũ ahyv⸗
que impugnat pᷣdict nwug

. virtutibus

rit et infuderit. Que exhibitõ ⁊ ĩfuſioglia

eſt virtutis nre intellectiue. et hoc eſ ꝙ le
git exo.xxxiij Nõ videbit hõ me ⁊ viuer gꝛe

claritatẽ diuĩe viſioĩs vita humana quał
eſt hic nõ ſuſtinet Simile ẽ illud Job.nvi
Cũ vix paruã ſtillã ſermoĩs eius audieri⸗

mus.tonitruũ magnitudinis eiꝰ quis po

terit itueri. Amp̃. Wanifeſtũ ẽ a ſenſa qꝛ
ecia pᷣmagnitudine et vehemẽcia vmp en
iusq; paſſiouũ ſpũaliũſmoꝛs coꝛpoꝛalis

eueĩt fadiẽtibꝰ.ſicut ex vehemẽcia amoꝛis

. „

timoꝛis.gaudij. Maniſeſtũ autẽ eſt quia

coꝛpale gaudiũquãtũq; ſit ad toꝛrẽlẽ vo⸗

luptatis gloꝛie.nec ſtilia eſt ad abiſſũ vei
fluuiũ Quare cõſequẽs eſt ex neeeſſitate

vt ſi coꝛpale gaudiũ magnitudine ſua vi⸗
tã pñtem extiuguitmultofoꝛtiꝰ voꝛrẽte vo
luptatis gloꝛie inmẽſitate ſua.Ex quo eti

am decdarat᷑ tibi ad ⁊ euã in eo ſlatu gꝑer
fectiõis naturaliũũ viriũ ⁊ v

gloꝛie ſuſceptibilesnullomõ fuiſſe donec
ad vita inmoꝛtalẽ ⁊ ipaſſibilẽ tranſſerent
Aicet uiig eoꝛu 15 e firmioꝛ atqʒ ſolidioꝛ
eſſet noſtra in eo ſt

eſſe tibi detʒet.paradiſũ carnalẽ qualem
machomeii ꝑfidia ſomniauit eẽnon poſ
ſe cũ ꝑadiſo ſpirituali.nos aũt declarabi
nns ania nec eciã ꝑ ſe nec nomen pꝑadiſi
hmõi ol
ueniretq; ſterquilinio et volutabꝛo padi
ſũ eſſe poꝛcoꝝ. nulla enĩ laterna immũdi

gna remuneratione ipiꝰ q eſt merces eter
ne felicitatis. Iterũ ad certaãduʒ contra ſe

et contra oĩaꝗ impugnãt impugnatione
vincẽdũ ſe et omnia
natione. Et

iterũ. Ad tenendũ cõtinendũ ⁊ retincdũ.
ſe ad frenãdu ligandũ domandũ ſubiciẽ
du ſe ꝑfecta dñatione· Et itex Ad cõſeruã

dũ ſe inuulneratũ et illeſũ omnino in me

dio gladivꝛũ.iaculoꝛũ ſagittan omniũqʒ

armoꝛũ hoſtiliũ vndiqʒ pꝑcuciẽciũ ⁊ moꝛlẽ

ſpiritualẽ intentantiũ. Similt 2 imedio

one omio frigidi.invinculis ⁊ cõpedibꝰ

— f—

ſitatẽ dinie cdaritatis. cũ ſe nuda exhibue⸗ et carcere ſolutũ et vt paucis dicomus in

. ſtatu et paſſionibꝰ lon⸗
ge minus obnoxia Ex hoc eci maniteſtũ

purtiue ſi poſſibilis eẽt aliter ei cõ

cia cõparabilis illi padiſo cogitari poteſt

nb
ſolene
P

ſo

munaiſ

ſeunol

(aiken

lhienus
mii
ſscd⸗

(gorſa
üiſt

ſoniſe
kiemn
feeſne
asoh

(olue

llechen
ſsnun

hiinaia

ſe⸗

npogn
Kade

ihe

Ged
Wanio
W

en
ie
gun
bei
ſine
loin
ice
noſte⸗
agſi
leiij,

Mnoſtr

Mtobe
Wlio⸗
cnti
di
ſds
iſno
ſi
Hyft

(hle

8

cueaht,
dihöne
gindne
kiiniit
onscn
Miſcſiitd
lrcheninn
nese
iinitte
ig ü
uckadtiin
Wlg weſtn
uwnnien
icl
zümun
imnoe

4 4 .

nairiun
Mäad .
s
CNetpont
iistiin
awinttee
fiemene
ſpinn
=

11 on
nial ne,

„5

mundiſſimũ. Sunt et alia ſimilia multa
in erũnoſitatevite iſtius ꝓpter ꝙ dicta eſt
vitla iſta milicia et temptatio. J0b. vij. Ac⸗
cipiemusigi

f aſenſu ſuppoſitiões quem
admodu in omni facultate philoſouan⸗
tibus cõceſſũ eſt quas non eſt neceſſe ſin

guloꝝ ſenſibꝰeẽ manifeſtas. Quẽadmo⸗
Quũ et aſtrolo gia ſenſu acceperũt reuolu
tionẽ ſtellaꝝ omniũ atqʒ celi ſtellati.nec
E ipᷣe manifeſte ſunt ſinguloꝛũ ſenſibus qꝛ
nec ſinguli ſenſus ſuos ad eas cognoſcẽ
das exhibuetũt: Similit᷑ ꝙ nõ eſt nobis
colluctatio Sauerfa atne ſatnnegels V
et aduerſus pᷣncipes et poteſtates.aduer
ſus mundi rectoꝛes tenebꝛarũ haꝝ cõtra
Innu
rabiles autẽ viri ſãcti et mulieres ſacte
ipð ſenſu cognouerũt demões cõtra ipᷣoſ
impugnare oĩ genere impugnatiõis hoc

ſpiritualia nequicie in celeſtibꝰ.

eſt et ꝑ blanda et ꝑ aſpera Quẽadmodũ
et ip̃e.apoſtołꝰ de ſeipſo locutꝰ eſt.in.xj.
ſcðe.ad Loꝝ.Et ne inquit magnitudo re
uelationũ extollat me datus ẽ mihi ange
lus ſathane qui me colaphiʒet.Senſu
experiẽcie innotuit iſtud pꝛimis paretibꝰ

quos et ſpoliauerũt et vulnerauerũt gra
uilter in naturalibus.et a ꝑadiſi terreſtris
gaundijs et felicitate expulerũt Sicut legik

Beñ ·iij:Hognouit iſtud ⁊ Job ſimili exe
riencia ſeſus qm ad maledicẽdu deo tan
tis impugnatioĩbꝰ et aſtncia eci ſathhan

inducere conatꝰ eſt. Sicut legit᷑. Job.ix.
Ipe eciã criſtus dñs.eiuſdẽ fraudis con
ius in ſẽmetipᷣo eſt ab ipo multiplicit
ctatus ſicut legit᷑.math.iiij.Et marci...et
luce.iiij. et puenit iſta experiẽtcia vſqʒ ad

tpa noſtra.qui conquerentes de hmõitẽ

ptatioĩbus multos audiuimꝰ varias fla

gellationes quas ab ip̃ᷣis demonibꝰ pa⸗

ciebant᷑ miſerabilte eferẽtes.et a nobis
ſuꝑ hüs cõſiliũ requitẽres. Sed et viros
ſactos atqʒ ſacerdotes audiuimꝰpꝛo bu
iuſmõi tẽptatis et afflictis viros ſactos et

ſapiẽtes et epᷣos cõſulẽtes innumera eciõ
hmõi temptamẽta relicta ſunt nobis in

ſcriptis ſanctoꝝ. Sicut igit᷑ lic e ptholo
meo ſuppenere ea que exꝑtꝰ añ eũ a bꝛa

chis in rebus aſtronomicis et eos qui fu
erunt poſt ptholomeũ eaqʒ ptholome⸗
tõſideratioĩbꝰ ſuis depᷣhẽdit.et de ſtellis

et de luminaribus Sic licere nobis debz

fa ſupponere que nobis tantoꝛũ lam ve
u0

gracie manifeſtum eſt eſſe donum. Hos
autem nominabimus tibi et numerg

ſeruitute liberũ inipᷣa cloaca inmundicie

neranda ſcriptis ſuis reliquit antigtas

Et que n& ip̃ᷣi ꝓpꝛia experiencia cogno⸗
nimꝰ⁊? eciã que ſinguli inſemetipᷣis aut in
alijs experiri poſſunt ſi ſenſus ſui diligen
ciam ad hecvolueꝑint adhibere Neq;eni

fas eſt aut vllo mo do conueniens vt ve⸗
ritas ſalutaris quoniã de medio ipᷣaꝛum
contradictionũ eripere et vincere intendi
mꝰdeterioꝛis cõditionis ſit q; veritas illa

cuius in veſtigatio plus habet laboꝛis q;

fructus. Hoc ergo ſuppoſio videlicet
quia bellum agendũ eſt nobis cõtra hua

iar modi poteſtates. et victoꝛia facienda

ſed ad hucalio.ꝙ pſe manifeſtnm eſt. vi
elicet quia foꝛtioꝛes longe et aſtutioꝛes

nobis ſuul manifeſte cõſequens ẽ necei

ſariũ eſſe nobispᷣtervires noſtras atʒ pꝛu
denciam adiuto:iũ.quod non niſi diuie

mus iſta adiutoꝛia.Ex quibus vnũ illud
eſt bellãdi ſcilʒ pericia quod agnoſcebat.
dauid cum diceret. Benedictus dominꝰ
des meꝰ qui docet manꝰ meas ad pꝛeliu
et digitos meos ad bellum.pꝛopter hoc
dictum eſt illud. pꝛouerbio.xxiiij. Uir ſa
piens foꝛtis eſt et vir docł robuſtꝰ et va⸗
lidꝰ.Similiter et illud. Sapiencie.viij.

Timebunt me reges hoꝛrendi et in mul⸗

titudine videboꝛ bonꝰ.et in bello foꝛtis.

Quemadmodum enim ſpeculatio et ex

ploꝛatioſadiutoꝛia magna ſunt bellanti⸗
um Similiter et reliqua bellandi ericic
Sic et pꝛudencia hec qua cognoſcuninx
inſidie aſtucie nec nõ⁊ vires pꝛenomina
toꝛũ hoſtium. magna ſunt adiutoꝛia bel
latoꝛibꝰ ſpiritualib?ꝰ. Secundũ adiu⸗

toꝛium eſt ipſoꝛum hoſtium upugna tio

qᷓ; miſericoꝛs deꝰ perſeipſuʒ interdum fa
cii pugnans ꝓ bellata
Exodi. decimoquari. Fugiamus
iſrahelem dominus deus puguat pio eo
t eiuſdem decimo quinto Domi
nus quaſi vir pugatoꝛ. AIſtud adiuto⸗
rium aguoſcebat dauid quando dicebat
ad eum. Appꝛehende arma et ſcutuʒ
et exurge in adiutorium mibi. Terciũ
auteʒ adiutorium eſt hoſtium refrenatio
ſiue religatio qua omnipotentis dei mi⸗
fericoꝛdia tenet hoſtes hbuiuſmõiligatos
ne pugnẽt contra nos quantuʒvellent/ſiẽ
apparuit in iobad quẽ tẽptãdum ſathan

O un

2 deo ſibi dari pecijt poteſtatem dicẽs. ex

ibꝛ ſuis ſicut legik

8

RKR

Be

tende manũ tuã in pᷣmo Job.Et in pſal.
Catuli leonũ rugiẽtes vt rapiuit ⁊ querat
a deo eſca ſibi.eſcã ſcllicet animaꝝ noſtra

rũ quarũ moꝛte eſuriũt et ſiciũt querãt.in

qua relaxanõe ligate ſunt poteſtates ſue
Nõ eiĩ ĩmittit deus gins noſtras ĩ fauces

eoꝝ ſʒ ſolumõ ꝑmiię eos tẽptare nos vt

pugnare nos. ꝓpter hec dicit apłs in.x.

ij. ad Coꝝ. Fidelis deꝰ qui non pacietur
vos lemptari ſupꝛa.id quod poteſtis.

NQuartũ adiutoꝛiũ ẽ ↄſolatio ſiue con

foꝛtatio. que qntũ adiutoꝛiũ ſit ex ↄtrario
ipius appet videlicet puſillanimitate atʒ

defectione animi.qͥ nihil magis deicit pᷣ
liates.nihil turpius eos victos efficit. qm̃

etiaʒ ſine vulnere ⁊ ſine ictueos terga da

fẽe hoſtibꝰet fugere cõpellit.

eo; Quintuʒ
adiutoꝛiũ ꝓtectio.et ẽ iſta ꝓtectio ſilis ei
qua ꝓtecti ſũt tres pueri in foꝛnace baby

lonica.⁊ ſeruati illeſ in medio ignis q; ꝓ

mittit deus electis. yſaie.xvij. Cum tranſi
eris ꝑ aqua tecũ ero et flumina nõ operi⸗

entte. Cum ambulaueris in igne non cõ
bureris.⁊ flamma non ardebit te ⁊c. De

hac ꝓtectiõe legitur Sapᷣ.v.Dertera ſua

teget eos ⁊ bꝛachio ſancto ſuo defendet il
los Quis eĩ dubitat deũ mirifice operari
in quibuſdã ſanctis ſuis ymmo in oĩbus

adulte etatis.O mnia em̃ concupiſcibilia

mundi ignis ſuntad inflammãda corda
hominũ. Coꝛda autẽ electoꝝ in medio tã
toꝝ ignium frigida ſunt ab incendio ↄcu⸗
piſcenciarũ: ⁊ hoc ſola diuina ꝓtectione
et non minoꝛ miraculo q; tres illi pueri ĩ
foꝛnace babylonica coꝛpaliter ſeruati ſũt
ille. Bextum adiutoꝛium diuine gra

—

cie virtus ẽ mirabilis: inſtar virtutis que
ſampſoni data fuiſſe dicitur ſuꝑ alios ho

mines Judicũ.xiiiij.xv ⁊ xvj. Sieut em̃ vir
tus illalcoꝛpoꝛaliſadmiranda erat alieni
genis in ſampſong: ſimilis in hominib⸗
non inueniebatur naturaliter. Sic et mi⸗
rabiles foꝛtitudines ſemper inuente ſunt
in ſactis.qualis fuit foꝛtitudo in moyſi ie⸗

iunado⁊ helya et ſimiles foꝛtitudines ad

paciendum et ad agendum inuente ſunt
in martyribus ⁊ confeſſoꝛibus:⁊ eas eti⸗

am cottidie experimur in alijs ſanctis.

„

Quis enim nõ miretur vigili i
QAu . niretu ias oꝛati⸗
onum inſtancias:pſalmodiarũ laboꝛes.
ceteraruũqʒ; ſacrarũ exercitationum virtu ⸗

tes in viris ſanctis.et quis eas natu
Ein. ctis. el quis eas nature at⸗
Hibuere audeat.cum vniuerſalis natura
Hominu easnaturalib⸗ ſublimioꝛes mi⸗

ı :
virtutibus
—

retur. Sepumt adiutoꝛiũ diuine gra
cie in bellantibus armatura:qualẽ arma
turam diximus aliquado paciencia. que
3 eni nela⸗ Bipin ignes nuulnerabilia
cuſtodit coꝛda ſanctoꝝ. Pis er gladio pi⸗

ritus quod eſt verbũ dei adeo armantur

ſancti viri aliqui:vt ſtragem hoſtiũ ſpiri⸗

tualiũ vbicunq; illum adduxerint fugere

faciant. Sicut legitur de helya Eccleſtaſti

n

ignis.et verbũ eius quaſi facula ardebat

Ppter hoc dicitur et gladius in labis eo
rum in pſal. Abi alia littera habʒ ⁊ moꝛs
in labijs eoꝛũ. In quoꝛunda aũᷣt labijs

verbũ dei non ẽ gladius neq; moꝛs moꝛ⸗
tis.ſed eſt quaſi carmen muſicũ quod ſu⸗

aui dulciq; ſono canitur:ſicut dicit domi⸗

nus Eʒechieł.xxxiu. Non em̃ ſe in pᷣdican⸗
do geruntvt pugnates in gladio verbuan
dei moꝛtẽ hoſtibus intentãtas:ſed mag:
iocularem aut vſtrionicã geſtitulacionem

vel muſica exercentes. hec igitur ſunt ſe⸗

ptẽ adiutoꝛia neceſſaria bellatibus ⁊ ſub

„

₰

vno eoꝛũ cõpꝛehendimꝰ angeloꝛũ cuſto⸗

diam atq; pᷣſidiũ quã ſepẽ vel maceriam

vocat dñs ꝓſaie.v.dicens. Auferam ſepẽ

eius ⁊ erit in direptionẽ.diruã maceriam
eius.et erit incõculcationẽ. Nõ em̃ dubi⸗
tandũ eſt ſancios angelosdemones cõ⸗
peſcere arcere religare ne noceant homi⸗
nibus qntũ vellent. Sicut legitur Thob.
vij. Quia raphael appᷣhendit demoniuʒ
nomine aſmodeus et religauit euʒ in de⸗
ſerto ſupèrioꝛis egypti. Quoniam au
em manifeſtũ eſt omnẽ pꝛincipem ⁊ om
em ducem exercitui bellatoꝛũ ſuoꝛuʒ iu⸗
xta vires et facultates ſuas et indigenciaʒ

lpᷣoꝛum ꝓpoꝛtionalia adiutoꝛia ꝓuidere

Alioquin inique et ꝓditioſe cum eo age⸗
ret:et gladioſtiũ eos exponeret.atʒ in
ꝓpꝛiam ignominia: et perniciem vtpote
S eos ad bellum mitteret. Ne⸗
ceſſe eſt regem regum exercitui ſuo om̃ia

adiumenta que nominauimus et nume⸗

rauimus exercitui ſuo pꝛeſtare.quoniam

indigencia hmõi adiutoꝛium manifeſta

eſt in toſ exercitu ſanctoꝛum. et ſacultas
talia pᷣſtandi apud ipſum. Quare mani⸗
feſtũ eſt ex his dei graciaʒ hᷣminibꝰ dei
bellatoꝛibꝰ eſſe neceſſariam in tatis ſpiri:
tualiũ belloꝛum diſcriminibꝰ. ⁊ ad faciẽ⸗
dum victoꝛiam ſicut diximus adiutricem

.Panileli etiam ẽ iſtam graciã ſupꝛa na

tura; eſſe. Hoc autẽ lucidius faciemus.ſi

N

. 3 bun

gieii
gaeſeen
Gtaclee
ofigac
giczern
Nnieß,
ſſimüͤte
hiignisn
Nounann
Mee
a
ſ
nnrd
en
ſhirak
iinit
Ntgln⸗
ſchnnnt
Cinmn
ſteßnei⸗
ores
on⸗
wdig
hol⸗
r
ſun

3 her
omn
lan
ſlnet
i
Alyeb

7

(eſcgen
Ppinc
Mhen
N
ise⸗
Prals
Kli⸗
ekfl⸗
nn
Mnie
fefcon
Adlin
Men
Mni

Wün
raente.

“
uheen

NAd

Nictn

iddumn
naſftalgt
Wnni

Bngdnn
n Me
inmaticn
niinn
inni Kdn
õ
rtwenn N

GlnelginD

benclen⸗

gzuiteujin

„Cronand

nahen

S
ſusanan
annufin

illeſam permanere.qha coꝛpus in medio

—. 2

8 N. ſi dixerit quis,qꝛ no eſt neceſſe ani⸗

miſeriã infirmitatẽ bũanarũ animaruʒ

.

patelecimus. Queg igem aſtenſuiu
Hfacile accipi poteſt. Maniteſtum em eſt

omi gladio et igni ſpũali velut inermẽ: et
arida expoſiiã eſſe animam humanã ĩ ſta
iu vite pᷣſenus. Ariditatis em̃ indiciuʒ cer
tiſſimũ facilitas arſionis. q; ad obuiatio
nẽ ignis vel tactũ ſtatim ardeſcere. et niſi
occurratur ſtatim totaliter exuri. Nul

la auit ẽ que heci ſeipa experiri nõ poſſit.
ſtatim em vt ↄcupiſcibile obuiat ei ꝑ cogi

tationẽ et tagit eamꝑ ſenſum ardeſcit de⸗
ſiderio ſeu ↄcupiſcẽcia illius.et niſi occur⸗

OQ ratur tota. ſtatim abijt in flammas ⁊ exu

ritur ardoꝛe libidinis. Idem concupi
ſcibile etia gladius ẽ vulnus amoꝛis moꝛ
tiferi. ſtatim vt coꝛ hbumanũ tetigerit ĩfrin
gensipᷣmq; trãſuerberãs.ex qua facilita⸗
te tcʒ tranſuerberationis. appet iermitas
ab armatura ſcilicʒ ꝓtectionis. Quia igt
ſiue pᷣnoĩatis adiutoꝛijs inceſſater bmôi
arſiones ac vulneratioues paciũtur ani⸗
me humane. Manifeſtum ẽ eas aridas
hmõi ignibus et inermes hmõi gladis

expoſitas eſſe.Paniſeſtũ et

bmõi gladioꝝn. Sic ignes et gladios om⸗
nia moleſta manifeſtũ ẽ eſſe verbi gracia

Jgnominias iniurias. moleſtias ſiue toꝛ⸗
„ mMetq oia ei iſta ira ⁊ odio exurt aias⁊ vul
R nera doloꝛis infligunt eiſdẽ. Amp̃. Et

omnia cõcupiſcibilia et laquei ſunt.ad ir

reciandas eas. et carceres ad detinendũ

— —

In omni ei male amato taptiua ⁊ ligata

—. —

retinet᷑ anima amatis. Sunt et alie innu
merabiles miſerie quibus expoſite ſun

gsnime humane in ſtaiu p̃ſentis miſerie.

uibus naturalibꝛ viribus ſuis ſeſe de
ndere non pꝛeualẽt.Quia igitur nõ mi

nꝰ miraculũ eſt neq; minoꝛiwirtutis ani

mã humanam in megio ignis ſpiritualis

ignis coꝛpalis.⁊ nullo mõ eſt virtutis na
turalis coꝛpus cõbuſtibile ĩ medio ignis
atq; flämarũ illeſuʒ pꝑmanere.wanifeſtũ
eſt nullo modo eſſe virtutes natnral ani⸗
mã humanã in medio hmõi igni atʒ flaã
marũ illeſq ſeruari.Quare neceſſe ẽ hoc

eſſe ſublimdꝛis atʒ nobilioꝛis.Eſt igrvel

ex diuina natura ꝓtegente vt diximꝰ? ꝑ ſe
metipᷣamvel ex diuin evirtutis adiutoꝛio
naturalibus ad eoꝝ ↄſeruationẽ ⁊ defen
ſionẽ a diuina bonitate gratuito dato.

Jfirmãtur vt diximus.

e eſtü etiam ẽp ſe eas
verſari in medio hmoi igniũ.s in medio

quodamodo fiat.

mabus noſtris aliqd melius q; vt natu⸗
ralia eorũ ona ſint.ſed ſuſfficit natura⸗
lia earũ bona. Hocẽ vires mũdari im̃ at

q ſanari. Sola enim mun dicia et ſanita

te naturaliũ tueri ſe poſſũt anime noſtre
ab bmmoiPen alia Wvon emue uia
in adam⁊ eua et in anᷣgelis qui cecderut

mundiſſima atqʒ foꝛtiſſima fuerunt natu

ralialnec tamen mundicia illa et ſanitate

defenſi et conſeruati ſunt. Reſponde

mus ad illud.quia quatacũqʒ eſſet mun⸗

dicia ⁊ ſanitas naturaliũ bonarũ anima

rũ noſtrarũ tamen ex immũdicia ⁊ coꝛru

ptiõe coꝛpoꝝ noſtroꝛũ.et inquinarẽtur et
infirmarẽetur. Certũ enim eſt. quia mũdiſ

ſime creaãtur anime noſtre atqʒ ſaniſſime.

tamen ↄiũctione coꝛpoꝝ coꝛrumpũt᷑ ⁊ in
Amp̃ᷣ. Si coꝛpo⸗
ri febꝛicitanti id eſt febꝛi leui in ſe diſtem2
peranciã habenti piungatur anima qua⸗
tũcũq; ſana in naturalibꝰaviribꝰſuis nũ
quid nõ ſencient febꝛiles eſtus⁊ ardoꝛes
atʒ tremoꝛes.Silr et inſipiditatẽ atʒ ama
ritudinẽ oꝛis.Eode modo neceſſe eſt.vt ⁊
alia ſenſibiliaſiue delectabilia ſint ſiue tri
ſtia ſimilit᷑ ſe habeant.Quare neceſſe eſt
vt infirmetur iuxta infirmitatem coꝛpis ⁊
coꝛrũpat᷑ iuxta coꝛruptionẽ ipſius qntum
ad inferioꝛes vires ſuas. ocs anon
ſolũ coꝛpi coniũcta ẽ ſcõᷣm illas.ſed etiax⸗

pene conmixta.itavt quicqꝗd paſſionis ſit

in coꝛpe.⁊ in iᷣa ſᷣm aliquã dictaru viriuz
luodat AQuare iaʒ declara
tũ ẽ tibi per hec.quia uõ poteſt ſtare ſani

tas et mundicia bonoꝝ naturaliũ in ani⸗

mabꝰ nĩis ꝑ ſe.cũ coꝛruptione et imundi
cia in qua coꝛꝑa nr̃a ſunt in ſtatu miſerie
pᷣſentis.tanta em̃ ẽ coniũctio.y mmo ſocie

tas animarũ ⁊ vnio animarũ noſtrarum

7 coꝛꝑm vt neceſſario coꝛruptionẽ et infir
mitatẽ coꝛpoꝝ ſequat᷑ cœruptio ⁊ infirmi

tas animarũ. Amp̃. Sicut oculus ad

virtutem viſibilẽet pes ad greſſibilẽ. Die

totũ coꝛpus ad totam animã. Sicutigit
turbatus aut obſcuratus oculus aut alit᷑

occaſionatus.turbat et impedit operati⸗

onem virtutis viſibilis: et pes obliquat⸗
aut curuatus operationemvirtutis greſſi

bilis detoꝛquens eam atqʒ deturpans in

in claudicationem. Sic neceſſario totum
coꝛpus quolibʒ modo leſum aut impedi
tum in parte leſionis:et impedimenti ſui

ledet et impediet oꝑationes anime toci⸗
et h̊ generale ẽ ĩ oꝛganis Iã naturalibꝰ ᷣ

y

Be

artiſicialibus quẽadmodũ in cxthara vl
neruis diminuta vel inepte Eenſa impedi
tur opatio cythariʒationis per hec.Et ad
huc modũ ſe habet de alũs.quia igit le⸗
ſum et coꝛruptũ ẽ coʒpus hũanũ in interi
oꝛibus.ymmo ĩ in is ſuis neceſſario le
dit et coꝛrũpit opacòes aĩaꝝ noſtraꝝ inti⸗
mas. que in ipᷣo et per ipᷣm ſũt. Amopli
us. Si humoꝛ coꝛruptus licet naturaliter
coꝛrumpit atq; puertit vim guſtabilem ⁊

Quatoſoꝛtius ſubſtancia coꝛdis natura

virtutibus

Cũ aũt in flãmas ⁊ incendia iam creuerit
inſtar furoꝛis ⁊ inſanie.inſtarq; rabie be
ſtialis atʒ tempeſtatis vehementis.capti⸗
ua anim in omne periculũ rapiunt.Qð
vidiſſe videtur poeta qui dixit. Sero me
dicina paratur. Cum mala per longas in
ualuere moꝛas. Quiviiqʒ nõ niſi de me⸗
dicia naturali loentꝰẽ qꝛ nec aliã docebat
cõtra morbũ hmõi amoris. Om̃ia enim
illa remedia natura excogitauit Q⸗

lũtas ad reſiſtendũ hmõi incendis.cum

ü⸗
appetitiuã exterioꝛem hoc eñ coꝛpoꝛa Aale gnis aa ſufficit vnicuiqʒ libera vo 2

et intima coꝛrumpet et ꝑuertet palatũ co
dis ⁊ vim appetitiuã interioꝛẽ.Que vtiqʒ
coꝛruptio atq; ꝑuerſitas ſenſu manifeſta
olunt.dum tam generaliter nobis ⁊ bona
male ſapiut.et mala bene.malaq; appe⸗
timus ⁊ bona declinamꝰ. Qõ em eſt dul
ce ⁊ amarũ ad palatũ coꝛpis.hoc ẽ bonũ
⁊ malũ ad palatũ coꝛdis. Bonitas eniʒ ⁊
malicia ſapoꝛes ſpũaliũ reru ſunt.vñ re⸗
cte ⁊ veri noĩs ſapiẽs arc⸗ ſpirituali gu⸗
ſtu ſano pꝛeditus.cui res ſapiũt pꝛont ſũt
hoc eſt bone bene.er male male. Ampᷣ
HNatura alan nr̃arũ nõ ẽꝑ ſe abſtrabẽs
Jemetipᷣam a coꝛruptiõe ⁊ puerſitate cor⸗
ponꝝ noſtroꝝ. neq; ẽ per ſemetipſaʒ potẽs
vincere illã.ymmo trahit᷑ ad ipam.⁊ vin⸗
itur. ⁊ cũ illa inuoluitur. hmõi aũt exe ⸗
pluũ ↄuenientiſſimũ et indiciu / certiſſimuʒ
E in medico pꝑitiſſimo febꝛicitante.Cũ em
inualuerit ĩ eo ſitis potus noxij.aut appe
titus alteriꝰ qð ſanitati eius nocere debe
at. ⁊ egritudinem augere. nec pericia ſua
nec amoꝛ ſalutt ſiue ſanitatis ꝓpᷣe abſtra
hunt eũ ab appetitu puerſoſymo obtene
bꝛat᷑ eiꝰ ꝑicia et amor ſanitatſ abſoꝛbet᷑ ĩ

curas vite ſue ꝑiculũ. Uides ergo ꝗ
iſta coꝛruptio ⁊ puerſitas coꝛpalis appeti
tus tota anima ili medici cũ oibꝰ bonis
ſuis vincit ⁊ trahit poſt ſe captiuã in peri⸗
culũ moꝛtis coꝛpalis. Nec poteſt ei reſiſte
re magna meditcinalis artis pericia. neq;
magnũ ſalutis deſideriũ. Sile ẽ pꝛſus in
paſſionibus ſpũalibus.q̃les ſunt appeti⸗
tus voluplatis carnalis. ? alia pueria de
ſideria. q cũ inarſerint. nec amoꝛ naturał
honeſtatis neq; litterarũ quaruũcũq; qͥn⸗
tacuqʒ pꝛudencia ſufficitilla extinguere 2
vincere. ⁊ anima humana ab eis defede⸗
WHhe. oꝛtaſlis aut in inicus eoꝝ cuʒ adhuc
debilia eſſent. et qſi ſcintille tantũ potens
Eẽ ſuꝑ ea anima ex naturalibꝰ bonis ſuis.

eo.abiitq; totꝰ ipᷣe in deſideriũ hmõi genc 7 dicamꝰ. quia natura humana ad

emo peccet vel peccare poſſit niſi volun
tarie. ⁊ nemo poſſit quicq; mali agere oĩ
no inuitus. Quare ſi nõ vult ſeparari.nõ
ſuperabit.⁊ ſi nõ vult ſuccũbere.non ſut
cũbetlita vt nõ vult intelligatur quaſi di⸗
ctio vna ab eo quod ẽnolle nõ ab eo ꝗð
eſt nõ velle. Beſpondemꝰ quia reuᷣe⸗
ra ſi vult quis vincere quacunqʒ tempta⸗
tionẽ.vincit eam vult inq; pᷣciſe ⁊ abſolu
tenõ dicimus ſi vellet. verũ hoc mõ volẽ
di nõ poteſt velle exſe id ẽ ex naturalibꝰ
bonis ſuis anima hũana omi hoꝛa.quo
nia in hoꝛa qua concupiſcibilia vel miſta
bilia peneerrauerint ad ipam.nõ poteſt ſe
ſeruare illeſam? inuulnerata ſicut nea; li
gnũ aridũ in medio incendijnec etiam li
gnũ viride virere vel florere vel frondere
poteſt in hmõi ſtatu eſt em̃ adęeo alligata
coꝛruptioni corpis vt cuũ illa adiuta fuerit
a foris concupiſeibilibus aut triſtabilib⸗
Jequi eam per ſęneceſſe habʒ.De hoc au
E iam diximus in pᷣcedenubus.⁊ pſcru

Ataeius dicemus in ſequentibus.videlicet
n tractatu de temptationibus et reſiſten/

cijs.

Reuertamur ergo ad id in q̊ era
ea que poſt ipſam ſunt.videlicet ad ea q
carnis et mondi ſuntnon patitur defeciũ
in cognitione vel cnitionis certitudine
ue bona ſiue mala ſint. Et etiam ad illa
eſt pfecie ſenſibilis. verbi gracia. Ad ignẽ
et aquam.ad glaãdios et toꝛmenta et vin⸗
cula et cqrceres.ad ſeęditates ⁊ defo'mita
tes ad vulnera et mo:tem. ad om nia alia
ſimilia Mala et corpaliai et certiſſimã ha⸗
bet cogninonem⁊ ſenſus in allibiles. Di
militer ⁊ ad hoꝝ contraria ad ſpiritualia
vero bona⁊? mala prenominatis ſimilia.
ackertieninem Habercagnieichie⸗ nez
enſum. Unde abſqʒ dolore irruit in gla⸗
dios ⁊ ignes ſpirituales.⁊ in mortem iſi
Jiuualem.que eſt ſeparatio anime a deo.

gtn

ſeunmayn
jinitii e

ſoꝛ Tae

laset .

Panimab
luul⸗
ocor
nns a
Cheropo
hunno⸗
tütsrl
cen
nigiist

epoe
Mec
nfinn
Gzſ
Glen
uünn
palt
oß
Horain
lychre/⸗
lari⸗
oswein
ltonsdo⸗
ngpiö⸗
tine

nargcs

ſorgni⸗
nefi
unn
fPinn
R
ſglts
Phäit
2d
innn
ern
Wete
lic

Puin

Nen

lima!
Waw
natö
Mgul
znlen
1 Aſherit
tündertg
nela u
krbeß

RR

i ichitſe
Emnboni
eiaurtt
idiiden⸗
niciuf
Köidt
nanci a
ſomendid
Scisd⸗

„
„

nale noſtrũ.
ſtrũ vincat ⁊ ſupet carnale noſtrũ.⁊vt ſpi

—

Saonam“ ergo ſilem illã hre pfectionẽ
adſpũalia qua hʒ ad carnalia. Erũt igit i

ea eles ſpualitas atz carnalitas.Quare

neutra vicet: alterãatũc.ſi igr ala mioꝛet᷑ ĩ

infinitũ. remanebit altera in ĩfinitũ ea foꝛ
tioꝛ. Ita aũt ẽ ĩ ſtatn muerie iſtius ꝙ ſpũ⸗

alitas et ſenſu et certitudine pene nulla ẽ

in animabꝰ nr̃is. Cũ eĩ deus ſit fons oĩim
ſuauitatũ.om̃ino ĩſuauis ẽ aĩiabus nr̃is ⁊
neq; odoꝛẽ neq; ſapoꝛẽ ſuauitatis eiꝰ ſen
uimus Placoꝛẽ atʒ ſuauitatẽvirtutũ pene
oĩno no papimus.moꝛtẽ peccati ⁊ pctõꝝ
vulnera nõ ſolũ nõ ſentimus eẽ moꝛtẽ.ſʒ
etia in eis inſaniſſime deleccamur. D

xcviij

ſtatu iſto neceſſaria ẽ. Ampliꝰ. Caro
ↄcupiſcit Auerſus ſpm̃.⁊ ſpiritus aduer⸗
ſus carnẽ. Hec eĩ ſibinuicẽ aduerſat vt di
apls in. v. ad Balat. Aut igr eque foꝛtes
ſunt. aut alterũ foꝛtius. O ſi eque foꝛtes
Lũ igr tã rara ẽ vic dia ſpũs õ carnẽ.⁊ tã
crebꝛa carnis ̊ ſpm̃. Pares eĩ deberẽt eẽ
victoꝛie ⁊ nũůero ⁊ magnitudine cũ habe
ant cauſas pares. Si vo caro foꝛtioꝛ ẽ.in
diget igr ſpũs adiutoꝛio illa Minus em
foꝛtis foꝛtioꝛẽ vincere nõ poteſt ꝑ ſex hoc
ẽ adiutoꝛiũ qð querimꝰ. Q ſi dixerit.

deus adiutoꝛ ſit pᷣliantiũ.vᷣtute ſua pꝛe

ſtas eis victoꝛiã. abſq; eo ꝙ aliꝗd nouuʒ

ide ꝗqvidet mũdũ iſtuʒ mare eẽ ſpũale ad apponat aiabꝰeoꝝ:Quẽadmodũ ꝗñ pu

imergẽdas et enecãdas animas nr̃ᷣas.vi⸗
det inqʒ adeo clara viſionevt videt mare
viſibile ad imergẽda coꝛꝑa.Silx ⁊ maris
hiusſpũalis ſpualia periculavidelicet ſi
ctas ſyrenas. ſillã caribdim. tẽpeſtates et
alia pericula ſpũalia.qui ſiłi viſione ſpũa
li videt eiviſioni qua coꝛpalia ſiłia picula
Ex hijs igit et multis alus q̃ facile aggre⸗

gare potes.manitfeſtũ ẽ tibi ſpũale noſtꝝ

hoc ẽ qð in nobis ẽ ſuꝑius atq; nobilius
in infinitũ depᷣſſum ee⁊ debilms factum
eẽqʒ ſit id qð in nobis inferiꝰvidelicʒ car
eceſſe aut eſt vt ſpũaleno

ritualitas pᷣualeat ĩ nobis contra carnali

tatẽ noſtram. neceſſe igr ẽ nobis dari ad

hoc adiutoꝛiũ qð ſufficlat ſpnale nrmide
fendere.ſᷣuare.⁊ carnalevoſtrũ ſubücere
calcare.iugiterq; moꝛtificare.et hocẽ qð
nos vocamus gracia videlicet gratuitum
creatoꝛis donũ qð naturalibꝰ nris appo
nitur.vt ꝑ ĩm ſpũalitas nrᷣa animalitatẽ
noſtrã vincat ⁊ ſupet.captiuet atq; moꝛti⸗

ficet.vides igr neceſſitatẽ.q cogit nos po
B nere graciã.
qꝛ vis appᷣhenſiua notra. ad hoc vt reli⸗

Ampliꝰ. Ja &darauim?

gioſe et deo accepta ſit. indiget cognitõe
ublimioꝛi atʒ nobilioꝛi q; ſit naturaleiui
dẽ cognitiovel quecũq; alia eidẽ acqſita
naturaliter. Nõ aũt minus debitrix e re⸗
ligio ſitatis vis motiua nr̃a nobilis qʒ ap
pᷣheſiua illa.quare ad hoc vt re dioſa ſit

⁊ deo accepeg. neceſſaria ẽ ei affectio ſub⸗

limio: atq; nobilioꝛ.qᷓ; ſit eius qcũq; affe

ctio naturał.qͥ nõ ſit. aut gacie aut gloꝛie.

Affectionũ vᷣo gloꝛie nõ ẽ capaxaut ſuſce
ptibilł aia huana in ſtatu iſto vt iaʒ decla

auimus.quare nõ neceſſaria ẽ ei in ſtatu

iſto affectio glorje. Affectio autẽ gracie in.

gnabat ꝓ filijs iſrł. vᷣtute ſua deijciẽs egi
ptios aut alios hoſtes filioꝝ iſrael.iſte in
pᷣmis deſtruit victoꝛia in pliatibus hmoi.
Nõ em̃ vincit qui virtute ſua non vincit.
cũ em̃ ab alio occidit᷑ aduerſarius.alio i⸗
q̃ʒ cuiꝰ virtus ipᷣius nõ eſt.qð dicimus
pter reges qui vincere dicũtur cũ exercitꝰ
eoꝛũ vincũt.licet ipi pſonaliter nõ pugnẽt
quoniã virtus eoꝛũ virtus exercitꝰ ẽ quo⸗
dammõ. poteſtas em̃ regia exercitus eſt.
Ampliꝰ. nomine regis ⁊ auctoꝛitate
pugnat᷑ ab exercitu ſuo qre ipᷣe illo tropo
et genere loquẽdi pugnat.quare ⁊ vincit.
Si quis aũt amoꝛe alicuius occiderit ho
ſtem ipſius vel vicerit aliter. Non ꝓpter
hoc idem vel occidiſſe hoſtem ve viciſſe
dicendus eſt.wanifeſtũ igitur eſt.quia ꝗ
ſic dicit deſtruit victoꝛiã.quare deſtruit et
coꝛonã. Ar
nem et bonitate in electis.Cum enim nõ
poſſit aliquis ſcõᷣm eum per aliquod qð
in ipᷣo ſit vincere luxuriam in ſe. Non po⸗
teſt ergo habere caſtiiatem. cum caſtitas
ſi quid eſtaut eſſe poteſt /virtus ſit ⁊ boni
tas per qua reſiſtitur luxurie ⁊ vincit᷑ eius
malicia.Et ad hunc modum ſe habet de
aljs. Amplius. Deſtruit et merita et
opera bona.quia vel om̃ino non ſint ne⸗
ceſſaria opera bona ſcõᷣm erroꝛem ipᷣius/⸗
deo per ſemetipᷣm et ꝓpꝛa virtute opera⸗
te reſiſtenciã et deſtructionẽ vicioꝛũ.Et ſi
militer ab eadem ratiõe alia bona.Qua
ex neutra parte erunt meritavidelicet nee
in reſiſtencia vel moꝛtificatione vitioꝛum
nec in affectione alioꝛum bonoꝛum.quia
nõ minꝰattribuẽda ẽ deo affectio bono⸗
rũ qʒdeclinatio maloꝝ. Ampᷣ. Quale
ſeruitiũ debealvis nr̃a appꝛehẽſiua no

„

lis creatoꝛi ĩ alio tractatu ia declarauimꝰi

„

Amplius. Deſtruitvirtutẽ om

De

in capitulo ſcilicet de fide.⁊ hoc ẽ illud vi
delicet credere ei ſupꝛa ſe et ↄłra ſe. Quia
igit no minus bonus ẽ creatoꝛ.q; verus
vel verax. Sed hmòi ſeruitiũ debet ei ra
te ſue veritatis.deꝑebit ei ſile fuitiuʒ a

virtute nra motiuaclobili. rone ſue boni
atis. Qꝛ ſi dixerit ꝗs ꝗ nõ debet eipᷣ

ſ illud ſᷣuitiũ ratiõe ſueveritatis autve
racitatis ſed ratioõe ſue dñationis.qꝛ ſcilʒ
dñs ẽ. ⁊ iubet vt ei ſic ccedat᷑. Uerũ vtiqʒ
dicit. SZed eodẽ mõ iubet.⁊ vt ſic diligat
videlicet vt ſupꝛa oĩa ⁊ cotra ola ⁊ gralis
Diligat.qꝛ ſi illud ẽ ſuꝑ vires virtulis ĩtel⸗
lectiue et poſſe ip̃ᷣius et donũ deſuꝑ ei ad
ueniens erit ex hoc ſupꝛa poſſevᷣtutis mo
aiue ⁊ donũ deſuꝑ adueniens. Non em̃
potentioꝛẽ fecit deus virtutem illã appꝛe⸗
henſiuã ad cognoſcendũ quolibʒ mõ/qʒ
iſta motiuã ad diligendũ.neq; ecõuerſo.
Quare.neceſſariũ ẽ donũ gratuitu diui

Amplius. IJbidẽ diximꝰ ⁊ declaraui⸗
mus ꝗqꝛ diligere bonũ iunqũtũ bonũvł qꝛ

bonũ.nõ ẽ ſimpłr virtuo ſum neq; gracia

habẽs aut meritũ.Eſt eniz hmõi dilectio
ſuaſa aliena bonitate vel attracta benefi
cijs.ſic ⁊ dilectio amicoꝝ ⁊ bñficioꝝ.qua⸗
re nihil habet laudis aut gr̃e iuxta teſtio⸗

nia veritatis in euagelio.Diligere autem
malũ ut aduerſariũ hoc eſt virtutſ ⁊ gre

diligẽtis.⁊ ꝑ eaſdẽ vias generaliter eſt de

clarare ⁊ ſtabilire dilectionẽvirtuoſã ſiue

virtutẽ ꝑ quas ſtabilinimus ⁊ declaraui
mus fidem virtutẽ.Sicut em̃ non ſua vir

tute credit aliquis qui ꝓbabilitate ipius

ſuaſus/aut enidencia veritatis illiꝰvel ne
ceſſitate ſylogiſtica et pulſus credit illud.
non ſua luce vt ira dicamꝰ.licet in parte
iſta.ſed aliena videlicet ſquã vel ꝓbabili
tas inducit.aut euidencia veritatis inmi
tit.aut neceſſitasdemonſtratiõis inpin⸗
git atʒ infigit. Sic nec ſua virtute nec ſua

bonitate diligit aliquid qui bonitate ipi⸗
us illectus ⁊ abſtractus diligit illud.⁊ nõ

ſuo caloꝛe vt ita dicamꝰ ſed alieno.ſalis
eſt em̃ bonitas aliena que vtiq; ignis eſt
ſpũalis ad calefaciẽda coꝛda caloꝛe amo

ris cum ipᷣm calefecerit. Amplius.Ge
neratio iſta amoꝛis naturalis ẽ. naturał
em ẽ generatio affectiõis ꝑ appᷣhenſiõem
ſicut dicit ariſtoł.quia delectabile ymagi
natu mouet. ⁊ mo tus ille intelligit᷑ deſi⸗
deriũ.nec ĩtendit ariſto.de generatõe de
ſiderij niſi naturał.Cuiꝰ aũt generatõ na

virtutibus

turalis ẽ im qʒ naturale ẽ. Quare hmõi

amoꝛ ſiue duectio qua aliud diligit᷑ inqn
tũ bonũ.naturalẽ tm̃̊. Ampliꝛ. ꝗs nõ
videat.qꝛ innatũ ẽ vnicuiq; nrm diligere
bonũ inqntũ bonũ.⁊ qꝛ bonũ q; natus
ẽ amoꝛ generari ꝑ appᷣhenſionẽ bonitatj.
quẽadmodũ caloꝛ per lumẽ.qð em̃ eſt lu
mẽ ad caloꝛẽ hoc ẽ appᷣhẽſio ſiue cogni⸗
tio bonitatis ad amoꝛẽ. Attende ergo qᷣ
amoꝛ dei.qꝛ bonus.⁊ inqñtũ bonꝰ. Sic

ẽ ex dono vel bonitate in amãate ſic caloꝛ

in lucido vel luminoſo.⁊ ſicut calefactio.
ſʒ hoc quidẽ ẽ naturali efficiẽcia ⁊ genera
tione.amoꝛ aułẽ virtuoſus quẽ hic ſtabi
lire inten dimꝰẽ ſilr ex diuia bonitate ven
nõ ꝑ appᷣhẽſionẽ nec ꝑ generationẽ natu
ralẽ vt diximus ſʒ ꝑ donationẽ vt ita loq
mur ⁊ vt donũ. Si quis aut quela
rũ creet hmõi amoꝛ a deo.dicimus ꝙ

. i ſic. Ille autẽ aliꝰ nõ creatura deo.ymmo
bonitatis virtuti noſtre motiue nobili. Malio mõ creationis ⁊ effectiõis.ab eo effi

cit᷑.Creatio em̃ ei ſolius diuine volũta⸗
tis ẽabſq; vllo mõ effectiuo cuiuſcũq; rei
Ibi auũt nõ ẽ effectioabſqʒ medio.qm̃ me
dia ẽ appᷣhenſio. Sicut caloꝛẽ non ꝓp:ie
creat deus:qm̃ ꝑ mediũ lumẽ ſolis illum
operat᷑ in mundo iſto inferioꝛi.Eo auteʒ

mõ qͥ ðꝛ creatoꝛ oĩm ⁊ creaſſe oĩa:maniſe
ſtũ ẽ ipᷣm creare quãtũcunqʒ bonuʒ amo
Si ꝗas querat qualiter amoꝛ creet

rẽ.

et generetur abſqʒ appᷣbeſiõe cum caldꝛ
nõ videat in multis generari ſine lumie.
Rũñdemꝰ.qꝛ ⁊ caloꝛ ex ſolo motu ſine lu⸗

mine generat᷑.Et qꝛ ignis elemęntũ qͥ to

tũ aerẽ circũdat⁊ circuuoluit atʒ deſuꝑ cir
cũtegit.Cũ ſit calidus in vltiate caloꝛis le
nebꝛoſus ẽ ĩ ſe:hoc ẽ lumine carẽs. Di em

luminoſus eẽt.totũ celũ ſp ardere lumie
videret᷑.? quẽadmodũ flama deſupꝑ totũ

aerẽ circũt eret.

plius. Dedlaraui

mꝛ in tractatu de huptiimo quia oẽs vir

tutes et oĩa dona graciarũ quas requiru

neceſſitas ſalutis infunduũt᷑ ſimul in par⸗

uubl baptiʒzatis.Qð manifeſtuʒ ẽ fieri ſine

apphenſione. niſi foꝛte quis vocet appꝛe
henſion? hic tactus qua ſentit paruulus
aquã Aiai ſancrificatã qua pfundit vel
in qua mergitur.Et generalg dona gra⸗
rũ atʒ virtutũ de quibꝰ hic agimꝰ ꝙ ma⸗
ioꝛi parte ſine appᷣhenſiõe reꝝ ſuaꝝ ĩfun⸗

di.⁊ nõ per appᷣhenſionẽ effectiue. Licet

interdũ cum appᷣhenſione aliqð eoꝝ vel
aliquid infundatur. Sicut interdum gra
oõpunctionis ⁊ gra deuotionis: necnon

Gum

znpii
icelhe
aunalibu
nektafn
übmole
Candefi
nusea bie
1 Kuoselia
ſquale
idatgean
nalundli
fonierbnn
ſced
ovhot
aſandeiu
Gupimmusn
klerius dll

htigafun
Phnrüim
Kdagonn:
naltün

fuserden
nond ane

rigcee
eni
Man⸗
amnange
Glenrd
Mranon
Nommot
Goeleuat
ſurſorin
Ginirni
noenta
hatesd⸗
lſflacioan
Eusrenn
Nchnese
ſuäſi
ſtteſte
hiniti
srd
Pnlgtoin
henni.
ccei
Uigein
huldenn
fucgepen
ſalimif
ohn
L Dhegnden
gbon
fmmn,

„

„
ng

dnn.

Katnis

öbild en

N. Anen
tinginidn⸗
ein miki
ſorſianen
molasih
togenenme
onalionift
Dusu
Madeo.
eummader
ſolus dinn.
eiecidan
bchne⸗
Naiuniſe
ntcrkdek
iinc ⸗
aummt
pbiſpen
raborpot

ſacras exbo:tationes audietibus. aut in

diuinalibus rebus meditãtibꝰ infundun

tur. Et qm̃ ſufficere ibi debẽt ad ſtabilien

du bmoi amoꝛẽ ea in pꝛenominato tra
ctatu de fide loquẽtes diximꝰ.no repete⸗

mus ea hic. tu ergo debes reminiſci eoꝛũ
Lvt nos alia pſequamur S
qualit᷑ hmõi amoꝛe videlicʒ gratuito

Di ꝗs ergo qᷓ

id eſt gratis dato ⁊ non naturali ſʒ ſupꝛa
2

natura diligat de?. Dicim⸗

foꝛtiter bmoi amoꝛe intendit ei: ? eius q

. 7 5

ritur honoꝛ et gloꝛia ⁊ eo diligitur inqʒtũ

bonꝰ nõ aũt ꝗq bonꝰvt determinauimꝰ:
et ſicut de fide diximus.qꝛ ipſa ẽ obedien
cia virtutis nre appᷣhenſiue nobilis q ẽ in
teillectiua.Et ſic fide hmõi credũtur oĩa q
ptinẽt ad fundamentum vere religionis.
Biebmol amoꝛe diligũtur oĩa qͥ ꝑtinent
ad dei gloꝛia ⁊ honoꝛe.⁊ etiã querũtur et
fiunt et ſů ann Sil 7 omi bñplacita
ipᷣius et declinãtur cõtraria.hmoi etiam
amoꝛe amat᷑ moꝛs ꝓpᷣa et delectabil effi
citur: in quo pculdubio bmõi amoꝛ na⸗
turã ſua euidetervincit et etiã ſemetipſuʒ:

amoꝛe nãqʒ naturali ſuſtineri hoſſʒ moꝛs
ꝓſic amato:amarivero nõ poſſʒ qm̃ aðo
amara ẽ adðo inimica nature Si ꝗs aũt
querat de inſaniſſimis hereticis.q viden
tur amoꝛe demẽtiſſimo amare moꝛtem?
nõ tm̃ ſuſtinere foꝛtiter quin etiaʒ ample

(i delectabiliter. Jam rũdemꝰ in hoc ꝙ
M ſcut foꝛtitudo viderur in eis et paciencia

qð ẽ infirmitas atʒ debiliłas. Sic⁊ amen
cia nõ anloꝛ qð in eis amoꝛ viden pot⁊

illudit eis dyabolus quẽadmodũ cõſue⸗

uit illudi paruulis quibus caſus ſilat eſſe

ſaltus.⁊ qntũcũqʒ ſaltu ſe vulnerauerint

dicltur eis a nutricibus et matribꝰ qᷓʒ bñ
altaſti fili mi. ꝑ quã adulatimmẽ ſe magſ
ſaltaſſe ſtrennua qʒ ſtalie cecidiſſe credur
binc em̃ ẽ ꝙ gaudentde ipᷣa vulneratiõe
caſus:nõ vtiqʒ vero gaudio ſʒ potiꝰ ſom⸗
pniato.inſtar freneticoꝝ ridentiũ atʒ cre⸗
pentiũ. Amolius Sicut fides infirma
et claudicãs eſt que pendet ex diſpoſitiõi
bꝰ que ſunt apud res vt in nomianto tra
ctatu declarguimus. Sic et dilectio infir⸗
ma que pendet ex reruʒ bonitatis:quare

ſicut hmòi fides virtus nõ eſt.ita nec dile

ctio hmõi virtus erit. ſD£ ſi dixerit:qa

N dilectio que in deũ ẽ ideo firma ẽ ⁊virtus
qꝛ bonitas dei cui innitit᷑ imutabilis ẽ:et
ſixa atʒ firma in vltimitate firmitatis.E.

cie erũt ꝓphete ſublimi

rat euidẽter:quẽadmodũ clauda nõ iðo
firmioꝛ ẽ:qꝛlidius ẽ pauimentũ aut ſu⸗
ſtentamentu cui pede claudo vnit᷑. Nec
ipᷣe pes inde foꝛtioꝛ. Sic nec affectus ſiue

vis motiua nra nobilis ex hoc firmioꝛ ẽ ĩ
parte illa:quia firmi imo fulcimento di⸗
uine bonitatis innitiAr:nec pes eius mi⸗
nus claudus id ẽ dilectio. Lũc em̃p ean⸗
dem viam ſtrata aut idem panimentum
claudi et ceci ambulaãtes eque firmit᷑ am⸗
bularẽt. Hoc aũt nõ ẽ verũ ⁊ hoc ẽ:qm et
ſi eiuſdem foꝛtitudinis vł firmitatis fulci
mento innitant᷑ no tamẽ eque foꝛtit inni
tũtur eidẽ.ymmo claudi ifirmiter. Hmoi
autẽ exemplũ euidẽs eſt in hoĩe altero pe
de mutilato.qm̃ greſſus eius nõ eſt recii⸗
oꝛ ſi ambulet lignipede ferrea qᷓʒ ſi ligni⸗ꝰ
pede lignea. Nec ipſemet in ſe magis fir
mus aut foꝛtis.Et de hüjs ſatiſfecimꝰtibiĩ
pcedẽtibus. Amp. Si vis nra appᷣbe⸗
ſiua nobis deſupꝑ recipit illuminationes
nobiles naturalibus ſublimioꝛes alq; pᷣ⸗
ſtantioꝛescur non ſilr et vis noſtra moni
ua nobilis congruẽtes ſibi deſuꝑ reciꝑet
pfectiones naturalibus melioꝛes. cũ ⁊ ill
magis egeat⁊ ꝑiculoſius careat.Ea ſiqui
dẽ bello quocũq; vicioꝝ expugnata.nipil
ſuꝑẽ nobis reſidui.ea vᷣo defenſa atʒ ſal⸗

ua ⁊ oĩa in tuto ſunt.et victoꝛes exiſtimꝰ.

Amp̃.Wanifeſtuũ ꝗꝛ ꝓphecia illumia
tio ẽ ſuꝑ oes illuminatiões animaruũ nra
rũ. Manifeſtũ aũt ẽ illã nõ nature nr̃e vi⸗
ſu vel oꝑpatiõe.ſed ſolo creatoꝛis munere
gratuito aduenire. Sicet ſunt multe alie
tales illuminationes.ſicut et reuelanões
oẽs eoꝝ.quonꝝ cognitionẽ nõ attingit ĩtel
lectꝰ humani naturalis poſſibilitas. ant
igr cum iſtis dabit ꝓpoꝛtionales affecio
nes deꝰ eis abus dat hmõiillumĩanões
aut nõ. ſi dat. Pabęmꝰqð intendimꝰ Si
vero nõ dat.In ſolo iggur lumine ꝓpphe
ꝛes alijs hoĩbꝰ.
In alijs aũt ſiles aut equales. Hoc auteʒ
manifeſte ſemꝑ apparuit ſalſum eẽ. ſꝑ eĩ
ꝓphete ceteris ſanctis viris vita ſanctio⸗
res ⁊ ſublimioꝛes extiterũt tanto qnto ꝓ⸗
phecie lumine clarioꝛes. Amp̃. Lum
naturalis cognitio nec ſit naturali dilecti⸗
one inferioꝛ. nec magis diſts a ſtatu glo
rie. intercidit aut mediũ inter cognitioneʒ
natnralẽ ⁊ eã q̃ ẽ gloꝛie. Mediũin; gra⸗
cie qð ẽ fides.vt ia declarauimꝰ. Interci⸗
det igr ⁊ inter dilectionẽ naturalẽ ⁊ eam

dilectionẽ ꝗ eſt gloꝛie media.Et ad hunc
P

Z

modũ ẽ oſtendere de alijs affeationib.

habitibus. videlicet ð ſpe imoꝛe et qui
P Puſcunqʒ; alijs. Q ſi quefat.vtrũ appᷣ
henſio ſiue cognitio q ẽ vel erit gloꝛie.pa
riat dilectione ſibi congruenteʒ in gloꝛia.
Reſpõdemus q; nõ ẽ neceſſe.quoni⸗
am ſimul anime aanemſender totum
qð ẽ gloꝛie nõ pars poſt partẽ ſed ex fon
te vno totũ ſimul effluet. et ſi iſtud ↄcede
remus.nõ eſſet cõtra id qð hic dicimꝰ. ſʒ
potius cõtra aduerſarios. Si em̃ natura
lis cognitio naturalẽ parit dilectionem ⁊
eęa q eſt gracie cognitioſeã que ẽ gloꝛie di
lectionem.quare et ea que e gre cognitio
vigelʒ fides congruentẽ ſibi pariet dileci⸗
onẽ que ſilr erit gloꝛie nõ nature. Jaʒ
oigr ſtabiliuimus tibi virtutes ſublimes ⁊
nobiles traſcendẽtes nobilitate tam con
ſuetudinales q; naturales ſtabilitiõevni
uerſali. ⁊ oſtendimꝰ tibi differẽcias eoꝛũ
videlicet cõſuetudinaliũ et naturaliũ.Et
OANconſuetudinales adiumenta quedam
ſunt viriũ noſtrarũ naturaliũ leſarum et
multipliciter infirmarũ.quẽadmodum qᷓ
dã inſtrumenta et adiumenta ſunt pedũ
occaſionatoꝛũ et manuum.Et qm natura
les virtutes ſunt ſicut mẽbꝛa ſana pedes
ſcilicet ⁊ manus. Uerũtamen quibꝰ nõ ẽ
poſſibile ambulare ſi npꝛavel vitſa planũ
naturalis equitatis. Et ꝗa nõ eſt per eas
operari vltra limites nature vel ſupꝛa.ne
q; coꝛpaliter neq; ſpiritualiteret quia iſte
etiã ſi in nobis pfecte inuenirẽtur.no poſ
ſunt nos defendere vel tueri a coꝛruptiõe
in qua ſumus.neq; a paſſionũ pꝛelijs.ne
ꝙ; inſidijs et inſultibꝰ malignoꝝ ſpirituũ
Etiã quia ſi eſſet vera ſentencia platonis
de aiabus huanis eẽt vnaqueq; earuʒ in
iſta miſeria ſicut eger medicus febꝛicitas
Eetigimꝰ auũt exempla multa de iſta
miſeria ⁊ cõparqtiões videlicet quia aia
humana eſt in e moꝛtis hmòi ſicut li
gni aridũ in medio ignis.⁊ ſicut hõ mer
lus in ꝓfundo maris aut aquarũ multaꝝ
⁊ ſicut aqua fluidiſſima atʒ labiliſſima in
vaſe vndiq; pfoꝛato.E tſimilia multa di⸗ „
Jmus que ſenſu manifeſta ſunt Exꝗqbus
cõſeques ẽ ex neceſſitate ſublimioꝛes ani⸗
mabus huanis in hac vita virtutes eſſe
neceſſarias q illas in medio ignis bmõi
tueant ab incẽdio et pfundo aquaꝝ alia
q; defectiõe et invaſis foꝛaminoſis.id eſt
in coꝛpibus iſtis eas ↄtineãt atq; ſeruẽt a

virtutibus

quẽtibus qꝛ oꝛiginalis coꝛruptio eſt tolts
diſcrimioſitas iſta atq; periculoſitas qud
diximꝰ.et ẽ longe maio: atq; numeroſioꝛ

in periculis qua dixerimꝰ Declaranimus

etiã cuʒ hijs oĩbus.quia iſte ſublimioꝛes

creatoꝛ electis ſuis inſeruit ad volandum

virtutes. que merito theologice nominã⸗
de ſunt.qꝛ iſte ſublimioꝛes ſunt ſic ille q̃s

in ſublime beatitudinis.Et quia operati⸗
ones earũ volatꝰ ſunt cõꝑatione opera⸗

generibꝰ. Exepla vo que de miſeria aiau
humanarũ quas in pᷣſenti vita paciũt p⸗

tionũ que ſunt ex alijs duobus virtutum

poſuimus ꝓſequi ſuꝑſedimus. ꝓlixitate

timentes.Declarauimus etia tibi ꝙ neqʒ

ↄſuetudinales neq; naturales ſunt pfecie

bonitatis autvirtuoſitatis.Et ꝓpthocno

ſunt digne vᷣo noĩe viriutis aut bonitatt.
ga neq; ve bonos aut virtuoſos efficinnt

multas eius queſtiones q̃s audiſti ⁊ ꝓpt

de ea.credẽtes ꝙ ꝑ ea nõ poſſet aliq cea

eos ĩ quibus ſũt. Specialit᷑ aũt de dileci
one naturali latius ꝓſecuti ſumus.ꝓpter

opiniones aliquoꝝ qui nõ recte ſenſerũt

tura diligere creatoꝛẽ plus q̃ᷓʒ ſe.et hũcer
roꝛem euidẽter tibi deſtruximus. Similis⸗

ter ⁊ erro alium quoꝛnudã qui opinati
ſunt eã non differre ſcõm ſpeciem ab iſta
dilectione ſublimi et nobili.ſed ſᷣm maiꝰ
et minus ſolũ.quos ex neceſſitate ſeqtur.

ꝙ natura et gloꝛia.et ea que ſunt nature

et gloꝛie nõ differũt niſi ſ̃m magis et mi⸗
nus.Et ꝓpter hoc vita pᷣſens ſtatꝰanima

rũ hicet ſtatus gloꝛie nõ erunt differẽtes

niſi ꝑ eundem modũ.hoc autem deſtrue

us in ſequentibus. Saü volueris
ymaginari puritatẽ ac nobilitatem ſubli

mis dilectionis. reminiſci debes eoꝝ que
audiſti in tractatu fidei virtutis.Eſt em ſi

.

7
R
.

milimna ſgin generatione: quia deſup-

tantũ ẽ videlʒ a datoꝛe bonoꝝ quẽadmo

dũ fides ẽ generełbis mõlqm̃ vt dictũ ẽ

ab eo quẽdmodũ fides nõ ꝑ opationem

naturalẽ ipiꝰ quẽadmodũ cultellꝰalit᷑ a

fabro alit᷑ a datoꝛe ꝗ dat eũ fabꝛicatũ atʒ

ↄpletũ.Tercio ſiliſſima ẽ ei rectitudine cõᷣ

tra claugicationẽ qu ibi dirimꝰ ⁊ bicteti

gimus.Quarto foꝛtitudine qᷓ armat ⁊ ꝓ⸗

tegit animã in qua ẽ. maxie odio ⁊ ira

contra iacula ignita iniuriarũ cõtumelia
rũ atʒ pſecutionũ omniuũ. Lũ vᷣo volu
eris ymaginari ceterasvirtutes ſiles huic
ymaginaberis eas ex ſilitudine appᷣben⸗

.t. et diſpſione. Faciem auũt lciri in ſe- ſionu ſublimiu qualis ẽ ꝓphecia cum ra

S

pisſuis⸗

Uinarüre
apuc nos
ſun etele
num. D.
oies t
ſimust
ſuigaen
jbenea
lie Men
iton
fel Aude

mMuͤͦtshno

gusoceyi
Npukuit

ſlegt bei

Pigii
ſsſmneii
ſmere
Aeou
uen
Med
ne⸗
fine
ni
noör
gſi
A
giein
Nnaput
luehe
Mun n
Nchlittt
Uehguel.
Muesenn
lgnaal
minſi
Priſen
Mc
N
Wöun
Nunn
ſon ſ
kgzdf
ſalan
ſuptn
ſoig
mnnel
mitt
poten
ckeiin
oſan

p/
enn Nt
N
dul R;
. eg. ,
miorzſung
nlendn
* * N

8 1 .

——

guio ſere
erpöofte
Ntmin
rſanhenes
iujlnsſan
Enmn oiſns

„

V 772 .
Seniinn
s N *
Y

9
2

E

—

—— =
.
——
S
= £
E — —2——=
— –— = S=n1ꝛ —
= = =
—— =
= = =

— —
S

mis ſuis ⁊ intellectus ſanctus.et modi di rie qʒ deoꝛſum retrocedere et recidere na
uinarũ reuelationũ ſunt in hoc mũdo turaliter potentioꝛx aptio: ſit vtpote ad il

apud nos. Quẽadmodũ em̃ illa ſuſpen-⸗ l
ſum et eleuatuũ in ſublimi intellectuʒ hũa
num. Maxime autẽ a ſenſibꝰ et alis que
coꝛpis ſunt.Sic⁊ ille in ſpiritualibꝰ⁊ ſub

creata. Qõ ſi quęſierit quis. et vbi et
vn iat ſanitas àQ pnominata ifirmi
ate et liberatio a pᷣdicta coꝛruptione.
Reſpõdemus qꝛ a datoꝛe hmõi virtu⸗

limibus ſuſpenſum et eleuatũ detinẽt af⸗ tũ q ſimul cuʒ illis vtranq; largit quibus

fectũ. Hocẽ vim noſtra motiuã nobilem. ipas infuderit.hoc aũt maxime virtutes
Cuið exemplũ vnũ ẽ in beato mauro bea Rcramenor et ſacramentaliũ ꝗᷓ in ipſis
i benedicti diſcipulo. quẽ virtus obediẽ. fieri conſueuit. licet ⁊ alibi et aliter ĩterdũ
cie adeo rapuit et ſuſpendit a ſenſibusvot hoc faciat ſicut declarauimꝰin tractatu ð

aquã nõ videret. ⁊ ꝑ ea intrepidus curre eiſdẽYẽ. Si as vo dixerit auc ſüt

ret. Aliud exemplũ in ada ⁊ eua quoꝛum hinõòi virtutibus pᷣditi ſunt.vel eas hahe

mẽtes hmõi virtutes velut in ſublime ra ant. Reſpondemꝰ ꝗꝛ reuera perpauci ſũto

ptas adeo in hijs qᷓ ſurſuʒ ſũt occupabat qui eas habeat in pfectione et coplemen

prßuclita ſud coꝛpalẽ nõ cognoſcerent. to. inus aũt pauci ſunt qui eas habent
vt

egit Beñ.ijj. Scdo ymaginabenis mediocritate multo ꝑ plures autẽ habẽt
ipas ex ſui pfectiõe quales apparet in vi« eas in maxima imꝑ ectione ? pene inicia
ris ſanctiſſimis.ꝗ ita ſũt ĩ mũdo iſto.acſi liter.⁊ hijs oẽs cõpꝑatione vicioſe młlitu⸗
iam extra eſſent.et quaſi viuunt in ſeculo dinis ppauci ſunt.Dicimꝰetiã quia multi
altero et altioꝛi.icut dicit Aplus. noſtra eas habẽt in quibus no apparent ꝓpter
aũt ↄuerſatio in celis ẽ. Lucidius aũt ap⸗ multas cauſas.quarũ vna ẽ ſilitudo que

parebũt tibi cũ didiceris ꝗd ẽ effe in ſpiri ẽ in forinſecis oꝑationibus naturalibus

ꝛu. Iſte em virtutes faciũt nos eẽ in ſpĩ et¶⁊ virtuoſis et etia vicioſis. ſicut eſt in ixſo
faciũt eẽ ſpũales.⁊ faciũt hoĩes ſupꝛa ho ambulare et in ipᷣo co medere.ſiue eniz ey
mieſ ⁊ pluſq; hoĩes.qð ĩſinuabat aplłs ĩ p virtute quis comedat ſiue ernaturali ap⸗
mo pᷣme ad cori.dicẽs.Lũ lites ⁊ ↄtentio petitu ſiue ex deſiderio voluptalis guſta⸗

nes ſint in vobis.in me adhuc hoies eſtſ. bilis ſimilime ſunt opatones foꝛinſece in
Tercio ex ↄpatiõe vitioꝝ qumẽadmo actu comedendi. et plerũq; nibil omino

dũ eĩ vicia animã humanam deijciũt atʒ differũt vel differre vident. Scoa cauſa ẽ

demergũt.in ea que ſub õa ⁊ poſt ißam ranitas operationuũ ſublimium. Pauciſſi
ſunt. et in eiſdẽ illã alligat incarcerat et ca ꝓ mis em̃ datũ ẽ illud ſꝑ eẽ in ſp̃j. Ubi aũt

ptiuant. Naturales vo virtutes eam tenet ſepius hoc ↄtingit hocẽ oꝑationes.q ma
cuſtodiũt ⁊ ↄſeruãt ĩ ſtatu ſuo ⁊ rectitudi
ne naturali. Sic iſte ſublimes et nobiles

gis ſepe animam humanam ſic eleuant
. oꝛatio ſunt et ↄtẽplatio. nec mirandu eſt
virtutes eam rapiũt et eleuat a ſeĩa.hoc tibi ſi rare ſunt opationes hmõicuʒ rariſ
ẽa naturalibꝰſuis.et ſupꝛa ſe velut ſuſp⸗ ſimi ſint operatoꝛes.De bonis em̃ ac ſan

. „

ſam in ſpuᷣalibus et eternis em tenent. ciis viris pauciſſimi ſun qui intendt ad

Manifeſtũ ẽ autẽ he ex cauſa et ꝓpoꝛti eęas. Tercia cauſa e ſubtilitas ac ſpi

——

one.Cũ em̃ iſte virtutes ſublimes ⁊ nobi ritualitas earũ.hoc Evirtutũ hmõi q̃ dif⸗
les nõ minꝰpotẽtes ſicut naturalit᷑ in ani ficilime cognoſcibiles ſunt. ipſos em̃ pleꝝ
mã humana qᷓ; ipſa vicia.conſequẽs erit q; latẽt in quibꝰſunt.⁊ ipſimet ſunt ꝗ ma

vt eam naturaliter aut plus aut eque poſ rme timẽt etiq cũ ipas habẽtvt fone non

ſunt naturaliter eleuare ſupꝛa ſę vt vicia habeat. Reminiſci etia debes hiceoꝝ
eaʒ dimitrere infra ſe. Ampᷣ. Acoꝛpo q pᷣdiximꝰ in pcedeubꝰ in declaratiõe hu
ralia iſta et aduca p infirmitatẽ dico coꝛ iuſmõi ſcʒ qm̃ nec veri nomis bonitates
ruptionis.poſſunt in eam hanc depꝛehẽ⸗ nec ſunt.nec. vᷣe bonos efficiũt.neqʒ vᷣevir
ſionẽ quã diximus.erit ex neceſſariovtſoi tuoſos niſi virtutes iſte ð quib hic loqui
ritualia et eterna per ſanitatẽ pᷣdicte infir-⸗ mur. Et hoc quidẽ ẽ qm nec ve rectos
mitatis ⁊ liberationẽ ab illa coꝛtruptione nec ve iuſtos. Si eniʒ vt alibi diciciſti re
poterũt in ipam eleugtionẽ quã dirimus ctũ ẽ cuiꝰmedia nõ exeũt ab extremis. re⸗
et etiã tanto ampliꝰ qnto ip̃a foꝛtioꝛa ſũt. ctũ inq; in magnitudinibus erit ad ſilitu
caducis ⁊ coꝛpalibus.Et ipa gnima hbũa⸗ dinẽ et ꝓpoꝛtionẽ hmõi in moꝛibꝰ.cuius
na ſurſum tendere ad ſublim̃e ſclic; gio media nõ exeũt ab extremis.exlrema aut
b u

.ð,ð s 7 . . . — R
Curaat 4

S

E

exiens ab eo in aliquo erit recta.

imi cõmodũ.

De „

vite noſtre nõ ſunt alia niſi pᷣncipiũ eiꝰ et

finisno c autẽ pucipiu ex quo fuvita nra
et finis ad quẽ fit nideus Cũ igit ſicut ẽ
ex deo totaliter ſic cit et ad ipᷣm. Tũc erit
recta ꝓculdubio vita noſtra. Eodem mõ
de intentiõe et de oꝑatiõe ſe habet.quo

nia cũ fuerit intentio ex deo⁊ ad ip̃m non

plius. Rectũ nõ habet curuitatẽ nec defle

rionẽ. Curuſtas autẽ reditus ẽ ad pᷣncipi⸗
um. deſlerio vero exitus in latus. Intẽcio

igit et oꝑatio quibus aliꝗs intẽdit ⁊ ope
ratur ſibimet.hoc ẽ ꝓpter ſe.qð eſt dicere

ꝓpter comodũ ſuũ vel vtilitatẽ ſu vł ali

quid aliud eoꝝ circa que verſant᷑ hũana
deſideria intentio ⁊ operatio curue ſunt.
exeuntes em̃ ab intendẽte et operante. in
eundem redeũt et recuruaãtur.Deflexionẽ
vero babẽt intentiões⁊ oꝑatiões que in
ꝓximi cõmodũ vel nocumentũ finalit᷑ fi
unt. In latus vo ſiniſtrũ exiit intentio vel
operatio iuxta ↄſuetudinẽ ſcripture ſaere
cum ꝑ eam nocumentũ ꝓximi finaliter q⸗
ritur. In latus vᷣo dextruũ. cum eiuſdẽ ꝓxi

—

imi comodu. Intellige aut ↄmodũ larga
iuren ice vt erii honoꝛ et voluptas ⁊ pla
eitũ ꝓrimi. eius cõmodũ accipiatur. Euʒ
vo intentio vel operatioe in finẽ ſummũ
deu videlʒ. Hoc ẽ ꝓpter deũ gloꝛificãduʒ
vel honoꝛandũ.vel ꝓpter bnplacitũ ei⸗
implendum.ipᷣa indubitanter eſt recta.
Anmplius. Ex neceſſitate rectũ ẽ quod
recto applieitũ vel applicatũ ab eo nõ diiſ
crepat. an ſeſtui alit omniũ rectoꝛum
ſpiritualiũ.rectiſſima eſſe diuinã volunta
te.quare omnẽ intentionẽ et operationeʒ
que ab ea in nullo diſcrepat neceſſe ẽ eſſe
rectam Et idem ge voluntate ſencienduʒ

MNAWoluntas em̃ q Riuine voluntati totalit᷑ ,

cõcoꝛdat neceſſario recta E.hec aũt ẽ qua

quis vult qð deus vult. et ſicut deus. P
pter ꝗð deus. Nullii em dubiuũ eſt curuñ
et reflexum cũ recto applicata fuerint. ab
eodem diſcrepare. Et hanc applicationẽ
ſpiritualẽ et in ſpiritualibanõ itelligimus
niſi ↄſiderationẽ ⁊ cõparationẽ eoꝛuz ad
inuice. Qucadmodum em̃ qui copale re⸗

ctu ponit iuta regꝗula poſitione coꝛpalivt
dinoſeat an rectũ ſit. Sic⁊ qui compatvo

luntatẽ ſua volũtati Diuine. conſiderans

an velit qð deus. et qualiter 2 ppter qð.

Am

atione ſua.Ois em̃

virtutibus

qui de amicicia ſcpſerũt. vtꝝ recta ſit eius
volũtas. Rñdemus q; hmoi voluntas ꝑ
ſcrutatiꝰ ↄſiderata delczd Ea reclavolun
tate.et diminuta a pfecta.recta enim vo
luntas in ſublime diuine gloꝛie dirigit. ⁊
vſq; in illud extẽditur. Hmõi volũtas ig
cet in plano.qm̃ nõ eleuatur ſupꝛa vtilita
tẽ ꝓximi qᷓre deffeyxaẽ ex neceſſitate apᷣſcri
pta volũtate quã neceſſe ẽ eſſe rectam.Di

minuta etia ẽ euidẽter a ꝑfecta ſiue cõpie
ta.cu tam lõge ſiſtat a termino ſiue fine /

ẽdeus. Eſt ergo hmoi hõ ꝗ ſic vult. ſimilł
viatoꝛi qui debet ambulare in ſublime.eĩ
ambulat ꝑ planũ.Et qui debet pambsla
re ſpaciũ multoꝝ ſtadioꝝ de quibanonp
tranſit niſi vnũ.ceſſans in fine illius a vi⸗
82 oiĩs intẽtio
q ꝓpter deũ ẽ gloꝛiſicandũ.aut benepla⸗
citũ eius iplenduũ naturaliter vſqʒ in euz
extendit ⁊ in eo finitur. Wan ieſtl ig⸗
tibi.ꝗd ꝓpᷣe ẽ rectũ in moꝛibꝰ ſiue ĩmo⸗
ralibus.hc em̃ ẽ ꝓpᷣe atʒveriſſime quod
nec habet recuruationẽ neqʒ deflexioneʒ

7 qð in nullo diſcrepat a pᷣmo recto.qð ẽ

veriſſima regula rectitudinis.hoc autem
ẽdiuina voluntas ſic dicit ang⸗ ſup illud
verbũ pſalmi. Rectos decet collaudatio.

Tunc ergo ẽ tota vita hũana recta.cuʒ in

nullo erit a ſuiæetremis. Hoc ẽa ſuo pᷣn

Voio qð ẽ deus ⁊ a ſuo fine gað eſtipemer

hoc autẽ ẽ cũ tota ẽ ab ipᷣo et tota ad ipᷣm
nõ ei eſt tota ab ipᷣo cũ “ peruerſi
⁊ multofoꝛtius nõ eſt ad ipᷣm in eo qð ẽꝑ
uerſum. Sili ſe habet de intentiõe de vo

luntate ⁊ de opatiõe. Debes aut ſane

quia nõ ſuſſicit rectitudo pficere aliquod

Hꝭiſtoꝝ ⁊ ex toto depergare ſeu depurare a

malicia.⁊ hoc ẽ qm̃ intẽtio ⁊ volũtas etia
ſi ſic ex deo et ad deũ interduʒ debilisẽ ⁊
remiſſa. Inſupꝑ particularis vel ſᷣm quid.
SDi em̃ aliquis vult aliqd qð deus ⁊ ſicut
deus:eg quidẽ eius volũtas in illo ⁊ ſm
illud recta. In alijs autẽ multis foꝛſitan ẽ
diſcrepans a pᷣſcripta reguercctitudinis
Et in hoc ipᷣo foꝛſitan nõ ſatis firma.nec
ſatis feruens:nec om̃ino depurata a ſuo
ↄtrario.Juxta id qð legit᷑ ꝓuer.xxi.vultet

non vult piger. et ad Rom. vij. Qõ nolo

hoc ago. poteſt igitur eẽ ꝙ voluntas ſᷣm

Applicationẽ ſpiritualẽ facit ſue volunta oquid vt diximus bona ſit.⁊ non ſimplici⸗

ns ad dei voluntatẽ ex qua applicatione
dinoſcere poteſt ſi dei voluntatem videt

ter nec vniugrſaliter. Sed cũ voluntas id
ẽ vis volẽdi feruẽs ẽ ⁊ firma.⁊ vniuerſali

3

ant nonit. Merito aut querit qgratis B
Mul bonũ alterius.quemadmodu dicũt

Dlbcdr

.
—

rel
ſurus
bonitan
isbis
ſnotel
nee
boritib
hespol
ius vol
licame
menn
lſennis
Pde
uun
nulenpn
luabue
ninmrsſon
ſent
inok⸗
. Poeſt
eulen
ehſ
Winel
ſie
nnnc

aap
aun
misi
ngen
nt
ntrqui
Mngtan
mmaeto
Mnotgtint
tſeeſtate
Menigni
aade
Pinerie
Wernhtl
uchn
chei L

ah
Antc
nodt
zmahe⸗
ſeigne
Gine

Ebnonne
mentene
enan
ninegguen
deumrſinnh
ianarſtni⸗
rſeigſeeen
e ieuſri
Eanofi
aiog
ndaaenſon
Mordecten
ſansiufeie⸗
Uandial
ueün
nünnor
Nfruni⸗
nnini
zinoſ
ate
su
nsun

utianl
nms Miih
irin ii

31
d .

=
—
—— —
☛ =

—
— —
S=* S==
SS

ſN
=☛
—
=☛
—
— —
—
⁊
=
☛n, =

.

ter ſiue totaliter extenſa in deũ nihil hñs
recuruationis aut deflerionis.tũcẽ bona

bonitate pfecta ſimplr.bonitas ei volũta
tis hijs qtuoꝛ cõſiſtit vx delicet rectitudine
feruoꝛe firmitate et inlegritate ſiue totali⸗
tate. In viris eĩ malis ⁊ aligbus vicijs la⸗
boꝛatibus expimur.vt⁊ bonas diſpoſitio
nes volũtatis habeãt ⁊ bonos eni habi
tus volũtatũ ſed particulares. Nonnulli

ei carne lubꝛici pij i pauꝑes inueniũt᷑. Et

inneniturvoluntas pticularis in eis recta
et feruẽs ad ſubueniendũ pauꝑibꝰ ⁊ hoc
ꝓpter deũ ſic et alie multe bone volunta
tes pticulariter ⁊ recte inueniũt in viris⁊
mulieribus ⁊ vocantur virtutes ⁊ moꝛes
laudabiles. nNos autẽ intelligimus æ
virtutes ſunt ſᷣm quid et ꝑticulares atʒ di

eſimpłer ⁊ hoc declarabimꝰ ĩ ſeãntibꝰ

eſſe niſi vnã virtute nuero etvna bonitatẽ
el foꝛlitan ęẽ quatuoꝛ ſicut videt allega
aug? In libꝛo de moꝛib? ecclie catho⸗
lice.Abi pꝛudenciam dicit qntũ ipᷣe capit
aut intelligit no niſi amoꝛẽ pꝛudent᷑ oĩa
faciendi nihil temere vel incaste. SRimili
ter ⁊ iuſtieia amoꝛẽ ſilem ad ea q̃ ſũt iuſta
faciẽda ⁊ foꝛtitudinẽ ſimilẽ amoꝛẽ ad tole
randũ vel ſuſtinedu foꝛtiter quicꝗd opꝑtet
temperanciã ſimilẽ amoꝛẽ ad pᷣſcindẽduʒ
Acoꝛpi noſtro ſint pᷣſcindenda.bñ igit᷑ ſe
babei diſputare ⁊ ꝑſcrutari de hijs vtru
veritas ita ſe habeat. Dicimꝰ igit in ᷣ
mis ga amoꝛ vie ꝓpter flnẽ.⁊ amoꝛ ibius
pꝛopter le.vel vnus amoꝛ ſunt vel er vnqy
amoꝛe.queẽadmodũ amo: viui ꝓpter ſa
poꝛem.eęt amoꝛ ſapoꝛis ꝓpter vinũ vnus

mmoꝛ eſt. Quare amo: dei ꝓpter ſe tm̃. et

amoꝛ cuiuſcũq; alterius ꝓpter deũ.erunt
ex neceſſitate vel vnus amo abitus. vel
due diſpoſitiones e no amoꝛe habitu.
Hoc aut dicimus quia amoꝛ dicit ſm du

as intentiones.Dicit᷑ eĩi amoꝛ ⁊ iße habi⸗

tus quo aliꝗs amicus vel amatoꝛ dicit᷑ ?

ipᷣa diſpoſitio qua amãs in effectuvłama
re.receptũ etiã ẽ apud oẽs noſtros videli

cet ſacros doctoꝛes atʒ ſcolares q vna ẽ
* Dilectio dei gt ꝓxtmi licet duo mandata.

Zuna hunc modũ neceſſe eſtvnũ eſſe

amoꝛẽ dei et oĩm alion q ꝓpter ipᷣm ſolũ
mõ diligunf qcunq; illa ſint. Quicũq; igr
amat bñfacere beneviuere. aduerſa pati
ſeu quodcũq; aliud bonũ ꝓpter illud tm̃
o amoꝛe amatid qð etiã ipm. vnus auꝑ

. —

Poteſt autevideri ex que dirimꝰ.non

eſt ⁊ ſolus amoꝛ quo ipᷣe diligit ſcõʒ quẽ⸗
cunq; triſenodoꝝ qs determiauimꝰ.qre
vnus erit amoꝛ ex neceſſitate quocunqʒ

alio ꝓpter ipᷣm ſolũmõ diligũtur. quare

nõ erunt quatuoꝛ.vt viſum eſt beato Au
guſtino. Qui ei recx ⁊ laudabiliter amat

pꝛudẽter agere nõ amat illud niſi ppt᷑ de

um ſic iam multipliciter declarauimus.q̃ᷓ
re non erũt neq; quatuoꝛ virtutes niſi ra
tiõe vel relatione. neq; quatuoꝛ amoꝛes
amoꝛes illi de quibus loquit iße. Am
plius. Si amoꝛes iſti diuerſi eſſent ꝓpter
diuerſitatẽ rerũ.neceſſario et fides valde
diuerſa in vno et eodẽ fideli ꝓpter tantaã
diuerſitatẽ creditoꝝ. Diuerſa inq; non ſo
lũ numero vel ſpecie ſed etiã genere⁊ p:
dicamẽto cum in ipᷣis creditis inuenian

minute valde.nec ſunt noĩe virtutum di⸗ ꝙ oẽs iſte diuerſitates manifeſte.Oa ſi dixe

rit quia non ẽ neceſſe vt fides diuerſifice
ſᷣm diuerſitatẽ creditoꝝ qm̃ nõ ęab ipſis
creditis.ymmo ẽ lumẽ deſuꝑ infuſuʒ ani⸗
me fideli.et eſt vna numero etnon ſubie
cio ſequẽs vnitatẽ pꝛincipij ſui atq; dato⸗
ris.quẽadmodũ diximus ⁊ declarauimꝰ
in tractatu de ipᷣa fide.que veri noĩs vir⸗
tus caput ẽ ⁊ fundamentũ vᷣe religionis.
neceſſe habet dicere et de amoꝛe vero et
puro creatoꝛis qui deſurſum eſt. ab ipſo
ſcilicet creatoꝛe.vt donũ gratuitũ ipᷣiꝰ de
amoꝛibus em̃ et deſiderijs que ab ip̃is re
bus in animabꝰ nr̃is generant᷑. Nõ de⸗
bet eẽ tibi dubiũ.quin ſequatur diſpoſiui⸗
ones rerum a ꝗbus generãtur. Hoc ẽ qm̃
varient᷑.⁊ diuerſitate iuxta vnitatem ⁊ di
uerſitatem ipᷣaꝝ rerũ hmõi. Ampli2.
Acontrariis hoc ẽ a cõtrarioꝛũ ſimilitu⸗
dine manifeſtũ tibi fieri poteſt ꝙ ditimꝰ.
QAnsaglno i em̃ ex eodẽ amoꝛe turpi q̊
ardet in mulierem aliqua turpis amatoꝛ
ipius tam multa tanq; diuerſa et etiaʒ cõ
traria opatur vt in ea ſizas expleat libidi⸗
nes. Similiter et auarus ex vno⁊ eodem
amoꝛe pecunie.nunc arat.nunc ſeminat.

nũc negociatur.furat᷑ qñq; rapit quãdo⸗
q;. emit et vendit interdũ ⁊ etiam occidit

Eodẽ mõ ſe habet⁊ de ſuꝑbo in oĩ ramo
vel ſpecie ſupbie. Innuerabilis ei ẽ diuer
ſitas oꝑationũ ipiꝰ quas oꝑatur.vł ꝓpt
inanẽ gloꝛiã adipiſcendã vel ꝓpt᷑ hono⸗
rẽ aliquẽ habendũ vel ꝓpter aliꝗd aliud
ex hüs qᷓ reqrit ſupbia.Quare ex vno eo
demq; amoꝛe dei nihil ꝓhibet eſle pone
quaãtucunqʒ multitudinẽ aut diuerſitatẽ
oꝑationũ.q vie ſint ad obtinendũ finem

Vrſrαοα πααρν

Be
Dp qp amoꝛẽ dei q̃rif᷑. Amp.Interroga ſin

gulos ſctõꝝ viroꝝ ꝗ ta mla aria opäak

ſiue ĩ dauſtris ſiue ĩ alis loct aut officuis.
ꝓpt᷑ qdᷣ vnuſꝗſq; eoꝝ illa oꝑat.Rñdebit

idubitãt᷑ vnuſꝗſq; ſe oĩia hmõi oꝑpan ppt

amorẽ dei ⁊ ex amqx dei.Cerniſſimũ aũt
hʒ vnuſqſq; apud ſe ꝗd ſit ei pꝛincipium
mouens ad operandũ quicꝗd operatur.
Nec habet locũ in hoc apud aliquem er
roꝛ vel ignoꝛancia.Quare manifeſtũ ẽ ex
vno et eodeʒ amoꝛe dei poſſe eſſe quantã
libet multitudinem atq; diuerſitatem bo

ceſſe eẽ quatuoꝛ amoꝛes aut quatuoꝛ vir⸗
, vtutes de quibꝰ ſupꝛa fecimus mentioneʒ
on inq; neceſſe eſt ꝓpter diuerſitatẽ ope
rũ ſolũmodo. Si quis autẽ dixerit qa
tota illa varietas bonarũ oꝑationuʒ po⸗
teſt eẽ ⁊ ſufficiẽter ex ſolo dei amoꝛe.ergo
nõ eſt neceſie ponere virtutẽ aliquã aliaʒ
vel ſuperuacuũ eſt ponere quacũq; aliã.
Fel demus in hoc quia ⁊ ſi nõ pꝛo
pter ſola eſſenciã operationũ neceſſe eſſjʒ
alias virtutes ponere.tñ ꝓptermelius fſfe
habere ipſarũ operationũ ponende ſunt
quẽadmodũ ⁊ ſi ꝓpt᷑ ſolã eſſenciam ope
ralionis que ẽ greſſus nõ ſit neceſſe pone
re viſum tñ neceſſe ẽ ponere ipᷣm ꝓpt᷑ me
lius ſe habere ip̃ius greſſus. Multo eniʒ
et ſecurioꝛ ⁊ rectioꝛ ẽ ipᷣe greſſus ꝓpter vi
ſum gradiẽtis. Similiter ⁊ ppter duricieʒ
cutis in plantis pedũ aut foꝛtitudinem in
calciamentis. Eodẽmõ ſe habet et ð pꝛu
dencia in oꝑationibꝰ amoꝛis que multo
melioꝛes et multo melius fiũt cũ pꝛuden⸗
cia eas rexerit.⁊ ſil cum foꝛtitudo eas fir
mauerit. ⁊ cum iuſticia eas regulauerit.⁊
cũ tegeracia eas circũciderit.Et quicꝗd ti⸗
bi videatur foꝛſitan operatõ fidei de qua
mentionẽ fecimꝰ nõ poteſt eẽ exulo amo
re. Amoꝛ em̃ nõ poteſt imperare niſi quã
tu ipa natura ꝑ ſe poteſt. autqᷓntũ poſeſt
ex adiutoꝛijs ſiue graciarũ ſiue alijs.qua⸗

—

re nõ poteſt imperare intellectui nro hu⸗
mano operationẽ que fidei eſt. niſi quate
nus illã exequi nõ autẽ poteſt in illaʒ px ſe
niſi ex adiutoꝛio fidei ſicut alibi oſtẽdimꝰ
Nõ em̃ poteſtimpare hmõi amoꝛ niſi id
cuiꝰ potemæ inuenit aut potentem efficit.
Quia igr̃ nõ efficit potentẽ credere.neceſ⸗
ſe ẽ vt inueniat potentẽ credere intellectũ
Aliunde em ẽ potens intellect⸗ credere q;
ex amoꝛe. Sile autẽ valde ẽ licet nõvi
deatur.quia ſicut nõ poteſt imꝑare vela-⸗

virtutibus

tũa hocẽ quoniã nec potentẽ inuenit eiꝰ

nec potentẽ efficit. ita nec ipᷣm credere niſi

cũ intellectũ potentẽ eius inuenit Sic em̃

non pꝛeſtat volatũ. volare imperans ita
nec credere cũ illud imperat. Iſte igit

amoꝛ qm ſemp rectus ẽ cuʒ fuerit foꝛtis ii
ue firmus.⁊ cu fuerit feruens cũ fueritvni

uerſalis.erit viriꝰ veri noĩs nec vicin ſecũ
ſuſtinens nec peccatũ.⁊ ẽ aliud foꝛtitudo

eius aliud feruoꝛ.Toꝛtitudo eiĩ eiꝰẽ in ad
herẽdo amato.hocẽ inſepabilitas vł diij
er ficultas ſeparationis ab amato. Teruor
rũ operationũ. Scoʒ hec igilur eſt ne⸗ Ka nihil aliud ẽ q; rehemẽcia deſideri⸗
oꝛũ earũ rerũ que querũtur amato.ſeu à
Libet mõ alio ex amoꝛe illo. Hoc aũt inde
manifeſtũ ẽ quia multo foꝛtius ⁊ firmius
adherent deo qui multis alüs minus fer
uent in eũ et in ea que eius ſunt etminus
firmiter adherent eidem. Sicui vides /

interdũ ardẽtius amant amici q; fratres.
⁊ vehemencius queruntur ea que ſũt eo⸗
rũ.q; ea que ſunt fratrũ nõ tamen firmi⸗

aut foꝛtius amant᷑ q; fratres. Similr acci

dit interdum ꝙ feruencius amat᷑ ꝓximꝰ

ᷓ; deus a viris ſanctiſſimis nõ tamen foꝛ
tius qð faslitas ⁊ difficultas ſeparatiõis

faciũt manifeſtũ. Incõparabiliter em̃ fa⸗

cilius a ꝓximis viri ſancti ſeparentur q́; a
deo. Sicut eniz apparet innaturalibꝰ q/
queda ꝗbuſda alijs et facilius ⁊ vehemẽ
tius calefiunt.non tamen caloꝛem aut fir
mius aut diutius retinent q̃ʒ illa ꝓpter ſi
militudinẽ in nꝗruralibꝰ.vt in ligno ari⸗
Q¶ do et ferro quo ad calorẽ.in aerę et lapi⸗
e et omni metallo quo ad frigiãäitatem.

in diuerſis partibꝰ lerre quo ad hume⸗
factionẽ. Sic et accidit de iſto caloꝛe vita
li atʒ viuifico.lignũ enim aridũ facilius ?

vehemẽtius calet in tanto tempoꝛe qᷓʒ fer
rũ.non tanen foꝛtius aut firmius caloꝛẽ

retinet.ymmo ecõti rio. Eodem mõ acci
dit in aere et lapide et om̃i metallo de fri
giditate et frigefactione. vehemẽtius em̃

friget aer atq; facilius q; ferrum vel arge
tũ nõ aũtfrigiditatẽ firmius retinet. Sic
accidit in humefactiõe queda em̃ pantes
terre et Ecilius et vehementius humectã

tur quibuſdam alijs et ſunt pebilioꝛis re

tentionis in hoc. ⁊ facilioꝛis deſiccatiõis

Uerbi gracia.partes terre que diutius cõ
ſueuerint eſſe ſub aquiscum aque hmõi
receſſerunt aut conſumpte fuerint.inueni
untur maioꝛis deſiccationis et duriciei q̃.

ꝓglie et etiam pꝛioꝛis atqʒ facilioꝛis.⁊ pat⸗

„*

R

eshno
ſuequi⸗

s ſuee

nilcere
lominat
cgiuſcun
nineto
gri,
ſſiois
anocd

gbilbe

nonag
alienli
rodiu
banllte
ltickern
Quidege
lensekoie
Pbenion
Pbonn S
haſons⸗
Gienen
elnags
Munnsein
Wadii⸗
Ganns
Ni
lgtur
ias

Musri
nnoee⸗
Ntnue⸗
gicpe
nrni
ſociſo
appoſt
a inheii
Wai
nſeue
na
Relge
enfn
ͤten
gedi

eniinin.
Ahncn
emmndic
nenwi
ensciirn

Noisraäid.

Achatiin
nlegcbäünt
anan n
ümmm
Eilo borün
otrnstin
Unis disnine
eensſmnanng
n. Zune,
ntdöte
nnmrcsgtid
ri nötn
Gans ani
mnisnömmn
ſalasſ
Nögansila⸗

õ
wtinnaumi .
dius: ei

nenotn
garizils g
bo. inlgon
Miinadl
Aufihinn
necd
nnnitit

Girnili
–

cuiuſcunq; animalis. Jacilius tamẽ alu

appbenſionis et elongationẽ amati in il⸗

En. aut impeditur contrarijs. maioꝛeʒ aut mi
N ,

ies bmõi terre vocantur vulgariter noes us eſt quod dicimus. videlicet quia firmi
tas vna eſ ex diſpoſitionibus que reqrũ⸗

ſiue quia natent in aquis diu. aut aqueĩ
eis.ſiue quia diuerſe diu iacẽt ſub eis. Si

is. E tur ad hoc vt dilectio ſit virtus. quoniam
militer et aer vebementius atq; faciliꝰ il⸗

ſine firmitate nec eſt etiam habitus. qua

re nec virtus.cum omnisvirtus ſit habit⸗
In rationem ipᷣius virtutis cadit foꝛti
tudo ſeu firmitas. Inde enim ⁊ nomẽ ha

luminatur multis alu s et etiam qᷓʒ oculꝰ

„ *

mine totaliter exuitur q; in oculo.qð tali

ipᷣſſiõis eiꝰ veſtigiũ ĩ oclovñ ⁊ viſ-poſtea/ibi quia requiritur ad ipᷣm etiam quarta

ad modicũ ĩpedit᷑.Ex hiis igr ⁊ alus inue Q1 diſpoſitio quã ſupia nominauimus vni⸗-

ter ẽ.qꝛ pꝰ receſſũ lucis exterioꝛ ergo nobis vt declaremꝰ
rabilibus euidenter appere poteſt tibi.qꝛ uerſalitatem.

nõ magis diligit qui ſeruentius. Feruor d ne
autem iſte et ſi de radice dilectionis ꝓce- citur de aliquo quod ſcõm quid ſiue fᷣm

erlalaten Quoniã igit᷑ iam alib
didiciſti.quod nec ſimpliciter nec vere diꝰ

dat.adiutoꝛiũ tamen habet foꝛtiſſimũ ex partem tm̃ de illo dicitur.vt non veęre nee

bonitate et intentione appᷣhpenſionis hboc ſimpliciter album quod in parte eſt ailbũ
tIm. ſic nec amicus alicuius dici poteſt vos
re atqʒ ſimpliciter qui ſcõm quid tm̃ et in

autẽ eſt ex vicinitate ſeu ꝓximitate amati
Quid ergo mirum ſi interduʒ minus fer⸗ nplicite m quid tm et i
uens eſt dilectio in deũ ꝓpter debilitateyʒ parte amicus illius eſt. Similiter? qui in

la hoꝛa.Et quid mirũ ſi vehbemencia app

pugnat aliũ nõ poteſt dici pacificus illiꝰ.

gis ferueat in amatũ magis apphenſum
aut pacẽ habere cuʒz eo.

etmagis ꝓpinquũ.Pꝛopter hec dirit Jo
hannis in quarto pᷣme canonice ſue.QAui
non diligit fratrẽ ſuum quem videt. deuʒ
quem non videt quomõ poteſt diligere.
De ipᷣa vᷣo foꝛtitudine et firmitate amort
legitur in Lant᷑.viij. YFoꝛtis vt moꝛs dile
ctio.Et ad Rom̃.viij. Lertus ſum qa neq;
moꝛs neqʒ vita ⁊c.poterit nos ſeparare a
charitate dei. Sicut etiam ex eodem igne
vnus ⁊ idẽ hõ poteſt.nũc magis nũc mi⸗

parte inimicus non vᷣe inimicus vel ami⸗
cus neqʒ ſimpliciter illius dici poteſt. Fo⸗
henſionis et ipe ſenſus adiuuatur. vt ma dẽ modo qui in parte perſequitur aut im

1 Et generaliter re
ceptũ ẽ apud omnes.ꝙ qui amicus eſtto
tum diligit. quod eſt amici.vnde ⁊ vulga
riter dicit. Qui diligit me diligit ⁊ canem
meũ Et generaliter qui aliquid odit ð bpo
nis alicuius nõ eſt amicus illius. Am
plius. Qui aliquid diligit de iniuriis aut
contumelijs alterius aut dampnis illius
aliquod.non eſt amicus illius.Quia igit
omnes homines ſunt bona deinõ ſoluz

nus calefieri. Sic ex eadeʒ dilectione po: ſed etiam magna bona ipᷣius.non ẽ ami

teſt nunc magis nunc minus feruere.⁊ ni cus ði ſimpliciter aut vᷣe qani aliaud ho
hil ꝓhibet exeodem igne nunc mna oꝛen / minibꝰ? odit. Amplius. Si ꝗs o
nunc mino:em flamma emicare. Quẽad
modũ ſcᷣm ꝙ adiuuatur ignis aut flatu

neum vel equum alterius. non diligit ißm
ſimpliciter aut vᷣe. Qñto amplius ſi non

aut appoſitione ſeu aptatione lignoꝛum. diligit aliquẽ ey filijs eius. Quia vᷣo ſola

vicia et peccata dei iniurie et contumelie
noꝛem ſlammam emittit. SReadem dile ſunt. manifeſtũ eſt ꝙ quicunz diligt
ctio vel flatu appᷣhemionũ ſe meditatio

bene
one lignoꝝ adiuuatur interdum vt maio — Quod ſi dixerit
rem flammã. id eſt feruentioꝛem actuʒ di niam ad boc quod aliquis no
lectiõis emittat.eęodẽ mõ ⁊ impędit᷑ cona cus. vl ſit icus. 10
trarijs. ⁊ ẽ conuenies ſilitudo. v guod eſt rit aliquid ex bonis dei vel quod diligat

n ſit ami⸗

flatus ad iguem coꝛpalẽ vel augendũ vel aliquem exinimicis aut contumelijs dei

adiuuandu. Poc allocutio ð amato ſiue ſed requiritur vt hoc faciat ſcienter ⁊ ex in

ſt rung; giras H
cunqʒ ex vicijs aut pecatis moꝛialibus
Bam ealceudonn aut rememoꝛatöne amicus dei non eſt., ymmo inimicus ma-
dꝛuũ. quaſi appoſitione ſeu aptati nifeſtus. Et hoe ſaltem facto et ſi non in⸗

cus.vłſit dei inimicus.non ſufficit vt ode

appᷣhenſo. Uel quod appoſitio vel apta tentione videlicet vt intendat hoc ſacere

tio lignoꝛum ad adiumentũ ignis coꝛpo⸗
ralis.hoc ẽ rememoꝛatio ſeu recogitatio

contra deum vel ſaltem ſciat hoc eſſe con
tra iboſum. Reſpondemus.qꝛ eouſaaʒ
benefitioꝝ ad ignem ſpiritualẽ ꝗ è amor diligit deus veros amicos ſuos. vt non

ſiue dilecio. Exhoc autem manifeſtj ſinat ignorare eos: que ei placent: aut

l

4. 2

*

dilplicent. Sicut legit me agnice Jo⸗
hãaãnis.ij.Unctio qua accepiſti⸗s ab eo ma

. ſl-v. Ahae ahe Oe.

oluαα tneparh õ s
virtutibus

le carminis pulcherrimi. in quo laus cre⸗
atoꝛis inceſſanter canitur. Eſt enim ſicu

neat in vobis.et nõ neceſſe habet vt ali⸗ ipeinet ait. vniuerſa ſeries ſeculoꝛũ.ſicus

Yas doceat vos ſed vnctio eius docet vos
de oĩbus. Si ei oim piculoꝝ mavĩia man
meq; cauẽda ſunt viaa et peccata.Eſt au
tẽ deꝰ diligẽtiſſimꝰ ac fideliſimus cuſtos
diligentiũ ſe maxime cũ cuſtodit illos ab
hijs piculis.q̃re maxĩe oſtẽdit eis illa.⁊ p
munit eos ab illis. Quare nõ ſinit eos er
n rare in hmõi. Amp. qe dileclio dei eſt
bonũ qð maxime diligit in electis ſuis. qᷓ
nia ꝓpter illud et dat ⁊ diligit et remune
xat illos ⁊ maxĩe vult vt cuſtodiãt illud.et
vt ſibi caueant a contrario.q̃re maxiĩe lar
Alt eis ea ꝑ q cuſtodiãt illud ⁊ ſibi caueãt
AQA(òtrario.nõ poſſut aũt vel cuſtodire il⸗
ud vel cauere a ↄtrario.niſi cognoſcat ⁊
amiſis is piculũ ⁊ eiꝰ contrariuʒ.Quare
neceſſe ẽ deũ illũiare amicos ſuos in hũs
ꝗ tata diſtrictiõe pᷣcipit obſᷣuari ⁊ tam pe
riculoſe obmitterẽt.De hmõi aũt ignoꝛã
Ccia ⁊ ð alijs iã młca ĩ ſingulariĩ illo tracta
tu iã dixvimꝰa ſcripſimꝰ ⁊ vbi excuſet⁊ vbi
nõ.⁊? quatenus excuſet vel non excuſet.
Jam igit᷑ declararũ eſt uibi ex hijs oĩ⸗

bus ga vera dei dilectio ſcllicet qaue verũ
dDei amicũ efficit ſimpłr vniuerſalis eſt. et
O nô admittens ſᷣm qd ſiue in parte.odiuʒ
vel intentiõe vel facto.ſilr neꝗ; iniuriam
aut dei cõtumeliã.qꝛ vtraq; illarũ impu⸗
gnat deus ⁊ hoſtiliter cuʒ eo agit᷑. Eodẽ
mõõ non patitur iſta dilectio impugnatio
nẽ vel bellũ ↄtra aliquẽ ſeruoꝛũ. Unuſaſ
¶q; em̃ rex et pᷣnceps in ſuis ſubditis impu
gAnatur⁊ merito hoſtẽ reputat eũ ꝗ mili⸗
tes ſuos impugnat. Raro em̃ accidit vt ꝑ
ſonaliter ipᷣi reges pugnent,.vel vt ſ con
ta eos pugnetur. Si gs autez querat
vtrũ leones et vꝛſi cocodrilli ⁊c hmõi ani
malia que infeſtkunt hoĩbus diligenda
ſint tan; bona dei ꝓpter ipᷣum.⁊ ita nec
occidẽda erũt ergo nec exterminanda.
Biñdemꝰi ̊ qaa diligẽda ſũt ad id ꝙ ſũt
videlicet ad vſum hominũ.iqntũ ad vſũ
hoim ſunt.⁊ ꝗa nõ ꝓſunt hoibꝰqnq; niſi
occiſa.occidẽda ſũtvt habeat᷑ vſus pelliũ
eoꝝ ⁊ carniũ et aliarũ parciũ.vel ad eſuꝗʒ

gquodqʒ ſuo mõ eius potenciã ſapiencia

carmen pulcherrimũ quod modularde⸗
cuiꝰ ſingule creature ſillabe ſunt. Singu
le vᷣo generatõesvel ſecula ſingule Qa deo
ſunt. Pꝛoculdubio enim qui non diligit
carmen ſeu cantionem.non diligit illum.
cuiꝰ laus in illo canitur. Di vero gue⸗
rat quis quomodo diligũtur ſerpentes ꝰ
ſcoꝛpiones cum occiduntur. Jam reſpon Q
dimus quia diligũtur ſicut diligẽdi ſunt.
cum occiduntur ad medicinã. Similiter
et cum occiduntur ne infeſta ſint homini⸗
bus vel ne noceant eis. Hoc etiaʒ examo
re dei poteſt eſſe. Sic etiam cum occidun
tur heretici tanqᷓ; venenata animalia. ne
ſpiritualiter occidat homines alios.ſidẽ
viuificam in eis extinguendo nõ exocho
ymmo ex amoꝛe dei et hominum occidũ⸗
tur. Et etiam quod amoꝛis eſt cuʒ eis agi
tur. dum ne ſibi vel alijs noceant ꝓbibe⸗
tur NHon multum lamen curanduʒ eſt de
nece muſcarum.aut etiam maioꝝ anima
lium. ſiue infeſta ſint hominibus ſiue ne⸗
ceſſaria atæalubria. quia reparatio ſaciil
lima eſt et etiam hoc eſt lex dei altiſſimi?
ſtatutũ ipᷣius et hmõi vt inuicẽ ſe occidat
et etiam deuoꝛent et in hoc videntur alie
hmõi naſcivt ſint in cibum alis. Jure em̃
ore rapaces aues et beſtie iferioꝛes
e deuoꝛant. Pꝛeterea ipᷣo deo audo⸗
re homines dominantur piſcibus maris
⁊ volatilibus celi.vt inde pꝛout voluerint
Vnme ant et occidant.ſicut legitur Gene
is.ix. Sit terroꝛ et tremoꝛveſter ſuper om
nia animã cia terre.et ſuper omnes volu⸗
cres celi.cum vniuerſis que mouentur in
terra. Sicut aurem nõ opo:terquod ami
cicia aut fidos eius extendatur viq; ad fe R&
ſtucam vł paleam i er veros amicos iia
videlicet vt ſi alter paleam alterius exar⸗
ſerit vel quolibet alio modo diſperdide⸗
itt contra ipſam amiciciam vel fidem ipt
us feciſſe dicendus ſit Similiter neq; gui
ceruum aut apꝛum occidit aut etiam Ele⸗
phatem Quiaetiam elephas in taãta mul⸗
titudine bonoꝛum dei vix palłea ſu. Et

amoꝛem er voluntatem etintentionem. S
Dicimus quia idem ſunt ſubiecto ſed

vel ad medicina. Generalit᷑ autẽ omia di / ſi quis autem querat. quid differat inter
ligenda ſunt oꝑa eius et ꝗga pᷣdicant vnũ

boñnitatem. ꝓpter quod dicit beatus Au amoꝛ vel amicicia ab adherẽdo dicitur ⁊

guſtinus.qa omnia laudant deũ.diligen
Ae etia ſunt vniuerlſe creature ſicut⁊ ſiſta

2

voluntas inquantũ i mperat aliquid fie⸗

mcteb
chr

Eunn
insfn
ſatcür⸗
Gidde
llezpo
ognm
iitaft
Nicee
unclys⸗
Caun
enpgns
laöuspee
Tbeeſüͤren
tMiceti
Neoglock
Pusdie
linsſe
ſhasine
1 Pen

„Iu
rn

.
1
Ae

EaeENe

Ren
Wenea
ein
n in

inint
in an
Tiandügi
oini Dan
entchir

—

lboran t
jabonni
anoane⸗
sn
õ
ktiam nae

ui
Nttla i
öiinicikdi
riuborſt

ſundis

airfte inn
Wru odent

vngde ab intendendo ſiue ab attendẽdo
id qð queritur intentio dicta c.⁊ e in omi

lũtas finis C(lolutas vero ſimpir imperiũ
faciẽdi vel nõ faciedi aliqd quicꝗd illõ ſit
volũſas vero habẽdi vel nõ habendi ali
qu id deſideriũ ant ↄcupiſcẽcia eſt.Amoꝛ
auteʒz volũtas ẽ alieni boni ꝓut de eo hie
iogmur. Ueruũtamẽ amoꝛ ð ab adheren
cia et affixiõe in amato.vł vniõe adama
tũ.de qua vnione legitur. Actu.iiij. Wul⸗
titudinis credentiũ erat coꝛ vnũ ⁊ anima
yna Jam igtr declaratũ ẽ tibi ꝗs amoꝛ
ſit dignus noſe virtutis et noĩe bonitatis
⁊ etia qꝛ tres ſunt differencie qſi eſſencia⸗
les ipᷣuis pficiẽtes eius virtutẽ ⁊ bonitatẽ
⁊ hec ſũt rectitudo foꝛtitudo ſiue firm̃itas
⁊2 vniuerſalitas Quarts aũt differẽcia
de qua locuti ſumus qꝗ ẽ feruoꝛ ſiue amoꝛ
ipſius dilectiõis.illuſtrat quidẽ et facit vt
melius ſe habeat.ſed nõ e de neceſſitate
ipᷣius in eo ꝙ virtus aut bonitas.Et oſtẽ⸗

F dimus tibi.qꝛ ſeparat᷑ ab eo multociens
„ Sunt auts alie differẽcie gbus pfici
urlad gminentiã. alie ꝗqn q; ſcilicet quariũ

Pma c teneritudo.Cuiꝰcõtrariũ ſuggillat
deus Amos.vj. Dicẽs. Et optimo vnguẽ
to delibuti nihil paciebãtur ſuꝑ ↄtritione
ioſeph. Sunt eĩ quida duri amatoꝛes.ꝗ
nihil ſenciũt aduerſoꝝ q amicis accidunt
ſenſu cõpaſſionis.vndeæt teneri amato⸗
res dicutur vel tenere diligẽtes. qui om̃ia
mala amicoꝝ ꝑ cõpaſſionẽ quodamod
paciũtur in ipis. Sur ⁊ omnia bona per
gratulatione. Becunda amplitudo
leu latitudo ꝓpter qð de mãdato qð ẽ ð̊

¶ Idilectõe dictũ ẽ.latum man atũ tuum ni
mis. J.atitudinẽ autẽ iſtaʒ n mia intelligi

mus qua etiã comp:enduntur inimici.
„Nos autẽ exendimus eam vt etiam
cõpᷣhendat vniuerſum. ymmo vniuerſaʒ
ſeriem ſeculoꝛum ſicut iam pꝛediximus.
Cercia vo pfectio eiuſdẽ ẽ charitas ſi⸗
uecharitudo. Qui dã ei vt ita leguamur
deũ diligũt ꝓ modico ipᷣmæ q̃ſi vRile man
cipiũ ipᷣm teærantes.Et qð ẽ deterius qua⸗

o ꝙ minoꝛi poſſunt ipᷣm hr̃e volentes ſ

multo carioꝛẽ ipᷣm reputãtes.vt ita dica
ur de pᷣcio ꝓ ꝗᷣ eis offertur totis viribꝰdi
minuere conãtes Si ei offertur eis deꝰto
tũq; regnũ celonꝓ obſᷣuatõe oꝛdinis car
tuſieñ.ac ſi nimis carus eis exhiberetur.e

nimiũ pᷣciũ ꝓ ea exigeretur Roſpondent

le nõ im̃ velle facere vl dare ꝓ eo oblinẽ

„

tio intẽtio pᷣncipalisvolũtas.id ẽqyo

do. ⁊ ꝓ mino: ivellẽt ipm bre.⁊ vt vno
verbo dicam⸗vix iuenitur atʒ rariſſime a
nõpꝓ leuioꝛi pᷣcio q; ei offeratur velit ibm

hre. ac ſi deus minus valeret oĩ eo qoð ꝙm

eo habẽdo exigitur. ac ſipiculũ eis ĩmineę
ret ĩ emptiõe ipius.ne fote nõ valeatim
rtũ eo ab eis exigitur. Hij ſuut ſtultiſſi
m

i imo inſaniſſimi negociatoꝛes.neſcien

tes.qꝛ qnto carius deus emit᷑.tato maiꝰ
lucrũ ex eius emptiõe repoꝛtatur.et qnto

leuius emitur ſeu vilius. Hoc ẽ ꝓ leuioꝛi

pᷣcio vel vilioꝛi.tãto minus lucru ex eiꝰem

ptione acquiritur. Ecõtrario aũt ſe babz,
m

in mẽtibus dyabolicis et ſecularibꝰet mẽ

tibus diuino amoꝛe ſuccẽſis in qbus cha
ritas ði diffuſa ẽ ꝑ ſpm̃ ſanctũ.Ro.v.Que
ẽ finis pᷣcepti de coꝛde puro et ↄſciẽcia bo

na et fide nõ ficta. pᷣme ad thy.pᷣmo. Que
ilicet charitas ſiue charitudo toiũ oↄtra⸗
riũ in mẽtibus iuſtoꝝ ohanur pᷣdictis iam

ↄditionibꝰ Quarta vo c imẽſitas.qui
dã ei meiiri aclimitare volũt amoꝛẽ ipᷣm
qntũ ad oꝑa.pᷣfigẽtes apud ſemetipſos.
Quot ⁊ quata faciẽda ſint eis ꝓ amoꝛe di
vt vltra je extẽdere nõvolẽtes.cogitantes
apud ſemetipᷣos tot ⁊ tanta ꝓ deo facere
mus vel daremus et nihil vltra vł ampli
us. Iſti nõ attendũt qð dic veritas. Joh.
iij. Sic deus dilexit mundũvt vnigenituʒ
ſuũ daret. Inmẽſus aũt ẽ vnigenitus eiꝰ

ſicut vniuerſalis eccleſia cõfitetur ⁊ pꝛedi

cat. Inmenſus pater.inmenſus filiꝰ.imẽ

ſus et ſpiritus ſanctus. Silr æ⁊ Johannis

xv. Poc eſt pᷣceptũ meũ vt diligatis inui⸗
cẽ ſicut dilexi vos. Hoc eſt abſq; menſura
ne aliquis limitet ſibi menſura aliquã in
paciendo vel agendo amoꝛe ipᷣius. Hee
inmenſitas vocatur ninietas. Ad epheſ
ij. Pꝛopter nimiaʒinqlit charitatẽ ſuam
qua dilexit nos. Similiter et vocatur ex⸗
ceſſus. Luce.ix.vbi legitur. Erant autem
moyſes et helyas in maieſtate viſi ſtates
et dicebant exceſſum eius quem comple⸗
turus erat in hieruſalem. Exceſſus igituxr
vocata eſt iſta inmẽſitas ſimpliciter qua⸗
ſi exceſſus meſure. exceſſus enim ⁊ termi⸗
natio cõtraria ſunt. Quinta vero ſtut
ticia eſt ſiue demencia.qua inſtar amoꝛe
et inſanientium ſpꝛetis atq; relictis omni

bus illum multiſequuntur. quemadmo⸗

dum amore inſaniens amaſius. relictis
patre et matre et omnibus alüs amaſiaʒ
ſequiturvilipendens omnia alia.De hoe
Macthei. quarto. Relictis rheihibus et

2 .
ä .
2
.
1

–—

△

rz. a in. S

N

⁊ inſultibus vincunt᷑/ etia extinguuntur

tate difficile mobiles. Contrariũ autẽ pe
nitus apparet in multis. Pene eĩ nihil fa
cilius mouetur ſeu remouet᷑ a mentibus
humanis q;; ipſe virtutes.et nullus caſus
videtur facilioꝛ quã ab ipᷣis ſicut dicit po

rioꝛi. Uicia autẽ nõ ſolũ infirmioꝛa ſi ut/qᷓ;

ſ

ðü

Be.

patre ſecuti ſunt eum. Similiter Luce. v.
Relicus omnibus ſecuti ſunt eũ. Hoceſt

ſtultũ dei qð eſt ſapientius hominibus ſi
cut dicit aplas pᷣmo pᷣme ad Coꝝ.hec eſt

ſtulticia de qua dicit idem in qrto eiuſdẽ
Nos ſtulti ꝓpterxpᷣm. Manifeſtũ ẽ ipſa
cottidiana exꝑiẽcdia ſenſus.q; ſtultos ym⸗
mo q́; inſanos reputet mũdus eos ꝗ ua
deu diligüt. Buius rei exempla euidẽ
tiſſima ſunt.illi qui mundo ſpꝛetolad fra⸗
tres minoꝛes vei pᷣdicatoꝛes ſe tranſferũt
nec mirũ cũ ipi aplłi dñm hieſum inſannʒ
eẽ crediderũt.ꝓ eo ꝙ doctrine⁊ pᷣdicatio

oni adeo inſtabat vt nõ poſſet neq; paneʒ

mãducare.ð hoc legit Marci.iij. Exierũt
tenere illũ dicebãt em̃.qm̃ in furoꝛẽverſus
ẽ. Audemus aũt et ampluus dicere.qꝛ

NR ꝓpoſuiſſet in cõuentu omniũ angeloꝝ

quia quedã foꝛnicaria ẽ in terns omi libi
dini ꝓſtituta.omni turpitudine coinqna⸗
ta.cui vilidate vel feditate.nulla meretrix
oparabilis. Hac volo ducere in vxoꝛem⁊
cõſtituere regina celoꝝ.et omino coequa

re.⁊ inſuꝑ eouſq; amare eã.aut pꝛo latro

ciniis ac turpitudinibꝰeius crucis affigar
patibulo. Si inq; iſta eis proponeret. et

hmòi vtita dicamus ſtulucie pꝛofundiſ⸗
ſimã et inueſtigabilẽ ſapienciãeijſdẽ non

reuelareſipᷣm inſaniſſimũ reputarẽt.⁊ q;
petrus ſilia audiẽs dixit eidẽ.Mathe.xvj.
ip̃i ꝓculdubio reſponderẽt videlicet. Ab
ſit a te dñe.nõ erit tibi hoc. Uerũ dubitã⸗

virtutibus

tes ſunt. Ampᷣ. Qualiter ẽ ꝙ habitus
caſtitatis vel cuiuſcunq; alterius virtuts
vnica opatione contraria penuꝰextingni
tur.ymmo vnico conſenſu in turpitudinẽ

ſoꝛnicationis. Silr et charitas quaq; of⸗
fenſa moꝛtali penitus extinguitur In

habitibus autẽ naturalibꝰ ecõtrario con
tingit.quia neq; multociẽs aut frequẽter
quieſcere deſtruit in nobis virtutẽ greſſi⸗
bilẽ aut voluntatẽ nobilem. ⁊ multociẽs
nõ videre naut nõ audiredeſtruit ĩ no⸗
bis habitũ naturalem viſus aut anditus
Amplius. Si aliquis habet ſcienciaʒ
Fra malee ſcienci inq; habitũ.nõ ꝓpter
eł loꝗ barbarice aut ſoleociſtice nec ppt
ſemel ſcribere.nõ recte amittit habitii ci
encie.Et ſilimodo.ſi quis habet ſcienciaʒ
etiaʒ muſice in habitu.ſcienciam etiã pꝛa⸗
cticã.ſi milleſies abſurde canat aut ꝙætha
riʒet.non ꝓpter hoc extinguitur in eo ſciẽ
cia hmõi neq;ʒ; minuitur aut leditur.quin

ꝙ Potius interdum auget. Que igit ẽ cau⸗
ſa vt virtus quatũcunq; foꝛtis aut firma

ſit.vno coſtrario actu deſtruitur.⁊ non ſi
milit ſciencia. Deindę cum foꝛtitudo beli⸗
lica coꝛꝑalis tot ſibi cõtrarios actus ſuſti
neat. videlicet interdum fugam interduʒ
cꝗſum.interdum captionẽc.carceſem ⁊vin
cula ſuſtineat.non ꝓpter hoc moꝛiatur in
viro foꝛti et bellatiuo egregio.qualit᷑ erit
hoc.ꝙ foꝛtitudo bellica ſpiritualis nihil
contrarij actus aut paſſionisſuſtinere po

du nõ eſt de ſanctis angelis. ꝛilla clarita Neſt quin ſtatim cedat etetiam moꝛiatur.

te fruentibꝰ gloꝛie.ſiltalia eis ibidem ve⸗
ritas ꝓponeret.quin ita faciendũ eſſe ſta
tim agnoſcerent. Sed ꝓculdubioſſi petri

tenebꝛas paterent᷑ petro ſiłr reſpõderẽt.

Habet autẽ queſtionẽ nõ parũ diffici
lẽ. ammirationmw multa apud multos ꝙ
virtutes tam cito et tam facile et tam leui
bus vt videt vitioꝛũ ⁊ peccatoꝝ ĩ pulſibꝰ

imu qa cũ habitus ſint. ſunt ex neceſſi

eta. SFacilis deſcenſus animi.

Ampl.

EFoipo ꝙ virtutes ſunt. ſunt foꝛtitudines

foꝛtiſicãtes mentẽ humana q̃re⁊ inuictaʒ/⸗

ſiue inuinicbiiẽ maxime ab equalr etinſ.

virtutes ſed etia infumitates et debilita⸗

3ſunt. et

Ampl.Cum incompabiliter maioꝛ ſit
charitas ulegeen ec cupiditas et lu
yuria.et quicꝗd eoꝝ ẽ.Qualiter cedit alte

ri earũ. Uel ꝙex ea ſit.qualiter vincit᷑ ab

altera eaꝝ ei ab aliquo quod ab ipſa ſit
Jpa em eſt ſicut piroꝑgrandis.illevo nõ
ſũt niſi ſtille ꝑmodice.Quõ igit᷑ tãta pira
tam modice aque iniectione ſiue ſuper ef
ſione extinguitur. Dixerunt quidaʒ
hoc quia virtures indignantis nature
c modicum fetoꝛis ſeu abhomi
nationiꝰ a partevitioꝛum pꝛopter hoc pa
ti poſſunt. et hic eſt ſermo homninum pue
riliter ſencientium ⁊ res de quibus loqui
pꝛeſumimus pene penitus ignoꝛantium.
ac de ipſis vaniſſime ſompniantium.
Alioꝛum autẽ ſermo eſt in hoc. quia
faciliꝰ eſt deſtruere q; conſtruere. Hic au

36em ſermo eſt hominũ qquomõ effugere
volentium.

d non eſt ſermo diſſoluens
nodũ queſtionis ⁊ auferẽs dubitationẽ.

deſtaut.
etetiin
e ſun ſe

lclſuſt

nnanima
guendm
debllean
belano⸗
afebſb
4o pyeer.
es Ne
oli
Nhalcom
alaktaäie
u
eppbere
Pefnnnt
pſeciq
Pltrtſeße
ſuepei
tis ian
ticon
ſnnsog
wahnn
Uwaw
Mün
tſonin
ſtr
F luent
Ceuceen
Mshun
llhonin⸗
Nonisin⸗
ſalorſmn
nane nu
ſtectqric⸗
Cnlinggi
nlegrau
luibuan⸗
PAunie
ärg
munm
gninne
inoof
Mnciie
ſllungt
ſefmnſine
if
Pcling⸗
Nubnn
aſene
nei

☛*
E =
= =

. B
9

Zecito igit

virtutes nec cadunt nec

deficlut. nec ſuccuũbunt. nec cedunt vicijs.

ciiij

„8

*

.

net de geometria vel grãmatica ad recti⸗

tudinem uite vel voluũtatis aut ecõuerſo

uigee , nec extinguutur infirmitate aut debilita⸗ peſſimus em̃ hbomiuũ poteſt eſſe optim⸗
Tünun te ſua. ſed infirmitate aut debilitate ſu⸗ geometer vlł gramatic?. Jam igitur ſolui
M iecti ſuftineus ei poꝛtaniis pſas ſcenim mmusillud duare ſoleod mni nibarban
afunmzi in anima hũana qntũ ad pᷣſentẽ miſeria: mi voluntarij nõ minuut aut ledunt ſciẽ
W quẽadmodũ bellatoꝛ foꝛtiſſimꝰſuꝑ equu ciam gramatice. Scienciã autem virtute,-
ennn debilẽ aut viciatũ. Queadmodũ ei hmoi ex neceſſitate contraria eſſe opoꝛtet puer
Aiptiri bellatoꝛ caſu talis equi neceſſe habet ca⸗ ſa igitur voluntaria operatio lederet eaʒ
cis – ere. Et hoc ꝓpter debilitatez ipius equi aut extingueret,. jene boc aut ao que⸗ H
nodisnice nõ ꝓprer ſuaſcum ſit foꝛtiſſimus ſic ⁊ viræ rebatur ꝙ multociens non videre vius
dien nen tutes. Adeo em̃ debilis eſt anima buma⸗ habitũ naturalem nõ minueret aut lede
—W na. adᷣo leſa ſiuevulnerata ſiueviciata oꝛi ret. Reſpondemus quia tociens ⁊ ta
— gin ali coꝛruptione. vt leui impulſu facile diutinũ poſſet eſſe ꝙ omino illũ eitingue
nekirin cadat ⁊ cũ ea vᷣtutes quas ſuſtinet et poꝛ ret et tale ꝙ velut quies ei eſſet.⁊ iðo illũs
kdtig lat Mſidirerit auis qe virtutes debẽt ekficererac roboꝛaret. SDi quis autem.
un n hoc ꝓhibere foꝛiitudine ſua.cum eaʒ foꝛ⸗⸗uerat ſi om̃ino extinguuntur virtutesq⸗
ekr tem efficiant et robuſtã. Rñdemꝰ ꝗqa hocq/modo tam facilis eſt reſurrectio ad illas
len gi vnq; faciut qntũ et q diu vult. Qm̃diu eĩ Cet oꝑaillaꝝ. Quidã adeo ⁊ facile ⁊ cito re
ſiushein vult vti eis et pugnare in ipᷣis ſiue agedo ſurgũt a lapſibꝰnõ tardi tamen ad peni
dnlnan ſiue paciẽdo taàdiu foꝛtis eſt ⁊ robuſtus ꝑ tentiam.vt caſtitas non videat in eis erx—⸗
itnen eas. vbi auteʒ negligit et auertit ſe ab vſu tincta fuiſſe.ſed ad modicum doꝛmiuiſſe
Namngnmni earũ et cõuertit ſe ad cõtraria. et ẽ ſieutin. In auo reſpondemus ꝙ quẽadmodum
ki ſanus pugnatoꝛ qui ꝓiᷣjcit arma ſuaym⸗ carbo ſubito extinctus adhuc remanetca
et e i mo dqs plus eſt ipam foꝛtitudinẽ et dat ſe lidꝰ.caloꝛe quoda q̃lis inuenit in cineris
inng teuiſt in manꝰ hoſtiũ. Hicigr nõ ẽ dsfectus ar bus.⁊ ideo faciliꝰ reaccenditurqʒ ſit infri
Nnin i moꝛũ ymmo defectbellatoꝛis.arma ipa gSidatus penitꝰ.⁊ aqua frigida humectꝰ
nkontandn ⁊ foꝛtitudinẽ abijcientis. Que etia ſi per⸗ aut lotus ſit.Et in quibuſda carne lubꝛic
Nirmese ſiſterent victo vel capto aut interfecto bel ſe habet ꝙ in eis etiam poſt lapſuʒ rema
Vin unnn F latoꝛe nihil tamen per ſe poſſent. At⸗ net quidam caloꝛ.id eſt amoꝛ caſteviuen
iitianmn tende autẽꝙ licet virtutes foꝛtificent ani di. Longe quidem diſtans ab ip̃avirtute
ialneni mas hbumanas.noõ tamen eas liberant a caſtitatis. quẽéadmodũ caloꝛ in carbone
tgen dl vulneribꝰ et infirmitate oꝛiginalis coꝛru- extincto ſubito remanens ab ardoꝛe ipſi
CusfmnulsmD . ptionis in hac vita.Et ido quantũcunq; us. In hijs igitur facile reaccendi poteſt
init ny foꝛtes ⁊ firme ſint virtutibus anime bu⸗ der graciam penitudinis virtus caſtitatt.
Utuntelil, mane.multa tamen infirmitate et vuine“ Quidam vo remanent non ſolum extin⸗
tärnunſ rate et circũdate ſunt in vita iſtꝛ. Per⸗ cii ſed etiam frigidi et madidi.hij ſũtqui
imaugl ſcrutatius aũt ⁊ latiꝰꝑſcrutabimur ð hoc poſt lapſum remanent opigi vł toꝛpen⸗
ngiit in ſequẽtibꝰ ſcilicet in tractatu de tempta tLes.et iſte toꝛpoꝛ eſt in eis frigiditas ſpiri
anmnki tionibus et reſiſtencijs et plese de hocin tualis. Remanent etid madidi reliquis
aetbihet SG elligentibus ſatiffac ny. Debes au quibuſdam pꝛeterite vou ptatis. et ho2n
giziehri tem ſcire. qa volũtariè oꝑpationes ſunt ꝗq⸗ reſurrectio longe difficilioꝛ eſt. quẽadmo
Digtiune bus marime impungutur virtutes.æ hoc dum reaccenſio carbonũ. qui poſt eniu⸗
e geſutſl qm̃ virtules vt ſupꝛa diximꝰ aut volunta cctionem frigidi et madidi ſut facti.⁊ ſicut
unn mmnal les aut nõ ſine volutate ſunt: et ppt hoc lignoꝛum de aqua frigida extratcoꝛũ vel
nun impugnat etia ſciẽcias qͥ virtutes ſũt. qm̃ exeuntiũ Inde eſt e dum in deliciüs ſunt
nndgt Pei voluntati oiſctiſſime ſunt.vtpo erigen aur in deliciarum reliquũs ſiue enam pꝛe
— tes recnificatgs ⁊ viuiſicãtes ipam. ⁊ ꝓpk ludijs anime humane ſeu hom ines. dif
n nin hocipᷣa cadènte ? moꝛiente qntũ ad vitã ficilis eſt reuerſio ſeu conuerſio ipſoꝛum
mlele hac ſcilicet gre cadut moꝛiũt ipe. Scisctie quemadmodum diſſiilis accenſio ligno
ugoan vero moꝛue a volũtate ſeparate junt. et rumlaqua fnigida aſperſoꝛum. eam ad⸗
— ꝓpter hoc nihil ad eas de erroꝛe aut per, buc diltillätiu. Jam igit dium⸗ eſſen
nahg uerſitate volũtatisvñ ⁊ pfectiſſime eẽ poſ ciã virtutis ſcõm omnẽ intentionẽ ⁊ mo⸗
in ſunt cũ puerſiſſima volutate nihil em̃ ꝑti⸗ dum.et declarauimus ꝑſectiões eius ſeu
jicvon
eronhin
cönltin

6

*

C

. „
.

Rt ee Equ

De

differẽcias quibus pficitur in apirtus

e noĩs ad boc nriir virtus direno
coõm quid. Firmitasvidelicet vniuerlali
tas rectitudo nõ diminuta. ſʒ extẽſa vſq;

ad finẽ vltimũ qui ẽ deus.deinde viuaci⸗

tas que ſufficiat mouere mentẽ humana
⁊ erigere atʒ eleuare a languoꝛepñtis coꝛ
ruptiois qᷓ moꝛtẽ contrariã nullatenus ſu
ſtinerer.hoc autẽ ſepatio a deo qui ẽ vita
animaꝝn. ⁊ bec ſepatio ẽ ſeꝑatio offenſe qᷓ
amoꝛ: gracie inter deũ ⁊ mentẽ humanaʒ
rũpit᷑ et amica dei eẽ deſinit.donec eideʒ
p penitencia recõciliet.Diximꝰ etiam pfe

ctliones qᷓ ſũt veri ac ſancti amoꝛis atʒ pu

riſſimi quibus ꝑficitur ad eminenciã ⁊? cu
onulũ.Diximꝰ etia ſpẽs amoꝛis ⁊ modos

ec vᷣo dicemꝰ ea que reſtat de hüs qͥ cõi
ter ꝑtinẽt ad virtutes cũ oſtenderimꝰ etia
difterẽcias triũ noĩationũ quibus iterdũ
noĩarividẽt vᷣtutesvidelʒ dona.vᷣtutes et

3 Maeisglante earũ ab inuicc. Poſt

fructus.ſic legitur ad Gala.v.Fruct? aũt

ruc
ſpus ẽ charitas gaudiũ pax paciencia ⁊c.

videlicet beatitudinẽ. Octo em̃ virtutibꝰ
q̃ᷓ noĩant᷑ in.v.mathei.Pꝛemittit ipſa ve

ritas beatitudinẽ. quẽadmodum dicitur.

Beati paupꝑes ſpiritu.Et in hac quidẽ de

claratiõe ſiue diſtinctiõe nõ ẽ ea vtilitas

q diſputationẽ aut inueſtigationẽ reꝗrat
Sed ꝓpter hoĩes erroneos ⁊ imbecilles
qui ſub pretextu theologicoꝛum querunt
grãmaticalia.neſciẽtes differẽcias hoꝛum
ad illaã. Ideoq; de hijs tumultu młto
coꝛrixant᷑.Etvt ita dicamꝰde deo vaniſſi
me coꝛnicãtur.Dicemus tibi ratiões iſta⸗
rũ noĩiationũ. Qm̃ igr iam alibi didiciſti
2donũ ẽ datuʒ irredibile. Hoc ẽ tale da
tũ qð recipientis efficit᷑. Uñ donare ꝓpᷣe

ẽ ſuũ accipiẽtis facere.qꝛ igr ſuũ fit donũ

accipietis. meritenõ ẽ cure illð tenet᷑ red
dendo illud datoꝛi vel alij. Nõ auteʒ ita
eſt de pecunia data mutuo ſiue de dato ĩ

mutuo.Quare manifeſtũ ẽ.qꝛ oĩs virlſus

que vel ẽ datũ optimũ et donũ ꝑfectũ de
ſurſũ eſt deſcendẽs a patre luminũ.vt ait
iacobus. In pᷣmo ex neceſſitate eſt donũ.
qꝛvnaqueq; talis largitate dinina ſua fa

cta ẽ accipiẽtis.Et iðo donũquaãq;veꝝ ſit

ex.xv.math.⁊.xix.luc.qa vnaqqʒ data ẽ
poſſeſſoꝛi ſuo mutuo.ſicut talentũ ad ne⸗
gociandũ⁊ ſicut mna.Non opoꝛtet aũtvt

detineamus te in declarãdo quali᷑dona
vei eius ſunt⁊ eius remanent. Poſtq; ea

uato wocανMα ρο cattrun

NQuarta nominatione addũt quidaʒ

.
4 Uo —
MUẽĩẽ ””M , 4

—
virtutibus
nobis largitus fuerit noſtra effictut. nut

lũ em bonoꝛũ alienat a ſe largiengo qgd

alüus donationibus non inuenit᷑.Cau
ſa aũt in hoc eſt dominãtiſſime poteſtat⸗
eius.et imperioſitatis vniuerſalitasa q̃ ĩ
poſſibile ẽ aliquid eximi etꝑ quã neceſie
eſt.quicquid caditvel cadere poteſt invni
uerſalitatẽ.ſiue in vniuerſũ ſubiectũ eidẽ
eſſe ſubiectiõe vltima et poſſideri ab ipſo

poſſeſſione pleniſſima. Nihilominꝰ aut

et dona eius ſuut accipientiũ et habẽtiuʒ

ea.vides igr qꝛ oẽs virtutes naturales ⁊

gratuite dona dei ſunt exipᷣa ratione.eiꝰ

q eſt donũ. ꝓpter hoc dicunt᷑ in pᷣmo ia

cobi.data optima ⁊ dona pꝑfecta ꝓpt᷑ qð
⁊2 augꝰdicit. Inter dona dei maximũ cha

ritas. Qꝛ ſi quis aueſierit. vñ vſus ille
imolenerit: q; ſeptẽ dicũtur eſſe dona ſpi⸗

ritus ſancti.Et cũ ð donis ſpiritus ſantti
ſermo eſt ſacri doctoꝛes et ſcolares de hu
iuſmodi donis ſolũmodo agi intelligũt.
Beſpondemus.qꝛ aliquado viſum ẽ
nobis ſeptẽ illa dona magis in recipiẽdo
cõſiſtere q; in effluendo ſeu emanando.
Cuʒ em̃ virtutes in eo ꝙ virtutes pᷣncipia

videãtur eſe quarunda volũtariarũ oꝑa

tionũvt ſepe himie Ii ſeptẽ dona ma
gis videbatur nobis pᷣncipia eſſe quodã⸗

modo paſſionũ.hoc eſt aptitudines rece

ptionuʒ.a fonte gracie in mentẽ humanã
deſcendẽtiũ ac defluentiũ. Sapere eniʒ ⁊
deguſtare ſpirituales delicias ac ſapoꝛes
magis eſt reciꝑę ac influi qᷓ; efflui. Silr ⁊

intelligere ſpudlia ac diuina. Intelligere

Vnq; intellectu qui eſt donũ.magisvidet
nobis illuminari ſiue lumen reciꝑe q lu
men hmõòi intellectus agere vel effluere.
Juxta hunc modũ videbatur etiã nobis
de dono conſilij et hoc eſt. qm̃ viri ſancti
de dono iſtovel ſibi vel alijs cõſuluit. De

hmõi dono nõvidosbatur nobis ſentenci

as conſilioꝛum velut de theʒauro memo
rie ꝓferre aut de fonte pericie illas eſſiue
re ſed potius ipſa hoꝛa illuminari conſul
tationis et lumina recipere.quibꝰnon vi
dentibus ſua pericula ipᷣi efficianturvidẽ
tes. Jufta illud quod legit᷑ in Job. nviij.
Oculus fui ceco. Similiter euoqʒ de do
no foꝛtitũdinis.quod ipᷣm eſſer aptitudo
quedam et habilitas ad recipiendam co⸗
foꝛtationem deſurſum. Confoꝛlari auteʒ
magis eſt recipere q; agere.et ꝓculdubio
quia aliud eſt eſſe foꝛtem aliud eſſe ↄfoꝛ

gabilem. vt ita loqmur.Aliud ẽ virtꝰ que

r

/

ſttſoa⸗
noeton
lltasd.
nli al⸗
gelsekti

(unten

Aatnr
de
ſin
Nion
Neißius
or Ne
ſins ho⸗

Genujan
Gnen
kguitne

Uniaistii

Ccenübn
ſtadonan
nenn
bs,
eihi⸗
ſen
chos⸗
Peeli

leͤn
ℳoleni

oinus
hoſeſai

lulaisl
sſonis
orpni
nisſgt
ri
ſäſng
ſmg

N
ſsrne
Don
mn
nnnie
ſalen⸗
nege
lannine
acheen

4 Flesme

nhi

kegent
norinti
nen
wminetiu
cenen
ahoſtentn
ieniicie
merinin
cdinigze
donegtagt
nadanuni
Grin in
deimn
nsfini
maſen
inceg
gie
ima
Datünaidd

Senatitern

eckegrna
ennmin⸗

ni Deen

fichefn
giin.
naning,
Keunent
—R
ſitmn
zece nil
tewhiſmn

9

Vrmitatis eẽ qᷓ virtutis.
diderũt huic rationi noſtre. quia ſeptem

„
.
7

&α*dρνG5hα

–R

foꝛtitudo dicit᷑. aliud donũ qð in iſta nůe

ratiõe foꝛtitudo nominatur. Juxta vi
as iſtas de dono ſciencie ꝗᷣ ꝓpᷣe ẽ boni et
mali. qa ipᷣm ſcire ſiue videre in bonis et
malis eſt Ranmen⸗ lumen quoddã de
ſurſum recipe nõ ſicut ex thezauro ęlicere
vel ex fonte ꝓfluere.Et de dono pietatis.

Silr. Pietas em̃ hec congruẽtius intelli⸗

.

tur veneratio ſiue reuerecia ſanctoꝛum
oc ẽ omniũ eoꝝ q̃ facta ſunt. In pꝛimis

ctoꝝ. Reuereri ei ſancta ſeu venerari inte
rius. hoc ẽ coꝛde nõ videbatur nobis ali
quid agere ſed magis reciꝑe ab ipſis ſan⸗

dei ipᷣius qui ẽ ſanctus ſanctoꝝ⁊ oĩm ſan Mae Oꝛ ſi dixerit qꝛ timoꝛ dni ſpes

ciis.Eodẽ mõ de dono ſeu ſpiritu timorſ

ſenciendũ putabamꝰ. Qui em̃ timet ma
gis pati et reciꝑe videt᷑ q; agere.pꝛeterea
nq videtur virtuoſe vel virile aliqd age
re qui timet.Fuga eĩ potius videtur ĩifir⸗
Quidãa autẽ ad

iſta dona ideo ſpecialiter dona dici obti⸗
nuerunt. quia ſeptẽ dñice oꝛatõis petitio
nibus ⁊ petunt᷑ ⁊ impetrãtur.ſic inuenies
in ſcriptis eon.⁊ in libello beati Berñ. ꝗ
ſic incipit.Quinq; ſeptena. Livo ne de⸗
cipias animã tuaʒ in hüs ꝗᷓ gramaticalia
pene ſũt nec multũ cures viꝝ dona an vir
tes nominẽt᷑.quia ⁊ reuera et dona ſũt

MX virtutes cũ vtriuſq; nolatiois ratio eis
AKõueniat. Sapiẽcia ei virtus ẽ de qua hic

agimus. et foꝛtitudo maxima ẽ foꝛtificãs
poſſeſſoꝛẽ ſuũ.ſic legit᷑ Ecelłia.vij. Sapiẽ⸗

modũ iſequi ⁊ fugere. Cũ igr̃ vtrun

cv

vijs maniigſtũ eẽ poteſt.⁊ vt incipiamꝰ a
nouiſſimo.qð videt᷑ oĩm ifirmiſtimũ.Di
cimꝰ.qꝛ timoꝛ virt⸗ ẽ.Alioꝗn ſpes eiꝰ cõ⸗
trariũ virtus nõ eẽt.cũ omia cõtraria aut
ĩ eodẽ genere ſint aut ĩ cõtrarüs generibꝰ
aut genera alioꝝ vt bonũ ⁊ malu de ꝗabꝰ
diẽ ariſto. O. nõ ſunt in genere ſed gene
ra alioꝝſpes vᷣo nonẽ in genere ↄtrario
virtutũ.cu nõ ſit viciũ neq; genꝰ alioꝛum
Quare relinquit᷑ ex neceſſitate ipᷣam eſſe

irtus. nõ ſuũt oria. aliqn ipoſſibile eet
vnqᷓ; ſimul eẽnt in eode. Uerũ vtiq; dicit
qꝛ in eodẽ ⁊ Fm idẽ ⁊ eodẽ mõ accepta co
traria ſunt ſpes ⁊ timoꝛ.ſic ſperare ⁊ time⸗
re. Spes eĩ nõ ẽ niſi de bono.⁊ timoꝛ conꝰ

trariꝰilli nõ ẽ niſi de maloqꝛ timoꝛ etiam

pene gehẽnalis donũ dei ẽ. Conſenſe

runt aũt oẽs ſacri doctoꝛes ĩ hoc ꝙ imoꝛ

inicialis hoc ẽ inicialiter times.oculũ ha⸗
bet ad vtrũq; ſcilicet ad pena ⁊ pᷣmiũ.⁊ßſ⸗
uit deoſpartim amoꝛe pꝛemii ſiue iuſticie.
partim iimoꝛe pene.Quare ſpes ⁊ timor
cotrarioꝝ ſimul ſunt in eodẽ⁊ iðᷣo nõ ſũt

coõtraria ᷣm hũc modũ id ẽ ĩ hoc reſpectu
ſed cũ ad ide relata fuerint ꝓculdubio cõ

traria ſunt. Oino eĩ ſĩpoſſibile ẽ idẽ ſcõm
idem ſperari et timeri ab eodẽ.quare ma
nifeſtum ẽ ꝙ reuera ſimpłr cõtraria ſunt
ſpes ⁊timoꝛ.ſicẽ ⁊ motus eoꝝ cõtrari ſunt
videlicet iperare ⁊ timere.ſunt em̃ quẽad

ſit bonũ ⁊ alterũ manitfeſtũ ẽ ee virtutem.

cia ↄfoꝛtauit ſapientẽ ſuꝑ decẽ pꝛincipes videlʒ ſpem. neceſſe ẽ ⁊ allen eſſe virtuteʒ

ciuitatis.Et iterũ.ꝓuerbioꝝ.xiiij. Uir ſa⸗.
piens foꝛtis ẽ.⁊ vir doctus robuſtus ⁊ va
lidus. ⁊ multa alia hmõi. Sic ⁊ de omni
bus alijs ſex intelligendũ ẽ. vnde et meli⸗
oꝛ dicit ſapiẽcia qᷓ vires: ævir gꝛudẽs ma
giſq; foꝛtis. Maioꝛa ei ⁊ foꝛtiola bella ſũt
interioꝛa qʒ exterioꝛa.a ſpũalia q; carna⸗
lia. et no minus foꝛcia bella aut acra ĩtel⸗
lectus q; affectus. Qð maxime appet in pᷣ
lüs aut certaminibꝰ ſpũs blaſphemie.Et
Vbier vtraq; certamina dictũ ẽ. Pꝛouer.
xvj.melioꝛ ẽ paciensviro foꝛti? natur
anime ſue expugnatoꝛe vꝛbiuʒ. Mi ergo
ita ſompniant de virtutibꝰ.qui nec nomi
na equoꝛu vt dicit poeta.nec pᷣlia nec cer⸗
taminavirtutũ.neqʒ nobiles triumphos
adhuc intelligũt.merito circa gramatica⸗
lia reptat ſe in rebꝰ parũ vtilibus occupa⸗

verũ ꝙ iſta dona ̃m intellectũ hmõi

bominũ.⁊ vᷣutes ſint.multis modis atʒ ⸗
£

ULigdet inſuꝑ ꝙ vna virtus ſint ſpes ⁊
timoꝛ.Queagmodũ eĩ ex vnavirtute greſ
ſibili ſũt ĩ animalibꝰmolꝰin ante ⁊ mot⸗
in retro.inſecutio et ſuga.acceſſus ⁊ receſ⸗
ſus. Sic in anima huana ex eadẽ virtute
ſũt ꝓpoꝛtionales fials motus ſpiri⸗
tuales. videlicet motꝰ ĩ ⁊ motꝰ ĩ retro

ſpirituales acceſſus ⁊ receſſusifuga ⁊ iſe⸗

cutio ſpũales.ſperare aũt ⁊ timere ſũt ſic

fugere ⁊ inſequi.Quare ex eadẽ vᷣtute ſũt

Timoꝛ igr nõ ſolũ virtus ẽ ſʒ eadẽ virtus
cu ipᷣa ſpe, Amp̃. Hõ mingsis nirfur
fugere.virtutis inqʒ greſſibit qʒ inſeq nee
minoꝛis foꝛtitudinis cũ fuerint eiuſdè ve⸗
locitatis. nec virtnoſins ẽ inſequi ſic qʒ fu
gere. Quare inſequi ſpũaliter qð eſt ſpe
rare nõ ẽ virtuoſius q̃; fugere ſpuũalit᷑ qð
ẽtimere. Amp. Eiuſdẽ modeſtie ſunt
loqui et tacere. Silr eiuſdẽ ſobꝛietatis bi
bere vinũ ⁊ ab ipo abſtinere.⁊ generalit

, Sn

DPr tijcvz ar

Akr fmα

BDe
de omnibꝰoalijs actibus otravis ⁊ bonis
Ampᷣ.Cõtrarioꝝ eadẽ ẽ diſciplmna.idẽ

ſenſus ergo eadẽ virtꝰ*. Ampᷣ. Eripꝑe ſe
de vinculis peccatoꝝ effugere de carcere

abicere iugu grauiſſimũ peſſime ↄſuetu det nob:quia hec fuit cauſa ſcilicet. quia

—
virtutibus
expᷣſſe ꝙ repleret ipᷣm. Cũ igit᷑ alia dona

ſint nõ minoꝛa ymmo etiã queda maioꝛa

vt charitas.quare de alijs tacuit ꝓpheta
⁊ iſta ſola expᷣſſit in laudẽ redẽptoꝛis.Ui

dinis. dimittere palliũ egypciace ſic legit iſta minꝰ i eodẽ appuiſſe vident᷑ opiniõe

Beñ.xix.Uincula mũdi erũpꝑe.de ſepul⸗
chro ꝓfunditatis pctõꝝ ligatis manibꝰ⁊
pedibᷣus inſtitis ⁊ facie ſudario abiecto a
grege terre ſeu tumulo ſic legit᷑. Joha. .
quis Ddubitat eẽ virtuoſiſſimũ: manifeſtũ
autẽ ẽ.qꝛ hec oĩa ꝑ timoꝛem dei ſunt. Hec
aui et ſilia ⁊ incõꝑabilit᷑ foꝛtioꝛa et mira⸗
bilioꝛa in ſequẽti tractatu de opibꝰet mi⸗
orabilibꝰ virtutũ latius enarrabimꝰ. Dem
de.Si timoꝛ dñi expeliit peccatũ.ſic legit
Eccłiaſti.pᷣmo. Timoꝛ inquit dñi expellit
peccatũ.Et ſi in timoꝛe dñi fiducia fortitu
dinis ſic legi᷑ ꝓuerbio. xiiij.et qui imet
deũ nihil trepidabit ſicut Ecclaſti.viiij.
quõ timoꝛ dei ĩfimꝰ. Ampᷣ.Quomõ
timoꝛ dei ipᷣe theʒaurus eiꝰ ſicin legit yſa.
vxii.Quõ timoꝛ dñi diuicie ⁊ gloꝛia ⁊vi
la.ſicut legit ꝓuerbioꝝ.xxij. Si timoꝛ dñi
virtꝰ nõ c. theʒaurieĩ ſpirituales aut vᷣtu
tes aut ſciẽcie ex neeeſſitate ſũt. P
Qualiter iſte timoꝛ dñi fons vite.ſic legit
ꝓuer.xiiij.ꝗd eĩ aliud poteſt eevlvita ſpũ
alis vł fons vite. Deinde pietas.Quõ nõ
erit virtus. Si eĩ itelligat reuerẽcia vl ho

noꝛ ſanctoꝝ neceſſe ẽ ipam eẽvirtutẽ. cum

eiꝰcontrariũ ſcilicet irreuerẽcia manifeſte

viciũ ſit peſſimũ. Q ſi dixerit

iu eo⸗ ⁊ etia ſpectantiũ:⁊ ð eo ſᷣm bomi
inem ſolũmõ cogitantiũ: totũ em̃ qo age
bat ſ̃ᷣm hominẽ aut deſipiccia aut inſipiẽ

ciã hmõihoibꝰvidebat᷑: ⁊ hoc ẽ ſtuttum

dei atʒ ſtulticia. De ꝗbus apls in pᷣmo et
qrto ad LConloꝗtur. Silxr ⁊ ſine intellectu
videbat᷑ eiſdẽ eè ſaluatoꝛ ꝓpter qð irride
banteũvelut dementẽ dicentes qꝛ demo
niũ ſicut Johã. viu. De dono vero co
ſilij. ppter eius eminenciã vocatꝰ ẽ. cõſili
arius et magni cõſilij angelus.ꝑ que con
tra omnia malamũdo coſultuʒ ẽ om̃ino
nihil de eodẽ cognouerũt. Poteſt lamen

——

intelligi cõſiliũ ibi ꝓfundiſſima ſecretifi

maqʒ volũtas di patris quã beatłꝰ Augꝰ
vocai altitudinẽ myſterũ ð ſalute genert
hũani.⁊ ĩ q̃rto ad Ephe.vocat myſteniũ
abſconditũ a ſeculis. Et vſualiter etie
omne qð ꝓolumꝰhaberi ſecretũ:vocamꝰ
conſiliũ:? cuũ volumus illud abſcõdi did
mus conſiliũ ſit Spus ergo cõſilij ſup eñ
regeuiſſe ðꝛ: ꝗa ſpus ꝑ quẽ im ↄſiliũ eidẽ
cõmiſſũ ẽ etiã ꝑ eundẽ tondẽ adimpletu⸗
Ideo abſqʒ vlla ingetatiõe peccati rege⸗

uu.De ſpu vero foꝛtitudinis oĩnõ ignari

Fuerũt iudei atʒ iudeis ſiles q eo ſola infir

mitatẽ noſtrã eẽ o pinati ſuni: eũq; mag/

ꝓphibet vicia oppoſita eẽ donisſiue ↄria ?* moꝛtuũ fuiſſe ſiue moꝛtẽ ſuſtinuiſſe exiſi

licet donavirtutes nõ ſint. Manifeſtüũ eſt
ipᷣm errare ⁊ hoc ẽ.qm̃ vni vnũ ſolũ ex ne
ceſſitate cõtrariũ ẽ.Cũ igit᷑ virtutibꝰ ⁊ d
nis vicia Zria ſint.abſoluie neceſſe eſt qſ⸗
dã virtutes eẽ dona. Ampᷣ. Eſſe donu

E noĩatio ſeu deʒoĩatio affoꝛis.⁊ ab acci

dẽte tm̃ nominas ſiue denominãs.Mani
feſtũ ẽ eĩ eſſencia.ꝗa rei cuiuſcũq;ʒ q̃ dona
bilisẽ pꝛeter ei dari ſiue donari.Quare ⁊
ſieri ⁊ eẽ donũ accidut rebus bhmõi poſt
ↄpletã eoꝝ eſſenciã. Quare manifeſtũ eſt
ꝙ cuicũqʒ accidit dari ſiuedonari accidit
eẽ ⁊ fieri donũ:quare ⁊ om̃i vᷣtuti. Ni
hil igit habet queſtiõis iſta diſtinctio do
noꝝ ⁊ virtutũ circa quã tãta curioſitate la
boꝛãt.⁊ tãta ecillitate intellectꝰ errat ni
R hoc ſolũ videlicet. Quare yſaias ꝓphe
ta lquẽs de dno ſaluatoꝛe expᷣſſe?⁊ nomia
tim dixit de ill. ꝙ reqeſcerẽt ſuꝑ eũ ſexillo

.mitate carnis qᷓ;ᷓ ex foꝛiuudine ſpũs:ſiue

ſpũ foꝛtitudinis putauerũt. De dono
vo ſciẽcie q̃ vere acꝑ ſe ẽboni ac mali:cir
ca eu ſiur errauerũt.vidẽtes em̃ ipᷣm elige⸗
re atq; diligere. neenõ ⁊p̃ᷣdicãdo extolle⸗
re q̃ mala łpi putabant:æa vero reſpuere
ac fugere q ipi boa iudicabãt magis in⸗

.
2 —

ſciũ atq; ignarũ boni maliquã ſcẽtem

eſtimauerũtipᷣm. Cum em̃ pꝛedicaret eis
Beali paupes ſpũ. Beati q lugent. Ma⸗
gis ipᷣm erraneũ afalſa pᷣdicantẽ q; ſcien
tem atg veridi eum ipᷣm eſſe crediderunt
MPec dubites totũ illud ſcilicet quito
Wathei cũ dedlaratiõibꝰ ſuis atq; ꝓbali
ouibꝰ ad donũ ſciẽcie ꝑtinere ſicut appet
ex ip̃a erpoſiuone qua iam diu ſuꝑ itlud
ſcripſimus. De ſpiritu vero pietatè nõ
minus manifeſtũ vtrolibet duon modo⸗
rũ pietasaccipiat᷑.Dieit᷑ em pietas ſcᷣm

rũ.De vltimo vo id ẽ de ſoũ nimoꝛis dixit ꝰ duas intentiones.⁊ m altera ipe dei eul

j ſagte
gioplra
ſetzvde
hon. Mo⸗
ſocuſto
8diuint
ſeuefe
anidie
nengent
pietansit
Paſtons
noͤac⸗
pinpett
bonthen
bnn
ſeulinn
idegru
hoͤhenin
ſnogan
fieninan
chbn.
lnsipin
blnepe
nasde⸗
Wene
Wbe
oride
ſutnen
Pletin
urel
ſonen
tiuſcia
hulnine
üigloui⸗
ouonnuß
Nllaun
Gineiluse
tbunanan
chanbish
Nnct an
fGhni⸗
Cmii
1 innen⸗
ae
ln
nigue
i nin
itfiu

cgeün
Ansluatzt
ncenetiul
lanlſcen
iilenigiri
Nitdafn
inige
deſgicntmi
dat: tbatitn
cdas höne
Olrtſcrnn
narherin
editmesenn
nendid
n ngend
icoclcic⸗
õ
ignciſat
gaiseuben
ſien dſu
eobe doein
a
dahenſenmn
muscene

S=
=

—
=2à”
— —

X
SES
—
E
S
=
=
—
—
—

—

R

S

.

cvj

tus q̃ grece theoſebiavocatur.q̃ cũ in xo
dño vltra omnẽ creatura incomꝑabiluer
eſſet. vudeos tamẽ latuit ꝓpter qð ⁊ dice
bant. Nõ ẽ hic homo a deo qui ſabbatũ
nõ cuſtodit. Nõ em̃ dei cultoꝛem ſed ma
is diuini cultus diſſipatoꝛẽ gentiſq; illiꝰ
ubuerſoꝛem ipᷣm habebãt ꝓpter qð mar
ci.xiij. dicebat. Hũc inuenimus ſubuerten
tem gentẽ noſtrãà. Scom altera vero
pietatis intentionẽ intelligitur virtus cõ⸗
paſſionis q; in eo nõ cognouerũt qui eũ
nõ ex cõpaſſione generis hũani ſʒ magis
ꝓ impietate ſua moꝛi putauerũt.ꝓpt᷑ qð
⁊ barraban latronẽ et homicidã eidem pᷣ

tulerunt. Spiritus autẽ timo:is eum
ſpecialiter repleuiſſe ð qniũ ad gram re⸗

uerẽciequia pᷣm hominẽ ꝓuidebat deuʒ

in Oſpectu ſuo ſemꝑ.ꝓpter hocvltra om

nem cogitatũ noſtrũ repleuerat ſanctiſſi
mã animam illius gracia reuerẽcie. ſic di
cit apłs in.v.Ad hebꝛeos.In oibus exau
ditus ẽ ꝓ ſua reuerẽcia. Hec autẽ gra mi
rabiliter purificat animas videtes ſiue ꝓ
nidẽtes deũ.nec patit᷑ aliqð culpabile vl
accedere ad ipᷣas vł remanere in ipis. Tã
ta quippe reuerẽcia ẽ diuine mꝑieſtatt in⸗
tuentibꝰ illaʒ vt nihil culpabile in ſeipſis
ſuſtineant.⁊ ſi quid tale in ſe ꝓꝑpendat to⸗
ta feſtinatione excuciãt atq; a ſe abiciant
Quare ſicut bñdicius redẽpioꝛ plenꝰ erat
viſione patris ſic erat plenus et reuerẽcie
eiuſdẽ.et ſicut viſio qua patrẽ cõtinue ĩtu
ebatur incõꝑabiliserat caritatis ad om

9 .

‚aS Bapαα. Auæ eſt p'-ſasa

vltra omnẽ èſtimationẽ noſtra.qꝛ ipſe in
fernũ erat et cõfracturus et ſpoliaturꝰ.et

captiuitatẽ ſuam inde cum triumpho glo

rie reducturus.nec timoꝛ igit offenſe nec
timoꝛ gehenne repleuit eũ.nec in eo locũ

habuit vllo modoꝝ. ꝓpter iſtas aũt tres
ſpecies timoꝛis videlicet timoꝛẽ reuerẽcie
timoꝛẽ offenſe timoꝛem gehennalis pene
quam ab ipᷣo ſpũ ſancto ſunt tanq; dona
ipius Spiritus ſanctus ſpiritus timoꝛt ðꝛ
Limoꝛ em̃ naturalis videlicet hoꝛroꝛ moꝛ
tisnature ẽnõ ſpiritus. Cimo:ꝛ em̃ huma
nus atʒ mũdanus. mali ſunt vſitata acce
ptione. Jam igitur diximꝰ tibi.quia ſeptẽ

vfs Detimgie aa gehenne cen erat ei
1

iſta dona expᷣſſa ſunt et enumerata in lauꝰ

dẽ redẽptoꝛis.nõ qa pᷣſtantioꝛa ſint alis.
ſed quia minus in ipᷣo ⁊ m hominẽ ⁊ in
firmitatẽ noſtrã ſolã attendentibus in eo
minus apparuerunt. Cum ergo audis di
ci ſeptem ſunt dona ſpiritus ſancti.Gub⸗

audire debes expᷣſſa et enumerata in lau

dem creatoꝛis ab yſaia ꝓpheta Non em
illa ſeptẽ ſola ſunt neq; pᷣſtantioꝛa vt dixi
mus. Scito autẽ quia inuenies ſctõs
expoſitoꝛes ſcripturarũ varie de iſtſ loquẽ
tes.Donum itaq; ſapiencie grego.vocat

fidem ſuꝑ pᷣmũ Lapᷣ. Job.xl.vo Eʒechiel

dicit.quia ſapiencia pellit ſtulticiã intelle

ctus ebetudinem conſiliũ temeritatẽ. foꝛ⸗
titudo ſimiliter ſuum contrariũ.et ita de

alijs. Uerum intentiones iſtas textus ſcri

pture generaliter non ſequitur.Et multa

niũ alioꝛũ patrem videntiũ viſiones Sic s quideʒ poſſemus hic dicere. Sed onera⸗

reuerẽcia ipᷣius erga patrem ad reuerenci
as alioꝛum. Quare ⁊ puritas ſanctiſſime
anime illius ad puritates no ſolũ anima
rũ humanarũ ſed etiã angeloꝝ om̃ino in
cõparabilis hoc ẽ ſuꝑ omnẽ comparatio

eſt purificãs et ſancticans eos in quibꝰ
eſt ſpecialiter ipᷣm repleuiſſe dicitur quẽ ĩ
cõparabili ſinceritate purificauit. De

nẽ maioꝛ. Quia igitur nmoꝛ feuerẽcie ita ARetsi libꝛis canonice ſcripture. S

Ttimoꝛe vero offenſe aut timoꝛe gehenne.

manifeſtũ eſt repletionẽ iſtam non poſſe
intelligi. NHunqᷓ; em̃ ei fuit timone patrẽ
offenderetqui certiſſimus erat qdia et ra

tionẽ qua pater in eodẽ cõplacuit.nec mi
nui poſſe nec ledi vllo modoꝛũ.Si enim
certꝰ erat apls ſicut ip̃emet teſtat᷑ in.viij.
ad Roma. qꝛ neqʒ moꝛs. neq; vita. neqʒ

inſtancia neqʒ fuiura ſepare poterant eũ
a charitate dei q eſt in xpᷣo hieſu.qntofoꝛ
uus certus erat ð hoc ᷣm honoꝛẽ ip̃ełpᷣs

ſpiencia i

re te aolumus. Paucis igr apiemus tibi
intentiones ſeptem iſtaru no minationũ
iuxta generalitatẽ ſcripture ſacre. Di⸗

cemus igit᷑ eas intentiones in quibꝰ nõ

inuenies diſcrepanciã a libꝛis ꝓphetaruũ

ſeice tur palatum coꝛdis ⁊ etiam ſubli
maktur. vt in eos ſapoꝛes poſſiiin s na⸗
ture poſſibilitate non poſſet. De quo be
atus Berñ. Sapiencia inquit eſt qua ſa⸗
piunt res ꝓut ſunt.hoc eſt bone vel male

De boc Eccliaſti.vj. Sapiencia doctrina
ſcõm nomen eius.heceſt ſapida ꝓut no

men eius ꝗqð eſt ſapiencia indicat.ð hoc

„ „

tullius videtur aliquid ſompniaſſe cũ di

xit. quia ſapiencia eſtvirtutum condita ſa
piencia. Ex hüs ergo omnibus euiden
ter colligitur quia ſapientia ſapida eſt vł

ſopoꝛata cognitio.⁊ hoc duobus modis
q i

9
onum eſt dio mundaf atc; F —

.£
Be virtutibus
. intelligendũ ẽ. videlicet quiꝗ ſapoꝛe affi⸗ dentur tam veteres q; noue. Guſtate ina cofihi
cit cognoſcentem.ſapoꝛe ſcilſtet ſublimis quit ꝓpheta ⁊ videte quoniaʒs ſuauis eſt nugle
delectationis que eſt ex ſenſu ſpirituali di dominus.Et iteꝝn. Saciaboꝛ cum appue⸗ uocuc
uine ſuauitatis. ꝓpter quod diximus.qa tit gloꝛia tua.Et ideʒ. Qm̃ dulcia faucib⸗ immathe
donum ſapiencie ſublimat palatum coꝛ: meis eloquia tua ⁊c.ſuper mel etfauum. nnorsic
dis. adeo enim ẽ longe ab alijs ſuauitati Similiter Eccliaſtici.xxiiij. Spiritꝰ me e Nui
bus ⁊ voluptatibus illaq; de ſeip̃a efſun us ſuꝑ mel dulcis. Et hereditas mea ſuꝑ ntmsn
dit.⁊ qua mẽtes hũanas ꝑfundit diuina mel et fauum.et in eodem eiuſdem. Qui G fckaho
bonitas. vt non niſi nouo guſtu ad eam eduni me adhuc eſurient.⁊ qui bibũtme Ntcnaei
poſſit palatuʒ humani coꝛdis. ꝓpter hoc adhuc ſicient. Que omnia verba ⁊ nomi uDe
0 igit᷑ ſapiencia donum.guſtũ iſtum nounũ na ad ſapoꝛem et guſtum ptinẽt. ſicut illa 1undend
atʒ ſublimẽ intellexerunt/quidam nõ im-⸗ ad olfactũ ⁊ odoꝛem. In ęodem.Ecclaſti tſenano
peobabiliter. Neq; neceſſe eſt vt vnus gu Quaſi balſamũ non mirtũ odoꝛ: meꝰ.Et ſſtpodie
us ſit ſpinitualis.ad guſtandos omnes iterũ. Ego quaſi vitis fructificaui ſuauita leſlunede
ſapoꝛes ſpirituales ſicut vnus ẽ guſtꝰ co2 tem odo:is. In nouo teſtamẽto. Mathei gonbype
opoꝛalis ad guſtados omnes ſapoꝛes coꝛ v. Beati qui eſuriunt et ſiciũtiuſticiam.et lus Hlr⸗
pales.Cauſa autẽ in hoc ẽ.quia om̃es ſa⸗ in euagelio Joha.Qm̃ crebꝛo clamatipa Mekagt
poꝛes coꝛpoꝛales in vno genere ſunt. ſa-⸗ veritas.Ego ſum panis viuus.et qui mã nhnu
poꝛ autem diuine bonitatis nec eiuſdem ducal me viuetꝓ ter me. Quę omia keſti ere
generis eſt cum alijs ſed longe diſſimilis monia ad guſtũ ſpirituales ⁊ ſapoꝛes ſpũ lanerbos
et eis nu llatenus comꝑandus.Quare ꝓ gles indubitanter ꝑtinent. niſi quis foꝛſi⸗ Mdirina
po guſtu ſolũmodo guſtabilis.⁊ non cõ/lan dicat.quia metaphoꝛice et non ꝓpe Earila
mMuni cum aliis. ecũdo modo eſt ſaj om̃ia illa dicta ſunt.O ſi verũ cẽ.videlicet ſſeupeen
poꝛ affectionis ꝑ cognitionẽ. Quẽadmo? ꝙ deus non eſt verus panis animan bu cdeig
dũ accidit in cognitiõe pulchꝛitudinis. ex manarũ. ęt vera refectio.ſed ꝑ ſimiliiudi⸗ Wohte
qua cognitione eſt ſapoꝛ amoꝛis ipiꝰpul nem tm̃. ctũ eſt quẽadmodum ſi dicere⸗ Wn
chꝛitudinis atq; ſapoꝛ delectationis in il,⸗ tur pulchꝛitudo viſibilis cibusieſſe viſus Gurſm
la. Generaliter em̃ ſapoꝛes appellamꝰ af⸗ atq; refectio ꝓ eo quia illum vel ſcðʒ illũ tſen
ectiones animarũ et etiã diſpoſitiões re videntẽ dicimus. Et ſicut generaliter reſi⸗ lo ſſ⸗
ũ ex quibus generant hmõi affectiones cere dicit omne quod delectat. multa vi⸗ ſcoen
quẽadmodũ bonũ ſapoꝛem dicimus bo dentur incõueniencia ſequi. Neceſſe Zz heutne
num amotem in anima humana.⁊ boni igit habemus inguirere de hoc In pᷣmis An
tatem in re bona ſapoꝛem ipᷣius dicimus ergo dicimus. quia videri poteſt. ꝙ ſicut hogeler.
Eſt enim ſapida ſiue ſapoꝛa ſciencia. Si⸗ d viſus et auditus ſpũales idem ſunt ad in Geßub.
ue cum ex ſapoꝛe rerum eſtſiue cum ſapo uicem.⁊ idem cũ ipᷣo intellectu.ita guſtus Ghcin
rem affectionis gignit in anima.et ꝓpter et olfactus ſpuales idem ſunt inuicem et Psclisnr
hoc ſapiencialis ſiue ſapiencia merito no ętiã cum eodem. Uerũtamen becnonef ʒ ſacliofuun
minanda eſt. Quẽadmodũ em̃ eſce ex gu jſta. ⁊ hocẽ quoniaʒ ſpualis appᷣhenſiua iirtebi⸗
Iſtu cognoſcunt᷑ ⁊ oſfactu.ſed hoc ꝑ ſapo⸗ nobilis vnica eſt in animabus humanis Ninnan⸗
res ⁊ odoꝛes ſuos.Et poſſet dici hmõi co woltiue v ſpirituales ac nobiles multe/ ftuſne
gnitio ſapida veſapoꝛa et etia ſapiencia que manifeſte diuorſe ſunt ab ipa apphẽ che
lis a ſapiencia vt ita dicamꝰguſtabili coꝛ ſiua et euã ab inuicem. Olfactus aulezee ſudſen
pali. Sicet res 4 cognoſci poſſunt velut guſtꝰ ſpuales vel mouue due ſunt.vl mo Pen
guſtu ſpuali per ſapoꝛes ſuos quos dixi- tiua vna.⁊ ideo nullo mõ eadẽ cum intel e
mus.Quod e dulce ad palatũ oꝛis hocvi lęctu.non impꝛobabiliter tamen dici po⸗ hu⸗
detur eſſe bonũ ad palatum coꝛdis.⁊ q; /Heſt.q; S us ⁊ auditus ſpũales licet ſubie mih
amarũ ſiłr ad palatũ coꝛpis.hoc malũ ad/ qcto el efſencia i ntellectus ipᷣe ſint cũ intel⸗ neſti
palatũ coꝛdis.Et ſilr ſe habʒ adinuicẽ bo lectus id ẽ ipᷣa intellectio/opotio ſcilicet p⸗ od
nitas et dulcedo malicia et amaritudo. ma virtutis intellectiue. Inentu ẽ p viſibi r türti
7 Queſtionẽ tamen habet.vtrũ in ani- lia.viſusvel viſio nõ ĩmerito dicit.Inqn iori
ma humana ſiu guſtus ſpualis reſpodes tũ vo pꝑverba aut alia ſigna audibilia au pneſn
guſtui coꝛꝑali.et an delectatio guſtabilis ditus vl auditio non minus rationabili⸗ ſn
ſpũualis ſit aliud qʒ delectatio amoꝛis. Et ter noĩatur.Eiſdẽ quoq; cõꝑationibꝰifpa iieiſ
hpoc ideo videtur.quia ſcpᷣture atteſtarivi ovintus intellectiua viſus ⁊ auditus.et vit⸗ an
.
—
„ £Üe

alnen
Konue
ulſun auri
iſinmee
1atolltiir
adunec,
õ

4

.

„ :

se N,.2,,
binie

5

—
=
—

—☚sWäe

=
Sa—

=—
=
=

ccvij

tus viſibilis ſpiritualis ⁊virtus audibilis
ſpiritualis nõ incõuenienter nominatur

Quocũq; mõ intelligat.qð ſuꝑ euangeli

um mathei dicit᷑.quia viſus et auditꝰ in

terioꝛes idem ſunt. Patefactũ eſt tibi per

c.Quia igitur viſus et guſtus ſpiritua⸗

es. virtus vna eſſe non poſſunt. Manife
tũ eſt ex hoc.quia guſtus virtus motiua

eeſt. ex neceſſitate. viſus autem appꝛebenſi
na. Maniteſte autem impoſſibile ẽ vnaz
⁊ eandem virtutẽ ſiue vim appᷣhenſiuam
eſſe atq; motiuã. O ſi guſt
eſt vis aliqua in anima hũana. erit ex ne

ſtus ſpiritualis

ceſſitate donũ ſapiencie.vel vna experfe⸗
ctionibus eius.vel vnica et tota pfectio il

lius. Guſtus em̃ per ſe et ꝓpᷣe non niſi ſa
poꝛ eſt atq; ſapoꝛabiliũ. Jam eniʒ intelle

xigi:quia ſapiencia iſta ẽ donũ vel habi⸗
tus quo res ſapiunt pꝛout ſunt. Apparet
etiam ex hoc.quia hmõi guſtus ſiue ſenſi

bile diuina ſuauitas eſt.in pᷣmis et maxĩe

Et quia illa ſola ſacietas ipᷣius ẽ atʒ reple

tio ſeu plenitudo. Hmõi etiaʒ ſua ſenſibi

lia:hoc ẽ guſtabilia ſunt res alie in tm̃ ſa⸗

poꝛabiles. Hocẽ per ſuos ſapgꝛes.⁊ hos

noĩabimus etiã tibi atqʒ nunſerabimus
n ſequẽtibus:licet autem nõ guſtu. Un⸗

eſſe videt᷑ ꝓpter cauſam quã diximꝰ ſuꝑi

us. Nõ enim vniuocãtur ſapoꝛes alij cuʒ
ſapoꝛe diuine ſuauitatis ſicut nec vnlunt

ſpecie nec vniunt᷑ genere cũ illa. nõ opoꝛ

tet tamen vt guſtus diuine ſuauitatis ali
us genere ſitꝙ; guſtus resũ aliarũ:vterq;

gYs q&ꝙ cũ vna fides ſit de deo et rebꝰ mul⸗
tis alijs vt de reſurrectiõe moꝛtuoꝛum:et bonitatẽ.
B inditio futuro/que ſunt res in infinitũ di⸗

ſtãte s ab ipᷣo.⁊ neq; genere neqʒ ſpecie a

ꝓpi nquantes eidem. debeꝑet eſſe vnus

Zulns ſapoꝛis diuine ſuauilatis ⁊ alioꝝ
apoꝛũ. Non obſtãteviuerſitate pꝛedicta

ſiue diſtancia. In quo reſoondemus: ꝗqa

ſide non appᷣhendit᷑ hic deus niſi p ibpas
res. Non enim fide nuda veritas ipiꝰ in
vita iſta appᷣhenditur: ſed quaſi ſub ope⸗
nimeto ⁊ velut ſub nube vniuerſiue vni
nerſuatis ſicut dicit Apls in. xiii pme ad
oꝝ. Cidemꝰnũc ꝑ ſpeculũ in enigmate:

tũc aũt facie ad faccẽ. Manitfeſtũ aũtẽ

viſio rei ſub opimẽto viſio opimetiviſio
vna ſunt inqntũ viſio. Sicut viſio homi⸗
nis ſub veſtimento ſuo et viſio veſtimen
i eiuſdem: ⁊ ſicut viſio coloꝛis et viſio co
opꝛali ſub illo vel ꝑ illũ. Sic fides de deo
*

rde fide et guſtu.

per res ſiugſub rebus viſio vna ẽ. Pic gu
ſtus autem diuine ſuauitatis guſtus eſt.

quo ipᷣa veritas diuine ſuauitatis licʒ ad

modicũ ſpiritualiter ab hijs quibꝰ datuʒ
ẽ hic ſentit:nõ ꝑ operimentũ ipᷣius aut ſi
gnũ quare nõ ẽ ſimile qð ꝓ ſimili inducit
charitas qua diligũtur deus ⁊ pxrimꝰ vna
c. Licet a deo remoti ab inuicẽ atq; diſta⸗

tes ſint deꝰ ⁊ ꝓximus. Sapiẽcia igit᷑ qua
ſapoꝛes diuine ſuauitatis: ⁊ ſapoꝛ rerum

aliarũ vna erit:nõ obſtante pᷣdicta remo

tione ſiue diſtãcia. In q̊ ſilr reſpondemus
gquia motus in finẽ:et motus in via ppter

finẽſiue ꝑ viam ad finẽ motus vnus ſem

per ſunt.Silr et pᷣncipiũ motus in finemꝰ
⁊ motus in viam ꝓpter finẽ pᷣncipiũ vnũ

ſunt:merito ergo charitas habitqua de

us ⁊ ꝓximus ꝓppter illuʒ diligit. charitas
Vna ẽcũ ſit pᷣncipiũ motus dilectionis in
Ddeũ vt finẽ ⁊ pᷣncipiũ motus dilectionis ĩ

ꝓximũ vt via ad deũ finẽ. Charitate eniʒ
ꝓrimus nõ niſi ꝓpter deũ diligit. Simi⸗
liter dicimus ⁊ de charitate qᷓ ẽ actus ſeu

non ſunt vie ad diuine bonitatis ſuauita

qem̃ guſtus et donũ ẽ ⁊ virtꝰ. Qu ſi dixerit ?ꝰ tem.niſi eo modo generali quo omia bo
na vie quedã ſunt ad indicandã diuinaʒ
atẽ. Sigquis aute voluerit dice⸗
re qꝛ ſapiẽciavna numero eſt oim ſapoꝛa
biliu. ita vt deus de vniuerſitate ſapoꝛa⸗
viliu eſſe intelligat. nos nolumus oten⸗
dere de nominedũmodo rerũ veritas qᷓ⸗
enus poſſimus eluceſ mꝰ em̃vnt
tactũ numero naturalẽ habitũ eẽlicet ta⸗

ta ſit diuerſitas atq; diſcrepancia tagibili
um.Calidũ em̃ ⁊ frigidũ aſperum et leue.
molle ⁊ durũ acutũ ⁊ obtuſum. graue et
leue licet in generibꝰquinq; ſint.vnius ta

mẽ tactus nuero ſenſata ſunt videlicet ta
ctus caulſa aũt in hoc ẽ ꝓpᷣa quia ⁊ idem
inſtrumẽtũ ⁊ idẽ modus ſenciẽdi oĩa illa

Eadẽ eĩ pulpa digiti ꝗ vocat᷑ index.om̃ia

illa tactu ſenſibilia ſũt. In guſtu aũt quẽ
ſapienciavocamus ſicut nec idẽ genere ſa
poꝛita nec mod. Ipo ei ſapoꝛe ſuo ſenti
Aur diuina ſuauitas: Res aut alis non ſic

q iij

ſi ꝗs dixerit: quia

t. Scimꝰ em̃onũ

motus diligẽdi. Nõ aũt ſic ſehabẽt. Sa
piencia que ẽ guſtus diuine ſuauitatis et
ſapiẽcia ꝗᷓ ẽ guſtus alioꝝn ſapoꝝ. non em
ita veniũt ſapoꝛationes aliarũ rerũ ona⸗
bus de cauſis. Pꝛimũ quia res male.id ẽ
vicia ⁊ peccata vie nullo mõ ſut ad ſapo
rationẽ diuie ſuauitatis. Scõo quia res
bone ⁊ bene ſapientes ᷣm hmoi guſtum

Hocẽ quoniã a

Be

ſed magis ꝑ apphenſones ainroduc
tur apud animam tam ipe q; ſapoꝛes ea⸗
rũ.niſi foꝛte de rebꝰ ſint que apud animã
ſicut ꝓpꝛie virtutes et dona vnicuiq; ani⸗
me ſapoꝛibus ſuis ſapiũt eãq; delectant
atq; reficiunt cum ea ſenſerit qð valde ra
rũ c.Res vero que foꝛis ſunt hoc eſt extra
animaʒ ſaopoꝛes ſuos animabus noſtris
nõ niſi ꝑ appᷣhenſiones ſuas ingerũtniſi
foꝛte fuerint res abſtracte quales ſũt an⸗
geli ſancti quoꝝ pᷣſencia et ſpintualis agi
tatio animas humanas et interdũ licʒ ra
riſſime mira ſuauitate reſicit et delectat.?
licatio earũ ad animas
gt a cõtagijs ſenſibiliũ ac vitioꝝ eleuatas
Facilis ẽ. Hmõi anime ſunt in oꝛiʒonte re
gionis ipᷣoꝝ.⁊ tantaqʒ eſt ↄiunctio inter⸗
dum adipᷣas.vt ipᷣos angelos ſanctos in
tra ſeipᷣas ſenciant eſſe.ꝓpter qð pꝛophe
ta ʒacharias dicebat tam crebꝛo. Et dixit
angelus qui loqbatur in me. Nec mirũ ſi
hec de angelo kacta cuz de ipᷣo dei fillo di
Aſſe legatur ſiẽ dirit dauid regũ.ij.peuul⸗
timo. Spiritus dñi locutus ẽ ꝑ me.Etin

plſal. Audia quid loquat᷑ in me dñs deus

De hmõi aũt cõiunctione ſeu applicatio
ne loqmur loco ſuo videlicet in tractatu
de ſubſtãcijs abſtract ſeu ſpoliatis. Re
uerlamur añit ad id in quo eramꝰet dica
mus.qꝛ ſi nõ eẽt diuina ſuauitas.niſi quẽ
admodũ ſuauitas pulchꝛitudinis.nõ eẽt
ex eo iocundatio aut beatificatio ꝑ ſe ant

ꝓpᷣe niſi viſus ſpũalis hoc ẽ intellectꝰ. Et ◻

hoc poſſet alicui videri ex eo qð dic aug⸗
Quia nobis ꝓmittit᷑ aſpectꝰ ſumme pul⸗
chꝛitudinis et ex eo qð alibi dicit. O pur⸗
gatoꝛiũ mentiũ ſuauiſſima lux. Sicut em̃
lux ⁊ pulchꝛitudo coꝛpꝑales ſuũ ſunt ſenſi⸗
bile / ſuũqʒ delectabile viſus exterioꝛ ſiue
coꝛpalis. Sic ae pulchꝛimdo ſpiritug-⸗
les ſuũ ſunt ſenſible ſpũaliter.ſuuq; dele
ctabile viſus ſ⸗ pũalis hoc ẽ ĩtellectꝰ Quare
ſm hoc non eſſet deus p ſe ⁊ ßm ſe iocun
dans atʒ beatificãs tota mentem huma⸗

na.ſed ſolam/ vna ex viribus eiꝰ. Hoc aũt

ẽmanifeſte ĩpoſſibile ẽ.cũ alian viriũ nec
minoꝛa ſunt merita nec minoꝛes gre apoᷣ
ipᷣm. Quare ⁊ nec erũt minoꝛes retributi
ones eterne beatitudinis in alisviribus
ſupioꝛibaſcilicʒ ac nobilibus qᷓ; in virtute
in teilectiuas. Amp̃. Lũ in rebꝰ creatis
pter lucẽ veritatis qua lncẽt.alie viſui coꝛ⸗
poꝛali tm̃.alie viſui ſpuali tm vrſuntĩ ma
Cerialia materia ⁊ abſtracta.⁊ pᷣter pulch

virtutibus

ritudinẽ 6 ſilr delectãt. vtrũq; inueniatur
ſuauitas ac ſapoꝛoſitas taʒ multifſoꝛmis.
tam multa taq; varia.Merito ſoꝛi?in fon
te omniũ iſtoꝝ deo videlicet in ſonte luct

pulchꝛitudinis atʒ ſuauitatis.inuenit᷑t ſua

uitas ↄgruẽs copioſitati ac redundancie
tãti fontis.ſi luminoſitas ac pulchꝛitudo ĩ
rebus ex luce pᷣma ſunt ac pulchꝛitudine.
Quoniã ſuauitas tã multiplex in reb-nõ

erit ex pᷣma ſuauitate. Ampᷣ.Et ſiĩ deo

eſſencdialiter vnũ ſũt pulchꝛitudo et boni-
tas ratioe tamẽ acrelatioe adeo diffene æ
vidẽt᷑ vt pulchꝛitudo inq;tũ pulchꝛitulo

p ſe ac ꝓpᷣe delectabile ſit intellectus.erit
ex neceſſitate bonitas in eo ꝙ bonitas ꝑ

ſe ꝓpꝛiũ delectabile affect?. Ampᷣ. Aut
affectus noſter ſuũ hʒ delectabile in do
ꝓpꝛiñ aut nõ ſi nõ. Nõ ẽigit ipᷣe ſuffſiæ=

ter beatificãs animã humanã ꝑ ſeipᷣaʒ ſʒ

niſi vł bonitasvłſuauitas vł alind hmõi
Ampᷣ. Nulli dubiũ eẽ debet quin de⸗

⁊ amabilis ſit et deſiderabilis. Aut igit ẽ H

amabilis et deſiderabilis tm̃qa lumino⸗
ſiſſimꝰ atʒ ulcherrimꝰ aut in alia aliqua
noliatiõe ſeu cõpatione.Qꝛſi ẽ amabilis
tm̃i eo ꝙ luminoſiſſimꝰatʒ pulcherrimꝰ.
ergo im̃ fᷣmviſũ interioꝛẽ hoc ẽ ſᷣm intelle
ctu. Quare non erit amabilis toto coꝛde.
neq; anime hũane fm ſe totã et ideo nec

querẽdus.quare nõ eęrit finis ip̃ius totali

ter.nec ip̃ᷣa ad fruendu eo totaliter creata
ſi ẽ amabilioin alia ↄpatiõe⁊ nomia

—

t
Erit igit᷑ alia ſuauitas anime hũane exil
lo qʒ ſuauitas ſᷣm viſũ interioꝛẽ ſeu intel
lectũ.Quarę ſm affectũ erit deꝰ etia ioci
das ac beatiſicãs anim humanã. Q:ſi
ixerit ſuauins ieſtimabil erit anime bu⸗
mane ex gloꝛia ipᷣiuꝑ cũ viderit eã.quẽad
modũ gaudiũ ẽ anci ex gloꝛia amati cũu

eũ videritet tãto maiꝰqᷓnto magis ⁊ ma

ioꝛẽ eam viderit. Neꝝvliqʒ dict indubitaã
ter et gaudiũ hmõi gaudiũ ẽ ſincere vere

qꝗqʒ dilectiõis. de q̊ nõ ẽ dubitandũ.ꝗn eo

gaudio gnudeat ineſtimabilit᷑ angeliſan
cti regẽ regũ in decoꝛe ſuo vidẽtes ſicut le
git Ylaie.nxiij.Et nõ incõgihe intelligit
de iſto gaudio id qð ſupꝛa diximꝰ. Saci⸗
aboꝛ cũ appuerit gloꝛia tua.erũ hec di

cere eñ pcedętibꝰẽ ponere anim biiana,;
inteilectnʒ im eẽ. qntu ad id qð ẽ in ea no
bile atʒ pᷣcipuũ vis em̃ creata ꝓpter vidẽ⸗

aũ tantũ ſiue ſpũaliter ſiue coꝛpaliter vi
£◻

im ſᷣm ptẽ ſiue ᷣm quid.ſi ſic. ꝗd erit illud

ione.videlicet qa bonus aut qa-ſuauis.

„

ſfieue⸗
fetoglinpo
ſeyoceplin
Chincin
Aſenn nn
Ntit. A
uglin
aänuſb
ſirrtuce

smhſ⸗

nocundunm
hüaland⸗
cbüngen
Higewar
Uhnrrosf
lino ſũi
feqrandnoct
ſiig piign
igtinuetn
fhüacnn
) daſtsend
ghennee
ineäino
Codu⸗
urſe
ſsſecſt
cun,
fusitn
(ypglogn
Dobian
ſpeſai
lutlinie
gaieſt
Mhchinan
Alenifla
ſucg las
Ceinpani⸗
uminnec
unna
WN
ad
n re
Ofnlüſfen
6on
leſaii
ſoonnig⸗
Poen .
iſbos
Gar
tun
c
nulie

lchamcon
Sineogbonn
dliir KAort

1
eeA TY 4
zultasNalnc

Nüeidebagen

1. eles Ant ie
rbls Ag
biisielen⸗
yaun

. ,koeet

mebils wetl
nlvügidr
Etoſotleerda
küöerſof
Auseuge s
Saninthuln
nis 9
ninanin
ui ert
un nil
ntlitz n
Psdin

–

4

= =

lis ipᷣa eſt. ⁊ ꝓpter hoc ſuauiſſi

ſus tm̃ ẽ ſiue coꝛpalis ſiue ſpiritual.Qua
re nõ aliã ponũt beatitudinẽ anime bũa
ne hoc ẽ vltimã ꝑfectionẽ eiꝰ q̃ʒ videre vi

puichꝛitudinẽ autgloꝛiã ſiueę luminoſitatẽ

et ſiue im viſum ſpnalẽ.id ẽ intellectũ eaʒ
ponut. nalte PI et
lunt angeli ſancti.Si eĩ vidẽdo im vt dixi

mꝰcũ tota ſubſtacia eoꝝ⁊ beata ⁊ glioſa

ſit ie ſubſtacie angelice nõ erũt.niſi intel
lectus abiq; ſenſu ſpũali ⁊ affectuquẽad
modum dirimꝰ affectũ ſcilicet amorè ha⸗
bẽt ad creatoꝛẽ.ꝑ quẽ de gloꝛia eiꝰ in cre⸗
dibiliter ganòẽt ⁊ beatificãt. Senſuʒ autẽ
ſpũale vocamꝰ quẽadmodum q vita ſen

titur qᷓ nos viuere ſentimꝰ.Ou ſi angeli ſa

cti nõ ſenciũt ſe viuere ſed ſciũt im̃ ſe vine

re quẽadmodũ ſciũt de alijs niſi ꝙ vitã
ſusa ꝓpinquioꝛi vidẽt q; alienã. Nã iſte
ẽ qui inducit nos in cõdempnationẽ ho⸗
minũ et qntũ in eo ẽ in ↄfuſionem rerum
Senſus em̃ de quo loquimur intima ſci⸗
encia eſt nec aliud eſt ſentire qʒ ex intimo
⁊ imediato ſcireqᷓ ꝓpt᷑ ꝗ exitimo etimme
diato diuinã bonitatem ſciut illam ex ne⸗
ceſſitate ſenciũt. Senciunt auſ uta; qua
. ailla ſen⸗
ciunt.Et iſte ſenſus diuine ſuauitatis gu⸗
ſtus intus eſt ſapiencialis ſiue ſapiẽcia de

qua loquimur hic. Nullatenus enim
Dubitandũ eſt de fonte ſuauitatis.quin?

ipᷣe ſuauiſſimus ſit vltra omnẽ cogitatũ ?⁊

in vltimitate ſuauitatis.⁊ quin ipᷣa totali

ter gloꝛia ſit ⁊ beatitudœatqʒ pfectio vlti

ma animarũ humanarũ gloꝛiſicans eas *
et beatificans atqʒ ꝑficiens coniunctione

ſua ad illas. cõiunctione in; illa vltima
que in patria expectatur.Et de hac loque
mur in tractatuvltimo huius partis vide
licet in tractatu de meriiis ꝛetributioni⸗
bus. Hec igit eſt intentio huius nominig
ſapiencia videlicet ida ſeu ſapoꝛa ſciẽ
cia. Sapiencia etiam hec vel generalis ẽ
omniũ ſapoꝛabiliũ vx pᷣdixvimꝰ vłduplex
eſt. Quaruʒ altera ꝓpᷣa eſt diuine ſuaui⸗

tatis ſeu ſapoꝛaſitatis alteravero genera
lis omniũ alioꝝ ſapoꝝ cla rabnii a ꝛabiliũn.

Interdum autẽ et apud nos ⁊ qpud phy
loſophos mapiencia intelligitur ſublimiũ
atq; ꝓfundoꝛũ cognitio.vnde diuinales
ſciencie ſapienciales apud eos vocantur

Et diuina ipᷣa ſapiencia ppᷣe dicitur ſapiẽ

cia. ꝓpter quod inſipiens ꝓpᷣe rerũ diui⸗
naliũ ignarus ẽ quatũcunq; peritꝰſit alia
rũ.Juxia illud. Dixit inſipies in coꝛde ſi
„

cviij

Amp̃. Qnaliter m hoc beati

69

cognitio etia ſapiẽcia vocat᷑. ꝓpter quod
etiã calliditas ſapiẽcis accipit SAre ui
dẽcia.ſicut Pꝛouerbiorũ.xxiiij. Sapiẽcia
ediſicauit domũ.Et eiuſdẽ.xiiu. Sapiens
mulier edificat domũ ſuam.inſipiens ex⸗
ſtructã quoqʒ manibus deſtruet. De
calliditate quoq; in eodem eiuſdem. Sa
piens rimet et declinat a malo. ꝓpler ſub
limitatẽ igitur ac ꝓfunditatem rern dicit
Auguſtinus ſuꝑ bᷣmũ Job. quia ſapiẽcia

fides eſt. vel ꝓpter hoc foꝛſitan ꝙ compa

ratione future cognitionis etiam ſapien⸗
cialis cognitõ in vita iſtaſfides eſt.id ẽ cre
dulitas licet indubitata. Ars quoqʒ ope⸗

randi interdum ſapiencia diciiur. Exodi.?

xxxvj. Tecit ergo beſeleel ⁊ oliab. et omis
vir ſapiens quibus dedit deus ſapiencia
et intellectum. vt ſcirent fabꝛe opani queę

in vſus ſanctuarii neceſſarie ſunt.⁊ que p
cepit deus. Scito iſtas intentiones ſi

ue acceptio nes eſſe vſitatas. et in ſcriptu⸗

ris creberrimas. Debes autem ſcire.
quia quadoq; in ea opinione fuimus vt

crederemus vnamquaqʒ virtutem ſapiẽ⸗
ciam et artem eſſe ꝓpᷣe oꝑationis. Uerbi

gracia. Juſticiã ſapiencia eſſe et anteʒz obe
randi ea q iuſta ſunt et iuſte agẽdi. Hoc

autem opinabamur duabus de cauſis.
videlicet quia virtus omni arie certioꝛ eſt

⁊ melioꝛ ſic dicit Ariſtol.Et ꝓpler hocme

lius operatur ac ſapiencius qui exvirtute

operatur qᷓʒ qui ex arte. Deinde quig ibſla

virtute cognoſcit res interius tanq; exrar
doꝛe ei ſapoꝛe. et ideo ſapiencialiter. Arie

v5o cognoſcitur res ererius tanqz er colo

re et alis extrinſecis. Nõ enim iuſtus ſim

—

pliciter ſolummodo cognoſcit inſticiam.
Quin etiam ſapoꝛabiliũer in ea delectari
videturſicut legitur Pvuerbioru. xx. vbi
dicitur. Qui gaudium eſt iuſto facere iu⸗
diciuũ. Uidebatur eniz nobis quia caſtus
non ſolummodo odiret feditatem luau⸗
rie ſed eiam abbominatur. Abhomina⸗
tio autem pꝛopa ſapoꝛalio eſt fediatis et
petulancie Uerum non ſequitur ſi caſtus
abhominatur feditatem vel petulanciaz
lururie q; hoc ex caſtitate faciat. Sapien⸗

cia enim hec foꝛſitan omnium virtutum

comes eſt. Ex caſtitate igitur fugit. odit.
atqʒ perſequitur contrarium. Ex ſapien⸗

cia vero abhominatur illud vt feduʒ ſen
ſpurtum. Uirtus enim caſtitatis ſicut pu
riſficat carnem et ſpiritum. Sic et cordis

q iii

nõ ẽ deus. gꝛoſundoꝝ vero atʒ latentii

K

Be

mundat palatu. ⁊ pparat ad guſtũ ſpiri⸗
. malem ſeu ſapiencialẽ pparillud.muũ⸗
o vero palalo coꝛdis ſemꝑ infundit de⸗
Alapienciã iſta. De ipᷣa vero inimicicia iu⸗
ſticie ꝙ etiaʒ ſapoꝛatio queda eiꝰ ſit.vna
intentiõe dubitari nõ debet. Silx = ini
micicia caſtitatis ⁊ hoc appebit exipa no
minatioe et enumerariõe ſapoꝝ. Unum

quodq; em̃ vicioꝝ etiã cũ non impugnat
virtutẽ contraria.ſapit tamen eide virtuti
inimicũ temptando quidẽ impugnado
ſe gerit inimicũ.quonia et ꝑ omnia pala⸗
to virtutis contrario ſapit inimicũ. Unðᷣ
⁊ odiũ ſui eidẽ ingerit cũ moꝛe intellectus
P cogitationẽ fuerit.Quemadmodũ qð⸗
Aber ſapoꝛũ cum in oꝛe ſapoꝛem ſunʒ pa
lato et faucibus ingerit. Quod igit᷑ pala
to virtutis contrariũ viciu odiũ ſui ſemꝑ
ingerit.cum in oꝛe eiuſdem vt diximus fu
erit.licet in nullo hoſtem ſe gerat. Hoc ẽ. .
licet nec temptãdo nec impugnaãdo virtu⸗
oſam animam contra ſe ꝓuocet. odium
⁊ inimicici ſapoꝛẽ ſpiritualem merito di
ximus. Deinceps vero nominabimꝰ⸗
numerabimus ac declarabimus tibi ſa
poꝛes iſtos ſapienciales. Dicemus igitur
in pᷣmis.quia ſapoꝛes iſti ſunt elipoſitto⸗ W
nes rerũ que nate ſunt in nobis generare
affectiones ſicut ſunt amabilitas ⁊ odibi
litas ex quibus naturaliter in animabus
noſtris generatur aſfechiones ſũt nor
⁊ odium. Et ad hunc modum ſe habʒ de
alijs. Quare neceſſe eſt eundẽ eſſe nume⸗

—

ci.ſcriptum eſt. Initiũ ſapien

virtutibus

lam.et iſte amoꝛ ẽ veri nominis amicicia
ſicut oſtendimus in p̃cedentibus.ethecẽ
bonitas diuina que non habetveri noĩs
contrariũ. Si enim haberet contrarium.
haberet coequale et coequeuũ.cum om⸗
nia contraria veri nominis et coequalia
ſint etr coequeua. Debes autemre
iſci quia in pᷣcedentibꝰ et nominauim

zet numerauimus tibi affectiones anima

rum humanarũ in deũ.quarũ pꝛim dixi
mus eſſe timoꝛem et hunc dixim⸗ eſſe mi⸗
plicem. Pꝛimum atq; rectiſſimũ diximus

reuerencie hunc parit in nobis gloꝛioſi
tas i in⸗ et magnitudo ſiue magniſficen⸗

cia. Scom diximus eſſe timoꝛem offenle.
quem potiſſimũ parit in nobis amoꝛno⸗
ſter in ipᷣm et pᷣlarga beneficencia eius in
nos. Eerciũ diximus eſſe timoꝛem pens?
hunc parit in nobis eiuſdem iuſticia que
os non ſinit inpune peccare. Pꝛima
hit affectionũ noſtrarũ in deum pᷣmu
apoꝛ ipſius quod nobis ſa
moꝛ eſt. ꝓpter quod et in pſa

lcrit . Initiũ ſapiencie timo: do
mini. Hoc eſt inicium ſapiencie celeſtis et

ſapoꝛatiomis qua deum ſapere et ſapoꝛa
re incipimus timoꝛ eiuſdem eſt. Soꝛſitan
et ꝓpter hoc didum eſt illud. Pꝛimus in
Secunda affe⸗

9ꝛbe deos fecit imoꝛ.: S
tio in eum ſpes eſt. et hec ſimiliter tniplex
pᷣmag venie. ſecunda
parit in nobis miſericoꝛdia eius. per hoc
enim ꝙ miſericqdem eum nouimus. et

ſum hmõi diſpoſitionũ qui ⁊ ſapoꝛumæ A veniam delictoꝛuz que cõmiſimus. ⁊ gra

hmõi affectionũ. Quia igit᷑ bonitas pꝛi⸗
ma eſt in diſpoſitionibus.hmõi erunt ex
neceſſitate pꝛimi ſapoꝛes in rebus ipi mo
di ſiue maneries bonitatis ꝓpter hoc ne
ceſſitas ua res aliqua neceſſaria alicui ẽ
.„ Deinde ſlalubiitas.tercio ſanitas.quarto
vtilitas. Quatuogpee bonitates vſu no⸗
tiſſimo vocantur. Uerum iſte bonitates
ſunt bonitates recuruate ſiue reflexe ⁊ bo
vuc nitates cuii. Contraria autem earum ſunt
AHa4 limiles malicie. id eſt malicie cui. Et pꝛo⸗
pter hoc non generatur in animabus no
ſiris ex eis niſi ſimiles ac pꝛopoꝛtionales

4

ue reflexa. Huiuſmodi bonitates ſiue bo

ciam qua ſimilia decetero deuitem⸗ eiq;

accepta biliterviuamus ab eodẽ ſperamꝰ

Tercia ẽ ſpes gloꝛie ſiue retributiõis eter
ne quam pariunt in nobis miſericoꝛdia?
veritas ipiugmiſcvia. ſeilet qua miſt.
et veritas gquͤn
ebit. Ter

ectu ſanetiſlimoꝛũ oculoꝛum
liquid indecens vel inhoneſtu vel
abere vel facere erubeſcimus. ⁊ hanc af

omniũ ⁊ noſtroꝛũ ⁊ alienoꝛum intuitus.

8 miſi ſimiles ac pꝛe , Dugta ẽ amo: et hac parit in nobis
eis affectiões. videlicet odia recuruata ſi nga cuiꝰ aſpecte parit gau

na vnuſquiſq; amat et querit ſibi vłſuis.
Similiter et contraria ſibipi acſuis odit.
Bonitas vo abſoluta hoc ẽ abſoſute ſin
pliciterq; conſiderata amoꝛem rectuʒ pa⸗
ni in vere cõſiderante ſiue cognoſcente il

diũ inexplicabile.⁊ hic amoꝛ ẽ.vnde dicit
amatoꝛ.Et de hoc liber canticoꝛum refer
tiſſimus eſt ꝓpter quod et canticum amo
ris quadam ſui nominatione dicit᷑ o hoc
Sapiencie.ix.Amatoꝛ factus ſum foꝛme

illius. Et iterum. Hec em̃ ẽ ſpecoſioꝛ ſole

tem remi⸗

racie. et iſtas duas

ectionẽ parit in nobis iugis et coninuis

l.et Eccliaſti

WV

in ꝓmiſſis veracem ſe erhi
g Ectio in ĩm ẽ pudox

Afaucn
Aaſkcions

tin anim
iſuna lu

Ouiedun
neachu
nialeſtin
Urinduri
eceſtarin
grolleni
aceen
Pecgen
lnmiti

cgerole
ocenora

ſon⸗
ſaunive
ſpleßma
pſeione
Cdlechde
winmeni⸗
Ginen
„Mmunn
weßenn
Mwige
Mean
meni
Wbliſ
igna
es er.
tiut

iafeno
W
giuſtdnn
Uaanabie
Mocgdsl
Mer
ſeli⸗ uu

w J

NDlanaa

linhnon⸗
MNeſeen
K
Waef
ſeudd
Widdn

Moen
icee

Nnnnepg
egſung
Seſeinamn i
Min
Sbenine
geſeintnn
Sſni
neeene.
Haniindeng
wbisſepaene
Hilleil
miſpengennen
n ſpenae elcit
an ſahgealee
ndt i
nckiund dun
. ns
kabeſang
i
õ
n aud Nil
rconiinib/
nmvdenlen
nnsihehciſ⸗
iutnerbiick
nnoböinutr
möniktd

anst

2 apit nobis inimicũ nri et impugnatoꝛeʒ.

„ Ouinta eſt eſuries ſiue ſitis.⁊ hãc pba⸗ ⸗ dem indicimus. Septima ẽ contẽptꝰ

rit in animabꝰ humanis eiuſdẽ reficien⸗ iue aſperaatio.⁊ ꝑ hac parit in nobis vi⸗
Ztiſlima ſuauitas. de hac Eccdeſiaſti. xxiiij.

Qui edunt me adhuc eſurient.⁊ q bibuüt & hanc parit in nobis ſpurcioſitas et fecu
ſ

Vlitas ipius. QOctaua eſt abbominatio
me adhuc ſicient. et ad eam ptinent om⸗ 5 .

e gauc iicen nt om⸗/ Mencia ipius: et ẽ nohis ꝓuocans nauſea
nia teſtimonia illa que ꝓ guſtu ſpirituali

B pualem qua ip̃m a nobis reücimus.
ter induximꝰ ſuperius. Bexla omor Nona ẽ hoeroꝛ: qua ab ipᷣo reſilimus
eceſſarius ſeu debitus. qua ſuꝑnaturalẽ //

us ſicut a moꝛtifero et venenato.⁊ hãc parit
diximus et hanc parit in naturalibꝰ ⁊ co⸗

n naturalib?? in nobis moꝛtiferitas vt ita dicamꝰ ipius
dic ſcentibus plarga bñficccia ipiꝰ.q cre¶ ſic legit᷑ Eccleſiaſti.xxj. Quaſia facie coin
atoꝛẽ patrẽ nutritin cuſtodẽ defenſoꝛẽ ac bei fuge peccatii. v alia quedãa qꝗ ibi legũt᷑
ree oꝛein ac neeſſa acte bonoꝛuů 9/ Oeima frecario et hanc parit in no⸗
largitoꝛẽ ſe erpibuit ꝛ erbibel. Bepiie/ As inls pollutio et ꝓphanitas ipſius.eł
a eſt amoꝛ rectus.quiveri nominis ami/ popter hoc declinamus ab ipſo quaſi a ſa
cicia ẽæ dilectio ſinceriſſima ⁊ ſcõm vſum crilegio ſpůali. Undecima eſt deteſta
Vmodernon charitatis nomie ſola digna. j ſ&. Et bancparit in nobis impietas ipᷣiꝰ
Panc vero parit in agnoſcentibus ⁊ con/ QAua contra deũ eſt et cultũ eius. Scito
ſiderantibobonitas ipius pura ? abſolu antem. quia omnes cetere diſpoſitiones
p ſeipᷣam conſiderata. Qarit inq; antũ vicioꝛũ et peccatoꝝ ad has reterunt. O⸗
in ſe ẽ. Non enim ydonei ſumus tam ſan em peccata et vincula et carceres et ſerui⸗
cta dilectiõe ardere in ibßm Sicut necydo lutes ſunt ad moꝛtiferitatem euidenterꝑ
nei intueri im vel agnoſcere ppter mali tinent. Hij ſunt vndecim ſapoꝛes boni q⸗
ciã oꝛiginalis coꝛruptiõis. et elongationẽę bus viciaet peccata ſapiũt palatis coꝛdis
noſtram multiplicem ab ipo. quam ſta bene diſpo itis. Hec ſũt aꝛomata.ex ꝗbꝰ
Niis pſentis miſerie facit ⁊ peccaa. Ap medicamẽtum contra peccata contficitur.
paret igit tibi. qꝛ ſeytem ſunmffectiones hecſüt cuſpides peccatoꝛũ., quibus ſalu⸗
bone animarũ noſtrarũ in deo. Ultima taris com punctio coꝛdium noſtron. fil et
autem ẽ omnium rectiſſima puriſſima ac medicina vulnerũ que ipᷣa peccata intule
nobiliſſima. et ſola ſcõm ſe remuneratõe runt hec ſunt repcuſſioneshaſte pelia dis

digna. Q enim omnes alias remunerat que ſuoꝛũᷣ vulnerũ medicamentũ pꝛeſtar
deus. ex affluentiſſima largitate ipius eſt boc eſt plumbũ in ſagitta cupidinis. Hec

⁊ veritate.qua ſperantes nunq; ꝓmiſſis eęlſt tyriaca de ipo veneno venenatoꝛũ cõ
Mar Iniuria vᷣo ⁊ peccata ſunt fecta.que venenum vicloꝛu et peccatoꝛuʒ
a

ffectiones quas narrabo et enumerabo moꝛtiſficat et expurgat. Hij ſunt loci.deꝗ
tibi. affectiones inq; bone. quarum pma bus argumenta elicit ſpiritus ſanctus.ex
timoꝛ peccatũ em̃ omne penale eſt ꝓpter quibus vndecim cõduſiones infert ⁊ vn⸗
Dei iuſticiam. ⁊ etiam ꝓpter ꝓpꝛiam ma decies concludit coꝛdi humano ſicut legi
liciam. ⁊ hicẽ pᷣmus ſapoꝛ peccati quo pa tur Johannis 1v Arguet mundũ de pee
lato coꝛdis ſapit penale⁊ iſte ſapoꝛ ſeu ſa cato. Poc ẽ de ipᷣo peccato elicet argume
poꝛatio eiuſdem timoꝛ ẽ ⁊ Anitiũ ſapien la ad repellenda et conſundendã inſania
ie iſtiꝰ qua peccata vicia nobis ſapint atq; ſtullicia peccantii Hee ſunt allegati
ſunt et qualia ſunt Secũda ẽ doloꝛ: ones er quibus dictat ſentendia dapnane
Epune ſapit peccaton vulnus aut leſio onis peccati. Juria id qð legitad Roma
nẽe ſicut legit᷑ yſa. Uulnus⁊ liuoꝛ et plaga viu. De pveccalo dapnauit deus peccaruʒ
umens non ẽ circuligata medicamine. Hocede pdtolbo allegatiões ſumpſit ?
Fercia ẽ pudoꝛ 2 bunc ſapit turpe ? cottidie ſumit in penitetibꝰallegationes.
Annnobe ln. Quarta ira. vper banc ex abus in ipis vapnal dambnart facit

C

apit nobig iniuria ⁊ ꝓuocatio ad vindi⸗ peccatũ ſicut ꝓpᷣo gladio golyas occidit᷑
Mtctam.⁊ de ipᷣo et de nobis. Quinta ẽ indi ſic legit᷑ Romano.xvii.ſicut ꝓpꝛio pugio
aio p hãc ſapit nobis indignatio :nõ ne holofernes occiditur. ſicut legitur Ju⸗

ſolũ q indignũ e vt fiat a nobis ſʒ etiam ) Aith. i. Bes autem tempoꝛales que
yt ſuſtine=. Sexta odiu.Et per hac/diulcie vocaniur ſunt animab bene dil⸗
poſitis etiam ſapoꝛes bene diſpoſiii ſiue

Sr ideo armamur contra ipmꝛbellumi afiectiones, In hijs ergo pꝛimum eſt yr

Be virtutibus

ſapiãt lutum.ſicut legi᷑ Abacuc.ij.vſq; toꝛum apud philoſophos reputatur.pio
aggrauat contra ſe denſum latum. Aua pterꝙ etr in imo ſiue in infimo hoc eſtin R
ro em̃ nõ lutum ſapiunt aurum et argen medio mundi reſidet. Quomodo ſpi
tum. ſed diuicias. Scom ẽ vt ſapiant ne ſint ipſe diuicie innumerabilium ſolli
picem. Juxta quod legitur Eccłiaſtic.xii. citudinũ timoꝛum doloꝛum.⁊ etiam vl
Qui letigerit picem inquinabitur ab ea. ra ſeu vulnera contrectantibus inferant
Cercin eſt vt viſcũ ſapiant glutinoſita Quomodo fallaces et muſcipula quevo
te ſua.ſicut dicit Augaſuper pſal.qꝛ amoꝛ lentes er putantes capere capit.Quomo
tpaliũ viſcus eſt ſpiritualium pennarum do mendaciũ dum pmittentes ſacietate,
Quartũ eſt vt ſapiant ſtercoꝛa. Juxta et copiam ſolam famem aut inopiaʒ aut
illud qð dicit Apls in.iij. ad phylipᷣ. Oia eoꝛum augmentum exſoluunt. Quomo⸗
arbitratus ſum vt ſtercoꝛa.vt xpᷣm lucriſa do vanitas ſunt.dum nec cõferunt pleni⸗
cerem. Quintũ ẽ vt ſapiãt ſoinas.mul tudinem continenti.nec fulcimentum in⸗
tiplciter pungẽtes et exulterates coꝛ hũa⸗ nitenti.nec fructuʒ laboꝛanti in eis aut pꝓ
nũ. Sicut legit.viij.luc.et iiij.marc.in pa⸗ eis vt in alijs locis iam multociẽs et mul
bola de ſeminib?. Sexlüũ eſt vt ſapi tipliciter declarauimus. ? in ſermonibus S
int fallaciã ſiue deceptionẽ qua habẽt ſic declamatoꝛijs declarare cottidie non ceſ⸗
dicit veritas math. xiij Fallacia diuicias ſamus. Sunt et alij ſapoꝛes earumxi
ſuffocat vbũů. Septimũ eſt vt ſapiant 4 elicet quibus ſapiunt onera demergen⸗

vanitatẽ. Que igit ſunt diſpoſitioẽs bo: Acia in ꝓfundum moꝛiis et tenebꝛarum re
noꝛu tempꝑaliũ videlicet que cũ temꝑe ve:⸗ clamatoꝛia furum. latronum.et raptoꝛuʒ
miut et cum temꝑe tranſeũt et amittũt᷑.vt et ꝓuocatoꝛia eoꝛum non ſolum ad om⸗
ſeptẽſapoꝛes in bene diſpoſitis animabꝰ nem ſurreptionem etrapinam eoꝛuʒ.ſed
pariüt Pꝛimũ lutũ cuius viliſſima eſt etin omne piculum et omnem moꝛtẽ pof/
habundãcia ꝓpter qð cui diuicie lutũ ſa-⸗ ſidentium eas. Tercio ſapiunt litigiũ.
piũt. habũdancia eoꝛũ ſapit eis viliſim vnde⁊ muſerem litigioſam plerumq; af
et ideo reicibilẽ. et nullatenꝰ congregabi⸗ fluennam iſiam tempoꝛalium in expoſiti
lem id eſt congregari dignã et diuitẽ non onibus libꝛoꝛum ſalomonis interpꝛetati
aliud eſſe qᷓ; hominẽ ðᷣ aceruo ſeu luti cõ⸗ ſumus. Pꝛo hac em̃ om̃ia auditoꝛia ſeu
gerie magna demẽtiſſima cecitate illuſũ. conſiſtoꝛia litium tumultibus et clamoꝛi⸗
et de eo tanq; de aceruo diuiciarũ nobili bus pſonant. Eodem modo⸗ belluz
um gloꝛiantẽ.Et de alijs in ſermonibꝰ ex ſapiunt dinicie et belloꝛum ꝑicula omni⸗
hoꝛtationũ ia multa diximus ⁊ in ſcriptu um. ꝓpter qð viꝑ diues ⁊ opulentus om
nis canonicis ſcriptiſq; ſanctoꝝ miia me⸗ oni genere inſidiarum ⁊ oppugnaionum
moꝛia digna legũtur Quomõ em̃ pix ſũůt expoſitus eſt.non alia de cauſa q; ꝓoter
Diuicie inquinates amatoꝛes ſuos inqui-⸗ ipᷣas diuicias Sapiunt etiam gladiũ
natione adherenti et glutinoſa. Quomo quia vulnere amoas mali ſui traninigunt
viſcus miſera coꝛda que ſe eis afficiuntre coꝛda hominum. Sapiunt et ignem.
tinent. ⁊ hoc vel in parte vłin toto inſtar quia ardoꝛihus cupiditatũ exurũt eadeʒ.
auicularũ.que ſe virgis viſcatis affritant Sapiunbet aquam nimiam.quia flu
ibiq; vel extoto coyte retinẽtur. vel nõ ſi⸗ ctibus ſeu vndis nosiarum ſollicitudinũ 1
ne amiſſione ac detrimẽto plumarũ inde demergũt et extinguũt coꝛda hominum.
euolat. Unde plumas bonarũ cogitatio, In vniuerſo igr qtuoꝛdecim ſũt ſapo
num et bonarũ affectonũ auari et cupi⸗//res diuiciarũ in eo ꝙ diuicie ſunt quibus
di aut ex toto aut exparte. magna emiſe⸗ pala tis ſanis ⁊ guſtu ſapoꝛẽ tali pᷣditis ſa
runt.et in viſco diuiciaꝝ reliquerunt.Ibi piunt Sꝑeęcialiter aũt ciboꝝ⁊ potuũ duo
em intima ſua pꝛoiecerũt vt legit᷑. Eccl.v. decim ſuſſt ſapoꝛes ſpirtuales cuilibet ſlr
Quomodo ſtercoꝛa ſunt etpꝛopter quid palatis ſapiẽcialibus ſapiunto Pꝛima
vnde et inquinant ſemꝑ.et fetere faci unt eſt defectio ſeu conſumptio pꝛopꝛij coꝛpo
contrectantes. Qui em̃ celũ et celeſtia rea ris. ⁊ hanc ſapiunt in eo ꝙ alimẽta ſeu re
dolere deberẽt. et aromatiba virtutum ce fectiones.nõ ei alimentũ ſeu refectio.niſi
terarumq; graciarum fragrare terrã olẽt deficiẽtis etoſ umpti repatio. Scous
et terram ſapiunt.wa nifeſtũ eſt quia ter. eſt medicamentum in quo ſapiunt bene
ra fex eſt comparatione celi.et fex elemen ſGpientibꝰegritudines ⁊ febꝛes quarũ ve

r

AIneſe

(oiät
dlnäaſun
py

enenlur

ſumonns
inpelens

iit

ſcalmne
benauen
ſatopel
on
ſenei
uſti
Nolon
miten
Ncbicn
Mani
lclusdie⸗
e ep
gulſostn
glarnee
egavon
ſde⸗
use
(l
eie
gilſ⸗
mmnt
elss
e⸗
honn

—

Chan
irtofr
ckon
ſdunge
ſacocdar

nndnn

mmnend

Nonm tcn

ranchut
Pencht
Wicentzſie
menauingz

mns tſonne
tandnc
aauſcopanm
mon
olisen
1lagonendre;
monſrts
ngomah
mnlen
gonen

õ
Kononsen

iandu!
miibuselehn

S Gtn

nes tcllenns⸗
n1 rge
duadeanſt
=
ſſſaiee
nlſm,

„
immnd⸗
Nuunit

nt n

üngtienihen

M
iß

lut acceſſiones ſunt fames et ſitis. ppter ſa
qõ dicit Aug⸗ ſupꝑ.xiiij.Ad Roma. quia git. Neceſſegrgo habent ? leges ⁊ allega

alimẽeta ſumenda ſunt tanq; medicamen
etr menſura debita. ſed etia cũ ip amemo⸗

ria moꝛtis cuins pulſatio ẽ ſiue impulſio
impellens ad illa acceſſio la famis ; ſitis

no ſuo. reijciens a ſe cibũ coꝛpalẽ tanqᷓ;

cxtuũ ẽ Jere. xv. Si ſeꝑaueris pᷣcioſum a vili

ſaʒ animarũ ꝓut diximꝰ allegare nõ ſata

nn fand n ones bmòi ta ſublimis cõſiſtoꝛi ſeu au
ta. Et ppter hocnõ ſolũ cũ temperancia

decet atq; ſollicitudine qñcũq; opoꝛtunũ
ẽ allegare.heu qð hʒ et tã aunidos ꝑcepto
res quãq; flãmeos cõcupiloꝛes hmoiſa⸗
lariũ et q; paucos quãq; imperitos atq;

Tercius ſapoꝛ ẽ quo ſapit ibũ coꝛꝑalẽ
negligenies oꝛatoꝛes cauſe animarum.

ſicut iumentinũ aut equinũ. qm̃ coꝛpꝰ ha

tibus vt dirimꝰ miliciã. ⁊ hoc in eo quod
ſtipendiũ.Eſt eĩ ſtipendiũ milicie clerical
et ſ nõ ſolũ ⁊ totũ ſtipendiũ.Ut fur ergo

bendũ ẽ vt iumentu.⁊ ꝓpter hoc ipa mẽ⸗ Tercius ſapoꝛ ẽ qno ſapit bñ ſapoꝛan
ſa coꝛpalis vt pᷣſepe el totu habitaculum.

Cũ autẽ iſte ſapo: Palari coꝛdis bene diſ
poſiti erubelcet indubitater ſpũs ſeſſoꝛ vl
aſcenſoꝛ iſtiꝰ equi comedere ad pᷣſepe e la
vel aſini ſui.atq; comedere cu equo vłaſi diu qui animabꝰ negligit militare quod

ẽ ꝓꝙ animabus eoꝝ/ cotra hoſtes eoꝛum.

2 —

venũ vel auena equivel aſini ſui. queret ſi
bi abũ congruentẽ 7 Pᷣum ſcilicet ſpũa⸗
lẽ d cuius delicias ꝑtingere non poteſt

„

equus dictꝰ vel aſinus ꝓpler hoc ergo di

pugnare.Pugnas auũt et pᷣlia iſta itrade
tu ſacramenton et acramentaliũ in capi.
de cõfeſſione ibi nominauimꝰ ⁊ nueraut
mꝰ et pꝛopter hoc iſta hic non repetimus

–—

quaſi os men eris. Spiritu ſcilicet ſeſſorẽ WPen quot ⁊ qᷓntos habet ne dicam pꝛece
proꝛes ſed ſt

fures ⁊ latrones hmõi ſtipen⸗

a carne equo vel aſino 7 delicias ſpiritua . d fures ? latrone dintp
dium qui nõ ſolum ꝓ animn abus milita⸗

les a veno et auena coꝛꝑis.mẽſamq; apᷣ⸗

ſepio ⁊ celeſte palacium a coꝛpis ſtabulo re negligũt ſed etia totis ſtudũs ac viribꝰ

nobis diuinã largitatẽ. boc in eo quod

pietatẽ rhoc in eo ꝙ bnficiũ elemoſynaꝝ

U ſericoꝛdia nobis mibnitur. Sublimio

Zuis einiſiinſeolane nõ ſolznõ erube militant cõtra eas etia contra deüuſtipẽ
cat ſed etia abbominetur ⁊ pboꝛreſcat co dioꝛum bmõi dulciſſimu largitoꝛẽ. et qe
medere cũ aſino ſuo in pᷣſepi aut cum poꝛ deterius ẽ. magiſq; hoꝛrificũ capitali ho⸗
co vel poꝛca ſua invaſe furfureo. Poꝛcus
aũt ſpuᷣalis aui poꝛca veriſſime coꝛpꝰ hu lo militant dei ſtipendüs ab ißo diabolo
manũ ?.ſi quis imundiciã 2 ſpurcioſitatẽ cui militãt non aliud ſtipendiũ qᷓʒ moꝛtẽ
eius attedit. Quartus ſapoꝛ ſapit ppetuam: er eterna ſupplicia percepturi.
8 Olun Hocin eoο ane ir legitur ad Romanos. n. Stipen dia
donũ. Quintꝛeſt quo ſapit nobis diuinã, peccati moꝛs eſt. Pꝛopter defecgtum etin⸗
fideliratem eoꝛũ qui ſpirituali boc ẽ mili⸗
cie clericali aſſcripti ſunt. datus eſt dei po
pulus in pꝛedam et in direptioneʒ demo
num pꝛopter bocenim cateruanm cente⸗
natim milianim capiuntur captiuantur et
trucidantur. quia nec eſt a parte eon que

qo diuina pietas diſtribuit in alimonia;
oĩm noſtruũ canqᷓ; pauperũ ſuoꝝ. Se
xtus eſt quo ſapit nobis no ſtra pauperta

7„

te. dum ppter indigenciã noſtra ex dei mi

res ant ſapoꝛes ſũt ꝗſecũt Quon pꝛimꝰ defenda t. pꝛopter ban cauſam clerici at⸗
ẽquo ſapit nobis der amulariüũ. ſiue dei tonſi ſunt in circulum ilſtar pugillum. vt
familiaritatẽ quã tanqʒ filijs familias ve ſe eſſe ꝓpugnatoꝛes animarũ agnoſcant᷑
luda deo velud patre ſamulis nobis di Peu z lurpe eſt quãcq; erubeſcendum ſe

pugilem ſeu pꝛopugnatoꝛema nimarum
tonſura et habitu gerere et nibil pudce⸗
toꝛie ſtrennitatis vel pugilaris oꝛtitudi⸗
nis. vel agere vel haberelin omnibus bo
ſtem animarum ſe exbibere⸗

ſtribuitur. Et ꝓpter hoc tanqᷓʒ fur ⁊ latro
le bmõi menſe ingerit: qui ð filijs dei pa
iris aut de familia eius non e Secũ
dus eſt quę ſapit nobis ſpiritua is patro
cinationis alariũ. Quonia nobis clericis in berer muliebꝛem
et ſacerdonibus datur vt ſalariũ tãqʒ ad⸗ fragilitatem atqʒ imbecillitaie vite mol
uocatis animarũ tam motuoꝝ qͥʒ viuen licie: et infirmitate artuum profiteri.
nũũ. ad allegandã ſcilzʒ cauſ aian coꝛd ha⸗ Quartus ſapoꝛ eſt ane ſapit redem⸗
tre miſericoꝛdiarũ. Qua ꝓpter tanqʒ fur prionem animarum ſicut legit ꝓuer. u.
cet latro et ſine cquſa illud comedit.q can Redẽptio anime viri epe diuide. Et dan

ditoꝛij nõ ſolũ noſſe.ſed etiã elegantia q̊

et latro quia ſine cauſa papit hmõi ſtipẽ⸗

7 qð plus ẽ etiã contra deuiraris eiuſdeʒ
ſt et pᷣlia iſta ĩ tracta

ſti et dei et animarũ ſuarũ ſcilicet dyabo⸗

r

H 5

De
itij peccata tua elemoſynis redime ? iniq
tates tuas miſericoꝛdijs pauperũ. Omia

em̃ bñficia eccleſiaſtica data ſunt eccleſ IS

in redemptionẽ animarũ.redeptionẽ in⸗
qʒ a captinitate pctõꝝ ⁊ penaru.Quotqͥt
ergo clerici ſumus ꝗ hmoi bñficia pcipi⸗
mus redeptionẽe indʒ idẽ pᷣciũ redempti⸗

onis. Hò ſolũ igr ſine cauſa ſed etiã ꝓdi

tioſe hmõi pcin recipimꝰ qui ꝓ liberatio
ne animarũ nõ ſatagimꝰ.ꝗ ea ꝓut hmõi
redeptio requirit nõ ꝓcuramꝰ. Quis em
adeo ꝓditoꝛ eẽ auderet.vt cuʒ redemptio

nẽ amici ſui accepiſſet.eo ſcilicet pacto er

conditione vt eiꝰ liberationẽ a carcere et
vinculis ꝓcuraretix eũ ibi diu toꝛqueri ⁊

andẽ patibulo aſſigi abſq; vlla miſerati

one ſuſtineret. nius! aue
apit eſca hamatã.vel hamũu ine catum. ꝗ
auiditate delectatiois ꝗ in eſca eſſe credi
tur faucibꝰ ⁊ gutturi infirus comedentem

uintus ſapoꝛ ẽ quo

—

capit.Quẽadmodũ muſcipula murem.x

⁊ piſcis hamũ ⁊ laqueus auicula. De
muſcipula legis erpᷣſſe Sapi.xiiij.Quoni
am creature dei in odiũ faceſunt.⁊ in tẽ⸗

htationẽ anime hominũ ⁊ ĩ muſcipula pe
dibꝰ inſipientiij. De hamo vero etla

queo legis Eccleſiaſtes.ix. Sicut piſces ca
piunt hamo.⁊ aues laqueo. ſic capiutur
hoĩes tꝑe malo Cibus ergo coꝛpalis eſca
C⁊ abſcondens hamũ.hoc ẽlenociniuʒ gu
loſe voluptatisqð Dũ venari ⁊ capere cre
dit guloſe comedens capit᷑ ab illo. et vul
go dicit᷑ ineſcat. Hinc e c oẽs epulones
oẽs glutones oẽs ebꝛioſi ſuntvelut piſces
ineſcati hamo ſſcilicet bꝛeuiſſime volupta

tis faucibꝰ et gutture tranſſixri. De hoc

hamo legit᷑ Abacuc pᷣmo.facies homies

quaſi piſces maris ſubaundias qntum ad
hmõi captionẽ. Deinde. Lotuʒ in bamo
ſubleuabit traxit illud in ſagena ſi ua. Ali⸗
diri .

bi vero diximus i. quia bmõi homies

ſunt hoĩes moꝛti additi.iãq; ifernati pati

bulo affigendi atq; ſuſpendendi qui p fu
nes collis circũdatos ſiue funib⸗ ꝑ colla.

2 vt vulgariter dicatur pꝑ gulas ligati tra⸗

hüutur ac infernale patibulũ. et eodẽ vul

gali ſermone jpiſuntq ꝓpᷣe dicutur p gu
las ſuas capti. Iunis em collo circa collũ

ymmo funis in gula.vulgaliter hoc dica⸗
mus amoꝛẽ guloſevoluptatis in gutrure
ſeu collo. Pen q; miſerabile pioꝝ ocu
lis ſpectaculu multitndo innuerabilis ſit
ineſcatoꝛum pꝑ gulas hoꝛribiliter ligatoꝛũ

Aui trahunt᷑ ad infernale ſuſpendium,

virtutibus

Sexus eſt quo ſapit ſublimiter ſapi⸗
entibus dinine ſuauitatis bonitat hoc
velut aſpſione ſui per modica ⁊ odoꝛe p⸗
enui.ei qua ſi ꝑ interpoſitũ illius eĩ ſuaui
tatis vt dicit angꝰ aliquid in iſt regionẽ
aſpgitur. Et in libꝛo de vera religione.ve
inquit tllis ꝗ ſe auertunt a lumine tuo.eł
in carnali opꝑe ſuo velut in vmbꝛa ſua de
ſixi delectant᷑ vbi tamẽ habent qð eos de
lectet ð circũfulgencia lucis tue. Ac ſi dice
ret de circũfuſione ſuauitatis tue. Om̃is

em̃ ſuauitas in creatunis nõ ẽ niſi velntai

ꝑſio ꝑmodica ⁊ odoꝛ ptenuis quaſi veſti
giũ in vltimitate paruitatis diuine ſuaui
tatis. Sicut ergo odoꝛ odoꝛãteʒ iuitat ad
ipᷣma quo aſpgituret aſpſio ad plenitu⸗

dinè aqua diſtillauit. ? veſtigi ad ranſe

untẽ vel inᷣmentem illud. Sicomis in
cũq; creatura ſuauitaslad redune

mã plenitudinẽ diuine ſuauitatis. Siceer

go eſuriens a ſiciens nõ ẽ cõtentus aſpſi
one quã linigat hr̃e.nec odoꝛe cibi autpo
tus.ſic venatoꝛ nõ ẽ cõtentus veſtigio fe⸗
re qua cupit ⁊ querit capere.ſicſablimiter
et ſpũaliter ſapoꝛantes odoꝛantes iſtis

vt ita dicamus aſpſionibus odoꝛibꝰewe
Migi 8D diuine ſuauitatis cõtenti non ſunt

ſunt ſublimiter ac ſpualitereſuriẽ

et ſicientes aco doꝛates. Iſti ſunt ſub

limes ac nobiles venatoꝛes ac nobiiẽ pꝛe
dam diuine ſuauitatis inſecrates et iueſti
gantes.ſicut ðꝛ Eccdlia.riij. Nadens poſt
illam quaſi inueſtigatoꝛ. Ecõtrario aute⸗
O dicitur de quibulda. Inimici eius terram
lingent.PHij ſunt qui ſpꝛeto diuine ſuaui⸗
tatis fonte copioſiſſimo ac redundanuiſſi
moſaſperſuras has quas diximꝰlingunt
et in eis ĩimergunt eiſq; inebꝛiant ebꝛieta
te qua inſaniunt vſq; in omnes brutales
delſipiãs/ wſabilis autem milerab
tante multitudinis hpminũ imerſio ei ca
ptio dementiſſimauin vna guſna ſuauita⸗
tis etmirabilis demencia guttam illaz pᷣ
ferre abyſſo ſontali vel fonũ abyſſali diui
ne ſuauitatis.ſicut enim gutta roꝛis ante
lucani ſic ante te.id eſt comparatione tui
eſt to taoechebis terrarũ.ſicut legitur.ſapiẽ
cie. x. Linguntergo amatoꝛes tempaliũ
mnon tempalia non inuenientes in eis vn
de ſacientur. Lingendo tm̃ impoſſibile ẽ
aliꝗuẽ ſaciari.Hijſunt qui appenduntar

gemti ſuum non in panibus. et laboꝛem
hmum non in ſaturitate. Lurpiſſimũ autẽ

fediſſimũ et incuruari ad lngendu taz

z miſerabilis

etefes

ſgit 1u

ledom
nebiane
ignoſep
linilſus
nomnet
bec Jun
Gonturt
Pumnn
gladiſe
pocosn
E
ircrin
l nunta
Eſntane
Nheſeninn
uinus
ſisguibus
Ponslope
Alneſctn
e Oun
W
nore
Vm⸗
in
Was
ines
hel
loͤtb
Cps
fe⸗
ohri⸗
N
, Mutii

nlici

(rocrlen

ſipunmnori
unfunn
ſngone
atdn
Wonnir
Nunnn
Mi
Mnpe⸗ gſe⸗
ſentiton
kunn

NE

girfen

uſilne
shei
modaneee
gricnäͤi

mla

Auul
agiii
nsnoinin
sdele
oceigiu
aal n
1wetgig
niu dei
Bsnötcn;

detdctn

dinne
Mageeſ⸗
mrs10r
ireunn
nintsctnidt
minuhiart

uitiũ ſua em̃ conſumptione omnimoda

ſimis confeſſoꝝ et virginũ.ppter qð mul

f . . ̃ ̃ sä
.

7.

cxj

modicas. taq; tenuas aſpſiones. doꝛſũ mi in tantis laboꝛibus ſudoꝛibus atq; do
vertere ad menſam paratã in celo.ð qua loꝛibus onniũ ſanctoꝛum. omnia em hec

legit Luce.xij.et omino non curare vberx deuotione ſideliũ et a xpᷣo reddita ſut me
tatẽ domus dei ettoꝛrentis voluptatis

q̃ e titis ſanctoꝝ et a fidelibꝰ oblata. nũc

FEr eg dona ſalæ ſe & Pro

inebꝛiandi ſunt electi imwiius Septimũ/aũut reuertemur vt ꝓpᷣas operationes.vij
ẽ quo ſapiũt omnia hec offitioſiſſimũ ſer donon tibi narremus ⁊ numeremꝰiuxta

in omne ſui diſpendiũ nobis ſeruiũt oia tur quia ſeptem mala ſunt mirabiliter ac

hec. In noſtruʒ quippe ſeruitiũ alia affli miſerabiliter ſubuertencia ac deturpacia

guntur laboꝛibus alia depilatur.alia de- vitam humanã. Pꝛimũ eſt moꝛum pueri⸗
plumatur alia decoꝛiatur alia deuiſcerak litas de qua yſaie.lx. Puer centũ annoꝛũ

glia diſſeccãtur alia exurũtur. alia p onmßs moꝛietur. Et apłs.j.ad Coꝛin. xiii. Nolite

mo dos moꝛtis deſtitutionis coſumũtur pueri effici ſenſibus.ſʒ malicia puuli eſto⸗

Adg hanc valet iſte ſapoꝛ vt talibꝰ ſer ie.De hac ſeneca Luiĩpiſſimũ eſt ꝙ nomi

nire dedignemur q tam offitioſa ſernitu-⸗ na habemus ſenũ.et vicia pueroꝝ. Et ile
te intantq; ſui perniciẽ nobis ſeruire nma rũ.In nobis nõ puericia ſed quod dete⸗
ta ſunt et nobis ſeruire abſq; vlla ceſſant rius ẽ puerilitas remanet. De bac Sap̃.
one ſentimus. Jam iguur invniuerlo⸗ xij. Infantiũ inſenſatoꝝ moꝛe viueuies.
nerauimus tibi duodecim ſapoꝛes ſpi⸗ Contrxa igitur hoc malũ puerilitatt eſt
alẽs quibus ſapere nobis debent cibi ert grauitas atq; maturitas ſapiẽcie qua pu
potus coꝛpales. Neſcit autem comedere eęrilia deſpicimus et dignaviris.id eſttma
aui neſcit maſticado ſapoꝛes ex cibis eli⸗ gna atq; ſublimia ⁊ capimus cognilione/
cere. Quare neſcit maſticare coꝛpoꝛales ⁊ amplexamur dilectioneeſtimantes om
cibos ſpualiter qui excibis ſapoꝛes hmoi nem ſuauitatem tempoꝛalem velut lac: ⁊

attritione meditationis ertrabere nõ no omnia bona tempalia velut pyra poma:

uit. necpalatũ habet ſiue fauqss ad man ꝙ nuces, hoꝝ autem oblatione declaratur
ducandũ.qui ſapoꝛes hmõi ſentire nõ pᷣ 3

acar G an puer ſit q iliter et abla
ualet. Sine hüs em̃ ſapo:ibus non vtho tione tempoꝛaliũ ſiue amiſſione.Qui em
mines ſed magis vt aſini vel poꝛci edbos asggaudet cum ſibi offerũtur.aut dolet cũ
coꝛpales potius conſumũt q; comedũt? ei auferunturpuerũ ſe eſſe vel quod veri

eis cibi non ſunt niſi fm quid. quia ſcjom us eſt puerilẽ ſe eſſe hmõi gaudio ⁊ dolo

coꝛpus tm̃. Cum ex eis.xij.vt dixrimꝰ ſapo re ꝓculdubio ꝓfitetur.Qui autem vir eſt

ribus reſici poſſunt anime eoꝝ? ſola in? grauitate ac maturitate ſapiencie hmõi

coꝛpa in defectionẽ animarũ reficiantur. magis irrideni ſe reputat cuʒ hmõi dona

edecimus ſapoꝛ eſt quo ſapiũt pᷣciũ ſuũ irrogari. Quis em̃ niſi irridens et ↄtume

Meminimꝰ aũt nos aliqñ dixiſie. ꝙ ꝰ puerilia ſibi offerũtur ac ſibi contumeliaz
tre
P

oceſt ypᷣi ſanguinem ſiue moꝛtẽ. Mor⸗ liam facere volens barbato aur grande⸗

te em̃ pᷣcioſiſſima redemptoꝛis ac ſangui⸗ uo pirum vl nucem offerat aut papillam

modum aliũ a ſupꝛadicto. Dicimꝰigi

is an vir. Similiter et abla

neviuifico illius acquiſita ?⁊ empta ſunt ᷓ ei poꝛrigat ad ſuggendum Secomeſt
damodo ſacerdotibus tongero. nd. bꝛutalitas qua foꝛinſeca ſenſibilium ſola

⁊ patrimoniũ crucifixi vſualiler nomina⸗ capimus. xet eis ſolis heemus ſoꝛis ſian⸗
tunſic ⁊ moꝛte martym laboꝛibuſq; ſãctii tesintima occultoꝝ atthgere non valen

i intellectus. per hanc enim et occulta re
rum et occulta ſignoꝛum attingim⸗/vnde
et nomen intellectu ſumptum eſt videlicz

tociens diximꝰ in ſermonibꝰ declamato
rüs omnia hmõi rubere ſanguine rpi: e
martyrum diſtillare ſudoꝛẽ confeſſoꝛuʒ et

* „ — .

virginũ. alet autẽ iſte ſapa ad duo ab eo qꝙ intus quaſi interioꝛum ſiue inier

Piimũ ad parſimonia dũ em tato pᷣcio na lectio.ꝓpter hoc dixit Bꝛego.ſuꝑ Eʒe.

empta cogianf parciſſime in quia intellectus iſte tollit ebetudineʒ.Eſt
mendũ ei. non am ſuaſoꝛie ſit Her abieſ enim velut lumen acutum et elymatũ pe⸗
etiam violẽter ingeritur. Scom e ad repᷣ⸗ netrans omnia exterioꝛa tam rerum q; ſi
menda laſciuiã et diſſolutionẽ voluptatt. gnoꝛumet pertingens ad omnia interio⸗
Quis enim non hoꝛreat laſciuire in ſan ra. Iſto dono legimus in exterioꝛibꝛcrea
guine xpi et martyruʒ ac voluptate diſſol turarũ non ſoluũ inlerioꝛa caiumſed etiã

tes. contra hocmalũ ẽ penetrabilitas do

stelligit omnia hec que pᷣdiximus. Reſpõ⸗

inniſibilia dei ſicut dicit apoſtolꝰ ad Ro

rum animaliu videlicet animas eoꝛum?

gim interioꝛa ſignificatoꝛũ. Per hoc do

oalloquitur creatoꝛẽ. Hoc dato interroga
¶ bat Auguſtinꝰ creaturas ſicut iemet diẽ

qꝛ non ſumus ipᷣe.ſed ipᷣe fecit nos. Huic

virtutibus

ſe in nocte. Status em̃ vite iſtiꝰ velut nox
eſt in qua multiplicibꝰ lucernis ſeu lumi⸗
nibus indigemus quoꝛũ luminũ tantũ ẽ
onum intellectus.
uia iſtud donum intellectus:non omes
vires ip̃aruʒ. Similiter in exterioꝛibus ſi⸗ ghabent equaliter nec equale. Quida em̃
gnoꝛum ſiue poſitiuoꝛũ ſiue naturaliũ.le habent ipᷣm ꝓmptiſſimũ quẽadmodum
ad intelligenda omnia intelligibilia qᷓͥ co
ram poſita eis fuerint. Alii autem habẽt
pigrum quẽadmoduʒ viſum exterioꝛẽ ad
intuenda omnia viſibilia que coꝛã eis po
ſita fuerunt. Alij aũt habẽt ipᷣm pigrũ
quẽadmodum habent viſum qui doloꝛẽ
vel aliquid aliud impedimenti paciũtur

manos.j. Quemadmodumꝑ motus et
operationes coꝛpoꝛũ animaltũ que vtiqʒ
omnia foꝛis ſuntlegimus interioꝛa ipſo⸗

num omnia tam naturalia q; artificialia
nobis ſigna ſunt.et liber eruditione ſalu⸗
tari pleniſſimus.huic dono ſeruiunt ſecũ
da et tercia et qũarta pꝑs ſciencie contẽpla
tiue ſcilicʒ meditatiua ſpeculatiua atʒ ſim
bolica ſiue comparatiua. quas cum alijs
ſi dederit deus vitam et ſpacium ſcribere
intendimus. Huic dono omnis creatura

tatem videndi impediat. et quidã habẽt
hmõi donũ valde exercitatũ? ꝓpter hoc
foꝛtiſſimũ et etiam luminoſiſſimu exerci⸗
tatio ne em̃ confo:tant᷑ et carificant᷑ om
nia donaæ omnes virtutes ſicut ignaſtia
et deſidia obtenebꝛant᷑ et deficiũt.Cuius
rei manifeſtũ exemplũ ẽ in viribus natu⸗
ralibus,.vt vides in virtute greſſibili.que
ↄuenienti exercitio gradiendi confoꝛtat.
quiete autẽ immoderata debilitat inter⸗
dum vſq; ad defectũ.quẽa dmodum etvi
ſus et longa moꝛa in aliquo loco autde⸗

Interrogaui ſolem et lunam et mare ⁊ ſy
dera de deo meo. et reſponderunt mihi.

dono celi enarrant gloꝛiaʒ dei ⁊c. Popt
iſtas lodlas ſiue locutõesvocauit ipe idẽ
Auguſtinus oẽs creaturas nutus dei.ita
dicens Nõ em̃ ceſſas nobis innuere qua
lis et qnta ſit progatiuarũ mentiũ ſuauii
ſimalurx et virtꝰtua ſunt omne creaturan n es
decus. Huic dono omnia ſacramenta ex bilitatur aut ex toto deficit. conueniẽti au
terioꝛibus foꝛmis ſuis loquentur inuiſibi tem exercitio clarificatur et confoꝛtatur.
les virtutes ſuas ⁊ operationes. Huic Debes eliam ſcire quia iſtud donuʒ

no loquẽtur templa et apparatus eoꝛum/ Aſcilicet donu intellectus tante claritatis ẽ
cum modus et myniſtri et apparatus eol et acuminis in quibuſdã. vt valde aſſimi
rum.⁊ omnis cultus exterioꝛ. Huic dono letur ſpiritui ꝓphecie qualem crediderũt

loquentur cerimonie legis omnes ⁊ figu noõnulli fuiſſe i abbate ioachim.et ipſe⸗

nes ꝓphetarum. vt dicit Job quia intelli ei datus ſpiritus ꝓphecie ſed ſpiritus in⸗
encia eſt opus in viñſone. Qiſi quis telligencie. Si quis autẽ inſpexerit li⸗
ixerit ergo qui habet donũ intellect? in bꝛos eius quos ſcripſit ſup Apoca.⁊ ſuꝑ
concoꝛdiã duoꝝ teſtimonioꝛũ mirabitur

re. Similiter parabole enigmata et viſlio met de ſeipᷣo diviſſe dicitur.quia nõ erat

demus iſtudnon eſſe conſequens. quem donũ intellect in oo. Qſi as qrat cu
admodũu licʒviſus oſtendat omniaviſibi/ uſmõi co Mitio ẽ cognitio qͥ dono itelle⸗
lia nõ tamen conſequens eſt vt quicun ctus acquiritur. vigelicet an ſit credulitas
habeat viſum videat om̃ia viſibilia qu? tm an certitudo.Et ſi fuerit certitudo.no
admodũ qui viſum habet paratus eſt vi difffert a fideniſi ſcm materiã tm̃videlicʒ
dere omniaviſibilia quibus illũ conueni quia ſides eſt circa res fundamenlales ⁊

iniciales vere religionis. Hec autẽ eſt cir⸗
ca res Aecltas⸗ atq; ꝓfundas que ſũt ve
late m

enter applicuerit. Sic et qui habet hmõi
Donũ paratus eſt intelligere omnia intel
ligibilia. Silr aut ſe habet ppyloʒophãs
phmoidonum vt curioſus viator qui di
uerſa loca et regiones circuit vt videat vi
ſibilia que in eis ſunt.Qui em̃ vtitur actu
hmõi dono mente circuit res quas intel⸗

erus aut adumbꝛate ſigniſicatio
nibus. Et ſi fuerit certitudo qitvelut viſio
aut erit ex ꝓbatiõe relicta certitudo.hoc
autem manifeſte falſum eſt. In hmoi em

rebus donũ intellecnõvtitur demõſtra

üßgere querat/ ambulans ſpiritualiter ad tionibus. expoſitoꝛes em̃ libꝛon ꝓphetaꝝ
et legis hebꝛeoꝝ ꝓbationibꝰ nõ viuntur

lumen ip̃ius quaſi ad lumen lucerne accẽæ
—
—

⁰

Debes enim ſcire

in oculisꝙ agilitatem oculoꝛum et facili

lſolisna
nah
gonlazle⸗
ſiuhnoite
ignepi
Glaterpo
ſugeas O
keni
ſeeſtin
hmöen
ſomadſte
uignos
tesdee
Unbegusp
gena Oa

ani
6nenaesn
bpenuor⸗
nligſetair
hincelian
ſololsren
Gncfanca
fumne⸗
en
8lr
P
Nrdla
Gelata
nieſ
Oenſten
leonn
nſfiug
öjnin
nfſeg
loniti.
Cinanoe⸗
ſeignii
WE
Mtane
Wcmhfe
nnn
Maägfei

Brümare
Diugui,
ütmir
GtNunciN
meäinen
Moalnuntn

Gendamn ur

uminoſiinicn
miadeini
müinſther
regei
gadnact
adeni
Anind
No iclad

ſed ſolis narrationibus declaratiuis. Ui a lumine pᷣo ſup animas noſtras. et lu
ſio ergo eſſe nõ poteſt oꝑatio hmõi doni/ minis refler et aſcendẽtis a rebus ad eaſ⸗
onig res in qua ẽ oꝑatio hmõivelate dẽ ⁊ ſicut ſolaris luminis.hoc ẽa ſole de⸗
ſuthmõi res vt dixrimꝰ ? adumbꝛate. res ſtendentis et luminis luna oeſcendentis
autẽ que ꝑ ſevident᷑ ꝓpᷣe nude ſunt.⁊abſ ſcom opinionem eoꝛum qui dicunt ra⸗
q; interpoſito cadũt et in viſum vel viſus dios lunares.radios ſolares eſſeſed reſie
ſuꝑ eas.Quare intelligere ⁊ videre cõtra xos. Auuennathan em̃ phyloſophꝰ ſcri⸗
ria ſunt. quẽadmodũ videre ſine opimen pſit ſuꝑ boc tractatuũ ſingularẽ in q; ſibi vi
¶R et eſtimare vere opta. licet igit᷑ opatio ſus ẽ luna declaraſſe. luna a ſole non ülu⸗
et minani a ſole ꝑ refrectionẽ radioꝝ ſolari⸗

hmõi doni credulitas ſit:tñ et materia nẽrac
foꝛma differt a fide. In materia quidem um. Reuertamur aũt et dicamꝰ. qꝛ lu

quẽadmodũ diximus ꝙ intellectus ẽ cir⸗ mẽ iſtud quod donũu intellectus vocamꝰ2

ca res deſignatas et ſignificationibus ad coõtra bꝛutalẽ ebetudinẽ qua naturali. id
umbꝛatas ꝑ ſe ⁊ inq;tũ ſunt liber ⁊ lectiio ẽ innata nobis coꝛruptiõe bꝛutaliter ebe⸗
interna. Quarũ tñ ſalutaris eſt cognitio. mus vel bꝛutemus. vel gracie diuine mu
Fige⸗ autẽ ẽ circa res iniciales atq; fun-⸗ nere electis apponitur.vłꝑ dodrinaʒ aut
damentales religionis nõ ꝑ bunc modũ ꝓppᷣ̈am exercitationẽ. Hoc eſt libꝛoꝝ inſpe
Pg ẽ nuilo reſpectu ad ſigna vład vela ctionem aut diligentẽ meditationẽ acqui
mina.ſed ad veritatẽ eoꝝ et ſalubꝛitatem ritur et appet quod dicimꝰ. Uidelicet ga
atʒ inicialitatẽ fundamentalitatẽ religio⸗ bæꝛutali ebetudini donũ intellectus oppo

nis. ſolas reſpiciẽs incubens eis. unnüe nitur ex eo ꝙ ꝑ ꝓphetiam diclũ eſt ſcilic
ranc; fundamẽto e Kn fanng aue foꝛma autẽ Nolite ſieriſicut equus et mulus quibus
ſiue materia cognitiõis.Per hec ipa que nõò eſt intellectus.Lertũ em ẽ bꝛuta exten⸗

diximꝰ. appet manifeſte inter ea diuerſi⸗ ꝛibꝰ inherere.et in illis ſiſtere.⁊ vt ita di⸗

tas.Cognoſcere em̃ rem vt rem ſeꝛ rem camus quaſi foꝛis ſtare.De intimis vero
ſignata Icilic ꝑ alia rẽ.qð dicim? ꝓpt᷑ ver nihil pcipe.niſi qntũvis naturalis eſtima
ba ⁊ alia ſigna ꝗb⸗ loco verboꝛũ vtimur. tiua eis ſuggerit.Et hoc eſt quod diẽ o·
qualia ſunt ir̃e et alie figure ſiles litteris. etius in libꝛo ſuo de arte muſica. Denſugz
manikfeſte diuerſi ſunt modi cognoſcẽdi. nihil integritatis ꝑcipit. ſed vt ad ꝓximuũ

diuerſitas em in modis cognoſcẽdi diuer venit.ratio vero quiddãaſi ubeſſe ppendit.
ſificat cognitiões ex neceſſitate.nec ẽ ĩtelle ratio intellige id eſtimatio ab eo quodẽ

ctaiſtius oꝑtioſic oꝑtioviſus ſub opimẽto reoꝛ reris ratus ſum. Debes autez ſci⸗
Nõ ei vtitur vſus oꝑimẽw.vt ſigno eius/ e.quia vis eſtimatiua in animabus ani⸗

—

rei ꝗᷓ ſub opimẽto ẽ ſed vt alligato eidem emailiu ſiue rationaliũ ſiue alion multũ ſi⸗
⁊ comitate.Unde ſi al lua res ſub eode; milis eſt dono intellectus. Sed donuin⸗

— —

opimento eẽt: eque videret ea ⁊ eque poſ tellect⸗ latius eſt incompabiliter atʒ ſub⸗

ſibile ẽ quãcũq; aliã rem ſub illo oxꝑpimen limius ⁊ vis eſtimatiua ſolis ſignis naiu
to eẽ vł ꝓ toto vł ꝓp ꝑte.Et ꝓpter hoc ſub ralibus vtitur.non inqntum ſigna ſunt ſʒ
eodẽ opꝑimẽto videri.non aujta eſt de ſ inqntũ comitãcia. Donũ vero intellectus
gnis.no eĩ ſub qᷣlibet ſigno poteſt eſſe q er naturalibus ⁊ poſitiug ſignis vlit ven
cũq; res ymmo deterainande ſunt res q inãntũ ſigna tm Ziuis nle quen⸗
buſcũq; ſignispᷣterq; ſignis poſiti ſiue po/vtruʒ ſine hoc dono ſit ſalus alicui.vide
Cſitiuis.qualia ſunt verba et noĩa.noĩbu
aut et verbis nõ magis vtit᷑ donũ intell

elligũtur poſſit acquiri ꝑ doctrinm. dici non intellexerunt opera domini.⁊ opera

s autẽ querat
q nointelligere enim in pcepto eſſe vide .
S. 5 O e tur.cum eius contrariũ in ſcriptura culbe-
us q́; fides. Sigꝗs aut querat.vtrũ in tur videlicetibi.Ecce homo qui noluit in-
elligẽcia oĩm eoꝝ qᷓ dono intellatus in⸗ telligerevt bene ageret.Et ibi. Quoniam

mus ꝙ fic. Quonia omnẽ ꝓpheciã et oa manuũ eius deſtrues illos.Expſſe etiam

myſteria pꝑ q hmõi donũ intelligũt᷑ ab in pceptum videtur rectoꝛibꝰ intelligere ibi

ꝛelligetibus poſſibile eſt ⁊ doceri et ſcribi Et nunc reges intelligite. Similiter æ con
diligenter ac dilucide.Merũ inteltigencia trariũ eius ibi eſt ꝓpheticum. HNolite fie-

ſic acqſita a rebus ipᷣis eẽt? nõ deſuꝑp.et niſicut equus ⁊ mulus quibus non ẽ itel⸗
ꝓpier hoc differẽcia ⁊ ↄꝑatio eoꝝ eſi ad lectus. Rfidemus ergo libi. quia non
innicẽ. ſicut ↄpatio luminis deſcendentis ꝰ eſt xpᷣianus adultꝰin quo non appeatdo

RW◻nαπιαορd*â De dono 9 OBom Enoα

6£½

Be

nũ iſtud vel ex ipᷣovſu aliquopntelligendi
vel ex facilitate et vmptitudine.Et ſi eniʒ
multi magna et ſublimia ſigniſficationuʒ
non capiũt.aliqua tamẽ ꝓ capiu ſue ſim-
plicitatis et ineru ditiõis capiũt.Et hoc ex
iri potes etiam ex pueris qui loqlas mi
ſterioꝝ cape nõ ſuùfnciut.et tamen nõnul⸗
la ð eis intelligũt.Silr in ſurdis ⁊ mutis
adultis.Excellenciã autem hmoõiluminis
in ſacris doctoꝛibus atq; ſcriptoꝛibus ex
— doctrina et ſcriptis eoꝝ merito poterſ ad⸗
mirari. Et eadem ẽ queſtio ð aliis donis

FE teadẽ reſponſio. Terciũ malũ eſt diſ
criminoſitas ſiue piculoſitas.et cõtra hac
diuine pietatis munere electè apponitur
donũuũ conſilij.quo qui carent.ruunt in pe
ricula dũ ea pᷣuidere et pᷣcauere non pᷣna
lent. Has ergo ruinas parit ruennbus pᷣ⸗
eps temeritas. hmoi autẽ doni due ſunt
opationes ꝓpᷣe.harũ pꝛima ẽ pᷣuatio ſen
retentio impetuoſiatis et retardatio agẽ
di ante completã exactam. ac pſcrutatam
deliberationẽ. Quidã em̃ adeo vehemẽ⸗
tes ſunt vt ꝑpfectam deliberationẽ non ex
pectent in ſuis agendis.Quidã vo nec eti

am eam inchoari ſuſtinent. Secũda etia miniſtrando ac ſuggerendo. Spus Ma;

eiuſdẽ donioperatio ẽ ꝑiculoꝛum pᷣuiſio.
CKercia nuo q; omniũ pᷣcipna atq; maior
uminisẽ efſugij ſiue euaſionis inuentio
ſiue excogitatio.⁊ h ec ꝓpꝛie conſilium di
citur. Relique vero due magis ꝓp:ie no⸗
minatur. altera conſilij expectatio. altłera
Onſiliatio ſiue deliberano. Ticet aut
ri conſlij/muiti nominẽtur. non tamen
hoc dono omnes pꝛediti ſunt. Sunt eniʒ
viri qui ꝑicia ſciencie ipᷣius iurisin cauſis
⁊alijs que luris ſunt pᷣſto ſuntatq; para-
n dare recta conſilia. Sunt et alij qui hoc
habent et ex .ipᷣa rerũ experiencia atʒ exer⸗
citatione. Agricgle etiã et vinitoꝛes ⁊ om
niu artium opiſes conſulũtur.et recte ſa
neq; conſulunt ð artiũ ſuarum operibus
S ſeu artiſicijs. RBed donum conſilij ad ea

ſunt in quibus omnia pericula homo p/
cauere intendit.⁊ ſunt vel circa ea verſan
tur. Ad iſtud donũ ptinet cui etquando
conſulendũ ẽvel moꝛari in ſeculo.vel reli
gione intrare. Et iterũ pꝛiuatam vitaʒ du
cere aut pnblicũ officiũ aſſumere. videli⸗
cet epatum archydiaconatum et ſimilia.
Hoc dono ſemp illud cõſulitur.quo ma⸗

ioꝛ honoꝛ deo.maioꝛq; ſalus animabus obus ꝑiculis etia generaliter. Elia geners
.„

virtutibus

acquiritur. Sicnt eſt de tranſlationibꝰ

do ſtatus mutandus ? quãdo non. In ꝗ

bus omnibus.ſiue ad conſulendum ſine
ad eligendũ ſit.Et ſi exercitatio ⁊ eruditio

aliquatenus ⁊ cõſulentes et cõſultos ad⸗
iuuent. Donũ tamen conſilij longe lumi⸗

nis maioꝛis ẽ lumini.quãdo ipᷣm in quo
et erigere et aggredi facit qð dictatvirtu

teiet viuacitate ſua. Hec autem ſua vinu
enrelernanotocffing er
pter hec in hmõi conſulendi ſunt potiſſi⸗

mũmon quidem quocũq; modo. Sedg
habent ip̃m multi luminis. Hoꝝ enim re
ſponſa plerũq; ibi videbũtur quaſi pppe

tarũ oꝛacula. Et hoc ẽ ꝓpter reuelationẽ

periculoꝛũ et vtilitatũ que ſenſus huwa⸗
us ꝓ ſe videre non ſufficeret. ꝓxt᷑ qu.d
qui offitio conſulendi animabus cõſtitu

ti ſunitota inſtantia oꝛationis ac deuotli
onis petere debent a datoꝛe graciarũ.vt

illud lumen in eis augeat atʒ multiplicet.
itavt ipᷣemet ꝑ eos conſulentibus reſpon

deat conſ ia ſalutaris ſiue reſponſa ſub⸗

conſilij naln aſſimilatur ſpiruui ꝓphe⸗

donüu videlicet in di
ſima et occultiſſima reuelat de tenebꝛis.

PHvivs doni lumine ꝑplexitatũ omniũ te
nebꝛe diffugatur vita. Riue hoc dono eſt
nauigatio ſiuegubernalio et ſine cogniti
one omniũ periculorũ que nauigantibꝰ
imminent. Ampliꝰ? vitg ſine hmoi do
no pᷣlatio eſt ſine duce.et exercitus ſine re

ctoꝛe.cum diſpoſitione enim initur bellũ
et erit ſalus vbi multa conſilia. ſicut legit

ꝓuerbio. zviij. Quonia enim vita hua⸗

nalnauigalio queda eſt in mari mũdi iſti
us.et milicia ſine Elligeratio ẽ. Nauigã

tibus autẽ ⁊ belligerãnbus et plura ⁊ ma
ioꝛa imminẽt pericula.dono onſili mu⸗ .

ſolũmodo que diuine honoꝛiſicencie ſũt muntur electi contra illa. Si quis aut
et humane ſalutis extenditur.Et ladua gauaznd hmõi dono de lepoꝛalibꝰeit

ꝛpali eus piculis conſiliũ aliqudo pꝛe⸗

ſterur. Reſpondemus ꝙ ſic. ſicut ple⸗
rũq; legit᷑ in libꝛis Regu ð dauid. ꝙ con
ſulebat dominüũ vty egredien dũ eẽt ei cõ
tra hoſtes populi ſui in ar
conſultationibꝰ manifeſtũ eſtcontra pla
nũ littere conſultũ fuiſſe dominũ.⁊ conſi

ſiliũ reddidiſſe ſuper tꝑalibus aut coꝛpali

ſonarũ ab eccleſus ad eccleſias. videlicet
quado moꝛandũ quãdo traſeundũ.quãa⸗

iritus ꝓphecie eſtſiue
oc ꝙ interdũ ꝓfundii

n quibus omnibꝰ

ſerinte
gohabeib
funndiui
lun. Gicu
ſtateno be
iaokul
Corüpten⸗
igxibus
ralia.
nidama
aaydbenl
poisgde
caecic⸗
ſbisaſt
usdonict
Oitinusoſt
Gmünse
irridin

ktaggenn
ſäpoſſon
geeu⸗
Aicon
üumai
ben
ippre
ſiſe ee
Nhiil.
Hiphrn
loſlii ame
ſln oin
lihuitcat
mnbcgſasi
Glslaltan
loyalmne
Mdelbani
glarclnee⸗

derunlees,
Mdenin;
1s gtücng
drſian,

lentes Nine
luere
n. nitinn

ikdden

faladoc en
nlucnäin
Cvidtud
dinccdüru
Nire
an etr
dod ſuſtan
dii
nisOAnei
na aon g
Sinceetzine
gsconinenibe
uunuſeleſe
ſmuan in,
ing Ntiu,
1 weg nintifn
unntel
nepptaizdonn

u Brebolde
banatoclre

Ni e uif
,frete
udin,
ant e

Ont⸗

nit

liter inxta teſtimonin beati auguſtini vbi

nõ habet homo de humana ratioe quid
faciatdiuinũ ſemp imploꝛandu eſt oꝛacu
lum. Sicut et vbi de ꝓpᷣa virtute vłpote⸗

ſtate nõ haber homo quid faciat.diuinuũ

ẽ ei poſtulandũ auxiliũ. In geſtis etia ſan

ctoꝛũ plerũq; legitur eos pᷣſiitiſſe conſilia
aliquibus cõtra imminẽcia ꝑicula coꝛpo
ralia. Quemadmodũ ſanctus Eligiꝰ
cnidam coꝛnateñ.epᷣo dedit conſiliumne
ad vꝛbem ſuã reuerteret᷑ ꝓpter piculũ coꝛ
poꝛis qꝗð ei imminere pᷣdint ꝗqð⁊ poſtmo
dũ eidẽe epᷣo certũ ẽ accidiſſe.In hijs autẽ
caſibus et ſilibꝰ euidẽter apparet lumino

ſitas doni iſtius ꝑ quã ꝓphecie ſpũi vt iã

diximus aſſilatur. Si gs vero querat
vtrũ partes et radij ſint hnic dono qnem
nodũ diximus de dono intellectus:et
vrrũ poſſint in ſcriptis redigi et artem vel
lalte aggregatione aliqua. Rñidemus ꝙ
aliq̃ poſſent ſcribi et doceri.ſed generalis
aggregatio ex illis nõ poſſet adinuenirit

ro ſanctoruʒ cui omniũ hominũ pericula
ſpiritualia et temꝑalia mnorneſn ſi⸗ nul⸗

u ꝓphetarũ omnia myſteria adhuc reue⸗

lata ſunt. Jetro em̃ quoddã ſalutare cõſi

liũ ꝓpter moyſen ⁊ populũ ſuũ reuelatũ

fniſſe legitur.xviij.Exodi.qð ab ipᷣo moy
ſes hũiliter acceptauit.et cum eẽt moyſes
ſpũ ꝓphecie tam emiuẽter pᷣditus hmõi
cõſiliũ anteq;ᷓ ab ipᷣo ietro audiret igno⸗

rabatr.legũtur aũt cõſiliaviron eruditoꝝ

Ibi etiã vl

—

tangit coꝛda ꝓphetaen. hoceſt nõ ſp iluu
ſtrat ea reuelationibꝰſuis.Sic neq; ↄſul-
re vnaqueq; virtus alia contra ſuum con
trariuʒz vicium faciat.ocioſum eſt ponere

toꝛes ſiue ſacros cõſiliarios.ſʒ quęadmo
dũ diximꝰ. cũ vel ipᷣi hec ꝓcurent oꝛatiõi

Vus aut ieiuniis.aut aliis ſacris exercitati

onibus vel cũ eis etiã ab alis curatur.

DPꝛocurat quidã ſicũt helyſens.id. Regũ
iij. Qui cñ interrogatus eſſet a rege iſrrael
luſſit adduci ſibi pſaltẽ.cũq; caneret pſal

rves.factus ẽ ſuꝑ eũ manus dñii ⁊ ꝓpheta

uit Beatus vero hylarius cũ aliquid
obſcurũ in ſcripturis ſanctis per ſevidere
nõ poterat refugiebat ad beatũ martinũ
2 2dicebat Qꝛa martine.binc inoleuit lau⸗

uarααaiöeane vHe eſr 9

SE οα * oνοoαWοι.

cxiij
danda con uetudo in eccleſia dei.vt quo
ciens quid gendũ nobis ſit ignoꝛamus

ad viros ſanctos recurrimꝰ.vt vel nobis
inſpirari vł.ipᷣis reuelari a dño impetrent

quid nobis ſit in caſu iſto faciendum.
Quartũ vo malũ bellon atq; certami
aſ piritualin coõtinua concuſſio. Lontra

oc ergo malũ armat deus ac munit ele⸗

ctos ſuos dono foꝛtitudinis.quo miris ⁊
pene innũerabilibꝰ modis vincũt omĩa

aduerſaria. Inter alia em̃ que muũdus di⸗
uerſis cõparationibus noĩatur et dicitur

meritovocat᷑ campus certaminis ymmo
ſpiritualium bellatoꝛum. ex omni ꝑte val

lant eos obſidio ſicut in tractatu ſpeciali

tas queſſalubꝛitas que tandẽ vtilitas aut

merces doni foꝛtitudinis. ex hijs euiden⸗

ter apparet cum per ipᷣm electi ſeipſos de

„

ubitationem. an vna

ſit foꝛtitudo.q cõ⸗
ra omnia aduerſa pugnetur. An hic alid
ſpeclalis foꝛtitudo donuʒ foꝛtitudinis ſo

la habenda ſit. Sunt et alie queſtiões

circa hec quas ꝓſequi bꝛeniter et determi
nare ſtudebimus. Et videtur in pᷣmis foꝛ
titudo non eſſe virtus aliqua. ſed magis
genus omniũ virtutũ quẽadmodũ et vir
tus. quelibet enim virtus foꝛtitudo eſt ar
mans et muniens ac ròboꝛans ſubiectuʒ

ſcripta in. caſibus multis Uerum ſicut nec ? ſun õ contrariũ viciũ.ſicut caſtitas coꝛpo
omnis caſus pᷣuideri poterũt. Sic nec oſa
coõſilia ſalutaria ſcripſerũt.
oꝛãdo vel meditãdo vłcõ ferẽdo cuʒ alus
gut deliberãdo ſuggerente.ſpiritu ſancto
atʒ reuelante accipiũt cõſilia ꝗqͥ alis ipen⸗
dũt.Quẽadmoduʒzem̃ ſpũs ſanctꝰ nõ ſp

ralis contra luxuriam carnis.? abſtinen⸗
cia contra gulam. et ſobꝛietas cõtra ebꝛi
etatem.⁊ ita de alijs. Si igit iſta tria ope

ratur foꝛtitudo et nihil aliud. ex neceſſita⸗
le eadem eſt cum vnaquaq; virtutum. cu

eęadem ꝓꝛſus.et ſola eadem alijs opetur.

Amplius. Lum iſt eria que nomina
uimus videlicet armare munire roboꝛa⸗

aliqua virtutẽ vel donũ inter hectria.
Amplius.dicit tullius ꝙ foꝛtitudo eſt

moleſtiarũ indefeſſa ppeſſio. Scoõm hec
ergo pati indefeſſe ſiueviriliter moleſtias
erit opatio ꝓpꝛia foꝛtitudinis. Nulli aũt
dubiüũ eſt an hec ſit paciẽcie opatio ꝓpa.
Erit igi᷑ idem paciencia et foꝛtitudo hec.

Amp̃. Que diſſerẽcia inter foꝛtitudinẽ
et manſuetudinẽ?. magnanimitatẽ ⁊virtu
tem illã qua quis mitis dicit. Qſi as di⸗
r in

de dono ſciencie latius atʒ diffuſius nos⸗
dixiſſe meminimus. Que ergo ſit neceſſi⸗

fendant impugnãtes vincant. etinnume
ggre Z nirix rabilium victoꝛiarũ coꝛonas a bonoꝛum
hoc ẽ quoniã nemo ẽ vel fuit vnq;ᷓ in nũe ibintsn⸗ recipiant. Habet autem

p

ðð

Be

„

riam etiam pugnat foꝛtitudꝰ.dum ꝑ eaʒ
moleſtia lemptationis poꝛtatur et vincit
neceſſe habet concedere ꝙ vbicunq; mo⸗
leſtia temptationis ẽ ibi pugnat ex neceſ⸗
ſitate foꝛtitudo Si em̃ moleſtia eſt contra
quã ꝑ ſe et ꝓpꝛie pugnat foꝛtitudo.neceſ⸗
ſario vbicunq; moleſtiavinctt᷑ pugnabit
et foꝛtitudo. Amp. vbi temptano per
blanda agit᷑ et delectat iᷣa temptatio ibi
ipᷣm reſiſtere tẽptationi moleſtũ ẽ. Suſti
neie aut moleſtũ inqntũ moleſtũ foꝛtitu⸗
dinis eſt.Quare omne reſiſtere quod mo
leſtũ erit ex virtute foꝛtitudinis.Quia igr
omẽ reſiſtere moleſtũ ẽ ex neceſſitate. erit
o ex virtute foꝛtitudinis.eęt ita omnis victo⸗
ria.ſi enim reſiſtere temptationi ſuaue tm̃
eſſet nec bellũ eſſet. ⁊ ideo nec virtuoſum
nec victoꝛio ſum.licet em̃ ſcriptuʒ ſit. Gau
dium eſt iuſto facere iuſticiam ꝓuerbio.
vx Non tamen merum gaudiũ neq;

p„ ſemper. UAt autez appareat veritas
geterminabimus tibi ſpecies infirmitatũ
. iue debilitatum ſpiritualium. Harum er

go. Pꝛima c puſillanimitas et eſt ſpecies

timiditatis. Hac debilitate infirmant᷑ coꝛ
R da multoꝛum.vvt ea non ſolũ magna.ſed
etiam modica inlerduʒ et nihilawt ita di
camus deijciant. modica em in rebꝰ ſunt
vani loquoꝝ hominum. Qui ergo hmõi
verba liment metu eoꝛum vel mala faciẽ
tes vel bona facere dimittentes omnium
hominum imbecillioꝛes ſunt.hij ſunt mi

lites qui non vento valido ſed leui ſibilo ꝰ dicit inqntũ ꝑ eam longitudo laboꝛis et

tenuiſſimoq; ſuſurrio deijciuntur atʒ vin
cuntur.hii ridiculoſioꝛes ſunt.et in nume

ro bellatoꝛum nullatenus habendi. nec

hominum nomine cenſendi quiverbis q
nec dum dicta ſunt quaſi vento qui non⸗
dum ſlauit depulſi cadunt bona facerevł
mala dimitteremetu hmõinon audẽtes
guos chymere et figmenta que nec vnqᷓ;
ueruut nec eruni deijciũt et vincunt. So⸗

lo eniʒ cogitatu hoſtium. quos ipᷣi apud

emetipos ſibi cõfingunt. Sunt ?⁊ iſti
omni cachinatõne ſubſannandi.hij ſunt
qui alienis temptatiõibus quaſi alienis
impulſibus cadunt.⁊ alienis vulneribus

moꝛiũtur.et alienis egritudinibus pericli

tantur. Hoc genus hominuʒz inſaniſſima
vanitate virtutem et foꝛtitudinem ymmo
perfectionemvtriuſq; de ſeio ſompniat
V enim audiũt aliquẽ turpi aliqua tẽpta
one fatigariica dunt in contemptuʒ ⁊ al

xerit quia vbi pugnat ralkirge cõtra luxvu

virtu tibus

permnationẽ ip̃ius.et foꝛtes ſe eſſe extimãt
ꝓ eo cnecjch legtatoꝛes ſiles paciũt. hij
cum vulnera alienoꝝ peccatoꝝ vł vident
vel audiunt ſtupoꝛe ſimul et arrogancia:
ac deſpectione fraterna peccantes moꝛta
liter moꝛiũtur. Dyabolico vtiq; miraculo
cum alij vuluerentur ipᷣi de eoꝛuʒ vulneri
bus moꝛiũtur.inſtar mulierum panidiſſi
marũ que cum alienũ ſanguinẽ. aut vul⸗
nus viderint palmas cõplodunt.genua
ſua percuciũ:.⁊ vehemencia timoꝛs inci
dunt ſpaſmũ.hii dum alioꝛum infirmita⸗
tes irrident.infirmoſq; deſpiciunt aliena
infirmitate non ſolum turpiter ac viliter
fed etiam ridiculoſiſſima maioꝛeq; debi⸗
litate q; ſit illa.qua irrident periclitantur.

q Hmoi infirmitati qua diumus etomio? /

eiuſdem ſpeciebus opponitur magnꝗni⸗
mitas quam tulliꝰ excelſitatem anim po
cat.vulgariter autem apud nos coꝛdis at
titudo dicitur.⁊ quia oppoſita ei vicia ta⸗
teitaq; ridiculoſe debilitates ſunt atq; im
becillitates merito dicitur foꝛtitudo/ Hoc

ẽ per quã magna et ardua tam viſa q; ax
dita delectant illum in quo eſt ſicut dicir
Re inquit animo excelſuʒ natura

creauit. Audita igit᷑ de magnimitate tibi

ntime placuit/ nec ẽ alia virtus longani
itas q; iſta magnanitas.Sic ei longiu
do magnitudo ẽ.ſic longitudo animi.ma

ghitudo ai ⁊ iðo lõganitas magnanitas

Licet alia comꝑatione longanimitas emm

moleſtie aut etia lediũ longe expectatõis
vincitur et etiã ↄtempnitur. Quidam em̃
animo bꝛeues ſuntvt ita dicamus.ſtatim
volentes ſieri vel venire deſiderant. Silx
et traſire cõſfeſtim quicquid moleſtũ ſuſti
nent igituſquodaãmõ bꝛeuioꝛeʒ animum
habẽt rebus hme Similes ant ſũt agri
colis ꝗ meſſem ſeminationi volũt eſſe cõ
tinuã.qui iacto ſemine ſtatim metere vo⸗
lũt omne quod longas moꝛas exigit.re
pente pfici cupiunt.hac ergo virlute ſcito⁊
contemvni que magna vidẽtur.ſiue ma⸗
gna loitudine ſiue magna amplitudine
ſiue etia altitudine Magna altitudie ſunt
honoꝛes iuxta eſtimationẽ ſeculariũ.ma
gna ampꝑlitudine vidẽtur diuicie? cogna
tiones. Hec ergovirtius ẽ quamagna iqn
tũ magna vincunt᷑ ⁊ contempnũtur ſicut
dicit Seneca. nihil magis animo cui ma
o gno.id ẽ poſtq; magnus fuerit nibil ẽma

ſtatim inſedit oꝛatio.id ẽ intime ſedit qõ
Fint

poed

gkt
gdel
fünce
neenn⸗
Vinggtue
emolen
pigelur
füſuee
picennn
magne
ſtisoon
uiren
lngnun
elbini⸗
ugnie
Upencen

ve⸗

onarei
Ruan

Peene
Efüriun
Gepue
ndie
ſhͤck
1nain
Wo
ut
„lind

us hon
dengiik
idin,
Nee
iaene
wdäi
daranslancs

min

io. itinnet
Ebrgincheni
miunhe
nelgenihiu
iüngechelun
mlindeti,
H
un
Nα

itin in

.l ”s RZ . èèðßü ðU . “”

AUntuũ vero moleſtia non nimendo anteq;
Kriar ercum venerit vincitur ſuſtinẽdo.

Ppꝛie tenerſtudo eiuſdem dicit᷑ Et ex ha

cile vulnerabile ſiue exulterabile. H
iuſmõi autem infirmitatis iudiciũ certiſ⸗

7

Similis eſt autem huiuſmõi auricia du⸗

gnũ.Et iterũ Nihil ẽmaius q; animꝰma
gna deſpiciens. ſi dixerit quis da ma⸗
Murem moleſtie no vincitur hac virtute

ẽ moleſtia licet magna.
videtur quia magnitudo ſiue ſit moleſtia

li ſeu pebilitati merito contrarſa ẽ foꝛuitu
do.que ſicut duedam duricies ẽ in mente

1182
cxuiij
et carbones ardentes abſqʒ leſione vſti⸗
onibus ⁊ doloꝛe trectant ſaltem ad modi
cum. Similis duricies ſeu foꝛtitudo acꝗ⸗
ritur in manihus carpentgrioꝛum latho⸗
moꝛum. coꝛiarioꝛum agnitolarum. ꝓpoꝛ⸗
tionabił ergo huiuſmodi duriciei coꝛpo⸗
rali duricies ſpiritalis foꝛtitudo conſuetu
inalis eſt quedam. Tercia debilitas
ſt in coꝛde humano ſicut vſtibilitas ſpi⸗
itualis. hec eſt iraſcibilis.hec eſt iraſcen⸗
di facilitas. Huic ergo debilitati op⸗
ponitur velut cõtraria foꝛtitudo.qua vſti
onibus iracundie reſiſtitur. In lignis
autem aridis et facile cremabilibus.ſimi⸗
liter et paleis inuenitur pꝛedicte debilita⸗
ti ſimilis vꝛendi vel ardendi facilitas. Itſ
ferro et quibuſdam lignis et in lignis hu
mentibus inuenitur contraria foꝛtitudo.
ſt et alia infirmitas humani coꝛdis aue Olffert anutem hmõi foꝛtitudo de qua
loquimur.ſpũalis ab illa quam pꝛoxvimo
nominauimus. Pꝛimum quia illa eſt in
alia vi videlicèt in concupiſcibili.et hec in
m iraſcibili. Secundo.quia illa ẽ contra
ſimũ eſt.facilitas dolendi.et hoc ex modi triſticias et doloꝛes.iſta vero contra iras
co. et ẽ infirmitas iſta valde ſimilis debili ꝙ Wanifeſta autem eſt differencia inter do
tati coꝛpali que teneritudo cealis dicis loꝛem et iram. quia doloꝛ pꝛopꝛie inquiſi
qua facile vulnere vel fractura vł alia bu tiuus eſt mitigatioõis et coſolationis. Ira
iuſmõi occaſionatione lediturppt᷑ hmõi vero inquiſitrix victoꝛie et vltionis.⁊ illa
poteſt dici intriſtabilitas:ſine indolibili⸗
tas atriſtãdi ſiue dolendi vilkeulas iſts
au ant in iraſcibilitas qua iracundie reſiſtit᷑
re actuʒ eſſe.⁊ expꝛeſſe coꝛda ſua vulnera⸗ incendijs.non immerito pax intelligitur.
ta eſſe.⁊ alios coꝛda eoxũ pupugiſſe ar, Iraenim et paxcontrarie eſſe videntur.
tranſnixiſſe ſe tranſuerberaſſe. Interdumꝰ* quemadmodũ et bellum etterius.et pax
etiam pᷣercuſſiſe. Huic ergo infirmita exterius. ſicut enim belluʒ exterius ad pa⸗
cem exterioꝛem.ita bellum interiꝰ ad pa⸗
cem interioꝛem. Quare ſicut illa cotraria
ſic et hec. Iraſcibilitas autem nihil aliud
eſt q; ira habitus. Amplius. Sicut ira
qua victoꝛia queritur ꝑer bellum ad ipᷣm
bellum ſic pax interio d pacem exterio⸗
rem. Quoniam vt cauſa efficiens erit. igi
tur et permutatim. videlicet vt ſicut buiui
modi beillum foꝛinſecum ad pacem exte⸗
rioꝛem.ita ira habitus ad pacem habituũ.
Quare ſicut illa contraria ſic ⁊ hec.Quia
igitur vnum ſolum vni contrarium. Hu⸗
iuſmodi autẽ ira et foꝛtitudini de qua lo⸗
quimur. et pati ↄtraria eſt neceſſario ideʒ
ſunt foꝛtitudo hec et paxr. Mſi quis
ixerit ꝙ per pacienciam reſiſtitur huiuſ⸗
modi irarum vſtionibus. Reſpondemꝰ
quia interdum pax paciecia nominatur.
r

que ẽ magnanimitas.non vincit ind ea
inqntũ ẽ magnitudo.ſed magis inqntuʒ
Hobis aute

rũ.ſiue eoꝝ que diximꝰ.que vtiq; ſuauia
unad vi nagnificencie ſiue

„

inagnanimitatis pertinet

„

ſtis contra quem pugnat et materia circa
qua verſatur. et aliud ẽ vincere moleſtiaʒ
inqntum moleſtia ẽ. aliud magnitudinẽ
eius inqᷓntũ magnitudo ẽ. Inqntum em̃
magnitudo eſt deſpiciendo vincitur ac ꝑ
nipendendo.hoc ẽ parua reputando. In

infirmitate ẽ coꝛ hbumanum interdum ⸗
PHu

teneritudinẽ cauſaſtunhac infirmitate la
boꝛantes alienam duriciam cõ querẽtes
ſibi dura verba dicta eſſe.vel aut ſecũ du

humana. Hec autem ẽ difficultas pacien⸗
di pᷣdictas leſiones.quemꝗdmodũ duri⸗
cies in coꝛpe per quam leſiohibus reſiſtit
⁊ ledencia retundumur vel non admittũ
tur.et hec ẽ virtus in vi concupiſcibili no⸗
ſtra ſuperioꝛi ga in eadeʒ ſunt habitus cõ
trarius et que ſcᷣm illum ſunt paſſiones
videlicet teneritudo vulneraq; ⁊ doloꝛes

ricie coꝛpali.que ſenſibilitatemin coꝛpo⸗
re animalis minuit.et ꝓpter hoc difficile
paſſibile. diſficileq; lenibile atq; dolibile
ipᷣm facit. Similis duricies acquiritur in
manibꝰ hominũ et etiam in alijs mebꝛis
aſſuetudine duroꝛum operum ac paſſio⸗
num. Quemadmodum in manibus quo

72

rundam coquoꝛuz qui carnes ferueneꝛ iiĩ
R

⁊ indiciũ eleuatio ipᷣa coꝛdis atqʒ erectio.
hmõiq; exemplũ apparet in gallis quoꝝ
criſte eleuatur atʒ erigunt᷑ cuʒ ira eos ad

nam et a ſſimilat ſanctitati et perfectioni

Z 4 4 “ rH Z = . “ ””
25 27 S era
.α☚αα cyuanca ſen ð cα+

vVnicuiq; virtuti peſſe donum pꝛopꝛium.
Que enim poſſit eſſe ratio vt due eẽnt for
titudines. altera ꝓpter aggrediendũ foꝛ⸗

ſtobł dicẽs ĩ libꝛo thopi.qꝛ mitis ẽ ꝗ nec pa

An gelice . ſic dixit illa ſapiẽs mulier thcui⸗ il nec deducit .a ſtatu ſubitelligit vᷣtutis

Ppüöffa
ſen rin
(Mratc

Be virtutibus
ꝓp:ie autem paciẽcia doloꝝ eſmiue mole tes ad regẽ dauid. Sicut angelus dñi ſie Penens
ſtiarũ inq;tũ doloꝛes ſiue moleſtie.et qm̃ eſt dominus meus rex. vt nec benedictio uckune⸗
ira nõ ſine moleſtia ẽ. ſicnt nec ↄtumelia ne nec maledictione moueatur.ſicut legi⸗ Lanmn
Vuadoq; paciẽcia em̃ ↄtumeliarũ dicitur tur.ij.Regum.xiiij. Adeo enim iudicatuʒ facensn
Nampliato vocabulo ⁊ exenſa intentione eſt in nobis malum inſtabilitatis vt p ex bwweylt
ipᷣius.vt paciencia ſit omniũ paſſionũ ali tremo maloꝛũ ſeu cumulo. Job illud ꝑo⸗ mue
unde irrogatarũ que moleſte ſunt viccoꝛi ſuerit in. xiiij.ſubiungẽs alis malis miſe ſioſusſ
6,2 ppeſſio. Foꝛſitan autẽ videatur? rie hũane.Et nunq; in eodem ſtatu ꝑma⸗ Avincere
MAlicui. ira potius e actio q; paſſio ꝓ eo qa; ner Eſt enim ymago quedam eternitatis Nerhete
dagendũ. hoc ẽ ad vindicandu ⁊ vince ſiue eterne beatitudinis admoduũ mirabi W e
dũ videtur eſſe motus atʒ pꝛincipiũ. nos lis in ipᷣa pꝛeſentis vite inquietudinequi Neſubinn
gut de hoc ⁊ ſilibus loquemur in ſequẽti etum eſſe in tot tantiſq; cõmotionibus ⁊ cpugnan
bus ſcilicʒ in tractatu de temptationibus impulſionibus non mutari. Quia vero mſole
Eet reſiſtencis. Interim aũt debes ſcire.qꝛ iſta mirabilia et maioꝛa etiam idem poſ-⸗ nuͤmmjmn
ſæut pᷣdiximus. Ira iſta et pax ſunt ſic bel⸗ ſet videri de vnaquaq; aliarum. Sermo on tori
ſum et pax.⁊ ſicut in mari tempeſtas? tr autem eius qni dixit quia donuʒ foꝛtitu⸗ lus tinst
quillitas.et ſicut motus et quies in coꝛꝛe dinis eſt in aggrediendo magna⁊ ardua noſanoen
quo motu ſeu cõmutatione turbat᷑ ſitut acſi dixerit.quia donuʒ foꝛtitudinis faci Mopfun
eſt aqua. et ſicut nubiloſitas in aere et ſe⸗ viriliter aggredi.virtus vero foꝛtitudinis locspune
.renitas Debes etia ſcire quia ira ẽ ſiut viriliter ſiue foꝛtiter aſſequi.ſermo exrone Uuspaftbi
eleuatio vel erectio interioꝛ cuiꝰ vmbꝛa ẽ us ẽ.Et hoc quia ex neceſſitate opoꝛteret Whnspe

utuã pugnã accenderit. Quarta de⸗ cia. altera pv pter pꝛoſequendum illa. Et Mllid
bilitas in coꝛde humano ẽ leuitas ſiue in nõ opoꝛteret ſimiliter duas eſſe iuſticias. ni
Aſtabilitas cui infirmitati ſen debilitati op alteram ꝓpter aggrediendum que iuſta igti
pongitur virtus que conſtancia ſtabilitas ſunt.alteram ꝓpter ꝓſequendum. Simi Aain
? etiam perſeuerancia nominatur ⁊ inue liter ⁊ dnas caſtitates et ita de alijs. Om Auunn
nitur hec tam in vi appᷣhenſiua nobili q nium enim bonaruʒz operationu et virtu ſoniſt
etiã in motiuis.ꝓpter quod legit Eccleia oſarum eam ſine pꝛincipio indiget taʒ ag lſane
ſtici. v. nõ ventiles te in omnem ventum greſſio q; ꝓſecntio.Eſſetigitur pꝛeter vir⸗ n ſen
ernon eas in omnẽ viam. Et eiuſdeʒ.xx. Autem caſtitatis etiam donum caſtitatis. rtlbor⸗
Qui credit cito leuis eſt coꝛde ⁊ minoꝛabi Et pꝛopter hec tot dona quot et viriutes W
tur. Et aplłs Ephelſe.iiij. NHe ſicut parunli Waniteſtum igitur eſt er bijs quia ipſum ulizdi
circumferamini omni vento doctrine. donum foꝛtitudinis. virtus foꝛtiiudinis ? uſii
In virtutibus auũt appᷣbenſiuis mani eętcum foꝛtitudo in eo quedam foetitudo lltisi
feſtum eſt cottidiana experiencia.qꝛ qui- circa ardua et difficilia.ſicĩ eo ꝙ talia vni cenuſu
dam facillimi ſunt ad gaudendũ ⁊ riden uoce et non enniuoce dicitur de quatuoꝛ Ntſſn
dum ſimiliter. et agcontrariũ eodem mo pꝛenominatis virtut pꝰdicitur. ? de alijs Kacn
do etin virtutre iraſcibili quidam enim fa duabus videlicet pa tencia ꝛ illa aue pr luti
cile turbaãtur? eadem facilitate pacantur. dicatur per hoc nomẽ mitis.que milita s ſiice
zZam ergo nominauimus etrenume⸗ a mittendo dicitur. Mitis enim iacula tri hbuge
rauimꝰſibi quatuoꝛ debilitates in cæde bulationum ert perſecutionum admittit. iltgei
humano quarum quelibet viciu eſt Silx Gſed ſine leſione ſui. Quẽadmodum mole epge
et quatuoꝛ virtufes incontrarias quarnzʒ lia atq; cetenda magno:um toꝛmentou ſgia e⸗
quelibet foꝛtitudo merito nominatur. et petrariarum lapides ſine leſione ſui ex ledonit
Que autem iſtarum quatuoꝛ donuzʒ cipiunit.quaſil⁊ applaudunt iſtis eos etiã khnins
ſruiucligi accipienda ſit. merito queſti⸗ amplectuntur. Oaclens autem admittit eſiene
onem habet. er hotius videtur virtus cõ iacula ſed cuz leſione atq; doloꝛe.ſed vir idni
ſtancie donum iſtud. ꝓpter boc.quia co⸗ tute paciencie eos abſq; ſui turbatiõe ſu ikig⸗
ſtancia mirabiliter eraltat menteʒ hbuma ſtinẽdo vincit:⁊ in hoc atteſtat᷑ nobis an isſen

9

neche
noiit
dr
eianen
nisicnit

engnd

cGodte

oneäm
õ
ugis onn
Nin

ein

Sõ

KEd
ſemtonen
nduuscis
rienin 1

”
Banien

Goaliaie
io nagl
imln

nnunakis

ahisgnu,
imsſint,
Gmnmnc 6

S a& Erat xà gona Armaka/ H

cxv

Paciensvero qui vtiq; patitur ſed nõ de
ducitur.patitur intellige doloꝛẽ ⁊ leſionẽ.

—

Tam mitis autem ꝙ; paciens ſoꝛtis ðꝛ.Et
latoꝛe vł foꝛti foꝛtitudine/qua ſupꝛa voca
uimus quandã duriciã cordis eo ꝙ victo

rioſius ſit vulneratũ et dolenteʒ pugnare

et vincere.q; ſanũ penitus et illeſum.et ꝓ

xvj. Melioꝛ ẽ paciens viro foꝛti.conſeq̃n
jer ſubiunxit.Et qui dominat᷑ animo ſuo
expugnatoꝛe vꝛbiũ.Licet aũt non paciaf
mitis a iaculis pſecutionu vel tribulatio⸗
nũnon paciatur inq; leſionemaut dolo⸗
rem.nNon ideo tamen minus foꝛtis ẽ: aut
eius virtus minꝰ ꝓpter hoc foꝛtitudo ym
mo tantomagis maioꝛq;virtusvl magis
maioꝛq foꝛtitudo.qnto vincit faciliꝰ.qn
oq; a vulneribus et alis leſionibus mi⸗
nus paſſibilis. Doloꝛ enim et paſſio atqʒ
vulnus ꝑ ſe nihil addunt virtuti.ſed ma⸗
lęriã pᷣſtant eius victoꝛie Qꝛſi quis di
erit quia mitis ꝑ illam virtutem no pati
tur.et adiecerit quoniã neq; agit.ergo vir
ius illa ocioſa ẽ.ymmo ꝓꝛſuaxnutilis. Jã
determinauimus hoc videlicet in hec. ꝙ
ſuppleuimus oꝛationẽ ⁊ expoſuimꝰꝑ ſup
pletioneʒ.vbi diximus quia mitis ẽ ꝗ nec
patitur ſubintelligendũ eſſe doloꝛem⁊ le
ſionẽ. Itexũ vbidiximus.quia mitis ſine
leſione et doloꝛe concipit iacula ꝑſecutio

pter hoccũ ſalomon dixiſſet ꝓuerbioꝛu. 4
Zel

nũ. Ratio em ꝓpter hec minus agit ga ſi
ne laboꝛe doloꝛe ⁊ difficlitate agit. unc

em̃ viriutes in pᷣmaom̃ino ociole eſſent⸗
inutiles.cũ nec laboꝛ nec doloꝛ nec diffici

paciens melioꝛ dicit᷑ viro foꝛti.ĩtellige bet

ca bona et mala ⁊? b

.
qᷓ; ſcᷣm quantitate.ſcom qualitatem vbi
credunt bona eſſe que mala ſunt aut ecõ
uerſo.ſicut legit.yſaie.v. Ue qui dicitj bo
nũ malũ.et malum bonũ ⁊c.ſcoᷣm quatię
tatẽ vero vbi credunt magna eſſe bona ꝗᷓ
parua ſunt aut ecõuerſo et de malis ſimi

ecti dono ſciencie que ꝑ ſe boni et mali
eſt. ſicut et nominat᷑ geneſeos.iij.vbi no⸗
minatur lignũ ſciencie boni et mali. ꝓpt
hunc erroꝛem dicitur Sapiencie.xiiij. In
magno viuentes inſciẽcie bellotot tame
magna mala pacem appellant. Ex hoc ei
erroꝛe bella acerrima ac ꝑiculoſiſſima vo
luptatum et etiã pacis vtriuſq; ac ſi eſſent
pacesja vicijschoc ẽ dono ſciencie et carẽ⸗
tibus amatur. ſicut enim ait ſocrates. In
bello coꝛpoꝛa hominũtelisin pace coꝛpo
ra eoꝛundẽ coꝛdis voluptatibus vulnerã

tur. ꝓpter hec dixit ſalomon ꝓuerbiorũ.

2222

xiiij. Uade contra virum ſtuliũ et neſciet.
ſubintellige contra eum. Non enim ſcit
ſtulti homines ꝙ coꝛda eoꝛum capiãt vo

luptates et captiuent᷑. ligent. in ſeruitutẽ?

redigant et occidant. ⁊ alia mala que bel
loꝛum ſunt eiſdem irrogent.ymmo quod
eſt ſupꝛa omnem inſanismtam execradã
miſeriam felicitatem reputant.et magna
ac gratiſſima obſequia ſibi pᷣſtari credũt.
cum eis lam pernicioſa mala irrogantur
De pace vtraqʒ hoc eſt iam a tempta
ionibus interioꝛibus q; ab exterioꝛibus

litas ibi locũ habeat.ymmo etiaʒ ibi eent. iam multociens diximus eius pꝛelia ſiue

inutilens.cũ virtutũ pᷣcipua vtilitas actio
nes eanꝝ ſint ſen oꝑatões. Rcoõm hec om

niũ ocioſiſſimus eet deus. oomino nibu

aes cũ ab eo in vliimo elongatiõis ſint
laboꝛ et fatigatio remnotiſſima. Jam
igit᷑ declarauimus tibi. quod de ſex virtu

nibus ꝓpe dicitur foꝛtitudo.⁊ qð eſtvẽlut

genus ad illas.Et qꝛ nõ ẽ ratio quare ali

qua eaꝝ potius dicat donũ foꝛtitudinis
q́; alia. Sed foꝛtitudo ĩ generecue gene⸗
Tale donũ ſoꝛtitudinis intelligit᷑ ⁊ ſpirit⸗
foꝝitudinis in.xvi.yſaievocat.⁊ hoc ſcom

intentionẽ quã declarauimꝰvidelicʒ cum
fuerit donũ gratuitũ.no ea intentione q
foꝛtitudo cõſuętudinalis aut etiã natura

lis virtus dicit.ſed cũ habuerit pfectioes
6⁶ ſupꝛa numerauim⸗ et narrauimus
Quintu malum e fallacig er errone?⸗
„D

S .

impugnationes omnium periculoſioꝛes
ac pernicioſioꝛes ſunt. et in vita iſta viris
ſanctis nulla ẽ periculoſioꝛ temptatio qᷓ;
ipſum non temptari. NRullumq; bellum
aduerſus eos conſurgu acrius aut foꝛtiꝰ
quamlipᷣa pax quam multi querunt.

Huiuſ doni vigelicet ſciencie luminede⸗

teguntur viris ſanctis fallacie quas dixi⸗
mus bonoꝛum atqʒ maloꝛum. hmõi do
ni radu ⁊ partes ſunt iuxta bonoꝛũ ⁊ ma

oꝛum diuiſiones. Herbi gracia.vnꝰ eius

radius eſt quo diuicie tempoꝛales ⁊ pauu⸗

pertas videntur. Iſto radio intuentur vi⸗

ri ſancti diuicias. ⁊ vident q; parua bona

ſint in pꝛimis.Deinde ꝙviſcata bona. de

4

qvanitas dũ nec fulciũt innitẽtes nec

Eplent olinetes. Hocẽ nõ ſaciant beretes

tas qua dceipintur homiñes et errant cir RR

mnde ꝙ ſpine pungetes ⁊ exulterates. Cer
io

—

R.

iter. Contra hecigitur hoc malum falæ⸗
acie deceptionis armantur et muniũtur

SoGnνμυμϑBPane . nHνn anmra ſ rrab dAα —err D at e *h nn leg
„ Ne α ſexto dovto qued r⸗Pce⸗ 2 Dale Se l S sä- er
L υοςhαùn a αMnαιιας ferc)
Be virtutibus eehn
fiec fructum pᷣſtant laboꝛantilis ꝓ illis. deowłnõ honoꝛifica ẽwel etiã ↄtumelio in
Deinde quatis malis obnoxios efficiant ſa.quo malo nullũ ꝑnitioſiꝰẽ.Cotra boc deo
amato:es ſuos.poſt ea fallaciã quaſi du, ergo malum munit deus electos ſuos et E.
ſe eas rape credutcupidi capiunt ab ifis armat dono pietatis.que ꝓut hic accipit Nieleel⸗
q fallacia ꝓculdubio fallacia ẽ laquei atzʒ ꝓpᷣe eſt veneratio ſanctoꝛum videlicel in ainsger
muſcipule ſicut oſtẽdimꝰ ex.xiiij. Sapien Smis ipᷣius dei.deinde ipᷣoꝝ que ſibi ſan⸗ iuulurſes
cievbi legit᷑. Quia creatura dei in odium cciſicauit.et que honoꝛificencie eius apꝛo eis thh⸗
hominũ facte ſunt in ruinã atq; muſcipu⸗ pata ſunt vt etiam ymagines nihil ſanci Anddi⸗
la pedibus inſipienti’. Sut ⁊ alia mꝭ ficatõnis habentes inter ſancta nũerant mnnefen
ta mala circa dinicias.qᷓ doniiſtius lumi Hoc dono pᷣditi ſunt qui omnia ſan⸗ u
„ „ ne clarent eo pᷣditis. ſir et pvona pauꝑta⸗ cta venerant᷑.⁊ ſanctoꝝ etiã ſigna.ꝗ ante linautſei/
tis. Scoᷣs vero bmõi luminis radius eſt crucẽ etiq in publica ſtrata non excur abi gtiorui
quo cognoſcit᷑ bonoꝝ ſen dignitatuz ma &= inclinatione capitis ad eam. ſimilit 2 polulpo⸗
S la ⁊ etia bona que in eis inueniut ⁊ ex eis ſacra vaſa non contrectat niſi lons mani⸗ itbnoſſ
apiunt q eas bene amminiſtrat. Teraÿ bus ⁊ abſq; alis venerationibꝰ. Qui er⸗ nade
tius radius eſt quo cognoſcitur cuiuſno go in minimis iſta faciũt.quid ĩ magnis Otnupenn
di bonũ ſit hec vita hocẽ q fugax.qʒ de⸗ facere oedendi ſunt. niſi fſoꝛte papulardi Mofnene
bile qntiſq; malis atq; piculis imixti atʒ id eſt puerilis et ridiculoſe religionis ho Ried
obſeſſum. ſimiliter ⁊ de moꝛte q; bona ſu mines ſunt. el eſt iſtud donũ ꝓpᷣe ĩ viira Memienet
quotq;ʒ ⁊ qᷓnta bona ex ea ueniant. ibili. Septimi 7 vltimu malumenl )pneseſe
Quartus radius eſt quo videt᷑ mun⸗ lta ſecuritas ꝗᷓ nihil habere poteſt hbo⸗ 6nien
dusiie ceroibugtactebus ſuis ſpũalibꝰ. mo lot ⁊ tantis periculis obſeſſus piculo ignarer
de ꝗbus circiter. x meminimus nos ſcri ſius.ſecuritas enim ẽ que ſpiritlales cuſto incnif
pſiſſe.aſcribẽdo vero alis negocijs coge⸗ des noſtros auta nobis diffugat autſbi
tibꝰ deſtitiſe. hmõi ergo fades ſũt opa⸗ interficit. Ne ergo puerilis eẽt vila ſã ude
tiones et ſiſitudines quibꝰmala moi ĩſpũ cctoꝛum grquitate atq; maturitate ſapien· Wis
lia doni iſti lumine cognoſcũt᷑. vᷣbi gra cie erudiuit et inaltauit eaʒ miſeratoꝛ do N
vna ſua facie mudus appet euidenter ee minus. Ne bꝛutalis et ebetudine — ſoen
ia cũ omnibꝰ diſcriminibꝰq̃ viantes im li tenebꝛeſcens dono intellectus eã ſimul Un
pedire aut ledere poſſunt. Scdᷣo campus illuſtrauit et acnit. leruinoſa pericnns nele
. certaminis cũ oĩbus ſilitudinibꝰ etↄpꝑan dono ↄſilij eam ſuffulſit.vt vidoꝛiola eſſz ſice
onibus eoꝛũ q in campo certaminis ſrali dono eam foꝛtitudinis armauit. vt aber *
inueniuntur. TCercia obſidio ſpnalis val ra ipus etoccepsſonibaliber nono lenz
lans nos ex om̃i ꝑte.omni genere hoſtiũ.ꝰ ſciencie pfudit.vteſſet eidem honoꝛifiia-a D
omniq; belli appatu electos impugnans videlʒ religioſa dono eam pietatis deco⸗ lirnn
⁊ ita de alijs quoꝝ viaʒ ⁊ deſtructionem rauit.vt eſſet tula a piculis et inſidijs.do D
triginta pᷣdictarũ facierũ intelligentibus no eam lĩimoꝛis firmauit. Licet n imoꝛ⸗ loten
4 apuimꝰ. Quinta radius eſt quo ma⸗ auiiinterimi videri poſſitant int mn gas, usſtrein
la animarũ noſtrarũ et bona que innata eo ſamen niiil eſt in nobis foꝛtius.Pꝛo⸗ ,Kan
ſunt quaſi aduenucia intuemur. Se⸗ prer quod legitur. Douerbiorũ riiij. ”U han
tus eſt coꝛpa noſfra et ea qᷓ coꝛpoꝛũ ſunt timo:e domini fidusa foꝛtitudinis. et Ec efir
bona vłmala. Septimꝰẽ quo illumi cleſiaſtici viceſimonono. Qui timet de⸗ Ougnn
ienda me Eleteutm ihil trepidabit. Et hocin ſequẽtibꝰ
namur ad ſcienda bona? mala in virtuti um nihil trepidabit. Et hoc in ſequetib⸗ naſicz,
ÿ bus et vicijs atq; peccalis.Eſt ergo donũ vbi de oneribus et mirahlibus imonis an
ſciẽcie velud ſtella ſex radioꝝ iſtoꝝ quoꝛũ loquemur declarabitur. Iſta ergo de ſe⸗ han
vnuſquilq; diligenti acpfecta deicriptioe ptem donis tihi ſufficiant velut pguſtati⸗ ncke
diuiſionũ ſuaru ptiu aut libeum nobilem ones atc; pludia magnoꝛum tra latunz. Nih⸗
ac pcioſum impleret.ſufſiciat autẽ tibi a? qui p alios veifaclenie graclac gar 0
nio vie ⁊ quaſi plibatio tantarũ ſcienciaz le ſcribentur. Seilo autem quia Sims dan
ſiue vnius tante ſciencie. Appet auteʒ eui auguſtiuus vtitur largius nomine ſcien uie
denter tibi vtilitas doni iſtius ſimul atq; cie nomine doni iſtius in pᷣmo libꝛo do nm
neceſſitas.⁊ in ſequẽtbus lucidius appe ctrine piane. Degenisaut; aut non fnit D
* hit. Sertü malü in vita humana ẽ ꝓ inteniio noſira hic. niſi aperire tibi viam ig
IHAphanitas ſiue execrabilitas. qua vita nrfa dare occaſionẽ. ſaltem vel modica ſa⸗
*
„
*

S
2
.

ðUÿ ..
e . N⁊G.MZẽ
NRE rg es onoſer ædwacio gναιππ α οις ρανυο α
. crxv!
. pientibus et exercitattis. mhter hoc dicunk fruc ſis hoc? ſpiritꝰ
ali Uinc autẽ reuertemur ad ea q ſe⸗ ahocfennt ſnernaſos hacel G, *
nugſeili n quent. ? dicemus tibi.qꝛ virtutes/idixe ſpiri nernot .
R auent. 7 dicemus libi. qey s/ Aſi dixerit qdis e ſpiritus ſanctus non po⸗
e . dona ſunt Ppler cauſas quas di terit ibi nomine ſpũs intelligi. ꝓpt illud
ee — X xim. Beatitudines aut nõ ſolu effectiue quod ſequitur in ſequenn cap. ad galarh
ncen vigelicet ꝓpter fructũ vel effectů beatitu⸗ id ẽ in ſexto. Qui ſeminat in ſpũ.de ſpiri⸗
ina dinis ꝗ er eis a retributoꝛe bonoꝝ inõ tri tu metet vitam eternam. quõ em poſſibi⸗
nun buitur ſed etiã foꝛmaliter. qm in babẽdo le eſſet ſeminare in ſpiritu ſancto. Ae
egebll eas ⁊ ꝑ participado beati ſumus. Quem qð reſpodemus qꝛ ipᷣe deus reſpondetð
nieſnai admodũ em̃ vida et peccata vere miſerie ſpiritu in. ij. Jeremie. nungd ſolitudo ſʒ
iſmai di ſunt. ⁊ vere miſeros eos faciũt in quibus ccdus ſum iſraheli aut terra ſerotina. In qͥ
reiſa ſunt. Sic vere bealitudines verevirtutes apte inſinuat ꝙ poſſibile ẽ in eo ſeminani
mnm eẽ neceſle ẽ. Ueriſime em dictuũ ẽ illud ꝓ⸗ 2⁊ nõ tanq; in ſolitudine vt fructum debi⸗
sdenn i uerbioꝝ.xiiij. Juſticia eleuat egentẽ. miſe tum nõ reddat neq; tanq;ᷓ in terra ſeroti⸗
gecittileiere ros facit populos peccatũ Declaratio na vt fructũ debitũ reddat temꝑe debio
NS aut hmoi ſcʒ qꝛ vicia ⁊ peccata vere miſe Seminare autẽ in deodebiti cult⸗ hono
— u ium o»zmanifeſia eſ: duia vici cia æ rificenciarũ dicuntur eo tropo quo ſeruj
RM necare veri moꝛbi. vere vulnera vere ßui grata ſeruicia in dominis ſuis ſeminare
aderien aen ſen inqnationes ſunt ⁊ alia hmõi dicunt ⁊ fructuʒ inde epectare mercedis
ſainiſt doequibus dubitari nõ poteſt an ipa ſint ¶Sica pſal.ſcriptũ ẽ.Qui ſeminãt in lachꝛi
e vere milſerie. Quare virtutes veras beati mis ſemina ſallicet dei ſeruitioꝛũ. in exul⸗

y tudines eſſe neceſſe eſt. Sicut em̃ beatitu tatione vo metent retributione eternam.

nnta do ad miſeri ſic virtus ad viciũ et pecca⸗ Et apoſtolꝰ dicit. qui ſeminat in ſoiritn ð
nictetin⸗ manare aynrei ſicut virtus ad be ſpiritu metet vitam eternã. Sigs aut
snis Ztlihdin ſic viciũ vel peccatũ ad miſeriã./)uerat quare duodecim illas vł virtutes
* Amplius OQmnia cotraria neceſſe eſt gvel dona potius noĩauit fructus apoſto⸗
nn aut ſub eodẽ genere eẽ pxrimemut ſub co ¶lus quã alias ſeu alia. Reſpondere poſſu
— trarus aut eſſe generalia ſicut dicit ariſtto mꝛ quia exempli cauſa dnodecim illa ex
— de bono er malo ſalicet ꝙ bonuũ et malũ p̃ſſu. relinquens idem intelligendum de
ncnn no ſunt in genere ſed ſunt genera alioꝛũ. alijs. Imponere ei iſtis duodecim ꝙ ma
wpinrnten Uirtus ergo et viciñ ſeu peccatũ.aut ſunt gis ſint fruct ſpũs q; alie virtutesnõ eſt
Enmale in allero duoꝝ generũ iſtoꝛũ qð manife⸗ tutu. ꝓbabiliter tũ credet alias illa dvuo⸗
Eanam, ſtũ c eẽ ipoſſibile aut ſunt ſub illis duobꝰ decim potius nominaſſe aplin fructꝰ ſpi⸗
sanund li ſa Aeri ſub alero reliauumſi re rius ga coirs caene, euidentiamilitat q
prlpn on lquo⸗ Aurti a ſunt geneta alioꝛuʒ. Nõ ẽ. alie. vel quia euidentioꝛ eſt ex eis refectio
Kuun bente. autẽ neceſſe vt multu imoꝛemur hic.quo⸗ ſpiritus ſicut apparet ſingnla cõſideranti
danholiſn nia de octo beatitudinibꝰ tractatũ ſingu⸗ bug. Prima eniz quatuo: ſunt. charitas
cisl ie tersalibi iam ſcripſim⸗ et in ſequentibus gaudiũ paxr paciencia que ſunt manifeſte
mmn in 8 uemurde meriue * retribunoni⸗ reficientes animã humanã. Requecia v⸗
ihunte bus iſtud irrefragabiliter patefaceremꝰ. ro octo unt longanimitas bonitas beni „
zunst Z EFructus aute dicunt viautes vel da gnitas manſuetudo fides modeſtia con⸗
dmti, 4Aogeel cto mns ſunt. vel qe fru⸗ tinencia et caſtitas.vel wopter boc diciꝝn
Al Oe ns inius Huane mmns lunt. aanten tur fructus ſpiritꝰ. quia valde ſpirituales
R ee ohe ſcienciarũ velut ager?⁊ pa ſunt.et ſpirituales efſiciunt poſſeſſoꝛes ſu
gaulin radyſus e ppler hecerpiſe ſuctus ipirit? os ſicut contraria earum carnales et ani⸗
e enmnn id sis s ein nobis ſpirituale. males. Uel ideo fructus ſpiritus huma⸗
n 1hagutse ð peſt et ſupeminet ei quod nmi intellige. quia maxime pꝛopter eas cre
= manbas eennen Jun ſcilic; Rutis ani atus eſt ſpiritus bumanus.et maxime ex
ennnllli Jſte 5 Fellan⸗ q̊ ⁊ ymago dei ſumꝰ. eis ex debito ranq; frudus ex arbo:e ſeag
. uncti Beßer inat viuiſico ſemine verbi runtur His autem ita expoſitis reuer
anizhen ven uctus iſtos ꝓferat. Darẽs etiim tamurad id quod ẽpꝛincipale noſtre ina
mnnnſti neeimd buana quas cocpiß erpa tentionis. Et loquemur de virtutibus ſer
Gainn bn lexibus celeſtis et eterni ſponſi mone vniuerſali iuxa traditionẽ ſccõꝝ et
– ini videlicet dei ⁊ dñi nri hieſu xpi. Clel ꝓ ſublimẽ itelleciũ eoꝑ ponẽtes ĩ pᷣmis ? ex
mnfeh⸗ .
J .

SJÿMWĩ “”“c 4 ”ñ ”ͦ”MUWͤ e . *. R
7
„ .

r AKS..
ern k wre lics BSePN ne “
̃ü

. ponẽtes diffinitionẽ beati auguſtini q̃ di
rit. Qnia virtus ẽ bona qualſitas mentis
qua recle viuit᷑ qua nemo male vtit.quã
Deus in homine ſine homine opatur Bo
ng inqᷓ; qualitas dicit᷑ nõ ꝑticipatiõe. ie

E n pticipado vłhabẽdo bonitatẽ.ſʒy ma

glis eencia ſiue eẽncialit.hoc ẽ in eſſendo
ippᷣa bonitas quẽadmodũ color albꝰ non
dðꝛ albus in pticipado vel habẽdo albedi
nẽ.ſed in eſſendo ipᷣa albedo. IJdẽigit eſt
Dicere bona qlitas mẽtis qð bonitas mẽ
us.quẽadmodũ coloꝛ albus coꝛpis idẽ ẽ
Dicere q albedo coꝛpis NHõ aſt ſequit i
eadẽ diffininõe ſicexponimꝰ.qm̃ iam ali⸗
bi didiciſti.quia reciũ ẽ cuius media non
exeunt ab extremis. Extrema aũut vite nre
oſunt deꝛꝰpᷣncipiũ a quo ẽlet deus finis ad
Aquẽ.vł ꝓpier quẽ ẽ.Quare recta vua ẽ ex
neceſſitate.q̃ in nullo exit ab hmõi extre⸗

—

mis ⁊ hoc ẽ qð ſupꝛa diximꝰqᷓ nec hʒ refle/⸗

clionẽ neq; recuruationẽ. Que em̃ hʒ re
curuationẽ exit ab altero iſtoꝝ extremoꝝ
vigelicet a deo.hoc eſt vita qua multi ſibi
viuũt.qꝗᷓ ſua ſunt ſolũmõ querẽtes.inten⸗
tiones ⁊ oꝑpationes ſuas in dei honoꝛifi⸗
cenciã nullatenus extẽdentes.ymmo eas
in ſevł in ea q̃ ſunt ſua penitus recuruan⸗
tes.ac in ſeipᷣis eaſdẽ retinꝛtes. Appa⸗
ret etiã tibi ex pᷣcedentibꝰdetrũcata atʒ de
decuruata pene tota longitudine ſua.dũ
eEerxxrra ꝓpꝛiũ ſubiectũ nõ extenditur q̃ vſq;
4. ad deuũ ꝑptingere debẽt vt diximus ppter
hmõi decuruationẽ.⁊ debita ꝓtenſioneʒ.
diclũ eſt in.viij.ſapiẽ.quia ſapiẽcia attin⸗
git a fine vſq; ad finẽ foꝛtiter ⁊ hoc verũ ẽ
de ſapiẽcia creata.q̃ nec ſe nec opaniones
ſuas recludit ſiue incarcerat in ꝓpᷣo ſubie
cto .ꝓymmo extẽdit eas ꝑ gratitudineʒ ſiue
denotionẽ in deũ pᷣncipiũ dum eas illi at
* tribuit et ex eo ſiue ab eo tanq; dona gra
cie ſue illas eẽ recognoſcit.vſq; vo ad de
um finẽ eas extemiendo pꝑtingit dũ ꝑ eas
gloꝛiã del querit. Sapiẽcia vero increata
attin git virtute atq; poteſtate ſua omipo
tenti.a pᷣmo creato vſq; ad vltimũ.coher
cens fregens moderas retinẽs ⁊ conſer
uans lotuʒ foꝛtiter hoc eſt abſq; reſiſtẽcia

ac rebellione. Nõ enim eſt aliquid quod
reſiſtere poſſit beneplacito volutatis ipᷣiꝰ

“”U s Dabet aute queſtionem nõ leuem iſta
õ paropmiſte d initionis. neceſſe enim ẽ
hHancpartẽ vnicuiq; virtuti cõuenire.vnã
Nuaq; em partiũ diffinitionis generis ne⸗
ceſſe ẽ cõnenire cuilibet ſpeciei illiꝰ. ⁊ etiã

virtutibus

vnicuia; indiniduoꝝ cuiuſcunq; illarum.
DODauaglibet ergo virtute recle viuitur.
pter vna ocioſas eẽ vel inutiles. Amp.
Caſtitas non ſufficit niſi ad agendũ. que
caſta ſunt in eo ꝙ caſta.quare nõ ſufficit
Dirigere ſeu rectificare niſi partemvite Ea
igr ſumpliciter nõ recte viuitur ſedfm ꝗd
Ead huncmodũ ẽ dicere de multjalijs.
MH ẽ igr diffinitio qu ponit aug⸗.neq;
eñm diffinitio nec genus vel ſpecies ſcom
guid dicũtur de diffinitis aut ſubiectis. ſ

„

ſumpliciter. Amplius. cum totſint toꝛ⸗
titudines vite ſiue diſtoꝛtiões ̊t viciavel

peccata.et nulta virtus per ſe auferat niſi
Ddiſtoꝛſionem contrari ſui nõ erit vng vir
tus auterens omnes diſtoꝛtiones a vita
„humana. QD½ erit.

nẽillã ꝑ ſe tollit. Silr ſe habʒ veritasvna
ad falſitatẽ omnem. Sic⁊ piectio vna ad
ngonſeſt nẽ. Quare vna viterecli⸗

lam ſufficit tollere omnẽ eius
toꝛtitudinẽ ſiue curuitatẽ ſiue deflectionẽ
Bñdemus in hoc quia vnius ramirecli⸗
tudo nõ ſufnicit te
arboꝛis ſiue curuitatem ſiue deflectioneʒ

tudo ꝑ ſe ſ 4

arboꝛis ſue.vel ꝗꝛ non ſufficit tollere toꝛu

tudinẽ ſtipitis.neq; toꝛtitudinem alioꝛuʒ
ramoꝛũ. Sic cumvita noſtra tanta ramo
rum mulntudine diuidatur non ſequilur
ꝙ tota vite noſtre ramoſitas vna rectitu⸗
dine dirigatur. Amplius. Cum tres vi
res anime humane ſuas habeant toꝛlitu
dines et diuerſas.quomodo vna virtute

7

poſſibile eſt illas tresvires dirigi ſen recei
ficari.Pꝛeſetłtim cum nulla virtus ſit recti

tudo.niſi eius vis isqua.vel ſcᷣm quam
ineſt. Figes em̃ non eſt rectitudo.niſi vir
tutis noſtre intellectiue.Et iterũ. Illiꝰetia
nõ ẽ rectitudo ſiue rectificatrix.niſiᷣm qd
videlicet fcᷣmea ꝗᷓ ptinent ad fundamẽ⸗
ta religiqnis. Mſi dixerit quis. qꝛ vir
4 tus vncnõ eſt foꝛmaliter rectitudo totiꝰ
vite noſtre ſed effectiue.vt cuen ſit in vna
vVi. in alias vires et in earum operationes
traſfundit rectitudinem. et ꝓhibet ab eis
toꝛtitudinẽ erroꝛẽ ab ea ꝓhibet quẽad⸗
modũ ꝓtinet ad ip̃am:queadmodũ cũ vi

„

ſus indeulo ſolemmõ ſit. nõ ſolũ operatio
ſ
ℳʒℳ
0

bnke

Oi ſi dixerit quis qꝛ vnage⸗
ctitudo oppoſita eſt ſiue contraria omni
oꝛtitudiniet curuitati⸗æ vnaqueq etiam
omnẽ tollit ſufficienter. quẽadmodũ vna
ſanitas om̃i egritudini contraniaẽ. ⁊ om

eeinrün

llere omnẽ toꝛtitudinẽ

enluidii
phibe
Guusgef
ijr Gmnil
reſſas
ſſafegiſin
Aubis von
Grirmten
Morüſem

tſetponi
u
cpentegtt
nſulunſon

Ahxzonbu

Golenulcen
iuneiren
Airodiat g

galice
lcheruo
taiopadlun
Dbrer

Wüonervn

ſehenen
D diatein
Quuvor⸗
erlp
ls Piin
uunnh
Nurenit
Puſetpe
berpeh
Mlgtiut⸗
nlalnyen
Wenenpi

89

RN
tkeennn
iimmt
niiati,
aſt untii
reniun
tepiintn
iidceent
Ccnaoran
Kin
nünsanne
edſſornitse
Karüſeizöcne
mnes diſtorman
Mtas
uckine omtn
ninicnn.
Ser
iO
nufatdtc
aninife
Muns
lr mer

mimmirin

Artude
n . .
Wruninu
nemumm,

.„.

D dicit eẽ in libꝛo ecclcſiaſticoꝝꝛ dogmatum poſituũ ẽ viciũ ſeu peccatũ. Non ergo to

crvij

nem ſuã dirigit et toꝛtitudinem erroꝛem dinis reducit.qucẽadmodũ etia bonus ac

ab ea ꝓhibet.ſed etiam ab opationibus fidelis magter.multis ac diuerſis ppoſi
virtutis greſſibilis. Breſſus em regit ac di tis operarus carpentarus videlicet cemẽ
rigit. Similiter et rectitudo inſtrumento⸗ tarijs. fabeis ferfaris ⁊ auſiſicibus omni

rum greſſus dirigit.⁊ veriſſime dicitur.qꝛ
viſu rectiſſime ambulat᷑ et etiam pedibꝰ⸗
actibijs bonis ſiue rectis. Sic et vnaqua⸗
q; virtute viuitur.⁊ recte ambulat᷑ in via
Wori ſuemancderozi dei ſech liter et ali
tr. Reſpondemꝰ. quia ſi velit initi ex
Emplo ſuo.errat manifeſte.quoniaʒ ſi ita
eſſetvt ponit.neceſſe eẽt in vnaquaq; opa
tione.aut oẽs virtutes aut plures ſaltem

umq; opa ſuo imperio regit dirigit. et ab
eis omnẽ toꝛtitudinẽ et alia vicia ꝓhibet
et auertit. Sic et charitas omnib? virib?
et mẽbꝛis anime huane. et mebꝛis etiam
noſtris imperas velut vniuerſis multipli⸗
cibus operarijs imperas.nihil toꝛtitudis
aut alterius pꝛauitatis in oꝑpibus eoꝛũ eẽ
pmittit.⁊ rectitudo vite qna expoſuimꝰin
dubitãter ad hoc ↄcoꝛdat.Sic em̃ rectam
opari neq; verũ ẽ neq; dici conſuetum ꝙ nulla alia virtus efficit vitã niſi charitas.
viſu ſeu viſione recte ambuletur ſed tm̃ ̊ ꝙ Quoniãa autẽ vita hic cõuerſatio intel
vł qua ambulandũ ẽ viſu videtur ſiue co⸗/igit᷑. Conuerſatio aũt quatuoꝛ habʒ par
gnoſcitur.licet em manuũ opatio interdũ otes videlicet. cogitàtiones affectiones lo
viſum adiuuet.nõ tamẽ verũ eſt.neq; ab cutiones opationes merito quis ĩtelligat
aliduo dicit᷑ ꝙ manibꝰ videt/quãq; mul virtutẽ eſſe qua recte viuit. Hoc ẽ quacun
uiplex ſit ſufrrragatio manuũ ad videndi q; parte vite. hoc eſt conuerſationis recte
icut apertio feneſtre.exhibitio lucerne.
oculoꝝ ablutio ac pᷣparatio medicinalis na qualitas mentis.qua quecunq; parte
Peeterea m hec nõ vniuoca eet diffi buius vite recte viuitur, videlicet qua vet
nitio nec vniuoce diceret᷑ de omni ſpene recte cogitàmus vel recte afficimur. ſiue
indiniduo diffiniti. Rñdemus quia
mens auguſtini fuit in Rire virtu
tẽ charitatis.quã vnã ſubiecto et eſſencia

rius vł recie loquimur nõ quidem rectitu
dine grãmatice.ſed morali.cui ꝓpꝛie op⸗
Quatuoꝛ aũt relanone ſeu officjs ð quo ta cõuerſatione vita ibi accipieda.eſt ſed
ſupꝛa fecimꝰmentionẽ ⁊ nõ ẽ dubiũ.quin cõmuniter.quemadmodũ pᷣdicat ꝑ hoc
amoꝛe illo recte viuit᷑ ⁊ hoc ẽ ꝓpter duas verbũ vinit.viuit em̃ ⁊ viuere cõiter dicit
cauſas. Dꝛimũ.qm̃ ipᷣa ẽ dirigens ⁊ regu qui quacũqʒ ꝑte tꝑis viuit Eodẽ modo re
lans volũtatẽ et Selltuciſe Bel vt regulã cce viuit.qui quacũq; hmõiqᷓtuoꝛ partiuʒ
dinine volũtati. Scõᷣo qula hmõi amoꝛi recte viuit ⁊ ẽ rectitudo iſta.qua a regula
totavVita ſubiecta eſt.⁊ tota habet in pote diuine legis ſeu rectitudine nõ diſcoꝛdat
ſtate et ꝓpter hoc totã trabit poſt ſe. ⁊ io cui rectitudiniſcom eundẽ. Augꝰ oppoſi⸗
tũ ẽ peccatũ ſic ab eo diffinitũ. Peccatum
inquit ẽ dictũ vel factũ vel cupitum cõtra

tam ſequi facit diuinã voluntatẽ. Hoc au
tem facit imperio et poteſtate vt diximus
AImperat em vi rationa bili ſtudere.cogi⸗
tare miracula reuoluere libꝛoꝰ ꝓpter pel vel dictio cõtra legem dei. Cupitum em̃
lendos erroꝛes et duhiætates ⁊ ignoꝛacie duobus accipit.hoc ẽ ꝓ oo gitatione ⁊ a
tenebꝛas. hoc ergo mo ẽ dirigens atqʒ re Arger Per hec ergo que dicim⸗ ſo⸗

cuiſicans charitas ipam vim rati onabilẽ./Aute ſunt pᷣmiſſe queſtiões. non em̃ ſequi
cũ ipᷣa in ↄcupiſcibili ſolũmõ ſit.⁊ ad hũc Rur ſi hac virtute recie viuitur ꝙ alie qntu
modũ ſe habet de alis. Quemadmodũ
em̃ paterfamilias qui bene pꝛeeſt domui
ſue vna rectitudine ſeu vna voluRdeate bo

2 —

duabus de cauſis. Quonia vnaqueqʒ ef
. ficit ſuũ recte viuere vt diximꝰ et ſinõ eſſj
nitatis mn vinon et peceatoꝝ toꝛtitudi neceſſaria aliqua alia virtus ꝓpter hoc re
nẽ.omnẽ malici in tota familia ſua coꝛri cte viuere qð iſta efficit. eſſet tamẽ neceſſa
git. et hoc ſolo imperio. Sic et virtus hec ria ꝓpter luũ recte viuere qð ißa efficit vt
qua diuimus in tota familia operum ſeu ꝙdiximus Aliga etiã decauſa.quia multipli
operationũ noſtraꝝ cũ domui coꝛdis nri citer mutuo ſe inuicem adiuuãt virtutes i
ſeu mẽtis pᷣfuerit. oẽm toꝛtitudinẽ vicioꝛn operatioibus ſuis.ſicut apparet in exem⸗

legẽ dei.hoc ẽ cogitatiovel affectio.factio

agd recte viuendũ ſupflue ſint vel inutiles

cxterminat et coꝛrigit et ad noꝛmãa rectitu⸗, pio manuũ ⁊ oculoꝝ qð poſt ninus Peu

agitur quod eſt dicere quiavirtus eſt bo⸗

moũuemur interius.vel recte agimꝰ ex te

Be

li em̃ manus operãtes multipliciter adiu⸗
uant.et multipliciter adiuuptur ab ip̃isvt
oſtédimus. Debes aut reminiſci eoꝛũ
d diximus tibi de rectitudine.⁊ attendere
ꝓꝙ rectitudo ſᷣm vna intentionẽ contraria
E erroꝛi ſiue peccato. ꝓpter qð dic Ariſtoł
circa ſenſum ſunt rectitudo et peccatũ
et iſta rectitudo vel eẽncia ẽ vniuſeuiuſqʒ
virtutis vel comitũs illã/Nectitudo vo ex
tenſa inter duo extrema abſq; exitu ab al
teruro eoꝝinõ ẽ niſi virtutes.q̃ vel vo lu⸗
ptates ſunt vel nõ ſinevolũtate ſiue amo
res aut nõ ſine amoꝛe. Debes etia ſci⸗
re quia extrema hmõi vᷣtutũ nõ ſꝑ ſũt de
us pᷣncipiũ ⁊ deus finis Sed interdũ ipᷣe
operans ẽ alterũ extremoꝝ. Deusvero re
liquũ.Opatio aũt recta ſũr et intẽtio que
ab operate et intendente extendit᷑ in deũ

vrrtu tibus

abſterret. et quẽadmodũ fur.qui pidens

cuſtodes armatos furari nõ audens ab
illo metu ſolo cuſtodũ auertitur. Simili⸗
ter et quemadmodũ nauigates volentes

exonerare nauẽvt ĩminentem tempeſtatẽ

euadant.merces ſuas in mare ꝓijciüt. ſic

hmoi homines ſarcinas peccatoꝝ pꝛoijci

untvidentes imminere tempeſtatè futuni
iudicij ac demerſionẽ ſuã inpꝛoſundũ in⸗
fernalis abyſſi. Quẽadmoduʒ igit᷑ canis
in pᷣmiſſo exemplo non agit abſtinenter

nec fur in ſcdo innocẽter.nec hmõi naui⸗

gates in tercio exemplo largiter. Sic omi⸗
no ſerniliter timentes ex hmõi timoꝛe ni⸗

hil agunt bene nihil laudabiliter. QOõ

vltimo ſequit in eadẽ diffinitione. videli.

cet quã deus in hoie ſine hoĩe opat. Ui⸗

det nõ cõuenire omi virtuli. Pꝛimũ oꝛ p

finẽ ſicut pᷣdiximus. Hoc ẽ ꝓpter gloꝛia Kurate g virtutes et impetratas oꝛatini⸗

vel honoꝛẽ ipſius aut beneplacitũ.Nirtꝰ
ergo gratitudinis opationes ſuas ⁊ intẽ⸗
tiones in deũ extẽdit velut pᷣncipium⁊ au
ctoꝛcẽ. Nuius aũt virtutis gnq; ſunt opati
ones de quibꝰ in ſequentibus loquemur
Quogd ſequit in pᷣmiſla viffinitiõe be
ati auguſtini videlicʒ qua nemo malevti
tur veriſſimũ ẽ ex neceſſitate.Cũ em̃ vᷣtus
ſit pᷣncipiũ ⁊ cauſa atqʒ radix ꝑ ſe omniũ

poſſunt.nullatenꝰ abuſionẽ ſiue malum

bus lacrimis ieiuniis ⁊ aliis exercitationi
bus. nõ ſine hoĩe videt deꝰin hmõi oꝑa
ri. nõ em̃ ſolũmõ cooperãtur pᷣparantes
et habilitaãtes ſe ad ꝑceptione earũ.ſʒ eniã
videntur eas aliquo genere meriti pme⸗
reri videlicet merito quod meritũ cõgrui
vſualitemocat᷑.Alioquin ꝗd eẽt quod di

cit Gregꝰ Interim fac quicꝗd boni poies

vt deus illuſtret coꝛ tun ad penitenciam.

bonoꝝ vſuuʒ qui ex quibuſcũq; rebꝰ elici GSer vo dicit.quia caſtitas interno ge

vſum ſuipᷣius ſuſtinet. Pꝛeterea cum
omnis abuſio et omnis malus vſus pec⸗

catũ ſit. manireſtũ ẽ impoſſibile eẽ.quaq;
virtute aliquã male vti. Hoc em̃ eſſet vᷣtu
te male agere ſeu peccare. Amp̃. cum
omnis virtus bonitas ſitvt diximus ⁊ re⸗
ctitudo nihil aliud eẽt virtute male vti ;
ex bonitate malum vſum elicere/et ira ex

diſtoꝛte. Wale aut agere etdiſtoꝛte. hoc ẽ
malũ eẽ ſiue digoꝛtũ. quare virtuti male
vti eet tandem donitate malũ eẽ ⁊ rectitu
dine diſtoꝛtum. Quod vᷣo dicit alibi
Auguſtinꝰ quia timoꝛ ſeruilis ẽ bonuʒ q
nemo bñ vtit᷑. nõ eſt ↄtrariũ. quia timoꝛ
hmoi et ſi bonũ dei datũ ſit.non tamẽ eſt
virtus.et hoc ẽ gꝗa licet mala declinari fa⸗
ciat. id ẽ vicia 2 peccata. nõ tamen hoc fa
cit bene id ẽ laudabiũiter.ymmo ſerniliter
et heutaliter videlicet ſolo metu fere. Ita
em occupat animũ et intention? timentis
vt oculos coꝛdis ad ſolã pene euaſionem
habeat. Quẽadmodũ canis videns ere⸗

cũ baculũ contra ſe ſol metu illia cibo

mitu impetratur Amp̃. Quid ẽ dicere

ſine homine.Aut hoc ẽ dicere ſine menito
hoĩs aut ſine cooꝑatiõe ipᷣiꝰ ſiue adiuto⸗

rio. Dine merito nõ:quia interdũ etiam

p meritũ ꝓpꝛiᷣ ſed congrui vt dium⸗. In

rerdũ etia ꝑ meritũ cõdigni.ſicut dicit ali⸗
bi auguſtinꝰ.Quia ſtephanꝰ ꝓthomar⸗

tir oꝛatiõe ſua qua dixit:domine ne ſtatu

. as illis hoc peccatũ.ↄuerti paulũ obtinu
bonitate male agere. et ex rectitudine di⸗ ꝗrit. O ſi vixeni ꝙ ſine homine ibi intelligi
tur id eſt ſie coopatione quid erit igitur

„

„—

conatus et p̃parao quibus pctõꝛes intẽ
dunt ⁊ venia ⁊ grãci impetrare. Nunꝗd
Kuſtra ad dei dona ſe pᷣparãt. Ampᷣ.
Qni ſeneſtrã aperit.ymmo qui obſtacu⸗

— —,—

la aperitionis tollitingreſſu luminis ſine

illuminatiõedomus ũllius nõ cooperat.
et qui

luminationẽ hmiõi ꝑficiendaʒ. Silretꝗ

accedit ad ignẽ nunqd ſue calefactiõinõö
cooperat.⁊ iguis ſilr ad hmõi operatiõʒ
⁊ iſte ſilitudines conueniẽtiſſime ſunt.ceuũ
virtutes ſicut lumina ſint ⁊ caloꝛes. Sol
vero intelligẽcie ⁊ iuſticie xᷣus dũs.ex.v.

etcedit ad lumen nunqd illumiati⸗
oni ſue non cooperat et etiꝭ ipi ſoli ad il⸗

nciett
chgnn
chipunm
Hennis700
ſuabnoiel
leüimend⸗
Aſcisturon
Aaun⸗
avogan'.
undeieis
Pelngini
ſenslunen
loennonn
gcinar
ſtecftuns
(tontn
Micnng
Nainotooin
Nunvan
lusetopanon
ſsdinfmndn
bpigtsn
Ponmdco
nnataudn
(önsſ
OMande
Nuſn
ſtune
egadue
ſſunſa
nantc
Alane
Atne
nie
ar
nline
Auiren
nnn
egfeon
Pnrinütnit
AeWmnpn
igmne
Aans
6Aonniten
mmmmi⸗
iuu
1Mſelter
Ndo
rii
uhnni
mn
Nadoan

8

wänze
mntü
aadr,
sün
nent
N
Nd NN
mis en
no generin
mno goden
Nocringkii
ighe
ornecfelin
gnisaſtisn
bore ecrſtenn
Mhüey/ſetn
ͦ ruinlci
Lengniglonn
icogiſtd⸗
udurdenn

ſapiencie tercio malachie Rñdemꝰ
in hoc quia intelligẽdũ ẽ in homine. hoc
ẽnõ ꝑ.ipum. Qðõ aũnt hic dicit᷑ de pᷣmiſſis
meritis ⁊ cooꝑatioĩibꝰ Cauſe itaq; ſutme
rita hmõiet co oꝑatio nes / ac pparatões
⁊ etiã merita vñ cauſe ſunt ꝑ quas virtus
efficiatur aut tribuat/ſed ſine quibꝰnõ fi⸗
et attribueret. Cauſam aũt ꝑ quã aliꝗd
ir vocam“ efſiclentẽ. inſtrumentũ medi
um deferẽs actu efficiẽtis ad idĩ quo pᷣnci
paliter intẽditur. Sicut aer mediũ ẽ defe⸗
rens lumen ad extremũ illuminabile ⁊ ca
loꝛem nõnunqʒ ad pᷣncipale calefactũ.et
adiuuatur ꝑ mediũ inſtrumentũ lã agẽs
ſſiue efficiens. In largitioe aut virtutl atq;
affectione homo in qua virtutẽ deꝰ oꝑat
deñ operanteʒ nõ adiuuat/quia neqʒ eiꝰ
adiutoꝛio om̃ipotentis creatoꝛis virtꝰ ĩdi
g cum nõ minus ſine hmõi pparationi
bus et opationibꝰ ſepiſſime tribuat virtu
tes et infundat.ſicut apparet in paruulis
baptizatis qui nec ſe ad illas pᷣparãt. nec

vilo mõ cooperãtur. Si quis aũt quę/

tũ et myniſterü eoꝝ.quia occaſionem dãt
iuſte ſeueriati dei qua negligẽtes ſen cõ

tempnẽtes ſacros myniſtros et myniſteri

um eoꝝ in peccatoꝝ ſuoꝛũ fecibꝰ derelin⸗
quit. Quemadmodũ cõtrarie ſolicitudo
⁊ veneratio occaſionẽ dant largiſſime mi
ſericoꝛdie dei vt eos in quibus ſunt.imo
qbꝰ illa pᷣrogauerit.reſpiciat et viſuiet do
niſq; graciarũ ſuarũ et virtutum illuſtret.
Apparet etia tibi ex büs verbis nouiſ
ſimis diffinitionis iſtius.quia nec vtutes
naturales nec ↄſuetudinales hic diffinire
intendit Augꝰ Naturales quidem ꝓpter
hoc quia illis plerũq; male vtunt hoies.
quẽadmodũ viſu auditu itellectu. memo

ria in quibus vltra q; opoꝛteret habũda⸗.
mus.Lõſuetudinales vero ꝑ hoc a dicta

diffinitiõe excluſit.quia ⁊ ſi deꝰ illas ope⸗

retur.nõ tamen ſine homine. quonias in
multo laboꝛe et frequecia operũ hois ge⸗
nerant᷑.ſicut ſupꝛa expoſi uimus nomſubi
to et gratis.et deſuꝑ infundit. Debes
utẽ ſcire de hmõi cooꝑationibus.quia⁊

atad quid valentbmõi conatus ⁊ ppa⸗ A fiant alicui virtut?vel dono. non lame
rationes facientib?ꝰ. Reſpondemꝰqa omnibus.et hoc ẽ quonia in ipᷣo aclu oꝛa

moꝛa in peccato et negligenci? querendi
R remiſſionẽ et graciã vł peccata ſunt.vłcir
cũſtancie peccati.queę adiuuante dei iuſti
cia aduentũ gracie nõ paciũtur.et gre ob
ſiſtunt ſicut merita.non tamen deu adiu
uant cõtraria eoꝝ.qui adiuuari non indi
get.aat ex hüs.aut foꝛtioꝛ aut copioſioꝛ
ad pᷣſtandã remiſſionẽ ei⸗ enda. Sed q̊
anslon et qndã oc ſone dat miſe
ricoꝛ die dei vt amplioꝛa pꝛeſtet que iſtas
pꝛeparationes ⁊ conatus pᷣdonauit.Et vt
bꝛeuiter dicamꝰ ſe adiuuatnon deuʒ qui
hmõi pᷣparationes facit. Nec ẽ ſile ð ſole

⁊ igne qm̃ eoꝝ oꝑationes ꝑ potẽcias eoꝝ
nõ influũt niſi in pparata ſit diximus.
Qvationes vero diunie ꝑ eiꝰ om̃ipoten⸗
ciã etiã in pᷣparatos eł᷑ in nõ pᷣparatos in⸗
fuũt et penetrant iuxta ſolũ beneplacitũ
fuũ.Si quis vero obiecerit.qꝛ pꝑ miſtros
9 atq; ꝑ miſteriuʒ ſacerdotũ ſanctificat deꝰ
ſacramentũ ⁊ virtutes in eis ac gona gra

1 eadẽ. Nec minus libere aut potẽter. ne

minoꝛa opatur om̃ipotens deꝰ cũ eiꝰ bñ⸗
placitũ fuerit.⁊ hoc ſine ſacerdotibꝰ ⁊ mi
niſterio eoꝛũ.Uerũtamen ſicut diximꝰ de

—

PYpꝛie pᷣparationis negligẽcia et ↄtemptu
Jia dicimus hoc de negligencia ſacerdo⸗

nionis ſeu cuiuſcũq; alterius oꝑatõnis qᷓ
virtutes querũturnon mouetur oꝛas aut
operans motibus niſi paucis. OQmẽs au
temvirtutes ſine quibus non ẽ ſalus eidẽ
tunc infundũturcum directe ⁊ per ſe non
coopetur niſi illis quarũ motibus ſimles
habet ſeu ꝓpinquo s.Quẽadmodũ ętiaʒ
aliqð deſideriũ placendi deo.ſimile ẽ ali⸗
cui ex deſideris qᷓ ꝓcedunt ex charitate.⁊
aliqð amare deu. ſimiliter multũ ſimileẽ
atqʒ vicinũ ei amare quod ẽ ex charitate.
Himlliteret au ai credere eſt.ſile ei cre
dere qð cex fide virtute.Cũ ergo oꝛando
vel operando moueturhmõi molibꝰme
rito cooperatur et pᷣparat ſe ad hoc vt in⸗

fundantur ei virtutes il.ſicut enim ꝓpin

quat ſiue vicinatur moũibus illarũ pꝑ hu⸗
iuſmodi motus.ſic et illis Qui cum in ge
nerali vel oꝛat vel operatur vt deus largi
atur ei dona ꝗbus ei placeat ad oẽs vᷣtu⸗

tes quibus deo placere opoꝛtet generali

ꝛudencia iuſticiam temperancia foltitu⸗
dinem aliqna er tribus cauſis quas dice⸗
mus.ſicut nobis videtur harũ pꝛima eſt.
quia tota vita humana circa eas voluit᷑.
et ab eis poꝛtatur.et ſi ab eis exierit vl ab
vna earũ neceſſe habet cadere vel invar⸗

ciarũ opatur. IJdem. Rudeme ꝙ pᷣ ter ſe pparat. Cardinales autẽ qſdam
quia Ahene len. en te o Nen erio eoꝛuzs/ vir utes nominãt ſacri doctoꝛes vidęlicet
P

2— —-—
4

51 gicts atqh euangelicis quas dicunt eſſe

„ A. Honulliautem quatuo: paradyſi flu
Mina interpᷣtati ſunt. cum ipᷣoꝛũ fluminũ

De

te vel in toto.quẽadmoduʒ haſtiũ ſe ha⸗
bet ad cardines ſuosſtota vità vo iſta ve
lut hoſtiũ ẽ quo vita beata nobis aperit᷑
cũ bona fuerit.claudit᷑ vero cuʒ illa mala

ſuerit. Hona em vua pᷣſens ingreſſus ẽin

virtutibus

ciã apte p pꝛudencia accipiens ⁊ ſobꝛieta

tem ꝓ temperancia. Qm̃ crebꝛo vero pꝛu
dencia iuſticia foꝛtitudo et temperacia in
vtraq; ſcriptura noui et veteris teſtamẽti

nominentur a ſenſu oculoꝛũ et auriũ accee

9 dinibus ſuis. Secũda eſt quia cardines
c

mMus ꝗa ex hoc pᷣncipatu quẽ habere ſunt

errantin hoc apparet euidẽter q;

illa et tora ex hijs cardinibꝰ pẽdere ⁊ poꝛ⸗

tari videtur. quem admodũ hoſtiũ a car cauſa ẽ quare eas phyloſophicas et non

eli quatuototi mũdo inferioꝛi ſupemi⸗
nent. ⁊? ipos celeſtes motus determinant
et limitat vnde et plage m eos in celo di⸗
ſtinguũtur videlicet oꝛiens et occidens ſi

eſt eos errare nõ minusvel note vłnomi
nate ſint apud theologos et in vera iheo

phyloſophia. Bunt et alij taʒ re q; no

ptentrio et meridies. Sic iſte quatuoꝛ vir mine circa eas errantes qui politicas eaas
lutes in ſublime vite noſtre ĩ ſereno ⁊ ca ſolũmodo nominãtes neſcietes q lioquũÜ⸗
iur neq; de quibus affirmant. Debes
utẽ ſcire quedavirtutes ſunt ſinglares

ro velut in quoddam celo ſupereminent
EXt totam viti bonaã continent limitant di⸗
ſtingununt. etquẽadmoduʒ a pᷣnominatis videlicʒ quarũ officiũ ſoli ꝓpꝛio ſubiecto
cardinibus et plagis eſt omnis motus ce deſeruit ſcilitet decoꝛans cõponens et ꝑfi
leſtis. Zic et ah hus virtutibus et omnis ciens vitam ipius.et iſte vocant monaſti
motus virtuoſus et om̃is operatio vtmł cea monande quaſivnice ſiue ſingulares
tis videtur qui nec alias vittutes eſſe opi⸗ Sunt et alie quarũ officiũ ẽ pluribus ne⸗
nantur.ercia cauſa videtur ſumpta a ſa ceſſariũ et hoc ſcõm alterutrũ duoꝛuʒ mo
cro cetu cardinaliuʒ vt quẽadmodum illi doꝛũ. videlicet vel ſeruiendo diſpenſado
pᷣſũt toti ceropoſt ſummũ pontificẽ Jta videlicet quod eſt pluriũ et iſte vocaniur
et iſte olbꝰ virtutibꝰ alijs.et quẽadmoduũ yconomicꝭid ẽ diſpenſatiue vel regendo
ſummo pontifici pnominatus cetus car⸗ Aꝑpſiue imperândo. ⁊ iſte vocant politice.a
dinalium aſſiſtit eidem ad regendã totaʒ
eccleſiãſtavt de magnis ⁊ arduis nihil fa
ciat pꝛeter eos. Sic et mens humana. de
magnis et arduis operibꝰ videlicet in ꝗ⸗
bus ſalus cõſiſtit aut perditõ nibil faciat
aut facere poſtponat niſi piſtos. Bũ aũt
eſt menti humane ⁊ omibus que ſub ipᷣa

ſunt⁊ regitur quãdocũq; per hmõi cardi n Qꝛ aũt dixerunt no eſſe virtiutes niſi
i

les et hoc ẽ quoniam rex eſt vnius ciuita⸗
tis reccoꝛ. Hanc aũt diuiſionẽ habes
ex libꝛo ploꝛij de gradibus virtutum teſte
Macrobio hmõi ergo homines intelli⸗
gũt virtutes politicas quaſi ſeculares nõ

nales et regit que ſub ea ſunt et regitur. iſtas quatuo: inde inductividenturquia
S vnde lumen eis ſufficere viſũ ẽad cogno
ſcendũ faciehda et declinãda oĩa. ⁊ iſtud
lumen vocauerũt pꝛudenciã. Pꝛeterea
vnius artifigi vna ars tm.ſi ergo bñ viue
re vnde artihciũ tm̃ eſt.ſiue vnuũ opus ar⸗
tificioſuʒ. ars illius er neceſſitate vna erit
Amß. Et tullius et ſeneca artẽ viuẽdi
phyloſophia vocant. Que autem eſt iſta
phyloſophin niſi pꝛudẽcia de q agimus.
Amp. Bene et male agere vna cotrane⸗
tas ẽvnagantũ igit erit diſciplina ſiue ars
bene agendi vel male Amp̃. Bunt ne
plures artes viuendi ſi ſunt.Que ſunter⸗

et cuſſu eon cum ex officijs ipſarũ virtutũ
eruas autem in hoc ẽ ſicut magis credi

viſe ad alias lencia nominauerunt
eas cardinales. Uñ et apð ꝑhyloſophos
nomiatiſſime ſunt et de eis ſolis apð eos
ſermo eſt ꝓpterquod quidã easphyloſo
phicas im nominat.ſeparãtes eas a theo

m ſpem ercharitatem. Autn aut
ſcriptu⸗

ra ſacra veri nomĩs theologia eſt.Expꝛei
ſe quatuoꝛ iſtas virtutes et nominatæ nu
merat. Sapiecie.ix.hüis verbis de ſapien
cia lo quens eterna. Sapienci em̃ inquit 2. Küce⸗
et inſticia ſobꝛietatẽq; et veritatẽ docet.g⸗ mus in hoc ꝗ: phyloſophia ẽ ⁊ vna ſcien
bus nihil ẽ vtilius in vita hoibus. Sapiẽ aia ex multis et multe ſimul aggregsle ſie

cia. Ampᷣ.Unius actus vnavirtꝰ ⁊ vna
ars naturaliter et vna ars. ſi igitur viuere
vnus actus ẽ vna erit ars iſiꝰ. Rũde⸗

pere poſſunt niſi q illis carent. Si igtẽ hec

theologicas dicũtvł nominat. manifeſtũ

logia quã apud phyloſophos et in eoꝛãa

polis quod ẽ ciuitas quaſi regiẽ ſiue cuuus

ſacras aut ſanciicãtes poſſeſſoꝛes ſuos.

go et quot.ſi vero vna ẽ.ꝗᷓ ſola qʒ pꝛude⸗

Ninus.5
ignaer
ngl
Güviutur
fweluenn
Aleroffi
legſiern
ncluſtns
Kiurayn
auſtee
cencani
ſtlolani
tgodhln
Gglnutt
wfun
Enttlge⸗
hmunin
N Aig
hmdriin
Niudianns
Unuliuco⸗
hli. Aue
ſuneguade
Wwbennan
VNApd
Wuftend
mddu
Menis
ldoen
ier en
Ehuhee
eliii
Mpucxi
ſutnn
nſcehter
lſinz
ſiuchgeſe
Pphedon
ſichned

cxix

dirximus. Et de arte viuendi qð vna ẽag ſub alia diſgoſitiõe ſunt inqntũ intelligi⸗

4

eehe. —r — —2„ 1 .
— gregata ex multis.et diuiditur in multos bilia dono intellecta.qᷓ; ſſibilia inqntum
üe ramos.Qnẽadmodũ et ipᷣm viuere. Ali ſcibilia dono ſciẽcie. Sub alia inq; diſpo
Aensli em̃ viuitur in ſeculo.et aliter viuit᷑ in lau ſitiõe nõ ſolũ ſpecie ſed etia genere.Deſi⸗
udiomil ſtro.et iterũ in ſeculo aliter offitio clericali gnatio em̃ alia diſpoſitio ẽ genere q; bo⸗
S i aliter offitio militari.Et iterũ. Gliter in vꝭ nitas et malicia. Deſignatio aũt ẽ diſpoſi
oſhiutn be.aliter in rure.et ita de alis. Similiter tio ꝓpᷣe dono deſeruiẽs intellectꝰ. Boni
Wrini ii in clauſtris multiplex ẽ viuendi varietas. tas vo ⁊ malicia deſeruientes ſunt dono
nsrindrin Et iuxta vtrãq; varietatẽ tam ſeculareʒ q; ſciencie vt iam dixcimꝰ. Amp.Sicut nõ⸗
gdsnd cdlauſtralem ẽ varietas ſcienciarũ vel pru ẽ ſenſus vnus aut vna cognitio exterioꝛũ
ſcſohbociri denciarũ.periciarũ artiumſeu quocunq; ſenſibiliũ aut cognoſcibiliũ.ita nec debet
Watrin alio nomine eas cõueniat appellari.OQð elſſe vnus ſenſus aut cognitio interioꝛ in⸗
niescti Ne ergo dicit vnius artificij vna ars.ven eſſe terioꝛũ ſenſibiliũ aut cognoſcibiliũ. Pꝛe⸗
Easi cõcedimus ſub hoc inteilectu in diſtincti⸗ ſertim cuʒ maioꝛ ſit longe diuerſitas inte
mm M one qᷓ; fecimus de vnitate et multiplicita rioꝛum ſenſibiliũ ſeu cognoſcibiliũ qʒ ex⸗

.,8,,
iſ en
aneoi
KEWEW
imieſare

te vt intelligatur vna ars et vnũ artificiũ.
confoꝛmiter ſimiliter et multa ars ⁊ multi
plex. Appet igitur tibi ex hijs que diximꝰ⸗
qita multe ſunt pꝛudencie. ꝓ multitudie
vt ita dicamus vitarũ.QOð euidẽter oſten
dit multitudo ⁊ varietas regularum cla
ſtraliũ.Alia em̃ ẽ regula beati Auguſtini.

terioꝛum. In ſequẽtibus aũt dabimus ti
bi cauſas in numero certo ꝓpter quas lu
mina ⁊ appᷣhenſiue virtutes non ſunt n iſi
unghz, Tguelgte
i intellectiua noſtra nõ inueniũtur vicia
ue non vidẽtur eſſe oppoſita hmoi vᷣlu⸗

SDi quis aũt querat quare in

GAenmiones . be tibus. et ꝓpter hoc ex nece ſſitate reqrunt
MB alia regula beati benedicti. Regula au vel aliam vel alias virtutes ſibi ptrarias
icſhn lem beati auguſtini nõ ẽ niſi doctrina v verbi grada. Inuenit leuitas ad creden⸗
entirſens ars vel pꝛudęcia qua ſcitur ve Rocet qua dũ que notat credulitas.de qua Eccleſia
aiz uter viuendũ ſit ꝓfeſſoꝛibus iltus.Fodẽe ſtici.xix. Qui credit cito leuis ẽ coꝛde.Silr
1WENWN N,

modo et regula benedicti nõ ẽ niſi quedã

et tarditas ad credendũ. de qua Eccleſia⸗

pꝛudencia vel ars vel doctrina qua ſcitur ſtici.j. Non ſis incredibilis timoꝛis domi

SS vel docetur qualiter viuendũ ſit monach ni. Et ipᷣa veritas Luce vltimo.O ſtulti æ
Naüuſinn aliter ꝓfeſſoꝛibus illius.⁊ ad hũc modũ tardi coꝛde ad credendũ.ſimiliter et War
si le habet de alijs. Similiter? alia ẽ doctri ci vlitimo.Expꝛobꝛauit incredulitatẽ eoꝛũ
boſlnn, na et ſciencia de re militari. Nõ igit᷑ ẽ er duriciã coꝛdis.de hoc ſeneca.Et om̃ibꝰ
s ai enuni Q vna pꝛudencia viuẽdi ſimoliciter. niſi qu? et nulli credere vicium ẽ.de hac leuitate
ſſbrs in admodum diximus vna èſſe ppyloſoppi apls ad ephe.iij. Ut iam non ſimus par
ckfinten⸗ am Adehcet ſcienciã aggregatam ex omi uuli fluctuates.et circũſferamur omni ven
ducndnin bus ſciencis ſeu doctrinis rerũ artev?do to doctrine. Ampliꝰ. Larditas iſta et
an iüisd,⸗ ctrina cognoſcibiliũ. Reſponſum igit eſt leuitas manifeſte vicia ſunt. ergo cuʒ ſint
eunindtu h⸗ nibi ꝑ hec ad omnes pᷣmiſſas queſtiones ſcom ſuꝑfluitatẽ et indigencia contraria.
mctni in ⁊ adhuc declarabimus tibi in ꝓximo cui neceſſanio eſt inter ea virtus media,
it ꝓpꝛie iuxta conſuetudinẽ ſa carũ ſcriptu Ampᷣ.Utrũq; hmõi extremorũ decli⸗
dirnitſiil rarũ cõueniat nomepꝛudencie.et quia nandũ ẽ et ab vtroq; reedendum. Non
Aintlli hmõi homines vltra regula ſcripturaruy autẽ recedit᷑ ab vtroq; niſi ambulado in
eadi ipᷣm ertendã. ſi auis dixerit quia ſi ter vtruũqʒ. Inter vtrũq; igitur ambuladũ
n 6 cut nõ ẽ niſi vnus vilus ppter videnda ex c.Hoc aut e mediũn.ſola autẽ virtus via ẽ
Ni terioꝛa viſibilia.ita non debet eẽ niſi vnꝰ ꝑ qua ambulandum ẽ.quare inter hnoi
nn viſus interioꝛ ꝓpter videnda inxerioꝛa ve.· duovicia virtmedia. Rnũdemꝰtibii

neq; viſus eterioꝛ Rñdemus. quia vi nr̃e rationalis.vnde et vocat alio nomie
iii c ſibibilia exterioꝛa inqntuʒ viſibilia vnica rationabilitas.qua tenet ſe virtus noſira
d i, ſunt ab vno quaſi genere qð ẽ coloꝛatuʒ. rationabilis nõ temere aſſenciat ſuaſiõi⸗
smi in viſibilia vᷣo interioꝛa nõ habẽt diſpoſitio bus.ſilłr ⁊ ne temere diſſenciat ab eis ma
ui nẽ vnd ſub qua vłp qua videant etĩ qua xime in rebus ſalutaribꝰ et eoꝝ cotrarijs
nhitnt, viuant᷑.ſicut oñdimꝰ de intelligibibꝰ.qas ⁊: hec in rebꝰ adpzpdencia timneiibne jIn
.
. 5

ſibilia. quare pꝛudẽcia nõ erit nivona ſci⸗

encia ramificata in ꝑtes vel ſpecies. ſicut

hoc ꝙ reuera pꝛudẽcia vᷣtus media ẽ in t
hbmõi.⁊ ẽ velut temperãcia queda vᷣtutis

Xαuασnο G e aαοααρd en,

””M De virtutibus
rebe em̃ alioꝛũ donoꝛũ p ißa ona occur culcat dñs in euãgelio. Fidelis ſeruus et ei
nitur ipis vicus ſicut in rebus ldeiꝑ fide; fideles dicimꝰ homines ab hac fidevide ſfei
et in rebus conſilũ ꝑ conſiliu et ita ð alus licet:qꝛ de hijs fidendũ eſt:q eis ⁊ nos ½ (ei
⁊ hocẽ quoniã quodlibet cuiuſibet quin nja ſecure credere poſſumꝰ: ꝓpter quod altt
ꝙ; donoꝛũ credulitas quedã ẽ ſicut ſupꝛa et deus etiam fidelis dicitur.ij. ad Corin⸗ mie⸗
diximꝰn ppter hoc merlicna Eſue ſalꝛco theos derimo Fldelic indnitaoſloins lte
„ tra moꝛbu credulitatis contrarie.De foꝛ⸗ deus qui non pacietur vos temptari ſu- Ge
fen derP * *n* tudine autem quid ipa ſit m omnè ſuã pꝛa id quod poreſt:i.ſimiliter ⁊ in plalmo mholer
ſr n ſo intentionẽ necno ramos eius ſeu ſpecies Figdelis dñs in omibusverbis ſuis.Et qꝛ Mſſh
(⸗? autpartes iam tibi declaranimus⁊ etiaʒ la fides ſiue fidelitas tam veracitas q́; ve guitore
— umerauimus. De iuſticia vero dici⸗ nitas iuſticia é. Inuenies in ſcripturavnuũ Mlo
mus hic.quia ipᷣa ẽ virtus qua reddit vni pꝛo alio accipi:⁊ generale nomen iuſticcde neg
cuiq; qð ſuũ eſt per ſe videlicet inãntum etia poni ꝓ vnaquaqʒ iſtarũ triũ.ſicut ibi
luũ ſeu debiti Huius autem ſexrſlunt Fidelis dñs in oibꝰ verbis ſuis. id eſt ve guiſol
S ſpecies ſeu rami vel partes. Quarum pꝛi iax. ſur ⁊ iuſtꝰdñs in oĩbus vis ſuis. hoc ſiuevi,
ma eſtobediencia et hec debet ſuperioꝛi ei ẽ dicere fidelis. Eſt ergo ſidus ſiue fide Onnse
bus inqntũ ſuꝑioꝛibꝰ.hocẽ qᷓntũ ad ma lis 'm hanc intentionẽ fidẽcia dignꝰ.hoc ſtuicyi
giſtratũ eoꝝ imperare.Quapꝛopter in auit manifeſte appet ex cõtrario.Perſid⸗ Setomm
mis deo deinde myniſtris ipius tam ſetu em̃idẽ ẽ qð doloſus ſiue fraudulentꝰſſůe Aeruna
laribus q; eccleſiaſticis ſicut legit᷑ ad &o fallax quare indignus fidẽcia ſiue in quẽ Pun.
manos.xiij. Omnis anima poteſtatibꝰ⸗ Sfidat᷑. Si gs vero qrat de ſeuerita⸗ priuenn
ſuꝑioꝛibus ſubdita ſit⁊c. Petrus.j.vᷣo Re et miſcðia ſiue clemẽcia de qua libꝛum ineoggt
gẽ honoꝛiſicate ſerui ſubdit eſtote in om̃i ʒitegrũ ſeneca ſcribit ad neronẽ:ſub q iſta⸗ dee
timoꝛe dominis nõ tm̃ iuſtis domeſticis rũ ſpecierũ cõtineant. Reſpondemꝰ: eioidu
et modeſtis ſed euã diſcolis. Qð obe quia ſub giſtiplina.Diſciplina em dicit ſe setze
diendũ ſitmyniſtris ꝓpter deum ipᷣa veri ueritas in entũ ſeuit.id ẽ dare vindicta in Mlsen
tas expᷣſſe dicit Mathei.x. Quicũq; non maleficia ſiue quaſi ſequẽs veritatẽ meri⸗ Kednd
eceperit vos.neq; audierit ſermones ve ton ſupple. Clemẽcia vo inantũ lenit red
ſtros tolerabilius erit terre ſodomoꝛũ et merita s ſen debitas penas vel penitꝰ in⸗ Priüie
gomoꝛreoꝝ in die iudicij.Et iterũ. Quire duiget ꝓpter qð alio noĩe leuitas dicitur ovaton
cipit vos me recipit.ſilr ⁊ Luce.x.Etiterũ Mocatur aũt cicmencia a cleosqð eſt glo eßdli
in eodẽ eiuſdẽ. Quivos audit me audit ria q nibii in pᷣncipe vel in pᷣlato gloꝛioſi iueden
et qui vos ſpernit me ſpernit. Secuna⸗ us clemẽcia vnge et cũ vnctiõe vnraq; di⸗ eloe
da et quaſi coꝛrelatiua pars iuſticie diſci: gnitas pᷣſtatur.?· tagnoſcani ſe reges ⁊ ſa (in
ꝓlina ẽ. ⁊ hanc debemꝰ ſubdins ſiue inre cerdotes ꝑ ſacrã vnctionẽ nõ ackcatfifici L . ades
rioꝛibns.et ẽ illa que apud phyloſoppos nã ſubditoꝝ ſe pᷣfici ſed ad piam cuſtodi⸗ nllafen
vocatur virtus regia. Per hãc enim regũ am et gubernationẽ et de laudibꝰ virtuii iſpee go⸗
Iur inferio:es.⁊ hoc parcẽdo.puniendo. iſtius clemencie ſcʒ totus liber pᷣnomina⸗ legpinnes
„ terrendo a malis etad bona ꝓuocando. tus ẽ. Apparet igit er hijs ꝓpt quid ⁊ noeſlen
/. CCercia ẽ equitas.hocẽ qᷓ debetur pa⸗ mendaciũ ? ſimulatio et dolus ſen frau⸗ werertin
ribus:non ſuꝑgꝗsedi quẽqᷓ; illoꝝ aut pᷣme dulenta vicia ſint ſi peccata.quonia aꝑ⸗ ngin
re ſed vt parem nature conditioneʒ habe tecõtra virtutes ſunt quas diximꝰ. et iðo 1 h
re. Quanta aule virus eſt fides ſine ſi cõtra iuſticias. Quare iniuſticie ex neceſſi gnin
9/ delitas et hec ꝓpꝛie contra fraudes 1 do / tate ſunt Debes aut ſcire quia iuſticia ngeag
os. Quinta veracitas. hoc in dictis interdi generale nomen eſſe videtur om li
/miſſis hec ẽ cõtra mendacia ꝑiuria con niũ virtutũ et tunc accipitur ꝓ tota diuie imni
tra ꝓmiſſa ẽ pacta nõ ſerutta. Sexta legis os eruancia. In qua quonia expᷣſe . anneg
8/ E veritas hec ꝓpᷣe factoꝝ ſeu operũ ⁊ hec pᷣcipiutur omniũ virtutuʒ ona:neceſſario nü
e bꝛie cotra falſitatẽ xpocriſis etaliaru, diuine legis obſeruano:tota eſt em omni fir fe
neq; ſilationũ. et licet tullius dicat i ibꝛss um open virtuoſoꝛũ execunio ſiue effeclio Mnn
de officijs. Quia fides dicit ab eo qð fiat Erit ergo iuſticia ſcõm eſſectum omnium Wande
Dicin tamen intẽtio qua diximꝰ de fide in virtunu effectus ſeu opa.werito igituriu⸗ N
ſcripturis ſactis crebꝛioꝛẽ detam crebꝛo ĩ ſticiã vocanerũt qualibet virtute cum lm
„
ℳ
. .
£

*

edn
ſann
Ns
sundem
sa
netan
Mdisſst
ncideſ
Widaud
Matönmn

ſue

nusani
miduem

dere.Et pꝛopter hoc ſiue obediamus ſu⸗
perioꝛibus noſtris ſiue imperemus ſnb⸗
ditis exliuſticia pſe et ꝓpꝛievtriuſq; reddi
mus.et reddere intendimus
eſt eoꝝ.hoc eſt eis iure debitis. Quia ve⸗

hãc intentionẽ cuiuſlibet virtutis opatio
iuſticie ſit et non ẽ dubiũ. Quia ſi quis di

ligit deũ ea intentione quia retur vł ne in

iurietur eiipm diligere reddit ei tanq; ſu⸗
um id ẽ tanqʒ ei iure debitum.Eſt igit᷑ ibi
dDiligere ⁊ de iuſticia et ðpᷣtute amoꝛis enin
nes. Sed ex altera videlicet iuſticia tãq
imperate eis. Ex altera vero videlicet vir⸗
tiulte dilectionis.ex virtute dilectionis tan

quã fonte quemadmodũ ſi dicatut.ꝙ di⸗

ſpenſatoꝛ dat pecuniã de mandatodomi

ni et dat eã de burſavel archa vel theſau

ro. Erpꝛeſſioꝛis auũt ſimilitudinis exem

plu ẽ ſi dixeris.qꝛ dat miniſter aquadevo

lũiate dñi et dat eam de puteovi ð fonte
O mnis autẽ virtus velut fons aut puteꝰ
eſt ad opationes ſuas medias et inmedi⸗
alas ⁊ omnes virtutes et operationesve
Uliſ emanationes.ſunt ex fontibꝰ ꝓpꝛiarũ
virtutůu. Si quis autem gquerat que ſit

pꝛia emanatio ex fonte iuſticie per ſe id
ſt in eo ꝙ fonte. Reſpondemꝰ qm̃ red

iod ſuum

ro reddere contingitvnius cuiuſq; virtutt
ꝓpꝛiã emanationẽe.ſicut oſtendimus ĩ ea
opꝑatione que eſt diligere quemadmodũ

eñnmn diligere ſuuʒ ẽ dei. hoc a nobis ẽ eidẽ

iure debitũ. Sic et timere et ſperare et cre
derequodlibet enim iſto:ũ lege diuina pᷣ

Apitur. Sic et ceteroꝝ ſin lliũ vnũquodq;
uiure deo debitũ eſt.quare contingit illud

reddi et fieri ex iuſticia obediencie.⁊ hoc
ẽ ꝓpter quod dicitur iuſticia circuire om⸗

nes virtutes videlicet. quia omniũ actus

ꝓpꝛios ſiue operationes ſuas efficit. duʒ

feos ex ſe velui imperanteè elEit. Si autez

aliquis ea intention iuſte aliquid agat.
videlicet vt deum non offendat.vel quia

deo placitum eſt iſtud erit illud opus⁊ ex

amoꝛe et exiuſticia ſed amoꝛẽ imperante
Juſticia vero velut fonte quoniam iuſtũ

inqntum iuſtum et redditum inqntũ red
X ditum et ipſum reddere iuſtici
pꝛie ac per ſ emanatiões et iſta exempla

nt pꝛo⸗

nfficere tibi debent. Habet autẽ que

ſtionem non leuem cuiuſmodi actus ſit

ℳ

ipſum reddere ⁊ an ſit genus ad afmare?
ad omne agere virtuoſum.qui enim dili⸗
git deum reddere videtur ei quod ſuũ eſt
2.

N.

idd eſt ipſi iure debitum. Similiter et qui
timet eunden et credit vel ſperat in ĩᷣm.

Ampliꝰ. Si omnes hmòi actus a no
bis habuit deus.quid ampliꝰ exigere po

terit quare actus quem reddere vocamꝰ

ſupuacuus videtur et omnino inutilis.
Amp̃. Si debeo tibi pecuniam vłrem
aliqua nũquid ad hoc vt liberer a debito
hbmòi neceſſe habeo aliquid facere q; nu
merare vel appen dere tibi pecuniam.nũ
quid potes a me exigere aliud qᷓʒ ipᷣaʒ pe⸗
cuniam ratione debiti talis. ẽodem mo⸗
do videtur deus non poſſe a nobis niſi

actus ſpirituales petere vel exigere quoꝝ

exempia poſuimus.Quare illis obtentis

omnino apud ipſum liberati ſumꝰ apud
creditoꝛem:

p. Nunquid actu red
dendi ipſam pecunia a me petere poteſt.

cum ſolam pecuniam numerauerit mihi

vt quod ergo requirit deus a nobis ipᷣm

actum reddendi. Reſpondemus libi
hoc quia ſi mutua cum animo vel intẽ

gtione reddendi. non tradideris creditori
tuo non liberaberis apud ipſum. Si em

animo dandi vel comodandi vel diſpo⸗
nendivel tranſmittendi ali dederis pecu
niam muiuatam non es liberatus apud
ipſum ab obligatione mutuiymmo ipſe

eſt obligatus iibi viceuerſa vlad antido
tavł ad alia.Quẽadmodu ſi aliqs voca

—

tusi ius ad capitoliu caſu illucvenerit nõ

lo id quod ei debetur.

quia vocatus hmoi aduentu caſualino
eſt abſolutus ab obediencia iudicis/qua
tenetur ante eum venire vocatus.non ta
men dieimus quin ſicveniens poſſit leol
ferre iuri. et quin admittendus ſit ſe offe⸗
rens. omnino igitur de obligatione nihil

cogitans et ab olui ab obligatione peni

tus non intendens. et ſi faciat timendov x
amando deum. quod deus habeatab il
n tamen reddit
pꝛopꝛie aut per ſe.nec eſ liberatus apud
deum a debito obligationis. nec cum li⸗
berari timuerit vel curet. Tenemur enim
foꝛtiſſima obligatione credere: et ſentire

nos eſſe ad omnia dei madata artiſſime
obligatos. Si enim aliquis impleret om

nia buiuſmodi mandata tm̃.quia bona

ſunt vei honeſta omnino non habens in

mente ꝙ dei mandata ſint.et ꝙ pꝛobpter

hec teneat eadẽ im plere eſſet qui 5 bon⸗
iſte aliqᷓ mõ ad implẽdo ea. no aut iuſiꝰ

„

aut dei Fuꝰnec deo Fuiẽs nec deͤptn
8SHi;

Be

habẽs nec etiam vt deum. de cuius legis
cuſtodiavel obediencia omind nõ curat.
De hoc vero ꝗð querit.an neceſſe ſit in
. quolibet actu virrtuoſo vel ſaltẽ in aliquo
⁊ etiã aliquado intendere actũ illum exer
cere intentiõe iuſticie qð ẽ dicere vt debi⸗
tũ ſine animo reddendi deo qð ſuũ eſt. ſi
ue abſoluendi ſe ab hmõi obligatione qᷓ

ad hmõòi actũ tenetur.

nõ videtur nobis neceſſe. Uerũtamen ne

ceſſe eſt. vt credulitas iſta

om̃ibus ⁊ ꝑ omnia deo tenemur ſic in ha
bitu apud vnũquẽq;ʒ.cũ em̃ pᷣcepit deꝰ.vt
timeretur vel amaretur.aut honoꝛaretur
aut quodcũq; alioꝛü hmõi non pᷣcepit vl

Jo modo vt intentioue ve

quibu diximus iſta ei exhiberent.ſʒ nu⸗
e ac ſimpliciter pꝛecepit vt timeremus et
amaremus ipᷣum. Quare non obligauit
nos ad has intentiones quas diximꝰ. ſʒ
ad actus. Unde ꝑ ſolã exhibitionẽ hmõi
actuũ liberamur ab obligatione qua no
bis pᷣcepta ſi unt. Quẽadmodũ em̃ ſi quis
vouit intrare religionẽ ſi poſtmodum in⸗
tret.licet nõ cogitet aut intendat.ꝑhmõi
ingreſſum abſolui a voto emiſſo. Nihilo
minus tamẽ abſoluit.non em̃vouit intra
re nude hmõi animo vl cũ intentiõe. Sʒ
intrare nudũ. Eodẽ modo ſe habet ⁊ de

virtutibus

abſtulerit de templo violenter aurũ vłar
gẽtum.nõ poteſt illud in templo poſimo
dũ vt donn vel oblationem. nec accepta
ri poſſe videtur a deo. niſi vt reddiiũ aut
reſtitutũ.ſiue animo reddẽdi aut reſtuuẽ
di. Hoc autẽ ẽ quoniã qui animo donan⸗
di aliquid offert in animo gerit illud eſſe
ſuũ quare ſi alienũ eſt de rapina offert ſa
Rũdemus.qa
vel poſſeſſoꝛeʒ ſe gerit rei in qua ſe ius nõ
habere credii.tamdiu rei illius raptoꝛẽ
illa res apud eum rapina. Quare qui ſie
diſpoſitus rem hmõi offerre pᷣſumit. ð ra
ina ſacrificiũ vel oblationẽ facit. Si
uis autem direrit quia ſcõᷣm hoc deo ni

qua obedire in

lhac velilla.de na ei? nnt
iure pleniſſimo ſicut ipſe teſtat in pſalmo
Weus ẽ oꝛbis et plenitudo eius.⁊ dauid
in vltimo pᷣmi paralippom̃. cum offertet
deo copias auri et argenti eris lapidum
⁊ lignoꝛũ dixit.hec copia quã pꝛeparani⸗
mus vt ediſicetur domus nomini tuo de
manu tua et tua ſunt omnia.Et iterum.
Que de manu tua accepimus dedimꝰ ni
bi. non blus ergo ſua vidẽtur eſſe que in
templo ſum.q̃ʒ que in manibus noſiris.
Beſpondemꝰ. quia que in manibus no
ſtris ſunt ex dono ipᷣius et ſua ſunt et nia.

iuramẽto ſi iurauit intrar

Alouin. ſi noſtra omnia ſua nõ eſſent.

e vel aliud face⸗ nõ eſſemus ſerui eius iure pleniſſimo ac

re et poſtmodũ faciat illud. Eodẽ modo ſingulariſſimo. Qu e aũt in templo ſunt.

igitur neceſſe eſt et ſe habere. ⁊ in obliga⸗
tione mandatoꝛuʒ dei.cum ipᷣa nude pꝛe⸗

—

cepta ſint. Quia etia ſi cũ ipſa pᷣcepnõe di 3V
uina votum vel iuramentũ de hus ſeruã Summa igitur omniũ iſtoꝝ eſt in boc
dis interuenerit.non tamẽ a dhuc obliga⸗/ v
tur niſi ad ea. Nude a modis et conduio/
nibus ſupꝛadictis. Hò igit neceſſe eſt vt
exeque ata ſiue adimplẽs
ea cogitet vel intendat de obligatiõe hu⸗
iuſmodi vel abſo tione ſna. ſ
neceſſe ẽ vt dirimꝰ. vt ſit apud ipᷣm credu
litas de obligatione hmõi. Et hocẽ quo
niã ſi ex ſolo amoꝛe ſincero et recto.adim
pleret quis omia mãdata laudabiliter et
deo acceptabiliter impleret ea.ymmo nõ

exequens diuina ma

„

aliter acceptabiliter apud

er cauſis ꝓpter quas plenitudo legis dici
tur dilectio in. riij. Ad Romañ. Reddere
ergo qð ſuũ ẽ deo ⁊ ſine intentioe reddẽ⸗
Aroniing in ng nidelſcer in adimple
tione mandatoꝝ. In rebus aut foꝛinſecis
no videmur liberari niſi a

ſua tantu.ſuntei ſcilicet a ppꝛopᷣata.ita vt
non liceat ea nobis poſtqʒ illa ei obtnieri
mus ſumere auſhoſtrisvſibus applicare

t intelligas duas eſſe intentiones iuſti⸗
ie. vnam videlicet largam ſcom quam
omne opus debitum opus iuſticie dicit᷑.
ſiue fiat quia debitum ſiue alia intentiõe
et iuxta hundmodum omnia opera ma⸗
datoꝛum opera iuſticie ſunt quocũq; mo
do ſiant. Et hic eſt modus quo dicii Au⸗
guſtinus.Duas eſſe partes iuſticie.decli⸗
nare a malo ⁊ facere bonum. Similiteræ
iſtud iuſticia eſt que nec miſeruʒ facit.nec

ed habitu

deü. hec ẽvna am 7 beneſicen
am. per innocenciam enim declinamꝰ in
debita et illicita. hoc eſt nocumenta qcun
q;. Per beneſicenciam vero vel agimus
ipſi qntum in nobis eſt. vel pꝛocuramus

animo reddedi debitoꝛes ſumus. Debemus enim decli⸗

vel reſtuuẽdi agamꝰ.verbi gra. Si aligs nare noxia.Et facere bona.hoc eſt vtilia

dil offerre poſſumus cum omnia eiꝰ ſint

crificiũ vel oblationẽ.Quaãdiu enim dim

miſerum deſerit. et hec iuſticia diuiditux
generaliser in innocentiam ⁊ beneficena

debua bona.et hoꝛum duoꝛum bonoꝛũ

(harie
cicuiczen

ſruzintet

geieammant
Uittaliusn
inarimus
bentinomin

ſcentcn

eiſapivam
aguurrit

Ecureaores

obeciitzt
ceoindic
atcgtleniles

iſcizinqua

ſts Eugie

Iecoresſelun

ulasr
cdidnuraln⸗
eſanſden
mioiuſtei
Naconod
lsvecigain
ordocadd
ane
Uu
Nealagoe
utri,
Mlencfun
Mdtſent
ſtuineeg

(ogr

Holiginhi
ſalenici⸗
ibejfuier
naboſtüii
Ugtoreſan

ermnlian

feüiiedcbt
Mlagtsddos
glihrns
Mhivi
Nmwichi
ſenndin
wormi

nmei,
.Annd
Kicidut
m
tdemmntin
.icn
Nineinuln

odigäoiſn
1giaſnde
us angnn
nihentinn
mince
nugenn cin
uuß
donus denn
uacthindiN
dius änii
uennunbuni
—
usaiuiunth
nomaſutic⸗

Qupααιαιπſ

e ſalutaria. Juſticiavero qua ius ſuum
vnicuiq; tribuitur.ᷣm vtraq; acceptioneʒ

iſtaruz intelligitur quia quo damodo ius
dei ẽ amari timeri.ſane iuſticia quã difſi⸗
nit tullius in libꝛo de officijs in q vtdieit
ẽmaximus ſplẽdoꝛ honeſtatis.⁊ ex q viri
beati nominãatur. Juſticia ẽ recton ſiue p⸗
uſidentiũ cuʒ habuerit ſexillas ꝑtes.quas
ei ſupiꝰ attribuimꝰ. Cuũ em̃ recioꝛes a deo
regutur ⁊ pſidentibus ipᷣe pᷣſidet deꝰ.hoc
E cu rectoꝛes alion deo pleua ſubiectione
obediũt cuʒ fideles cũ veri in faciis.vera⸗
ces in dictis equi in negocũs ſeueri ſimul
atq; clemẽtes in ſubduos ſunt ea pollent
iuſticia in qua ẽ maximus ſplendoꝛ hone
ſtatis. Fulgẽt em in genere bůano bmoi
rectoꝛes ſic luminaria magna. Illuminat
etiã ſubditos eruditiõe ſua et diſciplina.
ſiclii dicitur alibi. Quoꝛũ doctrina fulget
eccleſia vt ſol etluna. Secũda vero in
tentio iuſticie in rebus tpalibus vł oblat/
vel accomodatisvel auas debitis.ſicut cæ
ſus vectigalia et ſibia neceſſaria videt. ꝓp⸗
pter hoc qð diximusvidelicet qꝛ nõ aluer
A ſiberari videt᷑ debitoꝛ niſi animo redden

qi talia expibeat Si quis e querat
e aliquo qui debev exercitũ regi.⁊ voca⸗

ius venit in exercitum magis amoꝛe ra⸗
piendi tam ab hoſtibꝰregis/q; animo ſer
uiẽdi ſeu ſeruiciũ hmõi reddẽdi. vtruʒ ſa
tiſfaciat regi ſuo ſic veniẽs in exercitũ. Rñ
demus ꝗe regi ſatiffacit exterius et cupidi
tas licʒ iniquitas ſit nõ impedit eũ ibi mi
litaxe ſeruiciũ.ymmo ꝓ

i ſue.manifeſtũ ẽ qꝛ opus hmõi ſolũmo
do cupiditaſis ẽ. Silatone em̃ iuſticie vel
obediẽcie illudit dño ſuo. Pellẽ igit᷑ ſola
vt ita dicamꝰ ſiue ſpeciẽ iuſticie habʒ opꝰ
illudveritatẽ aũt cupiditatisſiulr ſe habet
⁊ in monacho.q de virtute obediẽcie aut
merito omino nõ curasſʒ ſola cupiditate
aut ambitioe illecta? abſtractus poꝛatu;
recipit. Si autẽ ecõtrario ſe hʒ vt iuſticia
⁊ obediẽcia cauſa mouens ſit et efficiens
pᷣdicti oꝑis.cupiditas autẽ icidẽs erit opꝰ
illud iuſticie et hoc ẽ.qm̃ ceſſante oĩno cu⸗
piditate nibilominꝰ fieret opus iſtud per „
luſticia. Debes autẽ ſcire ꝙ nõ oĩs cu⸗
piditas vt vulgariter loquamur moꝛtale
peccatũ ẽ. Quèadmodũ multis accidit in
in pᷣdicto caſu. Multi naq; bona. hoſtium
ↄcupiſcunt et hoſtibus illa aufe rũt qſci⸗
unt iure bellãdi hec ſibi licere.⁊ iuſto bel⸗
lo acquiſita ſua facere alias ea nnllatenꝰ
vel cupe vel innadere cupietes. Hmõi er
go cupiditas vt ita loquamur videlicet ̊
luſticia ſic ſequit᷑ nõ ẽ moꝛtale peccatum.
et qnãdoq; etiã nullũ peccatũ. Interdum
vero et meritoꝛiũ eſſe poteſt.ſi quis enim
cupiat arma inimicon fidei vel caſtra. vł
munitones aut equos ſeu quecunq; alia
cupiat inq; hac decauſa ne ꝑ illa noceant
religioni xpᷣiane cui hoc dubiũ eſſe poteſt
quin hec meritoꝛie fieri poſſint. Exem

plũ autẽ euidẽtiſſimũ pᷣmiſſe diſtincliõis
in oꝑe ↄiugali.cui qnq; ↄcupiſcẽcia dat
cauſa vt verbo iuris vtamur.⁊ hoc exde⸗

niduet et adiuuat NJiderio voluptatis exercetur quadoq; ve

Qñtõ eĩ maioꝛi cupiditate ardẽt et in bo⸗ ro iuſticie opus eſt. videlicet cum animo

na hoſtiũtato in oppugnatiõe eoruʒ fer
uentioꝛes ſunt. Ueru ſi cupiditas hec de⸗
waheret militari ſeruitio.non ſatiſfſaceret
obediẽcie debite ⁊ regi. mec ẽ impoſſibile

reddendi debitũ agitur tunc em̃ inciditvo
luptas carnis.ſine qua aut vixaut nunqʒ
illud exerceri poſſibile eſt. Sunt ? alie
queſtiones fere iunmere circa iuſticiamꝰ

vnũ opus duos fines hre. eid vnũ opus o potiſſimum circa obedienciam. Utru
aliquado duos finegntẽdere.vno em = ſocarne eſſe lubꝛi⸗
2

eodẽ ſᷣuitio nibil ꝓhibet ſeruũ intendere
honoꝛẽ dñi ſui.⁊ ꝓpꝛiũ
ſic ⁊ nos dei honoꝛe ſimul ⁊ noſtrã ſalutẽ
B vno ⁊ eodẽ oꝑe querere poſſibile? O⸗
gs querat.vlruũ ſerniciũ pᷣ nom nar ui⸗
lelicet exercitꝰ an cupiditatis. aſoiuſticie
it an ambox ſimul. Reſpondemꝰ⸗ diſtin
guendũ eẽ. an cupiditas ſit cauſa mouẽs
⁊ efficiẽs pᷣſtandi hmõi ſuiciũ.an ſit inge
rẽs ſe ⁊ incides et ſur de iuſticia obedien⸗
cie.ſi em̃ intẽdit dño ſuire ad oculũ ſerui⸗
re tiñ videlicet nõ curãs de iure dñi vel vi
ctoꝛia ſed volẽs ſolũmõ ↄſulere cupidita.

um et alis paſſionibus carnis infirmũ.

ꝛiũ omoduvel alienũ ſciens ſibi bene eſſe in clauſtro. in mũdo

vero pꝛemiſſis periculis et alijs exponi ſe

debeat exire de clauſtro ad pꝛeceptũ ab⸗

batis. et recipere pꝛioꝛatũ foꝛis in medio
huiuſmodi periculoꝛum multoꝛum clau⸗
ſtraliuʒ coꝛda turbat et exagitat. Quibu⸗
dam eniʒ videtur. ꝙ adeo debet confide

re de virtute obediencievt pericula hmõi

vincat ⁊ euadat. Attendẽs qꝛ petrꝰ vᷣtute
hmõòi fretus atʒ ſuffultus ſup mare pedi⸗

be ambulauit ſicut legit Wat. riij. Et bea

rmaur⸗ ſcti bñdicti diſcipulꝰlõgo traciu

4 4 4 1
õl —R
. R

Be vixrtntibus
ſuꝑ aquã ſili virtute pᷣditus cacurrit.verũ hmõi caſibꝰẽ ꝓcurare liberationẽ innocẽ ſuin
Hullegis pancon ſiue iubentlli ſiue obedi tiũ ſiue ꝑ retractationẽ ſentẽcian iniquan ſzurh
entiũ no faciũt legẽ cõmunẽ.quãq;veru,ʒ is hic ſcribere nõ ẽ pᷣſentis ꝓpoſiti.ð ei inieſ⸗
ſit qaꝛ petrus om̃ipotẽtis dñivirtute iuben legit ꝓuer.iiij.Erue eos ꝗ ducuntur ad pinioſe
ris hec feciſſe merito credẽdꝰ ſit.et maurꝰ moꝛtẽ ⁊ eos q trahũt᷑ ad interitũ liberare ſlani ,
merito tanti patris iubente virtute dei ab ne ceſſes. ad om̃s ptinet ꝓut vnicuiq; fa⸗ Alenanmupen
aquis ſuſtẽtatus ſit. Nobis aũt videt cultas talia ſaciẽdi a deo ↄceſſa ẽ. Intelli⸗ rlloeni
ꝙ in hmõi caſu quẽ poſuimꝰ.ſi obtinere gimꝰaũut hec de innocẽtenad moꝛiẽ tracit ſikninnh
no potuerit monachus ſupplicatiõis in iuxta lr̃am. facultates aunt liberadi ĩtelligi WMmmn
ſtãcia vt abbas mandatũ hmõi reuocet. mus hicpᷣces potenciã pꝛudenciã ꝑ quãi⸗ iſhni
ſignificare debet illud epo loci ⁊ de ipo ſi terdũ caute occurrit malicijs.Cũ aũt vlli ynſsen
militer. ſi voluerit adhibere remedium. ? obediendũ ſit niſi ꝓpt᷑ deũ.videlʒ inqntũ Ammin
munire ſe appellatiõe.qꝛ ꝓculdubio gra miſter dei ẽ. ſiẽ legit᷑ ad Ro.xiij.Ethoc eſt glliuts
uat manifeſte. Nec videt nob ꝙ ab⸗ dicere ratiõe mĩſterij nulli cõtra deũ obe ſintehh
bas ex poteſtate vel officio ſuo poſſit hu-⸗ diendũ ẽ.⁊ ſi exceſſerit fines miſterij.ſni ſi ikan
iuſmõi picula pᷣcipe.Hoteſtatẽ em illa de ue officij iubẽdo.ſcʒ ea q ad officiũ ſuum ſrtt
dit deꝰ in edificationẽ ⁊ nõ in deſtructio nõ ptinẽtnõ ẽ neceſſe vt eis obediatur et nnſt
nẽ. ſic legit.ij.ad Coꝝ vlti.et iterũ ibideʒ. bhocẽè qð legit᷑ ſuꝑ illud Wathei.riij.q di minsbebe
nõ poſſumꝰaliud aduerſus veritatẽ ſʒ ꝓ cunt facite vbi autoꝛitas ſupplet ex catꝛbe mummn
veritate. Qꝛ ſi dixerit ꝗs.qꝛ illa picia dra qð eſt dicere ex offitio ſeu magiſterio (hünſic
Men ſunt q dicit ſe imere monachꝰ peri Pe pᷣncipe vero ꝗ hʒ iiuſiũ belluʒ. ſinoto B nhianfun
culũ vero inobediẽcie certũ ẽ et euidens./ie aut manitfeſte iiuſtũ ẽ.videt᷑ nobis q; ſeöneſn⸗
Rñndemꝰ⸗ qꝛ nõ ẽ verũ. Nõ eĩẽ inobediẽ¶¶ Aubditi nõ tenẽt᷑ ei ad exercitũ ĩ hmõibel Pagi
ciavbicũqʒ nõ fit iuſſũ ſic nec iiuſticia vbi lo neq; iuuare en ĩ hoc. Si ꝗ aut de ſubie e dn
cũq; nõ ſit iuſtũ. Quẽadmodũ em̃ lapis (is adeo potẽtes fuerit.vt poſſint eiĩ boc W
nõ ẽ iniuſtus quauis nõ faciat iuſtũ ſiue Sdicere⁊ feſiſtere credimꝰ ꝙ tenẽt ad hoe finenet
* iuſte. Sic nec iſte monachus inobediẽs ẽ vrp eos reuelet młtitudo minoꝝ ſubdiio ſicm
Amp̃. Ubi no habet ꝗs poteſtattim rũ⁊ a pctõ ĩiuſte bellãdi⸗ ab oppᷣſſioneq Hurhnren
peradi.ibi nõ hʒ locũ inobediẽcia ſi eidẽ opellat᷑ ad illud HPmõi nceps furũ ẽ Gunſade
nõ paret ⁊ hot nobis hic videt᷑. nõ hʒ atq; raptoꝝ cõpellens ſubditog ad fufta ltrtyeſe
abbas auctoꝛitatẽ vel poteſtatẽ ta ꝑiculo rapinas. incẽdia ſacrilegia. hommicidia et Ulleanllai
ſa imperadi. Et ſi ꝗs diligẽtius cõſide alla innũera maleficia. Seilo em̃ iniuſto MWoni
ret. nõ videt᷑ abbas imperare vt abbas. nõ alia tut 3 zop ſi eẽt ꝗ de eo iuſti htor ſene
Hocẽ vt pꝑr ⁊ myniſter ſalutis.ſed magis ciã faceret.nõ tq; fur aut latro.nec tãi; is D
monachũ erponere piculis.⁊ tradere be⸗ cẽdiariꝰaut ſacrilegaut homicida ſatum kereer,
ſtijs vicioꝝ ⁊ demonũ deuoꝛandũ.vt ho iudicandeẽt. ij̊ taq; talx inſuꝑ taqʒ ille ꝗ Mo Oro⸗
ſtis. Lolerabiliꝰ aut lõge eẽt mõacho illi oppᷣſſiõibꝰ ſubditos ſuos tales eẽ cõpeli⸗ Plniget
ſentencia excõicatiõis ĩcurrere vſq; ad er. lit. Qꝛſi dubiũ ẽ õ bello. an iuſtũ ſit. u VH lact
0 & pulſionẽ monaſterij ad qua ſi veniret. ne/.ãdũ ẽ ꝓceribꝰ ſi pᷣncipẽ in pte iſta ſequãt gcancamn
3 ceſſe hʒ tũc vel iuſſu abbanis iplere v?ad Saßñqᷓ; plene d iſcufſũ atʒ decdaratũ ſitiuſtũ W
aliud monaſteri ſe trãſſerre niſi ꝑ ſupio⸗ eẽ bellũ.Et meliꝰsis vim iniq oppᷣſſiõis Wrinn
rci hoc remediũ obtineret. Ubi vero du ab hmõi yrano pati q fauere ipſiꝰ ini⸗ 8
bitat ſubdit⸗ an id licitũ an illicitũ ſit. qd tati.⁊ iniq agere cũ ipᷣo.Expeditet aũt vt 6 umin
lubet pᷣlatus determinatũ ẽ. qꝛ parere de hmõi homĩ ſuaderet qꝛ nec deü haberet 8 nn
bet iuſſui pᷣlati. Cauſa aut ĩ hocẽ. quoniã adiutoꝛẽ ⁊ qꝛ merito timẽdũ eẽt ei.ne ml⸗ irinn
in hmõi dubijs ad ↄſiliũ pᷣlatoꝝrecurren titudo ſbditoꝝ ĩ ipo diſerimine pᷣlij ĩm n itn
dũ ẽ ⁊ eidẽ ſtandũ. In hoc eĩ ſubdit: pᷣpo deſerett ꝓ eo ꝙ q deũ ⁊ iuſticiã ad bella n in
ſili ſũt pᷣlati vt in hmõi ↄſulãt eiſdẽ. Si miñ̃ dũ eos cogeret⸗ qꝛ ei aſſiſteent nõ ex coꝛ lieere
ea fnerit ipericia pᷣlati. vt merito in talibꝰ de vt ſic deterritꝰ.a taʒ impio auſu deſiſte nal
36 ſit ↄſulẽdꝰ ad pꝛudẽtioꝝ ↄſilia recurrẽ ret. Ja ergo dixim⸗ tibi iuſticiã ⁊ ptes ei⸗ ſalnn L
F Rrioac: De myniſtro vᷣo ꝗ ſcit iniq iu⸗ ⁊ opatiões eiꝰduas⁊ pᷣlibauimꝰ tibi qſti ihn
. uteredempnanu ee Inocentẽ ad moꝛtẽ.? onęs aliqs qᷓ ſũt circa eas.reliqᷓ ſcolaſticd ago n
AR nbet en ſuſpẽdere.nõ credimꝰꝙ teneat „diſqutationibus relinquentes. leſte
imo potius moꝛtẽ ſubijre.Cõſiliũ autẽ in Emperancia vero.ipſa nominati ſut
. N
„

–
ansgin
gisen
Oäänaln
Bad Nuüt
mü Miän
mfucsniri
ſentese
ans M
inſtiinid
ddamania.
jiboe iga
ttimNt
niinifonn

Ansſbunm

S“

Gan bati

in ollin
e untihih,

„sDboRRV,
iinena, ial

one ſua innoteſcere poteſt tibi vtcũq; no⸗
minatur vero a temperamẽto quo quod

nimis eſt pꝛeciditur et hoc in hus que coꝛ

7

mulierũ. vbi virtus temperacie oẽm vſuʒ

poꝛi nro ſeruiut. Hmoip̃ma ẽ in vſu

alienarũ pᷣciditſolũ vſum vxoꝛis ↄcedẽs.
in illo etia ſuꝑfluitatẽ. ⁊ vehemenciam

Jʒ nõ patitur. ꝓpier qð dicit Augꝰ. quia ve

1

hemes amatoꝛ vxoꝛis ꝓppᷣe adulter eſt ꝓ⸗
cedit ei iſta vebemẽcia vſq; ad extoꝛſionẽ
voluptatis ? vſq; ad violencia nature. er
vſq; ad inquirẽda incentiua luxurie.⁊ vſ⸗

q; ad fedicates inoĩabiles.⁊ viqʒ ad abu
ſiones etia abbominabiles.ita vtvxoꝛ nõ
vt vxoꝛ.ſed tancq; meretrix. Nec vt vas in

NKanctificatiõe et honoꝛe poſſideat᷑.ſed in

6—

paſſione deſiderij ⁊ vt vas execrande tur
pitudinis habeatur. ſicut docet aplus in
iſtquarto pᷣme theſalonic. Secunda
pars ẽ in vſu ciboꝝ et potuũ.circa quam
duo vicia ſunt notiſſima.videlicet gula ſi
ne cõmeſſatio.que in vſu ciboꝝ.et ebꝛie⸗
as ꝗ in vſu potuũ.quivterqʒ magis abu
ſio ẽ. Tercia in vſu eoꝛum.quibus coꝛ
poꝛa noſtra ptegunf. Et hoꝝ alia ſut ve
ſtimenta.alia habitacula. Hoꝰ autẽ duo
rũ dicitur vſus intemperans ⁊ nimius lu
xus⁊ inuenies in genere bominum quoſ
dam ita deditos apparatui veſtimento⸗
ru.vt ⁊ veſtimẽtis annexoꝝ.qualia ſũt ſi⸗
bule anuli cinctoꝛia lacune.vt nullum ali

antur. Inuenies alios nò minus ſpecioſi
tali et magnificencie dorſoꝛũ deditos ſic
dicit Beneca. Ne vinas parce et edifices
lnxurioſe. Quod quidem multi faciunt.
SPꝛima igit ſpecies ſeu pars temperã
ie caſtitas a caſtigando rebellionem:et
etulanciam carnis. que cũ gonſꝗʒ inua⸗
uerit. vt etiã cõiugale reme aũ non qrat
ſed abdiceſanctimogiavocatur. Undez
ſanctimoniales vocant᷑ mulieres ſancte. 2

ctum mat

quare renanet ea virtus in illa poſt ↄtra
nonuũ. Sed reuera deſinit et
vocari et eſſe virginitas. Sicut ipſa muli
er deſinit et vocari ⁊ eſſe vᷣgo. Uirginitas
enim nomen eſt et ab accidẽte impoſituʒ

vtuti caſtitatis vt diximꝰ.quẽa dmodum

et vgo. Nec ſequit. Hec mulier habebat

vginitatẽ et mo nõ habet virginitatẽ:er⸗
go amittit virginitatẽ. Quẽadmoduʒ nõ
ſequitur. Iſte habebat ſcutũ albũ:et mo⸗
do non habet ſcutũ albũ. ergo amiſit ſcu
tum album. Si enim ſcuti albedinẽ ſoluʒ
amiſit et denigratum fuerit. Uerũ ẽ. Iſte
homo habebat ſcutum albũ.⁊ modo nõ

habet ſcutũ albumn

on tamen amiſit ſcu

tum albũ vel nigrũ: quia nullius coloꝛis

ſcutum amiſit. pꝛeliius autem ſimile vi
ihb

detur de illo qui
cit ipᷣm caſtrari iuxta

abebat thaurum. et fe

ruſticana intelligen⸗

ciam. Habebat thautum ⁊ modo nõ ha
bet thaurũ:non tamen amiſit thaunꝝ. Si
mulier et ante nõ hebebat bouem. ⁊ mo
do habet non tamen ꝓpter hoc bouẽ ac⸗
quiſiuit. Idem enim eſt ac ſi diceretur:Ppa

bebat caſtitatem cũ integritate carnis. et
modo non habet caſtitatem cum integri
tate carnis:cum coniugale debitũ reddi⸗
derit non tamen amiſit caſtitatem cuʒ in⸗
tegritate carnis necetiam ſine integritate
Pꝛima ergo pars vel ſpecies vłramꝰ
temperancie caſtitas nominatur et conti

e abſtinencia et opponitur iſta vᷣtus du

ud bonũ vel amare vei etiã cogitare vide eabachencken nominatur ſobꝛietas ſi

Pbusvicis pꝛenominatis. Nec mirum ſi

vnavirtus opponitur duobus vicus aut
etiam pluribus. Quemadmodũ enim ſa
nitas mentis eſt vt ſupꝛa diximus vᷣtus.⁊
quẽadmodum equalitas quedam. Una

autem ſanitas oppo

nitur omnibus egri

tudinibus et vna equalitas omnibus in⸗

equalitatibus. Zero vᷣo que opponi
generaliter lurui non habet nomẽ de

ita omnẽ voluptatẽ libidinis a ſe ab terminatũ apud nos. Frugalitas enimꝰ

„. 2 „*
X dicauerunt vretianupeles amoꝛe celeſt: parſimonia invictu im videntur eſſe ⁊ ad
aſtit victualia ſolummodo reſpicere. Quar

x„*

2

ſponſi reliquerũt.Accidit ergo caſtitati ſa

non irrationabiliter addiderũt quidã.

ctimonia eſſe:quoniãa ex hac ꝑpfectione ſã⸗ l
ctimonia ⁊ eſt ⁊ dict. Diliter a wair ei eẽ vocant eam congruentiſſimo nomine

vᷣginitatẽ exintegritate carnis ſiue porte. modeſtiam. Iſta eſt que modeꝛatur inceſ

*

n. Uirgo ſi nubat nõ peccat. ĩpoſſibile
ei e ait aliq virt'amittat niſi dperm Si
ergo virgo nubat:et nupta debitũ coniu⸗
Seenarn aa ce non ꝓpter hoc amit
Alen 3 que pꝛius dicebatur vginita s.

carmnalis. Sicut ei dicit apłs in. ij. pᷣme ad ſu ⁊ totũ moiũ coꝛpis riſuʒ ſimiliter ⁊ vo⸗

cẽ. In hmõi eĩ quida imoderati ſũt et ĩcõ
poſiti vt nõ moueri volũtarie tãq; hoies
ſed magis ferri inoꝛdinata exagitatiõevi

deant.qui vᷣo cõpoſi

te decenter in his

ſe haben modeſti vi

ualiter vocantur.

Ngr-a A As at Poew

enſma ſtʒon Eel
Be virtutibus
NQuatuoꝛ ergo erũt vel rami vel ptes ſit nimis in paruitate cibi: ſʒ magis ne ſit liſii
virtutes temperacie.⁊ vſus eafũ videt᷑ ee nimis in aſilictione carnis ex paruiiate ci moeih
irca ea que coꝛpoꝛis ſunt vt diximꝰ O bi. Lemperãcie em̃ interioꝛis.intentio eſſe hülanu
quis dixerit ꝙ omnis virtus media int videt᷑ caſtigatio carnis atqʒ repᷣſſio pꝑmo auſust
4Duo vicia qͥ ſunt m ſuꝑfluitatem et indi⸗ derationẽ cibi et potus.ne ĩmoderatio ef᷑⸗ ditu
genci debet eſſe temperancia. quẽadmo frenẽ illam faciut ſpiritumqʒ rebellẽ. e leniüf
dũ diſpoſitio media inter caloꝛem nimi’ũ mo dubitat quin hoc intendat omnisvvir lſenue
⁊ nimiũ frigus temperancia ẽ duoꝝ illoꝝꝛ abſtinẽs ꝑ abſtinencia tempoꝛãcialem v᷑ ſefina
Reſpondemus. quia temperãcia ſm intẽ ita loquamur. Sunt em̃ et alie abſti⸗ ſeigoe
lionẽ pᷣſentem circũciſiua eſt exceſſuũ in q nencie. Quedam em abſtinẽcia iuſticia ẽ bisigin
tuoꝛ rerũ generibus iuxta quatuoꝛ eiuſde vindicãs dei iniurias et ↄtumelias in car ehnoie
partes vel ramos. ⁊ illa ſunt ꝓpꝛia mate ne noſtra.et queda ẽſanctitas ſanctificas ingake
ria ipius oꝑationũ. nemo autẽ dubi coꝛpa nr̃a pieiuniũ. qr anena ſter Sobe⸗ aahehre⸗
tare debet.quin nomẽ tẽperacie dicat jm diẽcia.pꝑ quã nõ aliud intendit abſtinens cenizo⸗
largã intentionẽ ipius de omibus virtuti ſeu ieiunas. niſi obedire ſtatutis eccłe dei Munentor
bus que ſunt medietates inter ſuꝑfluita⸗ Sunt foꝛſitan ⁊ alie.nolum⸗ aũtimo⸗ npletan
tẽ et indigenciã. Quia ꝓfecto vicia hmõi rariin hmõi.qm̃ ad alia feſtinamꝰ. ↄten lenſunce
diſtemperãcie quedaʒ ſunt ⁊ exceſſus ma ti vt aperiamus tibi vias aliqs exercitqni eleenge
li. Uerũtamẽ virtus temperãcie marime onũ:et demus tibi occaſionem maioꝛ ⁊* i thoe
videtur reſecatrix ſuꝑflui inqntũ ſuꝑpfluũ. ſublimioꝛa videndi in hijs. Ja igif ptrãſi conei⸗
ꝓpter qð dixiſſe videt ſeneca.qꝛ temperã uimus de ſeptẽ donis.de duodecim frnu lgomoton
cie ẽ facere.ne quid minua ſubaudis ſit in ctiba:de octo beatitudinibꝰ.de quamor ſblinpein
ſermonibꝰ aut oꝑibꝰ noſtris in materös cardinali us virtutibꝰ pauca dicentes ᷣ aigſanni
p̃ᷣnominatis. O ſi dixerit ꝗs quia ĩ c⸗ bijs ꝓ amplitudine ac ꝓfunditate ipoꝝ. Gemdede
is ⁊ ponbus poteſt eſſe nimis et aru ſi multa alig reſeruuntes.. Wl
ue ſupfluitas et indigẽcia. Qnẽadmodũ ORhectemptabiminueſtigare üai⸗
em̃ cõtingit aliquem interdũ nimis come et ſtabilire numerũ vinutum ſiue Ketene
dere vł bibere.ita ⁊ parũ⁊ nimis iuſto vł Donon ſiue graciaruũ.quibꝰ ſpiri⸗ Gprat
Wdebito. Quida eniʒ ieiunant vſq; ad eua ( tus dei oꝛnat ce os.id eſt celo ipᷣo celeſiiũo ni
cuationẽ capitũ et vſq; ad eam debilitat res/ animas ſanctoꝝ.an donavero anvir Alnnica
oneʒ coꝛpis.q eos ad alios ſanctos labo tutes.an gracias eas ve ocemꝰ. tu ne cura Aiimn
res ⁊ ſacras exercitationes impotẽtes effi ueris ꝓpter cauſas quas diximꝰ. Ja igit Aſſeniein
cit ⁊ ineptos. In quo poteſt dici iuxta ve numerauim⸗ tihi ⁊ noiauimꝰ quinqʒ vit Nihonoro
bũ Senecẽ.quia virtus tempancie.id eſt tutes appᷣhenſidas.que ſunt ſicut quinqʒ ldio neo
abſtinencie in caſu hmõi/ꝓuidet et efficett aſtra micacia celũ ſereniſſimũ vis ſiůevi poſtihni
ne quid minus ſuvel in comedendo vłin tuti nfe ſtellectiue ſua lumioſitate illuſtꝰ müßkeinn
abſtinẽdo.⁊ vtrũqʒ pᷣcidit ſupſſuũ ſiue ni tes. Harũ pᷣma fides ẽ cui⸗ vtilitat? etne hſpn tpo
miũ.et ad hoc habet oculũ intẽtionis ſue ceſſitatem in capitulo ſpeciali de illa pate Mlenaboe
pſe.nõ vt qð parũ ẽ de cibo ſuppleatſed ſecimd. begetia dlmn licet vis altera fa Wpndee⸗
vt qð ẽ nimiũ de afflictiõe ieiunij p̃cidat. ciemꝰ. Balmus igimn a ñ nr nobit innticthen
NHð ergo ſupple ebi diminutio ſeu par⸗ 1deo ſeruiendũ ſiue giuedũ.neceſſe habe⸗ ſttnit
nitasvſq; ad debitã menſurã.conſequẽs zmus vł ipᷣm vt cũqʒ cognoſcere.⁊ hec ibs inhnin
ẽ ⁊ comitãs abſtinẽcie intentionẽ ſeu tem q diximꝰ ſilr videlicet ꝙ eidem nobis ſex O ninninnn
perãcie abſtinẽcialis.pᷣciſio vero nimieta uiendũẽ atqʒ viuendu. Impoſſibile em̃ ſihgici⸗
tis ab afflictione et debilitatiõe carnis p manifeſtũ ẽ om̃ino ignotos quoq; ſeruni N
ieiuniũ.p ſe ſinis ẽ ꝓximus et intentio im ni Impoſibile ſir ẽ aliquẽ ad ſeruitutem ,Aerede
mediata temperãcie iſtius. ⁊ hoc videtur alicui⸗ ſponte accedere ſponteq; illam ſin iphicde
Seneca ſenſiſſe in verbis pᷣmiſſis. Oꝛ ſcipere niſi cui aliquo mo bmõi ſernitutẽ aAnſnu
dixerit ꝙ ideʒ ẽ dicere ne ſit nimis ĩ par nonerit deberiſz neqʒ bee noſſe cuiq; poſ uneſen
Huita te cibi. ſed ne magis ſit nimis in affli: ſibile ẽ niſi ei q ialia de ipo nouerit. ꝓpt inbin
ctione carnis erparuiſate cibi.qð ẽ.ne ſit ꝗ illi ſeruitus hmõi debeat᷑ Accedentibꝰ ntin
indigencia in cibo.et ideo hoc intendit tẽ/ Agit᷑ ad dei ſeruitutẽeamq; ſuſcipientibꝰ ſcen
peracia ſicut ⁊ ilind. Beſpõdemus qa neceſſe ẽ deũ noſſe etinſupꝑ talia de illo p ſini
nec hoc ꝑ ſe intẽdit temperacia ſcilicet ne oter qmerito ſit ei in ſeruitute hmõi ſer· inn
„

hngn
andg
cͤnffenen
einoent
Ncgii ſe
algni
nbgkän
engirtt
Ntiniatſia
1 nelsss
1cnäsſatfi
Aimiit⸗
Ntenditztner

eſtandsnen

holandtü
usiii
ibis
dedan

uieñdũ. Hmõi autẽ noticiã ſidem vocaui

mus et vocamus.qua ſcilicet cedit denz

eẽ.tantuſq; ac talis cui merito huiuſmõi

Jeruitus debeatur. neceſſe etia ẽ vt iſta ſic
credatur.vt ipᷣe modus credẽdi ſeruitꝰvel
ſeruitiũ ſitino ↄtumelialaut iniuria illius
cui ſeruiendũ ſit.cũ ipᷣa hmõi fides caput

ſit ⁊ fundamentũ hmoi ſeruitutis.
religioſe.et que grece latria dicitur./Ex

hijs igitur declaratũ ẽ tibi.ꝙ neceſſe eſt fi
dẽ hmòi eẽ nõ ſolũ in deo fᷣuiẽtibꝰſʒ etiã

in accedẽtibꝰ ad ipᷣm. ſic dicit Apls in.ij.
ad hebreos Credere em̃ inquit oꝑtet acce

dentẽ ad dñm.quia ẽt inquirẽtibus ſere

muneratoꝛ ſit.

terminanda eſt.illa eſt. quam poſuimus

videlicet: quia deo ſeruiendum eſt ac vi⸗

nendũ. ⁊ hoc ab vnoqʒ ꝗ ad hoc potẽs ẽ
vel ydoneꝰẽ ꝑ naturã.qð dicimꝰ ꝓpt᷑ par
uulos moꝛiones ⁊ furioſos.vł aliter inn D

cibili impedimento ꝓhibitos. E
radice ſequit euidẽter vt oſtẽdimꝰ fidem
eſſe in deo ſeruiẽtibus vel ad eiꝰſeruitutẽ

accedẽtibꝰ.Declaratũ ẽ etiã p gandem ra
dicẽ.eã eẽ de neceſſitate huius virtutis ita

q vera religio nominat· Hac aũt ſta⸗
bilita videlicet fide. facile ẽ ſtabilire pru⸗

vt ea remota remoueat ⁊ ſuitus.cuʒ ipſa

caput et fundameutũ ſit huius ſeruitutis

denciam. Quis em̃ nõ videat in ſeruis ne

ceſſariã eẽ pꝛudenciaʒ.qua ſibi comiſſa et
ad honoꝛẽ dñi diſpenſen-. ⁊ in illis ad lu
crũ dnño negocient᷑ Siin ſeruis dñoꝛũ tẽ:
poꝛaliũꝑalis requirit᷑ pꝛudẽcia.ne ꝑ cõöo⸗

requirit᷑. vt bona eiuidẽ vel

re et menſurare nouerint ſibi ↄmiſſa ac

trariũ id e impꝛudenciã bona dominoꝛũ

diſſipẽt. ⁊ p pꝛudenciã ea ↄſeruent et mul
tiplicent.et hoc vel fructu vel eſſencia. qu

loloꝛia in dei ſeruis bꝛudecie i iritualis
gquirit. vtl leniialii
etia eis ↄmiſſa ↄſeru honoꝛiſice ⁊ lucro
ſe diſpenſent.ꝑ qua ponderare⁊ numera

grẽda.quicqꝗd maioꝛi honoꝛi ſit domino.

Quid magſ placitũ.quid magis lucroſũ.

Deinge de ipᷣa negociatiõe Yanifeſtũ

D½

p ipſa ẽ q ꝑ ſe ſtabilit pꝛudencaʒ iſtam
Quare ſic manifeſtũ eſt.ꝗa ſi negociato⸗
res nos eſſe opoꝛtet.qð ee ſine dſĩpendio

rerũnobis a deo cõmiſſarũ. noſtriſq; in⸗
numerabilibꝰ? piculis. neceſſaria ẽ nobig
valde pꝛudẽcia. Ipᷣa em̃ ẽ ꝓpꝛiũ lumen.q̊
diſpenſationũ ? negociationũ ⁊ obſeqo
r.officia illuſtraturatz regunt. ꝓpt hoe

it. PBagirx auté euidentiſſi
ma ꝑ ſe.⁊ cuiꝰ ignoꝛacia gladio et igne ex

6 56

tam crebꝛoonathei. nv. ⁊ luce.ix. De pꝛu⸗
deẽcia ſeruoꝝ in negociationibꝰ rememo

ratio fit. De dono vero ſciencie falla⸗
cia ⁊ deceptio falſoꝝ bonoꝛũ et etiã vero

rũ ꝓut tetigimꝰ ſupꝛa. fidẽ pleniſſimaʒ fa
cit.dũ innumerabiles inuoluit.Ab hmõi
enim fallacijs et deceptionibus nõ eſt ef⸗
t fuginu abſq; lumine reuelanteac detegen
teillas. Nõ ẽ inq; in adulta etate diu hic
viuentib?.

entib?. Eiſt ? alia tenebꝛoſitas no
parũ ꝑnitioſa moꝛtalibꝰ. qua vera ⁊ ma

gna bona nobis abſcondunt.falſ et mo

dicis bonis illudẽtibus nobis.delicie ſi⸗
quideʒ et diuicie pᷣſentes.honoꝛes gloꝛie
potencieq; falſi nominis.ſe ꝓ vert ac ma
gnis bonis oculis moꝛtaliũ vetuſtate ori

ginali caligatin. Pꝛo veris ac magnis bo

nis ſe ingerũt.atq; amoꝛe ſuo omnes ca⸗
piũt donec luminoſiuate doni iſtiꝰ.hmoi
caliginoſitas diffuget᷑. Nõ ẽ igit᷑ neceſſe

nerceſſitatẽ tam ſalutaris luminis. vel alia
radice vel alis ꝓbationibus aſtringi. u

manifeſtũ ac patentiſſimũ ſit tenebꝛoſita

— „½

re cõtraria capi totũ genus bumanum. ⁊
captiuari.et in eterne moꝛtis ꝑditionẽ tra

„

bi. Hac eniʒ tenebꝛoſitate creature dei in
odiũ hominũ facte ſunt ⁊ in temptatioeʒ

anime.et in muſcipula pedibꝰinſipientiũ

Hmõi muſcipule fallaciaʒ detegit lumen

iſtud hoꝝ laqueoꝝ ⁊ vinculoꝝ nexꝰ.virtꝰ
huius luminis aſſecat et diſrũpit.ymmo
vbicũq; illuxerit. ad ſplẽdoꝛẽ eius vt ſom
pniũ euaneſcũut. Donun vero intelleg⸗
ſtabilitur ꝑ ios modos loquẽdi.vmmo
loquelasvarias ſeu linguas.quibus deꝰ
⁊ bñplacita ſualet nobis ſalutaria àdam
mõ loquitur. Quid aũt nobis magis ne
ceſſariũ aut ſalutare q; intelligere dei bñ⸗
placita. ⁊ noſtre ſaluti neceſſaria.ꝓpt᷑ qð
legitur Pꝛonorbiog giſg. Acceptus ẽ regi
myniſter intelligens. Chaliter em diuine
volũtati obedire poterit.qui eam non in

telligit. Pꝛeterea omnia ſigna omnia

myſteria. omes figure inutiles erunt abſ⸗
hmõi dono.ſicut docet aplłs.pᷣmo ad
on. riiij. dicẽs. Si venero ad vos liguis
loquẽs.ꝗd ꝓdero niſi vobis loquar.aut
reuelatiõe. aut ſciencia aut ꝓphecia. aut
doctrina.et alia hmõi multa de hoci eo⸗
dem capituio legunt. Donũ vero cõ
ſilij neceſſitas occurrendi ꝑiculis ĩ nume⸗
ris fide indubitata neceſſariũ eſſe manife

ſtũ facitde ꝗabus multa ſupꝛa diximꝰ.Tu
gũt attende.qꝛ radices bweipis vbaiio

, arenene 2 1 fes r
2

₰ „ .
Prdr WErep Aſrſpes venie
„ De viirtutibus
nũ ſolũmodo cauſa bꝛeuitatis ibi apui⸗ tibi numerũ cogitare.hoꝛũ pᷣmũ eſtboni M
mus. Si quis autẽ dixeritꝙ qauemad tas abſoluta 2arne n ainee d fnusinf
odũ qnq; ſunt lumiaſeni coꝛpalis na uemur motu ſiue affectione amoꝛis. a—mo ſicsn
turalis.ita debent eẽ ſenſus ſpũs.id ẽ itel ris dico gratuiti puriſſimi et recuſſimi. mditiß
lectus quinq; lumina gratuita.vel quem Scoͤmẽ ſuauitas in vltimo delectãs ippbben
admodum ſunt quinq; lumina interioꝛa atq; refides et cetera hmõi operas in ani erſolür
naturalia in anima huana videlicetymha mas noſtras ad ſilitudinẽ et ꝓpoꝛtione,zʒ Conſuu
ginatio virtus eltems tina n emoꝛia. ràato coꝛpalis cibide quo in pᷣcedẽtipus multa oreins
Eet intellectus. Ita debent eſſe intellectus ſcripture teſtimonia poſuimꝰ.ſicut eſt gu ipaſt
quinq; lumina interioꝛa gratuita.volẽs ſtate et videle quonia ſuauis ẽ dñs.Etil⸗ arauin
Ehoc ſtatuere quinq; lumina ſupꝛadicta lud Eccłiaſti.xxiij. Spũs meꝰ ſup mel dul mmlc
rethoꝛica magis ſuaſionẽ et cõiectunram us. et hereditas mea ſuꝑ mel erfauuʒ.Et Paiüͤtin
ↄebilem allegat non phyſicam.aut theo⸗ iterũ.Qui edũt me adhuc eſurient.etꝗ bi ſtancn
logicam ꝓbanonem adducit. Cu autem buũit me adhuc ſicient.Et ilerũ in pſalmo. Genoin
attende in hijs ⁊ inuenies ꝙ ea que dixi⸗ Qm magna młtitudo dulcedinis tue do⸗ ſircht
mus veritatem habent ſubnixam firmis mine.et iterũ. Wemoꝛiã habũdacie ſuaui Ntomet
radicibus.et armatavalidis ꝓbatioibus tatis tue eructabũt.Pꝛopicr hac refectiuã henihiu
ZJam igitur ſtabilita ſunt quinq; lumi delectationẽ. et delectabiliſſima refecti3ʒ ioinen
na appᷣhenſiuarũ virtutũ.que ſunt fides dictũ ẽ Exodi.xxiii.Comederũt ⁊ bibeiůt fiasin⸗
pꝛudẽencia. donũ intellectus donũ ſciẽécie et viderũt deũ iſrael.O ſi de coꝛpali refe:· Reaßven
et donũ conſilij. de quibus manifeſtſi eſt cctione itelligeretur.ſupuacue ꝓꝛius dictũ Mümtunn
ꝙ ſine eis nec religioſe.nec laudabilit᷑ vi⸗ videret᷑. Eerciũ ẽ magnificetiſſima glo neihoin
uitur. Sine ſide enim nec religioſa vita. ria ſeu dominatiſſima illius maieſtas/ad ſoririhn
nec dei ſeruiciũ inchoatur. Sine pꝛuden⸗ quã ⁊ a qua cũ datur nobis eaʒ digne o Pene
cia vero. nec laudabiliter ei ſerniri v'ſine girare ſeu Oſiderare. mouemur honore Pinnch
detrimento atʒ diſpendio bona eius diſ⸗ ſeu veneralione. Tres er o ſunt affectio⸗ Misy
. penſarivel fructuoſe negocian manifeſte / nes nie in ip̃m m ipᷣm videlicet amoꝛ et moigfe
impoſſibile ẽ. Sine dono vero intellectꝰ hecẽin eun inqntũ bonitas ſiue bonꝰ. Se nun
Sinulea neceſſaria atʒ ſalutaria ioſamq; /ũda eluries ſeu ſitis qᷓs ꝓvna reputam⸗ ſugni⸗
ſalutem multipliciter adiuuancia lateant ipa delectatiõe refectiõis ſue.et ðᷣ his Nclie
Anerir patet.myſteria ſcripturaꝝ foꝛmas( ¶ dicit in pſal.Quemadmodum deſiderat unan
ſacramẽtoꝝ et alia ſigna intelligibilia in⸗ ceruus ad fontes aquarum.ita deſiderat inn
fuenlibus. Dono ſclencie vero. quibꝰillu anima mea ad ę deus. Silr ⁊ illud. Siti uſti
ionibus ac deceptiõibꝰ falſoꝛu minimo uit anima mea ãd deũ fontẽ viuũ.De e⸗ ann .
rũq; bonoꝝ pateamus. Similiter ⁊ malo fectiõe vero vtraq; dictũ ẽ illð. Gaciãboꝛ nne
rui nulli intelligenti dubiũ cuz a it gloꝛi Ci quis au ſrnl
ulli intelligenti dubiũ eſt. Donum ve cuʒ apparuerit gloꝛia tua. Siquls au Pri
12 nõ habẽtes quot et qnta pericu Otem dixerit quia pulchꝛitndo etia eius eſt . ge o⸗
il ineualibiliter circudent æ oblideant ſo ſcᷣm ſeipᷣm. Reſopndemꝰ.quia delecta⸗ n D
li noꝛunt quibꝰ ẽ data videre illa. Ex hijs tio in ipᷣm ex pulchꝛitudine ipᷣiꝰ viſusſpiri ueipen
igitur apparet neceſſitas ſimul et vtilitas tualis ẽ.id ẽ irtus noſtre intellecriue.quẽ nulen
quinq; hmõilulnum.hoc eſt virtuuum admodũ delectatiqxx pulchꝛitudine cor⸗ W
Appꝛehenſiuaruium. poꝛali vi ſus ipius coꝛpalis ẽ ſiue ſm illũ. acſnd
.EFlfectiuarũ autem ſeu motiuari ſi adiecerii:quia amoꝛ ẽ in illu.ex pul⸗ guſtkn
A virtutũ ſtabilitio q;tũ nobis vide chꝛitudine ſiue m pulchꝛitudinem Juxta .
gEe Datur.non eſt nobis poſſibilis qð legitur Sapiẽcie. viij. Am atoꝛ factꝰ ſũ inuut
hic niſi per vias quas dicemus. Harum foꝛme illius. Quẽadmodũ em pblchꝛitu⸗ Nn
vVng e et ma per res ip̃as a quibus etin do oepal⸗ amoꝛem gignit intuentibꝰ ea nnline
quas ſunt motus earu.⁊ inter illas deus naturaliter. Sic et incõpabũuiter fortius nunettſ.
natnue quoniam exneceſſitate aliq moõ pulchꝛiludo illa ita intuentibus illa amo W
poſſibile ec eein änimas noſtras nõ ẽ re ſui generabit. Beſpoõd em tibi.qa N
no e eẽ motus noſtros vel afiectiöes nihil ꝓhibet amoꝛẽ eẽ in ipᷣm inqntuʒ eſt N
Ain in fner. er vno triũ modoꝛuʒ.aut pulchꝛitudo.cuiꝰ aſpectus vt dicit Aug. ugliripi
Se⸗ ſ ſunt ſcõm ipᷣm hoc ẽ ratiõe eoꝝ nobis ꝓmittit et amoꝛ. vnde amatoꝛma ſettric⸗
Aei⸗ ſunt ꝑſe ex hec Iria ſunt ſicut fas eit æime videtur eẽ pulchꝛitudinis indutum fiini
. *
—

iint
uctenn
Nmnerpr
on

dänen
lumlut
Smnen
Lnmcdanm
ccluit
tiningin
atninn
babücini
Dparba
nAdcnü:.
oe r
Giicaiſine
lusnaieſeg
seiz dien
owonur botoſt

grolonnd
ensed
böſter
nolnttn

inifi

Piis
riin .
dundne,

6 9*

cxxuij

942

vpulchꝛitudo.ſicut uppet ex. viij. Sapiẽcie.

Amatoꝛ factus ſum

ſpecies amoꝛis ẽ.⁊ vocauimꝰeũ amoꝛe
venditũ pᷣcio ſcilicet voluptatis. nNihil au

. actus ſlum foꝛme illiꝰ.Et iam di BSeptit
ximus in pᷣcedẽtibꝰqꝛ amoꝛ hmõi q̃dam Gae dei bonitas vt boniia

tẽ ꝓhibet pulchꝛitudinẽ bonitatẽ eſſe.ſei,d

per ſolũ viſum cognoſcibiẽ. Intant igr

ẽbonitas inqntũ conueniẽs affectui nro

Poc ẽ inq̃ntũ mouẽs ad piũctionẽ ſuivir
tutẽ noſtrã motiuã.Bonũ eĩ ꝓpᷣe ẽ ſic de⸗
clarauimꝰin tractatu ſingulari de bono⁊
malo.qð ẽ ꝑ ſe motiuũ nri affectus ⁊ hoc
p ↄiuctionẽe ſiue vnitionẽ ꝗᷓ vnitio nõ ẽ ni
ſi amoꝛ. Malũ vero econtrario videlicet

qð ẽ motiuũ nr̃i affectus ⁊ hoc ad diuiſio

nẽ ⁊ elongationẽ ab ipᷣo.Quare ſicut crea
toꝛ bonus ẽ delectabiliter in vltimo ſcom
aſpectũ ſpualẽ ratiõe pulchꝛitudinis ſue
ſic ẽ ex ipᷣo ⁊ in ißm amoꝛ hmõi. Et ſicut ẽ
beñeſicus in vltimo largitatis ⁊ effluecie.
Sic ex ibe ẽamoꝛ ⁊ in ipᷣm naturalit᷑.quẽ
diximꝰſupꝛa naturalẽ.Et ſicut ẽ bonus in
ſemetipᷣo in vltimo gracioſitatis. Sic ẽ ex
ipᷣo ⁊ in ipᷣm amo: gratuitꝰ? etiã naturalit᷑
ꝓpter hoc. ꝙ hmõi amoꝛẽ rectiſſimũ gra

potentis volũtatis ſue.Tres igit᷑ ſpecie
amoꝛis ſicut ſupꝛadiximꝰſunt.ex ipo ⁊ in
ipᷣm naturaliter.hoc ẽ qntũ eſt de natura
ſua et nr̃a.niſi noſtra naturã oꝛiginalłaut
aduẽticia coꝛruptio impediret. Jam igit
numerauimꝰ tibi ires ſpecies affectiuarũ

virtutũ.q̃ ſũt in deũ ſᷣm ipᷣm.hoc ẽ ratiõe

eoꝝ qͥ habetꝑ ſe. Per ſe qñ ẽ bonꝰ quoli
het riũ pᷣnominatoꝝ bonoꝝ in vltimo.ꝑ

ſe ſapð: in vltimo ſuauitatis.p ſe pꝛecel⸗

lens in vltimo eminẽcie et altitudinis.Et
ꝓpter hoc ſunt in ipᷣm et ex ipᷣo amoꝛ.ſa⸗
poꝛ ſiue ſapiencia ſiue ſapoꝛrabilitas.ho

noꝛ ſeu veneratio. Quarg vero affe⸗
ctionẽ pariũt beneficia ipius in nobis. et

hoc noĩatur ꝓpᷣe grawmudo.cuiꝰoꝑatio
ꝛia vſitate vocat᷑ actio gracian, Qui
tamvero ⁊ ſexta operatur eiuſdẽ bonitas
⁊ mala noſtra quodãmõ.videlicet timo⸗
rẽ et ſpyem. Eimorẽ em̃ pene nobis incuci
unt mala nrᷣa.q vel iam fecimꝰ el credi
mus nos feciſſe.aut enã an ea ferimus
dubitam⸗. Jimoꝛẽ aũt offenſe mala que
nobis inſidiant᷑ quodãmõ nobis incuci⸗
unt.licet vterq; iſtoꝝ timoꝝ dei donũ ſi⁊

affectionẽ ſilr opatur non ꝗ
89:ſʒ magis ſapi⸗

vencia lucidiſſime ⁊ iugiter intuẽs omĩa.ſi

videlic; in pᷣatria. neutra iſtoꝝ timoꝝ erit
e

cut dicit apł's ad hebꝛeos. Nõ ẽ vlla crea

tura inuiſibilis in cõſpectu eius. oĩa eniʒ

Oculi dñi multoplus lueidioꝛes ſuꝑ ſolẽ
circũſpiciẽtes omnẽ viã homiũ ⁊ ꝓfundũ
abyſſi.⁊ hominũ coꝛda intuẽtes in abſcõ

ditas ꝑtes. Et alia ſilia de hoc multa legſ

in ipᷣo textu ſcripture Boeciꝰaũtt in fine li
bꝛi ſui. Magna inquit ẽ nobis indicta ne

ceſſitas ꝓbitatis niſi diſſimilare velimꝰ:

cuʒ omnia agamꝰ in oculis iudicis cũcta

cernẽtis. Pudoꝛem iſtũ id ẽ virtutis iſtiꝰ

nuda ſunt ⁊ aꝑta oculis eius. Silr et SEc
cleſiaſti.xxii Dia videt oculꝰeius:⁊ iterũ

motuʒ incuciũt nobis mala nr̃a: vt large

accipias mala:ita ꝙ etiam diminutio bo

noꝝ noſtroꝝ malũ intelligat᷑. Neſcit eni,

erubeſcere ꝗ ſola mala ſua erubeſcit ⁊ de

fectũ diminutionẽq; bonoꝝ nõ erubeſcit

Sicut em̃ turpe ẽ male agere ita ⁊ nõ be⸗

ne agere et minns bñ agere q; deceat vel

lia affectio a timoꝛe ꝙ eo ꝙ ſeneca diẽ
verecũdia ẽ iuſte repᷣhenſionis timor.

. 1 ectiſtimu gre poꝛteat Qꝛ ſi ꝗs dixerit qꝛ pudoꝛ nõ
uis et dono infundit iuxta bñpłcitũ n KAS

Riñdemus ad hoc duobꝰmodis.Pꝛi

mũ quia verecũdia cũ ab eo qð eſt vereri

expᷣſſe dicta ſit:ꝛnõ aliudẽ verecũdia quaʒ
verencia ſeu reuerẽcia. Reuerẽcia aũt nõ
aliud q; timoꝛ reuerẽcie. erũ ꝗa pudor
fuga ſpiritualis eſt quemadmodum etti⸗

moꝛ idemvidetur eẽ pudoꝛ et timoꝛ. Ueꝝ ☛

ſciendũ ẽ tibi quia pᷣmus ac nobiliſſimus
timoꝛ fuga ẽ pene ⁊ inquiſitoꝛ euaſionis
ab illa. Secũdus auũt timoꝛ ẽ offenſe ⁊ in
quiſito: declinationis ab illa.Et vt veruʒ
dicamus. Limoꝛ pene declinatio ẽ pene.

declinatio inq; ſpualis. Silr ? timoꝛ: offẽ

ſe declinatio offenſe. Rinis autẽe vtriuſq ʒ
intũ ẽ ſed pᷣmi timoꝛis Gun a pena. 135

vero tutuʒ ab offenſa. Limoꝛ aut reuerẽ⸗
cie ſic fuga ẽ ſed magnitudinis aut altitu

E⸗

dinis.hoc ẽ ab illa. Finis aſt hmoimo

tus ꝓpꝛia paruitas aut depᷣſſio eſt. Nihil
em̃ aliud eſt reuereri magnũ aut aliũ ali⸗
quẽ quã ↄſideratione magnitudinis aut

altitudinis ipius inter ꝓpᷣe paruitatis ac

inferioꝛitatis limites reſilire. Ex quo acci
dit interdũ tanta coanguſtatõ quibuſdã

48

pncipaliter ab ipᷣo tantũ no em tanta bo atqʒ depᷣſſio.vt in conſpectu ſapientũ vel
na efficere ſufficiut mala nra qo inde ma parũ aur nihll ſe ſcire ſenciat et inconſpe⸗

nifeſtũ ẽ.qꝛ niſ omnino mala ceſſauerint
. —ℳ

ctu eloquẽciũ pene elingues efficat᷑. Quẽ
1 i

Sðð

admodũ accidit moyſi.Eodi.iiij.vbi di⸗

rit moyſes ad dominum. Ex guo locutus

es ad ſeruũ tuũ.impeditioꝛiꝰ ⁊ tardioꝛis
lingue ſum. Simile ẽ et illud Trenoꝛũ.iij.
Ego virvidens paupꝑtatẽ meã in virga in
dignationis tue.Eſt em̃virga indignatio
nis dei.hoc ẽ ex flagello altitudinẽ atʒ ma
gnitudinẽ diuine potẽcie conſiderãs pau

pertatẽ ſuam.id ẽ paupꝑtatẽ et inferioꝛita⸗

tem defectũq; omimodũ dare vidit ⁊ ſen
ſit.Erubeſcencia vero ſiue pudoꝛ eſt fuga

aſpect' ſiue viſus et declinatio ab illo. Fi

nis auteʒ hmõi fuge abſconſio ẽ ſiue lati
bulũ.ſiue non apparitio eius quod vide

i fugiebat. Quia ergo mot determi⸗
naãtur diſtinguũtur et diuerſantur penes

terminos et blagas.manifeſtũ ẽ quatuor
iſtog motꝰ.vidęlicet timoꝛis penetimorj
offenſe.timoꝛis reuerẽcie et pudoꝛis ſiue
erubeſcencie diuerſos eſſe motus diuerſi
tate eſſenciali atq; ſpecifica. Quare ⁊ pᷣn⸗

prem ſ afferones ded Pne 3 ſar n α⁵ srseN Sνtν“ Fos. mal zo un

virtntibus

lanimitas.remiſſioq;ꝛ tepᷣlditas excitan=

animatur ro boꝛãtur ac tendutur magnifſi

cencia diuinarũ ꝓmiſſionũ ſicut pſal.di⸗
viſſe videtur de ſeipᷣo vbi ait Inclinaui coꝛ
meũ ad faciendas iuſtificationes iuas in
eternũ ꝓpter retributionẽ. Quẽadmodũ
enim quondam populum hebꝛeoꝛuũ alle
xrit et attraxit ad cultũ ſuũ deus ꝓmiſſioi
bus tempoꝛaliũ. ⁊ cõminationibus ↄtra

ris conuertit ab ydolatria et alijs malis.

Dicet populum euangelicũ aliiciendũ ⁊
attrahendũ dixit ꝓmiſſiõibꝰeternoꝛũ.vt
quos dei amoꝛ et bonitas ſincera ad dei
cultum per ſeipᷣas gratis non inducerent.
ſaltem magnificencia ꝓmiſſionũ celeſtiuũ
alliceret et quodãmõ mercaret. Nec du⸗
biũ ẽſſacras ſcripturas frequẽttibꝰ etin⸗
telligentibus ꝓmiſſiones illas tempoꝛa⸗
liũ figuras fuiſſe ꝓmiſſionum iſtarum.

ie nõ aliud ẽ quã honoꝛ. Reſpondemus

Di gs vero direrit quia timoꝛ reuetn

cipia eoꝛũ ſimili diuerſitate diuerſa eẽ ne ( Auia indubitãter errat cum honoꝛ euidẽ⸗

ceſſe ẽ. ab alio em ad aliud mouet pudor
ᷓ; limoꝛ ſᷣm vnamquaãq; ſpecierũ ſuaꝝ pᷣ⸗
nominatarũ In vniuerſo igitur ſeptẽ
ſunt affectiones in deũ.tres quidẽ in ipᷣm
ſm ipᷣm.videlicet honoꝛ amoꝛ et ſapoꝛ vt
ita dicamꝰ.Quarta pure ex bñficijs q̃ ab
ipᷣo ſunt velut redundancie ex ipis in illuʒ
⁊ hoc nominat vſitato vocabulo gratitu
do. Quinta in ip̃m exoccaſione maloꝛuʒ
noſtroꝛũ videlicet timoꝛ.ſcdᷣm duas ſpẽs
ſuas pᷣmas.Maia em̃ noſtra ſunt ⁊ pecca

ta et offenſe in deü. Serla vero pudos vr
diumus qui mouet ab aſpectu ſiue intui
tu ipᷣius dei ad latibulũ ſiue ad nõ appa⸗
ritionẽ feditatũ noſtrarũ. quod latibuluʒ
confeſſionẽ ſiue reuelationẽ ipᷣarum ſepe
os meminimꝰ nominaſſe.Septima ve⸗

—

ro ſpes ẽ venie libationis et gracie.cuius

motus nõ ẽ ſine occaſione maloꝛũ nroꝛũ
ſicut ſupꝛa tetigingis. Nemo em̃ ſperata
deo veniã niſi culpe qua agnoſcit. nemo

liberationẽ niſi a malo vełin quo ẽ.vłqð
ſibi imminere cognoſcit. nemo graci ni⸗

ter motus in deuʒ ſit inqntum honoꝛ. Ti
moꝛ vero reuerencie ab eo ẽ.nõ ſolum ſic
auctoꝛe.quia de hoc non agitur ſed etiazʒ
ſicut termio. Reuerẽcia em̃ ẽ ſicut ſeceſius
ymmo ſeſſto ſpiritualet dacio lod.qᷓ ma
ioꝛibus cediet dari locus ↄſueuit. Quem
admodũ eniʒ videntes maioꝛes noſtros
cedimus eis et damus locuʒ eis.coangu⸗
ſtantes noſipᷣos coꝛꝑaliter ſeu lralit᷑. Po
noꝛates aũt ad eos quos honoꝛamꝰ.⁊ in
eos potius ſpiritualiter mouemur. nec

cõtradicimꝰ nobis ꝙ dicimus ſeptẽ iſtas

affectiones. id evirtutes affectiuas in pe⸗
um eſſe intelligẽtes velut terminu. eu; di⸗

camus aliquas eſſe ab ipᷣo veluttermino
quonia terminuʒ intelligimꝰ large videlʒ
determinatiuũ quodcũq;.Cũ em ꝗq timet
dicimꝰeſſe terminũ timoꝛisnon in quem
ẽ finaliter.ſ&i in quem ẽvt ita loquamnt
materia liter pꝛo eq determinat quodã

modo limoꝛẽ cũ didtur imeo deũ.termi

nus em̃.in quẽ finaliter quicũq; motus ẽ.
itlud ẽ cuiꝰ acquiſitio per ſe intẽdit᷑. Qua

ſi qui defectum ꝓpꝛiarũ viriũ a placen⸗ Nopter eo acquiſito cemſſat. Quoniam

duũ acſerniendu eidem cognoſcit. Spes

autè retributiõis et gloꝛie nõ videt habe
re occaſionẽ a malis noſtris cuʒ exbonis
meritis magnificentiſſimaq; dei bonita⸗
gd noro enulta me Ma is ſerenn
rmne mercedis retributio. Herum ma
noſtra nõnullã dant occaſionem diuinis
ꝓmilſſionibus.Co:poꝛ em̃ noſter et puſil

git neceſſe ẽ oẽs affectiones ꝗᷓ in deũ ſũt
affectio bin rectas zarole⸗ in enbi,
pter ipᷣm. hoc ẽ ſine Shatone eneficioꝛũ
aut cũ cõpatione benefitioꝛũ.et hoc iterũ
duobus modis.videlicet aut cũ occaſiõe
maloꝝ nr̃oꝝ aut ſine occaſiõe ⁊ ſine occa

ſione ꝓpt᷑ bñficia gratitudo.Cũ occaſiõe O

vero ſimoꝛ ſpes et pudoꝛ vt dirimus.ho⸗

Aungel
Nobeas
uutt
Nohenig
leuccvlo
eia
Pienrresi
ndu
“
ſöhtent
nigae
wrig⸗
Pne⸗
am
nt
Noneno
uen⸗
lolauc.
orinn
Moeña
enhuen⸗
heeſit
4 licienth
Mhwerde
Glſedſöeſe
Pufineten
Vnſeſtd
ſoſlmi
ſenihie
Mrſtunſi
hnnnſenn⸗
ruſfeniͤe
hape

—,—
=165

= =
— ==ẽ =
= .

A
miſa,
RDrr

nn

D
An n
fmi
M
Wsneridun
es
ionna
niaem
e Rehnen
tambond
Wnunhe
liͦer
onagiurſecs

tſared

Adece
asgend lu
Snaiotne
slhete
itrſeuſt)
vsboesn
Mouen 1
innsſc⸗
eſaniutn
Uommini d
en⸗

Ce
bauank.
WrN
ummän
S“SM

ißp̃ius dei ꝑſe nõ niſi tribus.

noꝛ vero amoꝛ et ſapoꝛ in ipᷣm ſcõm ipᷣm.
Mala vᷣo nra nõ niſi in tribus geneſibꝰ
inneniunt. videlicet culpe pene defectus.
Manifeſtũ ẽ ſeptẽ affectiones ſiue ſepteʒ
affectiuas virtutes noſtras poſſe eẽ ĩ deun
cu mala nr̃a nõ dant occaſionẽ niſi tribꝰ
bñficia vᷣo ꝑ ſe niſi vni. Cõſideratio vero
uo niã
ant res qᷣ pᷣter ipᷣm deũ ſüt. Aut noſibi ſu⸗
mus aut ppter nos facta ſũt aut anobis
iunt. neceſle eſt omnes affectiones nias

Aiſta tria genera ren caderevidelʒ vłinos

vel in ea ꝗ ꝓpter nos facta ſũt vel in pa
noſtra cadere/ ipie iſta nõ ſeꝑamꝰ nos
ab angelis qꝛvirtutes eedẽ pene oẽs ſunt
nobis et angel. Nõ em alie ſutvirtu⸗
tes aut naturales aut gratuite ageloꝝ q;
noſtre/ niſi ppauce quales ſut fides ſpẽsdq
apud eos locũ nõ hñt. Ubi em̃ lucidiſſia
eſt ac pᷣſentiſſima cognitõ.nõ ẽloc⸗ fidei
vbi aut res ipᷣa pñs nõ ẽ locꝰ ſpei ſic dicit.
Pnns Quod em̃ vidʒ quis quid ſperat.

milr ⁊ videre ꝑ ſpeculũ et inenigmate

nõ cõuenit gloꝛie future.ſicut dicit apoſt.

tus ſum. SFoꝛſit auũt ſut ⁊ alie virtutes ſe
dona quas glłia patrie ꝓpter eaꝝ imꝑfec⸗ j 2
te ſm diuerſitatẽ terminonꝝ q ſũt vt ſupra

———

Ixiij.]ad chorin. videmꝰ nũc pſpeculũ et
inenigmate.tũc aũt facie ad feciẽ.Et iten
Nunc cognoſco ex ꝑte tũc aũt ſiẽ ⁊ cogni

tionẽ nõ patit᷑.ſicut eſt timoꝛ offenſſe.qui
vſitate vocat filialis ſimilr et timoꝛ inicia
lis.Cauſa aũthmoi in iſtis duabꝰ virtuti
bus ẽ imirta omino timoriſecuritas In
tuto em̃ erimꝰ et a pena esab offẽſſa. cum

F alceratra eaꝝ multitudine ſtataillius glie/
ttigere ĩpoſſibile ſit. Pꝛimũ igit nobisi
uiredũ erit hic.quod affectiões inos in⸗

nicẽ habere debeamꝰ. Quia igit affectio
nes q res ipᷣe ſũt.et arebꝰ ipis impᷣmunt᷑
diuerſitatẽ rerũ ipᷣarũ ⁊ numan ſecũt᷑ Ne
ceſſe numen rerũ ſcm ſpẽm ſiue ſtatũſi
ue diſpoſitionẽ ſcõm Auã gratiue ſũt affe

nionũ.eundẽ eẽ quã et reru ſiue diſpotiſi⸗

tionũ hm̃oi Et qm rem vna cõtgit ieẽ mul
toꝝ ſtatuuʒ ſiue diſpoſitionũ taliũneceſſe

ẽ invnã eandẽ rem ſiue exilla multas eſſe
hmõi affectiões.verbi gracia.mñvnꝰ et
idẽ hõ. et ho eſt. ppter gð et debet ei ab
vnoquoq; dlioꝝ dilectõ.et pꝛiceps aut pᷣ⸗
lat ẽ.ꝓpter qð debet᷑ eihonoꝛ.reuerẽcia
et obediencia.et ſubditꝰ eſt. ꝓpter qð de
bet᷑ ei eruditõ diſciplia et defenſſio.et in⸗
terdũ aduerſariꝰ veritatis ꝓpter qðvt ita
dicamus debet ei cõradicto ⁊ interdum

cxxv

„

miſervł ſpũaliter vł coꝛpaliter. ppt᷑ qð deę
betur ei miratio. et ſi facultas adlſit etiã
ſubuentio ipemet omniũ alioꝝ ſocius ẽ
ad minus nature. Interdu aut et foꝛtunę

qñq; aut et gracie.ꝓpter quod debent ei

fides veritas et equitas. JFoꝛtune autem

ſocietatẽ large intelligim? vt etia in bello
in negociatione in menſa in itinere ſocie
tas iſta intelligat Interdũ ſancus énon
tm ſanctitate gre gratũ faciẽte.ſʒ ſactitate
ſacramentali. ꝓpter qua etiaʒ ſi ſola eſſet
debet ei veneratio el ꝓphanatiõe elõga
tio. Uides ergo enta multitudo et varie⸗
tas bonarũ affectionũ oꝛit in eundeʒ hbo
minẽ ex multitudine jeu varietate ſtatuũ
atʒ diſpoſitionũ ipius.licet aũtita dixeri⸗
mus nõ ignoꝛamꝰquin eruditio coꝛreco
defenſio poſſint eſſe ex vna et eadẽ af⸗
fectione et etiã ex diuerſis ſicut ex charita⸗
te poſſunt eſſe ꝑ ſe vel ex pietaĩe ſola. vlex
ʒelovel ex iuſticia tãq; ex debito offici pa
ſtoꝛalis ex oĩbus iſtis ſimul.ex ſolo etiam
honoꝛe dei oẽs poſſent ee Debes etiã
ſcire. qꝛ non intelligimꝰꝑ hec ꝙ diuerſita
tẽ diſpoſitionũ hmõi ſequatur diuerſitas
affectionũ. quẽadmodũ oñdimꝰ de app⸗
henſionibꝰ et maxime in tractatu de fide
Sed reuera diuerſuas affectionũẽ.quo⸗

—

niã affectiones oẽs motꝰſũt ex neceſſita
dixim⸗ a q ⁊ in q;. Queadmodũ motus
pietatis eſt in leniend ſiue tollenda miſe
riã alienã. motus iuſticie in reddendo qðᷣ
ſuũ ẽ alij. Motus beniuolẽcie in alienum
bonũ vłaugendũ vł ↄſeruandũ vłdefen
dendu. Motus ʒeli in tollenda vl ꝓhiben
dã dei ↄtumelia. ⁊ ad hũc modũ de alis
Motus fidelitatis ⁊ veritatis ↄ fraudem

atʒ mendaciũ q̃ indubitãter ambo ſüt ꝑ⸗

tes iiuſticie et inigtatis. ⁊ ad hunc modũ
ſe habet de alis. Quia igit molus di
uerſi ſunt ex neceſſitate Aru fiues diuerli.
erũt ex neceſſitate pᷣncipia eorũ ĩmediata
diuerſa pᷣncipia em eadẽ remota poſſunt
eẽ diuerſoꝝ motuũ eadẽ et etia contrario
rũ motuũ.Hoc ẽ quado motꝰlicet diuer⸗
ſi ſint vel etiã cõtrarijin hoc ſaltẽ vniunt
qð vterq; eoꝝ. vel alibet ſi plures ſũt duo
bꝰ via ẽ ad acquirendũ finẽ.cuiꝰ acaſitio
p eos intẽdit᷑.verbi gra.Cũ aliꝗs intẽdit
vrlargus appeat vel de largitate laude-
tur, manifeſtũ ẽ ipᷣm interdu furari rape⸗
re vel alias male acquirere ei ſic acquili⸗
ta largiri. icet ergo co wrarümor⸗ int ra
congle in

hancfamẽ non inteiligimus niſi deſideri

—

De virrtut ibus

Pereetlargt ni tamen in hoc vniunt apud ciatur reliquũ vel repudietur. Quõ ergo
moi homines ꝙ vtrũq; viasſt ad finez enit quod nõ eodem habitu amoꝛ:is ama

id eſt vanitatem gloꝛie quã intendit.vtrũ plectetur alterũ contrarioꝝ et fugietur re⸗

q; enim ꝓpter hmõi finem facit. Sed hic liquũ. Pꝛeterea ex eodẽ pᷣncipio motꝰ

amoꝛ vane laudis. pꝛincipium remotum voluntarij exeunt motus contrarij ſcilicet
eſt ad vtrunq; naturaliter. Pꝛincipiũ em̃ in ſurſum et deoꝛſum. et in ante et retro.

ꝓpinquum et immediatũ rapiẽdi auari⸗ dertroꝛſum et ſiniſtroꝛſum. Amplius.
cia debet eſſe ſiue cupiditas au todium ſi Ponamus ꝙ iſta nõ habeat niſi habitũ

„ „

ue ira in eũ qui ſic dampnifitaet. anmoꝛis ad aliquod bonũ.et nullũ habe⸗
. üs autẽ ita ſe habentibus facile ? at habitũ ad contrariũiſiue ſit poſſibile ſi

ſpiritualis atq; ſacietas ſiue faſtidium:et habebit illud. Cum igr nõ ſit apud eũ ali

um. Lontrariũ autem deſiderio non inue rioꝛũ q; amoꝛeerit ex neceſſitate iſtud odi⸗
nunus niſi ſacietatem atq; faſtiduim ſiue um ſiue odire er amoꝛe habituquo amat
abhominationem. Niſi quis dicat pua⸗ eius contrariũ.nõ eſt igit᷑ neceflariꝰ aliꝰ

tionem deſideri contrariaʒ eidem. Et de habitus qᷓ; amo: poſitus ꝓpter odiũ con
amoe iam expediuimꝰ nos. quia virtus traru eius quod amatur. Et hocꝗqdej
eſt ſcðm vnamquaq; triũ ſpecierum ſua⸗ Kie viſum eſt pᷣdictis rationibꝰ.eri⸗/

rũ. Nerũtamen amoꝛ qui eſt in quodcun abet v⸗
ꝙ; aliud ꝓpter deuʒ.ex eodẽ habitu amo/ vdetur quod em̃ alteruʒ contrarioꝝ ex alte
ris eſt ex quo eſt motus amoꝛis in deum. Vro naturaliter ſi impoſſibile ẽ.quare im⸗
Beneraliter enim motũ in finem.⁊ motũ poſſibile eſt ex amoꝛe eſſe odiũ vlex odio
in viam ꝓpter finem ex eodem p:imitiuo amoꝛeʒ. Siltr ex eo qð eſt amare non erit
motiuo eſſe neceſe ẽ. Amoꝛ ergo in den odire aut econuerſo. Amp

⁊ in homines ꝓpter deũ idem habitꝰeſt amoꝛe eſſet odiũ oꝑteret ex neceſſitate ſilr

EFodem modo ſe habet ⁊ de honoꝛe quo exodio amorẽ eſſe etnõ eẽt digniꝰ. vt eet

inuicem nos honoꝛamus ꝓpter deũ. Si ſolus habitꝰ anpoꝛis ꝓpter amareet odddi·
militer ſe habet et de pudoꝛe ſi in aliqͥ cJ⸗ re ; vt eſſet ſolus habitus odij ꝓpter euaa⸗
ſu hoc repeniri poſſet ꝙ erubeſceret quis dem. Dicimꝰi it. qꝛ reuera duo habitus
intuitũ hominũ ppter intuitum dei. Affe⸗ boni ſunt caã aut in hoc ẽ.Quia quemad

gio igitur amoꝛis in nos inuicem nõ au- modũ in rerũ vniueſitate inueniunt dili⸗
get pᷣſcriptum numerũ affectiuarnz virtu⸗ genda vel ꝓpter ſe vł ꝙot aliud ſic ⁊ odi

tum. Similiter neq; honoꝛ. Deodio enda. Et ſici quedãa diligere pcipimur le

; amoꝛ. Heq; elim contrarietas multi- ia ꝑſe ⁊ ꝓpter ſe odſda ſunt et ſi nulla le

„ anotegeci abet an virtus ſit alia ge dei ſicz queda odire.icia em ⁊ pecca

licat diſciplinã neq; ſenſum. Eadẽ quip ge pcipetur nullus honoꝛ inde dei ſeqre⸗

pe diſciplina qua cognoſcit᷑ ſanuʒ et ea qᷓ tur. Et expſſe vtrũq; habitũ poſuit q dinit

ſani ſunt cognoſcitur egrũ et ea que eius Iniquos odio habui et legẽ tuam dilen.

ſunt quomodo ergo non eodeʒ habitu ̊ Mec tante paſſioni boni odii q; de habi⸗
amatur alterum contrarioꝛũ odietur ⁊ re tu ipᷣius e laudaſſetet quaſi iactaſſet p-o

liquũ. Similiter eadem virture ſobꝛietas pheta.niſi ⁊ hãc virtuoſam et illa eẽ virtu
et ſumitur cibus ad neceſſitatẽ. et abſtine tẽ agnoſceret cũ dicebat nõn?᷑ q oderunt
tur a ſuperfluo. quomodo ergo nõ eadẽ te dne oderã et ſuꝑ inimicos tuos tabeſce
vutute amabitur alterũ contrariorum. et bãa. Perfecto inꝗt odio oderaʒ illos et ini
odio habebit᷑ reliqdun. dꝛeterea cum ici facti ſunt mihi. Qꝛſi dixerit qauig
eodem guſtu ſapiat alterũ contrarioꝛum V qꝛ ſi odiũ eſſetvirtus eẽtactus eius legep

et deſipiat reſiquũ appetatur alterũ et eij geptus. Bñdemꝰ q; lege p̃cepi eil.ic

tibi videre et numerare redas af ue impoſſibile.Querimus qualiter iſteſe
fectiones que ſunt vł eſſe poſſunt habebit ad contrarium pᷣdicti boni cum
hominũ innicem vel in alterutrũ. Oſten fſi manifeſtũ quia nõ amabit ipᷣm ſed ne
dimus autem hec etiam tibi alia via.⁊ di q idifterent᷑ ſe habebit ad illud cũ amet
cemus. ꝙ vis noſtra concupiſcibilis non eius contrariuʒ. Uel odio igitur habebit
eli ſuſceptibilis niſi ſex affegionu que ſũt ipmyvel amabitillud. Nõ amabit autem
amoꝛ ⁊ odium. doòloꝛ et gaudium fames illud cũ amet eius contrarium odio erge

us habitus circa alterutruʒ hmõi conun

as autem ocõtrario ſe habet vt nobis vi

ſſetur per
(icuican
glohabel
rkileſa
Anß
uſtoaus
ſeeſtlare
lemnoho
(ociuey⸗
lenenur
elue
lgeniste
ſiehee
hnöſgen
gis ⸗
Llgraus
Myfrhsie
Gralni
(hocicon⸗
nn iaci
wenſo⸗
ſtconnän
duennuds
ſöakgann
Wnde
Rahae
iciric
Moge
Nde
Eeniel
hasn
huche
olsan
Ninne
lin
nle⸗
N A
nlthonz⸗
mtae⸗
utocie
iendeh
maimi
Gkiſch
lnpliin
fiirg

Wa na
iznn
änieneg
dedenni
ndani
müſneſtni
Wsagint
amabtönte
Arn de

niſtgtit

wumri
rbaricn
ti en⸗
Nins ot⸗
risnin/
Crcketi
rcat

ocio habebis inimicũ tuũ Expᷣſſe at dici
tur Eccleſiaſti.nimis odito execrationum

—

vtiq; nobis ita eſſe videt᷑.

re et odire eſt vnus habitus.ſe remotus
⁊.qui nec ẽ amoꝛ nec odiũ.ymmo eſt pᷣor
vtroq;ʒ et vocatur ſimpliciter bonitasð ᷓ ad omne bonum. et contra omne maluyyx

ctenda bona paratũ. et ad eicienda con⸗

peccata et hoc cõlitetur vniuſcuiuſq; itel⸗
ligentis coꝛ tanq; ſcriptũ in ſeibo natura⸗ W
liter. Hoc autem lex diuiniſſima ẽ. quère dum. Oꝛ ſi dixerit quis.quia ſufficunt
. ad hoc particulares habitusverbi gracia
plius. Amoꝛ vicioꝝ ⁊ peccatoꝝ ẽ viciuz pꝓ CLaſtitas ſufficit ad bona que ſunt caſtita

teſtatur veritas Math. v. Audiſtis inat benigla & Hallens inqait grego. vt ma

e dictũ ẽ antiquis. diliges ꝓximũ tuũ. et los toleret Rnigna eſtvt etiam quos poꝛ

a ſit aclus ꝑ ſe laudabilis ⁊ bonus erit ex inusis e dile
neceſſitate ꝑ ſe alicuiꝰvirtutis Amoꝛis au tionis non extinguit nec minuit Siqʒ
tem nõ poteſt eſſe ꝑ ſe quare erit virtutis. ratur quis ſit ꝓpus motus ſiue operatio

qᷓ odiũ ẽ vt dirmus. Amp.Cũ ad hoc bonitatis iſtius. Dicimꝰ quia facilitas ſi⸗

teneatur vnuſqſq; videlicet odire viciaet ue ꝓmptitudo ad bonũ quodcũq; admit
tendũ ſuftinendũ faciendũ ⁊ malũ quod
cunq; dedinandũ repellendum ꝑſequen

hmõòi actus lege diuina ẽ pᷣceptꝰ?ꝰ. Am

ſe quare eius contrariũ ẽ virt? ꝑ ſe ⁊ boc

3 tis et ad mala contrarij.⁊ ita dea lis. Du

trarij vt diximus. et verũ eſt quia ad ama in ariſmetrica ⁊ de continuis quantitati⸗

AW

— ——

pſal.Bonitatẽ et diſciplinã et ſcienciã do⸗
cæe me.Et que nominatur in qnto ad Ga⸗
lathas inter duodecim fructus ſpũs vnꝰ particulare ex habitu pꝛopꝛio particulari
Hanc bonitatẽ vocat Augꝰ dulcedinem

net ymmo pſequit. Quẽcmoduʒ et bea
tus Bernardus maliciã vocat amaritudi
nẽ coꝛdis qua bonũ ei amaratũ ẽ ⁊ inimi
cum. Ecx hac em̃ bonitate et ad ample

deum velle. et ex nunc vult et fieri et face

traria.ex hac ergo bonitate ſunt amoꝛbo re voluntateʒ dei per omnia.Quis aude

nus et odiũ.et hac bonitatem doceri.nõ at dicere iſtam voluntatem. ita bonã. ia,
rectam vt in nullo a regpla diuine volun

ẽniſi eam habere vl recipere.Similiter er
timoꝛẽ dñi et generalłtervirtutes non do
cent᷑ niſi obtinendo et operando. Quem
admodũ igitur caliduʒ ẽ ex qno ꝑ ſe fluit

tatis diſcoꝛdantem diceret ſuperuacuam

ſiſtẽcia atq; repugnatio in frigida. ſic bo⸗
num coꝛ quod ad bona et maſteſimliter

44 ð

ẽꝗ ꝓuocatus ad iraʒ et odiũ ip̃ᷣm pꝛouo
cantem diligii⁊ ita ſonat vulgariter beni
nus.⁊ hoc e qð dicit Gꝛego.ſuꝑ ilið apli rNðo q; acceptꝰ ⁊ ſiiĩ hoc ſtatu diſcede ret

iſte hac voluntate ſola abſqʒ adiutoꝛio

In. xiij.pme ad Loꝝ, Chatitas paciens eit ab eode magniſice coꝛonad loꝛtaſlit au

tet amet ⁊ ꝓpter hoc qui dixerunt.qa be⸗
ti. nim ecr nignus quaſi bene ignitus dicit/ alig dire
Amp̃ᷣ.Cũ odire et ꝑſequi vicia ⁊ pecea runt ſub hoc intellectu vt bene ignitus cu
ius ignem bone dilectionis aqua tribula

peruacue igitur eſt iſta bonitas que ẽ yni
det᷑ quibuſda qð ex amoꝛe alicuiꝰ bonſẽ uerſalis.Reſpondemus.quia idem poſſx-
ctia odiũ cõtrarij. Uerũ eſt eo mõ quo di dicere de ſciencis vniuerialiũ vniuerſali
cemꝰ. Quia cu aliquis amat aliqd exißwo bus. Non enim ſuperuacua eſt ſcieneias
amoꝛe diſpoſitus evt cũ ymaginatus fue quinti geometrie. per quamvniuerſaliter
rit contrariũ impmatur ei odin illiꝰ.et vt ſciuntur quanta que in magnuudinibus
moueatur odio in illud. Sed hmõi odiũ vniuerſaliter ibi demonſtrantur. licet eay
nõ eſt ex amoꝛe ꝑſe.ymmo nactogeton. particulariter ſiue ſpecialiter de numeris

bus in geometria eadẽ doceantur. Mul
tum enim inter eſt eſſe ſimpliciter paratu

vt dixrimus ex habitu vno radicali et vni⸗
uerſali et eſſe paratum ad aliquod boni

cde dulce⸗ ad illud. hec em bonitas mirabiliter deo
coꝛdis qua maliciaʒ nõ admittit nec ſuſti aſſimilat poſſeſſoꝛes ſuos ymmo vnit atʒ
concoꝛdat. Si vis autẽ noſſe bonitez
tem iſtam conſidera voluntateʒ alicuiuz
qui non nouit multa de beneplacitis deiꝛ
ſed eſt paratusvelle quicquid agnoſceret

effe. licet enim nulla ſubſequeretur parti
mogl . cularis boniwoluntas particularis. Ex
calefieri in contingencia receptacula.⁊ re iſta ſola eſt huiuſmodi vir bonus ⁊ rectcx
PNiſi quis foꝛte dicat. quia cum huiuſmo
. di voluntate poſſet ipſe velle in particula
ſe babet. Differt autem inter bonita-⸗ riquod deus nollet. verum nec illud ob
rem et benignitatem.quia ppe benignus ſtat quinverum ſit quod dictum eſt. quia

cuiꝰſcũq;volũtat: ꝑticularſ ect bonꝰ⁊ rec

Cn

„ —☛*

——

ο αn, Pſr v.

cet aplłs.xij.ad Ro.
do interioꝛ que reuera aut reuerſio ẽ ani
marũ ad deuiaut ps reuerſionis nõ mo⸗
dica. Quid ẽ niſi doloꝛ ꝓ peccatis cõmiſ.

Be

tem particularis voluntas mali non po⸗

ce Johannis.ü.

ter lugent ea.qð non ſolũ contra catholi

dolere dolẽtibꝰ.et flere cũ ſſentibꝰ.ſic do⸗

Pꝛeterea penitu⸗

ſis. Sed ⁊ inuitatiões ꝑ ꝓphetas nobis

Jacte ad luctũ ⁊ ad planctu.qd erũt cuʒ lu
ctus ⁊ planctꝰ miſcdiaʒ apud deũ nõ me

reant᷑. Si eĩ radix q vtiq; ẽ doloꝛ nihil hʒ
meriti neq; ramꝰ opis. Innitat aũt deus

ad hec.ſic teſtat᷑ Yaias.xxu. In die inꝗgt

illa vo cabit dñs deꝰ exercituũ ad fletuʒ ⁊
ad planctũ.ſʒ ⁊ ipᷣe Jeremias in ix.deſide
rat et querit fontẽ lachꝛimarũ hijsverbis
Quis dabit capiti meo aquas ⁊ ocułme⸗
is fontẽ lacrimarũ ⁊ ploꝛabo die ac nocte

interfectos filie ppli mei. Scom bocꝗd ẽ

qð dic in pᷣmo treno. Jdcirco ego ploꝛãs
⁊⁊ oculꝰmeꝰ deducẽs aquas.Sʒ ⁊ dauid
Dixit.Exitus aquarũ deduxerũt oculi mei
qꝛ nõ cuſtodierũt iegẽ tuã.vt qd hedſi do
loꝛ et luctꝰ meritũ nõ habẽt Pꝛeterea
Qliter nüerauit apłs gaudiũ ĩter alias vir
utes in.v.ad galat᷑.videlicet inter.xii.fru
quid opꝰ eius in pᷣcepto ẽ ⁊ tã crebꝛo pᷣci⸗
pit ſic in pſal. Exultate iuſti in dño ⁊ aplłs
in qrto ad phylip. Gaudete in dño ſemꝑ.
iterũ dico gaudete. Amp̃ᷣ. Saudendũ
eẽ et dolendũ de ꝗbuſda ſcriptũ ẽ natura
lit᷑ in coꝛde hoĩs.quare habit⸗ ex quibus
E gaudere et dolere.vt gaudendũ dolen⸗
dũ ẽ virtutes ſunt. Amp.Circa gaude
Te ⁊ dolere ſunt rectitudo ⁊ peccatũ.laus
⁊ vituperiũ.Quare virtus ⁊ viciũ ſunt.ex
qbus cõtingit illa ee. Amp̃.Coõtingit
male gaudere et bene ⁊ laudabiliter vi
luꝑabilitenneceſſe ẽ eẽ viciũ ⁊virtutẽ gb⸗

E doloꝛe vero et gaudio queſtio⸗/

vtrũ paſſiones tm ſint.an ętiã vir
tutes. Si em̃ paſſiones tm̃ ſunt cũ paſſiõi
bus omino no mereri nec demereri poſſi
mus ſic in ſequẽtibꝰ declarabimꝰ/ſupua
cue dolẽt penitẽtesde peccatis ſuistinani

G TieFarlz,

vHSirtutibus

gſiq; depꝛauat᷑ qñq; rectificent
teſt eſſe aut mala moꝛtaliter. cm iſta aut &Qualiter ex frequeter bñ gaudere non ge
etiã ex ſe ſic em diſpoſitos ⁊ ſibi cõcoꝛdes
errare nõ ſinit miſericoꝛs deꝰ. vnctio em̃
docet eos de omnibꝰ ſicut pꝛime canoni⸗

nerabit᷑ habitovirtus. Bilr 2 exfrequen
male gaudere viciũ. Silr et exrfrequenter
male dolere. Rſidemus in hoc quia reue

ra virtutes ſunt doloꝛ et gandiuũ cũ nomi

mino ſempꝑ ⁊c.

tus que gaudiũ ſuum non habeat hican

nexũ ſicut et in futuro gaudium. Sicut eĩ

vere ſcriptum eſt Oꝛouerbioꝝ.. Haudi

um eſt iuſto facere iudiciũ:ita ⁊ caſto

re quod caſtitatis eſt:etita de alus etboc
etiam dicit Ariſtoteles ſicut ſupꝛa expoſu

imus. Gaudium em̃ ſpei ð futuris bonis
eſt gaudiũ vero charitatis de honoꝛe dei
gaudiũ paciendie de ſalute pꝛoximoꝛum.

Baudlum vero de ipᷣa tribulatione ?: ꝓ⸗
pter quod dixit dauid:virga tua⁊ baculꝰ
tuus ipᷣa me couſolata ſunt. Non di⸗

rit ex ipis ſpero vel acquiretur mihi coſo⸗

latio. Similiter et Job locutus eſt. vi.di⸗
cens.Et hocſit mihi cõſoſatio vil affligẽs
me doloꝛe non parcat.Gaudiũ vero apo
ſtoloꝛum de quo legit᷑ Actuũ quinto.Et
illi quidem ibant gaudentes a conſpectu

concilij quoniã Ddigni habiti ſunt pꝛono⸗

mine hieſu contumeliam pati:hdcxnim

poterat eſſe dupliciter. vel exboc ꝙ ad cõ

munionẽ chꝛiſti paſſionũ quaſi ad comu

nionem calicis vel cyphi regii receptiſũt:
vel pꝛo eo ꝙ tam nobili congreſſu liue cõ
flictu atqʒ vſttoꝛia digni habiti ſunt.

quod diximus fruckum ſpiritus: in pleriſ⸗
viris ſanctis inuenies go ucn wultne

ſemper hylares et iocundi.Cui ali

audiũ nõ ẽ virtus.vt Attende autem guoa et iſtud gaudiũ

mile videri poteſt habuiſſe ſocrates. De
quo dicit Senec. Quia vxoꝛẽ habuit ſcoꝛ

tatriceʒ Mfilios ſcoꝛtatores quinquagin
ta paſſus tyrannidesnun rhit: nunquã
frontem monit. Et ſcito quia riſus no

eſt eynberancia gaudi iſtius. Eſt em gau

diũ iſtud res ſeuera:que in riſum non diſ
ſoluitur. In eo enim eſt verum quod di⸗
cit Seneca adlucillum. Crede inquit mi⸗
bi gaudium verum res ſeuere eſt.

Am5

na habituũ accipiunt᷑.Et ẽ gaudiũ iſtud
nẽ habet nõ facile determinabilè& pene cõtinua ſerenitas coꝛdis ex pᷣſencia
inhabitatis dei.quaʒ non obnubilat ſiue
obſcurabetiaʒ aduerſitas et illud eſt ppᷣe
vnus de fructibus. xij.⁊ de hoc dicit apls
in quarto ad Philippen. Gaudete in do⸗
Et ſcitote quia gaudiũ
4. 9 lũ ce ſpei et gaudiũ charitatis et gaudium pa⸗
cam ac veriſica doctrina eſt ſed etiam con ciencie longe altera ſunt ab iſto Nec evir
tra naturam per quã innatum ẽ nobis cõ

dwrüe
nocat q̃
qzame
hoſined
Gdicltl
gouita
eusnof
Cenerali
Gme
9ponia
imnison
celtbi⸗
ceghu
ineten
1ad

Molcoon
Gßnuniſ⸗
alan
iin. 3
loeggndii
uugenens⸗
Puncios
ſwdaciu
Nudg
(ae

Pon
fhig
llſnoc
coi

onnnea
gonei
NW
le Mhe
Nllltiee
lauir
ſcnung
Klimlad
ſoodedee
ſtwritin
alanin
ſathe
cli i
ois
Cei
oijto
4 uinn
Mbrpt
euunii⸗
tſten

en

Küet
Rocne

*

scorced
nonoor
unsaius

en

mwrtr
ningin

NNrnne

iiraht
chruntsch
Eesiainunnn
iaotne⸗
eſinens

ᷓ gratioꝛi ſerenitate ſplẽdere; cum gr
ↄpunctiõis coꝛda eoꝛuũ amaricauerit ? la

„ „„ 5

ccxt vij

ito autẽ quia ſiliter Z doloꝛ iſte ꝗq⁊

O donü luctuset gracia lachꝛim arũ vſitate

—

vocat᷑ qntũq;vehemẽcia increſcat.quata

cũq; amaritudine mentẽ affligere videat/

nõ ſine dulcoꝛe aut gaudio nuũqᷓ; ẽ.ꝓpter
qð dicit ſalomon ꝓuer.xiiij. Coꝛ quod co
gnouit amaritudinẽ anime ſue.i gaudio
eius nõ miſcebat extraneus. El inuenies
generaliter in viris ſanctis vultꝰeoꝛu nin

crimis oꝛa ꝑfuderit. De quo expiencia fa

ciet tibi plenã fidẽ.Doloꝛ em ex hmoido⸗

noſuauiſſimꝰ ẽ ac iocũdiſſimꝰ.admiran⸗

deq; ſpũalis reſectiõis Silłr et lacrime dul

ciſſime ſunt que ex illo fonte ꝓfluxerunt.

. — „

MHeq; cõtraria ſunt et hmoi gaudiũ?z
mõi doloꝛ. gaudiũ dico fructꝰet hoc eſt
qm̃ nunq; iocũdioꝛes inuenimus inter vi
ro ſanctos q̃ʒ quos lugubꝛioꝛes cogno
uimꝰ. Abſit aũt vt iſte doloꝛ repellat
hoc gaudiũſcu cauſam gaudij ꝓuocetet
augeat euidẽter. Quis ei dubitat dolorẽ
ↄpunctiõis dei pᷣſenciã ꝑ graciãasduocare
ſi nõ adfuerit et augere ſi affuerit. Am
plius. Ipᷣam cauſam triſticie videlicet pec

cata cõſumit et diffugat aut ↄſeᷣmpta ma

gis elongat. Si ꝗs autez querat cuiuſ

omne carnale atq; mundanũ gaudiũ.de

S quo veritas Luce vj. Ue vobis ꝗ nuncri

etis quia lugebitis.De hmõi vero dolo
re Mathei. v. Beati qui lagent.Et in hac
tribᷣulatione dilatat nobis dñsſicut dicit
pſal.et nobiſcuʒ ẽ in hac tribulatione.De
illo dictũ eſt Eccleſiaſtes pᷣmo.Qui addit

ſcienciam addit et voloꝛem. de qua ſcien⸗
cia ſimul et doloꝛe pꝛimo Auguſtinꝰ in.j

libꝛo de doctrina xpᷣiana. ScEncia beci
cit hominẽ nõ foꝛis iꝗ ctante ſed interiꝰ

lal

mentantẽ. Qũtũ Nutẽ bonũ ſit doloꝛ
iſte apparet ex eo quod ſeneca dicit ad lu
alllũ. Iniciũ bone mentis eſt nõ gaudere
vanis. Et ſtatim ſubiungit. Perfectio et
1 culmen eſtlonge autem magis dolere de
H ðpanis q̃ᷓ; non gaudere de ilis. Si ꝗqs
ez queral qualiter gaudent viri ſancti
ex pᷣſencia inhabitantis ipᷣos dei.vtrũ.qꝛ
Pſenciunt vel ſciunt vel pᷣſumunt pᷣſencam

eius in ſeipis. Reſpondemus.quia il⸗
lud eſſet iam alind gaudiũ quale eſt gau
diũ ſpei. Ded ſic gaudent ex pſencis inba

modi gaudio cõtrarius doloꝛ iſte. vel cu⸗
iuſmodi gaudiũ repellãt a coꝛdibus ſan⸗
ctoꝛũ. Dicimꝰꝙ vanũ ſoluʒ quale eſt

bitãtis dei in eis.ſicut et dolent doloꝛe pᷣ⸗

dicto ſaluberrimolac iocundiſſimo abſen
cia ex pᷣſen ip̃ius. Bene eniʒ donat hu⸗

iuſmodi gaudiũ ſicut et graciaʒ cõpuncti
onis Neqʒ eſt mirũ ſi ex pꝛeſencia tan

ti tanq; iocũdi luminis ſerenitas in coꝛdi⸗

us ſanctoꝛum diffunditur. Si ds au
em querat cuiuſmodi triſticiam vel dolo
em repellat hmõi gaudium. Reſponde⸗
mus quia triſticiã ſeculi de qua apoſtolꝰ
in.vij.ij.ad Coꝛint᷑.Criſticia huius ſeculi
moꝛtem operatur. Repellit autem ei gau

dium vaniſſimũ ſeculi. Specialiter auteʒ

repellit malum accidie quaʒ tedium inter
ni bonimulti nominant. eriſlime auũt
accidia eſt faſtidiũ ſpiritualis boniquod

nec exuritur deſiderio nec ſapit ſuauitate
vel gaudio ꝙO nec verum eſt w quidam

irxerunt ꝙ ipſa eſt dominice crucis id eſt
diſcipline angaria. quoniã per ſolam in⸗
acienciam aut debilitatem carnis poꝛta
tur hmõi crux in angana.Deum igit ipm

tfontem omniũ ſuauitatuʒ in pꝛimis faſti

dit accidioſus. Deinde apothecam ſpiri⸗
tualem pſalmodiarum ympnoꝛũ cantico
rum et quicquid eſt ſacroꝛum eloquioꝛũ.
tercio ſacrarum obſeruanonũ dulciſſimã
exercitationeʒ. nubiloſo et caliginoſo cor
de.facie obſcura ſemper exiſtẽt inerti coꝛ⸗

poꝛe ad ea que ſunt piaruʒ exercitationu

ugetur interduũ et iuuaturliſtud viciuui
umoꝛe vel fumo melancolico.huiuſmo

di medicamentnm pꝛimum et maximum

eſt gracia. Quod aut eſt humaniminiſte
rij.indulgencia ea laboꝛibus et alis exer
citationibus. et relaxatio a concluſione
dimus autem et im va
hoc muſicam.cetera autem
Poteſt autem

ime videtur. 7 reue
ra non ſolum dono ſapiencie.ſed om̃i vir
tuti contrariũ ẽ.Omne enim ſanctum de
ſiderium.omne gaudium ſpirituale extin
uit. Qua de cauſa cum omnis virtus et
ectiua habeat ſua deſideria.ſuas ſuaui⸗
tates ſus gaudia in rebus que ad ip̃ᷣm ꝑuĩ
nent cum nihil hoꝛum paciatur.omni vix
tuti contrarium eſt.et nullam ſecum pati
tur in coꝛde humano. Ne cõturberis
quia nominauimus ipᷣm faſtidium Inde
enim nominauimus ipſum faſtidiũ.quo
nia quẽadmodũ faſtidiũ reicit oẽm cibũ.

6

et medicinam a ſtomacho humano. Sie
moꝛbꝰ iſte omne qð ẽ ſalutarę vłiocũdu
ſpũᷣaliter reicita coꝛde huůanoſtotalit ho

em̃ ẽ ſicut infectio oꝛiſicij ſtomachi ſolumꝰ

——

de—

virtutibus

derioꝝ es tu Et ꝓuerbioyx. Mi. Lignuvite

mo que infectio ꝓpꝛie faſtidiũ ẽ. Sed eſt ydeſideriũ veniẽs. Ubi nõ dictu flos ſz li

infectio tocius coꝛdis vniuerſalis.Eſt em
in coꝛde vniuerſaliter.quemadmodũ eẽt
infectio vniuerſalis in coꝛpe omnem ſen⸗
ſum coꝛpis inficiens non ſoli guſtũ.faci
ens eũ faſtidire et reijcere guſtabilia.ſed
etiam viſum.faciẽs eũ faſtidire ⁊ reicere
viſibilia. Silr et de auditu et oĩbus alus.
Pꝛohibet igitur vniuerſalitas moꝛbi iſti⸗
us ipm eſſe/ꝓpꝛie ac directe contrariũ do
no ſapiencie.cũ donuʒ ſapiencie ꝓpꝛie ac
ſpiritualis gracie ſu guſtus ſpualis.⁊ ori
ficu ſtomachi vt ita dicamus ſeu ventris
coꝛdis. Abhominatio vero ꝓut intentio
ne hac vti cõſueuimus affecuio ẽvt diſpo
ſitio nauſeam faciẽs ſeu vomitum coꝛdis
Hec autẽ nauſea vel confeſſio eſtqua vſi
tate dicimus euomi ſpurcicias vicioꝛũ et
peccatoꝝ Uel indignatiua vel aduerſiua
deſertio ſiue bonoꝝ ſiue maloꝝ. Exmala
em̃ diſpoſitione ſtomachi ſpũalis contin
git eam bona indigẽter reucere. Qnẽad
modũ ex bona diſpoſitõe ipius malaqð
in nobis ipᷣis ꝓbauimꝰ qui quia aliquid
boni vel eẽ vel in nobis hre putabamur.
iab ipo indignãter ⁊ inhominabiliter.nõ
ſine execratiõe ⁊ exſpuitiõe ⁊ cuʒ hijs ver
bis ſi f. papulat reiecti ſumus qpviiq; ißpi
audiuim ꝰex oꝛe ipᷣiꝰipᷣo n eſciente necad
uertete/qui erat ſentina notoꝛia ſodomi⸗
tice abhominationis. Scom vero Augu
ſtinũ abhominatio abſq; aſpiratiõis no
y taſcribit᷑ ab eo qð eſt omnis nota vel eſt
intentio eius. Scðm hec infoꝛtunatio vel
infauſtitas Uulgo aut male aſtreitasvel
male aſtrucitas vñ et male aſtructusvul⸗
gari gallicano dicit᷑ ĩfauſtus vł infoꝛtuna
12 Qniũ aũt et qer mẽte coꝛrupti homi
nes abhominent/vtroq; mõ viros ſttõs
⁊ ſancta om̃ia frequencia eoꝛumet exper ⸗
iencia melius q; ſufficiamus ſcribere edo
cebunt. Depmg autem intentiõe ab
homiatio nis ſcriptũ eſt expᷣſſe. Pꝛouerbi
oꝝ.Abhominatio hominũ detractoꝛ. de
ſcva vero Pꝛouerbioꝝ.xiiij. Abhomina⸗
tio eſt dno vita impii id ẽ infoꝛtunatio et
infauſtitas.ꝛedicta vero abbominatio

—

ſpurcicia nauſea ꝓuocãs et hocẽ qm̃ de
tractoꝛ alienoꝝ pctõꝝ ſoꝛdesſꝑ in oꝛe poꝛ
2Z lat ⁊ reuoluit/⁊c aliena ſtercoꝛa ruminar

gnd. Pꝛopter qð magis videt᷑ ſonare in
abitu magis gulẽ videt᷑ nobis qꝛ deſide
riũ actus eſt tm̃c ẽ interdũ actus amoꝛis
et ẽ etiã ad amoꝛẽ quo flãma vł ardoꝛ ad
ignẽ. Et ſicut amoꝛis tres ſunt ſpecies. ita
⁊ tres ſpecies deſideri iura iſlas.⁊ gene⸗
raliter nõ ẽ virtus qᷓ non habeat ſuũ deſi
deriu ſicut ſupꝛa diximꝰ. Quẽadmodũ ?
ñ gaudiũ.Quis eĩ dubitat caſtitans ꝓ
pꝛiũ eẽ deſideriũ puritatis ĩmaculatõis
ab illicita voluptate. Similxr et iuſticie vt
vnuſquiſqʒ ius ſuuʒ habeat.Fodem mo
do et diſcipline vt vnuſquiſq; ſubditoꝛuʒ
odẽ modo guſtu ſa picciali ſiue ſopieg
9

—

deſideriũ eqymmo ſitis.fons viuus ꝗq ðdeꝰ
eſt ſicut teſtatur pſal. Sitiuit anima mea
ad deũ fontẽ viũum. Quẽadmodum de/
derat ceruus ad fontes aquarũ.Exodio
tiã videt eſſe deſiderium ſed alieni mali
Bilr ⁊ exira deſideriũ humiliatioĩs ſiue
ſubiugatiqnis.ſed hoc eſt per modũ quẽ?
ſupꝛa diximus.Eſt enim ex amoꝛe odinʒ.
et ex odio amo: non per ſe ſed nec ꝓpꝛie
ſed per accidens.quemadmodum ſup:a
diximus. Nemo enim adeo odio plenus
ẽ in quo nõ ſit amoꝛ maliquodi iſto ſuo
deſiderat. Neq; ſunt amoꝛ iſte et odium
hmõi contraria ant repugnancia ymmo
ſunt ſeſe inuicem comitancia et adiuuã⸗
ia et alter alteruz cauſancia.
tur diximus tibi paſſiones et affẽcctones
atq; virtutes que nate ſunt fieri et eſe in
concupiſcibili Et antea dixeramus app:e
henſiones nobiles ⁊ virtutes q̃ nate erãt
fieri et eſſe in vi noſtra appꝛehenſiua no⸗
bili et numefauimus illas tibi:et inuenis
mus eas quinq; ninero ſcᷣm ſpeciem.
Segquentes vero aue ſunt concupiſcibi⸗
lis pꝛout pꝛoceſſimus nõ ſunt inuente ni⸗
ſi quatuoꝛ pꝛout eas nominauimusvide
licet amoꝛ et odium doloꝛ et gaudiumni

ſi uis ſal idio boniquod ſupꝛa diximus
ponat ſatidium mali contrarium. et eſſe

virtutem quaſi regitiuàm vniuerſaleʒ to

tius coꝛdis humani qua vmne malũ per
uerſum quod eſt vici aut peccati reijcitur

⁊ hoc vt oneroſũ ſiue nociuũ ſiue ĩſibidi

hoc eſt male ſapidũ.et ſᷣm vltimũ mẽbꝛũ
huiꝰ diuiſionis qð ſcilicet ẽ male ſapidun,

ceſſanter De deſiderio ero babi⸗
us ſit videt ex eo qð legit Danielir. vb⸗
3dicit᷑ ei a gabꝛiele archangelo. qꝛ vir deſ⸗

Jam igi

Clnls 9
pbitin⸗
ullubio⸗
ſomin
ſcuttempen
Ttanis üu⸗

Shgeribus
in ynecrag
Qen
Sneoort

bilinoinbinn⸗

ohezocpekei

ucurſu
igriennli
ſkegneoren
kint
Mmoeschr
lelenien
ndalnen
Dllepehe
a haboe
tmin
uiaſe
gaedr
plletg ii,
hralſalt
gihopheg
Cieſnenn
ſaſohllein
1Mutznii

hoedeſi

Adetiigni
ummgit
W
aälun

Aiinh
liſtiei
ſocſoinier
glnnin
Wln gu
8 ſrid
li

4R

1

eee N .
1.
N de

Ntei orerc⸗
inondaaun
Nrtansrinnin
1. Snmmn
inlt
miübemian
lbocckades

naitl
Nanmitenn
rged
niumdull adn
inda

ienestiflig

rſonäeikick
Uen donne,
lnſann,
itn

R
N

3 , –—
V ra n Ger. g Ee.
1 4 t ⸗ 2- ſnen c

△
N W☚

non erit hie vintus niſ donum lapiencie
generalis de qua ſuperius locuti ſumus.
Suauitas vero vel ſapoꝛoſitas quam ſu
periꝰdiximꝰ eè ſexiã aſfectionẽnra; iden

2„

l

4

quia ira ilingiatn veniebat nõ ſe impio

bam ingereb tt. Et noſipi ex oꝛe alicui⸗ vi
ri religioſi audiuimꝰ.cui ⁊ credidimus qꝛ

nõ iraſcebatur niſi quãdo voleba ne ni
Erigo:

ꝓculdubio virtutis noſtre ↄcupiſcibilis ẽ ſ ntũ volebnt. Secuda rigo: inſle
nominauimꝰ etia tibi alias virtutes lbilis. ⁊ remiſſio ſine laxitasſi inteſibilis.

ſicut temperanciã qͥ cũ oibus ptibus ſuis De quibꝰpeccalis dusnobi
copia ſuppetit exemploꝛũ.⁊ eſt iſta pentis

2 ramis ſiue ſpeciebꝰ in eadẽ vi ſij ẽ. De
iuſticia vero ppter generoſitatẽ ſuam nõᷣ

du cert tibi fieri potuit.an totaliter ſitin
Mvyna er tribus virib⸗ noĩatis. an m quid
in vnaquaq;:an totaliter in duabꝰearũ.
Quia vero parles ſeu ſpecies habet de ꝗ
bus nemo dubitat eẽ eas in virtute iraſci
ili noĩabimus tibi 7 numerabimus paſ
ſiones oẽs et affectiones tã bonas q; ma
ylas qꝗᷓ nate ſunt fieri et eẽ in ila. Debeg
igitur reminilci. qr q Pe inquirit. et ĩ
pſeequieſcit vis nra appᷣhẽſiua nobilis.
Ueruũ ſiue veritas.et hac de cauſa ſũt cõ

. „ — „ —

paratioes eiꝰinõ ſolũ circa verũ aut veri
tatẽ.ſed etiã circa falſum et falſuatẽ videli
cet vt declinet illa ſicut lumen tenebꝛas
Silr ſe bapent ad ↄcupiſcibilẽvim nram
ſuaue ſiue ſuauitas et bonũ atʒ gonitas.
⁊ ꝓpier hoc nõ ſolũ circa illa ſed etiaʒ cir
ca cõtratia ſunt opationes eius.nõ vt ac
quirat᷑ ſed potius vt declinent᷑. Intel
ligitur aũt noĩe boni et bonitatis viile et
vtilitas. ſilr nęceſſariũ et nẽceſſitas atʒ ſa
lubee et ſalubꝛitas. Qi vero ꝓbpᷣe inquiri
et ĩ quo ꝑ ſe quieſcit vis noſtra iraſcibilis
altũ ẽ ſiue altitudo et magniſicum Simi⸗
litex nobile ſiue nobilitas t arduum ſiue
arduitas.ſimiliter difficile et difficilitas.et
ter hoc paſſiones eius ⁊ opatiões nõ
olu circa hec ſut ſed et circa cõtraria his
icut de alis viribꝰdiximꝰ Inueniũt igit
trij. rietates paſſionũ ſiue affectionũ in
dac vivicz iraicibili ſiue 'm ipʒ. que oẽs
quoni ſm ſupfluitatẽqt indigencia ſũtvi
cioſe ſũt ſiue vicia. haꝝ ma ponamꝰ ex
candenciã ⁊ extinctione. Quidam em̃ nõ
iraſcũtur vt homines.ſed excandeſcunti
Juroꝛẽ ⁊ in rabiẽ.vt fere nõ altendetesvei
qntũ ſit eis iraſcendũ.vel quo ſug vł alieę⸗
no diſcrimine iraſcãtur. vttes on eo qð
eis occurrerii..vt gladio.etiã dentibus ꝓ⸗
ꝛijs in eos quibus irati fuerint ſeuiẽtes
Quida auteʒ adeo extincti ſunt.vt nullo
igne iniurie ſiue cõtumeęelie adiram accen
di vel etiã calefieri poſſit. WMediũ hoꝛũ eſt

42

ira obediens. qualem ſanctum malachia
bhabuiſſe ſcribit beatus bernardus dicẽs.

e quibꝰpeccatis faciẽtibus nobis multa
ſcom Bꝛegoꝛũ in moꝛalibus ſup Job ſpe
cies ſupbie vbi dicit. Supba mens adid

qð per ſeipᷣaz nõ appetiunnilis exhoꝛtati
onibus flectitur/ ad id vero quod ſponte

apperit. etiam cogi querit. Sicul er

rigoꝛ in nullis expoꝛtationibus flectit᷑. ſie
contraria remiſſio ſiue laxitas nullis ſua

ſionibus intendit᷑. Mediũ aũt hoꝝ duoꝝ

vitioꝛum vocatur vſualiter tractabilitas,

Apud Jacobũ vero in quarto ſuadibili⸗

tas vbi deſcribit ſapienciã que deſurſum

₰

eſt dicens quia ſuadibilis eſt. hocẽ ſuadi
biles efficieus quod eſt dicere ſuaſioniobꝰ
tdurices ina-

cquieſtentes. Tercia eſt durie

omabilis ſeu infrangibilis. et

—

7„

libro Exodi. quia induratum eſt coꝛ ppa⸗
raonis. Et ſicut legitur in Job.xlij. de ve⸗

hemotb. Indurabit coꝛ eius quaſi lapis

7 ſtringet᷑ quaſi malleatoꝛis incus.Jl

eſt coꝛ lapideũ quod auferre pmittit do⸗
minus a filij iſfrael et dare eildem coꝛ car⸗

neum. Eʒechielis. xxxvj. Iſti nec frangun
tur timoꝛe nec molliũtnr amoꝛe. ymmo le

duntur tam benetficis ; fſlagellis necoo
mantur ſicut legitur Pꝛouerbioꝝ.iiij. I m
pius pꝛocaciter obfirmat vultum ſuum.
Lontrari vero hüs omni flagello fragun
tur omni benefitio moll Stur ad queuis
facienda et pacienda. hü ſerui ſuni perſo

narum in acceptionibus et munerum. ſer

ni minarum et munuſculoꝛum pꝛo buffe!
la enim panis deſerunt ventatem. et per
ſonas accipiunt.cõtra id quod legitur ꝓ⸗

uerbioꝝ. Pꝛo nulla re deſere veritatem.
Duriciem iſtam magis ſenſu pꝛoba⸗

bilis ẽ litteris. generale eniʒ eſt in buiuſ⸗
modi hominibus vtjquicunqʒ ſe eis alli⸗
ſerit vel applicuerit.ſiue rogãdo ſiue ſua⸗
dẽdo ſiue qcũq; negociũ cũ eis tractan⸗
do eis ſe alliſerit vł applicuerit.q̃ſia lapi⸗

de duriſſimo ñ ſine vnlnẽ vłliuoꝛe ab eis

icies. Quidam em nec beneficiis molliũ⸗
tur.vt recipiantxpᷣm ſuper coꝛda ſua.vt ſi
gnaculũ quo inᷣmantur eis pulchꝛitudi⸗
nis ſue ſimilitudines. nec flagellis fräagu⸗
tur. ſicut de pharaone tam ſepe legiturin

. o ſel dA A ef. SS (BSue
Trfe HsF ſar wineſ

Be virtutibus “
9* cbſcedit.iuxta qð legit᷑ Eccliaſti. xiij. Qö gnanimitas. Animoſus em̃ ẽ qui q vltra Agsclmni
Zmunicabit cacabꝰ ad ollamõne ſi e col vires ſunt erectus et feruẽs aggredit. Pu imi ſua
liſerint ofringet. Omnin em alion bomi ſillanimus vᷣo.qui etia ea que infra vires Litennsr
mnũ coꝛda velut cacabi ſũt ad coꝛda hmoi. ſunt bocẽ mino:a virib? animo deſiciẽs 1
Pÿa vero ſicolle enee cõfringẽtes fictilia. declinatet refugit.Equanimvo ſiue ma bbumo
Ffeootnratia vᷣo viciuz coꝛda parata facit ad gnanim. qui necin altioꝛa vitib⸗ ſuis ſe anioban
dia turpia effeminas ea. ⁊ velut ꝓſtituẽs erigit.necad minoꝛa deficit:ſed reb- atq; amodun
vt nulli turpitudini reſiſtãt bmõi que cõ⸗ negocijs vires ſuas coaptat ⁊ cometitur. becloat
„ betit iraſcibili virtuti. Quarta vero ẽ „ Septima impndẽtia et pudoꝛoſitas. S oaluizrtcn
Djꝑ/edulitas ⁊ muliebꝛis miſcia iuxta itel⸗/ Harũ media verecũdia. Impudens eniʒ rundih
lectuz cyceronis qui miſcdᷣiam voluit eſſe¶ qui nec turpia in oculis hominũ aut ei 1rſeicoie
2 vicin. ea em infirmitas⁊ miſcõia coꝛdis i,: am deifacere vel dicere ernbeſcit. Pudo⸗ ernils.
uenitur in mulieribus.vt nihil flagelli.ni roſus vero qui etiã que honeſta ſunti cõ inehmntt
hil diſcipline videre poſſint vł audire ab ſpectu alieno erubeſcit. verecũdusvero ꝗ afief
q; doloꝛe intolerabili.hincẽ ꝙ cum audi ſola turpia aut turpiter agere erubeſcit. nnß
unt ſitim roladi vel venditionem ioſepp Oclaua ẽ vehemẽcia ⁊ tepiditas. hHo aintpbn
doloꝛe vehemẽtiſſimo affliguũtur. S ivide / ſum medium opoꝛtunitas Cehemẽes em ienhes
rt agnũ iugulari vel edu. pene ĩ ſpaſmuʒ jeſt qui vltra qua res requirit oꝑe vel ope 6
inciderẽppᷣ doloꝛenec vulnus necſangui ris ingerit. Tepidus vero q minꝰ.Opoꝛ⸗ Maccuen
nẽ nec lino:ẽ hmõi homines videre poſ⸗ tunus vᷣo qui quod opoꝛtet et quantum N “
ſuntinecverberari parnulos intueri. ꝓpt opoꝛtet. Ad vehemeniia pertinent imp:o Pauc.
82 cu filiis eon ſi patres ⁊ matres ſutve bitas ⁊ impo:tunitas.erum impꝛobus nu E
u ſnbditi Kplaturudeles vero ecotrani & qui nimis feruenter rem aut negocium Parne
ſunt quibus carnificina hominũ nõ ſolũ agit vel aggreditur.impoꝛtunus vo ꝗ ꝓ⸗ MWen
tolerabilis ẽſeg etia placet. ppter quod? lirum et tedioſum in alterutro ſe erbtiba Wnn
crudeles dicunt a ferenitate eoꝝ. ꝓprqad Interdihute impoꝛtunus dicitur hoc eſ ren
andeles dicutur q cames crnudas cum opoelunitaté loci vel tpis nõ expectas hic lr
ipo ſanguine comedere cõſueuerũt. v! a galit impoꝛtunus dicit: quaſi in poꝛtavide nde
negiej ij eulione nõ abhoꝛrent. Hoꝛi licet afſidens vel obſides ill cum quo ei una
mediũ huanitas ẽ velut inter beluina fe⸗ agendũ aliqð negociũ vłegrediab iſpo i an
itate et muliebꝛẽ hac z efeminata miſeri velingredi ad ipᷣm intũ in es ẽnõ ſines. ſner
coꝛdiã hoc ẽ miſerendi infirmitatẽ. Helui , /„ HNona ẽ atelioſitas ſeu litigioſitas 21 y ſenen
nu guippe omimõ ẽ ⁊ inhumanũ effuſio/ pecillitas ſiue imbellitas. mediuie daʒ nuzd⸗
nẽ humani ſanguinis nõ hoꝛrere.multo⸗ iuſticia. ontecioſus em ſiue litigioſus ?: N limg,
mn gi etia et facere er etiam ꝓcurare. In qui modis omnibꝰ vult vincen:fiuè per pni
ſia humanã aut rectitudinẽ muliebꝛiier fraudes ſiue pclamoꝛes et iurgia. Imbe⸗ nlle
miſereri. Quinta vo cotrarietas inge cillis aut ſiue inbellis. nec per equitate, övæ eAueſlam
* alz eicis ſiue inerda Nuida ein verifate atz iuſticia vuit nincere nlobune ant
da utel funt. vt nunq; ceſſent a ſcu⸗ recũ poſſit ſed magis ſuſtinet r eligit ub enine
dalis alioꝝ. ppᷣe quietis ⁊0 liene pꝛoꝛſus ei Srebenareer eniamn reſiſtere. Medi⸗ Btſil
ipacieteslad liteg et ↄtetiones. adi urgia aut hoꝝ ẽ iuſtus qui nõ niſi iuſte vult qo NWE
paraliſſimi. Alif ero adeo inenes ⁊ deſ ad ſe pertinet obiſere. ſicut pcipit dñs. le hdan
reVsbellione et contradictiõe.quaſcũq; dei Decima ẽ ſuperbia ſᷣm pꝛimã ſui ges; ittme
dtumelias quaſcũq; animarũ pditiones qᷓ ẽ dominadi libido:et ſeruilitas. Hmõi bnni
ſire ſinẽtes. vnde et deſides dicunt qſi/ gcnim ſupbie ꝓpᷣa operatio eſt velle ſuus ummnni
de ſege ſue quietis inauellibiles. et iertes pereſſaſlijs ⁊ dominari.Seruilitas vero iſnitn
quaſi paci ſue ⁊ quieti inperẽtes velut ei⸗ Ppꝛie vicin eſt quo ſeruitus etiam turpis Ecthei
lem infiyivel alligati. Medin bmoi gna ſeu vilis amatur ac tolerat.quod vicium „emti
uitas ſiue ſtrenuitas. Onauus ei ſiue ſtre euidentiſſimũ ẽ in gente ſarracenoꝛuʒ ni⸗ tan ee
nnm u c qui nec inquiete ꝓſequit᷑ ſue erean groꝛũ qui ſe vedi et venales vt animalia t
tur officiũ ſuũ nec inercet ſeu deſidioſe de bꝛuta exponũt.nec aliquid eſt qð ꝓ dñis ſggin
nit. Serta animoſitas et puſillani ſuis eos vel pati vel facere non piacet vel nvinti
Auss boꝑ mediiſ quanimitas ſiuema, jaltn recufant. Hoy medti eſt eauale nendg
„
* 8
„●
⁵

fecedit babere. pmõi em bomines indi⸗ uenienti

W ogecima ? elatio et deiectio.Eſt auteʒ ela

0
cxxix
as.qua qui pᷣditus ẽ nõ ambulat in ma homines ceri ſtatura ſint parui grues
gnis et mirabilibus ſuper ſe. Nec exaltat aut etiam cui videntur. deiectio vo iſta
animã ſuam ſuper natura ſibi coequales depꝛeſſio ẽ animi infra ſe eouſq; vt longe
et pᷣſentis miſerie cõſ oꝛtes quoſcunq; ho mino: ſapiencia bonitate virtutibꝰ videa
mines. Et vocatur iſta eqlitas humilitas tur. Mediũ autem hoꝛum humilitas
ab humo qua vᷣe humilis ſemp babʒpꝛe terclg e que ẽ conſiſtencia in gradu ꝓpꝛio
otculis humũ ſe eſſe ſempꝑ cogtians. Quẽ et infra limites bonoꝛum ſuoꝛuz. Tre
admodum abꝛabha in. xviij. DGeñ.dicens./ lecicha elt inanie gloꝛia et eius contrari
Adhuc loquar ad dominũ meu cum ſim/ zumq ẽcõtumelioſitas. Quidã em̃ adeo
puluis ⁊? cinis. Iſti aute infra humũ ſe de errauerũt amoꝛe gloꝛievt de veritate me
pmunt dũ humo id ẽ hominibus tam vi ruoꝛum non curent omnino. ſola opinio
liter ſe ſubijcit Undecima ẽ ambitio ne hominũ? munuſculis vane laudis cõ
itas et vilitas. Ambitiolſitas aute appe tenti. ꝓpter quod et chymeras eos irriſo⸗
titus honoꝝ et diuiciarũ ꝓpter ipas. CõO⸗ rievocare conſueuimus quoniam opina
trariũ eius eſt fuga et reiectio eoꝝ ſimilit bilia ſunt tm̃ hmõi homines no in re ſed

ꝓpter ipᷣas. Sicut em̃ quidã eouſq; obce in opinione ſolummõ conſiſtentes.ete

cati ſunt ꝙ honoꝛes et dignitatesvident non refert an vigilans quis credat mẽda
eis ppter ipᷣas deſiderabiles. Sic⁊ ꝗdaz cium an illud ſompnietinõ magni et eſſe
adeo ſibipᷣis viluerũt vt ipas ꝓpter ſe re⸗ boni ſed ſompniari ab hominibus tales
pudient ſeu recuſennõ ꝓpter onus atq; eſſe gloꝛiant LContumelioſitas vero in id
ignominie deuenitvt nec de pꝛobꝛis aut
gnitates et honoꝛes quibus ſe adeo indi obpꝛob:ꝛis necde fama iraſca ſur aut do⸗
gnos reputat. vt eas oderint ? boꝛreſcat. leat cru delis contra ſemetipᷣm ſicut ait ſe⸗
et hon ouon mediũ ẽ ſimiliter humilitas neca. Crudelis inquit ẽ qui famã negligit
alia qua collu oneribus eon ſubicif. Et eteccleſiaſticus contra hoc. Curam habe
nihilominus ipe qintu in ſe ẽ enppt ſe re ꝙ bono nomine. augꝰ. vita neceſſaria ẽ
cuſant᷑. Et qui hac bumilitate pᷣditi ſunt nobis ꝓpter deũ.fama ꝓpter ꝓximum.
ponon altitudines obpobeij ſpectacula Apoſtolus autin. ij. pᷣme ad thymolheũ
reputant.et cũ honoꝛatur ab hbominibus ſpecialiter dicit de epiſcopo. qꝛ opꝑtet euʒ
nò honoꝛaniſe gandent ſed illudi ſbi po teſtimoniũ habere ab hüs qui foꝛis ſunt
nus dolent. Uleriſſimũ em eſt illud beaai diu hon p̈cellencia eſt. qua? chymera
Berñhar.quia omnis purpura illuſiõis lis illa vanitas fugitur et ignominoſitas
Epoſtq; dño hieſu in purpura illuſum Y¶. declinant de qᷓ Eccłiaſticꝰ.xxxiu. In om̃i
Cui addimꝰ ꝙ ſimiliter omnis coꝛona et bus operibus tuis pcellens eſto. Eſt aule
omne ſceptrũ regni illuſionis ẽ poſtq; re⸗ hec pᷣcellencia ſoliditas meniis qua ⁊c ves
gi gloꝛie in illis ülulum ẽ. Elatiois an et nomẽ ſiue veruas et fama ſeruat. Qui
ſiue deſpectus alioꝛũ et indignatio quan famajnon curent. quid vero adeo fame
doq;. Eſt enim aſpernatio motus in vili inbyant vt ꝓpter eam negligant veniate
s ẽé. Indian er Decimaquarta eſt arrogancia ?⁊ eius

taleʒ in eo ꝙ vilitas ẽ. Indimatio vero
Indimatlo vero contrariũ quod aliud nomen notum no
habet ſed derogancia vbbrogancia co⸗

periculũ qð in eis eſt annexũ.ſed quia di

⏑

motus in indignuʒ ꝓpter indign
Quaãdoq; etiam ꝓueuit ex dignitate.qua

ſſime dici poteſt. Eſt autem arro

gnant et rebus indignis ſe. Et bominib?ꝰ gancia de viripus vel merin erectio im⸗
ndig ESt hominib moderata qua ſibi quis aſcribit quod ſu

quibus maioꝛa fieri vident quã dignitas meritis ſuis ad eis nõ
eoꝛum requirit. Indignat᷑ etiam ꝓ eo um nõ ẽvl deberi meritis ſuis að eis nõ
eiſdem nõ fit quod dignitas quae babe debeltur, Contrarin vo vicin ẽ quo de ꝝ/
n ribus ſuis et meritis ecõtrario quis affici

re credunt requirit ex arrogancia. Simili
ter vtraq; ſarchpegc⸗ ſacergam mmüi tur. minoꝛes ſemper iuſto reputansvires
eſt ante; Juas et merita. Et hmoi homines ſunt ſp
Kenattoangmiin allum vanlalis eo de et ua annllares ſine adnchilam tes d,
uſq; vt alij parui eidem videat. quemad auid agut boni. quicquid ſuũ eſt alienis
modum erſtentibus in monte alto vetur viribug ſemhans meritis tribuentes Du
re excelſa qui ad terram unt, licet magni ingreſſibus rex ſa animo deliciut. deſicis
„

BDe

tes pꝛiꝰ ab onere quã illud ſuſcepint. Iſti
quadoq; nec deuʒ audent rogare. vt eos
agiuuet ⁊ miſeratur eoꝛũ eduſq; paruipẽ
Qdunt pces.vt deũ ad eos reſpicere nõ cõ⸗
fidat. Hoꝛu vition medin modus eſt ſiue

mMenſura qua ſeipos ⁊ ſua viri boni vera

Liter meciunt᷑.vt de ſe nõ ſenciat vltra qͥʒ

ſint nec infra

ſint. Nec ẽ cõtrariũ qð di

cit Bꝛegi ſuꝑ Job.qꝛ hoc ꝓpꝛiũ ſpeculum
Iolet eẽ bonoꝛũ vt de ſe ſenciant infra ʒ
ſint. Senciant in; intelligencie.id ẽ time
ant nõ vt certũ aſſerant.iuxta quod alibi
Dicit. quia bonarũ mentium ẽ ibi culpas
agnoſcere vbi culpa nõ cẽ. Agnoſcere inꝗ;

id ẽ uimere dubitare non ꝓ certo hr̃e qð ẽ

ꝓpꝛie eius vicij qð cõtrariũ arrogacie di⸗
Decimagqnta ẽ audacia et timi

imus.
ditas quas ſoꝛte dicet aliquis animoſita
tẽ et puſillanimitate ſed reuera differunt.

Alnimoſus

em̃ ẽ nõ ſolu feruens ſed et ꝑ⸗

tinar in magnis aggreſſibꝰ atq; ꝓceſſibꝰ

⁊ hoc cõtra rerũ ipaꝝ magnitudinẽ. wa⸗
gnũ em̃ ꝓpꝛie ſiue magniticũ intẽdit ani⸗
Moſus ⁊ ideo vincere magna ſinis eiꝰ eſt

Audarx vero

ꝓpᷣ̈e cõtra pericula ſe erigit.

———

2Z in ea ſupra le impingit.Cimiditas vero

Jſuga. eſt et reſilitio a ꝑiculis facile euaſibi
libꝰet etia ab hijs que pericula nõ ſunt⸗
ẽ ſilis vitio qð vmbꝛacitas vocat in egꝗs.
ſicut in pſal. repidauerũt timoꝛe vbi nõ
erat timoꝛ.Et leuitici.xxvj.TCerrebit eos ſo

nitus folijvolatis. Decimaſera impa
iencia ⁊ impaſſibilitas. Poꝝ mediu paci
Hencia. Impacientes em̃ ſunt nõ ſolũ ꝗ ali
enas iniurias vel cõtumelias pati nolũt:

h nec etia ſeipᷣosvel ſua paciunfiquapꝛo
pter et ſue paupertaii et ſuis quibuſcũq;
moleſtijs iraſcunt/ qð eſt mirabili⸗ ipiꝰ
impaciẽcie ſueimpaciẽtes ſunt. ꝓpter qð

Dirit plato.
delierit ſibip̃i iraſcit. Secito au tẽ quia
eſt impacienci cõc
quaſi teneritudo coꝛdis qua faciliter leſi⸗
bile ẽ a moleſtüs. videlicet a laboꝛibus
afflictionibꝰ. Iſta autẽ impaciẽcia de qua

—
S&
.
/
–—

Quia iracũ dus cũ alijs iraici

lia in vi cõcupiſcibili ⁊ ẽ

₰

Hic agim? ꝓpᷣe ꝓuocatur ininrijs ant cõ
Aumelijs in eo ꝙ iniurie aut contumelie.
⁊Z motus eius non ẽ doloꝛ qui eſt ingꝗſitoꝛ
ſolacij ſiue mitigationis. ſed ira ad vindi
ctam wvin dicari em̃ querit ꝓprie hmõiim
paciẽs. Impaſſibilitas vero hec quaſi in⸗

ſenſibilitas eè adin

YRa

iurias et contumelias.

nec eſt ſicut virt⸗ illa que pᷣdicatur pꝑ hoc
nomen mitis. Witis em̃ piacide excipit in

virtutibus

iurias nõ inſenſibiliter et eſt virtus in ira

ſcibili tamen habet ſibi reſpondentẽ invi

cocupiſcibili.que moleſtias ſimiliter pla:
cide recipit.hoc ẽ molliter ⁊ abſq; leſione
oloꝛis. Scito autem qꝙ impacientia
hec de qua hic agimus idem eſt ꝗ; iracu⸗
dia. Uerũtamẽ nominatio inpaciẽtie re⸗
ſpicit ad irrogatas iniurias quia pacies
q patieudo dicit᷑. Nominatio vero iracũ
die nihil innuit de paſſionibꝰ. Jracund⸗
enim eque iraſcitur benefaciẽtibus vt in⸗

luriantibꝰ et hmõi homines mulii indi⸗

ſtincte impaciẽtes vocatur ſicut iracũdos
BSepitimadedma coôtrarietas ſcom
quoſdam pᷣſumptio et deſperatio.Eſt au
Rem pᷣſumptio nimia cõſidencia.deſpera
tio vᷣo diffidencia eſt.mediũ hoꝛum ſpes

7

ud qᷓ; inniyio ſiue affectio. qua quis innii
tur vel vitibus ſuis vel meritis.vel milleri
coꝛdie dei.velalij cuicunqʒ.Et eſt pꝛelum
piio viciũbonum timoꝛẽ euacuans.que⸗
admodũ deſperatio et diffidencia bonaʒ
fiduciam ⁊ ſpem bonain Deſkergtiaci
fulcimentũ om̃e ſubtrahit et miſericoꝛdie
dei et mgritoꝛũ.nec animaʒ inniti ꝑmituit
alteruter eoꝛũ vłambobus.uapꝛopter
euacuat dei miſericoꝛdiã in caſu iſto. ſic ⁊
pᷣ̃ſumptio bonum timoꝛẽ enacuat ⁊ ideo
dei iuſticiaʒ. Manifeſtum igitur eſt. quia
e anobicla contra dei pogidare pugnat
Quaſi em̃ due partes diuine bonitatjqn
tum ad effectũ ſuntiuſticia⁊ miſericoꝛdia

eſe fiducia moderata. Nec ſpes eſt ali⸗

ipᷣius. Quia igitur altera videlicet pᷣſum⸗
tio alteram.id eſt iuſticiã. altera videlicet
deſperatio alterꝗ.id ẽ miſericoĩdlam eua
cuat.Euidẽter cõtra dei bonitatẽ pugnat
Et quia vniuerſevie domini miſericoꝛdia
⁊ veritas ſunt.vias eius ad coꝛhumanũ
ſiue coꝛdig humani ad ipᷣm obſtruunt.et
obcludũt quare deũ a coꝛde humano in
ubitanter exclugunt Decimaodaua
Aeuitas ſiue incõſtancia ⁊ plinacia.Medi
m autẽ cõſtancia ſiue pſeuerancia.leuis

em̃ ſiue inconſtas eſt.qui facilis nimis ad

aggrediendũ ſimiliter ad deſiſteudũ. per
tinax gqutẽ ꝗ advtrunqʒ ſurdus atʒ difficil
Wea autẽ conſtans ſiue ꝑpſeuerãs⁊ iſta
cõtrarietas inuenitur in qualibet virium

noſtraꝝ trium pᷣnominatarũ iuxta paſſio

ones et diſpoſitiones earum. Quida em̃
nimis faciles ſunt ad credẽdum.ſimiliter

et ad diſcredẽdum. Alij vᷣo pertinaces in
vtroq;. Similiter et quida nimis fadles

indei

ſuepobani
asen fvein.

Ateunch

lifcles eo
arduis y
nioſaclesl
Gronieli

e

. t

ottnerat
Aipnnncan

uuſ
Celuie⸗
alpzle
ſeſcecori⸗
loen gnincr
Ewomnitn
ſeizdise
Mſewi⸗
dn
lnipen
Alndln
cleu
Alelaceni
Eo conenc⸗
Wor onpa⸗
tnutt
osi
Gtirnon
egennn
atecngies
Mliſeemmie
uſereno
Munnftdn
Naäänn
icnm

bes

Mnghn,
t.
Sl
onmdte
Poninan
rbanctäihet
saiun

praeertad

1

nmudiici N
ctäüheng
c Aect
eine
Maagetren
mirii
Nrlociwa⸗
Enbe
nn
ſieini
mnoitnal
Gin aboniale

nuſiinin
maun netled,:
ufi u gin

2

*

i loqui velinuch ei placeat.quidam vero

*

Al

U oſus qui dveneranda ſunt.ꝓut veneran

cxxx

ad ineundas amicicias.eodemq; mõò ad
eaſdem deſerendas quida autẽ in vxog
difficiles eodẽ modo ſe habet in magnis
et arduis ꝙ quida ad aggreſſus eoꝛuʒ ni
mis faciles ſunt. Similiter ⁊ ad deſertio
nes eoꝛũ alij autẽ in vtriſqʒ econtrario ſe

et per adulationẽ.qð viciũ apud eos ma
xime on iber anin ecretarijs ſuis atz
domeſticis non intendunt habere oſiliũ
ſed conſenlum. Sunt pᷣter has alie af
fectiones due que ad vtruq; ſe habẽt. Cũ
enim fuerint in materias bonas vicia ſũt
cum vᷣo in malas virtutcs. Hee aute due

habentes Decimanona irreligioſitas
ue pphanitas atqʒ ſupſticioſitas ꝓpha ſunt hoꝛroꝛ ⁊ execratio. hoꝛroꝛ ſiquidem
nus em̃ ſiue irreligioſus eſt q nec ſacta ve ſpũalis mali. id ẽ peccati vel vicij. vlpote
neratur. Supſticloſus autẽ qui et nõ ſan moꝛtiferi.bonus ẽ ⁊ virtuoſus. Similiter
cta veneratur aut colit aut parũ ſancta pꝓ ⁊ execratio eoꝛundẽ. vtpote ſacrilegoꝛum
valde ſanctis. HPoꝝ autẽ mediũ eſt religi⸗ ⁊ impioꝝ bona eſt et virtuoſa.Lum vero

da ſunt venerat aut colit. Uiceſima ẽ O me ſunt/ ꝛocacitas vo et infronitas no
rinitas ſiue canina domeſticitas. Qui⸗ unt diuerſe a vitio impudencie. Peocaci
dam enim adeo feri ſiue ferini ſunt vtſoci tas em̃ eſt in verecundia ad loquedũ.In⸗
etatẽ non paciantur. nec eos humana ſo
cietas delectat ſicut dicit Seneca. Uita ſi
ne cio vita leonis aut lupi c. Quidaʒ vo
quibuſlibʒ ſocietatibus abſqʒ vlla di

paret ex eo quod legit᷑ Eccleſiaſtici. xriij.
Animo irreuerenti ⁊ infrunito ne tradas

et innocẽcia que cũ imera puatioe cõ

tione ſiue comitancia ſe ymmiſcent vład⸗ a pue
unt nec virtutes ſunt nec vicia.cum vo

herent.quẽadmodum canes qui vulgali(
ter vocant᷑ truanctni q non magis domi
nis qᷓʒ alis adherẽt.itavt de qualibet do
mo eſſe videant᷑. Mediũ vero ſocialitas.
Uiceſimapᷣma adulatio esnoꝛdaci⸗
tas. Quid el adeo moꝛdaces ſuntvt nul

ctiones quas ponunt. verbi gracia.ſi pu⸗

—

aut peculautis admixtionis /ſequũt fugã

vel odium.⁊ erit in vi inqua eſt ⁊ fugai
adeo blandi vt vnicuiqʒ loq ſtudeant qd la vel odiũ eodẽ modo⁊ de innocencia.ſi
ei placeat.E de hüs quadoqʒ diximꝰ qa .
ꝓpꝛie ſacerdotes dyaboliſun:ſiue ĩferna er quedã iuſticie. Nonimat etiaʒ et

les. cõmendationẽ quod eſt officiũ mor⸗/ Hnumerat iter virtutes ſanctitas. ouiꝰ opa
tuoꝝ ſemp facientes. ⁊ officiũ moꝛtuoꝛuʒ/ ztiones due ſunt ꝓpꝛie. Pꝛima eſt elonga
quod a placebo.incipit ſeniꝑ agentesſili tio ab hüs que carnis et mudi ſunt.ſiue li
ter moꝛpuos infernales ſemꝑ ſepeliẽtes cita ſint ſiue illicita. Secunda eſt occupa⸗
ſicut wathei ir. dicil veritas. Sine moꝛtn tio in bijs que diuine bonoꝛificecie e cul⸗
os ſepelire moꝛtuos ſuos.vbi dicit aucto tus ſunt. Illos em̃ ſolũmodo ſanctos di⸗
ritas quia moꝛtuos moꝛtuũ ſepelit cũ pec

cere cõſueuimus.qui ſeoꝛſũ ſe faciũt a ſe⸗
catoꝛ peccatoꝛi adulatur. Wediũ hoꝝn m cularibus. ? toraliter vacant diuinis ob⸗
tulliũ vere amicicie officiũ ẽſizut ipe dicit
ꝙ monere et moneri officiũ vᷣe amicicie ẽ⸗
ſta tamen vt adulatios e careat ammoni

—

quoniã operatiões iſte⸗
natarũ affectionũ ꝓce

x aliquibꝰ nomi
tſubiecto ⁊ eſſẽ

moꝛ vel dei amoꝛ vel hono.
Is autem ita poſitis ⁊ expoſitis re
uertemur ad declarandu numeꝝ
virtutũ que ſunt ſcõᷣm vim iraſci⸗

tio.⁊ cõtumelia careat obiurgatio. Ui cia.idem ẽ ſemꝑ ſanctitas.quod vl dei ti⸗

ceſimaſecunda aſſentatio et diſcolitas.
idam em ab omnibus diſſenciũt. nec
ad conſenſum aliquẽ boni induci poſſũt
vo omibus aſſenciũt que alies ſenti⸗
re videt. callide ptemptates quid èlij ſen⸗

bilem.

rundam.videlicet pᷣſentire quid dñi ſenci trarietatis. nõ eſt niſi vnum medium.erit
ant. et hoc vt eis aſſenciant.quod vitium
adulatio eſt quodãmodo. Placere empꝑ
U

s Mominant et inter virtutes puri⸗
8⁵

in poſitione ſalte m ex parte ſequẽſur affe

illam ⁊ odiuʒ. hoc eſt dicere. erit fuga illa

poſitiue intelligatur. erit queda iuſticia vł

ſequis religioſitas aulẽ idem eſt. Ueruʒ

Quia igr manifeſtũ eſt vigintidu⸗
ciant quodeſt ppꝛin vicin aulicoꝛuz ſue as eſſe contrarietates nominatas vicio2n
curaliũ.hoc enim eſt ſpeciale ſtudin quo in ea vel ſcm eam. vniuſcuiuſq; autẽ co
neceſſario nũerꝰ vᷣtutũ hmõi vigitiduas
OQOꝛ ſi quis direrit quia inter album et
illud dominis intendunt.quéadmodum nigrũ ſunt multa media rubeũ et viriden

ecõtrario fuerint.pꝛoculdubio vicia peſſi

fronitas vo ideʒ ẽ qð infrontitas.ſicut ap

ritas eſt vel fuga vel odium maculaticis

virtutibus

Be oerſie
ia multa hmõi. Rñdemus noniaʒ al⸗ vel derogatio vel in aliᷣ leſio Cauſa ve polbit
al et nigrum nõ dannelm pkflultare ro ꝓpter quã diſpenſatio ſic facit.pculdu aie
Idrſferr indigencia, Intelligentibus dut facile ẽ vi biovt iuſtum ſit quod indulgetur alioan ofin,
dere. Inter ſupfluu em ⁊ diminutũ.non ẽ non diſpenſatio eſt ſed diſſipatio. Am ſnialup
niſi equale ſiue cõmenſuratũ. Sitmilir in lius. Memo dubitat qn contranum mi Kunon
ter parũ ⁊ nimiũ non ẽeſt niſi ſat ſiue ſatis ſericoꝛdie iniquitas ſit et iniuſticia. quare 1chpot
Eagle aut et ↄomeſuratũ Zſatnõ diuidunt ipᷣa miſericoꝛdia iuſticia eſt. Amplius ſis Wan
E ncialit᷑ ſʒ qſi pꝑ accidẽsvidelicʒ ꝓ diuer Jus naturale indubitater totũ ẽ equitas. ncung
ſte lubiectoꝛi gꝛ ao Eſatleyni ſubiecto Miſericoꝛdia ergo naturalis eqꝗtas ẽ: qñ roppo⸗
no ẽ ſatis alij in cibo potu veſtitu æ aljs. tofoꝛtius ergo gratuita miſcdia equitas liilrin⸗
Mediũ vero albi et nigri eſſencialiter di erit. Ampli⸗. Quid erit miſcðia nin fi oline
2 niditur. videlicet ꝙ diuerſitate cõmixtio⸗ atequalitas: de qua apoſtolꝰ in ᷣme ad ſiuſzin
num ipᷣoꝝ et qua media cõponuntur.et ſi Coꝛꝝ.vij.Miferi em ẽ hanc equalitatem fa Colcpelo
unt. Oſi dixerit ꝗs gaa parcitas et lar cere. Eſt enim miſcia velut fluuius inun D
Nℳ gitas duo ſunt media inter ꝓdigalitaten dansz inundatione ſua loca vacua circũ ideſceni
et auaricid. Similiter iuſticia et miſerico adiacencia implens donec adequantalti olnest
dia atʒ eqtas inter duas iniqtates quari tudini ſue. SDic miſcoia cũ copioſa fuerit D
altera ᷣm ſupſluitatẽ.ð altera ſcoᷣm indigẽ⸗ et exuberans vacuitates et indigencias: bliefne
ciam. Reſpondemus dqa vnũ ſũt ſub inundancia beneſicioꝝ implet argg ſchenats
iecto et eſſencia parcitas et largitas ſed ra munione omnes indigentes ꝓppᷣo ſubie⸗ g ſteſieſee
tione ſine relatiõe ſolũmodo differentes cto adequat.Sunt igitur in vniuerſo Gkieben
Parcitas em̃ a parcẽdo ſeu retinendo be virtutes iſte vigintidue adiectis aut dua⸗ liaun
nẽe.largitas vero a bene largiẽdo. Exiuſdẽ bus de abus vltimo ſecimꝰ mentionem. ſaifeiͤcin
enim virtutis eſt bene retinere et bñ largi vigelicet quarũ oꝑaniones ſunt execratio fündnn
rni. quemadmodum eiuſdem ſobꝛietatis et horoꝛmaloꝝ. erunt omnes ſumul ſum timin
eſt bene abſtinere. et bene ſumere cbum pte viginiquatuoꝛ. Clicia vero eiuſdeʒ vi nhuügen
bene id eſt virtuoſe ſeu laudabiliter. Sic ſiue ſcõᷣm eandeʒ erut quadragintaqtu⸗ ricbe
idem ſunt iuſticia et miſericoꝛdia et equi⸗ oꝛ et duobus illis adiectis quadraginta⸗ mun
aus in pᷣnominato caſu. Sed quando me ſex. Execratio em et hoꝛroꝛ licet male non ſotbin
Arita inntũ merita dant canſam opi. dich dicunt ſcoõm ſ. upfluitatem ⁊ indigenciã. ? ingan
turopus iuſtũ. Hoc eſt equale meritisvel ideo neutra earũ facit cõtrarietate.⁊ her Hubtin
reſpondens cum vo miſeria dat eidẽ cau eſt cauſa ꝓpter quã numer⸗ earũ ice eſt igt n
ſam dicitur opus miſcdie. wiſeria enim ? get numerus virtutũ oppoſitarũ id eſtbi crmini
cui opus interdũ debertur ſicut et meritis nariꝰ ſiue duo. Si as aur dſrert auie Ouan
Dicut enim dandum eſt vel benefacien⸗/humilitas vinꝰ eſt vna ſpecie necvintc fün
dum eſt cuicũqʒratione meritoꝝ. ſicet ra⸗ Otur. Scito quonia errat bomo binien alcee
tione miſerie.Et ſicut debitũ eſt vel debe: declaratio eſt hec:qa cum humilltas⸗ſn i udl
tur opꝰ cuicũqʒ ex meritis.ſic et ex miſeria perbia ſimpliciter ⁊ totaliter ED int nirnne
gorrerr E D in qua eſt. Nihil em̃ iuſtius eſtvł magis ⁊ dicatur ſupbia ſm ſupfluitatem: nene iri ur
dn debitũ vel diſtrictius a nobis deus erigit contrariũ q; dicitur m diminutio 3 Cken
qᷓ; miſereri nihil gerizvindlicat qᷓ; ei? cõ diuidaturviuq; in anq; ſpecies:quarum akt
trariũ.ſicut euid &r apparet ex wat.xviij. bine et bine dicũtusſm ſuꝑfluitatem ⁊ di ſulen⸗
Ubi etia remiſſa repetita ſeruo nequã. ꝓ minutionem ita vt gnaz actan cantan uonin
eo ꝙ conſerui ſui noluerat miſeren nibll etates. Impoſſibile autem ſit vna ſpeciez ümrc
etia iuſtius ẽ qʒ miſereri.Et ſi quis dilige⸗ numero mediam eẽ.plurin hmõi conira ſeſnenln
ter attendat. pie ſubuentiones non ta da rietatum: humilitas vero euidenter me⸗ unenb
tur miſeris ꝗ; etia reddũtur. Unde ⁊ qui- dia ſit in ngulis hmoõi contrarietatibus einen
dam elemoſynarius increpabat panpes neceſſe kuidenter humilitatẽdiuidi in qn Ugesdin
de beneficijs elemoſynaris/eidem gras q; ſpecies. Alioꝗn vna ſpeces numeroyt uen
agentes dicens.tace noli mihi regraciari. dinm⸗ eſſet media multoꝛũ contrar oit. Kaipn
gꝗa nihil do.ſed reddo tibi tantũ quod tu Impoſſibile autem manifeſtũ eſt multo ſuſt
um erat. Hoc aũt a nobis ſimiliter di rũ terminoꝛũ directe ſibi oppoſitoꝝ idem Uun⸗
cũ eſt et a multis pꝛudentibꝰ dicit᷑.quia e nedius Si eniʒfuerinta btermini ſackre
diſpenſalio illi⸗ eſtnon iuris diminutio: dno in eadem recia linea conſtituti.cet d. ihien
„
*
—
●D

dſh
omm
ſct
nidt
Kitniii

aVfi
ſuloan
Merkkenk
Ncens
Nunzende
onesſuntcgenn
konmmesſini
CNncnee

ſeteſggne
Adonbfin
anbin u

cxxx/

vo eiuſdem̃ ſuppoſiti et directe oppᷣoſiti.
impoſſibile ẽ idem punctũ mediũ eſſe int
a exc.⁊ ĩter b et d. SRimiliter aũt ſe habẽt
oppoſitione et rectitudine ſpuali eque di

ſtancia ſupꝑbie ſpecies et vicia eius oppo⸗

ſita pnominatis terminis ſequi diſtancia
et oppoſitione ⁊ poſitione pᷣſcripta diſpo
ſitis Manifeſtũ ergo ẽ humilitatẽ diuidi
in quinq; ſpecies iuxta ſuꝑbie ſpecies⁊ vi
cia oppoſita earũ. n vi vo cõcupilſci
bili ſiue m ipᷣam nõ inueniret᷑ niſi amo
⁊pdiũ.dolòꝛ ⁊ gandiuʒ. ſames ſiue ſitis
ſpiritualis atq; ſacitas atʒ faſtidium de

„

quo ſupꝛa locuti ſumus contrariũ.cui fa⸗

— „

ſtidio cõtraria ẽ fames et ſitis.que non ẽ

B

☛

P

niſi deſideriũ.ꝓut hic intelligimus.alias
vero fames et ſitis ißm donum ſapiencie
ſunt. Inueniuntur ergo in vi concupiſci⸗
bili ſiue ᷣm eaʒ ſex numero virtutes.vide
lice amoꝛ ⁊ odiũ doloꝛ ⁊ gandiũ.fames
ſiue ſitis ſiue deſideriũ.Et eiꝰ contrarinʒ.
qð eſt vel bona indignatio vł bonũ faſti

diũ.qua vel quo mala velut inmũda vel

noxia reüciũtur quare virtutes duaruʒ vi
riũ in vniuerſo nõ ſunt niſi triginta. Spẽ
em̃ ⁊ timoꝛẽ ſiir ⁊ honoꝛẽ in den nec non
et pudoꝛem inter virtutes quetunt virtu⸗
tis iraſcibilis. Jam nominauimus et
numerauimꝰ qꝛ vero virtutes ᷣm vim xja
tionabilem nõ ſunt niſi quinq; vt ia oſtẽ⸗

dimus erunt virtutes omniũ viriũ in vni

uerſo trigintaquinq;. Si qui
it quia numeroſitas iſta nõ eſt me

en⸗
neg aut cõpationes no impꝛobabilit foꝛ
ſitan nec; abſqʒ ratõe hec dicet. Lum em

Anentare ſed ſᷣm rationes Babbi,

ex medio ſiue ex fine. Quare pꝛudencia

vna ẽ mentẽ humanã illuminãs.firmans

et armansoeritate qualiber ſalutari. nec

diuerſificat eaʒ diuerſitas veritatũ hmõi
quoniã deſurſum eſt pꝛudencia et nõ ab
ipis ſicut iam ſepe tetigimus.Et etia ſiſe⸗
queret materiã ſuam pꝛu dencia.materig
eius non eſtveritas inquatũ veritas ſed ĩ
qntum ſalutaris. Salubꝛitas autem eaʒ
nõ diuidit.quia nec ipᷣa diniditur. quoni
am ſalubꝛitas hec efficiencia ẽ. vel effecti⸗
uitas ſalutis ſiue materialitas quod veri
us eſt ſalutis vtrũqʒ tamenverũ eſtſʒ mo
do diuerſoveritas em̃ ſalutaris quodam
modo materia ẽ circa qua⁊ de aua eſt cre

dulitas fidei. Et alio modo eſt cauſa effi⸗

ciẽs motiua virtutis intellectiue noſtre et
effectiua quodamodo meriti. meriti inq;
ſalutis.Motus enim ſalutares res moue
tes quodaãmodo efficiũtvidelicet occaſio
naliter.licet ſpiritus ſanctus eoſdem pᷣnda
paliter effciat. ꝙ/ Hec ergo ratio non ni
hil ꝓbabilitatis habet ad oſtendendum
quia vnica virtus ſpecie pꝛudẽcia ẽa ma⸗
teria circa quã cadit omnis eiꝰ operatio.
et cuius pꝛudencia ſciencia eſt viuax ei vi
ua veritas eſt ſalutàris. De credibilibꝰ? ei
veris ſalutaribus ⁊ ſalubꝛiter credibilibꝰ
pꝛudencia eſt ſalutaris. viuax et viua co⸗

gnitio. Eodem mndo ſe habet de iuſticia

ectemperancia. de rebꝰ enim que ad nos
et alterum vel alios perunẽt hoc ẽ in qui
bus contingit eſſe alienuz nocumentum
u detrimentũ. Fraus dolus et hmoõi iu

icia nos expedũ et dinigit. neceſſe em ha
emus iuſte agere cum quolibʒ alio. hoc

vera ſalutaria liue ad ſalutẽ noſir ptin⸗- eſt ius ſuum vnicuich reddere.et ius alie⸗

cia in hoc vniant᷑ vt cõmunicẽt ꝙ ſaluta⸗
ria ſiue ad ſaluteʒ ꝑtinencia ſint. ⁊ hocſit
potiſſimũ ac pᷣncipale ꝓpter qð cognitio
eoꝝ querit. laudatur ⁊ a de gacceptatur.
merito videri poteſt yna eſſe virtutem ſo
lũmodo q de eis aułLirca ea eſt.inqntuʒ
talia ſunt.In vnũ enim inqntũ vnũ nõ ẽ
niſi vna vel appᷣhenſiovel affectio.vnum
vo ſine dubio eſtverũ ſalutare inqniũ ſa
lutare. Nec veritas em nec ſalupꝛitas in⸗
qñtũ tales diuidunt᷑ aut diuidũloubiecta
ſua. Quare vna ẽ virtus cuius operatio
cadet ſuꝑ verum ſalutare inqntũ verũ ſa
lutare.ſiue ſit ſalutare inicialiter aut radi
caliter aut funda mentaliter.aut finaliter
hocẽ ſiue inicians ſiue radicans.ſiue fun
gans ſalute ſiue vdirigens eam ⁊ adiuuãs
—

„

num in nullo ledere. Nemo autem du⸗
bitat multa nos debere alüs.et multa no
bis agenda eſſe cum aliijs.quare neceſſa⸗
ria eſt nobis virtus.que nos in hijs diri⸗
gat.et a malis aliena iniuriarum nos
cuſtodiat et ꝓtegat. Ad hec autem omia
ſufficit iuſticia vna per ſe.Cui em̃ dubiũ ẽ
vt neceſſe habeamꝰ iuſteviuere.hoc ẽ ſine
vſurpatione iuris alieni atqʒ leſione.Ju⸗
ſte inq; ad alterum et ad omnes alios qͥ̊ſ
cunqʒ. qJuſticia ergo neceſſaria eſt nobis

ſunt ⁊ alie res ad nos ſolummodo perti⸗
nentes. ſicut ſunt victus veſtitꝰ et que ad
illos pertinent neceſſaria eſt nobis virtꝰ
que vitam noſtra dirigat et decoꝛet in hu
iuſmodi et hec vſiato nomine vocat᷑tem
v in

Fnrrale ad alterũ pertinentes.quia o

Oaduerſa. vt paupta

Be

perancia qua ſine exceſſu rebus hmõi vti
mur. Intemperantes em̃ ſunt ꝓ pꝛie ꝗ in
hmõi excedunt ſicut ſupꝛa doimus exver

bis ſenece.quia temperancia eſt ꝓpꝛie ne
quid nimis. Guloſitas em et ebꝛietas bal
neoꝝ et vngentonveſtimentoꝝ ⁊ ſtratuũ
necnon et habilaculoꝝ vaniſſime delicie
intemperancie ſunt et vicia pemima. Pãc
virtute ſacra ſcripiura celeſti magyſterio
edita et conſcripta ſobꝛietateʒ vocat.viij.
Sapiencie et ad Cytũ.ij. Sobꝛietatẽ inꝗt
enim et pꝛudenciã et iuſticiam et virtuteʒ
docet.Et iterũ. Sobꝛie et iuſte ⁊ pie viua⸗
mus in hoc ſeculo.vocat auteʒ eam ſobꝛi
etatẽ quaſi conſummationem ᷓ Uides
ergo quia duo vicia ſunt.intemperancia

nec poſſibile eſt aliquem peccare niſi alte

virtutibus

ficere videntur exneceſſitate tres iſtevirtu
tes coponere dirigere ac decoꝛare vitam.
noſtra qᷓntum ad duas vires noſiras cõ⸗
cupiſcibilem ſcilicetetiraſcibilem. QO⸗

8O alus nihil ꝑtinet ad iſtas tres. Recur⸗
at qui ita ſentire noluerit. ad v erba Au⸗
guſtini.quibus expᷣſſe ſentire videt iſtas
quatuo: de ꝗbus loquimur.non eſſe niſi
vnam. ⁊ nõ eſſe eas eſſencialiter niſi amo

4 dixenit ꝗs ꝗa de amoꝛe et odio ⁊ mul

rem oꝛdinatũ ⁊ foꝛtem ſubiecto ſiue eſſen

cia et veritate. Ratione autẽ ſeu relatiõe
Fm eundem Auguſiinũ officijs quatuoꝛ
eſſe. ſimiliter ⁊ ad verba Ariſtoł.quibus
Dicit. Quia virtutes aut voluntaces que⸗
dam ſunt aut non ſine voluntate. Que

que in ſeipſumiet iniuria que eſt in alterũ ſtionem autem baber non leuem. vtrum
xi

rutro duoꝛũ modoꝛũ et ſecundũ alterum
duoꝝ generum rerum que nominauimꝰ⸗
Quare non contingit eſſe vel alia vel plu
rs vel alterins generis vicia vel peccata.
⁊ ꝓpter hoc nec alias nec plures poſſibi⸗
les eſt eſſe oppoſitas vel virtutes. Cli
dentur ergo ſtabilite eſſe per hac viam iu
ſticia et temperancia et hoc ꝓpter duo ge
nera rerum bonarum.et duos vſus earũ
Dona enim ſunt omnia vel que debem⸗
alüs. vel in quivus cõmunicare debem⸗

pauptas moꝛbi ? vulnera

„ Aum illis. Quia vo elſt et terci genus
4 que galpriansrsnuntreg
c

tulg e ca ſcetes iniuͦrie 2 contumelie likes
et bella, labozes et doloꝛes. et nouimime
ipſa mòis. Quia etiam ab hijs contingit
turpiter vinci et młtipliciter ꝓpter iſta de
clinanda vel effugienda peccare. fieceſſa
ria eſt nobis virtus qua hec omnia vincã
tur.que cõtra hec omnia nos roboꝛet. ar
met et muniat.Et hec in.viij.ſapiencie vo
catur virins. nunc autem cõmuniter ſoꝛ⸗
tiludo. Hec autem eſt qua ommia terribi⸗
lia pᷣnominata vi cuntur. ꝓpter bona er

90 vel que debemus alis vel que cõmu⸗

nicamus cum alijsẽ neceſſaria iuſticia/ ꝓ
pter bona que noſtris neceſſitatibus ap⸗
plicamus tem perancia/ ꝓpter mala vero
que nos frangut atq; deterrent foꝛtitud

Quia ergo omnes res tribus iſtis generi

bus co mp̃ᷣhendũtur Uirtus antem ẽ que
nos bene vti rebꝛ et bene ba ere ad ocs

res nos facit. Bonus autem omnis ex ne
ceſſitate:quia ad eee res bene ſe habet
et quibus vtendu ẽ bene vtilur. uare lu

neceſſaria ẽ vnavirt

omes virtutes duplices ſint ſicut ſupꝛa di
timus de amoꝛe odio doloe gaudio er
multis alis. Sed et de ipᷣa fide ſimilitooi
detur. ſicut em tenemur credere ſalutaris
veritatis articulos.ita et tenemur diſcre⸗
dere cõtraria. Qnare ſicut nec neceſſaria
nobis pia viuaq; credibilitas eoꝛum. ita
et pia viuaqʒ; eſt diſcredulitas hereſum
contrariarũ. Juxta hunc modum ſe habzʒ
et de alijs Gicut tenetur vnuſquiſq; face
re qð iuſtũ ẽ et amplecti.ita declinare q
iciũ ẽ et reicere vłhoꝛrere. Si quis volu
erit hoc dicere nõ cõtradicimꝰei.verũ diſ
cuſſione vel diſputatione hoc negociũ in
diget. hoc em eẽ videtur ac ſidrceret᷑. ꝙ
us ſeu potencia natu
ralis calidolad repellendum frigus ⁊ alia
ad faciendum caloꝛẽ ⁊ ſiles geminatioes

ſen duplicationes ẽ innenire in numeras
per quas eẽ friuolũ dupꝑlicare ſic virtutes

Nuod autem verius videtur in hijs ẽ vt
ſit nnmerus virtutum ſieut poſuimꝰ. nec
Eneceſſe exemplum vt amoꝛ alicuius aut
odium contorij duevinutes ſint vel duo
vicia. licet poſſibile quãdoq; ſit ita eẽ. Ex
amoꝛe enim alicuiid expellitur eius otra
rium et hec repulſio ſemper vocatur odiũ
ſicut eſſectus plerumq; nomine cauſe.Rę
pulſio enim et ſeparatio ꝑ ſe effectus odij
ſunt.⁊ ideo cum ex amoꝛe ſunt.licet ꝑ acci

w

dens a ucodium vocantur pᷣdicto tro
0

po. Fodem modo diſcredere hereſes
ex ipᷣa fide poteſt eſſe et poteſt eſſe er alia
diſpoſitione per ſe. de qua et ſilibus meni
to dici poſſeteas nõ eſie virtutes ⁊ hocẽ.
quoni non ẽ finis eoꝛum per ſe niſi decli
natio malo:um. declinatio autem malo⸗

ao
tame
ſeappa
ſtooret
lerepitt
ſeſune
uzlen
nnudin
bocln
ſroch.
ſosp⸗
ſar.

E⸗
usn
Point

gogite
Capla
Hoonyt
lyrmnaona
eribofn
Mnside
Ncandetr
tionen
fniamn
fmilan
Rdemen
Posir
atyin
ſcbi

.
9
ch

HGeimmnn
buͤraie
kymulzon
ſibdehene
heltioani
leclicire,
ſerdgnon
Funben
nne
mril
nginten
enzla
citzen
Anbni
konnoin
ſtihgteiin

n hin

Adenn
N
Sſſesni⸗
nſchie
SS
ent t
eſeninſbi
ungga
dſabiecbic
neaule ſans
müoficist
epoluntar l
nonlerent
Sirlaak
nuedante
Nenius Ml
Genocunt
umngigfe⸗
iudeinn;
lioteboeat
euglint
5en potenddr

ndunfigti⸗

esgenmnan

Neniein usd
Wbaneſene
nen ttbin
nſonwin
grinti,li
nimintci
Nanüantnu,,
ama⸗
riul

E —
— —
S=

—-

O

.

cxxxij

rum nõ facit bonum p ſe.ſed per ſe deſen
dit a malis atʒ malicia coꝛ humanũ.qua
re apparet eas ꝓpᷣe non eſſe bonitates ⁊
ideo nec virtutes. Si quis autem eas di⸗
cere virtutes voluerit.quia directe cotra⸗
rie ſunt vicijs et directe contra ea bugnat
eaq; rectificant. Deinde roboꝛant. armat
et muniunt mentem humanam non con
tendimꝰ de nominevel nominatione hu
iuſmodi. Sufficit enim nobis qutum ad
pᷣſens ꝓpoſitum vt rerum veritas cogno
ſcatur. Actedendum quoq; tibi ẽ dili
genter. quia iuſticia ?⁊ omnes alievirtutes
quas ſupꝛa nominauimus et numeraui⸗
mus in hoc ſemꝑ duplicis intentiõis ſue
quod interdum ſunt affectiones virtutis
concupiſcibilis et interdum ſunt affectio⸗
nes virtutis iraſcibilis quod enim puniũ
tur maletfici. vel ex amore pacis et traquil
lqatis hominũ poteſt eſſe.vel ex ʒelo recti

tudinis id eſt ira ſancta etbona.q iudex⸗

excandeſcit in maleficia et ̃ᷣm pꝛimam in
lentionem iuſticia ẽ in vi concupiſcibili ⁊
⁊ ̃m illam.in ſecunda vᷣo in iraſcibill ẽ.⁊

et ſ̃m illam. et ad hunc modum ſe habet

et de multis aliarũ.et foꝛſiran ge omibus
nos antvigintiduas pᷣnoĩatas orietates
accepimꝰ ſᷣm intẽtiões ꝗbꝰ cõgruũtvᷣtuti
iraſcibili.⁊ hocvidere potes ex ſupꝛadict᷑
Oſt hec loquemur de menſuris?
omparationibus virtutum tam
adinuicem q; advicia Ad natura
es etiam virtutes ſiquidem pᷣter numerũ
ſequẽtur alie menſure.ct pe numero qui⸗
dem multa pꝛetermittimuũs partim impe

ricia deſtientes.partim occupationibus

impediti. partim ipſa rerum ꝓfunditate

ac multitudine onerati. In hoc tamen de

ſiderio et pꝛopoſito noſtro ſatiſſecimꝰ. qꝛ

P

phyioſophari de hijs volentipꝰatq; valẽ
tibus exercendoꝛum ingeniol um occaſio
nem. nonullam dedimus viam querẽde
inueniendeq; v eritans exercitatis atq; ꝓ

fectis aliquatenus aperuimus Scito

codem ſubiecto eſſe equales.Cuius et de

exygo in pᷣmis virtutes om̃es gratuitas in

ie pꝛimo virtutum ꝓ

arato multiplex ẽ. et pꝑma a date:e ⁊ fon
n ceh it. Quanfum em
eſt a parte ipᷣius non eſt inter eas maioꝛi

vnus ꝑ omnia in vltimo elongatiõis ab
inequalitate remotiſſimus. Quare ſi ẽ in
equalitas apud eas erit ex neceſſitate ex
ꝑie recipientis.et hoe quidem veriſimile ẽ
. —

tatis et minoꝛitatis diuerſitas ipᷣe enim ẽ
P
9

nobilitatẽ operationũ creatoꝛis nõ intel⸗
ligentibus qucadmodum eniʒ in eadem
maſſa quòd aridius ẽatq; tenuiusab oo
dem igne maioꝛem caloꝛem recipit.qᷓniia
quod eſt humidius atq; durius igniq re
ſiſtencus.Sic et in eodem ſubiecto men⸗
tis humane veriſimiliter videt᷑ fieri ꝓ va

rietate diipoſitionuʒ ipius. Qui em̃ natu

ra iracundi ſunt ad ʒelum rectitudinis et

ſeueritatem ſuſcipiendaʒ magis habiles

aptiq; vidẽtur q; adviriutem paciencie ⁊
manſuetudinis. Quare maioꝛes illas qͥʒ
iſtas recipiunt.Ab eodem em̃ influẽte qðᷣ
capacius eſt plus.id eſt maioꝛem influen
ciam recipere ⁊ ab eodem agente qð ma
gis reſiſtens eſt ſiue minus ydoneum.mi
nus vᷣtutis ipᷣius recipit.quare in eodem
ſubiecto vittutes pꝛenominate inequales
exunt. In quo reſpondemus quia bec eſt
obilitas et libertas virtutis omnipoten
tis dei.vt ſit iuxta beneplacitum ipſiꝰ per
omnia non iuxta diſpoſitiones recipien⸗
tiüuũ. Qui modus operationis nature ẽ᷑/
que ſicut ſupꝛadiximus ignobiliter ſerui
liter operatur ſ̃m hocenim aut minimas
aut nullas infunderet fleumaticis deꝰ cũ
fleumatica cõplexio nullã virtuteʒ anime
iuuet. vt dicit Galienꝰ in libꝛo de elemen
tis. Judicium autem euidens hmõi ẽ
ꝙ ſuꝑbiſſimis et naturali coꝛruptione et
adiectione conſuetudinis. magnastags
mirificas virtutes hũilitatt obediencie er
ſubiectionis ſubito videmꝰ iſundi.cũ ad
illas ineptiſſimi ſint. Amp̃. Qñto iſta
natura magis iracũda ẽ.tato indigentioꝛ
maioꝛi remedio vᷣtutis contrarie.Quare
tãtomagis illud ei pᷣſtat miſericoꝛdiſſimꝰ
atʒ ſapientiſſimꝰ deus. Ampliꝰ. Si ꝓp
hoc qꝛ iracũdus ẽ minoꝛẽ daret ei vᷣiuteʒ
de? pacẽcieaut maſuetudinis ꝓpterhoc
minus adiutoꝛiũ cõtra omeſticũ hoſteʒ
pᷣſtarelqꝛ magis ⁊ maidei eo indigeret ꝓ
pter hoc debilioꝛẽ medicinam apponeret
qꝛ magis eũ egrũ ant egritudinẽ eiꝰ vide
ret foꝛtioꝛẽ.ꝓpter hoc minoꝛem aquã in⸗
funderet quia maioꝛi incendio eũ ardere
cognoſceret. Ircũdia ꝗppe naturał ⁊ etiã
ↄſuetudinalis et domeſticꝰ hoſtis.⁊ egri
tudo peſtilẽs et incendium ſpirituale eſt.
Amp. Ex quaãtũcũqʒ puavᷣtute gratuita

oteſt ꝗlibet reſiſtere cuicũqʒ et quantecũ
Htemptationi ſicut declarabimus in ſe⸗
quentibus videlicet in tractatu de tẽptati⸗
onibꝰ et reſiſtencijs. Non ẽ ergo neceſeᷣe
v üi

4

BDe

ꝓpter maioꝛes⁊ crebꝛioꝛes tempᷣtatiões

maioꝛes aut foꝛtioꝛes infundexe virtutes
ſt obnoxi

pᷣſertim cum inſfirmitas ipᷣa.i
tas atq; facilitas temptatio nũ magnã oc
caſionem et adiumentuʒ pꝛeſtet ꝑfecuoni
virtutũ.ſicut expᷣſſe dicit apoſtolꝰ in.ij.ad
Con.xij. Uirtus in ĩfirmitate ꝑtficitur.⁊ ite
rũ.cũ infirmoꝛ luc foꝛtioꝛ ſum. Sicut eniʒ
multis obeſt occaſionaliter ipᷣa virtutum
firmitas. Sic ⁊ multis ad cumulum ⁊ cul
mẽ humilitatis ꝓdeſt ipᷣa infirmitas. Eſt

em̃ iuſtus qui perit in iuſticia ſua.ſicut le⸗

git Eccleſiaſtes.vii.Et quẽadmodũ ſcie⸗
cia in terdu inflat ſicut legitur ᷣme ad Co
rinth. xi. Sic et v̈tutes ſicut expᷣſſe oſtẽdit
dñs in euangelio de phariſeo et publica
no quon alter de virtutibꝰ inflatus repꝛo
batus fuit.et alter de peccatis humiliatꝰ

deſcendit iuſtificatus in domũ ſua quod
R totũ expᷣſſe legitur luce.xviij.

ij. Amplius
vᷣtutes naturales naturaliter equales eẽ

nvigdent omnes.vnde em̃ eſſet illis inequa

litas. neq; em̃ naturaliter viſus vł'maior
vel foꝛtioꝛ eſſe videtur ad videndũ qᷓ; au⸗
ditus ad audiendu.⁊ ita de alis. Simili
ler et memoꝛia ad memoꝛandũ ⁊ ymagi⸗
natõ ad ymaginandũ inqntũ eſt dictio a
parte ſua.Qõð em̃ plura vel maioꝛa habʒ
adiumenta aliqua vis ſiue virtus natura
lis.aliqua alia non facit eam debere eſſe
maioꝛemnon enim quia claritas pupille

in quodaʒ maioꝛ eſt aut claritas ipius ae
ris aliquẽ adiuuat.magis pꝛopter hoc vi

ſus maioꝛ licet eum videre contingat. ex

hoc aut magis eſſe.aut melius videtur er

go virtutes naturales naturalit᷑ eᷓles eẽ

quare et gratuite.Si em̃ ille ſequunt vni

tatẽ ⁊ equalitatẽ datoꝛis multofoꝛtiꝰ iſte
gratuite videlicet cum quaſi a ꝓpinquio⸗
ri ab ipᷣo deſcendant.

opꝑationibus.ergonec impedimenta de⸗

trahẽt illis vel minuent ipſas. Quare nõ

adiumentapel impedimenta ſua ſequan
tur.hoc mõ virtutes ſed vnitatẽ et equali

„ tatem datoꝛis. O ſi quis dixerit quia
xterioꝛa adiumenta aut impedimẽeta re⸗
era non ſecũtur.ſed interioꝛa ex illis em

„

ꝓpinquitatẽ.ymmo ↄiũctionem ſui ad il

las. Rñdemus qꝛ hmõi adiumẽta vel im/

pedimenta in nullo impediũt vł adiuuã
omnipotentiſſima aut liberrimã volunta
le datoꝛis earũ neq; hoc attẽdit ipᷣe ſed ſo

po deſcendant. Amp̃. ſi adiumẽ
ta maioꝛa nõ addãaãtvtutibus.licet addat

minnunt᷑ aut augẽtur eſſencie ipaꝝ ꝓpter

virtutibus

lũ qd expediat honoꝛi ⁊ gloꝛie ſue atq; ſa

luti recipientiũet magis impeditis hmõi

impedimẽtis interdum expedit.vt mino⸗
res recipiant eas.pꝛopter minoꝛem exerci

tationẽ.vt crebꝛioꝛa habentes certamina

crebꝛioꝛibus victoꝛis pociant᷑.⁊ vt ſemꝑ

ſciant ſe eſe homines rememoꝛates infir

mitatem.Et timoꝛẽ dei iugiter in ſe babe⸗
ant.q pene omni hoꝛa patent naufragis

et aguntur hoſtiũ iaculis.Et ſi em̃ quibuſ

dam virtutibus hmõi infirmitates impe⸗

dimenta pᷣſtare videant᷑.Alijs tamẽèma⸗
nifeſtũ eſt eadam pᷣbere non modica ad

iumenta.ſicut apparet euidenter de timo
re dei et humiliatione et multis aliss.
Ampᷣ. Si hmõi adiumenta ⁊ impedi
menta ineqnalitatẽ virtutum efficerent ꝑ

ſe et ſola. Illis ergo ceſſantibus. ceſſabil

lequalitas. ceſſante em̃ cauſa ꝑ ſe neceſſe
ẽ ceſſare eius effectũ. Quemadmodũ&ſ

ſante interpoſitiõe terre.ceſſat eclypſis lu

ne naturalis. in patria ergo ceſſabit ex ne
ceſſitate in virtutibꝰinequalitas.vbi oĩim
impedimentoꝛũ hmõi erit cauſa ſublata
purga tis et purificatis.animabus huma
niset ad puriſſimum nature ſue redactis
omni labedeterſa.tam aduenticia q; in⸗
nata. omni naturali admixtione procul
ab illis ſeparata.Qõð ſi in patria equales
erũt.ſequit᷑ ex neceſſitate et ꝙ in via equa
les ſint Pꝛopoꝛtionabilia em̃ generaliter
ſunt pꝛemia et merita ſiue gracie et gloꝛie
Ut aue eſt ꝓpoꝛtio meriti ad meriiũ.ne⸗
ceſſe ſit eam eſſe pᷣmii ad pꝛemium. verbi

gracia. Si duplum eſt meritũ ad meriiũ.

erit et pꝛemium.duplum ad pꝛemuʒ eiſi

equale equale.cũ ergo vᷣtutes vie merita

8

ſinivtutes vero patrie pᷣmia. Sequiturex

neceſſitate in eodem ſubiecto.vt ſicut pꝛe⸗
mia equaliꝗ futura ſunt ita et merita mo
equalia ſint Sirtutes autem patrie nemo
in telligens dubit n
um virtutum.⁊ glolas pᷣſentibus gracis
ucceſſuras Amplius. Si ineqles ſunt
irtutes gratuite in eodẽ ſubiecto ꝓpoꝛti

onabilia ſunt aut merita omnia opeꝝvir

tutibus ex ꝗbus ſunt iſta.vt qͥ eſt ꝓpoꝛtio
virtutè aa virtutẽ,eadẽ ſit ex neceſſitate me

riti ꝙ ex hac eſt ad meritum quod exilla.

mpoſſibile ergo erit remunerari aliquẽ
eu pᷣmiari niſi ꝓ exigẽcia meritoꝝ qð ita

at᷑ operãs illð vitã eterna ſiue pᷣmiũ et᷑nũ.

Inequalibus ergo meritis merebiturine

eet pꝛemia pꝛeſenti

eclaramꝰ.Cũ eĩ om̃i oꝑe meritoꝛio mere

Aulaßn
ghalbyi⸗
ſecd grae
Alend
ſtegeia
Snn
zponione
tiolor
vinotesec
ſan .r
Yyonogei
ueagons
ſemimne
ncznin
eimoopi
geden ad
1ſhimerq
Nifrivſch
Nt
RHun
ſemifuün
ſe Biaes
naornn
Pſlei⸗
hong
Ueredd
ADinen
ſußtoedi
nüfind⸗

ha g⸗
nunſon
bnonichn

Cliniroro⸗
poſelegin
wonapene
lecloe
feenecd
bcbiantge

?́”M

ikesg
in
eecn
umman
benrn
Ungrne
anre

iuin.

infmun
ni. Wisin
Nenondit
Leuicmae
eamtisis
mnuncinn
Canihist
ntarkege
Ciaeß
nuotociin

Gtancaudslde

anmnabusin
umritlli⸗
m iuumidn
ntingenl
lnmnten
ragnnu,
iis en
uegelet
eniadenn
4aeniund,

butionẽ elernã. Si em̃ diceret aligs. re
W Kalgs n plura opa bona ad hoc

npoſſibile aut ülũ
ib'ſiue illa eè ineqlez

Attende autẽ radicẽ ꝓbationis iſtiꝰ et

vide quia neceſſe e vt vita eterna ꝗᷓ ſanctij
zin pᷣmin danda ẽ. Aut ſequit᷑ in meéſura
ꝓpoꝛtione ſua virtutes ipas merentium:

aut ipſa opa meritoꝛia earũ.quia ergo et

virtutes equales ſunt ̃m poſitionẽ pᷣmiſ
ſam. ⁊ ipᷣa oꝑa ſiue merita inequalia cuʒ iĩ
Pꝓpoꝛtioabilia ſint radicibꝰ ſuis.id ẽvirtu
nbus exs 1 arie. erit ipe
tã eterna maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ eidẽ reddi. cuʒ
vnicuiqʒ virtuti ſuccefſura ſit. et vnicuiqʒ
meritoꝛio opi reddẽda etiã. Erit itaqʒ ali⸗
quis beat et beatioꝛ.et ſedebi ſublimis
2⁊ ſublimio: qſi ĩ diuerſis ſedibꝰ⁊ hoc ma
nifeſte ĩpoſſibule ẽ vnuſqſq; eĩ ſedebit ĩ lo
c ſuo ⁊ oꝛdine.ſicut eĩ legit᷑ Eccliaſti.xvj.
HHis m

ꝗbus ſunt neceſſarie.erit ipamvi

mis miſcõia faciet vnicuiq; locũ ſcõm
meritũ ſuũ⁊ ſᷣm intellectuʒ ꝑegrin atiois

lſue. Sic ergo ĩpoſſibile ẽ aliquẽ obtinere

maioꝛẽ et miuoꝛẽ gloꝛiã in patria. Sic im
poſſibile ẽ aliquẽ obtinere ſimul maioꝛẽ
⁊ minoꝛẽ gracia in via.⁊ hoc ẽ qꝛvnicuiqʒ;
gracie reddet᷑ tota gloꝛia.Silizt vnicuiq;
opꝑi meritoꝛio. Suffi cit em̃ miſcðie ſimłet
iuſticie diuinevnũquodqʒ opus merito⸗
riũ ſi in illo inueniat᷑.finaliter operans il
lud. Silr ⁊ vnaqueqʒ virtus gratuita atʒ
meri toꝛia ſufficit inq; ad obtiuendãa retri⸗

ergo ſi aliꝗs inueniret᷑ banꝰ.⁊ in vno ſo⸗
lohono opꝑe meritoꝛio inueniret inq; diſ
cedẽs R illo ſolo nõ obtineret retributio
nẽ vite eterne qð auertat deus. ꝙ ‚ O ſi
quis obijciat ga virtutes in muliſ creſcũt:
et oꝑa atʒ merua.⁊ nullũ bonũ irremũe⸗
ratũ relinquit deus.bonũ inaʒ meritoꝛiũ

ergo cũ aligꝗs fuerit bonꝰpoſtmodũ effici

atur melioꝛ reddet᷑ eiita eterna inequal
ſiue due gloꝛie inelqjes. Rüdemag a
vna vita eterna reddet᷑ ꝓ oĩbus.⁊ ſuffici
et ꝓ omibꝰ.verũtamẽ men ſurabit᷑ vnicui
q; ſcdᷣm optimũ eiꝰſtatũ vłmaximũ eiuſ

gem meritum. Hic autem eſt finalis ſta⸗
tus vniuſcuiuſqʒ electoꝛum in viia iſta ſi⸗

cut econtrario finalis ſtatus malorũ peſ⸗
ſimus ẽ. Sed illa meliꝰ determinabimꝰ ĩ
ſequẽti tracratu de merit: ⁊ retributiõibꝰ

Amplius. Oi pꝑ vitã nature oĩia mem⸗

bꝛa nature creſcunt ꝓpoꝛtionabiliter. hoc

ẽFm ꝓpoꝛtionẽ equaliter.vt ſi pes creſcat
lege

cxxxiij
qualia pmia eterna ſiue vitanm eternaʒ in
ſe!

gradibꝰiĩequalibꝰ.
reddi gradibꝰ inedlt

bus armis atʒz virtutibꝰ.

in duplũ ⁊ manus ⁊ita de alijs.Quare ſi
equales iꝑfundũtur omnes virtuies.cuʒ
equaliter ſempꝑ creſcat ſiue ꝓpoꝛtionabili
ter ſemꝑ manent equales. Ampliusg.
Equalia bella ſunt omniũ vicioꝝ. Roreſt
equales temptatiõ es et inſultus equales
intelligimꝰ 'm potenciã qð ẽ dicere.quia
nullus poteſt temptari de luxuria eouſqʒ
quin poſſit temptari adeode auaricia.et
ita ð alijs. Eque ergo armade ſũt anime
humane eque roboꝛande contra omnia
pᷣlia vicioꝝ.ſicut autẽ armãde ⁊ roboꝛan⸗
de ſunt.ſic armat eas et roboꝛat deus qᷓ⸗
re equaliter cõtra oĩa pᷣlia vicioꝝ. Equali
bus ergo armisvirtutũ impoſſibile ẽ eas
armari vel roboꝛari ⁊ equaliter in equali
1 Ampliꝰ. Cũ
omnia vicia potẽcialiter equalia ſint.hoc
ẽ potencia ⁊ foꝛtitudine quod apparet ex

equalitate inſultuũ ⁊ pᷣlioꝝ que dximus.

Quia ergo cõtra vicia datur animabꝰhu
manis arma virtutũ dada ſunt eis equa⸗
lia.qualia autẽ dãda ſunt. et dat eis opti
mus ac ſapientiſſimꝰ deus quare dat eis
equalia armavirtutũ. Amplius.Qni

caſtus ẽ vnuſqſq;ʒ iam bonus ẽ.Quis em̃

audeat dicere qð minus ẽ bonus q; caſtꝰ
aut ecõtra. Quare q́ʒ bonus ẽ tam caſt⸗
eſt ſimiliter et q; iuſtus eſt tam bonus eſt
⁊ econuerſo.Ergo q̃ʒ caſtus eſt tam iuſtꝰ
eſt. Quecunqʒ enim equalia eidem ⁊ ſibi
inuicem equalia eſſe neceſſe eſt.⁊ ad hũc
modum eſt oſtendere de alijs. Om̃es er⸗
govirtutes in eodem eſſe equales neceſſe
eſt. Amplius. Si inequales ſint in ali
quo virtutes.aut menſurabitur in eo eiꝰ
bonitas ſᷣm maioꝛes.aui ſcõm minoꝛes.
aut pᷣmvtraſqʒ.ꝙ ſi ſ᷑ᷣm maioꝛes aut ergo
erit eque bonus hmõi homo alteri ꝗ ha⸗
beter omnegvittnicet uas eauales meis
ribus virtutibus illius perbi gracia. Si
poſuerimus ſoerarem bere tres virtu⸗
tes maioꝛes.aliisvirtutibus omnibꝰſuis
Platonẽ vᷣo omnes virtutes ſuas habe⸗
re equales illis tribus quas exempli gra⸗
cianominemus. Ab c. Eruntergo ſocra⸗
les ⁊ plato eque boni ſeu virtuoſi. Socra
tis enim bonitas menſurabitur ſcõm ma
gnitudinem. Abc. Platonis vo bonitas
ſcdᷣm magnitudinem omniu ſuarũ vir⸗
tutũ que om̃es equales ſunt A bc.Equa
les ergo erũt bonitas ſocratis ⁊ bonitas
platonis qð ẽ ĩpoſſibile. Ampᷣ. Scoðm
hoc ſi decreſcerẽt oẽs vᷣtutes platonis.ex⸗

—R— r õ
, .,—5.1

Be

ceptis tribusvſq; ad equalitatẽ minoꝛum
virtutũ ſocratis tribus illis remanentib⸗
ĩ equalitate.a bc.Luc nulla debet eẽ du⸗
bitatõ.quin ſocrates⁊ plato ſint eque bo
ni ſicut et erat pᷣus. Cũ ergo platonis bo⸗
nitas nec in toto nec in parte minuta ſint.
nec decreſcet bonitas platonis tanto de⸗
7 cremento partiũ ſuarũ ſi quis dixe

rit quia bonitas menſurat᷑ ſm minoꝛes.

eadẽ ẽ deſtructioſi couerſa videlic; poſitt
tribus virtutibminoꝛbiꝰ in ſocraie alijs
maioꝛibus licet tamẽ cqualibus. ſi di
xerit ſcõᷣm vtraſq; hoc nõ poteſt dicere ni
ſi ſcõm alterũ duoꝝ modon. videlicʒ per
modũ diuiſionis videlicet ſub hoc intelle
ctu. quia bonitas iſtius ẽ ſcõm magnitu⸗
dinẽ maioꝝ virtutũ ſinaliter.⁊ ſimiii ᷣm
paruitatẽ minoꝝ qõ eſt dicere. ga ille eſt
bonꝰ ⁊ melioꝛ et nõ ẽ pᷣciſe in aliqua quaã
titate bonus. quia nec tam bonus quate
ſunt maioꝛes eiusvirtutes.nec tam bon⸗
pᷣciſe qnte ſunt minoꝛes eiuſdẽ qð euidẽ⸗
ter ſequit. qa nulluũ erit pᷣmiuʒ eius in pa
tria.et nullus locus ſeſſionis eius certin
gloꝛia ſanctoꝝ. vel qð in duobus locis ſi
mul ibi ſedebit aut ꝑ modũ cõiunctionis
gð eſt dicere vt neq; tam bonus ſit quate
ſunt maioꝛes eius virtutes.neq; tam pa⸗
rũ bonus q; parue ſunt eius minoꝛes vir
ꝛutes ſed in medio. rquo mut ilta incoue
niencia ſequũtur. videlicet vt er maioꝛes
eius virtutes minus iuſto remunerẽtur ⁊

minoꝛes plus iuſto. nõ em remunerabu

tur pꝛo magnitudine ſua in eo virtutesi⁊z
hoc ẽ qm̃ ſcõm ꝙ bonus ſiue ꝓut bonus
ſic erit beatus ſiue gloꝛioſus in patria nõ
aut ẽ bonus ᷣm magnitudinẽ maioꝝ ſua
7 rũ virtutu ymmo infra ᷣm bunc erroꝛem
Quare nõ erit beatus aut gloꝛoſus ſᷣm

magnitudinẽ earũ. Sic aut remunerabi
tur iſte. ſic remnnpabutur virunes ei⸗ et
ecõuerſo.Et ſicut crit beatꝰ⁊ gloꝛioſus.ſic
erit remueratꝰ ⁊ vᷣtutes eiꝰecõuerſo.Qua
re minꝰ iuſto remunerabunt virtutes ille
ipius maio:es. Eodẽ mõ eſt ondere quia
plus iuſto remunerabut virtutes eiꝰmi⸗
noꝛes qð ẽ euidẽter friuolũ et cõtra dei iu

ſticaä. Pꝛimũ ꝗa neminẽ minus iuſto

remunerat.hoc em eſſeriniuria. Scoõʒ ge

detrahere maioꝛibus vᷣtutibus de pᷣmijs

debitis. et addere minoꝛibus ſupra debi⸗
E⁊ abſq; ra-

tũ pᷣmioꝝ.nõ ſolũ puerſitas

rione. ymmo euidęeter cõtra rationeʒ qre

virtntibus

liũ virtutũ in eodẽ.hoc aulẽ impoſſibile ẽ
maniteſtũ quate id ex quo ipm ſequit er
neceſſitate ĩpoſſibile ẽ.hoc antẽ ẽ inequa
bmõòi inequalitas. Ampli⸗
bitatio ẽ qn deus eque timendus ſittimo
re reuerẽcie vt diligendus vt honoꝛadus
cauſarum que apud ipᷣm ſunt equalitas.
verbi gra. Supeminentiſſima nobilitas
ipᷣius qua honoꝛãdus eſt equalis ẽ boni
tati eius qua diligẽdus.et ita de alijs.
Amßp̃.Quid ẽ diligibilitas ſiue diligẽ⸗
ditas hoc ẽ diligendi debitũ ſeu digniias

litas virtutu in eodẽ. Impoſſibile ergo ẽ
li⸗, nulla on E

niſi eiuſdem ipa bonitss ⁊ ad hũc modi

de alijs quare diligibilitas ſeu diligendi
dignitas et honoꝛabilitas ſiue honoran
di dignitas equales ſunt. Eque ergo ho⸗
noꝛabilis ſiue honorandusvt diligibilis
ſiue diligẽdusa ad hucmodũ ſe habʒe
alijs quia ergo in patria honoꝛabitur ab
vnsquoczqnan ibi ab eodẽ erit hono:an
dus ſimiliter et diligetur⁊ ita de alijs erit
neceſſe ĩ patrig amoꝛ dei ⁊ timoꝛ ⁊ honoꝛ
⁊ cetere hmõiequales in eodY. Amp.
Liberũ arbitriu erit ibi plene liberatũ.et
plene libeum habens in poteſtate ſua li
berrima omnes virtutes ſuas. Sʒ nee vir
tutibus erit impedimentum aliqð in ope
rationibus ſuis quare exillis eliciet libe⸗
rũ arbitrium morus er operationes qua⸗
tecunq; ex illis elici poterunt. Diliget
ergo vnuſquiſq; in patria deuʒz qnium ex
charitate qua ibi habiturus ẽ diligere po
terit. Similiteret timebit et ita ð alijs nõ
aut tunc minus timebit qʒ diligetquis.?
ecõuerſo. Quonia ſi minus timeretqᷓ di
ligeret deu et econuerſo iniuriam ei face⸗
ret.cuʒ eque timendus ſit vt et diligẽdus.
et econuerſo. Et ſimpliciter vnicuiqʒ
vides ergoauonia omnes motus in deũ
erunt equales in patriamotus auũt erunt

ibi equales vᷣtunbeſuis ꝓpt cauſas qᷓs

diximus quare omnesvirlutes que in de
um ſunt erunt ibi equales. O mniũ auteʒ
virtutũ motus pᷣncipales in deũ tunc erut O

osbs g vᷣtutes ibi eqdies. Amp̃. Jbi ⁊ de

Burate gunt aimenoſtre totaliter et e⸗

liter ſcdm omnes vires ⁊ ꝓpter hoc equa

liter receptibiles donoꝛum gloꝛie ſeu bea
titudinis. quap: opt equalia recipiũt iſta.
Illa autem doua virtutes ſũt patrie.qua

re virtutes patrie in eodem equales. Ere⸗

go et virtutes vie. Amplius. Quid

nullaeſt remuneratio ſeu merces inequa F detieiße animarũ noſtrarũ niſi aſſ

utoen

nnoeſtn
pgoie.
utnaturnl
Iſülndines
ſcequales
Auop⸗
hotetotude
Poſrengur
nirillumin.
iunisiurndl
Mpraltopan
usegugla1
praſoploꝛ
lsſtmicil
Noluenobies
oniccved⸗
Gniseualn
gogyende
Auuigunn
elnoduoter
uſanccien
Mkeünphnt
Waufmi
adane
Kuißnu
rtinue
Trorrun
5 Mge
orouz.
Auſioehn
cennn
ligkui
blgapate
Vochi⸗
Aopbiezſan
bholpfp⸗
nNnbuto,

(xxxiij
Kan milatio ean ad ipᷣm. Aſſilatio aũt nr̃a ad Hec em̃ erit tũc volũtas afſectꝰ noſtri tar
Lideetin ipᷣm. nõ eſt niſi in donis patrie ſiue virtuni dior vel inesicatioꝛ ad ea q ſua ſunt. hoc
en bʒ gloꝛie. Dicut ergo in ii o quecũq; idtiꝰ ?ad affectioes ſuas qu inieilectus ad il⸗
ei ſunt naturalit aut ꝑſe equalia ſunt. Sic luminatioes ? viſiones ſuss. Amp.
inndn ⁊ ſilitudinesvirtutu quibꝰ ei aſſikabimur Quid e gloꝛig mẽtis hũane.niſi poteciali
iiee tũc equales erũt in vno q́; noſtri. Am taſis ipius vliimus actus. ? poſſibilitatis
R pli. Aut opabitur in nobis gloꝛiã nfam ſue cumulatiſſima plenitudo intelligun?
n boc ẽtotũ decus atʒ decoꝛẽ beatitndinis autẽ cũ oculis cumulũ ſcom ſpeciẽ no fᷣm
Mnmd noſtre naturali opatiõeſicut ſol calefacti gradũ.qm in ipᷣa ſpecie gloꝛie etiam mul.
e cenen onsẽt illuminationẽ. aut gratuita tmiæx vo n gradus ſunt. ſcᷣm magis ? minus ſolũ
ennin lũtaria iuxa diuicias largitatis ſue. Qè ſi mo ⁊ nõ ſubſtacialiter ſiue ſᷣm ſpeciẽ dif⸗
nltolluſ⸗ naturali oꝑatoeergo in eque receptibili ferẽtes. Quia ergo potẽcialitates omnes
niiiinn bus equalia. Cũ ergo vis appᷣbẽſiua nra ¶⁊ poſſibilitates triũ viriũ ſupioꝝ animan
wniss aeli noſtra ſupio: ſcilicet itellectiuaeque rece⸗ noſtrarũ equales ſunterut et actꝰ vltimi
Htiiesn pribilis ſit tũc illuminatonis. vt vires nre ta nature q; gloꝛie ĩ eis eqles. Nalure di
Wlus ſuehe moniue nobiles ſuoꝝ motuũ et ecouerſo. cimꝰ ꝓpter alis ppyloſophos. Manife⸗
Einture Duoni eque depurate ab omibns impe ſtu autẽ ẽ actꝰ vltimi earu virtutes glo
nmnNdefdl dimẽtis equalia dona ab vniuerſoꝛũ da rie ſunt. O) qd in pie iſia ſompnict phylo
S tg recipient. bec autẽ ſuut virtutes pie. ſophi. Oꝛ autẽ potccialiiaſes et poſſibui⸗
nAradN ABfaurlararuin tm ? volutaria largitio tates quas diximꝰ equales ſuntmanife⸗
bitane ne illa oꝑabitur in nobis. cum exvna ſola ſtũ pſe ẽ.cũ eque potẽs ſit naturalir intel
diägendr cau ſa. videlicet ꝓpter ſolã dilectionẽ qua lectus ad intelligendũ ⁊ cognoſcendũ vt
eedatmn Dilexim ipm. oes retributiões erũt equa affectus ad amandu timendũ ocupiſcen

alese

les. Si em ſola c charitas ꝗᷓ meret᷑ pᷣmia

du ⁊ ita de alijs.Et hoc quonia nõ minꝰ

thbten illa aut ym illa ſolu ẽ meritu. erũt ex necei neceſſarie ſunt affectioes animabus hu⸗
ennertn ſitate ola merita virtutũ vie eaialia. qua manis q; apphenſioes neq; magnitudo
iutu re ⁊ pᷣmia hee aut ſũt virtutes patrie. qua affeclionum eis minus necefſaria aut vti
inume re ⁊ virtutes patrie in eodẽ equales. ſĩau lis q magnitudo appꝛebenſionũ. Sicur
n a lẽ hoc⁊ virtutesvie er neceſſitate. ſidi ergo in eadem anima potłẽcialitas ? poſ⸗
urd rxerit ꝗs q: vnaqq; virtus vie ꝑ ſemetipas ſibilitas hec ſunt eqles. Sic ⁊ vlijmi act⸗
mS enn meritoꝛia ẽ. et vnicuiq; ẽ meriiũ ꝓpꝛium. earũ ſiue completi.ſi tamẽ tales intueniäf
ſweenm. Quãq; de hoc laciꝰ diſputaturi ſumꝰ ĩ ſe equales ſuniſimiliter et actꝰ gloꝛie ꝑ ean
aenge⸗ quẽtibꝰ.Erroꝛ tamẽ ille videt᷑ valde ĩpꝛo⸗ dem viam equales eſſe neceſſe ẽ. Cu ant
nmen ⸗ babilis. Eodẽ mõ videtuy dicere poſſe de attende in omnia hec que diximꝰ et vide
nehnglaoen mẽbꝛig (oꝛpaliba.qꝛ malo: fuit in eo vir⸗ bis quia in quibuſdã poninius radices v
öödlie, tus grẽſſibilis q; virtus opatiua manuũ. capita ꝓbationũ. in alijs, cedimusvlte
inimaimn, et qꝛ plus ĩ ea ſiue ꝑ ea deo ſeruiuit labo⸗ rius que etſinõ ſufficiant ibi ad ſidem vł
uencinunnnt rado pedibꝰ vtpote pegrinando ſiue ali certitudinem de equalitate virtutũ gratu
gausſunten, deambulãdo q; laboꝛe manuũ ⁊ ita glo⸗ itarum. erunt tibi tamen vie ? occaſioncs
S mn rioſioꝛes ſaciet deꝰ pedes eiʒs ĩ patria qʒ acquirende cerutu dinis et materia exerci
nnnei man?. ſikr ⁊ aures q; aliqua ex mebꝛis ibi tationis4 2
ammai 1 us qꝗꝛ ſur plus in eis g eas deo ſuiui qSs Oſt hec loqudNur de comparali 53
osnt elu paliqua alia mẽbꝛa. Hec auũt ⁊ ſiliavalde D one virtutum gratuitarum ad na⸗
geniii ſcetur ibi deus diliget. put ſnadebi ibi naturales. Hecnon et ad vicia aſq; mo⸗
nbnlni vel oñdet vis intellectꝰ.ſic⁊ afficiet vt la tus et paſſiones earum. Dicemꝛergo
vi loquamur affectus quãq; bic m ſit, PHoc in pꝛimis ꝙ ea que gloꝛie ſunt ſcilicet vtu
e rhuli autẽ ppter egntudines multipiſtes 2 coꝛ tes et opationes earũ in vltimo ſunt per⸗
nn ten ruptiones affectꝰ quibꝰ impeditur ſequi fectionis. Similiter in vltimo purilalis æ
um li pualentẽ 2 poſtendentẽ qd ei facieudum bonitatis. Ea vero que nature lunt in in⸗
eluniliß ſit intellectu. Ibi ei totus hõ noſter in fimo ſunt adiilla. et ſunt adilla ſicut ſemi
rnſi unt terio: ſequit in tellectũpaſſiboaffectionñũ na ad arboꝛes vel fructꝛet ſic veſtigia ad
minen pari velocitate qua pedes coꝛpales foꝛtii traſeuntes. a ſic ſilitudines ptenues arx
no zmone Umi atʒ expeditiiſſimi ſequũt ducẽ viuum. modice ad vitatẽ,/⁊ ſic vmbie ad ea a ab⸗
arar .
Ntan
i . .

De

iaciunt᷑. In bijs autẽ nõ dubitat qui ple⸗
nitudinẽ atʒz pfectione gloꝛi Atelligit. ⁊ de

ta et dilectiõe naturali. Waniſeſtu eſt
eĩ ↄnideratibꝰ qꝛ plus diligit iuſticiavir ſã
ctus ꝓpter deũ dilectiõe gratuita.qm dili

clarabimꝰ? iſtud pᷣmũ in vileegaru

git vita ꝓpꝛiã dilectiõe naturali/Et addi⸗

mus qꝛ in infinitũ plus diligit eaʒ. Hmõi
aũt declaratio facilis ẽ et multas hʒ vias
Pꝛimũ qm̃ exponit eaʒ moꝛti.vt retineat
iuſticia hoc nõ im̃ ſemel facere paratꝰ ẽ
neq; tm̃ bis aut ter ſed abſq; numero inſi
nicies ſcʒ Quare ipᷣam iuſticia dilectione
gratuita pᷣfert infinicies vite ſue nõ obſtã
ie dilectiõe naturali qua e diligit. In in⸗
initũ ergo pius diligit iuſticiã dilectione
gratuita q; diligat vita iſtaʒ naturali dile
ctione. Amp. Infinitas tantas vitas ĩ
infinitũ plus diligeret dilectione naturali
qua vnam ex illis.in infinitũ ergo eẽt ma
ioꝛ dilectio naturalis in infinitas tatasq;
ſit in hanc ſolam ſine in vnã quãcũq; ex il
lis. Sed ⁊ adhocmaioꝛẽ dilectio gratui⸗
ta ipᷣius in iuſtitiã qᷓʒ dilectio eiuſdẽ natu
ralis in infinitas omnes illas vitas/ꝓ re⸗
ninẽda em̃ iuſticia omnes illas exponeret
ſiue relinqueret. Quare manifeſtu eſt di⸗
lectionẽ gratuitã ꝗᷓ diligitur iuſticia ꝓpt᷑
deũ in inſinitũ maioꝛẽ eſſe dileaione na⸗
turali qua quis diligit vitam ꝓpꝛiam. cũ
euidenter maioꝛ ſit dilectiõe qua infinici
es continet illam. Amp. Nulli dubiũ
ẽ quin plus diligat vir ſanctus etiuſt⸗ di
lectione gratuita iuſticiã ꝓpter deũ.qᷓ; ꝓ
pꝛiũ filiu dilectiõe naturali.ſilr q; duos
filios ſuos eodẽmodo ⁊ qᷓ; mille. Intelli
gamus ergo qð habeat infinitos ⁊ equa
liter dilectos dilectione naturali. NHemo
Dubitare poleſt quin dilectio in omnes
illos in infinitũ maioꝛ ſit dilectione eiuſ⸗
dem naturali inmuãcũq; illoꝛũ.⁊ hoc eſt.
quonida ipᷣa eſt aggregata ex infinitis die
ctionibus tantis qnta ẽ illa. O mne eĩiag
gregatũ ex infinitis tatis ſui generis qua⸗

tuũq; pua quatitate demõſtrata ẽ in ĩfini⸗

tuũ maioꝛ qʒ illarũ ſicut alibi declaratuʒ ẽ.
ga ergo maioꝛ ẽ dileclio gratuita iuſticie
iſtiꝰ ꝗqʒ ſit dilecio eiuſdẽ naturalis ĩ oẽs
filios ſuos infinitos. Iila aũt maioꝛ ẽĩ in
finitũ dilectiõe eiuſdẽ naturali in quẽcunu
ʒ ey filijs. Manifeſtũẽ dilectionẽ gratui⸗
ta maioꝛẽ eẽ in infinitũ dilectiõe naturali
alicuiꝰ in ꝓpꝛiũ ſRliũ qð euidẽter apparu
it in abꝛaha. Ampliꝰ. Si ſalua poſſet

virtutibus

eſſe alicui viro bono vita gracie ſiuevita

nature. nunꝗd nõ mallet talis vir viuere

vita gre qʒ vita nature. plus ergo dilige⸗

ret ſimplr vitã gre q̃ᷓʒ vitã nature.Quare

⁊ ſingula vite gre plus qᷓ; ſingula vita na
ture ꝓpo:tionabiliter ↄſiderata ⁊ accepta
gð ẽ dicere plus diligeret viſum gre q; vi
ſum nature.et auditu gre q̃ʒ auditũ natu
re.⁊ ita ð alis. Amp̃.Dilectiõe gratu

aita diligũt ea nõ ſolũ q gr̃e ſunt ſed etea

q; gloꝛie ſũt.Dilectiõe vero naturali ea q̃

nature ſunt tm̃ inqntũ nature ſunt. Quia
ergo vita gfre oꝛdinata ẽ.videlicetvt ea di
ligant res ᷣm oꝛdinẽ ſuũ.qð ẽ dicerema
ioꝛa bona magis et minoꝛa minus.⁊ eq̃⸗

lia etiã equaliter.Et iterũ ſcom ꝙ maioꝛa
magis ⁊ ſcõm ꝙ minoꝛa minꝰ. n infini⸗
tũ aũt maioꝛa bona ſunt bona ꝗ ſunt gre
⁊ gloꝛie quã ea q̃ ſunt nature tm̃. Iniani
tũ ergo magis diligũt᷑ dilecõe bona gre
quãa bona nature.ſed⁊ iterũ ipᷣa bona na
ture magis diligunt dilectiõe gre qʒ dile
ctione nature.qm̃ ⁊ ad maioꝛa bona ⁊ ex
maioꝛi dilectiõe. Ip̃m eĩ coꝛpus qo diligi
tur ad gloꝛiã futura ad maius diligat in⸗
cõpꝑabilier ex dilectiõe gre qᷓʒ ſit pnsvita
bona pᷣſentis vite qcunq; naiuralia adqͥ
ſola diligut dilectioe natune. KRmplr

riã futuraã et anima ſilr. In
lectionem nature et abſoꝛbetita vt cogat
bona nature negligic bonis gre ⁊ gloꝛie
Beatus em̃ bñd

dilectio illa gre qua diligit cꝛpus ad gio
pmis vincit di

ictus ſciccie q ſunt bona
naturalia magna anime hũane ꝓ bonis
gracie neglexit.ſicut dicit beatus Grego⸗
rius.qꝛreceſſit ſcienter neſcius ⁊ ſapiẽteri
doctus.de bonis aũt coꝛpis naturalibus
⁊ etiã de vita eiuſdẽ. Maioꝛ ergo gre dile
ctio ẽ ĩ ißa bona nature q; dilectõ nature
in illa. In vinitũ aũt maioꝛ ẽ dilettio gĩe
in ea ꝗ ſut gre ⁊ gloꝛie q; in ea ꝗ ſunt na⸗

ture. Quare in iſi Qũ maio:ẽ q dilectio
nature· Amp. Ip̈a dilectõe gre diligũ

tur tam ea ꝗᷓ ſũt gracie et gloꝛie quam ea

q̃ ſunt natureſaut finite ergo magis auti
in finitũ. Si em̃ in ifinitũ.hocẽ qð quere⸗
bamꝰ.ſſinite im̃ vbi ẽergo oꝛdo dilectio
nis cũ manifeſtũ ſi bona gre et gloꝛie in
infinitũ maioꝛa bona eẽ q́; ſint bona na⸗
ture. Quare hmõi dilectio qua nõ ſcõᷣm
ꝙ maioꝛa bona magis diligunt nõ dile⸗
ctio gre ẽcũ oꝛdinata nõ ſit. Eodẽmõ
E ratiocinani de timoꝛibꝰ doloꝛibꝰ ⁊ eo:ũ
ↄltraris. In app̃henſiuis oũt luſliciet tibi

cülumninu,

eugo
ükit
Aunsinn⸗
Vumntnuli

cobmurnun
Danurocuic
nullogele
ſalurſenſus
lomeſcenau
noni aide
leſtinonioſfi
hiauconen
ſceiqtoretin
ſbobgtenrſe
ſoeseorerte
ſnnllon
. Np
lefacluspe
Mpmentsen
d Wönmnini

MO
rndin
Wafalane
Reſcuga
lavf
CNanäi
Malpan
llan ofii⸗
einqubn
ularc
luenpti
nfii
le
or in

3nugi
eluuaſ
nn
ſnn
neihta
n duan
Hücienen
oeWmn!
ünmu
mniſui an
amiddan
Aigiſcn
zuſmer
ſmarriſi
Ait iam

in

miadtnd
kendegtile

em luminũ duoꝝ iuna ſe poſitoꝛũ alten ẽ
magis qð alterum abſoꝛbet. Manifeſtũ

aut e fidelibꝰ ꝗa lumẽ fidei in ſacramẽto

Saltaris ita abſoꝛbet lumina quinq; ſenſu ernõ
um vt nullũ ex eis luceat cõtra eu nullũ De dono vo ſciẽcie qnta ſit luminoſi⸗
obmurmuret et etiã ſi obmurmuret capt
uatur ↄculcat᷑.ita vt ei contra illã penitꝰ

nullo credatur. Silr et abſoꝛbet᷑ ⁊ obſcu⸗
ratur ſenſus intellectus et rationis ⁊ om̃e
lumẽ ſcienciarũ naturaliũ.omniaq; teſti⸗
monia accidentiũ ſenſibiliũ exſufflantur
leſtimonio fidei et aſſertõne.Appet ergo

iuibi euidenter magnitudo luminoſitatis
ſidei q tot ⁊ tata lumina ſic euacuat ⁊ ab

ſoꝛbet aut ſaltem vincit atʒ captiuat aſſer
liones eoꝝ et teſtimonia vel elidit vel ex⸗
ſuſmatvt illis nõ obſtatibus illi ſoli creda
tur. Amp. NHemo ẽ fidelis qui non iu
raret facilius poſſe eẽ.qð triaugulus non
baberet tres angulos equales duobꝰ re

gis Eminmie articulis fidei falſũ eſſe

Amõpᷣ. Omnis intellectfidelis nõ mi
nus habʒ incredibilẽ fidẽ catholica in ali

quo falſam eſſe q; quodcũq; alud ĩpoſſi

Hile ſcilicet qð fidẽ nõ tangat.Ois etiã in
ellectꝰ fidelis plꝰ crederet aſinũ eẽ capꝛã
qᷓ; cõtrariũ cuicuq; ex articulis.magis er⸗

go icredibile quodcũq; cõtrariũ alicui ex
aniiculis q; quodcunq; aliud impoſſibileę
ſcilicet qð fidẽ nõ tangat vel impꝛobat. qᷓ

antẽ ꝓpoꝛtio ẽ incredibilitatis ad incredi
bilitatẽ in quibuſcũq; duosuseadẽ ẽ cre⸗

duntatiaad credulitatẽ in eoꝝ contraris

Magis ergo credibile ẽ magiſqʒ ꝓbabi⸗

le intellectui fideli vngignoc⸗ eoꝝ que fi
dei ſunt.qʒ qöcũq; ali
bile. Qne aut ẽ ꝓpoꝛtio credibilitatis ad
gedibilitatẽ ſiue ꝓbabilitatinad ꝓbabi

credibile vł ꝓba

litatẽ ea ẽ creditiõ is ad creditionẽ. Qua⸗
re magis ẽ apud intelettij fidelẽ credituʒ
quicad ẽ fidei articulis q; qᷣcũqʒ aliud.

Aumß. Reſpice in plures ex articulis fi⸗
deiꝛ inuenies eos iĩpꝛobabiles in vltimo
impꝛobahpilitatis et incredibiles ĩ vltimo

incredibilitatis quales ſunt deũ esbomi
nẽ deũ ee moꝛtuu.coꝛpa extincta et in puil
nerẽ redacta in omẽſqʒ ventos diſpſa re⸗
ſurgere tato quippe ẽ incredibilitas 2 im⸗
Pbabilitas iſtoꝝ taqʒ tenebꝛoſitasvtvin
cat om̃e lumẽ intellectꝰ hũani et ratioĩs.⁊x
omnia lumina ſcienciarũ atqʒ doctrinaꝝ
phyſicarũ.Uincunt᷑ aũt a lumine fidei.lu

aidiſſimaqʒ efficiut hoc ẽ ꝓbabiliſſima ⁊*

credibiliſſima. ymmo qð plus ẽ.creditiſſi⸗

ma exlumine ipſius. quare maius elumẽ

tenebꝛoſa ſint tria illa q pnoiauimꝰ.luce
tamẽ fidei lucent itellectui fideli et nõ ali

tas ipius extenebꝛoſitate eoꝝ ꝗᷓ ꝑ ipᷣm lu⸗
cent facile ẽ vt apꝑeat tibi. Reſpice ĩ octo
beatitudies etvidebis qꝛ tenebꝛoſitas pe
nalitatũtillas inuiſibiliter.⁊ ĩcognoſcibili
ter abſcõ deretiniſi lumine doni ſciẽcie ve

lud ſuꝑaſꝑſo lumie ſplẽderẽt. Penalitas
ſiqdẽ pauꝑtatis pᷣma⁊ ita de alijs.Defici
ebãt ꝗppe ad eas oſtẽdendas lumina in

tellectuũ humanoꝝ ſilr ⁊ lumina ſciencia
rũ phyſicarũ donec ꝑ lucẽ verã xpᷣm dñm
effuſo lumĩe doni ſciecie claruert. Am⸗

plius.Cũ dilectiõe gratuita diligat᷑ bona
coꝛpalia. naturalia coꝛporũ ⁊ bona natu
ralia ſilr animaꝝ. Sed ꝓpt bona gracie?

gloꝛiediligat᷑ aut dilectiõe naturali ſimi⸗
lit᷑.ſed ad bona nature tm̃. Naturali qp⸗

pe dilectiõe diligũt aĩa ⁊ coꝛꝰ ad ea que
ſũt nature tm.videlicet ad ſalutẽ robur et
decoꝛẽ ⁊ alia hmõi.Cũ ergo iſte dilectio⸗
nes oꝛdinate ſint vtraqʒ diligit di lectum
ſuu.⁊ qñtu ⁊ ſiẽ diligẽduũ ẽvtraqʒ inꝗritur
dilectio bonũ eiꝰ qniu. et ſic eidẽ reqrẽdũ
c.Manifeſtũ aunt ẽ.qꝛ bona gr̃e ⁊ gloꝛie q

dilectiõe gratuita inquirũt, ⁊anime⁊ coꝛ
poꝛi in ĩfinitũ ſunt maioꝛa q́; bona natu
re.que aĩabꝰ nr̃is ⁊ coꝛpibꝰ naturali dile
ctiõe inꝗrũtur.quare ſi oꝛdinata dilectõe
hec⁊ illa querũt.in infinitũ maioꝛi dilecti
oni querũt᷑.hec qua illa ⁊ in ĩfinitũ.magſ
qʒ diligũt᷑ quare in infinitũ maioꝛ ẽ dile⸗

ctio gre in ſua dilecta.qʒ dilectio naturei
ſua. Quare ſimplr maioꝛ in ĩfinitũ. Lata
eĩ ẽ vtraqʒ ſinipqᷣlr ntałẽ in ſua dilecta.et
Debes au

q̃ntũ ea diligũt᷑ ſua dilesa

⸗„ 2 „7 197 242

tẽ reminiſci eoꝝ q̃ alibi didiciſti.videlicet

ꝙ nõ ẽ neceſſe ꝙ ſi aliꝗd ẽ in ĩfinitum ad
aliud qð ipᷣm ſit infinitũ ſimpłr. Quẽad⸗

modũ coꝛpꝰẽ infinitũ ad ſuꝑficiẽ.⁊ ſuꝑfi⸗

cies ad linea? linea ad punctũ cũ vnũqð

qʒ eoꝝ finitũ ſit determiatõne certiſſima.

Debes etia ſcire qa nõ idẽ ẽ aliqꝗd eſſe

aggregatũ er infinitis tãtis.⁊ aliqd ↄtine

re infinita tanta vłmaioꝛa.Cõtinet ꝗppe
angulꝰarectꝰ infinita tatavł minoꝛa qʒ ſit
an gulus ↄtingẽcie qꝛ cõtinẽ᷑ infinitos an
gulos rectilineos acutos quoꝝ ꝗlibet eſt
maio: angulo ↄtingẽcie. Impoffibile eſt

auũ illũ videlicet augulũ rectũ aggregari

Rer⸗

T

üg.

purius ⁊ rectius abſq; vlla ↄpauõe.puni q;voluptatẽ quacũq; coꝛpalem. Fade
vig eſt oſtendere de amoꝛe pecunie.quia
minoꝛ e quocunq; amoꝛe gracie.quia mnii
noꝛ eſt amoꝛe cuiuſcunq; in coꝛpus ꝓpnnz
Nullus em̃ eſt tantus amatoꝛ pecuniecun·
ius amoꝛ nõ ſit minoꝛ in pecuniã qᷓ; in

Dicemus ergo in ᷣmis quia plus di⸗
igit quatuſcũq; amatoꝛvoluptatis coꝛp⸗

loꝛes ſiue triſticie delectationibꝰ ⁊ doloꝛi

—

ſtius autẽ fiet hoc ſi nominauerim pᷣmã

Be

Sinbniis angulis cõtinge
irabilius. Impoſſibile ẽ er nfinitis an⸗
gulis cõtingencie aggregari qᷓntumlibet

vinfinitis an⸗

ei equale. Hmoi autẽ declaratio ſiue de⸗
monſtratio facilima ẽ hijs qui vel ad mo

dicũ in hmõi exercitati ſunt Si ꝗs an Juũ nominemus C. Dilectionẽ vo quarta

pater ẽ.bonũ nature noſtre et diligit᷑ dile ergo declaratũ ẽ a eſſe maioꝛẽ.b.b vero ?

E dicat.qꝛ deus inqntũ bñfactoꝛ.indntũ qua diligit voluptatẽ quacunqʒ.D. Quia
Mionenatutalt inqntũ talis. Rſdemꝰ.q: cequales ſunt. Sequitur de neceſſitateean

AQAuare et maioꝛem d.

verũ dicit ſupꝛa ſic oñdimꝰ. Siauem elſſe maloꝛemc. naioꝛem d.
querat vtrũ i infinitũ maioꝛ ſit in eo dile⸗ cum d minoꝛ ſit qʒ c.⁊ hoc eſt quonia nul
lus eſt adeo inſanus amatoꝛ voluptatis

cio grutuita qᷓʒ dilectio naturalis Re lus eſt adeo i matoꝛ voluptatis
ſponderi poteſt ꝙ ſic etiã hocẽ quoniam qni nõ maioꝛi amoꝛe diligat coꝛpus ſuu⸗

aũt ad nõ purũ nulla ẽ cõꝑatio ſiue pꝛo⸗
poꝛtio ſicut declarauimꝰ alibi. Amp̃.
ncomparabiliter plus diligit amicu quii
eipm illi diligit.q; qui illum ſibi. Hoc ſal
no.qꝛ diligere hmõi nõ eſt vniuocům.et

dilectionẽ. A videlicetqua vir ſanctus dio
ligit bonũ gracie vel bonũ gloꝛie. Dilecci
paruũ acutũ rectilineuũ vłetiã aliud qðᷣſit onẽ vero ſcoam videlicet qua naturaliter
diligit coꝛpus ſuũ vocemus b. Dilectionẽ
So ierci qua voluptuoſus diligit coꝛpus

ideo non ↄparabile. quia etiã gra media pꝛiũ coꝛpus. nullus em̃ eſt qui non mali

ẽ inter bona gioꝛie que ſũt maxima ⁊ bo⸗
na nature ex neceſſario minoꝛ maximis ⁊
maioꝛ: maioꝛibus.Quare generaliter vir
lutes gracie virtutibꝰ nature.⁊ mota eaꝝ

ibus iſtarũ ſunt maioeees.
ijs autẽ ita poſitis facilis ẽ decla⸗
atio.quia maioꝛes ſunt virtutes
veet gre ꝙ; vicia et motus earũmo⸗
tibus vitioꝛũ delectationeſq; earũ atʒ do

pecunie.

re cuiuſcunq; in coꝛpus ꝓpꝛiũ maioꝛ elt ſi

bus vitiorũ.ſi tamẽ veri nominis delecta
nioes ex vicis vel ᷣm vicia ſunt.de hoc qʒ
aliqua diximꝰin tractatu de matrimonio

nis auaricia vèl cupiditas minoꝛes ſynt
gbus aliqua hic ſupaddere intendimus.

omni amoꝛe et nature in vitam Ppꝛij coꝛ
hoꝛisvel iõm coꝛpꝰſilr ſe hʒ de amoꝛibus

ſnũ omnivoluptate coꝛpali plus autez di
igit vel ſaltem nõ minus coꝛpus ſuu. vir

ſanctus et iuſtuꝭ q; voluptuoſus Hmõi tam pᷣferat ſi enim mulia paciant homi
plus inq; vel ſa em non minus diligit il⸗ nes vanitatibus Inõi deditimultos la⸗

lud naturali dilectione. Ponamus ergo
equales eſſe hmõi dilectiones. Quicqd
ergo ẽmaioꝛ altera ẽ maioꝛ reliqua. Om dit. vt
nin em duoꝝ equaliũ ad quodcũq; terc⸗ tere ꝓ omnibusi
um eandem eſſe ꝓpoꝛtionẽ neceſſe ẽ ſitur uerſo. gec
alibi didiciſti. cum ergo oĩs dilectio gre
miſericoꝛdie omnis virtus gremaior ſit
dilectiõe nature. erit maioꝛ illa alia eideʒ
equali videlicet dilectione nature qua vo
luptuoſus diligit coꝛpus ſuũ. Quare erit
etia maioꝛ omni minoꝛe qᷓ; illa ſi. winor

ꝓ vanitatibus illis.tamen nullus eoꝛum

oteſtatũ dignitatũ honoꝛũ vanarũ lau⸗
Aum et inaniũ gloꝛiarũ. Nemo enim eff
qui nõ om̃ibus hijs et ꝓpᷣum coꝛpus ⁊ v½

llis ymmo potius econ⸗
& foꝛſitan aliquib; vi⸗
deri poteſt videlicet ꝙ aliqui plus contu/
melias oderuntvt dicuntqz motẽ ⁊ ꝙ di·
cunt ſe malle moꝛi qᷓ; in cõfuſione vel ob
ꝓbꝛio viuere Non enim ſequitur.ſi ma⸗
gis oderunt contumeliã qʒ moꝛtẽ igeo
magis diligãt honoꝛẽ qʒ vitam Uerumeę

carere omni pecunia qʒ ꝓp:io coꝛpe? qui
non ꝓiüciat omnem pecuniã vt coꝛpus ꝓ
pꝛiũ redimat. Quare non aliquis adðo inꝰ
ſanus. 315 pᷣferat coꝛpus ꝓpꝛiũ omni
Manifeſtũ ergo eſt quia maior
eſt amo: quatuciq;auari vł cupidi in coꝛ
pus pꝛopꝛiũqʒ in quãtamcũq; pecuniam
Quia ergo omnis amoꝛ gracie omi amo

cutiam declarauimꝰ. Maioꝛ eſt omnis

amo: gracie om̃i amoꝛe nature. et itwa ma
ioꝛ omni auaricia vel cupiditate cum om

boꝛes et doloꝛes iñ coꝛpibus ſuis ꝓpꝛis

eouſq; deſipit.vt moꝛi velitvel coꝛpꝰamit

autẽ q; illa ſit ẽ dilectio quecunq; in volu iſtud Senece ꝙ ꝓfundiꝰ iniurie qʒ bene
piatemn conpalem qudcunc. mwanfe? ſicig deſcendunt, Hecredim lind eſe .

ftüqnän
ſileicet
noni Oie
Cmelal
hineretgte⸗
Acliudſen
lüſtibene
Uiren
ſeniurdon
auleluleloB
bonum⸗ no
utpepiuch
enfcalzae⸗
AMhmanrt
Mämrenor
pbytosßſt
imokktoper
ſeichſtte⸗
0 onännen
Manmdiänus
eckperif
mehicorde
Aeinchgan
Mhtlcn
ſtnon
udeni
Alolgler
tnncjen
oo ſii
cenaien
llhloghn

wi censre
upnoſen
deseſenigin
1. Quntur
nſans mſt
cigin
ndemeen
ſüninaen Nr
Mon Nn 7

ene s
Ketn en

irtigne.
. 4

ngriui
vts n
unm, lnn
iianorun,
u layiciaet
Aapcusfine
numen funct,
ſan nnt

abas n
ds e

vrz in
alegei

ctAιοπα lr ratovc ſuxg Rtesiναια+ cε Delecta?

CcCyxxxv-

verũ quãtũcunq; ab aliquibus affirmef.
videlicet ꝙ plus oderint coniumeliaʒ q;
moꝛtẽ. Si em̃ eque pulſarent eos moꝛs ⁊
cõtumelia ſi eque vicine eſſeut.⁊ eque im
miuerẽt eredimꝰeos ꝓꝛſus et alið dicere
et aliud ſentireenmoꝛtẽ votius q; ↄtume⸗
liã ſi libera eſſet eis optio declinare. Ne⸗
gligitur em̃ vita qñq; et quantũ amet᷑ nõ
ſentitur donec moꝛs pullet ꝑ egritudineʒ
aut aliã leſionẽ.quãtucunq; ei tenacit᷑ ad
hereamꝰ nõ cognoſcitur donec moꝛs tra
hat ꝑ egritudinẽ ⁊ quaſi ab ipᷣa abrumꝑe
nos timetur Merito aut querat quis

e infidelitate ⁊ veſania hereticoꝝ.qbus
tam pꝑtinaciter tanq; indiſſolubiliter ama

re vidẽtur erroꝛes ſuos.vt ꝓpꝛievite atqʒ
coꝛpibꝰ ęos pᷣferant⁊ qð ẽ maioꝛis deme
cismoꝛtẽ coꝛpoꝝ ſuoꝝ cũ gaudio magno

plerũq; ſuſcipevident. Nos aũt tibi iam
reſpondimus in hoc tractatu de fide. Hic

autem dicimus tibi quia facta hereticoꝛũ
que ex hereſi fiunt facts demoniacoꝝ ſeu
arrepticioꝝ habenda ſunti nõ alia neq;
aliter iudicanda. nullo em̃ peccato adeo
datur aliquis in poteſtate dycboli adeo
ei ſubieclus efficitur vt peccato hereſeos.
Illnd em̃ ẽ qð vitã gracie radititꝰextirpat
ac totaliter extinguit. Quẽadmodum em
arrepticii et demoniaci nõ amoꝛe faciunt

quod faciũt.ſed impetu furoꝛis ⁊ exagita

tione maligni ſpiriius. Sic ⁊ beretici. etſi
cut in coꝛde arrepticii qlibetvmbꝛa⁊ yma
go ⁊ quatũcunq; parua vel ꝑtenuisvehe
mentes amen atʒ foꝛtiſſimos in coꝛpoꝛe
motꝰ coꝛpales exercet.ei ꝑ illud eutſan
taſia heretice vanitatis in coꝛde herenico
exiſtens magna in coꝛpe et ꝑ coꝛpus ope⸗
ratur. Et per illud licet iſ̃a modica ſit. na
ura vo in hmõi ſubuerſis eanentie captſ
hbominibꝰ ?⁊ non ſui nature ſed aliene po
teſtatis effecta etiam Ripᷣam curare nõ p̃ᷣ⸗

ualet. Quẽadmodũ ex virtute vel magni
ficencia quod agit freneticus non eſt.ĩed

ex aliena vi et exagitatione.ſic⁊ qdᷣ agunt
hereticiOꝛ aute iter 7 mature age
re vident᷑.dð altitudine et aſtuci ſathane
eſt qui hmõi exterioꝛi grauitate interio⸗
rem inſaniã nititur oꝑire.quod et in mul⸗
tis melancol icis interdũ ſit delectatoõnes
virtutũ ſunt maioꝛes delectationibꝰ vicio

Nriͤ Rele narionibus autc que ſcomvir
tes alq; doloꝛibus ꝙ maioꝛes ſint dele
(ee amibus vidon arch doloꝛibus. facileę
eſt oſtendere.ſaluo eo quod diximus.iqꝰ
—

niente.

in vicis velſcoõm ipᷣa nõ eſt delectatio ve
ri nominis cuius declaratio hec eſt.Dele
ctatio enim iuxta diffinitionem phyloſo⸗
rum cõuenientis cõiunctio eſt cum cõue⸗
niente Nihil auteʒ naturaliter eſt magis
diſcõueniens magiſq; diſcrepans a natu
ra animarumq; vicia et vicioſa. Vmmo
illa ſola ſunt que ledunt ⁊ coꝛrumpuũt ani
mas humanas. Quare impoſiibile

eſt ꝙ ſu veri nominis animabus noſtris

delectatio in vicis vel ſcõm ißa. Alia
vero diffinitio delectationis ẽ hec. Dele⸗

ctatio eſt appᷣhenſio rei naturalisvirtuii

appᷣhendenti.nulla autem intentõe.Po
teſt cõnenienter accipi naturalis hic. niſi
hoc modo videlicet naturaliter couenie⸗
tis virtuti appᷣhendenti.Cum ergo omne
viciũ naturaliter incõueniens ſil om̃i vir⸗
tuti noſtre.ac diſcrepantiſſimum ab illa.
Manifeſtũ eſt non poſſe eſſe delectatiõeʒ

veri nomis in illo vel ſcõm illud. Ampᷣ

Cum omne viciũ inſania ſit.demẽcia de⸗
mentẽ mentem humana faciens.demen⸗
tium et inſanoꝛũ non ſit vent nominis de

lectatio ſʒ magis ſompniata. Manifeſtũ

eſt. ꝙ vicioſoꝛum non ẽ veri nominis de⸗
lectatio.ſicut legitur Sapiencie.vi. Dum
quidem et ego moꝛtalis ⁊c̃.Ex ſemine ho
minis et delectatio tanto ſompni conue
Ampliꝰ. Sanis oculis creden⸗
dum eſt de cololibus et ſanis palanis de
ſapoꝛibus et ſic de alijs. Non eſt autẽ du
biũ alicui.quin viri ſancti melius videat
et ſapiant vel ſapoꝛẽt corde.q; qui coꝛru⸗
pti ſunt et putruerunt delectationibꝰ coꝛ⸗
ruptibilibus ſenſibilibus ſiue carnalibus
Standuʒ em̃ eſt eoꝛum iudicio de hmõi.
Quia ergo ipᷣi iudicant delectatiões ſen⸗
ſibiles ſiue carnales abpomĩatiões moꝛ⸗
tiferas et non delectatones. nullatenus
habende ſunt delectatões ſed magè moꝛ
tifere abbominationes. Amp̃ᷣ. Non
ſunt interrogãdi de naufragũs et alüs ꝑi
culis qui in eis perierunt et ſubmerſi ſunt
atq; extincti.ſed qui inde euaſerunt.neqʒ
de ſlompnus interrogandi ſunt ſompni⸗
antes aut eis credendum ſed euigilates.
Uigilantes em̃ ẽ narrare ſompniũ. ſic di
cit Seneca. Quia ergo dediti hmõi deli
cijs velut immerſi ſunt et pericſitati cõcu⸗
piſcenciarũ fluctibꝰ.⁊ velut ſopoꝛratiſũt.
⁊ ſompniantes in illis q;diu ſic ſe habẽt.
Necinterrogandi ſunt.nec credendũ eſt
illis.penilentes vo de hmõi ſunt.velutq
xX 9

Be

euaſerunt de naufragijs.et Nlut qui eui

gilauerunt de huiuſmõi ſapoꝛibꝰ ⁊ ſom⸗
pnüs atq; ſompnis. Hij autem omnes le
ſtantnr in cõſeſſionibus ſuis ſe velut ab⸗
ſoꝛptos fuiſſe a ſyrenis voluptatũ.et illu
ſos fantaſmatibus ſompnioꝛũ.Quareꝙ
culdubio ſompnia ſunt ⁊ deluſiões ſun
veri nominis delectationes. Ampli
Penitenti em̃ amare ſapiũt ⁊ abhomina
biliter pᷣterite delectationesſſicut appet er
teſtim onio ipᷣiꝰ ⁊ cõteſtatiõe gemituũ ſin
gultuũ rugituũ eiulatuũ ploꝛatuũ ⁊ alijs
mitis hmoi atʒ ip̃a amariſſimaꝝ effuſiõe
lacriman. Quis aut dubitat ipᷣm eẽ ſanio
rtiudicij cũ penitet q; cum penitenda age
bat. Quare ſtandum eſt in parte iſta iu⸗
dicio penitencie et non peccantiuʒ.que er
go ſunt et equales delectatiões carnales
iudicio penitentiũ.hec vero ſunt. et tales
habende ſunt erga abhominationes ᷣm
veritatẽ.et amare et abhominabiles ha⸗
bende. Ampl. Quod natura talema
gis tale.qa ergo vᷣtutes natura delectabi
les. Uicia aũt ex inſania et errore nature
manifeſtũ ẽ virtutes delectabiles magis
eſſe q; vicia ſi tamen comparatio locũ ha

bet inter iſtas et illa. Ampliꝰ.Delectta

bilia omnia delectabilia ſunt ꝓ magnit
dine amoꝛis qui eſt in illo/et p masniuu
dine bonitatis ipᷣoꝛum ⁊ cõueniencie ſue
ad eos quos velectant quis ero nec eſt
comparatio nec ꝓpoꝛtio amoꝛuʒ qui ve
virtutes vel ſᷣm virtutes ſunt gracarũ ad
amoꝛes.qui vel vicia vel ſcõm vicia ſunt.
neq; bonorum ad bona: neqʒ conueni⸗
encie virtutum atq; bonoꝛum ſuoꝛum cõ
ueniencias inq; ad animas noſtras. Hõ
ergo ↄparatio delectationũ que ſunt fᷣm
virtutes ad delectationes que ſunt ſcõʒvi
cia.Et hoc eſt q ued didt beatus Auguſti
nus.Abſit ꝙ tanta ſit delectatio in vicis.
qnta eſt in virtutibus. O, autem delecta⸗
tiones virtutum maioꝛes ſint delectatio⸗
nibus naturalibus.inde maniteſtũ eſt.qꝛ
ꝓbinquioꝛes ſunt delectationibus gloꝛie
que maxime ſunt.Q em̃ ꝓpinquius maxi
mo et ex neceſſitate maius ẽ.Et hoc eſt qð
legit in Pſal.q; dulcia faucibꝰ meis elo
quia tua ſuꝑ mel oꝛi meo.et iterũ.Deſide
rabilia ſuꝑ aurũ ⁊ lapidem pᷣcioſum mul

tum et Dulcioꝛa ſuꝑ mel 2 fauum. O⸗

ſi dixerit ꝗs.q; natura tale magis tale? ꝓ
pter hoc natura magis delectabilia.⁊ ila

delectatõnes naturales maiores delecta

+ 2 — — C —

virtutibus

tionibusvittutũ et gre. Re eſpondemus ae
ipᷣe virtutes natura delectabiles ſunt.na⸗
tura inq; ſua:et noſtra q ad illas ⁊ ꝓpter
illas nata eſt ſeu cceata.vt ſupꝛa onmdimꝰ
ex teſtimonio tulli Oõð ſi s qſierirqli S
Er delectationes naturales.id eſt natura
liũ bonor tempoꝛaliũ et etiam vicioꝛum
ita rapiunt capiunt captiuant mẽetes hũa
nas ſuauitate ſua. delectationes verovir
tutũ ⁊ graciarũ non ſic.ymmo pene inſen
ſibiles eſſe vident.a pauciſſimis em⁊ etiã
ad modicũ ſenciũtur. Reſpondemꝰ quia
non pꝛo magnitudine ſua vel hec vel illa
ſenciũturſſed ꝓ diſpoſitione animarũ no
ſtrarũ.hoc eſt coꝛruptione minoꝛi vel ma
ioꝛi palati coꝛdis. Quemadmodũ eniʒ ſa
poꝛes ſenſibiles quos quidaʒ magis. alij
minus manifeſte ſendunt. Non eſt erso
neceſſe vt ſi maioꝛes ideo a quibuſcunqʒ
ſenciunt᷑ magisſſicut nõ eſt neceſſe de ma
ioꝛi igne vel caloꝛe vt a quocunq; magis
ſenciatur. Quidaʒ enim alus in hmõima
gis ſenſibiles ſunt.et ꝓpter hoc vnde ipi
ꝛuntur vel ardẽt ali ad modicũ calefiũt.
N Eſt hec loquemur de cõnexione
et colligatione virtutũ.hoc ẽ inſe⸗
patabili cõcomitancia earum. ꝓ
pPter quam dicit a phyloſophis ⁊ a ſacris
Ddocctoꝛibus cõuenienter ꝙ qui habetvna

abet ⁊ os tito ergo ꝙ declaratio 1
mõi multiplex e.et pᷣmã ꝗqdem declarari

onẽ efficit natura ipſa virtutũ qᷓ vniuerſa
les ſunt in ſe hoc ẽ cõplete bonitatis non
ſcðm quid neq; particulariter. Roc em̃ð
veri nominis virtutibꝰ tim̃ intẽdimꝰ. Hec
ergo vniuerſalitas eſt qᷓ in tot.hoc eſt in
omibus ⁊ per omnia mentẽ humana di⸗
rigunt. pficiũt illuminaucontrariũ ſuũ in

nullo peniins pacientes. verbi gra. NHon

eſt veri nominis ſtitas que non totali
mentem humanchcaſtificat. qᷓ contraria
ſua hoc eſt foꝛnicalionem adulteria ⁊ ſi q
ſunt alia non excludit. Quis eniʒ dicit ca
ſtum ſimpliciter ac pꝛopᷣe qui cum aliqua
foꝛnicatur hoceſt dicere vas fractum imne

—

grũ qisd habet magna fractura. et ſanũ
quod habet niſi vnũ vulnus quod tamè
eſt letale ſiue moꝛtiferũ.Dimililer et ’lluʒ
eſſe mundũ.ꝗ non mergit ſe neq; volutat
niſi in vnam cloacam.et frigidũ qui non
ardet niſi vno igne.eĩ illeſum illũ.qui no
eſt tranffius niſi vno gladio.ſilr ⁊ moꝛlu
um illu ꝗ non ẽ moꝛluus niſi vna moꝛie.
Manifeſtũ ergo ẽ non eſſe caſtũ illũ aui

Geunz
Nnnt

oc
nnnc
Gptnsim
llegt t⸗
ſppos i
sGl
Peruczm
enonaio
niſetien
Gloinine
Crunpen
tſtnüim
onnsnt

. 7

hinton
ufriis
liſiil g
lenütio
ſingenuß
unt Oen⸗
Penei
wihngmun
nſcicen
Scneri
Moepebe
unran
ut
ule⸗
ſeain
illleaßi
liiseli
palnie⸗
ſchapii
ſaclbisge
lſtadegi
Re ſnn
Mhr

ſteii⸗
nnngede⸗
ſüu
WE
hulnſani⸗
nilte⸗

.„

nelesi
deecanoresdn
nücmroet
Aenciinsdi
cneſuſdhti
ſeſacremmin
mupaorenmgin
CQummroint

Nesninill
ſanan ſuſtet
AN
1pprioſepholn
nenterde,
TideNN

günmmmine

coplerboniani

Chuin

Viidii,
Scünpin,
CM
J ur
enin
atrn lli

gaß n

““

ſticiã tempoꝛalẽ vt ita loqᷓmur.nec tamen

erit iuſtũ.qꝛ nec ipᷣe nec anima eiꝰ.nec ali

ri amplexus ſponſi illius amplexibus pꝛe

cũq; re alia delicias ſuas quas! ſolo cre⸗ te omnes al
atoꝛe habere debuit cõſtituar. cũ illa foꝛ⸗ ½Poteſt illuꝗ etia declarari.⁊ indirecte.
nictatur aut adulteriũ cõmittit.⁊ hoc RE i em̃ cũ hmõi iuſticia poſſibile ẽ aliquẽ

corpaliter.

quacunq; libidine coinquinatus eſt. ſiſicaret aut

ultiplicaret virtutes. nulla

Ampł. Sicut ſunt noxie delicie carna earũ eẽt vnd nũero vel ſpecie cũ qualibet
les.ſic ⁊ quedam delicie ſpirituales noxrie materiavirtutũ.materia inq; circa quam

ſunt atq; moꝛtifere. ſicut delectari in filis ſunt pᷣter ſolũ deũ multiplex ſit.ſicut appa
nupᷣtus i mititudine ſubditoꝛũ. quẽadmo ret ſingulis ↄſiderationẽ facietibus. De
duũlegit᷑ Eccłaſti.xvj.nõ iocũderſin fjs cdarata ẽ ergo tibi natura virtutũ ꝑ hec
impus ſimultdlicent nekablegeli ſup quã facile declarabit᷑ tibi ↄcomitacia inſe
ipſis. Silr delectari in diutijs.honbꝛibꝰ parabilis earu. Si em̃ iuſtus ẽ ꝗ in nullo
plerüq; moꝛtiferũ eſt.ſilr⁊ delectari ⁊ ali⸗ cuiq; ẽ iniurioſus.totuq; ius ſuuvnicuiqq
eno malo.nemo duhitat malũ eſſe. Ma⸗ reddens ſiue tribuẽs. neceſſe ẽ eũ ꝗ iuſtꝰ
nifeſtũ ergo ẽ delectationes taʒ carnales ẽ oẽs habere virtutes.Et hocẽ quoniã ne
q; ſpirituales moꝛtiferas eſſe.⁊ caſtitatey ceſie ẽ hmõi hominẽ totã dei legẽ im ple⸗
coꝛrumpere mentis. Et quia nõ ẽ neceſſe re.et ſingula virtutũ mãdata exequi.qua
vt ſit niſivna caſtitas cõtra foꝛnicationes re et deo debitã fidem. debitũ timoꝛẽ.de
omnes tam ſpũales q; carnales. Nõ em bitũ honoꝛẽ.debitũ amoꝛẽ.⁊ quicqd aliõꝰ
equiuoce dicit᷑ foꝛnicatio ⁊ adulterium in vel ei vel hominibꝰ debetur reddere. Si⸗
hüs et in illis. Nõ refert em̃ de matrimo⸗ militer ⁊ debitã caſtitatẽ.debitã foꝛtitudi⸗
ne ⁊ omniũ aliarũ virtutũ oꝑpa vel opati⸗

nio ſpũali. qð inter regem regũ.⁊ vnam tutũ opa vel e
qume; fidelẽ animam e contractũ ꝑ quaz ones agere. Ampliꝰ.Cũ ſu debitoꝛ o
puritatis ⁊ mũdicie.⁊ totum reddat deo

adulteriũ violetur.nõ refert cuius adulte tie jec7 totun
qð ſuũ ẽ.neceſſe ẽ vt nec auaricia nec luxvu
ria nec aliquo alioꝛum vicioꝛũ ſe polluat.
quare neceſſario ſe cuſtodit imunẽ ⁊ mũ⸗
dũ ab om̃i vitio.ſilr et oꝛnatũ omnivᷣtute

ferant᷑. Simpłr em̃ dicit᷑ illud et vniuoce
Jeremie.iij. Lu autẽ foꝛnicata es cũ ama
toꝛibus multis. In quãcunqʒ em̃ rẽ amo
rem ſoli creatoꝛi debitum tranſſerat.in qᷓ
noĩs.habet ex neceſſitate omnes alias.

ſpũalis ſit res illa ſpiritualiter.ſi coꝛꝑali re/qðcũq; ex vicijs ergo eo poſito nõ ac
cidet impoſſibile. Eſto ergo ꝙ habeat lu
xuriam.quoniã pᷣceptũ dei ẽ declinare lu-
xuria.deo aũt debet᷑ in omibus ⁊ ꝑ omia
obediencia.cũ in hoc ergo nõ obediat in
obediens ẽ deo.⁊ iniuſtus in eum.quare

Amplius.Si neceſſe ẽ duas
eſſe caſtitates alteram ſcilicet coꝛpalẽ alte
rã ſcilicet ſpũalem neceſſe erit ſilr eẽ duas
iuſticias alterã ſcilicet ſpũalem alterã ſcilʒ
coꝛpalem ſiue temꝑalem. Quare et duas
fides alterã ſcilicet de rebus tꝑalibus ſiue 8 6e
coꝛꝑalibus:et alterã de rebus ſpũalibꝰ.⁊ ſibile illud ergo quo poſito accidit eſt im
ita ſcilicet de alis Amplius.ſcdðᷣm hoc poſſibile.hoc autem ẽ illud ſcʒ cũ iuſticia
erit iuſticia ſimpliciter et vᷣe q̃ nihil erit?e tbhabere aliquã luxuriã. Et eodẽ mõ ẽ rati
iuſtũ. Poſſibile eĩ eſt ꝙ aliꝗs ſit iuſtus in inari de quocũq; alio vicioꝛuũ. Eodẽ
tpalibus ſine iniuria alteriꝰ eᷣ poſſidens /m Eoſtẽdere ꝙ nõ eſt Kngent ſimplici⸗
cõtractans ⁊? de eis indicans et nibilomi ter qui ex aliqua parte Apꝛudẽs ẽ.QOuis
nus iniquus atʒ iniurſðſus atʒ iniuſte iu, autẽ poteſt verius iudicari impꝛudens ex
dicans in ſpnalibus. Habebit ergo ille iu

ea iuſtusvere ac ꝓpꝛie ſiue ſimplicit᷑ ⁊ hoc
equonia iniquus ⁊ iiurioſus ẽ ĩ Küg
ille idẽ. Juſticia ergo tempoꝛali ſoa nihil

turpiſſime decipit᷑.⁊ in mercimonio viliſ⸗

ꝓuerbi. vj. Pꝛeci ſionri vixẽvnius panis
Mulier aut pᷣcioſam animaʒ viri rapit.Et
ad hõc modũ ſe habet de alüs peccatis⁊
vicijs. Silr nõ poteſt dici vere ⁊ ſimplicit᷑
3 n oꝛtis qui aliqua parte ſui vel debilis vel
poꝛalia q; ſpũalia.⁊ ad hũc modũ ſe hʒ vulneratus vel moꝛtuus ẽ.talis aũt ẽ qui
alüs oib?ꝰ. Si em̃ materia circa quiam quocũq; exvicijs laboꝛat.nõ eſt ergo ſim
ſunt diuerſitate ſuavel młtiplicitate diuer. pliciter aut vere foꝛtis ꝗ cuiuſcũqʒ vicij in
Xx iN

quid aliud. Manifeſtum ergo ẽ ex omni
bus hijs qꝛ taʒ iuſticia q; caſtitas vniuer
ſalis ẽ vna om̃ino tam circa tpalia ſen coꝛ

2

qntũ in ipᷣo ẽ.Quare ꝗ habet iuſticiã veri

iuſtus ẽ et iniuſtus ſimul. Hoc aũt impoi

aliqua pa rte.q; quicunq; fallacia vicioꝝ
decipitur. Quicũq; autẽ peccat moꝛtaliter

ſimo fraudem vagie infinitam. ſicut legik

y

—õ

Be
irmitate debilis eſt. Ad buncmadnuz eſt

oſtendere de chantate. ſiue anicia ad de
um. non em̃ ẽ ſimpliciter amicus et vere.
qui ex aliqua parte eſt inimicus. Inimicꝰ
auũt dei ẽ expᷣſſe.qui odit vel minimum ex
filüs ſuis quia homicida eius eſt.ſicut dic
Johanes in.iij.pᷣme Canoñ.ſue.Omnis
qui oditfratrẽ ſuũ homicida eſt.Et Jaco

— 22

bi. iiij. Si quis vult amicꝰ eſſe ſeculi hui

inimicus dei ↄſtituitur. Eodem modo eſt
oñqdere de temperacia. quoniã impoſſibi

—

2

72

B

C.

le ẽ aliquem eſſe ſimpliciter temperatum
ſiue temperantem ⁊ in aliquo intempera
tum ſiue diſtemperantẽ.quẽadmodũ ali⸗
quem eſſe frigidum aut tepidum ſimplici
ter.et in aliquo ardentem.et ſimiliter ſim⸗
pliciter in aliquo circumciſum ⁊ in aliquo
cedentem ſiuę minus habentẽ. Nõ mi⸗
us aut manifeſtum eſ in generali verbi
gracia. Si dixerimus ſic. Impoſſibile eſt

virtutibus

vᷣtutũ vie ĩſeparabiles ſunt et ſeinuicẽ ne
ceſſario comitat INa vt vbicunq; vnus et

oẽs.vbicũq; em̃ vna virtus gloꝛie etoẽs.

quare virtutes vie inſepabiles ſili comitã

cia erunt neceſſario colligate.ſicut ergo in

quocuuq; vna ẽ.ſunt omẽs ex neceſſitate
Alttende autẽ quia ꝓbationes quas
ic inducimus fundate ſunt ſup hanc ra⸗
dicem quã omnes doctoꝛes ſacri recipiũt
videlicʒ ꝙ quelibet hmõi virtutũ dignũ
facit vita eterna.⁊ cuilibet operi ex quacũ
q; talem. debetur de iuſticia dei vita eter⸗

na et cuilibet operi ex quacunq; tali virtu

te ꝓcedente. opere dico voluntario. de
hoc loquemur tractatu de meritis 2 retri

2

butionibuſs.
Oſt hec loquemur pauca de intẽ
OR ſione virtutu et remiſſione.vbi pᷣ⸗
— mũ inquirendũ nobis enit. anen
endi ⁊ remitti poſſint.an tm intendi ⁊ nõ

aliquẽ ſimpliciter virtuoſum eſſe ⁊ in aliqͥ &ı½remitti.et qualiter.Et videtf pꝛimũ qꝙ intẽ

vicioſum eſſe vel ſimpliciter eſſe vicioſum
et in aioiqu bonum. Quemadmodu ali⸗
quẽ ſimpliciter eſſe album.et in parte ali⸗
qua nigrũ.cũ quacũq; ergo bonitate ve⸗
ri nominis impoſſibile ẽ maliciã quãcũq;
eſſeę.quia ergo contraria immediata ſunt
bonitas et malici.vifſtꝰ ⁊ vici circa quẽ
cunqʒ adultũ.neceſſe ẽ vt quacunqʒ exiſtẽ
le virtute in quocunq; adulto. ⁊ nullũ cũ
eo eſſe viciũ.et omnes virtutes ſimłin eo
dlem eſſe. Secunda declaratio e p dei
iuſticiam. que omnẽvirtutem veri nomĩs
emunerat felicitate eterna. et ꝑ quã omi
virtute et gracie redditur gloꝛia ſibi ↄgru
ens et reſpondens.ſicut docebimꝰſin par
re vltima tractatus. Quia ergo impoſſibi
le ẽ gloꝛia futura ⁊ dampnationem ſimul
alicui reddi,/ hoc aũt contingeret. ſi hmoi
vitlus et quo dcunq; viciũ ſimul eſſent in
eodem.tamen inoſſibile eẽt ip̃m in am
bobus decedere quare illud ex quo ſequi
tur neceſſe ẽ impoſſibile eẽ. Impoſſibile ẽ
virtutem veri nominis ⁊ quodcũq;viciũ
ſimul in eodẽ eẽ. Ampli⸗. Sicut ſe ba
bet gracia gratufaciens ad remuneratio
nem eterna. ſic et culpa moꝛtalis ad dam

pnationẽ oppoſitam/quia vt eaʒ ſuo mõ

et meritũ. quare? pmutatim ſimilit ſe ha
bebunt. Sicut ergo eterna remuneratio
ad eternam dampnationẽ.ſic hmõi gra⸗
cia ad hmõi culpa .quare ſicut ille nec ex
pate nec ex toto ſimul poſſunt eẽ in eodẽ
neciſte. Ampl. Effectus graciaruz ſiue

di non poſſint vllo modo. quẽadmoduʒ
nec augeri nec minui.cum ſint impartibi⸗
les. Impartibile em̃ impartibile manens

manet minimu? in vltimo paruitati.nõ

recedit ergo a paruitate in qua erat.xiðo

nõ creſcit.minui aũt nõ poteſt cũ poſtvliu

mitatis paruitatẽ nõ ſit paruitas. Am
plius. In eẽncia virtutis cuiuſcũq; nõ fit
additiocũ ſit imꝑtibilis.nec fit depuralio
in ip̃a ab admixtione contrarij cũ nulia ſi
at detractio ex ea. Si ei fieret detractio ex
ipa eẽt iuenire ĩ ea ꝑtẽæ ꝑtẽ qm eẽtiuenire
ni ea id qð detaheret᷑ ⁊ id ꝙ relinqret᷑ qᷓ

re eẽt ex neceſſitate partibilis.hoc aũt imn

poſſibile ẽ.cũ ſubieciũ eiꝰ impartibile ſit.
Amp. Inteſio fit in qlitatibus coꝛꝑali
bus ᷣm depurationẽ et remiſſioſcᷣm ad
mixtionẽ contrarij.et iſtud nõ habet locũ
in virtutibis. his ergo modus intenſio
nũ in eis aut remiſſſonu ſi remiſſiões ſũt
apud illas. Anſeᷣlius. Intenſio ẽ acceſ
ſus ad modũ veri nominis impoſitioneʒ
ſicut dicit Ariſtol.in Ue ſe vnobiomir.
Que ergo erunt virtutes veri nomis.ia
ille que ſunt vie.an ille q̃ ſunt patrie.Im⸗
poſſibi videtur ꝙ alterutre. Omẽs em
albedines veri noĩs equales ſunt.Quo⸗

niam albedo veri nominis eſt albedo pu

ra.⁊ albũ hmõi albedine ẽ album in vlli⸗
mo.Omnia aũt alba in vltimo equaliter

alba ſunt.et albedines eoꝝ equales. Si⸗

ueſergo virtutes vie.ſiue virtutes patrie

.veni nominis viriutes ſunt. neceſſe ẽ illas

Ecne
gnin bo
Nſenc
ſeqve
kbonle
ubont
nlie
ieſrg
Uloro⸗
Mintn
lenue
ſoinan
onp
lſons
Chong

y
inlige
Nhuno
nisade
Nbmia
goalintee
nugsden
ſntorsta
Ueggain
Dumesnn
apnue
Mhon⸗
ltee
unhe
ltn⸗
9 umn⸗
Mrr,
oee
uſyigen
ſtigala
heiſitc
livfftis
lſte⸗ ni

4

is

Awchen
lcuin,
oe
u un
eſunie
bmölſina
banſtn
S
Ricowomeag

miaſenin;
ſnniin
anun
onocn in
nnianin.
Wareinustn

itno oictine

nöſtene
mds anlann
thüsneit e
necontanicin

Baifentdnd

Nitgegftinn⸗

tandlsͤhin

ei e

oali

4

GrHrFr ACrtxvij

eẽ equales hoc autem impoſſibile eſt Si

enim hoc eẽtvel omnes anime q hic ſunt

eſſent eque bone.vel que in patria ſut ei⸗
ſent eque bone.cum virlutes vie vłſingu

le bonitates ſint. vl omnes ſimul ſumpte

⁊ ſimiliter ſingule bonitates vel virtutes

patrie ſingule beatitudines. vel omnes ſi

mul ſumpte que invno ſubiecto ſunt.vna
beatitudo beatiſicas illud. In quo reſpõ
demus quia intenſio in virtutibꝰ elonga

O

)np

K“

lio ẽ a contrario. vnde ⁊ q̃ ſunt in vltimo
elongationis a vicis invltimitate ſunt in
tenſionis.hoc ẽ intenſiſſime vel ᷣm intẽſi
onem marime Omiliter intenſiovirtutũ
appꝛopinquatio ẽ ad pꝛimã et maximam
virtutẽ que deus ẽ.eęt intenſio iuſticie ap⸗
ꝓbinquatio ad iuſticia que deus eſt ⁊ pie
niis ad pietatem que deus eſt⁊ charitat
ad charitatem que deus ẽ.et ita de alus.
quod inde euidenter declarat᷑ Que enim

ue equ aliter intenſe.Et ꝓpter hoc dic qo/⸗

mouent. gt ad equalia opera aggredien⸗

da equaliter.id eſt equalium difficultAri

ſicut ad equales elemoſynas et ad equa⸗

lia ieiunia ad equales laboꝛes minuunft

boni imul ſumpte et intenduntur. remittuntur huiuſmodi
vna bonitas.qua bona ẽ anima in q̃ ſ=t.

motus: adiuuaniur aut impediuntur bo
nisvel malis diſpoſitionibus ſubiectoꝛũ.

ſicut motus audacie impeditur ex natura

„ . — .₰

li puſillanimitate et motus magnificẽcie.

Similiter et aliqui alij:ſimiliter ⁊ motus
ʒeli adiuuatur et intẽditur ex naturali ira
cundia et etiam colerica cõplexione etp⸗

pter hoc non ſequitur:ꝙ ſi magis mouef
quis quod ex maioꝛi virtute. Quẽadmo⸗

uʒz magis ardet aut calet quod ex maio⸗

ri caloꝛe vel ſi minus calet quod ex mino⸗

ri caloꝛe ſicut acc idit i ferro et ligno arido
Unde em̃ arderet huiuſmodi lignum vix
caleret ferrum. et vnde lapillus longe ia⸗
citur:vix moueretur magnꝰ lapis. Remit

ti autemvł minui huiuſmodi virtutes im S

venialia ſi minuerentur:minuerentur ⁊ p

magis deo aſſimilant ille maioꝛes ſiue in ſſibile eſt. Per peccata enim moꝛtalia
tenſioꝛes ſunt.et equaliter equales ſi nnuen⸗ totaliter. Per peccata vero

hannes in.iij.Canonice ſue. Scimus qm̃
cũ apouerit ſimiles ei erimus.qð qdẽ per
anthonomaſiã dictũ ẽ.Cũc em̃ maxime ſi
miles ei erimꝰ.cumvᷣtutes noſtre maxime
erunt hoc cin vltimo pꝑfectiõis ſue quod
erit in patria. Nihil ei aliud ẽ gloꝛificatio
animaꝝ noſtraꝝ ſicut docebimꝰ in ſequẽ
P52 q; aſſimilatio illa ad den. Sigs
Qut qratin vel ꝑ ꝗd cognoſcet᷑ ⁊ menſu
rabit hmõi intẽſio. Rñnidemꝰ qꝛ elon
gatio a vieijs cognoſcit᷑ alijs circũſtãcis
paribꝰ ex hmoi moti

vbi gra. Qui odit magis hoꝛret. magt ab

hominat coꝛde ꝗq mineas ſentit.equalit
pulſataffoꝛis.⁊ ſiir diſpoſiłai alüs. qð di
cimꝰideo.qꝛ diſſilitudo diſpᷣſitiouũ atq;

diuerſitatũ vel nae el impedit motus

quos diximus. 4. Aligs vicium nõ
auti pcogniuũ vel auditũ nõ taʒ magnitu

dine q; nouitate hoꝛret vrmonſtrũ er de
teſtat vt nephariũ.lõge ampliꝰmultis eo

iuſtioꝛibus et ſanctioꝛibus ⁊ aligs vir ſan

ctus lõge magis ⁊ maioꝛẽ ſenniłeuſultum
luxurie aliquo minꝰ ſancto ⁊ iuſto.et hoc
vel ꝓpter cibũ ⁊ potũ vł ꝓpter muliplica
none materie ex qᷓ ẽ luxuria. Illevo mino
Te ꝓpter ieiuniũ vel alia afſtictionẽ vel oc
cupationẽ vellaliqd aliud hmõi.? ꝓpter
boc equales ſunt virtutes q eqtiter ſubie
gaa h omniq diſpoſita.equalibꝰ motibus

tibꝰ qles noiabimus

mia eterna: et ua aliquid de eis detrahe⸗
retur. Detractio autem de pꝛemio eierno
pena eterna eſt:quoniam eterni dampni
et eterni boni ablatio videlicet partis ipᷣi⸗
us pꝛemu et eterni.et ita peccatum venia
le puniretur pena eterna Amp̃. Scõʒ
hoc per ſola venialia poſſet conſumi vir⸗
tus hmõi. Si enim aliquo peccatoxenia
li in ĩ minuitur. ergo ꝑ duo equalia ve⸗
nialia duo tanta ei detraherentur. Cum
ergo non ſint in ea infinita merita ſiue in
finiti meriti tante partes. Per in finita er⸗
go venialia conſumetur ex toto. Eſto er⸗
go ꝙ decedat in illis venialibus abſq; vl
lo moꝛtali. Ille enim dampnabitur dam
pnatione eterna cũ cepam moꝛtalẽ non

habet ne pᷣmiabitur vula eterna cum vir⸗

tus in eo extincta ſit. Sufficiat ergo ti⸗
bi in his aperta eſſeviã ad declarandam
vtutes nõ poſſe minui.⁊ quia hoc nõ eſt
de foꝛtitudine aut impoſſibilitate eſſenci
arũ earũ.ſʒ de veritate et equitate diuine
iuſticie que pꝛo veniali non patitur affli⸗
i penam eternam. Quẽadmodum adaã
2 immoꝛtalis ante peccatum.eęt ideo in
uulnerabilis et illeſibilis. Hoc ſcilicet mo
do protectione diuine iuſticie. Non au⸗
tem naturali impaſſibilitate. Siquis
em̃ gla dio ferro vel igne exiinguerevellet
x üij

p„

Be

adam ante peccatũ.nõ pmitteręt hoe di⸗

uina iuſticia que nõ ſinit vt pema culbam
pᷣcedat.ymmo oꝛdinat eam poſt culpam.
Adam ergo a gladiovłigne ĩ eo ſtatuno

teneret naturałimpoſſibilitas quaʒ vtiq;

nõ habebat ſed oꝛdo diuine iuſticievt di
ximus. qᷓ vt pena culpã pᷣcederet non ſine

bat.ſicut em̃ culpa cauſa moꝛtis fuit.qua

non pᷣcedente nõ eẽt inflicta.ſic ⁊ tociꝰpe
nalitatis pᷣſentis/vides ergo quia nõ ita

ẽ in virtutibus. Quemadmodũ innume

ris. Q eniʒ numerꝰ nec augeri poteſt nec
minui.determinatio facit eſſencie ipius ꝓ
pter quã qᷓcunq; additione vel detractio⸗

ne diuerſificat᷑ eſſencialiter. et ẽ alius qui
relinquitur poſt detractionẽ ab eo ꝗ pᷣus
erat.ſimiliter et alius qui conſtituitur per

additionẽ ab eo qui pᷣus erat. Alius eniʒ
ſpecie numerꝰẽ ternarius ab eo q poſt de

tractionẽvnitatis ab eo relingtur.hoc eſt

binario. Alius q ex additione vnitatis cũ
eodem adiungitur videlicet quaternario
quare ſi virtus hoc modo eẽt determina⸗

te eẽncie nec minueret nec augeret᷑.nec in

tenderetur nec remitteret᷑. manifeſtũ aũt
quoniã intenditur.q; ergo nõ minuitur

Eẽ ꝓtectione diuine iuſticie nõ determina
jone vt diximeẽncie.
ibi alia declarationẽ ad hoc.Eſto eniʒ ꝙ;
aliquis decedat cũ vno veniali tm̃/ꝙ ali⸗

ad eius minuerit in centeſima ꝑte illinõ

ẽ dubitãdũ ꝗn illud veniale ĩ purgatoꝛio
expietur ⁊ nõ antequia cũ eo deceſſit qui
illud cõmiſit. non remittet᷑ aũt donecex⸗

—

pietur aut penitẽcia plena ꝓ eo agatur.qᷓ
re nõ remittet niſi in purgatoꝛio.Queri⸗
us ergovtrũ gra q̃ in eo ĩminuta pveni

ale erat.reuertatur ad pᷣſtinã quatitatẽ ſi⸗

ue intenſionẽ. an nõ.ſi ſic:ergo reſurget il
le melioꝛ qᷓ; deceſſerit⁊ pᷣſentabit᷑ ĩ iuditõ

melioꝛ q; ex hacviivxierit. Alioꝗn ĩutilit᷑
creſceret gra illa: ſed ſm magnitudineʒ ſi
ue intenſionẽ ipius non eſſet ille remune
randus Amp̃. Scom hoc erit locꝰme

rendi in purgatoꝛio. Cum em maio: glo⸗

ria debeatur illi ꝓ ſtatu purgatoꝛij.qʒ ꝓ

ſtatu in quo deceſſit.ſic adductũ ẽ pᷣmiuʒ.
quare ⁊ meritũ:et ita acquirit nouũ meri

tũ in purgatoꝛio. videlicet meriti partem

q ei reſtituitur. O ſi expiato hmoi pecca⸗
to veniali non reſtituat ei gracia perißm

ante detracta.ergo punitur bis in idipᷣm.

quia punit᷑ et detractiõe ſiue diminutiõe
gracie,et pena iam in purgatoꝛio exſolu⸗

Addemꝰ autẽ

gatoꝛia aliq

virtutibus

ta. Ampli⸗. Qui ſᷣm hoc peccaretveni

aliter magis mereret᷑ ĩ purgatoꝛio.⁊ hoc
ẽ quonia ſi centuplũ magis peccaret a qʒ
b:centuplũ magis minueret᷑ bonitas eiꝰ
hic et ꝓpter hoc centuplo ampliꝰreſtitue
retur ei in purgatoꝛio.Tota aũt reſtitutõ

nõ ẽ ibi niſi augmentũ meriti ⁊ enã meri⸗

tũ.Quare q̃ᷓnto amplius quis hic venia⸗

liter peccaret. Hic decedẽs in ſtatu gracie
tanto maioꝛ gracia ei fieret in purgatoꝛio
et magis eius merituʒ augeretur.⁊ ita de
malicia repoꝛtaret quis comodum et iita
Ampl. Pena illa in
purgatoꝛio inflicta aut ẽ ſufficienter expi⸗
ans peccatũ illud veniale ꝓ quo inflicta
ẽ aut non:ſi ſic. Inique ergo agitur cũ eo.
dum ei ꝓ eodem alia pena infligit᷑. Qua
re nulla alia infligitur ꝓ illo eodem ergo
diminutio gracie non infligitur eidem.
ſinon eſt ſufficienter expians illud pecca⸗
tum:non poteſt tamen inficiariquin ꝓꝑp
te expiet illud.ſi em̃ necꝙ parte inunilit᷑ et
inuacuũ infligeretur.ſi vero ꝓ parte ma⸗

de maioꝛi maioꝛ.

nifeſtum ẽ quoniaʒ ꝓ aliquata pena pur
gatoꝛij: polgſt totaliter expiari peccatum

illud. Maio: autem ẽ diminutio gracie?-
gloꝛie q̃ʒ qntacunq; pena purgatoꝛij ⁊ ne
mo ẽ in purgatoꝛio:qui non qualibet pe⸗
nam purgatoꝛiam ſuſtinere mallet qʒ; du
as illas. nec enim eſtimationẽ habet gra
ciavel aliqᷓ pars eius et incomparabiliter
multofoꝛtius nec gloꝛia nec pars eius ali
qua. Pena autem purgatoꝛia modis
omnibus finita è Waioꝛi ergo pena in in
finitum punitur ille cum detractione ⁊ di
minutiõe gre gloꝛie ſimł punit᷑ qʒ punie

dꝰſit cũ puniẽdus nõ ſit niſi pena ſufficiẽt

expiante peccatum iliud hoc autem ẽ pur⸗
vt diximns. Amplius.

Si peccatunſpeniale diminuit graciam
huinſmodi aliud pegatum equale cũ in

ueniat eam et dimin tam et debilitatam
plus eam diminuet⁊ debilitabit qʒ illud

quare landem adeo diminutam et debi
litatam eam inueniet aſiquod equale ex

kuin no Ainenio ione quod eam fundi⸗

tus exting let.ſicut accidit in egro cuiꝰ vir

tus diminuitur per acceſſiões.febriles eqᷓ

les ꝙ aliqua ex illis inueniet virtutẽ eius

ita diminutam et debilem: ꝙ eam radici

tus extinguet. Simile eſt de aſperſionibꝰ
equalibus aque ſuper aliquem ignem ꝙ
vltima aſperſio inueniens eũ diminutuʒ
eroebilitatũ equalibꝛaſpſionibus pᷣcedẽ

monaie

ſust
ſenaio
Mn
elua
ſeſtaus
mallloa
eſtminn
gaist
lepece⸗
lan.n
lonesl
leprent
ſnkont
sgaa
gantoſen

Nicracon
wopelm
ſcniglae
Ramo
enialaee
ac
Kianon
ſaae
Mleve
ecſe
gloe
Cntit
Hhyln
dame
Meguna
Nonpapin
Pprenia

hoeern
Ahatite
enn;
nereidoin
nhbi
Loatitti
neriäran
usisbin
snkurn
deringen
augenmin
isconanen
Angl dau

kiſuficnn

iale ga i
eergoegi⸗
Apenanngi
ploedcne
ainfigimda)

minfidanan
pper
reo
Palgnnuſe⸗
idininde
ummmgnin
grinonlihß
ſmeenalug
mmanonibing
ginconpuſhi
—
ungtionin

oiagopennn

un deincinn,
einiornice,

ſni en/

noꝛ ſimplr. O ẽs em̃ due pene quarũ alte⸗

Secnundũ eſt o quecunq; eſt ꝓpoꝛtio cul
pe ad culpam eam eſſe neceſie ſit pene ad

cxxxix

tibus totaliter illũ extinguet.quãuis non
ſit maioꝛ aliqua aſpſionũ pꝛecedenti’n. cia. Ja⸗ tu e
Amp. nNihil natũ ẽ diminuere aliqðᷣ Piur pert, moꝛtalis ad veniale i culpa ſiue
te ſua ꝙ nõ ſit natũ et totũ illud conſum O malicia.quare nec effectꝰ' ad effectum.
re ſi mualeicat ſiue creſcat virtus eius con bhoc ẽ nocumẽti et leſionis peccati moꝛtał
tra illud. Quare ſi peccatũ veniale natux ad nocumentũ⁊ leſionẽ qua irrogatveni
eſt minuerevirtute ſua quantumcunq; ex ale necergo leſionis quam irrogat moꝛ⸗
gracijs ſiue virtutibus multiplicata virtu tale ad leſionẽ quã irrogat veniale. In
te peccati paulatim poterit conſumere il- ↄpabiliter ergo maioꝛ ẽ leſio qua irrogat
lam.multiplicatur autẽ eivirtus per addi peccatũ moꝛtale gre ea leſione quaʒ irro⸗
tionẽ alioꝝ venialiũ ac ſi creſceret in ſe.ꝗq gat ei veniale.ergo nõ ẽ ↄpatio diminuti
re ꝑ venialia ſiue ꝑpnum continue creſce Snis ſiue detractionis ꝗ fit de gra ꝑ mor⸗
in ſe conſumetur totaliter. aliqua ex virtu tale ad ill.q̃ de eadẽ fit ꝑ veniale.Fit au
tibus graciarũ. Ampᷣ Aut aliqua eſt com tcẽ detractõ gre tocius ꝑ moꝛtale.Nulla er
paratio ſeu ꝓpoꝛno moꝛtalis adveniale. go ẽ cõꝑatio tocius gre qᷓ totaliter ꝑ moꝛ
aut moꝛtale eſt in inſinitũ maius. QOſi ẽ tale detrahitur ſiue cõſumit᷑ ad id qð de
aliqua compatiovidelicʒ vt moꝛtale ſit cẽ
tumlo vel millecuplo maius.aliquot ergo
venialia equabunt᷑ vni moꝛtali. Si enim
centuplo eſt maius.equabunt᷑ ei centum
venialia equalia.ſi millecuplo.mille. Ex
quo accidunt duo inconueniẽcia. Pꝛimũ
vt ſicut ꝑ moꝛtale totaliter.extinguit᷑ quo
libet exvirtutibus graciaꝝ ita peęr cẽtũ vel
millevenialia extinguntur. Et ſteut nõ
teſt eſſe aliqua ex hmoivirtutibus cũ ali
quo peccato moꝛtali ita nec poſſit eſſe cuʒ
centũvel millevenialibus que ſimul acce
pia ſint e’qualiavni moꝛtali.Si em̃ mali⸗
cia vnius moꝛtalis vel vi ſua vł contrarie
tate quacunq; grevirturẽ vłextinguit.vel
non patitur eſſe ſecũequalis maliciamul
toꝝ venialiũ idem neceſſe eſt operetur.

penã ppetus ſeu infinitã. 7 de diuina iuſti

trahbit de gra ꝑ veniale.no ẽ gracie ꝑs cũ
tocius gre ad qualibet ſui partẽ aliqua ꝓ
poꝛtio ſit. Si autẽ nõ detrabitur pars nõ
diminuit totuʒimpoſſibile ẽ ergo nunni
quãcunq; virtutẽ gre gratũfaciẽtis ꝑ veni
ale peccatũ. OQſi dixerit quis ꝙ no e
eceſſe ſi detrahit᷑ ps ꝙꝙ ꝓpter hoc detra
hatur aliud pꝛopoꝛtionale toti quoniam
nõ neceſſe ẽ oẽm partẽ eſſe ꝓpoꝛtionaleʒ
ſuo toti. Sicut euidẽter appet in angulo
ↄtingẽcie.q̃ vtiq; ꝑs ẽ anguli recti nec tñi
aliqua ꝓpoꝛtione ſe habet ad illum. Se
cus enim ẽ invirtutibus.virtutes em non
augẽt᷑ niſi augmẽto cõꝑabili et ꝓpoꝛtio
naliquod ei additur vel quod auget.Et
hoc eſt quoniam qð additur virtuti ſem⸗
per eiuſdem ſpeciei ſpecialiſſime e cum
ipᷣa et cum ipᷣo.et ſi aliud detraheretur.ſi
militer ſe haberet. Angulus autem cotin
gencie non eſt eiuſdem ſpẽi cuʒ recto nec
etiam eiuſdem generis Omnes aute ma
gnitudines eiuidem ſpeciei neceſſario cõ
parabiles ſunt ex necemtate. et hoc dici⸗
mus bic. Foꝛſitan enim in patria aliter ſe
gud Lsu habet. Charitas em̃ chꝛiſti homiuis nulli
ẽcũ gehennalis infinita ſit duratiõe quic alij cõꝑabilis ꝓculdubiovel foꝛte alteriꝰ
quid ſit de acerbitate ipius.Ois aũt alia ſpeciei ẽ de quo nihil hic ꝓ certo aſſerim⸗
finita ſit duratiõe et acerbitate ſaltem nõ e ↄpationibꝰ aũt virtutũ vie ad eas
maioꝛ q; gehẽnalis.⁊ ita vel mioꝛ acer⸗ q̃ ſuntppatrie loqmur in vltima pie tract⸗
bitate vel equalis.quare in infinitum mi tus iſtiꝰ. Hic ergo finẽ faciemꝰ plis p
me de vᷣtutibꝰ et moꝛibꝰ de gbus mlia
pter imꝑiciã. multa ꝓpt᷑ occupalioes ali
as. multa ꝓpt᷑ ignnauia mita metu ꝓlixi⸗

tatis. plima peccatꝭ faciẽtibꝰ q maxie ĩ ta⸗

libꝰ ⁊ nos ⁊ alios impediũt nõ ſcripſimꝰ
mo:ſibꝰ tamen detractoꝛum nos patere

„.

nõ dubitam⸗ et curioſitatt atʒ ſupꝑfluitatt

penã.erit ex neceſſitate aliqua ꝓpoꝛtio pe
ne debite ꝓ moꝛtali ad penaã debitã ꝓ ve
niali. Qui oꝛtali quocũq; de⸗
betur pena gebennalis ꝓ vcLiali aut nõ
ymmo vel tpalis vel gurgatoꝛia tin.Aua
re erit ꝓpoꝛtio aliqu pene gehẽnalis ad
aliqua aliã.hoc aute manitfeſte ĩpoſſibile

ra ẽ infinita duratione.altera vo finita.ſi
equales ſunt acerbitate vel ſaltẽ ꝓpoꝛtio
nales.qᷓ infinita ẽ duratiõe.⁊ĩ ifinitũ ma
ioꝛ ẽ reliqua.Et hoc iã declarauimꝰin qn
to tractatu.⁊ in ea ꝑte eiuſdẽ in qua oſtẽ⸗
dimꝰ ꝓ quocũq; moꝛtali peccato deberi

Jam ergo declaratũ ẽ tibi ꝙ nõ ?

trahbit᷑ ꝑ veniale de eadẽ. quare idqd de

De

nos eſſe et ab ip̃is eta quibuslaʒ aliis in
parte iſta arguendos.qui cum pauca vel

legerint vel audierint vel nouerint de vir
tutibus ⁊ moꝛibus ſuſpicant᷑ nõ eſſe alia
de virtutibus et moꝛibus inquirẽda.vłſi⸗
cut dicit Ariſto. Tanq; inperiti res ta ma⸗
gnas taq; ſublimes delonge ſpeculantur

nõ attendentes q́ᷓʒ pia ſit.quaqʒ ſalutart

in talibus curioſitas neqʒ qũitũ tempoꝛis
ipimet rebꝰinutilibus.ac a pietate aridis
vaniſſima curioſitate inceſſanter impen⸗
dunt acientes erge quod poſſumus oc
caſionem nonnulla dedimus ſapientibꝰ
et ingenioꝛũ exercitationibus nõ aridam
arenam infructuoſarũ queſtionuʒ ac diſ⸗
putationũ ꝓpoſuimus.ſed paleſtrã per⸗
utilem ac ſalubꝛem ad vincẽdos erroꝛes.
⁊ eripienda veritatẽ virtutum cum trium⸗
phis nob ilibus de medio eoꝝ.

A
aſpet
galn
nehe
lächen
in
1 3
Hoßert
im
ugnune
gitonest
nſclcgan
aferi
Latayee
fnenoeo
Uheunn
ſedunet
W
Kalne
llz
icöi
aune
3 Moe
ltget
ſaefn
(klini
klutte
phine
nutce
chun ne
nepolne
ſohtite⸗
lanimie
Wge⸗
Nirdnon
diclintnn
eſiici
Cuuntan
Vner,

Rſenceii
W

.

mur cũ dei auxilio ptẽ

⁊ moꝛibꝰ partẽ ſcõam
in qua nõ ẽ nobis ne⸗
ceſſariũ ꝑ vias ꝓbati⸗
onũ incedere.ſed ma⸗

Zis p viã narrationũ qͥ vnicuiq; legetivel
aundiẽeti ꝑ ſeip̃a manifeſta ſint ſcribere. vt

autẽ ipᷣe narratiões lucidioꝛes ⁊ iocũdio
res pariter ſint. Introducemꝰipᷣas vir

tutes loquetes magnificencia ⁊ mirificen
ciã operuũ ſuon pᷣlia queq; et victoꝛias.Et

inter hec pᷣma fides ſic de ſeipᷣa ĩcipit loq.
Ego ſum pꝛima vita mentis humane
deo ipo teſte in ſecũdo capitulo Abacuc.
Juſta mens ex fide viuit um enim deus

vita animarũ ſit.vt dicit Augꝰ.et tres ſint

Auctiones ipius ad anima humanaã.Pꝛi
ma ſcilicet ad eius intellectũ. Secũda ad
eius affectũ.et vtraq; iſtarũ vita ſit gracie
Cercia vero ad eiuſdẽ ſit ſenſum ſcilicʒ in

interioꝛẽ ſpiritualẽ in mediã ⁊ ſᷣm totũ di

uine luminoſitatt.et hec ẽ diuine vita glo

rie. quare ego ſum pᷣma vita &e. Quia pᷣ
ma cõiũctioviuificantis virtutis que deꝰ
eſt ad mentẽ humanã. Pꝛima em̃ ↄiũctio
illius.cõiunctio inq; gre ad mentẽ huma
na cõiunctio eiuſdẽ eſt ad intellectũ ipius ſi
re in ꝓfunduʒ erroꝛis moꝛtiferi aut igno
rancie. nec paciens mutare dubitatõe ali
qua vel heſitatione periculoſa. Hoc eſt qᷓ
ruine appꝛoximet. Ego ſum virtus eri
gens ipᷣm a claudicatiõe naturali.qua vl½
euidẽcia veritatis ſuſtẽtari naturaliter y
baculo ꝓbatõis aut cuiuſcũqʒ ſuaſionis
incũbere vłinniti poſſit ne ruatĩ aliqs ex
noĩatis ꝓfundis atʒ piculoſis Ego ſũ
tociꝰ edificij ſpũal fundamẽtũ teſte apio

Quare ego moꝛtẽ metis huane pᷣma moꝛ

tifico.pᷣma de illa triũppo. Ego ſum

lux que pᷣma tenebꝛas ignoꝛãcie ⁊ infide⸗
litatis irrumpo.Ego ſum lux in opibꝰ re⸗
cxeationis? refoꝛmationis humane. Pꝛi
mũ creata.quẽadmodũ lux cuʒ opationi
bus dininis moyſe atteſtate. Ego ſum co⸗
lumpna lucis de egypto.ſenebꝛaꝝ ⁊ erro

rũ.ducatu meo intellectũ humanum edu

cens potenter ⁊ victoꝛioſe.ſcut legitur in
Exoð.xiij.Ego ſum in bellis pũalibꝰ bel⸗

latrix pᷣma ⁊ oꝛdine ʒignitatis vite pRᷣmus
debet cõgreſſus. Sicut beatꝰ pꝛudenciꝰ

dixit Primo ſubit campũ dubia ſub ſoꝛte

duelli pugnatura fides.Ego ſum ante cu

ius faciẽ abijt moꝛs. Juxta qð legit᷑ Aba

cuc.iij.moꝛs quidẽ infidelitatt getractiua
ignoꝛancie que et erroꝛis. Ego ſem ra dix

apiencie que nunq; concidit ſicut legitur

Sapiencie.iij. Fides em̃ in ſeculũ ſtat.ſic
legit᷑ Eccłiaſtici.xl. Ego ſum poꝛta vite.ꝑ

quãa ſolam vita ingreditur in mentem hbu oſcentur h digni e
me. Ego enim ſum per quã cognoſcũ
tur. per quã appᷣciatur. que quid ad quid
valuerit. ꝓpter ad querẽde et qmande et

manam. via qua deꝰ ad mentem huma
nã ingreditur. et ꝓpter hoc vbi ego non

hbuius pᷣme de vᷣtutibꝰ
Ego ſũ via.

.èòẽ

cxl

NOſt hec autẽ aggredi tailla moꝛti 2 moꝛtſ at
ſa eſt. Sed pᷣnceps vniuerſitatis deus in
trat per eam ſicut legitur Eʒechielis.xlvj.
Egoſi Zeſte auguſtino pterq; inuti⸗
liter curritur.ymmo quod ꝑlus eſt pᷣterʒ
nõ niſi ad moꝛtẽ curritur.Et ideo via ſum
vite.quoniã per me ſolam ad vitam veni
tur. Ego ſum via veritatis qua m elegit ꝓ
pheta dauid que veritatẽ dei vſqʒ ad nu
bes euangeliʒzantiũ adduxi.vt infiniti er⸗
roꝛes moꝛtiferi exinaniti per me euaneſce
rent. Ego ſum argumentũ teſte apo-
ſtolo.in.v.ad hebꝛeos que dedignoꝛ eſſe
confuſio ꝓbationũ atqʒ quarũcunꝗqʒ ſua
ſiouum credifaciens impꝛobabiliſſima ꝑ
meipᷣam.? eleuans intellectum humanũ
ad ea ſublimia cognoſcenda. que nec
oculus vidit nec auris audiuit.nec in cor
hominis aſcenderunt.CTeſte apoſtolo in
ii.ad Romanos. Ego ſum argumentũ d
moꝛti et omnibꝰ erroꝛibus impietaè mon
cluditur. Ego ſum argumentum quo
humana ſapiencia confutat atq; cõfun⸗

ta illa.qᷓ hoꝛta moꝛti ⁊ moꝛtſ auctoꝛi clau

ditur et omino ſtulta efficif. Ego ſum

ſtulticia omni ſapiencia mundana ſubli⸗

mioꝛ.Ego ſum ſtultũ dei ſapienciꝰ homi

nibꝛ. ſicut legit.j..ad Con.. Ego ſum
colũpna veritatis firmiſima.humanum

ſubfulciẽs intellectũ. vt nõ paciar eũ rue

in. . ad heb.et ꝓ ptexpoc qui me non pᷣ⸗
iecerit.ruinam ſibi tm tdificat.ꝓpter hoc
confidenter dico alis ſoꝛoribus meisvir

tutibꝰ. vt in me gloreient᷑.qaſſine me nec
eQlificant nec ſtat.ymmo ruũt oẽs. Poꝛro
virtute mea ſum tandʒ fundamentã eaꝝ.
Si ergo me ſubtraxero oẽs corruũt.Per
me intrat oẽs in habitaculũ ſuũ.hoc ẽ in
coꝛ humanũ. Nullus patet em̃ ad id adi
us vel ingreſſus niſi ꝑ me.niſi id eis pan
dam. nec colligentur hoſpicio. nec etiam

cognoſcentur hoſpicio digni eſſe niſi per

*

tu. Ego ſi

hoſpitande ſint hominib osendo: fua

geo viliſſime eent et ſubiectiſſime. nemo

illas requireret. Nulla eſtet mẽtio vel me
moꝛia earũ. Nemo de eis curaret niſi ego

Pcuraſſem nõ ſue firmitati dent totũ qo
ſtant et að viuũt que ſtatim cadunt etex⸗
tinguũtur cum eas poꝛlare deſtitero. 0
ſemp indigent mea ſuppo:tatõöe. Ego
ſum galea ſalutis caput humane meniis
⁊ intellectũ tegens contra iacula hereli⸗

coꝛũ ⁊ pſᷣorum eoꝛũ ⁊ eas velut ſagitias
parunloꝝ retundens. et in ipos iaculates
decoꝛas linguas eoꝝ cõtra ipos ifirmꝗs.
⁊ vt ſibi ſolet mẽciat᷑ inigtas eoꝝ efficies.

Elygo ſum pmus dei bellatoꝛ.arcẽ hũa
ne mentis. id ẽ virtutẽ intellectinã pᷣma ex
pugnas. ⁊ pꝛima potenter et victoꝛioſe in

gredies. ip̃m pᷣmũ dei hoſtem id eſt ſen

ſum humanũ et mũdi ſapienciq in eadeʒ
arce occidens aut ſaltem captiuãs. Sicut
docet Apls in. x.ij. ad Loꝝ. Incaptiuitatẽ
redigẽtes omnẽ intellectũ extollentem ſe

aduerſus ſciencia dei ⁊ in obſequium xpᷣi

Ego in iſta arce expugnatura vexilluʒ

eius. hoc ẽ regis regu in ignum victoꝛie

triumphi erigo. id ẽ dei filiũ in cruce pen⸗
dentem moꝛrte pvincentẽ. Et ſerpentem in
palo. Juxta q legitur numeri.xxj. Anti⸗
quũ ſerpentẽ ⁊ veterẽ hominẽ noſtrum ſi

mlcũ eo crucifiyu i alto et recto mee ofeſſi
onis poꝛto Ego ſum pᷣmipula ſiue ſignife
ra regis regũ vexiilũ qð pᷣdiui ante exerci⸗

lIiũ omniũ virtutũ pᷣferens. Immo ante to

rũ exercitũ ſanctoꝝ in quod ꝗ aſpiciũt.ſa

natur. ſaluant᷑ atq; triuphant. Juxta qð
legit Nume. j. et Sapiẽ. vj. Ego ſuʒ in

domo dei pᷣma lucerna in templo eiuidẽ

lampas pꝛima. Neq; em̃ in domo coꝛdis

humani qð vtiq; domus dei ẽ aliqua lu

cerna ante me ponit᷑ neqʒ in tempio eiui

dem qð idẽ ẽ coꝛ humanũ ẽ aliqua lãpas

anteq; ego accendoꝛ. Siquidẽ idẽ coꝛ hu

manu et domꝰdei ẽ habitationi eiuſdeʒ.
digno virtutũ apparatu ſibi paratu ette⸗
pluũ eiuſdẽ cultui ⁊ honoꝛificencie cõſecra
um in celo ſpirituali.id ẽ quocũ⸗

; ſanctoꝝ ſum in tota eccleſia dei ſtella q
pᷣmo in ea oꝛitur. ſtella matutina q no⸗

ctis ſpiritualis id ẽ ignoꝛacię moꝛtifere te

nebꝛas pᷣma irrumpo. et diẽ gre in ea nun
no et diè glie ꝗ pleni luminis eſt ⁊ ardoꝛis

ſolẽ intelligẽcie iuſticie xpᷣm dñm pᷣueni
ens pnuntio.Siqdẽ ex oꝛtu veri ſolis hoc

e apparitione eius in iuditio dies ille gio

moꝛibus

ſie illuceſſit. Ego ſum ſtella cardinglis na
uigatibꝰ ꝑ mare mũdi bmõi poꝛtũ oſten
dens et patria.ſine ducatu meo nauigan
Ies in omia picula incidũt.fruſtra hbaben
tur omĩia armamẽta ſiue inſtrumẽta naui
gu pᷣter me. Quoꝛſuʒ em̃ dirigat lacenios
gubernationig nauigates ꝑ me ſolam ſa
unt.Ego ſum ſtella noua que tribus ma⸗
gis ducatũ pᷣbens eos ad domũ vbi erat
puer pduxi.ſic legit᷑ wathei.iij. Ego luʒiu
cerna ad a in noce pᷣſentis vite ambu
lat ſicut teſtat᷑ Apls in. v.ij.ad Loꝝ. Sin
me ergo in tenebꝛis ambulat. p ſidee
ambulam? ⁊7nõ ꝑ ſpem ſic teſta

ſicleſtat Aplus
in. v. ᷣme ad Loꝝ. d. Per fide ambulam*
mundũu teſtate Jobãane in. v. ᷣme cane
ce ſue. Quis pictoꝛias meas enume
Que mundũ vinco. quis digne narre

ctoꝛiasvidelicet abus potioꝛ in ſacren
to altaris vbi ſimul vinco qnq
ita ꝓſterno. vt neqʒ obmurmurare pale⸗
ant veritatẽ ſacram eti et z ea penit⸗

ticeſcant. Quis mirari ſuffi tiat ſenſus du 2

mani ⁊ iſtus ſapiccie virtutẽ ibi ig humi
liata atʒ calcata vt velut ſatban bpegi
nec gannire. Silt hereticon atqʒ phylo
ſophon iacula adeo retuſa adeoq; repuł
ſa vt necvſq; ad me iam ea iacere poſſint
nihil em in illo ſacramẽeto ab hijs padoꝛ:
nec me iam tangũt vel attingũt eon ſagi
te. Quis glonimeã dignis iaudibꝰ atio
lat quã ſequut miraculoꝝ opa magnifa
crediderint hec ſequẽt wMea ẽglo

7 SD

culoꝝ oim de me eĩ dict ẽ. S P
fidẽ ſicgranũ ſynapis? dixenins buicn
titolle ie etia anſſer te in mare. ſtanim io
ler ſe et mittet in mare. ſicut etiam legitu
Mathei. xxii,. 1 m Rci. x. Quapꝛopt en
hi obediũt fulgura mira

AHuiqd mites fulgura⸗ lbarſe

+ ½

inmoꝛoꝛ. Ego ſum d den
mũdo ꝓrifico. Neqʒ em ad ip̃m
bꝛeos. Accedentẽ ad deũ opꝑtet cre
E2c.Si ego nõ eẽmꝗ

. 8

iego no eem as ei eree
aſſertionibꝰ aut teſtimonijs fide ad
ret.vbi ego non ſuʒ.nemo ei crederet

ego non ſum nõ maio: fides aſſertionibꝰ
eius aut iura mentis q;cuiuſuis piuriaut
latronis creditur. ymmo nec plus ei⸗ ſen
„ .

Reſbus/

imniust

ncusen
fiteſue.
eafeedifi
ſigopdol
greereptu

giabere
hacicioni⸗

detracloni

2 bus ſlenn

Geoy neco
ſor necon
lobobos te
feſea ote
Nelſciztun
iekeotncein
hunmnen
ls renenaon
Pllencäindi
ſohtercäphe
Peſthoant
tcbſeguoren
Efiominnn
Pionſnoſie
wfttat
Pünannd
Gnrdmn
Uelüans
ömanm
Piingoo
Mlauspu
himnie
Glonith
Augnront
Cicſe gin
Mlerpee
enngien

ſnlintee

8

8

blhcueſe⸗
lennhnn
eleinee
htſsntlei⸗
llenen
hiiboiſgn
ſnchtzntn
ſcbtinnn;
Nlleltr nh
Aliuſtrcn
W
aunuſt

ſellat ⸗

ducdnne
Ncüf
SHZD
notsgune
osac tin
eiendn
gnrigles
ſpenlirtl
dDeie
danenea
isue
co. grisard
Dasorenen
l
eGchnunm
näädjaig
niaiihſfa
idenimit

Trcnucſntid.

olenduni
neinda
amit efſt
manmgin,
õ
cie⸗
Soaütite

wängigee

monibus auſcultak. Ego abſiuli a de

monibus et ydolis aliiſq; creaturis cultu
ram eius⁊ reſtitui ei gloꝛia cultus ⁊ hono
rificẽcie ſue.Et ſi fas eſt dicere ego reſtitui
ei et reedificaui in hominibꝰ ſoliũ gloꝛie
ſue qð ydolatria deiecerat atqʒ polluerat
me ereptus ẽ de cotradictionibꝰpopuli

iudaici hereticoꝝ⁊ phyloſophoꝝ.Ego cõ
tradictionibus qui cõtra ipᷣm ſe erexerant

detractionibus ⁊ blaſphemijseius omni

bus ſilenciũ impoſu. Ego ranas iu

deoꝝ ne contra ipᷣm coaxent.canes here⸗

ticoꝝ.ne cõtra ipᷣm latrent et loqces ppy⸗
loſophos ne q̊ ipᷣm garrulent obmuteſce

re feci.Ego feci victimas ei. humanoꝛum
ſenſuũ.⁊ naturalis intelligencie immola
ni et cotndieimolare nõ ceſſo Ego ca⸗
put humane mentis ſailicet intellectu i in

eius venerationẽ et adoꝛationẽ ꝑ credẽdi
obeutencia inclinaui. Ego cultũ eiꝰ in ho

noꝛificenciã ꝑ hmoòi ſacrificia et adoꝛatio
nes inchoaui. Ego pᷣma in omni gene

re obſequioꝝ eidem ſeruiui.pᷣma ſcilicʒ in

officio militari dum ꝓ eo pᷣmo pugnaui.
Pꝛima in officio ſacerdotali.dum pꝛima
ei ſacrificia ⁊ capitis inclinationgs obtuli
Pꝛima in officio lucerne.prima in officio
lampadum. pᷣma in officus ſtellarũ ſpiri
tualiũ.⁊ ad hũc modũ de alus. Ego ſũ
pᷣma armatura in capite mẽtis humane.
Pꝛima coꝛona in eodem.pma veſtis id ẽ
pileus vel mitra ſiue tyara eiuſdẽ.vłpᷣma
gemma in coꝛona intellectus qua ex quin
q; luminibus appᷣhenſiuarũ virtutũ deo

auctoꝛe conſtat eſſe fabꝛicalã. O em in pᷣ

cedènte divimus pte auſtrũ quinq;ſtella⸗
rum. hoc hic coꝛonam intelligimus quin

q; gemmarũ.⁊? dyadema ex auro natura

lis intelligencie et quinqʒ iam dictis pᷣcio
ſis lapidibus fabꝛicatio.
nitas mentis humane id ẽ integritas poꝛ⸗
te illiꝰ que intellectꝰ eſt nec ydolatrie nec
hereſis adulterio violda. Ego ſũ an⸗
nulus argente in digito ſponſe regis ce⸗
loꝛũ.hoc ẽ ſignaculũ et inſigne caſtitatis
candoꝛe puritatis et luce ſalutaris verita

tis reſplendens.ſuauitatem ſincerę cõfeſ⸗

ſionis reſonans. Tria em hec in gento
intelligunt. In hoc autem ꝙ annulus di

gitũ totaliter circuit atqʒ circundat. intelli
gitur munimẽ ⁊ ꝓtectio virtutis fidei coꝛ
ruptionem infidelitatis ex omni parte re⸗
pellens. Ego ſum in gemmis ſaphyrꝰ

in calculis lucidus in pannis byſſinũ ſpiẽ

Ego ſum vgi

dens candidũ in myniſtris myniſtratoꝛ

luminis ſumt vulgo dicitur ſeruiens de

candela ſum poꝛtitoꝛ lucerne aut lucernã
ꝓferẽs in nocle. In initineribꝰ⁊ victoꝛis

dux⁊ vie pᷣmonſtratoꝛ.Attende qꝛ ex his
laudibus tantis fidei.euidenter apparẽt

Pcõtraria obpꝛobꝛia et vituperia fidelita

tis. Quid ei ẽ hereticus niſi domꝰ ſine fun
damento et ita totaliter coꝛruens.⁊ terra
in via id ẽ ſine via.et domus ſine lucerna

⁊ templũ ſine lampade.et nauigans ſine
Ducatu cardinalis ſtelle. Quid ẽ cultoꝛ ꝑp⸗

uerſi vogmatis niſi adoꝛans ydolum mẽ
dacij erroꝛis ſui inclinatio ad eum capite
mentis ymmo imolato etvelut animalis

occiſionis ſenſus naturalis intelligencie.

NQuid ẽ mens heretica ſeu aliter ĩfide
lis niſi dyaboli pᷣmipula ſiue ſignifera cõ

tra dei ſcienciam ſe extollens et cõtra dei
veritatem ſe erigens. Quid ẽ deniqʒ mẽs

heretica vel aliter infidelis niſi coꝛnix gar
rula contra veritatẽ dei garriens.et rana

tumultuoſa contra eam coaxans canis

rabidus adeo in moꝛtem latrans.et veri
tatem dei in mendaciũ tranſterens gloꝛi⸗
amqʒ ipᷣius in ydolum cõmutans.Quid
eſt iniqua mens infidelis.niſi mens deo

ſponſa relicta:mendacio coꝛrupta ⁊ erro

ribus ꝓſtituta et a puerſis dogmatibꝰve
lud caldeis foꝛnicantibus abbominabi⸗
liter inquinata. Quid ẽ mens infidelis ni
meretrix ꝑ ipᷣm omnis coꝛruptionis inici
um et radicem inſidelitatis dyabolo exe⸗
crabiliter viciata et capitaliter dedicata.
id inq; ẽ mens hmõi aliud niſi mens
itis id ẽ furioſi intellectus qui ſi
ne argumeto contra dei veritatẽ diſputa⸗
re cõtendit. Quod eſt mens infidelis niſi
bellatoꝛ imbecillis et omino inutilis qui
capite id tellectu letalit᷑ vulneratovul

nus moꝛtiferum in eo geęſtans:imo capi⸗

te erroꝛibus confiſcato:Qqna dei veritateʒ

impugnare pᷣſumit.Quis em̃ laudes me
as enumeret aut enarret quas tam ſtudi
oſeſcribere aggreſius ipſe è aplus in. xj.
ad hebꝛeos. Hõ cõ pleuit ſicut ipemet te
at ibidem dicẽs.Et ꝗd adhuc dicã defi

ciet niſi mibi tempus ⁊c. Sunt indubita⸗

ter et alie laudes fidei multe et magne et

alia obpꝛobꝛia et ſugillatiões inſinite in⸗
fidelitatis. quẽéadmodũ ſi diceret. Quia

mens infidelis eſt viatoꝛ noclurnus ſine

duce et luce.⁊ multa huiuſmodi. Sed in

8

ꝑfectum meũ omibꝰ non ſufficit.

Be

Imoꝛ vero laudes ſuas huiuſce⸗
modi ſermonibꝰ oꝛdit᷑ atq; ꝓſe⸗
auit᷑ fides magnasot miras lau⸗
des fuas recenſuit nec tamen omnes.plu
rimas enim pꝛetermiſit. Uera dixit ꝑ om⸗
nia necnon in toto cetu ſeu choꝛo virtuiũ
atq; donoꝛum ius ⁊ honoꝛem obtinet pꝛi
mogeniture et in multis ſicut ipſam er te⸗
ſtata eſt.pꝛimatum atq; pꝛincipatum Ce
rum laudes eiꝰ ita recipio vt meis no de

rogem ⁊ meas ſic pꝛedico.vt ſuis non de

traham.Et pꝛimũ quidem ab hijs in qui
bus debilis videoꝛ puſillanimis et tremu
lus animi eſt deficientis et concidẽtis.Ex
oꝛdiat declarans euidenter ꝙ in illis foꝛ
tiſſimus ſum. SFugam me eſſe fateoꝛ ſpiri
tualem nõ quidem fugam puſillanimita
tis aut foꝛmiduioſitatis ſed caute declia⸗
tionis.ſicut dicit ꝓuerbioꝝ.xiii.ſalomon
Sapiens timet et declinat a malo. ⁊ iten
eiuſdem.xv. Per timoꝛeʒ domini decliua
tur a malo.⁊ iterũ eiuſdeʒ.xiii.Limoꝛ do
mini fons vite vt declinet a ruina moꝛtis
Sicut em̃ non ẽ audacia ſed impetu inſa
nia toto ſe pᷣcipitare in infernale incendi⸗
um.ſic declinare ab illo non puſillanimi⸗
tas eſt ſed virtuoſiſſima foꝛtitudo irrum⸗

pens laqueos atʒ foꝛtiſſima vincula diui

ciarũ et deliciarũ trahentiũ ad illud. Si⸗
cut non foꝛtitudo demoniaci erat qð fre⸗
Aenter inſiliebat aquã et frequẽt᷑ in ignẽ
Sed arreptio demoniaca ſicut legit᷑ mar

ci. ix. ſic illa que videt᷑ inſiptentibus foꝛti⸗
tudo qua foꝛtes ſunt ad bibendũ vinum

⁊ miſcendam ebꝛietatẽ.ſicut legitur yſaie
v. Dic nõ foꝛtitudo ẽ freneſis vel inſania
ſed magis infirmitas ⁊ egritudo peſſima
licet freneticus aut maniacus foꝛtioꝛvide

atur longe q; ſi eſſet ſanus.ſic iſte inſanie

ꝗbus foꝛtes iudicantur carnales ⁊ ſecula
res homines.magis rabies ſunt exagitã⸗
tes eos et enerey peſſime.pꝛopter qð ĩpo
tes ſui et mente capti dicunt. non poteſt
Dubitari admirande foꝛtitudinis eſſe cuʒ
igne deuoꝛante habitare ð quo legit᷑ yſa
xxxiij.Cum igne qui eſtvſq; ad cõſumatio
ne deuoꝛans et vltima eradicans genimi
na de quo legit᷑ iob xxxj. Hic eſt ignis car
naliũ ſeculariũq; deſiderioꝛuʒ. In hijs ar
doꝛibus ego frigus facio.Caro em̃ pecca
ti et coꝛpus moꝛtis hmõi.de quibꝰlegit᷑

in. vij.et in. viij. ad Roma. Nihil aliud ẽ
ʒ fo:nax ardoꝛis hmõi ⁊ ſcaturigo ſlam

marũ ſeuiſſimarũ in medio hmõi flama⸗

moꝛibus

rũ ego tremere facio. In medio huius ar⸗

doꝛis frigere facio omnes illos in quib⸗
ſum. Ego mediũ foꝛnacis babylonice fa⸗
cio quaſiventũ roꝛis flantem vbicũq; mit
toꝛ ſicut legitur Danie.iij. Angelus domi
ni feciſſe. ego em̃ frigꝰ ſum ſiue frigiditas
ſpiritualis et tremoꝛem coꝛdis inducens.
Quẽadmodũ em̃ tremoꝛ corpalis ẽ ex ve

hemẽti frigiditate coꝛpali.ſic tremoꝛ ſpua
lis er vehemẽcia frigoꝛ ĩ ſpial ſiue friſikſdid

tatis.qᷓlit᷑ aũt dubitari poteſt foꝛtitudinẽ

magis eſſe magnificã atʒ mirificam q tan

tas ſlammas ſuperat de tantis ard oꝛib⸗
tam mirabiliter triumphat. Pꝛobo auteʒ
iſtud et ꝑ teſtimonia ꝓphetica. KEit enim
ſalomon ꝓuerbioꝝ. riii. In timoꝛ:e domi
ni fiducia foꝛtitudinis.et eccłiaſtici.viiij.
NQui timet dðſmnihii trepidabit. non pa⸗
uebit ait et phyloſophus.OQui nimet do⸗
minũ omnia timent eũ.Deniq; adeqyna
gnifica eſt foꝛtitudo mea vt pemimus au
ctoꝛ malicie vbi ego ſum appꝛopinquare
non audeat. Rcut teſtatur ſalomon puer
bioꝝ. xxx. Cimoꝛ domini ad vitaʒ ⁊ in ple

nitudine ↄmoꝛabitur abſq; viſitatiõe peſ

ſimi.non nouit me qui turpiter mefugiti
uũ aut puſillanimem putat. Audiant iob
loquentẽ de me. xxviij.ecce limoꝛ domint

ipſe eſt ſapiẽcia.et recedere a malo intelli
gencia. Non turpiter malum declinatvel

etiam fugit qui ſapienter ab eo declinat.
et intelligenter recedit.ego ſum qui diſrũ

po cõpedes⁊ vincula.Quẽadmodũ ſam

pſon in. ix. Judicũ ligatum funibus p me
diſrumpit ? lober de vinculis exiliuit.Ego

ſum qui in firmitates ⁊ debilita tiones lol
lo ⁊vires reſtituo. Quemadmodũ in par
uulis et inadultis febꝛes interdum curoæ

lecto quaſi adherentes et affixos ĩmo al⸗

ligatos mirabili agilitate et ſubita exilire
facio perane impletur illud yſaie vaticini
um. Tunc ſaliet ſicut ceruus claudus.
Ego memb cõtractos ſubito curre
re facio et ambulare etiaʒ nõ valentes in
terdũ volare. Juxta illud poete. Pedibꝰ
timo: addidit alas. Ego exanimes et

iam iamq; extremũ ſpiritum exalantesvi

nificgee eouſq; conſoꝛto iuxta litieram ac
ſi nihil paſſi eſſent ad queuis agẽda ⁊ pa

rienda erpeditiſſimi acſirennuiſſimi ſiſ.
Ego ad poꝛtanda onera peniteciaſuʒ;
foꝛtiſſimos ac robuſtiſſimos facio pente

tes. Ego ad tranſiliẽédos montes? colles

excelios dignilatu a pncipetuu ſeculariũ

D ſenieneni,

ltsfm
ſoſchenete
nroletcum
gleſepol
Mnalsera
onranſlis
ainümun
gunmeil
füeſtcvenn
niaſesbeln
pincitponte
hisgeieont
Uniurfge
gororonuo
Mohru
Mhonnunni
Minnona
Alzalatren
aicplonter⸗
Pncblicmmie
öbotifrso⸗
leieseſtbn
nneslliſ
ſſadaneen
Wuboſes
Naebenän
cehanpe
Gi. Uen
Gepog
eſlnican

Mntclnu

luſſne ne
nolomno⸗
nin
anali
iliinn
Uinroalosn
amuleil
ngpeeg
nntkän
ſtundengn
hſagmnn
fiſmnde
ſantienen
Msannins
lchgante

Mhen

S
e 3
☛
1e r4
Z
4 „
NAeN
ah Häl 1.

bente

Alectdcrin.,
ienerchr,

cxlij

agilimos ymmo volucres facio me habẽ
ies vehemẽtes accelerates. Quis infirmũ
me dicet cum mecũ nullus claudus ac de

bilis eſſe poſſit. Nullus qui nõ irrumpat
vincula et carceres peccatoꝛuʒ nullus qui
non tranſiliat vt dixi montes ⁊ colles alti
tudinũ mundanaꝝ.nemo calumpnietur
fugam mea.fuga quidẽ mea fuga partho

rũ eſt.que vtiq; nõ ẽ foꝛmidoloſitat igna

nia ſed bellandi pericia. Fugiendo naqʒ

vincũt parthi.ꝓpter quod⁊ fugientes ab
hijs qui eoꝛũ pᷣlia norũt fugiũtur ⁊ maxĩe

timẽtur fugientes. Sic ego dum fugio fu

gioꝛ.quoniã dũ timeo timeoꝛ. Qð nouit
phyloſophus qui dixit.Quicũq; timet de
um omnia timet eum. Qui vero nõ timet
deũ timet om̃ia. Hõ eſt fuga puſillamini
tatig eycludere iacula aut pꝛotegere ſevel
etia Abᷣſcondere ab eis. Sed pᷣliandi poti
us nobiliſſimũ artificiũ acvictoꝛioſiſſimũ
Nõ hoſtẽ fugio quẽ pᷣſentẽ ſemꝑ habeo.
ſed vires ei ſubtrabo duʒ meipᷣm ab hijs
que vires illi pᷣſtarẽt longe me facio.Qui
em̃ ab arce et menibus ſulata fuga abſtra
hunt hoſtes ptrabunt nõ puſillanimita⸗
n aſcribendũ eſt. Sed magis bellandi pe
ricie.ſicut populus dei nõnunq feciſſe le
git. Ueniam ad mirifica oꝑa mea. Di
co ergo ꝙ maxime mihi minetur hoſtis
⁊ inferni carcerẽ moꝛtem ⁊ toꝛmenta.Ego
ignem ⁊ gladiũ cõtra eum in armaturas
foꝛtiſſme ꝓtectiõis ⁊ tutiſſimũ refugium

pↄuerto.ymmo arcem inexpygnabile ißjm

infernuʒ mihi facio. qciens quippe ignea
tela carnallũ ↄcupiſcenciaꝝ aui ſeculariũ
deſiderioꝛũmittit vt me trahiciat ipᷣmĩfer
nũ ante oculos meos pono.⁊ illum velut
clipeum iaculis illis obtundo eoq; me tu
eoꝛ et ꝓtego. Quis habens ei ante ocu
los infernũ leditur ab hmõi iaculis in eũ
velut in domuʒ refugij ouocienſcũq; tem

ptoꝛ fugiens in tuto ſum. Ex illo velut ar⸗

ce foꝛtiſſima hoſtiũ tela deſpicio velut ar
matlura iĩpenetrabili et infallibili circũda⸗
tus et munitus omnia hoſtiũ tela elido⁊
tundo et quod eſt mirabilius in ilo igne
ſempiterni ardoꝛis ardoꝛes cõcuplſcenci
arũ mearũ extinguo. In omni eſtu tẽpta⸗

tionũ mearũ foꝛnacẽ illã infernalem refri
geriũ mihi facio.et quod ẽ mirabilius ab

ula fugiens ad illam fugio ⁊ qntũ ab illa
fugio tanto ipſa eſt mihi foꝛtius refugiuʒ
atq; ſecurius.Qñto enim illam magis ti⸗
meo lanto ab illo magis ſecurꝰ ſuʒ. Nul

lus eniʒ in ipᷣam ĩmittitur niſi ꝗ ad ipſam

paſſibus aut faltibus maloꝝ deſiderioꝛũn

aut aliarũ paſſionũ malaruũ. aut operum
maloꝝ aut cõmiſſionũ currit vel in ülla ſe
pcipitat aut demergit. Ampliꝰ.Cũ mi

hi foꝛmido ſiue cxpauẽtaculũ ĩ oꝛto meo.

quo aues volatiliũ cogitationũ vanarnʒ
immundarũ atq; noxiarũ deterreo.ſimili
ter in beſtias vitioꝛũ omniũ. Infernũ em
erexi mihi viua ac iugi recogitatione.ymi⸗
mo erroꝛe continuo in omni anima vłcõ
ſciencia quã inhabito.Ad coꝛ eniʒ in quo
hmõi foꝛmido erecta ẽ.nullꝰ eſt acceſſus
hmõòi feris vel auibus. Amplius. In
fernus eſt mibi medicina miriſica. ſolo in
tuitu innumeras infirmitates ⁊ plagas ꝑ

me ſanans in omni anima qua inhabito

mnia enim vulnera carnaliũ ac ſecula
riũ deſiderion omnes paraliſes ſeu diſſo
lunones voluptatũ noxiarũ om̃es ardo⸗
res et febꝛes concupiſcenciarũ ꝑ aſpectuʒ
eius extinguo. Ego ſum ianitoꝛ et cu⸗
ſtos coꝛdis humani ipᷣm inferum ꝓclaua
nodoꝝ innumerabiliũ ſeu clauoꝝ vibꝛãs
et non vnam ſolam moꝛtẽvelictum coꝛdi

humano ſiue ad dexteram vel ſiniſitram

declinauerit intemptans. Similiter vicia
et peccata tam terribiliclaua ab ingreſſu
eiuſdem terrens et diffugans. Ego ſuʒ ia

nitoꝛ gladium ex vtraq; parte acutuʒ ſiue

bypennem diuine ſentencie ad deterren⸗
dos fures vicioꝛũ ⁊ peccatoꝛum manu ge
ſtans et vibꝛans.moꝛtem vtriuſq; ſcilicet
anime et coꝛpoꝛis.non ſoſum hmõi furi⸗
bus ſed etiam anime que aliquẽ ipoꝛu re
ceperit vel ad ſe intrare ꝑmiſerit intentas
Ego ſum toꝛtoꝛ non ad moꝛtiſicandũ
ſed potius ad vitaʒ qui a moꝛle eterna fu
gere ad vitam velut a tergo fuſtigans cõ⸗
pello. Ego ſum tempeſtas ad libera⸗
tionem ⁊ ſalutem terre motũ ſpiritualem
in coꝛde humano faciens. et omnia dya⸗
bolica edificia in eo ſubuertẽs et diſcuci⸗
ens ab eodem. Ego dyabolum aſcen
ſoꝛem coꝛdis humani mea compulſione
⁊ agitatione ex illo exagito vel deijtio. et
aliu in eo ſeſſoꝛem ↄtra deũ non ſuſtineo
quẽadmoduʒ equus regis alexandri qui
dicebatur bucefalus. omnem aliũ ſeſſoꝛẽ
ſua exagitatiõe deiiciebat et ſoluʒ regem
ſuſtinebat Ego ſum foꝛtitudo ⁊virtus
ſic exagitans quemcunq; poſſideo vt dya
bolica loꝛicam ſic difrumpat ac laceret vx

„macula macule non adhereat aut ſe tene

v U

W

⁶$

KR

Be

at ſicut dicit de ogero dato oui fuitvnꝰde

duodecim egregus bellatoꝛiqus francoꝝ
tpe Laroli regis qui ſe de hoc iactaſſe le⸗

git᷑ vel dicitur.videlicet ꝙ adeo valida ſe

exagitatione concureret.vt quacunq; for⸗
tem loꝛicaʒ ferrea pᷣdicto modo laceraret
qðꝛ ſivel fabuloſ⸗ e. vel potius ꝑ yperbolẽ
dictũ ſit de illo.de me tamen veriſſimũ ẽ.
Dyabolice autẽ loꝛice ſunt de quibꝰ legit᷑
Apocał.xj.vbi dicit᷑. Et habebant loꝛicas
ferreas. Ego ſum ventus aquilo. nu⸗

bes cogitationũ ⁊ affectionũ carnaliuʒ qᷓ

diem mentis obnubilant diſſipans iuxta
quod legitur ꝓuerbioꝝ.xxv. Et ſerenũ pu
ritatis in eadeʒ faciens muſcas volatiliũ

co gitationũ frigoꝛe meo interficiens. Si

militer et reptilia vitioꝝ carnaliũ de terra
coꝛꝑis humani exterminas. riuos concu⸗
piſcenciarũ reſtringens et congelans ⁊ to
tam vitam ymmo omnes vias. id ẽ ſemi⸗
tas vite humane purificans. Hec em
omnia litteralis aquilo litteraliter opera
tur frigiditate ſua. Ego ſuʒ ventus aꝗ
lo frigriditate mea mare mundihuius cõ
gelas et ſolidans.ita vt ꝑ ipᷣm ymmo ſuꝑ
ipm mare ſioi id ẽ viri timoꝛati quaſi ſuꝑ
ſolidũ pauimentũ ambulent. Quod ĩ pe

tro ſuꝑ mare ambulante euidenter ẽ oſtẽ

ſum ꝑ me em̃ in conſpectu dei ſedis. quẽ
ꝓ parte ad infernũ dirigo.eſt mare mudi
huius vitreuʒ ſimile criſtallo.ſicut legitur
Apocał.iii. Ego aquã hũani coꝛdis
in deoꝛſum ſemper fluentem cõgelo et in
duro ſicut criſtallu.ſicut legitur in eccleſia
ti.xuiij.⁊ ita de aqua viliſſima virtute mea
gemmãaã facio. Ego ſum cuſtos.qui cõ⸗
tra fures ⁊ latrones ſemper clamo.et etiã
vbi non ſunt.clamoꝛibꝰ meis illos deter
reo.⁊ vbi ſunt interdũ ſed eos eſſe ibi ne
ſcio. Inſtar cuſtgduũ litteralin qui duʒ cla⸗
man contra latrones.quos tamen nõ vi
dent neq; ſenciũt clamoꝛibaſuis eos diſ
fugant Unde Bꝛego. Bonarũ mentium
eibi culpas agnoſcere vbi culpe nõ ſunt.
Ego ſum qui a ꝓditione vitioꝛum.ne
ſcilicet ſub ſpecie virtutũ humanã animã
interficiant.vtcunqʒ eruo. Sicut faciebat

Zob in. ix. Uerebar omnia opera mea ſci

ens qꝙ no parceres delinquẽti vbi Bꝛego
Plerũq; enim ſoꝛdetin conſpectu interni
iudicis quod intentione vulget operãtis.
Ego ſum cuſtos ꝑ cuius cuſtodiam et

.

ollicitudinẽ etii ab ip̃is virtutibus armẽ
lur. ne vel ſeinuicem vel ipᷣm poſſeſſoꝛemꝰ

moꝛibus

ſuũ occidant. Aut enim ſũpbiam moꝛs

ẽ omniũ virtutũ gignent o ccaſionalit᷑ aut

ſecuritate in manꝰ vtiioꝝ inciderent. aut

coꝛpoꝛe iacture aut in pace doꝛmirent.q
rubigine omnes cõſument.quẽ̃admodũ
et ferrum et quies et pax ꝑ rubiginèe coꝛrũ

pit atʒ cõſumit.excito ergo eas inſtar fer⸗
ri.ne in pace doꝛmientas rubiginent.ſti⸗

mulo eas ne quiete torpeſcant. Exſerreo
igitur eas ne falſa ſecuritate ab impꝛoui⸗
ſis hoſtibus occidatur Compmo ne in ſu
perbia intumeſcant. Ueriſſmũ enim ẽil⸗
lud quod legitur eccleſiaſtici.xxvi. Sinõ
in timoꝛe domini inſtanter te tenueris. ci
to ſubuertetur domus tua. ⁊ qua cilo di⸗
xerint virtutes pax et ſecuritas.repentinꝰ

eis ſupueniet interitus. Juxta qð dic apo
ſtolꝰ.iu.pᷣme ad Cheſ. In pace eihmoiẽ

amaritudo ſcilicet virtutũ amariſſimᷣ vt
legit᷑ yſaie.xxxviij. Uirtutes enim tempta⸗
tiõne ꝓficiunt ſicut infra docebimus ꝓfe
ctu młtiplici.quemadmodũ? bellatores
lFales et quẽadmodũ quonda fili iirael.
qnto amplius oppᷣmebant. tãto ampliꝰ

multiplieabant. ſicut legitur exodi.pꝛimo

Virtus em̃ vi ait ꝛego.aut ꝓficit aut de
ficit. Ego ſum ꝗ cuſto dio ipſos cuſto⸗

des id ceteras virtutes et etiam meipſam
quemadmodũ foꝛmido non ſolum fruc-

tus aut fruges cuſtodit ſed etiam ſeipſa⁊

a ſe enim ipꝛimis et ab illis aues ei feras

deterret. Sic ego mihi et arijsvirtulibus
caueo Ego ſum cuſtos etvigil aſſidu⸗
qui eque tempoꝛe pacis.vt tempoꝛe bhelli
vigilo. Ipſam em̃ pacem ꝓptèr pꝛedicta
pericula merita timeo.et ꝙ etiam eſt mul
tis mirabile contra ipſam ſecuritatem vi⸗
gilo. Securitas enim eſt omnium hoſtin
eoꝝ pꝛims ⁊ maximus vtpote mihi ↄtra
ria. Nihil em̃ tam inimicuʒ eſt alten con⸗
trarioꝛũ q; alteꝛus ſecuritas mibi conira
riũ nihil aliud ẽ qʒ debite cure ⁊ ſollicitu⸗
dinis omiſſio vel negligencia. Unde ſecu
rus quaſi ſine cura.hocẽquod dicil ſene⸗
ca. ꝙ hoc habetignauia vt interdũ ſecu⸗
ra ſit.tinq; vo tuta. Iſta ſecuritasvt diii
mus ſimoꝛem omnium bonoꝛum cuſto⸗
dem interficit arma ſumere nõ ſinit et qð
ẽ deteriꝰ ea deponere in medio hoſtium
interdum facit. Hec ẽ que gladijs ⁊ hoſti
bus ⁊ omnibus piculis eos qui in ea con
fidũt exponit. Innumera ſunt exempla in

veteri ſcriptura.ſicut de holoferne in. niu.

Judith de amalechitis in pᷣncipio pᷣmi re

„

givepy
Nvenn,
cs inler
ſcismmi⸗
Nrobus,
gunpelk
icasnen
cäuri
ſglenus⸗
moi.
lmwa
hibatualg
eos ao

Ortiadene

ſödepgof
eliddaog
Gcian
nnodai
Nckſiozgn
ſarlerid
Ginenhi
Pnſeneike
Penrrcten
ſcicuine
genas
umron
Kſepir
us 1
üpere
unioe
lioela⸗
lseunn
flomere,
porxos
llls oaeen
Groneſen
falgnr
Climorſeue
ſcoklnces

laſdeen

neſere
NW
houei

inſinein
ns

½ 4et ſeicd

4 Nanen
4 de
S

niclanſe,
niickaniſ⸗
iſvseia⸗
asllengt
aen Me,

N

ten ſoN

W
GN
G

fau

*

gũ de phyliſteis in. xv. iudicũ.Qui q ſam
pſonem in templo dagon coꝛruentes ſup

eos interfecti ſunt. Ecce in pᷣſcriptis of
ficijs mihi ſeruit infernus ſeruit ⁊ in alijs
duobus. quẽadmodum pedagogus vir⸗

gam vel ferulam oſtẽdit. paruulo ⁊ a ſtul
ticia auerſus doctrinã ⁊ diſciplinã ample⸗
ctitur.licet alteruter earũ nõ tangatur.ſic
inſernus mihi virga vel ferula ẽ.cui ↄintu
itu vel oñſione puerulos meos velut dei

pedagogo erudio⁊ caſtigo. Infernꝰ ẽ mi
hi barbualdꝰ cuius oſienſione paruulos
meos.⁊ ab omibus ſtultitijs auerto.⁊ ad
omnia bona faciẽda ⁊ ſuſtinẽda cõpello
nõ derogo fidei ſoꝛoꝛi pꝛtnominate mee
nec in derogatione laudis: aut gloꝛie eiꝰ

quicq; dicam. Ueriſſime dixit qð ia quo

dammõ deũ deificat ⁊ ego non minus et
h ſpi pagam ydolatre mihi teſtificatur

ſicut ille qui dixit Pꝛimus in oꝛbe deus fe

cit timoꝛ.Et ipᷣe yſaie.viij.Oñm exercituuʒ

ißm ſanctificate. ipe pauoꝛ veſter et iſe
W terroꝛ veſter. Attende tres filias meas

ſcilicet timoꝛẽ pene.timoꝛe offenſe timoꝛẽ
reuerencie ⁊ cõſidera laudes ſigularum
⁊ mirabilia.Quis haberet deu iudicẽ niſi
eſſet pꝛimogenita mea ſcilicet timoꝛ pene
Quis iudiciũ eius aut iuſticiaʒ foꝛmidat

niſi per eam. Quis ab eo vel ad ißm fuge

ret niſi per eam Quod ergo timetur ꝙ ab
eis vel ad ipᷣm fugitur per me eſt.Deinde
quis eum nõ offenderet niſi eſſet ſecunda
filia meavidelicet timoꝛ offenſe.ego auer

io paratos offendere ipſuùm ne ofendat.
quis paeem vel ad momentũ ſeruaret.ſi

ego non eſſem.quis in eumvel vereturvł

reuertetur niſ eſſet tercia filia mea.videli

cet timoꝛ reuerencte. Sed quid in hus in
moꝛoꝛ laudes meas et ipᷣe ſpiritus ſanct⸗
ſtudioſe deſcribere curauit.& potiſſimuʒ
in pᷣmo ſic incipiens. imoꝛ domini glo⸗
ria ⁊ gloꝛiatio et letid et coꝛona exultati
onis.quid pᷣclarius autſublimius de qua
q; virtute dici potuit Deinde timoꝛ domi
ni delectabit coꝛ et dabit leticiam et gau⸗
diũ in longitudine dierũ.et cõſęquenter.
Limenti deũ bene erit in extrene.⁊ ĩ die
defunctionis ſue benedicetur. Poſt hoc.

Iniciũ ſapiencie timoꝛ domini. ⁊ hoc idẽ

Dauid pſal.ſine me ergo ad ſapienciam
ſtulte quis conat᷑ etia poſt pauca. Cimor
dñi ſciecie religioſitas ego ei ſũ plenitudo
religiois.religiõis ĩqʒ ſciẽcie nõ ſuꝑſticio
ſitas puerilis ſtulticie que vnlgari gallica.

phetarũ ſpiritus ſanct

*

*

gitur. et plenitudo a fructibus illius.oẽm
demũ meaãz implebit ſapiencia a genera
tionibus et receptacula a thezauris eius.
ꝙ ẽ dicere. O⸗ omnẽ domũ meã in men⸗
tem quã inhabitauero implebit generati

onibus ſuis ſapiencia et om̃ia receptacu⸗

la hoc ẽ tres vires nobiles ſuperioꝛes im
plebit theſauris ſuis.hoc ẽ abſconditis ⁊
pꝛecioſioꝛibus diuicis ſuis⁊ deinde.ego
coꝛona ſapiencie replens pacem et ſalutt

fructũ. replens id ẽ ꝑficiens ⁊ coſumas vł
replens id ẽ plene conferens. Qualit᷑ aũt

ſit gloꝛia et gloꝛiatio leticia ⁊ coꝛona exul
tationis et coꝛona ſapiencie in vltuma pte
tractatus huius declarabitur Ego gloꝛia
ſenũ.ſicut legitur eiuſdeʒ eccleſiaſtici.xxv.

ego fons modeſtie id ẽ cõſuinatio certiti
cans ſpũalis diuicie gloꝛia et vita.ſicut le

gitur ꝓuerbion. xxi. ego dei theſaurus: ſi
cut legituri Yſaie.xxxiu.Limoꝛ domini ipe
theſaurus eius. Ego ſuꝑ ſapiencia ⁊ ſcien

ciam ymmo ſup omnes virtutes: et velnt
opimentum pulchꝛitudinis: ſicut legit᷑ ec⸗

cleſiaſtici.xxv. Qm magnus ẽ qui inuenit

ſapienciam et ſcienciã ſed non ẽ iuꝑ imẽę

tem deũu. Timoꝛ em̃ ſe domini ſup omnia
ſuppoſuit:et iterũ eiuſdem eccleſiſti. Su⸗
per omnẽ gloꝛia oꝑuerunt illũ id ẽ operi
mentũ poſuerũt illũ viri ſancti.ſubaudis
in eo ſuꝑha bundancia et plenitudo.ſicut
loquitur in pſal. Non ẽ inopia timentibꝰ⸗
eũ.⁊ ꝓuerbioꝝ.xl. Limoꝛ dſi ad vitam.
⁊ in plenitudine cõmoꝛabitur.ex me ame
nitas atqʒ ſterilitas ſpiritualis.⁊ pꝛopter

hoc legitur eccliaſtici.iii. Cimoꝛ dñi ſicut
padyſus benedictionis. Sunt ⁊ alie mul

le et magnifice laudes mee quas ꝑ oꝛa ꝓ
auctoꝛ meus ca
nere dignatus ẽ. Inter quas et illa eſt exi
mia ꝙ ipᷣm xpᷣm dñm apothecam ymmo
fontem graciarũ omniu ⁊ virtutũ replere
dictus ſum. Cum em̃ alijs datũ ſit in ipſo

gquieſcere ſoluʒ moueri replere eun ab ipſo

ſpiritu ſancto mihi attributũ ẽ.ita em̃ ibi
dem dicit᷑ Requieſcet ſuper eum ſpiritus
ſapiencie et iteilectus et ita de alijs. Hein
de vero dictum ẽ. Replebit eum ſpiritꝰ ti⸗

moꝛis domini. Nec mirum eſt.Cum ego
plenitudo ſapiencie ſim: cum ego paradi

ſus ſim benedictionis. Cum ego ſim diui
cie gloꝛia et vita. Cum ſim ipe dei theʒau

rus.Quid ergo decuit magis implere ilũ

y iij

no papilarqa ppꝛie dicitur. Ego ple⸗
nitudo ſapiencie ſicut ibdiẽ poſt pauca le

Be

in quo ſunt om̃es theʒauri ſapiencie etſci

encie dei ſicutlegit ad Coꝝiꝗ.Et in q̊ com

placuit omnẽ plenitudinem inhabitare ſi

cut legitur eiuſdẽ pᷣmo.De me ſpecialiter
Dixit ſpiritus ſanctus in pᷣmo eccleſiaſtici.
Timoꝛ dñi expellit peccatũ. Nã qui ſine ti

moꝛe ẽ nõ poterit inſtificari. Apparent er
go officia mea tam ſalutaria. et opa mea

tam pᷣdlara tãq; miranda. In ꝑtibꝛem̃
ſapiencie ego ſum iniciu ſiue pᷣncipiũ hoc
quod vulgo dicit. Introductioꝛes qua⸗
re ſine me et non niſi ꝑ me patet ad ſapiẽ
cia ingreſſus. Sum ⁊ plenitudo ſ̃m terciã
filiã meaã vel partẽ.q̃ ẽtimoꝛ reuerẽcie ĩ oꝛ

namẽlis regalibꝰcoꝛona ſic ſupꝛa dium⸗
coꝛona exultationis et coꝛona ſapiẽcie ti-

moꝛ dñi.In oꝛnamẽtis domꝰ vłetiaʒ ani

me humane opimentũ gloꝛie ex.xl. Eccła

ſtici. Sup omnẽ gloꝛiã opuerunt illum in
agris vel in oꝛtis padyſus benedictionis
In myniſtris cuſtos arcens dyabolum et

deterrens in mẽte quã inhabito ex. xx. p

uerbi. Limoꝛ dñi advitã cuſtodienda ſup
ple et in plenitudine cõmoꝛabit᷑ abſ q; vi
ſitatione peſſimi.⁊ iterũ.In myniſtris ia⸗
nitoꝛ vt diximꝰ.Et tercio in myniſtris mũ
dato: domus ſcilicet expellens peccatum
vt dictu ẽ.Et mundo in myniſtris toꝛtoꝛ ⁊
carnifex ſicut legitur in pſal.Cõſige timo⸗
re tuo carnes meas vr dicit augꝰ. quia ve
lut quida toꝛtoꝛ carnales cõcupiſcencias
timo: trucidat at moꝛtificat in opoꝛtuni⸗
tatibꝰſeu cõmoditatibꝰ foꝛis.⁊ in. xiiu.
uerb. timoꝛ dñi fons vite. In ptibus li
gni ſapiccie radix.eccſiaſti.j. Radix ſapien
cle limere oñm. In foꝛinſecis inſtrumẽtis
foꝛmido ſiue cxpauenta culũ vt ſupꝛa dixi
mus.inuentis aquilo ꝓpter cauſas quas
ſupꝛanotauimus. In elemẽtis terra frugi
fera et ager plenus cui benedixit domin⸗

in aſmis claua. imo numerabilibus clauis
ſiue bullis aut nodis terribilis furibus et

hoſtibus ſpiritualibus ⁊ hoc in ſupioꝛib⸗
declarauimus. èM
Pes vero in pᷣmis didt.timoꝛem

qui laudes ſuas ita ꝓſecutus eſt.
nullo mõ eſſe ſibi contrariũ quin

etiãm adiutoꝛẽ foꝛtiſſimũ. Sicut eĩ timor

fugit hoc ẽ fugere facit vt effugiat. ſic ego
inſequoꝛ vt aſſequar licet contrarü fines

ſunt effugatio maloꝛum? aſſecutio bono

u ymmo ad alterũ ſine altero nõ puenit
Nemo em̃ aſſequit bona diuine ꝓmiſſi
onis niſia mal eſtugerit ſiue euaſerit.hoc

moꝛibus

liber ⁊ imunis effectꝰ fuerit eiuſdẽ cõmi

.

nationis. Ampliꝰ. Iſte intẽtiones nõ

ſunt cõtrarie ymmo ſeſe ſociabiliſſime co

paciunt ſimul em intedet quis et effugere

amalis:⁊ aſſequi bona repꝛomiſſa. ſicut

appet in timoꝛe quẽ ſ ancti voct inicialeʒ

Amplius. Cimoꝛ ẽ mibi medicina.cõ

tra timoꝛẽ pᷣſumptiõis et velut pond? me

retin ẽs atʒ cuſtodiens ne eleuer ad ruinã

Euidẽtius aũt appebunt laudes mee Q

ac p̃clare opatiões ſi filias meas aut par⸗
tes enuerauero. Harũ ergo pᷣma eſt ſidu
cia ſiue fidẽcia qͥ ẽ ſpualis innixio in illud
in quo ſperat Secuda ẽ ſecuriras nõ ſtul
ta illa quã ſupꝛadiximaincurie quã habet

ratio vallationis ⁊ ꝓtectiõis diuine. Ter

cia ẽ erectio ↄtra ea qᷓ aduerſus nos ſe eri

gunt ſeu cõſurgunt.⁊ hmõi contraricteſt
defectus ſeu difſtidencia dei.Quarta ẽ cõ⸗
ſolatio de qua legitur in pſal. Pec me cõ
ſolata ẽ in hũilitate mea Quinta cõſoꝛta

tio q ẽ velud reſumpuio viriũ et reſpiratö

ex pᷣſencia diuini adiutoꝛij. Sexta expecta
rio bonqy repꝛomiſſoꝝ abſq; heſitatiõe.
Septimà iocunditas qᷓ ſpem hmõivelut
comes inſeꝑabilis comitatur. et fidencia
quedam ẽ velut columpna mentẽhuma

nã ⁊ ſotuũ edificiũ viitutũ ſuſtinẽs.Etipſa

velut ſuꝑ duas baſes diuine miſcdie aiʒ
iuſticie erecta et eiſdẽ ſuffulta. Qui em̃ cõ
ſidunt in dño nõ ſolũ in miſcõia ↄfidunt
ſeu ſperant ſed etia in iuſticia veritate q
ꝓmiſit ſe non deeſſe ſperanuibus in ſe Fx
hac ⁊ ꝓpter hanc dixit dauid.dñs fuma⸗
mentũ meum. etia alia littera que habet.
Dfs petra mea. ꝓpter hac eandeʒ dixitet
illud. Statuit ſupꝛa petram pedes meos.
Et illud vt mons ſyon qui habitat in hie⸗
ruſalẽ nõ Gmouebitur ineternũ. ſic ꝗ cõ/
fidũt ĩ dño.nõ ẽ exgo mihi timendũ a rri

ignauia ſed potius ſenſus quidã et robo

na quã tale firmanientũ poꝛtat ⁊ ſuſtinet

non ẽ mihi timendũ ab impulſu et muta
tione que immobili ꝑ omnia fulcimento
totaliter innitoꝛ. Non ẽ ergo mirũ ſi cũ la
bentibus labunt qui ſolis labilibus inni
tunt᷑ ſielt dicit beda. Qui em̃ cadenti mũ

do incũ bit vel innititur cum ipᷣo inceſſan⸗

ter neceſſe cadere habet.Werito ei totali᷑

innito:ꝛ quẽ miſcðia mihi fundamentum
ſuppoſuit.non em̃ ita crudelis ẽ vt ſe ſub

trahat et me cadere ꝑmittat ſicut dici: Au
guſtinꝰ.et ego ſupaddo.quia nõ ẽ ꝓditoꝛ

Nut illuſoꝛ vt me ſibi inniti iubeat ⁊ ſem.⸗

bied
fealet
rel
aaſpen
ceert
U.2
Caytt
ledſne
yiu!
Mlvt.

Mue.

ſcinnte
cancs
Ne⸗
donuuin
omin
nn
nicve
Rran
ennsben
n
eißedeu
grineen
nulusto
etend
mue
liinſe
fnni
flart
lnta
auge
Meoein
Mybey⸗
Ratgin
dramm
ginnengn
Cinin .
Truntt
nfnine

ieinei

cxluij .
vi bi ad me ſuppo:tandum offerat ad ruinã tibus mest libera me. Si figes et qaꝛ ſides
eeien meã ſe mihi ſubtrahat. Pꝛopter ꝗd em̃ di ſundamentũ ẽ in edificio ſnſali.ego ſum
icc ceret. Spera in ono. ppler quid ta cebꝛo paries ſiue murus delup ediſcats. Nibii
Z ad ſperandũ in ſe inuitaret niſi nos ſufſul ominus colũmpna ex pᷣma filia mea qua
iſnane cire et ſuppoꝛtare vellet: de hoc augꝰ ſup diximusfiduciam. Ex ſecunda autem que
R pſal. Ante omnia in eccleſia catholica di eſt ſecuritas paries ſiue murꝰ nec ſunt cõ
dern dici vt ſoes mea nõ eſſet in homine. a traria iſta inquatum ſecuritas ſiue per ſe⸗
neechen ledictus em̃ qui confidit in bomine. ſicut curitateʒ quicquid me impellat quicquid
RdNB z legitur Hiremie. xvi.banc maledictionezy concutiat fudamento meo me teneo. ilii
n . eclino ⁊ benedictionẽ q ibi ſubſequitur initoꝛ et inmobilis ſtatim effitioꝛ etiã ſub
Ninmne btineo. Baculo arundineo innititur ꝗq aduerſario dum ab ipſo conteroꝛ et con⸗
ii Ennne ſub innitente cõfringitur et iſm vulnerat vulneroꝛ de victoꝛia adhuc ſpero Gicut
ruumn qui confidit in homine.ſicut legit Eʒechi legitur ꝓuer viiij. Sperat autem iuſtus .
malmmgin xxix.pꝛo eo ꝙ fuiſti baculus arundineus in moꝛte ſua ⁊ ſicut dicit᷑ iob.xiij.etiã ſi oc
mmeih domui ilrael et confractus es et laceraſti ciderit me in ipᷣo ſperabo.ſcio ꝙ nõ ẽ dif⸗
abenda omnẽ bumerũ eoꝝ. Aluũs ergo inniti vel ferẽcia apud eũ de quãta huũiliatione vel

—

1pecene ee
Rsdare,

° e 4
e

incũbere nõ ẽ niſi cadere.Ego ſum firma ↄculcatioe eripiat. inquãta ĩfirmitate ſeu
entũ quod deus ſecunda die videlicet debilitate ſperatibꝰin ſe de hoſte foꝛtiſſi⸗

thrbe SHoſt creatam lucem ſidei erat in creÄatone movictoꝛiã tribuat ꝗ⁊ dauid pueꝝ in fun
musin ; 8 mentis humane que iuſtificatio maloꝝ da ⁊ lapide atʒ baculo de golya gygate fe
n e Ego ſum qui nunq; confundoꝛ. ſicut cit mirabiliter triũphare ſicut legit᷑ u. Re .
enes Cuinnt et ipe dauid dicit.In te ſperaui non ↄofſun guʒ.xvij. Nouit em virtutẽ ſuoꝝ in ĩfirmi
Nonnialne dar inerernũ. ⁊ Eccliaſtici. i. Scito. quia tate pꝑficere omipotẽs ⁊ miſericoꝛs deus.
n enc nullus ſperauit in domino ⁊ confuſus eſt Sicutlegitur ĩ.xj.Coꝝ.ij. ꝓpt᷑ quod dicit
diabe Confunditur inquit.auguſtius qui ſp⸗ apls ibidẽ. Cũ iſirmoꝛ tũc potẽs ſum.tũc
nsſonbun rat in homine et hoc eſt quonia hõ ſperäa⸗ em̃ adeſt virtus om̃ipotẽtis dei ꝓ ipᷣo cer
SotEetk ti in ſe ſe ſubtrahit. Aut ꝓp ter ꝓpꝛiam in tãtibꝰ.cũ ꝓpꝛia eius defuerint er cum a ſe
Nungns nun firmitatem et impotentis ipſum minime metip̃is diffidũt. tũc maxime cũ deo fidẽ⸗
Niſufns fulcire ſufficit qn i ruinam poti ſecum il⸗ dũ ẽ eis. Ego ſuʒ cui dat veritas ĩtelli
Csaiune ilii lum trahit ꝓPoter hoc impulſiones aduer gęcie. Sicut legitur ſapiẽ.j.Qui ↄſidũt in
Ciuhu ucn ſitatum et aliarum temptationũ me mini dño itelligut veritatẽ. Ego ſum cui dat li⸗
ninniide, me deiciuntaut concudiunt. Quoniã do⸗ beratio.ſicut euidenter apparui in ſuſan
nuſknt wi mus mea ſundata ẽ ſupᷣa firmam petra na.de qua legitur ĩ. xiij.dañ. Erat em̃ coꝛ U
wantheni Bicnt legitur. mathei.vij. Deſcendit plu⸗ eius fiduciam ba bens in domino. Sicut
udmnünin uia et veneruut flumina. flauerunt venti legitur in pſalmo. Beatꝰ vir cuius eſt no⸗
uslncril Et irrnerunt in domum illam et non ceci⸗ men domini ſpes eius. et hic beatus. De
gudichhl dit fun data em̃ erat ſupꝛa firma petram. futuro eniz dicitur illud. Cum exarſerit in
–— Non ſum velut ille qui relicto beato mar bꝛeui ira eius beati omnes qui cõfidunt
le uni, tino innixus eſt ſalici infirmoac fragili. in eo.O deſperatio ruina hoꝛrifica ex al⸗
nnid Ediſiciũ meũ fundamentũ habet in ſubli tiſſimo diuine virtutiaundamẽto a qua
n nin mi.ymmo in ſumoeloꝛũ.Et idcirco to⸗ nullus adijiciet vt reſurgat.O pꝛofunduz,z
es to pondere innixionis mee in illud feroꝛ. perditionis in quo omnia bona perdun⸗-
n npe erito ergo dum inferioꝛa mihi ſubtra⸗ turet inutiliter babhentur. O baratruʒ in
Nünn M huntur ſi illa non ſequoꝛ ſubtractione eo fernale a quo nec queritur nec curatur ex
am rũ mihi quicq; mihi depit. quẽadmoduʒ itus. Sicut legitur Pꝛouerbioꝛũ decimo
ſ ihet ⁊ mũdanis edificijs ſubtractio epion in octauo. Impius cum in pꝛofundum viti⸗
i ei eni nullo nocet ⁊ hocẽ qñ ſuꝑioꝛibus in nul- oꝛum venerit contempnet. Hoc eſt negli⸗
Cn „ lo penitus innitutur. hmoi ergo filie mee get extoto ſe dampnandum. O dei con⸗
urh cG ꝓpᷣa laus ẽ firmitas ⁊ incõcuſſibilitas cõ tumelia intolerabilis.quid enim aliud ẽ
vrnni “ tra ruina. Werces aũt ſalus ⁊ liberatio ex dicere deſpero q; ꝙ peccata meavincunt
Gnbic om̃ibus pſequentibus.quã et petebat da dei miſericoꝛdiam. quemadmoduʒ cayn
iolntlo S nid cum diceret. Domine deus me in te diyxiſſe legit in.ii.Geñ.Maioꝛ eĩ ẽ inigtas 4
Cul iii ſperaui ſaluũ me fac ex omnibꝰ eſequen mea q́; vt veniam merear. Quid cogitas
unhe n —
—

Be

miſer cum dicis deſpero. Si eniʒ cogitas
deñ vel nõ poſſe vel nõ ſcue vel nõ velle

miſereri blaſphemia cogitas vel execrabi
liſſimã et ſubita fulminatione digniſſimã
SDi vero cogitas te vel nolle vel nõ velle
ſequi miſericoꝛdia⁊ hoc ipᷣm deteſtabilis
inſania ẽ. O verbũ ſempiterni obpꝛobꝛij
⁊ conſuſionis atq; ignominie indelibilis
ſcilicet deſpero. Hoc em̃ ẽ quod vulgo di⸗

citur malus molꝰquo ſcilicet miſerrimus

peccatoꝛ victũ ſe eſſe confitet ⁊ pugne to⸗

taliter cedens ad inſtarvicti pugilis ſeu ꝓp

pugnabilis ꝓpugnatoꝛis victoꝛẽ eſſe dya
bolum pᷣdicat ⁊ ſe victum. Quãaãdiu enim
ſperat peccatoꝛ de miſericoꝛdia dei tãdiu
reſiſtit et repugnat vtcũq; dyabolo.Poſt

qᷓ; autem malũ illud verbum dixeritvide

licet deſpero totus abiit poſt dyabolũ.ta

ᷓ; victus et captus ab ipᷣo et ſeruus eiꝰ ef

fectus.A quo et quis ſuperatus eſt huius
et ſeruus effectus ẽ. Utinam videres dya⸗

bolum coꝛonari ductoꝛem cui tam turpi⸗

ter ſuccubuiſti. vtinam videres infernale
patibulum ad quod tanqᷓʒ victus pugil.

ignominioſiſſime duceris.O extremi ali⸗

tus efflatio iurpiſſima.O ſpiritextinctio
hoꝛrifica poſtqʒ nihil vite vt vulgo dicit
nihil fumivel auhelitus relinquitur. Qui

enim deſperatvelut moꝛtuus quocũq;vo
luerit a dyabolo trahitur omnibꝰ viribꝰ⸗

ſpiritualibꝰ et omni vitali caloꝛe deſtitu⸗
lus nihil defenſionis nihil reſiſtencie. ni⸗
hil eliam opponit dyabolo.O inexplica⸗
bilis gloꝛia et laus dei videlicet verbum
ſpei etiam in extremo aduerſitatis.in quã
tucunq; ꝓfundo vitioꝝ et peccatoꝛuʒ ma

gis eſt em incõparabiliter ipᷣa ſpe immẽ⸗
ſitatẽ diuine miſcðie in intimo coꝛdis ſen⸗

tire quatũcunq; laudibns eandem erteri⸗
us pᷣdicarę. Quod iob ſe ſenſiſſe apte in⸗
dicat dicens Si ogiderit me in ipᷣo ſpera
bo verutamen in conſpectu eiusvias me
983 algnamen ipᷣe erit ſaluatoꝛ meus.

ecunda filia mea ſecuritas de qua

ſalomon in ꝓuerb. xv. Secura mens qſi

iuge conuiuiũ Ubi Gegor. Spes eterne

locietatis cõtinuatio eſt eterne refectiõis

Securitas iſta duplex ẽ. Neima eſt de ob
tinenda eterne feucitate. Secunda ẽ con⸗
tra timoꝛes et erroꝛes vite pᷣſentis et etiaʒ

conira timoꝛẽ ſeruilem. Alios autem dei
uimoꝛes non excludit⁊ quidẽ pᷣma diuiſio

ſecuram ſe eſſe et aſſecuram. et pꝛimũ per

ißpm pignus ſpiritus ſancti ſicut in pᷣmo.ij

moꝛibus
ad Coꝝ. Qui ſignauit nos et deditpign⸗
ſpiritus ſancti in coꝛdibus noſtris. et alibi

in pᷣmo ad epheſ. Qui eſt pignus beredi

tatis noſtre et nihil tantũ eſt de heredita⸗

te eterna ꝑ ipᷣum deũ ac dei filium ſicut te

ſtatur auguſtinus dicens. ꝙ ipᷣe ẽ pignus
noſtre redemptionis mihi tantũ dedituʒ
p litteras patentes euãgelicas quibꝰ no

aliud ſigillum q; ipemei deus ac dei filiꝰ

appenſus eſt. Ipe eſt enim ymago dei in

uiſibilis. In pᷣmo ad Collł.ipe eſt ⁊ ſigura

ſiue character ſubſtancie dei patris. ſicut
legitur in pᷣmo ad hebꝛeos de quo cõſtat
quia ꝓ confirmatione ac teſtificationeve
ritatis euangelice in ligno crucis appen⸗
ſus eſt. Wyniſter enim fuit circũciſionis id
eſt iudaici populi ad confirmandaʒ veri⸗
tatem dei ꝓpier ꝓmiſſiones patrũ.Quid
plura mihi ſeruiunt teſtes apoſtoli. mmipi
teſtes ꝓphete mihi ipᷣe ſpiritus ꝓphecie.

Sypiritus em ꝓphecie teſtimonii eſt hie⸗
ſu. ſicut legitur Apocalip̃ pᷣmo. Teſtes eĩ

apoſtoli. ſicut dicit veritas Actuũ pꝛimo.
Quid enim ego ſirma eſſem tot ⁊ tantos
teſtes tot rtanta teſtimonia ſcripturarũ
diuinitus ?xhibita ſunt.Et vt ad vnũ om
nia concludam incarnatio domini falua
toꝛis.paſſio moꝛs ⁊ reſurrectio feruiũt mi

hi me fulcientes vndiq; et fimantes. Ut

em neq; de venia neq; de grada neq; de
gloꝛia que ſanctis dantur ⁊ ꝓmittuniura
deo lanta ſigna et mira bilia facta ſunt.ſi

cut dicit apoſtolus in. viij.ad Romanos

Qui enim ꝓpꝛid filio ſuo non peꝑcit: ſed
ꝓꝙ nobis omnibus donauit illum. Quoͤ⸗
modo non etiam cum illo omnia nobis
donauit.nulla heſitatio de venia relicta
eſt. omnis locus dubitationis ſublatus.

quando ipſe iudex viuoꝛum et moꝛtuo⸗
rum chꝛiſtus

dominus peccata noſtra in
coꝛpoꝛe ſuo ſuper lignum perferre digna
tus eſt. ſicut legſtuchma petri.i. Dimilit
neq; de gracia.Poſtq; enim ſemetipſum
dedit ꝓ nobis ſicut legitur in.ij. ad Coꝝ.
Qui dedit ſemetipᷣm ꝓ nobis vt redime⸗
ret nos ab omni iniquitate.De gloꝛavᷣo
omnẽ dabitatiouẽ abſtulit. cum in ſeipſo
qui pꝛimogenitus eſt in multis fratribus

gloꝛiam reſurrec:ionis oſtẽdit. Gloꝛia na

G; illa hereditas eſt celeſtis que ⁊ ſi nõ ed
lis omnibus. tamen fratribꝰ et heredibꝰ

indubitanter debetur et cõuenienter red
dẽda.ſic in tractatu ð renouatõe mðiĩ ca

epit᷑ de reſurrectõe moꝛtuoꝝ declarare ðo

ipun

ſicor.
hume
lumaia
fiipeu
ſoolent⸗
ſtoviec
upala
nüpo⸗
fispbr
We
Niend.
Pueaen
ncor
zuriofn
Ullenes
finen
Zluand
Rri
Nnds
ſarekan
Ceſtunetd
Veibinun
odpo
Wodo
1Janht
N
Fli
and
Pinon
llon
Meni
Lonor
li
Nepin
ſonite
pert
inzun
Moncae
Ubrolins
llccri. e
lifuinenn
3 Ghiotis
lu
len

Wuid

o N
Flhn
W

tnnnen
Aheti
mniren
Nse
terektater
asen
nianiims
Aminni

mümannm
Aeſesei

Welcinonn
Glgfzno
las Nui
nacheniu
Kndnuli
ſun inaei
1nmustun
eg degiund

dAnmrtgri.

nizblis an
I id Rons
oſnonorbehe
DonandduE.
m odn
—
ainnin
arwaltin

ninsuin

m

. .
Anw.
Nöan
anue 4
nnns

— =

—
☛☛
=☛

==æ=
—☛

—
=

—

—
S=

—
=

—
—

N

—
—
S
⸗

=
ES
E

——
—
— =

ctunn
ne

SE

—
—
=

4
6
.

—
S=

S==
E

—
—
=—

—
—
—
=

£☛
=
S= —
=S=
= = =
ndBHw

=
=
=

—

auctoꝛe pponimus. In dei logica nulluz

argumentum validius ad me ſylogiſan⸗
dum atq; pꝛobandum ꝙ moꝛs vnigeniu
filij ipſius. nullum medium vꝛgẽtius aut
violentiꝰ nullũ ad deſtruenda heſitatõ eʒ
vłobiectionẽ mihi contrariã adeo efficax
aut validũ.Cũ eĩ nõ ſoluʒ nõ inferat ſed
etiã nõ ↄfemat ſecuiitas de oĩbꝰ dei bene

moꝛte vnigenil filij dei. recipiat inq; fide

pfecta. Qui vo et ↄſequẽter ſecuritatẽ ob
Lineat meritoꝝ omniũ ⁊ ex vlla pte cõpa⸗

randonꝝ bñficio moꝛiis illiꝰ In dei the

ʒauris nullũ pignꝰpᷣcioſius nullũ magis
aſſecurãs aut certius q; ipe dei filiꝰ et ſpi
ritus.quoꝝ vterq; in pignus datus eſt vt
ſupꝛa diri Ue tibi heſitatio mihi cõtraria
aures miſcdie dei petẽtibus obſtruis et
claudis. ⁊ eos ꝗqcq; impetrare nõ ſinis
ſicut teſtatur Jacobꝰꝛin pᷣmo dicẽs.nõ er

go eſtimet hõ ille qð aliqd accipiata ðoeꝝo6ο.w

Ve tibi nutatio mater imꝑfectiõis vt ait

phyloſophꝰ. ve tibi nutatio ſpẽ das dy

abolo obtinendi omnẽ illũ in quo viuis.

„ Sicut vulgari gallicano ðꝛ poſtq; iaʒ nu
tat iã habebit᷑.o dei ↄtumelia.o dei into⸗
5lerabilis iniuria. o omni gladio ⁊ igneviĩ

dicanda et ꝓfligeda ꝑnicies qua tanta te
ſtimonia. tati teſtes tam valida argumẽ⸗
ta tam pᷣcioſa pignoꝛa vel nõ admutunt᷑
vel etiã repellũtur ve coꝛdi tremulo et po⸗
ſtremo inter tata ſecuritatis pᷣſidia heſitã⸗
ti.Quis eĩ ẽ᷑a deo mẽdax adeo fallax ade
oue piurus de quo nõ tate cautiones ſuf⸗
ficeret ad om̃imoda ſecuritatẽ. Qui ergo
Ptatas cautiões de deo ſecuri nõ ſunt.de
terioꝛis ↄditiõis habẽt deuʒ qᷓ; quẽcunqʒ

mendacẽ aut piuꝝ. A nullo em mẽdaci vł

piuro tatas cautiões ſecurian exigere nõ

auderẽt. Ex quo appꝑet qni deo cotume
liã faciat.aut qnte ſqt diuine paciẽcie lõ

. 7

ganimitatis in eos. R
Ecunda ſecuritas ẽ ↄtra inſultus
temptationũ ↄtra inſidias demo
nũ de dei adiutoꝛio indubitata pᷣ

umptio.Qualẽ habebat ꝗ dicebat. Do⸗
minꝰ illuminatio mea ⁊ ſalus ſnea quẽ ti

mebo. Illuminatio quidẽ cõtra inſidias

vt eas videã atʒ puideam.ſalus õ̊ impu⸗
gnatioes vt eiꝰ ꝓtectiõe vallatꝰ inuictꝰ et

illeſus pmaneãaã. Ex eadẽ ſecuritate dixit et

illud.ſi exurgataduerſum me p̃liũ in hoc
ego ſperabo.ꝓpter hoc ⁊ dictũ ẽ illud -

uerbio.iiij. In malicia expellit᷑ impiꝰ ixæ
—

rat aũt iuſtus in moꝛte ſua, ꝓpter hoc diẽ
veritas in Luãgelio Luc.xxj. Hijs aũt fie⸗

riincipientibꝰleuate capitavra om̃ appꝛo

pinqᷓt redẽptio vra.q;q; ergo dicat beatꝰ
Bꝛeg.leuate capitaveſtra.id ẽ exhylarate
coꝛda:cõgruẽter tame dicit leuate capita
id ẽ ſecuri eſtote.q.d.Muũdo pauẽte tremẽ
te pᷣ iminete ruina ſua vos ſecuri eſtote le
uatio em̃ capitis ſignũ ẽ euidẽs ſecuritatt
ſic et deiectio ſiue inclinatio eiuſdẽ ſignuʒ
ẽ coꝛdis decidẽtis atʒ deficietis ꝓpt᷑ hanc
ſecuritatẽ dicrũ ẽ. Dñs in circuitu ppłiſui.
tanq; ꝓſpectãs ymmo tãq; cuſtos ⁊ excu⸗
bitoꝛ aſſiduus. Ne in; deuoꝛet leo ille i⸗
fernalis qui rugiens circuit queres quem
deuoꝛet. Sicut legit. ij. pet.vlt. Pꝛopt eã
gẽ ſecuritatẽ circuitvnũquẽq; fideliũ ſicut

murus ad ꝓtegendũ ⁊ſ upponit ievnicu
iq; ſicut colũpna ad fulciendũ ⁊ pateivni

cuiq; ſicut ciuitas munita ⁊vt refugiuʒ tu
tifſimũ ad ipᷣm.ſi ad eũ refugere voluerit.
et hoc ẽ qð ad ipᷣm dicit᷑ in ᷣmo Hieremie

eiuſdẽ. Nõne ego dedi te in ciuitatẽ mu⸗
nita et columpna ferrei et in murũ eneuʒ

ꝓpter hot clamat pſal. De noſter reſugi
um ⁊ virtus adiutoꝛ in tribulationibꝰ. et

omnia ea. ꝓpe eſt dñs omnibꝰ inuocan
tibus eũ. Juxta eſt domin hus qui tribu
lato ſunt coꝛde ⁊c. Quibus teſtiſicat ſpiri

tus ſanctus q;ᷓ pᷣſto ẽ diuine pietatis auxvi
liũ eleccis ſuis ꝓpter hoc qin.vj.iiij. Reg

viſio illa oſtenſa ẽ ⁊ deinde. Nonne plu⸗
res ſunt q nobiſcũ ſunt q; qui contra nos

Pꝛopter hoc dicebat Apls in.viij.ad Ro

manos. Si de? ꝓ nobis quis cõtra nos
PHmõòi autẽ teſtimonia ꝓpter hoc ſcripta
ſuntvt ſciant iuſti viri nihil eſſe timenduʒ
vbi adeſt eiſ diuinũ aurxiliu.quẽadmodũ
enim dict ũ eſt Pꝛouerbioꝝ.xxj. Non ẽ ſa
piencia nõ eſt pꝛudencia.non ẽ conſilium

—

contra dominu. Ita eriſſime dici poleſt
NPõ eſt potencia non eſt virtus ↄtra ipᷣm

Hoc ergo ſolum agendũ eſt ad hoc vi ſe⸗

curi ſimus. vt dominũ ꝓtectoꝛem habea

mus.Sicut enim nihil poteſt virga cõtra

percucientẽ in ea.nihil ſerra contra ſecan

tem in ea.nihil nouacula contra radentẽ

nihil ſtagellum contra flagellantem. Sie
nihil poſſunt impii contra omnipotenciã
creatoꝛis qui in manu. id eſt in volunta⸗
te et beneplacito eius ſunt. ita vt nihil fa
cere poſſint niſi qntum ille vel voluerit vl
permiſerit. Et de ſecuri virga ſerra legitur
expꝛeſſe yſaiedecimo.De nouacula vero

Be

legit eiuſdem yſaie. vi. Augugzinus vero

dicit. Quid gloꝛiatur impius.quia de il⸗
lo flagellum ſibi facit pater meus. Sicut
enim ſepe diximus et ſepius dicendũ eſt.
inſtar fabri ymmo fabꝛicatoꝛis vniuerſal
omnibus malisvtitur omnipotens deus
ad electos fabꝛicandos ſculpẽdos elima⸗
dos ſplẽdidados omuiq; modo decoꝛa⸗
dos.Sicut igitur maleus fabꝛilis ſeu qð⸗
cunqʒ aliud inſtrumentuʒ eiuſdem non ẽ
timendũ metallo vel ligno vel lapidi.vel
cuicũꝗʒ ali materie in qua ei placeat ope
rari. Sicut impius nõ eſt timendus iuſto
quia nec gladius timendus eſt qul ꝑ ſe ni
hil poteſt.ſed ille ſolus ꝗ in manu tenet il

lũ. Sic neq; flagellum quo omniũ magi⸗
ſter et eruditoꝛ deus electos flagellat 4

eruditionẽ timendũ eſt dei diſcipulis.ſe
potius magiſter. neqʒ em̃ paruuli virgaʒ
timent aut ferulam.ſcientes eas per ſe ni⸗
hil poſſe. Sed ſolum magiſtrũ qui eos ꝑ
culit in eis.quas ⁊ ipᷣe in igneʒ pꝛoiicit.cuũ

eruditionem eoꝛũ compleuerit.Sic ⁊zvnꝰ

magiſter noſter xp̃ᷣs in ignẽ infernalẽ im⸗
pios pꝛouüciet cum eruditionem noſtram
cõſumauerit. Reſumit ergo ſermonẽ
laudũ ſuarum ſecuritas et dicit. hee ſunt
cauſe ⁊ rationes euidentes quibꝰnec me
expugnant nec me exturbant nec me capi
unt impi. Addꝗa et aliud fortius.qꝛ vt
dicit apls in. viij.ad Roma. Diligentib⸗
deũu oĩa cooperatur in bonũ. Qmnia er⸗
go eis ſeruiũt et eos adiuuãt vbi ergo ma
gis intrepida magis penſata eẽ debeo qᷓʒ
inter cooperatoꝛes et coadiutoꝛes meos.
De hiis aũt in capitulo de laudibꝰ paciẽ
cie plenius ac lacius dicemus. Amp̃.
Quicũq; minant quicuq; diffamãt. Qui
cũq; pſequi vident᷑ officioſiſſime mihi ſer
unt. ſicut legitur ꝓgerbioꝝ.xij. Qui ſtult⸗
ſeruiet ſapienti. It verũ fatear non mi
natur diligẽter cõſideratibus in interioꝛa
videre valłẽtibus nec deterrent.ſed poti⸗
aſſecurant.Cũ em̃ minant᷑ moꝛtem coꝛpo
ris magnã aſſecurationẽ ꝓmittunt Nul
lus em̃ hoſtis ꝑnicioſioꝛ.nulla domus ꝑi
culoſioꝛ.nullꝰcarcer hoꝛribilioꝛ nulla clo⸗
aca imundioꝛ nullus infidelis amicꝰ ma
gis ꝓditoꝛ q; coꝛpꝰnoſtrũ. Qui ergo moꝛ
te eius minant innũ erabiliũ ⁊ valde foꝛ⸗
midabiliũ piculoꝝ ſublationem ſiue abla
tionẽ minãtur.quare potius ſcdᷣm verita⸗

tem bona magna et multo pꝛecio compa

rada indubitanter ꝓmittũt minari ſe mi⸗

moꝛibus

ra demencia opinãtes vel potius ſompni
antes. Sed iſta ex parte pꝑtinere videntur
ad laudes padencie.ꝓpter hoc.quoniaʒ
ſecuritas quedam vel comes eſt paciẽcie
vel effectus. Securitas vᷣo de qua hic intẽ
dimus ex pᷣſumptione et ꝓmptitudine di
uine ꝓtectionis et adiutoꝛij ꝓcedit.vel eſt
ipᷣa hmõi pᷣſumptio vt diximus. Si aulẽ
ad pericula ſpiritualia re nus exer
dem hoc eſt ex eo quod pᷣſto ẽ nobis diui
na ꝓtectio eiuſq; adiutoꝛium tanto ma⸗
ioꝛ erit iſta ſecuritas qᷓnto ipum noui ma
gis paratum occurrere tam ſpũalibus pe

riculis qᷓ; coꝛpalibus.et hoc quonia q̃nto

apud eum nihil errat nullomõ nec fauit
Pꝛecioſioꝛ ẽ anima humana q; coꝛpus tẽ
to ex neceſſitate ad diuertẽda pericula ea⸗
rũ qᷓ; coꝛpoꝝ magis pꝛeſto ẽ.hoc ſaluo
pericula coꝛpoꝛũ ſicut diximus videntibꝰ⸗
⁊ volentibus.non pericula veri nominis
ſed magis ſaluatiões et ſalutis adiutoꝛia
ſunt. ꝓpter hoc teſtat Jaco.pᷣmo.Omne
gaudiũ euſtiate frẽs mei.cũ ivarias tẽpta
nones ĩcideritſ ſcõm eĩ ꝙ creſcũt⁊ mitipli

enmus ex eiſi⸗/

cat᷑ creſcũtet multiplicãt᷑ etia nobis adiu⸗

toꝛia Quẽadmodũ ſc m numerum dolo
rum conſolationes diuine letificant ſicut
dicit pſal. Ampliꝰ. Job in. viij. Juxta
aliam tranſiatiouem. Temptatio eſt vita
hominis ſuper terram. quare ſi timerem
tẽptationẽ timerẽ vitã. Ampliꝰ.Apls
pᷣme ad Coꝝ.Fidelis deus qui non paci⸗
eturvos temptasi ſupꝛa id quod poteſtis
ſed faciet cum temptatione etiam pꝛouen
tum vt poſſitis ſuſtinere. Amplius.
OQuis rex non mittet ſuccurſum cuicunqʒ
caſtro ſuo ſi id obſideri cognouerit. quis
pꝛinceps bellatoꝛibꝰ ſuis in conſſictu con
Ritutis et pꝛs ipſo certantibus de eſſe au⸗
deat.Quis pꝛeclaram hereditatemſuam
ab hoſtibus capi võ velit vel pacietur.qs

§

filios chariſſimos et filias ab hoſtibꝰ di⸗

ripi ⁊ captiuari ſuſtineat.quis illa non ſo
lum crudeliter ſed etiam infideliter agat.
OQuis quod incomparabili pꝛecio emit:
itavile habeat et de pꝛeda illius inimicos
ſuos platabiles gaudere permittat. ſibi
inſultare. Qualiter ergo in omni tempta
tione in omni certamine non pꝛeſtabit de
us auxiliũ electis ſuis ꝓ quibꝰ ſemetipᷣm
pᷣciũ dedit. Abſit vt de rege meo xpᷣo dño
aliud vel aliter ſenciam qualiter intolera
bilius poſſe;: blaſphemare aduerſus eũ
Aʒ cogitando.vel qð nõ poſſet vel qð noõ

a⸗
vior
utn
cpige
4tod ho
ſtseum!
nistere
ſiupai
danalzl
lutenſ⸗
Panol
mamennn
nſe⸗
luvuluyen
pican
oonoſe
reatlaeit
Pwgenor
Ktonhin⸗
ſiuftn
ſugüi⸗
Pi. Luni
Gfugeiute
Costonn

0Mhrindn
Mültſen

Korkame
Prnn
0plgn
mefb
Cgort
gunor
Nluoy
cenmmre
hiego⸗
Kingn
aaekonn
Uboteconor
flefirioni,
llnonn
Cumomnie⸗
Baſeeſ
Rlteſne
kiininie
Alarn
Ghennge⸗
Meni ke
unngionie
gonisthe
ſtſtei

¹

Nt
Mhui
ioe
el er
netne
ol hinrtt
s Aboecrni

reer lee
M RN KA

Abunen

4 Ne aen f
ANE—
:⸗
e! *“
e
N.
EWEEEe
„ ℳreee ee
noes E
ꝗ!M
E . N 4
aAES

. e
MogNe.

run grael
i. Mo
isensglinci⸗
gnioer
uieneciunht
e.
uiuonen a

M.

1 .
N 47

——-
— —
☛

4

—
EE

S=

vellet. vel quoꝗ non ſciret auxiliari mibi

pꝛo ipᷣo videlicet certanti. Abſit autem vt
aſcendat in coꝛ meũ ꝙ temptatio qũtum
cũq; vigeat foꝛtioꝛ ſit q; auxiliũ ipius aut
quod hoſtes eius aliquid poſſint aduer⸗
ſus eum ſicut ſupꝛa oſtendimꝰ ex teſtimo
nijs ⁊ exemplis Yſaie.Quid ergo mirum
ſi ſupꝛa ipᷣm tanqʒ ſupꝛa firma petra. fun
data atz ſtatuta incoõcuſſa pmaneo. Sta⸗
tuit em ſupꝛa petrã pedes meos Sicut in
pſalmo legit᷑. Ipᷣe etiam ẽ petra mea ⁊ fir
mamentũ meu ſicut alibi legi᷑. Quid mi
rum ſi ego vndiq; ꝓlecta atqʒ; circuualla

ra velut muro eneno in medio hoſtiuʒ in

trepida conſiſtãa. Quid mirũ ſi in eo velut
in d omo refugũ⁊ loco munito ymmo tur

re excelſa et hoſtibus in acceſſibili poſita

abſq; terroꝛe doꝛmio.ſicut dicit᷑ ĩ pialmo

Eſto mibi in deũ ꝓtectoꝛeʒ et in locũ mu
Arrertaadrne Dicht Altiſſimũ poſuiſti
r

etugiu tuu. Expſſe autẽ dicit᷑ in puerbi.
xvii. Lurris foꝛtiſſima nomẽ dñi ad ißm
cõfugiet iuſtus ⁊ exalrabitur. ⁊ yſai.xxvj.
Urbs foꝛtitudinis nr̃e ſynai ſaluatoꝛ po⸗

*

nerur in ea murus et ante murale. Quid

mirũ ſi ſecura ſum tãto aduocato allega⸗

te cauſam meã coꝛã patre miſꝭiarũ tanto

ꝓpugnatoꝛe ꝓ me aduerſus hoſtes me⸗

os pugnante. Unde ꝓpter hoc dicit ipſe⸗

me? ylaie.ixvl ego aui loquoꝛ iuſticiaʒvt
aduocatus fideliſſimus ſubaudis ? ppu
gnato: ad ſaluandũ.ex cuiuſcũq; pditois
piculo ppter hoc cõfidẽter peto.Appᷣhen
de arma et ſcutũ et exurge in adiutoꝛium
mihi.⁊ quod maius ẽ quaſi imperans di
60. Exurgat deus ⁊ diſſipent᷑ inimici eius

H et að eſt omnibus hijs pᷣſtacius a dextris

tuis ne comouear. Tercia nominata
rũ affectionũ ſpei erectio ẽ verũ. Quonia
ſi alterũ oppoſitoꝝ multipliciter dicit ⁊ al
teꝛum cum incuruatio ſiue iclinatio mul
tiplex ſit. erit ſimiliter et erectio multiplex
de neceſſitate.Eſt es incuruatio ab one
re ſiue iugo ſeruituns. Juxta qð dicit dñs
Lenitici. xxvj. Ecce dũs deus vr confregit
cachenas ceruicũ veſtrarũ vt incederetis
erecti. ſt Eergo hec erectio libertatis ↄtra
icuruationẽ ſeruitutis. eſt ⁊ incnatio hũi

liationis ⁊ hec velẽ depᷣſſionis de qua le⸗

git yſaie.il. Et incuruabit oĩs ſublimitas
hominũ et humilabit᷑ altitudo viroꝝ vel
deuotionis ſiue adoꝛationis ſicut legitur
in eodẽ In die illa inclinabitur homo ad
facoꝛem ſuũ.Eſt ⁊ incuruatio turpitudi⸗

cxlvj H

nis ſicut legitur Job.xxx. ⁊ incuruãtur ſu

per eam alieni.eſt ⁊ inclinatio deiectiõis
ſicut legi upyn aie. lxl. Incuruare vt tranſe
amus.non em tranſeunt ſuꝑ miſeraʒ ani

mãaã demones neq; vadunt et veniũt ſuꝑ

eam hoꝛribiles ſicut dicit iob. Niſi cũ po
ſuerit viam ⁊ lerra tranſeunubꝰ ſicut legi⸗
tur in eodẽ yſaie. Sunt ergo qui ſe viliũi⸗
me deüjciunt deſperatione et quo da deſfe
ctu atq; decidencia coꝛdis cedentes om ni

temprationi reputantes ſe viribus ? auxi

lio deſtitutos. et ſicut fabuloſe dicitur de
harundine⁊? quercu cum quercus confra
cta eſſet impeiu venti.harundo vero ille⸗

ſa pꝑmanſiſſec. Admirata quercus confra⸗
ctionẽ ſuã et euaſionem harundinis inter
rogauit arundinem qualiter hoc factum

eſſet etreſpondiſſe fertur harundo. quia
tu inquit pᷣſumens de foꝛtitudine iua vo⸗
luiſti reſiſtere vento qui foꝛtioꝛ erat te.ſi⸗
cut euidenter oſtendit confractio tua.ego
autẽ ceſſi humilians me et ita euaſi.⁊ euna

do ſimiliter ab omni vento quiavnicuidq
vento cedo. Sic ⁊ muin deſperantes om
ni temptationi cedunt.et poſt omnem co

cupiſcenciam ſuaʒ abeunt. Quemadmo

du expꝛobꝛat deus vnicuiq; tali In typo.
PHieremie.ij.Deſperaui neqe facio. que⸗

admodum enim ꝓpugnato: aduerſariũ
ꝓſtratum ⁊ ſub ſe tenens crebꝛes pꝑcuſiio

nibus tundit et ꝓ viribus viget vt ab eo

extoꝛqueat malum verbum de quo ſupe⸗

rius dirimus. Sic antiquus hoſtis miſe⸗
ram animãa frequẽcia pariter et vehbemen
cia temptationu fatigare conaturvt in de
ſperationem deüciat ac ꝓſternat. De pꝛ'o

ſtrata enim anima ſiue deiecta facilimuʒ

reputat triumphare eo ſcilicet tiumpho

vtilla reſurgere nunqz adaciat et rebella
re aduerſus eum vlterius non pꝛeſumat.
Quapꝛopter tato ſtudioſius tantoq; ob⸗
nixius erigenda meiheſ afto crebꝛioꝛi⸗
bus ac foꝛtioꝛibus temptationum inſulti
bus impellitur.ymmo qnto pꝛoſundioꝛi⸗
bus vulneribus tranſfigitur.qnto ꝙq; gra⸗
uioꝛibꝰ deiectionib eliditatʒ pᷣcipitat.et
3 hãc eliſionẽ ẽ quinta ercetio ð qua pſal
miſta. Dominꝰ erigit eliis Peu quot

inuenies qui quocunq; caſu eliſi quocun

q; vulnere peccati tranſfixi.non ſolum re
ſiſtere tẽpratioibꝰ ſoꝛmidat.ſʒ eti nec an
te deũ ↄparerevt venia pꝛecent vt auxiliũ
gre eiꝰpetant mira demẽcia audet. Iſtos

inceſſanter oculcat dyabol velut ommino

De

extinctos et moꝛtuos et nihil vitalis virtu
tis penitꝰpabetes. Illis dicit ſous ſanctꝰ
in ꝓſal. Nuquid ꝗ doꝛmit nõmduciat vt
reiurgat. Ha ſunt quos ſpꝑ iacẽtes ſꝑqʒ ꝓ
ſtratos inuenit temptatoꝛ dyabolꝰ.Lali⸗

bus dicit apis in.v.ad Epheſ. Surge qui

doꝛmis ⁊ exurge a moꝛtuis ⁊ illumin abit
te xpᷣs.hij habet debiles manus ⁊ genua
ſoluta:de ꝗbus apłs Ad heb.xu. ppt qð
remiſſas nanꝰ2 genua ſoluta engite.ere
ctio vero ab infirmuate ſpuali. Sexta

e incuruatio ad terrena ð q hic intẽdimꝰ.
⁊ hec ꝓpᷣe cupiditas eſt ſiue amo: terreni
cuiuſcũq;. Erectio aũt ab illa charitatis ꝓ
pe ẽ ſiue amoꝛis celeſtiũ licet ⁊ multi non
imerito dicat qð etia ſpei ẽ eo ꝙ ſpes cele

ſtiũ ↄtemptuũ inducit terrenoꝝ vt quibuſ⸗
dã viſum e. Soꝛtaſſis aũt nõ ẽ niſi conſe⸗

qu s. Hec aut comitas ipᷣius ſpeciei.⁊ nõ

E affect. Hec ergo erectio de q hic agimꝰ
eleuatio ẽ ſpũalis a pſtratiõe qua diximꝰ
Sicut em̃ languoꝛe quida iacent. Jacent
inq; coꝛꝑaliter languoꝛe coꝛpali detenti.
Sic et nonulli ſpu aluer iacent erigere ſe
nõ valẽtes adhoc vt vel venia ſperent. Et
hoc ẽ qð vicitur ad Cayn. Beneß.iiij. Cur
Cõcidit facies tua. Quaqᷓ; er hoc de ↄfuſi
one intelligi poſſit iutta huc modũ Spes
in oumenſionibus ſpiritualibus altitudo
habetur. De hac erectione habetur Job
quinto. Merẽtes erigit ſoſpitarte ſperate.
ſubaudis nõ ſtatim data pprer erectionẽ
unt tante ꝓmiſſiones tateq magnificati
ones diuine miſcdie ĩ ſcripturi. vt eas au
diẽtes abymo ðᷣſperatiõis animo ſurgat
et erigatur ad pugnandũ cõtra hoſtes in
uiſibiles. ꝓpter hoc apponũt velut appo
diacula et velut ieuaria vt vulgo dicitur.
Eloqa ſacra quibꝰ magnificat et extollit
miſcdia dei ꝗbus eleuat᷑ et erigant᷑ ꝗ de⸗
ſperatiõe putrefiũt in ſoꝛdib⸗ ſuis ſic legi
tur pmo Reij. Suc tans de puluere ege
nũ ⁊ de ſterco:e erigẽs pauperẽ. Eti pfal.
Sulcitas a terra inopem ⁊ de ſtercoꝛe eri
gens paupere. Ue illis ꝗ tot et tatis fulti
leuarijs fulturis ⁊ ſuppodiaculis erigi nõ

poſſunt. hmoi homies ſunt velut eleppa
tes ꝗ poſtq; ceciderint ſe ꝑ ſe leuare non

poſſunt.⁊ qð ẽ mirabilius cũ minim ele
fnantoꝝ elephantẽ magnum qui coꝛruit
ſubleuet. Alij em videlicet magni ꝗ iclina
re ſe non poſſunt ppter infleribilitatẽ po

plicũ ipᷣm ſubleuare nõnvalent Quaʒ pa
rabola adxpum dñm multi referũt qui in

moꝛibus

ter homines humilitate vtita dicatur mi
nimũ ſe exhibuit velut paruus elephas i⸗
ter magnos et vnicuiq; peccatoꝛi ꝓ caſu
ſuo clamati ad ip̃m po:ꝛtandũ quodamo
et eleuanduʒ ſeipᷣm ſupponit. ſicut expᷣſie
legit yſaie.xlvj. Uſq; ad canos ego poꝛta
bo.⁊ iterũ Egb feci et ego feram. Et Deu⸗
tro.xxxj. Poꝛtauit eos i humens ſuis Põ⸗
qus em peccatoꝛis peccata ipa ſunt cuz ſe
quela ipᷣoꝝ que ẽ pᷣſens coꝛruptio atqʒ pe

A4

uce. xv. expᷣſſe legit de oue erabuda.ꝙ;
pius paſtoꝛ ꝓpꝛijs humeris eam repoꝛia
uerit ad ouile. Ue illi qui adeo pondero
ſum ſe reputat vt humeris xpᷣi paſtoꝛis vlł
poꝛtari non poſſit vel leuari.ſeipᷣm adeo

vilem vtim deus engere vedignetur v*
deu adeo parũ miſericoꝛdẽ vt eum vel le

uare non velit vel non curet. Quarta

affectionũ pᷣnominataꝝ ẽ ↄſolatio.Deſo

latur em̃ nõnulli ex peccatoꝛibꝰ tribus de
cauſis. Pꝛimũ magnitudine aut multitu
dine pectatoꝝ quaſi nõ eque facile ſi om
nipotenti deo de magnis et paruis ð mł⸗
tis et paucis eriꝑe.Secũdo ex vehemẽcia
atqʒ frequẽcia ſemptationũ quas paciũt᷑
opinates ſvel negligi ab ipo vel parum
curari adeo du vel nõ dat eis pacem ab
ab hmõi inſultibus vel ꝓ voio eos cõcu
ciunt iemptatões aut nõ adiuuat aut nõ
firmat qn pociꝰeos cadere ꝑmittat. Ter
cio ex pancitate cognitõis diuie miſericoꝛ
die. In eo em̃ qð deũ vel durũ ſibi vel mi
nus miſericoꝛdem reputant maioꝛem eis

miſericoꝛdia m impendit. Sicut in paulo
aplo euidenter appet cui ꝓfecto lõge ma
gis ꝑ ipam temptationeʒ ſiubuenit ; ſrei

pacẽ dediſſet et angelũ ſathane qui eum
colaphiſabat ab eo auertiſſet. In ſpũ em
elatio nis illum ſic id ẽ ꝑ temptationẽ de⸗
fendit et humilitatis in eo gracid cuſtodi
uit ſicut ipe teſtat in. .:ij. Coꝝ dicens Ne

magnitudo reuela nü erxtollat me. da⸗
tus eſt mihi ſtimulus carnis mee angel

ſathane qui me colaphiſet. Impugnatio

ergo caſtitatis mee et deſenſio erat humi

litatis.et impugnatio ſupbie ſiue elatõis

licet iße ne aduerteret icem iſia dicebat.
Manifeſtũ ergo E cu eO miſericoꝛdius

agebatur per ipᷣam temptationẽ qᷓ; agere

tur ꝑ temptatiois ſublatonẽ. Sunt? alie
vtilitates pene innuere s dei miſcdia di
ligẽtibꝰ deũ et ex ip̃is tẽptationibꝰ qs pa

ciunt᷑.⁊ ena exipis lapſibus peccatoꝝ eli
.
„

aliras que in euagelio Matbei wviil. et

Stere
ſicnsdon
hiaeſglud
nuladien
ftüine.
ilnultosd.
Mieppterl
eoqteuen
Nenipvonen
Unlaavie
lilnenau
nürli
ns
0 ar
leſtinnet
monicie
iſeupi
Nelni
ibiun
ſtcudepolu,
Nunsztein
NN
Gheröatn
Ainonngz
ſcnserc
ägon⸗
Coange
Khangnr
fapnaoe
Aos
Moinn
Mlur ega
leliice
lernervof
Uiatitnan
neopſolge
nr
uhn
gtihtetiges

=——

teade
d
Nung
Nunige
Adenn
Sibunete
sce
Ne
buner
Waöne
bn rc
ume
Mnminugt,
mi. n
mnni
eu
Piaric
Kütgaſer
norngr
i wirN
HnoNefne
6pN
roadn
AdENNII.
mpsduini⸗
igadeniſp
nuere

miſim?. 1 em hus ielec
cit multos dicere bonũ malũ ⁊ malũ bo⸗

cxlvij

cit ⁊ ꝓcurat.⁊ noticia eaꝝ vnus ẽ de ſeptẽ
radus doni ſciẽcie quod ẽ lumen pᷣelariſſi
mũ ac ſaluberrimũ deiquo cũ pᷣcedẽtibus
multa dixerimꝰ innũerabilia tamen pᷣCᷣter
Detectus em̃ huius ſciẽcie fa⸗

nũ.⁊? ꝓpter hoc vocari facit impugnatio⸗
nes.q reuera ſcᷣm temptatoꝛis intentio⸗
nem ipugnatoes ſunt ſʒ ſᷣm intentlionem

dei miſeratoꝛis defenſiões ſuntvt diximꝰ
ęett inſuꝑ erudiciões exercitaciões et aliaꝝ

innũmerabiliũ vtilitatũ actiones vl occa
ſiones qð lumine pꝛedicto pleniſſime elu
ceſſit. Si qꝗs aũt quetat qd ſᷣm verita
tẽ ſit ipᷣ̃a ↄſolatio inueniet ho c ex ipᷣo con
trario videlicet deſolatiõis.nõ eĩ ↄſola⸗
tio letificatio ẽ vt aligbꝰ videri poteſt.Sʒ
magis doloꝛtimoꝛis aut triſticie repᷣſſio.
. Naalgatio ſiue lenitio.Lõſolatus ẽ eĩ ꝗ
triſticia depoſuit.⁊ ſi gaudiũ nõ accepit.⁊
ↄſolatus vtcũq;ʒ vel ex ꝑte eius triſticia in
pte repᷣſſa ẽ vel lenita. Interdũ em̃ ꝗ cõſo
lant᷑ nõ ex toto a triſtida ĩmunes ſunt.ſʒ
qſi mixturaʒ in ſe paciũt᷑ qð appet ex ipᷣis
rebus ex ꝗbus triſticia ⁊ cõſolatio ſũt.Si
mul eĩ et quaſi mixti verſant in eꝛde illi⸗
q ↄſolat᷑ quaſi opatiões earũ dũ eĩ ma
la pungũi vt vulgo dicit᷑ illũ ꝗ ↄſolatbo
na vnctiõe vngũt ⁊ hoc ex ipᷣa intẽtiõe cõ
ſolatiõis appet. Nõ em̃ cõſolari dicit᷑ niſi
q triſticiã timoꝛis vel aliã ex aliquo euẽtu
patitur.⁊ ꝗ cõtrarij ſpẽ cõcipit⁊ ex auditu
vel aliũde. Neq; em̃ ꝗ om̃ino bñ ſe hʒ cõ⸗
ſolat.nec ꝗ om̃ino male caſolari dicitur.
Qð euidẽter appet in eo qð dicit᷑ in pſal.
Hec me cõſolata ẽ in hũiluate mea.hoc ẽ
in depſſione mea. Et ex eo qð le. vſaie xl.
Cõſolami ni ↄſolamini popule meꝰ dicit
deus noſter.quonia cõpleta ẽ malicia ei
dimiſſa ẽ iniqtas illius.Ecce qiter miſcet
ibi deus bona malisvidelicet cõpletiõeʒ
malicie.⁊ dimiſſionẽ imqtatis. Interduʒ
aut cõfolationis verbũ in aliqdᷣſ gaudiuʒ

extẽditur.ſicut in pſalm· In cõuertẽdo do

minus captiuitatẽ ſyon. facti ſumus ſicut
cõſolati.Et poſtea.Tũc repletũ ẽ gaudio
os noſtrũ.⁊ iterũ. Facti ſumꝰ letontes.⁊

alibi. Scoõm multitudinẽ doloꝛũ meoꝛuʒ

in coꝛde meo cõſolationes tue letificaue⸗
rut anima meaʒ. Ueriſſime ergo dicit hec
affectio. quia ei reſonant diuime ꝓmiſſio
nes quẽadmodũ fieri ſolet eis qui ĩ ama⸗
ritudine aliqua ſunt. uſice em̃ modula⸗
liones ei adhiberi ſolent et reſonãcie mu

ſicoꝛũ. Poteſt et dicere qꝛ mediatrix ei⸗ ẽ

Diuina miſesicoꝛdia qᷓ ↄtra pũcturas ma⸗

loꝝ parat et cõficit velut vngenta bonoꝝ
Quot eniʒ auxilia mitiit.quot cõſilia ſug
gerit quotvtilitates temptationũ reuelat

tot anime ſic afflicte vngenta dulcedinis

Juxta qð legit᷑ puerbioꝝ.xxvi.Ungẽto

2. varijs odoꝛibꝰ delectabit᷑ coꝛ. et bonis

amici conſilus anima dulcoꝛat᷑. Foꝛtaſ⸗

ſis aut nõ immerito quis dicat quia ſola
men nõ ẽ niſi ſolitudinis leuamen. et de⸗

ſolari maxime vident᷑ qui ſoli relicti ſũt a

cõſiliarüs vel auxiliaris vł amicis. Qua
re illis ſolis videtur pᷣberi ſolaciũ.quibꝰ

iſta vel aliquod iſtoꝝ adhibetur. Cum er
go miſeratoꝛ deus talibus ſe velle aſſiſte
re eoſq; iuuare oſtendit quod vtiq; facit.
ſpem de auvilio ſuo eis inſpirando. ꝓpᷣe
ac veriſſime eos cõſolari dicendus eſt.Et

reuera ꝑ hmõi ſpem offert ſe ſpũaliter de

us auxilio ſuoꝝ ⁊ ſpualitervenit in coꝛda

eonꝝ ad eos cõſolandos et auxiliandũ ilł.
Qua re apte gloꝛiari poteſt gracia cõſola

tionis ⁊ dicere.Dñs mihi adiutoꝛ non ti⸗
mebo.⁊ iterum. Dñs mihi adiutoꝛ et ego
deſpiciã ⁊Deũ eũ pᷣſto ad auxliandũ ſibi
videre videbatur aut ſentire qui hoc dice
bat ſicut in Wichee.vij.dicebat angelꝰ ĩg
ſona eccleſie.Lũ ſedeo in tenebꝛis domi⸗
nus lux mea ẽ.venit ergo hmõi electis ſu⸗
is in ſolaciũ cuʒ ab alus auxiliarus deſti⸗
tuti ſunt ſicut dicebat dauid ad euʒ. Tibi
derelictẽ pauꝑ oꝛphano tu eris adiutoꝛ.
Wagna gloꝛia dñi venire ad ↄſolandum
deſolatos.ad adiuuandum alijs auxilijs
deſtitutos.qð videre viſus eſt.qui dixitꝓ

uidebã dñm in cõſpectu meo ſy adextris
? mihi ne cõmouear.Et Stephanꝰ ꝓtho

martyr in actibꝰ aploꝝ.vij.Ecce video ce
los aptos ⁊ hieſum ſtantẽ a dextris. Sub
audis paratũ adiuuaregrtantẽ pꝛo ipſo
Silr ⁊ ipᷣe xpᷣs dñs yſai.v. Juxta ẽ ꝗ iuſti

ficat me ꝗs cõtradicet mihi.ſtemus ſimul

qs ẽ aduerſariꝰmeus accedat ad me.Ecce
dñs deus auxiliatoꝛ meꝰ.Inde ẽ illud.ꝓ⸗
pe ẽ dñs om̃ibus innocãtibꝰeũ. Quin
ta aſfectionũ ſpei cõfoꝛtatio ẽ.hec autẽ re
ſumptio vt diximus ſen reparatio viriuʒ.
Quidã em̃ inſtar mulierũ infirmiſſimaꝝ

cum aliꝗd terribilevel viderint vel audie
rint vel in ſpaſmũ ſpũalem incidũt.vires

coꝛdis penitus amittentes.Quemadmo
dũ qui in ſpaſmũ coꝛꝑalem incidũt vires
coꝛpꝑis amittũt.Contra hmõi defectũ ſpi⸗

D

Se

ritualiũ.pꝛopꝛie dat deus iſtam gratiam

cõfoꝛtatioĩs ð hoc ex pꝛeſſe git daniel.x

Dñie mi in viſione tua deſolate ſunt com
pages mee et nihil in me remanſit viriuʒ.
Et poſt pauca. Rurſum ergo teligit me qͥ

ſi viſio hominis et confoꝛtauit me.et dixit

MNoli timere et cetera.Et poſt pauca.loqᷓ⸗
re domine mi quoniam confoꝛtaſti me et
de hoc ad hebꝛeos xii.Confoꝛtate manꝰ
diſſolutas et genua debilia roboꝛate.pꝛo

pier hoc dicitur ad Joſue.a domino. Lõ

ſotare et eſto robnſtus.de hoc lagit᷑ Ecccł

vij Sapiĩa confoꝛtauit ſapiẽtẽ ſuꝑdecẽ pri

cipes ciuitatſ.Dat autẽ viresvel re parat

illa gracia hominũ nõin ſe vicʒ nõ vti ſe
ſoꝛtis ſit ſed in deovt poſſit dicere cũ apo

ſtolo in ij. ad choꝛin.xij.Omnia poſſum
in eo qui me confoꝛtat. Inde eſt illud In
deo meo tranſgrediar murũ.Et illud cir⸗
tumdantes circumderunt me et in nomi
ne domini quiavitus ſum in eos vłvindi
caboꝛ in eis.Et beatꝰ martinꝰ.Ego ſigno
crucis non gatlea pꝛo tectus aut clipeo ho
ſtium cuneos penetrabo ſecurꝰ Uidetur
autẽ iſta gra ad ſom̃ foꝛtitudinis pertine⸗
re Deficiẽtibus ergoviribus noſtrisvires
ſuas nobis miniſtrat deus.Et hoc eſt qðᷣ
dicit apls ĩ xij ſecunde ad choꝛin.Cum in
firmoꝛ tunc potens ſũ hoc eſt cum in me⸗
metipᷣo deficio diuinevirtutis auxilio po
tens aut foꝛtis eſticioꝛ Si quis autem
querat cuiuſmõi affectio eſt illa quã con:
foꝛtationẽ dicimns. Reſpõdemus q:
ipſa nominatione ſua ſatis claret.confoꝛ

tatio em̃ foꝛtificatio eſt.ſitut em̃ albatio ⁊

albificatio idem eſt ſic foꝛtatio et foꝛtifica
rio idem. et eſt de ſpevictoꝛie pꝛocedens.
IJdeo enim timoꝛe ſuccũbendi viribꝰ coꝛ

moꝛibus

guinẽ vnlneris ſui vłalieni. ſtatim ſtupet
et velud ſoaſmo deficiens pauet ?⁊ trepi⸗
dat cõplodens manꝰ ſuas et allidẽs eas
ad genua ſua vociferat᷑ vt vulgo dicit to⸗
tũ eſſe perditũ.totũ eſſe moꝛtuu.nulla ſu⸗

pereſſe reſurgendivel euadendi facultatẽ

Et fit hec paſſio plerũq; in eis q in magni
tudinevel multitudine peccatoꝝ ſuoꝛum
ſtudio ſius cõſiderates immenſitatẽ diuĩe

miſericoꝛdie nõ attendunt. Inde ẽ ſtu⸗
pent atʒ deficiũt in ſemetipſis deſperates

⁊ de ſpe miſcðie dei vires reſumere neſciẽ

tes.Iſta ẽ confoꝛtatio ſiue foꝛtificatio idd

eſt ꝙ alia nominatione dicitur animatio
et hoc ab animo ſiue animoſitate. Sicut
et contrariũvidelicet diffoꝛtatio exanima
tio dici poteſt. Uerum exanimatio et ab
anima que eſtvoluntas et ab animo qui

eſt audientia dicitur Exaĩmare em̃ dicaur
gquis alium frequenciꝰ ab eo a quo volũ

dis deſtituuntur.et ſeipſos dant hoſtibꝰ

nihil eis rebellionis opponentes.Quive
ro confoꝛtanturo deo etiam deiecti atq;

pꝛoſtrati tanq; viribus reſumptis acrſus

q; pꝛius pugnant.Et pꝛopter hoc legitur.
Ecclſiaſtici.xlij.melioꝛ eſt iniquitasviri q;
mulier bene faciens.iniquitas em̃viri id

virilis aĩimꝰqꝛ reuera vulnus ſpũale cũ

virilẽ animũ ꝓuocat et cõcitat contra ho

ſtem diabolum. Pꝛouocatio autẽ et cõci

tatõ iracũ die interdũ vires reddit ⁊augʒ
vulnerati animum wulier autem id eſt
mul iebꝛis a nimꝰvulneratus peccatoꝛ vł
etiam temptatione pulſatus ſtatim dcfi⸗

cit viribus ⁊ quaſi incidit in ſpaſmũ pꝛe ti

moꝛe.Quẽadmoduʒ mulier videns ſan⸗

4

tatem eius auertit. Similiter et exanima
re cui animũ id eſt audentia vel infirmat
vel minuit. De iſta cõſoꝛtatione dicitur il
lud Si ceciderpit non collidetur.quoniam
dominug ſupponit manum ſuam. Simi
liter et iliad. Impulſus euerſus ſum vt ca
derem et dominus ſucepit me. Cadit em̃
el collidetur.cui ipſe caſusvires reſurgen

di atq; repugnandivlteriꝰ ex deſperatio

ne funditus tollit᷑.Cadenti miſeratoꝛ do

minus manum ſuam ſupponit.cũ ſic col⸗

lidi eum non patitur et manum id eſt vir
tutem qua reſurgere et repugnare auden

ter pꝛoponit.per pem ſubminiſtrat ſiue

apponit.vires enim ſiuevirtutem hmði.

niſi animũvel animoſitatem ſiue audens

tia quam diximus hic intelligimus. Qð
enĩ dicit poeta. Inmerſos animos mens

generoſa capit. intelligendu eſt etiam q;
magna quundo noſtra defeciſſe hoc ẽ qñ

ſubcecidit et ſub eg pꝛoſtratus iacet.cunc

enim cum deficit Anmo plerũq; pꝛoſtra⸗

tus foꝛtius reſurgens hoſtem foꝛtiusvice
uerſa ſubicit et pꝛoſternit inſtar ꝓpugna

toꝛis aut pugilis qui ab aduerſario deiec

tus et ſub eo iacens foꝛtius repugnat.et

obniticur donec ipſum ſubiciat et ſuperi⸗
oꝛ eo fiat. Nos autem de hijs latiꝰ lo X

quemur inſequentibusvidelicetin tracta
tu de temptationibus et reſiſtẽcijs adidẽ
pertinet et illud. Si natura negat facit in⸗

dignatio verſum Indignatur enim plerũ

qʒ men aviri ſancti repulſum temptatioĩs
deiecta et a viabolo turpiter victaet inde

zibotionat
ndumind
Mat pbat
enebꝛsun
ſeices⸗
gibicbſn
gütephnaue
aaffechoni
difirinhorre
ſnennstbenn
uetionmi.
ſgapennnoß
caanſein
maener
Vodecpinit
Gurhoezevnn
oAonut
Mmiotßni
keniſtie
Pertongtoni
ndehen
ſonsegino⸗
Uagviguf
Pgüonakun
risgucn
igasde
ſengamit
bepe⸗
Npnen
Adhen
clnbire
Kämmnie
Zaluifne
ngez
lnet)
pelgen
rllnn
ncplrein
irge –
lngefndli

4

nlunſbozi

ikale t.r.
Nlik
4 10 K
Müeſſennnne⸗
elenea⸗,
Nen S
Nemnze
mänehan

Kisn

1

ingnoredun
ſenmni 0
irwant
Mend, vN
t mornnimii
irscnntet
us luchhin
mnarena N
Eilaininn
umipo
munamanun aen
eateugngſen
n ſverinmumn
nsbi nieiche⸗

ad foꝛtioꝛa manum extendens ad deunin
cendum in diabolumvehementius exar
deſcit.ꝓ hac dictũ ẽ yſaie.lviij.Oꝛietur in
tenebꝛis lux tua et tenebꝛe tue erunt ſicut
meridies.⁊ iob.xj.Quaſi meridianꝰ vul⸗

goꝛ tibi cõſurget ad veſperũ.⁊ cũ cõſum⸗

ptu te puraueris oꝛietur vt luc/fer Se
xia affectionũ ſpei expectatio eſt.ex q̃ ſolet

diffiniri ſpes expectatio futuroꝝ bonoꝝ ⁊
meritis ⁊ bona cõſciencia.de hac dicitur

ꝓuerbion. xvii. Femina gemma gratiſſi⸗

ma expectatio pᷣſtolantis. Et queſtionem
habet an ſit in vi appᷣhenſiua an in moti⸗
ua.et reuera vnomõ indubitata creduli⸗
tas de obtinẽdis futuris bonis eternis di
citur ſpes eoꝝ in vi appᷣhenſiua eſt ſicut fi
des Aliomõ iſta expectatio cõtraria eſt ti
moꝛi deſperationis.qua quis dampnati
onseterna ſibi imminere timet abſqʒ vlla
ſpe redemptionis veil liberationis. Et eſt
hmõi deſperatio expectatio future dapna
tionis excluſo om̃i adiutoꝛio miſcdie dei.
Hic ergo ẽ qui ſic videlicet expectat dam⸗
pnationẽ futurã. J omnino reuerſus ab
eternis gaudus ⁊ funiculis peccatoꝛũ ſuo
rũ ligatus die ac nocte trahi ſe videt ad ĩ⸗
fernale patibulũ ſiue incendiũ.Sic econ⸗
trario expectans expectatione ſpeividet ſe

conlinue deduci ad eterni regni ſoliũ. hic

dicit. Expectas expectaui dominũ et inten
dit mihi ⁊c. Hmoi expectatoꝛ dicit. Tenui
ſti manũ dexterã tuam⁊ in voluntate tua

Z eduxiſti me ꝑviam ſiue hmõi.Et tandem

cum gloꝛia ſuſcepiſti me ꝓpᷣter hanc dicit
Sãpiencie.x.Juſtũ deduxitſapiencia per
vias rectas et poſtmodũ oſtẽdit ei regnũ
dei viſione integra.et dedit illi ſciencia ſa⸗
ctoꝛu cõplete illuminationis. Hinc pᷣſtru⸗
it de qua dicitur in pſalmo Hecrecoꝛdat⸗
ſum et effudi ſupꝛa me animã Rea.quoni
am tranſibo p viam ſcijcet veritatis in lo
cum tabernaculi admi abilis vſq; ad do
mũ dei.Ego inquit hmõi animo expecta⸗
bo dominũ. ſicut mihi in pſalmo pᷣceptuʒ
e.Expecto eũ inq; vt ſponium adulteroꝛũ
ſcilicet vicioꝝ er demonũ amplexus reſpu
ens tanq; inquinamẽta execratio his. er⸗
pecto euʒ vt dñm ſeruus quado reuertat
a nuptis vt cũ venerit ⁊ pulſauerit ſiue ꝑp
moꝛtẽ ſiue ꝑ alia tribulationẽ.ſiue ꝑ inter⸗

nã viſitationẽ confeſtim aperiam ei.Expe

cto æum vt liberatoꝛẽ ac ſaluatoꝛẽ. Nolẽs
Dare manus hoſtibus:ſiue blandientib⸗

ſiue impugnãatibꝰ ſciens eũ ꝓpe eſſe.⁊ ad .

liberationẽ me feſtinare. Expecto eumvpꝛt
pontiſicẽ vel em meũ cũ ꝓceſſionali oc⸗

curſu et apparatu. Teſtino em̃ venientez

recepturavidere cũ lucernis ſen lampadi
bus ⁊ alijs. Expecto eũ vt regẽ militũ iaʒ
me remuneraturũ ⁊ me lanqʒ fidelem ac
ſtrennuũ militẽ ſuũ coꝛonaturũ. Expecto

em̃ regnũ decoꝛis et dyadema ſpei ð ma⸗

nu eiꝰ. ſicut legitur ſapiẽcie.ꝰ. Expecto
eum omnia alia ↄtempnes.ym mo vilipẽ
dens ⁊ abhoꝛrens.Expecto inqʒ eũ vt to⸗
tũ ⁊ ſolũ bonũ meũ.qð in futuro mihi re
ſeruat. Nihil em̃ habeo in pᷣſenti vel hre
poſſum quo cõtentus ſim. Quemadmo⸗
dũ dixiſſe quidã ſenex dicit parciuallo ga
lenſi ⁊ interrogatꝰ ab eo qui expectaret in

vig quadã ſedens.Expecto inqt totuʒ bo⸗

nũ meũ qð adhuc venturuʒ ẽ. Cogitauii
aũt ꝑciuallius intra ſe.ſi iſte ſenex ⁊ decre
pitus ⁊ in fine dierũ ſuoꝝ adhuc expectat
bonũ ſuũ qð totũ vt dicit venturũ ẽ.Qñ⸗
tomagis ego iuuẽculꝰſperare ⁊ expectare
poſſum bonũ mihi venturũ.⁊ qde vterqʒ
de bono tꝑali ſolũmodo intendebat.On

tofoꝛtius ergo de bono futuro eterno no

bis intendendũ eſt.vtvidetur iſta expecta
tio eſſe ipᷣa virtus longanimitatis. Sed a
longitudine animi qua ſuꝑatur⁊vincitur
tediũ longe expectatiõis dicit᷑ longanimi
tas.quida em̃ adeo bꝛeues animo ſuntvt
ſtatim ſibi fieri velint queq; a deo ſperãt.
Expecto dñm vindeimatoꝛevt vna nõdũ
matura Expecto dñm meſſoꝛẽvt meſſis qᷓ
qñ metenda ſum ipſe nouit. Expecto regẽ

meũ remuneratoꝛẽ meũ qui certamẽ me⸗

um iugiter intuetur. ⁊ quãdo plenevicero
ſicut no latebit eũ ſic differet coꝛonã meã.
Expecto vt ꝑcurrerim finẽ ſtadij mihi pꝛo
poſiti qð dũ ꝑcurrero.nõ ignoꝛabit deus
qꝛ tũc dabitmihilbꝛauiiodũ curſũ cõſũ
maui.nondũ totũ certamẽ bonũ certaui.
Adhuc reſtat mihi de certamine aliqd.et
de curſu ſimiliter ꝑficiendũ nõdũ ad apo
ſtolicã ꝑfectioneʒ ꝑueni.Ad quã pueniſſe
ſe dicit in.iiij.ij.ad Thymo.ira⁊ intole
rabilis om̃ino pᷣſumptio ſic feſtinare ad pᷣ
miũ.Cum expᷣſie dictuũ ſit in.vij. Job.quia

ſicut mercẽnarij ſic dies hominis ſuꝑ ter⸗

ram.Quare ſicut mercẽnario expectanda
ẽ merces donec opus cõſumauerit.Sic⁊
merces retributionis donec opus vłope
rationẽ vite eterne cõſumauerit. Sicut er
pᷣſſe legit᷑ in pſal.Exibit bomo ad op-ſuun
7 ad oꝑationẽ ſuã vſq; ad veſpergz. s

BSe

pter hmõi feſtiuos atqʒ ꝓptęx operarios
homines ſcriptũ ẽ eccłiaſti.x. ho die vene
ratur quis.et cras expetit odibilis erit hõ
hmõi. Feneramur ſiquidẽ dño qcqꝗd bo

ni fecerimus.quia ergo tempus ſolutõis
ipᷣe deus pᷣfixit. videlicet diẽ moꝛiis et die
iudicu.ſtultiſſimuũ ẽ ac ꝓcaciſſimum ante
tempus illud pꝛemumi debitum vel mer⸗
cedem expectare. vł in parte illa exemplo
aplico ſtulte innitẽdũ ẽ.Et ſi em cupiebat
diſſolui ⁊ eſſe cũ xpᷣo ſicut ißemet dicitip
mo ad phyup. Non tamen pᷣciſe hocvole

bat aut petebat a dño. Magis ergo faci⸗

endum ẽ quod Jacohus dicit in quinto.

Paciẽtes igit eſtote fratres vſq; ad aduẽ

tũ dñi.ecce agricola epectat pᷣcioſum fru

ctũ terre pacienter ferẽs donec recipiat tẽ
peraneũ et ſerotinũu Amplł.Lum quid
hic agimus non ſit pᷣparatio loci noſtri in
celo ⁊ non ſit niſi fabꝛicatio coꝛone noſtre

et non ſit niſi pᷣparatio hoſpicii noſtri ibi

dem.ſicut legitur eccleſiaſti.xvj.Ois miſe
ricoꝛdia faciens locũ vnicuiq; ᷣm meruũ
ipᷣius ⁊ ßm intellectũ peregrinationis illi⸗
Septima affectionũ ſpei iocũditas ẽ.
que vſualiter vocat᷑ gaudiũ ſpei ⁊ nõduʒ
rei. Sicut em̃ ex timoꝛe future dampnati
onis atq; deſperatione future g lonticati

onis oꝛitur triſticia incõ ſolabilis.ſic ð ſpe

eternoꝝ gaudioꝝ oꝛitur iſta iocũditas.et

de hac dicũtur om̃ia illa.Exultate iuſti in

domino.eęt quod dicit Apls in vltimo ad
ehyup. Baudeie in dño.et iten dico gau
dete et qð de gaudio ſpei hoc itelligat ap
paret ex eo quod ſtatim ſubiungit.Oomi
nus ꝓpe ẽ.Differt aũt illud gaudiũ ab eo
gaudio quo numeratur ſecundo loco in⸗
ter fructus ſpiritus.v.ad Gala thas.
NQuia gaudiũ illud ẽ ab ipᷣa pᷣſencia ĩ⸗
habitantis dei in coꝛde gaudentis. Illud
autem eſt ex ip̃a uturitõne gloꝛie ſanctis
repꝛomiſſe. Quare manifeſtũ eſt qꝛ illud
gaudiũ ẽ ſicut arra eterne mercedis⁊ ſicut

podoꝛatio future ſanitatis.⁊ poteſt intel⸗

ligi ꝓpter ipᷣm dictum illud. Guſtate et vi
deie quoniam ſuauis ẽ dñs. licetex alio
intellectu ꝑtineat ad donũ ſapiencie ꝓpt
hanc dicit Augꝰ.quia ſpes nos in aduer
ſis ridere facit.Et ꝓpter hoc inter miſtros

conceſſum ẽ intrare oꝛtũ voluptatis et oꝛ⸗

moꝛibus

Illud eſt cuius oꝛgana.Hoc ẽ cuius iubi⸗
lationes et tripudia nulla interdicit vłſu⸗

ſpendit aduerſitas. ꝓpter hoc dictũ ẽ. In

die mandauit dominus miſericoꝛdia ſuã

⁊ nocte aduerſitatis ſcilicet cantat ſubau

dis canticũ eius.ꝓpter hoc et dictum ẽil⸗
lud. Cantabiles erant mihi iuſtificatiões

tue in loco ꝑegrinationis mee. Inde eſt 2
illud iov. Deus qui dedit in nocte carmi⸗
na.ĩ nocle ſcilicet aduerſitatis. Hecẽ tym

paniſtria ſiue ioculatrix iocunditalis.con

tinue deducens et ꝑſequẽs electos velud
ſponſos ad celeſtes nupcias.⁊velut victo
res ad eterne vite coꝛonam. hmõi em̃ nõ
ſolent ad talia deduci abſq; tympanis et

tripudus Hic ẽ hynnitus de quo domin⸗

xxxviij.iob. Nunquid circũdabit collo eꝗ

hynnitum. de hoc ibidem dicitur. exultat
audacter:hic ẽ videlicet de quo diciũ ẽci

dem. Cum audierit buccins dicet vach G

interiectio gaudentis.

Sicut em̃ gau

dent equi et tripudiant atq; Rrepunt cu;ʒ

ſignũ ymminentis conflictꝰ audierint. ſic
et᷑ viri ſancti hmõi gaudio gaudent.cum
bellum ijbulationis aduerſum ſe cõſur⸗
gere cognouerint.hoc ẽ quod veritas dic
Luce.xxj. Hus autem fieri incipientibus.
leuate capita veſtra.vbi Bꝛegꝛ.exhylara⸗

te coꝛda. Quevtiq; eibylaratio ſeu gaudi

um ẽ deapp:opinquatione noſtre redem
plionis ſicut ibidem dicit. Sdaentes quo
niã ꝓpe eſt regnũ dei.Alio tamen modo

ptinet ad pacieuaciã verbum illud ſicut di
cemus in ſequẽntibus. Paciencia veroxvi

ro ac pfecto cibus ſuauiſſimusxibuldiio

e. et licet illud gaudiũ non ſi niſi odoꝛ re⸗
miſſimus et vmbꝛa ꝑ modica toꝛrẽtis vo⸗

luptatis quo potandi ſunt in regno celo⸗
rũ ſancti tamen magna refeclio e hic. ⁊ ſu
ture refecinis cauſio ſoꝛtis alʒ ſecuritas
Jam ergo pꝑcurrimus affectiones ſpei ſin
gulas licet bꝛeuitt ⁊ ꝑfunctoꝛie.
Oſt becigitur exequimur laudes
charitatis iuxta nominationes ſu
as et ptes ſeu ramos.Dicemꝰ er⸗
go in pᷣmis quia in vltimo.ij.ad Coꝝ.no
minantur tribus nominationibusvideli
cet Hꝛacia domini noſtri hieſu chꝛiſli. de
inde charitas dei:tercio cõmu nicatio ſpi

.

ri hieſu chꝛiſti.quia et per hm̃oi myſteni

vocamus hmõi gaudiũ ſalſariũ.Ipſi em̃ tus ſancti. et gracia quidem dominino
N

tũ deliciaruũ ſcilicet paradiſum celeſtem ⁊
inde afferre odoꝛes ad dulc oꝛandãa ⁊ co.

m ſpecialiter ꝓfeſſus ẽ in xiiij. iohannis

dicens.hoc ẽ pᷣceptum meuvt diligalis in

W

dienda amaritudinem aduerſoꝝ nroiu ʒ o uicema ex ea atq; ꝑ eam diſcipulos ſuos

Krä

oſarr
hoccogne
giisſidl
Alemi
ſeneld
Nlecion
amnponat
niamche
jadeppe
n ſu
A0ilan
icenbehe
unſenenß
ncit uno

Arügluti
ſſsgecadian
Nboniuen
znd
iil ſaein
Mefalonn
ns unde
lledeſeune
ninefi
ridn
Undnn
Meini
Gdude
ficnane
lorendil
od fo⸗
leſtura
Debluia
Colehne
Huanen

ewrn

lsn
D
nnsholde
ſeniberge

—
☛ =

bes

n id
ngr
Monn

. 436 T .
or RE

Nnnscoi

4** “
uontsecHX⅓⅛.
3

AAN
nt Dotectee
4 mhb NKeben

tn di⸗
ugN

id Aoume

bes duundhen

.
NNAENa*.
—–— G

l

Mintd

N
. ambin
Al N NW
HHõ .
ℳ*

agnoſci voluit. in. riij eiuſdem dicens.In
hoc cognoſcent homines qꝛ diſcipulimei
eritis ſi dilectionẽ adinuicem habueriiis

Et illam in ſeio maximã echibuit Sicut
ipemet dicit in Johan.xv. Maioꝛem hac
Dilectionẽ nemo habet q; vt animam ſu

am ponat quis pꝛo amicis ſuis.vnde ⁊ ni
miam charitatem vocat eam apoſtol in
ij. ad epheſ. Pꝛopter nimia inqʒ charita
tem ſua qua dilexit nos ꝙ ꝓpter hoc gra
cia dicit᷑ dũi noſtri hieſu xpᷣi.iqꝛ talis ac ta
ta gratis ab eodem nobis impenſa ẽ? ꝑ
illam ſemeripᷣm ipe nobis et ꝓ nobis im
ndit. In nobis vero ipſa charitas ꝗͥ de
m et que ppter ipᷣm diligenda ſunt ꝓut
dignu et iuſtũ ẽ diligimuslribus de cau⸗
ſis gracia dicitur. Paimum quia gratuita
dei bonitate vt donuũ eiuſdem eximiu no
bis tribuif. Scõm quod gratos nos deo

eflicit. LCerciuʒ quia gratis et tanꝗq; vono

nos facit omnia facere.de pᷣmo Auguſti⸗
nus. Inter dona dei nullũ ẽ maius chari
tate. de ſecundo idem Sola charitas diſ⸗
cernit inter filios regni ⁊ filios tenebꝛarũ
et iterũ.Charitas ẽ fons ꝓpᷣus bonoꝛum

cui non cõmunicat aut alienuæde tercio
Aplus in. ix. pᷣme ad coꝛnthio. Unuſquiſ
qʒ ꝓut deſtinauit in coꝛde ſuo ⁊ nõ ex tri-

ſticia aut ex neceſſitate hylarem enim da⸗

toꝛem diligit deus. Cerium enim eſt quia

quod nõ gratis fit ex triſticia ſit aut ex ne⸗
ceſſitate quia neceſſitas intelligitur vt iaʒ
debitũ aut cupiditas aut timoꝛ. Ex hac er

go dicebat apoſtolus in v. pᷣme ad eon.

Bra dei ſum id quod ſum.et gracia eius

in me vacua non fuit. Oꝛ enim vonus et
ſanctus erat ꝙ apoſtolus ꝙ deo placit⸗

fuit et acceptus.Et iterum ꝙ bona⁊ bene

operans ſoli deo gracie tribuebat.vexiſſi

me dicit hec gracia ꝑ me gratzs e et acce⸗

ptus deo quicunq; ei placet per me grata

ſunt ei et accepta omma oꝑa ſanctoꝛum.

Ane me nullũ eoꝛum eidem placet. ſine

me non ſeruitur ipſiquia nec ſeruitiũ nec

obſequiũ dei dicendum ẽ quod eidẽ non
placet. Ad alias etiam virtutes omeslau⸗

denter dicit ꝓpter me grate eſtis omnes.
et grata om̃ia opa noſtra. Sine me nihil
gracie habetis in conſpectu dei. nec min
cum ego gracia ſimiſi meũ ẽ gratificare et

nos ⁊ oꝑa nr̃a. Lu enim o iuſticia reddis

debitum quod exigeris. Tu timoꝛ reddis

incõmodum quod libi imminet. tu ſpes
emis cõmodũ quod obtinere tendis.Tu

cxlix

R

caſtitas vereris offẽdere ſponſumvel ab

hominaris:des et ſpurcicias luxurie.et

ita de alus. Ego liberaliier omnia facio.
egoſtotum recipio a datoꝛe bonoꝝ et to⸗
tum ei redono Quicquid enim gratis im
penditur donum ẽ. Et ꝓpter hoc ſicut do

no ſic mihi debetur redonatio.et ſicut tri⸗

buo ſic mibi debetur retributio coerelati⸗
ne em̃ dicũtur hec. Quia ergo apud nos
nihil donatõisvel retributionis ſʒ apud

me ſolam. mihi ſoli debetur donatioꝛ re
tributio in pᷣmis et ꝑ ſe. Si quid auteʒ in

de nobis ꝓuenit vł ꝓuenturum ẽ. ꝓpter
me eſt. Ego labem ſymomiace pꝛauita
tis a me et meis totaliter abijtio et exclu⸗
do. Ubi enim ego non ſum aliquis adit⸗
ei patet. Ubi autẽ ego ſum longe eſt ipſe
Etiam ſpiritus ſancius ꝓpter hanc puri⸗

tatem donationis et ſinceritatem libera⸗

litatis nomen ſuum mihi ↄmunicat/IJpᷣe
enim eſt gracia in pᷣmis et maxime et exil
lo ego gracia nominoꝛ.Ego enim ꝓpᷣum
ſignaculum ipᷣius ſum et ꝓpꝛia impꝛeſſio
er ſi fas eſt inter ip̃ᷣm et aliquod de donis
eius ſimilitudinem cogitare.Ego ſuʒ que

ei maxrime aſſimiloꝛ⁊ quod comunicalio
nominationum ſuaꝝ expᷣſſe iudicat. Ipe

enim vocatur et gracia et donũ et amoꝛ⁊
cha ritas. Sic et ego licet incomꝑabiliter
diſtanti ſimilitudine. Launges vo ißi⸗
us in eo ꝙ charitas ẽ ex tribus cauſis ſũt.
ꝓpter quas ⁊ charitas nominat. Pꝛimo

„

enim quia ea ſiue ꝑ eaʒ deus carus habe

tur. Unde et vulgari gallicano chercer re

ctiſſime nominatur. Secundo q ꝑ eã noſ

ipᷣos caros habemus.Lercio quia et ꝓvi
mos ſimiliter ꝑ eam caros habemus. Et
pᷣmum quidem dicitur charitas quia ſinę
me non ſolum vilis ſed et viliſſimus etis
deus eſſet. Ubi eĩ ego nõ ſum ꝓ qntũcũ⸗
qʒ vili deus deſeritur. Quid enim vilius
momẽtaneo lenociniotarnalis volupta
tis et tamen vbi ego non ſum ꝓ illo de⸗
deſeritur. Sed ⁊ luto diuiciarʒ tempoꝛa⸗
lium quid vilius.et tamen auarus ꝓ illo

deum deſerit vilitatem autẽ ſuam ⁊c. Re⸗
nera diuicie omnes pedibꝰ noſtris natu⸗

raliter calcande vymmo cõculcande ⁊ ſup

ponende ſunt. conculcande inq; pedibꝰ

coꝛpoꝛis.quato ergo foꝛtius pedibus coꝛ
dis. Has enim ſi eleuare ſuꝑ pedes nr̃os
voluerimus toto pondere obmittunt.et
vt ſint in iufimo qᷓ poſſunt virtute coꝛrum
puntur. In infimũ aũt locus ẽ conculcati
3 iij

umelijs.

Be

onis. Sicet pompatici homines atq; va

niſſimi? pꝛo vento modico Manis gioꝛie

deũuũ deſerunquo vento inde nihilvilius
ſicut deo nihil ẽ pᷣcioſius vel eque pᷣcioſũ.

Attende autem/quia non habet rẽ ali
qua caram quisqui eam daret vel dimit
teret ꝓ equiualeuliquia nec deũ carũ hʒ
qui eum daret vel qui dimitteret ꝓ equi
ualenti ſi poſſet illi equiualens inueniri.

Aumplia· Qñto minꝰ valet deoſid ꝓ
quo deus deſeriturtanto deus ab hmoi

deſertoꝛe vilioꝛ habeturiquia ergo omne
aliud a deo incõꝑabiliter minus valet in

compꝑabiliter deuvilem habet/ qui ꝓ quo

cunq; alio illuũ dimittit. Manifeſtũ ergo

quia in infinitũvilis deus vbi ego nõ ſuʒ

dicit charita s. Amplius. Qnto minꝰ

eo eſt id ꝓ quo ipᷣe deſeriturſtanto maioꝛ

ei contumelia irrogatur. Quociens ergo
ꝓ quocunqʒ; alio deſeritur infinita ei cõ⸗

tumelia irrogatur. Ubi autem ego ſuz di

cit charitas in tuto ẽ ab omnibꝰ hmõi cõ
Amplius. Ubiego noõ ſum
mus et ſtercoꝛa viliſſima ꝑ cupiditatem
auide et ſtudioſe colliguntur.deus auteʒ
omino negligitur nec curatur. vbi autem
ego ſum ipe ſolum eligiturdiligitunom̃i⸗
buſq; pᷣponitur et omnia alia ꝓpter ĩᷣm

„

dimittuntur. Sicut erpᷣſſie legitur Cantic.
viij.ſi dederit homo omnẽ ſubſtanciã do

mus ſue ꝓ dilectione quaſi nihil deſpici⸗
et eam ſcilicet ſubſtanciã Ego ergo ſuʒ di

al charitas que deo ſeruo valoꝛem ſuuz.
ſine me em̃ nullus habetur pꝛeci vl valo

ris. Ego ſola nouiſ ſola notũ facio qntũ
valeat et qᷓntũ ſuꝑ omnia valea /q abſqʒ
vlla compꝑatione de me dicit Johannes
euangeliſta in.ii.pꝛime. Quia ſi quis dili

Zitl mundũ non ẽ charitas patris in eotet
hoc quoniam qui diligunt mundũ indu⸗-

bitanxer magni ctimant mundum. qua⸗

moꝛibus

nec eſtimationẽ habet nec pꝛeciũ ad illuʒ.
ꝓpter hoc quicquid a me expectatinimi⸗
cus vel extoꝛqueunt ipᷣm vt mihi pcioſiſſi⸗
mũ atq; chariſſimuʒ retineo nihil minus
me habere reputant vel eo retento atʒ ſer
uato me penitus pdidiſſe. Ipſe eſt pᷣcioſa
margarita qua inuenta pᷣ gaudio vendi⸗

di id ẽ contempſi omnia.ſicut ipemet dici

Mathei.xiij. Ipe ẽ mihi theʒaurus abſcõ⸗

ditus in agro ſancte connerſationis. ſiur

in eodem eiuſdem legitur. Omnia mibi

vilent ꝓpter ipᷣm. ſolus ipſe mihipᷣcioſus
ẽ ſcoõm id quod caros nobis noſipos effſi

cit. Laudes eius iſte ſunt Pꝛima laus ei⸗

qua dicit.quia ſoli poſſeſſoꝛes mei pcio⸗

ſi ſunt et mundo atq; dyabolo inuendibi

les ſunt ymmo ⁊ immercahiles. De alijs

ecxm̃ pꝛouerbioꝝ. x. Coꝛ impioꝛum nihileſt

PHocẽ quonia ꝙ nihilo ſe dat.Auauaei
cupiens pecunia ⁊ non obᷣtinens coꝛ fuuʒ

Dedit ꝓ nihilo hoc eſt quoniã ꝓ pecunia

quã cõcupiuit dũ eam nõ recepii.Sic⁊ lu

xurioſus dum voluptatem carnis cõcupi

—

ſcit.et ideo eam non aſſequitur quia non

va let.coꝛ ſuũ ſimiliter ꝓ nihilo dat.et ad

hunc molũ ſe habet de alis. Uana iſta

cupientibus ⁊ non obtinentibꝰ quia coꝛ⸗

da eoꝛũ ꝓ nullo habet dyabolus nõ au
tem aliquid poſieſſoꝛũ meoꝛũ dicit chari⸗

tas taxare dyabolus.quia non habet qð
offerre audeat.quemadmoduʒ enim ſi ꝓ

maſſa auri vel ꝓ magno p̃dlaro atq; ma
gniſico regno feſtuca quis offerat. haben

I maſſam illas: auream vel regnũ cuʒ in
dignatione ab eo repeilitur. In erdũ mũt

et percutitur qui tam vilia ꝓ tam pcioſis

offert quaſi contumelia irrogauerit. ſic ipi

licet vel vo

re non diligunt Rũ dilectione que chari⸗

tas ẽ Si em chanitas dei eſſet in eo vilitas

munddi eſſet in eodem hoc ẽ cõtemptmũ

di. nõ em̃ ſeſe cõpaciuntur charitas dei 7
amoꝛ mundi ſicut dicit Jacobꝰ.iiij. Qui⸗
cunq; voluerit amicus eſſe ſeculi huiꝰ ini

ad hunc modũ de alis. Interdũ autem?

micus dei cõſtituitur. Iſti ſunt qui non ſe

parant pᷣcioſum a vili.etideo ceci eſtima⸗
loes ſunt ac deceptiſſimi mercatoꝛes pꝛo

Prier me dictũ ẽ dei charitas Hieremie.xv

C.

—

um eris. Ego aũt ſum qu e ſeparo pᷣcioſuʒ

Heũ g vili hoc eſt a quocunq; alio. Quod

faciunt dyabolo. In ipſa em ſuggeſtione

temptationis dyabolus offert coꝛda eius

quoniq temptat aliquod tempo aſe vide
oluptatem vel pecunia vlaligd
aliud qua oblatiose ſeu ſuggeſtionẽ.qui

ſeipᷣm carũ habet cum indignatiõe repel

lit. Sicut ſecit petrꝰ oblatiõi ſymonis ma
gi. Pecunia tua tecũ ſit in ꝑditionem.etiã

iraſcũti ⁊ ↄtumeliam ei reddũt ꝓ hmõi

vilificatione ſua eiſpuunt in faciẽ eius.et
ſic clamant ei phy.de omni eo qð offers⁊

quod habes.quẽadmo dũ ſi regina indi⸗

: 41 ta ſollicitaretur de iurpitudine a Sarus⸗
Si ſepaueris pcioſum a vili quaſi os me 4

viliſſimo ſi ſeibam caram ac pᷣſtoſam ha⸗
beret nõ ſolũ cũ indignatiõe ipᷣm repelle

ret ſed en grauuer toꝛqueri faceret. Sicet

Molof
ſumnaone
ltoremube
Oleluretin
loguen
Utatonein
nmaguſt
Parmunſe
ſaciden
Gornte
lzeſepen
Cilſtne
Dreñn
ſhuleront
llgeig
nbin
Nelio ſa
ithonpne
ubiſhne
bolemie
fnepnene
(odlenl
Isnnauie
liiſtben
Wepndue
Ronc
N
RKdlo⸗
ianepo
enpent
bert
deboe⸗
lnplüe
beihnen
lnhmnri
lichean
Mnoitn
gſlis
Nupeypnen
hos n
krnden
Dabalngofe
Menned
lseſtct de
Wonesnot
fus e
unlsgutl
loheigsn
fumefeo
insune
lh
funcn
eheg

A
ul n
n miz
H

ennt
uäſe e⸗
onnis iai
NaK
elen ms
ummenmis )
1RNNN.
uae
nDoNNEE
bobaba
enacNci
uilisofgl!

miram plegi

vepeltu Jn
Iunciad dun

4

—

Se

Gwi

. eſu e⸗Si chꝛiſtus ꝓ nobis poſui qanimã

dyabolo faciendu ẽ. toꝛqt aũt dyabolus

ira magna ⁊ indignatione cũ viliter repel

litur erubeſcens ⁊ dolens ſe viciũ eſſeoꝛ
guetur etiã ſpiritualiter cũ videns aliquẽ
ſe toꝛquentẽ ꝓ eo ꝙ ſuggeſtionẽ eiꝰ ſine

taxatione in ſeipo ſuſtinuit.Et indubitan

ter magn ſibi cotumelia facit.qui tam vi
iiter tarari ſe videt et inde vehemẽter nõ
iraſcit dyabolo ſit taxante nõ lõge a mer

cato vt vulgo dicit᷑.hoc ẽ multũ ꝓpinqui
us eſle venditioni ſuipᷣius.quivel ad pun
ctũ ſuſtinet ſe ſic taxari.De hoc ſalomon.
ꝓuerb.vj. Pꝛeciũ ſcoꝛti vixvnius panis ẽ
mulier ant pᷣcioſam vitam viri capit.dicit

vnuſquiſq; poſſeſſoꝛ meꝰ.merito mihi ca

rus ſum. qui tato pᷣcio emptũ ab ipᷣo deo
me ſcio. ſicut dicit Apls in.vj.pᷣme ad Co

rinth .empti eſtis pᷣcio magno Et pe.in pᷣ⸗

ma pꝛi Non coꝛruptibilibꝰauro et argen

Io redempti eſtis de vana veſtra cõuerſa
tione paterne traditionis. Credo auguſti
no dicenti ⁊ conſulenti mihi. Ne tibi vile
ſcas inquit appende te ex pᷣcio quod ꝓ te

datũ ẽ ſubaudis ipe deus qui me creauit

tunc pꝛecium ꝓ me dedit. Si quis minus

offerat q; ĩjm deũ qui dignaiuᷣs ẽ eſſe pᷣci
um meũ nõ ipᷣm audeo ymmo nec audi⸗

re volo.O ſi quis alius tĩ offerret vłoſ⸗

ferre poſſet velleʒ enim ꝓ tamo dari. Si
em venalis eſſem ꝓ minoꝛi me habere de
beret ipſe cui totũ debeo qᷓ; quicũq; aliꝰ.
de hoc Auguſtinꝰ Abſit vt poſtq; ſcio me
emptũ eſſe ſanguine xpᷣime vlterius exhi⸗

besã venalem. Huic ergo'charitali vilitas
contraria ẽ. de qua Hieremie.ij. Om̃ vi⸗

lis facta es nimis iterans vias tuas.ſicut
enim carũ ⁊ vile contraria ſunt ſic caritas

et vilitas. Ex his igitur laudibus cha
ritatis apparent ſugillationęs et vitupia
ilitatis. cioſos nos
efficit ⁊ caros nobis vyt nihil nobis quoed
Ddyabolus offerat pf amus aut etiam cõ
paremus. Sic vilitas nos nobis adeo vi
les efficit. vt omnia que dyabolus pꝑ ſug⸗

vilitatis. Sicut em̃ charita:

geſtiones nobis offert magna aut pcioſa

reputemus et quodlibet eoꝛum nobis p

feramus aut ſaltem conferamos Ter

nobis caros:⁊ ita vt carioꝛes habeamus

eos coꝛpoꝛibus noſtris non ſolum rebꝰ.

ſicut dicit Johannes in.iiij.pᷣme Canoni⸗

cl

ſuom:et noꝗs debem⸗ ꝓ fratrib animas

ponere:de Poc Begoꝛius.Qui nõ dat ꝓ
fratribus pecuniam ſuam quomodo da
turus eſt ꝓ illis animam ſuam.id ẽ vitaʒ
De hoc Auguſtinꝰ Multi plus dolent de

moꝛte paſſenis vnius dummodo paſſer il

le ſit pulhcer atʒ carnoſus q; de moꝛtevni

us hominis. Cari autem ꝓximi habendi

ſunt ſpiritualiter non carnaliter qua puer

ſitate multi laboꝛant qui cum fratres coꝛ⸗
poꝛaliter inſirmantur vel aliud quod ᷣm

eoꝛpus incõmodi paciuntur pene incon⸗
ſolabiliter dolent et lugent ſuper eos.Cũ

autem ſpirilualiter affiguntur. videlicet
cum ardent ira vel odio vel libidine.ꝗ ar

doꝛes ſunt omni ardoꝛe febꝛili pernitioſt

oꝛes.nihil vel pene nihil paciuntur ſuper
huiuſmo di afflictionibus eoꝛum. vulne⸗
ra peccatoꝛum et ipßam moꝛtem animarũ
vnro ac pene inſenſibili coꝛde audiunt ðᷣ
pꝛolimis. Clulnera copoꝛum et moꝛtem
gut egritudines quaſcunqʒ cum doloꝛe ⁊?
lInctu miſerabili andiunt. Plangentes et

lachꝛimantes gementes et rugientes. Dʒ

et ſi foꝛte amicus aſinam perdiderit con⸗
dolet vehementer. Si autem animaʒ nee
curatur euidẽter.ſicut dicit beatus Bern⸗
hardus. Aſina perditur et tot habet perꝗ
ſitoꝛes:anima perditur et vix eſt qui reco⸗
giltet et vt ad vnum dicamꝰ. vere nihil vi
lins eſt apud aliquos animabꝰ pꝛoximo

rum licet magni et ſpiritales habeantur.

Om rarus eſt qui animam p:oximi ſui pᷣ
cio biblie ſue redimeret qui illaʒ daret vt
illam a peccato mo:tali liberaret. Ei ſicut

ſupꝛa diximus ipᷣa ſtercoꝛa litteralia ꝑ pla
teas ſparſa tot habent ſtudioſiſſimos at⸗

q; auidiſſimos collectoꝛes. Animevᷣovul

neribus peccatoꝛum pꝛoſtrate ⁊ pene vbi
q; latentes pauciſſimos habent qui curet

Sic ceciderit nummuoymmo ſi obulꝰ in
via. fere tot habet reuelatoꝛes quot pꝛete
reuntes. Sic ceciderit anima in via moꝛũ

negligitur vt ſtercus.et quod deterius eſt

coniemptu et aſpernatione ſpiritualiter
conculcatur. Sicut dicit Pſalmiſta. Po⸗
eram nes eos vt ſtercus terre. ⁊ hieremie nono
cio charitas nobis p?oximos efficit caros
vt fratres et ſocios ⁊ hec affectio facit eos

Et cadet moꝛticinium hominis quaſi ſter
cus ⁊c. Uere autem vel ſaltem non ſterco
ribꝰ vilioꝛes aie haberẽt᷑ Si viderimꝰ fra

trem infirmantem coꝛporaliter.Et eibum

coꝛporalem ſumere non valentem mile⸗

rabiliter dolemus ſuper eum vtdicmus

ii)

K

De

Ecce iam duo vel tres ſunt dięs poſtqʒ ci
bũ nõ accepit.Ecce de cibo ſpłlali ſi ꝑ an⸗
num non acceperit. raruseſt qui doleat.
Quid eſt o miſer coꝛpꝰhumanũ niſi equꝰ
vel aſinus ipᷣius ſpiritus et quid ſpiritꝰni
ſi ſeſſo: et rectoꝛ coꝛpoꝛis aſino vel equo il

lo ↄpateris ſeſſoꝛem atq; rectoꝛem omni
no negligis. Quid ẽ quero vulnus in coꝛꝛ

poꝛe niſi foꝛamen in veſte Sicut dicit Ju
das in epiſtola ſua. Carnis maculataʒ tu

nicam.⁊ apoſtolus in.vj.ij.ad Coꝝ. non

enim querimus expoliari ſed ſuperueſti⸗
ri. Ueſti compateris doloꝛi pene inconſo
labili.veſti inq; fraterne ⁊ ipᷣm fratremve
ſtitum non curas. Amplius. Quid eſt
ꝓulnus in coꝛpoꝛe niſi rima vlł fiſſura in ta

bernaculo coꝛpus enim non eſt niſi taber

naculum militantis in eo ſpiritꝰ.ſicut do
cet petrus in.v.ij. Scio ꝙvelox ẽ taberna
culi mei depoſitio ⁊c. Quid ẽ moꝛs coꝛpo

raliter niſi ruina tabernaculi iſtius. Quã

ta igitur demencia ẽ tantopere curare rui
nam vel fiſſuram in tabernaculo hmõi.⁊
inbhabitatoꝛem atq; militantem in eo.nõ
attendere caſum equi et hmõi ruinam ta
bernaculi mirabiliter expaueſcis et ruinã
equitis atq; inhabitantis penitus negli⸗
gis. Wanikeſtum ergo eſt ex hüs quia
hmõi homines nõ fratres reuera diligũt
ſed fratrum equos aut aſinos veſtes ⁊ ta

bernacula ſicut diximus quod inde appa

ret quod per ſe eſt poſito ponitur.quo re⸗
moto remouetur. Poſito autem hijs ſcili
cet equo vł aſinoveſte ſeu tunica taberna

culo coꝛpoꝛis ponitur hmòi dilectio.et re

motis remouelur moꝛte enim coꝛpoꝛis ex
tinguitur ab hijs tranſeuntibꝰ euaneſcit.
Unde vulgo dicitur ꝙ moꝛtuus amicum
nõ habet.dicit ergo fraterna charitas nõ
in humana ſum vt fratruʒ coꝛpoꝛa vłode
rimvel non curemoed oꝛdinata ſum vt in
Hſmis animas ipᷣoꝛum diligam ⁊ maxime
Secundo coꝛpoꝛa. Cercio coꝛpalia queq;

bona ipᷣoꝛum Nullum enim in bonis fra

ternis inamatum ppᷣtereo.ſed que vilia et
vilipendenda ſunt cara non habeo. ſicut

que pᷣcioſa ſunt etcara habenda non vili

pendo.Ego iuſtiſſima etveriſſima eſtima
trix pᷣcioſarum et viliumet maxime homi
num qui non aliud foꝛũ vel pᷣeium eis im
pono qʒ; deus. Non enim ppter hoc mi⸗
nus deſerendi ſunt qᷓʒ ipſe ſit. Non enim
deſerendus vel dimitendus eſt primus
niſi cum eius ſocietas aut contubernium

moꝛibus

deũ nobis auferret ſicũt multis infirmis
accidit qui maloꝛũ contubernio facile cor
rumpuntur.ibi ꝓculdubio recedenduʒ in
firmis ab hominibus hmòi interduʒ ſci⸗
licet charitatis officia illis ſubt tahenda.

Quemadmodum ſi ſacerdos iuuenis re⸗

quiratur vt audiat confeſſionem iuuencu
le in cuius cõcupiſcencia ardet poteſt ſub
trahere ſe etrelin quere eam alij confeſſo
ri ꝓpter periculum ꝓpᷣum.et hoc ne amit
tat deum. Sunt etalij caſus in quibus
eti am officia charitatis ſubtrahẽda ſunt

ꝓximis ꝓpter ſimilia pericula. Sicut xps

poſuit animam ſuam ꝓ fratribus vt ipſe
met dicit Johannis. x. Sic indico facien⸗

dum eſſe et ſic etiam ſieri facio.charioꝛes

enim effectio ꝓximos alijs et ſibinuicẽ ãʒ
anime id ẽ vite eoꝛum.ſicut dicit Apoſto⸗

lus de ſeipᷣo in.xiij.ij.ad Coꝝ.Ego autepi

libentiſlime impendo et ſuper impendar
ego ipᷣe ꝓ animabus veſtris. Dicitur
autẽ charitas dei virtus iſta et gracia. vel
gquia dei donum eſt vel quia ea carus ba
betur deus. Tercia nominatio eius?
qua communicatio ſancti ſpiritus nomi⸗
natur nomſolum quia ea cõmunicat᷑ ipᷣe
ſpiritus ſancus ab eis qui de eo cõmuni
ler viuunt. Sed quia omnia. hocẽ bona
et mala ſpiritualia et temꝑalia.cõmunia
ſunt illis.Oe quibus ẽ ſicut legit᷑ Actuum

rxiiij.Erant illis vmnia communia. Hecẽ

communio ⁊ ſocietas.de qua Johannis
Hmo pᷣme canonice ſue.Et vos ſocietateʒ
habeatis nobiſtum et ſocietas veſtra ſit
cum patre et filio eius hieſu chꝛiſto. Ami
quum ꝓuerbium ſocratis. Amicoꝛuʒ om
nia communia. Unde cum quidam pau⸗
per diceretur coꝛam eo amicus cuiuſdam
diuitis. LCur ergo iſte pauper:ille diues.
Amicus augm non ẽ qui particeps foꝛtu
ne non ẽ. Ueriſſime ergo dicit habẽs iſta
graciam commnnintionis. WMea omnia
ſunt magna deifoꝛmia. In omnibus dei
nundinis omnes negociatoꝛes mihi lu⸗
crantur: hoceſt quoniam particeps ſum

omnium illoꝛum et ſocius. Sicut dixit da
uid de ſepᷣo. Particeps ego ſum omniuʒ

timentium te et cuſtodientium mandata
tua. Nemo enim oubitat de ſocijs nego⸗
ciatoꝛibus quin quilibet eoꝛum et omni⸗
bus negocietur et ſingulis et econtra. Et
quin omnibus et ſingulis lu cret ⁊ ꝑdat.

bhoc ẽ lucrũ cõmunẽe om̃ibus et ſingulis
⁊7 detrimentũ quod vulgo dicitur perdo.
£

O

Tolag
gteeſt
ſperabol
gieelt re
Piueren
Nvinpar
lue .
ſiidum
diuesſec
Gaatore
Ddelte
Ktaumybi
ell Mo⸗
P makfun
Ouotbons
Uouninn
loſan
licuste⸗
nauan⸗
boncperann
Cinoperun
Gnaucope.
Umipunec
fGacaia
nidsadon
Gndome
Aſeniriu
Nwokort
ſunndi
inns
hictete
ſucee
Wropent
Midhe
hltunn
mnchn⸗
pſctai
nnſlnt⸗
gonn

alneiſone

danennne
dueſſinni
W
nindioſetei
ntopont
füimgn
ilginge
önnonr
Uannhean 0
W

Umüni

enen

siin
lſuie,
Orſeſenne
Man
eeni
1en
naalictigt

anu

mn hfnig,,
ns. die

ninen

ih
ii
e
nsilzage
nlaudi
mutanmnile
—
desmident
ommis. ottn

ch

Tota autem vita ſanctoꝛum que vita

gracie eſt. negocianio ẽ ſicut docet veritas

in parabolis euangelitis.mathei xiii. Si
mile eſt regnum celoꝛu homini negocia⸗
toꝛi querenti bonas margaritas. eiuſdẽ
xxv.in parabola de talentis. Similiter er
Luce. xix.vbi expꝛeſſe dicitur. Negocia⸗

mini dum venio. Merito ergo non ſolũ

Diues ſed ditiſſima ſuʒ. que tot habeo ne

gociatoꝛes mibi tot et tanta lucrantes.
Videlicet pᷣelaras diuicias graciex gloꝛie
ſtatimvbivideo bonam palmata alicui fi
eri. dico pariem ibi habeamvt vulgo diei
tur et ſtatim efficioꝛ particeps lucri ulius.
Quot bona vel video vel audio fieri.tot
bona mercata. ſiue tot bonas palmatas
audio vel video fieri Omni bonoem ope
re quiſquis ẽ oꝑatur. Mercatur regnuʒ ce
lqgum quicunq; ſũi et quodcũq; ſunt qui
bona operantur et oꝑaru mei ſunt. Oim
enim operum illoꝛum ego particeps ſum
cum audio pulſare ad matutinale ſeruici
um ĩ vna eccleſia. Hꝛacias ago deo ⁊ glo

rioꝛ quia illa hoꝛa ſcio ſurgere operanios

meos ad operandum mihi hoc ẽ ad ara⸗
dum vomere diſcipline coꝛda e coꝛꝑa ſua
ad ſeminadum et ipas dei laudes ⁊ ipas
deuotionis lachꝛimas. Semina eniʒ nra
ſunt vt dicit Auguſtinꝰ. quicquid boni fe
cerimus. Similiter 2 ad ediſicandum mi
bi celeſte palacium ſcio eoſdem oꝑarios

ſurgere. O mni enim bono opere ediſica

tur opanti.⁊ ei ꝓ quo ipᷣm opus fit domꝰ
non manufacta in celis Cum audio pul⸗
ſari in alia eccleſia:et ſimiliter de omnibꝰ
in quibus pulſationes fieri audio.nNec ſo
lumodo de hijs eſt gandium meũ ⁊ glo⸗
riatio.ſed etiã de omnibus illis quos ad
bona facienda ſurgere illa hoꝛa credo.
Quicũq; oꝛant deum quiq audant ad⸗
uocati mei ſunt cauſam enim meam apð

deum agunt:oꝛatio abus enim cõmuni⸗

bus pſalmodijscantionibus lectionibus
non ſolum cauſa tocius eccleſie agitur co
ram deo:ſed etiam ſinguloꝛum fidelium:
quanta ergo mibi fiducia eſſe debʒ quod
feliciter agatur cauſa mea quasot ⁊ tanti
aduocati tanq; gracioſi allegat coꝛ deo.
Quis ergo poteſt equalitervel ſimilit glo
riari mihi:cui tot et tanti:lanqʒ diuites at
qʒ pꝛudẽtes negociatoꝛes mercat᷑.ymmo
lucrat᷑ tota tãta opari omi genere bonoꝝ
open opant᷑ cuiꝰcauſa tot ⁊ tati aduocati

allegat? vt paucj mag mira de lapidibꝰ

meis dicã ꝙ bone lachꝛime ex oculis ſan
ctoꝛum ꝓfliunt ſuper peccata mea deflu⸗
unt:vt eoꝛũ ardoꝛes extinguantvt ſoꝛdes
eoꝛum diluant ſuper coꝛ meum cadunt vt
illud cõpluant irrigent et fecundent. quot
cilicia vel alie aſpereveſtes coꝛpoꝛa ſctõoꝝ·

grmat coꝛdi meo ſe affectantvt eis abſter

gant rubiginem. vt illud eliment atʒ ſplẽ⸗
dificent. quot vel fuſtes vel virge vel fla⸗

gella coꝛpoꝛa ſanctoꝛum vbicunq; terras⸗

2

rum percuciunt peccata mea fuſtigãt ⁊ co
terunt. Quot elemoſyne de manibus ſan
ccoꝛum exeũt tot lapides in boſtes meos
iaciuntur ad lapidandum eos. Quot ma
nus ſanctoꝛũ ad erogandũ aliquid pau⸗
peribus extendunt.tot manibus implenf᷑
celeſtes theſauri mei. Manus enim pau
perum vt dicit Auguſtinꝰ chꝛiſto ſunt ga⸗
zophilacium. Quotq; a quibuſcũq; ſan⸗
ctis ipᷣo dimittuntur vel contempnunt
in celo mihi reponuntur theʒauri. OQ?
ſi dixerit quis ꝙ iſta comunicatio vel ſoci
etas eque vel plꝰ dampnoſa eſt q; fructu
oſa. Quia et ſi multi de ſocijs lucrant᷑ ant
bene operentur bona. Sunt et ali innue
rabiles qui om̃ ia perdunt et diſſipant.cõ
munis autem perditio ẽ ⁊ diſſipatio.ſicut
et cõmune lucrum. quare maioꝛ perditio
et diſſipatio tua q; lucrum. cum plures el
foꝛtioꝛes habeas perditoꝛes et diſſipato⸗
res q; lucratoꝛes ⁊ bonos operatoꝛes.In
quo reſpondeo ꝙ pietas vel compaſlio
que pars mei eſt ſufficienter reſpondebit
Iſta enim que dicis detrimenta et perdi
tiones ad eaʒ pertinent et pars eius ſunt
Poteſt idq; legittima bona em̃ mihi reti
nui omnia et mea illa facio. Mala auteʒ
ipa ſibi retinuit.mihi ſpiritualiter fuit ſa⸗
cramentum ſacre ↄmunicatiouis hoc eſt
euchariſtie ſicut iöm nomen ip̃iꝰ indicat.
Inter multos enim ſaluberrimos affectꝰ
eius et iuſticias ego ſům vna non minoꝛ.
et ꝓpter hoc cõmunicare vere dicunturꝗ
me per virtutem tanti ſacramenti in ipo⁊
cum ipſo recipiunt. Quia vero ego com⸗
municatio ſancti ſpiritus ſum. Manife⸗
ſtum eſt ꝙ contrarium meum excõmuni
catio eſt eiuſdem de neceſſitate Quareꝙ
pꝛietas ſiue ꝓpꝛietarietas excommunica
tio eſt Sicut enim commune ſe habet ad
pꝛopꝛium. ic communitas ad ꝓpꝛietatẽ.
Quia ergo vnum vni contrarium.excom
municatio autem eſt mihi contraria. ſilz
ꝓpꝛietas ex neceſſitate.vnde et idem ſunt

Be

excõmunicatio ⁊ ppᷣetasquare⸗ exc õmu
nicatuũ et eſſe ꝓpꝛietariũ idẽ. spꝛietarij er

go veriſſime excõmunicati ſi. unt. hec pꝛo
petanietas ẽ amoꝛ pᷣuatus qð dicit eẽ bea
tus augꝰ fundamẽta babylonice ciuitatꝭ

⁊ vocat illũ amoꝛẽ ſui.⁊ dicit ꝙ iſte amoꝛ

„

creſcit vſq; ad ↄtemptũ dei. Er bonis aut
meis ⁊ laudibus manifeſta ſunt mala hu
ius excomunicationis. ſic enim excõicat

id ẽ ꝓpᷣetarius ẽ ille ſolus de quo ſalomõ

Eccliaſtes.iiij. Ue ſoli qꝛ cũ ceciderit non
habet ſubleuantẽ ſe. Omibus em̃ bonis
pᷣnominatis ſeipᷣm pᷣuat.qui ſe p hãc excõ
municationeʒ diuidit ab alijs. Ego facio

vnũquẽq; poſſeſſorẽ meoꝝ ciuitatẽ firmã
icut legitur ꝓpuerbioꝝ. xviij. Frater ꝗ ad
iuuat᷑ a fratre quaſi cluitas firma. ꝓpter
me dictũ ẽ yſaie. vnus erit in mille ⁊ mini
mus in gentẽ foꝛtiſſima. In vno enim pu
gnatoꝝ meoꝝ ymmo ĩvnoquoq; pugnat
totus ſanctoꝝ exercitus ꝑ me et ꝓpter me
Et ꝓpter hocſi pualiter terribilis dicitur ec

cleſia. Canticoꝝ. vj. Lerribilis vt caſtroꝛuʒ

acies oꝛdinata. Quẽadmodũ vni mẽbꝛo

bene ſe habenti cõgaudent oĩa ⁊ male ſe
habenti cõdolent. Quemadmoduʒ pꝛo

vnoquoq; pugnat oĩa.ſicſe habẽt ⁊ de to
lo coꝛpꝑe ſiue exercitu ſanctoꝛũ. Ego ſciens
deſcẽdere pluuia donoꝝ ⁊ graciarũ expa⸗
do palliũ meũ ymmo vas meũ. videlicet
coꝛ omne qð poſſideo adeo dilato adeo⸗
q; in omnẽ partẽ extendo vt ne vna ſtilla
pluuie iſtius vas meũ effugiat. Ziquideʒ
ome datũ optimũ ⁊ omne donũ pfectum
deſurſuʒ ẽ deſcendẽs a patre luminũ. Su
per cuiuſcũq; coꝛ deſcẽdat.ſupꝑ coꝛ qðᷣ po ſ
ſideo deſcẽdit. Quicqd em̃ boni cuicunq;
alioꝝ fit. vnicuiq; poſſeſſoꝛũ meoꝝ fit per
me. ſicut iam poſtendi.Ego coꝛ omne qð
poſſideo oꝛtũ deliciarũ facio ⁊ paradiſuʒ
celeſtem. Omnẽ ei arboꝛẽ fructiferã om
ne lignũ pulchꝛũ vlu ⁊ ad veſcendum ſu
aue. hoc ẽynũquẽq; ſanctoꝝ virtutũ⁊ gra
ciarũ ſi pecioſitate atqʒ varietate decoꝛo ⁊

fructũ bonoꝝ operũ ꝓferentem in coꝛ gqð
poſſideo ĩfigo ⁊ planto.⁊ in illo geſto. jn
coꝛde em̃ habemus infixos et adberètes
quoſcunq; pᷣcoꝛdialiter diligimus. IJdem

dico de b

vbicũq; eas audiam vel credam eẽ cordi
baſſeſlionis mei eas inſigo ꝛvt meas eas

diligo. Quicqui aũt plantatũ ẽ in terra
mea mihi fructificat. quare om̃es elective

lut arboꝛes pᷣcioſe ac nobiles om̃ia dong

onis graciarũ atʒ virtutibus.qe·

moꝛibus

cet plante mihi fructificant. Ue ignoꝛan⸗
tibus iſtas diuicias meas.ſicut em ſivnuʒ

ex electis et ſanctis a coꝛde meo auelli per
mitterem. quod non aliud eſt q́; ſeparari

——

a me. ita vt eum diligere deſinerem. vnaz
nobilem arboꝛẽ ac pcioſam ab agro meo

auelli ſuſtinerẽ. Sic qui nullum ſanctoꝛũ

diligit vel qui quatũcunq; illoꝛum ſic dili
gere deſinit ꝓ oꝛto deliciarũ coꝛ ſuũ vaſta

ſolitudinem habet et hocẽ quoniam qui

diligit vnum diligit vnum dilectione hac

„

ex neceſſitate diligit omnes et qui vnum⸗

quẽeq;ʒ nõ diligit.ſic nullũ oĩno diligit hac

dilectione. Qua decauſa vno amiſſo fic a

coꝛde humano omẽs auulſi ſunt. Ex quo
apparet qʒ piculoſum ſit vel vni homini.

cuicunq; iraſci ira moꝛtali. vel vnũquẽqʒ
illeſum non diligere. Sine me dicik iſeꝛ
gracia. quicunqʒ me non babet excõmu⸗
nicatus a cõmunione ſanctoꝛum ⁊ coꝛpo

re xpᷣi myſtico ſeparatus. mihi ergo om̃s

arboꝛes fructificant. omnes agri pleni ꝗ⸗

bus benedivt dominus fruges ferunt.
Si gs dicat ꝙ hec iuſticia ſupne hie⸗

ruſalem ickeſt ſpiritualis.ſicut dicit Augu

eo cõmunicare omnia mea toti eccle ſie
ſanctoꝛũ.quare nihil mihi relinquit᷑.cuʒ

omnia mea neceſſe dare habeam Re

ſpondeo qð dando et cõmunicando illa
poſſideo atq; retineo.retinendo vero illa
amilterem. Hocenim ẽ pꝛiuilegium er mi

ſtinus. vt cui comunicantur ac aliqua bo
na communicet ipᷣe ⁊ ſua et ita neceſſeba

rificencia ſpiritualiũ donoꝛum quod d⸗

do retinentur et etiam multiplicantur licʒ
enim de ſola ſapiencia hoc dixerit quida

ꝙ ſapiencia ẽ nobiliſſimus anime theʒau
rus qui diſti buta ſuſcipit incrementum

auaruʒz dedinatur poſſeſſoꝛem. ſi nõ pu
blicetur thezaurus clabuur. Sic? ð amo
re manifeſtũ ẽ.quiui non dat amoꝛeʒ:

udẽ qᷓ; amoꝛem dare.quia ergo qui non

amat.amoꝛem non habet. waniteſtu eſt
ꝓ qui amoꝛem nõ dat.amoꝛẽ non habet

Qui auten retinerevult ipᷣm nõ dat ipᷣm

ergo neqʒ habet. Sũt em dona graruʒ 2

virtutum velut lumina ⁊ ſplẽdoꝛes. qð ſi

qs retinere conaret exiigueret.ſic ſe hʒ nõ

ſolũ de donis graciarũ atq; virtunibus ſʒ

eliam oꝑibus earum. ꝓpter qð dicit Bꝛe

go. ꝙ virtꝰ aut ꝓficit aut deficit.Expᷣſſe an
x de amoꝛe dei dicit ꝙ non eſt ocioſus in

ipſum non habet. Amare euim nibil ala

.
** 4
455

„. 8
„ „ .
. 4.
.
„7

Oeia
notuns
Cohin
Nligim
bamorn
Ou⸗
nalaren⸗
mioet
i oli
gntultsn
liononpe
llonatenn
Uebbpen
ſieaſ
ſchcbee
oſone
lpno
Mapeuc

Alhuun⸗
Onſoenin

ftus nn
ſuniſen⸗
besſeperan
Kuyinola
perhoen
mnis
Mesr⸗
Miun
auſtian
mojmi
ofod
Mipta
ſnuie
ldepi
ſihifen

i
1crdene
Paoſaned,
wangin

4 1.2.

Nanſnen
Naniteni
mals ſan
nennencoen
ubnn

urns Ndn
neſtaum

1
15

1

S=

e N

WcN

N

.

ſKin ip̃is. Unde dicit auarus ſe uz
cũ eius tempoꝛalia deſtruũtur. et grandi
natũ cum eius vinea degrandinata eſt ⁊

5
5

DOmelia de penthecoſte. Sine me etiam

moꝛtuus ẽ quicũq; me nõ habet. ſicut di⸗
cit iohanes in.iij.pme Canonice ſue.q nõ
diligit maẽt in moꝛte qui ergo me nõ ha

bet moꝛtuus ẽ et excomunicatꝰ vt dicimꝰ

Quarta nominatio eius ẽ qua nomi

natur amoꝛ ⁊ hoc ẽ eſſencialis eius nomi
natio et ideo omnibus nota. Manifeſtũ
aũt quia amoꝛ ẽ quedã vnitas ſiue vnio
amantis ad amatũ. ppter quod ⁊ vincu
lũ amoꝛ ipe didtur Ad epheſ.iiij. Sollici
ti ſernatevnitatẽ ſpiritus in vinculo pacꝭ.
ecce ibi vnitas ſimul ⁊ vinculũ dicit᷑.⁊ ite

rũ ad Loloſ.iij. Sup omnia aũt charita

rvẽ habete quod ẽ vinculũ ꝑfectionis.vnũ
ergo ſunt amans ⁊ amatũ. colligata ſibi

rolligatione ſpũali.Quẽadmodum dicũ

ur coꝛpoꝛa coꝛpoꝛali ligatura ſeuvinculo

eolligatavt archa et ſcampnũ et etia ipᷣm
coꝛpus animalis.ꝓpter quod dicit augu
ſtinus. In ſugillanionẽ auaricie periculo⸗

ſum ẽ fieri vnuʒ cum eo a quo neceſſe ha
bes ſeparari.vniunt em̃ ſe hmõi ligatura
ſeu vinculo ſe ligantes tempoꝛalibꝰ. et ꝓ

pter hoc iuxta paſſiones los actutur
eſtructuʒ

exuſtũ cum eius domus exuſta eſt. ꝓpter

hmõòi vnionẽ ſeu ligationẽ amoꝛis. Bea
tus vo Dyoniſius in hierarchia ſuavocat
amoꝛẽ totalẽ declinationẽ amatis ĩG ama⸗
lũ hoc ẽ totalẽ fluxũ ſiue ꝓaptũ quo amas
fluit vel rapitur in amatircũ omnihꝰaſuis

y ⁊ hoc ſi pfectus fuerit amãs ac vebemẽs.

hit ⁊ ipellit amoꝛ in amatũ.

bilis eſſet,

Omnia ei quodaãmõ que amũtis ſũt tra⸗
noꝛ in am Hmõi er
go doni ſeu gre inqntũ amoʒ ẽ pᷣma virt⸗
⁊ laus ẽ qð delectabile atʒ iqʒundũ facit.

amatũ quatũcunq; amnarũ l moleſtuz.
Dic etiã ſi infernꝰamaret᷑ dulct ⁊ delecta

t. Becuch
eſt.qꝛ quicꝗd tetigerit ſuum facit amatis.
qð multi ignoꝛãt. Cũ em̃ manifeſtũ eſt qꝛ
ipm amantẽ ⁊ qcũq; eius ſunt facit ama⸗
li. Perſectus amoꝛ nõ vidit quaãdo econ⸗
nerſo hoc faciat cũ verius hoc eſſiciat qʒ
inde manifeſtũ ẽ.qꝛ bona ⁊ mala eoꝝ qͥs
amamus noſtra ſũt ꝑ cõmunionẽ quã ſu
pꝛa ꝓſecuti ſumꝰ. Nõ ant ita ẽ ecõuerſo
HNõ ei bona et mala noſtra er neceſſitate
⁊ ſo lunt eoꝝ quos diligimꝰ Interdũ dili
gim her diligimur. Interdũ auũt plus di⸗
ligetes min⸗ diligimur. Sicut dicit Apls.

clij

.
912 42

de ſe in. xiij ij. ad Coꝝ. licet plovos diligeẽs

minꝰdiligᷣr. Hoc ẽ qð dicit dñs Joſue.j.

veſtronꝝ. veſter erit. ? alia lra habet. Quẽ
cũq; locum tetigerit pes veſter. veſter erit

rectus eſt dicit charitas ſi vero curuus di
citur cupiditas
quid tagit amoꝛ noſter noſtrũ ẽ.ꝑ modũ
p̃dictũ.facilima ergo eſt nobis acquiſitio

Quẽcunq; locũ calcaueritveſtigiũ peduʒ

Pes coꝛdis dicit Auguſtinꝰamoꝛ ẽ.qui ſi

Manifeſtum aũt quic

omniũ bonoꝝ dum ſolum hmõi tactu ea

acquirimꝰ ⁊ noſtra facimꝰ. Merito er

go paug eſt qui nec tangere curat ſpiritu⸗

ales diuicias tali tactu.nõ eſt miſeranda

laus ⁊ virtus eius

paupꝑtas hmoi hominuʒ.qui nec tangere

volũt nec diuicias ſpirituales amare Iſte
amoꝛ ẽ velut accipiter rapaciſſimꝰ.cuiꝰra

pacitatẽ nullũvolatile effugit.bona enim

ſpiritualia ſeuvirtutis ſiue opera.ſi ſint re
cta volucres ſũt ſpirituales in ſublime ce
loꝛũ volantes.⁊ vſq; ad conſpectũ altiſſi⸗

mi penetrantes. Iſte a ccipiter ſtatim vbi

viſe vel audite fuerini capiuntur ⁊ rapiũ⸗
tur et habentes illũ vt dirimus efficiunt.
Loꝛ enim hmõi amoꝛe pᷣditum omne bo

nũ ſtati vbi vł viderit vł audiueritamat

⁊ ꝓpter hoc ſuũ facit illiꝰ in quo ẽ ſiue cu⸗
ius ẽ. Huius accipitris omnis pᷣda nõ no
biliſſima ẽ niſivolet ad d’ñm in pᷣmis? de

inde ad omnia ea qᷓ eiꝰſũt. hmoivolatũ

atʒ rapacitatẽvt ipe deus auſugit aut eua

dit licet em̃ ſcriptu ſi. O omnibus mobi
libus mobilioꝛ eſt ſapiencia.et qui aſcen⸗
dit ſuper cherubyn ⁊ volauit ſuꝑ pennas
ventoꝛũ Cum iſte accipiter eum cõſequit

et cõpꝛehendit.et ligatuʒ tradit poſſeſſoꝛi

ſuo ſicut iemet teſtatur ꝓuerbioꝛũ.viij.

dicens. Ego diligẽtes me diligo. Qui em̃

diligit vinculo amoꝛis ligatus eſt et tradi
tus amato ſic ligatus quantũcunq; enim
longe ſit deus a te. Jum quod dictum ẽ.
Longe a peccatoꝛibus ſalus. Tamen ſta

tim cũ amauert. ymmo q;cito ĩm amas

eundem capis et tenes. Iſte amoꝛ eſt vin

culum quo ſolus deꝰ tenet et poſſidet coꝛ

humanñ Per hocvinculum ei ſe traditvł
illud teneat ⁊ poſſideat.Alioquin id eſt ſi

ne boc nec tenet ipſum nec poſſidet deus

poſſeſſione pacifica eiq; accepta.Qui er⸗
go rũpit hoc vinculum dñi leipſo ſpoliat

Sivero aliqd qð cõtra euʒ ſit amet ille ſe
ꝑ vinculũ amo:j poſſidẽdũ ſe iã tradidit

7 tenẽduʒ. Quẽadmodũu ſolet tradi equꝰ

vłaſinꝰei a ̊ poſſidendꝰẽ. Ex quo appet

Be

Inta inſania ſit aliqd amare contra deuʒ
Ille em̃ et dyabolo ſe ligatũgradit qui ſic
anmat. Iſte amoꝛ ẽ in pᷣdicamẽto relatiõis
equiperaãtis. Et ꝓpter hoc ſi fas ẽ dicere.
deo quodamõ vel eꝗparat eos in ꝗbꝰẽ.
id ẽ amatoꝛes dei. Amici ei inqntũ amici
pares ſunt.vtpote inuicẽ ꝑ eꝗperancia re⸗
lati ꝓpter qð ⁊ ipᷣa veritas dicit Johã.xv
Jamnõòõ dica vos ſᷣuos ⁊ poſt panca vos

uau dixi amicos. Iſte amoꝛ ẽ ꝓpᷣe ſpiritus

adoptionis filioꝝ in quo clamamꝰ abba
pater ſicut legimꝰ ad Ro.viij.Eſt eniʒ iſte
amoꝛ gra adoptiõis hoc eſt filiatio ſpũa
lis qua nature filij dei ꝑ graciaʒ ſunt.in ꝗ
bus ipᷣe ẽ.hoc ẽ germaniias ſiue fraterni⸗
tas ſpũᷣalis ſiue natio ſiue cognatio.ſic le
git᷑. Eccliaſti.iij.Vilij ſapiencie ecdleſia iu
ſtoꝝ ⁊ natio illoꝝ obediẽcia ⁊ dilectio.ꝑ
hũc amoꝛeʒ fratres aplos ⁊ alios electos
vocat dei filios.iohãnis.xx.Uade ad fra⸗
tres meos ⁊ dic eis. Aſcẽdo ad patrẽ me⸗
um ⁊ patrẽ veſtrũ.Et vt vᷣbis ipiꝰvtamur
iſte amoꝛ dicit. Ego ſum radix viuifica.de
e qcunq; no ꝓcedit ramus aridus eſt.
zicut teſtat Gꝛegſ. nihil habet viriditat
ramus boni opis.niſi de radice ꝓceſſerit
charitatis.Ego radix ſapiẽcie q nũqᷓ;ᷓ cõci
dit ſic legi᷑ Sipiẽ.iij.Et pᷣme ad Coꝝ.xiij.
Charitas nũq; excidit. Ego honoꝛabilis
ſapiencia ſic legit᷑ eccłiaſtic.j. Dilectio dei
hponoꝛabilis ſapiẽcia.ego ſi um ignis queʒ
dei filiꝰ venit mittere in terram. Sicut ipe
dicit Luce.xij. Ignẽ veni mittere in terraʒ
⁊ qd volo niſi vt accẽdat᷑.De hocigne nõ
inco uenieter intelligit᷑ qð legit᷑ Trenoꝛũ
Isnẽ miſit in oſſibus meis ⁊ erudiuit me
ego ignis illumin ãs atq; ſplendificãs ad
ſplendoꝛe eterne pulchꝛitudinis quicqꝗd ĩ
me ardeſcerit ꝑduces ſic diẽ Gꝛegſ nõ ſul
gebit anima in ſplẽdoꝛe eterne pulchꝛitu⸗
dinis niſi officing arſerit charitatis.Ego
ignis purificans 7 examinans ad pꝑfeciuʒ
omneq; aliene mixture ſpurciciã a coꝛde ĩ
quo ſum expurgas ſic dicit pſal. Igne me
examinaſti ⁊ nõ ẽ inuenta in me inigtas
Ego ſum vitalis caloꝛ qͥ extincto vite gra⸗
cie relinqtur ſiẽ ſ̃ upꝛa oſtẽdimꝰ ex tercio pᷣ
me Cononice iohãnis. qui nõ diligit ma
net in moꝛte.Ego caloꝛ diſ. regas ⁊ abin⸗

uicẽ ſeparãs ethro genea. Non em̃ coꝛpo

ralia pacioꝛ adherere er miſcere ſpiritib⸗
huanis ex quo manifeſtũẽ qp amde mun
difrigꝛvel frigiditas ẽ: que tam diuerſavt
ſunt co:palia iſta ⁊ mentes humanas ag

moꝛibus

gregat et adiuuat. nulla em magis diuer
ſa ſut q;; coꝛpales delicie et diuicie ad mẽ
tes humanas:que tamen ita eis conglu⸗

tinat ⁊ adherere facit vt mẽbꝛa ſua ea re

putent et etiã dicere non erubeſcant. De
grangia em̃ aut furno aut molendino cõ
ſueuerunt dicece auari: hoc ẽ melius me⸗
brũ qꝗð ego habeã.ego oleũ leticie qᷣ ipſe
xꝓps dicit᷑ vnctus pᷣparticipibꝰſuis.Nõ ſo
lũ agnominari ſed etiã noĩari voluit xpᷣs
Ego oleũ ad medicamẽta mo:boꝝ ſpua⸗
liu ad leniendos doloꝛes animaꝝ ad cõ⸗
diendos cibos bonoꝝ opeꝝ. Sine me ei
nec ſuauitas ẽ animabꝰ nec ſolamẽ ſen le
uamen doloꝛibꝰearũ nec ſapoꝛ aut ſuaui
tas bonoꝝ operũ cibis. Inſipidi em̃ ſunt
ſine me.⁊ ſi em̃vt dicit Augꝰ bonũ ſit qð
fit nõ tamẽ bñ fit qð ſine charitate fit.

efficiunt᷑ vᷣi ac ſancti dei ſacerdotes

Ego ſum oleũ ſanctũ quo naungang⸗
Sme d

me eiĩ nec ſanctitas ẽ nec ſanctificatio. ego

ſum vnctio ſiue docens de om̃ibꝰ: ſic legi
tur pᷣmo iohã.ij. Sicut em̃ amoꝛ mũdanꝰ
atz carnalis in oibus excecat eos quos ar
ripuerit ita vt ip̃a q amant nõ cognoſcat

Ita ego auos vngo in om̃ibus illumino
ꝓpter hoc dicit᷑ vulgari ꝓuerbio. Si ꝗs

amat botratha luna videtur ei. Adeo em̃

excecat amoꝛ mũdanꝰ atq; carnał vt ſter⸗

coꝛa tꝑaliũ diuicias nobiles reputarifaci
at et pᷣclaras. Nec ſolũ intꝰ excecat amor

hmõi ſed ⁊ foꝛis: verbi gracia. Si ꝗs de⸗

foꝛmiſſimã mulierem amct videtur ei e
cioſa ⁊ ſi nigermma ẽ videtur ei ſaltẽ fuſca

Hoc aũt vel excecatio eſt.vel ſaltem cecu⸗
ciatio.Cauſa autẽ in hoc eſt quòniã mun

dana atq; carnalia tenebꝛe ſunt apud id
quod ẽ nobile aut ſublime in anima hu⸗
mana et qſzpuluis et terra iniecta in ipᷣm
Unde qnt nt v
heſerint menti humane. tantomagis illã
obtenebꝛant vel esecant. Spiritualia ve
ro lux ſunt et lumina apud illud⁊ qnto ꝙ
fundius aut vicinius in eo fuerint.tanto⸗

plus illud illuminant.qntoq; plus ꝑ plu

ra illoꝛum apud eam fuerint tanto plꝰ lu

cis vel puira luina erũt apud illa. Hoc au
inde manifeſtum eſt quia elongatio g
ab hijs. que carnis vłmundi ſunt.mentẽ

1

humanam facit ꝓpinquare adlillumina
tionẽ ſuam. Quemadmodũ elongaiio a
tenebꝛis? appꝛopinquatio ad ſpiritualia
appꝛopinquatio eſt ad lumina. ⁊ ad pri⸗
mu et ad puriſſimũ lumen. ꝓpter qð legi

fundius ſe iniecerint vel in

ihſat
aniniEge
eſlerdole
feikegeste
eslulunt
iutnequif
ginciniset
fübononn
llase gui
ſbipoipr
ceſekot
augoltma
ſunmumn
lenoetirl
ſunalant
lpineltre
ruang
Gurnufarn
ten
Alknludins
emſkgon
Uſtagtuefe

(ubſeni

busmasmen
monmade
gisnur
Wctodan
Toikeh-
ſaugüemu
beunsbe
linscteie
sPn
omune
Genntu
ſugnirtn
Alltonan
lensnie
Meullit

mii ſtt

iclgn de
ltniagon
Konmlaag
dhenon

tendeſen
boren
Nbohipcbe
Wann
gtuniepfn
unungn,
argfezräirs⸗
Egideder

8Dolsnne

veninetinns
nichss ti
ilnairoin
Pinerſanaie
nsdeoni
OJatienorn
Dascte
Aanni
nitntit
nicdnntaif
iusobied
hiN
gNmnigaiu,
Gmardnikn
uiniautii

MiochNn

intalcig
uneite,
nicinnn
Ausami
anim

tur in pſalmo. Aecedite ad eum et illumi⸗
namini. Ego ſum vnctio criſmalis. reges
ac ſacerdoles conſtiiuens per me em ola
veri reges regnant et veri reges acrecto⸗

res ſui ſunt ac ſuoꝛum. ſine me enim ſerui

ſunt nequiſſimi vitioꝝ.Ego ſum fons ple
nitudinis et habundacie vniuerſalis om
niũ bonoꝛũ. ppter quod Aug⸗ Ubi cha⸗

ritas ẽ quid eſt quod non poſlit pꝛodeſſe

vbi vo ipſa nõ eit quid eſt quod poſſit ꝙ
deſſe.Ego fons ꝓpꝛius bonoꝛum vt dicit
auguſtinꝰ cui nõ cõmunicat alienus.ego
ſum vrta virtutuũ vt dicat ꝓſper de vita co
templatiua.ſine me enim omnes moꝛtueę
ſunt. et ſicut ſupꝛa oſtenſum ẽ. eęgo veſiis

nuptialis ſine qua a nupdali cõuiuio eii⸗

citur quicunq; intrare pfumpl. erit. ſicut le
gitur mathei. xxij. Ego ſtola pᷣma alq; ha
pug que filio ꝓdigo reuertenti de regioe

diiſimilitudinis id ẽ peccati reddi pcipit᷑.

Luce.xvj.Ego tunica thalaris vel polimi

ta ſuauitate fragrans quã figurauit tuni⸗

ca ioſephb Geñ.xxvij.Et vt bꝛeuit᷑ de laudi
bus meis multa ac magna et mira. no la
men omnia dicam. ego ſum in elementis

ignis nunq; decidẽs aut deſcengẽs. in gẽ

B

mis carbucula arẽdtiſſimꝰ ac ruilatiſſim⸗
In coloꝛibꝰ ruboꝛ de xpi ſanguine tacß ð
anguĩe murict expᷣſſus.pi ei paſſiovt ait

beatus Berñ.amoꝛe ipᷣius et impᷣmit vid

nius et exigit a nobis iuſtius.E go ſum pᷣ
ſens purpura ac coccino bis tinctus. pt

duo mandata diligeudi deũ:videlicet qꝛ

creauit ⁊ quia recreauit asgens velut illo
ſanguine tincta. Ego ſum in liquoꝛibus
oleũ in arboꝛibus oliua. In veſtibꝰ ſacer
dotalibus infula vł planeta. In floꝛibus
roſa vel liliũ flammeũ.in metallis auruʒ
ignitũ. In anenana refenon atz

cappa alata.Palliuʒ qnia po derioꝛa per
obliuionẽ oꝑio vel anterioꝛa Ruelo. hoc
eſt ſpiritualia et et erninſ uppellectibili⸗
bus coopertoꝛiuʒ opeſfens omnia inmũ
da et erubeſcenda:ſicut dicit ſalomon ꝓ⸗

uerbio.x. vniuerſa delicta operit charitas

⁊ iacobi.v.Charitas operit multitudineʒ
peccatorũ.ego ſum in mẽbꝛis pes. quo ſo
lo via mandatoꝛũ dei curritur. Gine me
ergo inexpeditus ambulare nitit quicun
q; aliquid de dei madatis adimplere ag⸗
greditur. Ego in menſuris ſpiritualibꝰla

titudo. Quare ſine latitudine eſt ꝗq menõ

habet. ego in poteſtatibus ſecularibꝰ rex

vel ĩperatoꝛ. In eccleſiaſticis ſacerdos ab

manifeſte ſunt i

bas vel epiſcopus. Ad nutũ enim meũ vt

imperiũ omnia fiunt apud eos in quibꝰ
ſum. ego ſunan myniſtris camerariꝰ: om

niavenire faciens omnia ꝗq; ea facilitate

qua ſupꝛa diximꝰ habundare faciẽs. ego

ſum in diſpẽſatoꝛibus bonoꝛum diſtribu

toꝛ. omnia diſtribnendo retinens. ita vt
ipᷣm apud quem ſum poſt me in pᷣmis do
nem deinde omnia que eius ſunt.ego pᷣ⸗
ma et maxima largitas que nihil indatũ
relinquo coꝛ quod inh abitauero. Inſtar
domus dei celeſtis oꝛdino ⁊ diſpono.ibi
enim⁊ hanc diſpẽſationem obtineo.ipᷣm

enim deũ ac dominũ ſeculon ego deduſi
cut legitur in. viij.ad Ro. Qui ꝓpꝛio filio
ſuo no pepercit ſed ꝓ nobis ommibꝰ tra⸗

didit ilium. ego ſum in inſtrumẽtis ſeu in

„

vehiculis currus quo in celuʒ currit. ego

ſum currus quo in celum raptus eſt hely⸗

.„ „⸗

as ſicut legitur.iin.egum.ij.ego ſuin ra
dix ex qua pendet tota lex et ꝓphecie ſicut
legitur WMathei. xxij. egoſ um finis ad qu?⸗
tẽdit tota lex.ſicut legitur.j. Chymothei p
mo. Finis pᷣcepti ch aritas. ego ſum pleni
tudo legis ſicut legitur ad Ro.xiij. Pleni⸗

tudo legis eſt dilectio. er ad Galathas.v

O mnis lex in vno ſermone impletur.per
me dimittuntur peccata ſicut legitur Luc

vij. Dimiſſa ſunt ei peccala multa quoni⸗
am dilexit multũ. Ex his autem laudibꝰ

quod ẽ odin. Similiter et alterius inin

ci mei qui eſt cupiditas ſiue amoꝛ iempo⸗

raliũ. Quid plura. lege apoſtoluʒ in. xiij.
pᷣme ad Coꝛinthi.et inuenies ꝙ quaſi to⸗
tum ſe effudit in landes meas egepma; R
canonicã Johannis.et apparebu libi ꝗ

de ea dicit Bꝛegoꝛius quia omne qð loa

tur charitaris igne vapoꝛatur. Etad vlti⸗

mü lege m.riii.⁊.xv. euangelium iohan⸗

nis et legis euidenter quia pᷣceptoꝛẽ meũ

ſolummodo ſe dicit ibieus hüs verbis

— 7

Poc eſt pᷣceptum meũ vt diligatis inuicẽ.

De me eſt ſcola eius in pᷣmis et maximeꝑ

me em̃ ſunt diſcipuli eius quicunq; de ſco
la eiꝰ ſunt ſicut ipemet teſtatur dicẽs eiuſ

dem. xiij. In hoc cognoſcent homines 70.

cedem et lucrũ perciꝑio. dũ inde gaudeo
Sicutdicit Auguſtinus.Uis habere mer
cedem de alieno opere gaude inde mer
cedem tibi inde comparaſti. Telix acno⸗

biliſſimũ commercin nihil dare ermerce⸗
dem vel lucrum percipere ymmo de alie⸗
er aa

Ego de alienis laboꝛibus ſiue lueris mer

Ze

no laboꝛe duplicẽ mercedẽ accipere gau⸗

dere enim gaudiũ reciepre eſt Dum ergo

de alieno laboꝛe gaudeopꝛimaã merce⸗
ein videlicʒ gaudiũ hic ꝑcipio.⁊ ſcõam
in futuro. Leſte Aug.Eypecto per hoc ip̃ʒ
mei ſunt alieni laboꝛes.⁊ lucra aliena
euidẽter ꝓbans. Certuũ em̃ eſt. qꝛ gaudiũ

quibus eſt cibus⁊ potus eſt ſpualis atq;

refectio coꝛdis. Quia ergo defructibus
ſeu oꝑibus bonis alienis licet mihi gau⸗
dere quantũ volo quocũq; inuito vel cõ
tradicente Quare mei ſunt omnes em̃ fru
us de quibus ſine iniuria alterius poſ⸗
ſum comedere. quantũ ⁊ quando ⁊ quo
tiens volo.quocuũq; inuito ⁊ contra dicẽ
ie. ꝓculdubio mei ſunt. Ego ſum fur
fideliſſima at; iuſtiſſimꝰ⁊ in nocẽtiſſim⸗
gomnia bona aliena clã capio mea fa
cio.acquiro.amãdo em illa atq; inde gau
dendo.neſcientibus illis.quo:uũ ſunt claʒ
illa rapio mea facio ⁊ acꝗro.nłli moleſta

vel dapnoſa ſunt furta mea.ymmo vtilia

⁊᷑ iocunda.non ꝓpter hoc auũt minus hʒ
aliꝗs.aut minoꝛa bona ſua.cũ ea moꝛe
⁊ modo meo rapuero.⁊ furatus fuero ſi-

ne detrimẽto bona poſſidẽciũ illa capio
⁊ de illis ditoꝛ.cum multo fructu ⁊ lucro

eoꝛũ. Cum em̃ illa per modũ dictũ poſſi⸗
deo ſi ad notciam eoꝛũ hec veniũt dupli⸗
cant eis qꝗe pꝛius no niſi in ſeipᷣis illa poſ
ſidebãt.nuc aũt in ſeip̃is⁊ in me illa poſi

dent. Si vᷣo boni ideſt bonon amatoꝛes
ſint laboꝛant multi mẽdicates hoſtiatim

ſingulatim rogates viros ſctõs vt eos col

ligant ⁊ aſſocient ſibi in bonis ſuis.non
incũbit mihi laboꝛ iſte vel mẽdicatio.nec
eſt mibi neceſſarius conſoꝛtem atq; par⸗

ticipem omnium bonoꝛũ que viſi ſancti

poſſidẽt mefacio et hoc eſt eis neſciẽtib⸗
vel etiam pꝛohiberi vel etiam contradice

re nonvalentibus. Quare manitfeſtũ eſt.

vbi ego non ſu paupertatẽ omniga eſ⸗
ſe et laboꝛem mẽdicationis neceſſario aſ
ſumendũ vbi ego ſum omnia afſuere fa
co ꝓpꝛia et aliena. Ego ſum dei nũ⸗

mus ſiue nümiſma hoc ẽ iſta moneta c⸗
ymago ſum illius et per me dinolcit ſicut

ſupꝛa dixit. Auguſtinus Amoꝛ em alieni
boni quevere bonitas eſt ſuper oĩa aĩas

ſauctoꝛũ deo aſſimilat cũ eius indiuidu⸗

um id eſt ꝓpꝛie ꝓpꝛium et eſſẽciale ſitbo⸗

nitas pura impiens omnia ſecula boni⸗
tatibus ⁊ cauſis ⁊c. Ego dealienis bo

nis lot exennia regi regum offero vel pꝛe

moꝛibus

ſento. quot eidem laudes ⁊ gracian acci⸗

ones ⁊ benedictiones deo reddo Pocer
go e ius meum. Hec dignitas ⁊ poteſtas
vt de omnibus bonis vbicũq; ſint.⁊ cu⸗
iuſq; ſint exennia mea ⁊ donationes hu⸗

—

iuſmõi facere poſſum. Ego ſum debi
tum quod ſemꝑ ſolutum ſemp detinet de

bitoꝛem ſicut dicit Aug.ſuper illud Apo⸗

ſtuli.nemini quidq; debeatis niſivtad ĩ
uicem diligatis.
reddito reddunt᷑ omia debito ⁊ nihil fur
ti vel rapine remanet apud reddentem ?

Ego ſum debitũ quo

quo non reddito totuʒ furtũ aut rapina
eſt quidꝗd eſt apud ipCᷣj.Qui em̃ non red

dit deo ? ꝓrimo amoꝛem debitu. ſureſt
⁊ iatro etiam coꝛdis ſui. Ego ſum cenſus
⁊ reddiſus quẽ deus in omni coꝛde ſibi ꝰ

ꝓximis reddendũ conſtituit. litteras ſu

asvidelicetveteris legis ex huiuſmõi red
Qitus vel cenſus aſſignatione dedit ſcut
legit.xviiij.leuitici ⁊.vj.deutro nomij.ij.

Peu quot ſures ⁊ latrones bʒ vnuſ⸗
quiſq; veſtrum qui cenſum iſtum vel red

ditum. nondũ nobis reddiderunt.ſitñ et
de cetero reddere vellent.conſilii meum

eſt. vt cgnſiliũ bonum haberemꝰ de ſub
tractis. id eſt de retroactis ammitendis. .
Heu quia de furto illo pene nemo conſi
tetur. ⁊ nemo qui inde faciat reſtitutiõʒ.
go vinculũ quo ſolo alligari potuit dñſ
ſoꝛtis ⁊ potens dominus potens in pᷣlio
Alligari inq; ante pꝛeſidem ⁊ ante pyla⸗
tum ad columpnã. Si totus mundus fer

rum eſſet aut gerum non poſſent ex illo

ferro aut acero fabꝛicari cathene.quibus

vel ligari vel teneri potuiſſet: ego ſola ſic

eum alligare potui?⁊ tenere.Ego vinculũ
quo ſolo trahi potuit ad terrã ymmovſqʒ;
noſrarme per ip̃am miſeriam ⁊ moꝛtẽ

noſtram er ſpinas ⁊ clauos dei filius p

me adhu᷑ trahitur a diligẽnibus ſe.qui⸗
cũq; eo indignent ⁊ in ipᷣm veuire volu
erint.per me ſolam gloꝛiant electi deñ ſe
ha bere in vinculis ſuis. Ita em̃ ſolet dici

mulieribꝰ de amatoꝛibꝰ ſuis non habes
ipᷣm in vinculis tuis. Gloꝛiatio incogita⸗

bilis eſt audere eſtimare ſe deuʒ habere

in vinchlis. vel eum vinctu tenere. Tene⸗
bat eum loth. vincũ hoc vinculo cum ei

deieret dominus. In. viiij. Gene. Non po
tero ibi quidq; facere donec inde exieris.

ꝓpter quod diiit yſa.ad eum.liii. Non
eſt qui conſurgat ⁊ teneat te. Tenet autẽ

eum vincum quẽ ipſe ſmiliter vincũ le⸗

n G⸗
terniid
oAldie
ſneo Oin
1 ſna
guolegtu
libuscor

ocediten

nuturelan⸗
ſeavabo
venetliog
Oubede
plcen i
babetnen
ſſogema
Gar
Kooca
ſncpnehe
Mahlan
lunsil
Muntlii
Monmn Len
Cun aieſtn
Chdgliaiis
üpheeriſo⸗
Wnsſeten
Woeer⸗
Wmnnm
1Wr
lchiure
ta
dgeae
ſolnde,
glemer⸗
les l⸗
Nonas
Aummne
Nliunmnz
nie
faltadcitn

mſe NK

6. Rind
nt dcudinn

minet

oloiir
Ns tasten
maucini
eela:

ne ndann

erail N
eſo o !
6 e e

1s domnas Ne

ni Hitonsne
amm vos poſ

ot eeN .

onite

.
1

—
4 AWeN
t

4

nuerit. Sicut ipſemet teſtat᷑ dicẽs. Ppuer⸗
bioꝝ. vii. dicens. Ego diligentes me dili⸗
go. Ac ſi diceret Quos hocvincło vinctos

funiculꝰ triplex qui difficile rumpitur de

„21

quo legitur.ecclenñaſti.iii.Uelud enim ex
tribus coꝛdellis conuertoꝛ quoꝛuʒ pmus

pꝛocedit ex beneficio nature.Qua bona
nature largioꝛ.Secũdus ex beneficio gra
cie qua bona gracie tribuo. Tercius ex
benefitio gloꝛie.qua bona gloꝛie preſto.

plicem iſtam beneſicientiam creatoris

habet materiasvnde extrahat coꝛdellos
iſtos.⁊ vnde nectat funiculũ iſtum tripli⸗
ceʒ.vel ex vna ſola bonitate diuina.Treſ

iſti coꝛdelli digitis mulieris foꝛtis qui fu⸗

ſum appꝛehender᷑̃t.Ex ꝓuerbioꝝ vltimo

Mirabili artificio extrahbitur dum diui⸗
cisoohitatis illius in largitõʒ bonoꝛum

naturaliũ erga nos deinde bonoꝛũ gra⸗
tuitoꝛum.Cercio bonoꝝ gloꝛie pꝛo vt di⸗
gnum ⁊ iuſtum ẽ cogitantur.poſſunt iſti

coꝛ delli alijs modis multipliciter inueni

ri ꝓpter iſtos coꝛdellos non ſolum funi⸗
culus ſed etiam funiculi ⁊ vincnla nomi⸗
noꝛ.oſee.xj. Ubi dicit deus. Iſ funiculis
adam traham eos in vinculis cha ritatis
Ego ſum funiculus etvinculũ quo ſolo ex
trahitur quicũq; peccatoꝛ de lacu miſerie
⁊2. de luto fecis quo ſolo trahitur de culpa
ad graciam et de gracia ad gloꝛiã:per me
ſolam dei filius traxit ad ſe omnia? ꝑ me
a terra exaltatus eſt ſicut ꝓpſe dicit Johan
nes.Ego ſi exaltatus fuerò a terra omuia

traham ad me ipᷣm. Per me enim ſolã ad

altum crucis tractus eſt et in ea leuata.ne
minem vnqᷓ; traxit nec tracturus eſt niſi ꝑ.
me.Similiter nec aliquem traxit pater ni
ſi per me. Quare manieſuh ꝙ nemo
venit ad chꝛiſtum dominũ nꝑ me.Ego
via excellentiſſima.ſic

excellentioꝛem viam vobis demonſtro.
Ego in domo dei celeltis diſpenſatrix po
tentiſiima omia habẽs in manu ad dan⸗
dum etiam ipᷣm regem et dominũ ſeculo
rum. Ipſum enim dedi et do.quuſcũqʒ
volui et volo. Hoc ipᷣe enim et pater teſta
tur Johanis.iij. Sic deus dilexit mundũ
vt vnigenituʒ filium ſuum daret ⁊ cetera.
De ipo filio in vltimo ad tytum. Qui de⸗
dit ſemetipᷣm ꝓ nobis. Quicquid aũtvter
q; dedi ex me dedit ⁊ per me. In quocun

ercellentiſt teſtatur Apoſto⸗
lus in. xiiij. prime ad Soꝝ dicens. Adhuc

q; enim ſum ißm iam dedi omni amato

iſtius. Omnis vere amans per me amar

et per me chaſi per vinculuʒ vel funiculũ
tenetur et poſſidet ab amato: vt ſupꝛa di

ximus. Ego ſum pleni iuris et poſſeſſiõis
domina a deo habens in poteſtate oẽm
illum apud quem fuerovt illum pleno iu

re amati ipᷣius facia:itavt in omnem eius

vſum ipᷣm tranfferaʒ. ꝓpter hoc ipᷣm regẽ

celoꝛum et dominũ dedi humauo generi

in pᷣcium redemptionis.ſicut in Pſalmo
Redemptionem miſit dominus populo
ſuo.In ſacrificiuʒ reconciliationis:ſicut pᷣ
dictum fuerat yſaie.liij.Oblatus eſt quia
ipᷣe voluit.⁊ ad Hebꝛeos.ix.Qñtomagis
ſanguis xpᷣi qui per ſpiritum ſanctũ ſemet

ipᷣm obtulit immaculatuʒ deo ⁊c. In An

tidotum ſanationis ſicut in eodem yYſaie

capitulolegitur. Uere languoꝛes noſtros

et.j.petri.ij.Cuius liuo:e ſanati ſumꝰ. In
ſcutum ꝓtectionis:ſicut in pſalmo legitur

Scuto circũdabit te veritas eius.Et alibi

Impꝛoperia expꝛobꝛantiuʒ tibi ceciderũt
uper me. in cibum et potum refectiouis.
Sicut ipemet dicit iopanis.vj. Qui man
ducat carnem mea et bibit ſanguinẽ meũ
ille in me manet et ego in eo.Ei.in quarto
iteruz. Qui manducat me viuetpꝛo⸗
pter me In aduocatum iugis interpel

inpꝛopugnatoꝛem dyabolice debellatio⸗

nis: ꝓpter quod vicd Domninzſo f
dominus potens in pꝛelio.Ubi Beda.il⸗
lo nimirũ pᷣlio: quo poteſtates aereas de
bellare et illan tyrannide mundumvenie

bat eripere.Expᷣſſus autem apoſtolus.xij
ad Coloſeñ.Exſpolians pᷣneipatus et po

teſtates traduxit confidẽter palam trium

phans illos in ſemetipᷣo.De vtroq; auteʒ

ſimul hoc eſt de offitio aduocationis ⁊ ðᷣ
offitio ꝓpugnationis emet loquit᷑ yſa.
lxiij.Ego ſum qui loquoꝛ iuſticiaʒ ſupple
vt aduocatus:et pꝛopugnatoꝛ ſum ad ſal
uandum. Dedi enim humano generi in

pontificem et in ſacramentum ſanctiſicati

onis:et de pontifitio latius legitur.iij.luẽ

et.ix. Ad hebꝛe.fere totum. De ſacramen

to vᷣo notum eſt omnibꝰ fidelibus ꝙ my
niſterio altaris ipemer ſacramentum eſt
quo ſacrantur et ſanctificant᷑ digne ipſuʒ
recipientes. Dedi ipᷣm in fedus ſue ad de

lxij. Dedi te in fedus populi meiꝓ vieras
er

V “

Se

percuſſus eſt quẽadmodum percuti ſolet

gladio vł moꝛtem animalis ꝗpud barba
ros animalis inq; cuius mo :e firmabat

inter eos par aut amicicia ꝓpter quod de

us pater dicit eiuſdem.liũ. pꝛopter ſcelus
populi mei percuſſi euʒ. Sed quid in hus
imoꝛor non eſt genus donationis q̊ ego
in eo vſa nõ ſum dedi enim eũ in pignus
humane aſſecurationis. ꝓpter quod di⸗
cit Auguſtinus Ipᷣe eſt pignus certiſſinũ
noſtre redemptionis. et ſi legeris yſaiam
diligẽter. inuenies multos alios modos
donationis Sicut eſt ſimul vbi dicit. Ecce
teſtem populis dedi eum ducem ac prece
ptoꝛem gentibus.longum eſſet enumera

re ſolos modos qui apud eundem ꝓphe
tam leguntur ſicut ꝙ datus eſt in lapideʒ

angularem.ad ſundamentum totiꝰ eccle
ſie dei. Sed iſtos modos enumeraui vt li
queat de iuris poſſeſſione et vſu queʒ ba
beo in eo ⁊ habere me gloꝛificoꝛ.Adeo eĩ
ißp̃m poſſideo vt qui in me manet ĩ eo ma
neat ⁊ ipᷣe in eo ſicut dicit iopannes in.v.
⁊ qui me plenus eſt eo plenus ſit dicit au
guſtinus. Quomõ alio q; deo plenus eſt

qui charitate plenꝰ ẽ. ego ſum ignis quo

omne ſacrificiũ coquitur quo omnisvicti

ma ſalitur. ſicut legit᷑ Warci. i. Omnis vi

ctima igne ſalietur. Sine me ergo⁊ cruda
et ſalſa ſunt ſacrificia.ego ignis quẽ in al⸗
tare dei ſemper ardere pᷣcepit deus.hoc ẽ
in coꝛde humano. Qui euʒ enim dixit de
us in Leuitico. Ignis in altari meo ſemꝑ
ardebit.ego ſum ignis quo totum celum
id ẽ omniu celeſtium miliciarum exercit⸗

ardent.et hec non cõſumpta ſiue penalit
ſedvltra omnem admirationem ſuauite:

ſicut ait Geg.de apoſtolis. Quia pꝰↄ mo

dum per eius amoꝛem ſuauiter arſerunt

ſrigoꝛe moꝛtiſero moꝛtui extincti ſũt ac ge
lidi quos ego nõ calefacio. NHunc potes
loquilaudes ſuasſoꝛoꝛ mea pietas.cui⸗
laudes etiaʒ mee ſunt omnia em̃ vt ſupꝛa
dixi bona mea facio beniuolentiſſima cõ
munione. Inſuper ⁊ omnia bona in par
tem meam etius ceſſerunt vt ſupꝛa dixi.
ySAcit ergo pietas. Loquoꝛ laudes
meas ſine inuidia et detractõe ſo
roeis mee beniuolencie cui nec in
nidendum ẽ nullatenus nec detrahendũ
Cum eius bona omniũ ſint et omnibꝰcõ
munia qntum in ipſa ẽ. Dico ergo ma
la poꝛtio mea ſunt. et in ius men ceſſerũt

ſicut bona. et in ius et parteʒ ſoꝛoꝛis mee

Queadm

moꝛibus

beniuolencie ſeu cõmunionis.ſi dire

ris quia ergo inferuus de parte tua ẽ. Re

ſpondeo ꝙ nõ. quoniam inſernus nõ eſt
malus ymmo valde bonus ⁊ diligendus

ꝓpter quatuoꝛ. Pꝛimũ quia eſt pars do⸗

⸗2% — ⸗

mus regie et regalis pallacij ipius reg re
gum CLarcer enim pars ẽ domus regieval
de neceſſariꝰ. Ibi enim fures raptoꝛes et

latrones.et omnes alii malefactoꝛes vin⸗

cti et compediti detinentur et artiſſime cu

ſtodiuntur ne alijs vlterius noceant. A
Secunda cauſa ẽ quia foꝛmido eſtqᷓ ẽꝰ

vulgo dicitur expauentaculum deterrens
eos qui male agere vellent ne illud ope⸗
re impleant timoꝛem ſeruilẽ eis incuciens
et cohibens manum nõ autem animum

ex toto. Manet enim in hmõi hominibꝰ

ſicut ait Ambꝛoſius peccandi voluntas.?
ſequeretur opus ſi ſperaretur impunitas
hoc ẽyt vulgo dicitur expauentans hasi
quẽadmodum ribaldi dicunt de patibu⸗
lo quod vulgo gybetum dicitur. Sicut eĩ
ipᷣi ribaldi licet irriſoꝛie ipm nominant vi
delicet expaueſcens eundem queʒ vulgo
malueſonie vocauit. Hoc ẽ barbualdus
qui paruulis ad terroꝛem oñditur. Etiam
de quo mtres ⁊ nutrices paruulis minã
tur quod eos deuoꝛet ſi fecerint hec vel ů
la. Barbualdus enim vulgari gallicano
dicitur figura vel pictura terribilis q̃ ma⸗
tres et nutrices vtuntur ad paruulos de⸗
terrendos.q; neceſſarius ergo ſit infernꝰ
cõmnnitati hominũ ad deterrendũ eum
a malo.manifeſii eſt per hoc.hac ergo ð

cauſa diligendũſs. Tercia cauſa eſt. quia

innumerabiles peccatoꝛes ad penitenclã
terroꝛe ſuo compellit.et ipᷣa peccata ð coꝛ
dibus eoꝛum expellit ſicut legitur eceleſia

—

um et magni in timoꝛe ſubi⸗
to ⁊ magnolꝑ febꝛibus interdum curant᷑
Si peccatoꝛes ab xdoꝛe carnaliũ ⁊ ſecu⸗
larium deſtderio⸗ plerũq; liverantur.
ſicut ſupꝛa oſtendimus in laudibꝰ timo⸗
ris. Quare manikfeſtum eſt ꝙ infern dili
gendus eſt vt medicina ſalutaris. febꝛes
carnalium et ſecularium deſiderioꝛum ex
tinguen det expurgans. Si quis auteʒ di
cat ex pcedenti cauſa diligendus ẽ vt me⸗
dicina pᷣſeruatiua et ex hac in qua ſumus
vt medicina curatiua.nõ inconuenienter

Saennn ana ncheſcbe

hec dicit.Quarta autem cauſa ꝓpter qua

diligẽdus ẽ hic.quia oẽs dei iiurias etco
tumelias vindicat.et deuz de omnibꝰ ini

„ ,

niisſuis
nocdere
(nlume
umetvin
fſünoqn
Gengln
nesiniunn
faladeen
Cſaruyt⸗
mnunkunt
Nilnust
cusek Aope
Aneſeän⸗
Wencuzn
ſeiausen
henleigni
leniimupn
Ninanenn
pumier
Uhenien
Eenſeicn

Meſtmin

ledenonen
Nangſacr
agobon
Wat⸗
Senn
munioect
malun.
Hyiulnoc
Mumnnien
☛⸗
ſn deelo⸗
elngolun
S
Litnentang
en hemp,

g ngonapi
Muun
Ghatane
enene
tacnſeo⸗
W
W
nnſhrnin

8

Nmndts
4HW
ne 4
4 4 „
dnng

Ais lani,
isnene
liguudn
Wcnaaund
rnletri
NNidsin
mu enan
NCNnnsk
Pen
3

.
CEENA.

MtüiN
SnmnoA
Crianusagol⸗
niniad ℳRN
Hicceoehe

Tmcaned

eNs 11
3 . . aeEKH
M. dN
–W

EWWν.,

nndann

mentum eſt et locus iuſtiſicationis malo

5

☚

mundi. quas enumerat Joha

micis ſuis. Non eſt ergo diligendus ſolũ
modo ex amoꝛe iuſticie. Hoc eſt qꝛ inſtru

rum et vindicte ſed etiam ex amoꝛe ſince⸗

riſſimo quo deus diligitur Si quis em̃ re
gem aliquẽ ve diliget ſernum illius q om

nes iniurias et contumelias eiusvindica
ret.⁊ de omnibus inimicis eũ perfecte vl
ciſceretur non ſolum diligeret ſed chariſſi
mum haberet Quia ergo infernus hmõi
dei ſeruus ẽ. merito ab amicis dei diligẽ⸗
dus eſt. Appa ret ergo ex iſtis quatuoꝛ nõ

ad me ſed magis ad ſoꝛoꝛem meam beni

uolenciaʒ in infernum pertinere. Qꝛ ſi di

xerit quis et mala dyabolica ad me perti-

nent.et quia miſerandũ eſt eis qui in tan
ta miſeria poſui ſunt. Reſpondeo ꝙ; non
imiata enim eſt miſeratio et foꝛma pre
ſipta miſerendi in.vj. Luce vbi dictũ eſt
Eſtote miſericoꝛdes ⁊c. Quibus ergo pa
ter miſericoꝛdiarum non miſeretur. mihi
non eſt miſerandum. Quod dico ⁊ ð ma
lis dampnatoꝛum. lalua pace eoꝛum qui
Dicunt ſuffragia ꝓdeſſe dampnatis. Ma
la ergo hominuʒ mala mea ſust.ſiue ſint
mala culparum ſiue ſint mala penarum.
Sicut enim ſoꝛoꝛ mea beninolencia com
munio eſt bonoꝝ ſic et ego cõmunio ſum
maloꝛum. et mea ſunt reuera mala om̃ia
huiuſmodi.Et inter mirabilia mea hoc pᷣ
mum mirum eſt. ꝙ de malis alioꝛuʒ ego
bona ſum.⁊ per omnem modũ verbi gra
cia. De alioꝛum ſoꝛdibuaego mũda ſum
et in eis lauoꝛ lixiuiaʒ faciens ex cinere qð
ipᷣi peccatoꝛes ſunt.ſicut dicitur in Pſal.
Cinerem tanq; panem manducabaʒ.vbi
dicit Hꝛegoꝛiꝰ. Cinis ille peccatoꝛes ſunt
Cinis eĩ reliquie ſũt incẽdii agdoꝛis alicu⸗
ius ex concupiſcenciis carni pculoꝛum ⁊
nnes in.ij.

e eanonice ſue. E e peccatoꝛe legitur

i ſapiencie. Ignis eſt coꝛ eius Ipſi er⸗
go peccatoꝛes mihi myniſtrant cineres.
Ego autem coꝛ ↄpaſſionis ſupereffundo
⁊ admiſceo.et ſic lachꝛimarum laſciuiam
confitio in quibus aſſidue verſ GV. HNõ eſt
ergo mirum ſi munda ſum ex ſoꝛdibꝰeoꝝ
quia cineres mihi ſunt.Et ꝓpter hoc acu⸗
men ſalſedo et amaritudo lixiuie de vul⸗
neribꝰeoꝛũ vulneribꝰ meis ſanitas ꝓue
nit. Myniſtrat eĩ mihi qͥdamõvinũ cõpun
ctionis.quod eſt lachꝛime compaſſionis.
qnod dum illis compaſſionem infundo.
videlicet lugens ſupꝛa ea.vulneribus me⸗

is ſanitaten ꝓpter hoc ipſum ꝓcuro:Coꝛ
enim meum hmòi lachꝛymis in pᷣmis in⸗

funditur et repletur non ſolum ipaverua

te ſed etiam merito.quia ſic apud deũvul
nerum meorum mereoꝛſanitatem. Atte⸗

ſtante mihi veritate Mathei.v. Beati mi
ſericoꝛdes quoniam ipᷣi miſericoꝛdi con
ſequentur. Sic ſe habet et de alis in⸗

firmitatibus. Dum enim cum infirmis ꝑ

compaſſionem ĩfirmoꝛ.ſicut faciebat apo

et potens effitioꝛ. Sicut de ſemetip̃o ipſe

teſtat et qntomagis ſic infirmor tatoma⸗
gis foꝛiis effitioꝛ. Quod inde euidenter
probatur quia magnitudo et vehemẽcia

operationis indubitabile teſtimoniũ eſt

magnitudinis et foꝛtitudinis non ſolum

mee. ſed etiam cuiuſq; alterius virtutis.

Que ergo inſirmatio huiuſmodi ſcilicei
compaſſionis ꝓpꝛia operalio mea.⁊? pꝛo

pꝛius fontis mei riuus aut emanatio eſt.
QDQuitomaioꝛ: vehementio:q; fuerit. tanto

maioꝛem ac fortioꝛem me indicat eſſe⁊ te
ſtatur.Eodem modo de ſuperbia eoꝛum

ego humilio: et generaliter de omni coꝛ⸗
ruptione ipſoꝛum et vicio. Puritas et in⸗
coꝛruptio mihi accreſcunt. Et hoc eſt quo

niam lixiuia lachꝛimaruʒ tanto apnd me
redundat et copioſioꝛ et acutioꝛ amarior

ad lauandum ⁊ purificandum aptioꝛ qn
to vita fratrum ſeu ꝓximoꝛum mihi vł vi
ſa vel audita fuerit inpurioꝛ atq; coꝛrupti

oꝛ. Hec enim eſt natura mea mirabił hec

mirifica virtus.vt qnto in fratribꝰ magis

multiplicantur impuritas atq; coꝛruptio.

tanto aqua iſta fontis mei.videlicʒ aqua

lachꝛimarum copioſioꝛ exuberet. Nemo
enim dubitet.quin pia coꝛda tanto lachꝛi
mis compaſſionis vberius affluant. quã
to pꝛoximoꝛum malis g magis habunda

re vel conſpexerint vel łtiam audierint.

Ego de paupertate alioꝛum ditoꝛ.pau⸗
pertate inq; ſpirituali maxime. Inde eniʒ
creſcunt diuicie mee.ymmo inde mihi ac
creſcunt diuicie nanq; mee compaſſion
ſunt fletus et lachꝛime. Diuicie inq; pᷣſen⸗

tes future autem ſunt conſolationes et ri

ſus ſicut ipſa veritas teſtatur Mathei. v.
Beati qui lugent.quoniam ipſi conſola⸗
buntur.Et Luce.vj. Beati qui nunc luge⸗
tis quoniam ridebitis. Umuſcuiuſq; entʒ
virtutis ꝓpꝛie diuicie ſunt.pᷣſencia merita
et futura pmia. Preſencia autem merita
ſunt vniuſcuiuſq; pꝛie opergfione⸗ clu⸗

Be
Quare manifeſtum eſt quia ꝑe pauperta
le alioꝛum ego ditoꝛ. Inde enim creſcunt

Ddiuicie mee tam pᷣſentes q; future.Ex quo
maniftfeſtũ eſt.quia de meritis aliorũ ego

mereoꝛ.et de dampnatione eoꝛum ego p

mioꝛ quia ipᷣa dampnatio occaſionaliter

auget mihi merituʒz. ꝓpter quod ſimiliter
2 pᷣmium.Sic de ſtuiticia alioꝛum ego ſa

pientior ſum. Dum enim ꝓximos meos

ſtulte agere conſpicio ꝓſpicio vel audio.
Inde ego ſapienter vel ſapientius ago.ꝗ
enim ſuſcipit animas ſapiens ẽ. Sicut le
gitur ꝓuerbiorũ.xij. Ego autem cum ſtul
te eas agere video eas in animo cõpaſſi⸗
onis ſulſcipio.ego de perditione alioꝛum
lucroꝛ eo modo quo iam dixi.gꝗa inde cre
ſcunt diuicie mee.ego enim in dei ſpiritu:
alibus nundinis ſocia ſum. ſolummodo
perdentium ⁊ mentes ſuas male venden
tium et perditiões eoꝛum lucra mea ſunt
ſicut iam expoſui.ego ſola ſoluo antiquã
illaʒ queſtionem vulgarem qua queritur
quis luc ratur:quicquid incauti mercato⸗
res perdunt mihi negociantur ad lucrum
quicunq; in ſunm nogociantur ad lucrũ.
Non enim paruum lucruʒ eſt doloꝛ com
paſſionis et luctus quem in ſuis petrimẽ⸗
tis atq; perditionibus ſociij mei faciũt.q̃n

tum aulem valeant cuiuſcunq; pᷣcij ſunt.

nouit ſapientiſſimus deus qui ꝙ eis dat
conſolatiões eternas.et riſum intermina
bilem vt ſupꝛa oſtẽdi.ego ſola poꝛto one
ra alioꝛum et ideo ſola impleo.legem xpᷣi

in parte iſta que ſola difficultatem habe⸗

re videtur.Quod enim facit ſoꝛor mea be
niuolencia communicando bona ſua. et
alijs largiendo. Non ſolum leue eſt. ſed
etiam iocunduʒ atq; ſuauiſſimum.Nihil
enim q; dare iocundius.ſicut neq; beati⸗
ſed omnium oneratoꝛum onera poꝛtare.
quod habeat difſſtultat aut moleſtie do
loꝛin me compaſſionis et luctus euiden⸗
ter oſtendit. Hoc autem eſt vnum de mi
rabilibus meis.quia qᷓnto maioꝛa et plu

ra huiuſmõi onera poꝛto tanto velotius

curro Jp̃a enim poꝛtatio onerum hmõi
non ſolum mea vehemens ambulatio ẽ.
et etiam curſus.et in vnaquaq; virtute ſi⸗
militer ſe habet. Uniuſcuiuſq; enim vehe
mens operatio curſus eius quatoq; intẽ⸗
ſior fuerit.ranto curſus iſtius velotioꝛ.
Hon em aliter virtutes ambulat vel nos
bper eas niſi operando. Nec alij ſunt paſ⸗

ſus vel earum vel noſtri niſi ope:ꝛationes

moꝛibus

quare augere vel intendere paſſus eſt an
gere vl intendere operationes quia ergo
ambulatio foꝛtiſſima curſus eſt ingreii⸗
bilibus litteraibus. manifeſtum eſt. quia
operatio foꝛtiſſima aut intenſiua cuiuſcũ
qʒ virtutis curſus eiuſdem ẽ ſiue habẽtis
illaʒ. Eſt et aliud de mirabilibus meis in
curſu.quia qᷓnto plura et grauioꝛa onera
huiuſmõi poꝛto.lanto minꝰ onerata ſuʒ
q;ᷓ illi qui nullum ex huiuſmodi oneribus
poꝛtant.hoc eſt qui peccantibus in nullo
compaciuntur omniũ peccatis ſe onerãt.
et penam occaſionaliter ꝓ omnibus paci
entur.nNon enim fruſtra dixit ſpiriius ſan
ctus de quibuſdam per Amos in.vji.Qð
nihil compaciebatur ſuper contritione io
ſeph.O blata eniʒ materia compaſſionis
niſi compaſſio impendatur.indubitanier
peccatur. Quare manifeſtum eſt cũ om⸗
bus peccantibus compaciendum ſit.qui
nulli compaciuntur. omniũ peccatis occa
ſionaliter onerantur.⁊ qui minus cõpaci
unitur minus ſe exonerant ⁊ qui amplius
compaciuntur amplius ſe exonerant. Cũ
ergo ipſu poꝛtare onera alioꝛũ compa⸗
ti ſit.maniſeſtum eſt quod dixi: quia quã
lo plura ct grauioꝛa et huiuſmodi onera

poꝛto.tanto minus onerata ſum. Quare

onerando me cxonero ex quo etiaʒ aliud
bonum mihi ꝓuenit vt per ipam ratione
dati ⁊ accepti hoc eſt cõmunionem queẽ

iuſticia ſpualis hieruſalem vt dicit Augu

ſtinus. Omnia nera mea poꝛtantur ab
omnihus electis. Quare manifeſtum eſt
me mirabiliter exonerari per huiuſmodi
poꝛtationem onerum. Si enimvnuſquiſ⸗
qʒ eoꝛum non poꝛtaret niſi pondus vniꝰ
pili de om
tundem po landum remaneret Omnes
ergo ſocios poꝛtatoꝛes onerum meo:um
habeo quia omnii et bonoꝛum ſeilicet
7 maloꝛum onera ſdlicet qũtum mihi da
tur per compaſſionem poꝛto.Sequitur?
ex hoc aliud non minꝰ mirabile. quia qn
to mala alioꝛum mihi magis aſſlumo ma
giſaʒ meꝗ facio.tanto ab eis magis mu⸗
da magis libera magiſq; immunis rema
neo. Ue inſipientibus quibuſdam q non

fra trum onera poꝛtare.ſed ꝓpꝛia magis

fratribus onera imponere ad poꝛlanduʒ
ſtudioſiſſime curant.ſingulatim eos roga
tes vt adiuuent eos ad poꝛtandum one⸗

ra ſua. Hij de ꝓpꝛijs humeris ꝓpria

conera deponere.et tratrum humenis illa

oneribus meis mihi tan

——

honen
mesoꝛ
gieꝛmge
ſauererit
ſagespen
Nusonen
Nnerencn
Küerttan
nerr
ſtolgsin
leinsone
genchin
ſahetan
polantt
Oltot⸗
Gnunhnn
ſinonone
igiſfin
Prorch
Plonnon
Cipcendn
benmadon
ualbust
idumſen
ancpe⸗
Mamnon
feſons⸗
fuge
boomn
hoypoſi
Hhelop⸗
Miglunti
ſeßooninn
lundehiar
Nipennzdi⸗
ſbieegiunea
iſtonen
clnenetboe
Mnfniladi
Pönfent
Wnpnt⸗
Chhunde
henanſni
Nogire⸗
ſtgniezzp,
eſimifrdi
luaffgg
1 muim
nntstieii⸗
liſethe

vis

wtenge
DDðZ
Mlſud
zulliu
ulmi:
Wionmen.
abureä
Apetie
uindinrh
nN Mosi
fuperconn
GnumnacRH
nwu ndd
Enmiihmnetad
Borgunant
nm annüu
Nandüni
ronazalcni,
cad buumnod
mnnin
ncnat dii⸗
ntnNn,

„

4e0 Wo 4
mnſ Ginni
ran
en un nr

„2

. M.
0 — 4

clvj

apponere intolerabiliter laboꝛant. mẽdi
cantes oꝛationes et alia ſuffragia ab eis
qui ea que alis per ſemetipſos debent ex
ſoluere vix ſufficiũt. huiuſmodi homines
fratres pene impoꝛtabiliter oneratosam
plius onerare conantur. vt ſemetipſos ex

onerent cum officium meũ ſit.ymmo chri

ſti lex fratrũ onera de humeris alioꝝ aſſu

mere ⁊ ppꝛiis apponere. Sicut dicit apo

ſtolus in. vj.ad Balathas dicẽs. Alter al
terius onera poꝛtate ⁊ ſic adimplebitis le
gem chꝛiſti. Et ipᷣe chꝛiſtus dominus one
ra peccatoꝛum noſtroꝛum in ligno crucis
poꝛtauit. ſicut dicit petrus in.ü.pᷣme.Pec
cata noſtra pertulit ĩ coꝛpoꝛe ſuo ſuper li⸗

gnum. hmoi ergo non legem xpi iuxta te⸗

ſtimonium apoſtoli ſed contrariam legẽ
Miriſltanan ſcilicet implere videntar
pi non chꝛiſtiani ſed antechꝛiſtiani eſſe

R Et ſi enim oꝛatiões et alia ſuffragia a ſan

ctis petenda ſintvtpote neceſſaria ac ſalu
berrima non tamen ita onerandi ſunt ſpi
ritualibus ſuffragijs. vt iam ſuſceptis offi
cioꝛum ſuoꝛum oneribus et illis non ſuffi
ciant. quod em̃ religioſi tãta naultitudine
pſalmoꝛum⁊ pſalmodiarum ex ipᷣa ſueꝓ
feſſionis officio onerati ſuntvt ſpiritualia
ſuffragia niſi per pauca aut modiea petẽ⸗
tibus impendere ſine detrimento alioꝛuʒ
non poſſit Quapꝛopter cũ modeſtia mul

ta⁊ compaſſionèe alioꝛum petenda ſunta
viris ſanctis ſuffragia ſua.videlicetvt nec

ſeipᷣos vltra modũ grauent nec alijs qauo
rum debitoꝛes ſunt taliũ fiat aliquod de⸗
trimentir. Dicam autem in hoc aliud mi⸗
rabile.quia nõ petendo ꝓpter didas cau

ſas a ſic oneratis hmõi ſuffragia illa ego

1

obtineo. et hoc eſt baner tal xpᷣum

dominũ illa dimitto parcen Yo ſcilicet ꝓ⸗
pter ipum fratribus ꝓpter dłtas cauſas
Quia ergo qui dimiſs agrum ꝓpter xpᷣm
centuplum hic recipiet.et in futuro vitam
eternam ſicut ipe dicit multociens in eua⸗
gelio.Qñtofoꝛtius iſta ſuffragia nõ amit
rit.qui ea ꝓpter chꝛiſtum et ex compaſſio
ne fratrũ ſic dimittit. Ergo dicit gielas nõ
alia ſuffragia mendico.ymmo rmea tota
largitate impendo. Non onera mea hu⸗
meris alienis impono ymmo econtrario
aliena onera mẽdico.vl ea poꝛtem pecca
cata a fratribus peto quecunq; bona ha⸗
bent eis dimitto. Noua et inaudita peti⸗
lio mea que a fratribusvt de peccatis lar

gam poꝛtionem.et ſi poſſet fieri vt tota eas⸗

mihi tribuant peto. Et cum dare volunt.
furoꝛ ea ⁊ ſůpio multis enim neſcientibꝰ
⁊ etiam inuitis atq; renitentibus peccata
eoꝛum mihi aſſumo.⁊ humeris meis poꝛ
tanda impono. Sed eo modo quo xpᷣus
dominus ea poꝛtare me docuit.quod eſt
dolendo negeüds ꝓ eis oꝛando elemoſy
nas faciendo et ipᷣim poſſeſſoꝛem meũ di⸗
ſciplinis penitencialibus affligendo. Hec

ſunt ve onera fraternoꝛum peccatoꝛuma

quibus humeri mei nunq; vacant in hoc
euidenter eueſtigio xpᷣm dominuũ ſequoꝛ
qui bona noſtra nobis om̃ino dimiltens
mala noſtra ſibi aſſumpſit quatenꝰ decu⸗
it et fas fuit. et hec ẽ ſaluberrima ſocietas
quaʒ vulgo deus feciſſe dicuur. Quia au
tem genus hominum qui boni habentur
et tamen que ſua ſunt in parte illa ſolum
modo querere videntur.qui bona aliena
ſibi dari cõmunicari ſtudidſiſſime petunt
2 mala eoꝛum eis omnino relinquunt.in
ſuper et mala ſua et onera peccaioꝛũ fra⸗
tribus dare ⁊ cõmunicare paratiſſimi bo
na ſua abſq; vlla diminutione ſibi retine
re volentes. ⁊ hec eſt dyabolica ſocietas
Nullus enim adeo nequã ẽ inter dyabo⸗
los qui non hoc cuiuis homini faceret li⸗
bere videlicet qui nõ cuicũqʒ homini ma
la ſua libenter daret.⁊ de bonis eiuſdem

ſi quid poſſet libenter minueret vel aufer
ret.De bonis vero quecunqʒ haber nulli
hominũ aliquod libenier impartiret ver
bi gracia. De aſtucia ſua de ſciencia quaʒ
babet eminentiſſima. et alus bonis natu
ralibus ſuis que ſi leſa ſint ⁊ obtenebꝛata
in eo per maliciam non tamen penitus ex

tincta Et hmõi verba cuidamviro ſancto

nos meminimus reſpondiſſe cum deta⸗
libus nobiſcum ageret et conferrat. Ego

ſum comes vnica defunctoꝛum teſte Am

bꝛo.Ego ſum q̃ ex vnesemine duas meſ⸗
ſes colligo ſicut teſtatur apoſtolus in. iiii
pᷣme ad thymot᷑.dicens. Pietas hec pꝛo⸗
miſſionẽ vite que nunc eſt et future.Ego
ſum que ad omnia valeo.ſicut ipſemet ſi
bi conteſtatur dicens. pietas ad om̃ia va
let. Ego ſum quem ipᷣe deus pꝛefert et pꝛe
eiegit omnibus ſacrificiis in. vj.Oſee di⸗
cens. Miſericoꝛdiam volo et non ſacrifi⸗
cium. Ego ſum cuiꝰ vnus ex fructibꝰ vnũ
qʒ ex operibus vnuſqʒ fontis mei riuulꝰ.
elemoſyna eſt que aimmam a moꝛte libe⸗
rat et non ire ſinit in tenebꝛas. Sicut legi

tur Lhobie.iiij. Jpa eſt redemptio vniuſ⸗
ae iiij

l

De

euiuſq; peccatoꝛis. Sicut legitur Puerbi⸗
oꝛu.xiij. Ipᷣa eſt redemptio iiquitatis et

peccatoꝛu Sicut legitur danielis.iiij. Ipa
Ecuſtos gracie in homine.Sicut legitur.
xxix.Eccleſiaſtici. Ipa ẽ ſicut ſacculꝰ pecu⸗

nie noſtre redẽptionis. Sicut ibidẽ legit

hijs verbis.Elemoſyna viri quaſi ſaccul⸗
cũ ipᷣo et graciã hominis quaſi pupillam
oculi cõſeruabit. Ipſa ꝓtegit ſuꝑ om̃e ſcu
tũ et pugnat et pugnat ꝓ datoꝛe ſuo ſuꝑ
oẽm lancea q inimicũ ſuũ.ſicut ibidẽ legi
tur hijs verbis. Super ſcutuũ potẽtis et ſu
per lanced aduerſus inimicuʒ tuũ pugna
bit. Ipᷣa ẽ diſſoluens gelicidiũ peccatoꝛũ.
licul legit Eccleſiaſtici.ii. Unde cantat ec

cleſia.ſicut aqua extinguit ignẽ.ſic elemo⸗

ſyna extinguit peccatũù. Jpᷣa eſt que mun⸗

dat omnia ſicut teſtatur veritas ipᷣa Luce

r. Quod ſuꝑ ẽ date elemoſyna.et omnia
mũda ſunt nobis.Si tante ſint virtutes⁊

tanti fructus vnius ex oꝑibus meis.quid

de me ipᷣa ſenciendũ Ego hoſpitalaria in
ipᷣo celeſti palatio loca diſtribuens et aſũ

gnãs vnicuiq; qui ullic recipitur. ſicut legi

tur Eccleſiaſtici.xvij. Omnis miſcdᷣia faci⸗
el vnicuiq; locum ſcõᷣm meritum ſuum⁊ẽ
Ego volo habere om̃es remiſſiones.om
nes indulgẽcias:⁊ mihi omnes debentur
⁊ habeo inde litteras euãgelicas duo pa
ria ymmo tria. Pꝛimum mathei.v. Beati

miſericoꝛdes quoniã miſericoꝛdiam cõſe

quent᷑.Secunde ſunt in.vj.Luce.In qui

bus dicitur. Dimittite ⁊ dimitteturvobis.

Tercie ſunt.in.xviij. wathei quod totum
de remiſſionibꝰ ẽ. Expꝛeſſe em̃ ibi legitur.

Quia vbi ego nõ ſum oẽs remiſſiões ſu⸗
as ⁊ abſolutiones reuocat deus.ſeruo ei
qui conſeruo ſuo dimittere noluit qui in
ipᷣm peccauerat dicitur ibi. Non exibis in

de donec reddideris nouiſſimũ quadran

tem. Ego volo liba eſſe ab om̃i cruce pa

tibulo et toꝛmento in futuro. ⁊ hoc ẽ quo

niã omnia hic ꝑ compaſſionẽ ſuſtineo in

pᷣſenti. Quis enim patitur cui ego non cõ

paciar. Sicut dicit apoſtolus de ſeipſo in

xijil.ad Coꝝ. Quis infirmatur ⁊ ego non
infirmoꝛ.Ego ſola pfecte penitenciaʒ ago
que non ſolũ de peccatis meis ſatiſſatio.
ſed etia de alienis.⁊ ꝓpter hoc plena libe
rationem ac reſtitutionẽ pᷣceteris mereoꝛ.
er mipi ſuper omnes debetur. Ego de

fetoꝛe moꝛtifero. videlicet fetoꝛe moꝛtuo⸗

rũ non moꝛtem aut egritudinem incurro

Sed potius augmentum inde ſalutis ac⸗

*

moꝛibus

quiro. fetoꝛ moꝛtuoꝝ infamia enpeccato

ruũ quã quociens detractoꝛesvelut nuncij

ſuꝑne moꝛtis thuribularilinfernales ma

nibus meis ingerunt non riſum mihiſed
luctũ inde ponius mihi facio.Ethoc qdez
dignũ et iuſtũ.et humanitatis congruen
tiſſimũ officiũ ploꝛare ſic moꝛtuos nidere
auũt vel non irridere eos.non niſi dyabo⸗
loꝛũ ẽ.et furiarũ infernaliũ.a quibꝰ riſus
abeſtvt quẽ niſi fecere doloꝛes Ego hniuſ
modi moꝛtuis ſemper aliqnid ſuffragiji⸗
pendo viſo feretrovel ſepulchro non ri⸗
deo vł irrideo quod indubitanter dyabo
lice nequicie atq; crudelitatis ẽ. Sed oꝛa

tiones ſtatum pꝛo moꝛtuis illis ad deum

fundo et aqua benedicta lacrimarü mea
rnm feretꝝ id ſiue ſepulchrũ ſpiritua liter
aſpergo Sepulchrũ em̃ anime moꝛiue
coꝛpus peccatoꝛis eſt vt dicit. Auguſiiiꝰ
Nno minus autẽ conuenienter e fere Q
trum accipitur et ſicut inſania intollerabi

lis eſſet viſo feretro vel ſepulchro literali.

vel ipſo cadaueri moꝛiui hominis nidere
vel irridere Sicet incomparabiliter mut
to foꝛtius ꝑiſo moꝛtuo ſpirituali vel audi

to aut ſepulchro ſeu ferretro hmõi.nõ ſo

lum naere vel irridere dementiſtima ima⸗
pietas eſt.ſed etiam oꝛationẽ cõtinere in

conſueta adhuc inter eruditos pianosi

humanitas iudicat᷑. Ego ſola huiuſmõi

moꝛtuis exequis anpendo. Ego ſolã no⸗-

ui et meñ ꝓpꝛiũ eſt officũ ſic hmõimoꝛ⸗
tuos funerandi xgo ad exemplũ domini

ſaluatoꝛis non cum in ſanguine coꝛpoꝛis

poſſeſſoꝛis mei.ſed etiam in ſanguine aie
ipſius lano ſoꝛdes peccatoꝝ fraternoꝛũ.
dum ſuper eos ploꝛo velut enim ſanguis
aai nſetnon ſunt vt ait. Jeroni.

Ego crux in: ei moneta ſſue nummiſſma
te ſicut ſoꝛoł mea beniuolencia ymago re
gis celoꝛum eſt in eglem. Ego crux pꝛecio

ſa ymmo aurea dum̃ ad omnia valeo vv
dicit Apoſtolus. Crux enim co:poꝛalis di
ſcipline ſeu maceratioĩs crux ligneavłfer

rea eſt dum admodicumvalet exercitatio
coꝛpoꝛis ſicut dicit Apoſtolus in.·iiij.pᷣme
ad.Thymo.ego crux dñi noſtni hieſu rpᷣi
vera et pꝛopꝛia quã nullus poꝛtat niſi in⸗
nocens et ea que non rapuerit exoluens

ad exemplum ipſius. Ego cruraurea ſen

pᷣcioſa qͥ i ſolẽnibꝰ ꝓceſiõibꝰ vᷣtutũ cho⸗
ropꝛecedo cũ aqua benedicta lachrima-
mearum. Juxta illud miſericoꝛdia enveri⸗

äcutn
enneetain
hiolegllu

46. O1c

onnnesllt
nisfundo
nnelemen
golunone
ſoveslan
lo Mer
Abonnl’
nuupoes
ſtolustni
uincnonepe
ſun la⸗
hcbeogkei
guentcul
glegeonann
ſninsinme⸗
ſenkölugel
febenote
Nenrdlei⸗
Ktnibivee
asecn
umarend
Ganmo⸗
ſcpedo
üſeten
Copalese
niczſano⸗
lupengen
deſron
ſuntinuoh
Dupinyvi
Nuicnie
Aeri lop⸗
mnelnoln
Piialsgin

Ecteſint

fenmnids
ginli
naines ſ
Genonen
huniennn
npkeinin
ſnereen

lnighein

nkeet
Prnini
oe⸗

ndanni

4

M

P

eſenen,
peric
gNdlni
Pulchrücinnn
sckdn
84nti oruanar,
mo l .
Tocrolidn
KNEN
incerdaci

eee!

nun ictii⸗
Gier ancirsis
i. ul
oedciNpiids
nnlgileidf
ucun a
gonei

4

vij

nedicta lachꝛimarũ mearũ ego aſpgo an
te me et circumquaq; oculos ſicut de xpᷣo
dno legitur yſaie.liij. Jpe aſꝑget gẽtes mił
tas. Sic ⁊ ego aſpgo illa aqua benedicta
omnes illos ꝓ ꝗbus lachꝛimas cõpaſſio
nis fundo vt bꝛeuiter multa colliga. Ego
in elementis aqua nõ ſolũ aſꝑſionem et
ablutionẽ qua diri ſed etiã ꝓpter munda
tiones largiſſimarũ erogationũ quas fa⸗
cio. Inſtar enim fluminis inundantis lo
ca humilia etvacua circa me repleo.id eſt
pauperes.vt fiat equalitas vt dicit Apo⸗
ſtolus in.viij.ijad Loꝝ.ſimiliter ⁊ ꝓptet
extinctionẽ peccatoꝝ quaʒ dixi merito a q
ſum. In liquoꝛibꝰ oleũ.ex quo et nomen
habeo grecũ quovocoꝛ oleos.Oleos em̃
grece miſcõia latine. In arbo:ibus oliua
que òe amaritudine coꝛticis in pabulum
laninis in medicinã vulneris.in refectio
nem cõ ſurgit ſocietatis.⁊ ſi em̃ hec ſoꝛoꝛi
mee beniuolencie cõpetunt videlicet eſſe
oleũ ⁊ oliua. Ex alijs tamen cauſis hoc
eſt mihi verol pprie ↄgruit amaritudo ra
dicis et coꝛticis qͥ tota in amaritudine ſuʒ
vt amaritudines allenas vel leyiavel dul
coꝛem mihi cõgruit medicamentũ vulne
rũ que doloꝛes nõ ſolũ vulnerũ ſpiritua⸗
liũ ſed etiã coꝛpaliũ ⁊ omnes affectiones
coꝛꝑales cõſolationibꝰmeis mitigo⁊ ple

rũq; ſano. Mihi ogruit pabulũ luminis⸗

lumen gracie indigemsꝰmerito quodvł

deſolatiovel afflictio extingueret vłpenu
ria victus ſpũalis aut coꝓalis.ſic em iſßᷣßm

panẽverbi dei diſtribuo audientibus ad
refectionẽ ⁊ conſolationẽ animaruʒ.ſicut

glimenta coꝛꝑalia pauꝑibus mihi ſpecia
liter refectio ſocietatis competit. Quia et

q; reficiunt Ego in colo nimirum
ſiue vermiculus in lapidibꝰ Nlitropia. co⸗
loꝛẽ quidẽ viridiſſim ſed ſtellis et guttis
ſanguineis aſpſa didtur elytropia quaſi
ſolem conuertens. Ego aũt ſolem iuſticie
quantũcun ꝑpiram iuſtiſſimam a pecca
toꝛibus auerſum ad eoſdem conuerto in
ceſſanter dicens ei. Conuerterę dñe vſaʒ
quo et depᷣcabilis eſto ſuper ſechos tuos
Ego ſtellis et guttis ſanguineis rutilo.qa

ſpirit uales et litterales af⸗ a mevtrü

ſanguine fraternoꝝ vulnerũ ꝑ compaſſio

nẽ inceſſanter me caſtigo. ſicut et chꝛiſtus
dominus de ſeipo dicit yſaie. lxij. Al⸗
perſus ẽ ſanguis eoꝝ ſuꝑ veſtimẽta mea.
Banguis ergo peccatoꝝ qui ipᷣos pecca⸗

toꝛes inquinat et deturpat viroꝛem meus⸗

ſtellari rutilgncia decoꝛat.ego in medici⸗

nalibus cõfectionibus vngentũ ſuauiſſi⸗

mũ ac pᷣcioſiſſimũ quo pedes ſaluatoris

maria magdalena vnxiſſe legitur Luc. vij
We em̃ ꝓpe ſagittauit illud vnguentuʒ ꝗ
pp̃i pedes miſticos laboꝛantes hic et affii

ctos intus et extra velut vngẽs refitio. In
electuarijs reſtauratiuũ. Per me enim at
tenuati.⁊ ab humoꝛe gracie diuine arefa

cti ad p̃ſtinam gracie plenitudinem at

pinguedinem reſtauratur. ego vitis vinũ

lachꝛlmarũ compaſſionis ꝓferẽs.Ego in

veſtibus lanea ſuper alias animam hůüa
nam magis fouens et ſuauius veſtiens.
ego in officialibus ſeu miniſtris theſaura
ria in celo theſauriʒans atq; reponẽs om
nia quecunq; vel relinquere vel dare vi
deo pauperibꝰ. Sicut docet veritas PHa

thei. vil. Cheſauroꝝ meoꝛum cuſtos fide:
liſſimus deus eſt ſicut dicit Apoſtolus im

quarto ſce ad TCymothenm. De reliquo
repoſita eſt mihi coꝛona iuſti cie.quaʒ red
dat mihi dominus in die illa iuſtus iudex
Ego quicquid de pauꝑibus in gaʒophila
cium chriſti mitto. Manus enim pauperũ
gaʒophilacium eſt. vt dicit Auguſtinus.
Sum et elemoſynaria cuius largitatẽ ne
mo ſufficit admirari⁊? de hac loquoꝛ in ca
pitulo de mirabilium meorum in ſequen
tibus.Ego in agricolis ſeminatrix. cuius
ager eſt om̃is paupertas omniſq; inopia
Semina vero ſunt quecũq; potuero ero
gare. O mne enim id quo fratres indigẽt
emen meum eſt. et dum illis eis erogo.
ipſum in eis ſemino meſſem inde duplicẽ?
vt dictum eſt collectura.E go in viribꝰ ſpi
ritualibus ſenſus ſum minificus quo alie
na mala ſenciuntur.et propter hoc abſqʒ

me inſenſibilia ſunt coꝛda. ⁊ ideo mortifi

cata vel moꝛtua.ego cquinaria ſpiritua⸗
lis frixvuras optimas. ecraucibus regis re⸗
gum ſuauiſſimas adhibens mihi ignem
tribulationum ſuarum ferens.Ego vero
appono oleum. ſvt ſic friyuras de ipſo coꝛ
de paſſionis mee facio et offero regi regnu
Peccata enim maloꝛum frixoꝛium iuſto⸗
rum vt dicit Anguſtinus. ego ſola offero
ſacrificium de ſartagine. De quo legitur
Leuitici ſecundo. Nunq; enim deeſt.mi⸗
hi hic ignis fraterne tribulatiõis neq; ole

um compaſſionis.

JòM De moꝛibus

R Eniam autem ad mirabilia mea mõ fuerit lachꝛimoſa ⁊ pꝛopter vinum la⸗ nicen
60 vj er dico in pꝛimis quia omnis pau chrimarũ vuaà maturaʒ dicimus. Ego ue
5 Poertas. omnis fames omnis ſitis vt dixi elemoſynaria ſum in palacio regis C nnditl
om ne higus et omnis indigencia. et oẽs celeſtisvidelicet in domo dei. vbi colue iimeng
diuicie mee. diuicie inq; vt pꝛedia. vt ager tudinẽ alioꝝ elemoſynarioꝝ nõ poꝛtionẽ hasn
vt vinee vt oꝛti nõ vt theſaurum. Uineas certa. id eſt decimã vlł aliã ſolũmõ habeo art
enim ſemina et fructus reddũt mibi vyer ad erogadu.eun erogare ĩ pios vſus.imo aſnn
rimos at pᷣcioſiſſimos. Semino lapides oia.⁊ quod ẽ vltra oẽm admirationẽ⁊ co N de
et ligna quod ẽ aliud mirabile in ſtructu⸗ gitatũ.ipᷣm regẽ celoꝝ ⁊ dñm ſeculonego ſeteimn
ris pioꝛum edifitioꝛum.⁊ ex eis colligo ce vendidi ꝓ redẽptiõe captiuoꝝ meorum. unlbon
leſtis habitationis perpetuam ac iocun⸗ Ego covi eũ in clibano paſſionis eiuſdeʒ Ganezn
diſſimã habitationem. Semino nõ ſolũ ꝓrefectione paupeꝝ ⁊ famelicoꝝ meoꝛũ enof
triticũ aur aliud granũ:ſed etiam panem. Ego aſſaui eũ ĩ veru crucis taq; agnũ paſ gſtr
⁊ inde colligo panem vite panem delecta chalẽ⁊ imaculatũ ꝙ eadẽ refectiõe ſicutei f nonin
mẽtum et omnẽ ſuauitatem ſapoꝛis in ſe ðᷣꝛ ſuꝑ exo.Agnꝰ aſſus xpᷣs paſſus.Quid Kunt
babentẽ Sicut legitur Sapiencie.xvj. Ze aut iſta coctio ſiue aſſatio.ſic in tractatu ð gpnmi⸗
mino veſtes ſemino ignẽ calefaciendo in ſacramẽtis in caplo ð ſacratiſſima eucha Ulihmm
de pauperes. Non tam planto vites aut riſtia plene expoſuimꝰ ⁊ declarauim⸗ ig⸗ loro⸗
vineas q; etiam ipᷣm vinum. Semino dũ rũ mirabiliũ fides ipᷣa pia atʒ vetidica. le W.
xpᷣi pauperes inde reficio. De hoc ſemine ſtis ẽ de hoc apls in.vj.pᷣme ad Lon. Em Pſusſann
toꝛrentem voluptatis colligo ⁊ cellarum pti eſtis pᷣcio magno.⁊ pe.in..pe.iiõ coꝛ roſune
indeficiẽtis plenitudinis inde recipio hec ruptibilibꝰauro ⁊ argẽto redepti eſtis de bmnegnn
ergo mirificencia mea. quod om̃ia ꝗᷓ ero⸗ vana vr̃a ↄuerſatõe.ſed ſanguie qſi agni W
gare poſſuʒ ſemina mea facio. ⁊ mihi fru incõtaminati et imaculati hieſu xpᷣi. Nõ endizen
ctificare compello. Ego feneratrix ea pecii a page miſcðiarũ theʒauros alios. önbannn⸗
ctiſſima cuiꝰ vſurã nec deꝰ effugit teſte ſa ipᷣmvnigenitũ ei pecij 7 obtinui ⁊ ipᷣm in fimsfen
lomõe ĩ lib ꝓuer.⁊ dicẽte.xix. puer. Fene elemoſynã mðo dedi.nõ ſolũ vt panẽire enade
rat Cno gi miſeretur paupi æ qð ſeꝗt eti fectionẽ famelicoꝝ ſed eti in redemptio⸗ nnunpe
am quod ſeruũ meũ ipᷣm efficiam. Eode nẽ captiuorum ⁊ modi eterne addictoꝛũ. H
ſalomone atteſtate in.xxi. eiuſdẽ. Qui ac Propter quod ig Dlalmo dicitur. Redẽ⸗ ſphasef
tipit mutuũ ſeruus ẽ feneratis.ſed de hac ptionem miſit doſinus populo ſuo.⁊.j.. D humtnn
ſeruitute maioꝛa locutura ſum. Ego agnri ad Con. Qui factus eſt nobis a deod ſtin tin
colatrix mirifica. que de ſpinis colligo fi ſanctificatio ⁊ redẽptio.hũanttas em̃ quã nncie
cus et de rubo vuam. De ſpinis enim fra ꝓP ſalute genert hũani aſſũpſit Oſi ſaccus noceop
ternoꝝ pctõꝝ pinguiſſimos fructus occa⸗ pecunie redẽptiõis eiuſdẽ fuit ſi legit᷑ ec⸗ ſulnigmner
ſionaliter colligo dũ opa miſericoꝛdie in cciaſtes.xxix.ſilr⁊ ꝓuerb.vii ſacculũ pecus ſtnnenenie
eos facio.ſic et vuam de rubo vindemio mnie ſecũ tulit abijt via longiſſima.hujani⸗ iönfnſn
dum aculeatis ⁊ aculeoſis peccatoꝛibꝰcõ tas ei ipa v ut ſaccus panẽvite id ẽ dei ſi W
paſſionem lacrimoſam occaſionaliter cta lium intraſDabſconditum continebat. ek Munmogn
pio opera miſericedie velut ficus ſunt ce velut pecuniam ⁊ pꝛecium redemptionis ſlen
teriſq; operibus pinguioꝛa magiſq; refi⸗ tocius mundi. Inſanus autem populus lſegre⸗
ciencia comedẽtes ſicut ficus litterales ce⸗ iudaicus velut multitudo canum rapido Eimmmntt
reriſq; fructibus piguioꝛes ſunt et magis rum pane non cognito.ſaccum concidit iſckut
reficientes comedentẽ ⁊ ſicut ficus ceteris alq diſcerpit. et illud comedendum gen⸗ Pntan
arboꝛibus vberioꝛ ẽ in fructibꝰ.ſic operũ tibus reliquit. Sic et theʒaurum qui erat uſſteget
miſericoꝛdie maioꝛvbertas⁊ copia ab ele mundi weavi in hoc ſacco abſcondilũ: lenynian
cris requiritur.et euidẽter oſtendit diſce⸗ non videns ad adendum ipſum ſaccum Allodie ſol
ptatio illa que faciẽda ẽ in iuditio de opi totum ſe contulit et theʒ aurum illũ inpꝛe Gabſelton
bus miſcðie.Sicut legit᷑ mathei.v. Acn ciabilem perdidit.qui poſtmodum in re⸗ nucpioph⸗
liati vero ⁊ aculioſi ſiue pctõꝛes homines demptionem gentiũ.⁊ partem iſtius po⸗ NAngronn
ſcandali maxime accipiẽdi ſunt q̊s nemo puli ceſſit.pꝛopter quod ⁊ ipſemel dicit in Rlaſteee
tagere audet 2 q etigeritnõ ſine vulnere Pſalmo. oncidiſii ſaccum meu.id ẽcon chiſohrn
ab eis recedit. Uua vᷣo ẽ qͥ c miſeratiois cidi ꝑmiſiſti vulneribꝰpaſſiõis. circũde⸗ Gngin
lubuẽtio ſiue elemoſyna ſit ſiue oꝛatõ dũ iſti me leticia.glioſe videlʒ reſurreciois göninen
◻W
„

8

00
echnn

ſnibeens

P 16
M o
*
1 anseſto⸗
. . 2*
ümnisſipii gle
22 (Nemt A
zslc .
5 EA
H

.
„ e e ,4
4 E in
R .
TDR 1,
u ℳ. N

n n it

4

*
N.
e, ,
„, ℳ

pignus et obſidem ⁊ omſia etian .
ſeruitutis.mee illi impoſui.quia ipᷣm ⁊ mi

Pic eſt ſaceus benyamin in quo inuent⸗

eñt cyphus argenteus ipe ſcilicet dei fiuus

graciarum et gloꝛiarum populi redundã
nſſimus in quo pᷣterila omnia pꝛeſencia?

futura nitiſime conſpiciuntur. In eo em̃

ſunt omnes thez auri ſapiẽcie ⁊ ſciẽcie dei
abſconditi. Sicut legitur in. ij. ad Colof.

Iſte ſaccus quo rex nyniue indutꝰ fu⸗
iſſe legitur. vi humiliatione ſua ciuitatem
ſuam liberaret ab imminẽti ſubuerſione.
Sicut legitur Jone. iu. Ipſe ergo dei fili⸗
elemoſyna mea eſt. quam in ſacculo iſto
repoſui vel potius eſt ſaccus ⁊ in eo ipe fi
lius dei abſconditꝰ: elemoſyna vna mea
eſt quem celi capere non poſſunt quam ⁊
ego invna parua elemoſynaria ſed tamẽ
pulcherrima atq; pcioſiſſima videlicet be
ata virgine genitricis ipᷣius.ipᷣo die annu
ciotionis ipius impoſui.⁊ ipᷣo die natalis
ipſius.illam inde abſtran ad multiplices
neceſſitates pauperum meoꝛum. In die

vo ſancte paraſceue illam in pꝛenomina⸗

tos vſus famelicoꝛũ pauperum non tam
expendi qᷓ; etiam ſuſpendi. O auteʒ ego
ipᷣm hominem fecerim expᷣſſe dicit Augu
ſtinus ſuper illum verſum pſalmi. Mile⸗
rere mei deus ſcõm magnam miſericoꝛdi
am tua. vbi dicit magna dei miſericoꝛdia
Z deum celo depoſuit. et carne induit.
i phas eſt dicere. Ego ipᷣm regem ſecu⸗
loꝛum ⁊ dominũ.Egoinſeruitutem eum
redegi.⁊ hac vite in ipo multipliciter vſa
ſum videlicet vendendo gugancovelnr
lia etiam opera

niſtrare menſis.et lauare pedes ſeruoꝛuʒ
dei ipᷣm feci ſicut ipᷣa euangelica teſtat᷑ hy
ſtoꝛia. OQ obſidem et fideiuſꝛem illum
ꝓ humano genere poſuerimn Apparet ex
eo quod legitur Eccleſiaſtici.Ax. Dꝛaciaʒ
fideiuſſoꝛis ne obliuiſcaris.dedit enim ꝙ
te animam ſuam. ꝓpłer hoc velut obſes
et fideiuſſoꝛ in die paraſceue captus eſt et
ligatus et in vinculis poſiius. Ibi enim fi
deiuſſit ſiue ſpopondit ꝓ emenda noſtre
excõmunicationis ſoluenda pꝓpter quod
et illa die ſolẽpnes ſunt in eccleſia dei vbi
q; abſolutiones Fideiuſſoꝛe enim poſito
⁊ recepto pꝛo emenda excõmunicationis
ſtatim excõmunicatus abſoluendus eſt ⁊
de conſue tudine vbiq; abſoluitur.Sic et
chꝛiſto domino pro nobis obſide poſito.
capto atq; ligato abſoluendi eramus ab

„

cl vꝛij

excõmunicatioe illa magna qua a dei cõ.

8 5

ſoꝛcio ⁊ omnium lanctoꝝ ſepᷣarati eramꝰ

Moemoꝛ igaur huius magne abſolutõis

celeſti magyſterio edocta chꝛiſti eccleſia.
abſolutiones illas ſolempnes illa die fa
cere cõſueuit.Ego feci eum paſtoꝛem oui⸗

um mearum. ipio atteſtante in. x. Johan

nis.Ego ſum paſtoꝛ bonus.iterum. Qui
intrat per hoſtiuʒ hic paſtoꝛ eſt ouiũ.ego
feci eum cuſtodem totius populi mei.qui
nec doꝛmiet neq; doꝛmitet.Sicut ipſe ſpi
ritus ſanctus in pſalmo teſtatur dicẽs.Ec
ce nõ doꝛmitabit neq; doꝛmiet qui cuſto
dit irrael. Unde enim eiiſta dignatio.
vt tam vigilanter tanqʒ ſollicite cuſtodiat
iſrael niſi ex me.Quid plura.Ego eum lo⸗
toꝛem ſiue lauatoꝛem ſoꝛdium omniũ ſpi
ritualium eum feci.pꝛopter quod ipemet
dicit ad petrum Johannis.xiu. Si nõ la

uero te non habebis partem mecum. De

trus vero intelligẽs tunc ipſum hmõi of⸗
ficiũ ſuſcepiſſe.videlicet lauationis.Sta⸗
tim reſpondit. Non tm̃ pedes ſed et ma⸗
nus et caput. De hoc iohannes in pꝛimo
Apocalipſis.Qui dilexit nos et lauit nos
a peccatis noſtris in ſanguine ſuo.quid
eſt a peccatis noſtris niſi a ſoꝛdibus ſpiri
tualibus. Et mirabile ego feci.videlicʒ de
ſanguine eius lixiuiam.in quo qntũ ama
ret deus mundiciaʒ humani generis qua
tumqʒ odiret inquinationes eius. Ego
euidenter oſtendi. dum ꝓpter illam dilu
endam. et iſtam ſuper inducenda ſangui
nem vnigenit fili ſui lixiuiam feci. Ego

ipſum feci mundatoꝛem cloacarumſ piri⸗

tualium. Quid eniʒ eſt coꝛ: humanũ ſpur
cicia peccatoꝛũ plenum niſi coaca immuũ⸗
dicie.quod Auguſtinꝰ dicit ſuper oꝛatio⸗

nem dominicam. quod officiũ me illi im⸗

poſuiſſe agnoſcens dauid confidenter di
xit. Apeccato meo munda me.Sicut ⁊ ꝓ
pter aliud officium pꝛim dixerat. Ampliꝰ

laua me ab iniquitate mea.quaſi diceret.

Exequere pᷣdictum officium. quia illiꝰ es

debitoꝛ.quid plura. Meus es.eouſqʒ vt
eum cumbare faciam cum voluero ſicut⁊?
feci. De celo enim pᷣmum cumbũ feci euʒ
facere in ſacratiſſimum vterum virginalẽ
Scðm in crucem Tercium in ſepulchꝛum
Quartũ in inferos. In poſſeſſione hmõi
iuris ſum.et eo ſpoliari non poſſum. cum
nec ledi nec minui poſſim. Deniqʒ meꝰ ẽ.
ad pendendum ſeu ſuſpendendum. dif
faciẽdũ vtvulgo ðꝛ.Hoc eĩ iure vſa ſũ ĩ eo
⁊ vlerer adhuc ſi neceſſe eẽt. Nõ eĩ minoꝛ

Be

aut infirmioꝛ ſum q; eram cuʒz hoc de ipo

feci. Mea eſt domus dei celèſtis. ⁊ in eaʒ
introduco quos voluero.nec mirũ.quia
omnis domus dei mea eſt ⁊ ſole domus

pauperum domus dei appellari conſuae⸗

uUerunt.que indubitanter domꝰ mee ſunt

quoniam ſunt domꝰ pietatis.Et que ipᷣe⸗
met dominꝰſeculoꝛũ teſtatur Mathei.v.

et Luce. vj. Beati panpꝑes ſpiritu quoniã
ipᷣoꝝ eſt regnũ celoꝛum.Et iterum. Beali
paupes quoniaʒ ipᷣoꝛum eſt regnum dei.
ꝓpter quod oſtiũ illius domus.id ẽ xpᷣm

dominũu in paſſione non ſolum vulneri⸗
bus clauoꝛum et ſpinarũ et lãcee aperui.

ſed etiam in moꝛte confregi.et in duo fru

ſta volare feci vt vulgo dicitur quo:ũ al⸗

terumvidelicet coꝛpus iuit in tumulũ. Al
terũ ſcilicet anima ad inferos ſpoliandoſ

HP

Oſtium enim criſtus dominus eſt ſi

cut ipſemet dicit. Johan. x· Et hec vis eſt

qua regnum celoꝛũ patitur. Sicut legitur
mathe.x.vt enim publicanis et meretrici
bus et omni genereviliũac perditoꝛũ ho⸗
minum nobis ad illud pateret ingreſſus
oſtium eius ſicut ſupꝛa dixi confregi. Ui⸗
dit. Johannes.in.iiij Apocał.Oſtiũ ap

tum incelo ſicut ipſe dicit ibidẽ. Plus aut
Dixiſſet ſi illud non ſolum apertũ ſed etiã

confractum illud fuiſſe dixiſſer. Non eni
per aliam viam patebat familie mee. id ẽ
miſeris. Ego em̃ mat᷑ ſum ⁊ nutrix et ꝓte
ctrix atq; ſaluatrix miſeroꝝ. Illos adopta
ui in filios vt heredes regni celoꝛuʒ ipios
conſtituã illos nutrio et foueo.lauo ⁊ po
to ipᷣo ſanguine redemptoꝛꝭ et cibo carne

Dſſi redẽptoꝛis ⁊ hec om̃ia facio in cottidi

ano ac venerando altaris myſterio. Ego

cum deus pater extendiſſet velut ſiniſtruʒ

iuſticie ſue ad percuciẽdos eos moꝛte da⸗

pnationis genne iam dexteram eius ve
is oppoſui ⁊ obtendi

lut ſcutum ꝓtecti
derteram eius. id eſt filiu ſicut legit Sa⸗
piencie. v. dextera tua teget eos ⁊ bꝛachio

ſancto ſuo defendet illos. Quod idem et
in pſalmo dicit alijs verbis. Saluabit ſi⸗

bi dertera eius ⁊ bꝛachium ſanctum eius
Saluauit ſibi in;ᷓ familiaʒ quã multitu⸗
dine miſericoꝛdie dei vocat Pfſal.dicens.
In multitudine miſcòie tue introibo ĩ do

mu tuaʒ.ſilr et yſaie.lix. Saluauit ſibi bra

chiũ ſanctũ hot eſt ſcutũ quo totã familiã
mea circũdedit veritas dei patris ⁊ pꝛote⸗
it. ſic et in pſal.pᷣdixerat. Scuto circunda
bit ie veritas eius. Jpe em̃ de ſeipſo dixit.

pello.

moꝛibus

in.ix. Joban. hec. Ego ſum via veritas et

vita. Buꝑ hoc ſcutũ cecidit ictus tam dire

dureq; percuſſionis.ſicut ipſe deus pater

teſtatur.yſaie.liij. DPꝛopter ſcelus populi
mei pcuſſi eum. et ipe filiꝰ in pſalmo.Im
pꝛoperia expꝛobꝛantiũ nibi ceciderunt iup
me. ꝓpter hoc ⁊ multipliciter pfoꝛatumꝰ
ipᷣa moꝛte ↄfractum fuit in ipius paſſione
ſcutũ illud.hoc ẽ ſcutũ quod ad pugnadũ
ꝓ nobis appᷣhendit paciencia ⁊ humilita

ie incogitabilibus nihilominus armata.

ad pugnandũ ꝓ nobis.ſicut ab ipſo pete
bat Eccleſia in pſal.dicens.Appᷣhende ar
ma et ſcutum ⁊ exurge in adiutoꝛiũ mihi.
Ego feci vt cuſtodiret familiã meamvt pu

pillam oculi.ſicut ipᷣa petit in pſal.dicens

Cuſtodi me domine vt pupillam oculi.

Pupüla oculi ſiquidem cuſtodit optente

manus ꝓtectione. Sic ⁊ fecit qð deus da

ter manũ dexter ſuã.id ẽ filiũ immineni
eis dampnationi moꝛtis obtenditq; ulaʒ
ꝓ illis excepit ⁊ ipᷣi lanq; pupilla oculi ille
ſi per eam cuſtoditi ſunt.Ego feci vt hanc
ꝓmiſſionem deus paterfamilie faceret et
impleret Qua ſcilicet dictum eſt ei. Sca⸗
pulis ſuis obumbꝛabit tibi.Cum em eidẽ
familie mee immimeret eſtus eterne cõſia

grationis cum etiam eſtuaret concupiſcẽ⸗
ciarũ ac deſiderioꝛum ſecularium ardori⸗

bus ſcapulas ſuas dei ſilius hmõi eſtib⸗

opponens illosaipᷣa ꝓhibuit.⁊ heceſt
cauſa ꝓpter quam ſpiritualiter dicitur.ec

cleſiaſtici.vxiiij.egmen ardoꝛis⁊ vmbꝛa

culum meridiani dicitur. Ego in deum ſi

fas eſt dicere potentiſſima dominatrix. qᷓ
minas eius et ſentencias dampnationis
in miſeros meos latas reuocare ipum cõ
Zene non ego comminatio⸗

nem ymmꝗ ſentenciã ſubuerſionis in ni⸗

niuen ciuitatem ipᷣm reuocare feci. Sicut

apparet in ipᷣo iona per totum. Ego ſentẽ

ciam dampnationis in achab ⁊ poſteriia
tem eius lata ſentenciã dico duriſſimaʒ jᷓ

dixerat deus demetam poſterioꝛa achab
⁊ nõ relinquã de achab mingentẽ ad pa⸗

—

rietem.et delebo domũ tua ſicut domum
ieroboafn ⁊c. De quo legitur. quia nõ fu
it alter talis. Sicut achab ꝗ venũdatus ẽ
vt faceret mala? alia multa cũ audiſſet tã
duram ſentenciam contra ſe et totũ genꝰ
ſuã ſcidit veſtem.⁊ operuit cilitio carnem
ſuam. Jeiunauitq; et doꝛmiuit in ſacco ⁊
dñis ad helyam. qꝛ humiliatꝰ ẽ mei cauſa
onõ inducã malũ in diebus eius. Silt

mßed
Cdipra
ons uos
ſe ydol
Pceiſanpen
ſoͤrevenet.
Penma
llorleame
aninlance
cotp
0 fiimnint.
Penepkg⸗
(uind
foeſngei
pamhoe
Ppongnn
Pnumas
liteftn
hubusn
Gitin
onezdeioe⸗
Cnennr
lisnellmm
Plhnsad
leraltüpt
Misſus
Wradin
Wimn
ceipepn
ndann
Nüboni
reunni
Nonpoſa
M o
Muaſſigun
P uber dun⸗
Piſenciedn
ſundiigtul
mmnmniqie
lutdinn
Chonie
ndene
mrodgii
lgolenm
godentei
aßſelgg
Matunt
Neſtoni
lluin 1
ſhintfn
lube⸗

.

ßenaan
mnnigi
gete

el inir
Wumhcecdein..
8
atefn
n ini
natinet
dusnhiinne
Kochatmiun
oninengist
rsetni
ſuusi ius.
nan ſndalte
exnen lit
nididnt god

nencusdene
es en 4
Cidnonere,
– e

cum ipe dñs deus diriſſet in. x. iudith. nõ

adadãa vltra vt liberem vos. Ite ⁊ inuocate
deos quos elegiſtis vobis ⁊ liberent vos

Feci ꝙ doluit deꝰ ſuꝑ miſerũs eoꝝ. ſicut

iWwidẽ ſcriptũ ẽ. Pꝛimu ergo dedivt penitẽ

les reuertẽt᷑ ad ipᷣm deinde vt ipe ad eos

Ego arma omia quibus ad vindictã pec⸗
catoꝝ ſe armat ei aufero: acuit em̃ diram

iram in lanceam induit ꝓ toꝛace iuſticiã.
⁊ accepit ꝓ galea iudiciu certũ ſumit ſcu⸗

tuũ inexpugnabile equitatẽ ſicut legit Da
piencie. v.Ego exarmo eũ omnino liganſ
foꝛtitudinẽ ?ius vi peccatoꝛes confodere
nõ poſſit qui ad me cõfugerint.Auſero ei

lanceam hocẽ iram frango eaʒ. extinguo
ignem quẽ peccatoꝛibus cõterminandis

parauerat. Aufero ei toꝛacem iuſticie qñ⸗
tũ ad effectum vt a peccatoꝛibus ↄtra euʒ

pugnãtibus defendere ſe nõ poſſit vłſua

men tuũ qui conſurgat ett

loth ꝑ miſericoꝛdiam ſuam

quontã ⁊ ipᷣm et illa armis penitẽtis ⁊ oꝛa
tiones de ipſo mirabiliter triunphantes
optineant. Aufero ei ſimiliter ſcutũ equi⸗
tatis.ne illam ſcilicet obicere poſſit pecca⸗

toꝛibus et obtendere ad defenſionem ire
ſue vel ſuüpſius.velalcuius eorũ que de

bonis ſuis ſic pugnantibus placuerit de

hacvictoꝛia legitur ex pꝛeſſe. Genef.xxxi.
Ubi legitur iacob luctaſſe cũviro tota no
cte ipſe vir dixit ei ex perſona dei.ꝙ ſi con
tra deum foꝛtis fuiſti quantomagis con⸗
tra homines pꝛeualebis.et pauloante q;
vir eumvideret quod ſciʒ iacob ſuperare
non poſſet.Sapienci? Nro.xiiij legit de
aaron quod reſtitit ire et ſinem impoſuit
neceſſitati.⁊ iterũ Js auiſceſſit qui extmi

nabat. Diximꝰ etiam in pᷣcedentibꝰ ꝙ vi⸗

ri ſancti adiuuate eius miſcdia tenẽt ipᷣm.
ſicut dicit yſa.lxiii.non eſt qui inuocet no

en tnũ qj rgat et ten eat te. Se
⁊ illud diximus quia ligatũ qm tenebat
o teſte. xix.

Beñ 1 dicente. Jeſtina et ſaluare ibi. qa
ns polero quicq́; do ec ingrediaris illuc

et quod ammirabilius omnibus videtur
ego deum facio obedire voci hominis. ſi
cut expᷣſſe legitur ioſue.x.nNon fuit antea⁊
poſtea tam longa dies obediente domi⸗
no voci hominis et pugnãte ꝙ iſsael.Qð
aũt legitur Job.ix. deꝰ? cuius ire nemo re
ſiſtere poteſt nõ cõtradicit mihi cuʒ ibi ex
pᷣſſe dicat Greg:.ire dei tunc reſiſtit.quan
do ipᷣemet qui iraſcitur opitulatur. Nulli

dgũtvideatfillud mirabile qõ ego ita in po

leſaie habeam regem ſeculoꝝ ⁊ dominũ
ι

cum ſtilla miſcðᷣie. multos viros miſcðie
compulerit ſua omnia dare pauperibus
etlctiam ſeipſos atq; vendere in perpetu⸗
am ſeruitutem.Sicut expᷣſſe narrat᷑ in vi⸗
tas patrũ de iohanne elemoſynario.Si⸗
militer et paulinuʒ nolane ciuitatis epᷣm
ſeipſum dare in captionem et carcerẽ ach
yle regi omniũ ydoloꝛum ꝓ filio cuiuſdaʒ
vidue liberandum. Si ſtilla miſericoꝛdie
hmõòi viros in tato habnit pꝛecato. Qñto
foꝛtius ego fons abyſſalis miſerationũ ſi
milia et maioꝛa et poſſum in rege et dño

ſeculoꝛum.Sicut ergo pᷣces ⁊ lachꝛyme ſi⸗

lioꝛum patrem iratum placant ⁊ iram eiꝰ

vincunt Hagel wne manibus eius eri

piunt vt illud dimittat faciunt.manuſqʒ
ipᷣius quodammodo ligant vt eos exten⸗
dere non valeat ad percuciendum illos.
⁊ hoc totum faciente ſtilla ꝑmodica miſe
ricoꝛdie ſeu compaſſiõis que in coꝛde pa⸗
tris eſt Quatofoꝛtius ego non minoꝛ imßo
ſimilia in eo potero et etiam maioꝛa.De
magnitudinæ enim mea ſcripiũ eſt.Ecclia
ſtici.ij. Scom magnitudinem ipſius ſic er
miſerico:dia ipius cum ipᷣo eſt ꝓpter hoe

dictum ẽ in Pſalmo.Quomodo milſeret᷑
pater filioꝛum miſertus ẽ dominus timẽ⸗

tibus ſe. Eccleſia tota dei viui que colum
pna eſt in fimamentum veritatis. Sicut
dicit Apoſtolus in.iij.pᷣme ad Cimotheũ
Que cantat ipᷣo filio.que te vicit cemen⸗
cia vt ferres noſtra crimina. Uinctũ ergo
ipſum deum ⁊ ligatum modis quibus di
ri eum trado cum omibus ſuis ad me cõ⸗
fugientibus meq; ex intimo coꝛdis inuocã
tibus. Ego doleo de memoꝛia eius pecca
ta et debita meoꝛum omniũ.obliuiſcitur
quecunq; ego voluero. Quod intelligẽs
dauid petebat dicens. Omnes iniquita⸗

tes meas dele. et ipſemet eʒechielis. viij.

Quacũq; hoꝛa ingemuerit peccatoꝛ.om
nium iniquitatum eiug non recoꝛdabor
amplius. Unde eſt hołniſi per me nõ qð
obliuio apud deum locum habeat.Sed

quia tanq; oblitus eſſi vt ea om̃ino igno

raret non vindicat.con fugite ad me om⸗
nes qui timetis iuſticie dei iudicium. qui
limetis grauari in iuditio illius appellate
ad me ab ipſo et ab omni imminenti vo⸗
bis in iuditio eius grauamine.ego enim
ſuperioꝛ ſum ſicut teſtatur Jacobus.quia
mia ſupexaltat iuditio vł iudiciũ. alia lra
auditoꝛia mea ſeuioſiſtoria.⁊ vt ita dicat
ſeſſiones ſiue aſſilie vulgari gallicqno vꝛꝛ

4 ——— M

Audiencie penitenciales ſunt.et foꝛũ me⸗
um foꝛum penitẽciale ẽ O fficiales ac iudi
ces mei pꝛudẽtes auditoꝛes confeſſionuʒ
ſunt.ibi quicunq; iudicari voluerit.aliud
ipᷣm iudiciuʒ timere nõ opꝑtebit. In hmõi
iudicibꝰ ſeu officialibus.ego ſedeo iudex
etpꝛeſidens auditoꝛio Aſſidet auteʒ mihi
iuſticia. Econuerſo erit in futuro iudilio.
ibi eniʒ pᷣſidebit iuſticia et ego aſſidebo ſi
cut ſcriptum eſt. Quia iudicabit oꝛbẽ ter⸗
rarũ in iuſticia et populos in veritate ſua
Judiciũ iuſticie ego retracto ſicut in mul⸗
exemplis ſupꝛa oſteẽdi. Pꝛeterea ipſa ve

ritas iohãnis.iij.dicit. Qui nõ credit iam

iudicatus eſt. Hoc iudiciũ ſi ad me refuge
rit.Nũqd ego nõ retractabo. ymmo quis
officialiũ meoꝝ ſiciudicatũ iuditõ iuſticie
abſoluet.ſicut expᷣſſe legit Math.xvj.Qðᷣ
cunq; ſolueris ſuper terram erit ſolutuʒ ⁊
ĩ celis ꝓpter quod dixit apoſtolꝰ pᷣme ad
Conꝝ.xj. Si noſmetipᷣos diiudicaremꝰ nõ
vtiq; iudicaremur.Ego reos in adiutoꝛio
meo confiſos non ſolum abſoluo. ſſʒ etiã
devia qua ibant ad infernale patibulum
reduco ſicut ſcriptum eſt ꝓuerbioꝝ.xxviij
Qui abſcondit ſcelera ſua non dirigetur.
Qui autem confeſſus fuerit et reliqrit ea
miſericoꝛdiã cõſequetur.et in pſal. Suſce
pit eos de via iniquitatis eoꝛum. Ego ſti⸗
lum teneo non ad ſcribenda peccata. nõ
ad conficienda memoꝛialia dyabolica.ſʒ

delenda et abolẽda penitꝰ. In foꝛo meo

nemo dampnatur niſi qui confiterinolue

rit. ⁊ tunc non per me dampnatur q con⸗

tra moꝛem alioꝛum iudicum confitentes
omnes abſoluo ſed per iuſticiaʒ. In foro
enim meo experiri non vult homo hmõi

in quo per confeſſionem peccatoꝛuʒ ſolũ

modo iudicatur. Quare iuſticie iuditõ ſe
reſeruat dum meũ iudiciũ ſic declinat Of

ficiũ meũ totũ eſt reos confeſſos abſolue
nerari et futura gloꝛia

re pᷣſenti gratia e
pmiare. Mira potłeſtas iudiciaria mea.a
qua ab illo tremendo diſtrictoq; dei futu
ro iuditio ꝑ appellationem eo fugit᷑ ⁊ qd
abſqʒ retractatione ſic effugitur poſt iudi
ciũ abſolutionis mee non reſtat iudiciuʒ
Dampnationis ſicut ipemet deus teſtat.
in pᷣmo Naum. vbi littera noſtra habet
Non cõſurget duplex tribulatio alia trſ

latio habet. Non iudicabit deꝰ bis in id⸗

ipᷣm. Ego inundaui contra diluuium pec
catoꝛum vt terram peccatis omnibus to⸗
am inquinala dilunio inundandis mee

moꝛibus

abluerem ꝓpter quod dictum eſt. wiſeri
coꝛdia domini plena eſt terra. Cum auteʒ

ita loqmur de miſericoꝛdia dei pꝛout fas
eſt. Similiter ſimilia iteilige de miſericor

dia humana ſciens non alitervſq; quaq;
bene oꝛdinatam domum humane men⸗
tis niſi elemoſynariam ſimilis poteſtatis

habuerit in ſeipa miſericoꝛdiam. Simili⸗

ter et hoſpitalariam.ſimiliter et iuditio in

quatenus enim poſſumns⁊ nobis datur
deſuper. Conandum eſt nobis aſſimilari
patri miſericoꝛdiarũ ſicut veritas dicit luẽ

vj.eſtote miſericoꝛdes ſicut paterveſter ce

leſtis miſericoꝛs eſt.ſicut enim vt Seneca
dicit Clemencia eſt que maxime nos deo
aſſimilat. Ego ſeminatrix viuifica que de
vno grano ſeminato in lerra cui bñdirit
dominus videlicet vtero ſacratiſtimo ite⸗
merate virginis excreſcere feci totaln ſege

tem eccleſie. ego negociatrix pꝛudẽtiſſima

que ſtercoꝛa tempoꝛaliuʒ do ⁊ elernas di
unicias a deo recipio Ego tectumviliſſimũ

ac fragiliſſimũ pꝛebeo et celum ꝓ illo re⸗

cipio ſicut dicit auguſtinꝰpᷣbe teclũ ⁊ acci
pe celum ego calicem aque frigide anime
ſicienti p ðter xpᷣm pꝛebeo et totum toꝛren
tem voluptatis ad potandũ inde recipio.

ſicut ſcriptum eſt. Quia toꝛrente volupta

tis tue potabis eos.De calice vᷣo aque fri
gide legis mathei.vj.ego ſum magna nõ

malefica ſed mii ca Ego enim de lapidi

bus ſuſcito filioð abꝛahe Sicuit legit ma
thei.iij. et luce.iij ego de perſecutoꝛe ⁊ ho
ſte ſaule feci apðſtolum Ego de ipſo luxo
rapaci feci ouem manſuetiſſimaʒ et paſto

iuriarum que contra ipſ am cõmiſſa ſunt

5

rem pijſſimum ſicut dicitur ſuper pᷣmo ge⸗

neſis ſuper verbum iſtud Benyamin lu⸗
pus rapax ac.Ego omnia reptilia et qua⸗
drupedia i munda in homines ſanctos
deoqʒ dilelos cõuerto ſicut legit Actuũ x

Ubi oſtenſo diſco calium animalium ple

na dicitur petro Mod deus ſanclificauit
tu ne cõmune dixeris.Ego panem elemo
ſinariũ in lapidem conuerlo et menſe re⸗
liquias quantumcunq; modicas aut mi⸗
nutas in lapides magnos duros ad lapi
dandum et obꝛuendum dyabolum ſicut
ſupꝛa oſtendi ex.xxix.eccleſiaſtiei. Ego
ſpinas et vepꝛes peccatoꝛum in arboꝛibꝰ
fructiferas electon cõuerto.Ego paleasi
grana ⁊ ʒiʒania ĩ triticũ demuto du pclo⸗
res ĩiuſtos ⁊ malos ĩ bonos ouerto. Hõ
ẽ mirũ neq; ammiratio mutauonis quaz

ſiodenn
ſuskgo
Aſntronc
loerenn
leraibis
uſto elan
ſanansel

ſa winun

nttenust
fenciſim
liut
Neoſur.
ſuuscõn
ſſcrdee
Ntegunsd
inilge⸗
unu
Nncſpi
urſaci⸗
lucesduine
Cnhluſirke
Cleßndss
cecigzalee
Wümeni
cdlar
Masde
diOhn
ſülud
higane
ſobchst
Nbusten
lanerye
lemau⸗
le gu⸗
ſin hpuala
iſtitla
eſinals
Aoninaen
Menbona
luahfanb

nen
nſcuaan

Männde
ſahechuen

bes

ucktnn
mimintt
Nochmmrne,
niſe
rcesſalget
Seſtiatane
Sancent
negodan

rhen accun,
uiide

Mcm ace N?

1

eH
. 4. / 2 e
Rahabe lt.

epoeraſlue
un Srodeig
nmminiban,
* 4 6.

clxe

facio de mald in bonũ ? de bono in me⸗

lius Ego terra in celum. ⁊ inſernũ in pꝑadi

A ſum tranſmuto. Cur em̃ inqt oꝛigenenſis

ſuper gene.dicat᷑ peccatoꝛi.terra es.⁊ in

terrã ibis In.iij. Geñ.⁊ non pocius dicat

iuſto celum es ⁊ in celum ibis. Silr ſi vir
ſanctus eſt oꝛtus voluptatis tula vernan

tiea virtutũ ameniſſimꝰ. Lur non ⁊ pctõꝛ

infernus ſuerit abbominalõe victoꝝ hoꝛ

celſi.qua facio de terra celum.de inferno
padyiſum.dyabolus aũt vt magus male
ſicus ecõtrario operat᷑ Yacile aũt eſt tibi
videre de omnibꝰ laudibus pietatis di⸗

nine quas diimꝰ.quatinꝰ ⁊ ſiqdem pꝑti⸗

nent ad pietatẽ humana.

r ſpũalia.ale ſunt.ſublimiter poꝛtantes
hoc eſt in alto regionis que ſpualitervo⸗

Eſt em̃ pie⸗
tas humana nõnulla ſimilitudo nõnul⸗
lum veſtigiũ illius Quare ꝓꝙ puitate ac te
initæte ſua cõgruent᷑ aptari poſſunt eidẽ
laudes diuine pietatis.⁊ hoc qm̃ ꝓpoꝛci
onabilia ſũt ſemꝑ laudes ⁊ laudata. Si⸗
cut em̃ laudes queq; ad laudatũ ſuuʒ. ſic
quecũq; alie ad laudatũ ſunm. qre ꝑmu
tatim.ſicut laudaiũ ad laudatum.ſic lan
des ad landes. nota ꝙ beniuolẽtia
⁊ pietas dei cõuenientiſſime iatelligunt᷑
ibi. Zub vmbꝛa alarum iuaꝝ ſperabo. ?
ibi Quociens volui ↄgregare filios tuos
quẽadmodũ galia ↄgregat pullos ſuos

ſub alas.Sicut legit᷑ Math.xxiu. In om

nibus vero ad ſpualig eferunt beniuo⸗
lencie ⁊ pietatis ale.lm aũt ad temꝑa⸗
lia vel coꝛꝑalia pedes ſi irienoles quod ẽ
dicere. quia ꝑ beniuoletciã qᷓrunt bona
aĩaꝝ ſpualia.⁊ ꝑ pietatẽ poꝛtat᷑ onera ea

catur anima.cui inſerte vel date ſunt.Cũ
autem bona temꝑalia ſen Ren que
runtur fratribꝰ per beniuolHam. vel ma
la eoꝛuʒ temꝑalia poꝛtantur. pedes ſunt
quibus anime noſtreper regionẽ inferio
rem ſcilicet coꝛpalitatis quaſi per terram
gradiuntur De hüs pedibꝰ dicitur.lucer⸗
na pedibus meis verbuʒ tuum. Et iterũ.
Cuſtodiuit oculos meos a lacrimis. pe⸗
des meos a lapſu. Munc rei mat pie
tas ſermonẽ intermiſſum ⁊ dicat.qꝛ quẽ⸗
admodũ ſoꝛoꝛ mea bñiuolẽcia oĩabona
aliena ſua efficit ⁊ ſibi acquirit. ⁊ oẽs cu⸗
iuſcunq; generis bonos operarios ⁊ ar⸗
tifices atq; negociatoꝛes aduocatos bel⸗
latoꝛes. ſibi operari. ſibi lucrari. cauſam

lſusm agere. ⁊ pꝛo ſe pugnare compellit

Sic⁊ ego omnia pꝛenomiĩiata mala.om⸗
neſq; malos operiarios ⁊ infoꝛtunatos
negociatoꝛes. omnes impitos ⁊ negligẽ
ies aduocatos. om̃s ignauos vinctos et
captos bellatoꝛes.malis ſuis mihi ſerui⸗

ret compelo.Diſtat autem inter me et il⸗

lam quantũ ad hoc. Quia ego poꝛtado

mala hniuſmõi.⁊ malos leuio vłminuo
⁊vt mihi datur perſequoꝛ quantũ ad ma

liciam Iilla vero magis poꝛtatur ab eis ?

paſcitur atq; nutritur letificat. Lota em̃

intencio mea eſt. vel ut non ſint mala hu⸗
iuſmõi.vel vt minus ſint.vł non noceant

vel vt minus noceant.vel vt tolerabilius
ledant pacientes.Qua ꝓpter cum vene⸗

rimꝰante fſeneratoꝛem aliquando exactiſ

ſimũ ⁊ ſtrictiſſimũ deum. lcilicet de ſoꝛte

nobis tradita.⁊ interrogabimur.⁊ de lu
cro acꝗſito Sicut legitur.vix. Luce ⁊ Wa
thei.xxv. Rñdebimus q omnia acq⸗
ſiuimus ego ⁊ ipſa.⁊ lucrum noſtrum il⸗
la fecimus. Quia illa quidem omnia bo

na.ego autem om̃a mala. Tradidiſti no⸗

bis ſacculos quaſi vacuos ipſos ſcilice
Habilus ſeu virtutes que iple met ſumus
vel ipſa coꝛda hominũ in quibꝰ nos po⸗

ſuiſti Uacuos inq;ᷓ ſacculos ab huiuſmo

di lucris. vel vacuos a cogitationibꝰ et
affectionibus.Lales em̃ virtutes tradun
tur paruulis in baptiſmo Quia ergo oĩia

merita noſtra ſunt ⁊ bona et mala. qꝛ et

petimus.

ra intentionuʒ noſtram videtur
eſſe tercia ſoꝛo: etiam hocmodo

ſolemus ea diſtinguere per offcia. ſuper
ij. Leuitici. Ita ſcilicʒ vt beniuolencia offe

rat ſacrificium de clibano. coquens ſcili⸗

cet coꝛ ⁊ operationes ſuas.amo:e ſuaui

⁊ puͦs deſideris.⁊ ho Ene ardoꝛe.pietaſ
vero ſacrificium de ſarthagine. frigens

oleo ⁊ igne vt diximꝰ.Z elꝰ autem offert

officium de craticula videlicet aſſata.que
non aſſant᷑ ſine ardoꝛe ⁊ vſtione in cra⸗

ticulis. De qua vſtione dicit Apls in. xi.
ſcde.Ad Coꝛintheos. Quis ſcandalizaf᷑
7 ego non vroꝛ. Hhabet autem queſti

onẽ vtrũ vſtio illa ira ſit.⁊ ꝗdam ita ſen
ciũt ⁊ qdã ita ſenſert de ſacris doctoꝛibꝰ
Unde ⁊ qñdam diſputatõʒ de ira ꝑ ʒelũ

faciũt Qõ ſi ita ẽ.nec ſoꝛoꝛ nec ramꝰ nec

pe⸗ ecaritatſ. Ira em̃ ⁊ amoꝛ non ſolũ ſpẽ
ed etis genere dꝛñt.⁊ in diuerſis viribus

emnia pꝛemia a iuſticia tua nobis dari
Oſt hec loquemur de ʒelo qui in

Be

mnino ſunt. Amoꝛ em̃ incõcnpiſcibili to

galiter id ẽ cũ tota vniuerſitate ſpecien ꝑti⸗

um⁊ ramoꝝ ſuoꝝ ſicut ſupꝛa latiꝰdeclara
nimꝰ Ira vero ſili totaliter eſt in naſcibili
VUliſũ autẽ eſt nõnullis.et videtur adhuc.

ꝙ ʒelus ẽ vehemẽs amoꝛ viri in vxorem.
q̊ aliũ ad ipam accedere nõ patit᷑ q̃ adeʒ

oꝛatio diffinitio ʒeli nullo mõ eſſe poteſt.

PHoc ẽ quoniã quilibet caſtus amoꝛ mari⸗

ti in vroꝛem impaciens ẽ adulterij ipius.

Pꝛeterea querendũ ẽ ab hm̃oi diffinttoꝛi
ba qᷓ ẽ differẽcia inter ʒelũ ⁊ ʒelotipia ſiue

ſpiritũ ʒeiotipie.qð ſi idẽ ſunt.certũ ẽ autẽ

„ —

ꝙ zelolipia viciũ ẽ.⁊ habet duo vicia co⸗

mitãcia videlicet ſuſpicioſitatẽ ei furoꝛem
concitatiſſimũ.Ex ſuſpicioſitate omne nu

tũ omnẽ aſpectũ omnẽ greſſum vxoꝛis ſu
ſpectũ babet quod militet vł ſeruiat adul

terio vxoꝛis. Similiter ⁊ om̃e alloquiũ al

terius ad ißam omnẽ attactũ omnem fre
quentationẽ domꝰſue.vñ etiã frequẽt᷑ ac
cidit vt vir ʒelotipus de domo ꝓpa exire
nõ audens ac ſi captaibi detineret᷑.timẽs

vxoꝛẽ vład momentũ dimiitere ne eo ab
ſente pateat adultetio. Furoꝛ vero adeo

pᷣeeps ẽ ʒelotipis vt nũc ĩn vxoꝛes quaq;ᷓ ĩ

nocentes.nunc in ſic ſuſpectos ſi tamẽ au

deant ſeuiãt.Qm̃ longe auũt ſit hmõi ʒel⸗
vel ʒelotipia a ʒelo rectitudinis cuilibʒ in
telligenti manifeſtũ ẽ. Nemo ei ſic deũ

Diligit. vt nõ paciatur alios diligere illuʒ

et etiã obtinere.ymmo quicunqʒ vere dili
git qᷓntũ in eo ẽ alios eiuſdeʒ ꝑticipes effi
cere conat᷑ ⁊ ipᷣm deũ ſilr qntu in ipᷣo ẽ ad
hoc ipᷣm inducere nititur vt alios diligat
Zel⸗ ergo ꝗ dicit rectitudinis affectõ
ẽ qua dei contumeliã qᷣs ꝑſequit᷑ vñ ʒela⸗

re deũ ſoli dicũtur q ↄtumeiia eiꝰferre nõ

poſſunt.Ex q̃ affectione rres motus pꝛoce
dere vident᷑.Pꝛ imꝰ ira gu excandeſcũt
in vindictia diuinemniurie ſeu cõtumelie ⁊
vocat᷑ etiã ʒelus quelibet iſtaꝝ affectionũ

ſicut iſta numeri.v.Dicẽte domino phi
nees ſiliꝰ eleaʒari auertit irã mea a filis

iſrael.quia ʒelo meo ↄmotus ẽ ↄtra illos

Secũdus ẽ doloꝛ queʒ vulgari gallicano

vocamus domit. ⁊ ẽ doloꝛ iſte velut queʒ
interdũ indicat ſciſſura veſtiũ et ſimilia.ſi
cut fecit Machabenus el ſocü eius. Pꝛimi
Wacha.ij. Ibidẽ etiã legit᷑ de mathathia

ꝙ vidit ꝙ quidam iudeus acceſſit ſacrifſi⸗

care in omniũ oculis ⁊ ſuper aram in cini
ate modyn et doluit.et cõtremuerunt re⸗

nNes eius.⁊ de pᷣcedenu motu legis conſe

òè”M

moꝛibus

quenter. ⁊ accenſus ẽ furoꝛ eius ſm iudicd

um legis.et inſiliens trucidauitipᷣum ſuꝑ

aram ⁊ poſt pauca. Et ʒelatus ẽ lege ſiauat
phynees. ⁊ iſte doloꝛ vocat᷑ tabeſcecia. cn
vehementioꝛ ac diuturnioꝛ fuerit.de qus
dauid. Super inimicos tuos labeſcebaz.
ſicut ⁊ de cotrario doloꝛe alibi in pſal.ðꝛ ⸗
92 Ldedt Tercius
motus odij. Differt autem a pᷣmo motu
ſicut odiũ differt ab ira Jam autẽ declara

Peccatoꝛ videbi ⁊ tabeſcet.

nit quidam phyloʒophus c ira eſt inqui
ſitoꝛ victoꝛie Ariſtoł.aũt dicere videt᷑.O·

ira eſt appetitus vlnionis.quod viiq; eſſe
non poteſt:cum ira appetitus nõ ſit.ſʒ re
uera motus eſt:cuius finis vlłtio et ꝓpter
hoc illa acquiſita ceſſat.ſic enim appenitꝰ

inconcupiſcibili videreiur eſſe.Iterũ. Sie
ira ꝓuocatur vel exiniuria vel ex eo qovi

detur iniuria.O diũ autein abſq; ꝓpuon
tione iniurie plerũq; inuenitur nec qui ex

odio mouetur de vltione cogitat nec ẽde
iniuria vel ꝓuocatione aliqua. vllio eniʒ
non dicitur niſi ad iniuriam vel veram vt

ad illud.ſi tamen ad aliquid diciturvel re
ſpicit conta id eſt odium. quia nec ꝓp:ie
malum ei vel queritvel irrogat.et illð o di
um contrariũ eſt amicicie de hoc Pſalmi
ſta. Nonne qui oderunt te dñe oderam.
pfecto odio oder
eſt quo inimico⸗ .
quimur. Juxta Opꝛietatem nominis que
eſt pfectio. Percte em̃ odio inimicu dei.
la inimicus dei eſt cuʒperlequit qui ;

iu inimicus dei eſt cum eo qniũ ad boc
pacem nõ habet. etiam ſi in modico qõ ẽ

dicere dong funditus inimicicias deivin
dicet et deern Dicitur tamen ꝑfectum
odiũ ſanciä v ili
ta hominũ oderun non homines.Zelꝰ
autem quo deus zRotem ſe dicit in. x. ex
odi.ſimilis eſt ʒelotipie mariloꝛũ in vxoe
res. Iſto etiam zelo omnem occaſionem
ommẽ acceſſum ⁊ omino quicqd dare po

vel demonibus ſynagoge per legem ſb

deſponſate penitus interdixit.De hoc ʒe⸗

lo legis Sapiencie pᷣmo. Auris ʒeli audit
om̃ia. Auris vero ʒeli nõ eſt aliud q; dei

„*

„

Dicitur autem auris eius auris ʒeli audæ

apparentem. Perſecutio vero non dicik

aliquis aliquẽ ꝑſequi dicit᷑ niſi cũ exodio

illos. Perſectũ odinũ
q; ad delectationẽ ꝑſe

i viroꝛum. quo ſcilicet pecca

teſt occaſionem adulterandi cum ydolig

ſapiencia qua omnia videt intelligenda.
ſicut 2 oculus ipius. idem euiʒ pꝛoꝛſus in
eo eſt auditus ⁊ viſus ſcõᷣm quod deusẽę

ofüͤtt
eifinen
pipelia mi
Nertabio⸗
unefok
ſuecolocut⸗
tioſelem
ſModicensze

ie pinclae

ls nec n
ſta huic eo/
Weginmant
Pattvegualen
olnubatb⸗
ſuitgaun

elinte

Nopuosſbize
Polciereiun
Protoliodi⸗
unmain
ternenurad
ſie di
Auenndaa
Efipu
Rdvlay
pdlape
Nelofen
fih dieen
Cpesſanti
nnuſgeiig
ſmnayte⸗
ipkher⸗
lignimn
i ffn
lunfin
nnſeniſene⸗
nirſenge
ülknonie
roſsvenin
ſafncin

. Aint
Ni
Nunnicrſdd
mmicdsont
doleet
inde

en

des mu

Rolaieede

mis epdeien

ial kang
ANueas
Oaimadh;
inn
deer
onotenin
—
datto
igſenidiin
iatmnieN
S

4

Ntun toſn⸗
ru oinini

ℳ

eſt N

42

ℳ₰
mv,

Nu,

el,

muss

EKt poſt hec. Gaudeo aut᷑.

..

Amicus ant ſponſi qu

N

—

ens omia vt anime ũlli deſponſato anulo
fidei timeat oia vba ſue ſint ſpualia ſiue
coꝛpalia miſcere cũ adulieris. Quapꝛo⸗

pter ⁊ ab ipſis cogitatõibꝰ ſuis timere de
ent.ne foꝛte allocutiones dyabolice ſint

ſiue collocutõnes cum ipſo dyabolo. De

hociipſe terribilis loquit᷑ ſibi ꝓuerbioꝝ.
in. vj.dicens ʒelus ⁊ furoꝛ viri non parcet

in die vindicte nec aquieſcet cuiuſq; pꝛe⸗
cibus nec ſuſcipit ꝓ redẽptione dona plu

rima.huic ʒelo ſimilẽ illi habent.qui xpᷣo
dño legittimant animasvt legittimo ſpõ
ſo quaꝝ equalem ſupꝛa oſtẽdimꝰ in phy⸗
nees ⁊ mathathya. Qui autẽ eas ſibi⸗
met ʒelat adulteri peſſimi quales fuerũt
et adhuc ſunt hereiici.qui erroꝛũ ſuoꝛum
diſcipulos ſibi ʒelant.et pꝛo eis cõtra ca⸗
tholicã eccleſiam. ⁊ etiam cõtra ſe inuiceʒ

insroꝛſbili odio et inuidia inextinguibi⸗

li pugnant.cui inſanie ſimiles vtina non
inuenirentur apud ſacros magiſterii p?o
feſſoꝛes.videlicet vt non ſibi ſed xrpᷣo dño
zelarent.diſcipulos et abꝛaderent de me⸗
dio ſui. Hanc intentõʒ peſſimã videlicet

vt nõ vellet vocari vł ipi ab hoĩbꝰ Rabi.
neq; diſcipłos xppianos agnoĩarex nomi

ne ſuo.ſicuc docet Aplłs in.j.pme.Ad LCo
rinth. dicens. Nunciatũ ẽ mihi qꝛ cõtenti
ones ſunt inter vos.hoc aũt dico Quod
vnuſquiſq; vrm dicit.ego ſum pauli.ego
ſum cephe.Et ſtati ſub

ꝛ neminẽ vrm
baptiʒaui pꝛeter criſpũ ⁊ nyum. Ne foꝛ⸗
te aliquis vrm dicat ꝙ nole pauli bapti⸗
ʒati eſtis. Hac inuidia iohãnes baptiſta
dapnauit qñtum in eo fuit.in.iij. Johan.
Cum veniſſent ad eũ diſcipuli eius ⁊ di⸗
viſſent Rabi ꝗ erat tecum cbann

ctui teſtimoniu perbibuiſti. Ecit hic bapti

ʒat ⁊ om̃s veniunt ad eum. Mibꝰ inter
alia rñdit. Qui habet ſꝑõſam ſpõſus eſt.
ncus at ⁊ audit eum.
udio gaudet ꝓpter vocem ſponſi. qꝛ ſe
põſuʒ non eſſe ſciebat.non ſibi diſcipłlos
ſed xpᷣo ſpõſo ʒelabat.Et qm̃ amicus ſpõ
ſi erat. ꝓpter vocem id eſt doctrinã ſpon

ſ per quã videbat ei diſcipulos muultipli⸗

cari gaudeo gaudebat. licet eos videret
ſibi mimui.ꝛopt᷑ qð ⁊ dixerat e opoꝛ
tet mimui.illũ aut creſcere in hoc gandiũ
meũ ĩpletuʒ ẽ.Doloꝛ at huiuſmõi adulte
roꝛum eſt ſubtrahi ſibi? minui multitudi
nem auditoꝝ.licetxpᷣo domino accreſcãt.

Non em̃ de pꝛoſectu eoꝛuʒ ſpũali curant

iuiſus eſtxps

ſed de repletione ſcolarũ ſuarum nee mi
n ꝛturpiter ; inuerecũde ſonat creberie
in labijs hmoimgrõn.hic ẽ clericus meꝰ.

hic intrat ſcolas meas.hic incipit ſub me

obliti videt᷑ verbi iſtius qð de ſe veritas

dicit in. vi. Johan. Doctrina mea nõ eſt
mea. ſed eius qui miſit me. Quanto

foꝛtius ergo doctrina hmõi hoĩʒ ſua eoꝝ

non ẽ.ꝙ ſi doctrina eoꝛũ non ẽ.ergo neqʒ
diſcipuli doctrine illius.Cuius em eſt ge⸗
neraliter doctrina. eius ſunt ⁊ diſcipuii ꝗ
iã docent᷑.Welius aũt apparet hoc ex ver
bis auguſtini in libꝛo de magiſterio ꝑ to
tũ. Ideo ⁊ multos nr̃is tempibꝰ cõfutat
ſpõſſubtrahẽs eis auditoꝛes.itavt ꝓpt
defectũ auditoꝝ ab adulterüs ne dicam
magiſterijs cõpulſñi ſunt deſiſtere ꝓchdo
loꝛ qꝛ ꝓmiſſionibꝰ ⁊ muneribꝰ inſtarme
retricũ eos vel emunt vel cõducũt. Inter⸗
duũ etiam pᷣcibus ⁊ terroꝛibꝰ extoꝛquẽt ab
eis.vt ita dicamꝰ violẽta audiẽtiaʒ.Btũs
aũt Greg Non tã adulteros vocat hmõi
mgrõs ſed etiam meritrices exponẽs lo⸗
cũ iliũ libri Regũ.iu.venerũt due mulie⸗
res meritrices ad regẽ ſalomoneʒ ⁊c.vſi⸗
nõſcole ſʒ ꝓſtibula ſpualia.vbi ipſi taqʒ
meritrices ſeip̃os conſtituũt.⁊ auditoꝛes

tam turpi venalitate coꝛxrũpunt. Qui

inſtar iohannis ʒelat⁊ facit xpᷣi diſciplos
vere amicusſponſi eſt.⁊ vere xpᷣm pꝛedi⸗
cat.⁊ vere xpᷣus apud ipſuʒ pꝛedicat᷑.Ue⸗
re em̃ pꝛedicare eſt pcedenti xpᷣo audilo⸗
res dicare.j.copulare vel aſſociare quod
eſt ſequaces efficere.non autẽ ſibi. Htũs
autem ꝗ tanto hmõi ʒelo ſuccendit᷑ vt in
xpᷣi ſponſis adulteriũ ſeu foꝛnicatoʒ pecla
abſqʒ vlla pᷣcedentiũ affectionũ pati non
boten. Beatioꝛ auũt ſi nec ſigna neq;
occaſiones neq; aditũ vel acceſſum adul⸗
teroꝛũ ad illas.⁊ ſigna quidam adulterij/
quod cũ mũdo coꝛrupdꝛe peſſimo cũ ſe
hmõi cõmittũt Inoꝛdinatio ẽ vite exterio
ris videlicet geſtus oꝛnatus habitꝰ inceſ
ſus atq; ſermonũ ſiłr ⁊ maloꝛum familia

ritates atq; cõſoꝛtio Quẽadmodũ em̃ in

matrona oꝛnatus meritriciꝰ fonicatõnis
aptum ẽ indiciũ. Sic in religioſis ſecłart
habit⸗. ⁊ hoc ipimet confitent᷑.ſicut nos
eis ſepe rũdiſſe memimꝰ. Interrogati em̃
milti⁊ multe ſunt ꝓpter qd ſecularueranꝛ
laſciue ſe gerãt in hmõi exterioꝛibꝰ Rñde
runt nobis multociens ꝙ ꝙ mũdo vł ꝓ⸗
pter munduũ. Uidelicet vt ei ꝑlacerẽt. vel
ſaltem vt ei nõ diſplicerẽt. Quibe gaiim

Be moꝛibus
* dicebamꝰ? ꝙ de meritrico aut lenocinio ;pꝛecioſas eas haberet euidenter oſten
luuo qð cum mũuũdo ↄmittebãt confuebat debatur. Extenditur aũt ʒelus iſte ſanto miſipen
. 2 im mundũu leccatoꝛem aut coꝛruptoꝛẽ rum viroꝛuũ non ſolum in xpᷣi ſponſam x lſuelel
flffluu eo ipſo cognoſcebat. dum ꝓpter euz ſponſas vt diximꝰ Sed etiam in ipam le ldofnn
videlicet vt ipᷣi placerent.vel ſallem ne di gem. ⁊ in ipſa loca ſctaã ⁊ in om̃ia deo ſa⸗ uidlletpol
ſplicerent ſe ſic oꝛnare ⁊ ꝑare fatebantur crata.⁊ de lege quidem euidens teſting hocelpſepn
Whos em̃ meritricũ eſt vt placeat amatoꝛi: niũ poſuimꝰ de mathathya.De locis ve nonvosſal
bVus ſuis vel coꝛruptoꝛibꝰ ſe cõponere et ro ſanctis nullũ maius teſtimoniũ vel ex domppamst
oꝛnare. ꝓpter hoc viri ʒelatoꝛes animaꝝ emplum poni poteſt.qᷓ; de pᷣCo domino. iisßlunn
„ huiuſmoi cõpotiones ⁊ inoꝛdinatõnes qui de huiuimõi ʒelo ſuccenſus mathei ſweſpispl
7 3 ſudioſiſſime pſecunt᷑ Quis em videat in xx. Facto de fune flagello.eiecit emetes T legtibiliiin
Alf(fclimoniali ⁊ virgine xpoq; dño ſponſa ⁊ vendentes de templo.⁊ menſas nũůmu incecaſtn
coſecrata oꝛnatũ vel apparatũ meritricid larioꝝ. ? cathedras vendentiũ colũbas iedenolni,
Adgdulteriũ. ⁊ non excadeſcat ⁊ in ilam ⁊ i euertit. Silr ⁊ Johan. ij. vhi etiam legit mefeloand
illum. Silx ⁊ in clerico oꝛnatũ vel habiti Quia recoꝛdati ſunt diſcipuli eius qð ſcii anuſaunpen
militarem. Quis abſqʒ doloꝛe cõſpiciat ptum ĩ pſal.ʒelus domꝰ tue comedit me. Rtücvosirin
niſi coꝛde inſenſibilis ⁊ totꝰ extinctꝰ Qui Silxr ⁊ in omnia ſacra extendit cũ ꝓpha Nmuut nt
poſterioꝛa clericoꝝ ſtellis ſũptuoſiſſime nantur. vt non ſolum in ſacra oꝛnameta na Doüer
pictis circũdata capita ⁊ colla et pectoꝛa vel vaſa.ſed etiam in ipa bona tempalia Ctüirn
ęquoꝛũ ſuoꝝ falleris fabꝛeſactis argenta eccleſiaꝝ. Illa em̃ pia deuotioe fideliùm cnöſunri⸗
tis ⁊ deauratis oꝛnata intueat ⁊ ſanctoꝝ· oblata et ſctificata ſunt domino.pꝛopter Cldabbonode
coꝛꝑavł religas nec lapidea nec lingneaa quod ⁊ viri ʒelatoꝛes cũ ea in luubus et lapoſtgionin
interdũu habere receptacula non anio luxurüs clericoꝝ aut regulariu. vel alis egolana
toꝛqueat Quèadmodum em monachus quibuſcunq; dei cõtumelijs huiuſmõi ſ i minsded
aut allerius oꝛdinis ꝓfeſſoꝛ.ſ habitu ſui ue vident vel audiunt ʒelo ardentiſſino edirchcen
oꝛdinis abiecto ſecularẽ habitũ deferat. ſuccendunt᷑. Si em̃ auaridia vide ꝓdilo⸗ Nönaſlen
mõachus apoſtota iudicat᷑ Sic ⁊ cleric? rnis ⁊ furtũ ymmo ſacrilegiũ quo ea q mit eiäisfend
cericali habitu abiecto ſilitatẽ ſecularẽ aſf tebantur in loculis aſponabat cum ea ſi⸗ und nec
ſumpfſit.clericus apoſtota iudicandus eſt deliter egenis diſtribuere deberetvxoꝛiq Uſeobe
Accedit aut ad cumulũ doloꝛis ꝙ iſti lu- eius ⁊ filijs ea dabat, Quantomagis ſſſa fſfmannta
xus tante incõpoſitionis atq;puerſitatis. crilega impietaꝝ cericoꝝ ſeculariũ⁊ regu fieiher
nõ de primonialibus huiuſm pbihominũ larium danpida eſt cum huiuſmõi bo omanus
ac mulierũ bonis aut laboꝛe ipoꝝ vel ar: na tmeritricib iſtrionibus dare nõ ve⸗ itſloafen
lificio acquiſitis ſed de ipſa reemptoõne rænt᷑.⁊ in ommès execrabiles turpitudies Vycodei
animan de elemoſinis ⁊ legatis viuoꝛu; xin omnes dei cõtumelias expedereno lchdeſbone
&ltq; deſunctoꝛu fiunt.E eodem ʒelo viri foꝛmidant. Pꝛecepit ſiquidẽ ominꝰ.v· alocene
zelatoꝛes clauſtra ex cogitauerũt et i ſti⸗ ſctificata ſibi ⁊ oblata comederẽt in loco lerituesde⸗
tuerunt.vt per eas ad animas reli ſoſoꝝ ſancto. ſiqt leguur Leuiti.x. Erxecrabilis manmne
acceſſꝰ dauderet᷑ pᷣdictis adulteris. Pos a. quibus deus ? que ob ho⸗ nusguegrenr
em̃ eſt elotipoꝝ mari:oꝛũ vxoꝛes ſi facul noꝛem eiil eccleſus oblata ſuut in tatas gotz inefcn
as eis ſit in ture bus aut alus altiſſinmis tamqʒ; impias ipᷣius cõtumelias detoꝛd⸗ Eubcsnneg
cuſtodijs recludere. Sic etiam xpᷣs domi re. Et de clauſtraoꝰ quidẽ manifeſtum Unfiotrfus
nnuus per viros huiuſmõi ab adulterans q huiuſmõi donatiõibꝰ? nihil iuris trq⸗ ſiece
mmuudi? ſeculariũ ſponſas ſuas ſegregat ferunt in ſic recipientes. De cdlericis aul- Wigngn
7 arcet frequentia qui ⁊ ſepe clauſtrallbꝰ ⁊ ſecularibus habentib? adminiſtratoel 1Woppenone
⁊ viris ⁊ mulieribus meminimꝰ nos di- non leuis queſtio eſt apud doctos ſicui muſclaet
viſſe Cum em dicerent ſe conteptibiles eẽ alibi ian tetigimugs. y Cunalkigre
2 deſpeciuni haberi. et ꝓpter hoc in clau⸗ O ſt hec aũ̃t ꝓſequimur lau des ocſſenns
ſtris ſuis recluſas a parentibus ⁊ ꝓpin⸗ huius do ni vel gracie: ⁊ dicemꝰ neſnieg
quis. rũdebamus eis. O ʒelus domini in pᷣmis in perſona ipſius. Quia fiutnͤ
exercituũ fecerat hoc. ꝓpter hoc em̃ eos ĩ ¶ego ſum cuſtos diuini honoꝛis ⁊ gloꝛie nacenddig
tam arta cuſtodia quaſi incarcerauerat. tota familia mea ꝓpter quod ⁊ ſigno hondeſenig⸗
ne quis ad eas paterer acceſſus mundo thau ſignari iuſſa eſt in Eʒech. Exſigno Enin
vel dyabolo coꝛruptoꝛi. in quo q; caras . inquit thau froõtes viroꝝ gemenciu ? do uninen
„

aene

4 .-
alot
6 e 8
Odee R
Nalhindi,
amg 1
4 *
RE 8 . N
nn⸗ B *
Non „nlee
Wdiclase
ng e wo/
Aeon
RN
o AeN.?
nund ale
aN e I Rr
ee

₰△ N*

ℳℳ0,

6
4

fonbeseh

RN

tbecdat

ER 1

lenciũ ſuꝑ cunctis abbominationibꝰ do⸗

mus iſrael et pᷣceptum ẽ eis vt cõtamina⸗

rent domũ ⁊ implerẽt interfectis in vindi

ctã ſcilicet pollutionis ipſius tẽpli dei. De
hoc expᷣſſe ᷣmo wacha.xiij. vbi dicit Sy
mon vos fcitis qnta ego et fratres mei et

domꝰpatris mei fecenimꝰ ꝓ legibus ⁊ ꝓ
ſanctis pᷣlia vnde ⁊ poſtea legitur. Et accẽ

ſns ẽ ſpuũs ppli ſił ⁊c. ad hoc idẽ ꝑtinet qd

legit᷑ ibidẽ.ii.vbi dicit Judas Aſcẽdamꝰ⸗
mundare caſtra ⁊ renouare et alia multa

vbi ⁊ demoliti ſunt altare eo ꝙ propha⸗
natũ eſſet a gẽtibns.etiã in.ij.pᷣme mach.
Percuſſerunt peccatoꝛes in ira ſua.et vi⸗

ros iniquos in indignatione ſua et iteruʒ

1 Eircuiuit mathatyas et amici eiꝰ.et poſt
V dpauca. Obtiuuerunt legem de manibus
gen tiu.et iterũ. Uiriliter agite in lege.vbi
egð nõ ſum nõ ẽ qui cuſtodiat aut defen

dat dei honoꝛẽ et gloꝛia. Quare patet ibi

et expoſita ẽ omimode cõculcatioi et cõtu
melie.ego ſum que vindico iniurias ⁊ co

tumelias dei. Per me eniʒ fecit moyſes et
leuite vindictã in filios iſrael qui gloꝛiam
Dei tranſtulerunt in ſimilitudine vituli co

medẽtis fenuũ vbi et dirit. Si quis eſt dñi

iungat᷑ mecũ cõgregatiq; ſunt omnes le
uite quibꝰ et pᷣcepit. Occidat vnuſquiſqʒ
fratrem et amicũ ſuum et ꝓximũ:fecertq;
filij leui ſic ꝓpter qð ⁊ diit eis.Conſecra
ſtis manus veſtras ho dño vnuſgſq;
in filio et fratre ſuo ſicut le itur.vxxi.exoð
ego facio dei bellatoꝛes e ꝓpugnatoꝛes

qui ꝓ dei honoꝛe et gloꝛia defendẽda at
q; cuſtodienda ſtrenuiſſime pugnant.ſi

alie virtutes dei dant honoꝛem et gloꝛiaʒ
ego eam tueoꝛ et defendo. Nęc minoꝛ eſt
virtus qua querere ꝑ talia tues omẽs bel

latoꝛes inde ſignũ thau qð ẽ gnũ mirifi
ce crucis et regis regũ inuictiſſimi verilluʒ
in frõtibus ſuis hoc ẽ is euidenti ſiue ma

nifeſta cõfeſſiõe deferunt in quo bellato
res ⁊ ꝓpugnatoĩes lucidiſſime ſe oſtẽdũt
Ego pᷣparo regi regum fercula delicatiſſi⸗
ma ſcilicet aſſaturas vi ſupꝛa diximus de
craticula igne pᷣcioſiſſimo ac flagrantiſſt⸗

mo aſſatas. Quemadmodum dłtitur de

aue fenice ꝙ ex aromaticis lignis rogum
cõſtituit in qͥ ſe exurit vt de cineribꝰ eius
naſcatur vel generet᷑ fenix alius.ſic ⁊ ego
non de ſpinis ac tribulis accenſa igne ar⸗
deo ſed magis deſuper igne dato contra
hmõi ſpinas et tribulas ſuccedoꝛ. Ipᷣe em̃

em̃ labijs nõ aſſero lin

viroꝝ me accendit. Ego em̃velut flamma

fum feruentiſſima de ipᷣa foꝛnace ſpiritus
ſancti et de camino quod eſt in hieruſalẽ
celeſti in coꝛdibusviroꝝ ſanctoꝛũ edificãs
de quo Camino dicit᷑ yſaie.xxxj. Ego car
bo quẽ vnus de ſeraphyn de altari ſupce
leſti aſſumpſit ⁊ tetigit cum eo labia yſaie
Quoꝝ pollunone pᷣus curabatur.ſicut le⸗
gitur yſaie.vj. HNeq; em̃ digna ſunt labia
pdicare verbũ dei que ego nõ tetigero ꝓ
pter qð ſcriptũ ẽ in pſal. O: moꝛs llabijs
q́runda vbilir̃a nra habet gladiꝰ. Uerba

em̃ qᷓ ſpiritus ⁊ vita ſunt verba ſcilicʒvite.

in quoꝛundã doctoꝝ ⁊ pᷣdicatoꝛuʒ labijs
qntũ ad viriutem et efnicaciaʒ moꝛiuntur
Adeo em̃ tepide. adeo remiſſe verba dei

annunciant quidam vt extincta in labis

eoꝝ penitus videatur. ꝓpter qð ſicut ⁊ ipi
frigidi ſunt et extincti ſic frigidos et extin⸗
ctos relinquunt et vtinã no faciant adiu⸗
toꝛes.nNouimus em quenda familiarẽno
ſtrũ ꝓpter hoc de ciuitate pariſiaca aufu⸗
giſſe. Dicebat euim ſe lectioibus et pꝛedi⸗
catiõibus ꝑiſieñ de die in diem ampliꝰ et
amplius infrigidari et ſe timere ſi moꝛaʒ⸗
diuturnioꝛeʒ ibi traheret ne tandem ſpiri
tuali gelicidio extingueretur. ꝓpter qõ et
tranſtulit ſe adviros religioſos charitate
feruentes velut ad carbones viuos ac ar
dentes.vt inter eos ↄuerſans ardoꝛẽ quẽ
pariſius timebat amittere inter eos nutri
ret et augeret. Ego ſum ignis q ignitũ eſt
eloquiũ dei vehementer ſicut legit ĩ pſal.
Ego ignis ꝓpter quẽ dicit dñs Hieremie
xxiij. Nunquid nõ verba mea ſunt quaſi
ignis et quaſi malleus cõterens petras ꝓ
pter me em̃ verba dei malleus ſunt conte
rens peiram.id ẽ duriciaʒ auditoꝛum.De
hoc ait Seneca.Quoꝛunda em̃ frangẽda
ſunt quoꝛunda autẽ emęndanda.In cuiꝰ
m lat a eius eſt velut
colꝰ muliebꝛius lana molli aut ſtuppa crr
cũuoluta cuius ictũ nõ ſolũ nõ timet dy⸗
abolus ſed etiaʒ irridet.ꝓpter hoc illeſus
manet in vno auditoꝛe ꝑ decẽ vel viginti
annos vehemoth. id ẽdyabolus et nõ ſo
lũ vulneratus ſed etiã nec punctus perſi⸗
ſtit nec vna gutta ſanguinis eius effundi⸗
tur.dum hmõi auditoꝛ nec penitudine ꝑ
huiuſmõi doctrinã aut pᷣdicationẽ ↄpun
git᷑ nec lachꝛimavna ex oculis eius ppter
hoc effluit. Lachꝛime em̃ vt ait Hięroni.
velut qnidaʒ ſanguis ſunt animarũ.Ego

dininus honoꝛ et gloꝛia in coꝛdibꝰ ſcoꝝ o ignis ꝓpter quẽ de helya ꝓpheia Hipeni

Se

eccliaſtic. xlviij. Surrexit helyas ꝓpheta

ſicut ignis ⁊ verbuʒ eiꝰqſi facula ardebat

ꝓpter hoc nõ ſtabũt ante illũ palee pctõ⸗

rũ Ego ſum ignis cuius carbones deſola
toꝛii deſolationẽ palearũ peccatoꝝ⁊ exter
miniũ faciens. Ego ſum ignis quo fulge⸗

dũt iuſti et iam fulſerunt tanq; ſcintilie in
arũdineto mũdi iſtius diſcurrẽtes et aru⸗
dines coꝛdiũ carnaliũ velu: incendmũ de⸗

paſcentes. Sic factũ ẽ tpe aplon⁊ mariyn
q velut ſcintille igne meo ſulgẽetes et eliaʒ

ardetes mũdi harũdinetũ nõ tam ſouali
ter depauerũt qᷓ; etia igne ſeculi incẽderũt
Sicut em mũdus cõtra eos pᷣmuʒ erarſit

ʒelo ydolatrie ſed ⁊ poſtmodũ ẽ ↄydola⸗

triã ꝑ eoſdẽ ſuccenſus.hoc ẽ quod legitur

Sapiẽ.iiu.Ego ſum ignis ꝑ quẽ duces iu⸗
da erũt ſicut caminus ignis in lignis.et ſi
cut faſtis ignis in feno.⁊ deuoꝛabũt oms
populos ad dextra et ad ſiniſtrã. Sicut et
vbiq; faciũt viri ʒelatoꝛes in medio malo
rũ poſiti deuoꝛantinq; eos et ea deuoꝛati
one qua pᷣceptũ ẽ peiro in.x.Actuũ.Occi⸗

de petre et mãduca.et de qua dictum ẽ in

pſal. Dediſti eũ eſcam populis ethyopũ.
Facule em ſunt peccatoꝛes et ligna arida
ad eterne cõbuſtionis incendiũ pᷣparata:
O mnis aũt caro fenũ eſſe expᷣſſe legitur.

yſaie.xi.Erunt inquit ʒacharias.xij. duces
iuda ſicut caminus ignis in lignis et ſicut

facies ignis in feno. Qyſias dixerit ꝙ
viri qui creduntur ʒelatoꝛes homines in⸗
ſenſati ſunt. Hoc eĩ ſine capite?⁊ homines
furibũdi beluina rabie ſeuiẽtes in pecca⸗
toꝛes faucibus et dentibus dũ ꝓbꝛis con

tumelijs cõuiciis eos immoderate ⁊ inſa

niſſime depꝛauant ac dehoneſtant⁊ in fa
cie hominũ confundũt confuſione q ſolũ
adducit peccatũ de qua legitur eccleſiaſti

2

ci.iij. Deinde vent vnguibus cathoꝛũ vl
pardorũ graſſantur et debachant in eos
vt non coꝛrectoꝛes aut medicos ſpiritua⸗

les erga eos ſe exhibeant ſed hoſtes atro
ciſſimos et ꝑſecutoꝛes implacabiliſſimos
huiuſmõi honnines inexoꝛabiles ſũt⁊ n
tum in eis ẽ iudiciũ dei futuꝝ euacuat.dũ
omnia hic vindicare totis viribus enitun
tur. Si em̃ vt ait Auguſtinus.omnia hec
vindicarentur.locũ diuina iudicia nõ ha
berent. Non haberet ergo deus aliꝗd fa
cere in futuro iudicio ſi poteſtas tanta da

reltur hic huiuſmõi hominibus ipſa etiaʒ

officia demonũ que ſunt toꝛquere et cruci
qgre officioſiſſime implent hic hmõi homi

moꝛibus

nes. Unde ⁊ in oꝛe eoꝛũ ſemper ſonat

vox dyabolica crucifigatur confundat᷑ de
ponatur deijciatur eruatur. Poteſtas in
manihus hominũ hmõi gladius ẽ ꝓcul⸗
dubio in manu furentis vix aut nunq; de
ore eoꝛuʒ auditur emendetur coꝛrigarur

Hij cum medicina ſpiritualevidelicet ani
maꝝ ꝓfiteantur non ꝓ varietate vulnen

*

8

aut moꝛboꝛuũ aut vulnerũ ſpũaliuʒ varie

tatem adhibent medicamentoꝛũ. Urere

noꝛunt ſoiũmodo et ſecare ſolummodo.

Quaq;ʒ em̃ egritudine ſpũali laboꝛat ꝗs

ferrum ? ignem ſtatim adhibere conatur
Cũ dicat eis Auguſtinꝰ. Nõ ſanat oculũ
qð ſanat calcaneũ vel manũ nihil de vn⸗
ctionibus.nihil de ſomentationibꝰ.nihil
de cathaplaſmationibus.nihil de potio⸗

nibus niſi foꝛte de potõne abſinibij ana

riſſimi aut alterius cuiꝰ ſumptio toꝛmẽeiũ

ſit ⁊ nõ medicina ignoꝛant huiuſmoiinſi

pientes q omniũ medicamentonꝝ foꝛiiſſi
mũ ac ſaluberrimũ ẽ ſapiencia.ſicut legit

Sapiencie.ix. Eteniʒ per ſapienciã ſanali

ſunt quicunq; tibi placuerunt dñe a pᷣnci⸗

pio. Hecquidem ſapiencia ſermo dei eſt

de quo legitur eiuſdem. xvj. Neq; beiba

neq; malagina ſanauit eos ſed ſermo tu⸗

us domine qui ſanat omia. et in pſalmo.

wiſit verbu ſuũ ⁊ ſanauit eos. de hoceo
dem. ꝓuerbioꝝ iiu Uita ſunt inuenieni⸗

bus ea et vniueſe carnis ſanitas.Pecca⸗
beatus Dyoniſius tanq;
ceci manuducẽdi ſunt. Tullius vero dicit

toꝛes em̃ vt di

ꝙ vndiq; fulciendi ſunt qui timent. Ma⸗
nifeſtum aũt ẽ ꝙ erigendi ſunt qui cecide
rũt medicandi ſunt autẽ qui vulneran ſũt

aliud face poteſt q; vulnerarare.qui ve

nõ nouo 4 ere traſfigendi.quid autem

nit ad inſi Mnũ in ſolo igne et gladio. In
igne quidẽ iracur
gue. Huiuſmõ

qui foꝛamen vnuz nituͦtur obſtruere vno

ie. in gladio acuto lin
omines reſectoꝛbus
ſimiles ſunt veterũ ac putridarũ patellax

ictu mallei fabꝛilis quinq; vel ſex alia faci

unt vel illud adaugent in duplo aut ipaʒ

patellam totaluer diſſipant⸗? confringut

Pmõi homines omnia vaſa er quacuq;
materia ſint malleabilia eẽ opinari vide⸗

rur omnia em̃ malleando reſicere velle vi

ↄfringũtur ⁊ difſipantur q;ᷓ reſiciant. (oꝛ

rectio autem quã ſolam intendere debẽt.

dentur nõ attendentes inſaniſſimi quod
fictilia aut vitrea malleationibus potius

nõ ẽ niſi refectio vaſoꝛuʒ cõfractoꝛũ ſpnus

füberſunt
Uretcliaſtie
Ciomniſan
gitdeimag
liantea er
lau lauldicl
waueſtüet
getonfn
ſeroigneo
hoſutnen⸗
ſinu toiti
Niminimd
lunißponianen
nniüſceenon⸗
lnssbionnin
ſcuifcedehe
Mginneſend
Gpiattiſenie
nipeſnis
ſisfteeiten⸗
Cellgenipai
bonfomginn
fenennuopn
ihäriädein
Mrenö
bänsen
Geüpe⸗
Nobapg
orcigan
liſeeain
lirſcitz
alaeenen
epunun
ancunexe
mina
ſcgagen
lͤtoguine
patora
ſehennhs⸗
Ginnlinte
legurden
Wönnkande
Wohnie
urmtne
ſalimmn
enggni
untgie
1 Dunn

acllienn

wbes

noreti
Memnam e
S
n enene
maſnne
rnon prmrr:
Nefueühin
Nde te
nmanehiüke
gli. ſiu
Meüünaind
vdeöt
mns ab
ungignoen
nmuigetune
ammiiſi

unſenna
ibutenid
it ſnanlero
„CaKn
kansſinis
nsnſe
mäſmngine
ſon

aaeereee,,
N.

8

1
esente N

8

fiũ bec ſunt coꝛda peccatoꝝ. Er eo að legi
tur eccliaſtic.xxj. Coꝛ fatui quaſi vas ofra
ctũ omnẽ ſapiencia nõ tenebit. In domo

aut dei magna.id ẽ ecclłia ſunt vaſa nõ ſo

lũ aurea ⁊ argentea ſed etia lignęa ⁊ ficti⸗

lia, ſicut dicit apoſtolus in ſcõo.ij.ad thy

Wanifeſtũ aut eſt q aurea et argentea et

ignẽ foꝛtiſumu ⁊ malleũ ſuſtinęnt.lignea
vero ignẽ nõ ſuſtinẽt. Fictilia àz malleuʒ
nõ ſuſtinent.ppter hec intolerabilis ẽ in⸗
ſania hmõi fabꝛon ſeu reſectoꝛuʒ qui nec
dinerfitatẽvaſoꝝ nec foꝛtitudinẽ aut debi
litatẽ ipoꝛũ attendũt vno ſolo artificio in

omniu refectione vtentes vel potius abu

tentes.hii omniũ peccatoꝝ coꝛrectioneʒ ⁊

ſalutẽ facile deſperant. et vlinã nõ frequẽę
nus ad male ſenciendũ de hominibus fa

cilmi ad bñ ſenciendum difficiles ⁊ tardi
ianitoꝛẽ peſſimũ ac ꝑuerſiſſimũ coꝛdibus

ſuis pᷣfecerũt ꝗ mala de fratribus tam fa⸗-

cile ingredi patit᷑. immo paſſim ea recipit

bona vo vix intrare. Hi ſemel ↄcepta de

fratre malã opinionẽ vix aut nunq; depo
nũtbñ niſi de ſuis aut ſuis familiaribꝰ ra
ro vel nuno; ſenciũt de alis veloſemp vel

frequẽtius malebij cõtra muſcasvel puli

—

ces leuiũ peccatoꝝ. in gladio duro ⁊ forti
plerũq; pugnare volentes ipſos peiõres
occidut. Quemadmodũ quidã cũ muſcu⸗
la videret ſuꝑ caput alterius volitantem
aut inſidẽteʒ dum eanfeuri intemptaret
pcutere excerebꝛauit illũ.Aic ⁊ iſti dum le

nia peccata in fratribꝰin Aadioverbi dei
intendunt percutere tanto conatu⁊ imp e

tu pcucium ea quod ipᷣos fratres hmõi p

⸗ v„

cuſtione occidunt Uulnus em̃ eis ire moꝛ

lig na peccatoꝝ cedere intend fugit ſecu
ris de manibus eoꝝ et fern dqnanubꝛio
lapſum vulnerat aut interficit peccatoꝛes

talis vł odiũ infigentes. aieti du

Sicut legitur deutro.i. Ferrũ acutũ eſt

verbi dei. ſicut dicit Gregſ. Manubꝛiũ intẽ
tio rectitudinis Manus qua ſecuris iſta ẽ
tenenda moderamen ẽ diſcretionis in pᷣ⸗
dicandovel docendo quod dum quis de

ſerit. ferrum de manubꝛio labitux. cum in
tentione rectitudinis obmiſſa ad cotume

liam vel confuſionem faciendam ꝓximo
diuinus ſermo detoꝛquet᷑. Multi enim ſic
adulterant verbũ dei ꝓpter quod dictuʒ
eſt ꝓuerbionꝝ. xiiij. In oꝛe ſtulti virga lup⸗
bie.⁊ Eccleſiaſtici.xix.Coꝛrepiio mẽdax in

oꝛe cõtumelioſi. Non em̃ coꝛrigunt.ſʒ coꝛ

„

tione enim opus iudicandũ eſt. ſicut ⁊ mi

ti pᷣdicare ſe ſimilant et detrahere tmvl ge
neraliter vel ſpecialiter quibuſda intẽdut
Unde non pᷣdicatio veri nominis eſt hu⸗
iuſmõi ſermo ſʒ detractio.ꝓpter hoc opti
me dixit mulier illa. Nunc cognoui quia
vir dei es tu. et verbuʒ domini in oꝛe tuo
verum.iij. Reguũ.xvij. In quoꝛundam em
oꝛe ſi fas eſt verbũ dei falſum eſt.dũ illud
adulterant illud qntũ in ſe eſt ſuũ fa cien⸗
tes. videlicet aut ſui ioꝝ pᷣdicationẽau
alion detractionẽ. Qui eniʒ caula inanis
Pgris vel queſtus pᷣdicant ſeipos aut ſibi
ipᷣis pᷣdicant non xpᷣm velilli.Qui vᷣo cau
ſa detractionis ipᷣm viuificũ verbũ dei ſe⸗
men in venenũ moꝛtiferũ detractionis in
uertunt. Impletur in eis quod ſcriptũ eſt
in iob. xx. Panis eius in vtero eiusvertek
in fel alpidum intrinſecus.Dũ em̃ fermo
qui foꝛis apparet pᷣdicatio. maligniſſima
detractio eſt intrinſecus. Panis eius id ẽ
ſermo dei qui in eius oꝛe perſonatverſus

eſt in vtero eius. hoc eſt in intimo puerſe
intentionis vbi ſermonẽ dei in hac detox

quere cogitauit.Et valde ſimile eſt quod
accidit cuidam mulieri que cum ſacratiſſi
mã euchariſtiam in ſinu ſuo nimis irreue
renter execrabiliter abſcondiſſet:cũ vel⸗
let eam de ſinn abſtrahere.inuenit pꝛo ea
ſerpẽtem hoꝛrificũ at q; terribilem. Sic ⁊?
ꝓ pane ſacratiſſimo verbi dei in abſcõdi
to coꝛdium hmõi hominũ:diligeter ſcru⸗
tantibus inuenit᷑ ſerpens venenatiſſimꝰ
detractionis. Accedit et ad cumulum per
uerſitatis quia venenatum huius detra⸗
ctionis ſermonẽ ʒeli mentir multi non ve
rentur. et qui eos excuſare conant᷑ cũ apꝑp⸗
te detraxerint hmõi homines dicunt eos
ex ʒelo vel ardoꝛe nimio diriſſe talis qua⸗
ſi ʒelus ſanctus et ardq; diuine di ectiõis
homines faciat inſaniił.⁊ in fratres acꝙ
ximos oꝛe rapido detibuſq; ſeuire. Simi
les etiam ſunt hmõi homines cuidã ſtul⸗
to qui cum audiuiſſet deũ pᷣcepiſſe homi⸗
nibtis vt recte ambularẽt nolebat poſiea
diuertere a quocunq; obuio verbi gracia
Si crucem excelſam inueniret in via: aut
arboꝛem ꝓceram:non declinaret a recto.
ꝓpter hoc ſi deſuper niteretur aſcendere
⁊ poſtea deſcendere:idem faciebat ð mu
ris domibus turribus: niſi vel aptura fie
ret ei in eis. Quapꝛopter nec ciuitatem in
gredi nec egredi hmõi homo abſq; labo

reptionem cõtumelia menciũtur.ex inten re impoꝛtabili eoꝝ qui eũ docebaniu

Se

ina intolerabili ac diſpendioſiſſima. Sic

hmõi homines quantaʒ ruinaã faciunt in
cogregatione in animabus ſuis.que vti⸗

q; ſpirituales ciuitates ſunt. Tantaʒ inqʒ
ruinam vt pene quolibet paſſu eoꝝ hocẽ
ope vel ſermone neceſſe ſit vel vnã vł plu
res in domibꝰ hmõi ciuitatũ nõ leue de⸗
trimentũ ſuſtinere atʒ diſpendiũ. Dom⸗
hmõi ciuitatũ ſunt hmõi collegioꝛuʒ qui
quot et qnta detrimenta atqʒ diſpendia
bone cõuerſatõnis ſue ab hmõi homini
bus paciantur non eſt facile vłſcribere vł

narrare plerũqʒ etiã ſcãdaliſati ab eis gra

uiſſime coꝛruut.Quid plura In tempeſta

te et turbine ſunt vie eoꝝ. Sicut legitur in

ii. Nau.et quocũqʒ conuerſantur ſunt qᷓ
ſi tempeſtas tranſiens. Quẽadmodũ em
poſt tranſitum tempeſtatis alius luget ſe
getem ſua degrandinata. Alius vineam.
alius domũ ſuã concuſſam atqʒ dirutam
Alius nauem confractam. Alius merciñ
periculũ. Sic vides invnoquoqʒ collegio
vł congregatione.Alium lugere detrimẽ⸗
tũ lectionis.aliñ oꝛationis alium medita
tionis aliũ diſcipline aliũ pſalmodie? ita

de alijs. Ppter hoc dictũ eſt puerbion. x.

Quaſi tempeſtas tranſiens nõ erit impi⸗

moꝛibus

nemo ſibi ſupplaudat ð ʒelo ſancto. cum
iſta rabies illum exagitauerit Nemo hu
iuſmodi rabiem excuſet in hmoi homini
bus. nemo eam ʒelo rectitudinis mencia
tur Et quia eyperti ſum ruinas ? ani⸗
matuʒ pditiones quas operata eſt peſtis
iſta diebus noſtis neceſſarium. ymmo ſa
luberrimũů elt. vt qui myniſtros dei ſege⸗
runt. et in officijs ſuis gratum officiũ deo
pꝛeſtare intendunt. ne ꝑ ignoꝛanciam cõ
trariu ſadant. et ꝓpter animaru ſalutem
elem earum ꝓcurent. LCemptabimus
eclarare que ſit iſta affectio. que ʒelus ſa
ctus et ʒelus rectitudinis ab ipᷣis ſanctis ?ꝰ
potiſſimũ a beato Geegoꝛio nominatur.

—

Dicimꝰ ergo illa afſectio ſiue ſit ira ad

vindicandum dei iniuriam. ſiue ſit odiũ. H

Nue inimicia ad extermindos dei inumi⸗
08. ſiueſit ʒciotipia perſequens ſponſa⸗
rum xn adu neng. Baurterideli, occaſio
nes et ligna ſiue ſit amoꝛ vehemens ipᷣas
xpᷣi ſponias a mundo ſecludens⁊ aria cu
ſtodia eas quaſi incarcerans vt ſolus ce⸗
leſtis ſponſus earũ amplexus ſpirituales
ceteraqomugij ſpualis fructus et bona
ab eis habeatet hoc lbere et abſq; impe
dimento vel ſeculi huius vel ſecularium.

us Similes ſi unt quoqʒ iſti tempeſtu Aunq tamen eſt ſine comite ac duce mi
oſi homines pugilibus ſiue gauenlanu ſeei ia.et illa vtiq; ſpirituali.Et ꝓpter

bus.qui mole coꝛpis ⁊viribus pᷣualentes
in medio pᷣſſure alioꝝ hominũ recti⁊ rigi
diincedentes alios deijciunt alios impel
lunt alios conculcant alios pedes calcan
les grauiter ledunt alios cõpꝛimũt.alios
a greſſu impediunt clamoꝛemq; mirabilẽ

⁊ maledictionẽ multitudinis poſt ſe relin

quũt. Sic pauciſſimos videbis in quacũ
; congregatione vbi tales cõuerſati ali⸗

quando fueriut.quin poſt receſſum ſuũ ſi
ue deceſſum quexęlas ſimiles 2 maledicti

ones ꝓ leſionib impedimennſq; ſpiri⸗
tualibus reliquerunt. et quin eos cum ibi

hoc dictum ẽ ſuxer Wathe. v. Juſticie lu⸗
men eſt milſer dia opo:tet ſic affligi et
eotenus coꝛꝑq ſubet exterius vt ꝑ hocſa⸗
lus anim abudlinterius ꝓcuretur. ſicut ſe
feriſſe teſt atur Apoſtolꝰ in.v.pᷣme ad co⸗
rinth. dicens. Lradi huiuſmoch homineʒ
ſathane in interitum carnisvt ſpiritus ſal
uus fiat in ie domini noſtri hieſu chꝛiſti
Dic etiam noderatur ipᷣam afflictionem
coꝛpoꝛis vnõ vltra eam extendat quam
requirit coꝛrectio ſiue emendauo peccato
ris.Cum enim co:acno ſanano ſu anima
rum ⁊ ꝓpter eam omnia huiuſmodi faci

conuerſarentur fuerint comunicate.Cum enda ſint. Maniteſtum ẽ ꝙ miniſtranda

iſtis non eſt ambulandum inter ventres

pꝛegnantiũ quis enim enarrare vłynarra
re ſufficiat quot ⁊ quãtos aboꝛſus ſancto
rui conceptuũ ſiue pꝛopoſitoꝝ fieri faciant
mõi homines quot partus teneros inſi
pientiu conculcando vł compmendo ſi ul

focent quot adultos gladio ſuo vulnerẽt

quot omi generi bonoꝛum impedimenta

pꝛeſtant. Etia que vidimꝰet ex teſtimonio
fidedignoꝝ accepim us. quia pene innũe
r ſunt, Pꝛeter hec omia autẽ virimus. vt

ſunt omnia tanq; medicine vłmedicamẽ
ta animarum. nihil em aliud eſt q; cyrur⸗
gicus quda ſpiritualis. Unde omne eiꝰ D
vrere. omne eius ſecarenon queſtuoſum
ſed medicinale debet eſie vel medicame⸗
tum loti ciuitati vel regioni cui pᷣſidet. Si
cut ergo temperade ſunt medicinevel me
dicamẽéta. æ contemperande mo:bis coꝛ⸗
poꝛalibus. Si enim excedit medicina mo
dum.non operabiturvt m edicina ſaluie.
oſed vt toxicum ſaiuti contranu. Idem emmn

utoh⸗
guaboli
ſtinoin
ſruring
dianmeck
ſamieneea
ftpeltole
Ouodſip
ſtiiaſed
oyusoc
lsamnl
Nois pen
Uigenoden
Cereztetc
nocrutn
Mnienn

sſrdisec

uuſoclvin
kitſiiein
fungmodde
Mnera.vont
Upmnmoens
alaaneu
fannnonto
niserla
Werhca
eenän
adn
bibenrp
EMubus⸗
ſiuttete
Puſſonis
neſſonel
neccipe
ſagtotogs
llichardol
leeugpen⸗
wonſaluene
nifiniere

ünconmn

Naflicne⸗
Wonnd
nſtin
0 ſhterc

tienae
RZMU
Nummn iid

1 ſpiöftann
mühausn
Mopollti
eſhingen
udruinod
CumNS

facit pł? aut mino.miſericoꝛdia ergo hec
qua ſoli laluti impenditur moderant bu
iuſmodi medicamenta ne ꝑ exceſſum ver⸗
tantur in perniciem animaruʒ. ꝓpter hoc
dictum eſt in pſalmo Loꝛripiet me iuſtus
in miſericoꝛdia. Quod eſt dicere ꝓut req⸗

rit vel tollenda vel lenienda miſeria mea

Quod ſi plus vel vltra.non eſt hoc dei iu
ſticia ſed rabies aut furoꝛſe ingerens. et

opus quod debuit eſſe ʒeli ſancti.ſicut ra⸗
piẽs et vendicans ꝓpter quod ⁊ dicit gre⸗

goꝛius fuper eʒechielem. Quia ʒeli ſancti⸗
diſcretio de miſericoꝛdie virtute neceſſe ẽ.
vt ardeat et clareſcat moꝛbi enim pſequẽ⸗
di ſunt ac vulnera a medicis ſpiritualibꝰ.
Non autem pacientes. ymmo ſalus eoꝝ/

totis ſtudijs ac viribus querenda ẽ.Et eſt

huiuſmodi viris medicoꝛum co:palium
ſtadioſiſſime imitaãda benignitas qõ qn⸗

tãcunq; moꝛbos coꝛpoꝛum pꝑſequantur ⁊
vulnera. non tamen pacientibus iraſcun

tur.ymmo eas tota dulcedine cõſolãtur.
tota ſuauitate blandiũtur.et quibus poſ
ſunt non ſolũ medicamentis:ſed etiaʒ ali
mentis eoſdem confoꝛtant et qadiuuãt ad

rolerandam amaritudinẽ medicine. ⁊ ad

ſufferendum doloꝛẽ ſectionis aut vſtiõis
Interdum etiã er ipſi poꝛes de medicinis
ibunt.vt hoꝛroꝛem ſillarum tollat a paci
entibus.Quod ⁊ ipᷣe xpᷣus dominus fecit
ſicut teſtatur Auguſtini dicens. Calice,z
paſſionis pᷣoꝛ bibit xps pminus laune⸗

ne illum abhoꝛreret egrqus. Hmõi autẽ
medici vel cyrurgici potils ymmo neute
ſed toꝛtoes atʒ lictoꝛes ymmo carniſices
animan doloꝛem tantũ atq; confuſioneʒ
ceteraq; penalia ſola inferre vellevident᷑
non ſalutem conferre nec meicinam ſed
carnificinã exercere. Non en entum car⸗
nificina eoꝛum ꝓfuerit. ſʒ qRũ doloꝛem

vel confuſionem pacientibꝰ iniecerit mul

tum curant.Qui authon medicinam.ſʒ

Mcarniſicinam. in tam pus tãq; ſalutaribꝰ
officijs intendant.ipᷣa verba eoꝛum indi⸗
cant euidenter. Minas enim vt hoſtes pᷣ⸗
mũ inferunt.deinde iuxta minas et vltra

minas in eos qui laniati fuerinsdebach⸗
antur.et poſt hmõi debachationẽ de car⸗
nificina hmõi tan; de victoꝛia gloꝛie⁊ ð
triumpho nobili inſolenter ſe iaccant.qðᷣ

noſipᷣi multociens auribus noſtris audi⸗

uimus. Er quo apparerꝙ non fructuʒ ſa
nitatis aut ſalutis in pꝛimis querũt in eis

qui furo:i eoꝛum traditi ſuntet expoſiti..

4 3 c 9

Lomitatur autem et iſtam ſanctam 2*
fectionem ꝓpꝛie infirmitatis iugis medi⸗
tatio vt in ſeipo diſcat qd ali poꝛtare poſ/
ſint quid eis et qntũ imponendum. Ne⸗

mo enim ita eſtertur excadeſcit in alios/
niſi qui ꝓpꝛie infirmitatis aut fragilitatis

oblitus eſt. pꝛopter huiuſmodi homines
dictum eſt. Sciant gentes quoniã homi⸗
nes ſunt. Iſti enim vident᷑ ſe ignoꝛare ?ho
mines eſſe aut ſaltẽ aliquando fuiſſe. ũ
enim dirit dominus hieſus ypCs de ſeipᷣo.
Zelus domus tue comedit me.Cũ de eo
ſcripſit yſaie.lii.Deſiderauimus eum no
uiſſimũ viroꝛum. virum doloꝛum ⁊ ſcien
tem infirmitatem. Hij ſunt homiues qui
non addiſcerunt pati diſciplinãa aut coꝛre
ctionem ꝓpᷣam. Et quia agendi z pacien
di tanq; contrarioꝛũ eadem eſt diſciplina
Neſciut eam in alios exercere ꝓpter hoc
expoſuimus verbũ illud in pᷣmo Sapien
cie. Diligite ſapienciam qui iudicatis ter⸗
ram.Diligite inq; pati ⁊ facere.pati pꝛius
vi de vobis fiat. et deinde facere vt vos il
lam alijs faciatis. Quidaʒ em̃ in alios iu
ſtiſſimi ſunt. In ſeipos autẽ miſericoꝛdiſ⸗
ſimi ⁊tamen in nullo alijs parcunt. Sibi
ipᷣis parcant per omnia. Quemadmodũ
faciebat Menius. Qui cum alioꝛum vis
cia ipᷣe vinioſus atrociter perſequeret ſua
diligebat ac nutriebat. Suꝑ quo cum ina
terro garetur mihi ignoſco menius inqt.

PHiü em homines impaciẽtiſſimi ſunt ob⸗
iurgationũ increpationũ redargutionũ?
quod eſt deterius monitionũ et exhoꝛta⸗
tionũ.Qñtofoꝛtius ergo diſciplinaliũ flia
gelloꝛũ ꝓpter quod nec ſciunt nec ſenciũt
nec ſapiunt diſciplinã vt om̃ino in experti
Ideo moꝛbus eoꝝ ẽ om̃is. Noli me täage

re.? ſola diuina manu curabilis cum hu
mane manus attactũ omnem nõ ſolũ re⸗-

fugiant.ſed tota repugiatione repellant.
Attempauerunt autem quidam reli⸗
gioſi mederi mo:ꝛbo bmõi in abbate ſus
tempibus noſtris.quoniã cuʒ eſſet in om
nes illos carnifer crudeliſſimus.videntes
qꝙ om̃ino ignarus eẽt et inexptus diſcipli
ne quã tamen exercere putabatĩ eos.Coe
gerunt eum ſedere ꝑ menſem integrũ int
fratres et gerere tanq; ſimplicem canoni⸗
cũ quẽ cottidie ꝓclamãates et egregie ver
berates.tandem reſtituerũt ſedi ſue dicen
tes Ecce p menſem iſtũ fuiſti in ſcola diſci
pline ⁊ nõ ſolũ audiuiſti doctrina diſcipli
ne ſed etiã ſenſiſti. Nõ ẽ minuͦ. 4 n ene

De

reneſcie bas in ſubditos.quia eam nõ ad
Diſce rasjrecoꝛdare eoꝛũ que didiciſtilali⸗

odquin re memorationẽ tibi faciemus ipᷣo
rum. et credimus nos quia inſtructus et
eruditus didicit ex his que paſſus eſt di⸗
ſciplina. Credimus etiã q memoꝛiter eã
retinuit.nec rememoꝛationẽ eius eidẽ po
ſtea fieri opoꝛtuit ad qð paratiſſimi eẽnt.
fratresſi viderent ꝙ opus eſſet. Hunc re
uertamur et dicamꝰ ꝙ huiuſmodi homi⸗
nes in beelczebub eüciunt demonia. ⁊ in
ſathana ſathanam expellunt et non poti
us intro ducunt vel magis impellunt. In

ſpiritu enĩ furoꝛis ſpiritu luxurie interduzʒ

credentes eücere non eüciunt ſed ipᷣm lati
tare cõ pellunt. Plexumq; ſpiritum ireſſpi

ritum odijſpiritum ſilationis.et ſpiritum

men dacij in eos quos coꝛripiunt introdu
cuntſdum eos ad iram moꝛtalem ⁊ odiũ

contra ſe concitant et irritant ſimilatoꝛes
eoſdẽ et mendaces efficientes. Interdum

etiam ꝑiuros dum ſimilare eos cõpellũt
terroꝛibus ſuis deſeruiſſe vicia quibꝰ ad
huc laboꝛant et mentiri de hoc inſuper et
peioꝛare.et hoc multis experimẽtis didi⸗
cimus. vnde et poſtqᷓ; exiuerit tempeſtas

eoꝛum. apparet maniteſte non extirpata

fuiſſe vicia per eorum furoꝛeʒ.ſed magis
ad tempus latuiſſe.quedam que nõ ſolũ
vt pꝛius erũpunt quaſi beſtie de cauernis
Sed cum multitudine nouoꝛuʒ que ſicut
diximus ꝑ hmõi hominũ inſaniam gene
rata ſunt. et ita factus eſt erroꝛ nouiſſimꝰ
peüoꝛ pᷣoꝛ pᷣoꝛe dum et adauctus eſt. vter
q; exercitus dyabolicus ſed tamvitioꝛum
q; hominum maloꝛum⁊ pꝛopter hoc ꝓ⸗

curantur impedimenta atʒ repagula. nõ
quibus compeſcatur iſta inſania.ſed qui

boimpediatur coꝛrectio ſalutaris Aut em̃
appellant ſic oppꝛeſſi aut congregata ſibi
multitudine ſimilen debachationẽ timẽ
tium reſiſtunt in facie.peſtiferis hmõi ho

minibus obedire etiam in modico dene⸗

gantes vel ꝓcurant ſua aſtucia ſeuiendi
eis ſubtrahi poteſtatem. Interdum etiaʒ
et in moꝛtem ipᷣoꝝ armantur et clam niſi⸗
bus totis machinantur vł palam ipimet
eoſdem occidunt qualia tempoꝛibus pᷣte
ritis fuiſſe facta plures iam dubium non
eſt. Nec mirum eſt.cum ipᷣi medicinam ſa

lutaris coꝛrectionis vertant in gladiũ per

ſecutionis. Sed egros interdum nõ tam

moꝛibus

freneticos ſenciant q; etiam ſeipos a furẽ
tium gladus defẽdẽtes. Inſpiciẽda ergo
umopeꝛe ac diligentiſſime conſideranda
coꝛrigendoꝝ infirmitas.⁊ cuiuſmodi me⸗
dicinam vel velint vel valeant ſuſtinere.
Sed in ipᷣa poteſtas coꝛrigentium nõ mi

nus altendenda eſt. an per eam cogi pol

ſint ad id quod eis imponitur. Si em̃ nõ
poſſunt nõ eſt eis imponendum inuitis.
ſi vero poſſunt non minus attendendũ ẽ
An huiuſmodi coactio multoꝛum ſtra⸗

gem: et pauciſſimorum vel nullius ſalu-

tem forſitan opererur. Non enim negli⸗

genda eſt multitudo eouſq; vt ſtrage ipſi

us ſalus paucorum autvnius ematur.
Rreddenda eſt et exhibenda quoꝛũdam

vt ipᷣi aiunt iuſticia.qui nequid amittant

de iure ſuo valens denarium. centũ mar⸗
cas expendere ſunt parati.

7„

—
Frubeſcendum eſt medicis ſpiritua⸗
libus timoratio et pietas medicoꝛum coꝛ
poꝛalium.qui tantopere cauent ne medi⸗

cinam quam exhibent alicui mortis cor⸗
poꝛalis occaſionem prebeat apud iſtos

vero moꝛs ꝗgnimarum. nullius momen⸗
ti eſſe videtůr. Cum enim ſuper hoc am⸗

monentur. ſtatim reſpondent. feci. quod

meum eſt ſibi imputent moꝛtem ſuam qſi

non pertineat ad eos periculis fratruʒ oc

cu rrere vbi ip̃i in illa voluntarie ſe immit

tunt.cuʒnulla maiſe.ſit inſania.nulla pe⸗

riculoſioꝛ freneſi quam illa que ẽ coꝛdis
Quapꝛopter ſi tq ſtudioſe cauetur ſrene
ticis coꝛpalibus non ſolũ ligando.ſʒ oẽm
eniam allam occaſionem eis ſeuiendi vel

in ſevel in alios ſubtrahendo. Unde nec

ferrum nec lignuʒ quo ſe ledere poſſintiu
ur neq; aque neq; igni ap
ermittuntur. Sed neq; iu
xta feneſtran: eſſe a qua ſe pᷣcipitare poſ⸗

xta eoſ dimit
pꝛopinquar

ſunt.Ex quo maniſe uʒ eſt q;ᷓ difficile oc⸗

caſiones moꝛtis eis Sarent in tanta ſolli⸗
citudine illas eis aſſiſtere conantur. Qña⸗

to foꝛtius ergo non ſunt dande freneticis

Ghitiglihus timoꝛ et pietas.
u

tamdiu lotuti fuimus inanis gloꝛia con⸗
citet. ⁊ huiuſmodi homines nec quod ve
rum aut rectum eſt videre poſſint obtene
bret. Quẽadmodum accidit de quodam.
qui vt iuſtus iudex ⁊ bonus iuſticiariꝰ re⸗

„

tas. Limen
m autem valde eſt ne inſaniaʒ de qua

podeto
noleßl
oniucti
nanee
Gendum
wultarur
nodum
naßten
nuaſe i
y meſoo
bylonu
ticnturh
ſns untn
Hinulum
Cuumntands
dmumnilitzan
hondomusg
Went nona
linsderuina
Ugcyenioi
Uinſrucera
Pchuntas
orenets

foong ige

Waddes
Gier
Gkicchen
Ntoto
Phor.
Fiſenon
ſnnilier⸗
ummrde,
Malennor
uneumnae

Esconmner

laſeſorezt⸗
Eenglemefte
ſeuntepon
Mononun
Rmnanhasf⸗

Maan

undin
Cnnmnir
isätſie
ningen
dingin
Molonin
legaclioo
fnclfnoſs

„
* am e
es e
kS. iaenhe.
N 8
eae⸗ .
Nalpgiennts.
eane
H N.
DSDSNäe
Woa d
wodeene
m
fene et
eneeeee
vorume enlees
17 ane
88 eegtergeee
„ Ofted
nr eremn,
Wo.
e ſr e gens
Ee
t e 4 nfia
WaNeKAK
. ekeen ⸗
m vrn
4 * 5
—Eeweckdeenn
G Ge eees
AKSNE1
erreie
anloNeeIR
r iet ner
en eenen
en h
um n dne en
” R
.
.
ee
PAENRKr N
AENSES „
e
tn es enegne NNN
llle NN. L

3 „ 4
vcdolaten
2. „

„ ATuN,

SAe
o —

ſcn . ec. 6
el
n miene

runt et obedientiarios et quadxata rotů⸗

mo decolauit. mercatoꝛ inſaniſſimus qui

moꝛte filij ſui falſiſimamvaniſſimãq; lan

dem iuſticie quam nõ habebat voluit cõ

parare. Sic ⁊ nonnullos interdũ feciſſe ni
mendum eſt.vt viri ʒelatoꝛes pᷣdicarẽtur.
multarum animarum ſtragem dediſſe ꝑp
modum quem diximus multa monoſte⸗
ria pᷣtextu refoꝛmationis non tam defor⸗
maſſe.qᷓ; etiam euertiſſe.Oum enim ꝙ fu
roꝛe ſuo diruũt.edificãt in monaſterus ꝗ
bꝰ coꝛrectoꝛes aut refoꝛmatoꝛes interduʒ
videntur huiuſmodi hominestantas ſciſ
ſuras tantaſq; diſcoꝛdias.tantas ruinas

ſpiritualium tanta incendia irarum ? odi
oeꝛum tanta ſeminaria luigioꝛum et iurgi

orum illi faciunt concitant ⁊ ſeminant.vt
non domus poſt receſſum eoꝛum videa⸗
tur aut monaſteria ſed magis lapidũ ali
cuius de ruina. Non enim fratres qui vi
ui ac veri lapides ſũt ſpiritualis edificij ve
lut inſtructura oꝛdinatos.nonvelut cemẽè
to charitatis colligatos. ſʒ magis ſubuer
ſos reuerſos poſt ſe relinquunt.nec obli⸗
uiſcuntur iactare ſe ꝙ abbates depoſue⸗

dis ibidem mutauerunt de fruetu penitꝰ
conticeſcentes. Uel quia nullus eſt.vł ꝗa
de eo foꝛſitan fuit in eoꝛum pectoꝛe cura

minor. Nec atienduũt vel ad ſumptus q̊s
ip̃i ſic mona ſteria ſubuertentes non ſolũ

inutiliter ſed in monaſt iorũ perniciem
fecerunt de bonis eoꝛunqm.⁊ ꝙ ipᷣa mo
naſteria pꝛedam aduocase et omnium

munerum acceptoꝛibus fecerunt. et iudi⸗

ces coꝛruꝑtibiles venalitati ꝓſtituerunt.
et aſſeſſoꝛes foꝛſitan eorum.non enim le
ue malum eſt ſacrata deo bona monaſte

rioꝛum tempoꝛalia in fauces Huiuſmodi

deuoꝛatorum inicere et ipſa Nonaſteria

in manibus feneratorum dère. Quia

vero ex tribus antediqs cauſis.videlicet
in experiencia coꝛrectiohis et diſcpline in
ſemetipſis et ignoꝛancia pꝛoprie infirmi⸗
tatis et aliene. et examore dementiſſimo
inanis gloꝛie peſtilentiſſima rabies pꝛoce
dit vigilantiſſime cauendum eſt.ne huiuſ
modi hominibus detur poteſtasvmmo
ne gladius occaſiõis magne detur huiuſ
modi furioſis. Inſtar enim demonum q̊

cunq; introeunt. ruinam ⁊ incendiũ poſt

ſe dimittunt.et velut incendiaru dyaboli
ci ſeu infernales ignem vbiq; mittunt et
. “?UM

—

tempeſtates.

„

velut ſpiritus pꝛocellarum vbiq; concitãt
Ego qutem dicit zelus
ſanctus non ſit. quocunq; introeo bene⸗
dicit deus. non enim ſeuio ſequens vim
quod vtiq; beluinum eſt. Beluarum em̃
eſt ſeuire pꝛo viribus.et viribus pugnare
Ego autem pugno nõ qntum vis aut po
teſtas mihi ſubminiſtrat.ſed quantum ex
pedit coꝛrigendis.Unde nec ſeuicia.id eſt

ſequens vicium furoris aut aliud nomi⸗

nari poſſum.vel debeo. Sed magis ſeue
ritas.id eſt ſequens veritatem.vt eniʒ cor
rigantur homines vere quero.et vt falſi⸗
tas dyabolica funditꝰ exterminetur vt ve
ritas virtutum ⁊ moꝛum in hominibꝰedi

ficetur.et cõſeruetur totaliter. intende hec
eſt veritas quam ſequoꝛ vt exemplar. vłł

ducem et vt lucem. vel ipſe chriſtus domi
nus veritas ẽ quam ſequoꝛ cuius omnis
flagellatio exterioꝛ in peccatoꝛes hec pie⸗

tas. NHon ſequoꝛ veritatem meritoꝛũ
eoꝛum qui peccauerunt. Hec enim ſupra
vires meas eſt.ſcilicetvt eos feriam quan

tum requirit veritas huiuſmodi meritoꝝ
Non ad hoc nitor vt puniamvel vin
dicem.ſed ad hoc vt puniam?⁊ emendem
Non aſſumo mihi toꝛtoris vel lictoꝛis of

ficium.ſed potius medicantis dyab olo et

angelis eius illud reliqui. totam q; eius
carnificinam myniſtris infernalibꝰ reſer⸗
uaui.nolens ei ſuper hoc iuiuriarii.
Quod ſi quis dicat ꝙ bonum eſt vin

dicare dei iniurias et contumelias. Re⸗
ſpondeo qverum dicit. Et quia ego ſic fa
clo.veruntamen non in hoc quieſco. niſi

ipſimet qui eas deo irrogauerũt eas vin⸗

dicent in ſeipſis.et humiliati per me miſe

rationi eius totaliter ſe tra dunt. Uindico
ergo eas cum amplius non poſſum. Et ſi

cut dicit Ariſtoteles. Sufficit mihi facere

penitere.et eſt ideo lõgegloꝛioſius de ini
micis ſic triumphare.vt ipſimer deo de ſe⸗
ipſis faciant vltionem. quam ſolam vin⸗
dicte carnificinam in eos exercere cum ſi⸗
cut dicit beatus Auguſtinus. Siue parcẽ
do ſiue puniendo.hoc ſolum bene agat.
vt vita hominis coꝛrigatur. Quare bene
agitur quod per me finaliter agit et quo⸗
niam parcere et punire cõtraria ſunt. erit
eoꝛũ eadẽ diſciplina et eadẽ virtus. Qua
re qui neſcit parcere neſcit etpunire et ſic
eiꝰ non eſt parcere ſicut et puniſe tan⸗

De

nõ miniſtri mei ſunt. ꝗ punire ſolũmodo

⁊ noꝛũt et volũt.Valſo ergo ʒelatoꝛes no
minantur quidã quoꝛum totũ ſtudium ⁊
officium ẽ punire.qui nõ deberent eſſe ni

ſi in inferno. vt eẽnt adiutoꝛes myniſtris
toꝛmentoꝛuũvt talia exercerent vbi tanta ẽ

copia toꝛmentoꝛũ vbi nemo eſt ꝗ de ma⸗
nu toꝛquẽtiuʒ quemq; eripiat aut qui eis
reſiſtat. Non ſum cecus ſagittarius vtla⸗
mech qui cum intenderet ſagitare ſeram

ſagittauit cayn ⁊ occidit eum iuxta traditi

onẽ hebꝛeoꝛum hoc faciunt cum ſagitta⸗
re beſtiasvitioꝛũ in hominibus debeant
ipᷣos homines ſagittantes occidunt. Nõ
ſum incautus medicus vt cũ ſebꝛes vł ali⸗
as egritudines in egris occidere debeam

ipᷣos egros potiꝰ occidam. Quod homi⸗
nes excerebꝛati faciunt. Sagaciſſimus ac
pꝛudentiſſimus ꝑcuſſoꝛ in gladio ego ſuʒ
quividens hominẽ inuolutũ toꝛtuoſitate
ſerpentis et dentibus eius arreptũ homi
nem ꝓ ſerpente ꝑcuciens interficiam. ꝗqn
potius ſerpentẽ percuciẽs occido.⁊ de . u
cibus eius et captionæ hominẽ libero.cuʒ

ſummo verboꝛum ʒelatoꝛum econtrario
faciant. Ego cautiſſimus cyrurgicus.
qui putrida ſic ſecovt ſana illeſa relinquã

et ne a putridis coꝛrumpãaãtur pꝛeſeruem.

Harũ autem ſymiarũ mearũ inſania ple⸗

rumq; putrida illeſa dimittit.reſecãs que

ſunt ſana. Sic ignem adhibeo. vt non in
cendium ſed purgationem.vt conſumpti

onẽ ſuꝑflui paciar non vniuerſale incen⸗

dium.Sic ferrum adhibeo vt vulnꝰ moꝛ

tiferũ non infligat pacienti ſed vt cauter⸗
um ſalubꝛe ac vene apertioneʒ ad purga
tionẽ efficiat.Ego agricola pꝛudentiſſimꝰ
a ſic peſtiferas herbas euellovt ſalutares
nõ ledã.Sic ʒiʒania exſtirpo vt tritico nõ

ſolum leſionem nan inferam.ſed vt ſuffo
cationẽ que ei a dhanüs imminebat auer
tam. Meminimus eni

inſanie ſue ſic purgaſſe ab arboribus fru
ctiferſvt necvnã tbi relindrẽt ſolas ſibi ſpi
nas et tribulos dimittẽtes. Incredibilis

modus inſaniendi. Sed cum dyabolicis
oꝛtulanis pius ignis meus nihil purũ.ni
hil ſanum nihil vinuʒ ſed ſolam moꝛtem

ſolas egritudies ſolaſq; adulterinas ad⸗
mirxtiones depaſcit. Omnia pura omnia
ſana omniaviua fouet conſeruat⁊ nutrit

vtpotle viuiſicus et vitalis.Ira mea nõ in

fectus baci

tam. . os vidiſſe quoſ
dã furibundos pᷣlatos oꝛtoꝛũ abbaciarũ
Duaruz nobiliu ſic ſoluiſſe. hoc ẽ ſarculo

moꝛibus

homines eſt ſed in bominũ moꝛtem. wi⸗

ſericoꝛdia mea non in hominũ moꝛtem ẽ
ſed in ipos homines.ſicut docet Auguſti
nus. Qꝛ duo ſunt nomina homoꝰ⁊ pecca
toꝛ. quia peccatoꝛ eſt coꝛripe.quia homo
mifere. Noli eſſe inquit ſalomon in.vij.
Eccleſiaſtici nimis iuſtus.Culpa enim eſt

vt ait Seneca totam perſequi culpam.Et

iuriſperitus dicit. ſummum ius iniuria
eſt nec ſuſpicetur aliquis quia ita loquoꝛ
q minus ꝓpter hoc perſequar vicium re
miſſionis. Scio enim ꝙ vicium remiſſio⸗
nis ſicut ſompnolẽcia eſt in agricola.ſicut
inſinuatur Mathei.xiij. Ubi legitur cũ

doꝛmirent homines. inimicus homo ſup

ſeminauit ʒzizania. Unde y ſidoꝛus pꝛela⸗

tuʒ negligentem aſſimilat pꝛelato doꝛmi⸗

enti de cuius manu cadit baculus paſto⸗

ralis et pictoꝛes pingunt ipᷣm accũbente,
ſedentem in cathed:a ſuper cubitum ſom

pno grauatum et cadentem de manu eiꝰ
baculuʒ paſtoꝛalem.per quem diſciplina

que de ʒelo rectitudinis ꝓcedit deſignaf.

Salomon autẽ ꝓuerbiorũ.xxiiij.aſſimi⸗
lat eũ agraole pigro ſimul ⁊ ſtulto dices.
Per agrum pigri hominis tranſiui el per

vineã ſtultiviri et ecce totum repleuerant

vꝛtice et vepꝛes aliaq; frugibus et vitibus

noxia aut ſuffocat. aut creſcere non ſinit.

ercend. itos vꝛticas elvepꝛesvi
cioꝛum puocat

commiſſa ſibi Mrrochia ſiue collegio ⁊ ſi

ſuperſeminante dyabolo foꝛte ibi ſuccre⸗

inis in pᷣlato diſciplinz

pᷣextinguit.ne oꝛiaturin

uerit ſarculo diſcipline eas exſtirpare co⸗
natur. Nos autem ſepe diximꝰ in ſermo

nibus dech

atoꝛijs ꝙ illa remiſſio ẽ de
lin paſtoꝛe deſectus dentiu?

latratus in ane gregario.Canes eniz vo

nes quaſi canes muti non valentes latra

care ſolet ſcriptura pꝛelatos. ſicut dicit ex⸗.
pꝛeſſe yſaie.lvj. Sculatoꝛes eiꝰ ceci om

F

re.et eſt ſicut defectus gladi in cuſtode.b

-

latos enim cuſtodes murorum ſimilitvo

cat dominus yſaie.lxij. Super muros tlu

os hieruſalem conſtitui cuſiodes. Simi⸗
liter Camticoꝛũ.iij. Inuenerunt me cuſto⸗
des qui cuſtodiunt ciuitatem.Et eiuſdem

v. Tulerunt pallium meum cuſtodes mnu
roꝛum. Et eſt ſicut defectus buccine in ſpe
culatoꝛe Juxta quod dicit dñs in Eʒechie

xxxiij.ſi populꝰ terre ↄſtituerit ſupꝛa ſe ſpe
culatoꝛẽ ⁊ viderit gladiũveniẽtẽ⁊ cecinenit
bucci ⁊c. nõ dubilo an ſtulliciã colligala

lco.
llegi
1 gaa⸗
nnulta
hed m
glacii
ſtiner⸗
plipi. u
otuim
fusgpinte
ſicine
coaſim⸗
ſroeb
miin
nitce
Asdi
lelntat
nſmicn
Pum
Wftege
nuam
ntggeni
kumicrn
ineri
ie
Umeng
fin
ſinen
lhho⸗
ly ſxx
uuine
Cehnr ſue⸗
Reguin
giinain
lgtle
emncon
ir

Se

lt
irei
Rudn
dclgies
eNn
delont
ſenenn
lnſet
ſoltgi

S

S= =—

.

—,—

=

=

66

nmnünede
5 donini
zlundoek
Mumadene
ſteorienn
ochaſenn
nes ninN
1aſmängau
noi!
gbonnsninii
menmmthuu
t u Mke
snnin,
Seningnln⸗,
nchisſuene,
nedrloſohnn

c Meees 1.

cut legitur ꝓuerbioꝝ.xxrij.nec dubito ꝗn
virga ac coꝛrectio tribuãt diſciplinã⁊ alia
multa que de hoc legũtur eccleſiaſti.xxxij
Sed multũ ẽ inter virgã erudiẽtis patris
⁊ gladiũ in ſubditos furientis.multu int᷑
eſt inter atrocem carnificinã et piam diſci
plina. Multuũ intereſt inter cyrurgicã mo⸗
deſtiã ⁊ trucidantem inſania. nec dubita
mus quin toꝛpida remiſſio ſe interdũ mi⸗
ſericoꝛdia menciat᷑ ſicut furoꝛ carnificinał
⁊ atrociſſimus ʒelum ſanctũ.et de hüs la
cius te docebit Gꝛegꝭ ſuꝑ.iii.eʒechie.hac
aũt impiiſſima vtita dicam pietate nulla
maioꝛ crudelitas. Non em̃ poteſt agi cru

W delius cũ paruulo qᷓ; ſi dimittat᷑ volutati

ſue ſicut legit puerbioꝝ.xxix. Nec poteſt

Miſericoꝛdiꝰ agi cũ ꝑuulo litterali q; ſi cu⸗

ſtodiatur a ſeio Quicꝗd enim lucet ſiue
ignis ſiue gladiꝰ ſic tota auiditate ab ipᷣo
Puus arnipitur donec aut vulneratum ſe
lenciat aut exuſtũ. Silr ⁊ in frenetico nul
la maioꝛ miſcðia fieri poteſt.q;ᷓ ſi liget ar

iſſime ⁊ flagellet᷑ aſſidue.Eodẽ mo et de

linioſo ſcilicet ꝑ doloꝛẽ vehementẽ bꝛeuẽ
lamen auellat a capite eius tinea miſeri⸗
coꝛdiſſime agit᷑ in eũ. Crudeliſſime auteʒ
ſi inea ꝑmitiatur occupare frontẽ eius et
oculos ⁊ totũ cõſume coꝛpus. Similit
⁊ cuʒ ſcabioſo et lenditoſo ſi aſpa lixiuia
lauetur caput eiꝰ et aciiſſimo pectine pe
ctetur ſiue pectinetur q ntũcunq; ſe exa⸗
gitet quatũcunq; obnitatur Nec minoꝛẽ
ſeuicia oimittere eũ comedendum pedi⸗

culis ⁊ lendibꝰqᷓ;vꝛſis et leonibus.nemo

me vnq; opinatũ fuiſſ. eſuſi cet᷑ nõ eẽ ra⸗
piendos de incẽdio appᷣhe os ſiue ꝑ mẽ

bꝛu aliquod ⁊ hoc cũ auulſisne illoꝛũ vel
arruptione ilioꝝ vel arruptione illiꝰ ſi in⸗
iegri inde eripi neqmuerint. Juxta quod
Dicit iudas in epiſtola ſua ⁊ docet domi⸗
nus Amos.iij.Quomõ ſi eruat paſtoꝛ de
oꝛe leonis duo crura vłexremu auricule
ſic eruentur fili iſrael. Pꝛudenter autẽ di

iit ſe feciſſe talia. vob. Conterebã air mo⸗

las iniqui ⁊ de faucibꝰ eius eripiebam pᷣ⸗

dam. Hyſi ad dyabolũ pᷣferat᷑ mole eius
3 aisie tur vicia ⁊ peccata ſicut dicitur Ec⸗
deſiaſtici.xxj. Dentes leonũ dentes eius

quod ſi ad quẽcũq; iniquũ.Mole eiꝰ ac⸗
EeR 1. AA 0CEl ac⸗
cpiende ſũt poteſtas ⁊ officiũ.bijs em̃ dn
obus ſubditos molũt et atterũt. Multuʒ

n em ean pda de fancibus lupi ? leonis er

. pialur un occidat. Hmoi eiincauti hom⸗

clxvi
in coꝛde pueri virga diſcipline fuger. Si⸗

nes animas de faucibolupoꝝ autleonus
infernaliũ nõ eripiũt ſed ꝓfundi⸗ eas in
fauces eoꝛuʒ impingunt ⁊ nouos leones
atqʒ lupos aduocant occaſionalit᷑ ad de
uoꝛationẽ earũ. Nũquid aſcendit in cor
qð intelligere poſſem. Pietatẽ vel miſeri⸗
coꝛdiã eſſe dimittere vł exponere animas
hominũ beſtus infernalibꝰ deuoꝛandas
Et tola illa ſermocinatõe nihil aliud intẽ
do niſi declarare.qnta crudelitas ſit aias
ſub pᷣteriu ſanatiõis interficere.⁊ ſub pᷣte⸗
Ltu ereptionis aut liberatiõis ꝑdere.atq;
pᷣtexiu coꝛrectionis deterioꝛes efficere.ſub
q; ptexiu medicine ſalutaris. carnificinaʒ
animarũ exercere ſeuiſſima. Et quia non
minoꝛ crudelitas beſtus infernalibꝰ eas
deuoꝛadas exponere aut deuoꝛari pmit⸗
tere incendijs carnaliũ aut mũdanoꝛum
aut ſeculariũ deſiderioꝝ eas dimittere in
aquis diniciaꝝ ant deliciarũ ſubmerlas
negligere. Deniq; cuiuſcũq; alion pe⸗
riculoꝝ quon ſilia in coꝛpabilibꝰ nolaui⸗

mus coꝛrodẽdas et ↄſumẽdas abſq; vlla

cõtradictione⁊ rebellione exponere. Æ
vtraqʒ em̃ crudelitate longe me facio ma
giſterio ⁊ exẽplo ipᷣiꝰ dei edocius.O eĩ ꝑ⸗
co ⁊ ꝙ nõ parco vtrũqʒ ſaluti militat ani
maꝝ ⁊ vtrũqʒ ex medicia celeſti facio Sci

ens verũ eẽ qð dicit Augꝰ.ꝙ ſumma dei

miſcdia ẽ cũ nõ ꝑcit H. Ad hoc em̃ nõ ꝑcit

hic vt ineternuʒ parcat. Scio ꝙ amaritu⸗

do abſinthij ⁊ ſi moleſta ſic palato ſumen

tis ſalubꝛis tamẽ eſt coꝛpi eiuſdẽ. Quẽad

modũuũ ⁊ de diſciplina teſtat apłs ad heb.

xij. Oĩs quidẽ diſciplina in pᷣſenti non vi

det᷑ eſſe gaudii ſed meroꝛis. Poſtea autẽ

fructũ pacatiſſimũ exercitatis ꝑ eã reddet

iuſticie. Scio ec qdð dicit augꝰ Quia ſum
ma ira dei ẽ cũ parcit dic.Ad hoc inqt par

cit hic vt ineternũ nõ parcat. Flagellat eĩ
hic oẽm ſiliũ quẽ recipit. Sicut dicit apłs
in. xi. ad heb.et ↄſequẽter addit. Si extra
Diſciplinam eſtis adulteri ⁊ non filij eſtis
Sinmiliter 2 oſee.iiij.minatur dñs dicens

non viſitabo ſuꝑ filias cum fuerint foꝛni

cate.et eʒeehie.xvj.Auferetur ʒelus meus

a te et quieſcam donec iraſcar ampiiꝰ.ꝓ⸗

pter quod dicit Auguſtinus. Qui except⸗

ẽa numero flagelloꝛum excepius eſt a nu
mero filioꝛum. Diligo ergo tanto magy⸗

ſt erio erudita tantoqʒ exemplo pꝛouoca⸗

ta diſciplinam que ꝓpᷣa operatio mea ẽ.

Per quam moꝛs animarum occiditur. ⁊=

moꝛtis ſpiritualis ꝑiculis obuiat᷑.pꝑ quaʒ

De
ſalꝰ animarũ etiã ꝓcurat᷑.Diligo ⁊ flaage
lovt cyrurgie mee ꝓpᷣa oꝑpa.Sed quatinꝰ
etiã inqntu ſunt animaꝝ medicamęta. ca
nens ſumope ne efficiat᷑ earundẽ trucida
menta. Jã ergo diximꝰtibi qtuo: intentio
nes huius nominis ʒelꝰ.et nominauim⸗
tibi quatuoꝛ affectiones.quan quelibʒ ʒe
lus vocat᷑ et qui cum aliqua earũ pᷣditus
fuerit vir ʒelatoꝛ etia ipa miſcðia ẽ 7 hocẽ
inqntũ ex ea ẽ ꝑſecunovitioꝝ aut peccato
rũ.Ex intentione em̃ vt dixrimus. et opefa
ijudicaãtur et nominatur ⁊ licet pelus lumẽ
ſit interdũ tamen occaſionaliter oculum
meutis turbat.ſicut dicit pſal.Curbarx eſt
a furoꝛe oculus meus.Et recte intelligit᷑a
a furoꝛe ʒeli quia tam diu fuerat inter ini
mieos ſuos. Jedet em̃ ʒelus quaſi in foꝛ⸗
nace in ipᷣa vi iraſcibili coꝛ facile emicat et
emittit ſcintillas iraruʒ.ex quibus turbat
oculus mentis.ſicut dicit Poeta.impedit
ira animũ ne poſſit cernereverũ ꝓpter qõÿ
⁊ viri ſancti cũ aliquẽ huiuſmõi ſcintilla ĩ
ſe ſenciũt vł vindictã vel ea qͥ diſciplina pᷣ
cipiunt. ſupſedent donec eis trãquillitas
coꝛdis et pax aduenerit.vt cũ tranquillita
te iudicent ſubditos ſicut deus facere dici
tur Sapiẽcie. xii. vbi dicitur. Lu aũt domi
natoꝛ virtutis cũ tranquillitate iudicas.⁊
Jacobi pᷣmo.ira viri iuſticiã deinõ opera
iur Dyogenes ant cum iratus eſſet ſeruo
ſuo.ait. Jam te miſer niſi iratus eſſemxer
beribus enecaſſem. In iracũdis em̃ homi
nibus inſtar montiũ flammiuomonꝝn ⁊ di
luuiũ ignis exundantiũ vt ſcintilla de foꝛ
nace vis iraſcibilis erilit.ſed fiaäma volas
totũq; vaſtans erumpit. Hiü ergo ra⸗
piunt᷑ ab iracundia ſicut a tempeſtate et
efficiũt impotẽtes ſui ſicut furioſi. Unde ⁊
accidit in eis plerũg vt quod ʒelo ſancto
ceperat.ſuroꝛe cõſinant ⁊ ipᷣm opus di⸗
ſcipline ſanctũ quod ʒelus dei ceperat te⸗
nebat atq; regebat: ira de manibus eius
rapiat.ſibi vendicet et exurat.⁊ eſt tũc nõ
opus ʒzeli ſed magis ire tempeſtas.aut fu
roꝛis exagitatio ẽ cenſenda. ſcintilla vero
ira de qua pᷣdiximus. Et ſi aliquid turba⸗
tionis oculo mẽtis ingerat.nõ tamẽ opꝰ
ex ʒelo ſanctũ ceptum ſibi vendicat aut aſ
ſumit. Hmõi autẽ exemplũ congruentiſſi
mũ eſt in viro qui ex charitate vel iuſticia
vult reddere debitũ vxoꝛi et interdũ inge⸗
rit ſe hmõi operi voluptas carnis.Et hoc

ſcdðᷣm duos modos.vel ita ſcilicet vt illud

opus non auſerat iuſticie et ſibi vendicet

moꝛibus

velita vt totum ſibi illud rapiat ita vtlic;
ab initio ex iuſticia vel charitate ceptuʒ ſi

voluptatis amoꝛe ſolũmodo con ſumet.
Jurxta illud quod dicit Apoſtolꝰ ad Galł.

iij. Sic ſtulti. vt eũ ſpiritu ceperitis nũc crr
ne cõſumamini. Similiter le baberdeil⸗ P

lo qui ex charitate vel pietate volẽs dare

elemoſynã cum ipᷣa datione ſe ingeritin⸗

anis gloꝛia.Et quandoq; ita vt Lollat ſibi
elemoſynam illaʒ ſicut ventus.Qudoq;
vero quaſi affectat vel applicat affoꝛis cr
cũuoluens atq; circũſtrepens adeo infir⸗
ma er debilis vt nõ poſſit auferri charita
ti vel pietati opꝰ illud Sicut beatꝰ Berñ
accidiſſe ſibi dicit.Cũ vellet ꝓponere ver⸗
bum pᷣdicationis et ei obſtreperet inanis
gloꝛia vel de elegancia elo quencie vꝑęſen

tenciaruũ ꝓfunduate increpauit eam ſic oꝭ=

cens. NHec ꝓpter te incepi.nec ꝓpter le di
mittam. Prudenter inſtruens viros ſan⸗
ctos vt in ſimilibus ſimiliter faciant.et in
pmiſſis caſibaſimiliter locum habet. Nõ
enim opus iuſticie vel charitatis pꝛopter
hmdinolit ionen inanis gloꝛie dimũte⸗
dum eſt veldeſerendũ.ſicut neq; pꝛoptex
eandem aggrediendum. ⁊ hoc e qð alibi
dicitur. Quia aliud eſt cum dolus incidit
contractui aliud cum dat cauſam eidem.
Cum em̃ dat cauſam contractui.doloſus
eſt ⁊ ideo non retisendus.Sic ſe habet?
feneraeur hlan⸗

in pᷣdictis exempli
mum eſt in eo qil aggreſſus e iter hiero⸗
ſolimitanum caula deuotionis vel ſubſi⸗
di terre ſacte.et in ipo innere ĩcidit cordi
eius cogitatio de exercenda negociatone
ua magno ibidem faciẽ⸗

in terra illa e⸗ lem
do quia ſi in qaluerit huiuſmodi cogitato
eoulq;vt qu ꝗq tunc reſtat de itinerep pk
ſolam exercendam negociatione; pagat
reſiduum ninerar ogls. gam non peregri
natio neq; dicenda *er neq; vere ſit ſed ma
gis iter negociationis. Si vo ita no inua
leicat. vt itinerationem illam trabatad ſe
ymmo dimittat illam cauſe ex qua fuit in
cepta remanebit et re et nomine peregri⸗

nalio. Jusia illa exempla de operibus ze

li ſancti. quibus ſcintille irarum inſiliunt:

vel incidunt non tamen exurũt.ne illa ea

auferant et ſibi rapi ant. Et de operibus

furoꝛis ſiue carnificine furialis iudicaduzʒ
erit. Quod vero dicit Apoſtolus in. x. Ad.

Romanos. Quia iudel emulatione; qui
ẽdei habent. ſed non ſm ſcencia quaſ
dei honoꝛẽ et gloꝛiã zelant. Dʒ inſipicler.

guinelig

palbin

iiniunas
ſanneicc
iinien,
gelureins
Clumelase
Halcaores⸗
eſorzin⸗
lur udepe
Nere muenet
Rogouumab
ſalſcenss ett
ſfſinentdche
GsCnizant
inapena⸗
delinon

Lrint
Gdeainpen
Ggineunceze
üineaardon
Cndaiaddn
ſhord Cn
dedingl
Vimpe
Koege
ündck
Nellisi
luusefel
Wonr
lſtbin
lige
mlnn
ADfae
Wonm
plhin

Alwvanl

cefuene
Hyantongen
Mkonri

ßinant
löusſene
Klir genen
ernno
ſnſhem
1eliö
ſetsfntrin
mncean
Kſtchere

ſanten

,
44 n
SE
uitha 4
1
4 ueſe
danng
4 ,
mdd. Ne V
8 1
t ooſtoe,
nn, 1
Mced
o eAeen
Ak
Nene W
Rdoneſene
4 ſ Rt
ncoc
e ert ee
Ui—
—1
8
DEe .
ſeen * *
4
e SeGee
9 Ccldl
6 e *
eA
.
Noen / N
a Whan
—HN*“ eeren
4 encK
eewee .
We 4
.
ne eſeeeg. d
005KNE W.
er ee e
m3E äl
Aasee
X —EUR 6
ℳ 16*4 . W
04.5
7 “
KWERE
4 Mcb. W.
*. 4 1 “ 4
6We
6 H
ud etcem
S *
4 ℳ .
1
r,RNR
. .
, 4
ℳ 4 * 7
E
inieglauluad
R* 7 . e 4
FEGSel 4
e sellel
M 4 4
en
Rnaidnisd
W
aingeicd
001 Ce N
3 . W 1,

zi n 4 64
nid en
UWe, , SeN
d10 o ,

½ 2 * = 1
1—2 *° ä er e iere.

.

Ia intelligimus. Et hoc eret ſine dubio
pᷣncipalis intentio eoꝝ atq; voluntas ꝑſe

qui iniurias dei 7 contumelias.Ueꝝ quo

niam neſciebant in parte illa ꝙ elſent dei
iniurie atʒ ↄtumelie cũ crederent i᷑ᷣm eua
tioneʒ iniurias eẽ dei

geliũ ⁊ eius pᷣdicationeʒ iniu 1
cõtumelias et ꝓp?᷑ euangeliũ doctoꝛes⁊

pᷣdicatoꝛes ipᷣius fidei xpᷣiane ac religiõis

ꝓfeſſoꝛes implacabili furoꝛe ꝑſequeban⸗
fur. Illud ergo quod intẽdebat pꝛincipali

ter ⁊ vniuerſaliter ʒelabant dei honoꝛem
et gloꝛiam. et hoc rece et oplime. Uen in

ſecundariis et in particulari errabant im

„

puſſimevidelicet in perſecutionibus ante
dictis. Quẽadmodum ſi quis ʒelo iuſticie
intẽdat et velit occidere impin. credat au

tem de aliquo innocente et ſancto deter⸗

minate ipᷣm eſſe impium. et ꝓpter hocoec
cidit erat in particulari circa iſtuʒ.⁊ impie
agit in eundeʒ. et ita ex intentione vniuner
ſali recta ⁊ bona eſt voluntas ⁊ opatio ſe
cundaria et particularis iniqua et impia.
Et hoc ẽ. Quoniam nõ eſt ex illa ſola ym
mo adiungit ſe et immiſcet erroꝛ particu⸗
laris ⁊ eſt pene ſimul erroꝛ in pva tu ſuppo

ſita. mater em rectarum ⁊ laudabiliũ ope
rauonũ eſt recta voluntas et intentiovni

nerſalis qntum in ea eſt. Sed falſa credu

litas ? fallens ſimulvelut alienos partus
voluntates faciens et ogerationes impi⸗

as ſubintroducit quaſi alieno ſemine.
videlicet erroꝛe ſuſcepta Et quonia con⸗

traria iuxta ſe poſita magls eluceſcunt.

De fraterno odio quod fraterne cha⸗

ritati comrariũ et inimiciſſimũ eſt aliqua
in ſuggillatione ipius dicemꝰ. Quac; ſu⸗
gillatio eius latenter an⸗ ex lau⸗

dibus fraterne charitatis. Onnia em vi⸗
tuperia contraria laudibus illius ipſi cõ⸗
petunt omnibus illis iaculandum atqʒ
cõfodiendum eſt ꝓper hmõi autem ma

la ipius ſunt.et alia aliqua ſcripta expᷣſſa.
et illa pſequemur tibi. Quoꝛũ pꝛimũ eſt
obtenebꝛatio iſtius in quo fiunt Sicui te
ſtatur Johannes in pᷣmo pᷣme Canonice
ſue. Qui nõ iligit manet in mets er! te

nebꝛis a mbula tet neſcit quo vdat.quo
niam tenebꝛe obaecauerunt oculos eius.
Hec aũt obcecatio inde manitfeſta ẽ qꝛ ſi
cut ipſa fraterna dilectio oĩia qcunq; ſunt

fratu facit eſſe ſua dilgentiũ illos vt ſupꝛa
diximus. Sic puatio ſraterne dilectionis

pᷣuat eoſdem omwibus. vel quonis iactu

ram nemo patitur qui eaʒ videat ⁊ agno.

clxvij

ſcat. Uide ergo dampnationẽ hic hoꝛrifti?⸗

cam. ſed tamen non ſine meritis irrogataA
duin tot et tantis bonis pᷣuatur.qui ſeivb3
bono fraterne dilectionis pꝛiuauit.et in⸗
ſuper excecauit et vtrũq; ſibimet miſer pec
catoꝛ infligit. Amoꝛ enim fratꝝ ſiue frater

na dilectio lur magna eſt oculoꝝ coꝛdis.

amoꝛ noticia eſt ⁊ vliq; ſcõᷣm eum lanta.

encie eſt ſicut timoꝛ iniciũ vl dicit Beatus
Bernardus.Et honoꝛabilis ſapiencia eſt

vt fupꝛa oſtendimus. expꝛimo eccleſiaſti.
Pac ergo pꝛiuatus eſt non miruʒ ſimane
at excecatus.atq; bonis fraternis omſbus

depauperatus.et eſt ipᷣe miſer peccatoꝛ.⁊

vltoꝛ atrociſſmus fratrum quibus debiꝰ
tum amoꝛem ſubtrahit. Hec depaupera⸗
tio enim ⁊ execatio pene ſunt interduʒ fu
rum atq; raptoꝛum. Diximus autẽ tibiſu
pꝛa quia amo: cenſus eſt ſiue redditꝰ quz

deus in coꝛde vniuſcuiꝰq; noſtrum fratri

vt in eo quecunq; filius audiuerit a patre
nota dicat apoſtolis ſe feciſſe.Et vnctio ⸗
gque docet de omnibus ſicut dicit obhban.
in. ij. pᷣme canonice ſue. Conſumatio ſapi

bus reddendum conſtituit et aſſignauit.
⁊ beatis ſuis donauit.hmõi confirmauit

ſicut dicit Gregor ſuper.xv. Johan.QOuia

Qui ergo bmõi redditum vel cenſuʒ fua

tur vel rapit fratribus vł reddendo ꝑ bäc
tantoꝛũ bonoꝛũ ablationem ⁊ ſuipius di
ctam excecationem fraternaʒ iniuriam vl
ciſcitur in ſeipſo. Nec ſolum per hec duo.
ſed in moꝛte ꝓpꝛia vindicat ipos ſicut te⸗

*

eius extinctio moꝛs eſt ſpiritualis et ex ne
cefſitate. Moꝛtuus ergo eſt qui nõ diligit

et in moꝛte manet hoꝛſrica ſcilicet ac de

ſtatur idem. iu. pᷣme Lanonice ſue dicens?
Qui non diligit manet in moꝛte.Quã vtii
q; ipᷣe ſibimet irrogauit.Cum enim vt ſu⸗
pꝛa diximus amoꝛ vitalis caloꝛ ſit anima
rum humanarum atq; viuificus. Quare

II

tiſſima manſione. nec ſolum moꝛtuns et

dampnatus vt diximus.ymmo etiam ex

dominus dicat. Johannis decimoauin⸗
to. Hoc eſt pꝛeceptum meum vt diligatis

cõmunicatus quaſi pꝛopꝛio iudicio ſepaiz-
ratus eſt. Ita ergo dampnatus ita exceca
tus. ita depauperatus eſt qui non diligit.
2⁊ bac ſola pꝛiuatõne fraterne dilectionis
vt diximus.Qui autem odit fratrem ſuuz
antichꝛiſtianus eſt. Cum enim ipᷣe chꝛiſtꝰ

inuicem. Fraternum ergo odium huicle

gi ſiue pꝛecepto cũ ſit manifeſte contrariũ

taciet obſeruatoꝛes ſuos antichꝛiſtiauo s

De

ſicut pꝛeceptum illud ſiue lex obuatoꝛes
nos efficit xp̃ Amplius. Cõtra
riarũ ꝓfeſſionum diſcipuli contrarii ſunt
xpᷣiani et antixpᷣiani.Quare ſi quis diligit
fratrẽ eoipᷣo et inqntũ talis xpᷣianꝰ ẽ. Qui
odit fratrẽ ſuũ ex neceſſitate erit ante xpᷣia-
nus ⁊ hoc eſt qð xpCᷣs dominus teſtat eiuſ
dem.ij.dicẽs. In hoc cognoſcent homi⸗
nes quia diſcipuli mei eritis:⁊ hec eſtuna

ſuos efficit xpᷣianos.

cauſa quã dicit Beda. ꝓpter qua peccata

Dimiſſa ta oꝛigin alia q; actualia redeunt.

Cuʒ em̃ in ſola eccleſia ſanctoꝝ et ĩ ſola cõ

munione fideliũ tribuat remiſſio qð aũt
in fraterno odio eſt. hoc etiã in contrario
ẽ. werito contrariuʒ remiſſionis ei fit.id ẽ
exactio omniũ peccatoꝛum. Amplius.
Ueritas in ſeptimo Luce.Dimiſſa ſunt ei
peccata multa quoniã dilexit multum. Er
go merito ea ꝓpoꝛtione et cauſa exigũtur

ab eo quinon ſolũ diligit.ſed etiaʒ addit
peccata multa. Ue ergo tibi fraternũ odi
um cuius tanta ẽ malicia ſeu nequicia.vt
ꝓpter te miſericoꝛdia dei ſentẽaas abſo⸗
lutionum ⁊ remiſſionuʒ ſuarum euacuet
et reuocet.et ſᷣm Bedam et multos alios
penitus irritet et omnino habeat ꝓ infe⸗
ctis. Ue tibi nequicia que in ꝓpꝛiũ aucto⸗
rẽ adeo graſſaris vt diximꝰ.Ue tibi moꝛs

animarũ humanarũ que non ſola moꝛte
animarũ in quibus es contenta es ſʒ etia

ſratruʒ homicidas illas efficit.ſicut teſtatt

iohan.in quarto pᷣme Canonice ſue Qui

odit fratrẽ ſuum homicida eſt. Quic⸗
gquid enim vis et non potesvt ait ambꝛo.
factum tibi computat deus ſicut eſt. Qui

potuit tranſgredi et non eſt tranſgreſſus.

facere mala et non fecit iudicatur bonus

ex voluntate et non poteſtate apud deuʒ

Dic qui vult occidere ⁊ non poteſt iudica

tur homicida nreglolann occidendi vo⸗
luntatem. None

nes deus.

genera omĩa venena omia fraterne mo:⸗
tis inſtrumenta qui fratrrem ſuum oditiin

coꝛde ſuo collidit conſigit ꝓpinat ⁊ i imů m

0 in indiget teſtimonio
ſoꝛinſecoꝛum operum ſcrutans coꝛda⁊ re
nes AHequicia fratetni odij nõ
ẽ facile explicabilis.Omnia enim armoꝝ

quem odit fratrem immittit om̃i appara⸗

tu meditatur contra ipᷣm pugnat ſpiritua

liter milleſies in die traſſfigit ipᷣm giadio ĩ
coꝛde et hoc eſt quociens ipᷣm in aliqͥ traſ⸗

figi vult.milleſies ꝓpinat ei venenum.et
hoc eſt quociẽs ei ꝓpinare vult illud. mil
lenes exurit eum igne in vie milleſes ſub

moꝛibus

mergit in aqua milleſies omni genere toꝛ⸗

mentoꝛum ipᷣm excruciat et occidit.et hoc
ẽ quociens talia ei fieri vult.Et quia gene
ra toꝛmentoꝝ alioꝛumq; maloꝛum infini
ta ſunt nequicia fraterni odij ineplicabi

lis eſt. Inde eſt ꝙ reges ⁊ pꝛincipes qui ſi

binuiceʒ inimicantur in coꝛdibus ſuis die

ac nocte acies pꝛeparant ſagittis.gladijs
machinis ceteriſq; inſtrumetis bellic pu⸗

gnant et tot homines hinc inde occidunt
quod occidere volunt. Nec ſolum ipſi re
ges ⁊ pᷣncipes hoc faciũt ſed etiam quifa y
uent eis inique et pꝛochdoloꝛ ipᷣi clerici ?
clauſtra les acies in coꝛdibus ſuis pᷣparãt

pꝛelia cõ miitunt et ſtragem hinc inde in⸗
numerabilium hominũ faciunt. Qui em̃

vult exercitum totuũ alicuiꝰcadere.⁊ moꝛi

dari iniquo omoꝛe vel fauoꝛe pᷣncipis ſui

totcius exercitus homicida eſt ſpiritualis.
Et hoc ẽ quod legitur in pſalmo iuna be
bꝛaicam veritatem vbi nos habemꝰ. Di⸗

uiſi ſunt ab ira vultus eius et appꝛopinqᷓ
nit coꝛ illius. Hebꝛaica veritas habet. vn⸗
ctionis butiro os eius. Pugnabit autem
coꝛ eius. Hoc modo pugnant coꝛda cleri⸗
corum atʒ clauſtralium pꝛo regibus ſuis
atq; pꝛincipibus quos vel inique diligũt.
vel quibus inique fauent vł alios inique
oderunt credit ſe ſedere ſtultꝰ clauſtralis
in clauſtro ſuo eiata vt diximꝰ pugnat in
campo.In momgnto occidit ceniuʒ milia

hominum.vym

iri vmnp totumvnius regni exer
titũ ꝓſternit et hcſola voluntate. Quis
hoc crederet tam facile eum centuʒ milia

hominum occidiſſe ⁊ tam bꝛeui ſpacio cẽ

tũ milia homicidia perpetraſſe. Hec ſunt
negocia queractat et agunt in ſemetipᷣis
ſtultiſſimi clłici ⁊ clauſirales.velut dexo
pulatores vabium ercidia caſtroruʒ.ſira⸗
ges hominum ymmo populoꝝ hec ſunt
de quibus clauſtra vsviri religioſi de qui
bus inuicem compugnant. de quibus di
ligentiſſime etin pꝛimis interrogat hoſpi⸗
tes aduentantes de quibus eos auidiſſi⸗
me andiunt PHec ſunt que ſtudioſiſſime ꝑ

ſerutanti ne obliuiſcibiliter retinent. nec
mirum cum ea inceſſanter repetant.Ue ti

bi fera peſſima ĩuidie que ſumiliter frater⸗

1

ne es immitiſſima charitatis.Lu enim es

omnium ferarum infernalium ferioꝛ eta

domeſticatione.elõgantioꝛ que nec amt

cos agnoſcit nec fratres nec patreʒ.necvl

lius generis benefactoꝛem nec etiam ipm
eũ.ſ̊ in oẽs dementiſſima ac ſtuiuſſima

cppedeh⸗
bel eſii
Ataumbus,
, benetacto⸗
cituse ſ
Perinuitan

erunlgeen
ine Db

luiteipewen

Devcuus en

Noragnolar:
lſintepen
Celetihaben
nglanoet
Giſcrpeſini
ligon hlo
crmeſede
ftlonnian ꝛe
Ctananandan
3 edlsſoe
6 eſ diudhecan
dopeeerſwe

dctorg

jganämnin
Nlerrine
(ot dat
cdelen
ohlonbo
Un richye
Monſore
Cpuminnn
MMunmezenn

amnenſin

oiri

17

ove
donunpnlas,

aneſores he⸗

Penteher
Biigi

Ee

Meck gen
Gngtofuennd
ſalieſna n
Webetenet
ncate
eondmn

nconra
toroenin

mMtinnnlo

nenſin⸗
Gntſgonon
gtnticnn
fi⸗
idani
Ahin

Bnnä
ung er
Mnb
Darntſage.
inesdücun
Munt. Pabas
Kdtütſetcend
demmäſtund
reaain
wewierine
carn ene
rumsans
ricdise!
s anose
Nnetnuctfun

960
s KonKe

mumi⸗
nini

n ii
etuitin
NVS 4
. e

„ 4 N 5 4
74 Nl
4 ℳ FIN

r
1R
SS

aſan

H dvii

rabie de bacharis Der le em̃ cayn occidit
Abel Beñ.iiij. Per te ioſeph venditus eſt
galfratribus. Ipſe ⁊ dei fil ius tam largus
benefactoꝛ in pplo iudeoꝝ per inuidiam
traditus ẽ ſicut dicit Mar.xv. Sciens
per inuidiam tradidiſſent eñ.⁊ hoc vtiqʒ
ſfecerunt credentes ipſum eſſe purum ho
minẽ. Dyabolus vero eidem inuidit. In
mnidit inq; deo vt dicit beatus Berñ. ⁊ vo
luit ei peruerſa imitatione coecri. vbi di
cit. In. ix. yſaie. Ero ſimilis altiſſimo 7.

Sciens qꝙ;

De amicis vero ꝙ iſta fera peſſima eos
non agnoſcat. ⁊ in nobis⁊ in multis aliii
certiſſima experientia ⁊ toti religioni xpᷣi

ane certu habemꝰ. Peſſima vo ẽ hec

fera quẽadmodũ em̃ albiſſimũ ðꝛ pure

albũ ſic⁊ peſlimũ pure malũ.qa nłlu ma

lũ ipugnat.ſʒ ſolii ⁊ oẽ bvonũ.Cetera em̃
Vcia contra ſe pugnant.vt auaricia con⸗

ffka luxuriam econuerſo. ? ꝓdigalitas
ccontra auariciam econuerſo. ? quod
A mira bilius ſuperbia contra ſe ißam. Oẽ
6) em̃ aliud peccatum ſuſtinet ſuperbus in

alio pꝛeter ſuperbiã. ꝓpter quod vulga

riter dicitur q duo ſuperbi non poſlſunt
exgrare ſimul nec vno ſacco conludi. Si⸗

militer ira contra ſeiſßam pugnat ꝓpt

quuod dicit Socra. iracun duſ cum alus
iraſci deſierit ſibi ip̃i iraſcitur. Inuidiave
ro ſolum bonum impugnat ⁊ nullũ ma⸗-
lum. ⁊ ideo eam diximꝭ purum malum.
vniuerſale vero malumapᷣa eſt. qꝛ omne
bonum impugnat.
purum et vniuerſale malum. 7 fera vt ita
dDdicam⸗ feriſſima. hec eſt per quam moꝛſ
intro iuit in oꝛbem terrarum.hec eſt cuiuſ

igitur inuidia

tit ante foꝛes. nec vltra inc

Ipſa em eſt que ſapientia

pientie pᷣmo In maliuolam animã non
introibit ſapietia Et euſdẽ. vj. Nec cum

inuidia thabeſcente iter habebis. Om

talis homo non poterit eſſe particeps ſa

pientie hec ideo inuidia dicit vel inuidẽ
B tia qm̃ contraria eſt viſui ſiue videntie.

In bono enim fraterno nõvidęt niſi ma
lum.⁊ in malo nõ videt niſi bonum.quẽ

admoduʒ ſi in albo nõ videret niſi nigꝝ

⁊ in nigro non videret niſi album. Et iõ

inuidere ẽ contrario modo viſui ſe habe
re Ac ſi diceret de videre. Sic iniuſtum

iuſto ↄtrariũ. Retribuere aũt inuido ab

ol bono iung malignitatẽ ſud. Sic em oẽ

re fas eſt.
ſ ne ſa in bercludit ab
eo inquo fuerit. Sicut legitur eiuſdẽ Ga

poeta dixerit liuoꝛ po

bonuz impugnat. ita ab omni bono fra

terno toꝛquetur ⁊ vritur. ꝓpter quod di

cit Socrates. Utinam inuidi in omni lo

co haberent aures ⁊ oculos.vt omniũ fe

licitate toꝛquerent᷑. Hoc eſt totũ venenũ
antiqui ſerpentis. vt ait Greg.dicens OQ⸗

in ea antiquus ſerpẽs omnia viſcera ſua
concutit quaſi ſe ipſum exterminas vt ne
vłlſtillam vnam tocius veneni ſui retine
at quin totum illud in coꝛ inuidium non
infundat peſtem iſtam. Sic ipſe met de
ſcribit id ẽ peſtis iſtius peſti lentiſſimũ ſu
biectum. In mente inqt illius rabies. in

vultu macies. in dentihus ſtrido?è appa

ret. Hec beſtia per lamiam deſignari ſolʒ

in ſcriptura ? hoc alaniẽdo. Cum em̃ alie

beſtie deuoꝛant.iſta maxime laniationũ

querit eoꝛum i quos deſeruire ꝑmititur.

non enim ↄmodum aliquod ſibi querit
ſed ſolo fraterno paſcitur detrimẽto Hec

eſt mercatrix in fauſtiſſima que omnia lu

cra fraterna amittit. ⁊ econtrario pietati

2 caritati omnia fratrum detrimenta re
putat lucra ſua hec ẽ que nobis antiqua

illam vulgarent queſtionẽ determinat
qua queritur quis ꝑdit quecuũq; omnes

mercatoꝛes lucraniur. Ipa eſt enim inui
dia dyaboli que perdit quidqd electi lu⸗

crantur negociando ſpualiter vt ſupꝛa di

ximꝰ. Oim enim ſciõꝝ lucra ſua ſopniat
detrimẽta. ? veriſtſimo doloꝛe quo inde
ſcilic dolet.ſompniũ hmõi vificat. Hic ẽ
ignis grecꝰ.ꝗ ſuꝑfuſione aque accendit᷑ ⁊
dò ẽ mirabiliꝰ.qnto maioꝛ fuerit a ſuꝑ
fuſiotãto magt i ardeſcit rfna em̃ boĩtaſ
velud aqᷓ ẽ ad extinguẽduũ iraꝝ ⁊ odioꝝ ĩ
cendiũ. Hec aqᷓ igni iuidie ſuꝑ fundit᷑. cũ
frna bonitas oñdit᷑ iuido vłnarrat᷑. Et

qnto maioꝛ eidẽ vel oñſa vel narrata fu

erit.tãto coꝛ ĩuiduũ ⁊ de illa ⁊ cõtra illam

vehemẽcius excandeſgt. Hec eſt ignis ſin

gularis ⁊ inaudite pnulei. Nec enim ſub

tractõne materie exiinguet. Quamq; em̃
erit l ſt fata quieſcit. licet
per moꝛteʒ extinguat fraterna ꝓſperitas

⁊ ꝓpt᷑ hoc ſubtrabat᷑ velud maria ignis.

himoi adhuc tñ ardet ⁊ e vaſtare conat᷑
ne viuat in opiniõe homm. Herẽ fera
peſſima quã nec moꝛs ſaciat.cui non ſat:
eſt vite extinctio. niſi nomen extinguat æ
fama Hic ẽ ignis ſacer ymmo execrabilis
alifernal.ꝗ in ſola bona deſeuit.pacẽ hñſ
cũ oĩbꝰ malis Pec peſtſ ẽ in febꝛibꝰ ethi
ca ĩcurabil ſolidoꝝ mebꝛoꝝ ſcz diſſoluts.

*

Dapauptate e .

ymmo ↄſumptio putrefaciẽs ea. Sicut le
gilur ꝓuerbioꝝ.xiiij. Putredo oſſiũ inui⸗

dia. Hij em̃ ꝗ in coꝛpe ecclie foꝛtiſſimi eſſe
credunt ⁊ velut oſſa in coꝛꝑe eccłie plerũ⸗

moꝛibus
gulaꝝ rerũ naturas. non inueniet qdſit
pauꝑtas nuditas ⁊ foꝛamẽ. Qõ ſi quis di
ſar lier g aliqᷓ ſũt bona huiuſmoi nihi

*

livel qualiter ex ipᷣo aliqua bona eſſe pñt

q; thabe hmõi cõthabeſcut. Sicut appet vel alique laudes ipᷣius eẽ. Rñdem⸗

interdũ in viris religioſis ꝓfeſſoꝛibꝰ ⁊ ge
neraliter in clauſtris.vbi xpᷣiane religiõis
Kirmitas ⁊ foꝛtitudo creditur putredo iſta
multos coꝛrũpit atq; conſumit.
Tgquoniã amoꝛẽ iſtuʒ rectiſſimũ
atq; ſanctiſſimũ qcha ritas dicit᷑.
frequẽter ſequitur contẽptus tem
peraliũ.et interdum obliuio et negligen⸗
Ra eoꝛum. et ex hijs etiã carentia ipſoꝛũ.
et eti pꝛiuatio quod eſt dicere pauptas
Fm oẽʒ ſui intẽtionẽ poſt laudes caritatſ
laudes pauptatis ꝓſequemur et hoe ᷣm
omnẽ modum quo nomen paupꝑtatis ac
Stito igitur in pᷣmis ꝙ pauꝑ

cipitur. ite n p̈
ian quoꝛunda intellectũdicitur parum
—

C

habens in pera. wagis autẽ videtur di

ctus pauꝑ a paucitate ⁊ paruitate ſimul/
quaſi paucus.paruus.aut diuiciaꝝ mul⸗

titudo ⁊ multiplicitas interdũ ponitur in
hominibꝰ ſicut ibi.A fructu frumẽſi vini
⁊ olei mitiplicati ſunt. Interdum aur
ab amplitudine familie ideſt cognatõniſ
hoc apparet ex cõtrario in pſat. vbi dicit᷑.
Unicus et pauper ſum ego. Uerũtamen
plerumq; ⁊ ſepius pauper dicitur.ex ſola
carentia ſeu pꝛiuatione diuitiaꝝ.et hoc ẽ
penuriaa penu quod eſt celariũ vel ꝓm⸗
ptuariu quaſi eius vacuitas. et accipit᷑ a
parte totum. Inopsautem dicitur ꝓpꝛie
quaſi ſine ope.quod duobus modis in⸗
relligit.videlicet ſine auxilio hominũ.vel
ſine diuiciis. Inopia em̃ vſualiter pꝛiua⸗
Aio eſt ſiue carentia qua diximꝰ9. Pec

igitur eſt pꝛima intentionũ paupꝑtatis vi
Z delicet carentia leu pꝛiuatio quã diximꝰ.

Secunda ẽ contqtus tempalium diuici
arum. et hec eſt dẽ virtutibꝰ pfectioꝛibus
vna. Cercia eſt amo: ipſius panpertatis.

hec eſt carennie ſeu abſentie tẽperaliũ di⸗

uiciarũ.et hec pfectiſſima pꝛopter quod ⁊
rariſſima. In pꝛimis igit᷑ ꝓſequemur
laudes eius que nouiflima eſt omibus.
fere omibus odioſa atq; terribilis. et hoc
eſt qm̃ pꝛiuatio eſt ⁊ carẽtia eoꝛũ bonoꝝ.
ꝗque non tam neceſſaria ſunt iuditio mul⸗
titudinis ſed etiam delectabilia ⁊ hono⸗
rabilia et multis alijs decauſis deſidera⸗
bilia ᷣm eos. Hanc dicit Auguſtinus cla

eę nihil eſſe. hüs verbis. Inueſtiganti ſin⸗

Aꝛvarẽtia et pꝛiuatio et cauſe ſunt directe
aliarũ pꝛiuationũ.⁊ occaſonaliter etiam
młcoꝝ bonoꝛũ ſicut dicit Areſto. Si affir⸗
matio eſt cauſa affirmatõnis. et negatio
cauſa negationis. Manifeſtũ etiam ẽ.ꝙᷓ
iſtud et iliud timet.et oditur. et pene ab
omibus.⁊ multos etia incitat timo: eius
aa arendas rh⸗ eruãdas diuicias Quid/
quid aũt timet᷑ vel oditur ꝓpter ſecauſa

eſt huiꝰ timoꝛis vel odij.Et nos alibi de⸗

clarauimꝰ.q; malũ omniũ maloꝝ natus⸗
raliũ.que ſcilicet per ſe hoꝛret⁊ fugit.⁊ cõ

tra que pugnat oĩs natura. eſt ivm non

Et. Dicet aü̃t ne foꝛte aliqs. boene⸗
ERodio vel timoꝛe non eẽndi ſed potius

recte ⁊ immediate ex odio eſt.ſilr fugs er
ficit aũt tibi in hoc ꝙ pauꝑtas hec ſeu qͥ‚⸗

Aamoꝛe eſſendi. Bñdem ꝙ piigna di
timoꝛe fuit hec taq ex cauſa remota. Suf

cũq; alia pꝛiuatiooccaſio etiã eſt poſicõ⸗

num ⁊ rerum veriſſime exñcium.Et ſi foꝝ
te non poſſit eſſe cauſa efficiens el perſe.
quemadmodũ pꝛiuatio ⁊ defectus cibi in
ſomacho occaſio eſt famis.cauſavero ei
ſiciens ẽvirtus appetitiua guſtabilis.

Dicima igit ꝙ iud mibili æ vacuñ pan

ptatis fundamantũ eſt.er ſirmamentũ vi
roꝛũ ꝑfectoꝛun Quemadmodum em̃a⸗
uari ⁊ cupidi fii mamentũ ⁊ fundameniũ

ſuum hñt diuitias. Sic viri ſclitate pfecti

pauꝑtatem iſtam.⁊ hoc eſt qð legitur ꝓ⸗

uerbioꝝ.x. Bubſtantia diuitis vrbs ſoꝛti
tudinis eĩi
pendit terrã ſuꝑ mibilũ. Agꝗlonem vocas
eccleſiam de gentipus. Qm ad aqlonem
marime erat geniee eo tempe ouertende
Eandẽ vocãs et terrã cui bñdixit dominꝰ

hoc eſt qõ legitur Job. uvſ.
Qui extendit aglonem ſuꝑpuacuũ et ap⸗

babylonẽ ſuper hoc fundabat vacuuũ. et

hanc terrã appendebat ſuꝑ hoc nibiluʒz.
qñ fundementũ xpᷣiane religionis pone⸗

bat dicess in. v. WMathei. Beati paupes

ſpiritu qm̃ ipoꝝ eſt regnum celoꝛu. Ex

pꝛeſſius aũtin euãgelio mathei.vij. No⸗

lite theſauriʒare vobis theſauros in tra.
Et luce.vj.Beati paupes.qꝛ veſtru eſt re⸗
gnũ dei Silr 2 eiuſdem x. Nolite poſſide
re aurũ neq; argentũ.neq; pecunia in 30
nis veſtris c. Et luce.x. Nolite poꝛla⸗

4 ½
5

erlüepel
netſibe
ſua nihilum
hliſetaßhim
lifundamein
ſonis 10rdn
Ouainranii,
fternrfnma⸗
ii rinlole
niDiuesenin
Canelobol y
ſogbvoſate
lnpoulibone⸗
fünmum Lo⸗
Rcnsrnumn:
Mlenieroin
Aiep tgonen⸗
Gnürüßan
Gatetuurven
euungebni!
algonicönuns
Ceigirand⸗
NWeſpulcanrde
Wlundoorc
nwrcoen
Adonſdose
eekcice
Nanüzin
onnngofia
bencensez
faneneine
ſehuner

ſonpttltl
Cigptin
umti
nigeu
lizgfngung
Ulagttga
ſactenisacne
ngſngtkig
hgsderien
hinſpendn
ehmlnemn
blicnntii
lnnsing,⸗
niior
selidrdef
Raboigan
leumninz⸗
NWN
kng
hrertin

Ninegen

Lerſebonentg
Hois ut. in
—
doneind
NONeil
tüiaaandie
oc auhun
Nihocttſotis
nichmnecha.
KNaſteen
eünnnn ,

DDeA „ιν ραũ I Eα„νh

clxix

re ſaculũ ⁊ perã. nõ aliter in eis fundatu⸗

rus eccleſiã hoc ẽ in aplis niſi pus eos ad
iſtud nibilum deduviſſet.⁊ ipos in eo ſta
biliſſet atʒ firmaſſet. Deniq; boc nihi⸗
lũ fundamentuũ ẽ omnis religionis ꝓfeſ⸗

ſionis ⁊ oꝛdinis.vñ ⁊ nullus religionẽ ali
qua intrat niſi in iſto nibilo pᷣmo fundatꝰ-

fuerit/ firmatoniſi ad illud voto ſe aſtrin

xerit.⁊ in illo ſe ꝑpetuo pmanſurũ pmiſe⸗
rit. Diuites em̃ in religionẽ intrates quaſi
cameli gibboſi ꝑ foꝛamen acus intrat. Et᷑
ideo gibboſitatẽ ſacculorũ ⁊ marſupioꝛa
tempoꝛaliũ bonoꝝ pᷣus deponũt.alioqn

nõ intrant Ego ſum dicit pauptas mr
religionis ⁊ nutrix ⁊ cuſtos. Maler quidẽ
ꝑ occaſionẽ vt diximꝰ.vt cũ pario ꝑ occaſi
onẽ ego religionẽ in multis pario:ſicut et
congrariũ meũ ipᷣam deſtruit et extinguit.

Sicut teſtatur veritas Mathei.. Paupe

res euangeliʒant.hii em̃ faciliꝰ⁊ xpᷣianaʒ
religionẽ cõmunem ⁊ omnẽ actionẽ faci⸗
lius recipiũt.quosviſcus diuiciarũ tpaliũ
non inuiſcat ⁊ detinet captiuatos. Et vbi
ego ſum dicit iſta pauꝑtas.ſemp fuia me⸗
am religionẽvidetis in domibꝰ Lligioſis
et domibus quibuſcũq;.vbi vero ↄtraria
mea eſt.videlice᷑ opulencia tpalis.me vix

F vel nũq; inuenies.Ego nutrix religionis.

omnia officia nutricis eidẽ exhibẽs et im⸗
pendens.ego eã mundã ſoruo.ſicut cõtra
ria mea eã inqnat. Ego ea lacto et ipiguo
ſic ᷣria mea ea fame atenuqt⁊ ↄſumime
gitationes em ſanctas lectiõnes et oꝛatio
tiones ⁊ alia ſacrarũ exercitationum ſtu⸗
dia quibꝰreligio paſcitur ſtabilit᷑ et nutri

ſtodiarũ et acquiſitionuũ ſollichidines in
lites et iurgia in paſcẽdis magnatum cu⸗
piditatibꝰ in placãda potentiũ rabie. In

tur/in computatiões ⁊ kiolcſechne⸗ cu
9

conducendis aduocatis pene totalit᷑ trai

fert pfunctoꝛie ⁊ ex medellatũ ſincopis et
apocopis detrũcatũ.inoꝛdinato ſtrepitu
vertiturp eam diuinũ ſeruiciũ.ita vti ma⸗
gis tumultus intolerabilis q;ᷓ diuinũ pᷣui⸗
ciũ ſit dtcendũ ſicut ⁊ dominus ipum no
minauit Amos.v. Aufer a me tumultum
carminũ tuoꝝ.diſcuſſiones ⁊ examinati⸗
ones peccatoꝝ ceſſant in hmõi capitulis
vel admoduʒ bꝛeues tepide vicus atqʒ
peccatis parcẽtes.⁊ nõ coꝛrectionẽ ſed il⸗
luſionem potius habentes apud diuites
abbacias ſunt calculationes et ſupputati
ones reddituũ expenſarũ receptaruʒ lon⸗
giſſime exacuiſſime ita vt nõ clauſtrales.

ampliſſimũ facio.nihil ad me ni
hil ad me de cuſtodibꝰ.nihil ad me de fu
ribꝰ vel raptoꝛibꝰ ⁊ quod plus ẽ nihil ad
me de gelu aut pꝛuina. nibilad me de ti⸗
neis aut erugine.nihil ad me de peſte ant
clade ſegetũ aut animaliũ., nibil ad me ᷣ
bellis aut guerris. nihil ad me ð incẽedijs
aut euerſionibus vꝛbiuũ aut etiã domoꝛu.
placatiſſima ſum atq; inuictiſſima. nemo
ꝓ me vel obtinẽda vel acquirẽda vel litẽ
ſuſcitat vel bellũ mouetnullus ꝓ me con
uenitur.nulla emanat citatio ꝙ me nullũ
ↄficitur memoꝛiale. Nulla dictat ſentẽcia
7 omino tribunalibꝰ nihil iuquietudinis
aut laboris ingerit. Requieſcũ in pa

ſed magis trapest te hmõi hominesvide
antur. ⁊ ſicut dicit Auguſtinus Hoc tollit
viſcus quod nõ accipu xps. Regeſcãat
in pace apud eos vicia? peccata.nec eſt qG
exterreat virgulas ſeu flagella. aſpectibꝰ
introeuntiũ patẽtiſſime offerut. vipote qGqq
eas ad hanc ridiculoſiſſimã ypocriſim ba ̊
bent ſolũmodo cui oſtẽtanoni qua pau
ci credant vtinam ipᷣi ſeirent Ego dicit

tas occupationes iſtas peſſimas pe

umllaudibꝰ diuinis 7 obfequiſe ſpatin;

1

e iuſto.ni

ce audioꝛia qntũ ad meimulli ibi ſtrepi⸗
tũ facio. nec aliqs ibi luibelluʒ foꝛmat. vel
edit actionẽ ꝓ me.⁊ quod amplius ẽ.nee
leges de me mentionè vlla faciũt. Nec ꝓ
me vel de me lex aliqua facta ẽ vli editaſſi
vellent de me iudicare iuriſpii. neſcirent
neq; poſſent quia nec iure ſcripto nec con
ſuetudine inauditu eſt ꝙ vnq; vocata fu
erim in ius nec raptoꝛes inſuliũ in me fa⸗
tiunt.nec fures domu meũ circũdantvteſ
fodiant.nec latrones in via mihi parãat in
ſidias. ⁊ hoc eſt quod dicit Poeta.Lanta
bit vacuus coꝛam latrogviatoꝛ. Ego P
in medus litibus pacatiſma ſum. et hoc
eſt quod dicit Seneca ꝙ pauptas eſt bo
nũ ſine calumpnia.Ego im bonũ ſum qð
emo calumpniatur nemo ſibi vel vendi
care vel vſurpare attemptat.Ego cuneos
poſtiuʒ ſecura penetro in medus gladijs
tuta ſum. ⁊ hoc ẽ quod dicit ſeneca.quia
paupi in obſeſſa via paxc̃. Ad idẽ facit et
illud. Cũ clangoꝛ inſonuit ſcit non ſe peti.
nõ em̃ ꝓ ea vel cõtra eam armata foꝛtitu
do colligitur. ego nec clauib nec ſeris nec
gũphis nec vectibus nec muris nec turri⸗
bᷣ nec verticulis egeo ad mei defenſionẽ
ſolo em̃ terroꝛe meĩ ſcilicet ꝗ eſent hoſtes
K( 6

De

arcerent 1 me fugerẽet. Quid plura be

alũ ſe reputat qui me poteſt effugere vła

me fugere. ꝗs ergo me audeat impugna⸗
re nemo ẽ em qui me audeat etia expecca⸗
re. O mes inimici mei me fugiut. Ab ami⸗
cis vero nihil eſt tinendũ. ꝓpt hoc ergo

me inimiciſſimũ qui veriſſime dixi. et ar⸗
matiſſimã veriſſime me dciere poſſum cũ
tanto fim oꝛi et tremoꝛi ſim hoſtibꝰ meis
Ego ſum ꝓbatrix vere amicicie. Qui

enim falſi amici ſunt me ad veniente rece
dunt ſicut dicit poeta. Cemꝑa cum fuerit

nubila ſolus eris et Salo ꝓuerb.ux. YFra
tres hominis pauperis oderũt euʒ inſuꝑ
et amici eius pꝛocul receſſerũt ab eo ꝓpt
me. ꝓpter te dictũ eſt illud ſocratica. Hec
int alia boni habʒ aduerſitas quod ami:

cos ꝓbatnihilum meũ omnibus diuicijs

pꝛetulit ille ſanctus pater qui diſcipulo di

centi ſe libꝛos habere ex ꝗbus fratres edi

ficabat et fratres inde pꝛoficiebat.et ꝓpt᷑
Hoc velle eos retinere Reſpondit nequa
qᷓ;ᷓ ita facies quia maius eſt omnibus ni⸗
Hil habere. Alius vero diſcipulũ ſuũ nec
liberũ habere pmiſit dicens eidẽ ydolum
tuũ eſſet. Sed ꝙ ſancti hodie non ſolum

antiquis tempibus nihilũ meum pᷣferunt

omnibus diuicijs tempoꝛalibꝰ Pingues
em̃ temꝑaliter oꝛdines quatũcunq; in eis
vigeat aut floꝛeaĩ religio/q in eis me non
inueniũt ingredi nolut. ppter me oꝛdinẽ

fratrũ minoꝛũ om̃ibus alus pᷣtulerũt hoc

eſt ſi pꝑ ſe manifeſtũ ſit teſtimoniis eoꝛum

aſtruitur.quapꝛopter nibilũ meũ ditauit

oꝛdines iſtos pſonis egregis. Suꝑ om̃s
ego ſecuritas poſſidentiũ me.ſecuritas in
q; a bellis ⁊ litibꝰ a furtis ⁊ rapinis vt ſu:
pꝛa dixvi. Ego erpeditio et exoneralio
poſſidentiũ me vtxpm dominũ pᷣcurren⸗
tem greſſu. 2 ſi pari.tamẽ ſimili ſubſe⸗
quẽtur. Sicut d petro Aplo dicit Berñ.

Recte petre reliquiſti omnia. Non enim
pᷣm currentẽ ſequi poteras onerata.one

ra diuiciarum reliqui viuẽtis vtpote indi

gna himmeris hominũ. ſicut dicit didimꝰ
phvloʒophus ad alexandrũ O nera inqt
ſunt iſta iumentoꝝ nõ hominũ.nolo ho⸗
mines ſaginarios eſſe. Ue cupidis et

auaris qui hanc contumeliã ⁊ vilificatio⸗

nẽ ſeruinõ agnoſcãt.Quot enim loculi vł

ſacculi pecunie adherent ⁊ alligati ſũt cu⸗
piditate vel auaricia coꝛdi cuiuſcunq;.tot
cophini luti egyptij humeris eius ſpiritu
a libus impoſiti ſunt.lutuʒ em̃ egyptiũ ter

moꝛibus

2.

renarũ diuiciarũ ſubſtãcia ẽ. Sicut erpꝛel
ſe legitur ſuꝑ.ij.Exodi. ⁊ in.ij. Abacuc.vt

quid cõgregas cõtra te denſum lutu.ego

exterminiũ ydoloꝛũ auaricie qͥ nec habẽt
oculos neq; aures. Auaricia em̃ ẽ ſimula

chonꝝ ſeruitus. ſicut legit᷑ ad Epheß.v. In

exterminoſin quo ineſtimabilẽ dei ↄtume
la vindico. Ego em̃ exequoꝛ ula dei comi

meu in tpe ſuo ⁊c̃. Ego mũdicia domoꝛũ
emũdans eas a ſtercoꝛibꝰtꝑaliũ.ego ſtre
pitus coꝗnarioꝝ qui ſunt velut ſonitꝰ cᷣ
panarũ in templo nabuʒardan. et in coꝗ

na interdico ⁊ penitꝰ inceſlare facio.Ego
ſacrificia que in hmõi templo illi offerut
indiſſolubili anathemate elimino etſede
ſtro. Ego ſacerdotes nabuzearda et egcos

aſtrage animaliũ innocentium et cruciati
bus innumeris mira poteſtate ſuſpendo.

aduẽtu meo quocũqʒ introeo ydola iſta

nationẽ.O ſee.ij. Idcirco ſuma frumentũ

„*
4

Uacat eoꝝ officiũvbicunq; ego ſum. ege

carnificina illam coquinaris totaʒ qua in
mundo nihil inferno ſimilius tollo ð me
dio in om̃ibus finibꝰ meis.Apud meẽ re
fectoꝛiſomundiſſimũ in odoꝛibꝰ epularũ
et ſalſamẽtoꝝ aſpſionibus nec olens nec

abhominabiłmappe candidiſſime.vaſa

eſcarum munda. manuum ⁊ oꝛis ablulio

apud me facilis ⁊ coquina quieta. nec ca

liginoſa vapos bus.nec terribilis varioꝝ
igniu incendijs.aut animalium exquiſitis
cruciaminibus ſonitruoſa animaliuʒ; de⸗

ptio refectio eſt nõ ĩmerſio neq; ingurgi⸗

lapidati
ruitio ea

apidan obnen immenſa mea non eſt

quemadmodũu em̃ iudei lapi

dantes pihomartyrẽ ſtephanu. eleuatis

manibus lapides afferebant quibus euʒ

obꝛuerent Sic naltitudo myniſtroꝝ ĩ mẽ
ſis magnatũ.vaſa eſcarũ eleuat manibꝰ

truncationibus et ſalſamentorũ paralio
nibus ⁊ attritionibꝰ apud me cibon ſum

obꝛietatis ⁊ abſtinẽcie nec ob

afferentes ⁊æ alia poſt alia inferentes lapbi

dare videntur ſobꝛietatẽ et abſtinenciam
7 fanta varetate ſeu multitudine ferculo

rũ obꝛtzere. Ego ſum moꝛs duarũ ſan

guiſugarũ. videlicet gule et luxurie q ſem
per dicunt affer affer. ſicut legitur puerbi.

xxx. In om̃ibus finibꝰ meis nõ inuenies

alteram illarũ.⁊ hoc ẽ qᷓ; fruſtra clamaret
affer affer. nihil p eis ibi fieret fame moꝛe
rentur ibi. ymmo cũ ipᷣemet fames inſacia
biles ſint ſublato eis ⁊ denegato cbo per

ſemelipas exungueretur. Non em babet

tdeſanpe
wenn Unag
acobills⸗
lisieſh i
ori choſi
guihes nui
Uonnsh
eckdaentn
ſapbeecrers
Mgeſtnns⸗
woenn keoe
Crsarast
uneneinn
nlon nh⸗
inntucl
ofetiar
lneſep i
Gtfoniniuun
Eocsnest
ſepglainiuna
Neragoscut
Wndidonn
Wrdesſde
hnäne
hranäſe
(rinimos
Cndkrocc
ltgtine
Anospo⸗
Nebgte
Cendoie
cangie
gnaniiſt
Muiltur
Musadti⸗
rtonf
itlei⸗
inſudtui
tignmninn
kfehttn
tnihktcinn
nhäiſtoen

buntgtmni

S

8

ſadſtia
ulgkig
inehinhn

1ſtercondi
gaiſanſe
glonadezann

mnüinnoccnun.

meſimnine
nm.MGu
s tanng
õ
dsaINN
usdenN⸗
telanmnen
nd/ te
pmnctik

Ceurbtin

N

eWV: 8 4
. glö .
rmoiß in,

2;ðẽẽ
RK

clxx

vnde ſuu pauptas paſcat amoꝛẽ. Ut dixit

poeta. Utraq; iſta peſtis ignis eſt voꝛax ⁊

inſaciabililis.⁊ inſtar ignis ſulphurei feni
dus.Et ego ſum exunciiovtriuſq;.et hoc E—
quonia ego ſubtractõ et defectus lignoꝝ
quibus vtriuſq; earũ nutritur incẽdium.
Ego moꝛs ꝓdigalitatis que nec eam ma
nu extederevłmouere pmitto. Ego moꝛs

ſupbie que vermis diuitũ ꝓpꝛie eſt vt ait
Auguſtinus. Paupꝑ em̃ vbiq; iacet.vt ait
poeta.Ego a laboꝛibꝰnegocianiiũ a frau

dibus quas agut paciunt a piculis que

in mari⁊ in terris paciunt᷑ quieta et ſecu⸗
ra ſum. mihi de tpalibꝰ nec rex nec impe
ratoꝛ.nec alius quicq; auferrevel ſubripe
poteſt vł fulgur minat᷑ domibꝰ?meis aut
turribus neq; ſuppellectili mee nec mare
net venti minant nauibꝰmeis.neqʒ pira

te diuicis meis neq; grãdo neqʒ aurugo

neqʒ alia iniuria aeris mibi timeda eſt ꝓ

pier agros aut vites. Terremotus nõ po
tuit mibi dommu ſubuertere.q tot ⁊ tan
tas vꝛbes ſubuertit nõ incũbit mibilaboꝛ
edificandi neq; cõducendi oꝑasios neq;
cõputandi ſumpius operum. De hoc
meminimus nos reſpondiſie cuidaʒ ami
co noſtro cuius domus ſpacioſa atq; ma

Aibie incendio perierat. Qui cumvocaſ
et

nos nõ ad conſolatioyeʒ ſuam vt ipſe
dicebat ſed vt audiret quid ſuꝑ hmõi in⸗
cendio diceremus. Reſpondimus ei⸗
dem ꝙ ſi domum illam nõ habuiſſet.nec
eam amiſiſſet nec de eius amiſſiõe modo
nec in labeꝛe nec in ſollicitudie necĩ ſum⸗
ptibus reedificandi eam. opꝑꝛteret eum
eſſe ne ei poſt imminentẽ ree ficationeʒ
illius ſimile periculũ immina Ctur. Ego
ſum mundicia viarũ.id eſt vicarũ huma⸗
narũ et mundatrix earũ.Mundicia quidẽ
a ſtercoꝛibus tempoꝛaũ ⁊ mundans eai
dem ab inquinamẽtis luxurie et gule. In
terroga pᷣſbꝛos prochiarũ que ſunt in fini

bus meis ⁊ iuriſditione mea.⁊ audies ilł

atteſtantibus multitudineʒ in vnaquaq;

earum abſtinentiũ.ſobꝛie viuentijũ virgi⸗

nũ et continentium hmõi prochlas velut
paradyſos eſſe ⁊ oꝛtos deliciarũ cõpara⸗
tione aliarũ parochiarũ eſſe.alias vᷣo ad
ↄparationẽ iſtarum deſerta eſſe ⁊ ↄculca

ta dyabolica atʒ poꝛcoꝝ volutabꝛa eſſe et

nec pubertatis annos in eis expectare dy
abolu.ymmo execrabilius inquinamẽtis

eos puenire.⁊ ante iuuenculos et iuuẽcu

las luynrie aminationibus polluer⸗ ᷣ⸗

huiuſmodi hoſtes ſep

niam poſſint etatis bñficio talia ſuſtinere

Ego vallum ſiue foſſatũ foꝛtiſſimũ ac
ꝓfundiſſimũ circũdans ac muniẽs meos
⁊ arcens hoſtes ne acceſſum habeant ad
ipᷣos.Uallum em̃ litterale nihil aliud ẽ q;
terre defectus ſiue vacuitas. Sic⁊ vallum
ſpirituale defectus eſt terrene ſubſtancie.
Quos hoſtes ſcilicet ego arceam ne acce
dant ad meos vel caſtra eoꝝ. Apparet ex
iam diutis ꝙ gulam ⁊ luxuriam ꝓdigali⸗
tatem ⁊ ſupbiam ſpiritualiter nomiat.de
niq; tanta ẽ ꝓſunditas vt ſi quis in me ce
ciderit hoſtium hmõi.ipᷣo caſu moꝛiatur.

et maxime ſuperbia fracto collo ſue cerui

coſitatis expirat. Ex quo apparet ↄtra

„ 2 . „* „

riam meam videlicet terrenam ſubſtanci

am aggerem eſſe quo impletur vacuitas
mea alz ꝓfunditas p quam ẽ acceſſus bo
ſtibus antedictis ad dementiſtſimos cupt

dos et auaros.qui vallum meũ et capiio

nem ⁊ obſidionem artiſſima reputant. et
ꝓpter hoc de me effugere quocũqʒ diſeri⸗
mine atʒ diſpendio enituntur. Haudent

-

miſeri cum vident aggerem hmõi cõpoꝛ⸗

tari⁊ vallum hmõi impleri.⁊ acceſſuʒ ho

ſtibus ad eos capiendos facilem ac libe⸗

rum aditum dvari. Sicut ſcriptũ ẽ in pᷣmo
Abacuc de dyabolo. Buꝑ omnẽ muniti⸗

onem ridebit cum poꝛtabit aggerem ⁊ ca
piet eum. Qui igitur gaudet ꝙ ei pᷣbenda
vel beneficiũ aliud eccleſiaſticũ cõferatur

gauget in; ꝓpter ipam terrenam ſubſtã
ciam. vnde non gaudet niſi de impletioe
valli quo defendebatur ab hoſtibꝰſupꝛa

dictis et de libero acceſſu eoꝝn ad ißum ca
piendũ. ꝓpter quod plerũq; accidit vt qs

vallũ pauptatis pᷣus deſendebat et cuſto
diebat mundos ⁊ immaculatos velut cõ

poſito aggere diuiciarũæ incõpletovallo
icti facillime ca⸗
piaãt miſerabiliter? captiuent.Accidit eiia
quod ẽ maioꝛis et miſera bilioꝛis inſanie

vt qui iuxta vallum hmõi a facie diuicia⸗

rũ et hoſtiũ inuiſibilium confugerunt.vt
ibi ſe defenderent.et contra ipſos pugna
rent et hoc velut ex arce⁊ munitrione lutiſ

ſima ipimet val lum hmoi hoſtibus iple⸗

ant: diuicias vndecunqʒ ſibi ↄquirentes
et comptantes.Et ſi in huiuſmodivallum
terra id ẽ terrena ſubſtancia intecta fuerit
videlicet collatione ſeu donatiõe cuiuſcũ
qʒ eam recipiunt cuʒ applauſu ei mu ltipli

cibus actionibꝰgraciarũ. hi ſunt clauſtra
les ⁊ omniũ oꝛdinũ piofeſſo:eo⸗ dunin

Se

valles paupertatis ſe recepiſſe videntur?
eſſent ibi in tuto et quaſi in arce. Abdiea⸗

uerunt enim expꝛeſſo voto omnẽ terrenã
ſnbſtanceia. et ꝓpter hoc pauptatis vallo

ſe vndiq; munierũt.Quantũ autẽ iam im
pleuerintvalluũ iſt ud euidentiſſimũ ẽ nec
ip̃m ſolũmodo adequauerũt ymmo cir⸗

cumadiacẽti ſolo ſupexaltauerũt et hocẽ
quia terrena ſubſtaneia apud eos copio

Roꝛ eſt longe q; apudvicinos eo:ũ ſecula
res. Hinc eſt ꝙ ꝓ vallo iſto non aceruos

habent diuiciaꝝ circa ſe ſed montes excel

ſos.De quibus ab hoſtibus inuiſibilibꝰ

miſereabiliter impugnantur inceſſanter

cet obꝛuũtur. quid plura vallũ iſtud nun

quã reꝑant Quia terrena ſubſtanciã nun
q; inde reuciũt ymmo ipᷣm eſt ꝙ maxime
oderunt.et de eo ſepiſtime querulantur.
SDi quis illud reparare voluerit vel ꝓfun
dare hoſtem illu reputant ⁊ quo poſſunt
gla dio illo ſpirituali ſcilicet vel materiali
etia ꝓſequũtur. Raptoꝛes hmõi valli vel
foſſati fures ſuntvel raptoꝛes. Hüs enim
terrene ſubſtancie defectũ facuitatem au
gent ei renouãt aut ꝓfundant. ↄtra iſtos
adeuntur reges ⁊ pᷣncipes inuocantur per
eos poteſtatis ſecularis
nõ ſufficit eccleſiaſticus ðͤ querelis hmõi
et litibus ꝑſonant palacia regũ ⁊ pᷣncipũ.
Similiter ⁊ cõſiſtoꝛia iudicũ eccliaſticoꝝ.
⁊ ſi dictũ fuerit eis qᷓre cõquerimini ð ho
minibꝰ huiuſmodi qui tam offitioſe nobſᷣ
ſeruiũt repando ſcilicet foſſatũ veſtruʒ de
tam neceſſario ſeruitio lapidatis eos vel

moleſte ſuſtinent vel irridẽt hmõi ſermo

nibus vtpote incõſuetos⁊ eis hactenꝰin
auditos. Nõ em̃ capiũt alia.⁊ cũ pauꝑta
tis ꝓfeſſoꝛes ſint illam maxime fugiunt ⁊
oderunt et cũ regatoꝛes foſſati ſui atq; ꝓ
fundatoꝛes tan e ꝑſequãtur qd niſi ca⸗
pi volunt.qua in captione dyabolica pꝑpe
tuo denineri. Uideatipᷣi ne a ꝓmiſſa pau⸗
ꝑtate pᷣmo voto religionis apoſtatẽt. Sʒ
de hoc latius dicemꝰ in ꝓximo. Ego

ſum ferculũ ⁊ cibꝰ adeo delicatus. qp me

eſurit in ipſis deliciis padyſi xpᷣs domin⸗

.

neniebatur.⁊ ꝓpter hoc ad terras deſcen
dit deus.
⁊ lucris ſpiritualibus aptiſſimum in quo
pꝛudenter negociantes vnifica. lucra ma⸗
gnifica inde domino repoꝛtant. et iſta lu⸗
ra numerauimus et nominauimꝰ in tra

one.

adius cum eis

rex celon ſicut dicit Bernardus. Iſte enizʒ
cibus ſuauiſſimꝰ in delicũs ꝑadyſi nõ in⸗

Ego talentum pᷣcioſiſſimuʒ

moꝛibus

ctatũ de ſacramentis in capitulo de ↄfeſmſi

.

uit et affoꝛauit rex celoꝝ xpᷣs dominus di⸗

Luce ⁊ alus pluribus locis. Ego ſum bo

Ego pᷣcium ⁊ ſoꝛum quo appᷣcia

uicias celeſtes. ꝙ me enim illas dat etcõ
mutat. et euiꝰ ego ſum eius et ille ſicut ap
pareret euidenter ex quito Wathei et. vij.

nũ de cuius poſſeſſione ſe iactat rex cloꝛ
pᷣs dominus dicens in pſalmo. Ego aut

mẽdicꝰ ſuʒ. ⁊ pauꝑ⁊ alibi. Inops 7 pauꝑ

ſuʒego.Si alð eſtunoninʒ bonitatis mee
non eſſet et nulla alia eæſſet mihi laus iſta

ſufficere debet mihi ⁊ meis quod me eleæę⸗

git rex et dominus ſeculoꝛum. et pretulit

omnibus diuicijs. Et eas omnino indi⸗

gnas ſe reputauit. me auteʒ ſolam dignã

ſe reputauit regnũ reſpuit et ſugit. ſicut le
gitur Johanis. vj. We aut iſeparabiliter

amplexatus ẽ in moꝛte potiſſimũ in qua

tres partes mee ei fideliſſime adheſerurt

videlicet nuditas qua nudus in cruce pe⸗
bendit.Sitis.quia in eadem ſinuit defe⸗
ctus auxilioꝝ ⁊ conſolationũ ſine me nec
in moꝛteoſſevoluit. Ego largiſſima at
q; ampliſſima que omnes ad me venien
tes ſine coanguſtatio ne mea recipio. ſine
defectu et diminutione omnibus ſuffitio
quato plures me habere voluerint.ianto
habundantiusene habebunt
tur et deficit cõtraria mea opulencia tem⸗

Winui

poꝛalis.ego vero de largitate coõmunica

lionis mee creſcens multiplicoꝛ ⁊ habun
do.quãato enim plures recepero tato ma⸗

gis habundo q̃nto enim plures ſunt pau
peres.tantg maioꝛ ẽ pauꝑias. Nemo er⸗
go timeat fgaſtan apud me pꝛopter mł
titudinem familie mee qnto em maioꝛ eſt
familia mea.tanto amplioꝛ eſt ⁊ capatiot
habitatio mea.tanto enim magis habũ⸗
dant omia bona ea que ſenario nume⸗
ro qui ẽ ꝑfectoꝝ non incongrue numerat
In vniuerſo eniʒ ſex ſunt.videlicet fames

et ſitis ⁊ nuditas a veſtimeniis defect?' te
cti ſiue habitaculi quod ẽ expoſitio ad in⸗

iurias agris. Alia duo ſunt defectus auri
lioꝛum ẽt defectus conſolationũ.de hijs
omnibus habundanter myniſtraui chꝛi⸗
ſto domino. ſſicut expꝛeſſe legitur in Pſal.
qui de pamſone eius latius loquit.Et ma
nifeſtũ ẽ ꝙ oĩa iſta bona qnto plunbꝰ cõ
municantur tanto amplius habundant.
nemo ergo deſperet ne toꝛte deficiat bo⸗

na mea ⁊ minuantur. Nemo ꝓpter hoc
ad me ven e foꝛmidet aut verealur oibe

lieuide
diten
nauurecot
Orisſe
Adcendi
dicl Goe
Moupus
inholim⸗
ſener
Nttonbus
Cnck ⸗
faneun
Mänin
Nieginſitq
Ausfuardn
ltuln Oue
ſponnane
ondunn.
lannven
ſegglpeeioe
birendvi
lndunäinsi
dosſon
Aumnpo
Mrennon
Nlſplft
Oltdzsn
tponirb
Aludene
Nulieniin
Poſegeghgn
Puonegannen
eitonui⸗
hlſthmnin
Ggſlefhun
tere
rge
cfanatcun
Dg
nn
Aeins

, —
⸗

nm = E

Npſitnnnan

icif
leyae

s

meilsin
das as hr
oneſeln
Mabedene
unoaczes
ale kantin
Ditneisd
Sleegloun
Kteasoe
neaucjſon
Deaütiſehnr
tütarlihneu
A a Mis
(iuuaie
rornifent

Uuranneztineſne

marwemide!
—

redsd
W „ 4
S , i
.
ur tn
gazan 0,

SS
,cu.
bwunn 4
9

n ,

necti inc

„ A 44
ui

6
D

Iuffitio ad ſatietatẽ ⁊ affluenciã om̃ino dã

Dicam ꝙ magis mirabile videat.nõ
ſolum ex teſtimonio phyloſophi ego.ſed
etiã euidencia ꝓbationũ irrefragibilium
Dicit Seneca. O ſumme diuicie ſüt lege
nature conpoſita pauꝑtas.dicit etia alibi
Si vis ſychotea diuite facere nõ diuicijs
addendũ ſed cupiditatibus ſubtrahẽdũ
dicit. Socrates. Qꝛ? non qui parũhabet
ſed qui plus cupit pauper ẽe. Iſta teſtimo⸗
nia foꝛſitan ꝓteruitas ꝓteruientiũ puerſi
tas peruerſoꝝ vellet inuertere.⁊ ꝓpt᷑ hoe
ꝓbationibus magis inſiſtendũ et innitẽ⸗
dum eſt. Uulgo dicit᷑ ꝙ aurũ ẽ quod au⸗
rũ valet.et qui numeratos habet nümos

habet etiam ſi non ſit niſi ſumus. Di⸗

uicie igitur ſũt que diuicias valet ſed pau

pertas valet diuicias celeſtes que vere di

utie ſunt. Ulalet inq; qꝛ ꝓ illa aſapientiſ
ſimo mercatoꝛe xpᷣo domino ſcient et pꝛu
denter dantur. Amplius. Qñtũ valet

res tantũ vendi poteſt in ſoꝛo publico et

regali pꝛecio. Hoc aulẽ pꝛecium impoſuit
mihi rex celoꝛũ et in foꝛo publico.ymmo

in nundinis in quibus omẽs boni nego⸗

ciatoꝛes ſunt negociantur tm̃ ego vẽdoꝛ
et tantũ pꝛo me datur. Amp Quomo

poterit non reputari diues qui de ſuo ꝓ

pꝛio poteſt emere omnes merces omnes

diuicias que in pꝛefatis gũdinis venales
exponũtur hoc aut poteſt quilibet ineoꝝ
et hec de me ſola Ego em̃ſumſufficiẽs

pꝛeciũ eoꝛũ ymmo regale pꝛecium eis ab

ipᷣo rege celoꝛũ ipoſuiũ et ꝑ omnes reges

pꝛecones euuangelicos inceſſanter et pu⸗

blice acclamatũ ꝓpter hoc cantat omnis
ecclſia ſanctoꝛũ.Martin⸗ bicſ
Amp̃.quẽadmodũ in nundinis lilte
ralibus vnuquiſq; negociatoꝛũ qui mer⸗
ces affert ad onmtanc
lucrũ.Sic et in nundinis ſpũalibꝰ nemo
negociatoꝛ eſt qui mercẽ ali qua ibi ven⸗
dendam vel cõmutanda non exhibeat.
Querimus ergo an pauperes hmõi
poſſint mercari regnũ celoꝛum quod ibi
dẽ quaſi venale exponitur a deò et an de
us tradiderit eis aliquod tatentũ in quo
negocientur ſicut alijs.O ſi non tradide
ritvnð emere poſſint diuicias celeſtes q̊s

eis⁊ alis omnibꝰvenales expoſuit Ubi

largitas miſericoꝛdie eius que pauperes

ita deſeruit ⁊ deſpexit.Si aũt aliquod ta

lentũ dedit eis ad negociandũ ſicut eua⸗

clſie partinꝰ hic muꝑ et mo⸗
dicus id eſt humilis.celũ diułs ingredif

ꝓoter facienduũn

24

gelicaveritas teſtatur.mathei.xii.⁊ xxv ?
luce.xix.Quod eſt illud niſi paupertas
Oꝛſi dixerit quis ꝙ non ꝓpaupertate ob
tinentur diuicie celeſtes ſed ꝓ terrenis di

uicijs cõtemptis atʒ relictis. non videtur

hoc habere locũ in pauperibus qui nun
qᷓ; tales diuicias habuerũt.no em ꝓpꝛie
videtur aliquis ꝙ; nunq; habnit reliquiſ
ſe. Amp̃ manifeſtũ eſt per ſe ꝙ negoci
ari poſſibile eſt in ialento paupertatis et
antedicta lucra inde acquiſita ergo mani
feſtũ eſt ißam paupertatẽ in ſe talentum
eſſe. Qui em̃ ex pauptate ſua pacatus eſt
ſecurus tranquillus a ſolicitudinibꝰ leuii
atq; exoneratus mundus.humilis.expe⸗
ditus Nunquid non iſti pauꝑtas admu
tiplex lucrũ deſeruit. Amp.

Quid ali

ud eſt in quocunq; negociari domino q;

quocũq; ſibi ab eo dato vłl cõmiſſo bene
vti quia igitur poſſibile eſt et plerũq; con
tingit paupertate bene vti. Wanifeſtũ eſt
ꝙ cõtingit et in pauptate negociari. Om
ne autem in quo contingit negociari ta⸗
lentũ eſt paupertas igitur ẽ talentũ pau
perũ. Quidquid aũt talentũ eſt de nume
ro diuiciarũ ſpũaliũ eſt.Et hoc eſt ꝙ de⸗
clarare intendebamus ꝙ ipa paupꝑtas pe
cunia ſpiritualis eſt. Unde nõ vacua bur

ſa venit ad dei foꝛũ quipaupertatem illue
attullerit ꝓpter qð dicitur.Ecci.xj.Eſt vir
deficiens virtute et habundans paupta
re. Qualiter ergo habundatẽ faceret pau
pertas niſi ipa eſſet diuicie. ꝓpter hoc di⸗

citur. puerbᷣ.xiii. Eſt quaſi pauꝑ cũ in mui

tis diuicijs ſit. Ego aũt quaſi pauꝑtas ſũ

interius inſpecta et non vera ymmo verii
ſime diuicie O: ſi dixerit quis ꝙ cum pau
pertas iſta nihil ſit ſed ſola pᷣuatio nec in
dei donis. nec in dei talentis cõputanda
Contra dicit poeta.Omnia nondũ intel

lecta domini pauꝑtas uguſtiq; lares Et

eccĩ x. Paupertas et honeſtas a deo ſũt
Amp̃ Ego ſola diuitem ſufficere facio

in mũdo iſto. De me em̃ ſola poteſt habe
re vnuſquiſqʒ quatũcunqʒ vult et hoc ab
ſqʒ omni laboꝛe abſqʒ omni ſollicitudie
non opoꝛtet ꝓ me quem fodere vłara

„

revel negociari vel etiam mendicare
Omnibus vltro me offero.ymmo imp:o

bã me ingero non ſolũ adindigenciã ſed

ad affluencia. Non poteſt hoc dicere con
traria mea: que ſicut dicit Boecius. cũ la

boꝛe acquirũtur.et cũtimoꝛe poſſidentur

cũ doloꝛe amittuntur.Et ſicut alibi decla

ce id⸗

—
„*

Be
talũ eſt.ipᷣa eſt que vere pauperes ymmo
pauprimos ſola facit: ꝓpter qð quintus
dicit. Diuicie cogunt eſurire. Ego ꝓfu
ſiſſime largitatis ſum in omnes qui bona
mea voluerint.nullum defectum nullam
indigenciam bonoꝛum meoꝛũ quemq; il
loꝛũ paciar ſuſtinere. Iſta vero latroniſſa

contraria mea. cum pꝛomittat affluenci-
am. indigenciam magis auget Sicut ipſe

Salomon teſtatur.vbi multi ſunt opes.⁊
multi qui comedũt eas. Ampliꝰ. Ego
beatitudo ex teſtimonio veritatis mathei
v. et Luce. vj. Beali pauperes ſpũ ⁊c̃. Qð
tamen euidenter oſtendo. Si enim milſe⸗
ros faciant diuicie ymmo miſerioꝛes ſicut
declarauimus ſuꝑ eccleſiaſtẽ. Ubi nume⸗
rauimus et nominauimꝰ.xxij.mala diui⸗
ciarum quibus afficiũt et toꝛquẽt auaros
⁊ cupidos miſerie multe.vel miſeria vna
ex multis ſunt quarum ego habundo.

Amplius.Si conſideraueris om̃ia bo

na mea et aggregaueris ea ſicut tibi ſupe
rius eas ſub compendio numerauimꝰ in
uenies omnia illa partes eſſe magne bea
titu dinis et ſimul aggregatas conſtituere
illam. Ego nutrix omnium officioſiſſi⸗

ma.omnes enim de vtero matris exeun⸗

tes excipio.⁊ in me omnes pꝛoiecti ſunt ex
vtero. Nuditas filia mea vel pars. omẽs
excipit vel veſtit extunc. Similiter et de vi
ta iſta exeũtes ſicut dicit iob nudus egreſ
ſus ſum de vtero matris mee.nudꝰ reuer
tar illuc. Ego igitur ſum pꝛima? nouiſ
ſima pᷣma eis aſſiſtens. videlicet in ᷣmo
egreſſu devtero matris.⁊ nouiſſima vide
licet in egreſſu de mundo.ego nec in moꝛ
te eos deſero.per me intrant in vitam iſtã
et per me exeunt ſemper eos comitoꝛ ⁊ be
neficiis meis ꝓſequoꝛ. Iſta latroniſſa
aduerſaria mea nunq; ad aliquẽ moꝛtali

um niſi coacta vel Ncuſſa venit nunq; niſi

laboꝛibus ⁊ doloꝛibus penitencie compa

rala. Unde igitur odioſa facta ſi um eis. il
la vero dilecta niſi foꝛte.quia gratis et im

pꝛobe beneficia mea eis ingero. Am⸗
plius.qᷓ; obcauſam iſtam iniuriã.irrogãt
mihi moꝛtales vt de poſſeſſione quam in
eiſ mihi dedit natura mea ſiue culpa mea
et ſiue cauſe cognitione tam cito taq; vio⸗
lenter eiciant. Siquidem ip̃a natura me
mittit in coꝛpoꝛalem poſſeſſionem ipſoꝛũ

⁊vos de manu eius excipiet vt dixi quare
ius meũ in eis naturale ẽ.et ipᷣa in poſſeſ⸗

ſio ne eſt. vtinam igitur iſti latroniſſe ⁊ de

moꝛibus

ceptrici: ymmo pꝛoditrici tam pertinad
ter laboꝛantem haberet iniuriam meam.
ymmo iniuriam nature. Cur ſe ab ea illu
di in tantam ſibi perniciem paciunitur.

QOõ ſi dixerit quis quia ego moleſta ſũ „

illa vero ſuauis. Reſpõdeo vnicuiq; illo⸗
rũ. Noli moleſtus eſſe mihi ⁊ ego nõ ero
moleſta tibi. pacem habe mecum. et ego
ero pacifica tibi. Sed gladio etigne me
perſequeris. omni genere impugnatiõis
contra me pꝛeliaris Tu enim ſcis quanta
multitudine ferculoꝛum famem lapides
et obꝛuas.diluuio poculoꝛum ſitim ertin⸗
guis et inmergis. S rigus igne perſeque⸗
ris ⁊ exuris.contra nuditatem vero tot ge
nera armoꝛum.quot et veſtimento:ũ ad⸗
inueniſti. ſed et oꝛnamentoꝛum varietatẽ
ſumptuoſiſſimam.
gitaretur excogitaſti.nec veſtigium alidð

mei in tectis vel domibus apparere pꝑmit

tis. Si enim ſciſſura vel nmula vel puiri⸗
ditas ligni alicuius ibi apparuerit.ſtatim
exacuerent ſecures dolabuntur.aduocan
tur cementarij et carpentarij armant fer⸗
reis malleis et alijs ferramentis in extmi
nium iſtiꝰ.Deſiſte igitur a tam crudeli im
pugnatione ſeu ꝓſecutione mea.habe pa

cem mecum ⁊ vt diri ero pacifua tibi. Su
ſtine me in pace.et in nullo moleſta ero li

bi. ne oderis mein coꝛde tuo.et inuenies

me tibi pacatiſſimã. Iniquum eniʒ valde

eſt.vt me oderis ⁊ tam atrociter ꝑſeqris.
Et me velis ſeruare tibi pacem quam⸗
q̃ʒ quitqᷓʒ tibi moleſtum ingero beneficiũ
multiplex ſit ⁊ obſequiũ ofritioſiſſimũ ſed

illud tibi deꝛquet tua ꝑpuerſitas in to:
Oꝛ ſi amplius pꝛoficere erga A
me potueris vt etiam me diligas dicaʒ ti 6
bi in ſequentibus continue quot et quan

mentum.

ta per me⁊ merita et pꝛemia conſequaris
Ne autem erres ca eos qui pauꝑtateʒ
quam quidam ꝓfitentur voce et habitu.
cum iuxta litteram ditiſſimi ſint.⁊ alia eti
am que circa hec dubitabilia ſint neceſſa
rium ẽ aliqua diſputare ſuperhis. Non
enim pauperes ſunt heredes alicuius re⸗
gis pᷣdinitſ et incliti ſi ꝓ mraſuoſlld poſ
ſideant licet etiam ꝓhibiti ſint aliquid in⸗
de vendere vel abſtrabere ꝓ ſue benepla
cito voluntatis. Pꝛohibitio enim diſſipa
tionis atq; frenatio non ẽ diuiciarum im
minutio vel leſio etiam poſſeſſionis.alio
quin periculum eẽt omnium pauperum.
qui nihil de bonis que poſſident vl diſſi⸗

Ne etiam de ea go Z

Mefein
esult
aiuramen
fmmeistbe
ſoererme
gliceom
lolumdiu
us pindl
pnocoyen
agianir
pln inr
Aiuutitoe
ſtorſmag⸗
Nlispoſlee
NoOim

Gchinenusott
.

=

gunne.
hofeſrs⸗
Wikarien
Wfacgtü
Mawnse
ſcadeſede
Cunandf
Nongenen
lenolene
hckoms⸗
bens
goc ininmn
horeuenen
Ulhbencon⸗
Madebaen
Cogelte
ußrantben
Mgaiunge
ſeltzelaiese
fheengn
ingede
Kenlee
Ahnes
glſtni
Mulcene
Pſenneii
ſeſphuar
ufegp
nligtot⸗
Umniteſn
ſehnmign

EnmneSnten

Sekeniin
unbadenng
nigern
ns uand
Homementrze
lombosen
ura ainnr
SSOclvornun acr
taarpenaniaimen
füsſonmonisnne
imaunante
enndenenh
Noaoecnan

AAntulonen

anncenedn

ni. icnch
1nimiriinn,

itsſpfni,

“

4 1
N.
NGENE
nin

iiin
orone,
Panſillin
itennm ſun
nsefhi

mluiil
Penn

pare vel male expendere poteſt. Sed ipſi

reges qui inter homines ditiſſimi habẽt
et iuramento. et interdũ vi aperta et reſi:
ſtencia theſauros et alia bona regni⁊ diſ
ſipare ⁊ male expendere pꝛohibentur nuũ
gqd ideo minus diuites ſunt aut mino:ꝛes
eoꝛum diuicie. Sic fratres vnius conuen
tus ꝓ indiuiſo poſſidẽt bona omnia hoc
modo. vt nihil inde vendere vel alienare
vel etiam inde accipere pꝛo volũtate ſua

poſſint. Hoc em̃ eſiet male expẽdere et diſ

ſipare.Jpᷣi eniã ↄfitent ꝙ conuẽtꝰpoſſidet
ↄuẽtus aũt nõ ẽ niſi fres qre frẽs ipſi poſ⸗
ſident ſunt ergo diuites fratres qui tatas

Diuicias poſſidẽt quomõ ergo pauperes

Almßp̃. Si vnuſquiſq; illoꝛũ paupꝑ eſt
et conuentus diues hoc ẽ dicere ꝙ ſingu⸗
le partes ſint albe et totũ coꝛpus uigrũ.
Enp̃ maniteſtũ eſt ꝙ econtrario eſſe nõ

poteſtvidelicet vt ſinguli ſũt diuites ⁊ cõ

uentus pauper. Amß eiuſdẽ oꝛdinis
et pꝛofeſſionis penitus eſt conuetus ⁊ ſin
guli fratrũ.ergo ad quicquid tenẽtur fra⸗

—66 2

tres ſinguli ex oꝛdinevel pꝛofeſſione tene
lur et totus conuentus maxime in hijs q

ſunt de ſubſtancia religionis vᷣel oꝛdinis
Cum ergo ſinguli fratru teneant᷑ ad pau⸗
pertatem ex voto expᷣſſo de ea⁊ totus con
uentus tenetur ad illam, ergo vel apoſta⸗

ta eſt totus cõuentus vel pauꝑ ẽ vel nibii

habens. Apoſtata inqctũ ad pᷣmũ votũ
quod iu ingreſſu religioĩs ſinguli emittũt
Hoc autem ẽ votum de paupertate de ni
hil habendo vel poſſidendo. Ampli⸗
Waioꝛ debet eſſe ꝑfectio in coꝛꝑe q; in mẽ

bꝛo quocùnq; coꝛpis illius.quare in cõuẽ?

tu q;ᷓ in quolibet ex fratribuc waioꝛ igit
debet eẽ pauptas tocius cõihntaq; pau⸗

pertas alicuius ex fratribus.alioquin ac⸗
cidet qꝙ partes pfecte ſunt ⁊ lotum impꝑfe

ctum. Pꝛeterea non minus ꝓmittunt om

nes ⁊ ſingulivoto exeſſo pauꝑtatem q;

caſtitatem vel obedienciam et vouerẽt in

ingreſſu religionis. Sicut ergo non licet

vel toti conuentui: vel alicui ex fratribus
apoſtatare ſiue recedere ſeu quolibet mo
do relinquere caſtitatem vel obædienciã.
ita neq; pauptatem quod ẽ dicere. Sicut
non licet toti conuentui vel tõtrahere ma

trimoniũ vel foꝛnicari vel rebellare cõtra

pᷣcepta maioꝝ aut eẽ inobedientẽ maioꝛi
bus ſuis.ta non licet vel cõuentui vł ali
cui eoꝛum vel aliquid habere vel poſſide
re. Q ſi dixent quis. quia non diuici

as abdicant neq; paupꝑtatẽ ꝓmittunt ſeu

vouent qui religioſi efſiciuniur ſed ꝓpꝛie
ratem tm abdicant. ⁊ nibil ꝓpꝛium habe

re de cetero vel poſſiderepmittant. Re
ſpondemus.quia hoc non eſt religioſum
effici qntum ad pᷣmũ votum neq; religio

nem qntum ad hoc ingrediuntur. ſed ſo⸗

cietatem quãdam aut coõmunitatẽ. Quẽ⸗
admodũ ſi duo bomines vel tres om̃ino
ſeculares vel ſecularit᷑ viuẽtes bona ſua

ſimul conferant ꝓcuraton alicui mitte

rent vt in re viueret et vnicuiq; neceſſaria
vel per ſe cum opus eſſet vł inſimul mini
ſtraret. Iſti nõ diuicias vtiqʒ depoſuiſſẽt
ſed onus ⁊ ſollicitudinem earuʒ. Hoc au
teʒ expᷣſſe legitur feciſſe pharao rex egypii
xxxix.Gene ⁊.xj.Qui nihil nouerat ð omi
bus que erant in domo eius pter panem

ſolum quem comedebat. vno im. videli⸗
cet regni ſolio pᷣcedens ioſeph.ſicut ipſe⸗

met ibidem dixiſſe legitur Jo ſeph ſigadeʒ

totum onus congregandi et cuſtodiendi

regales illas diuicias potabat.lotamqʒ
adminiſtrationis ſollicitudineʒ habebat
atqʒ gerebat. Hee autem due partes ſunt
nõ modice pauptatis.quare qui iſta duo

deponunt non diuicias in hoc ſed pauꝑp⸗

tates non modicas reliquiſſe vidẽt. Nõ
ergo rex egypti qui onus iſtud et ſollicitu

dinẽ depoſuit.et ioſeph virũqʒ impoſuit.

diuiciijs. ꝓpter hoc renunciauit.ymmo ꝑ
hoc tanto eas dominãtius poſſedit.qua⸗

to liberiꝰqnantoq; eaꝝ poſſeſſione faciꝰ

eſt ditioꝛ.qnto a dictis paupertatibus im

munigpꝛ. Deinde quis rex vel pꝛinceps nõ
habet diſpenſatoꝛes ⁊ miniſtros quibus
onera illa et curas imponat⁊ quis expoc
ſe vel pauperem fieri vel minus diuitem

credat.ymmo quis exhoc non plenius ſe
2 magnificencius poſſidere diuicias ſuas
exiſtimat.ſi eas ſine oꝑyre et ſollicitudine
poſſideat. Non igiturviri religioſi ex hoc
pauperes vel minus diuites ſunt ga one
ra⁊ ſollicitudines diuiciarum nõ habent

vel habere nolunt cum diuicie penes eos

remaneant. Si igitur ipᷣas diuicias nõ re
liquerunt paupꝑeres effecli non ſun
Amplius. Ipſi in ingreſſu religionis

conſfueuerunt querere panem domus illi

us in quo intelligitur victus ⁊ veſtitus tẽ
poꝛalis cõmune.conſueuerunt etiam da⸗
re panem bmòi ad ſe intrantibus et reli⸗
gionem eoꝛum ſuſcipientibus Quali᷑ au
tem dant illum ſi non habent. et abaiſe

Be

„

dant ſi non faciunt illum ſuũ accipientiũ.
Amß. aliqua abbacia dat alicui victũ

.

et veſtitum tempoꝛalem vel etiam vendit

et certum eſt ꝙ huiuſmodi homo cui vel

datur vel venditur veriſſime dicitur ſe ha

bere in domo illa victum et veſtitum. et
veriſſime poſſidere cum nõ ſii monachui

aut canonicus regularis in domo illa
Querimus ergo an plus habeat ille de tẽ
poꝛalibus q; aliquis ex fratribus.

omnibus hoc habeatur. tamen duabus

vijs manifeſte deſtruitur. Pꝛimum quia

ſi dixerit quis ꝙ ſi quamq; abſurdum ab

*

ꝓpinquius vel tranſtuliſſent in eum fra⸗

tres. qui hanc collationem fecerunt q; ip̃i
haberent cum ip̃i ibi nihil poſſideat. Se⸗
cun do quia vnuſquiſq; fratrũ habet acti
onem et ius petendi poꝛtioneʒ hmõi ſi ei
Ddenegaretur.⁊ per epiſcopum loci iure cõ

pelleretur abbas ad reſtituendum.q poꝛ
tionem congruam denegaſſet et audiret

vbiq; tanqᷓʒ actionem habẽs.Quare ma

nileſtũ videtur quia habet ibi hmõi poꝛ⸗

tionem lempoꝛalium. Quomodo em̃ pe⸗
reti abiudicaretur de iure. ſi ius in illa nõ
haberet Pꝛeterea ſine iniuria eius nõ

poteſt ei auferri vł minui. Jure igitur ſuo

eſt quare diues eſt qᷓntũ ad ſufficienciam.

et ſi non ad ſuperhabundanciã. Non igi

tur omnes diuiciss reliquit qui tantã par

tem inde rednuit. Amplius. Si centũ
marcas habeã in maſſa. Ubi et multi alii
tantundẽ habeant non minus habeo q̊ʒ
ſi per ſe ulas centum marcas haberem..ta
tundem enim ſunt centum marce in maſ⸗

ſa quantũ perſone ⁊ econuerſo. Quare ſi

quis habeatin maſſa omniũ bonoꝛũ ab

bacie vnius pᷣnominatam poꝛtionem nec

plus pauper eſt nec minus diues qᷓ; ſi ba

beretillam per ſe. Ita autem eſ de omni
bus hmõi religioſe.quare inde diuites

ſunt. et vere diuites ſub nomine illo ⁊ ha
bitu paupertatis .
quia res huiuſmodi eccleſiaꝝ ſpeciali titu

Reſpondemꝰ in hoc

lo et iure priuilegiato dei ſunt vtpote pia

deuotione fidelium eidem oblata atʒ do
nata. onuentus autem et ſinguli de con

uẽtu vſũ in eis habent nec dicimus ꝙ ali

quis er fratribus in poꝛtione monachali
vel canonicali que illi competere videtur

hHabeat ius dominii vel ꝓpetatem vel eti
am poſſeſſionem ſed vſum tm̃. Unde nec

vendere nec alienare eam poteſt neq; ele

. 5* .

dere vel tranſterre pᷣſumpſerit ipſo iure ni
hil facit ſi dat meretricibus vel hyſtrioni⸗

niſi vt egenis. Hyſtrionibus enim ⁊ mere
tricibus poſſunt dari bona eccleſie ditiſſi

cet vt a ſuis turpitudinibus auertantur ek

mus.aquia ſi danteis vt redimant ſibi po-⸗

dandi ſed rędimunt ſe vel pacem ſibi. vel
quẽadmodum ſi in os canis aliquodos
vel fruſtum carnis puciatur ne ab illo ĩe
deuoꝛetur In talibus enim iuſtus metus
extoꝛquet hmõi data et ꝓpter hoc nõ ſũt
rate donationes huiuſmodi.Qui eniʒ ſi
accipiunt reſtitueſe tenentur.

non ledantur enoꝛmiter eccleſie. Hij ſunt

qui gracia eoꝛuʒ qui ex pietate talia dvona

tione fiant quia preſumantur vtiles ecce

ſilio penitenciali reſtitutionem eis iniũgi .
mus faciẽdam.vtpote meretricibꝰ ⁊ alis *

moꝛibus

moſynam inde facere. nec aliquid ex e?
ſed vti ſolummodo exea poteſt ad neci
ſitatem victus et veſtitus. Sic dicimus et

de veſte ⁊ de cibo qui anteponitur in refe
ctoꝛio et hec notiſſima ſunt apud dauſtra

les pᷣter vſum aut amminiſtrationem ba
bet in rebus monaſteri.ſed illam limita⸗

tiſſimam videlicet vt extra vſus ad qͥs de⸗
putate ſunt nihil de eis vel in eis poſſit.

Unge ſi extra limites hmõi eas expen

bus non eas ſuas facit accipientium. ſed
ſi ꝓpinquis aut cognatis dantur ne alis

me.vt egenis vel alio intuitu pietatis ſcili

iſta eſt elemoſyna preſtantioꝛ et deo acæ
ptabilioꝛ q; illa qua ſolius coꝛpis occurri
tur egeſtati. De p̈poſitis autem et po
tentibus.et quibuſdam exactoꝛibus dici⸗

cem ab eis.non dantvera et recta ratione

De his
vero que regibus ⁊ pᷣncipibus dantur pae
tronis eccdleſiarum et fundatoꝛibus et do
tatoꝛibus ⁊ ditatoꝛibus.Dicimus.quia li
cet et dummo do et hmõi donationibus

vſus pietati quoniam ex virtute gratitu
dinis etiam Are naturali debentur huiuſ
modi hominibus alias etiam impii ſunt

uerunt quodammqdo cõſeruatur in eis
et deuotio nutritur.Nue ꝑ contrarium ex⸗
tingueretur. Donationes vero que ſi
unt alus pſonis a monaſterijs ſi ea inten

ſus vel monaſterijs magis ſeminationes
ſunt q; donationes ſicut ⁊ quidam de oꝛ
dine cyſterciẽ. nobis quandoq; reſpõdit
In aliis autem caſibus cuʒ ad nos qui de
huiuſmodi bonis aliqua receperunt con

pᷣnominatis. Reuentẽtes ergo dicim?

geſen
woibon
Noune
nniclſra
Nlinusd
nmanch
obllcch
Cuserben
lvon⸗
huobonis
Cönonens
Mioneie
Gnungre
nſeia⸗
ſäium. ſube
iſelgoftal⸗
ſoicdonne
ſes iini
ſwalingtanie
Cuninacawrt
ſteicnzaus
ſemmaobſtnn
Grcksntn
Ponnoner.
Apfamind
n. 8
Wongeid
Cnnnurib
Cprienuſ
Aaiamde
ppliget
Mnigſohn
locueſon
nigonilce
,blenin,
eaſsgenbri
nſlcganze

W
us. RM
anee
Nni. tlt-
lamaysr
kas elnes
unpeeni
mhashalhi
Kt agenen

NANV.!

rReEeE ,

nmanetſeras
rcnett
pasnin aſtn
ner e
umnocl Qua
: egansdin
me werwi
emaii
munnn
–
wuunti
C MN

opulenta ſit. ⁊ vſus limiliter vt largus ſit:·
et etiam delitioſus.Dicimus quia quod
amplius eſt in talibus amalo eſt vel infir

ꝙ deus renera poſſeſſoꝛ eſt ?ẽ domins ha
iuſmõi bonoꝝ ſlpęciali titulo et iure. vt ſu
pꝛadictum eſt. cuſtodia vero et vſus atqʒ

amminiſtratio limitata: quemadmoduʒ
diximus conuentus eſt et fratrum ſinglo⸗

rum ⁊ nihil amplius. Unde non dicimꝰ
eos quicq; poſſidere ex hijs. nec poteſt ali
quis exfratribus poꝛtionem hmoi petere

vt ſuam. neq; petere partem de cõmuni⸗
bus bonis.ſed vſum im in poꝛtionevel in
cõmunibus bonis ſicut neq; cappam aut

tunicam aliquem petere determinate. ne
q; vſum in aliquo determinate ſed poteſt

petere refici ⁊ veſtiri et refectionem atʒ ve

ſtitum. In hoc igitur pauꝑes efficiunt vi

.

ri religioſi religionem intrantes ꝙ poſſeſ

ſioni et dominio diuiciarum et iuri earuzʒ

in eis. Juri inq; determinato ſiue ꝑticula⸗
rivel ſingulari renunciant et ſi enim in co
muni maſſa vt ita loquamur bonoꝛũ mo
naſterioꝛuʒ quoꝛum religioni voto ſe ob
ligant et obſtringunt vſum habeãaãtvictus
et᷑ veſtitus vt fraires et filij.non ta me hãc
ptem numero.neq; hunc vſum numero.
ſed vſum in communi et illuʒ vſum neceſ

ſarium. OQ: ſi quis dixerit qela bene p

uident quidam de vſu hmõi et de maſſa
communi bonoꝛum.videlicet vt piguiset

mitatis hmõi hominum vel voluptuoſi⸗
tatis que non ſolum vana eſt ⁊ indecens
religioni ſed etiam peſtilẽtiſſima et inimi

ca. Nihil enim ma gis indecens crucifixvis

⁊ varijs pᷣatibulis affixis q; delicie? oꝛna
tus. Religio autem omnis Feci⸗ eſt il

lam ſuſcipientis et veraciter Noficientis.
Innumerabiles autem religiones habi⸗

tum deferunt inſtar leccatoꝛum clericoꝛũ
qui golyardi vocantux.tantoq; maioꝛ eſt

turpitudo illoꝛum qnto maioꝛ eis ſuppe⸗

tit facultas tempoꝛalium ad paſcendas li
bidines ſuus. Aliivero a parentibus
et ꝓpinquis eo modo in dauſtro piſciun
tur.Quẽadmo duʒ catuli et poꝛculi quos
ma tres non ſufficiunt enutrire.st videlicʒ

et mũdo nõ ſpiritualiter ſed vt ita dicamꝰ2
ciuiliter moꝛiatur. Uidelicet vt poꝛcione
hereditaria pᷣuentur. Et ad eos qui in ſe⸗
sulo remanent deuoluatur.et qntum ad
hoc ſymoniaca eſt hmõi pꝛoiectio immer
ſio vł intentio. Similiter et qui ad hocin

clxxiij

trant vt ibi viuantvita coꝛꝑis non baben

tes alias vnde viuant non religionem in
trant ſed commeſtiones vt ita loquamur

et hoc eſt quoniam illuc intrat vnuſquiſ⸗

q; vbi pedem figit. Des autem intentio ẽ
ſeu voluntas pᷣncipalis.Cum ergo inten⸗

tionem et voluntatem principalem inui
ctum vel tempoꝛalem ſuſtentationem po
nant vel figant.in eum ſolũmodo intrãt.
quare non religionem. Ueriſimile igitur
dicere poſſũt.quod vulgari gallicano di
citur. ſcilicet quia nunq; habuerũt pedes
ſuos iu religione.nec vndʒ in ea poꝛtaue
runt pedem ſuum cum pedes ſui ſpiritu⸗

ales affectus ſint. hoc eſt voluntates ⁊ in

tentiones principales huiuſmodi homi⸗
nes boues ſunt ad pꝛeſepe alligati. SGSim⸗
plici enim illo voto quod emittunt religi

onem intrantes ſe obligant.ymmo potiꝰ

alligant. et hoc pᷣncipaliter ad pᷣſepe quo
niam ad hoc vt comedant huiuſmodi ſo

lemus vocare monachos coquinarios v⁊

refectoꝛarios.quia ſibi coquine et refecto
rio atq; celario ꝓfefſionem faciunt coꝛde
7 intentione quicquid exterius agat. Qui

vero vel intrant vel intro ducuntur vt di⸗

tentur. et vt ditare poſſint cognatos et ꝓ⸗
pinquos quo d eſt. vt adipiſcantur ibi pꝛi⸗

oꝛatus pᷣpoſituras et alias adminiſtratio

nes. vt fures et latrones ingrediũtur. qui
ſub habitu domeſticoꝛum ⁊ etiam mona

choꝛum plurimuʒ ſe abſcondentes intrat
vt ibi furentur. Latibulum etiam in ipſo

habitu facientes quoniam vt furentur te

poꝛalia et pils vſibus ſubtrahant et inno
vias monetas conuertant. Illi inſtar vul⸗
pis moꝛtuos ſpiritualiter ſe ſimilant ha⸗

bitu et tonſura.vt de huiuſmodi pꝛedam

faciant. Q? autem alienationes ⁊ vendi
tiones de huiuſmodi rebus conuentꝰ fa
ciunt.vł miniſtri eoꝝ qꝛvl dñi ſint hoc
faciũt.ſed quia cuſtodes et ꝓcuratoꝛes.
Quid vero in iſta pauptate que qua⸗
tio eſt.et reuera nihil eſt niſi quod ficte p⸗
fectionis ꝓ feſſionis amatoꝛes inueniut.
liquere tibi poteſt ex pᷣdictis. ehemoth
enim qui in ſecreto halami doꝛmit. ⁊in
locis humentibus.Sicut legitur Job. xl.
In iſto arido et inaquoſo requiem nõ in
uenit. Sicut legitur Luce. xi. Et ſicut vul⸗
go ðꝛ.qd ẽ qð lupũ facit exire ð vemoꝛe.æ
rñdet᷑ ꝙ fames id ẽ defectꝰ cibi. Etꝙ pt
hoc pauꝑtas co git lupũ ĩfernalẽ exire de
oc He

F

pauperibus vnde plurimũ paupes liberi
et immunes inueniuntur a lupis et leoni⸗
bus infernalibus. diuites vero plurimuʒ

q; ab eiſdem obſeſſi.ſicut legitur Eccleſia

ſtici.xj. Si diues fueris non eris inmunis

a delicto.et ſeneca.O qᷓ; difficile ẽ diuicia

rũ contubernio non coꝛrumpi.Et quẽad⸗
modũ oſſa perfecte nudata a caruibus a
feris et auibus non frequentãtur. ymmo
penitus deſeruntur. ſic pauꝑes a ſeculari
bus hominibus non curantur.ſicut ſupꝛa
oſtendimus erx.xix. ꝓuerbᷣ. Tratres homi

nis paupis oderunt eum inſuper et amici

eius ꝓcui receſſerunt ab eo. Diues vero

cuius diuicie patent ⁊ innoteſcunt ẽ· ſicut
ca dauer aſini vel equi decoꝛiatũ.cuiꝰ car⸗
nes patent canibus feris ⁊ auibꝰ ⁊ ꝓpter
hoc frequentantur ab ip̃is.non quidẽ ad

cuſtodiam aut honoꝛem anut decoꝛeʒ.ſed
ad oiſcerpendum demoꝛdendũ ⁊ deuoꝛã
duʒ quicquid pᷣtendat exterius ſicut dicit
ſalomon Eccleſiaſtes vbi multe opes. ibi
muiti ſunt qui comedunt eas. Senecave
ro dic.qa veniũt circa potẽtes diuites ho
Diues vᷣo cuius diuicie latent ẽ ſicut cada
uer non bene decoꝛiatũ.ſed cuius carnes

ſub pelle ipᷣius abſcondite latent⸗ ꝓpter

boc non habet ante dictam frequenciam
nec patitur hmõi moꝛſus aut deuoꝛatio⸗

nem. De hoc ꝓuerbioꝝx.xix. wulti colunt
pſonam potentis et amici ſibi dona tribu
entis. De hoc ſeneca. Pꝛedam ſequit tur
ba iſta nõ homines hijs malis carere vo

lenteg. Uiri ſancti fugerunt diuicias ⁊
fugiũt et hanc pauꝑtatẽ ſcientes eſſe refu⸗
giututiſſimũ a tot ⁊ tatis malis atʒ pericu

lis ad ißam confugiunt ⁊ de erepuoe.ym

mo immunitate ab ipᷣis nõ modicum pa
rit eis gaudiũ⁊ hocẽ pauptas de qua ait
ſeneca. Pauptas ſi eta ẽ.panptas nõ eſt.
nec ẽ pᷣtereunda dᷣmẽ
dirit.quia duo ſibi ſuꝑ omnia alia in boc

mũdo placebant.videlicʒ puluis magn⸗

„

ſiue puluerulẽcia in itinereſt uo. tumult⸗
magnus in aula. Que licet quod ex in
ani gloꝛia dixerit vtrũq; tamen videlicʒ ⁊
puluerem itineris ⁊ tumultũ aule tempa⸗

lis opulencia concitar et paſcit. Qui autẽ
moi comunicatu numeroſo gaudent. ſi

miles ſunt animalibus que de mulntudi
ne diſcerpentiũ ac deuoꝛantiũ carnes ſu⸗

as gaudent. Eodem modo ſimiles ſũt fu

ribus qui magna mnltitudine ducentiuz

BSe .

beam.

mines hmõi ſicut ad haurienduʒ lacum.

ecia regis illius qui

moꝛibus

eos ad paubulum gloꝛiarentur. Pecqui·
dem de nihilo pauptatis diximus De „

paupꝑtate vero quam ſupꝛa contemptum
diuiciaꝝ nominauimadicemꝰ aliqua p⸗.
Hec igitur ẽ qua veriſſime dicitur. Ego ei
iſt as diuicias quibus ſe tam miſerabilit
ſubijciũt inſaniſſimi anari ⁊ cupidi ſub pe
dibus meis poſui. Pedibus inq; ſpiriiu⸗
alibus.id eſt affectibus. Huiuſmõi enim
pedibus illas calco et conculco. coꝛde ſci⸗
licet dum eas contempno. Ego ſeruo mã
datuʒ illud quod tam crebꝛo inculcat do⸗
minus ſubijcite terram. Ego enim totam
terra.id eſt terrenã ſubſtanciam iſtam mi
hi ſubieci.vt ſub pedibus meis illam ha⸗
Ego peſſimam illamvel reginã
vel pꝛioꝛiſſam videlicet pecuniam cui om
nia obediunt ſicut ait Salomon Eccleſia
ſtes.x.Pecunie obediunt omnia. non o

7 7„

lnm a dominatione etimpio qᷓntũ ad me

deiicio et repello ſed in pedibꝰcalco.ego
non ſolum inter vndas maris rubꝛi.id ẽ

inter copias labilium terrentiũqʒ diuicia

rũ ſicco pede tranſeo.ſed etiam poſt exem

plum xpᷣm dominum cum petro ſuꝑipas

ambulo.& vndas hmõi pedibꝰvi ſupꝛa

diri calco.ſieut legitur Wathei.riiij. et boe
eſt quod dicit beatus Bernardus. Quia
petro nouum iter ⁊ nonus modus ſerus

atur itineris.quod dixii ꝓpter antiquos

„

atres. quibus gmiſſum erat in diuicijs
oc eſt inter diuicias ambulare id ẽ viue⸗

re. Apoſtolis vero ⁊ apoſtolicis viris pci

pitur deſup id eſt conculcando et calcan⸗

do eas ambulare Ego abhomino: eas
vt ſtercoꝛa.⁊ manus meas tanq;ᷓ ab imn⸗
dicijs ab illiexcuuo et etiam lauo vt do⸗
cet Apoſto ylip. Ego ine
gnoꝛ eis vt vilibus et me ꝓꝛſus indignis
Ego ſeparo pᷣcioſum a vill in pte iſta ſicut
pᷣcipit dominus Hieremie.xv. Me ſiqui⸗
dem pᷣcioſum a lut viliſſimo hmõidiui⸗
ciaꝝ. Si eĩ affluãt nolo coꝛ apponere nõ
dicaʒz ſic apponerę.vt caudã illud diuicia
rũ faciãet pꝰ me q̊cũqʒ ijerint illuc trahat
Sed nec etiam volo ꝙ eas tangat vłtan

gatur ab eis ſciens quoniã coinquinare

tur ab eis. Sicut legitur. Eccleſiaſtici.viij.
Qui tetigerit picem in quinabitur ab ea.
ſciens eas eſſe viſcum tenaciſſimum.⁊ ad
herẽtiſſimũ quo capiuntur qui ſe illis af⸗
fixerint plerumqʒ. Quemadmodum aui
cule virgis viſcatis quas ſi tetigerint vel
ſe illis affixerint vel capie detinentur per

in.iij.ad Phylipᷣ.Ego indi

MU

vtoiriſd
Ronieree
galureinte
rnoturel
libuscop
voſfuiteme
ſedottn
pomſube
dehunnan
icronlen
uuinuth⸗
lnſtiraunt

olrücsin

laneggans
Mhemtüchnen
conipunsne
luſfaene lei
Gisang
gflunſelhan
ſcenconere
oſteinenenn
Poiunendwun
Crphirsſtu
eſedſanes
Vwacsnen
(iiusſpen
ſenspean
ſbenthep
deprenol
ſpenob
lſeylei
Coimni
liſnen
Cſtnüeu
Mgmn
Phutirn
Paktorpunde
ſckoepnn

46

Wdin
münutrn
☛
dusſenn
Naante
Was. daun
RAcrale
nro ge
lumcchri
nm. Se
Nadesazie
Neünanit
Ad ncne
odtcimndnn
lo etian
mmanm
cmDhand

noedn
Miinei
ncsnbri,
Aetmme
iut Htmnn
—

—
on ſuniſ⸗

. mR R

4 N
165 WG. .

5*
684 F

bmõi viſcũ vłoe plumis aliquas ibidem legitur eecliaſtici . Eſt vir deficiens vinn

dimittere coguntur Ego ſeruo oꝛdinẽ
nature interius quẽ ꝑ exterioꝛẽ ipᷣe oꝛdina
toꝛ nature inſtituit. Der hoc em ꝙ ſub pe
dibus coꝛpis mei terraʒ viſibilem creatoꝛ

poſuit ⁊ me eam deſuꝑ ambulantẽ calca

re docuit quod terrãſ piritualẽ.id eſt terre

nanm ſubſtanci ſub pedibꝰ coꝛdis habe⸗
re debeam euidenter oſtẽdit ipſemet diui

cie me contẽpnunt.et me totis ponderum
ſuoꝛũ conanbꝰ deſerunt.fugientes ad lo
cum ſibi naturaliter ↄgruentẽ niſ vimvel
violenciã eis intulero.mecũ nunqᷓ; ſũt qn
to foꝛtiꝰego eas deſerere debeo⁊ earũ co
tuberniũ aſpnari. Dedignoꝛ de fimo
ſtabuli patris mei.non ſolũ mihi theʒau⸗
rum facere.ſed etiam in bonis meis illuʒ
aut diuicis computare.Alioquin non re
gis filium ſed ſpurium me polnius ⁊ dege
nerem cõpꝛobarem. Stabulum eſt mun⸗

dus iſte inferioꝛ in lerrenis qui eſt habita

tio iumentoꝛum id ẽ coꝛpoꝛũ noſtroꝛum.

Fim?huius ſtabuli eſt opulencia iſta ter

fene ſubſtancie. Qus liter poteſt regis ſili

us magis patrem regem offenſere vleui

dentius ſpuriũ ſe oſtendere.q; ſineglecto
patris palatõ ymmo regno diuicijſq; ſpꝛe

tis aut theʒauris regalibus.pugillũ fimi

de paterno ſtabulo concupiſcat ⁊ ſibi da⸗
ri petat.obtentũq; theſeuriʒet.⁊ ex illo di

uitem ſe eſſe reputet. Scio quid mihi Ein
celo pᷣparatũ a te et ſeruatũ et ideo nil vo
lui ſuper terram ſicut dicit dauid. Nemo
em̃ fimũ ſtabuli inter diuicias ſuas com⸗

putat.qul veri nominis diues ſit. De⸗
dignoꝛ inſtar paruuloꝝ denrüs plumbe

is obulos plumbeos ⁊ inſigłia ſancti Ja
cobi habereg nummis aureis ⁊ p mone
ta ꝓbatiſſima ſciens ꝙꝙ adultis coꝛdibus

et etate ſpirituali grandeuis ac maturita⸗

te ſapiencie grauibus Dinicie iſte terrene

et numuli plumbei ſunt ad diuicias ſpiri⸗
tuales et eternas nihil ſnnt.ſicut legit᷑ ꝓ⸗
uerbio.xxix.ſapiccie.vi.⁊ iob.xxvii.Che⸗
ſaurirare terram talpis ⁊ buffonibus om

nibus reliqui ſimiliter ⁊ ſerpentibus.cum

te T habundans paupꝑtate Ip̃am em̃ pau
ptatem fecit amando theʒ aurũ eẽ nobile
et ſuperbas diuicias ⁊ ea ditiſſimam ſe fe⸗
cit quaſi theʒauro pꝛecioſiſſimo quod cele

ſtes diuicie operant᷑. Non minus em̃ hu⸗
iuſmodi pauperta te qᷓʒ terrenis diuicjs

eterna opulencia operatur. Secũdo

per hanc ipᷣam paupertatem ditiſſima at

q; habundantiſſima mens humana etis

terrenis diuicijs et iure pleniſſimo poſſi⸗
det illas. ac pꝛo beneplacito ſuo venditil
las ſine iniuria alicuiꝰ. Similiter? theſau
riʒat. Statim enim vbi paupertateʒ quis
amplectitur terrenas diuicias celeſtibus

còõmutat.⁊ ꝓ illis dimiſſis eternas merca

tur. Sicut expꝛeſſe diciiveritas in euange
lio Mathei.v.⁊ Luce.vj. Inſuper in celo
theſauriʒat eaſdemvbi nec fures effo diũt
nec tinea demolitur. Sicut expꝛeſſe legit.

Mathei. xix. Cum enim diriſſet petrus ad

dominũ Ecce nos reliquimus omnia ſe
cuti ſumus te.quid ergo erit nobis. Quaſi
diceret ꝓ omnibus relictis quid dabis no

bis. Uel ſicut dicit ibidem Gregoꝛiꝰ. JFe⸗

4

cimus quod iuſſiſti quid ergo dabis nob
pꝛemij. Manifeſtum autem eſt quia quo

dammodo pꝛemium pᷣcium eſt meriti.vn

de et pᷣmium quaſi pemptum dicitur qua
ſi pᷣcedenti merito emptuz. Wanifeſtũ
eſt quia petrus ⁊ alij oĩa ꝓ xpᷣo relinquen
tes ſic reucta xpᷣo dño vendiderũt etiã qð

nõ habebant. Hoc em̃ cõmertio ſiue ven

ditione ſua illa omnia fecerunt de eiꝰ mi
ſericoꝛdia ſumma illa xpᷣo domino vt dixi

*

*

mus vendiderunt.⁊ in celo ipᷣo teſte vt di

xit in euãgelio Mathei Illa iheſaurizaue
runi. Quare manifeſtũ eſt. ꝙ diuiciarum
quas nõ habebant actualiter. felici nobi

liq; cõmertio hmõi ros ſe poſſeſſoꝛes
ac dominos effecerũt. Alioquin ſapiẽuſſi
mus deus quem nihullatere poteſt. ac fi⸗
deliſſimus qui nihil a furibus vel latroni
bus ſeu quibuſcũq; immeritis detentoꝛi⸗
bus vel dono vł emptione iniqua recepit
vel habere vult. Qualiter ab aplis relicta

i onu h 7 1 docuerit me dominus ꝑ yſaiaʒ. Quia ſer hmòi recepiſſet vel emiſſet. Maniſeſtũ eſt

kan. s V 1 pentis puluis panis eius. Tercia inte quia nec recepiſſen ad cuſtodiendũ vi the
Cnenk aupertans amoꝛ: eſt ip̃ius carencie tẽ ararius coꝛum. mn⸗
moe Mi tio paupertaus amo: ſt pin ſaurarius eo⸗ um. nec emiſſet niſi que ſua
–— poꝛalin diuiciarũvt dirimus. ⁊ bec int bo ſunt illoꝛum eſſe indubitanter feciſſet.
n mali⸗ na ſua hoc habet pᷣmũ quia ditiſſima ẽ et Manifeſtu igit eſt. quia ipis diuicjs
veg⸗ mtcnnen habundatiſſima admirabili babundan⸗ eternis diuites efficit hec paupertaſ veroſ
inn cia ? ſtupenda. Et hoc duplłr. Pꝛimũ ipſa q; earuʒ dominos et poſſeſtoꝛes er longe
. j inan carẽcia qua diximꝰ ꝑaliu habundas e ſic no biliꝰ vli eis ac negociani in eis ſolo coꝛ
⁹D . .

6

BDe

de deſerendo ſcilicet eas aut ſugiendo qᷓ;
cõtractando ponderando et menſurado
atqʒ numerando.iumentadqʒ ⁊ vehicula

eiſdem onerando.ſarcinas ligando atqʒ

ſſoluendo. complicata explicando et couo

luta enoluendo que omnia ſine laboꝛe ⁊

inquinatione manuũ non fiunt hmõi di
uicieqʒ relinquendo acquirũtur.⁊ dimit⸗
tendo retinentur ⁊ om̃ino non fugiendo
compᷣhenduntur animo habendi amitti

tur earum poſſeſſio animo vo nõ haben

di retinetur. Terciũ bonum eſt huius
paupertatis imꝑioſiſſima potencia et dña
tio in om̃es alienas diuicias terrenas q̃̊s
ſuas omnes effiat ſtatim vt vult.⁊ hoc in
uitis earum poſſeſſoꝛibus. In quo eti
am accidunt tria mirabilia quoꝛũ pᷣmum

eſt.quia abſqʒ omni contractu abſqʒ om

ni dono ſuas facit amatoꝛ pauꝑtat quaſ
cũqʒ vult diuicias alienas.theſauros om

nes regum ⁊ pꝛincipum et hoc ſolo nutu:

⁊ beneplacitovvoluntatis.q; cito em̃ excoꝛ
de dicit. Nolo habere theſauros regios

vel imperiales.⁊ hoc ꝓpterxpᷣum.ſtatim

eos ⁊ in celo theſauriʒauit ⁊ xpᷣo d omino
vendidit vt ſupꝛa diximus ⁊ hoc ſine iniu
ria alterius. Illos igit᷑ pleno iure ſuos ef⸗
ficit. Scom bonum mirabile eſt ꝙ ſi

ne detrimento et ſine diminutione et ſine
dampno poſſidẽtiũ diuicias eoꝛũ ſuas ef

ficit et acquirit.hoc eſt ſaluo eis iure ꝓpꝛi

um mirabile ẽ quod pleno iure ſuas effi-

etatis et poſſeſſionis per omnia. Terci

cit et acquirit et poſſidet. Et nihilominus
eas iure pleniſſimo poſſidet et totalit᷑ atʒ
integre poſſeſſoꝛes earũ. Iſta eĩ poſſeſſio
atz dominium in nullo poſſeſſionem vel
dominium ledunt tempoꝛalium poſſeſſo

rum nec accipit. Et quartum mirabi⸗

le quia neqʒ ſimilẽgoſſeſſionẽ aut domi⸗
nium excludit aut iñ aliquo ledit.Cum eĩ
quis hoc modo poſſiderit vel diſtraxerit

cheſaurum regiũ.⁊ non ꝓhibetur.qᷓ;uis

alius eundem ſimiliter diſtrahere vende
re vł poſſidere.ſicqʒ ſit in vno et eodẽ the

ſauro regio omnihuſqʒ terrenis diuicis
diuites ſpnales effici poſſint uotcũ

qʒ paupꝑtatis huius amatoꝛes et domina
tio iſta quam pᷣdiximus non ſolum exten
ditur in diuicias que ſunt vel fuerũt vłeẽ
poſſunt ſed etiam in eas que nec ſunt nec
eſſe poſſunt. Hoc igitur ẽ de mirabilibus
pauptatis iſtius quod ð diuicijs que nec
ſunt nec eſſe poſſunt ditiſſimos efficitpau

peres ſuos. eniz ex coꝛde
cunt. Nolo ꝙ ſitis hmõi diuicie mihi vel

paratio gaudi ad gaudiũ.

moꝛibus
Quã clto eniʒ excoꝛde di

mee etiam ſi eſſent tam cito theſauriʒ auit
eas in celo et łpo domino vendidit dicto
modo vbi accidit et aliud mirabile.quia
de nihilo et quaſi de chymeris diues e ho
mo hmõi. Quartũ bonum huiꝰ puauu

pertatis eſt iocunditas et illa magna.ym R

mo ampliſſima.et hoc eſt quoniam ome
amatlum iocundum inqntum amatum
tanto iocundius qnto mag et maiꝰama
tum. Lum igitur cõſideraneris ampli
tudinem huiꝰ pauꝑtatis videlicet cafren

cie huius diuiciarũ inuenies eam incõpa

biliter iocundioꝛem ſeu delectabilioꝛem
qᷓ; temꝑales diuicias.et hoc eſt quoniam
ſi non eſt comparatio amoꝛis ad amoꝛẽ.
cum amata equalia fuerint.non erit com
Jam aulẽ
declarauimus in pᷣma pte huius lractat⸗
de virtutibus ſcilicet quia non eſt compa
ratio virtutuʒ ad vicia.ymmo virtuies in

compꝑabiliter maioꝛes ſunt q; vicia. Ques

re incõpabiliter maioꝛ eſt pauꝑtas hmoi

̃ᷓ; auariciæcontraria. Pꝛiuatio vo etha⸗-

bitus ſemꝑ equales ſunt quoniaʒ non ex
cedunt ſe. Quare iocunditas ſeu delecta⸗
bilitas paupertatis.huius ĩcompꝑpabiliter
maio: eſt iocũditate ſeudelectabilitate di
uiciarum temꝑaltum. Quintũ bonuʒ
huius pauptatis eſt beatitudo ꝓpter qua S
dicitur. Beati paupes ſpiritu ⁊ ſi miſeri vi
deant᷑ carne.ſilłr ?⁊ Luce vj.Beati pauꝑes
Declaratio aũt hmõi ẽ miſeria diuici
arũ ̃riaꝝ cuiꝰmiłtas ꝑtes ſuꝑiꝰnoĩiauimꝰ
⁊numeraui. Si ergo amoꝛ affluencie
tpalis ſiue aericis miſeria ẽ. erit neceſſa⸗
rio cõtrariꝰamoꝛ.hoc ẽ paupꝑtas de q hic
agimꝰbeatitudo. Appetigr ex oibus
hus qᷓ; amica ſit paupertas amicis ſuis ?
qnta bñficia pᷣſtet bonefactoꝛibꝰ ſuis.Me
rito igi᷑ habet vnde ſuitetymmo ꝓuocet
ad amoꝛẽ ſuũ.⁊ merito inimica ẽ inimica⸗
tibus ſibi ⁊ moleſtiſſima ꝑſequẽlibus illã
Cũ ergo dicit nõ oꝛe ſed ipa vitate pauꝑ⸗
tas eſto mihi padificꝰ.⁊ ego ero tibi pac
fica ⁊ ĩ nullo moſeſta.Deſine odire me et
ꝓſequi iuxta qð diximꝰ ſupꝛa.⁊ inuenies
me tibi pacificã ⁊ in nullo te offendẽtẽ.qd
miꝝ ſi te inimicũ ⁊ odiẽtẽ atʒ ꝑſequẽtẽ me
ego moleſto et ꝓſequoꝛ.Q: ſi mecu inire
volueris amiciciaʒ ⁊ amare inuenies me

amatiſſimã et beneficiorũ qᷓ ſupꝛa noiaui

collatricẽ officioſiſſimã an inſuꝑ viuicisx
●B—

4

enronli
ſeſoeteen
abunda
galosfal
finuntlb⸗
diuiciare
openben⸗
lüdinten
anbeuun
biletinon
glontzhe
ſeſfegtien
ſoclhnnt
nucuff

ſehanpt
Niſmemani
ſe uonn.
Kepetite⸗
Nulgesropoſl
Popeebalgrn
Mhond
TMcoion
Wirkeneets
ochindrd⸗
fadfääni
ingenc
Müigeren
boedgt⸗
ſoleng⸗
Pnniaie
ſoiim
Paipent
uifugn
ennnne
lnatant
Neliprtae

Wmmoſan
taudtninn
Anädon
idocckan
mnee
rcſeens
Amumnl
ANNN
nzmnsemr
lctnannd
nia M
niosuntihin
nmcckten⸗
n. Odf
uls in nn⸗
an Oummn
Sckbenic
e hinn tini⸗
tTuen Baalſ
iwöiiniensn

tempoꝛaliũ omniũ dominantiſſimũ poſ⸗
ſeſſoꝛẽ te efficiam.ymmo ve diuitẽ et vere
phabundantẽ ex illis.que auaricia atq; cu⸗
piditas fallaciſſime et mẽdaciſſime repꝛo

mittunt liberabo te a perditiõe et fallacia

diuiciarũ et alijs malis que nec eſtimati⸗

onem habent neq; verũ numerũ neq; ſo
lũ diuitem et copioſum te efficiam. ſed eti
am beatum. Ad quod ſi non ſufficit ti
bi teſtimoniũ euaãgelice veritatis et decla
rationes quas pᷣmiſi addam et aliam ir⸗

refragabilem. eatus em̃ ẽ qui et a miſe

rijs et iniurus eſt abſtractꝰ.⁊ habet quod
amat qᷓnta affluẽcia et copioſitate vuit id
ipe habere poſſidetq; illud liberrima qui
etiſſima pacatiſſima ⁊ ſecuriſſima poſſeſ⸗
ſione. Hec omnia ego pleuiſſime facio.qᷣ
1e ego beatũ facio. OQ ſi dixerit ꝗs.qa
paupꝑtas nõ poſſidetur pacifice et quiete
pꝛopter bella ⁊ inſultus cupiditatum.
Reoeſpondeo quia amo: paupertatis
poſſeſſoꝛi ſuo bmòi bella cõſurgere nõ ꝑ
mittit que et foꝛte conſurgerent facillime
vincit in hmoi certaminibus vipᷣa deſide
ria diuiciarũ tempoꝛaliũ facilime eneccat
⁊ exlinguit.obꝛuens ea hinc malis diuici⸗

grũ inde vero bonis paupꝑtatis.et ꝓpter

hoc duplici cõtritione conterit ia Q⸗:

ſi dixeirt ꝙ alia bella coõſurgũt aduerſus
ipᷣm.videlicet ſuggeſtionũ ſuaſionũ conſi

lioꝛũ pᷣcum deſiderantiũ diuicias. Quod
plerũq; expti ſumus de multis bonis vi⸗
ris qui hec omnia ppeſſi de eis nobiliſſi⸗
me triumphauerunt.etpauꝑtatem de ta⸗
tis cõtradictionibus eripiq s oblatſ ma
gnis atq; pꝛeclaris diuicùs Gulerunt.
Reſpondemus quia iſta facilime vin
cit et ſuperat ſimiliter amoꝛ pauꝑtat.nec
bellla pauꝑtatis beatitludinẽ minuunt.qᷓ
victoꝛiarũ gloꝛiam ilvᷣaddunt Gloꝛia em̃
vna pars ẽ beatuiudinis. Q⸗ ſi dixerit qꝛ
paupꝑtas iocunditatẽ minuit. Reſponde⸗
mus. quia detrimentũ illud ⁊ imminuti⸗
onem nõ ſolũ ſupplet victoꝛiarũ gloꝛia ſʒ
etia longe plus addit mihi veri gaudij q;
illa vel detrahant vel triſticie ingerant.
Moanifeſtũ aũt ẽ quia viro veri nominis
hocẽ in ſpũalibus erudito ⁊ ꝓuecto ridi
culoſa ẽ valde ymmo cõtumelioſa tpaliũ
quantũcũq; magnoꝝ oblatio. Eſt em̃
quemadmodum oblatio pomoꝝ aut nu

cũ aut inſignioꝛũ ſancti iacobi aut quem

admodũ poꝛrectio mamille.Quis em̃vir
nõ erubelſcat ⁊ cõfundatur ymmo geno

.—

reputet ſibi cõtumeliã irrogani ſi ei iã bar

bato ⁊ in virili etate coꝛporali conſtituto
offeratur pomũ aut piruũ aur nux aut inſi⸗

gniũ ſancti iacobi ꝓ magno munere aut

ſuggenda pupilla eidem po?rigatur.

Quis coꝛpaliter vir nõ moleſte ferat
bmõi oblationes non irrideri ſe putet et

nõ cũ indignatione offerentẽ ⁊ oblata re
pellat. Quia igit᷑ incoparabiliter ma

„

gis ſunt indigna virilitate ſpirituali qntũ

libet magna tempoꝛalia q; illa minuta p
Manifatum
eſt qꝛ vir ſpiritualis virilitatis ꝑfecte nibit
patitur temptationis ab huiuſmodi obla

dicta virilita te coꝛpali.

tionibus quatumcunq; impꝛo be fuerint.
qntiſcunq; ſuggeſtionibus ſuaſionibus
conſilijs pᷣcibuſq; vallatis niſi irriſionem

contumeliam atq; moleſtiã6. Pꝛopter
quod diximꝰ quia ĩ hmõi certaminibꝰfſa
dilime paratur victoꝛia. Debes autem ſci⸗
re ꝙ pauꝑtas hec in ipᷣis diuicis amplio
ris gloꝛie è atʒ pᷣſtancie. Juxta quod legi

tur ꝓuerbio.viij.Eſt quaſi pauꝑ cũ in mut
tis diuicijs ſit.Et ex eo quod legitur.u.að
Coꝛin.vl.Canqᷓ; nihil habentes ⁊ omnia
poſſidentes.Et ex eo qꝗð dicit Señ. Qm
magnus eſtet qui vtitur auro et argen⸗

to tanqᷓ; fictilibus nec ille minoꝛ ẽ qui vti⸗

tur fictilibꝰ tanquã auro et argeuio.

Puu⸗ſmodi enim vir dupliciter theſauni
Rire emnan dupliciter negociatur in eis

ene em̃ admyniſtrãdo hoc eſt in pijs vſi
bus exponendo eas in celo theſauriʒat.⁊
inſuꝑ nõ amando pecunias vł alias lau
des et victoꝛias. Eſt enim ſicut liliũ in
ter ſpinas diuiciarũ illeſum ⁊ abſqʒ vlce⸗

re.ſicut legitur Canticoꝛuʒ.ij.Et in meddio

ſtercoꝛũ impollutus in medio aquaꝝ ani

dus. In ipo vnco ba omino liber ⁊2
nullo detẽtus. In m

⁊ oĩno incaptꝰ. Sũt ⁊ alie inumnere lau
des ipᷣius.Eſt ⁊ alia mirada pꝛudẽcia pau
ptatis iſtiꝰ qᷓ ſcilicet retinent᷑ et ſeruantur
hmõi in archa tpales diuicie et nibhilomi
nus in theʒauris celeſtibꝰ reponũt᷑. Qui
em̃ ad pios vſus diuicias hic ſeruat ⁊ pie

hic nõ claudẽs viſcera ſua.et indigentibꝰ
eis non ſinens pᷣ inopia vel animas pzau
perũ perire vel coꝛpꝑa.et in celo eas hic ſer

nando repoſuit.⁊ tamen eas hic retinuit.
Coꝛde em ad quod deus reſpicit eas deo
obtulit. Et tamen aciu et veritate penes
ſe eas retinuit. Miſeranda cecitas aua⸗

roꝛum et cupidoꝛum et pene nõ miſeran⸗

o laoꝛũ explicitꝰ

De

da pditio qui ſe ſimul et perdunt du nec
ſeipᷣos nec pecuniã poſſident ſed. eam po

tius ſe ſompniant poſſidere a qua miſera
biliter poſſident. Beneraliter ergo ſci
to quia pecunia pie retenta atqʒ ſeruata.
iam coꝛam deo expenſa ẽ ⁊ eidem oblata
quod diximus ꝓpter quoſdã qui ſub pᷣte
xtu pietatis impijſſime ſeruant pecunias.
dum eas retinendo paucos egenos occi
dunt. Juxta illud Ambꝛoſius. Niſi paue⸗
ris occidiſti aut ſi pauperũ egenoꝝ mors

ſpiritualis vel coꝛꝑalis nõ ſit eis imputan

da occurrere valentibus ⁊ nõ volenlibꝰ.
Hmõòi eniʒ homines expectant vt fere to
tus mundus fame pereat.⁊ hoc victualia

retinendo ip̃i inqntũ in eis eſt pꝛocurant

Qnare egeſtas et afflictio pauperum

ſingulis eoꝝ ꝙ parte ⁊ rata imputanda ẽ

omibus autẽ ſimul ſumptis tota⁊ hoc eſt
qm̃ oẽs inſimul penuriã victualiũ ⁊egeſta
tẽ paupen faciũt dũ victualia eis cõĩcãda
abſcondũuũt nec tã abſcondunt q;ᷓ etiã aufe
rũt.dum eis in tanta neceſſitate ⁊ indigẽ
cia debeant. Wanikeſtü igitur ẽ ex hijs

gnia qui diuicias ad pios vſus ſeruant.⁊

etiam qui ſincere in eis pꝛopter pios vſus
negociantur.iam eas ſibi ſeruãdo et reti⸗
nẽdo in theʒauros celeſtes tranſtulerunt
pios autem vſus non ſolum pauperũ ali
monias et ſuſtentationes eccleſiarũ ⁊ ali
oꝛũ pias edificationes benefitioꝝ eccleſia
ſticoꝝ fundationes intelligimaſed etiam
vxoꝛũ filioꝛum congruas pꝛouiſionescuʒ
ad dei honoꝛem ⁊ gloꝛia et ſaluteʒ referũ
tur ipoꝝ. ſcilicet cum ꝓpter hoc negociat
quis ne vxoꝛ eius penuriã paciatur ꝓpter
qua apoſtataret vel blaſphemet ⁊ adulte
ra efficiatur. Similiter et de liberis ne aut
i dei ↄtumeliã veniat aut ĩ ꝑditiõeʒ ꝓpᷣaʒ

aut ĩ pſonã ꝓpᷣa memo dubitare dʒ an

ia deo pecuniã illã obtulerit.⁊ ꝗn deo illã
hanc ⁊ non ſibi q̃re in theʒauros celeſtes
iam illam tranſtulerit cũ deũ ipᷣius fecerit
poſſeſſoꝛẽ. Si ꝗs aut querat de ↄtem

ptu diuiciarũ et fuga atqʒ odio in qua vi

vnuũquodq; eoꝛũ ſit remittimus eũ ad ea
q ia m diximus vbi affectiones animarũ

noſtrarũ nominauimus et numerauimꝰ
Contempnende em̃ ſunt diuicie vtviles ⁊
abhominade vt ſtercoꝛa⁊ fugiende vtpi⸗
cula ⁊ odiende vt noxie ⁊ indignanduʒ ẽ
eis vt indignis nobilitate noſtra.⁊ ꝓijciẽ

de vt onera ⁊ ita de alis.De quibꝰomni

bus affectionibus non eſt difficile videre

moꝛibus

que quibus viribus ↄueniant autin qua
earum vnaqueqʒ hmõi affecuonũ ſit.

Oſt paupertatis laudes. merito
ſequuntur laudes humilitatis.cũ
paupꝑtateʒ ſpiritus mulii ex ſacris
doctoꝛibus humilitatem intelligant.ſicut
apparet ex expoſitionibus que ſuꝑ.v.a
the.leguntur. Has autem non ex perſona
humilitatis ſcribemus quia contra natu
ram humilitatis eſt laudes ꝓpꝛias pᷣdica
re.Uerus humilis et laudes ſuas audire
refugit et auditas erubeſcit.Et ſicut Bea⸗

tus Bernardus dicit. Uere humilis non

vult viderihumilis ſed vilis. Huius er
go pꝛimam laudem ponimus ipſas lau⸗
des fugere.quas quidem ſugit vt virus
ſibi moꝛtiferum vt ſagittas mellicas.que
in dubitanter iuxta litteram venenate ſᷣt

.

PHmõòi ſagittis tranſfigitur ⁊ occiditur bu

militas In pleriſqʒ fugit easvt ſermones

laſcinantes quib; reuera paruuli adhuce
ſpiritualiter veriſſime faſcinantur. Sicut

enim vetule dicunt vel parnulos faſcina⸗
ri quoꝛunsam hominum vel mulieꝝ lau

dibus.Ad litteram. Sic veriſſtimum ẽ. qꝙ
qui adhuc nondum viri pfecii ſunt. ſʒ ſpi
ritualibus viribus ac ſenſibꝰ paruuli ſut.
laudibus hominum faſcinantur. hoc eſt
onerantur et graua ntur vſqʒ ad defeduʒ
ſpiritualem.Et hoc eſt quod legitur Sa⸗
piencie.iiij SFaſeinatio nugacitatis obſcu
rat bona Et quẽadmodum paruuli audi

unt ſe laudari dum dicitur eis a velulis?
reminiſcant ur faſcini credentes ꝙ huiuſ

modi remenꝛatio defendat eos a faſci
no. Sic dicch dum ẽ ⁊ paruulis ſpirituali

bus: et incomparabiliter foꝛti us q; ſcõm

veritatem indubitatam.vt quociens lau⸗
dantur vel laudes eoꝛum recitantur faſci
ni illius reminiſcansir. Qui em̃ ſanti moꝛ
bi tautiqʒ periculi illa hoꝛa reuiuiſcũtur.
PHumilitatem ſuam in tuto ponunt vteti
am ali as virtutes et hoc eſt quoniaʒ lau
des ipᷣa svt norias et tam periculoſe faſci
nantes reijciunt. Iterum fugit eas ve

re humilis.vt rethe expanſum greſſibꝰ ſu

is quod rethe fruſtra iacitur ante oculos

pennatorum.hoc eſt coꝛdium virtutuʒ le

uitate atq; agilitate pꝛeditoꝛum. De hoc
rethe. Pꝛouerbioꝛum viceſimonono.ho
mo qui blandis fictiſq; ſermonibꝰ loqui
tur amico ſuo quaſi reihe expandit greſſi
bus ſuis. Heu quot ſunt qui in hmoi
rethibus capiritur ⁊ qð ẽ maio:j demecie

Hbshli
W
ahmmolfe
hialiu
ſubus ſui
guiymlog
gunt ſtin
legineni
loneon
ſinsennch
Geſoemus,
icalenast
ltinett
clozreyu,
Ehlamn
lrpaneiſt
Hilrocy
lcnocdeie
lare Moen
ſenen eus
lenpanen
dungeode
unpacr
Roende⸗
ercie
AeJan⸗
Aalerö
Quang
ulelle
Cllain
lclyoglone
MMißeini
ſenluoſel
ieaaſeg
liſcogie

litoeſci

luteslungi

dus ciene
Ppentaislag,
iauctsde
ſüonmdescur.

neientzamweiee
AII ſel

erem bene
eve

mbonmen
nidodu/NHNX
aeseM
miini

1etMse,
b „ N

VW
”M

wincn,
ZIIN
R WV
0
„ 4

C., 4

litterã.hoc ſolũ ſcio me ni
git laudes ſuasvᷣe humilis
ne furti reus efficiatur ſi eas admiſerit. vł
ad eas captandas quolibet mõ coꝛp de⸗

D clxxvn

ibſos huiuſmodi piſcatoꝛes dyabolicos

magnis donaris remuneratæ honoꝛant
et hmõi recia pᷣcijs incõparabilibꝰemũt.

Mihil aliud em̃ ab adulatoꝛibus ⁊ lauda

toꝛibus ſuis tanto pᷣcio munerum petunt
quã vaniloquia laudum ſuarũ inde reci⸗
piant. Infelices ac dementiſſimi mercato

res qui mendacia ymmo chymeras tlaʒva

ne confectionis tam care emũt.hmõi ho
mines etiaʒ chymeras ⁊ inopinabilia vo

care ſolemus ꝓ eo ꝙ in opinione homi⸗

nũ et aliena ↄfictione tm̃ conſiſtũt.non re
vel veritate ⁊ hoc qntũ ad moꝛes ⁊ ſcien

cias etiaʒ reputatione ſua. Nihil enim ſe
elſſe reputant niſi ꝙ in opinione hominũ
ſunt in parte iſta. Hoc ẽ nihil ſe ſcirev yva

lere niſi quod vel ipimet de ſe ſompniant

Aut quod de ſemetipᷣis credũt alios ſom⸗

bniare. Hõ em̃ veritatem de ſemetip̃is;
pſentem apud ſe habent videre vel etiaʒ

intueri pualent. Sed hoc ſolum de ſe cre⸗
dunt quod ei homines vel fallacir᷑ ſugge
runt vel aliter menciuntur. Quod intelle

xit poeta dicens. Plus alis dete qᷓ; tu cre
dere noli.et ex ꝑpſona hmõi hminũ dixit

alter. Scire tuũ nihil eſt niſi te ſcire hec ſci

at alter. ð hoc Apoſiolꝰ Ad Galathas.v
Quicunq; putat ſe aliquid eſſe cum nihil

ſit ille ſe ſeducit. et iterũ pᷣme ad LCoꝛin.iij
Quicũq; putat ſe ſcire.hõdum nouit.quẽ

admoduũ opoꝛteat eum ſcire. Foꝛſitan eĩ
hoc ẽ pᷣncipiũ vᷣeqʒ ac ſalutarſ ſapiẽciaqʒ
ſcientia noſſe ſe nihil ſcire Et ad hoc pᷣnci

piũ ſe attigiſſe gloꝛiatus eſt plato dicens.

hoc ſolũ ſcio quod neſtio vel ſcõᷣm aliam
ſcrre. Fu
res alienas

ſideriũ extenderitquẽa dmodum tobyas
cum offerref ei edu ixit. Uide ne furti⸗

uus ſit nolens comedere de furtu vel rapi
na. Sic eſt ſoli auctoꝛi ⁊ largitoꝛi bonoꝝ

laus et gloꝛia de bonis debeaturvt fur et
latro eas quicunq; alius ſibi vẽdicat ⁊ de
furio et rapina comedit qui laudibus pa
ſcitur niſi in deũ illas referat.ſicut dicit in

plal. Bloꝛiemur in laude tua. Qui autem

ſuas eas facit.hoc ẽ ſibi appꝛopᷣat.furtum
ymmo ſacriegiũ cõmittit in den.laudes
em omnes ſicut et alias partes diuini cul
tus deus ipe ſibi ſoli ↄſecrauit. Sicut iple
metdicit per yſaiam.xlviij. Gloꝛia meam

alleri nõ dabo, neq; laudem meã ſculpri

taʒ quis reſpuat.
modi vt illuſiones. Quemadmodum enn
dicit beatus Bernardus Quia omis pur
pura illuſiõis laus eſt.poſtq; domino in
purpura illuſum eſt. Sic et omnis laus i

libus.ſed æ omnem gloꝛiam laudem ei
confitetur omnis eccleſia ſanctoꝛum. die
ac nocte dicens. Gloꝛia patri et filio et ſpi
ritui fancto.⁊ iterum. Gloꝛia tibi domine
eęet apoſtolus ad Romanos.. Ipi gloꝛia
in ſecula ſeculoꝛum amen. ⁊ iterum in pii
mo.ij ad Thymor. Regi ſeculon immoꝛ
tali inuiſibili ſoli deo honoꝛ ⁊ gloꝛia in ſe
cula ſeculoꝝ. nec conſueuit eccleſia ſcczx
dicere benedicamꝰhominivł homini gra
cias.ſed benedicamus domino Deo gra
cias. Fugit igitur ve humilis ex humi
litate laudes quas de ſe pᷣdicare audit. vt
furtiuas vt alienas a ſe vnde et ꝓpꝛiꝰ ſex

mo ve humilis eſt ad omnem ſibi oblata

vel de ſe predicatam laudem vade ad de
um. O tu laus non te admitto te repello.
et ad deum cuius ꝓpꝛia es et iure ſingula
ri ſua te tranſmitto. Ita quidem facieduʒ
eſt. ſed dicit Gꝛegoꝛius. Multos inuenie⸗
mus inanis gloꝛie non cupidos ſed obla
JFugit laudes huiuin

luſio. Poſtq; domino hieſu.hieſu illuſo⸗

rie dictum eſt Rue rex iudeoꝛum. Hoc au
tem facile eſt videre in peccatoꝛibus cum
laudãtur. Quid eſt peccatoꝛ in via perdi⸗

tionis poſitus niſi fur qui ducitur adinfer

nale patibuluʒ ibi ſuſpendendus. In

hac via ſi quis eum laudaret.Uel ſi quis

ei cantaret aut cythariʒaret. illudi ſibi ſo⸗

lummodo reputaret.Similiter ſi quis ca

rolo laudes arcturi cantaret.nõ ſe lauda

ri carolus ſed magis irrideri co gnoſceret
Sic et viri ſancti cum laudes quoꝛumcũ
q; bonoꝛum hominum non ſuas ſed alie

nas eſſe pꝛo certo ſcii quantumcũq; eis
laudantur aut pꝛedicahiur. nõ laudaniſe
reputant ſed potius ſibi illudi. Quemad

modum ſi quis laudaret parietem aut fe
neſtram parietis pꝑꝛo eo ꝙ ſolis radiũ pe
periſſet. cum via im ſit et inſtrtumentum ꝑ

quã vłper qð ſol radium ſuũ tranſfundit᷑

in domum. et ipe fatuus reputaretur⁊ pa

ries ſeu feneſtra ſi intellectuʒ haberet im̃.

illuſionem laudem huiuſmodi reputaret
SDic eſt q omniũ bonoꝝ opeꝝ ſolus de⸗
actor eſt et effectoꝛ.ſicut dicit Aplłs in.xij.

pᷣme ad Coꝝ.deus ẽ qui oꝑat᷑ oĩa in oĩibꝰ

et yſaie.xxvj.Oia oꝑa noſtra opatꝰ es in

nobis domine. ? iterũ apls.ij.ad phyl.p⸗

3

De

Deus ẽ qui oꝑatur in nobis et velle et pfi
cere ꝓ bonavoluntate.nihil agit vl pene
nihil eſt noſtrũ in bonis oꝑibus noſtris.
Quare nihil omnino laudis inde nobis
Debet. werito igit ſiue peccatoꝛes ſiue iu
ſti ſint ꝗ laudentur illuſioneʒ debent lau⸗
dem pmnẽ hmõi reputare. Amplius.
Si ve vanus hoc ẽ amatoꝛ inanis gloꝛie
iſic ſe habet ad vere humilẽ vt irriſio ſiue il
luuſio ad laudẽ.erit ⁊ pꝑmutatim.vt quem⸗
admodũ ve vanus ad illuſionẽ. Sit vere
humilis ad laudẽ ⁊ hocẽ quod querimꝰ.
Quare ſicut ille ſibi illudi reputat illuſio
nibus ⁊ vitupationibus ſic vᷣe humilis ſe
laudibꝰreputat irrideri.
manifeſtum ẽ ꝙ ſicut ille paſcitur menda
ciüjs vane laudantiũ.ſic iſte obpꝛobꝛas vi
tuperantiũ.

Contrarioꝝ em contraria
eſſe alimenta neceſſe ẽ.hec humanalaus
ſcilicet pauis ẽ mendacij de quo ꝓuerbio
xx. Suauis ẽ hominũ panis mendacij.⁊

poſtea implebit᷑ os eiꝰ calculo.Quia vᷣo
hmõi mendacia nõ ſunt niſi conficta ſiue
ſompniata opinata atʒ figmẽtata ⁊ ꝓpter
chymere. Dicimꝰ qꝛ hmõi homines mi
raculo q̊dã dyabolico paſcũt chymer⁊ ꝗ

hmõi laudes eiſ offerũt chymeras eis ad
comedendum apponũt. Fugit etiam
has laudes vt ignem vehementiſſimũ. et
foꝛnacem ardentiſlimã quibus in puncto

tempoꝛis conſumit᷑.quẽ deus nõ pꝛotexe

rit ſicut legitur ꝓuerbioꝝ.xxvi. Sicut in
igne ꝓbatur aurũ ⁊ in conflatoꝛio argen
tum ſic homo pꝛobatur oꝛe laudantium.
Quid ergo mirum.ſi timet humilis a

facie tam ternibilis ignis.multo frigoꝛe ti

moꝛis dei trementes et cõgelantes optet
eſſe quibus tanti ignes inueniũtur.vel ꝗ
inter tam ardentes ignes verſantur. Heu
q̃t? quãtoꝝ bona mõi ignibꝰ ↄſumpta

ſũt ſciẽciaꝝ ſcilicet? virtutũ donoꝝ et gra

rũ nec hoc aduerterũt. Timebat iob hoc
q necvidere ignẽ hmòi auſus erat. Sicut
ipᷣemet dicebat.xxj.ſi vidi luna incedentẽ

clare.id ẽ famam meã abſq; denigratiõe

ſeu obſcuratione detractionis peruagari
ſiue dilatari quam extincta ſiue moꝛtifica
tus ẽ coꝛde qui tm ignem non ſufficit ſenti
re. Lanq;; incendiaru igitur ⁊ cõbuſtoꝛes
bononꝝ noſtroꝝ fugiẽdi ſunt laudatoꝛes.
Ue inſanus atq; demencus noſtris a tan
tope laboꝛauimꝰ vi bona noſtra talibus
pateant 7 exponant incendus. Quod ari
ſtol.vidiſſe videtur dicens. Ad gloꝛiam ẽ

Ex quo etiam

ſugientes. ugit
tum turpiſſime deijcientem ex equo vlde

moꝛibus

Accedit ad cumulũ excecationis vl ex
ecrationis iſtius ⁊ ꝙ incẽdiarij hmõi ma

gnis mercedibus ↄducuũtur ⁊ ipſa incedia
in gentibꝰ? pᷣcus comꝑant. ve magnaub⸗

in parte iſta vymmo in dampnatione iſta.

ſacrilega impietate in ſubditos ſuos ᷣs
fouere ⁊ defendere ab alijs omnibꝰ iene⸗
tur ꝓ hmõi incendarus ditandis remüe⸗
randis omni crudelitate ⁊ omni fraude?
omni dolo omniq; iniquitate excoꝛiant ?ꝰ
mẽbꝛa pᷣi violenter exſpoliant ⁊ nuda di
mittunt vi membꝛa dyaboli induat ope
nant ſed etiam exo:nent. Qſi ꝗs dixerit
ꝙ poſtqᷓ; nõnulli hmõi laudes illuſiões
irriſiones ſeu ↄtumelie ſunt humiliſas er
go non debet iſta fugere ymmo amare et

qWuod nec conſciente nullus feſtinat ade?

amplecti. Reſpondemꝰ quia hmoiil

luſiones ſcilicet laudũ ſi vt illuſones ofle

rentur. Neuera vere ac perfecte hnmilis
illas amplecteret. quẽadmodum ⁊ipᷣus
dominus cũ illudebat ei dicẽdo.Aue rex

iudeoꝝ. Sed quia offerũt vt laudes. eas

reingii lugit easvt venenũ moꝛuiferum ſi
ue ſagitta dv
necatur vt veneno. et letaliter tranſſigit.
vt iaculis acutiſſimis. Jugit easvi de

fraudatrices eterne mercedis ꝓ mercede

ſe ingerentes ſicut dicit veritas wathe. vj
Alioquin mercedẽ nõ habebin apud pa

trem veſtrũ qui in celis eſt.⁊ iterũ. Amen
dico vobis receperũt mercedem ſuuam.,.
ARuugit eas vt ventũ extinguentẽ lucer
nam ſanctitatis ⁊ gracie.quam qui hmoi

enenatas quibus humiluas

venti flatibus exponit quid aliud q́; eam

extingui au
auferenten

quem ꝓucit ventus a facie terre. Quo

ciens eniʒ audit non vere humilis ſe lau
darivel Rome vel Rolonie coꝛde illuc ſta

tim rapitur et tranſpoꝛtatur.⁊ hoc eſt qðᷣ
legit᷑ iob.xxvu. De ypocrita qui totũ agſt
cauſa vane laudis.tollet eum ventꝰ vꝛes
⁊ rapiet eum turbo de loco ſuo.huit ven⸗
to verus humilis doꝛſum vertit auertit ei
ſe ab ipᷣe ⁊ ideo ventus iſte ſequituripᷣm.
Unde GBꝛegoꝛ:ius. Hoc ſolum habet
gloꝛioſũ humana gloꝛia ꝙ; amatores ſu⸗

os contempnit ⁊ diligit contemptoꝛes.et

vere vmbꝛa ẽ vel vmbꝛaulis iſta gloꝛia vł
laus que fugit inſequentes ſe.et inſequit᷑
Xugit hmõi laudes vt ven

t. Fugit cas vt ventum
rapientem in longinquum
de quo dicitur. Quia impii ſicut puluis

Nerimnz .
lueuſcnptus
Nlocnci uant
Gintelutnolt
Eennisſutumnu
cthenens
gniseloli
olege Arteng.

1

u niesilecre

„„

mti denfen
gwenudn
Nuſadipatinos

erdetduen

Frnge
Goddcoaean
Apanaſſodo
Porngkleegn
Gapurcvire
Cllabeurra
eſſansr
luehurlire
glleoitziin
liosdialaun
llollnonanoe
eor oh⸗

lnanhoniiciin
. . 1
Mkeni natt⸗

bus

wnluii
Konn ee
Redisen
Aclteton
dlnt
mdnddern
ul dea aucesli

1 Mntrbrde

eis
. vicoRi
enänon
engascbdle

zinn nnd
minalsek in3
õ
Snenianngnint
Schetnucälag
Enldön
un

ê”””

arce virtutuʒ. Canto quippe miles ſancte
milicie aſcriptus huius venti impulſu tur
pius cadit quanto Fepenin debilioꝛ.eſt
enim velut mollis ſe 2⸗
retenuis ſuſurriũ vane laudis. Non em̃ ẽ
velutvehemens boꝛealis flatus aut ſpũs
grandis et foꝛtis ſubuertens montes.de
quo legit᷑ xix terciu. Regũ Quẽadmodũ
igitur miles ille quem in haſtiludio ludẽ
temvẽtus irruens inſterquiliniũ de equo

Ddeiecit ppetuo obpꝛobꝛio habitus eſt. et

irriſoni ſemꝑ poſtea patuit hominũ Sic
et qui ex equo ſpirituali tam leui ne dicã ĩ
pulſu ſʒ ſibilo deijcitur. merito ꝑpetue ir⸗
riſionis incurrit obpꝛopꝛiũ Fugit eas

vtventũ eleuantẽad alliſionẽ ſicut legitur

Job.xixQuaſi ſuꝑ vetũponẽs eleuas alli
ſiſti mevalide. Iterũ quaſivrentem et cõ⸗
ſumentẽ omnia bona graciaꝝ ſicut ſupꝛa

oſtendimus. Iterũ quaſiventũ aurigina-

tem ſegetem virtutũ.Et hoc eſt ꝙ legitur

Amos iij. Percuſſivos inuento vrente et

in aurugine multitudinẽ oꝛtoꝛũ veſtroꝛũ
ꝑcuſſi id ẽ ꝑcutivos pmiſi. terũ vt ventũ
mollẽ er diſſoluentẽ atq; eneruantẽ vigo⸗

remyvirtutuũ. Iten vt ventũ fetu dyabolico

qui ſuꝑbia eſt animas impꝛegnantẽ. Si⸗
cut narrat yſodoꝛus. O in inſula quadã

poꝛiu gallie eque auſtro vel fauonio impᷣ
gnantur qui ventus fauoniꝰantiquitꝰno
mina batur quaſi flatusvegſatus bonus.

Eſt em̃ ſuauis vox laudantiũ nõ ve ac ꝑ⸗
fecte humilibus. Iteerũ vt ventum ele
uantẽe ad pᷣcipicium. De quo pſal. Deieci

—

ſti eos dũ llenazentur. z em̃ eleuatio

tutũ.de hoc ꝓuerbiorũ.xvj.
ſupꝑbia pᷣcedit.et ante ruinam
ſpiritus.

in ſupbia deiectio eſt et caſus ab alio vir⸗
tritioneʒ

Alnone

clamatoꝛus inflatoꝛes voſicularũ dyabo⸗
licarũ adulatoꝛes vocare conſueuimus.
Faugit ea vt cantũ ſyrenarũ ſompnũ p
iculoſiſſimũ inducentẽ. Fugitvt potionẽ
ſompniferã ſopoꝛificam quam nonnulli
latrones poꝛrigereſolent eis quos occide
re vel ſpoliarevolũt.Unde et vulgari gal
licano dicit᷑. Cum audit᷑ aliquis alij adu
lari modo ſopoꝛat illum⁊ ita parat viam
Dyabolo ad occidendũ illum ſpũaliter vł
ſpoliandũ ꝓpter quod adulatoꝛes tybici
nes vel iybicinatoꝛes dyabolicos vel etiã
uibias vocare ſolemus Wos enim eſt ma

phirus et ſibilus au-

Iterum vt ventũ inflantem ?
ſtrum am hoꝛrificã in animam bumanaz
inducentẽ ꝓpter quod in ſermonibus de

clxxvij

gnatibus poſt ſumptũ cibũ tibicinatoꝛes

aduocare ad ꝓuocandũ ſompnũ. vel ad
hoc vt magis placitũ illũ faciant magiſq;
quietũ concentu hmõi tybiaruũ. Sic ⁊ dy⸗

abolus qui doꝛmire et requieſcere que⸗

rit in coꝛdibus ſuoꝝ velut clauos ⁊ ſtimu
los velut ſonitũ tubarũ atqʒ tonitruoꝛuʒ
fugit ſacra eloquia vanis aut laudibus ⁊
adulationibusvelut tybiarũ ſuarũ cõcen
tibus ſopoꝛatur ⁊ placide quieſcit. u
git eas verus humtlis vt illuſionem dece

ptoꝛiã.quomodo illudit adhuc pueris a

nutricibus et matribus qui cũ ceciderint.
⁊ ſe capite vel alio membꝛo grauiter alli⸗
ſerint ⁊ vulnerauerint. dicunt ei.q; bene
ſaltaſti fili mi. ⁊ ita dementat eum ⁊ infa

tuant vt caſus obliuiſcatur.⁊ vulneris do

loꝛem nõ ſenciat ⁊ nec cecidiſſe nec vulnꝰ
accepiſie ſe doleat.ſed magis gaudeat ſe
bene ſaltaſſe.Sic em̃ cum laudatur pecca
toꝛ in deſiderüs anime ſue.⁊ iniquus pꝛo

ipᷣa iniquitate benedicit᷑.quid aliud ei fit

niſi ꝙꝙ caſo in ſaltũ etvulnus peccati moꝛ⸗
tiferuũ in ſaltũ ſublimẽ et factũ egregium.
dyabolico ei pꝛeſtigio tranſſoꝛmatur. Si⸗
militer ⁊ qui gloꝛiatur in malicia.quid ni

ſi caſum miſerabilem atq; turpiſſimuʒ in
ſaltum magnificũ interpᷣtatur et hoc non
puericie inſipiencia.ſʒ puerilitatis demẽ⸗

cia mente captus. Fugit eas vt male⸗
dictionẽ Sicut dicit Salomon ꝓuerbio.

xxvij. Qui benedicit ꝓximo ſuo voce grã

di denocte conſurgens maledicenti ſimił
eſt. Irriſoꝛ enim ⁊ maledicus ſimiles ſunk
Uox autem grandis laus excedens men
ſuram meritoꝛũ hic intelligitur vox nõ
auditur niſi nocte mentis.id ẽ in tenebꝛis
que veritatem videri ꝓhibent meritoꝛuʒ.
Unde ſocrates cuidam adulatoꝛi diriſie
fertur. Nihil ꝓficis adulatoꝛ cum te intel
ligam. De hoc dominus goachabeoꝝn.jij.
Waledicam benedictioniðꝰ veſtris ⁊ ma
ledicam ipᷣis.Et quẽadmodũ Pſal.dicit.
Maledicent illi ⁊ tu benedices.ſic mada
uit econtrario intelligendũ benedicẽt illi
et tu maledices. Item fugit eas vᷣe hu
milis ⁊ hoꝛret vt viuus ꝓpꝛias moꝛtis ex
equias et ꝓpᷣum funerationis officiũ.cõo⸗
mendatio em̃ officium ẽ moꝛtuoꝝ.⁊ offici

um moꝛtuoꝛũ incipere ſolet a placebo qð

eſt verbũ ꝓpᷣũ adulantiũ.Placere eĩ que

runt per commenta atq; figmenta vona⸗

rũ laudum. Fugit eas? hoꝛret vt pP
am ſepulturã viuus. Duꝑ em veibſß lund H

De
MWathei. viij. Zine moꝛtuos ſepelire moꝛ
tuos ſuos dicit auctoꝛitas. Moꝛtuus moꝛ
tuũ ſepelit.cum peccatoꝛ peccatoꝛi adula
lur. Sepeliri igitur ſe patitur qui ſibi ſuſti
net adulari. Quare moꝛtuũ eoipᷣo ſe cõfi
tet᷑ qui ſe ſic ſuſtinet ſepeliri. Similiter ꝗ
ccurat ſibi impẽdi hmõi exequias ꝓpter
quod ſacerdoles dyabolicos ⁊ ĩfernales
adulatoꝛes plerumq; vocamus.cum offi
ciũ ſepeliẽdi moꝛtuos dyabolicos ſibi aſ⸗
ſumpſerint. Sacerdotis quippe officium
eſt moꝛtuos ſepelire. . .
NNiter auteʒ laudes humilitatis ꝓ
pꝛias illam pꝛimã ponimus.vide
L icet ſecuritatẽ a caſu. De qua Au
guſtinꝰ Humilitas in ymo ẽ.etideo non

habet quo cadat. Merito ergo a caſu ſe—
cura eſt.pꝛopter quod ipſa fundamentuz
vie dicitur que via mandatoꝛũ dei eſt. Et

viam veritatis eam ſepe nominauimus.
Crepidines em̃ viarũ periculoſas viatibꝰ⸗
⁊ equitantibꝰ plerũq;ʒ eſſe manifeſtum e.
Et ideo dicitur eis vſualiter. Ite in ꝓfun⸗
dũ vie.quaſi ꝑ ꝓfundũ ſecurioꝛ ſit ambu⸗
latio.ꝑ crepidines et alta viarũ piculoſa.
Alia em̃ ẽ ei ſecuritas ex hocvidelʒ qðᷣ
a fulgoꝛe ſiue fulguris tempeſtate:hoc eſt

A plaga diuine ire ſiue vindicte ſecura eſt.

Frangit em̃ deus oẽm ſuperbũ. et ite
rũ in Pſal.Tu humiliaſti ſicutvulneratũ
ſuꝑbum.⁊ yſaie.H.nũquid nõ tu pcuſũſti
ſuperbũ vulneraſti dꝛaconẽ.Iſte ſunt tur
res de quibꝰ legitur eiuſdẽ yſaie.ii.Dies
dñi ſuꝑ omnes cedros lybani ſublimes:ẽ
excelſas ⁊ ſuꝑ oẽm turrim excelſlam ⁊ mul

ta alia ꝑ totuũ reſiduũ capituli de hmõi le

git. Et eiuſdẽ.xxx.Et erũt ſuꝑ oẽm montẽ
excelſũ⁊ ſuꝑ oẽʒcollẽ eleuat riui currẽtiũ
aquarũ in die interſectiõis multoꝝ⁊ cum
ceciderint turres ceciderũt inq; ictu fulgu⸗
ris a deo emiſ, Eſt et tercia ſecuritas
ex infimo ſuo cõtra impetũ venti cuiuſcũ⸗
q; tẽptationis.ꝑflant em̃ altiſſima ſupbo

rũ coꝛdiuʒ venti.id ẽ impulſus ſiue flatus

temptationũ humilitas vero in infimo ſe
dens ab hüs imunis ẽ quaſi ſedẽs in vm
braculo ab eſtu ardoꝛis et ſeculariũ deſi⸗
derioꝛiũ et in ſecuritate? abſconſiõe a tur
bine ⁊ a plunia. Et ẽ ſic vir qui celat ſe a tẽ
beſtate ſicut legitur yſaie.iiij. Eſt etiaʒ
ei quarta ſecunas in iuditio aque.ne de

ſuꝝ fincmans velut conuicta ꝑ hmõi iudi
In Hampnet᷑. undum em̃ petit et in ſun

o eſdet. Qul em ambulat in magnis -7

moꝛibus

mirabilibus ſuper ſe qui fluitãt ſupaquã
mũdane labilitatè in iuditio huius aque

cõuicti dampnationi patet. et vt ſe vento
tumere ſuꝑbie fluitatione hmõi conſiten
tur.Et hoc ẽ quod legit᷑ Oſee.x.CTranſire
fecit ſamaria regem ſuũ quaſRi ſpoumã ſuꝑ
faciem aque. SZpuma em nihil aliud ẽ q;
agqua ventũ vel aera cõtinẽs atʒ circũuol
uẽs. Eſt ei etiã ex hoc qnta ſecuritas ab
imminenti futuri iudicu ventilatione.Cũ
em ventilabit xpᷣs dñs aream ſua in qͥ iue
nientur palee inuenientur ⁊ grana.palee

.

2
3

rapiẽtur in ignem inextinguibilem ventio

huius ventilabꝛi.Gꝛanavero huilitate cu
ſtodiente ⁊ ꝓtegente ſalua recondent in
hoꝛreũ celeſte.ſicut legitur Luce.iij. Jpſe
vos baptiʒabit ĩ ſpiritu ſancto ⁊ igni cui⸗
ventilabꝛu in manu eius ⁊c. Eſtetiaʒ
et ſexta in iuditio ignis pᷣſentis ſcilicet tri⸗

bulationis. quemadmodũ em̃ vaſa rigu

li cum ventum incluſuʒ in ſe habuerint ꝓ

pter diminutionem cõmixtionis argille-

aque vł crepant in ipᷣa foꝛnace.vłinde ex

iliuntvenio hmõi multiplicato et queren

te liberuʒ exitum ⁊ non habente. Sic qui
timentoento ſuperbie in huiuſmodi igne

ſcilicet pᷣſentis tribulationis vel crepantp

iram ⁊ impacienciã temptationis turpiter

ſuccuũbentes vel inde euiliunt eaſdem tur

piſſime fugientes.et hoc eſt quod legitur
Eccleſiaſtici.ijꝰ In igne ꝓbatur aurũ etar

gentum.⁊ homines receptibiles in camy⸗

no humiliationis Eſt enim ei ſeptima
ſecuritas ab igne gehenne. Unde Augu
ſtinus. Qui non tumet vento ſuꝑbie non
Pekas aſio⸗ gehenne. ⁊ guia omis iẽ

peſtas a Ento concitatur ſuꝑbie.necab⸗
ſconditũlempeſtatis quo tota nauis ſan
cte cõuerſationis confringitur. totum edi
ficium ſpirituale euertitur. timendum eſt
ei.ſed neq; temꝑehRas futuri iudicij abſcõ
ditum tem peſickt⸗ eſt ſuperbia quam ple
rũꝗ;ʒ nec ipᷣe videt aut ſentit qui eius nau
fragio periit de hoc in pſalmo.Liberauit
te in abſcondito tẽpeſtatis. De futura vo
tempeſtate alibi in eodeʒ. In circuitu tem
peſtasvalida.De vtroq; vero intelligi po

teſt quod dicitur in Pfſal. In ſpiriu vehe

menti conteres naues tharſis. Spiritus
quippe ſupbie vebemens dicitur non ſoꝛ
titudine ſed magnitudine et multitudine
nocumeniiit.
Ecunda laus humilitatis eſt pat
uitas ip̃ius.? q pꝛima porie paſun

—
— =
E
E. S=
— —

Mianifi
Oocinvoin
mnetelefi
Golntlam.
aianciſt
ppadepe
nnolengl
ceneeſen⸗
onſovefon
modüeni
nchalmt
liſundeynt
linancht
Dheft
Ichhputn
geictn
Msünud,un
pkogku
Mnionndt
onetoſe
Eltuaravope
iianog
tgaanecdsd
Na. Mona
Diminsſueſg
Tümbm⸗
Mdtanäpor
mäneenn
Groat ta
Renpunls⸗
(loerimnisg
Chhteni⸗
Mhannüfen
ftansamane
ſinegnire
(nknnini
hnthmt⸗
iclinenis
gitnann
Halgiintolt⸗
ſnepp

1
.

=
=
— =ẽ
—
—

See

=
=2
==

= = ==
= —
=SS =

=
E

—
.
=
S
—
S.

—
=n nr

S
Se. 4
—
—
==
S
—

—
—,
=
=
—

—

mam

—
= = =
ehner =
=

=
=,=SOꝛ i †)G
=e=eE
☛
E —
— —ẽũ *
=
—
—

BZ
Se
.☛☚n’
Ee

—
S
S
S
S
=

Nhs

aſegiti

nsdisnat
õ
emeſeuen
ke kankg u
nEN. 1

ℳ2*
gas Mealot,

— 2

—

1
8

Wmrz Aboii
ie e.
inezſelcnntie
dis Ranne,
tumartno
W—.
nndndlin

Hä

AN
* D.
„ (W0INY
N „

tatis que ẽ videlicet depſſmio contraria alti

S itudini nõ timet humilitate.id ẽ baſſitateʒ
ilianue celeſtis. Secura em̃ ẽ ꝙ non offen⸗

det in ulam. ꝓpter hoc dictũ ẽ ꝙ Nimis
elatam caſtigant limina frontẽ nec ẽ pten

ta ꝓpa depᷣſſiõe aut bꝛeuitate Pumilitas

ymmo ſemp ſe inclinat et depmit etiaʒ cũ

fenſione frontis ad ſupliminarẽ quemad

modũ anſer vł auca que poꝛtam quantu

„

cunq; altam ingrediens femꝑ caput? col

— „ .

noò ẽ neceſſe.id ẽ cũ nõ ẽ timendũ ei ab of Terci tin ẽ⸗
quodamodo dirũpitur ac dilacerat᷑. Du

lũ ſun depᷣmit ⁊ demittit ſeu ſubmittit ae

ſi timeret offendere in altam poꝛtam.

Apanie vo ſcoe dimenſionis que ẽ la
iIitudo ꝓ qua bumilitas habet anguſtiaʒ

ſolã que ẽ defectus latitudinis eſt ei facui

tas intrandi ꝑ anguſta poꝛtã regmi celeſid

abſq; vllo obſtaculo. De hac poꝛta dicit᷑
Luce.xiij. Contendite intrare ꝑ anguſtaʒ

poꝛtam. Quod vo ſequit᷑ quia multi que

rent intrare et nõ poterunt ꝓpier ſupbos
dictũ ẽ. qui eouſq; ſe dilatant atq; diſcen
dunt ꝙ caꝑe eos nõ poteſt poꝛte illiꝰ an⸗

guſtia. Atercia vo dimenſione que ẽ

ꝓfunditas ſiue ſpiſſitudo ẽ ei diuine ma⸗
nificencie ⁊ magnitudinis capacitas. Et
oc quoniã ꝓ hmõi ſpiſſitudins ſeu pꝛo⸗

funditate que apud geometros craſſitu⸗

do vocat᷑.Eſt ei vacuitas et inanitas.Ue

re em̃ humilis a ſeipᷣo ⁊ ſuis ommbus va

cuusẽ ⁊ ianis.vnde et de xpᷣo domino di
cit Aplus in.ij.ad phylipᷣs Qui ſemetipᷣm

exinaniuit foꝛmã ſerui accipiens.hoc ẽ.ac

inanis et vacuus eſſet a plenitudine diui
nitat ſe geſſit ⁊ exhibuit myniſtrũ ymmo
ſeruũ humilimũ. Non ꝙ diuinitatẽ abie
cerit vel vlio modoꝝ minuerit.ſed ꝙ eaʒ

nõò oſtenderit et ſeruũ pomi ſe exhibu

erit. Bic ⁊ vᷣe humilis bona qbecũq; hʒ a

ſe reijcit et euacuat non quidem extinguẽ

do aut ꝓijciendo ſed nõ ſibi attribuẽdo:
ymmo deo.⁊ foꝛte ꝓpt᷑ hoc humilitas di

citur omnis iuſticia Mehei. iij. Ubi dixit

dñs ad iohannem baptiſta. Sine mõ.ſic
decet nos implere omnẽ iuſticiã.vbi dicit
auctoꝛitas humilitatẽ.O mnis enim iuſti

cia Pegiſima⸗ cumulatiſſima totumq;

quod ẽdlienũ a ſe reücere.⁊ totũ ei cuius
edare. ⁊ hoc plene implet humilitas que
omne bonũ vt alienũ a ſe modo quo di⸗
rimus remouet ⁊ reücit. Et deo cuius ẽ at
tribuẽdo reddit. Suꝑbi vero adeo pleni
ſunt vt deus nec in eis neqʒ cuʒ eis valeat
babitare. Judiciũ auteʒ immoderate ple

mati ſunt hoꝛribiliter.

„75
lxxviij
nitudinis triplexẽ. videlicʒ tumoꝛ ſeu ſtru
ma qua omnes ſuꝑbi deturpati ac defoꝛ⸗
Alia autez effu
ſio ſuperfluens et hec ẽ ſpũaliter in ſuper⸗
bis iactãcia qᷓſi em bona ſua iactado euo
mentes effundunt. Et hoc eſt quod legit
Eccleſiaſtici.xxj. Sꝛacie fatuoꝝ effundunt᷑
Terciũ iudiciũ ẽ crepatio qua coꝛ ipᷣm

perbus em̃ bonis que videt᷑ habere ſe im
plet dum ea ſibi retinet ſua faciens et ſibi
attribuens et quod ẽ de monſtris hoꝛrifi

cis ſupbie ⁊ abuſionibus eius incogitabi

libus etiã eis que foꝛis longiſſime ſũt ab

eo ſeipᷣm replet vſqʒ ad nauſeam iactacie
⁊ crepationẽ impaciẽcie.ꝓpler hoc ergo
ab humilibus honoꝛari dicit᷑ deus.eccle

ſiaſtici.iij. Quia ⁊ ei aduenienti⁊ inhabi

tanti oĩia cedunt et a ſeipis ſecedunt ſpaci
um eidem in ſemetip̃is ampliſſimũ faciẽ⸗
tes ⁊ totũ ei coꝛdis hoſpicin dimittentes.
ꝓpter quod etiam dictũ ẽ illud yſaie.
Hec dirit ſublimis ⁊ excelſus inhabi⸗
tans eternitatẽ. et cum contrito et humili
ſpiritu habitat quia humilis ſpiritus duʒ
nihil de ſeiᷣo occuꝑat.in nullo ei domuʒ
coꝛdis anguſtat. ⁊ ꝓpter hocſ paciole de

us apud ipum habitat et cum io. Ex

tota vo paruitate. id ẽ ſcoõm omneʒ dimẽ

ſionem è ei patens ⁊ liberũ omne efſugiũ
pᷣmum a rethibus ⁊ reciaculis dyabolicſ.
non enim poſſunt ve humilẽ retinere hu
iuſmõi recia vel reciacula ꝓpterdicia pax
uitaiem. Parui enim piſciculi etiam pan⸗
guſtas viaculas rethiũ libere enatar. nec

ab eis retineri poſſunt magni vero piſces

etiã rethibus largiſſmarũ viacularum re⸗
tinentur. et ꝓpter hoc ſupbi in oẽem dime
ſionẽ extenſi omni rethe dyaboli detinen⸗
tur er capiuntur. Eſt ei etiã patens eſſu
gium ⁊ declinatio a ſagittis ⁊ iaculis dya
bolicis. Quantũcunqʒ gnim ingeniet dy
abolus non poteſt ver Humilem ſagitta
re ꝓpterea ꝙ illum humilitas extenuauit
quañ in nibilum. Sicut ergo ſagittarius
etiaʒ paratiſſimus filum tenuiſſimum ſa⸗
gittare nõ poteſt ſic nec dyabol⸗ vere hu
milem. EZtvt bꝛeuiter dicamus nõ ha
bet invere humili vbi ſagittam figat.Ecõ
tra vero ſuperbus omnibus iaculis et ſa⸗
gittis patet expoſitus ⁊ omniũ beſiiarum
moꝛſibus ita vt nec etiam cecos ſagittari
os effugiat nulla ſagitta nullum iaculum

nullus deus cuiuſcugʒ beſtieintentals n

*

—

Be moꝛibus
lũ pꝛeterit. xbiq; detractionum landũia nem plerũqʒ exagitatio ſit ſupbis. Parne
culis tranſfigitur. Ubiq; maledicoꝛum vero plantule in medijs flatibus ventoꝛã· gthteniiff
dentibus deuoꝛatur.niſi enim coꝛ eius di validiſſimoꝝ pacem habent atʒ quieſcat· ruaramen
ſtentum in omnem regionem⁊? locum.et Quẽadmodum vela nauium amplitudi ſentocedens
attiget a mari vſq; ad mare.⁊ a fine vſq; ne diſtenſa impetu ventoꝛũ vſqʒ ad ſaſſu gablczplan
ad finem ſpiritualiter. non eum dentes ram ſuſtinent vbi filavłſtrictiſſimi panni neilutranin
maledicoꝛũ vbiq; lederent neq; iacula de ¶culi.illeſa ac integra ſe conſeruant Cõcuſ tloalati⸗
tractionũ eum vbiqʒ tranſfigerẽt. Quem ſiones autẽ ⁊ exagilationes atʒ ſciſſure in srgoenun
adimnodũ panem totũ coꝛpaliterpariſius coꝛdibus magnatũ ꝑ lites et bella rerig baſeenn⸗
exriſtentem dentes ⁊ lingue rome eriſten⸗ tempaliũ ſuarũ picula ciuitatis fiunt. ve⸗ R .
tes in nullo lederent. Quia igitur vbiqʒ lut ꝑ flatus et impetus foꝛtiũ ventoꝛũ. Et . f ſuneñn
leditur.vbiqʒ hmoi iaculis? gladis trai hocẽ quoniam coꝛda eoꝛum ad magnitu ſhamiunn
figitur.vbiqʒ ſpũñaliter eſt coꝛ miſeri ſuper dinem ⁊ amplitudinem poteſtatis eoꝛuz ſnnmment
bi. Eſt ⁊ humiliati ex paruitate ſua to diſtenta ſunt. Magnus enim id ẽ rex Nitgtevet
tali in omñi parte mundi ſecuritas.⁊ nõ vel pᷣnceps ſu ꝑbus.intus. id ẽ ſpiritualer M ece 4
ſolum in celum ſedvbicũqʒ deꝰ eſt abſqʒ et in coꝛde ẽ magnitudine ⁊ amplitudine uune z
repagulo ⁊ difficultate qualibet recibitur adequatꝰ regno ſuo monſtrũ ſdlicet hoꝛ⸗ lecthbut
⁊ vbiqʒ ſpacioſe habitat.neqʒ cõpꝛeſſiõ,ʒ rificum caput habens in ciuitate que ẽ ca zuer icn
neuz anguſtatiõem timens.⁊ hoc eſt am put regni ſui.pedes in fine.Etad puemo Rnrirn
. in vltimitate paruitatis ſpũalis. Pec dum ꝑ totum regnũ coꝛde diſtenſus ppt narh n
auxẽ vltimitas nihilũ ẽ ſiue nihilitas ſpiri hoc.ꝙ qcunqʒ pars regni bellis aut alis karnant
tualis. Et de hoc nihilo dicitur Job. xxvj. inquietudinibus cõcutit᷑ neceſſe habetin Lickhui,
Appẽdit terraʒ ſuꝑ nihilũ ⁊ quaſi ſuꝑ fun ea etipʒe ſpiritualiter. Hoc ẽ coꝛde exagita echatch
damentũ ſuppoꝛtans ißm. Quemad ni. In coꝛdibus vo ſupboꝛũ vel diuitu vł 4 HGlmaenS
modum em̃ ſupbia ppter vanitatem ſuũ potentum ſimiles exagitatiões faciut lau gentamtieci⸗
nihil ſuppoꝛtat aut ſuſtinet.qn potiꝰome des ⁊ vituperia ꝓbꝛa et obpꝛobꝛia adula füalnrn
eidẽ innirum et ſupin cũbens deucit atʒ ß tiones et gonuicia. applauſus c irriſiones Palad
cipitat. Sic humilitas ꝓpter ſui ſoliditatẽ cachinationes 7. llimt
nõ ſolũ terrã vniuſcuiuſq; anime fidelis ⸗ cia laus humilitatis eſt inclinã uunfakhn
ſed tot eccleſie terrã ſuſtinet ⁊ ſuppoꝛtat. ¶ tdi er demittendi ſe atq; incurnan acr
Iſtud nihilũ nec compᷣmi poteſt neq; an⸗ di ꝓmptiſſima facultas.ex jeſt ei g nundeigtn
guſtari ſicut neq; minui.ꝓpter hanc cau⸗ infranglbilitas Gupbis vo ex ipa uper⸗ ccolanſ
ſam dyabolus nec cũ deo neccũ angelis bia rigoꝛ et inflenibilitas ſicut dicit Hꝛegt liſolnit
in celo vład momentũ hoꝛe potuit habi ſuꝑ Job. Suꝑba mens ad id quod ſpon ſenſunh
tare.Lotũ em̃ celũ implebat deus. dyabo e Inò appetit. nullis expoꝛtationibus fle nauemol
la vo intumeſcens ſupbia ⁊ magniſicatꝰ ctit᷑.ad id vero quod p ſemetipam appe⸗ ſllueheſfi
vaniſſime vltra menſurã ſuam naturaleʒ tit etiam cogi querit. Srangit᷑ ergo nigoꝛ WE
nõ potuit ibi habere locum vel inuenire. ſuꝑbie.maiei vi trabente vel impellente Nllmitaaun
Angeli vero ſancti in paruitate humilita⸗ cedit humił ati flexibilitas illeſa pſiſtens leeniem
tis naturalis pſiſtẽtes locũ ſuum retinue: ⁊ ad modicũ incuruata ad rectitudinẽ ſu- Criedin
runt.locum deo ⁊ in ſemetipᷣis dantes v am ſtatim reuertitur. ppter hoc fabuloſẽ atmünhnn
potius ſeruqtes. dignũ quippe ⁊ iuſtũ fu⸗ dicitur ꝙ inter quercum et harundinẽ oꝛ llknn
it vt qui locũ in ſcnetipᷣis abſtulerat.et lo ta eſt altercatio.⁊ ouercu conquerente de laſtünd
cũ ꝓpꝛiũ in celo abſiulerant. locum ꝓpꝛi impetu ventoꝛum: ꝙ cum foꝛtiſſima atqʒ uhdndh
um in celo amitterent. ⁊ dũ locum aliene duniſſima ethoc mole ac in ſpiſſitudine li WN
gloꝛie iniquiſſime vſurpabãt in innrimum gni ſui ꝓfundeq; ac latiſſime radicata eſ⸗ glnma
ignominię iuſtiſſime deiecti eſſent. Eſt ſet tamen ꝑ ipᷣm radicitus euulſa.⁊ inſup uulunid
Zvero hũili ex paruitate humilitatis bax ex medio fracta necnon ⁊ ißam arundin 4 Uzſis
Sic econtrario ſuperbo exdiſtenſione et interrogante et dicente.Lu dic.O arũdo Sglnepfet
tumoꝛe ſupbie intolerabilis inquietulo que adeo debilis et parua es qualiter vẽ Uutſeitanit
atq; concuſſio. Quẽadmodum arboꝛibꝰ tos tam validos illeſa et integra effugiſti ollneef
excelſis frondoſiſſimis atqʒ ramoſiſſimis Reſpondiſſe fertur.Cu inquit o quer⸗ ltinantßi
eſt a quocunqʒ vento crebꝛa impulſio atʒ cus ſupꝑba eras et duricia et inflexibilita⸗ audimd
concuſſio.et vſqʒ ad auulſionẽ 7 ↄfractio te reſiſtere volens vento foꝛtioꝛi te ipſum NN
. üte 5
ſc⸗
£
.
—

4
namin
Nüpennit
eſen
S
unle
nübicnlgann
mnpens inin
Rnengne
des inni ein

Aedensinain
necesainebt
miegnücdedn
seniAn:
4. ℳ 17
euscatteet

. 4 3

nuti
on nenzecii

miiseVtlde

nNeelßl
inen. Fngken,
meneſo

. LeAei GS
iſcilan i⸗

inng

clxxix

cq; ſup te traſire non ſinẽs humiliata vłin
curuata merito fracta es. Ego vero omni
vento cedens. ad omnẽ ventũ me humił
et abſq; vlla rebellione et reſiſtencia ſuꝑ
me illũ tranſire ſino.et ita a nullo ledoꝛ a
nullo aliquid mali pacioꝛ. Quicquid paſ

„751 7/55-

ſa es rigoꝛ tuus et inflexibilitas atq; ſuꝑ⸗

bia fecerunt tibi. Ex eadem eſt ei etin
uincibilitas. Quẽadmodũ fuiſſe fertur ſo

cxrati. LCum em̃ multas tyrannides paſſus

eſſet et minaretur ei tyrannus moꝛtẽ. Re⸗
ſpondit moꝛtem volo.quo audito tyran⸗
nus dirit.et ego te faciam viuere inuitum

Tunc ſocrates. nihil inuitus paciar quic

quid intuleris.hoc volam ſiue moꝛtem ſi

ue vitam. Cedebat domini ſocrates om̃i

furoꝛe tyranni indlinans coꝛ ſuũ vt ſuper
ipᷣm tranſiret abſq; reſiſtẽcia et repagulo
quecũq; pſecutio quam lyrannus irroga
ret. Quapꝛopter ſicut nihil paſſus ẽ inui⸗
tus ſic et pmanſit inuictus.Et hoc eſt ꝙ di
cit. Auguſtinꝰ in libꝛo de libero arbitrio

Et vnde male quia vere inuictus eſi.qui
mnuhil patitur innitus. Eſt ei ex eadem

pars illa cultus dei que adoꝛatiovocatur
Facillime em̃ ſub deo et ante deũ incur⸗
ua tur vere humilis.ymmo vt ad vnũ di⸗
camus.ipᷣa humilitas quantũ ad hoc cõ
tinua dei adoꝛatio ac veneratio eſt. Ado

ratio em̃ ac veneratio in qiruatio ſiue in⸗

clinatio capitis eſt. caput enim noſtrum
coꝛ noſtrum eſt. Quare in continua dei
adoꝛatione ꝑſeuerat.qui inciſſãter in hu

militate perſiſtit. Superbus aũt econuer

ſo per omnia ſe habet.De quo dicit. Job
xv.Lucurit aduerſus deũ eecto collo.et
pingui ceruice armatus eſt. Niterũ.Tetẽ
dit aduerſus deũ manũ ſuã ei contra om
nipotentẽ roboꝛatus eſt. Pꝛopter quam
cauſa conſueuimus ipᷣm dicere ydolatrã
ſimul et ydolum. Uenęrari em̃ et adoꝛari
vult ab hominibus eleos ante ſe incur⸗
uari tanqʒ ydolũ et ipᷣemet ſe colit laudi
bus cantionibus et venerationibꝰ incre⸗
dibilibus. nõ em eſt finis lectionũ qᷓs de
laudibus ſuis miſer ipᷣe in coꝛde cogitan⸗
do legit neq; reſponſoꝛioꝛũ que de ſeipſo
apud ſe inſaniſſime exultando decantat.
neq; ptentus eſt ſolio diuine altitudinis.
ſed inſtar antixp̃i extollitur ſuper om̃e co
litur aut dicitur deus. Sicut dicit apoſto
lus in ſcõo.ij.ad theſſalonicenſ.Et ꝓpter
hoc caſus pᷣcipitationis eius non ſolũ in⸗
finitus ſed pluſq; infinitꝰ eſſe videt᷑. berñ

ar du dicit humana ſuperbia dyabo⸗
licam excedit. Cum dixiſſet dyabolꝰ. ij. yſa

Ero ſimilis altiſſimo. Homo non conten

tus de ſimilitudine iſta dei. Geneſ.j. XFa
ciamus hominem. Sedvult eſſe longe ex

celſioꝛ altiſſimo. Contentus quippe eſt at

tiſſimus vt fiat eiusvoluntas bona. Suꝑ

bus vero vult ſuam voluntatem impleri
ſiue bona ſiue mala ſit.

*

AUarta laus humilitatis ẽ leuitas
R Leuitas em̃ in coꝛpibus. Pꝛincipi

2 um eſt motus in ſurſum hocẽ ab
infimo. quod eſt medium. Sic humilitas
pncipium eſt in animabus motus ſpiritu

alis in ſurſum hoc eſt em̃ in ſublime beati
tudinis et gloꝛie.vel in ſublimequod deꝰ⸗

eſt. Hoc autem manifeſtũ eſt per contrari

um. Iniciũ enim omnis peccati ſuperbia
Peccatum autẽ ẽ motus in deoꝛſum:ſiue

ad infimum quod eſt eterna dampnatio
aut baratrum ſiue ꝓfundum inferni.Pꝛo

pter hoc maniteſtuù eſt.quod dicitveritas

Luce.xviij.Ommis qui ſe exaltat humili⸗

abitur:⁊ omnis qui ſe humiliat exaltabit

Ac ſi diceret. Omne leue ſpirituale aſcen

det. omne graue ſpirituale deſcendet.

Si quis autem querat quomõ ventꝰ⸗

ſuperbie non mouet in ſurſum. Reſpõde
mus quia reuera non mouet ad deũ. ſed

cõtra deũ ſed neq; in ſurſum veritatis.ſʒ

magis in ſurſum falſuatis aut vanitatis
quod eſt ve deoꝛſum quod inde manife⸗
ſtum eſt quia omni s elongatio ab altiſſi

mo deſcenſio eſt ⁊ appꝛopinquatio ad in
fimũ.elongatio autèe ab altiſſimo non eſt

fm diſtancia coꝛpalem. ſed ſpiritualem qͥ

nõ eſt niſi diſſimilitudo qre elongatõ ab
altiſſimo ẽ diſſimilitudo ab ißo. Ma

nifeſtũ igitur ẽ ex hoc quia ſupbia eſt elõ⸗
gaãs ab altiſſimo ⁊ hoc quẽadmodũ ydo
lum a deo vero. ⁊ vandas ⁊ falſitas a ve
ritate ⁊ innumerabilia huiuſmodi. Non

ẽ eniʒ elongatio a deo e regione qm̃ nihil

elſt ei e regione ſed totũ ſubeſt ei abſolute

Hoc eſt quicquid ẽ bonũ. quicquid ẽ ma
lüũ ſub eo ẽ.quicquid ergo ab eo elongat
vel recedit ad deoꝛſum deſcendit. Habet᷑
hoc admirationis iſta leuitas qð non ſo⸗

lũ nullo dictoꝝ ventorũ mouet aut rapit

ſed etiam figitur. Hinc ẽ ꝙ veri humiles
qnto amplius atq; magnitficẽtius lauda
ri ſe audiũt.nõ ſolũ tanto humilioꝛa ð ſe
ſenciũt ſed etiã in humilitate tanto magꝭ

fixi pſiſtut qnto altius laudibus attollun

5dd iijz

R

tur. tanto ad infima ſua ampliꝰ ſe dimit⸗
tunt. quẽadmodum qui vento ſe concuti
ſencientes. et rapi eo vel auferri timẽtes.
quanto flatus foꝛtioꝛes vehementioꝛeſq;
Eęęẽè cognouerint tanto ad terram amplius
ſe inclinant. eiqʒ pꝛeſſius adherẽtes. eidẽ
artius ſe affigunt. Sic abꝛaha in. xviii
Beneſ.Qñito amplioꝛem graciam fami⸗
liaris colloquu ſe inueniſſe apud deumvi
debat.tanto terrenitatem ſuã magis.ma
giſq; recolebat.eiqʒ aſtrictius adherebat.
crebꝛo repetens ⁊ replicans dicebat. Lo⸗
quar ad oñim meũ cum ſim puluis ⁊ cinis
Econtrario vo ſuperbi qnto flatibus ve⸗
hementioꝛibus agitant.tanto magis põ
der a terrenitatis infirmitatis pauꝑtatis

ſue ac peccatoꝛũ per obliuionem vłnegli⸗

gencia recogitationis abijciunt ꝓpter qðᷣ
vt naues vacue.aut nimis paruʒ onerate
in o mnes colliſioẽs ⁊ alia picula rapiũtur
Quẽcadmodum em̃ periti nauigioꝛuʒ
naute qnto validioꝛem ventum eẽ cogno
uerint. tantomagis n auem onerant. Ne
venti impetus ⁊ vehemẽcia illa in pericu⸗
lum quodcunq; rapiat Sic ve humilis pᷣ
nominatis ponderibus ꝑ memoꝛiam eo
rundẽ ſe onerat ꝑ cogitationem ponẽs ea
⁊ aggregans in coꝛde ſuo.Et attẽde ꝙ li⸗
cet ſabur:a ⁊ lapides inutilia ſint tamẽin
hoc vtilia ſunt nauigatibus.quia naues
coutra impetum ventoꝛum retinent. ipoſ⸗
q; nauigantes et merces eoꝛũ atʒ res ali⸗
as a periculis maris cuſtodiunt. Sic pec
cata pᷣterita vel etiam imminencia nõ ſo⸗
lũ inutilia ſunt ſed ineſtimabiliter noxia.

In hoc autẽ ꝑ vtilia ꝙ nauem coꝛdis mo

do quo dixim us onerancia.ipᷣm nauiga⸗
tem p mare huius mundi cum omni the⸗
ʒauro virtutuʒ cuſtodiunt. Sic et alia tria
pongdera vtilia ſunt. videlicz terrenuas in
firmitas et pauꝑes. Et hoc ẽ quod legit
iob.xxvii.Qui fedt ventis pondꝰ. vbi gre
goꝛius Loꝛpa animabus. Nos autem in
telligimus quia cortidie p pᷣdicta humili⸗
tatis pꝛudenciã contra flatus pᷣnomĩatos
inceſſanter facit pondus vt diximꝰ electo
rum animabus.hoc eſt qð dicit apoſtol⸗
deſeipo in. xij. ſcõe ad Loꝛint᷑. Ne magni
tudo reuelationũ extollat me.datus ẽmi
hi ſtimulus carnis mee angelus ſathane

qui me colaphiſet. Sed et ipᷣe dominꝰ di

xit ei. quia virta in in firmitate pficit. Sic
piſcis qui dicitur ethinus pᷣſagiens immi

nere tempeſtatem.iuxta narrationẽ plinij

eliaã certũ iu
no ſe intu
Si em aloñnge ſeſe conſpicerent. ꝓculdu⸗

moꝛibus

et ſolini lapidem dentibus arripite in oꝛe
poꝛtitatvt eius pondere quaſi ſaburatus

per inundationes fluctus natans. non ra

piatur aut circũferatur ab eisvel periculo
ſe vel contra conſuetũ natationis ſue mo
dum. Hoc artiłiciũ et induſtria ſcripſit pin
xit vł pᷣfixit natura in huiuſmodi piſce hu
milibus. Sic onerari tecta domoꝛũ ↄſue⸗
uerunt aut lateribus.ne vento rapiantur
⁊ diſꝑgantur. Sic et que in aqua ponun⸗
tur ꝓpter aliqua pᷣparationem vel artifi⸗
ciũ.vt pelles ligna linũ canapuʒ ne impe⸗
tu aque rapiantur in quo apꝑet demẽcia

et dementatio ſupboꝛum. qui econtrario

facientes omni direptioni et diſperſioni
ſe exponunt.Facit et ad hoc ipſum exem

plum lucie ſacratiſſime virginis quam ian

to pondere fixit ſpiritus ſanctus.vt multꝭ
paribus boum trabentibus mouerinon

poterint a loco ſuo. Sic in ymo fundainẽ

to et ſirmamento humilitatis ſpiritꝰ ſan⸗

ctus figit et firmat electos ſuos vt nec fla⸗

tu ventoꝛum nec inundatione fluminum
cadant vel moueantur.

renitatis ꝛnfirmitatis paupertans⁊ pecca

toꝛũ electos impellatvł deſcendere faciat

cum pᷣnapiũ ſit mouẽdi in ſurſum ſiue aſ⸗
cendendi. Ja reſpondimus quia hoc ipᷣm

aſcendere ẽ.nNon em̃ in ymovel in inſino

ſe videt niſi quᷣi alto ẽ. Quia qnto mino

rẽ ſe videt et iudicat.tanto indubitater ſu

pꝛa ſe eleuatioꝛ ẽ Qſñto eĩ aliqd a remotio

rividet tãto minꝰvidet ⁊ ecõueſo.⁊ hocẽ
qð legit᷑ Creñ.iij.leuauit ſe ſupꝛa ſe.hoe

iciũ quo ſuꝑbi minus euici⸗
Rur dum magni ſibi videntur

bio paruos ſeipſos viderent etecõtrario
humiles dum ſe nõ ſolum ꝑuos ſed etiã

nullos vel pene nullos ſe reputant elon⸗

ginquo ſe vident· Werũ igitur ẽ ꝙ humi⸗
liatio iſta eſt leuitas qua humilis eouſq;
ſuꝑ ſe eleuatur.et nunc paruũ.nnnc mini
mũuũ.nunc pene nullu. Interdũ etiam qua
doq; nullũ vel nihilũ ſe reputet.⁊ tuũc qui
dem veriſſime de ſe udicat. cũ nihil ſe eẽ
exiſtimet.ſic ecõuerſo iuxta teſtimonium

apoſtoli in.vj.ad Galł. ſi quis exiſtimatſe
aliꝗd eẽ cũ nihil ſu ille ſe ſeducit.Quem⸗
admodum etiam que ẽ ꝓpoꝛtio leuitatis
ad leuitatem in coꝛpibꝰ eadẽ altitudinis

ad altitudinẽ in locis ⁊ ſitibꝰ ſuis natura

libꝰ. ſic q̃ ẽ humilitatis ad humilitatẽ hic

n⸗ Oꝛ ſi quis mi⸗
retur quia hec leuitas acymuʒ noſtre ter

lenäinpe
mitatemnin.
untoeſtinte
ſorauantoe⸗
nadei genin
degoreſtb
zewpüsdonn
Ommtibuscte
Gculbusel
gioocre
nliae ui
Nenue nmet
umiſeſole
ſttroctalgui⸗
fotoiwpbiunt
(ureſrarebun
ſyelnaßnbon
Shitbnoileuina
tebonltars
ſgpoſetoirü⸗
ſſthusbonisu
Chrnimniſrbt
Giemacenun
masedlocun
Wennange
öhooas
dlaen
Mſnco;
golbnöig
nwcotane
ſaſttcn
hiileſinon⸗
lbignnin
hlintpoi
keamgthn
Ginngan

Llugini
linn
lclelarbune
ſſeclitsponee
Mkanneshonine
kicn donire

6

fuenünnin,
cüetincninie,

manainne,

anecnde
NKaen
upharin
Nrnn

amineugnsen.

eucassci
uns

eee.

nocidsvnn

herdmus
einn,
Maloi Oug
deat an ncn
ieitigen
Vricer t cconee
i Auitſeſcos.
ecann,

n

*
vel etiã in patria ea ẽ ſublimitatis ad ſub
limitatem in gloꝛia vt quẽadmodũ ignis
tanto eſt in loco ſuo ⁊ ſitu naturali aere al
tioꝛ quanto eſt eo leuioꝛ.Sic ipᷣa beatiſſi

ma dei genitrix. tanto eſt ceteris electis ſe

de gloꝛie ſublimioꝛ qnto humilioꝛ eſt.Et
ipᷣe xpũs dominus ſᷣm ꝙ homo eſt tanto
omnibus celeſtibus virtutibus omnibuſ
q; ciuibus celeſtibus eminentioꝛis glorie
quato adhuc etiam eſt non ſolum fuit hu

militate maioꝛi pꝛeditus. ꝓpter qð dicit.

beatus.Gregoꝛius. Hoc ſpeciale ſpecimẽ

electoꝛũ eſſe ſolet vt de ſe ſenciãt infra qᷓ;

ſint.vt aũt aliquid videatur minꝰ qᷓ; ſit re
motio indubitanter efficectt Wanitfeſtũ
igitur eſtvere humilẽ huiuſmodi leuitate
ſuper ſemetipᷣm longe eleuatũ et exaltatũ
Eſt aũt hmõi leuitas merito humilibꝰ ex

virtute humilitatis et merito pꝛo eo ꝙ ip

ſuʒ poſſeſſoꝛẽ ſuũ.et a ſemeupᷣo et ab ho
minibus bonis ſuis exonerat. Quid

igitur mirũ ſi nihil poꝛtans vere humilis
et ipemet extenuatus in nihilũ velut leuii/½

fimus ad locum ſibi ꝓpꝛiũ totq velocita⸗
te fertur et rapitur.Econtrariovero ſuper
bꝰleipᷣo et ſuis oneratus et etiam alienis
dum illa ꝑ arrogancia ſibi attribuit quid

miruũ ſi loto pcipitio fertur in pfundu ad

quod hmõi ponderoſitag mouere ſolum
modo nata ẽ
ſus ſit ⁊ q; ponderoſus q̃ſi vniuerſali om
niũ teſtimonio ↄpꝛobat᷑. Nemo em̃videt
ſuꝑbũ qui nõ dicat oneroſus ẽ mihi imꝑ

tabiliter ſuꝑ collũ meũ poꝛto ipᷣm. Simili

ter ⁊ vnuſqͥuiſq; dicit de ſupꝑo.totũ mun
du onerat.et omnes poꝛtan Qũ ſupꝛa col
la ſua.et iterũ. Nemo poteſt eum poꝛtare
vel ſuſtinere.videtur tibi parũ oneroſus:
qui tot colla ⁊ humeros taʒ grauiter one
rat de cuius ponderoſicate ⁊ impoꝛtabili
rate omnes homines querũtur.Ecõtra⸗
rio igiur ꝑ omnia ſe habet humilitas.et
econtrario de illa omniũ teſtimonijs con

clamatur. Nulli em oneroſa ẽ. nullus hu

milẽ ꝓ huiuſmodi cauſa vel fugitvel abij
cit vel declinat.
Uinta lans humilitatis ẽ ponde⸗
roſitas qᷓ quidẽ ẽ ei ex ſupꝛadictis
uatuoꝛ.vłex vno eoꝛũ.cum in ſe
equaliter leuis ſit.ſubiectũ ſuũ rapiensvt
Dirimus in ſublime.quẽadmodũ ſupbia

2—

ex ſeipᷣa ponderoſa ẽ vtdiximꝰ.⁊ pᷣncipiũ

deſcenſus ymmo caſus atq; ruine.Ex ob⸗

liuione vero pᷣdictarũ qᷓtuoꝛ atʒ negigen

drxt

O aũt ſuꝑbus pondero

cia recogitãdi ea leuis eſt atq; vaniſſima.
Habet aut humilitas ex iſta pondero
ſitate laudẽ ⁊ admirationẽ monſtrificam
qm̃ ex ea ⁊ ꝑ eam aſcẽdit.⁊ hoc tantovelo

ius ac foꝛiius qnto ip̃a hmõi ponderoſi⸗
tas ⁊ maioꝛ ⁊ magis ei fuerit.iunc aũt illã

magis ineſſe dicimꝰ cũ artius atʒ intimiꝰ
cogitat᷑ vel potius ſenti. Wanifeſtum
ẽ em.quia tato vnnſquiſq; depᷣſſioꝛ ẽ alqʒ
ab alto vanitatis ſupbie remotioꝛ quato
fuerit in vtroq; iſtonhabũdantioꝛ.quãto

aliquid ab alto vaniſſime ſuꝑbie remoti⸗

oꝛ.tato humilitate ſublimioꝛ. Quare
manifeſtũ quia hmõi ponderoſitas hu
milem eleuat ac ſublimat.quemadmoduũ
leuitas vanitatis ſuꝑbũ ad yma confuſio
nis deijcit ⁊ ꝓfundat dũ a vere allo beati
tudinis vel quod ẽ deus altiſſimꝰpᷣcipitat
eũ et elongat. Inter monſtruoſas autem
ſuꝑbie abuſiones qᷓ multe ſunt ⁊ magne.
Pec vna ẽ ꝙ ſuꝑbus de ipſa ponderoſita

te ſua cõtendit aſcẽdere qm̃ de ipᷣa ſuꝑbia

de oneribꝰqᷓ ipᷣa cõgerit ⁊ appoꝛtat ſuꝑ
dementiſſimũ coꝛ ſuꝑbi.Quid em̃ mouet
ipᷣm ad hoc vt velit ſuꝑeſſe alijs. niſi ipſa
ſuꝑbie ponderoſitas. Sic ecõtrario pᷣno⸗
minata humilitatis ponderoſitas mouet
ve humilẽ ad hoc vt velit om̃ibꝰ ſubeſſe⁊
inferioꝛ appere.Et hec ẽ cauſa ꝓpter quã

ſpecialiter ſuꝑbi palee in ſacra ſctura vo

cant᷑. Palee nanq; de ſuꝑioꝛitate duabꝰ
decauſis ↄtendũt.videlicet aut leuitate ꝓ
pꝛia aut venti vehemencia. ſic ſuꝑbi inter
dũ leuitate vanitatis ſuꝑeſſe alijs volunt
Interdũ aũt vehemecia venti circum⸗

ferẽtis eos ⁊ exagitãtis. quemadmodum

palea qᷓ leuioꝛ ẽ alis⁊ hoc qꝛ vilioꝛ atʒ mi

noꝛ. Uere aũt ſuꝑbꝰ omnibꝰ alüs ſuꝑpior

eſſe ↄtendit. Sic qui mino: velvilioꝛ ẽ me
ritis plerũq; ſuꝑeſſe vuð alijs ⁊ preeſſe.et

hoc ipᷣavilitate ac minoꝛitate ſua ꝗᷓ nõ eſt

niſi vanitas ſuꝑbie illius. Silr ⁊ qui vehe
mentioꝛi flatu laudũ extollit.eoipᷣo alis
ſupereminere ſe exiſtimat eis honoꝛe ac
dignitate pᷣeſſe ↄtendit QOuemadmoduʒ
ſi palee ꝓpter hoc granis ſuis melioꝛes ſe
opinaretur ⁊ eis pꝛopter hoc dñari vellẽt
qð ſe exaltant dictarũ cauſarũ eleuate eſ⸗
ſent ſuꝑ grana.granis in ymo reſidennbꝰ
Poc ufabitater ẽ inſania ſuꝑpboꝝ.qui ð̊

eleuatiõe vaniſſima hũc erroꝛẽ hauriunt
cũ eum nõ pᷣcioſiias aut meriton eminen
cia faciat ſed magis viluas et inutilitas.
Quemadmodũ in paleis.nobilitas eniʒ
odd iiij

Be

et pᷣcioſitas granoꝛũ eas in ymo retinet.
Sicut in contraria paleas eleuant⁊ ſicut
vilioꝛ ac mino: palea et inutilioꝛ vento vł
Sbpꝛia vanitate plus alijs eleuatur. Sic ꝗ
ſuperbia vilioꝛ omniq; altitudine indigni
oꝛiplus aliis hominibus vel electioĩs opi
nio ne vel ambitione pᷣſumptionis extolli

tur atq; contendit vt dominetur. Ze

a laus humilitatis ẽ gracilitas.ex qua ẽ
poſſeſſoꝛi ſuo irrefragabile teſtimoniuʒ ⁊
laus certiſſima ſpiritualł virginitatj. Quẽ
admodum in puellis gracilitas et demil⸗
ſio ventris atteſtantur coꝛꝑali virginitati
tumoꝛ vero ventris econtrario. Sic tu⸗
moꝛ ſupbie deſ piritu maligno eam cõce⸗

piſſe.ymmo de pᷣncipe demonioꝛuʒ pᷣmo

genitam eiuſdem filiam ſcilicet ſuꝑbiã cõ
pꝛobat euidenter de animabꝰ hmõi que
nec tam deteſtabile adulteriũ erubeſcunt
ſicut nec monſtrum tam defoꝛmis partus

qui vtiq; non eſt niſi ſtruma dyabolica p

hoꝛreſcunt.dicitur vſualiter ⁊ credit᷑ a mł
tis mulieres interdum a demonib eincu⸗
bis impᷣgnari. Uerũtamen nõ niſiventũ
ex huiuſmodi impᷣgnatiõe eas habere in
vtero. multi credunt et ſe etiam expimẽto
autumant compiſſe.ꝓpter quod non ali
ter ab hmõiimpᷣgnatione detumeſcũt ni
ſi cum incredibiliventoſitatis ⁊ tumultus
emiſſione. quod vtiq; pabola veriſſima ẽ
impgnationis dyabolice quam dirximus.
Quid enim habet in ventre coꝛdis ſuper
bus niſi ventũ fallaciſſime vanitatis. hoc
enim ſumope malignus ſpiritus intendit
vt vento ſuꝑbie inflet quos afflauerit vt
filiam ſuam pᷣmogenitam in eis generet.
⁊ vt eas ꝑ hmõi ſupbiam deo diſplicẽtes
et abhominabiles reddat iſte ventus cũ
tumultu incredibili ꝑ iactantiam ſic emit⸗
titur vt tamen inge non minuatur ſed po
tius augeaturꝑ cnſeſſionẽ vero ſic emit
nitur vt euacuetur. Lonfeſſio autem ⁊
ſi ſuauiſſima ſit auribus dei? omniũ miliĩ
ciaru celeſtiũ tumultuoſa tamen ẽx hoeri
bilis atq; terrifica demonibus.eoſqʒ dif⸗
fugat atqʒ ꝓfligit a vere ac pie confitenti⸗
us. Ue hijs qui tam hoꝛrificam ſtrumã
ſuam oſtentant ⁊ p̃dicant dicentes ſe eſſe
groſſi magni vel alti coꝛdis.non attendẽ
tes inſaniſſimi. ꝙ vidiſſe groſſos ⁊ groſſi
coꝛdis pᷣdicant im pegnatos ſe eſſe a dya
olo confitentur. ? ſacratiſſimũ matrimo

muʒ quod cum xpᷣo domino in napeilino .

contraxerunt execrabiliter poll

concepit.e

moꝛibus

Sunt huic impꝛegnationi dyabolice

rami ſeu filie hoꝛnſice monſiruoſitatis. q OQ

lis eſt impꝛegnatio a ꝓpꝛio patre carnali
Anima enim que ſupꝑbit de nobili patre
carnali ab ipᷣo ſpiritualiter impꝛegnata ẽ⸗
7 ingroſſata.Et quod eſt deteſtabilius in
terdum eſt ab ipᷣa matre carnali. dum de
potencia et nobilitate eius aut diuitijs ſu
pbia intumeſcit.⁊ quod ẽ maioꝛis ſtupo⸗
ris ab vnoquoq; cognatoꝛuʒ ⁊ ꝓpinque
rum tocius generis ſimiliter ⁊ affiniumſi
mili pollutione inſaniſſime ingroſſantur
Nec accidit ſimie monſtrum in natunis
videlicʒ ꝙ vna ſola mulier a totovno po
pulo imp:egnetur. Qui enim de toto ge⸗
nere ſuo pꝛopter eiuſdẽ potenciam diuici
as aut nobilitatem inflatur ſuperbia.aut
de toto populo exercitus ſui.Quẽadmo⸗
dum rex dauid quondam cum populum

iſrael inſtinctu dyabolico numerari ſtatu

iſſet. Sicut legit ſcõi Regt.xxiiij. Ultimag
tela toto populo illo ſimul ſpinitualit im⸗
pꝛegnabatur. Econtrario verſes rexcũ
coꝛam ſe videret exercitum ſuum multitu
dinis innumerabilis. attendens quia in⸗
fra centu annos totus illeexercitus in pul
uerem conuertendus eſſet. dixiſſe fenur.
regem tanti tamq; foꝛiis exerciius me vo
cant homines. Ego autem faleoꝛ et dico
me eſſe regem plilueris. Maioꝛis autem
hoꝛroꝛis magiſq; monſtrifica abuſio eſt.
qð de patre iam moꝛtuo fetum hmõidya
bolicum vel a matre iam moꝛtua ⁊ totali

ter incinerata conapiunt merces. De ve⸗

ritate huiuſmõi ſuꝑbientiuʒ de aſino ſuo
6 illo impꝛegnata eſt anima
que de coꝛꝑe ſuo ſuꝑbit cuʒ coꝛpus velud
aſinus ſic anime aut equus. Uidimus
interdum nonnullas animas ab ipſa vir
ginitate ſua impꝛegnatas.⁊ audiuimꝰnõ
nullas earum dixſſe ꝙ de ipᷣa virginitate

ſua groſſe erant hoc eſt ſupbe. Et iſte ſunt

virgines fatue de quibus legit᷑ Wathei. x

xv. Septima laus humſlitatis eſt er

ꝓfunditas et ex hac ẽ eius ſubiecto afflu⸗-

encia et copioſitas graciarum. Quẽadmo

dum enim aque cotpales loca ꝓfundio⸗
a beins replent et habundant in eis.Sic
aque ſpirituales. id ẽ fluenta gracian cor⸗
da humilitate ꝓfunda.hoc ẽ qð dicit Sa
lomon ꝓuerbioꝝ.x. Ubi humillas ibiẽ

ſapiẽcia.Et in pſal. Ualles habundabũt

frumento.Et iterũ. Inter mediũᷣ montiuʒ
Etranſibunt aque. Cerntum auteme

„ .

termeal
Popfunk
meusaut
noralibus
ſoꝛeſtqui
den pnun
fetlaunte
busgace
ccocut
eſbet⸗
s gpe
iunatte
Nsgeemn
Nerocſals
Alry
ſoontrurn
Ntonnstunil
ſogmuammii
Rerusdonn
Onllibnstene
Pacbligben
Onnbrsdon
Moigturmen
Ghnane
Minonnin
iir en
fmü
gfuenk
Nodeſei
Poſnon
Uneti⸗
„ ODa
menge
nhin⸗
hmtg⸗
Nheofon
Megghlede
lenbinann
ulnupni
nnagefſeenn
ſemtan
nendinden
MoezOrnnn
eunniſc
hltiggf
W
hunietgn
9
N
inen

hes

nring.

2 5
cn

re ſten

Nnleniner

een

4
H

“ . 4
Ne.Ak
ooelhna

„7„ anmienme

oraene Wencense
M M WNN

dcbmne! oorertt.
?””l
ee 14
CCs wle
72 . M.&N1
mor os elee
„

r

er
m
2
mnooNRN
ecenen Nonnt
&
. . ”ñ
bdenNde
(d, .
NN
N “

ſet
„ e

1

clxxxj

inter mediũ montiũ vallis eſt ſiue cõual⸗

lis ꝓfunda comparatione montiũ ptolo
meus aũt phyloʒophus in doctrinis ſuis
moꝛalibus dicit.ꝙ inter ſapientes ſapien
tioꝛ eſt qui humilio: exiſtit.ꝓpter hac ean

dem ꝓfunditatem om̃ia flumina ad ma⸗

re fluunt et mari influunt. Sit de flumini
bus graciarum dubitandũ non eſt.quin
ad coꝛda humilia fluat ex fonte paradyſi

celeſtis ac ſpiritualis qui eſt ſpiritus ſan⸗
ctus. ꝓpter contrariũ vo ꝓfunditatis qð
ẽ tumoꝛ vel alnitudo tumida flumina mõ

tes deſerunt.et quaſi eos fugientes toto ĩ
petu ad valles currunt.Et hoc eſt qð dicit
Auguſtinꝰ ꝙ tumoꝛ infuſa repellit. Hinc
eſt ꝙ coꝛ beate virginis ⁊ dei genitrieis fu

it ceteris humilitate ꝓfundius.ideo fluen
tis graciarum illuſtrata fuit habundãatiꝰ.

Sic ⁊ xpus dominus in eo ꝙ homo ꝗ eſt

ominibus ⁊ angelis ⁊ hominibus incon

parabiliter humilitate ꝓfundioꝛ.ideo eſt

8
7

omnibus donis graciarum repletioꝛ. Ex
hoc igitur manifeſtũ eſt tibi ꝙ ſtatim vbi
coꝛ humanuʒ ſuꝑbia intume cere ceperit.

ſtaum omnium graciarum aſe fluenta re

icit. Quemadmodũ ſi loci vel etiã abyſſi
funditas in montem ꝑ tumoꝛem cõuer

a fueru.ſtatim ipᷣm omnis aquarum co⸗

pia deſerit.ꝓpter quos et aridus et dur⸗
poſtmodum efficitur. Utrũq; autem ꝓpꝛi
um eſt ſuꝑbievidelicet ariditas ⁊ duricies

Octaua eius laus eſt vacuitas om̃ia

replentis eęx qua largiſſimo bonoꝛũ om̃i⸗

unm largſtoꝛi gratiſſima ẽ atqʒ chariſſima
ia deo nihil ge tius q; dare ꝓ
pter hoc em̃ omnia facit ⁊ Ncit vt ſint que
dat? quibus det. Superbis autem quos
plenos inuenit non dat dona graciarum
ſuarum.quoniã non habent vbi recipiat.
oꝛũ ſuꝑbia vſq; ad

Et hoc è quia deo nihil g

om̃ia em̃ receptacul
nauſeam ⁊ crepationẽ vt ſupꝛa diximꝰ re⸗
pleuit Humilitasvero cum eius largitate
contendit ⁊ dicit. Imple ſaceum meum ſi

potes. Quanto em̃ plura ⁊ maioꝛa bona

in eum miſeris tantomagisvacuum ipᷣm

inuenies magiſq; capacem. Qui em habũ
dant donis graciarũ et hij ſine dubio ſũt
humilioꝛes magis vacuos ab eis ſe ſenci

unt teſtantur ⁊ clamant inſtar pfundua⸗

tis atʒ voꝛaginis auaricie qᷓ creſcentibus

diuitijs creſcit abyſſalis iſta vacuitas hu⸗
militatis creſcentibus donis graciaꝝ ĩ ea

ampliꝰ augentur.Et quẽadmoduʒ mare

cũ ip̃m intrent om̃ia flumina nõ redũda
—

ſic nec ipa. ymmo dilatatur et quod eſt mi

rabilius de ipᷣa repletione exinanitur ſiue
euacuatur ⁊ hoc teſtimonio ſiue reputati
one ſua.Declaratio aũt huiuſmõi ẽ quia

creſcentibꝰalus donis ⁊virtutibꝰ.neceſſe
ẽ vt creſcat humilitas. cũ omnes virtutes

gratuitas equales eẽ neceſſe ſit.ſicut in pᷣ⸗
cedẽtibꝰdecla rauimꝰ. Hecẽ terra que no
ſaciatur aqua de qua legit᷑ ꝓuerbioꝛũ.xxx
Et ex ipᷣa loquẽs dauid dicit.Anima mea
ſicut terra ſiue aqua tibi. Ex hac vacui

tate pacem habet a contrario ſuo humili

tas.et hoc ẽ de mirabilibꝰ eiꝰ vnũ.ſicut ð
monſtris ſupbie ẽ.ꝙ ipſa ſecũ pacem no

ha bet. Supbia em ſonat alio ſubiecto.

dãmodo ſemetipſam impugnat. Supbꝰ
em̃ ſuperbũ nõ patitur.ymmo alter alten
impellit atq; repellit.ſicut tumoꝛ tumoꝛẽ.

Et ſicut apud geometras declaratũ eſt

ſperica coꝛpa q maxime tumida ſũt.in ſo⸗

lo pũcto ſeſe ↄtingere poſſunt.⁊ ꝓpt᷑ hoc

pungere ſeinuicẽ poſſũt.nõ aũt ſibinuicẽe
plane ⁊ recte applicari. Sic ẽ etiã de coꝛdi
bᷣſuꝑpbia tumẽtibꝰ qð pungere ⁊ ibhugna
re ſe poſſũt.nõ aũt ſocialit᷑ ⁊ amicabiliter
ſibinuicẽ piũgi.Cõcauũ aũt tumidumvel
ſpericũ intra cõcauitatẽ ſuã ſine difficulta
te qualibet recipit⁊ ei cõuenie ntiſſime ap
plicat᷑.Sic coꝛ humile ſupbũ quaſi infra
ſe recipiẽs amplectit᷑. ꝓpter qð diximus
qð pacẽ habet ab illo ⁊ etiã cũ illo.⁊ ſicut

naturavacnũ nõ patit᷑.ꝗn in ülud virtute

vehementiſſima impingat coꝛpꝰaliquod
q̊ repleat. Sicut vacuũ huũilitatis gra va⸗
cuũ eſſe a ſe nõ patit᷑.ſed fo:tiſſima inun
datiõe in illud ifluit qð replet.

tannica q̃ruloſitas atq; mẽdicitas quem
admoduʒ enim trutannus ſi quid habet
pecunie illud abſconcit. ⁊ vbi veſtis eius
integra eſt non oſtẽdit illis a quibus ele⸗
moſynam petit ſed magis lacerationem
atq; decerptionẽ eiuſdem. Similiter ?

quod habet ſanũ in coꝛpoꝛevel carne ſua =

nõ oſtendit. Jd vero quod habet vł coꝛ⸗
roſum vel putridum vł ſcabioſum impꝛo
biſſime ingerit oculis hominũ.vt ſic eos
ad miſerandum ſibi pꝛouocet vłimparti
ri aliquid impoꝛtunitate clamoꝛũ et inſta
tiſſima oſtentanone miſerationuũ ſuarũ
ac de eis quaſi redemptionẽ audituũ ſuo
rũaliqd extoꝛqat.ſic vᷣe hũilis deo ⁊ toti

curie celeſti vulneravlcera miſeriaſqʒ oẽs

ſpuũales ſuas iſtatiſſime oſtetare⸗ defeti

ei Hona „
laus ẽ eiuſdem pauꝑtas ex qua eſt ei tru- C

De

atz pauptates impꝛobiſſime clamare nõ
ceſſat. nunc omnibus inſimul.nũc cuilibʒ
ſingulatim euriam celeſtem totaʒ circuiẽs
inqntũ in ſe ẽ tedio et moleſtia afficiens⁊
reuera moleſtiſſimus eſſet toti curie.ſi in
curia illa moleſtie locus eſ/ſet Econtra

rio fuꝑbia cũ paupꝑrima ſit. ſicut apparet

in illo phariſeo ex.xviij. Luce.Qui cum in
oꝛatione debet petere elemoſynã vt men
dicus et ſanitate vt languidus et egrotus
diuicias ſuas pᷣdicabat et quecunq; ſana
habere ſibividebatur dicẽs. Jeiuno bis ĩ
ſabbato decimas do omniũ que poſſiðo
⁊ iterũ. Nõ ſum ſicut ceteri hominum.
Decima eſt vilitas ex qua cum pfecta
fuerit.ſempꝑ ſe deſpicitꝰᷣe humilis ſempꝑ ſe
irridet ſubſannat ⁊ etiam conſpuit.⁊ alia
que vilificatiõis ſunt ipᷣe ſemꝑ irrogat ſci
ens ex hoc ſibi apud deum pᷣcium gloꝛiaʒ
⁊ honoꝛem ſicut dicit Gꝛegoꝛiꝰ. Quia ta⸗
to eſt vnuſquiſq; in conſpectu dei gloꝛio⸗
ſioꝛ qᷓnto in oculis ꝓpꝛijs fuerit ipe deſ pe

ctioꝛ. Bauget etia ꝑfectus humilis cũ

ſibi illata ab alijs fuerit iniuria. Sicut di

cit beatus Bernardꝰ. Quia verus humił

non vult videri humilis ſed vilis Pꝛobꝛa
igituræ obpꝛobꝛia. detractiones ⁊ cõuicia
irriſiones ⁊ vitupia conculcationes ↄſpu
itiones oobeſones ⁊ qcunqʒ ſunt ſimilia
vt gratiſſima exenia ⁊ munera recipit pꝛe
cioſa. vt diuicias ſupnas ⁊ theʒauros no
biliſſimos cuſtodit. Sciens ꝙ qnto ſaccꝰ

„

eius in dei iudicio talibꝰinuentꝰ fuerit re

pletioꝛ tto gloꝛis ⁊ honoꝛibꝰ et laudibꝰ
efliciet ei ab ip̃o cumulatioꝛ.Sic faciebat

quidam vir ſanctus qui ſtulum ſe ſimila⸗
bat vt irrideretur.conſpueretur fimoq; et
terra obrueretur. ⁊ ꝓpter hoc ꝑ ſingulos
dies in ciuitate qua moꝛabatur noctibus
oꝛationi vacabat 5 dieb? olbus hmõi
ludibꝛijs exponebał. Sic vir ille ſancte re
coꝛdationis Johannes de monte mira⸗
bili cum apud cameracũ obpꝛobꝛia mul⸗
ta et conuicia a ꝑſonisviliſſimis ſuſtinuiſ
ſet trãſiens iuxta eos poſtmodum reuer⸗
ſus ẽ ad eoſdem inuitauitq; eos peibus⁊
hoc vt eum amplius irriderent et vt in eũ
obpꝛobꝛia et conuicia clamarent et vtma
ioꝛ eſſet ei exhijs confuſio capuciũ ponẽs
de capite ſuo faciemqʒ reuelans patenter
ſe expoſuit eoꝛum obpꝛobris. Amßp.
ſia ſunt alimenta humilitatis et cibi. ꝓ
pter quod dicitur Trenorum.iij. Satura

. bitur obpꝛobrijs. Sunt et delicie eiuſdẽ·

meliã pati. Felix etvere beatũ palatũ qo

moꝛibus

Ppter quod dicit᷑ Actuũ.v. IJbant apoſto
li gaudentes a conſpectu concili. quoniã
digni habiti ſunt ꝓ nomine hieſu contu⸗

ſapoꝛare poteſt hmõi delicias ꝓpt᷑ quod

dicit Apoſtolus in.xij.ad Romanos Be 67

nedicite ꝑſequentibus vos.hoc eſt male⸗
dicentibus ſicut docuerat veritas mathei
v. Beati eritis cum vos maledixerint ho⸗
mines.? Luce.vj. Benedicite maledicen
tibus vos.⁊ hoc taqᷓ; eſcas ⁊ alimẽta ferẽ⸗
ribꝰ ⁊ offerentibꝰ grataqʒ exenia ⁊ mune⸗

ra pᷣcioſa conferentibus. Neqniſſime
ymmo inſaniſſime pſequuntur humilita⸗

tem qui dapiferos huiuſmõi fercula? de

licias deferen tes eadem et offerentes vel

male recipiunt. vel iurpiter repellunt: vel
quod eſt deterius vt hoſtes nequiſſimos

pꝑſequuntur:dapiteri ꝓpᷣe ſunt qui dapes

menſis inferunt:hec autem que diximus

Dapes ſunt humilitatis cocivero ſunt qui

cibos pᷣparant. Qnid igttur mirum ſ
moꝛtua fame et inediavel confecavel de
bilitata ẽ humilitasvel etiã moꝛtua apud

hmõi hom:nes qui ſuſtinerevolunt ꝙ in

eis vel modicum cibi apponatur. in moꝛ

tem eius impüſſime coniuraſſe videntur

cum nec de ſuo ei alimenta ꝓuideant nec
de alieno paciantur eidem ab alijs ꝓui⸗
deri de ſuo eſcas humilitati ꝓuideat qui

apud ſemetip̃um ſiue in coꝛde ſuo ſemet-

ipm deſpicit ſibi conuiciat᷑ ſibi expꝛobꝛat.

quicquid turpiter aut inique agitꝗ ſemet
ipᷣm conſpuit conculcat ⁊ modis omnib⸗

vilem habet ꝗq; viliſicat non eſpectans
ab alijs tahl ei dicantur vel fiant.
Heu q; merito nobis imputanda eſt
crudelitas et moꝛs humilitatis noſtre.q̃s
ex defectu alimentoꝛum patitur.cum tan⸗
la apud nos ſit copig eoꝛundem. Nec em
longiꝰnobis querehda ſuntvel pᷣcio emẽ
da.cum in nobis ipᷣis eoꝛum immenſam

copiam habeamus.Et ad vnum dicamꝰ

ex vno ſolo peccato moꝛtali tanta elici po

teſt huiuſmodi eſcarum copia.tantaq; va

rietas vt nunq; hauriri poſſit.tanta quip⸗
pe vilitas eſt.tantaqʒ turpitudo tantaqʒ
ſentina ſpurcicie ac fetoꝛis vnumquodqʒ
moꝛtale peccatumyt nulla lingua diſſere
re ſufficiat eius vituperia ꝓut dignum eſt
cõmitenti obijcere.nec vt dignum ⁊ iuſtũ

eſt expꝛobꝛare. Fodem mõ nõ ẽ mirũ
ſi pauprima ẽ hũilitas.ſi ſaccus eiꝰ vacu⸗
cũ myniſtri qui vtiqʒ multi ſunt defereles

–—

mnnoint
ſolfnu
ſopelant.
lr Ctue
locuse⸗
Demogz
–
ſärerſn
1 ulüir
gelran
ſchinni
Nchünee.
hoeizen
ponhunt
Oillusta
gitiſe
Niaicttuun
Vpiudon
ſclunbibo
Gona Oinu
Uaubenecle
ltgatnodian
necricuenun
Gnpopen⸗
Clteſofndä

(onersung

ledor
cumcot
le ſer
qiden
Golalini
icgpi
llnnuunun
ſatugta⸗
lbcbeiager
fumnbon
niſganin
lhzun
Sugborn⸗
fnäſdonire
frrſann
Whzannelt
hhntnnnen
namnner
pienen

0 fkuninin

1 D
r obent

enccnin
Pnoniehn
doidelcns
iad enn,
dus vosarin
nvosmacir
ncheſstinn
mus ant
dehſecrun
8 nimſt

rbamenaen
niinans a

füne oriuekenn

umiital Sn
ſuin we
nuiial ſbiee⸗
rauutmnigretgig
nanaa tnodisn
Prümaatnon ahec
mNdsNN
obissen

rit vel amauerit iam amiſit

vymmo inferentes tam grata exenia tam
pcioſa munera ta nequiter taq; atrociter
repellant᷑ ⁊ in nullo ei benefacere ꝑmitta
tur. Et quod deterius ẽ. iſta ſunt ius. poꝛ:

cio eius de omni ↄtumelia ⁊ ignominia
De vtroq; ſupꝛadictoꝝvera huilitas ſem

per clamat. meñ mihi debet. Diues eſſez

ſiqᷓ mea ſũt mibi redderẽt᷑ et dimitterẽt᷑.

aut ſaltẽ reddi ſinerentur. Sed vt dictũ ẽ
neceſſaria ipſa vite mee mihi tam impie
taq;ʒ immiſeꝛicoꝛditer mibi denegat ⁊ ſub
rabhütur. Iſte ſunt reuera diuicie qui
bus in pꝛeſenti diues et habundans eſt

vera humilitas.⁊ quibus ꝑpetui honoꝛiſ
diuicias ⁊ gloꝛie mercatur. Sicut oſtẽdit
dauid.ij.Re.xvij. Dimittite eum vt male
dicat mihi iuxta pꝛeceptũ domini.Si foꝛ⸗

te reſpiuat dominus afflictionẽ meam. ⁊
reddat mibi bonum ꝓ maledictõe ac ho
dierna. Similiter et in pſal. Maledicẽt il⸗
l⁊ tu benedices. ꝓpter hoc ipᷣe xpᷣus dñs
in pſalmo dicit. non confundentur ſuper
me qui querunt ie deus iſrael. Quoni
am pꝛopier te ſuſtinui oppꝛobꝛiũ operuit
confuſio faciem meam anaſipe enti cõfu⸗

ſione velutpᷣcio aut merito: Hoc obtinere

ale volo.vt non confundantur. hoc ẽ ab
ecxlterna confuſione liberentur. qui querũt

te. Mec mirum eſt ymmo iuſtiſſimuʒ.

vt qui deſpiciunt fugiit ⁊ oderũt ꝓpꝛia

et ad aliena rapienda manus extollunt.

vtriſq; pꝛiuati.pauperrimi atq; nudiſſimi
relinquuntur propꝛia dimitlit.yvmmo de⸗
ſpicit fugit et odit atq; perfequitur. qui ſic

ſe habet ad ea que nominauimus. Qui

gloꝛiam honoꝛem et laudem vel aliquid
hmõòi vel cupit.vel etiam Slatuʒ recipit.
vtriſq; pᷣuatur.Et hoc ẽ.quoniam laus et
gloꝛia et honoꝛ. et quicqd ẽ hmõi.q; cito
hymõi homines tetigerint.in nihilum ſal⸗

ſitatis ⁊ iniquitatis ꝓvanitatis cõuertit᷑ ⁊
penitus euaneſcit.Rhoc ẽ quoniam ipſe

amoꝛ talium merita eoꝛum penitꝰeuacu⸗

at ⁊ anullat. Quantũcunq; enim pᷣclaris
meritisvirtutum et graciarũ quis excellat
ſi ſtatim inde laudari vel honoꝛari volue
Euaneſcũt
enim dona graciarũ ⁊ virtutũ ſublimium

exhoꝛrentes impietatẽ vtriuſq; ſacrilegij.

qua ⁊ dona que mutuo ad vſuram a deo

fenerato:e accipit ſibi appꝛopᷣat. gloꝛiam

q; ⁊ honoꝛem.aque ſolius dei iura ſunt. ꝓ
ꝛia ſibi. ⁊ rapit ⁊ vendicat. Sed ⁊ tumoꝛ

upbie illas repellit vt diximus ⁊ flatus in

clxcxij

fernales huiuſmõi ſacratiſſimas illas lu⸗

cernas vitaliter lucerex ardere ĩ coꝛde hu
iuſmõi nõ ꝑmittunt.falſa igitur ⁊ vana ẽ

laus que de hominibus hmõi pdicatur.

Diues ſupꝛa modum et inclituʒ coꝛ quod
tantis diuicijs tãq; deſiderabilibꝰhabun

dat. Habet em̃ diuicias quibꝰeterni ſum
ma honoꝛis ⁊ gloꝛie cõparet. Hoc em̃ fo⸗

ro et hoc pᷣciovenales illas expoſuit deus
ſolus autẽ habet eas ꝗ eas diligit ample
ctitur cuſtodit artiſſime.⁊ ſi opus ẽ eas cõ̊

parat pᷣcio vel obſequijs ⁊ mercatu. Quẽè⸗

admodum quida ex ſanciis patribꝰcuidã
ex diſcipulis ſuis in penitenciaʒ iniunxiſſe

fertur vt cõtumelias ꝓbꝛa ⁊ obpꝛobꝛia.vi

tuperia ⁊ cõuicia.et q ſunt hmoi a quibꝰ

poſſet emeret ſi eas aliter habere nõ vale

ret.qui cũ traſiret ante ſenẽ qui ſedebat in
porta athenienſiũ vt ꝓbaret ingrediẽtes
⁊ egrediẽtes phyloſophos et ꝓbaret eos
de cõſuetudine ꝓbꝛis et cõtumelüs atqʒ
conuicüs accidit vt iſte diſcipulus mãſiret

ante dictũ ſenẽ.Dictus vᷣo ſenex iuxta con

ſuetudinẽ ſuam ei cõuiciatus ẽ.Diſcipulꝰ
autem ſtatim ꝓcidit ad pedes eius graci
as agens.CLui ſenex.ꝓ quo inquit mihi re

graciaris. Cui ille. Quia quod ab alijs pᷣ⸗
cio emere conſueueram hodie a te gratis

accepi. Nec em̃ vel obſequiũ vel aliquod
peiu a me acceperas. cui tin bonum attri⸗
buiſti crede mihi quia ſputuʒ ſpurciſſimũ

in facie ꝓiecit.vᷣe ac perfecte humilis ſpu

tum quidem abhominabile vas illud ab
hominationis deſeipᷣo eiecit. Sed vᷣe hu
milis balſamũ pᷣcioſum in eo accipit.Sic
dauid non terram de manibus ſemey ne
q; lapides ſed aurum et gemmas pꝛecio⸗
ſiſſimas recipiebat viriute humilitatis ita
conuertente ei hec ẽ eiuſdẽ alimonia eter
na Et de monſtris eius ac mirabilibꝰ
vnũ.quemadmodũ œ illo famoſſiſſimo
ſymone de calumpna narratur.et in eccle
ſia dei legik. Qꝛ cum vermeʒ de putredi⸗
ne carnis eius cadẽtem pꝛo reliquijs qui⸗

dam nobilis paganus exciperet. gemmaã
pꝛecioſam in manibꝰ ſuis ſe inueniſſe ga⸗
uiſus eſt pꝛoverme illo.quam mutationẽ

licet dextera excelſi fecerit nontam merito
ſanctitatis dicti ſymonis q;ᷓ; humilitate et

deuotione dicti nobilis feciſſe credenda ẽ

Contrariã vero magicam ſed maleficam

⁊ alchimicã virtutẽ hʒ amoꝛ inanis gloꝛie
Qui veꝝ aurũ ſapie ſalutar puriſſimũq;

argentũ ſacre doctrinę gemmaſq; virtur

Se

pꝛecioſiſſimas in plumbum et ſcotꝛiam et
calculos viliſſiſſinos cõuertit. Et boc eſt
ꝙ dicit dijs.yſaias.x.Argentũ tuũ verſũ
eſt in ſcoꝛiã. Sicut em̃ ſupꝛa diximꝰ apud
ypocritas falſa ⁊ vana ſunt om̃ia opera⁊
operũ radices.⁊ aliud ſunt ⁊ aliud vidẽet
Sic apud eos qui verbũ dei adulterates
et ad venandas laudes vanas et queſtuʒ
cupiditatis illud intoꝛquẽt dum tam ma⸗
le illud recitant incipit eſſe ſuũ vt ait mar⸗
cialis cocus.et per tam nephariũ abuſuʒ
virtutem euacuant. vt in oꝛe eoꝛum nõ ſit
invirtute neq; in magnificencia. Sicut in

prlalmo eſſe legitur. NHeq; vita⁊ ſpiritus ſi

cut legi᷑ Johannis.vj. Sed magis moꝛs
ẽ verbũ dei in labijs eoꝛum. quemadmo
dũ: in pſalmo legitur vbi nos habemus.
Et gladius in labus eoꝛum. Ibi illa tranſ
latio habet.Et moꝛs in labis eoꝛum. Sʒ
ſpiritus non ſunt in oꝛe eoꝛum verba dei
niſi foꝛte ſpiritus inuentus inflans eoſdẽ
⁊ tumultuoſe perſonãs ex eis.ſed nõ ſunt
ſpiritus viuificans quod apparet exmoꝛ⸗
te ipoꝛum et ex moꝛte etiam eoꝛum ꝗq eos

audiunt. ꝓpter hec omnia et multa alia:

etiam verbum dei in oꝛe eoꝛum veruʒz nõ
eſt ſicut dicit mulier illa vidua Helye. In
xvi.tercij. Re.Nunc cognoui quoniaʒ vir
dei es tu ⁊ verbum dei in oꝛe tuo verũ eſt
Ueibum ergo tuum eſt quod debuit eſſe
verbum dei. quod quidem ſic loquens ſu
um facit.dum ſola que ſunt in eo querit:
non que dei ſunt cuius indicium eſt quia
ißp̃i hmõi homines etiã vocant hmõi ver⸗
bum ſuum et ſermonem ſuũ.Et inde ino
luit abuſio apud auditoꝛes vt dicat. Iſti
ſunt ſermones magiſtri illius.⁊ nunq; di
cant iſti ſunt ſermones dei.nec deum au

ctoꝛem eoꝛum nominent. Sed pꝛetitulat

eos nominibus magiſtroꝛum qui debue
runt eſſe myniſtri rbi dei. ſicut docet pe
trus in.iii pᷣme epiſtole ſue. Si quis loꝗ
tur quaſi ſermones dei nõ quaſi ſuos aut

alioꝛum hominum hoc modo igitur falſi

ficat ei ſophiſticat verbuʒ dei inanis ⁊ fal
ſa gloꝛia. Amplius. Juxta hũc modũ.
ſicut virtus humilitatis ſpura cõuertit in
balſama pꝛecioſa. Sic ſagittas detractio
nu et cotumeliarũ facit aureas ⁊ lapides
increpationuʒ conuertit in gemmas. Sic
tumultum detractionũ conuition ꝓbꝛoꝝ
⁊᷑⁊ impꝛoperioꝛum et irriſionũ ⁊ totum rui
ne infernalis vt vulgo dicitur ſtrepituʒ in
ſuauiſſimuũↄuertitlocentũ ⁊ muſicales me

tempnuut.

moꝛibus

lodias. nulla enim genera muſicoꝝ nul-⸗
le cantiones nulli ſoni quãtumcunq; mo
dulati adeo ſuaue ſonant auribus coꝛpo
ralibus hominum vtvere ac perfecte hu⸗
militati ſupꝛadicte pᷣdicto modo tumultu
ans atq; ſtrepens quod ex cõtrario euidẽ

ter apparet. NHulla eſt enim muſicalis

ſuauitas cui nõ pᷣferãt inanis gloꝛia ama

toꝛes laudũ ſuarũ ſonos ſeu pᷣdicationes

⁊ qua eis ſuauius nõ reſonent.Quare ei

ve ac perfecte humilibus ecõtrario ſe hba
bere neceſſe eſt videlicetvt omni muſicali
ſuauitati ſtrepitus ⁊ latratus caninos.ſi⸗
bilos ſerpentinos antedictos pꝛeferant.
Pec ergo eſt gloꝛia humilitatis inter ali⸗

as multas ꝙ tot ⁊ tantos habet cantoꝛei

et tantos cythariſtas tot et tantos muſica
les ioculatoꝛes.et tanto ſuauius ꝙ imitã

tes inſtrumentaq; ſue artis tanto ſuaui⸗

reſonare facientes qᷓ; pꝛofundius ſiue in⸗
timius alios ſe tranſfigere opinantur hu

militatem fugientẽ laus et gloꝛia inceſſa⸗

ter ſequũt᷑ Hoc ẽ vnũ de mirabilibus eiꝰ

quod eas ſtudioſiſſime fugiẽs poſt ſe tra⸗

hit. In quo etiam apparet vilitas earum
ꝙ contempnendo tantum et fugiẽdo ob D

tinentur. Uel ſecundum. Jeronimũ.poti
us apparet ĩ hoc gloꝛioſitas iearũ quod

amatoꝛes ſuos et viliſſimos fugiunt ⁊ cõ
AMlia glo:ia eiuſdem eſt ꝙ
tanto magis dignus eſt laude⁊ gloꝛia ve

re ac perfecte humilis quanto in dignioꝛẽ

eis reputat quautoque eos fugit ſtudioſi
us et cõtẽpnit tantoq; de eo verius pꝛedi
cantur. Et hoc eſt quia vt ſupꝛa declaraui
mus in quo vna virtutũ et omnłset quia
omnes in ellem equales in quo ab illa

vna ac pfecta ẽ humilitas in eo vere om⸗
nesac perfecte. Qui autem omni virtute

pꝛeditus eſt cum laus nulla niſi pꝛo virtu
te alicui debeatur. aude omni dignusve

re igitur omnis laꝶů de eo pꝛedicat.Exqᷓ

et apparet aliud mirabile videlicet q om

ni laude indignus eſt et omni gloꝛia. In⸗
anis gloꝛie et vane laudis amatoꝛ.vipo⸗
te nulla virtute pꝛeditus virtute inquam
veri nominis Et pꝛopter hoc hec inanis ⁊
illa vana dicit᷑ quoniã a veritaie viraq;
vacua. Waufeſtum igitur eſt e ſtuckh
um homiaum huiuſmodi ẽ homines me .
daces effieere et facere de ipſis mentiri. El
ideo inter viros virtntũ qui dii et.in pſal.
⁊ in iohanne.x.nominãtur nõ dij ſedydo
la vaniſſima ſunt.Et int bomies verino

aoue
N unbr

gininoh
nenoͤpeo
glint ſoea
antes)
taupdo
oßhino vila

iterbomin

aanociſe
nemvenio⸗
lumporg
un Gifin
hisgoleegt
ſulaßromna
nnocolan
Cpennenooſe
ſepotonecau⸗
ſeinanabnot

iluionbuse

ſalsdenbrden
ndenezdenn
Cginmamnbet

hgann. 0
ſocnceicime

Wreſttum
Ceraucume
Wword⸗
A sing
uiſtime n
danſnon
donkbusr
coktoloe
Catredr
E lenunguge
ſephnne
Unagcun
Alinivi
Uulngrl
upfril
D
giun
Noſainn L
ppin in

bes

Naed
1 Men Ae
Edone
s
enunſiere n
cimidenwi
omen Pe
Gseinländen
uscklunce⸗
muelt tpoſig⸗
mnng deid iln,
chaan g e
rmidonide,

7

ꝗ ſunt ſpeciẽ ſanctiatis habẽtes vᷣtutẽ eiꝰ

negantes. Sicut legitur in.ij. ad Thymo.

rogere non poterit.

Et ſicut ydola inter homines vident᷑ cum

omino vita careat. Sic iſti viuentesvidẽt᷑
inter homines cum ſint moꝛiui. Et quem
admodũ ſi quis alonge ſpectans arundi
nem vento agitatam eã ꝓpter hmõi mo
tum viuere putet quia motus vite atteſta

ur. Sic iſti non ſpiritu vite ſed vento ina

nis gloꝛie agitari viuere putantur. dũ ad
falſa pᷣnominata opa mouentur. Eo⸗
dem modo latet cauſa motus eoꝛum ſub
opetimento ſpeciei atʒ ſilatiõis.ſicut ſub
remotione cauſa motus arundinis. Mi⸗

ra inſania hmõi hominũ qui ſe tam turpi
bus illuſionibus expoſuerũt.qui ſe et bo⸗

na ſua dentibꝰ detractoꝛum.inter ſeniſſi⸗
mos dentes detractoꝛũ poſuerunt in fau
ces inmamiũ beluarum ſe⁊ bona ſua om
nia ingerunt. Quid ergo mirum ſi moꝛ

ſus crudeliſſimꝰ et denoꝛationem paciun

tur aſſiduam. Quid mirum ſi tota in do⸗
loꝛe ⁊ cruciatu vita eoꝛum eſt que iugiter
dẽtes hmòi beſtiarũ ⁊ detractoꝛũ atterit
et gladis linguarũ inceſſant Rtanſſigitur
Cautiſſime atʒ pꝛudenter agit humilitas

bona ſuna omnia ſeoꝛſum longe faciens a

dentibus ⁊ gladis huiuſmodi dicens cũ
apoſtolo.⁊ in pᷣmo pᷣmęad Coꝝ. Qui in⸗
dicat me dominus ẽ.coiã deo teſte iudice

Eæ remuneratoꝛe. omnia bona ſua reponẽs

neq; larratus neq; moꝛſus hmõi beſtiaꝝn

timens. Quapꝛopter veriſſime ei dicitur.

Altiſſimũ poſuiſti refugiũ tuum. Quèad
modum et de luna vulgarger dicit ꝙ ga
q;diu adeo in alto erit.can Ade ea quicq;
. Hunmilitas igitur
eſt in elementis terra iugi cõculcationi ex
poſita. in myniſtris cuſtos: ſicut dicit Am

bꝛoſiꝰ ſuꝑ Beatiimmaculati qꝛ caput cu.

ſtoſq; virtutum hum Atas. et Gꝛegoꝛius.
Qui virtutes ſine humilitate congregat.
Quaſi qui puluerem inuentum poꝛtat In
munitio nibꝰ turris. Ad cuius altitudinẽ
nec ſagitla aſcẽdit nec iaculum vt diximꝰ.
in officinis latibulũ atq; theſaurus. Qui
in medicinis atq; medicaminibus vłme⸗

dicamentis rememoꝛatrix faſ cini. In my⸗

niſtris diuini offici puulus verſus impfe
ctus incipiens et cantans. Benedicamus
domino. In auibus anſer raucus ſemp ⁊
guerulus qui ad omnem poꝛta quatum⸗

9, *

H lxxxij

minis nõ hoiĩes led ſymee bominũ repu⸗
Iaãde qð potiſſimũ ꝓpt ypocritas dicimꝰ

cunq alla ſit ſe incliuat. In floꝛibusviola
figuram auis volitantis ⁊ alas expanſas

ad ſolem habentis roſtroq; pendetis.hbu

militas enim ſemper volat. Licet repevi⸗
daeatur vt ſupꝛa diximus. Roſtro pendet
ad ſolem ſcilicet iuſticie ſue et intelligeccie
chꝛiſtum dominum.non ſolum ipᷣum lau

dans ⁊ confitens oꝛe bonaq; ſna illi attri

buens. ſed etiam totam ſe pendere exto⸗
tali beneplacito eiuſdem. Nunc recogno
ſcens in pauꝑtatibus trutannus ⁊ aſtutii
ſimus atq; impꝛobiſſimus mẽdicatoꝛ. In
bellatoribꝰ luctatoꝛ.ꝑ ſ upplantationem
hoſtem deuüciens. Omne em bonũ quned
ſupbus ſibi arrogat vel attribuit ſuſtenna B
mentum atʒ ſuppodiaculum dyabolo fa
cit ⁊ ꝓpter hoc contra ſemenpᷣum dyabo
Uerus autem humilis eco
trario.Dum enim omnia bona deo attri
buendo a ſe remouet ſublato omni fulci

lum fulcit.

mento dyabolum cadere cogit Ipa eſtin

odoꝛamentis thus.quod qnto in ſfinum
tenuioꝛem reſolutum fuerit.tanto maioa

ris ſuauitans odoꝛẽ deo ſpargit. Sichu⸗

militas dum ꝓpꝛium ſubiectum in nibilũ
extenuat.flagrantis ſuũ odoꝛem deo ſpi⸗

rat. In aromatibus cynamomum quod

cinerei coloꝛis eſt.et ſe humilis cinerem ſe·
eſſe clamat ſicut ſupꝛa oſtendimus de ab
raham. Fractum enim cynamomum pui
uerẽ emũtere videtur. ei ob hoc qnidẽ cũõ
eſt cynerei coloꝛis quod eſt ſpecialiſſimũ
pulueris quod humilitati congruit. ſicut

in eodem exemplo abꝛahe oſtendimus.

In odoꝛamentis etiã humilitas ẽ muſcus
qui odoꝛem amiſſum iuxta ſtercoꝛavład
latrinam poſitus recuperat. Juxta ſterco⸗
ra humilitas poniturvel ſtercoꝛa iuxta ea
cum ſoꝛdes peccatorum ſollicite cogitan⸗

tur. In gemmis vero multiplex. Et pꝛi
mum quidem criſtallus. qui vires in lapi

dibꝰ pᷣcioſis extinctas gitactu ſuo dicitur
ſuſcitare et de virtute humilitatis hoc ſu⸗
pꝛa oſtendimus que alias virtutes extin⸗

ctas ſuſcitat et debilitates confoꝛtat.pꝛo⸗

pter hancvirtutem criſtallum matrè gem
marum eſſe putauerunt. Becũdo ame

tiſtus que eſt gemma violacei coloꝛis: et
ebꝛieta tem tollit vt dicitur. Nulla autem
ebꝛietas maioꝛ eſt.magiſq; dementaãs ho
mines qᷓ; ſuperbia ſcᷣm omnem ſui par⸗
temvel ramũ ⁊ hãc virtute ſua ſunditatol
lit hũilitas. Tercio. Jaſpis q ðꝛ ꝙ fugat
fantaſmata.? ꝗs ẽ ꝗ fantaſmatibꝰ illuda⸗

Be

Ccur ⁊ cui us coꝛ fantaſias paciatur.niſi qui

ſompniat ſe aliquid eſſe cũ nihil ſit.⁊ hoc
ipᷣm ſompniari ab alijs totis ſtudijs acvi
rnibus ꝓcurat atq; ꝑquirit.hmõi aũt ſom:
pniatoꝛum fantaſmata exterminat humi
litas. Quarto faphyrus cuiꝰ virtus e
tumoꝛes repᷣmere coꝛpales.ſic humilitas
ſpirituales. In lapidibus pᷣcioſis qui
gemme nõ ſunt. pᷣmum ẽ onichmus ſiue
chamatꝰ cuiꝰ virtus eẽ dicitur inuictum
reddere. Hic aũt ẽ ꝓpᷣus humilitatis eſſe
ctus in bellis ſpiritualibus ſicut dieit bea
tus Auguſtinus ꝙ ſolus vincitur ꝗ de ſe
Hſumit.ſolus vincit qui de ſe non pᷣſumit
Scðo dyamnas cuiꝰ virtus eſſe dicitur fa⸗
cere gracioſũ ⁊ iſta eſt ppᷣa virtus humili
tatis. Sicut enim odibilis ẽ coꝛam deo ⁊
hominib? ſuꝑbiavt legit᷑ Ecclłiaſti.x. Sic
humilitas gracioſa. Hec ẽ in inſtrumẽtis
ſecalaj aue nobis ſemper noſipᷣos oſten
dit. In oꝛnamentis faſcia pectoꝛalis ⁊ cin
gulũ.ſicut illis duobus tumoꝛ mamillaꝝ
reſtringitur.ſic om̃is tumoꝛ ſuꝑbie bumi
litate tollitur. In arboꝛibꝰ humilitas ẽ ſic
comoꝛus cuiꝰvirta dicitur a captione om
niũ liberare qð ⁊ ſi verũ non videatur de
humilitate tamen dubiũ nõ eſt.quia poſ
ſeſſoꝛem eiꝰ nulla detinere poſſunt vincu
la peccatoꝝn. Ipa ẽ in liquoꝛibꝰ baiſa
mũ quod om̃ibꝰ liquoꝛibꝰ ſuꝑuentũ fun
dum petit ⁊ omnibꝰ incoꝛruptibilioꝛ ẽ.et

ad coſeruandũ a coꝛruptione efficatioꝛ.qᷓ

tria indubitãter humilitati congrunt. Hu
militatis omnis operatõ honoꝛatõ ẽſeu
veneratio creatoꝛis.hoc ẽ quoniã ipᷣa ẽ in
curua tio ſiue inclinatio nõ ſolũ capitis ſʒ
etia totius coꝛꝑis et mentis. Semp em̃ in
curuata ſemp inclinata. coꝛam deo tanqᷓ;
adoꝛans ⁊ venerans eum incedit humili
tas nõ ſolũ p magnitudine onerũ.videlʒ
talentoꝝ pᷣdictoꝛu ⁊ rationũ quas redde⸗
re tenet de eis aupeccatoꝝ⁊ aliorum de

lictoꝝ Ecõtrario verolſuꝑbia de magnitu

dine onerũ erigit᷑ et eleuat᷑.⁊ hec ẽ abu
ſionibꝰilliꝰ monſtrificis. wagnitudo em̃

ſcienciarũ offitioꝝ dignitatũ ⁊ etiã quarũ

cũqʒ virtutũ ⁊ gracian magnitudo ẽ one⸗
ruũ.⁊ ꝓpter hoc humiliare atqʒ incuruare

debetl oneratos⁊ hoc tatomagis quanto

maioꝛ ipᷣa ẽ.ꝓpter vrrũqʒ ergo iſtoꝝ ſcili⸗
cet ꝓpter incuruationẽ ex oneribꝰ⁊ deive
neratione iegitur eccleſiaſti.iij. Qñto ma

loꝛ es humilia te in omnibus.⸗ poſt pau

ca. Deus ab humilib? honoꝛatur.

q̃ ſignat᷑ ꝑ hoc nomẽ mitis.⁊ maſuetulo
interdũ paciẽcia noĩat᷑. Silr ⁊ ißa humi⸗ E

moꝛibus
Oſt hec ꝓſequemur oꝑa et mira

bilia paciẽcie.Et dicemꝰin pᷣmis.
quia ⁊ virtus foꝛtiludinis.⁊ virt⸗

litas. Eſt em̃ hũilitas paciencia inuincibi

lis ↄtumeliarũ.quẽadmodũ paciecia dici

tur qͥ ꝗs foꝛtis ẽ ad tolleradas moleſtias.
De foꝛtitudine eiꝰ dicit Tulliꝰ qꝛ ipᷣa ẽ la
boꝝ⁊ doloꝝ inuicta ꝑpeſſio. nos aũtiſta

ſupius lucide diſtinximꝰ et cauſas noiani
onũ earũ aſſignauimꝰ. Paciẽcia ꝓput

de ea intẽdimꝰ virt⸗ eſt qua coꝛda nr̃a ar
mantur ad vincendas moleſtias in eo ꝙ
moleſte ſunt ſiue cum leſione aliqᷓ ſeuvul

nere ſiue ſinevulnere om̃i ac leſione acdo
loꝛe coꝛdis. Juxta id qð dicit Ariſtol.in li
bꝛo topicoꝝ ꝙ paciẽs ẽ ꝗ patit᷑ ſubaudis
leſionẽvel doloꝛem ſed nõ deducitur.ſub
intelligis a rectitudine.hoc ẽ nõ deſerit ꝓ

pter hoc rectitudinẽ.ſed vincitipᷣam mo⸗

leſtiam leſionis atʒ doloꝛis. Mitisve w

ro ẽ ̃m ipᷣm ꝗ nec patitur leſionẽ vtiqʒ vlł
doloꝛẽ nec deducit᷑.hoꝝ exẽpla ſiue lapis

pcuſſus.⁊ ſi in aliqͥ ledat᷑ nõ iñ fragit᷑.Si

milit᷑ ⁊ hõ vulneratꝰ ꝗ de vulnere nõ mo
rit. Silr et molle ꝓcuſſum vł ipulſum qð
ſine leſione omni cedit.⁊ impellẽs vł ꝑcuci
ens amplectit᷑ qſi ↄgratulãs et aggaudes
impelletivł ꝑcucienti ꝓpt᷑ hoc qꝛ ſuauitex
ſcilicet ictus et ĩpijlſion ẽ recipit illeſũ omi
mòõ ſe cuſtodit.Durũ eĩ ecõtrario.ꝓ eo ei
qð dure ⁊ repellẽdo vłreſiſtẽdo vl impel
lentẽ vł ꝑcucientẽ recipit leſioni ſe pᷣparat
⁊ exponit. Aliud exemplũ ẽ lignũviride
qð ſine leſione ſui flecti ſe ſuſtinet⁊ curua
ri lignũ vero ꝓidũ eoipſo qð ceruationi
⁊ flectioni re tere nitit᷑ aut leſionem ant
etiã fractionẽ nõ effugere facit. Ad idẽ
exemplũ de arũdine vento agitata. et de
quercu eodẽ vento cõfracta qð ſupꝛa po⸗
ſuimꝰ. Eſt aliuꝗ exemplum de obice q
du aque curſui reſiſtit. ea cõtra ſe retinen⸗
do foꝛtioꝛẽ efficit.?⁊ ꝓpter hoc rupture di
crimini ſe exponit. Tibertas vero.id ẽ vie
vacuitas impetũ et rapiditatẽ atq; foꝛlitu
dinẽ fluminis debilitat ⁊ euacuat.vt ↄtra
eam nihil penitus poſſit. Eſt igitur im
paciencia ſicut duricies percucienieſe? ada
iuuans.et ſieut ligni ariditas incurualio⸗
nem eius in fracturam conuertens? ſicut
obex aquam tribulationis retinẽs foꝛtitu
dinẽ eius vt diximus contra ſeipᷣm auget N
Poſt hec aulẽ ſcire debes ꝙ badeds

enndie
yann
Lanonice
ſnntu
ſoleypoluin
nitglinſti
ſtaſnoubi
icaungte
onm. 1
enunkenl
ſcufen
choſts.
arriſten
iſticͤhen
udegrtl
n Oudaun
lglunun⸗
nmpeluſn
lppoanvee
Dlaumariuri
nerarumoeen
Monbnscuos
IRonnenötii
Uunendnens
rdonen
ohekcnde
mond
anungn
iorercr
doo Sden
) Wurboen
ſeſneie
gfock pten
ichoes
lelitgrin
Mlunmm
heinne
ſemummrt

Keknten
Murmnnoſtoe
ſlafnfoſn,
bnarſcͤn

ſedentinen

ennn
ZM
6 Weſtonge
mnmwagts
uim. i
mheſtgucu
amleſenii
naediae
Wnſelndn
mane dontn
r aun ein
agdenn
Na. tini
mni tbeiſe
Deniciaonn
Ccbetreiftinn⸗
pileſonide
daenp ilgn
nituleiſndn
ücnpodn

engnin,
won, ei
n gtl

J V , ſe 7, 4
ninsi
m S r
Nenſe DR 6
fan no⸗
Autlale

00l

U

le et nõ videtur iſta pacienciavirtus.neq;
noĩe paciẽcie digna iuxta teſtimoniũ Ari
ſtołꝙ poſuimꝰ.nmihil ei doloꝛſvł leſionis

patit᷑ ꝗq iſenſibilit᷑ patit.alio mõ etiã igno

rãtia in quibuſda pacienciavidetur dum

em̃ neſciunt ꝗd eis agit᷑. necvindicant nec
iraſcuntur.

Tercio etiã timoꝛoſitas pa
ciencia videtur. Quidã em̃ ſolo metu ira⸗
ſci deſinüt ſicut ⁊ ſe vindicare de moleſta
toꝛibus ſuis. Quarta paciencia quaʒ
vocare cõſueuimus aſinariã ſiue aſininaʒ
⁊ iſta ẽ cõſuetudinaria quorundam paci

encia de qua aliquando irriſimus ariſto

telem. Quidam vo flageltisaſſueti vt aſi
ni flagella: nec timent nec eis ledunt᷑ nec
virtuoſe illa ſuſtinent ſed paſſibiliter im̃.
⁊ lideo nõ virtuoſe agunt.ſed ſolũmodo
paciuntur ſicut aſinus.Pati em̃ vere paci
enter et virtuoſe vel agere eſt vel reſiſtere
paſſionibus quod iterũ agere ẽ. Poꝛtare

eßm̃ onus nõ ſolũ pati ẽ grauitatem ⁊ gra
uamen oneris ſʒ etiã agere ⁊vincere. Per

fecta vo paciencia ẽ:⁊ que opus pfectum
habei ſecut dicit petrus in pᷣme.j.Que nõ

ſolũ vincit doloꝛes ⁊ moleſtias paſſionũ.

ſed ⁊ cum gaudio eas excipit ⁊ graciaruʒ
actione ⁊ cõpaſſione inferẽtis atq; oꝛõne
ꝓ eo.Et de victoꝛia quidẽ pᷣmum laudes
oꝛditur hoc modo. Ego victrix gloꝛio⸗
ſa que ſine ictu ſeu repcuſſione hoſtes de
ijtio et ꝓſterno. Neq; enim feſtucaʒ leua
re dedignoꝛ ad referiendos eos ipſis gla
dis ſuis eos interfitio.Gladius enim eo
rum quem armatura meq epello atq; re
tundo intrat in eoꝛda eoꝛunn. ꝓpugnato⸗
res mei non ſolum hoſtes vincunt ꝑ me.

ſeg etiam ſeipos.ſicut legi᷑ puerbio.xvj.

Melioꝛ eſt paciens viro foꝛti ⁊ qui domi
natur animo ſuo expugnatoꝛe vꝛbiũ.Do
minari animo ſuo.c eſt quod intelligi
mus vincere ſeiB5os. Pꝛopugnatoꝛes
mei dimidii tm̃ pugnant.et contra ſe ⁊ cõ
tra hoſtes ſicut ibidem dicit expoſitoꝛ.qa
ibi totus pugnat. Hicvero dimidius.Pa
ciuntur enim miranda rebellionem in ie
metipſis qua et virtute mea nobũuſſſſe tri⸗
umphant.Alie ſoꝛoꝛes mee ſimpliciter et
inuicẽ pugnat pꝛeter humilttatẽ que ſoꝛoꝛ
mihi ſimilima eſt et ego illi. non ſolũ em̃
hoſtes foꝛinſecos pſequẽtes et demones
in eis pugnãtes vicere neceſſe habeo ſed

ccppugnato:es meos ſaltẽ dimidios ⸗

mMerdũ dicit inſenſibilitas de qᷓ dicit Ari

bilitas de dicit Ari eni caſtitas vicijs pugnat. et ppugnato:
ſtobł.qꝙ quidam ſunt inſenſibiles vt rurico

eius cõtra ſemetipᷣm mee virtutis eſt et xp
fectõis ꝑ quã tẽptatõis moleſtia ⁊ lãngoꝛ
turpis deſideru victur.p me enim triun⸗
phant᷑ moleſtie inqntũ moleſtie vbicũqʒ
iriunphatur Hecigit eſt mihil triũpha
di foꝛma vel modus ſingularis quod bel
latoꝛes meos de ſeipᷣis facio triũphare in.
pꝛimis. Deinde de hominibus ꝑſequenii
bus. Tercio de demonibus p eos el in eiſ
tanqᷓ; in eqnis et armis cõtra eos pugnã
tibus. Alia gloꝛia mea nobilioꝛ atq;
ſublimioꝛ eſt ꝙ ipſi qui contra meos pu⸗
gnare vidẽtur reuera non pugnat ymmo
eis multipliciter ſeruiũt et multiplicia ob
ſequia ac beneficia pᷣſtant Et hoc eſt ꝙ le
gitur puerb.xij. Qui ſtultus eſt ſeruiet ſa
pienti.Et iteꝝn ad Romo.viij.Diligẽtibꝰ
deü omnia cooperãtur in bonũ Et beatꝰ
vincẽcius ad dacianũ toꝛquentẽ iliũ.nũ
quaʒ aliquis adeo bene ſeruiuit mihbi vt

tu. Pꝛimũ ergo hmõi ſeruicioꝛũ ẽ quo ip

ſam paciencia oꝑatur ſicut dicit. Jacobus

Opantur inqʒ eã id eſt excolũt quemad

minodũ arboꝛẽ vel agrũ vt creſcat et multi
plicet et fructificet vverius. Pꝛimum

—R——

ergo ſeruiciũ eſt ſecũdũ hoc agricolatio⸗

nis ſiue ruriculatiõis qᷓre agricole ſiue ru

ricole mei ſũt q hoſtes ac ꝑſecutoꝛes mei

vidẽt᷑ vel ĩam pacicciã opant pacienciã
dico virtutẽ veri nõis occaſionaliteiꝰ au
tẽ auctoꝛ ⁊ oꝑpatoꝛ ſolus ẽ deus.Uerũ pa

—

ex afluetudine ſtimulationũ et in mani⸗
bus cocoꝛũ alioꝛũ q; duris oꝑibus aſſue⸗

toꝛũu veriſſime opant᷑ quẽadmodũ fabꝛi.

lignarij ſcutũ et ferrari loꝛicaã. Armatu⸗
ra ꝓtectiõis ego ſũ dic paciẽcia tego ꝗp
pe cor ꝗð me geſtat a giadijs ac iaculpſe
cutionũ atʒ rihulanggi. qre fabꝛile ſiue
fabꝛicatoꝝ ſᷣuitiũ mipł ipendũt ꝗ me ꝑſe⸗
qui? ipugnare vidẽt᷑.⁊ ̊ ſeipᷣos poſſeſſo⸗
res meos armta muniũt.⁊ hoc iato foꝛti
us qnto atrotiꝰ ĩ eos ſeuire vidẽt, quẽad
modũ ignis teſtã armat ⁊ laterẽ ſeißm.
q̊ͥ vehemẽtius ipᷣas exurerevidet. Ter
ciũ ſerniciũ ẽ liberatio a vinculis.hoc ẽ dĩ
ruptio vinculoꝝ ⁊ laqueoꝝ laqueus eſ ir⸗
xeticiens ꝓſperitas ẽ tpalis.cultrũ vᷣo inci
dens laqueũ iſtũ ẽ aduerſitas. quare qui
aduerſitateʒ nobis ingerunt cultro tali la
queũ ꝓſperitan quo irreciebamur icidut

„ —

Sicut dicit Huido Laruuſieñ.de inſania

ciẽciã cõſunetudinariã queſicut duricſes in
lateribus equoꝛũ et in natibus aſinoꝛum.

Eefmollitio et hoc eup ens ein quibuſdam
materijs coꝛpalibusvt in cera⁊ in butiro

Kre non ſinit.

ad cogno

De

impacientiũ qui tam ſtudioſos atz offiti⸗

oſos liberatoꝛes ſuos hoſtes ac piecuto⸗
res reputani.laqueũq; ꝓſperitatis tantis
Diſpendijs defendere conantur. Quid er

go mirum ſi eo captiui et irretiti tenentur

Hoc eſt quod legit᷑ danielis.iij. De trib⸗
pueris miſſis in foꝛnacem ignis.in quos
nihil aliud potuit ignis niſivincula ꝗbus
ligati erant conſumpſit. ſic ẽ de igne tribu

latõis quod nihil poteſt in animas paciẽ

tiũ ſed ꝓ eis.et hoc eſt quod legitur Saßpß̃
iij. Juſtoꝛũ anime in manu dei ſunt ⁊ nõ
langit illos toꝛmentum malicie.Et hoc ẽ
quoniaʒ ſcutum ſeu loꝛica paciccie totam
vim ignis extinguit. ⁊ ignem ad eas tran
t. Et quoniam tribulatio
plerũq; in ſcriptura ignis accipitur. Dico

inquit paciẽcia ꝙ tot ſeruicia mibi impẽ⸗

dit tribulatio quot ſunt virtutes et opera
tiones ignis hmõi ergo pᷣma eſt virtus il⸗
luminatio quod ipᷣa illuminet teſtat᷑ Hie

re. Trenoꝝ.iij. dicens. Ego vir vidẽs pau
periate mea in virga indignationis eius.

Hoc eſt in tribulatione qua mihi ex indi⸗
gnatione vlł ira ſua infligit.de hoc Bregſ
Culpa oculos clauſos haber pena aptos

Pbier hoc dictũ ẽad Nabuchodonoſor

Danielis.iiij. Septẽ tempa mutabunt ſu
per ie⁊c Donec ſcias ꝙ inregno hominũ
dominatur excelſus ⁊ cnicũq; voluerit da
bit illudæ poſt pauca. Reddit⸗ ẽ mihi ſen

ſus meꝰ. Per illa em tribulationẽ humili

atus nabuchodonoſoꝛ ſenſum recupera

uit et illuminatus ẽ. ꝓpter hoc flagellan-
tur adhuc paruuli.⁊ flageliu eis qñ lucer

na adhibetur vt per eam videant qð ali⸗
as no cognoſcerent. Nec mirũ cũ etipſa

bꝛuta animaliavt canes equi ⁊ aſini.⁊ m

alla flagellis erudiant ⁊ illuminentur
cendũ vt videtur ſuꝑ virtutem

bꝛutalem. Secũda operatio ignis eſt

⁊Z in mullis alijs.Sic ⁊ tribulatio emollit
coꝛda eoꝝ in quibꝰ ẽ inſtar cere. vt imp̃ſſi
onem ſimilitudinis diuini decoꝛis accipi⸗
ant et ſcriptur ſacre eruditionis. Quẽad
modũ legitur Cantico.viii. Pone mevtſi

gnaculũ ſupꝛa coꝛ tuũ. Silxr ⁊ in tribulati

one multoꝝ coꝛda ſacra eruditionẽ velut
ſcripturã ſpiritualem recipiũt⁊ retinẽt Nan
; cera remollita. neutrũ hoꝝ alias factu
ri. hocẽ qð legitur iob.xxiij. Deus mol⸗
liuit coꝛ meũ.x qualiter molliuerit. ſtatim

moꝛibus
ſubiũgit dicẽs.et omipotẽs ↄturbauitme

ſubaudis tribulatione. Tercia opera 1

tio ignis liqfactio etiã duriſſimoꝝ eſt vvi

tri criſtalli 7 metalloꝝ quam nõ facit niſi
foꝛtiſſimus ignis ⁊ conflatu folium vehe

menti adiutus Per hanc operationẽ pᷣpa
rantur duriſſima vt flu ant in omneʒ mo⸗
dulũ et foꝛma iuxta libitũ artificis. ſicob⸗
duratiſſima et cõſuetudine mala et gelici
dio ꝑuerſitatis aut cupiditatis foꝛtiſſima

tribniatio. que moꝛtem vel ingerit vel ſal
tem minatur eouſq; liqfacitvt in omnem

modulum et foꝛma viuendi fluere parati
ſint. Qui em̃ grauiſſimis egritudinib⸗ la

boꝛant et iam iamq; moꝛituros ſe ſoꝛmi⸗

dant.licet alias duriſſimi⁊ incoꝛrigibiles
fuerint ſacerdotes aduocant conſilio eo⸗

rum penitus ſe tradentes.et inſtar metai
li liquefacti in quẽcunq; recteviuendi mo

dulũ ſeu foꝛmam fluere ſeu tranſire para
ti. Wodulos autem ⁊ foꝛmas recte vitein

telligimus varios penitenciaruʒ modos

Foꝛmas vero recte viuendi et modulos

multas et varias intelligimus diuerſoꝛũ

oꝛdinũ ꝓfeſſiones.⁊ hoc eſt quod legitur
in Pſal. Liquefacta ẽ terra 1 omnes qui

habitant in ea. Similiter et alibi. Emittet
verbum ſun ? liquefaciet ea. Per verbuzʒ
em ponunt ante oculos eoꝝ ardores ſem

piterni.⁊ ignis gehennalis eoꝝ coꝛdibus

apponitur et indoper timoꝛẽ diſſoluũtur
et liquefiunt. Ad idem ꝑtiuet quod ſeqni
Iur. Flauit ſpiritus eius aquilonaris ſali

cet flatu tribulationis.de quo legitur Eʒe

chiel pꝛimo. Uidi et ecce ventus turbinis

veniebat ab aquilone.Ad hoc pertinet ?

illud. Sicut fl gt cera a facie ignis ſic pere
ant peccatoreð a facie dei.Quẽadmoduzʒ
em cera dum liquefit fugiunt omnes im⸗

pꝛeſſiones et ymagines ibi facte. Sic om

nia vicia ⁊ peccata velut impᷣſones et ſi⸗
gnacula dyabolice rpitudinis omes er
roꝛes impietatisvelut ſcripture diabolice

falſitans pereunt.et hoc modo perire pec

(atoꝛes dicuntur ſicut ⁊ micalus muſicus
coꝛrumpi. Et ſicut dicitur ꝓuerbioꝛum.xij

Uerte impios et non erunt. Quarta

operatio ignis eſt obduratio que ſimilit

manifeſta eſt in quibuſdam materiis.vt

in luto et lateribus de qua iam dii quo⸗

mam armat omnes in eos. Adde autem
Dicir paciencia quod ineſibilem etinma⸗
ſticabilem et.inmo:ſibilem efficit tribu⸗

latio poſſeſſoꝛem meum Eum em̃ tres

Aresdem
uboliſin
Cöckima
ſgeſtones,
Polaresui
Flimanonin
dokdunicu
ldetracors
Cumlanden
nesſcautn
ſebabet ſai
meüelbhtte⸗
aliternonel
Anbrlinkt
poſeſturens
Puehuromu⸗
doni rien
Allennmün
ugoſalbin
Cenpopncice
Gtcbinluage
Ghrdensdfedel
daligäpennen
bentechnsg
.Iudiin
Rigporinad-
sniblpen
ſianerete
Mlicnnorn⸗
Eecopfatsent
omiifznmn
bnulishoizn.
loriiſtlinene
lt natnipen
ſlin aplo⸗ b
epimesoe
ulſ,cnotkſenn
liſtll ri
umnecare⸗
iandese
lng
nhſod

Miin

iie

N

erdancoen
Nſnanenc
Ulbtüeni
uenwcäinente
acpiciuist

duniimirinann
mdemesanin
mtuereſarur
ospeniendam
4sinteliginns.
es.1bottſteien
ne s7010
gebennaloennen
Nidem ganatc:
ms aus 6tie⸗
nonise ole
Aaeuepenvosn
nione Abochen⸗
na kurigiioͤſ⸗
tacedaint⸗,
õ
niuninil

aan

maſticans ⁊ molere conqu

. —

cxxxv

oꝛdines dentiũ ſint in oꝛe leonis infernab

dyaboli ſicut legitur Danielis.vij.videli⸗
cet pᷣciſim q ſunt heretici et maloꝝ omniu
ſuggeſtoꝛes. Canini qui ſunt detractoꝛes
Molares qui ſunt ꝑſecutoꝛes duo genera
vltima nõ timent poſſeſſoꝛes mei.⁊ hoc ẽ
ꝓpt᷑ duriciã ſuã.ꝙ canini dentes dyabo⸗
li detractoꝛes ſint non debet eſſe queſtio.
cum tam crebꝛo ſcriptura nominet eos ca
nes O: aut molares ſint ꝑſecutoꝛes.expᷣſ
ſe habet᷑ yſaie.iij.Quare atteritis populũ
meũ et facies pauperu cõmolitis. Quod
aliter nõ intelligunf᷑ facere niſi ꝑſequẽdo
⁊ tribulãdo. Hu dentes ſemꝑ tundũtur a
poſſeſſoꝛibꝰmeis. Interdũ aut frangũtur
Hpualente duricia eoꝝ cõtra duriciẽ hmõi
dentiũ. Interdũ aũt ⁊ auellũtur ex oꝛe dy

aboli. cũ em vincitur in bono malũ. ſicut

docet apoſtolus in.xij.ad Rom̃. Interdũ
exemplo paciẽcie ꝓuocatus ꝑſecutoꝛ fran
git ab ira ſua.et ꝑſequi deſiſtit et tũc fran
gitur dens dyabolicus. Interdũ aũt ⁊ ꝓ
uocat᷑ ad penitenciã.⁊ tũc om̃ino dens il
le maledictus ex oꝛe dyaboli abꝛupt euel
litur. Illudit᷑ aũt ridiculoſiſſim ⁊ cũ mul
ta ignominia dyabolo quãdo tociẽs moꝛ
dens nihil pꝛendit atq; pᷣcidit tamdiu ma
ſticans nec ledit.nec coꝛiũ attenuat tãdiu
1 r. Dentibꝰ au
lẽ confractis aut auulſis fecedit. Hoc mo
do paciecia martyrũ exdentauit dyabolũ
in multis locis.nec vllũ dentẽ.id ẽ pſecu⸗
toꝛẽ ei relinquens. In multis em̃ locis pa
ciẽcia martyrũ pꝑſecutoꝛes ſuos om̃es ab⸗

ſtulit dyabolo ⁊ hmoltob . Et ꝓpter
fᷣAci

hoc totdentes molares ex falcibus eius
auullit. quot ꝑſecutoꝛes xpᷣiane religiõis
eidẽ abſtulit Eodem mõ ettot dentes
caninos ex oꝛe eiꝰ extraxit quot detracto⸗
res xpᷣiane religionis ag ſe conuertit.
Alio mõ ʒelus rece’ludinis ↄteritmo
las iniquilid ẽ dyaboli videlicet pervindi
ca.ſicut dicit iob de ſeipᷣo.xxix. Lonterebã
molas iniqui.⁊ de faucibꝰ eius eruebam
pᷣdam. Qui em̃ ꝑ vindicta cõterit impios
pſequẽtes iuſtos.molas dyaboli ſiue mo
lares dentes eius cõterit. Et qui quolibet
moõ eos cõuertit docẽdo ſeu pᷣdicãdo q̃ſi
malleo verbi dei ſimiliter eos conterit.
HNõ leuis ↄtumelia irrogat᷑ dyabolo nec
leue dampnũ ſibi reputat irrogatũ. cũ q̃li
bet dicton modoꝝ ali quis dentiũ eiꝰcon
leritur vel ex oꝛe eius abꝛũpitur. Magna
clia ↄlumelia irrogatur eidẽ cũ diu maſti
L „

cans frangere dentib⸗antedictis enitens

electos nibil ꝓficit.ſed moꝛdẽdo magis
⁊ maſticando cuʒ confuſione ieiunus ab
eis abſcedit. Sic autẽ illudunt ei poſ⸗
ſeſſoꝛes mei dicit paciencia. quemadmo⸗
dũ illudit᷑ canibꝰ qui cũ poꝛrigi ſibi panẽ
putant lapidẽ ꝓ illo dentibus arripiunt.

7 dentes ſuos ad illum grauiter allidunt

Quod vbi fenciũt parcentes dentibꝰſuis
ſtatim lapidem dimittunt. Sic⁊ dyabol⸗

duriſſimos inueniens meos oẽs dicit pa⸗

ciencia. Alliſis dentibus eos dimittit dya
bolus tanq; parcere volẽs dentibus ſuis

victuſq; ⁊ cõſuſus eos in pace dimittit in
terdũ.O qᷓ; iocundũ ẽ ymmo gloꝛioſum:
ſic exdentare dyabolũ vel ſaltẽvincere atʒ

eidem illudere. Ecõtrario vero aduex
ſarij mei id ẽ impacientes hocẽ qui iraſcũ
tur vel facile cedunt moꝛſibus icibus.cõ⸗
pꝛeſſionibus hmõi dentiũ.nõ ſolum paſ
cũt ſpiritualiter vel nutriũt et inpinguant

dyaboiñ de ſeipᷣis.ſed etiã velut coci eiui

dem ſeipᷣos ei coquunt et pꝛeparant.

Qui iraſcunt quidem nouũ ignem vi

delicet ire ſue ſibimet aſſandisvel craticu

landis vel quod verius ẽ carbonãdis ap

ponũt. ac ſi tribulationis ignis ad eos ſie
coquendos et pᷣparandos dyabolo non
ſufficeret. Hij ꝓpꝛie ſũt carbonate dyabo
lici et vſtulaticii.quod vulgariter dicitix
bꝛaleiʒ delicate et laute paſcunt drabolũ.
ꝗ ſeipos carbonatas vſtulaticiũ ⁊ aſſatu
ras dyabolo faciunt. Quivo facile ce
dunt qſi emolliti moleſtia tribulationum

et liquefacti ſoꝛbiunculas dyabolo faciũt
ſeipᷣos. Quales ſolent fieri de caſeo lique

facto ad ignem.et de alis multis. Iſti
videntur miſereri dyabolo extenuato.et
quaſi dura maſt icare nonvalenti.Soꝛbi
uncule quippe paruulig dentes nondum
habentibus. ⁊ ſenibus Auibꝰꝛ ſenectus vł
alij caſus dentes excuſſit ſolũmodo pᷣpa⸗
rantur et apponuntur ꝓpter illuſiones ſu
pꝛadicdas. ? alias mulias ꝗᷓ ſuis locis ſcri
pte et ſcribẽde ſunt.dicitur in pſal.Dꝛaco
iſte quem foꝛmaſti ad illudendum ei.

„

Quinta operatio ignis ẽ diſgregatio

ſeu ſeparatio etherogeneoꝝ. hoc ẽ rerum
que diuerſarũ ſunt naturarũ.et ꝑ hãc vir
tutẽ eſt purgatiuus metalloꝛũ adulterinã
cõmirtionem habentiũ.Et hocẽ quoniaʒ
p eam ſeparat a metallo omne quod aliũ
de ei admixtũ vel adherẽs ſueriti.ſicut ab
argento plumbũ vel ſcoꝛiã.⁊ ab auro e.

68

Be

2 quodcũq; aliud ei admixtum fuerit.⁊ a
ferro etiam feces ꝓpter hãc etiã opationẽ
tribulatio ignis in ſcriptura dicit creberri
me tribulatio vnde in pſal. Argentũ igne
examinatũ purgatũ ſeptuplũ. In hocer⸗
go dicit pacientia mihi et meis ſeruit tri⸗
bulatio.quia quicquid admixtum eſt de
terrene ſubſtancie fecibus animabus eo⸗
rum. cvel etiam devicijs et peccatis totum
ignis tribulatiõis ab eis ſeparat et expur
gat.Quẽadmodũ dicit beatus.Auguſti.
de.Cypꝛiano marlyre.Quia omia mea re
ſecata ſunt falce martyrij. Omnia inq; qᷓ

cõtra ſacramenta viſus aut dixiſſe fuerat

aut ſenſiſſe. Sicvides et de hijs quibus ꝑ
cupiditatem et auariciã terrena ſubſtacia
velut ſpũaliter immixta eſt inſeꝑabiliter.
BGraui egritudine quaſiigne diſſoluente
ab eis ſeparatur.et vel eroganda vel red
denda pauperibus in manibus ſacerdo⸗

tum traditur. Sic ẽ de honoꝛibꝰ et digni

tatibus que a poſſeſſoꝛibus ſuis in tribu
lati one foꝛti poſitis a ſuis deſeruntut.ym
mo ꝑ contemptũ reüciũtur quẽadmoduʒ
feces a metallis in igne poſitis. Ueriſ
ſime ergo dicit paciencia.quia tribulatio
ignis purgatoꝛius mihi eſt et meis. Et qꝛ
purgatrix eſt feciũ earum et lotrix ſoꝛdiũ.
⁊ ꝑ ho cipᷣi tribulatoꝛes purgatoꝛes et lo⸗
toꝛes mei ſũt et meoꝛũ. Hocigitur ẽ quin
tum ſeruiciũ.quod mihi et meis pꝛeſtant

et exhibent ipᷣi qui vocantur trihulatoꝛes

et ad hoc officiũ etiam pertinet ſeruicium
coquinaꝝ.quoniã excoctio nõ ẽ alia oꝑa

tio pꝑ ſe q; purgatio.vnde et merito dige⸗
ſtio quedam dicitur excoctiovnde et dñs

ad ſynagogã.excoxi te in camino pauper
tatis Et yſaie.j.Excoquã ad purum ſcoꝛiã
tuam ꝓpter hoc dictu eſt. Nume.xj. Q’
populus ſiccabe conturnices ad ignem.
Coctio enim eſt ſccatio crude etipure hu
migditatis in carnibus. Unde et in aqͥ co⸗
ge ſicce apparent carnes pluſq; aſſate.
Item in hoc igitur offitio mibi ⁊ meis ſer

uiunt tribulatiões.Et ꝓpter hoc qᷣt gene⸗

ra toꝛmentoꝛum irrogauerunt martyribꝰ
et tot de eis fercula dei eſibus parauerũt
Et quoniã aliquos aſſauerunt et alios ex

uſſerunt alios frixerunt alios in oleo fer⸗

uenti vel aqua coxerũt. Alios piſtauerũt
ſeu moluerunt ſicut beatum victoꝛem tot
fercula de eis regi regum obtulerunt: et
menſis celeſtibus intulerũt. Wihi autem
Eet meis laliter in officio coguinario ſerui⸗

7
.

1

moꝛibus

unt quia ipᷣa toementa videlicet q̃ ii toꝝ
menta reputant.epula mihi ſunt tato lau

tioꝛes lantoq; guſtui meo ⁊ meoꝛũ ſuaui
oꝛes Onto ipᷣi eas credunt amarioꝛes

Ego in auibus ſalamadra ſum cui ignis

cibus et quot modos ignis ſeu inbulati⸗
onũ mihi quiſꝗs adhibet tot delicias fer
culoꝛũ mihi parat et apꝑonit ⁊ hoc expꝛeſ

ſe aſſerebat vnus ex meis videlicet inclit⸗

martyr vincencius dicens ad dacianum.

Has epulas ego ſemper deſideraui. eui⸗
denter intelligens de toꝛmentis. Et iterũ
nuq; aliꝗqs adeo bene ſeruiuit mihi ſic iu

NQuapꝛopter coci mei ſũt omnes tyra⸗
ni ſiue imperatoꝛes ſiue reges.ſiue pꝛinci

pes in quo apparet gloꝛia mea et magni
ficencia et ſublimitas meoꝛũ. In cuius co
quina ſeruierunt et ſeruire non ceſſant to

to ſtudio ac viribus qui toti mundo imꝑ

are et dominari videntur. Et ꝙ eſt pꝛecel
lentius tanto ſtudioſius tantoq; offitioſi

.

us quanto attrotioꝛi malicia pꝓfundioꝛi

q aſtucia ꝑſecutiones et toꝛmenta mihi?
meis exquirere et excogitare conant. Mi⸗
hi ergo ſe uiunt vt ſerui coquinarij.q om

nibus et alijs dominanturet hec ſingula

ris gloꝛia imperii et dominationis mee.
de qua latius ſum inſerius locutura. Inte
rim aũt ꝓſequar de alis officis ſeu ſerui
cijs.inquibus mihi ipᷣa tribulatio ſeruit ⁊ D
miniſtri ipius.ei hoc inqntũ ignis
ius ergo ſexta opatlio eſt pꝛobatio ſicut le

pn

gitur, Daß. iij. Sicut aurũ in foꝛnace pio
bauit eos Et. Eccli.xx. Uaſa figuli pꝛobat
foꝛnax quorã in igne ꝓbaturaurũ etar⸗

geniũ. boch ines vero recepꝑtibiles in ca⸗
miuo humiliationis. ⁊ iterũ ꝓuerbioꝝ.x
xvü.Quomodo. ꝓbatur in conflatoꝛio ar

gentũ et in foꝛnace aurũ ⁊c. Pꝛobatio au
tem nõ eſt niſi veritatis et puritatis oſten
ſio. Et ꝓpter hoc Rʒ nec in auro nec in ar

gento inuenit ignis qð ſeparet aut expur⸗

get aurum vel argentu ꝓbatum. id ẽ puꝝ

2

⁊ verũ oſtenſum merito reputatur. Sicẽ

de vaſis fictilibus quia in foꝛnace ꝓban

tur. Si em̃ ardoꝛem foꝛnacis abſq; crepa

tione ſuſtinuerint.vel ſi nõ inde exilienint

laudabilia eoipo eſſe ꝓbantur. et hoc eſt

quia que repꝛoba ſunt vel crepant in fo⸗

nace vel inde exiliũt ardoꝛẽ foꝛnacis ſuſti
nere non valencia.ſic eſt dicit paciccia de
omnibus meis quod igne tribulalionis
veri ac puri ipᷣo teſtimonio ignis indubi⸗

tanter ↄpꝛobantur dum ipm ediu bene

—

Niumm de
oqCepani
gilunt vely
leo coniun
laſausbob
Gnebuutno
dlcumeadt
len ti ton
ſetvimivonpe
Nicauroken⸗
lehotusarpur,
Mihifel as mn⸗
ſsitene ſeoun
jUetngbieretin
Gyinuopen
bbeenund
itgitigenbi
bvenoena:
Ahlegreninun
Apemnmulait
erinpoi
luunfenentin
Pabordornig
Kummemn.
Nlhridſon
Wöorisin
Wenad „
i denbebr
lurmuligri
ANinaspune
Mori ii
levconn
lllnions oli
ſeintinspun
Meefuglapn
Uitnsame
neſereicon
nimngztfig
lgeſriſaiin
Umlan
„Wmignsor⸗
8 ſnn
n
cbindunen
un iet
ntniget
liloſane
ſunſplucede
N
eninnn
lgnn
en
oleſggeedl
annfc,

1

ů

88

ngn
enendin
amcnin
1Oen in
rcamaün
oageunt
Kacones

M

ÿ .
usdoER.

2 N
sttieni⸗
saboMA
nognock ein
Smumun n
btün Dlüfolt
MeN „
6 d ſenen

õ A
NNN * N NN
4 8
AYNAANW.-

4 utu

clxxxv⸗

placitum dei ẽ ſuſtinent. Repꝛobi vero in

eo ꝙ crepant iracuudia vel inde furiẽtes
exiliunt.vel victi eiuſdem moleſtia cedũt.
⁊ ideo conſumuntur. Bona vero ſpiritua
lia ſi qua habeãaãt velut arida vel palee ab
igne huiuſmodi deuoꝛantur Hoc ẽ quod
dictum ẽ ad thobyam ꝑ angeluʒ Rapha
elem.xij.Et quia acceptus eras deo neceſ

ſe fuit.vt temptatio ꝓbaret te. Hoc eſt vt

euidenter oſtenderet.et tibi et alis.ꝗa ve
re bonus ac pure eras. Quicunq; ergo vł
mihi vel meis tribulationem infert vl po
tius inferre ſe putat et mihi et meis affert

E irrefragabile teſtimonium ꝓbitatis.

Septima opatio ignis e conſumptio
et in hoc ſeruit mihi et meis ignis. Quia
quicquid ẽ cremabile aut conſumptibile
meis totum cremat atq; conſumit.videli

cet paleasvenialium peccatoꝛum.vt puri

ſemꝑ ⁊ immaculati ſtent iugiter ante deũ
Zelatoꝛ enim puritats et macularum ꝑ⸗
ſecutoꝛ feruentiſſimus eſt deus in ſuis.Et
ꝓpter hoc extra ignem tribulationis eos
eſſe non pautur. Octaua ignis oꝑatio

dealbatio. ſicut eniè enter apꝑæt in caami

nis et furnis. in quibus frequenter ignis
accenditur. ꝓpter quod dicitur Danielis
xi.Dealbabuntur quaſiignis ⁊ ꝓbabun
tur multi.ignis vero ſeculariũ deſiderioꝝ
animas humanas denigrat. Sicut legit
Trenoꝛuʒ.iiij. Denigrata ẽ ſuꝑ carbones
facies eoꝛum. Hanc nigredinem ignis tri
bulationis abſtergit ſicut dicit monachꝰ
ille in vitas patrum qui cottidie ꝓclama
bat et flagellabatur.vt ſic a cogitationib⸗
et deſiderijs carnis liberare r. cum ꝑ an
num eſſent ei continuate huiuſmodi pꝛo⸗
clamationes ⁊ flagella.interrogatus qua
liter eſſet ei ſuꝑ illa temptatione reſpõdit
Wihi non licet viuere et foꝛnicari liber.
nona ignis opatioẽ deſiccatio ꝑ quã

G etiã conſeruatiuus ẽ eoꝛum que humidi⸗

tas coꝛrumpitet putrefacit.Et ꝓpter hoc
ꝙ coꝛda humaua co:rumpuntur et putre
fiunt delicijs igne tribulationis conſeruã
tur.Et hocẽ quod dicit Gregoꝛiꝰ in paſto
rali.Coꝛ ſalo monis idcirco funditus do
num ſapieucie deſeruit.qm̃ ipᷣm nulla di⸗
ſciplina tribulationis in terius cuſtodiuit

ODectima operatio ignis eſt medicatio

contra peſtem coꝛpoꝛis.et contra frigus

P ſecularis et carnalis amoꝛis. hoc em̃ ha⸗

bet ꝓpꝛiuʒ ꝓſperitas ꝙ toꝛpidos et ſom
nolentos nos eficit ymmo etiam et ſopo

9

rat.Unde ẽtiã ⁊ dyabolus in talibus doe
mire dicitur. Sicut legitur in.iob. xl. Oꝛ
in locis doꝛmit humenibus. hoc ẽ in oĩ⸗
bus delicis madentibus.ꝓpter ꝙ et.luc
p.dicitur.ꝙ inmundus ſpiritus ambulas
ꝑ loca arida et inaquoſa querens requiẽ
et non inuenit. In hmõi em̃ hominibus
videlicet qui ꝓſperitate affluunt omne ge
nus deliciaru et in requiẽ omimodaʒ etiã
vſq; ad ſopoꝛẽ inuenit dyabolus.nec em
ipᷣm ꝑmittũt excitari vel euigilare in ipis.
PHincẽ ꝙ ſtimulos ſacroꝛũ eloquioꝛũ qui
bus moleſtiſſime pungit᷑ ab eo auertunt
Similiter et ſacrã exhoꝛtationem qua ad
bellum contra euʒ quaſi voce tube homi
nes inuitant᷑ fugiunt.⁊ ad dei cõminatio
nibus quaſi tonitruoꝝ fragoꝛibꝰ ipᷣm ab⸗
ſcondunt.Et vt ad vnũ dicamus omnibꝰ
rebus ⁊ ſermonibus qui aliqd moleſtie ĩ
ferre poſſunt dyabolo omnẽ aditũ obdlu
dunt. Sanctoꝛũ em̃ viroꝛum aſpectus oc
curſus alloquia.ſanctoꝛũq; libꝛorũ inſpe
ctio nes adeo ſtudioſe declinare vidẽtur:

tanqᷓ; iurati ſint.ne quicq; moleſtie apud

eos dyabolꝰpaciat᷑.ſed ⁊ quicquid ei pla

cere poteſt offitioſiſſime exquirere ⁊ ꝓcu⸗
rare videntur nõ ſolũ tanq; in ꝓtectione

ſua ipᷣm ſuſceperint ſed ac ſi ad pendinan

dũ et deliciandũ ipᷣum receperint. Un

decima opatio ignis ẽ quia terret lupos⁊
ꝓpter hoc a meis infernales lupi ſugiũt.
ignem iſtũ expaueſcentes. Quia vero
tribulatio etiaʒ aqua dicitur etiam in offi
cijs et in effectibus aque ſeruit mihi tribu

latio. Aqua ei dicit tribulatio in pſalmo.

Oꝑuit eos aqua tribulationis. Ad idem
ptinet quod legit᷑ Crenoꝛũ.iij. Inebꝛiauit
me abſinthio.Et Hierem̃ Inebꝛiabo eos
abſintheo.⁊ potũ dabo eis aquam fellis
⁊ vt vim inde nõ faciam in oꝛdine ex oꝑa

tionibꝰaque vna ẽ mer to ſiue ſubmerſio

ſicut ibi dicit᷑. O ꝑuit eos aqua tribulati⸗
onis vnus ex hijs nõ remaſit omẽes inimi
cos meos mihi ſubmergit. Inimici auteʒ
mei et capitales delicie ſunt carnales ⁊ ſe
culares illos ita ſubmergit et delet.vt me
moꝛia eoꝛum non ſit.ſicut legitur Eccleſia
ſtici.v. Maliciavnius hoꝛe obliuionem fa
cit luxurie maxime.quantoſoꝛtiꝰ ergo mi
noꝛum luxuriarum nec memoꝛiam relin⸗
quit.iſta ẽ aqua ſalſa ſcilicet maris.qᷓ eti ã
ſcabiem purgat et abſtergit et remouet a
pedibus equoꝝ ⁊ coꝛꝑibꝰ hominũ.⁊ om
nino etiam ſanat eandem.hecſcabies lu⸗
ee i

Be

ruria ẽ.Juxta illud quod dicit Auguſtinꝰ
in libꝛo Confeſſionum.Delectabar ſcalpi
ſcabiem libidinũ mearum. Hmõi ſcabiei
pꝛurigo.nõ ſolũ ſcabioſam ſed vlceroſaʒ
⁊ ſanioſam hoc ẽ ſanie abhominabili de
fluentem efficit animam humanã⁊ ꝓpter
hoc deo incredibiliter abbominabilem.
Manifeſtũ igitur ẽ hoc quia aquaʒ tri
bulationis meis immittũt. adiutoꝛes ym
mo ꝓpugnatoꝛes mei ſunt.Quemadmo
dum. Exodi.xiij. Ab ipᷣis egyptijs dictum
c. Fugite yſraelem. quia dñs deus iſrael
pugnat ꝓ eo. Sʒ et ꝓ me et meis pugnat
qui cõtra me pugnare vident.Eodeʒ mo
do et medici ſunt atq; meoꝛũ.dum ta hoꝛ
rificim abbominabilemq; ſcabiem meis
purgant et curant eos ab illa. Accedit ⁊ il
lud ad gloꝛiam meam quia qnto ſtudio⸗
ſius.qᷓnto enixius ad tribulandum meos
intendunt.tanto foꝛtius⁊ officioſius in of
ficio medicandi eiſdem ſeruiunt.tantoqʒ
foꝛtius ꝓ eis pugnat. Hec aqua videlicet
marina ſalſa amara. quoniam ad lauan
dum mundanduʒ aptiſſima eſt. Lauato
rium meũ eſt balneum mundatiõis.qua
re qui tribulationem meis parant.balne⸗
um eis ⁊ lauatoꝛium exhibent. Quapꝛo⸗
pter eoꝛum ſunt balneum ect lotrices. At⸗
tende autẽ ꝙ paruuli ſcabioſa habentes
capita.lauari ea vehementer foꝛmidant.
et interdum nõ ſuſtinent. Sic ſcabie luxu
rie vlceroſa coꝛda habentes. tribulatiõis
lauacrum expaueſcunt.et inſtar paruulo
rũ ſcabioſa capita habentium lotricibus
obnituntur.et plerumq; etiam dentibus
et vnguibus repugnant. Quẽadmoduʒ
etiam panni putrefacti lauari ſe nõ paciũ
tur.ymmo in ipſo lauacro dirumpuntur.
Sic coꝛda putredine luxurie detrita.taqʒ
ſpirituali vetuſtate coꝛrupta in manibus
pꝑſequentiũ ſeu tſpulantium taq; reuera
in manibꝰ lauantiũ laceranf᷑. hecaqua.
videlicet marina nutriendis piſcibus pin
guiſſimis atq; nobilibus aptiſſima eſt. et
Spter hoc tribulatio nutrix mea? meoꝛũ
eſt ſicut mare piſcium.et qui aquaʒ hmoi
miniſtrant meis. nutrimentum eiſdeʒ mi
niſtrant. Et quẽadmodu piſcibus in ſola
agqua bene eſt. ſic meis in ſola tribulatiõe
Et hoc ẽ qð legit᷑ yſaie. Computreſcẽt
piſces ſine aqua et moꝛientur ſiti. Sed de
aqua marina et de aqua ſalſa tantuʒ mi
hi eſt ſermo. Quemadmodũ eniʒ carnes
in aqua dulci putreſcunt.Sic coꝛda luxu⸗

moꝛibus

rioſoꝛum in dulcedine carnaliũ voluptaa
tum que vtiq; in aqua ſalſa et amara tri⸗
bulationum incoꝛrupta ſeruarentur. ppt᷑
hoc qui delicias hmõi exquirũt.nihil ali
ud q; putrefieri coꝛda ſua querere viden⸗
tur. ⁊ hoc ẽ quod ðꝛ Jobhelis pᷣmo.Cõpu⸗
truerunt iumenta in ſtercoꝛe ſuo. Am
plius.Quemadmoduʒ cethe grandia ba
lene quas quidam cethos vocant in ſolo
mari inueniũtur. ⁊ qnto maius mare fue
rit tato maioꝛes piſces ac pinguioꝛes nu⸗
trit. In alis aquis tantũ piſciculi compa
ratione marinoꝛum piſciũ nutriunt.Qua

decauſa manifeſtũ ẽ ſolos meos de paci⸗

encia magnos et magnificos eſſe.Contra
rij vero.id ẽ voluptuoſi adeo puſilli ſunt⁊
puſillanimes vt nec ſtillam maris videre
audeant hoc ẽ ſtillã tribulationis.ymmo
a facie eius fugiunt. Wei vero a toto pon
dere affectionũ ſuorũ in illud currunt q̃ſi
in locum ſue habitalionis pꝛopꝛiũ.quaſi
in patriam ymmo quaſi in locum delicia
rum ſuarum. Et qnto ꝓfundius acla R
tius mare hmõi fuerit.tanto in eo ſpacio
ſius deliciantur et natant liberius. Jurta
illud. In tribulatione dilataſti mihi. Et ſi
cut de amaritndine maris nihil tranſit in
ſapoꝛem piſcium. ſed magis in ea et exea
Dulciſſimi ſunt ⁊ nutriunitur.ita vt cum in
abyſſo amaritucinum ſint.quaſi non tan
git eos amaritudo Ita ẽ de poſſeſſoꝛibus
meis.ꝓpter quod ſpecialiter videt de eis
dictum. Sapiencie.iii.nõ tangit illos toꝛ
mentum malicie Sic mei in amaritudine
tribulationig dulciſſimi ſunt.nõ em̃ ama
ricantur irapel impaciencia cum cir cũda
ti ſunt amanitudinibꝰ tribulationũi. Ipis
aque maris ꝓ muro ꝓrime ſunt a dermis
et a ſiniſtris.quẽadmodũ caſtro vł muni⸗
tioni in mari ſito.et hoc ſi continua fuerit
tribulatio.⁊ ꝓptœ hoc inerpugnabiles.

Si vo vadens et veniens ſit inb ulatioinn

ſtar effluxionis et reſtuxionis maris.ſimi
liter inexrpugnabile eſt quod nec obſidio⸗
ne impugnari poteſt. Inundatione enim
maris operirerur obſidionis exercitus. Et
ad hoc inducere ſolent quidam verbum
illud helyſei ad puerum ſuum. Dimiteil
lam quia in amaritudine eſt anima eius.
quaſi dicat Non pᷣſumas obſidere caſtrũ
illud quia in medio maris ſitum ẽ.vel ſe⸗

pe inundationibꝰ maris circũdatur.que⸗

admodum aliqua caſtra indie et pꝛopler
hoc ipᷣm nullus audet obſidere exercius

Nucll

civoipit

Iuugroge
lenetbace
deuguaſecne
Etanonigact
ſtenuvkbipi
ana ſeller
Gt. Volvoen
ctognplue
ur. reig
tureqradu
voluyusan
ſpeblanentg
bolengnsti
garanin
ſhuttl
ſihgärnne
npiriten
unrshiſee
Cuſtlasepbui
Nichautoattel

Gcelbnn op

ſgqninaſr

.

Wansdwae-
dargae
Pliatfln⸗

Gidei nbin

Nleſtegan

nlpnryncit

llar
Manmiſin 1

es

änani,
ð
M W
manſtnoren,
abosne
MI. 10 onaute
Sicann
Ws neigini
nnicinn.
au ſuenizüue
mmotAnlo
. Käno pfuns

uttuG
nN
oaeualtenn
nar noni

aoain
iu

14CE, Ge
uui

4

Aaua etiam dulcis tribulatio non im⸗

merito accipit᷑.ſicui voluptas aqua ſalſa
Juxta quod legitur Johannis.iij. Qui bi
berit ex hac aqua ſiciet iterũ.Et exponitur
de aqua ſecularisvel carnalis voluptatis
Et quoniã aqua ſalſa quãtumlibʒ hauſta
fuerit vł bibita ſitim nõ ſedat ſed ꝓuocat:

Aqua ſalſa voluptas pᷣnominata intelli⸗

git᷑. Uoluptas e niʒ carnalis vel ſecularis

Into amplius bibilur tanto ardentius ſi⸗
titur. Aqua igit tribulationis merito dici
uoniam

tur aqua dulcis Amplius.
voluptas carnalis vel ſiecularis viciuʒ eſt
inebꝛians vſq; ad inſaniam. Aqua vo tri
bulationis ebꝛietatẽ ſoluit hmõi. ſicut le
gitur Eccleſiaſtici.xxxj. Infirmitas grauis
ſobꝛiã reddit anima. intellectũ voluptate
inebꝛiatũ ⁊ immerſum reſtituit.⁊ ad clari

tatem pꝛiſtinã reducit. In hoc igitur ſer

uit meis dicit paciencia aqua tribulatõis
quia vel eos ab huiuſmodi ebꝛietate pᷣſer
uat atʒ cuſtodit.vel ſi quãdo eos tetigerit

eos inde liberat.ꝓpter hoc ſemper ſobꝛij
ſunt qui mei ſunt.⁊ eiſdẽ ab ebrietate nõ
ẽtimendũ Amplia. Sicut aqua dulcis

puluerem congregat atq; congeutinat in

ebam agricminre pꝛeparat.Sic tribu

atio coꝛda que volũtas in iſta ſenſibilia
fruſtatim atq; minutatim vſq; in puluerẽ
diſpgit.tribulatio congregat et cõpingit.
et agriculanoni ſpiritualſter aptam facit.
imp. Sicut aqua dulcis aſpſione gle
bas rigat et ad recipiendũ ſemen pᷣparat.
ꝓpter quod dixit veritas.athei.x. pau
peres euangeliʒant᷑.ſemen em̃ verbi dei

in illis ⁊ facilius et Riaciegovi et capit
r

q; as aqᷓ tribulatõis aſpſer Ratqʒ rigaue
rit lʒ aũt aquam tribulationis dulcẽ dicã.
palato meo videlicet et meoꝛuʒ.ad fecun
ditatẽ ſpiritualis etbone frugis.Sic⁊ vir
tute amariſſima atq; ſalſiſſima ẽ ad extin

guendum fertilitatem ontrariã.id eſt fru

gis carnalis⁊ male malis. Sale em̃ aſper
gi ſolent agri vt ſteriles efficerẽtur. Juxta

Ulud. Terra fructiferã in ſalſuginẽ. a mali

cia inbabitantium in ea. Omnia quippe
genimina peſtiferarũ herban aqua ſalſa
exterminat. Sic aqua tribulationis om̃ia
genimina carnaliu deſiderioꝝ ⁊vitioꝛum
eliminat et ſuccreſcere nõ ſinit. ꝓpter hoc

paupes et afflicti. aboꝛioſiſq; ac duris

operibus dediti.a vicijs carnis plerumq;
mundi inueniuntur. Sicut econtrariovo

W luptatib⸗ immerſi ac voluntale ab eis im

clxxxvij
munes inueniunf rariſſime. t erge
ad vnum dicam. Quicquid poteſt aqua
frigida ad ſedandum ſitim coꝛpoꝛalem z

iterũ contra ardoꝛes contra ſiccitatem.Et
iterum ad dirigationes ad fecundatiões

ad impinguationes agroꝛum atʒ planta

ruʒ hoc mihi exhibet et in hoc mihi fſamu
latur aqua tribulationis.et qui meos illa
aſpergunt vel ductus huius aque vł copi
am eiſdem pᷣparant gratiſſima obſequia
ac ſaluberrima in hoc eiſdem impendũr.
Et quia maxima tribulationũ moꝛs ipſa

videtur et moꝛtis pᷣparatoꝛia vt egritudi⸗

nes carceres et vincula et membꝛoꝝ muti
lationes. Itẽ ſeruitutes ⁊ oppᷣſſiones
hoꝝ ſinguloꝝ fructus obſequia ⁊ famula
tus offitioſiſſimos bꝛeuitate qᷓ poterimꝰ
ꝓſequemur. Et in pᷣmis dico dicit pacien
cia ex voce ſua et ſuoꝛuʒ.quia caſtigatio ẽ
egritudo ſiue infirmitas. Jurta illð Caſti
gans caſtigauit me dominus.⁊ moꝛii nõ
tradidit me.non enim plaga inimici ꝑcu

tit meos quia nec in moꝛtem eoꝛum inten

dit ſed magis in eruditionem et ſalutem.
vnde ad hebꝛeos.xij. Flagellat pater om
nem filiũ quem recipit.Et in apocalipᷣ.iij.

Ego quos amo arguo ⁊ caſtigo.Laſtiga

tio vᷣo iudiciũ ac teſtimoniũ veriſſimũ eſt
⁊ magiſtralis ſollicitudinis ⁊ paterne di⸗
lectionis.magiſtralis quidem ſollicitudi

nis ꝑ hoc quod legitur.yſaie.ix. Scðm alẽ

am tranſlationem. Per anne nagellam.
et doloꝛeʒ erudieris yſraelem.⁊ o
onis per hoc quod ſupꝛa diximꝰ ex.xii.ad
Hebꝛeoſ.Et ex eo quod dicit auguſtinus
Qui exceptus ẽ de numero flagelloꝛuʒ ex

ceptus ẽ a numero filioꝛum. Hec igitur ẽ

gloꝛia mea et meoꝛum dicit paciẽcia quo
niam deum ipᷣm habent magiſtruʒ. ⁊ eru
ditoꝛem atq; pedagogam eti caſtigatoꝛẽ.
Deingde ipᷣa egritudð nõ ſoluʒ caſtige

tio ẽ ſed etiam domatio Sicut legitur Je

remie.vxxi.Caſtigaſti me domine er erudi

lus ſum ſicut iunenculus indomitꝰ. Nul⸗

lus enim adeo petulans ẽ lururia. nullus
em adeo rebellione recalcitrans. Nullus
adeo efferri aſſuetus coꝛnibus impaciẽcie

ac ſupꝑbie in alios quẽ nõ infirmitas om̃i

no ſubigat et perdomet.vnde in pſalmo

Lu humiliaſti ſicut vulneratũ ſuperbum

Quarto ipa inſirmitas ſine egritudo
ſtimulatio ẽ:ad exilienduʒ ſcilicer de luto
fecis ⁊ de feculẽcia ſpurce conuerſationis
ee iij

„

elem. 7 oſee Ego
eruditoꝛ omniũ eoꝛuʒ ⁊c. Paterne dilecti

ſ½

BSe

quo ſtimulant alini. vt vulgo dicit infsli
gati.hoc ẽ luto tenaci infixi.vt inde exiliat
innumerabiles em̃ ð luto luxurie ſtimula

tio tribulationũ exilire coegit. Cogit iugit
meos ſtimulat ductoꝛ eoꝝ deus.nõ bemit
cũqʒ

tens eos vel ad modicũ in luto cuiuſ
eccati demoꝛari. ve voluptuoſis ſtimuł
mòi. et ſtimulatoꝛe carentibus ⁊ ꝓpter
hoc in ſtercoꝛe ſuo cõputreſcentibus ſicut
dicitur Johelis pᷣmo.Computruerunt in
menta in ſtercoꝛe ſuo.Aliter etiã ſeruit mi
hi et meis iſta ſtimulatio quia cogit⁊ diri
gere et accelerare greſſus nr̃os.et hoc vel
vtfugiamus inſectantes nos pᷣdones in⸗
fernales vel vt feſtinemus ingredi in illa
requiem eterne felicitatis.ſicut dicit Apls
in quarto ad hebꝛeos. Pꝛopter hmõi de
fectum ſtimulatoꝛis et ſtimulationuʒ qui
dem.ymmo młti pigro ac tardo curſu am
bulant ꝑ viam vite iſtius. Quare merito
conſequitur eos et compᷣhendit angelus
domini ꝑſequẽs eos.ſicut legitur in pſal.
Quinto dico ꝙ infirmitas citatio eſt.
⁊ ſi ſuerit ad moꝛte ꝑpꝑemptoꝛia. Si vᷣo nõ
ad moꝛtem dylatoꝛia. In hoc autem fuit
mihi ſiue dylatoꝛia ſiue ꝑpemptoꝛia ſit.ꝗa
de facienda pace et conſilienda ſeu impe⸗
tranda gracia ſeſſoꝛum.et aduocatoꝛum.
⁊ de ꝓcurando modis om̃ibus.ne cõtra
me feratur ſentencia me ſollicitat Sivero
pemptoꝛia eſt multo vꝛgentius vt hoc ad
eadem faciam. ⁊ vt etiam ſine dilatiõe ac
celerem hoc facere me compellit.Et vt ad
vnum dicamvtraq; citatione mihi⁊ meis
p inſinuationem dicit᷑ anteſiudiciũ.Para

cibi iuſticiam. Nec ẽ modicũ aut paruipẽ

dendũ iſtud officiuʒ ciiationis qua vocoꝛ
ad iſtud iudicium. Nihil enim periculoſi
us obliuiſcituꝛ. nihil dampnabiliꝰ negli⸗
mus aut pᷣterimus. Sexto infirmitas
ẽ cambitrix et ↄmotatrix optima.q̃ de ma
lo in bonum aubdde bono in melius com
mutat.ipᷣaq; vicia et peccata que omniuʒ
maloꝛum peſſima ſunt dimittentibus illa
in bona virtutum et graciarum cõmutat.
⁊ hec quidem cõmutatio creberrima eſt.
ymmo mutatio dextere excelſi. Rariſſimũ
em ẽ vt malos coꝛꝑalis infirmitas nõ mu
ter in bonos.et ad penitendi graciam nõ
adducat. Specialiter autem cambitrix eſt
ipᷣa ifirmitas coꝛꝑalis.quia quẽadmodũ
debitꝭè obligati.id ẽ a chariſſimis ſuis tra

di ſolent campſoꝛibadicentibus illis hijs
verbis.Ecce trado tibi hunc chariſſimum

Et valet ad hocid quod legitur eccleſia
c xxxi ſicutſupꝛa diximꝰ. Infirmitas glee

moꝛibus

meum cui nec vadimonius relictum ẽad
vadiandum.nec fides ad merciendũ hace

conditione vt ipᷣm abſolutum et quittum
7 quietum ab omnibus debitis? inſuper
diuitem mihi reddas omnem fidem men
litus ẽ.qui nec fidem quam ꝓmiſit in ba⸗
ptiſmo nec illam quam in ingreſſu religi⸗
onis.nec illam quam quocũq; voto de ſe
obſtrinxit. Nec ilam quam vxoꝛi carnali
ſi vxoꝛatus ẽ. Nec illam qua domino ſuo

ſeculari obligatus ſeruauit.Quareverũſi R

cut vulgo dicitur ꝙ non ẽ ei fides relicta
ad menciendũ qui omnem huiuſmodifi
dem trauſgreſſus ẽ.ſed nec vadium adin
uadiãdũ. Quare coꝛpus et animaim vireſ
q; omnes anime ⁊ coꝛꝑis ac membꝛa om
nia apud dyabolũ inuadiauit.ſicut legit
Sapiencie pᷣmo.Sponſiones poſuerunt
ad illam apud peſſimũ ac diſtrictiſſimuʒ
feneratoꝛeʒ.Omnia pᷣdicta poſuit et inua
diauit quicunqʒ moꝛtali peccato eidemył
cuicunqʒ vitio ſubiecit. Et ſicut feriſſimi fe

neratoꝛes non parcunt vadis. ymmo vſi

bus ſnis ea applicant. Sic dyabolus nec

anime peccatoꝝ nec coꝛpi parcit nec alicui

.

ex viribus anime aut coꝛpis membꝛis. im
mo omnibus et ſingulis abutitur in ſun,z

ſeruiciũ quod ẽ ad peccanduũ. Sic dicitl pba
ciẽcia. Unũquemq; meoꝝ infirmilaii coꝛ
porali committit et cõmendat miſericoꝛs
deusvt ipᷣm de malo cõmutet in bonum.
aut de bono efficiat melioꝛem ? hoc vliqʒ
me adiuuãate ſemper melioꝛem efficit. Si⸗
militer et fidem omnem quam mentilus
fuerat ac veritatem auuilio meo eidè reſti
tuit.dum adqenitenciã ipᷣm reuocal ⁊ ad
ducit Omni etiam debita eius ſoluit e
ipius ĩfirmitatis afflictio per me hocẽpe
cienter ſuſtinetur ꝓ penitenciali ſatiſfacli
one a deo ꝓculdubio computatur. diuite
in ſuper illum efficit. quoniam coꝛpalis in
firmitatis laboꝛ.ad meritum eterne rein/
butionis valet et ꝓficit cum ꝑ pacieciam
ſuſtinetur.et hoc eſt quoniam miſericors
deus laboꝛem quem paciencia conchun
fingit in pᷣcepto ſiue preceptum.vtin p 4

2„

mo legitur.ita vt per pacienciam id vale⸗

at laboꝛ afflictionis apud ipᷣm. quodo

ſeruatio pᷣcepti. Ubiigitur impacien⸗

„

cia aduerſatrix mea non impediuerit en
per ẽ mihi et meis tam miranda tanq;

croſa cõmutatrix et cambitrix mfinniaa.

loſobien
lanima det
Gtpinſinmi
iſdenne
ſuusdiarci
g eſeteb⸗
guleeriti
goleſenn
alpeniusini
nngens
chapeten
hefinaitu
1ieſtusrn
elunrttun
fngrenn
i ſenus aut
netunnin
(Nsepoanan⸗
Cißſundin
ſeiſenssphen
Podamanee
llo wape
m. Mpin
facocgnde
nun lrdeleri
nnsrb
hoeitpſbei⸗
. lilbnsnun
1 Mocbſnh
lueineri
liſntsſung
lecßcocſobe
Mefelpecke
Cmamben
ulindienbie
nniioden
netehtbetdns
btebtberbus
pthoiintlüd
uratn Ceſt
lufſen

— —
==

oes

damduder
Aidenun)
unqumai
n gan dan
—
Reräanaun
lunsſenui
Nan iiit
nai uemn
Jelns ſeinn
Qumecsdn
mme ao
1ünta.
ce Dolienn
d in.
Omuztai.
õ
mno ſen in
B s
A ien d
Na Ngau
Aaine id.
ndisdingb

. . R GEAER
. N

iumynnt

culariter delectabilia ſunt.
pater miſericoꝛdiarum puulos ſuos abla

clxxxviij

uis ſobꝛiam reddit inimam. Quid enim
ẽ anima de ebꝛietate cuiuſcũq; vicivł pec
cat ꝑ inſirmitatẽ coꝛꝑalem ſobꝛia effecta.

niſi de mals cõmutata in bona ⁊ niſi dea

deo debitis obligata.vt nec ei vadiuʒ ad
inuadiandũ.nec fides ad menciendũ reli
cra eſſet ab omnibus debitis abſoluta et
quieta.et inſuper diues gracie in re ⁊ ĩ ſpe
gloꝛie efecta. Septimo tribulatio eſt
aſperitas in itinere pᷣſentis vite. hoc eſt ne
magis nos Sicut dicit Hꝛego. diu pgere
q́; clto ad patriam puenire deledet.Aſpe⸗

rũ em̃ inquit fecit deus electis ſuis iter vie

⁊ vite iſtius.ne dum electus quaſi quadã
vie ſeuvite iſtius amenitate paſcit᷑. magis
ipᷣm ꝑgere q;cito ꝑuenire delectet.pᷣſentis
vite ꝓlperitas ſeu felicitas vie iſtius ẽ de
tinens aut retardans viatoꝛes amenitas
Uides ergo quia nonvile neq; paruipen
dendu pᷣſtat mibi ⁊ meis dicit Paciencia
vite pᷣſentis ꝓſperitas que non niſi tribu⸗
latio ẽ.cum et meis liberationẽ de pᷣſenti
ſeculo neq; et patrie poſſeſſionem accele
rat. Amplius. Lribulatio eablactato
riũ puuloꝛum dei.Ablactatoꝛiũ ꝓpᷣę ama
rum illud ẽ ſeu inſipidum. quod nutrices
vel matres ablactare volentes paruulos
hoc ẽ ab vberibus ſepare.ponunt in ſum
mitatibus mamillarum.qualia ſunt cyrꝰ
furigo abſynthiũ ſynapis. Ubera igit᷑ in
quibus interdũ pendent huiuſmodi par⸗
uuli ſontes ſunt pᷣſentium delectationum
lac em̃ quod ſolo ſenſu puulos deleciat.pᷣ
ſens voluptas eſt carnalis ſecularis,

Ubera igitur huiuſmõi ca Aaliter ſeu ſe⸗
olens igitur

ctare.⁊ ab vberibus hmõi ſepare.ſolidiſ

qʒ cibis ſpiritualiũ deliciarum aſſuefacere
et ad menſam celeſte ꝓuocare. pᷣdicta
delectabilia pᷣſentibus aſpgit tribulatiõi⸗
bus. De hoc Auguſtinus. Uis eẽ mã

metrectus vis ſemꝑ pendere ab vbere.ve

illis qui ablactari ſe non ſinunt. qui pen⸗
dere ab hmõi vberibus non erubeſcunt.
et tam ridiculoſam iſtam puerilitateʒ.ym
mo infanciam vſq; in ſenectutem et ſeniũ
ꝓtrabere nõ verentur. hij ſunt pueri cen
rum annon maledicti Sicut legitur yſaie.
lxv.Puer centũ annoꝝ moꝛietur.⁊ pecca⸗
toꝛ ceniũ annoꝛũ maledictus erit. Nõ at
tendentes miſeri ꝙ incompabuiter turpi
us eſt etate grandeuos ab vberibꝰ ante⸗

dictis pendere q; ab vberibus carnalib⸗
—

nec videntes quaſi irriſionibus patean·
quaãdo cum eiulatu et lachꝛimis ab hmõi
vberibus euelluntur. aut cum eis vl aufe⸗
runt hmõi vbera aut denegãtur. Hij ſüt
qui lugent:vel ablata ſibi tempoꝛalia vel
denegata ſiue nõ conceſſa.et hoc luctu tã

torridiculoſioꝛi. qnto ipſa etas coꝛpalł ma

gis eos ad ſublimia ſpiritualia.et eterno
rum magis eas debere iudicat inbyare.
Peu q; turpe ẽ quãq; ridiculoſum in coꝛ⸗
poꝛe canicies atq; grandeuitas.⁊ in men
te diſt ienifüme infancia ſicut dicit Se⸗
neca.Quia turpiſſimũ eſt ꝙ nomina ha
bemus ſenum ⁊ vicia pueroꝛũ.Et quonia
in nobis non puericia tempoꝛe ſenectutt.
ſed quod deterius eſt puerilitas in nobis
Ex quibus om̃ibꝰ manifeſte
colligitur ꝙ iſti omnes ſenes et canivt ita
dicamus pueri dum in ſenectutem inſepa
rabiliter a pᷣſentiũ deliciarũ pendent vbe
ribus omni ſolide refectioni renunciaue⸗
runt ⁊ menſam patris om̃ino non curan⸗
tes.ꝓmmo vt verum dicamus ſugictes. et
declinant. Peu q; lugendi ſunt ſenio coꝛ⸗
poꝛali confecti.⁊ canicie capitũ niuei.vbe
ra ſibi detracta lugentes.non minus incõ
parabiliter incõſolabiliter qʒ paruuli ab
lata ſibi pomula vel pirula vel nuciculas
eiulatu intollerabili depioꝛantes.Gloꝛia
igitur mea ẽ dicit paciencia quod meoꝛũ
nullus ẽ paruulus. nullus infans pendẽs
abvbenbus. Omnes facti ſunt viri. ⁊ eua

cuauerũt qᷓ paruuli ſũt.ſicut dicit Apoſto

lus in.xiu.pᷣme ad Con.Erubeſcãt ad vbe
ra cum eiulatu videre currere ymmo et re

ſpicere.ꝓpter hoc ꝓmittit eis doctrinam

diuine ſciencie tanqʒ ablactatis yſaie.xxv

iij. vbi dicitur. Quem docebit vominꝰ ſci

enciam et quonia intelligerere nos faciet
auditũ ablactatos a l e anulſos abvbe
ribus. Ue miſerie tempoꝝ noſtroꝛum
vbi adhuc pendentes ab vberibus hmoi
nõ ſolũ doceri ad ꝙnec dum ydonei ſunt
ſed etia ſacrũ vſurpat magiſterin.et ſacriſ
cathedris in cubare eaſq; inquinare non
verẽtur exterius qui incunabilis deliciaꝝ
carnaliuũ deliciarũ adhuc iacẽet interius q̊
monſtruoſitate nihil magis ſtupendũ ni⸗
hil intolerabilius videlicet mente pẽdere
ab vberibus et coꝛpe diſputare de cleſte
bus mente iacere incunabilis et coꝛpe inſi
dere cathedris magiſtralibus. Nõ inme
rito igitur in hijs que dei ſunt balbuciũt.
et docere eoꝛü balbutire infaniiũ eſt⸗
FEFeoccc iiii⸗

De

Amplius. Pꝛeſens tribulatio coepo⸗

ralis ferula ſeu flagellum eſt in ſcola cele
ſtis magiſterij in qua dicit Paciẽcia Oẽs

mei diſcipuli ſũt doctrine et diſcipline vir

tutũ inſiſtentes. Quapꝛopter qui flagellũ

huiuſmodi vłferulam fugiũt ſcolares fu

gitiui ſi unt ſcolam ſacri magyſterü fugien
tes. Omnes vero mei vtpote celeſtis ſco⸗
le diſcipuli et flagellis doꝛſum exponere⁊

palmas ferulis poꝛrigere paratiſſimi ſunt

in quo euidẽter appet eos eſſe celeſtſ ma⸗

giſterü diſcipulos. et doctrina eius omni⸗
bus flagellis ⁊ ictibus pᷣferentes.voluptu
oſi vo qui ſcolam hmõi fugiunt ad ſcolã

dyaboli ꝑtinere qui ꝑpuerſitates omnimo

das et inſanias ſolas docet. Eſt et pᷣſens
tribulatio flagellum quo granũ excutitur
et ſepatur a palea.Dicit ergo Paciencia.
Weos triticũ ſiue frumentu electoꝛum de
quo legitur malachie.ix.eſſe cõfiteoꝛ.Tla

gellũ palee timeat peccantiũ aut peccato⸗
ru. Illis em ſolũmodo minatur etilla ſo⸗

la atterit. me aũt purgat ⁊ liberat ab illis

nõ hereo amoꝛe paleis peccantiũ vel pec
caminũ ymmo ſepani ab eis cupio.Qua⸗
ꝓpter in hoc flagellum mihi et meis ſeru
it ꝙ voto. Eſt etiam flagellum quo ꝑ

cuſſa veſtis excutit᷑ cuius pcuſſione cadũt

puluis ⁊ pulices et pediculi.Ueſtis meoꝝ

omniũ caro eſt que vix aul nunq;ᷓ ẽ abſq;
puluere terrene admixtionis ex ea ⁊ in ea

ſempꝑ gignũtur pᷣmi motus et etiam ſecun

di et tercij peccatoꝛũ velut pulices atq; pe

diculi in flagello tribulationis cadere co

guntur. Quẽadmodũ in clauſtris mona
cdhoꝛum ciſtercienſium ſepe fieri vidimꝰ.
Qui ergo hmòi flagello coꝛpa meoꝛuʒ ꝑ
tit.veſtes eoꝛum ab hmõi puluere et be
ſtiolis excutit.Et propter hoc deſiderabile
ac ſalutare obſeq Rum eis p̃ſtat. Quid er
go mirum ſi pulices et pediculi voluptuo
ſos comedunt et coꝛrodunt qui veſtes ſu⸗
as excuti nunq; ſinunt hoc eſt quod legit

yſaie. vvj. Juſticiam non fecimus in terra

ideo non ceciderunt habitatoꝛes terre. Jd
terra peccata carnis ſunt que vtiq; in car⸗
ne habitat. vt dicit Aplus in. xiij. Ad Ro
man.dicens. ꝙ habitat in carne mea pec

catu. Merito igitur habitatoꝛes hmõi nõ

cadũt de terra carnis ſeu coꝛpis illius qui
mea negligit vel facere vlł ſaltem pati iuſti

ca diſcipline Juſticia

Diſcipline ipᷣa eſt tri
bulatio et hoc cum in .

R0 Hoc, vindicta peccatoꝛuʒ
Eam ſibi quis irrogat vl luſtinet irrogari

moꝛibus

Eſt etiam flagellũ tribulatio quo canes -
cati ſpirituales arcentur et abſterrent᷑. in

ſtar litteraliũ beſtiarum. quemadmoduʒ

em̃ patreſfamilias ſedentes ad mẽſas ſu⸗
asvirgas ſeu flagella in manu ſua tenere
conſueuerũt ad abigendos canes q inter

dum menſis impꝛobe ſe ingerunt et ꝑtuu

ſi inde aufugiunt. Sic omnes ſtulticieviti
oꝛũ hmõi.virga vel flagello ꝑcuciente coꝛ
pus quaſi abſterrita fugiunt. Et hocẽ qðᷣ
legit ꝓuerbioꝝ.xxii. Stulticia colligata ẽ
in coꝛde ſcilicet pueri ⁊ virga diſcipune fu

gabit eam. Eſt et tribulatio ſoꝛmido ꝰ

que vulgo dicitur expauẽtaculũ.quod in

ſcolis atq; capitulis negligencias atʒ ſiul

ticias pueroꝛum atq; monachoꝛüũ abſter⸗
ret.vnde vulgo expauentaculum maloꝛũ
Dicitur ſicut ⁊ a latronibus inſultantibus
patibulo irriſoꝛie dicitur quod ipᷣm ẽ expa
uentaculũ ignauoꝛum ⁊ foꝛmidoloſoꝛuʒ.
Quid plura ipᷣe tunſiones ip̃ᷣi idus tri

bulationum conuulnerationes ſunt con

feſſiones et contritiones inimicoꝛum mei
⁊ neoꝛum. Impacienciam em̃ ⁊ volupin

oſitatem que mihi et meis impacabiliter

⁊ implaca biliter inimicantur. omino con

terunt ⁊ ꝓſternũt moꝛtificant ⁊ etinguut
Alſſidua eniʒ tribulatio vel ſaltem crebꝛa

2 „ ℳN . .

impacienciam moꝛti cat et etiam pacien
ciam oꝑatur ſicut dicit Apoſtolus. Si

militer et voluptuo ſitatem extinguit ſirr
ſupꝛa ex.xj.eccleſiaſtici. Quia maliciav-ni

us hoꝛe ⁊c. Ex pſona ergo mea et meoꝛũ

dictum Re e ee aduerſum me pꝛe⸗

lium in hoc eho ſperabo. Pꝛelium enim
quod aduerſum me exurgit. quantũ eſt ðᷣ
intentione pſequentiuʒ ꝓ me eſt et meis
omnibus impugnãs hoſtes quos nomi⸗
naui. Nihil ergo ſibi vendicent impii
in nullo gaudeanioel gloꝛientur qui pſe⸗
qui et impugnare me intendunt ⁊ inanit᷑
putant. Ego enim ſum arboꝛ nucis cu
ius fructus tundendo colligitur Pꝛopter
hoc tundoꝛ ⁊ verberoꝛ vt fructus quibus
onuſta ſum tunſionibus reddã.Ego ſum

arboꝛ mirre et thuris inciſionibus et vul⸗

nerationibus tam pᷣcioſa aromata pꝛofe
rens impugnare me falſiſſime autumant

vbi fecunditatem meam potius adiuuãat.

Etvt tam deſiderabiles fructusvberioꝛes
ꝓferam neſcientes et inuiti efficiunt. No
uit hoc pater celeſtis meus et meoꝛum ſo
lus agricola.qui hmõi hominibꝰ quibꝰ
dyabolus in pniciem meam ?2 meoꝝ abu

E

ſprenaitt,
lnonen
nusfſoien.
loſtpel
bluretco⸗
onterenc
gentumne
bulonnn
Huntutagu
Cornican
linonnesd
cuſaune4
niuscnotn
Aoſſinumor
lezw e
Ganrent
upnb
cmn ants
Molenu.
Gle uiig
Cheluninpee⸗
uun Ionen
ſchusrlnn
Gdwicvns
Wunmntale
ſegianfen

ſidiorcece

Gno imur
deliChean
ſdeſenstn
uunmnirouen

RDMR
WMoed
nns A
deſeinanig

AKNSf

nsnnier
AnoaN
Ni AWfols
ſanncning;
Vcnanmnd
nenmg Mlii
Lens tan iid
mm nnlen
1cocoliglun /
goryl nan,
dtslli,

4

4
4

=

—
—
=

S= 2
—
=
S
=

—
—
—
—
*
— —
S=
„ —=

— g —
ST S
—

clxxxix

colationem meam vtitur ſicut dicit domi
nus yſaie.x. Uirga furoꝛis aſſur et neſciuit
⁊ poſt pauca. Ipſe autem non ſic arbitra
bitur et coꝛ eius non ſic eſtimabit.ſed ad
conterendũ erit coꝛ eius.⁊ ad interitionẽ
gentium non paucarum. Lunſionibꝰ tri⸗
bulationum mei adequantur et compla⸗
nantur.quẽadmoduʒ tele. vt gratioꝛi can
doꝛe niteant ſiue in toto niteant. Mei

enim omnes byſſinum ſunt et oeſtis can-

dida ſicut nix qua rex regum chꝛiſtus do⸗
minus quodamodo veſcitur. Item ſunt
et byſſinum quo ſponſa eius cooperta ẽ ſi

cut legitur. Apocalpſis.xix. Da tum eſt co⸗

629

operire ſe byſſino candido ac ſplendenti.
Tunſionibus ego et mei cedimur et q̃
dramur. vl in edificium ſuperne hieruſa⸗
lem collocemur.Quemadmodũ lapides

et ligna. Qui igitur tunſionem fugiũt aui

repellunt in pꝛedicto ediſicio collocari re⸗

nuunt. Intolerabulis autem ſuperbia ẽ la

pidibus ⁊ lignis ſabꝛicatoꝛt omnium dei
qui fabꝛicatus eſt auroꝛam et ſolem non
ſolum reculare et repellere.ſe etiam per
ſequi art ficium. Quid enim habent cõ⸗

tra dicere cedere: et quadrare volenti deo

hmõi ligna et lapides. Juxta quod legit
ylaie elin.Ue qui contradicit factoꝛi ſuo te
ſta e ſanus terre ⁊c.Lunſionibꝰ mei pol
luuntur in decoꝛem pariter et nitoꝛem ſi⸗
cut tibi cantat eccleſia. Tunſionibus. et
pꝛeſſuris expoliti lapides. Sed de pꝛeſſu
ris ſcribemꝰ capitulum ſpęciale. Tun
ſionibus mei ſebriantur Nran⸗ miſeri⸗
coꝛdie et electionis ſicut didtt ipſa tota ſa⸗
ctorum ecclſia. Supꝛa doꝛſum meũ fabꝛi⸗

cauerunt peccato:es.ſubaudis me totam

cum vniuerſuate membꝛoꝝ meoꝝ in ſpe⸗

ciem et decoꝛem vaſoꝛum gracie. Tunſio

nibus mihi et meis ᷣi tundunt et malle
ant fabꝛicant coꝛonas eterni regni et glo⸗
rie ſicut dicit beatꝰ Berñ. Quia perſecuto
res nobis eterni regni coꝛonas fabꝛicant.
Quapꝛopter aurifabꝛi ſiue aurifices opa:
rij quidem ſeduli et infatigabiles et vniq;
qntuũ ad me et meos gratuite operantur.

VUe illis qui huiuſmõi oparios oꝑari nõ
ſuſtinẽt.opus hoc in ediſicanone coꝛone

ꝓbe ꝓ viribus ꝓhibentes et impediẽtes
intolerabili inſania gloꝛie ſue inuiderevi
dent q oꝑarios hmõi ab ope iſto ꝓhibẽt
remouet ꝓ viribꝰ et repellũt.non amant
coꝛonas ſuas.ymmo oderunt qui eas fa⸗
2

—

ti intendit in tam vtilem ac falubꝛem agri

bꝛicari nõ ſinunt.qui opus earũ tantope
impediunt et oꝑarios earũdeęm ꝓ viribꝰ⸗
pſecuntur in ope iſto varij ſunt operaru?
artifices. Alu em maliando vt diximꝰ
fabꝛicat iundentes et ferientes. Ali la
pides pᷣcioſiſimos imponunt videlicet ꝗ
duriſſimas tribulatõnes et maioꝛi pꝛecio
diuiciarum celeſtiũ regi reguʒ ab ipᷣis qui
ea paciuntur comꝑandas imm ttunt.dla⸗
uos aureos eiſdem coꝛonis infigunt.qui
pungẽtes moleſtias inferunt.quata mer⸗
cede conducẽdi eſſent a nobis hmõi opa
rij et fabꝛicatoꝛes coꝛonarũ noſtrarũ qui
a deo ſtudioſe operant in illis ⁊ etiã ſum

ptibꝰ ſuis.et animas ſuas et coꝛꝑa in hu⸗

iuſmodi opa expendentes nulla a nobis
mercedẽ vel ab alio expectantes.qnte glo
rie qnteq; pᷣcioſuatis et ſpecioſitatis.qnte
mirificencie et decoꝛis ſunt hmõi coꝛone
ex multitudine ⁊ magnitudine oparion ⁊
ex ſtudioſitate et laboꝛioſuate ſic operãdi.
Ego dicdit paciẽcia ⁊ mei ſoli nouimꝰ.Etꝓ
pter hoc gracias agimꝰ nõ ſolũ largitori
coꝛonaꝝ⁊ coꝛonatoꝛi nr̃o deo.ſʒ etia ipis

oparus bñidicẽtes eis duplici bñdtctiõe ſi
cut docet apłs i.xij.ad Ro. Bſidicite inꝗt

maledicẽtibꝰ.bñdicite qm ⁊ bona nobᷣ ſu
pꝛadicta faciũt ⁊ ſumptibꝰ ſuis.vel qꝛ bñ⸗

dictiõe nr̃e oꝛanonis indigẽt vt miſeri et

quia nobis opꝑant taʒ ſtud oſe ta laboꝛio
ſe ſibi tã fructuoſe vero nobis.Attẽde aũt

ciſtar ditiſſimoꝝ artificũ magnates ma⸗

nus ꝓpᷣas interdũ hmõi opibꝰ nõ apxo

nüt ſed myniſtros ſuos atʒ ſatellites coꝛo

nas hmõi paciẽtibꝰ oꝑant ſicut et cuidaʒ
regi nos dixiſſe meminimꝰ. Quociẽs
igr videmꝰ aliquẽ vindicantẽ ſe ⁊ reꝑcuci
entẽ euʒ qui ſe pcuſſi.Debemꝰ increpare
ipᷣm.vt quid facis hec. Frater vt quid per
cutis opariũ tuũ.et fagicatoꝛem coꝛone
tue.qui tam ſtudioſe eam tibi eã fabꝛicat
an foꝛte quia nõ bene oꝑatur in illa.etiaʒ
leipᷣm fabꝛicat in vas vt diximus electõis
et adoꝛarent vaſa aurea vel argẽtea fabꝛi
catoꝛes ſuos ſi eos agnoſcerent.et tu per⸗
ſequeris tuum. Similiter 1 cumvidemus
amicos noſtros volentes vindicare iniu
rias noſtras vel repellere perſecutoꝛes vł
auertere tribulationes noſtras increpare

debemus eos pꝛo eo ꝙ remouent opera

rios ab opere fabꝛicationis coꝛonarũ no
ſtrarum. Et non ſinnnt eos operari:nec
eos fabꝛicare in eis et oſtendere eis.quo
niam non in hoc amorem vel graciam
be v

De

nobis exhibent ſed ſub p̃ᷣtertu amoꝛis et
gre coꝛonarũ nr̃aꝝ fabꝛicationẽ ĩpediũt.
nonmirũ ſi tam pauci coꝛonas obtinent
cu ꝑpauciſſimi ſint qui eas ſibi ſi uſtineant
fabꝛicari. Euindicãdi eſſent nobis hu
iuſmõi operarij tota impꝑtunitate exhoꝛta
tionũ ne deeſſent coꝛonis noſtris oparij.
HNũc autem qᷓʒ gratuito ymmo impꝛobiſ
ſime et copioſe ſe ingerunt in tam deſide⸗
bile obſequium noſtruʒ.et nos vt hoſtes
atrociſſimos eos pſequimur. in quo non
tam illosqᷓʒ noſmetipos nequiſſime im⸗
pugnamus hHec igitur eſt mea atʒ me
oꝛum gloꝛia ſingularis ꝙ om̃es qui ſe ini
micari mihi vel meis credunt oꝑarij mei
et meoꝝ ſunt.coꝛonas nobis ꝑpetuas ſu⸗
is ſumptibus fabꝛicantes ⁊ incredibilib⸗
ſtudiis atq; laboꝛibus nobis in tam deſi⸗
derabili oꝑe offitioſiſſime ſeruiẽtes.et qð
eſt maioꝛis gloꝛie.neſcientes penitus⁊ iu
niti tunſiones tribulationũ coci mei cõſo
lationes ſine pacationes mee ſunt de om
ni eo quod comedi ⁊ bibiin taberna dya
boli qauẽadmoduʒ tunſiones laterum pa
gamenta ſunt exiquocoꝝ ſuoꝝ ribaldu 4
aliud non habet vnde illa ſoluant.Unde

et de conſuetudine cum ab eis requirunt

exiquoca ſua ꝓ eis latera ſua tundẽda ex
ponunt tabernarijs ad placitum eoꝛundẽ
Dic et viri pacientes pᷣſentium tribulatio
nem tunſionibus gratanter latera ſua ex⸗
ponunt vt de peccatoꝛu deo debitis ſic ſa

tiſfaciant. Et hoc eſt quod legitur wichee

vij. Jram domini poꝛtabo quoniam pec⸗
caui. Et abacuc.iij. Ingrediatur putredo ĩ
oſſibꝰ meis.et ſubter me ſcateat.vt requi⸗
eſcam in die tribulatiõis ⁊c. Dauid vero
nonne exponebat latera ſua tunſionibus
cum dicebat. Ego autem in flagella para
to ſũt. ſicut penite s. ſi ve penitẽtes ſunt
totos ſe ſupponuł conſilio ſanctoꝛũ con
ſeſſoꝛum. totoſq; peni tencialibꝰ flagellis
erponunt vt de exiquoco debito er taber⸗
na dyaboli deo ſatiſfaciant.qui aliudnõ
habent quod ꝓ huiuſmodi debito ſoluat
tunſiones feu verbera tribulationũ paga
menta ſunt debitoꝛũ meoꝝ. vnde qui me
os tundunt et verberant quibuſcũq; mo
leſtis pagamentũ eoꝝ ip̃is pagantvtvul
go dicit. Et vt ipimet moleſtatoꝛes inſul⸗
tando dicunt bene pagam ei pagamẽtuʒ
ſuũ.⁊ interdum etiam minãdo dicentes.
go pagabo tibi pagamẽtuʒ tuũ.irrideo
Ect irrident mei minas iſtas ſcientes nõ eẽ

moꝛibus

minas ymmo ꝓmiſſionem deſiderabilẽ.

Quid em̃ deſiderabilius tanto onere de⸗
bitoꝝ oppᷣſſis.iã iãq; in carcerẽ foꝛmidan
dũ atqʒ hoꝛrificũ purgatoꝛij ꝓ debitis hu
iuſmõi detrudendũ ⁊ gratius ac deſidera
bilius offerri nõ poteſt aut pmitti.qᷓ; debi
toꝝ hmõi pagamẽtuʒ. Pagamentũ nim
nobis faciũt q moleſfias tribulationũ no
bis inferũt.ymmovt verius loquamur cõ
ferũt ⁊ hoc ẽ quonia debita nr̃a penitẽcia
lia ſoluemꝰ.nobis ꝓculdubio largitur Et
hoc euidenter habetur ex verbo illo pſal.
Qui laboꝛẽ fingis in pcepto ſicut ſupꝛa ex
poſuimus.Euidẽter etiaʒ habet᷑ exemplo
latronis in cruce pendẽetis qui dicebatad
dominũ ſaluatoꝛẽ. Memẽto mei dñe dũ

veneris in regnũ tuũ Cũ em̃ ect latroꝛ⁊ bo

micida.⁊ ꝓpter hoc penuẽcie aſprime de
bito:.vnde ſe a tanto debito abſoluit niſi
hipᷣm quod paciebat᷑ ſuſpẽdij ſuppliciuʒ
Quod quidẽ pacienter ſuſtinens in paga
mentũ debitoꝝ penitencialiũ illud veriit.
⁊ dñm redemptoꝛẽ in cruce confitẽsvt diẽ
Hieronimꝰ.Fecit homicidij penã marty
riũ. Similłter ⁊ homicidij pena.hoc ẽ ho
micidio et latrocinio debitam fecit penitẽ
cialis ſatiſfactionis debiti pagamentum.
Dic faciunt omnes mei.omnes tribulati
onum egritudin et ipᷣius moꝛtis moleſti
as conuertunt in debitoꝝ hmõi pagamẽ
tum. Uel duʒ paciẽter illa ſuſtinent.vłdu
oꝛant ad dñm vtillas pꝛo penitenciis vel
omnino non aclis vel male actis recipiat

ſapiencia me um et gloꝛiavt ipam iram
dei et vindictm in placationem eiuſdem
et reconciliationem ipᷣoꝝ.Quod ſoꝛũcon
uertant.et de ipᷣa ira dei pacem ſibi faciat
apud ipm. gladium eius etignem demun⸗
tent in ſacrificiuʒ rę oncilianionis hoſti
am pacificam. Scſnus quia negociatoni
bus vel alijs in publicis nundinis ꝓ mer
cibꝰquas emerunt.vel ex aliqua alia cau
ſa etiam obligatis.graciam magnam fa⸗
cit et gratiſſimum facit munꝰ vel obſequi
um..qui iu aliquo facit eoꝛum pagamen⸗
tum. et qni totum faceret nihil ei gratius
facere poſſet. Quoniam ꝓ defeciu huiuſ
modi pagamentii capi ſolent mercatoꝛes
et artiſſime cuſtodiri.⁊ ſi non facto paga
mento de nundinis receſſerunt tanq; fu⸗
res et latrones iuſticiari. Igitur cum
om̃ibꝰ peccatoꝛibꝰ ſilia gicula ĩmineãt.et

et eis uneg in pagamentum. Pec eſt

incomꝑabiliter atrotioꝛ iuſticiatio.ſi ð nũ

ſilcet ppan
iglur gagae
onninoren
füineſtineb
—
lepenen
naphat

Olonbrs

finsanock
ſlondiiatſoi
Celeünudri
fughuete
ſhednic
Nſunennu
ancte⸗
nrd
nitia
Fnſims ſt
lb usſre
upanenenn
uſuſtaoni⸗
litz hyihr
ilppgiänn.

Khbiug
etnäineh
rnchm

auan
ogagn
inedoningg
unalin
lnn
Nigene

brs

„*
logendezen
MU‧
1 . „Wn
didng
alon
1 pen
enasnn⸗
dchane.
apemte
eN
Sncr
7 M
..— 74.

RNeeee
ddel

ſ! “
õ

dntet
Ncnicndnäir:
geincuentir
ubencin
iniodchnun
15 t
Eslii
jaiinseni
Nhior o
Aaidner.
Bsgo genlne
imaeacdsſt⸗
NCaenun
gomizmn
paaienmanimn
nie: tn
deſecnbbſil
st
onalnmnptt
lus un ai,
las tnans /

agnunn

rtiuni

„

mini. O; diuites

penitenciali ꝓ debitis peccaloꝝ exierunt

manitfeſtũ ẽ quia incõparabiliter ⁊ grati⸗

oꝛa pᷣſtant eis obſequia ⁊ munera largiũ
tur pcioſioꝛa qui tribulationes et moleſti
as eiſdẽ inferunt. Quapꝛopter nõ hoſtes

nõ ꝑſecutoꝛes aut tribulatoꝛes dicẽdi ſũt

bymõihomines ſed magis pagamenton

7

noſtrorũ in hmõi nundinis factoꝛes. ali

ſcilicet ꝓ parte alij vero in toto.Omnibꝰ

igitur graciarũ actionibus ꝓſequẽdi ſunt

omni moꝛe ampiectendi vtpote benefitio
rũ ineſtimabilium et munerũ largiloꝛes.
et inter benefactoꝛes pene pᷣmi computa⸗

dia pene maximi.ꝓpter quod cum oꝛant
mei ꝓ benefactoꝛibus ſuis iſtos ſpecialit᷑

oꝛationibus ſuis adiuuare intendũt. Iſti

ſunt theſaurarij meoꝝ cuſtodes ſcilicet di

uiciarum quibus eos redimant a carcere

penitenciali vel purgatorij. Debita em̃ a⸗

bus obligati ſunt ad ſatiſtaciendũ eis de

iniurijs et moleſtis illatis theʒauri ſunt
abſconditi et ſolũ mibi ⁊ meis noti gbus

eos redimat hmõi debitoꝛes.boc eſt ꝙ le
gitur. ꝓuerbio.xiu. Redemptio anime vi⸗ .
bulatio dperatur et ſaccum.igitur ipſi qui
tribulant pꝛeſtann. Non ẽ miſeranda

ri ꝓpꝛie diuicie Temꝑales em̃ piuicie alie
ne ſunt et mũdi ſunt. et mundo remanẽt

cum exeo egredimur. Sicut dicit. Apoſto

pꝛime ad. Chimo.v. nihil intulimin hũc
mũdũ.haud dubiũ.quia nec aufferre qd

E poſſumus.ſtas omẽs diuicias dicimꝰ ꝓ
piꝛias quas ſine iniuria alterius expendi⸗

mus et retinemus. Expendimꝰ quidẽ de⸗
bita ſatiſfactõnũ.debita cũ deo debit cõ

penſates. Hocẽ hec ꝓ nĩis eidẽ offerẽttes
2 vt vulgo dicitur. Aſſignates neceſſe aut
iperequoniä

habet bec debita ꝓ ſuis
ſup hoc dedit nobis patẽtes literas ſuas
videlicet euangelicas duplices ſcilicet vel
triplices; Sicut apparet.math.vj. In ipa
oꝛatione dominica. Dimitte nobis debi⸗
ta noſtra.Et.luc.vj. Nimittite et dimitte⸗
nini. Oq; diuites multi ſunt bmõi diui⸗
cijs.et iñ ignoꝛãt t et quãtos habent the

zauros ⁊ cuſtodes diuiciarũ ſuarũ ſed di
nicias ſuas ignorãtes queſi nibil haben⸗

tes ſunt.et reuera pauperimi.ſed et illud

mihi et meis induiſit pater miſericoꝛdiaꝝn
vt debita huiuſmõi quantũlibet male ba

gabilia et vt vulgo dicitur male ſedentia

et etiam obliuioni tradita ⁊ penitus igsuno

rata.vel eniam talia de quibus huiuſmõi
debitoꝛes eis nec feſtuca vnaʒ plicarent ⁊

vulgari gallicano dicitur hocmihi ⁊ meis

dinis vite pᷣſentis nõ facto pagamẽto de

indulſit pat er miſericoꝛdiarũ vt hec omia
debita pꝛo ſuis recipiat.et ſua pꝛo illis di
mittat. O qᷓ; ſecuri multi ad chronum
gracie deiaccedere ꝑoſſunt q; confidenter
dimiſſionẽ debitoꝛũ ſuoꝛuʒ petere quibu
iuſmodi habundant diuicus et theʒauris
vt dixrimus abſconditis.et nõ tam petere
condonari ſibi debita.q; eria audenterdai
cere pater miſericoꝛdiarũ vende ea mibi.
eo tamẽ foꝛo quo eis in pᷣſcriptis teſtimo⸗
nijs euangelij magiſter impoſuit veritatt

Jpᷣos vero doloꝛes dampnoꝝ ⁊ iniuriaꝝ

molefſtiaruʒz ad innumerabiles vtilitates

— —

quarũ parte iam diximus retinẽt ſibi mei

nummatim. Redemptoꝛes meoꝛum ſunt

pmõi hoĩes redemptionis ſue p̃cijs eos

obꝛuentes.qui capiunt apud ſarracenos

euindicare coguntur oblatim picta minn

tim pecuniam illam qua de carcere illo eł

vinculis redimantur. Wei vero maſſis au

reis et argenteis etiam non petẽtes obru
untur.nõ deeſt enim niſi ſaceum parare æ?
obtendere. Hic ſaccus ego ſum dicit paci
encia.⁊ hunc etiam ſaccu ip̃i etiaʒ ꝗ tribu
lant opantur ſicut ſupꝛadiximus.quia tri

paupertas eoꝝ qui merces aureas ⁊ arge
teas antedictas reijcinnèæ repellunt.⁊ ne
ad eos veniant ſumopere declinant.Pꝛo

culdubio in hoc ſicur canes ſunt.qui equę

aurum et argentum cum eis obꝛuunt fu⸗
giunt. vt lapides cõmunes. et lapidari ſe
miſeri ymmo inſaniſſimi timent quodvti
q; non ẽ in intentione perſequentium.ſed

reuera eos ditari et theſauros eoꝝ impte

ri intentio ẽ miſeratoꝛis dei.per ſmnanꝰ eo
rum licet neſcientiuʒ. Quis adeo inſanus
tantuſq; redemptionis ſue neglectoꝛ ſi au
ro et argento vndiq; obꝛuatur licetvulne

ribus aſſiciat᷑. ſi due de coſtis eiꝰ frangai⸗
tur vt nõ colligat ſal

ge aliquas ð hmoi
maſſis aut vaſis aurels et argenteis que
iaciuntur in ipſum. pᷣſertim ſi ſe videat ti⸗

„

tis debitis obligatum. ꝓpter que ⁊ immi

neant ei carcer hoꝛridus ⁊ vincula ⁊ affli⸗

ctio ineſtimabilis. Hic eſt carcer purgato
rius cuius ignis teſte Auguſtino maio: C.
qᷓ; quicquid homo pati poteſt in hac vita
Audiuimus quendam ex conſcolaribus
noſtris. cum piectus eſſet in ipſum ſaccu⸗
lus perunie eoq; percuſſus eſſet dicentem
ſe velle talibus lapidibusvſq; aurelianis

—

lapidari hen qntũ negligit. imo etis

cioſis hmõ

„ B ...

kilipenditur auruʒ et argentũhniuſmodi
vel quia nõ cognoſcitur ꝓ debitoꝛibꝰ-hu
Aiuſmòi carcer imminens. et vincula et de
Hitla quibus onerati ſunt non penſantur.
Wirabile autemvidetur quare fuit auſus
dicere danid. Ego ſum pauper et dolens
Ccum doloꝛes tante diuicie ſint.vt haberẽt

Nantam aſtuciapi ſtulti nr̃i tempoꝛis ſicut

canes qui ꝓiecis oſſibus grauiter leſi vel
vulnerati apeſis faucibus ⁊ paratis den
ibus in ea irnunt leſiones atʒ doloꝛꝛes
Aauas paſſi ſint ab eis negligẽtes.ymmo
oblinioni tradentes viſioni eoꝛum ſoli in
tendunt manis aliquid venari ex eis vloi
erxrtrahere qᷓ vcuſſos ⁊ leſos ſe plagere eni
tentes. Nos aũt ecõtrario facmmus.Cum

em̃ totumſiudiũ nrj̃ m ⁊ conatus. Ut de il

latis tribulationibus fructus abſcoõditos
⁊ ytilitates quas diximꝰ eliceremꝰad plãa
ctũ ⁊ luctũ maledictiones ⁊ querelas. ad
litigia ⁊ bella nos ↄuertimꝰ vt reuera ad
hyvunc animales et ſpiritũ quo ſpũales iſtas

⁊meoꝝ ꝓpꝛiũ ẽ vt dicant ecõtrario ⁊ glo

rientur.nõ quidẽ ſe lapidatos lapidibꝰ pᷣ
iſʒ magis iheʒauros ſuos la⸗
picgdibꝰ hmõi repletos. ⁊ nõ verbera ſe ſu
ſtinuiſſe vł vulnera.ſed dona pᷣcioſa ſe ac

—

cepiſſe.et inde gratulari ⁊ exultare.vt ⁊ ðᷣ

vpᷣcioſis muneribus nõ inde dolere vel lu
gere.vt de vulneribus pᷣdicare.ſemꝑ gem
mas eſſe tribulatiões eo ꝙ luceant etillu

minẽt poſſeſſoꝛes ſuos.et ſe eas ſtudioſiſ

lſime colligere. vrpote qui earum pcioſita
tem noueruit ⁊ virtutẽ. Econtrario vo
quos ego dicit paciencia non docui.ſi per

viam auro et arge

. et gemmis nobiliſ
ſimis ſtratam. am

lauerint omniavt lu

tum ⁊ lapides cõmunes conculcant.nibil

inge ſibi colligũt. Aurũ em̃ et gemme alij

ꝙ lapides pᷣcioſi apud illos ſolos p̃cioſa
ſunt. Amantur. queruntur.theſauriʒãtur
qui illa noꝛũt.longe pᷣſtantioꝛa ſũt.apud

canes et aſinos carduus vnus etoſſicul
Vno ſiquidẽ carduo totũ mundũ dimit
teret aſinus ſi totus auruʒ eſſet.ſimiliter ⁊
canis ꝓ oſſiculo vno. Redẽptoꝛes igr
meoꝛũ ſunt.et hoc a carcere quẽ diximꝰ æ=
vinculis et afflictoe dura. Similiter the⸗

moꝛibuus
zaurarij et diuiciarũ cuſtodes et gaʒophi

lacia magnifica ipi quipſecutoꝛes eoꝛum
appa⸗ R

ſe eſtimat et tribulatoꝛes. Exq
ret q; inclita ſim quãq; diues dicit pacien
la et qʒ opulenti et habũdantes diuicijs
omẽs mei ꝓpter hocſepe diximus ꝙ di⸗
tiſſimus eſt omnis xpᷣianus.et ſinihil alis
ud haberet qʒ moꝛtẽ cũ illa ei et ad om̃ia
debita ſoluenda ſufſiciat.et ad celeſtes re
gni diuicias cõperadas. Sicut oſtẽdimꝰ
in latrone de quo ſuperius mentionẽ feci

mus.Addimus aũthic diues valde eſt

„

et inclitus xpianus qui non habet niſi ſo⸗

„

lam fſebꝛẽ terciana triũ aut q̃tuoꝛ acceſſio
num aut ſola effunerã dũmoò in illa ſciatæ

velit negociari cũ deo. Iſti ſuntlibera

tores meoꝛũ et ereptoꝛes de captionibus
piculoſiſſimis et hoc multis modis. Pꝛi⸗
mum ne capiatur cũ aduẽtum pᷣdonũ ſiue

captiuoꝛũ pᷣſenſerint flagellis et ſtimulis

vVrgeni pecoꝛa ſua etanmenta ad fugam

—— c et fugere ea cogunt ad arcem vel menia.
dDinluicias cognoſcamꝰ ⁊ diligam penitus
nsõ habẽles. qui diuicijs vł dignitatibꝰſi
billlatis cõquirunt᷑.nõ homines ſed ani
malia bꝛutiſſima cenſendi ſunt.talia eniʒ
loquerẽtur canes ⁊ aſini ſi loqui poſſent. compellun
Loguela em̃ rpᷣiana et linguagiũ mei

vbi ab hoſtibus ſecura ſint et in tuto. Sie
ab iſectatib de oĩb⸗ delicijs ? dinicijs hin
iuſmodi homines ſtimulando et flagellã
do meos nemundo ad deum conſugere
it. Et in celeſtem ciuitatem que
vere refugij ciuitas eſt introire ip̃m enim

mundum odioſum eis reddunt atq; terri

bilem ita vt ab eo toto timo:e et hoꝛroꝛe
auffugiant Secundo captos liberant

a captionibus eoꝛum vincula diſrumpen

tes. quemadmodum factum ẽ cum olim
populus xpᷣianus obſideret caſtrũ quod⸗
dam. quod ſarraceni detinebant captũ.
quendam noh em rpᷣianum oppoſuerũt
machine que hulgo petraciria dicitur.ſpe
rantes ꝙ in ea partẽ iacere nollẽt lapides.
Per huiumõi machinam. Illo autem cla
mante.vt ꝓpter eum nullo modo ab hu⸗

iuſmodi oppugnatione deſiſterent.pꝛeci⸗

buſq; ⁊ lachꝛimis qgibus poterat hoc pe

lente machina illa lãpides iacere ceperũt

et hoc quanto rectius poterant in illum.
Factumqʒ eſt deo pꝛocurante.vt pꝛimila
pides iactu et ictu rumpereturfunis quo
illigatus pendebat. ⁊ ipe caderet in foſſa

tum de ſubtus.vnde abſtractus a chꝛiſti

nis ſic liberatus eſt et eum gaudio multo
ab exercitu receptus. Potuit ergo ille di⸗
cere ei cantare laqueus contritꝰeſt et nos
liberati ſumus.Et hoc modo dicebat da⸗
uid ad deũ.Diſrupiſti vincula mea carna
lu ⁊ ſeculariuʒ deſliderioꝝ ſicut dirumpit᷑

tuil
toial Ben
icunmbri
Cinlueten
ſecatpenan⸗
incumcuan
Ghimussper

crantegsttn

galinocluunt
lioneſeos
Gnennpent
Nliniacder
gtiefeine
ſodongülun
ittnicüne
ſboslbiansn
Clöes our
lonengn
ainenfora
ginnanida
Gtuneriſveni
Pdeitendleg
iintaeos
deldtdi
Nänorosi

Wneobſegnn

heitegsgi⸗
oſalideoe
nigenocia

ioſteigi

Peaidemann
boeckagipee
Merlpacen
nincolepic
Cnntenstn
Rolitpinia
nun
Ponlsna
nn

SW
nn
dadücaint
Kcüilate
ftcngics
a6 Sut
—
ubicda
inrri
mnn
ndngl
oesdene
NeNuisn

annin

nn legelisai
damena a
adenemteln

m interin ae

vdlcis ddiriin
–—
Galdem ong
—
acknßn
mesſentdi
oeomed
N ſNari
m amnin⸗
ochſcgaini
un Ctte

umnrid
rrule

u ſund
——
uimn n
iliang
tmi
—
ftulnii,

os dicit paciecia eripiũt. O

cathena illa que omes nos ligatos tenet
ſicut dicit Seneca. id ẽ auctoꝛ viuẽdi.vno

em̃ ictu tribulationis interdum tedet ali⸗

quẽ viuere ⁊ moꝛtẽ ipaʒ deſiderat.ta igr
iſla cathena rupta eſt.cuius ruptura in
fundum cadimus humiliatiõis. Unde ex
cipimus a populo ſanctoꝛu. Eercio li⸗

berant eos ab incendijs et ardoꝛibus car
nalin ac ſeculariũ deſiderioꝝ.aqua tribu⸗
lationis ſup eos effundẽtes⁊ ſic in illis ea

dem extinguentes Ue inſipientibus ꝗ
gratiſſimi ac deuotiſſimi ſunt om̃ibꝰ qui
aquã afferũt et ſupeffundũt ad extingue⸗
da domoꝛũ ſuarũ incẽdia. Sic extinctum
fuit incẽdiũ monachi qui continuis ardo
ribus libidinis vrebat᷑.cottidiana flagel
latiõe et ꝓclamatione.Unde euoluto an
no interrogatꝰ qualiter eſſet ei ſuꝑ ülla tẽ⸗
ptatione. reſpondit mihi vinere nõ licet.

et foꝛnicari libet.Eis igit᷑ qui ad extinguẽ

da animarũ ſuarũ incendia tam pꝛecioſũ

taʒ deſid erabile pꝛeſtãt obſequiũ infeſtiſ⸗
ſimi ſũt et eos.hoſtes ac pſecutoꝛes repu⸗
tant ꝓculdubio non intelligẽtes q; offici⸗
oſe in hoc eis ſeruiãt quãq;vtile ymmo ſa
lutare obſequiũ eis pꝛeſtãt uarto li
berãt eos quẽęadmodũ paſtoꝛes et canes
ouicula de oꝛe leonis.aut lupi faucibꝰaut
quẽadmodũ ciues exeutes obuiã pꝛedo⸗
nibus vt eripiãt gladijs iaculis lapidibuſ
pꝛedaã de manu hoſtiũ qui em̃ pſecuntur.

hoc eſt qui ꝑſequi intendũt.et pſequividẽ
tur. a ut pcuciendo gladio ſeu baculo aut
iaciendo lapides. aut ipᷣm arripiẽdo aut

ciferado me
it pac ipiũt. O Vei leonis in⸗
fernalis ſpũale.mũdus iſte ẽ. venter eius

contra feras ſen pꝛedones

pꝛofunditas ipſa peccatoꝛum. De oꝛe iſto

petebat liberari dauid cũ dicebat.De oꝛe
leonis libera me domine.De hoc legitur.
Bob Galuabir groꝛe auguſto nõ
babẽte fundamẽtũ ſubter ſe. de hoc legit
Amos.ii.Ouomõ ſi eruat paſtoꝛ de oꝛe
leonis duo crura aut extremũ auricule.ſic

eruant filij yſrahel qui habitãt ĩ ſamaria

quod interpᷣtatur cuſtodia. Hunc em̃ mo
dum ereptois et liberatõis maxime eſtvi
dere in capitulis regulariũ bi rigoꝛ diſci

pline capitularis ſeruatur. Ubi em̃ deyni
MN us fratris coꝛrectõe agitur. videres alios

ꝓclamãtes ſeu accuſates alios duaꝝ ob⸗
iurgationũ ſeu increpationũ lapides iaci
entes.alios in gladio ſeu baculo pcuciẽ⸗
les. hoc eſt in virgis ſen flagello quo hu⸗

iuſmodi homines diſciplinani ſolent ali⸗

os eripientes ip̃am pꝛedam. videlicet fra
trem rebellantem aut fugere volentem ca
pientes. ve huiuſmodi hominibus inci⸗
pientibꝰ qui intelligunt ſe eſſe liberatos

de oꝛe leonis et ereptos de faucibꝰlupoꝝ

d

infernaliũ.Et ꝓpter hoc ſe dure vel male
tractatos in capitulo dicũt.cum deberent

gandere et gloꝛiari ſe eſſe ereptos et libe⸗
ratos a tantis ꝑiculis.frater coꝛrectus ſeu
emendatus nihil aliud ẽ.qᷓ; de ſa ucibus
ferarum infernalium liberatus. Jauces
enim et dentes quibꝰ beſtie ille deuoꝛant

homines.nõ ſũt niſ vicia ⁊ peccata.Qua
re ereptio ⁊ liberatio ẽ a faucibus earum

Apparetigit᷑ non ſolũ ingratitndo ſed in
ſania inſipientiũ.q redemptoꝛibꝰ erepto⸗

ribus⁊ liberatoꝛibus ſuis nõ ſoiũ ingrati

ſunt ſed etiã infeſtiſſimi tanqʒ hoſtibus ⁊

quẽadmodũ frenetici interdũ medicanti⸗

bus. ſeuientes in eos dentibꝰ et vnguibꝰ
Werito igit᷑ dicit paciencia quia pene
eſt meus totus oꝛbis terre ⁊ plenitudo eꝰ
cum pene mundus totus bonis meis ple
nus ſit pene omnes homines theſaurarij
ſunt meoꝛũ.Quid em̃ eſt in mundo quod

mihi? meis nõ ſerniat. Mihi ſeruiũt eſtaz
7 byems. ignis et aqua tata varietate ſer⸗
uitioꝛũ qnia ſupꝛa enumeraui.mihi ſteri⸗

litas agroꝛum implet boꝛrea.ſterilitas vi
neaꝝ implet celaria.fures et latrones eru
ca et erugo. Et generaliler quicquid the⸗
ſauros ſeculariuũ aut euacuat ant minuit.
theʒauros meos implet atq⸗ meoꝝ mihi
tempeſtates gradines meſſes colligunt
2z vineas vuas vindemiant. Sicnt ⁊ vlu⸗
aliter dicunt homines ſe meſſionaſſe vel
vindemiaſſe cum grando et vꝛedo vel pe
ſtis ſegetes eon aut vnas vaſtaueruũt.⁊ re
uera ſi de meis ſunt.veriſſime hoc dicunt
O m̃ia em hmõibonaq me in hoꝛrea atʒ
celaria celeſtia reponunt theſaurizant.
Sicut em ꝗ in paupes erogant in theſaun
ros celeſtes minũt᷑.ſicut ⁊ que furto ſubri

piunt ⁊ que violencia auferũtur et longe

ſublimius collocantur. Elemoſynarũ em̃

largitio nihil aut parũ habet difficultatis

D

ſimiliter et victoꝛie ꝓpt᷑ hoc toleratio nõ
furtoꝛum aut rapinaruʒ virtuoſa ẽ. ꝓpter
hoc victoꝛioſa. Super igit meritũ cõ⸗
mune qð habet cũ ipa elargitiõe elemoſ

narum addit meritu victoꝛie.? ꝓpter hoc

.

Bmoͤlohlao in theſaur celeſtibꝰtãqʒ

pcioſioꝛes ſublimi⸗collocat ⁊ ab ipo des

ðMD

hoꝛriſicum mi

ampliꝰ acceptant vterq; aũt theſauriſant
in celo. Hoc em cõmune habet qui bona
ſua erogat paupibus.⁊ qui bonoꝝ ſuoꝛũ
furtũ vel rapina cuʒ gaudio ſuſcipit quod
in celo ea theſaurizant.et vt grata mune⸗
ra deo illa offerũt. Sed ego luꝑaddo no

bilem vicroꝛiam. Nihil hoꝛum pᷣtermiſit

xpᷣs dominus in ſeipᷣo qui⁊ loculos habe
bat vnde ꝓuideretur egenis ⁊ furtũ iude
pa cienter ſuſtinuit.⁊ rapinã carnificum ꝗ
auferentes ei veſtimenta ſua diuiſerũt ea
ſibi. Mihi ⁊ meis terremotus domos
litterales ſubuertens et ſuburens.dom⸗
non manufactas in celis edificat.⁊ ignis
domos litterales exurens.domos mihbi⁊z
meis non manuſactas in celis edificat vt

pueri igit inſenſati irridẽdi ſunt qui viliſ⸗

moꝛũ iſtoꝝ ediſitioꝝ ruina ſiue excidiũ liu
gẽt. ⁊ de ilia celeſtiũ edifitioꝝ palacia ma
gnifica edificare ſibi neſciunt. ſed nec illa
videre vel cognoſcere pualent. Quid

plura neino me vł meos ledere.nemo mi

hi vel illis nocere. Nemo quicqᷓ; auferre
poteſt. Quicunq; enim aliquid mihi au⸗
ferre nititur in theʒauris celeſtibus illud

mihi ⁊ meis reponit. Nec grando nec ter
remotus nec peſtis alia mihiæ meis noce

re poteſt.ſed eo mõ quo dirimus. Ego ve

domina et mei dñi exercitun.⁊ ꝓpter hoc
ꝑſona me ⁊ meoꝝdicitur. Si conſiſtãt ad

uerſum me caſtra nõ timebit coꝛ meü. Et

ſi em̃ aduerſum me conſiſtant ſcom inten

tionem ſuam ꝓ me tamen ſtant?æ mibi of

ficioſiſſime ſeruiunt.omibus pnommatis

ſeruicijs ego confringo potencias arcum
ſcutũ gladium et bellum. omnia mibi ad

—

patẽ ⁊ in obſequiũ meũ cõuertes Ipᷣa
moꝛs nò ſolum pedibus meis ſubiecta ẽ
ad calcãdũ ſed etia officioſiſſime mibi ſer

uit. ipa em carcereʒ coꝛpis tenebꝛoſiſſimũ
um mihiffringit 2 meis vt libe
remur et liberi in lbertate gloꝛie filioꝛum
ſcilicet dei inde exeamus. Ppter hoc eam

deſiderabat aplłs in. viij ad Romanos di
cens. Inſelix ego hbomo quis me libera⸗
bit de coꝛpe moris huius. Ipa ẽ ꝓppugna

trix mea ⁊ meoꝝ vindicas me de hoſte ne
quiſſimovidelicet carne vel coꝛpe et occi⸗
dens ipᷣm in oculis vt amplius de vindi⸗

cta gaudeam. Jpa ẽlucerua que noctem

mundi huius Diffugat. et illuſiones pᷣſen

tiũ vanitatum velut ſompnia euaneſcere

facit. vt reuelata facie veritas videatur.

Ipa ẽ lux que erroꝛibus et falſitatibus dj

moꝛibus

cit.cedat tempus poſt ipᷣam em̃ nullus eſt
ei locus.ipᷣa ẽ ſecuris.mihi quidem ſecuri
tatem pᷣſtans et de terra maledicta vitepᷣ
ſentis arboꝛes erectas exſecans. Ut alibi
tranſplantate floꝛeant ⁊ fructiſicent vide⸗
licet plantate in domo domini. Sicut in
Pfſalmo legitur. inutiles vero vtin igneʒ
mittat.ſicut legit᷑ wath.vij.De hac ſecuri

luce.iij.iaʒ ſecuris ad radicẽ arboꝛes poſi

ta ẽ.Moꝛs ẽ elauis regia vſualiter eniʒ cla
uis regia ſecuris vocatur. Hanc clauẽ rex
celoꝝ adhibet clauſis ſibi ⁊ obſeratis coꝛ
dibus⁊ eã voluntarie apud ſe intrare nõ
ſinentibus. Unde et per hanc intratmul⸗
tociens et hoc apparet in eis ꝗ metu moꝛ
tis tm̃ conuertuntur.quod obſequiuʒ me
is multociens pᷣſtitit et pᷣſtabit.bonꝰ ipſe
adhuc iudex.cuius bonum ac iuſtiſſimuz

iudicium.Sicut legitur Eccleſiaſtici.xil.o

moꝛs bonum ẽ iudicium tuum quoniam
carnem que coꝛruptioni ſpirituali hoc eſt
vicioꝛum dedita fuit.coꝛruptioni putrefa

ctionis ius iuſtiſſime dampnatã exponit.

⁊ que vermes vicioꝛum et alia reptilia ſoi
ritualia nutriuit.vermibus litteralibꝰ de⸗
paſcenda tradidit.et que invia ꝑditionis
non ſolum greſſibus.ied etiam ſaltationi
bus. et omnibus petulancie geſticulatio⸗
nibus laſſata fuit.omni virtute mouendi
ſe pᷣuat iliam et carcere ſepulchꝛi condem
pꝓnat.ipᷣa ẽ nauta optimus qui de ꝓcello⸗
ſo mari mũdi huius in poꝛtum tranquil⸗
litatis meos ſaltem ſtatim educit. pᷣa eſt
pacifica et pacificatrix optima que litibus
omnibus et hellis finem imponit. duʒ ca

pita litigioꝛuij atq; belloꝛum etcapitane
os de medio tollit.ipᷣa ẽ finis maloꝛum ſi
cut dicit in cathone. oꝛs eſt que malos

ne vlterius male agant omnia compeſcit
JIJpᷣa ẽ que muudi gloꝛiam mundiq; ſup⸗
biam in momentqyeijcit et pꝛoſternit.de
culmine regnoꝛum et pᷣncipatuum omnẽ
et omnium dignitatum quoſcunq; deüci
ens. ipᷣa ẽ que ſine acceptione ꝑſonarum
et munerum dei iudicium exeqnitur. De

quo iuditõ legitur.iudicum.xlj. Hoc iudi

cium a domino omni carni. Ipᷣa ẽ theʒau

rus ampliſſimus et ſufficiens ad ſolutio⸗

nem omnium debitoꝛuʒ.ad comꝑandas
celeſtes diuicias ſicut prenotauimus.
Ipᷣa eſt vltimum poſt dei miſericoꝛdiam
redemptionis noſtre refugium. Pꝛopter
quod legitur ꝓuerbioꝛum.viiij. Sperat iu
ſtus in moꝛte ſua vt in liberatione ſcilicet

—

kenpiote
Gstinlaann
erines nego⸗
uncpen

giekcoinari

ena deoimin
gnimnalbus
goreſalume

ispnlimrte

chusatpungn
uuocvenie⸗
Iimmzounſins
Gbnusfnenon
eptnamdul
Waritern
Nestimmesfin
Coriangdons
Alltöetdeſe
punt Oose
itopongture
Nappeebocan
Dnolkagnmed
ieſorencanis.
wtatlapidene

OONcnded

Munfmncie
ſütspeni
Gtelgpidegan

gfau⸗

Culgun
Cin ralrevsi
iiporatpaug
ſeglegonune⸗
pdndig)
Mghize

– reàemplione ſua vt in theʒauro redẽptio eos qui me inhabitãt ꝓtegens. In veſti⸗
enne nis vt in lacrificio recõciliationis pꝛuden bus cappa pluuialis ꝓpter eandẽ cauſa,z .
nasaſenl ler in ea negociari ſcientibꝰ atq; volẽtibꝰ In arboꝛibus laurus ꝓpter iniurias tem
nttfd 8 Munc vero narrabimꝰ officia pacien poꝛũ ant aeris.viroꝛẽ no annitens. ⁊ etiã MM
modonn Decie.Ego inquit paciencia ſum in elemẽtis victoꝛibꝰcoꝛona pᷣſtans. In floꝛibus roſa * ́YVU
mullesnn terra. de attritione frucnſicans vberiꝰ. In gratiſſimo ruboꝛe ꝓpꝛij ſanguinis ſemꝑ “
Dad Nerd animalibus vꝛſus qui de verberibꝰinpin rubens. In metallis aurũ omi igne tribu
adndi guoꝛ ⁊ ſalamadra que de igne tribulatio lationis purius ac rutilantius In pannis
gaſ mnis paſcitur ? quantuũ ad palatũ aſinꝰcar purpura ſanguinea ꝓpᷣarũ paſſionũ ſan
ſwaimn a Qduus et pungitiua comedęes. Similiter ? guine tincta. In iocuiatoꝛibus ille ꝗ et ſin
misſbirdhe ſtrutio quantu ad eſum etvictũ que ferrũ gulis ictibus pcucientiũ.ꝙ ſingulis dena
RS ⁊ ferrea duriſſima queq; comedo.Et q ð rijs ſe exponit ⁊ cuius omnis queſtꝰ ⁊ om
Lageum cibis meis mentionẽ feci. Dico ꝙ mirrata ne lucrum de ſuſtinencia eſi ictuu aut ver
Pruntimn ⁊ queq; amara dulciſſimi cibi mibi ſunt? berũ In inſtrumẽtis fabꝛilibꝰincus ſupꝛa
witten delicaniſſimi. ex virtute filij dei dicovt la quã pᷣſcripie fabꝛicatoꝛes fiunt.In aroma
R pides iſti panes ſiant. De quibuſcunq; et tibus myrra omnem putredine ꝛvermes
Vanngidi quantũcunqʒ duris etia fint mibi panes. vicio arcens ab hijs in quibꝰ ſum. in gra
— et qui nõ ſunt de familia mea rebꝰ hmõi nis ſynapis et piper qui detritione exar
Knünguna lapidant᷑. Quos ego nõ docui velciunt tione acuuntur. et quibusvirtus augetur
iſo 4 quado poꝛrigitur eis panis et quando la er hijs. Similiter et triticum quod per fla
Mon Nan pis.et ꝓpter hoc cum ꝓüciũtur eis panes gella et molarẽ attritionẽ a furfure aque
u Nen bmõi fugiunt ab eis.quia putãt lapides conſperſionem et tandem ignis excoctio
medanhiale eſe. ſicut et canis. cum ei panis pijcitur. et nem in lalubꝛitatem er delicias pſens ofi
nmnaug putat lapidem eẽ fugit ab eo. cum autem cio. In membꝛis ſpiritualibus humerus
emdnsl.. cognoſcit quod ei puicitur pan eſſe. toto oneribus poꝛtandis foꝛtiſſimus In parti
un eng⸗ pyatu fauciũ eidẽ occurru. Sic ego mei bus editficioꝛum. fultrum ſeu fulcimentu.
usltann ſciẽtes panẽ eſie quecũq; mũdus ouravo In partibus lecli culcitur mollit᷑ ſuſtinẽs
SNner⸗ cat ⁊ lapides cũ nobis ꝓijciunt᷑ cum deſi et ſuper me iacentem ⁊ ſuper incubentem
Lommipuudene derio et gaudio occurimꝰ. ⁊ ea excipimꝰ. n oꝛnamentis ſeu apparamentis cella
nere ſyulhin⸗ NQNuuid plura de illis ſum de quibus di ſeu ſubcellium. De piſcibus iam diximus
ohänusulde⸗ citur.vt alat eos in fſame.Fame eĩ paſcoꝛ quia ego ſum piſcis marinus qui in abyſ⸗
usinorun, ⁊ ſiti potoꝛ et pauꝑtate locupletoꝛ.⁊ hoc ẽ ſo amaritudinũ ſemper verſoꝛ tamen dul
mn mmeini ſingulis gloꝛia mea. quia vbiq; diues ſũ. ciſſima ſemper ſum et in auibus auis aqᷓ
Gntcöngurn vbiq; indlitavbiq; habũdans.vbiq; opu tica que in aquis ſemper ſepiſſime immer
siunumn Ne lenta. quo cũqʒ yero ſaice affluencia goꝛ. nec ſtillavna mihi adheret et ſemper
strlmncahin omniũ victualiũ.Om̃e deſertũ auantum arida permaneo. Ultima autem laus
Citinsnid cunqʒ aridũ ⁊ ſterile padyſus voluptatis mea inter ſoꝛoꝛes meas ẽ ꝙ ipſis in futu⸗
e saul eſt mibi et oꝛtus deliciarũ.vbicũqʒ enim rum regnum celoꝛum pꝛomittitur Meum
umn mninſi carduos inuenio vel mericas vel ſaltẽ la⸗ et ſoꝛoꝛis mee humilitatis ex nunc ipſo te
ücun el pides. O ſi nec iſta famẽ ad minus vel ſi ſtimonio veritatis pꝛogunciatur eſſe vbi
õ tim inueniam quas dai. Jam non ſolum dicit Beati pauperes Pinitu quoniam ip
mmns cibũ et potũ meuʒ ſed etia delicias. Noli ſoꝛum eſt regnum celoꝛũ.Et iterum. Bea
umn lpt mihi minari de quacunq; rei inopia Illa ti qui perſecutiones paciuntur pꝛopter iu⸗
. cuntonhin em̃ copia mibi eſt et paupertas diuicie. ſticiam gquoniam ipſoꝛum eſt regnum ce⸗
cugnn go in armis armaꝓtectionis. videli loꝛum Accedit et ad culmen glone mee il
na unte U cetdypeus aut loꝛica et ſagittas et gladi⸗ lud ꝙ bona mea nemo mihi aufferre ne⸗
uniit os excipiens retundens et illud implens. mo ea minnere vel ledere vult cum tot et
nig inslll Sagitte paruuloꝝ facte ſunt plage eoꝛuʒ. tanti ea totis ſtudijs et viribus conentur
amnnt ne In ꝓpugnaculis antemurale vnitũ ſpei. augere.tante autem pacis ac dominatio
hiam oavonte⸗ ꝓtegens ſaxa a machinis iacta ⁊ ignẽ gre nis ẽ paciencia ꝙ in ipa poſſident omnes
ne in cum. et cetera omia hmõi ſuauiter et ſine electi animas ſuas ſicut dicit veritas. u
Hoſtdal, nde leſione excipiensvt ſupꝛa tetigimꝰ. In do ce viceſimo pꝛimo. In paciẽcia veſtra
ſnnngn 9 mibꝰ domus hyemalis a pluuiis gradini poſſidebitis animas noſtras. Ubi enim
– vus et ninib⸗ et alijs iniurijs ſpiruualib⸗ ego non ſum. nihil boni paciſice poſſidet

De

Qualibet em̃ punctura.quolibet ictu om
nia bona ſua amittit qui me non habet.
In omnium hominum domigerio de di
gnanone ⁊ ſubiectione ẽ. Similiter ⁊ om
niũ rerum que vel coꝛpus eius:vel bona
tẽpoꝛalia in aliquo ledere poſſint. Unde
omnia timet non ſolum fures⁊ latrones.
Sed etiã timet rubigines mures cattos
nubes et ventos ymbꝛes et grandines:ei
om̃ia hec illi minantur. Mihi aũt applau
unt et blandiũtur obſequia ſua gratiſſi
mMa et offitioſiſſima ſic ſupꝛa expoſuimꝰ.

vicijs et peccatis

— Bgrediemur hui⸗ tra
catus partẽ terciam 2
ipᷣius partis tercie par
tem pꝛimã que ẽ de vi
tijs et peccatis.vbi pri
mü detenminanduz ẽ
nobis quid ẽ viciũ.qðᷣ
peccatum ⁊ quid diffe

rat alterũ ab altero. Dicimaigit qe vicinẽ

habit⸗ vtiq; malus ſicut virtus bona qua 70⁰

litas mentis. walus em̃ ẽ hmõi habitus

nõ in habẽdo ſeu participãdo malici. ſiʒ
in eſſendo ipᷣa malicia qua quis malus?
quemadmodum ſupꝛa expoſuim⸗ qꝛ vit
tus ẽ bona qualitas mẽtis nõ in habẽdo
ſeu ꝑticipãdo bonitatẽ ſed in eſſendo ipa
bonitas quẽadmodũ et coloꝛ ẽ albus nõ

in habẽdo ſeu participado bonitatẽ. ſʒ in

eſſendo ipᷣa albedo. Qꝛũſ gs dixent
cũ viciũ ſit malũ eẽncialitervt dixiſſe niae
mur.nõ erit ergo vllo modoꝝ bonũ hoc
ẽ nec ſimplr.nec eni nec ſcõᷣm qd frigiduʒ.
⁊ hoc ẽ quoniã nihil recipit ſupꝛa ſe cõtra
riũ eſſencie ſue vllo modoꝝ. Jam autẽ de

clarauime in tractatu de bono ⁊ malo.q̊ B

nia.quod ẽ viciũ invno ẽ bonus habitus
⁊ bonitas in alio⁊ pulchꝛitudo. Inſidioſt
tas em̃ in vulpe ẽ bonitas quedã naturał
in eo ⁊ pulchꝛitudo. In homine aũteſterꝛ
malicia ⁊ turpitado. Sic ſe habet de ir⸗
cũdia ⁊ rabie ĩ leone et vꝛſo ⁊ de alijs diſ⸗
poſitionibꝰ ferinis et animalibus q̃ vtiqʒ
in ſubſtancijs ſuis naturalibꝰ ⁊ ꝓpꝛijs de
centiſſime ac gulcherrime ſũt.⁊ apiiſſime
ſedent in eiſꝗ). In hominibaaũt indecen
tiſſime ac turpiſſime ꝓpter diſcrepanciaʒ
ſuã naturalẽ ad natura humanã Quem⸗
admodũ viroꝛ in lapide ſmaragdo.⁊cro
ceus coloꝛ in lapide topaſio. et coloꝛ cele⸗
ſtis in lapide ſaphyro. et bonitates natu⸗
rales ⁊ pulchꝛitudees ſunt. In facie autẽ
humana diffoꝛmitates eſſent etiã viſui in

tolerabiles. Quare nõ ſic intelligim eſſen
cialiter cũ vitiũ habitũ malũ dicim⸗ ſic in

q;. nec in toto nec in ꝑte nec ſcõm qd. nec
alicui poſſit eſſe bonũ. Hec ẽ em̃ intentio
vna eiꝰ quod ẽ eſſencialit᷑. Hoc ẽ tota rõe

ſui eẽ.ſiue tota ſua eſſencia maliqdã eẽ ha⸗

bitũ malũ ⁊ ex nulla pte vel modo bonũ.
Alia autẽ intentio ẽ quã ſatis eyplicui

mzꝛ videlicet qᷓ diximꝰ. malũ ibi nõ aliud

pᷣdicare q; ipᷣm viciu.licet alia ratione ſen
ↄpatione Peccatũ vero act⸗ ẽ ꝓcedẽs
exbmõi malo habiluvel diſpoſiioe ma⸗

.

eloe appe
gnſti
Ncüpelfact
ſibinecee

udiamynel
glaſhntͤt
fenſvältenn
letigniniin
gienioaun
ollennmnhen
ſiai oolin⸗
cuinraogrn
Gdwugecina
iagencern
enninto
npüdifnehi
Hüämnugifu
i
nlhrſo nice⸗a
Plipecnnicede
n
.

degansin
leheeirberle
edegagatgoi
küöpehmäadn
Cübekängen
ndlädian
rosNuolnnibe
iuroriciſi⸗
Mo rofidio⸗
Miie.
ſcltnhi

sſesholie
rani ſtücht

modüdiin

Nnupidobenen
ieindaien
uinetſcn
nhüncpui
Nordr
dünid

ortnt in⸗

item a

1tco Dente
õ

nisdannte

si
nbomini?i.

ne er dicn

Narri dumar

cxciij

la et hoe apparet er diſſinitione qua diffi
nit Auguſtinꝰ peccatũ dicens. Peccatum

E dictũ vel factũ vel cõcupitũ cõtra legem

dei. vbi neceſſe ẽ ꝑ factũ intelligi etiã non

factu. ſicut et vſualiter increpamꝰ aliqueʒ

ꝓ eo quod nõ facitid quod facere debu⸗
it et dicimꝰmale feciſti.qꝛ iſtud nõ feciſti.
quia ipᷣm nõ facere bonũ aliquãdo vl be
nevſualiter malefacere dicimus. Alttẽ

de etiã ꝗa in iſta diffinitiõe Auguſtini cu⸗

pitũ enia ad alias paſſiones extedit vrad
odire timere ſperare hoc.⁊ qa ipᷣm deſide

riũ radix quodamodo ẽ aliarũ et ad iᷣm
reducũtur alioqn valde diminuta eẽt dit⸗

finitio Auguſtini.et eſſet potius via et ex

Nõ em̃ cõtra legẽ ſunt ppe venialia. Nõ
em ora lege ? vbe auod no Elegia inii⸗
tranſgreſſio Attede etiaʒ quia nõ diffinit᷑

hic niſi peccatũ quod dicitur actuale vide

licet quod ẽ actus illicitꝰ vłobmiſſio act⸗
lege pᷣcepti.⁊ hec ſant peccata q ſolemꝰ di
cere peccata acquiſitionis et cõqueſtũ no
ſtrũ peſſimũ. Quẽadmodũ oꝛigenale pec
carũ hereditatẽ malã⁊ hereditariũ nobis
malũ dicimꝰ vtpote a pᷣmis parẽtibus ad
nos deuolutũ,.hoc etia peccatũ ↄtractũ di
citur hoc ẽ cũ ipᷣa carne a parentibꝰtractũ
⁊ nõ ꝓpᷣo ſtudio vel oꝑe a nobis acquiſi

E tũ. Uiciũ ergo et peccatũ actuale ſunt.

ſicut habitus ⁊ actus ab ipᷣo ꝓeedẽs.non
tamẽ ome peccatũ actuale eꝛ malo habi⸗
tu ꝓcedit.ymmo plerũq; ex mala diſpoſi
tione. Peccatũ aũt oꝛigi le iuxta du
os modos dicit᷑.⁊ vno quidenõ peccatũ
pᷣmoꝝ parẽtũ. Peccatũ inq; actuale quo
dei mandatũ tranſgreſſi ſunt peccatũ oꝛi⸗

ginale dicitur ex eo ꝙ oꝛigo et cauſa fuit.

omni in toto genere humano ſequentiũ
peccatoꝛũ. Nec dubiugſt quin huic pec⸗
cato ↄueniat ſupꝛapoſita diffinitio Augu
ſtini. Becũda intentione vel mõ dicit
viciũ hereditaniũ ⁊ tractũ ad omẽs poſte⸗
ros deuolutũ ⁊ in oẽs tranſfuſum ꝗ vicio
ſa lege naſcẽdi vt ait Auguſtinꝰ inde nati
vel geniti ſunt.hoc ergoviciũ ſeu peccatũ

qm̃ latuit phyloſophos⁊ multos de here

nicis neceſſe habemꝰ ſtabilire ipᷣum in pꝛi
mis deinde declarare qualiter viciũ dicit
peccatũ ⁊ culpa. vbi oſtẽdemꝰ euidẽter
qa nõ pꝑ abuſionẽ noĩation es iſte attribu
te ſunt ei ymo ꝓpꝛie iuxta vſitatiſſimasſi

gnificationes nominum iſtoꝝ. Tercio
diſſoluemꝰ queſtiones ⁊ rñdebimꝰ ratio
cinationibꝰ eoꝝ ꝗ cõtra doctrina catholi⸗
cam de peccato oꝛiginali vłſenciũt vł ſen
ſerůt. Quarto inueſtigabimꝰcauſam
⁊ modũ ꝗbus ↄtrahit᷑ hoc viciũ vel tranſ
fundit᷑ in poſteros Quinto pſcrutabi
mur vtrũ vnũ ⁊ equale ſit in omibꝰ.⁊ vtꝝ
ex eo ſit artifitioꝝ electio.⁊ totavite nr̃e in
oꝛdinatio.⁊ nõ pᷣteribimꝰ erroꝛes eoꝛũ q
ↄſtellationibꝰ ⁊ hoꝛis natiuitatũ attribu
erũt hec. Sexto inquiremus menſurã
ip̃ius ⁊ penã ꝓpꝛiã eiuſdeʒ.⁊ quo iure de
beat᷑ eidẽ.et dicemus cõꝑationẽ eius ad
actualia peccata.

emplũ exarende ? inueniẽde diffinitiddis Ebes ergo hic reminiſci pꝛimũ tri
pfecte. nõ diffinitio cõplert. Scito eti umviaru quib⸗ eius eſſe ſtabiliui
am ꝙ nõ diffinit᷑ hic niſi peccatũ moꝛtale ◻△

mus in tractatu quẽ vocamꝰ. Cur
deus homo. hHaru pᷣma poluimꝰ erroꝛeʒ
virtutis nr̃e appetitiue interioꝛis atʒ puer
ſitatẽ qua bona nobis male ſapiut. ⁊ ma
la bene qua boꝛritfica vicioꝝ ⁊ peccatoꝛuʒ
ſpurcicia tam ſuaue nobis ſapit ⁊ virtutũ
ſuauitas tam amarũ.Qucadmodu em̃ er
roꝛ atʒ puerſitas appetitiue nre exterioꝛeʒ
S* coꝛpalem egritudinẽ habere ſe idicat
Dic et in interidꝛi ſeu ſpualiſe habere ne
ceſſe ẽ.videlicet vt eius erroꝛ atʒ puerſitas
ſpũalem ⁊ interioꝛẽ egritudinẽ abſq;ʒ vlla
dubitatiõe indicet. Eodẽ mo etia? de
intellectiua vi nr̃a ſiue cogitaliua i upiori
nobili euidẽter ſe habet.cũ taʒ multiplex
eius erroꝛ tãtaq; puerſitas in iudicis eiui
dẽ ⁊ oꝑpationibꝰ appeat manifeſte. Quis
em̃ non videat qnta ptinacia bona mala

iudicet et ecõuerſo ⁊ parua bona magna

magna ꝑarua vłl nulla. Delicias em cor
poꝛales qᷓ vtiq; mala ꝑnitioſiſſima ſunt ſi
cut in tractatu de mrimonio docuimꝰ bo
na indicat. ſicut apparuit in epycuro.⁊ to
ta eius factiõe. Spũales em̃ delicias.nec
nõ⁊ diuicias parua vłnhla bona vipote

ageo longe ab eis. vt cũ ta magna bona
ſint fiant. vel omino nõ videant᷑ ab eisvł
parua eis videant᷑.quẽadmodũ coꝛpoꝛa
ſtellan/cũ incredibilis magnitudinis ſint

om̃ibꝰ puiſſima vidẽtur. A nõnullis autẽ
nec enã vident᷑. Et multa etia de eis a nul
lis videant. Sicut multe ſtelle q in gala⸗

cia ſunt.a nullo vident. Manifeſtů igit ẽ

biüs iudicijs iſtis egritudinẽ iſta eſſe qus

vtraq; vis noſtra pᷣnominata tta turba⸗
tione atq; puerſitate laboꝛat. Om̃is aute

egritudo ſ piritualis viciũ eſt. et omhis p⸗

.

Be

uerſitas difficile mobilis malus habitẽ.
et ideo viciũ a diffinitiõe.Et qm̃ innatum
Eẽnobis.merito oꝛiginale viciũinatiuũ⁊ ra

dicale atq; hereditariũ nominaf. Se

cunda via rebellio eſt inter ſpũale ſuue ſõ

lime noſtrũ quo bꝛutis pꝛecellimus.⁊ ani
male noſtrũ videlicet quo eis cõmunica⸗

mus.qua rebellionẽ a ſenſu perapimus.
Herc auũtt rebellio euidenter oſtẽdit in

firmitatẽ et egritudinẽ eius ꝙ ẽin nobis
ſuperius vel nobilius. Si em ſanũ eſſet et
firmũ firmitate naturali neceſſano totum

animale quod in nobis ẽ ſubditũ eſſet ei

ſubiectione et obediencia paratiſſima.
Cauſa aũt in hoc eſt.quia ſublime noſtrũ

ac nobile inconpabiliter ſoꝛtius eſt in ſa⸗

nitate ſua et vigoꝛe naturali.et inſuꝑ lege
ac iure nature eidẽ pꝛelatũ ac ſuppoſuum
Ipᷣa ergo hmõi rebellio iniuria eſt natu⸗
ralis in ipᷣm. Siue em̃ ꝑ rebellionẽ.adeq⸗
ri querat animale noſtrũ ſpũali noſtro ſi
ue ipᷣm ſuꝑare contra ius et legem natu⸗
re in hoc indubitanter facit. Oꝛ iguur ita
depꝛeſſũ ẽ ſpũale noſtrũ itaq; infirmatũ/

vt aduerſus ipſum ſe erigere ac rebellare

poſſit animale noſt rũ.ethoc tam iniurio
ſe.ma nifeſte infirmitatis atq; debillatis
eſt ipius ſpũalis noſtri. Infirmitas autẽ
atq; debilitas omnis contra naturalẽ vi⸗

goꝛẽ et firmitatẽ indubitanter et egritudo

eſt et viciũ cũ euident᷑ contrariũ virtus ſit
A ſenſu igitur ipᷣo maniteſtũ eſt oꝛigina⸗
le illud viciũ ſeu egritudinẽ eſſe in omni⸗
bus nobis.
noſtre icuruatio ad ea que infra nos ſũt

et auerſio ſeu declinatio ab hüs bonis.qᷓ

ſnpꝛa nos ſunt.⁊ pꝛopter que creati ſumꝰ
A deo enim incliuati ſen incuruati ſum⸗
ad ea que dicuntur bona carnis et mũdi
tam ſcõᷣm ſublimẽ vim noſtrã cognoſciti⸗

uam ſen intellectiuã q; ᷣm virtute etiãa no
ſtram nobilẽ netiua id eſt volũtatẽ.vt ea

ſola pene cogitare.ſola pene velle merito
videamur adeo auerſi et declinati a pꝛeſẽ

tibus et futuris animarũ noſtrarũ bonis

Vt cogitationes ⁊ affectiones noſtras dili
genter conſiderantibus a nobilitate ſpeci
ei noſtre in bꝛutalem inſipientiã degene⸗
raſſe merito videamur. Juxta pphete te⸗
ſtimoniũ dicẽtis.homo cũ in honoꝛe eſſz
non intellexit cõpatus ẽ iumẽtis inſipiẽti
bus et ſilis factus eſt illis. Panciſſimi

etiã ſunt in hominibꝰ qui rationabiliter
et non bꝛutaliter viuãt. Qui aũt aliter vi⸗

Tercia via eſt rectitudinis

vicijs et peccatis

uunt contra naturalẽ iſtã incuruationem
et auerſionẽ velut erecti et ad bona ante⸗
dicta conuerſi viuunt.et hoc ſᷣm vtraq; vi
noſtra ſuꝑioꝛẽ nobilẽ. Quia ergo nulli
dubiũ ẽ bꝛutalitatẽ iſtã et eſſe nobis oꝛigi
nalẽ. et eſſe viciũ.cũ viuere ſᷣm illa vicioſe
viuere ſit manifeſtũ.ẽ oꝛiginale viciũ eſſe.
Ximp̃ᷣ. Nõ aliter recte viuimuꝰ niſi cũ

ſcm ſuperius noſtrũ ac nobile vinimus

Hoc aunt non ẽ niſi cũ inferius noſtꝝ vide
licet quod ẽ animale in nobis ab eo viciũ
atʒ ſubactũ fuerit eiuſq; dominatiõi obe

diẽs.ymmo in ſeruitutẽ redactu ſicut dicit

Aplus.in.ix.pꝛime:ad.Coꝝ.Caſtigo coꝛ
pus meũ et in ſeruilutẽ redigo.Et hec vii
qʒ ſeruitus iure et lege nature debita ẽ ali

oquin inique et contra iuſticiãs imponere

tur.quare iniquũ ⁊ iiuſtũ eſſet et coõtra na

tura domare noſtrũ inferius.videlʒ vireſ

inferioꝛes motiuas. Hoc aũtẽ quodvinu
oſum omnes clamant.⁊ quod omnis in⸗

tellectus apud ſe conceptum habet etna
turaliter impꝛeſſum. Amplius. Scoʒ

hoc ꝑmittere illas regnare ⁊ dominari eſ
ſet iuſtũ.⁊ de hijs in tractatu de matrimo
nio multa dirimus. Manikfeſtü e igit
quia regnũ et dominatio ſupꝑ vires inferi
oꝛes noſtro ſupꝑioꝛi iure ⁊ lege nature de
bentur quare ſleruitus et iubiectio ↄtrarie
inique ſunt. Manifeſtũ autem ẽ.quo

niam exceptis pauciſſimis ſeruit.et ſubie⸗
ctum ẽ eis et hoc exoꝛiginali vt diximus p

uerſitate. Nõ em̃ expectalur in hocpiaua
conſuetudo.cũ no ſolũ in adultis.verum

etiam in pueris et paruulis quatenꝰ etas
pmittit.

utẽ ab hmõi ſeruituteꝛ ſub
lectione vekerectũ vłliberatũ aliquatenꝰ
. victoꝛia vel aſſuefactione vel de benefi⸗

cio gracie diuine. hoc eſſe factũ dubiũ nõ

c. Omnes ergo cũ oꝛiginali iſto vicio na⸗
ſci.⁊ fm illud viuere vel in toto vel in ꝑte
niſi ecõtrario aqzuuent᷑ maniteſtuʒz ẽ. Oꝛ
ſi dixerit ꝗs quoniã ſcm animale noſtrũ
ↄmunicamꝰ cũ bꝛutis.Et ideo quẽadmo

dum vel opauões vel paſſiones qᷓ in bꝛu

tis ſunt.ſcõm illud nihbil habẽt iniurie na
turałnihil iniqtatis ymmo magis ſũt ſᷣm

iuſticiã naturalẽ ſibi. Cuʒ ergo opationes

ſeu paſſiones qᷓ ex aĩali nro in nobis ſunt
vłla nob fiũt naturaliter nihil habebunt

iniuſticie nihil iniquitatis. Reſpondemꝰ

in hoc.qm ⁊ ſi ſcõm animale nĩm ↄmunt
camꝰcũ bꝛutis. In ſpirituali nr̃o mñ pᷣcelli⸗

mẽ eis. Et ideo fᷣm illud quod in nobis

P

ie

tiaßſit
ſoget On
ineneqpod
leionelchn
Cleili rebela
gnod ablunci
Ebeoppſen
byinauſoohe
gluuiohyoni⸗
habeleus
inſieanlpust
leſticcipi⸗
lninisefnai
hoegladegi
wjelbgtcrn
Nüfenin
Eenſtertk
1 Glhigin
Nnntpuum
Afmuniore
ſtiolbgbenu
Efotnaſenien
ethoreſens ri
Guntagiaſtän
ladondiſe⸗

Mndewndd

isſenivasi
oucmbe

ſiggtiineo⸗

7

rigo ude
foiaut⸗
nuinemiſeun

S
WS
—
EE

= =
=☛ —
—
= = =
= —

—
=
ES
=
=S =
= =
S
—

tpan

meſhäiimn,
arcignin.
ntetbann
— N
Kiſiecſen
üpueefte,
eneſit
ſinaedte
mücüinimnn,
malemdobö
cuimmiſettair
Euüntikägt
ealegenne
acamiufiin
oſrüntan
nes Doctüig
aman t ir
ionenie
luseanani
umns. a
Crusatut
Nunichium
Mmuroſlli⸗
Auomghnlktonn
imaman
noſünsil

7

cxciiij

nobiliꝰ atʒ ſublimiꝰ ẽ nos viuere atʒ opa
ri oꝑtet.Om̃ino em̃ indecens ⁊ incõgruũ
ẽ pᷣferre quod inferius atq; ignobiliꝰ ẽ ſu
perioꝛi atqʒ nobilioꝛi.ſequiq; illud ⁊ obe
dire illi.rebellare aũt iſti noſtrũ animale.
quod abſurdũvidet᷑ eẽ. Ampᷣ.Anima
le bꝛutoꝝ ꝑ ſe regnãs atʒ dominãs ẽ⁊ nul
lo vinculo obediẽcie vel ſeruitutis in illis

alicui obnoxiũ aut obligatum vtpote nõ

habens ſuꝑius apud illa. Animale vero
nim ſicut ſupius habet apud nos ⁊ in no

bis ſic ẽ eidẽ debito ſubiectiõis ⁊ vin culo
ſeruitutis aſtrictũ quẽadmodũ hõ ꝑ ſe in

regiõe aliq degẽs. vbi nullꝰ ẽ aliꝰpᷣnceps
aut dñs liber ẽ ab omni obediẽcie debito
Di aũt fuerit in regno vel pᷣncipatu alteri
us neceſſe habet eidẽ obedire ⁊ eſſe ſubie

ctus. Uerũ ſiquidẽ vt ait Tulliꝰ.omne re⸗

gnu anime a natura tributũ ẽ quare ani⸗
male nr̃m in nro regno rationis ẽ.⁊ ideo
neceſſario legibꝛeiuſdẽ ſubiectũ. In bꝛu⸗
tis vᷣo tanq; ſeoꝛſum ẽ ab omi aliena diti
one ⁊ poteſtate.⁊ ideo liberũ.et hoc ẽ qðᷣ
legitur eccleſiaſtici.xiij. Pondus ſi up ſe tot

lit a honeſtioꝛi ſe omunicat. wexito ergo
Animale nr̃jm põdus obediẽcie ſubiectio

nis ⁊ ſeruitutis ſuꝑ ſe tollit.dũ ſuꝑioꝛi no
ſtro quod tam honeſtũ ẽ cõicat aſſociatũ
ſcilicet eidẽ in eodẽ ſubiecto anima vide⸗
licet nra. Silr ſe habet de vomine ꝗ dat⸗
ẽ in ſeruũ alij ⁊ de homine libero.Eodeʒ
mo de equo habẽte ſeſſioꝛẽ ſuꝑ ſe ⁊ denõ
habẽte Nõ ẽ aũt degluciendũ.id ẽ ſine ꝑ

ſcrutatione traſcundũ quod dixi.qꝛ ex ani

mali nro naturalit᷑ ſunt hmi paſſiones
7 oꝑaliones. Naturalit᷑ qui id ẽ ex na⸗

„

onẽ. Nam ſcom ſtatũ illũ nõ niſi iuſſe ab
ipᷣo ſuꝑioꝛi nro exiret Nũc aũt tanqᷓ;ᷓ libe
re exeut no expectato iugu ſeu madato il⸗
lius.quod modis omibus eis illicitũ fuit
lure ac lege pᷣminiue inſtitutionis nre.qui
bus iure pleniſſimo animale noſtrũ ſpua
li nro ſubditũ ẽ ⁊ eidẽ ad obedienciã obli
galu. Quarta via eſt inſenſibilitas. vt
ila dicamꝰ ipius ſpualis ſiue ſupioꝛis no
ſtri.qua inſenſibileẽ ad bona ſua ⁊ mala
cu animale noſtꝝ ſenſibiliſſimũ ſit ad ſua
bona ſcilicet ⁊ mala. Qm inſenſibiles em̃
ſimꝰ interius ad lucẽ noſtra internã q ſol
inteiligẽcie ẽ. videlicet xps dñs. Qm̃ diffi

cile illa etia tenniſſime atʒ obſcuriſſime vi

gemus. Similiter et ad ſuanitate interna

tura coꝛpalivł dic. naturalit᷑ aunid ẽ iuxta
pmiuua nre nature inſtitutionẽ ſeu ↄditi⸗

nram? delicias ſpũales. ᷓ in ipo æ exipo
ſunt. ⁊ in virtutibꝰ et ꝑ virtutes quis igno
rare ꝑmittit᷑.cũ nec odoꝛ ꝑtenuis ad nos

inde penetret. Idem dicimus ⁊ de ſapoꝛi

bus.qᷓ;ᷓ ſenſibiles aũt ſimus econtrariovi
delʒ ad ſuauitates odoꝛes et ſapoꝛes ani
males nullus ẽ qui neſciat. Similit et q;
difficile calefactibiles ſimus caloꝛe ſpiritu
alis amoꝛis ſanctoꝛũq; deſiderioꝝ q;ᷓ faci
le ante ardeamꝰ ecõtrario quis nõ videt.
Amplius. Cũ ꝓ modo ſeu magnitudi
ne vel ꝓ modo ſuauitatũ aut bonitatum
calefactibiles eẽ vel calefieri debeamꝰ ab
illis quoꝝ ſunt. Si eſſemus vtcũq; bñ dii
poſiti ⁊ ia ſuauia ſeu bona equaliterno
bis ꝓpinqua ꝓpinquitatibꝰ ſibi cõgruẽ⸗
libus qᷓ eſſet ꝓpoꝛtio ſeu compatio ſuaui
tatũ ſeu honitatũ adinuicẽ.ea eẽt et cale⸗
factionũ hoc ẽ amoꝛũ ſeu deſiderioꝝ nr̃o
rũ adinuicem in illas. Quia ergo nullaẽ
ꝓpoꝛtio vł etiã comꝑpatio diuine ſuauita
lis.ſeu etiaʒ bonitatis ad eas que carnis

et mundi dicuntur ſuauitates ſeu bonita
es.ſi bene diſpoſiti eſſemus tam ad has

q́; ad illas nulla eſſet ꝓpoꝛtio ſeu compa

ratio calefactionis amoꝛũ ſeu deſiderioꝝ

quibus calefieremur a ſpũalibꝰſuauitati
bus ſen bonitatibꝰ ad calefactiones qui⸗
bus calefimus ab eis que mũdi ſuauitati
bus ſeu bonitalibꝰ.Cauſe em̃ ſp ꝓboꝛtio
nabiles ſunt effectibusſuis niſi diſpoſitio

nũ inequalitas inter effectus faciat diuer⸗

ſitatẽ.Qnia ergo ecõtrario pᷣdictis cauſis
ſe habent eoꝝ effectus in no bis. Wanife⸗
ſtũ ẽ ꝙ nõ eque boni diſpoſiti ſumus ad
illas.quare vel ꝓpinquius ẽ qanimale no
ſtrũ ad ſuauitates ⁊ bonitates ſuasvt ita

loquamur vel magis bene diſpoſitũ ad it

las qᷓ; ſpᷣale nj̃m ad ſuas. Manitfeſtũ ẽ

auteʒ quod elõgatio hex ſeu mala diſpos

ſitio que ita ſpũᷣale noſt: pedit a ſupꝛadi
ctis ſuauitatibus ⁊ bonitatibꝰ leſio ẽ ma⸗

gna et viciuʒ quod ita nos puerſe habere
compelllt. Peruerſitas aũt omnis.et oĩs

Diſpoſitio puertens nos viciũ eẽ dubitari
nõ poteſt. uis. quia
ẽ naturalis et rectiſſima oꝛdinatio nr̃a vt
animale nr̃jm ꝓximũ ſit ſuauitatibꝰſuis⁊
bonitanibus. Spirituale vero noſtrũ lon

ge ſit a ſuis.quemadmodũ et noſipᷣi terre

⁊ terrenis omnibus ꝓximi ſumus celove
ro et celeſtibus remotiſſimi. Reſpõde
mus quia reuera ſcõm coꝛpus ita ẽ vt dici
tur de ꝓpinquitate et remotione. ſaui in

Oꝛ ſi dixerit quis.quia hec

W

De
ferioꝛ iſta regio et mũdi ſenſibilis habita
tio regio noſtra ⁊ habitatio eſt quautum

ad coꝛpus. et etia quantũ ad animale no

ſtrum in eo quod animale eſt. vt nuc qui
dem ſe habet. Quantũ ad ſpirituale vero
noſtrum. regio noſtra longe alia eſt ⁊ ba
bitatio. et eque vicina ſeu ꝓpinqua ſpiri⸗
tuali noſtro vi ſua regio vt diximꝰ anima
li noſtro. Qꝛ ſi dixerit. quia hoc etiam

nec verum nec debitum eſt. quia plus ani

males ſumus naturaliter vt ita dicamus
qᷓ; ſpirituales.et plus coꝛpoꝛales qᷓ; ſpiri⸗
tuales. Dicimus quia ſermo huiuſmodi
hominis eſt ſermo valde erroneus ⁊ pꝛo
culdubio hominis neſciẽtis ſe eẽ hominẽ
et pene om̃ino ignoꝛantis nobilitatẽ hua
ne nature. Beneraliter em̃ abſq; vlla du⸗
bitatione verũ ẽ.ꝙ id quod ẽ in vnoquo⸗
q; optimumẽ in eo etiam nobiliſſimũ atʒ
foꝛtiſſimũ naturaliter. ⁊ ꝓpter illud etiaʒ
alia creata ſunt in toto illius.ſicut anima
in nobis nobilioꝛ atq; foꝛtioꝛ coꝛpoꝛe.⁊ ꝓ
pter illam coꝛpus creatũ ⁊ membꝛa ipᷣius
Similiter ſpirituale noſtꝝ naturalit᷑.hoc
ẽ naturali et pᷣmitiua ſui inſtitutiõe in no
bis optimũ ẽ nobiliſimũ ac foꝛtiſſimum.
Et ꝓpter id om̃ia alia in coꝛpibus nris et
in animabus creata ſunt. Quare multo⸗
foꝛtius ẽ ei uiſum de om̃ibꝰ ꝑfectionibꝰ
ſuis naturaliter q; animali noſtro de ſuis
et ideo eque ꝓpinquũ naturali oꝛdinatio
ne vel etia ampliꝰ bonis ſuis omnibꝰ q;
illud. Neq; em̃ diuine bonitati neq; ſapi⸗
encie eius cõgruit minꝰ ꝓuidere magnis
⁊ magis minoꝛibꝰ.aut minns curare ma
gna q; parua.pᷣſertim cum paruũ anima

lis nri nõ curet niſi ꝓpter magnũ ſpiritua

lis nri. Amplius. Inter regionẽ intelli
gibiliũ ſeu mundũ intelligibilem ⁊ intelle
ctũ noſtru nihil mediũ. Si em̃ aliqd eſſ
mediũ illud eſſe Antelligibilevel ſenſibile
Nõ ſenſibile cuʒ om̃e ſenſibile infra intel
lectũ ſit ⁊ in regione que ſub ipᷣo eſt.hoc ẽ
mundo ſenſibili. Intelligibile vero omne
de mundo intelligibili ẽ.aut ipᷣe mundus

intelligibilis. Quare nõ ẽ mediũ int᷑ mũ

dũ intelligibilẽ ⁊ intellectuʒ.pars em̃ non
poteſt eſſe media inter aliquid ⁊ ſuũ totũ
Poſſet qadẽ media eẽ int᷑ aliqd ⁊ reſiduuʒ
lui tocius. Inter intellectũ igitur et ſua in⸗

telligibilia nibil ẽ mediũ. Eodẽ modo eſt

oſtendere ꝙ inter affectũ noſtrũ nobilem
⁊ ſublimem. et ſua nobilia ſeu deſiderabi

lia nihil ẽ mediũ quare inter ſpirituale no

vicijs et peccatis

ſtrũ totum et ſua pfectibilia.vt verbo ge⸗
nerali vtamur nihil eſt mediuzʒ. Eque
g ꝓpinquũ ẽ ſpũali nro ſuũ reculũ.vt nro
aiali ſuũ Qð ergo nõ eque ꝑficit᷑ no eque
mouetur ab illo vt animale noſtrũ a ſuo
non eſt ex elongatione maioꝛi ſeu ꝓpiuꝗ
tate minoꝛi ad id.ſed neq; ex mino:e foꝛui
tudine cum dubitare non debeat ſeculuʒ
intelligibile? ea que in eo ſunt foꝛtioꝛa eẽ
⁊ vehemẽtioꝛis influencie q; ſeculum ani
male. ⁊ ea que in eo ſunt. Quare inſenſi⸗
bilitas iſta ſeu tarditas ſpiritualis noſiri.
cum indubitanter ꝑuerſitas ſit atqʒ mali

cia nobis innata.oꝛiginale vicium eſt qdʒ

querimus contrariũq; eius bonitas eſt ⁊
rectitudo virtus eſt ⁊ foꝛtitudo illius.

Amp̃. Indecentiſſime ac puertiſſime
oꝛdinaſſet creatoꝛ noſtrũ ſpirituale? nſm
animale ſi illõ debile ymmo quaſi emo:

tuũ.et miſerabiliter impedituʒ ad ſuas ꝝ.

fectiones creaſſet Hocvero expeditiſſimu

et ꝓmptiſſimũ ad ſuas cum longe maior
gloꝛia ſit creatoꝛi ꝑfectio noſtri ſpinialis
ᷓ;ᷓ ꝓꝑfectio nri animalis. Nobis eliaʒ inco

parabiliter maioꝛ vtilitas ſeu ſalub:iſas ?

illa qʒ in aha. Siue ergo in gloꝛiam ſuaʒ

ſiue inutilitatem noſtram.ſiue in ambas
intenderit creatoꝛ in creatõe noſtra. NHO
ita illas oꝛdinauit vt ſunt.Oꝛdinauit aut
animale noſtruũvt eſt bene.Quare no oꝛ⸗

dinauit ſpũale noſtrũ vt ẽ male. Qnicqd
aũt ip̃e non oꝛdinauit in nobis.elẽ in no
bis naturaliter viciũ eſt in nobis ſiue pec⸗

ciles ſeu pen in ſeſibiles ſumꝰ ad bona
ſublimia videlicet ſpualiã et eterna in no
bis eſt naturaliter ſiue oꝛiginaliter. Ppter
ꝙ et oꝛiginale vocatur ⁊ innatũ. Quinta
ratio quia viciũ rectiſſima difſinitiõe pꝛo
pꝛie eſt quomale nos habemus ad bona
opa reddenda ho eſt tarde difficile Ad
mala vero bene vt ita dix-amꝰid eſt piom
pte et expedite.Quia igitur in nobis ẽ na⸗
turaliter et oꝛiginaliter iſta puerſitas na⸗
turaliter et oꝛiginaliter ẽ in nobis illud vi
ciñ. Poteris et iuxta vias iſtas multas ſi⸗
mues inuenire Non aũt ſufficere arbitra
mur tibi ad ſta biliendũ oꝛiginale pecca⸗
tũ.hoc eſt ad faciendã certitudinẽ de eius
eſſe et dedlarandũ quod ipᷣm eſt. Juxia ꝙ;
ꝓmiſimus Sexla via eſt quia quẽad
modũ a nima humana in pateſtate haby
mouere ꝓut vult membꝛa coꝛpis ſui. Dic

et multofoꝛtius in poteſtate debet habe⸗
. J

catũ. Illud Ne viciũ quo tardi ſeu diffi

. .“

B—

elurelien
ſrenbuiß
uncopole
oporsſuimn
ocopis ue
wipoleſtate
hrailalcah
niopoen
bistpinuals.
geijo Cuenue
Mlnpotennz
Aluckineoemn
oopons Ge⸗
uuncuncſele
imniueen in
Nrensbocan
ſultminon
Mrsrelamr
us Ofnilter
Mnſebeberd
noenickig
Galnusegiwd⸗
Mhe
osln
doluur
(Mrimianel
lerepperaert
MMbopoigi
Moneoiiu
ln noclzne
ſiatgmmenn
müpunolsna
urnmgonne
ſleſſnetn
ngnltus
Uhudhne
hgie
tbniuenn

— gB2——

—
=—

ls

imoſuümin
egeſäi
anmale e
wnemuitn
ſeinegan
edos deh
mencoſmin
ninendeiin
eoin. Imnt
Bentennt
mmüpeustonts
mninengeni
Nienmd i
uermngaonad
urrao doſnn

Keaa 84
1

õ
AriEARb 4

AN
AeerN

*

ckr
„ .

cxco

re naturaliter ipᷣas vires ſuas que ſunt tã
qᷓ; membꝛa ipius. Quemadmodũ igitur
quando poteſtatem nõ habet mouendi
coꝛpoꝛis ſui membꝛa. manifeſta ẽ egritu⸗
do coꝛꝑis que motuʒ hmõi impedit. Sic
vbi poieſtatem non habet mouendi młe⸗
bra illa ſua ſpũaliter que diximus.Mani⸗
feſta ẽ ergo egritudo ipſius paraliſis vlł fe
bꝛis ſpiritualis.Eodem modo ⁊ de homi
ne ipᷣo.Quemadmodum eniz difficultas
vel impotencia ſe mouendi ſcõᷣm coꝛpus
oſtendit in eo egritudinem vel infirmita⸗
tem coꝛpoꝛis.Sic difficultas vel impoten
cia mouendi ſe ſcõm ſpiritum.oſtendit in
eo infirmitatem ſiue e gritudinem ſpirit⸗
vel mentis.hoc autem in vnoquoq; nQ˖m
manifeſtum ẽ. non enim amamus quod
volumus.vel cum volumus vel pꝛout vo
lumus. Similiter neq; odimꝰ. et ad hũc
modum ſe habet de alijs motibus ſpũali
bus. Wanifeſta igitur ẽ in nobis iſta quã
querimus egritudo mentis.

Oſt hec ꝓut pᷣdiximus dedlarabi
S R mus iſtam coꝛruptionem ſeu per⸗
uerſitatem peccatuʒ eſſe veriſſima

nominatione.Qꝛ enim vicium ſit.euidẽ⸗
ter apparet ex bijs quę iam diximus.Dici
mus ergo in pᷣmis quia peccatum vna in
tentione dicitur actusvel eius pᷣuatio.ſᷣm

gquem moduʒ nemo vn; ſani capitis po

ſuit oꝛiginale peccatum eſſe peccatũ.Cuʒ
em̃ in paruulis naſcentibꝰ eſſe ipſum cre⸗
dat et docet omnis eccleſia ſanctoꝛũ.qui
nihil egiſie ante natiuitatemvel in ipᷣa na
tiuitate quod peccatum dix poſſit a quo⸗
cunq; indubitanter credur oatarat his
exceptis qui animas antea in alijs coꝛpo
ribus fuiſſe vł in coꝛꝑibus in ſtellis vaniſ⸗
ſime ſompniauerunt vel adhuc delirant.
Manifeſtum ẽ peccatũ oꝛiginale nõ actũ
ipᷣm quo quis peccare yel peccaſſe dicitur
Catholicam doctrinam accipe ſcilicet ma

gis puerſitatem de qua pꝛoximo locuti ſu

mus et qui argumentantur. Non pecca⸗
uit iſte paruulus nec peccat.ergo non ha
bet peccatum. Manitfeſtũ ẽ.quia erronee
arguitur.niſi de peccato actuali concluſio
nem intelligant. Si quis em̃ argueretr
Hec auis nonvolat neq;volauit ergo nõ
hadet volatũ.etiſte equꝰ nõ cucurrit nec

currit.ergo nõ habet curſum. Wanifeſtuzʒ
ẽ eum valde inſipienter arguere.cũ ad re⸗

motionẽ actꝰ remotio habitꝰ nõ ſequat᷑.
Quia igit de hoc nũqᷓ fuit contẽtio inter

nos et hereticos vel alios quoſcũq; erro
neos. exceptis illis quos ſupꝛa diximus.
Pertraſibimus hoc plane dicentes.quia
paruuli naſcentes nullũ ꝓꝛſus habẽt actu
ale peccatũ.ſed oꝛiginale eos habere dici
mus. Si em̃ peccatũ eon eẽt actuale.hoc
ẽ actꝰ eoꝝ in debitꝰvłact debiti pualio n
ia oꝛiginale eẽt illð id ẽ oꝛiginalit ↄtractũ
ſeu inditũ neq; hereditariũ ſeu a parenti
bus tranſduciũ.ſed magis acquiſitũ ⁊ ad
uenticiũ. Quoniam ergo vt recte dicit Ari

ſtoteles circa ſenſum ſunt rectitudo ⁊ pec
catum. Maniteſtum eſt quia rectitudo æ

peccata iuxta hanc vnam intẽtionem co⸗

traria ſunt. Quia ergo ꝓprie rectitudo

eſt bona diſpoſitio noſtra pꝛimitiue inſti

tutionis cui puerſitas iſta oꝛiginalis con⸗

traria ẽ et repugnãs. Wanifeſtũ ẽ qeſcom
hanc intenuonẽ oꝛiginalis iſta puerſitas
ꝓpe peccatũ dicitur. Si em̃ alterũ oppoſi
toꝛũ duorũ quoꝛũcunq; de altero alioꝛuũ
duoꝛũ pprie dicitur et reliquũ de reliquo

ꝓpe dicitur. Lontraria em circa ideʒ.ſicat
alibi didiciſti ppꝛie ⁊ ſieri babent et dia.

„

Alio mõ etiã peccati nomine dicitur vide
licet indecencia in eis que cõiungit gignit

aut ꝓcreat. Unde ⁊ peccaſſe naturam co
muniter dicũt homines quãdo gignit ho

mines ſenos digitos habẽtes in manibꝰ

aut pedibus. Silłr quando gibbo ſos aut

„

aglüs defoꝛmitatibus mõſtruatos. Meri

to ergo peccatũ nature dicitur ſilis in decẽ

.
„ —

cia. quãdo videlicet gignit incuruatos ůs
debuit gignere rectos. et ainmales quos

debuü gignere ſpũales et ad huũcmoduʒ

ſe habet de alis puerſitatibus. Deruerſi⸗
tas igitur iſta oꝛiginalis merio peccatuʒ

naturale dicitur? natiuũu. Tercio ſicut
virtutes noĩa ſua cõmunicãt actibus ſuis

ita ⁊ vicia.ſicut em̃ largitas dicit᷑ non ſolũ

ipᷣa virtus largiẽdi ſʒ e actipius? miſe
ricoꝛdia ſilłr. Sic ⁊ peccatũ nõ ſolũ vł act⸗
vel viciũ ſed vtrũq;.Lũ igit iſta puerſitas
oꝛiginalis habitus ſit.non ẽ mirũ neqʒ in
ſolitũ ymmo certiſſimũ vſu vulgariſſimo
vt actus ſui quod ẽ peccatũ noie ipſius cẽ
ſeatur. Sicut igit Inxuria dicit non ſoluʒ
viciũ carnis ſed ⁊ actus eius. Sic ⁊ pecca⸗
tũ dicit᷑ oꝛiginalis puerſitas quemadmo
dum et omnis actus illi?ꝰ. Quarto pec

catũ dicit᷑ vſuali ↄtrariũ eiꝰ quod debet

eſſe in aliquo ſic vꝛina dicit peccare in ſub
ſtacia vel coloꝛevidelicet cũ hʒ ↄtrariuʒ in

ſubſtãcia vl coloꝛe.oõtrariũ inq; eius qd

fr iij

habere debuit. iĩmo nihil poteſt dici pec⸗
catũ.niſi illud cuiꝰ cõtrariũ deberet habe
re.Quia igit᷑ contrariũ oꝛiginaliter habe

mꝰeius bone diſpoſiõnis quam natura

liter habere deberemꝰ. Wanikeſtũ ẽ nos
ſcdᷣm haãc acceptionẽ peccati peccatũ oꝛigi
nale habere. Manifeſtũ etia quia ⁊ ſcõᷣm
hac intentionẽ veriſſime ac ꝓpᷣe oꝛiginale
peccatũ dicit peccatũꝗũ. Quiniaã autem
acceptionẽ vel intentionẽ addit Augꝰ.di.
Oꝛiginale peccatũ dici peccatũ.quoniã ẽ
ꝑ peccatũ.quẽa dmodũ loquela dicit lin⸗
gua.Quonia vt appet ẽ ꝑ liguã.quare nõ
intolerabili abuſione peccatuʒ oꝛiginale
nominat catholica doctrina quemadmo
duũ neq; loquelam linguam. Culpa vero
peundẽ modum dicit᷑.ꝑ qð ⁊ vicium aut
peccatũ aut ꝑuerſitas.⁊ inſuꝑ quoniaʒ ꝓ
eo pena debet qualis ⁊ qualiter iufra de
terminabimus.
Oſt hec vero reſpondebimaobie
ctionibus eoꝝ qui oꝛiginale pecca
lu eẽ negauerũt ⁊ adhuc negant⁊
muʒz Juliano apoſtate qui cõtradicit in
unc modum. Non peccauit qui genuit
nec peccauit qᷓ peperit nec peccat qui naſci
tur ꝑ quas ergo rimulas inquit inter tot
pᷣſidia innocencie introiuit oꝛiginale pec⸗
catũ in paruulũ. In quo rñũdem⸗. quia ꝑp
carnẽ ex ſemine coꝛrupto ⁊ coꝛruptiue ge⸗
nitã.⁊ ꝓpter hoc coꝛrupta pariter ⁊ coꝛru
ptiuã.Qualiter aũt hoc ſit ifra determina
bimꝰ in capitulo.ix.videlicet vbi decdlara⸗
bimus qualit᷑ ↄtrahat᷑ oꝛiginale peccatũ
et quomõ ex carne et ꝑ carnẽ coꝛruptã aia
huana coꝛrũpat hmoi coꝛruptiõe.Si ꝗs
auũt querat.cũ vtriq; parentũ generantiũ
puuli mði ſint ab oꝛiginali peccato.⁊ hot
vel baptiſmali ſanctificationevel peniten
ciali.qualiter paruulus ex mũdis⁊ ſanctꝭ
parẽtibꝰ ĩmũdus ⁊ pollutus naſcit᷑ ĩmun
dicia ſcilicet oꝛig hali. Rñdet Auguſti
nus. Quia quẽadmodũ excircũciſis parẽ
tibꝰnaſtit᷑ pᷣpuciatꝰfiliꝰ ⁊ ex oꝛdeo decoꝛti
cato ſeu depaleato naſcit paleatũ ſeu coꝛ
ticatũ.hHec aũt reſponſio ad hominẽ eſt ⁊
nodũ difficultatis nõ ſoluit. ꝓpter quod

adücimus. quia parẽtes ſancti nõ ꝓpter

hoc ꝙ ſancti ſ unt id ẽ ꝑ ſanctitalẽ generãt
ſed ꝑ hoc ꝙ ho mines ⁊ p carnẽ et a carne
exit qð traſfundunt in ꝓlem. et ꝓpt᷑ hoc

carnalẽ coꝛruptionẽ.id ẽ vim coꝛrũpendi
que in carne ẽ eoꝝ tranſtundunt in carnę

E eis genita.quo nihil naturalius ẽ qß vt

mũdationẽ:

vicijs et peccatis

caro ſibi ſimilẽ generet. videlicet coꝛupta.

Coꝛruptã.⁊ coꝛruptiua coꝛruptiuã. QQ

ſi querat quis cũ caro parentũ mũdata ſit
ab hmõi coꝛruptione in hoc lauacro ſalu
tari igit᷑ nõ debet generari niſimundam.
Hic reſponſio Auguſtini vtraq; locuʒ ha
bet. Quoniã et ſi ppuciũ a carne parentũ

actualiter ablatũ ſit ꝑ circũciſionẽ. tamen

potencialit ẽ in illa.qð euidẽter oñdit ge⸗
neratio que ex illa fit ⁊ ꝑ illã.quemadmo
dum ⁊ in ſemine humano potencialiter ẽ

totuʒ coꝛpus qð ex eo ẽ generale. Similit᷑

oẽs ptes illius. Sic ẽ de coꝛruptiõe qua
diximꝰ id ẽ de virtute coꝛrũpendi in car

ne etiã mũdata ꝑ baptiſmũ remanet. licet

deiecta et ſubiecta vt omino nõ regnetcõ
nante ea ⁊ calcãte gra baptiſmaii nõ eã
undita extinguẽte neq; radicit⸗ extirpãate.
Sed quemadmodũu ſerpẽs capite contri
to caudã atq; reſiduũ coꝛpis gerere vł agi
tare nõ ceſſat. Sic et peſtis iſta pᷣmos mo
tus pene inceſſanter excitat ⁊ hoc ẽ qð ibi

dicit᷑. Tu ↄfregiſti capita dꝛa conis.⁊ iteꝝn

Tu cõtribulaſti capita dꝛaconũ in aquis
ſcilicet baptiſmalibꝰ ꝓpter qð dicit Augꝰ

ſup.vij.ac Romañ.Quia iacet oꝛiginale
peccatu in eis qui lauacro ſalutari renati

ſuntvt deiectũ atʒ pemptũ ne reſurgat ad

pᷣſtinas vires videlicet vt regnet ⁊ dñetur

niſi quis pꝑ nouũ ↄſenſum denuo ei vires
reddiderit. ꝓpłer hãc cauſam circũſpecte

dicit Aplus in.vij.ad Romanos. non re

gnet peccatũ in nr̃o moꝛtali coꝛꝑe.vbi au
guſtinꝰexponẽs ait Nõ dixit non inſil.re
manet em̃ vt giximꝰ poſt ſalutarſ lauacri
5 regnãtis.quemadmodum
ignis extinctꝰ aque ꝑfuſione.in quo ⁊ ali

quid calo:is. ⁊ fumꝰ cõtinuus remanet.
qð quidẽ facile reaccẽdit᷑ vt ardeat in cõ⸗

buſtionẽ illius in quo ẽ. odeʒ mõ et iſta
peſtis calere et fumare nõ ceſſat.Uerũta⸗

mẽ non in ardoꝛẽ& cõbuſtionẽ pꝰlauacri

ſalutaris aſpſionẽ. niſi vt dicit Auguſtin⸗

pconſenſum fuerit reaccenſus. Et auẽde
diligẽter quia multa ẽ differencia inter ab
lationẽ peccati oꝛiginalis que lanacro ſa⸗
lutari efficitur. ⁊ ablationẽ pᷣpucij quod ꝑ

‚]‚R—r „LP⸗

circũciſionẽ tollitur ⁊ ablationẽ ſiłr palee
Pꝛimũ in hoc.quia nec pᷣpuciũ nec palea
reuertit poſt ablationẽ ſed nec vllũ alter⸗
uterus veſtigiuʒ relinquit. Peſtis autem
hec oꝛiginalis ⁊ facile reuertit et magnuz
eiꝰſeminarium.etiam poſt baptiſmalem
ablutionem relinquit qð ſcaturigo pᷣm

BBBB— 4

=

fotuüeri
ureouh
nien vtipe
Pebelaltann
hopmotuug
ftugnicana
Pariffegion
Gücön lane
leyſeitr
niele ben

niim

cienisnuua
ſcennnt
enacvcioet
ſeg ndni
lunidin⸗
ztneuni
ſunmsceiin
uonecfentd
unüiadhon
ſogtgnacatn
Uunmnmagtin
Chnangdean
Cnennonſupe
olomligtr
abrs d
mnalor⸗
Deticenppen
nſonitar⸗

nnor et
Olnunwole

Milcnitgo⸗
llnn wai⸗⸗
Aliinnitaz in
umnuemi⸗
lw en⸗
annd⸗

= =
=
⸗
—

==
=ꝛ
S.

S⸗

„

—

.
=

ten
Wdehn
ſckeiwa

S
=

—
SE
SE

1

=

— ==
S=
SE·.
— E —
E
E- Z
—. —
—

E
E
—

anni
N
onemhate.
Ne 1 No
n artich
laganii
Afttin
rmetoniin
cnicoisn
Napeſtsiſan
nurr annatthe
Kichin dzeen
iindoni
ui GindN
i.AA NANNN
tioeN
ai Nonit

Cnins lennen
cerinſone nan
nencüdt i
hinn ag

4

6Ce inl ,

B

cCxcvj

rũ motuũ euidẽter oſtẽdit.deinde quãqʒ
victũ⁊ eouſq; ſeparatũ ſic ꝑ gracia baptiſ
malem vt ipᷣm pemptum dicat auguſtinꝰ
Rebellat tamen adhuc et latruncolos pᷣ⸗

moꝝ motuũ vt ditimus. Ymmo exercituʒ

magnũ carnaliũ deſiderioꝛũ aliarũq; no
Narũ affectionũ et cogitationũ ad milita⸗
dũ cõtra ſanctos immittere nõ ceſſat. Si
cut expᷣſſe teſtat Petrus in.ij.pᷣme Lano⸗
nice ſue.Obſecro vos abſtinere a carna⸗
libus deſiderus que militãt aduerſus ani

mã exceptis paucis pᷣuilegiatis in quibus

funditus extinctꝰ fuit aut om̃ino ſublatꝰ.
quemadmodũ de beata ac gloꝛioſa geni
trice dei ſenciendũ ẽ.et maxime poſtq; cõ
cepit ſaluatoꝛẽ dũm. Si quis aũt que
rat cũ omne peccaſũ noſtruʒ in anima ſit
ſicut ⁊ virtus et etiã viciiũ.quomõ peccatũ
hoc in carne eſſe vłhabitare dicit᷑ ab apo
ſtolo in.iii.ad Romañ.Facile reſponde
ri poteſt quia cauſaliter ĩ carne qm̃ ex illa
latet in anima.quauis ⁊ caro intelligi poſ
ſit ipᷣm carnale et animale noſtrũ de quo
tamen multa ſupꝛa locuti ſumus.Et hoc
modo intelligitur ſm Auguſtinũ in.v.ad
Balathas.Laro cõcupiſcit aduerſus ſpi⸗
ritum et ſpiritꝰ aduerſus carnem. bi em̃

dicit idem vocari carnem ⁊ ſpirituʒ.ſʒ car⸗

nem ſcõm id quod habet a ꝑte carnis.id
ẽ ſᷣm id quod habet carnale vel animale.
Spiritum vero ſcõᷣm id quod habet ex ſe
hoc ẽ ſcõᷣm id quod habet in ſe ſublimi⸗
ſcilicet atq; nobiliꝰ. Si vero querat aliꝗs
cũ illa immũdicia ſiue coꝛruptio ꝗᷓ in car⸗
neẽ.⁊ ex qua peccatũ oꝛiginale in anima⸗
bus noſtijs fit. ppᷣe peechr en ſit vl vici
um ſpirituale. quomõ peccatũ velsicium
ſpirituale generat in anima ⁊ hoc natura

liter. Naturalit᷑ em̃ coꝛrũpunt᷑ anime bu

mane coꝛruptiõe hmõi a ſic coꝛruptis coꝛ
poꝛibꝰ.Rñdebimꝰad hec ⁊ſimilia infra.
Si vᷣo quis dicat cia cũ deus ꝓnioꝛ

ſit ad bñfaciendũ generi hũano et miſerẽ

dũ eidẽ. cũ ergo vel ꝑmittat vel faciat ipſe
qð traſfert peccatũ parentũ in filios quã
tomagis ptinet ad eũ facere qð meritum
ſeu ſanciitas parentũ traſferat᷑in ipos.Et
nos quidẽ iã reſpondimꝰ ad hoc.qꝛnõ p
merituũ vel ſanctitatẽ generãt neq; p ea ge
neratioe inq; carnali ſed p carnẽ et carna
litatẽ. ⁊ ido qð carnis eſt ſeu carnalitatis
rraſſunduũt in filios. In generatiõe auteʒ
ſpirituali ſecus ẽ ſiueſit p doctrinã ⁊ pdica
ionẽ ſiue ꝑ ſacramentuũ. Juxta qð dicitve

ritas Johãnis.iij. Qð natũ ẽ ex carne ca
ro ẽ.⁊ qðᷣ natũ ẽ ex ſpũ ſpũs ẽ. In genera⸗
tione naq; ſpuali merito traſfert qð ẽ ſpi⸗
ritꝰvt doctrina ⁊ gra. Per pᷣdicationẽ em̃
doctrina.p ſacramentũ gra traſfert᷑ in ſpi
ritualiter genitos. Werito aũt querit᷑
vtrũ peccatuʒ oꝛiginale a deo ſii.videt᷑ ꝙ;
nõ cũ em̃ dicat Johannes in pᷣmo. Sine
ipᷣo factũ ẽ nihil.Exponit Augꝰ id ẽ pecca

tũ.Omia aũt ꝑ ipᷣm facta ſunt q̃ vtiq; lau

dãat deũ vt dicit augꝰ.Peccata autem nõ
ipᷣm laudat.ymmo ipᷣius otumelie ⁊ iniu⸗
rie ipᷣius ſunt.quare peccatũ neq; oꝛigina
le neqʒ actuale ꝑ ipᷣm vel ab ipᷣo faciu eſt
Amp. Ipᷣm peccatũ qð aplłs dic habi⸗
tare in carne.id ẽ vis illa coꝛrũpendi aĩaʒ.
vnde ẽ niſi a deo.et qd ẽ niſi creatura dei.
Nõ em̃ videt humanũ opꝰ cũ ab om̃ino
neſciẽtibꝰet penitꝰinuitls parẽtibꝰtraſfun
dit᷑ a carne in carnẽ. Armpin jn ſancti
ficatis plene qðvtiqʒ ſunt baptiſmali ſan
ctificatiõe renati vel remanet in quibꝰ ni
hil remanet qð nõ ſit opus dei.⁊ cuiꝰ nõ
ſit deus auctoꝛ.totuʒ em abluit et abꝛadit
baptiſmalis ſanctificatio qð ex deo nõ ẽ.
Nõ aũt tollit illa coꝛruptionẽ a carne.illa
ergo ex deo ẽ. Ampliꝰ. Quicꝗd nõ ẽ vł
culpa ſeu culpabile vel peccatũ aut actua
le aut oꝛiginale ex deo ẽ.coꝛruptio igr illa
ex deo ẽ. ergo qð ẽ exilla naturalit᷑ et ꝑ ſe
ex deo erit. In ã ſciendũ eſt multos di
xiſſe et adhuc dicere qð peccatũ oꝛiginale
⁊ culpaẽ ⁊ pena ẽ.⁊ ꝗa inqᷓntum culpa ex
deo nõ ẽ.ſed inqntuʒ pena. Oĩs em̃ pena
vt eis videt ex deo ẽ.Iſti aũt maioꝛẽ diffi

cultatẽ ſibi aſſumũt. Pꝛimũ quia cũ pecca

tũ oꝛigiale vnuʒ numero⁊ imptibile ſit in
anima vna.vł totũ ẽ pena.vel totũ culpa.
vel totũ vtrũqʒ.Nõ em̃ poteſt dici de re ĩ⸗
ptibili ꝙ ſit ꝑtim hoc⁊ partim illud.Qua
re totũ et totaliter et pena et culpa.Et ꝓ⸗
pier hoc totaliter ex de non exdeo.
Amplius. Qualiter dicũt ꝙ oĩs pena
ex deo ẽ auctoꝛe tolalit. Pena igit᷑ ĩuidie
qua toꝛquet᷑ inuidꝰ ex aliene bono ex ðᷣo
erit ſimilit᷑ et deturpatio qa eiꝰ anima de⸗
foꝛmata ẽ Silr dapniſicatio qua eius ani
ma ꝑ omne peccatuʒ depaupata ẽ bonis
ſpũalibus et leſa in naturalibus. Quare
nihil hahebit inuidia quod totum ex deo
non ſit.et ad hũc modũ ſe habetde odio
⁊ de alis.hNos aũt facile nos expediuimꝰ
et dicimus quia peccatũ ⁊ viciũ ſpũale ex
deo nunq ẽ ymmo cõtra im. Arilſteem
liij

Be

rei cuſus auetoꝛ eſt deus vltoꝛ eſt iße ſicut

dicit Auguſtinꝰ? in libꝛo octoginta trium
queſtionũ. Nihilominꝰ tamẽ verũ eſt ꝙ
coꝛruptio que in carne ẽ qua ſociataʒ ani
ma ita coꝛrũpit atʒ puertit ex deo ẽ. Nec ſe
quit᷑ ex hoc ꝙ coꝛruptio vel ꝑuerſitas iſta
videlicet quam in anima efficit ex deo ſit.
Quẽadmodum qua inebꝛiat ei ſubuertit
anima immoderate bibentis ex deo eſt ⁊

creatura eius bona.nõ tamen ſubuerſio
Raut ebrietas bibentis ex ipᷣo ẽ licet hoc na

turale ſit alicui vino inebriare animas qſ
dam. Hoc em̃ ẽ ex debilitate ipſarũ. Que
dam eniʒ anime mero facile inebꝛiabiles

ſunt. Idem dicimus et de diuicijs q̃ vtiq;ʒ

Dei creature ſũt bone.⁊ indubitãter ex ipᷣo
vel ab ipᷣo ⁊ ita coꝛrumpunt animas atqʒ
ſubuertunt ſicut dicit Seneca Difficilimũ
ẽ diuiciarum cõtubernio nõ coꝛrumpi.Et
Eccleſiaſtici.vj. Fili mi ſi diues fueris non
eris immuuis a delicco. OQꝛ ſi dixerit
quis quia iſte coꝛruptiones ſunt ex mala
applicatione vini et deliciarũ ⁊ diuiciarũ
ad animas.cuiꝰ applicationis malicia ex
deo nõ eſt. Uerũ quidem dicit.Accidit ta
men interdũ vt ex bona etiã applicatione

occaſionaliter coꝛruptio ꝓueniat. ſicut cũ

aliquis bibit vinũ cauſa ſanitatis.poteſt
ex hmõi potatiõe ꝓuenire ebꝛietas.ſilr et
cum aliquis ↄgregauit diuicias vt eas in
paupes erogaret vł in alios pios vſus ex
penderet.eorũ tamen ↄtubernio interdu
coꝛrumpit᷑ et hoc ẽvel auaricia que eſt im
moderatus amoꝛ: earũ vel ſupbia qᷓ mor
bus diuitũ ẽ vt dicit Auguſtinꝰ nec ſequi
tur ſi coꝛruptio illa que in carne ẽ ⁊ coniũ
ctio carnis ad animã ſit a deo. Similiter
ꝙ ꝓpter hoc coꝛruptio que ex huiuſmodi
Ziunclione in anima humana efficitur ex
deo ſi. Sic quemadmodũ cum vir ⁊ vxoꝛ
vlerq; adeo ſint.⁊ cõiunctio matrimonie
lis alterius ad arũ ab eodem.ꝙ ꝓpter

hoc quicquid mali ex ↄiunctione illa acci

dit ex deo ſit vł eidem attribuendũ. Quẽ
admodũ enim pulchꝛitudo hmõi mulie⸗
ris ex deo ẽ et cõiunctio ipius matrimoni
alis ad maritũ ex eodeʒ. ſi tamen pulchri
tudo eiuſdem mulieris coꝛdi mariti illabi
tur ꝓfundius qᷓ; deceat.ipᷣmq; in ſeruitu⸗

tem amatoꝛie libidinis redigat ꝑ incuriaʒ

vł infirmitatem ipᷣius mariti non deo im
putandũ ẽ hoc qui nec ꝓpter iſtà turpitu⸗
dinẽ eos cõiũrxit. Nec ꝓpter hoc pulchri
indiuẽ vxoꝛi dedit vt maritũ p eaʒ obcecꝗ

vicijs et peccatis

ret atq; ſubuerteret.Sic carnem licet con

ruptam. Non ꝓpter hoc deus anime hu
mane coniunxit vt eam in oꝛiginalẽ coꝛru
ptionẽ tranſuenat. ymmo potius vt eidẽ
ſeruiat neq; ad hoc coꝛruptionẽ.id ẽ vim
coꝛrumpendi que in carne eſt carni ĩididit
vt ꝑ eam anima humana tã ꝑnicioſe ſub
uerteret᷑.quin potius ꝓpter innumerabi
les vtilitates que occaſionaliter de coꝛru⸗
ptione hmõi ꝓueniunt.de quibus in eui
denti ſunt due ſcilicet humilitas et timor.

Nihil em̃ magis humiliat animaʒ huma F

na q; pene aſſidua vilificatio et contume⸗
lia quas a parte carnis patit᷑ rememoꝛan
les ei et tam crebꝛo bꝛutalitatem iſtaʒ oꝛi
ginalem qua homo compꝑatus ẽ iumetis

inſipientibus et ſimilis factus eſt ilus. Ni·
hil maioꝛeʒ timoꝛem pꝛudentibus anima

bus incutit q; crebꝛa in eas immiſſio iacu
loꝝ moꝛtiłeroꝝ.quod ſi admittantura nõ
repellantur mortẽ peſſimam que eſtſepa
ratio animarũ noſtrarum a deo nõ ſoluʒ
minantur ſed etiam inferunt. PHü motus
velut ſcintille ſtimulantes incendium.nõ
ſolũ ardoꝛem libidinũ in pᷣſenti. ſed etias
ignis eterni in futuro. Sunt et alia pene
innumera qu vus ad humilitaleʒ ⁊ ſimo
rem ex antedicta carnis coꝛruptiõe ad hu
milita: em et timoꝛem aliaſq; virtutes mi
rabiliter ꝓficiunt anime in hac parte cele
ſti magiſienio emidite. .
eſt huius reſpoſiõis quia quod accidit ex
cauſa quacunq;.nõ ꝓpter hoc attribuen
dum eſt cauſe ipius ſed ſolum id quod ex

recte ex vna aq; cauſa puenit et cauſat
id ꝓpter quèd vel ad quod ipᷣa cauſa eſt
Si enim rex aliquis dedit poteſtateʒ iuſti
ciam faciendi pᷣpoſito ſuo. Ille autem ab
utẽs poleſtate hmõi occideret aliqueʒ in
nocentẽ. icet poteſtas ex qua illa occſio
innocentis ẽ a reæ ſit. non tamen occiſio
illa a rege ẽ.vel regi vllatenus imputada
quonia non ꝑ ſe ⁊ direcle ex illa poteſtate
ẽ.ſed magis ex accidenti ⁊ ꝑ abuſionem ⁊
quaſi ex tranſuerſo. Non em̃ ad hoc vłꝓ
pter hoc data erat a rege poteſtas illa pᷣ⸗
fecto ſic dicimꝰ ⁊ de coꝛruptiõe q in carne
c. Si quis aũt dixerit ꝙ; quicꝗd natu
raliter in quacunq; natura ẽ a deo eſt. Ue

illa p ſe et a⸗ cauſatur:p ſe auteʒ et di

rũ vtiq; dicit ſed oꝛiginale peccatũ ſiue oꝛi

ginalis coꝛruptio non naturaliter in ani⸗
mabus noſtris ẽ.ymmo cõtra natura ani
maru nrarũ c.in maximaq; leſionẽ el xni

Summa ergo H

muenite
ecarnisc
parbe
Cnodana
ppelgeman
ſcreinilisn
ſrultait
raleenen
ſi. Niub
ürtefie
Kenplinan
inntoſ
Nauluni
Münipn
6wegetonn
wvoſusſap
onnpi.
Dinuonberp
Kntinnenciͤpe
Coocenic
fieninonn

4
(enrurivoonn

ensdr
lruneceden
Poecidinde
Onnidosbe⸗
ſchnipoſin
henteonen
AMgjarhop
liusorns
Monaruunmn
Mnlanclira
dongncenn
eüfteunn
liganin
ſanangon
lnbn
lgnune.
naanet
nugsv
acorn
höktunnger

=

S=
S=
S==

P

=
—
–☛
S=

SS
—
ESS
☛
—
6☛

SE
——
—

—
—
EE

=S—wee
—
—
E.

R

=
☛ß =
—
E
—
—
=2

ns

Ranme
dor das H
unnii
moſe
(cOupini;

DUä

unangän
dcaſonaled
nuund dethn
banialn
mnispanin
i ſime
oſnanma der
utanimenAKN—
os Nnl
1 MPo
s lonit
caulurplegul
Pariaglcnie⸗
sdeel olſi
pinſto Aun

—

ciem earũ necſequit᷑ etiã ſi naturali opati

one carnis coꝛrupte ẽ in animabꝰnoſtris
qꝙ pter hoc naturalit ſit in eiſdem.queʒ
admodũ naturali oꝑatione ignis ẽ in fer
ro vel crematio in lignis.nõ tamẽ natura
liter ẽ in illis vymmo ↄtra natura illoꝝ.niſi
quis velit diſtinguere naturalit᷑ vt refera
tur ad agentẽ vno mõ ⁊ ad pacientẽ alio

P mõ. Wirabile autẽ et intolerabile mo

—

dis om̃ibus videt dicere ꝙ peccatũ oꝛigi
nale quod ẽ in animabꝰnr̃is a deo ſic. cuʒ
euidenter adeo ſit contra deũ.vt aqua ba

ptiſmalis ſanctificationis et igne ſpiritus/

ſancti cõtra ipᷣmn pugnet deus.nec ſolum
ferro ⁊ igne contra ipᷣm repugnet deꝰ.ym
mo om̃ibus ſagittis et gladijs ſacroꝝ elo

quioꝝ omniu pᷣſentiũ flagelloꝝ attriliõe.
O mnia em̃ hec ꝓppter ipᷣm vel tollendum

vel minuendũ vel ſaltem repᷣmendũ ſunt
Quod euidẽter appet ex effectibus ipᷣi
us niſi enim omnia hec hominibus adhi
berentur ſuꝑ omnia animalia bꝛuta bru⸗
teſcerent et omni genere deſipientie rabie

luxurie ceterarũ hmõi peſtiũ degenerarẽt

Hoc aũt inde euidenter appet.quia cum
omnibus hüs vix compeſci et aliquatenꝰ

repmi poſſunt.quin in om̃ia bꝛutalis deſi

piencie opera ꝓſiliant. Qꝛ vᷣo querunt
aliqui cur ſapientiſſimus atʒ omnipoten⸗
tiſſimus deus auima humanam tam no
bilem creaturam tanq; ei dilectam coꝛrũ⸗
pendam pᷣſciat ex ↄiunetione coꝛrupti cor

poꝛis.vt quid eam illi cõiungit vel ſociat.

Quis em̃ vt aiunt ſapiens liquoꝛẽ pꝛecio

ſum ſibiq; caruʒ in vas coꝛruptũ miiteret

ex cuius coꝛruptione ipᷣm e coꝛrumpen
dum pᷣnõſceret.Et nos iam reſpõdebimꝰ
tibi in hoc ꝓ parte.qa non ad hoc vt cor
rumpatur ex carne carni cõiungit animã
deus ſed magis vt caro ei ſeruiat et mini
ſtret et de ipſa coꝛruptione carnis iam di
rimus ad tantas et togytilitates.ſeruit bñ
ea vtentibus animabus. EFadem aũt
queſtio eſt.cur deus creauit quos malos
futuros eſſe pᷣſciuit.Cui reſpondit Augu⸗
ſtinus dicens. Ideo creauit deus eos.s

malos atʒ dampnãaãdos eſſe pᷣſciuit.ga ſci
ebat de malis eoꝝ quid boni eſſʒ ipe fa-

cturus. Et devino optimo ſcimus quia in
vas vbi acedine coꝛrumpendũ ſcienter et
pꝛudenter interdũ mittitur a patrefamili
as et ſapienti.etiam ꝓpter hoc vt ibi ace⸗
dine coꝛrũpatur.ſcit em quid boni exace⸗
Aine illa eliciat. Acedo enim neceſſaria eſt

. —

ad ſalſamenta condimenta et etiaʒ medi
camenta.Si et etiam malicia repꝛoboꝛuʒ
perutilis eſt ad bonorum condimen ta. et
medicamenta multipliciaq; eoꝛum inere
menta. Sicut in tractalu de laudibus pa
ciencie plenius oſtendimꝰ Malicia quip
pe repꝛoboꝛum omnes ſanctos martyres

fecit paciencieq; humilitatis pene omnia
merita ex eadem ſun. QJJ

Oſt hec inueſtigabimus cauſam
qua contrahitur huiuſmõi pecca⸗

tur et modum quo hoc fiat. Ubi pꝛimum
ſcire te opoꝛtet quia fuerunt quidam erro
nei dicentes animam humanam natura
liter diligere coꝛpus et deſiderare coniun
ctionem ipᷣius.⁊ ꝓpterea cum eidem con
iungitur nimio gaudio amplecti coꝛpus
artiuſq; ei coniungi q; deberet.Et quia in
oꝛigine ſua et noſtra hocfacit vt dicũt hu
mana anima onginale peccatum dicitur

quo peccat nimio iſto gaudio ⁊ amplexvu

qᷓ; deceat artioꝛi. Hic autem erroꝛ duobꝰ
modis euidenter deſtruitur. Primũ quia
ſcõᷣm ꝙ ponunt oꝛiginale peccatum illud
actuale eſt. cum et deſiderium illud ⁊ gau

dium et amplexus actus ſint. Quare actu

aliter peccant anime veſtre in ipᷣa ſola cõ

iunctione ad corpora noſtra. Qnod q;

falſum ſit inde apparet.quia vel ponunt
eas fuiſie ante coniunctionem coꝛporũ vt
plato et pytagoꝛas qui erroꝛ manifeſte ẽ
contra catholicam veritatem et nos ibᷣm
ſuo loco irrefragabiliter deſtruemꝰ. Ant
non ponunt eas fuiſſe ante coniunctioneę
huiuſmodi.et ita in ipᷣo inſtanti ſue creati
onis peccant. Oꝛ auteʒ peccant anime co
iuncte coꝛpoꝛibus peccamꝰ nos.quare in
ipis ventribus maternis peccamꝰ. multo
ſoernnsigitur inennabulis. uanto enim
adulte etati ꝓpinquioꝛes efficimur.tanto
vt nobis actus noſtri hagis imputandi
ſunt ꝓpinquioꝛes ſumus. Oꝛ ſi dixe⸗
rit. quia ſapientioꝛes vel capatioꝛes boni
ei maii ſumus in hoꝛa illa.ymmo in pun
cto illo et inventribus matrum q; incuna
bulis et q; vſq; ad quadrienniũ. et in qui
buſdam vſq; ad ſeptennium. Nihu etiã
ſciunt in ſeptennio paruuli de animabus
ſuis vel de coniunctione earum ad coꝛpo
ra ſua. Qualiter ergo aliqui ſciuntvel
ipſi vel anime ipſoꝛum in ventribus ma⸗
trum vel de corpoꝛibus ſuis vel de conii
ctione animarum ſuarum adillam. „

tum hoc eſt in poſteros traffundi

—

De

Aut reuelatione aut doctrina. Et manitfe⸗
ſtu mẽ quoniã nõ doctrina.ne recidamꝰ
in erroꝛ:ẽ platonis atʒ pytagoꝛe cũ nunqʒ
aliquid didicerint ſi autẽ reuelatiõe ⁊ hoc
maniteſte falſum cũ nulla ex hoc eis vtili
tas ſed ſola illius peccati quod iſti ponũt
occaſio Pꝛeterea quomõ etas illa ſpiritũ
ꝓphecie ſuſtineret. Nullꝰ em̃ generis do
ctrinaʒ huiuſmodi etas admitiit. quod ſi

naturali cognitione illa vel erit ſenſibilcs

vel intellectibilis et intellectualis eſſe nõ

poteſt cũ illa etas vſum intellectus vł rati

„„% — „

Onis nõ habeat.Pꝛeterea et deſideriũ il⸗

lud et gaudiuʒ et appᷣhenſio ſunt in illud
coꝛpus determinate ⁊ ſingulariter. Intel⸗

lectus aũt ⁊ ratio vniuerſales ſũt. Reſtat

ergo vt ſolo ſenſu appᷣhendat coꝛpus qð
ei ↄiungit᷑ et hoc iterũ manifeſte falſuʒ.cũ

ſenſus nõ niſi ꝑ coꝛpꝰ ſit.Corpus dico me

diũ inter ſencientẽ ⁊ illud qð ſentit᷑.inter
ipᷣam aũt animam ⁊ coꝛpus ſuũ nõ ẽ coꝛ⸗
pus mediũ Amp̃. Quare uaputatur ei
ad peccatũ vel amplexꝰ coꝛpis ſui vłgau
diũ de illo Gaudendũ ẽ em̃ anime de coꝛ

poꝛe ſibi dato quia et de dato ſibi oculo.

Quis em̃ vir bonus nõ gauderet vłð da
to ſibi pede quãtofoꝛtius de datis ſibi mẽ
bꝛis om̃ibꝰ ⁊ de dato coꝛꝑe toto Amp̃ᷣ

Quare imputat᷑ eihmõi.gaudiũ niſi ga

nimiũ ſed certum ẽ quia plus gaudet ⁊ in
cunabulis de poꝛrecta ſibi mamilla vłde
feſtuca ei data in manibaq omino ei inu⸗
rilis ẽ. O, ſi dixerit quia illã coꝛruptionem
ſentit in carne ⁊ illa diligit ⁊ amplectitur.
qualiter ↄtiugit hoc in illa etate cũ etiam
vix pꝛouectis et ſenibus appᷣhenſibilis ſit
vixq; ſuaſibilis.Appꝑet ergo hic erroꝛ aðo
ridiculoſus eſſe ꝙ cõtra eũ nec diſputan⸗
dũ ſit Reuertamur igitur ad id in quo
eramus⁊ dicamꝰ quia peccatũ oꝛiginale
cOòntrahitur ⁊ a cciex a parẽnbus gene
ratur.hiijs ſolis exceptis ꝗ pᷣuilegio gracie
a deo ꝓtecti ſunt:cõtrahitur inq;ᷓ oꝛigina
liter. ſi em̃ a diuicijs que tam longe ſüt ab

—

animabus nr̃is puenit ad eas coꝛruptio

„

auaricie et ſuꝑbie vt ſupꝛa tetigimꝰ.Quã

tofoꝛtius ab ipis coꝛpibus paſſiones qua
les inferre poſſunt coꝛpa eiſdem adhere⸗
bunt ¶ Amßp. ſi a vino penetrat ad ipos
ebꝛietas.vt eas ĩ maioꝛẽ q; ſit bꝛutalis in⸗
ſaniam trãſuertat quatofoætius coꝛpꝰipᷣm
gõ eis adeo euicino et immediate adbe⸗
Tet eas obtenebꝛare poterit a lumine ſuo

vicijs et peccatis
Aimmp. Aut hoc ſciunt naturali ſciẽcia.

et puertere a rectitudine ſua. Ampli⸗.
Quid ẽ freneſis.quid mania ꝗd melãco⸗
lia ⁊ omnis moꝛbꝰ alienatione inducens
niſi vel humor inoꝛdinatavel fumꝰexillo
Nullus aũt dubitat quin humoꝛ om̃is ðᷣ

coꝛꝑe ſit in quo ẽ.et omĩs fumus in coꝛpe

humano ẽ ex humoꝛe aliquo eiuſdeʒ. Si
ergo vel humoꝛ vel fumꝰex coꝛpe ita aba

lienare ⁊ inficere pᷣualet animas hůangs

vt in pᷣnominatis egritudinibꝰ contingit.

quãtofoꝛtius ipᷣm totũ coꝛpꝰ coꝛruptum ⁊

male diſpoſitionis animam ſibi ↄiunctaʒ
inficere poterit atqʒ coꝛrũpe. Amp. he
reos qui vtiq; nõ ẽ niſi amoꝛ demẽtiſſimꝰ
⁊ moꝛbus ſcõm medicos cerebꝛo cõtigu⸗
⁊ ꝑ hoc quod ei ↄtiguus ita demẽtãs ani
mas quatofoꝛtius ergo ipᷣm cereb:ũ ſinõ
fuerit cõgruẽtis ipᷣi anime diſpoſitiois de
mẽtare ⁊ inficere poterit animas hũanas
ea infectione atq; demẽcia de q̃ logmur.
Amp̃.Dicit galienus in libꝛo de elemen
tis quia flegmatica cõplexio nullã vᷣtuteʒ
anime iuuat.ymmo manifeſtum ẽ quod
oẽs impedit. Dicit etiã alibi ꝙ complexio
mala coꝛꝑis ſtimulat anima.⁊ hoc ipſum

manifeſtu ẽ a ſenſu. Uidemꝰem̃ colericos

multos iracũdos ⁊ impaciẽtes. Melaco

licos triſtes ⁊ intemꝑate curioſos.ſangui

neos ad riſum et gaudiũ vanitatis leues
SDic ergo creditur medicis. Manitfeſtum
eſt coꝛpa humana ꝑ malas cõplexiões ſu
as aliaſq; diſpoſitiones innaturales ani

mas hũanas obtenebꝛare et inficcre. Qñ

tomagis ergo ꝑ naturãaã ſua intimiorẽ hoe
potuerunt. Intimioꝛ ant ẽ ipᷣa natura vel
ſubſtancia ſu nicuiq; coꝛpi q;ᷓ eiuſdẽ cõ
plexio. Anſp. Iſta bꝛutalitas oꝛiginał
ſeu animalitas de qua loquimur autẽ in
animabus noſtris a ꝑte ipᷣaruʒ.aut a ꝑte

coꝛpoꝝ.Qꝛ ſi dixerit quia a ſeibis non eſt

igitur eis aduenticia pᷣterea a ſeipᷣis hocẽ
a natura ſua ⁊ a ſugſtacia in eſt eis cõtra

riũ videlicʒ rationdbilitas ⁊ ſpiritualitas
Impoſſibile autẽ eſt duo contraria vł

repugnancia eidem ineſſe ſcõᷣm ideʒ.qua
re cum rationabilitas vłſpiritualitas ſint

animabus humanis ſcõm naturaʒ ⁊ ſub

ſtanciam. non inerit eis ſcõm eandeʒ hee
bꝛutalitas. Quare et erit eis extranea. et
ſcdm accidens et aduenticia. Eſt igit eis

apte coꝛpoꝛum. et hoc eſt quod declara⸗

re intendebamus. Amplius. Manife
ſtũ eſt quia coꝛpus aſininũ ant alteriꝰbꝛu

ti animalis lõge magiaggrauaret anims

.

——

mmiſe
ſreonkrani
mninpecl
ſopusquo
hiti Ellle
Cpotradun
ſotoonguen
ngvenetn
ſcſpusenine
takelt
ſguieine
lleunoleen
lnegisann
ſſegiſeſpri
Ainſapiscget

Enübonete

ſehebmnener
Nfamte
ſämnisan
laſtes gulſn
Cnorusbon
ſfetüſtapen
faisaphern
bonckenrenn
pis

hes ti

nufonis gf
nlckiigp

cleſra

pvrtop
mntotenienn
Nemohuete
eſennien
Uantngn
Pnrend
hlgnnitin
ſifingzern
Aunäinine
e N
fingpern
lnnan Por⸗
tens oſe
unnſeſti

ugend

tonisfn
de rlqndet
wäcpe.
enlianani
necicosani
igsini
Sanei
ienmnedihin
wenianine

Nonirn eqee

ms boden
ögeud duli⸗
omnieſtnig
edginn
matanmi

iaDtitene

mnit
Engnera
rciifmiibl
neais Dant
nnsedhle

humanã ſi ei cõiungeretur. quãto em ma

cxcviij

gis contrariũ ipᷣius nobilitati tanto magſ
eam impediret. Juxla illud Sapientis. ix
LCoꝛpus quod coꝛrumpitur aggrauat ani

ma ⁊c.Et illud virgilij. Quantu nõ noxie
coꝛpa tradant.Si ergo coꝛpus humanuʒ

nõ ẽ congruens in iſto ſtatu in quo mõ ẽ.
congruens inq; nobilibꝰviribus ſen oꝑa
tionibus anime humane.quid mirũ ſi il⸗

las impedit. Ampliꝰ. Wanifeſtũ eſt a
ſenſu.quia in eadem anima humana ſũt

velle⁊ nolle eiuſdem quãdoq; ſicut appa

ret in egris qui appetuntcõtrarium ſalu⸗
ti ſue e reſpuũt iliud amoꝛe ſalutis. Silr
et inſanis.qui interdũ aliquid volunt cõ⸗
trariũ honeſtati.et illud idem nolunt atʒ
reijciunt amoꝛe honeſtatis. ſicut ergo nõ
dubitatur a parte coꝛpis eſſe in egris ſalu
ti cõtrarius appetitus. ſic dubitari nõ de
bet in eis qui ſani ſunt a parte coꝛpis eſſe
contrarius honeſtati appetitus. cum ma

nifeſtũ ſita perte anime eſſe omnẽ hone⸗

ſtatis appetitum. Nihil em̃ ad coꝛpus de
boneſtate qntũ ad eam appetendam.
Aimplius. Uidemꝰ aliquos naſci mo
riones.id ẽ ꝓpetuo deſipientes ⁊ ad vſuʒ

ralionis ꝓficere nõ valetes.nũqd nõ ma
niſeſtũ ẽ a ꝑte coꝛꝑis eẽ animabus huiuſ⸗
in Waniſeſtüũ igitur ẽ.
qð poteſt copꝰ humanũ ꝑ ineptitudineʒ
⁊ in còueniencia ad anima humanã vt ea
pbetuo bꝛuteſcere faciat ⁊ hoc cũ habun⸗
dauerit eouſq; mala diſpoſitio ipius. Ha

modi deſipienciã.

bũ dauerit inq; vltra ſolitũ. ſicut in exem⸗

plo mo:ionũ. Quid ergo tirũ ſi naturali

ter et generalit᷑ inficiant a uatenus ani
mas hũanas ex naturali tarditate gene
rali qua omia inepta ſunt naturali coeru⸗
ptione. Amplius. Ex ſeꝑanone coꝛpo

rũ ſicut appet in raptua extaſi manifeſtũ ẽ
illuminari ↄfoꝛmari? dirigi animas hũa

nas et eas poſſe q̃ nòpoſſunt in ↄiũcuõe

Zria.Manifeſtũ ẽ igit᷑ eas obtenebꝛari vł
ſaltẽ obſcurari debilitani et incuruari ſeu
moꝛtiſicari vt ita dicat ex ↄiũctione coꝛpo
rũ ſuoꝝ. Quẽadmoduʒ dicit mercuriꝰ in
libꝛo de deo deon loquens de coꝛꝑe hũa

no. Anima inquit vt aiũt obtoꝛto detinet

collo. Ampᷣ. Sicur appet ex exemplo ia

cob q virgas amigdalinas intůpolata de

coꝛticatiõe variatas coꝛãpoſuit arietibꝰ⁊
ouibꝰ vt in ipᷣo caloꝛe coitus eas vidẽtes
ſimul coloꝛis ſetus.id eſtvarii velleris ge

nerarẽt atʒ conciperẽt. ſicutlegit Beñ. Ex

exemplo puuli quẽ nigrũ admodũ etby-

opis regina ſpecioſa ð rege ſpecioſo ſuſce
pit.qm i aſpectu ſeu ymaginatiõe ſimił pi
cture ſzoc eibyahis illũ regina conceꝑpat

Wanifeſtũ aũt ẽ ſemen humane generati

onis et alionꝝ animaliũ impꝛeſſionẽ recipe

q́ᷓ; traſfundat in ꝓlem.⁊ nõ vna ſolaʒ ym
mo multas et inde ẽ.ꝙ filij interdũ nõ in
vna ſola diſpoſitiõe aſfimilat᷑ parentibꝰ:

ſed etiã in multis.⁊ qũq; in vna ſola.⁊ qñ

q; in nulla. Et foꝛſit iſta ẽ cauſa quia
hoꝛa ↄcepiiõis qñq; ſeſe inuicẽ ymagina⸗
tur parẽtes ſolũmõ.qñq; vero alia.hoc ẽ

vel alios homines vel alias mulieres. Et

quia toti animales efficiunt᷑ in oꝑe bmoi
ſiue toti caro vt dicit auguſtinus. Nõ eſt
mirũ ſi ſemẽ viri impᷣmendi animalitateʒ
recipit ex hmõi diſpoſitiõe.habet auteʒ ⁊
ex pꝑte materie ꝓpᷣe ⁊ alias diſpoſitiones.
3 qs nõ ꝑmittit᷑ vt ex eo generet᷑ aliud q̃ʒ

0 nõ em̃ totũ habet exymaginatiõevel

ſenſu parentũ generatũ. Hoc aulem
quod pᷣdiximꝰ de trãſfuſione coꝛruptiois

2 ſimilitudinis. auguſtinꝰ ſatis expᷣſſe di⸗
cere videt.vbi dicit ꝙ oꝛiginale peccaluʒ
in oẽs illos traſit.ꝗvitioſa lege naſcẽdi na

ſcũt᷑.et alibi dicit. In oẽs ↄcupiſcẽcialiter
genitos. In quo videt᷑ attribuere vitioſe
legi naſcẽdi ſiue ↄcupiſcẽciali generatõni
ↄtractionẽ ſeu traductionẽ oꝛiginalis pec
cati.verũ nos dicimꝰ. quia ſi om̃e vicium

naſcẽdi⁊ tota ↄcupiſcẽcia etia tolleretur a

parẽtibꝰ.coꝛrupta tamẽ caro non niſi coꝛ
ruptã ſibi ſimileʒ generaret.Et ꝓpter hoe
diximꝰ. quia nõ iotũ habet quod hbʒ vᷣiu
lis ſemen humane generatiõis ex ymagi⸗

ne vel ſenſu parentũ.ymmo ex natnra vel

ſubſtãcia qualẽ quidẽ nũc habet.Eſt eniʒ
hoc vt ex eo non generet niſi caro ſilis illi
ex qua tranſfundit᷑ niſi diuie gre pᷣuilegio
ſec fiat. quemadmoc& i pᷣo dño cuiꝰ ca
ro ſacratiſſima ex carne beate vᷣginis.hoc

ẽ q de coꝛꝑe beate vᷣginis ſumpta ẽ.⁊ oꝑe

rate ſpiritu ſetcõ mũdata penitac ſanctifi⸗
cata. ita vt nihil coꝛruptionis haberet qðᷣ
beaniſſima illaã animã dñi ſaluatoꝛis vlla⸗

tenꝰinquinaret. Jam aũit didiciſti qa

ſemẽ nr̃e generatiõis potẽcia totũ coꝛpꝰẽ
quod ex eo generadũ ẽ.Et ſeᷣm Ariſtote.
totũ coꝛpus ex quo decidit ſiue traſfundi
tur. ⁊ hoc ẽ quoniã ſcdᷣm ipᷣm ſupfluitas ẽ

rercie digeſtionis que in omnia membꝛa
cum aſſimilatione aſſumit. Quod ſi iſjm
ſemen cum ſuꝑhabundauerit totum ißm

Be
hominẽ cuia ſupfluitas ẽ.totũ animalẽ ef
ficit. vt nõ aliquid aliud ea hoꝛa cogitare
eum ſinat et appetere q; coitũ quãtofoꝛti
us ipm coꝛpus inactum ſue perfectionis
eductum animalem ipᷣm hominẽ efficere
debet cum ſemen non habeat niſi poten⸗
cialiter quod coꝛpus babet in effectu.ipᷣm
em non ẽ niſi ſemen et potencia coꝛpoꝛis
generandi. Si quis autem querat de
puerſitate quam patitur anima humang
quantũ ad ſpualia.qualis ẽ ambitio ho⸗
noꝛum et arrogancia meritoꝛum elatio ſi
militer?æ dominãdi libido. Unde ſicut ani
me humane cum iſta ad coꝛpus nõ perti
neant nec ꝓpter coꝛpus querantur. Nõ

em pertinet ad coꝛpus auaricia vel ambi⸗

tio ſciencie.Eſt enim auaricia vł ambitio
no tam pecunie q;ᷓ etiam ſciencie. vt dicit
Hꝛegoꝛius.
ꝗẽ exparte coꝛpoꝝ velut ebꝛietas quedã
equa nõ ſolũ errat anima humana ĩ eis
que coꝛpoꝝ ſunt ſed etiam in alijs.quem
admodu ebꝛius non im errat in vino ym
mo in om̃ibus aliiss. Habet autẽ que⸗
ſtionem de iſta bꝛutalitate quam aduẽti⸗

ciam in nobis dicimus. videri eniʒ poteſt

ſicut et viſa ẽ multis hylozophis. qn
er vi⸗ bhs. ꝙ na⸗
turalis tm̃ ſit.⁊ hoc coõm omnes ſui ꝑtes
Omnes enizʒ eius partes in animalibus
bꝛuus inueniuntur naturaliter. Non em̃

oꝛiginali coꝛruptione vłpeccato aduenit

coꝛuis auaricia canibꝰ adulatio vnlpib⸗
inſidioſitas.ſeu lupis affricanis pditioſi⸗
tas equis ſuꝑbia in miluis rapacitas.leo
nibus indignatio etita de alijs. Quia er⸗
go genus animalis ſumus cõmunicam⸗
cu ipis quicquid ẽ eis ex parte generis.ex
neceſſitate ẽ ⁊ nobis. Si ergo iſta ſunt eis
a barte generis erunt ex neceſſitate exea⸗
dẽ parte 7 nobis.quare naturaliter ⁊ nõ
er coruptione. Amplius. Uis genera
tiua in eis ẽ ad Rruadas ſpecies.ſicut et
in nobis. ⁊vis cõcupiſcibilis qᷓntũ ad par
tem vnaz ſui in eis deſeruit ad hoc ſicut ?
in nobis. Lu igitur fructus generatio⸗
nis et ꝓlis incõpabiliter melio: atz nobi⸗
bilioꝛ ſit in nobis q;; in ip̃is ſi natura imi⸗
ſit in eis furoꝛẽ atq; vehemenciã q̃ita mo
ueatur ad opus generatiõis quanto hoc
magis facere debuit in nobis etſi ardere
fecit vim concupiſcibilẽ in illis ad opꝰ ge⸗

neratõnis qᷓntomagis hoc facere debuit

nobis ꝓpter lõge maioꝛẽ ac nobilioꝛẽ
acu. Non ergo ex puerſitate nature, eſt

Reſpondemꝰqꝛ coꝛruptõ

vicijs etpeccatis

iſta vehemẽcia concupiſcẽcie ſed magſex
oꝛdinatione et bona inſtitutione naiure.
Amp̃.nemo ꝑuerſitatẽ dicit aliqd ho
rum que ſupꝛa nominanimus Nemo em̃
culpat auariciã in coꝛuis vel viciü eſſe di⸗
cit nec aliquid alioꝝ ſimiliter. Cu ergo qn⸗
tũ ad animale noſtrũ ſiue inferius eadeʒ
et ex eiſdẽ cauſis in nobis fuit non ſũt cul
panda ſimiliter in nobis. Rñidemus
in hoc quia nec mirandũ eſt neq; contra
oꝛdinationẽ aut inſtitutionẽ nature ẽym

mo ſcõm ipᷣam et ex ipᷣo ꝙ coꝛpa bꝛutoꝛũ

totaliter ſibi confoꝛmãat et in partẽ ſuã in⸗
clinat.quia nihil habent niſi cũ coꝛpoꝛibꝰ
quales ſunt anime bꝛutales ſeu animaleſ

q nibil habent extra coꝛpa ſicut declaraui

mus in tractatu de in moꝛtalitate anima

rum humanarũ. aũt animas noſtras
humanas in ꝑtem ſuã incuruãt coꝛpoꝛa.
iſtud indubitanter contra bonam inſtitu
tionem et oꝛdinationem nature eſt. cum

illud quod in eis eſt pꝛecipuum ac pꝛeſta⸗

tiſſimu et quod ipſe anime humane yma
gines dei ſunt.et totam perfectionem ſua

ſeoꝛſum habeant a coꝛpoꝛibus.ymmo vi

tam ſuam nobiliſſimam ac beatam. Q

Eſt etiam lex et ius nature vt qð igno
bilius eſt atq; naturali lege ſubdiitum no
bilioꝛi ac ſuperioꝛi ſe ſequatur illud.eiqʒ
abſq; vlla rebellione ac ↄtradictione obe

diaſ.Merito ergð culpanda eſt etia in ani
mali noſtro hoc eſt in eo quod communi
camus cum bꝛutis bꝛutalis iſta effrenitas

atq; rebellio. Licet in animabus bꝛutoꝛũ

aut in ip̃is bꝛtis culpanda non ſit. In ilæ⸗
abent vel anime eorumvl

lis enim nonb eeorumvl
animalitas quod ſequatur aut cui obedi
al.quia neq; ſuperiꝰ aliquod. In anima

bus vero noſtris econtrario ſe habʒ.Ani

me igitur bꝛutorum totum debent coꝛpo
ribus ſuis quod habent et poſſunt.Ani⸗
me vero noſtre modicum. Et illud etiam
non debent coꝛporibus niſi quatenus ex
pedit ei quod eſt in eis nobilius atq; pꝛe⸗
ſtantius vt diximꝰ.quo et ſuntymagines

dei.Merito ergo eſt in brutalibus anima

libus.et in ipſis bꝛutis pꝛeceps effrenitas
ymmo neceſſitas vt dicit Auguſtinus ſuꝑ
Beneſis Ad litteram.d. Neceſſitate ferũ
tur animalia bꝛuta non libera voluntale
In ipſo vero animali noſtro debet eẽ mo
deratio et obediencia quam diximus. vt
nõ niſi viſu ad ea ꝗᷓ ſunt coꝛꝑis moueat⁊
de hoc aliquid in pᷣcedentibus diximus.

—

9

OWDUð

belout
Pcauin
Gporima⸗
nebicheidol
ſodesnime
Dcont⸗Qui⸗

f proca

ſebianüade
ticeono
Miunmner
jddnoutuun
nijtuyrau
ſppierz dbn
Ctreneſeatel
ochecentleo
ſsabumosat⸗
eiſoponeseſe
nds int
liguihnoren
manßragie
ntobecdckrre
erinane
is Jarnai
Cisanimane
cgkünns
anraſoean
oAudenen
Mleritcinan
Mpon lua
ſurmlyeoin
lialieniſe
tnltoſfo
Uetomaniene
mrüincopedo
waſſentaſt
utſutaditg

iſfmtſſenne
hſmlrfo,
ufäiſpenin
Endiwedi
ſefſennn
nmm
nugeßn ag⸗
nmgnin

Mnennse
5 „ .
N

.
cüneſthen

ns

inſcncn,
nae;
inodis,
nſätnnoninn
eog
dadenniägt
iOmnntt
etechunt

EAENYN.

umniluan⸗
a zudlid
AinN
ugunnali
enepelanmven
1ſegtamrautcn,

SNN n

rinammeDNe

R S aueſtionẽ vtu tota illa diuer
8 g

tas quã ſnpꝛa dinmꝰeẽ ĩ bꝛutis aĩalibꝰ⁊
eoꝝ animabꝰa ꝑte coꝛpoꝝ ſit. Sumũt em̃
manichei non leue argumentuʒ ꝓ erroꝛe

ſuo de animalibꝰ.que nocencia vel noxia

dicunt. Quia em multa inueniũtur qᷓ etiã
nõ ꝓnocata nocent.dicũt ea a pᷣncipe te⸗
nebꝛarũ et deo maligno creata eſſe et ma
la ⁊ ideo nocencia.et malas etiã eſſe pᷣno
minatas diſpoſitiones in illis vt auariciã
in coꝛuo adulationem in cane.inſidioſita
tem in vulpe.et ita de alijs.Aſtrologi vᷣo

famoſioꝛes ab ymaginibius celeſtibꝰ di-

cunt ea eſſe.et talia eſſe et ꝓpter hoc eam
eis obedire vt leones a ſigno leonis cele⸗
ſtis et thauros a thauro ⁊ arietes ab arie
te ⁊ ſcoꝛpiones a ſcoꝛpione⁊ ad hunc mo
dũ de alis. Zimiliter et animabus tã no

ſiris quã bꝛutoꝝ animaliũ nõnulli poſue

runt certa pᷣncipia poſt creatoꝛem. Hec au

tem nõ hic deſtruenda ſuſcipimus ſuo lo

co ea infra cum alis hmõi erroꝛibꝰ reſer
uatis. In tin aũt determinatũ ſit tibi nuũc.
quia animale noſtꝝ quod tam crebꝛo no
minauimus nullo mo ſimile ẽ ſcõm eſſen
ciam vel ſpeciem animali quod eſt in bꝛu
tis. Illud em̃ animale quod ẽ in bꝛutis to
taliter inclinatũ ẽ naturaliter ⁊ incuruatũ
in coꝛpoꝛa illa et in illa q̊ coꝛpoꝛũ illoꝛum
ſunt vt ſepe diximꝰ. Noſrũ vero anima⸗
le cũ alligatũ ſit ꝑ naturaleʒ obedienciam

ſoirituali noſtro. Manifeſtũ ẽ ĩm nõ eẽ

P ſe incurnatũ aut inclinatum neceſſitate
naturali in coꝛpa noſtra vel ea que illarũ
ſunt.ſʒ plaga ⁊ caſu boꝛriſitg au anime
in coꝛpa ſna cadũt quaſiinhoꝛrẽdos car⸗

ceres ⁊? tenebꝛoſos.ibiq; captine tenent᷑ ⁊

vninerſaliter miſerabiliter afftigũt ꝓoter
quod exclamat apls in. vij. ad Romanoſ

Infelix ego hõ ꝗs me liberabit de coꝛpo⸗

re moꝛtis huiꝰ. Sed nęc ipᷣm animale no
ſtrũ diflert eſſencialite eciem al
ipᷣo ſpirituali nro.ymmo ſolo officio ſcõʒ

„ ——

auguſtinũ ſup quintũ ad Galathas. ſicut

iam drimꝰ. ⁊ hoc ipᷣm in libꝛo de trinita⸗

te expᷣſie dicit animam nõ ſcoᷣm partes di
uidi cum in viresvel potencias diuiditur

ſp magis ſᷣm oſſicia.⁊ nos iã hoc alibi de
clarauimꝰ.qꝛ anima hũana nõ poteſt eẽ

ſicut aceruus aggregatꝰex viribus ſuis vł
potẽciis.nõ quaſi ex fruſtulis et minucijs
Tũc em̃ nõ eſſetvere vna.Quoniã ex hijs
viribus ac potẽciis nõ poteſt eſſe vnũ ali
quid ſicut neq; ex acibꝰ earũ. Idem ergo

lſm ſpeciem ab

ſcõᷣm eſſenciã vel ſubiectũ eſt in nobis.vt
dicit Auguſtinꝰ animale et ſpirituale ſiue
caro et ſpiritus. Spiritus ẽ naturaliter et
eſſencialiter.caro vero ſiue animale ex pla
ga oꝛiginalis coꝛruptiõis in qua caro cor
rupta illa detraxit atq; deiecit ac detoꝛiiæ
bꝛutali inſipiẽcia debꝛiauit. Erectio vero
atq; reſtitutio ipius in gradũ ſue ſublimi
tatis ⁊ altum ſue nobilitatis nõ eſt ei niſi
p graciam.,ſicut dicit Apoſtolus in.vij.ad
Romanos.Cum exclamaſſet.nfelix ego
homo quis me liberabit de coꝛpoꝛe moꝛ
tis huius.ſtatim ſubiũgit. Gꝛacia dei pex
hieſum xpᷣm dominum noſtrũ. Dicimus
etiam quia animabus bꝛutis ſunt ille dii
poſitiões quas parres animalitatis ſuꝑe
rius nominauimꝰ ſunt inq; illis a ꝓpꝛis

naturis ſiue eſſenciis. videlicet luxuriainn ⸗
poꝛco.iracundia in leone.et ſic de alijs. S

pier quod⁊ coꝛpoꝛa animata alis dant᷑.
Alijs oero modꝰ inſidiandi. ? alis aſtu⸗

cia venandi ⁊ armata quidẽ.alis ad pꝛe

dam apta.⁊ que dentibus ⁊ vnguibꝰaut
aliter hüs ſeueũt in ea quibꝰpᷣualuerint.
Alijs autem arma data ſunt ad ꝓtectõeʒ
quidem. vt coꝛnua ceruis.et duricia atqʒ
denſitas peilis cocodrillis et apris ſimli⸗
ter teſte turtucis.Alijs etiam ſtercoꝛa pꝛo
pꝛia ad ꝓiectioneʒ data ſunt ſicut anima
li quod grece bomiaton dicit᷑.quod in ſe
ctantibus venatoꝛibꝰ illud ſagittas emit⸗
tit ⁊ eos inde exurit.lepoꝛibusvero pedũ

velocitas.et columbis alarum ꝓmptitas

loco armoꝝ ꝓtectionis date ſunt. Arma
vero impugnationis vt vngues ⁊ dentes
⁊ roſtra dala ſunt quibuſdam. vtꝝ pᷣdaʒ
rapinam victum ſibi parent et acquirãt
quoniam alia paſcua natura eis non pꝛo
nidit.niſi ſolam pꝛedam et rapinam quo
niam pꝛeualencia viribus poſſent in alia
animalia exercere. Rapint ergo et p̃dan
tur non vt noceant ſcõm intenttonem na
ture.ſed vt victum ſibi parent atq; ꝓuide
ant. Sic auſcuribus ac multis alis aſtu⸗
ciavenandi atq; piſcandi diuina pꝛouidẽ
cia data ele pꝛopter ſolaʒ victus ſui acqui
ſitionem.Ex quo apparet nõ eſie mala v
vicia in animalibus diſpoſitiones huiuſ⸗
modi cum illis nocere non intendant ſed
ſibi ſolũmõ ꝓdeſſe.quẽadmodũ exuſtio
quã fac ignis nocumẽtũ ẽ ꝑ accidẽs im̃.cũ
nocere nõ intẽdat ignis in exurẽdo.ſʒ ma
gis ſibi ſileʒ generare ſpecieiq; ſue indini-
dua mitiplicare. Accidit tñ vt cum aliene

De

nocumento hoc fiat.quẽadmodũ domꝰ

nõ ediſicat᷑ abſq; ceſione arboꝛũ ⁊ ligno

ru et multiplici detruncatione ipᷣoꝝ.ſimi⸗

liter et de lapidibus ſe habet cum edifica

toꝛ nihil hoꝝ ꝑ ſe intendat ſed ſolã edifica

rionẽ domus. In animabus aũt noſtris

longe aliter ſe habet Non em̃ ſunt ꝓpter
coꝛpoꝛa vel victũ coꝛpoꝝ. licet hunc ꝓui⸗

dere debeant coꝛpibus ſimiliter ⁊ veſtitũ

in quibus duobus mirabiliter ⁊ multipli
citer adiuuãtur homines ab alijs anima⸗

libus et ab ipis elementis.quãq; veruʒ ſit
ꝙ homines vtuntur ferro et ligno ꝓ coꝛ⸗

nibus dentibus et vnguibus. Hec auteʒ

omnia induximus vt euidenter appareat

animalitatem bꝛutorũ neq; malam eẽ ne

q; noxiam ꝑ ſe.ſed ex accidenti tm̃. licet ar
matam ⁊ inſtructam multipliciter ad per

aſſimilatur ei ex deiectione et plaga quaʒ
Dirimus et allicitudo victus coꝛporalis.
Non eſt eiim expꝛeſſe et pᷣncipaliter ſʒ ex
accidenti quod dixmus⁊ ex multiplici de

guirendum victum. Animale vero noſtzꝛ

fectu coꝛpoꝝ.Sine iſta quippe ſollicitudi

ne miſerrima ſufficeret ei lignum vite niſi

tranſgrediendo in iſtam miſeriam incidiſ
ſet. Quod ergo natura ẽ in illis egritudo
e in nobis et miſerada puerſitas.De hoc
vero quod tetigimꝰ quia anima rationa
lis in coꝛpe bꝛutali vires ſuas q̃s ſepe no⸗

minanimus exercere non poteſt. PNon

obſtat ſermo nobis editus phyloſophi ꝗ
dicit lupum indicũ cuius facies rubea eſt

habere humanũ intellectum. Nec eſt ſer⸗

mo iſte autenticus nec ꝓbatus. nec Ari⸗

ſtoteles in libꝛo de naturis a nimaliũ cre⸗
dẽdum ſimpliciter reputauit ppter quod

dixit ita eſſe ſi credatnr editio. Reuer⸗
tamur autem ad ꝓpoſitum = dicamꝰ. qa

luxuria in poꝛco nec ẽ peccatum neq; cul⸗

pa in eo.ymmo nq ura tm̃ et opus virtut?
generatiue que in ᷓ libera eſt ⁊ exempta

ab obediẽcia nobilioꝛis aut ſi uperioꝛis. et

—

que etiam nõ ẽ niſi ꝓpter hoc in ipᷣo. nec

aliavtilitas ex illa qᷓntuʒ ad ip̃m querẽda

eaut auerſtur. In nobis aũt dixrimduas
euidentes neceſſitates pᷣter fruetum gene
rationis et multas alias pᷣterimꝰ

ſi dixerit quis qꝛ aĩale noſtrum nõ peccat

quẽadmodum nec animale bꝛutoꝛũ.quo
miaʒ nec alind neq; aliter poteſt. ſicut nec

illa. Reſpondemus iuxta verbum Au

guſtini quia ipſum animale noſtrum pec

cat cum ſit ad ĩm quod ſpuale noſtrum

vicijs et peccatts

⁊ aliud et aliter poteſt in eo quod ſpiriti
alex per illud licet in eo quod animale ſit
depꝛeſſum atq; coꝛruptũ foꝛſitan aliud et

aliter ꝑ ſe facere non poſſit.ſiue enim ꝑ ſe

ſiue per aliud alium.et ſiue in eo quod ta
le ſiue in eo quod alteriꝰ modi et bñ age⸗
le vel male vitare poſſit imputandũ eſt ei
De bhoc tamen latius dicemus in tractatu
de temptationibus et reſiſtencijs. Ualde
eniʒ abſurdũ videtur diciu hec vis peccat
Nos enim ipi ſumus qui peccamus licet
per vires aut ſcõᷣmvires eta nobis requ
ritur nobiſq; imputatur. quicquid expar⸗
te noſtra peccatur neq; ad hoc auditu eſt
ꝙ vis concupiſcibilis vocata ſit ad iudici
um vel vocanda vel ꝙ cũ ea in futuro iu
dicio vel cum aliqua aliarum diſceptatu⸗

rus ſit deus vletiam accuſaturus. O/ g

ſi cui videatur oꝛiginale peccatum ð quo
hic loquimur nihil aliud eſſe qᷓ; puationẽ
vel defectum gracie pꝛo eo ſcilicet qꝛ gra⸗
cia eſt per quaʒ defenditur anima huma
na ne abeat poſt cõcupiicencias carnis ?
ne inuoluatur tenebꝛis quibus videre ꝓ
hibetur que recta ſunt dicimusquia indu
bitanter errat.et ſi enim per graciam de⸗
fenditur auima humana a pꝛenominatiſ
etiam alüs malis.non tamen per deſectũ
eius impugnatur ab eiſdem.nec exillo ꝓ
ueniunt. quemagmodũ cum per armap
pꝛia ſe quis defedat ab hoſtibus non ſia
men per inermitatem ſeu defectum armo
rum impugnatur ab ipſis.ſed malum in
pugnationis eſt extra hmõi defedus.ſed
magis ex odiqet inimicicia hoſtium ⁊ ar⸗
mis eoꝛum. Mtero vero videlicet vt cau⸗
ſa.altero vero vt inſtrumẽtis.Deſecł aut
defenſionis ex de fectu gracie eſt quemad
modum ex defectu armature ꝙ ſiita eſſet
vt erronius iſte vonit manifeſte ſequeret
duo inconueuiencia manifeſta.Pꝛimum
quia in adam antadeptam gractiam et
in ſtatu innocencie eſſet oꝛiginale pecca⸗
lum.quare et defectus ſeu carẽcia gracie
et ſa eſſer creatus in oꝛiginali vel cẽm oꝛi
ginali pctõ quẽ erroꝛeʒ nõdum quiſq; au
ditus eſt cogitaſſe. Secundum eſt qꝛ
viri ſancii qui gracia pꝛediti ſunt et arma⸗
ti huiuſmodi impugnationes non habe⸗
rent Nos autem ſcimus eos maxime
impugnari.et ſi minime expugnari.Cum
em apud eos non ſit defectus gracie non
erit et cauſa impugnationũ iſtaruʒ quare
ceſſabunt ſupꝛa oẽs impugnaniones iſte.

atidi
ianinsen
1guila con
Cend⸗ lben
Pplieremauan
ſegtenuone
ſibustonoten
tieratfren
Cuotnalapu
Auigindlni
Mmieguode
Citenunten
eligerie.
Gcmeſe di
ſioconcr
Eaocre
Gngelenin
ſoesintmun.
Gnpin gun
curßnya
Ainſonodedn
mnimzgimn
fumarninn
ianſemn
. Pororiren
np eann
Danmkgne
pſnüctne
ſeauennreu

aganizn)

Nolſuncimnin
ſtonpto ni⸗
enu genant
Nagtamnale
Wilusinerh

umotdt

lenzaniiſn
kaemmor
ilanct

tirtſi
nünhite
ehnor

s

hoſeir,
naſutnen
sdiennrn
nigan
nresdenitz
un gin
neq; adbeni
Agiüfe
Aaiamdi
madſas
nd enaan
Ridcköe
ENlid
BNäm

Nei

uli
Gicnrt
ANN
rabſinsr
Mem eudckun
r10 is ſed
mabnoi cein

nmicdteſfan
ren riclllin

ſenguhe
R Tmumee

mnheiche,n
nateſe u
uaing,
msiigiſic,
anihiich
Gamunt
uensnal⸗

Oꝛ qui dieit ſenſu ſimłet pene indiget

A nec minus erroneus ẽ ſermo eius ꝗ dicit.
72 quia illa coꝛruptio in nobis non ẽ niſi ne

ſimiliter? rationis ſeu virtutis rationalis

gligencia liberi arbitrü et ignauia eiuſdẽ

nre quemadmodũ ſi quiſ aduerſario ſuo

viribus foꝛtioꝛ et pꝛudencia cautioꝛvolẽs

ei viriliter et ſtrennue reſiſtere negligẽſq;
ictus⁊ iacula pᷣuidere⁊ etiã declinare non
alicui egritudini eiꝰ aut infirmitati depu⸗
tanoũ e quod ab hoſte ſuo vincitur et ab
eo in ſeruitutẽ redigitur.ſed magis ſtulti⸗
cie etignauie. Sic de ſpintu ⁊ carne ſenci
endum eſſe dicit et de nobis et de inferio
ri nro.foꝛtioꝛ em̃ ẽ ſpiritus atq; pꝛudẽtioꝛ

q; caro que aduerſus ipᷣm concupiſcit⁊ ei

dem aduerſatur. ⁊ noſipᷣi foꝛtioꝛes et cau
tioꝛes inferioꝛi nro. Quare ſcõᷣm iſtuʒ qd
coꝛruptioni oꝛiginali imputamꝰ ſtulticie
⁊ ignauie ſpiritꝰ et nris imputandũ. Iſte
autem ſermo declinat in erroꝛem pelagii
quem iam in pᷣma pte iſtius tractatus de
ſtruximus ⁊ alibi in tractatu de hoc ſingu
lari.et in ſequentibus in capitulo de tem⸗

ptiationibꝰ⁊ reſiſtencis euidenter deſtru

B

emus. Iſte quippe homo ignoꝛanit ſe eẽ
hominẽe Ignoꝛauit etiam languoꝛẽ iſtum

peſſimũ quo et iacula ꝓhibere et ab illis
ſe auertere aut illa retundere ꝓhibemur.
Eſt quam iam diximus cauſa. ꝓpter quã

anſſunditur in poſteros ꝑ generationezʒ

iſta coꝛruptio.videlicet naturam ipſam qͥ
generata generatibus aſſimilat.pᷣſertim
in eis ꝗͥ naturalia vel quaſi naiuralia ſũt
generatibus interdum auteʒ ⁊ in moꝛib⸗
Unde natura diffinierũt Qiquiviri reb⸗
inſitam creandi fimilia ex ſimilibꝰ ? Ari
ſtoteles omnem operationẽ nature dicit
p ſimilitudinem eſſe.Dicemus et iuſticiaʒ
pꝑ qua iſta tranſfuſio iuſtiſſime fit. Re
ſpondebimꝰ in pᷣmis ratiocinationibꝰeo
ru qui nec dei iuſticiagec equitatẽ in hoc

videre potuerũt vel creẽdere voluerũt cuʒ

inquiuut peccatum pᷣmoꝝ parentũ ꝑ gra
cia vel paciencia vel remiſſum vel obolitũ
fuit.debuit ceſſare omis pena ꝓpter illud
irrogata quia ceſſate cauſa ceſiare debu⸗
it et effectus debuit ergo ceſſare coꝛruptio
Hecin carne pᷣmoꝝ parentũ ⁊ auferri pe⸗
nitus ab ea.quod ſi ceſſauit.ergo non eſt
traſfuſa ꝑ generationẽ in poſteros. poſt⸗
; em caro ade ab hmõi coꝛruptione mũ
data ẽ carnè coꝛrupta generare non potu
it.Cum ſibi ſimilem ex neceſſuate ſolũmo

do generaret. Amplius. Uel pᷣmi parẽ-
tes ſatiſfecerunt de huiuſmodi peccato xꝓ
penitenciã vel ad minus xpᷣs dñs genera-
liter ꝓ illis et ꝓ aluũs ſatiſfecit.ſaltem igit᷑

pꝰ dſi ſaluatoꝛis paſſionẽ ceſſare debuit

ꝛiginale peccatũ duplex em̃ videt᷑ iniqui

tas vt alis peccantibus alij punianf ⁊ vt

poſt ſatiſſactionẽ cõdigniſſimã exhibitaz

ꝓ eo peccato de quo plenanie ſatiſſactuʒ

epena aliqua vel pene ꝑs infligit᷑ alicui.

Amp̃ᷣ.Dicit augꝰ.Quis locus innocẽ

cie relinquitur.ſi alterius crimen maculat

neſcientem. Qualiter igitur crimẽ pᷣmoꝛũ
paretuũ. ꝓpuulos omino ignaros criminis

vel illius maculat Amp. Que ẽ iuſticia

dei vt filius ade poꝛtet iniquitateʒ patris

cum ipᷣemet dicat in.xiij. Eechielis.Quia
pater non poꝛtabitiniquitatẽ filij et filius
nõ poꝛtabit iniquitatẽ patris. Debeg
hic reminiſci qꝛ iam reſpondimꝰ ad hocĩ
tractatu qui vocatur. Cur deus homo. hni
hilominꝰ tamen ad eãdẽ reſpõdebimꝰ ?æ?
hic⁊ hoc duodus exemplis euidẽtiſimis

Peiꝛimũ ẽ de patre qui filium ſun poſt
qᷓ; conſumpſit diuicias ſibi a patre tradi⸗

tas et diſſipauit reuertentem ad coꝛ et pe-⸗

nitentẽ in graciã pᷣſtinam recepit.⁊ penitẽ

ciam ſiue ſatiſſactionem eius acceptatnõ
imputans ei vllo modo pᷣteritam diſſipa
ioneʒ. Uerũtamen ei diuicias nõ ſtatim

reſtituit ymmo in paupꝑtate detinet ipum
Attendẽs quia diuicie fuerunt ei occaſio

diſſipationis luxurioſe. Pauꝑtas vo erit
ei ad cuſtodiam et humiliationeʒ. nemo
autem audet dicere.ꝙ pauꝑtatem iſtaz li

cet pena ſit infligat ei poter amantiſſim⸗

tanq; vindictam ꝓ pᷣteritis delictis que ei
dem plene dimiſit.quinpotius illam filio
adhibet tanß medicinam conſeruatina,ʒ
et ſi hoc faceret in filios filioꝛum idem pa

terfamiliasvſq; iu milleſimam generatio
nem ex eadeʒ intentiom nemo diceretpa
trẽ ſeuere agere in filios vel nepotes aut
vindictam et ꝑ hoc in eos aliquam exerce
re ſed magis ex paterna dilectione et pie⸗
tate. Sic et pater miſericoꝛdiarum deus.
licet ꝑ pᷣmos parentes ſatiſfactum eſſet ei
de peccato eoꝛum aut ſaltem ꝑ chꝛiſtũ do
minum penam hanc videlicet coꝛruptioʒ
que in carne eſtvidens neceſſariam eẽ ad
cuſiodiam humilitatis et conſeruationeʒ
filioꝛum ade. aliaſq; innumeras ac ſaln⸗

berrimas eorundem vtilitates. ſeruatea
conuinet vſqʒ in vltimã generationem. et

Be

non vt dindictã vt dirimus ſeu plagam ꝓ
peccatis illatam. ſed vt ſaluberrima medi
cinam quantũ in ea ẽ. licet multi ſibimet
in toxicu illam vertant. Scom exem⸗
plum ẽ in illo qui ꝓ delicto ſuo lepꝛa pcu
titur a domino.euenit autem vł ſaliẽ eue
nire poteſt naturaliter vt filiũ lepꝛoſũ ge⸗

neret licet ſanctiſſimũ.Euidens autem eſt
quia lepꝛa in filio nõ eſt plaga illata pro

delicto ipᷣius.cum nõ deliquerit neq; pꝛo
delicto alterius.quia hoc eſſet iniquitas:
ſed magis eſt in eo lepꝛa hmõi naturalit
id ẽ naturalis diſpoſitio vel infectio cõtra
cta ꝑ generationẽ ab ipᷣo generante. In ꝑ
le igitur fuit plaga illata ꝓ delicto. In fi⸗
lio naturavt dinimus contracta. In patre
fuit acquiſitio in filio hereditas. Si q
ratur quare lepꝛoſus eſt pater dicemꝰ.qa
ꝓ ꝓpꝛio delicto filius aũt iure ac lege na

ture que eſtuvt caro ſibi ſimile generet. Ita

eſt et de iſta lepꝛa oꝛiginali in nobis et in

adam. Apparet ergo deu non iniuſte

agere in filios ade dum legẽ nature ⁊ ius

naturale ſeruat in illis. Apparet etiaʒ

ipᷣm in hoc non exercere iuſticiã vltionis:

ſed magis equitatem naturalis ↄditiõis.
Apparet etiam ipᷣum potius in eos miſe⸗
ricoꝛditer agere.dum tam ſalntarem eis

adhibet medicinã. non autem ſeuere.ne⸗
q; ex ira. dum in hoc nõ intendit ꝑcutere

ſed ſanare.Quia igitur ade ⁊ eue occaſio
ſuꝑbie fuit felicitas in qua erant et ſubli⸗
mitas. Pꝛouidiſſime ſtatuit om̃ipotẽs
⁊ miſericoꝛs deus vt filijs eoꝛũ eſſet medi
cina humilitatis miſerie pᷣſentis erũpno⸗
ſitas.Et hoc eſt quod alibi dicit Auguſti⸗
nus.Quia ſumma dei ira eſt cũ parcit hic

ſumma vo miſericoꝛdia cuʒ nõ parcit hic

Ad hoc enim parcit hic:vt ineternuʒ non

parcat. Ad hoc vero non parcit hic vtine
ternum parcait O autem interdũ de⸗

dicitur viſitare petata patruʒ in filios. vi

q in terciam et quartã generationem Si

cut legitur in.xx.Exo di.Et ipi ſancti dicũt.
filios iniquitatẽ patrũ poꝛtare tempoꝛali
rer et non eternaliter intelligendũ ẽ iuxta
quod expoſuimus. Non em poꝛtãt penã
paternoꝝ peccatoꝝ filij.vt vindictaʒ ꝓ eis
illatam. ſed potius vt medicinã qᷓ diſcant
no imitani peccata parentũ. Interduʒ
autẽ et ſic poꝛtant.vt beneficia que deꝰda
turꝰ erat eis merito parentuʒ ſi boni eẽnt

peccatis eoꝛundem non obſtantibꝰ. Me

minimus autem nos dixiſſe gliquãdo.ꝗa

men in

vicijs et peccatis

hec p̃poſitio. p. non canſam directam ſed
magis occaſionem qualemcũq; deſignat

in talibus.ſicut cum dicitur ꝓ peccato pꝛi
moꝛũ parentũ punitur poſteritas occaſi⸗

onaliter quidem verum . Dederunt enizʒ
occaſionem que ſi nõ eſſet vel quamſino

dediſſent penam iſtã non pateretur eoꝛũ
ꝓſperitas. Hec ergo occaſio eſt cauſa ſine
qua nõ eſſet illud quod per eam eſſe dici⸗
tur. Non eſt autẽ tibi pᷣtereundũ.qꝙ phy⸗
loʒophi et poete aliquid de peccato oꝛigi
nali quaſi ſompniaſſe viſi ſũt.⁊ potiſſimũ
plato n coꝛruptionem iſtam lecheũ flu⸗

fluit per generationẽ ⁊ hoc in totũ genus

humanũ. exceptis dumtaxat illis qui pᷣui

legio gracie ab ipᷣo immunes effecti ſunt.

Infernale. quia regionem iſtam mũudi in
ferioꝛis ſcilicet regionũ inferioꝛũ poſuit et

infernum. Lecheũ.a lechos quod ẽ obli

ulo quia eius hauſtu animas humanas

obliuiſci quecunq; ante coniunctionẽ ſuã
ad coꝛpoꝛa fiebant in comparibus ſtellis
opinatus eſt. Unde ſicut Harrat. Ma

crobius et Ariſtoteles. Animas noſtras

aliquid poſſe diſcere negauet non em̃in⸗

quit diſcunt que a natura habebant. ſed

magis reminiſcũtur ſeu recoꝛdanſur eoꝝ
que per lecheum potum obliuioni tradi⸗
derant. Inde eſt que apud nos dicitur le
ctio apud grecos dicitur repetita cognito

Mirabile auteʒ eſt valde quid plato hic

hauſtumvocauerit. Nihil enim a ꝑre coꝛ

poꝛis in animãa intraſſe videtur in ſua co⸗

iunctione ad ꝓꝛ:pus. neq; eniʒ aliqua ex

viribus app E&enſiuis eius. neg; aliq ex

motiuis aliquid haurit a parte coꝛpoꝛis.
Hauſtus enim hic ꝓpꝛie non poteſt dici
inanima humana niſi appᷣhenſio vel paſ
ſio. credentes autem Ariſtoteli in pte iſta
qui dicit in libꝛo Wetaphyſicoꝛũ euʒ ſecu
tum fuiſſe metaphoꝛas.dicimus qa hau⸗
ſtum iſtũ ꝓpter inebꝛiationẽ ſeu obliuio
nem quam poſuit in iſto eſſe intellexit ni
miam iſta coniunctionem et ꝓfundaʒ ap
plicationem animarũ ad coꝛpoꝛa.ꝗ ma⸗
gis caſus ⁊ immerſio in eadem dici debe
ret.vel deiectio aut detruſio in carceremꝰ?
captionem ſicut ſupꝛa oſtendimꝰ exteſti⸗
monio apoſtoli in. vij. Ad romanos. Fit

autem id euidẽtius ſi cõſiderãtur cõpara
tiones animarũ ad coꝛpoꝛa ſua ex alijs ſi

militudinibꝰ. Naturaliier em coꝛpꝰ⸗ ſicut
domꝰẽ anime. Anima vero ſicut inhabi⸗

ernale poſuit. YFlumen quideʒ ga

N. On
l uattkn
Nonoſna0
oinpincut
aſague
Mioiginali
zlorpiſicutn
terdäftpie
dchuit ine⸗
urinſeniun
ben grmit
ſbusſuisni
ſcluntsaptt
lulniflion
lonisgnctara
topbos tea
Uumnceoi⸗
Geinanandn
ttietüßein
kiopavok
Culngellbena
igapulnen
arenigsdienn
Notsapfunbe
üsiniunne
WNaderape
Wu. Pr
Porkneſtaven
Meyiiüſanä
uonogruee
Amnixo wii
lilus orco⸗
ſro oͤeſihti
Nggbycangbe
intmiann
lgintht

nit
Nanint
Datur N
rboſeu,
eſſeldea
W
ocaſcken
ochemt
k Fungan
dnetboendi⸗
SDamtatatſles
inmnestin
nonenien.
SMüiniendi
ialechos
Aſueninasde
ganeconimnd
nnconparbe
Drſau
enegtud!
AnAedetn
inſen en,

E

tatoꝛ. Quemadmodũ aũt nonnunq;
euenit:vt qui debuit habitare pacifice in
domo ſua ⁊ quiete ibidem religet ⁊ capti
nus in vinculis tanq; in carcere teneatur.

Sic et factũ ẽ animabꝰnoſtris p coꝛrupti⸗

onẽ oꝛiginalẽ. Sũt etiã naturalit᷑ anima
⁊ coꝛp ſicut rex ad regnũ.et quẽadmodũ
interdũ fit vt qui rex in regno aliquo eſſe
debuit ⁊ in eodeʒ imꝑare et in ipᷣo rediga
tur in ſeruitutẽ. ei ꝑ omnia in ſeruuʒ ſe ha

beat. Sic ⁊ miſere anime noſtre in coꝛpo⸗

ribus ſuis miſerrima ſeruitute pᷣmuntur.

ce

„

ternas delicias.et ꝓpt᷑ hoe iſte ſenſibiles
nõ ei ſaperent.ymmo nulle eſtent qntum
ad iſtam. Quẽadmodũ econtrario factũ
manifeſte videmus.quia cum demerſa ẽ
atʒ deiecta iſenſibilia Doc eſt moleſtias ⁊

delicias ſenſibiles.ſpuales et interne deli

cie non ei ſapiũt et mille ſunt qntũ ad ea.
quare ſi inſublimi ſue naturalis libertatd
⁊rectitudinis ꝑmaneret.nec moleſtias a
ſẽſibilibꝰ nec voluptatuʒ laqueos ſuſtine

ret et hoc eſt quoniam ipũalibus et int᷑⸗

ſeruientes coꝛpibus et coꝛpalibus.donec
libertatẽ filioꝝ dei.p baptiſmalis ſanctifi-

cationis graciã acquirat.et ꝑ eandẽ impa
rent coꝛpibus ⁊ ea regulariter regant.
Et attende diligẽter q̃ diximus caſum
ſcilicet incarcerationẽ atq; immerſionem
Caſus em̃ eſt ip̃e introitus animarum no

ſtraꝝ in coꝛpa noſtra. ꝓpter ex alto ſue re

ctitudinis et libertatis deiectionẽ. Simili

ter ⁊ ꝓpter vulnerationẽ et inquinationẽ

Recte naq; dixerunt antiqui qui theologi
dicẽtes lapſum honinis eẽ ſicut caſum ca
dentis in lutum lapidoſum. vbiimmergi
tur pariter et vulneratur.et etiam inqui⸗
natur. Inquinãtur quidẽ anime nrea
puritate ſua vulneratur multiplici infirmi
tate viriũ ſuarũ Immergunf.⁊ nõ niſi ad
iutoꝛio gracie et dei poꝛrigẽtis dextera ſuã

extrahi nõ poſſunt. Hic ẽ lacus miſerie et

lutũ fecis.de quo pſal. Hic ẽ limꝰ ꝓfundi
in quo nõ ẽ ſubſtacia. Hec ſunt ꝓfunda.
de quibꝰ camabat dauid.videlicet ꝓfun
dũ tenebꝛarũ quantũ ad vires appᷣhenſi⸗
uas et ꝓfunduʒ feciũ ſeu feca anciarũ q̃n
tũ ad motiuas. Qi ſi quið queſierit. q̃
liter cadat anima humana in hoc ꝓlun⸗
duũ ſiue flumẽ lecheũ. Reſpondemꝰ quia
maniteſtũ eſt.quia ipᷣa cadit in ſollicitudi

nis delicijs occupata illis adeo adheret.

ad ſenſibilia. niſi ꝓpter neceſſitatẽ coꝛ⸗

poꝛis aut aliã cauſa que internas eius de
licias non euacuaret ſe nullatenꝰ inclina
ret.Et hoc apꝑet ꝑ hoc ꝙ adam ⁊ eua anñ
peccatũ ſe non cognoſcebant eſſe nudos.
cũ nudi eſſent.adeo aũt occupati erant in
internis et ſpũalibus.vt quod in eoꝛũ coꝛ
poꝛibus eſſet vł fieret non ſentirẽt.Sicut
et mõ pleriq; adeo occupati ſunt in ſenſi
bilibus et coꝛporalibus vt ꝙ in eoꝛũ ani⸗
mabus ſit vel fiat pꝛoſus ignoꝛat.Similit
et pomũ ꝓſerpina rapta apud inferos co
mediſſe dicitur a poetis miſeria coꝛpoꝛis
multi in terpᷣtãtur quã ita comedit anima
hoc eſt ſibi aſſumit vt ſpũalia et eterna ſei
licet bona atq; mala non taʒ reliquiſſe q;ᷓ
omnino etiam obliuioni tradidiſſevidea
tur. Solam enim miſeriã coꝛpꝑis curare vi
detur.videlʒ moleſtias vt eas fugiat ⁊ vo
luptates vt eas obtineat et hee ſunt due

ptes miſerie coꝛpalis.qᷓ ſic comeſte hoc ẽ

aſſumpte miſeram animã hũanã apud

inferos detinet. hoc eſt in inferioꝛibus ſe
et nobilitate ſua indignis ⁊ deo tarthare

nẽ ꝓuidendi coꝛpi victũ veſtitũ et omnia

alia ſcilicet et cuſtodiẽdi ac ꝓtegendi ipᷣm
⁊ ideo cadit in tota miſeiam coꝛꝑis.hoc
eſt in omnes moleſtias ſenſibiles.⁊ idcir
co in omnes delicias contrarias. Poſtqᷓ;

em omnes moleſtie coꝛpis ſuper ipᷣam de

uolute ſunt.quarũ nulla om̃ino pateret᷑ ſi
adam nõ peccaſſet. quonia nulla earũ eẽt
ſilr ⁊ in laqueos voluptatũ ſenſibiliũ ceci
dit irrecianda et captiuanda miſerabilit᷑
ab eiſdem a quibus om̃ino immunis ⁊ li
bera eẽt.niſi peccatũ pᷣmoꝝ parentũ occa
ſionem qua eſſz eiſdem dediſſet ſuſi penſa
quideʒ eſſet et eleuata ad ſpirituales et in

oꝛum id eſt pꝛincipe infernali dyabolo in
ſeparabiliter aſſociãt et alligant.ita vt ab
eo ſuisviribus ad ſue nobilitatis ſublime
reuerti non poſſit. Has auũt ꝑtes miſerie.
nec penit ſentiret nec haberet ſi peccatũ
nõ pꝛeceſſſiſſet. Moleſtigs em̃ non ſenti⸗
ret vel haberet neq; penem aliam cũ pec
catum non pꝛeceſſſiſiet. Delicias vero ſen
ſibiles quaſcunq; haberet non in eis ſiſte
ret.ſed ſicut per odoꝛes aut veſtigia ad ſõ
tem ſuauitatum deum quaſi illum pꝛeſẽ⸗

tiens ttanſiret et ſe tranſferret Non illum

ergo illaquearent irretirent captiuarent.
inebꝛiarẽt abſoꝛberẽt vt mõ faciũt ſed ma
gis illuʒ ſicut odoꝛes vt diximꝰ vt veſtigia
ad deũ fontẽ ſuũ tranſmitterent.
Oſt hec conſequẽter iuxta quod
et pꝛomiſimꝰ inueſtigare S
8

J Be
bimus. Utrũ vnũ et equale ſit in omibus
iſtud peccatũ quod oꝛiginale dicitur ⁊ in

pᷣmis quidem videri poteſt quod nõ. Si

cut em̃ ex vna egritudine paſſiones eedeʒ
quẽadmodum ex vna febꝛe non acceſſio⸗
nes ſen exacerbationes diuerſe et diſſimi
les ſunt.ſed magis eedem ſiue ſiles. Sic
ex illa egritudine nõ diſſimilia vicia ſed ea
dem in hominibꝰeſſe debent.ſicutexvna
ſebꝛe terciana typi idem ſeu ſimiles ſunt⁊
loquimur hic de vicijs naturalibus hoc ẽ
qᷓ ab ipᷣa natura hominũ in iſta coꝛrupti⸗
one oꝛiri vident. Uerũtamen inueni
unt᷑ in genere humano multi qui volunt
eſſe niſi fures.Alij qui volũt eẽ niſi rapto⸗
res.ali qui volunt eẽ niſi ioculatoꝛes.alii
aleatoꝛes alii ribaldi et dleri.multi niſi go
liardici volũt eẽ. Et de mulieribꝰ multas
inuenimꝰque quaſi naturali inſtinctu de
om̃ibus vicis eligũt meretriciũ alie iocu⸗
latoꝛiam turpitudinẽ.Et vt ad vnũ dica⸗
mus pene totã vniuerſitatẽ vicioꝝ quaſi ꝑ
electionem naturalẽ ſibi diſtribuũt homi
nes. Cum ergo ex radice vna videlicet
oꝛiginalis coꝛruptõnis tota vite humane
ꝓcedat inoꝛdinatõ. Unde tanta pullulat
⁊ ꝓcedit vicioꝝ multitudo in hominibus

ex vno em̃ quod per illud quod vnũ.non

debet eſſe multitudo ſiue diuerſitas vicio
rũ in hominibꝰ. In quo reſpondem⸗
quia reuera vnũ eſt ⁊ vna eſtiſta bꝛutali
tas qua homo comparatus eſt iumentis
inſipientibus et ſimilis factus ẽ illis. Una
quippe actu ſed potencia eſt tota mõſtru
oſitas vicioꝛũ quemadmodũ ſemen vnũ
quidem actu ẽ in ſe potencia vᷣo tora vni⸗
uerſitas eoꝛum quon ſemen eſt hocẽ que
ex ipᷣo oꝛiri poſſunt vel generari.Et ꝓpter
hoc ſepe diximus. Hanc peſtem ſcaturigi
nem vicioꝝ et ſeminarium. pꝛopter hane
vnitatem actualem caput antiqui ſerpen⸗
tis et caput dꝛacanis dicitur.Et ꝓpter plu
ralitatem potentialẽ capita ſicut in Pſal.
Qui ↄtribulaſti capita dꝛaconũ in aquis

ſcilicet ꝓpter eandem pluralitatẽ.Eʒechie
lis.viij. dicitur. Multitudo reptiliũ 7 qua

drnpedum immũdorũ depictla in pariete
per totum qua abolet aatg bapimalis
ſupfuſio. Similiter 2 Actuũ. x. Wultitudo
reptiliũ ⁊ quadrupedũ immundoꝛum in
diſco petro apoſtolo oſtenſa ẽ ꝓpter ean
dem pluralitatem ſignandam ꝓpter idẽ.
Sapiencie. v. Intelligencia impioꝛũ mul
liuudo non erii vtilis. Tacit ad hocillud

4

vicijs et peccatis
reſponſum demonis marci.iiij. dicentis

legio mihi nomen ẽ quia multi ſumꝰ. Ad
iuuatur autem illud ꝑditionis ſeminariũ
vt fetus maledictus vicioꝛum germinet et

gignat tribus modis.Et pᷣmum ab ipᷣa cõ

plexione coꝛpis in quo eſt ſicut iracundiã
vel iram gignat a colerica compiexionevt

pigriciam vł deſidiam a fleumatica vtſol
licitudinem ſuꝑfluam atq; triſticiaʒ a me
lancolia vt inanem leticiam riſumq; ſup⸗
fluum atqʒ luxuriam a ſanguinea. Se⸗
cundo adiuuatur ab ipᷣis vicijs iracundia
em rapacitatem bellicoſitatẽ ⁊ q hijs ſilia
ſunt indubitanter gignit Similiter auari

auariciam et cupiditatem et econuerſo.
Similiter et gula gignit lururiam et gene
raliter nõ eſtvicium quod ex alio oꝛini nõ
inueniatur. Tercio adiunatur deſoꝛis
quemadmoduʒ a ludis ei ſpedaculis ad
iuuatur vt gignat luxuriam a cantoꝛibꝰet
alis muſicalibꝰ tympanis et choꝛis vt gi⸗

cia luxuriam et luxuria auariciam. Mul⸗
tas enim mulieres nouimus luxuriaſſe ꝑ

3

gnat peculanciam exultationẽ geſticulati

oneſq; inhoneſtiſſimas. Ne mirum ſivis

vna ꝓ diuerſitate adiuuantiuʒ ſiue mate
riarum ſiue alioꝛum diuerſitatem et mul
titudinem operatur effectuum ſicut appa⸗

ret in igne et ſole.ꝗui alia emolliunt alia

indurant alia inſiammant Etin aqua

que alia abluit atʒ purificat alia putrefa⸗

. –+

cit. Et iterum alla extinguit atʒ moꝛnſicat.
alia viuiſicat et germinare atq; fructiſicas
re facit. Expꝛeſſa etiam ẽ ſimilitudo in

hoc de ebꝛietate et inſania. Ebꝛietas eniʒ

cum ſit vna iy credibilem multitudinẽ aiʒ
diuerſitatem maloꝛũ operum in vno ho⸗
mine gignit. Similiter ⁊ inſania exviraq;
em̃ ſunt rixe homicidia blaſphemie efin⸗

ctiones effractiones et immunere violen

G

cie iſtam etiã peſtem mirabiliter adiuuaãt

om̃ia genera maloꝛum ſollicitatoꝛes ſug⸗

geſtoꝛes inſtigates et cõſiliarij.interdũ

auteʒ coniuratoꝛes et cõpulſoꝛes.Ex hüs

autem omnibus maniſfeſtum eſt qualiter
exillavna peſte tot et tanta genimina viciᷣ
oꝛum⁊ maloꝛum operum ꝓdeant quoni
am ꝓpter diuerſitatem adiuuantium ſaʒ
materialium q; alioꝝ.Et debes ſcire quia
coniunctio anime ad coꝛpus huius coꝛm
ptionis caſus eſt in lacum miſerie et luũ
fecis.De iſto autem caſu dicitAmbꝛoſius
ſuper Geneſis.Qð homo male recedens

a deo cecidit in ſeiplum. Unde diligentet

lceurtbi
veſnuscunn
nldiun
onenpola
poſtraperſ
genänmned
meinnt
6pndcd notu
litnck
nockſuoela
otinenun
Nregus elgun
Ntllivsguen⸗
Proe,Aokin
ſaninsbabro⸗
ſchtirelen
ſatunernpri
unrdeig pun
ſpnagrscka
ücereiönn
Kauonerneche
Myynaanem

artiulis

nbdectan⸗
Cscgenadne⸗
ncaendr⸗
Mannleron
Nüinnsraem
ſalknſiginan
Npgtinte irai
lnenegrnie
liitense
ſtmieliemia
Ulnigdun
milsgce⸗
nn gaun
le aptiua

S=

E⸗
5
=
—

E
—
—
–
—
—.

S.
=

ns

enmnäe
eany
gn
Bnuaneu
nguockſun
clenntn
Amiſenr,
duanag
namsſanni
urndisnar
delichſgaktif
rgenlri⸗

urung aueii!

Nesnoi
in
nogi
TMaotdat
mzadisdeen
stlumnant
penis
A Auni.
Neſiäimts der
ſuarecdan,
ommn rn
—
õ
ua ningliuni⸗
geminik ii
õ
earininis An
nmnn,
Wopeſun e,
Sin nen
ne gi
u n i
Salalun
gots

conſiderantibus hominem in ſtatu miſe⸗

rie iſtius cum non habet adiutoꝛium gra
cie quod diximus.inuenietur incarceratꝰ
in ſemetipᷣo ita vt exire extra ſemetipᷣm nõ
poſſit vel per ſollicitudinem ſeu cogitatio
nem qntũ ad vires apphenſiuas vel ꝑvo
luntatem ⁊ deſiderium.aliaſq; paſſiones
qntũ ad motiuas. Nõ enim eſt ſollicitus
niſi ſibi. Hoc eſt de ſe ⁊ ſuis ſola ꝓpꝛia cõ
moda ſeu deſicias querens.aliena negli⸗

gens ⁊ interdum etiam impediens cathe

na a qua religatus tenetur in ſeipᷣo amoꝛ
eſt ſuipius quem amoꝛem in ubꝛo de ciui

tate dei. Auguſtinus dicit eſſe fundamen

lũ ciuitatis babylonice ſiue dyaboli. Hoc
eſt quod intellexit Dauid dicens. Factus
ſum ſicut vter in pꝛuina. O bfriguit enim
ab amoꝛe dei et ꝓximi vſq; ad gelicidiũ.
⁊ ideo tractus eſt et contritus in ſemetipᷣo
⁊ circa ſemetipᷣm.vt nec dei honoꝛem dili
gat aut curet.nec fratrum vtilitates.
Apparet autem euidenter iſta tractio
in omnibus illis qui querũt que ſua ſunt

im̃. Et hoc eſt quod diximꝰ quia ſi contra

ctus quemadmodumyvter in pꝛuina.ſic in
carceratusvt ipe ſibi carcer ſit ⁊ cauea⁊ ſe
vel extra ſe non exit per ſollicitudinẽ quaʒ
diximus vel amoꝛem.ſed ẽ in ſeipo ⁊ ſuis
ſicut beſtia incaueata.que bꝛeuitate cathe
ne retinente.in cauea ſoꝝ verſatur.extra
nullatenꝰ egrediens. Sic miſer homo ca
uea ſibip̃i factus eſt. retinẽte cathena hoc
eſt amoꝛe ſui.extra exire non ſinitur. Unð
et inſonuit verbum illud vulgatiſſimum.
Innatum ẽ fiijs ade com ella ſua dilige⸗
re. Si quis autem querat vnde ſit hoc

wꝙita rapilur captiuatur et incaueat᷑ ani⸗

ma humana a coꝛpoꝛe ſuo et deinde a ſe⸗
ipa. Reſpondemꝰ quia anima huma
na creat abſq; appᷣbenſione hoc eſt abſq;
vſu appᷣbenſiue ſeu n ilis. ſimilit᷑ et abſ
q; moiu hoc eſtvſu moſĩiue ſue nobilis ſi?
po nit ariſtoteles. licet plato ponat cõtra
rium quare quaſi in tenebꝛis eſt qntuʒ ad

illa que in ea pᷣcipua ſunt. et ideo debilis

eſt et inermis penitus a parte illa in ipſa
creatione ſua. Inferioꝛes vero vires.non

longe ab actibus ſuis creantur ⁊ quedaʒ
in ipᷣis actibus ſuis vt guſtabilis et tangi

bilis. Ceteravᷣo que affoꝛis appꝛehenſiue
ſunt.ſtatim vt ad lucem venit partus ope
rantur vt viſus auditus ſimiliter ⁊ tactus

Quare a parte eon applicatur in illa hoꝛa

coꝛpoꝛi⁊ coꝛpabilibus nobilibus viribus

ovt dirimus nec retrabentibanec repugnã

tibus.nec illamvllatenns deſendentibus
quin nihil pꝛſus tunc agentibus. Quid
ergo mirum ſi ſequitur coꝛpus ⁊ trahitur
ab eo cum omnia inferioꝛa eius: eidem
applicentur ⁊ ſuperiora eius omnino nõ
reſiſtant quin potius inferioꝛa ſequatur.
Si cui autem videatur ꝙꝙ moꝛio ex

ſola oꝛiginali coꝛruptione ꝑpetua deſipi⸗

encia laboꝛet.errat ꝓculdubio. Si enim
ex ſola illa eſſet. om̃es homines in abus
illa eſt moꝛiones eſſent cum eadem cauſa
in omnibus ſit.Adiuuatur ergo oꝛigina⸗
lis coꝛruptio ſicut dixjmus in moꝛionibꝰ
ad humoꝛe aliquo vel fumo obtenebꝛan
te partem illam capitis in qua ratio infe⸗
rioꝛ operatur. Sic et dicimus in hijs qui

amiſerunt memoꝛiam.et ad hunc modũ

ſe habet de alis. Siquis autem di⸗
cat. quia cum oꝛiginale peccatum vicium

vnũ ſit.debet eſſe in vna ſola vi.vel ſcõm

illaʒ ſolam quemadmodũ ſe habet ei de
vnaquaq; virtute.O ſi eſt ſequitur ergo
ꝙ vna ſola ex viribus anime humane ſit
coꝛrupta vel infecta exillo ſiue per illud.
Uidelicet iſta in qua vel ſcõm quam eſt.
Quemadmodum ſe habet et de vnaqua
qʒ virtutum quod illa vis ſola in qua vel

ſcom quam eſt decoꝛatur et oꝛnatur p ea.

Wanifeſtum autem ẽ a ſenſu.quia peſtis

iſta in totam animam ꝑuagata eſt⁊ diffu

ſa et totam turbidam efficit ac turbatam.
totamqʒ bꝛuteſcentem qntuʒ ad id quod
ẽ ĩ ea pᷣcipuũ et nobile.exceꝑta vt multi et

magni dicunt ſola ſyndereſi que eſt ſubli
miſſima ac nobiliſlima pars eius quod ẽ

in ea nobile ac ſublime.quam ſcilicet ſyn
dereſim nec in cayn qui tam malus tanq;
puerſus fuit.fuiſſe dicunt elinctã quauis
autem erxtincta non fuerit. Lamen dubiũ
eſſe non debet.illam innoquoq; haben
te oꝛiginale peccatum multum eſſe turba
tam a puritate ſua ⁊ ſublimitate ſua mul
tum eſſe depꝛeſſam. Reſponderũt au
tem et adhuc reſpondent mulii in hoc di

centes reuera plurima eſſe oꝛiginalia pec

cata videlicet tria in vnoquoq; ſcòm tres

vires. vnum enim peccatum contendunt

eſſe vniuſcu iuſq; trium virium coꝛrupꝑtio
num ꝑ ſe ⁊ tres triumvirium coꝛruptiõ es
oꝛiginales tria oꝛiginalia. opinionem ſu

am confirmantes ex eo quod ſup pſalm̃.
dicitur.tecta oꝛiginalia peccata.⁊ ſup.xvj.

Wathei dicit auctoꝛitas Bede.a ſeruo ne
HS 89 ü

Be

quã qui dimittere noluit conſeruo ſuo.re
petenda eſſe non ſolum actualia ſed etiã
oeiginalia. nos autem iam diximꝰ ꝓpter
quid et qualiter et vnum et multa dicant
Allij vero dixerũt in hoc oꝛiginale pec
catum coꝛruptionẽ eſſe virtutis noſtre cõ⸗
cupiſcibuis et eſſe pꝛincipaliter in ea. Ue⸗
runtamen redundare in alias vires.cocu
piſcibilem autem vim tanq;ᷓ pꝛicipale ſub
lectum peſtis iſtius coꝛruptam parit᷑ eſſe
et infectam ab ipſa.Alias autẽ coꝛruptas
tantum intelligentes infectionem pꝛofun
datam et intimatam coꝛruptionem. Coꝛ⸗
ruptionemvero ſine additione exterioꝛeʒ
dictam ſolummo do et quaſi ſuperficiele⸗
nus deterioꝛationemvel obſcurationem
Alij vero dixerunt de iraſcibili.idipſum
quod iſti de cõcupiſcibili iſti autem erra⸗
uerunt in dubitater et adhuc errant. Joꝛ
taſſis autẽ in hanc opinionẽ inducti ſunt
quia potiſſimum ſenciebant vexationes
T⁊ inſultusa coꝛruptione virtutis concupi
ſcibilis.etideo iudicauerunt coꝛruptionẽ
eius ꝓfundam et intimam. Erroꝛ autem

ipᷣoꝛum deſtruitur euidenter a ſenſu. Nõö

enim minoꝛi difficultate reſiſtitur cogita⸗
tionibus q; pᷣmis motibus concupiſcenci
aruin.et de omnibus vicüs que ſuni in vi
rationabili ſimiliter ſe habet.qualia ſunt
tarditas obſcuritas ſimiliter credendi le⸗
uitas.Eodem modo quedam ſuſpitiões
et quedam dubitationes. et ad vltimum
incredulitas ſcilicet ſiue infidelitas et vici
um quod ſpiritus blaſphemie nominat
Si enim difficultas ſeparationis aut pur
ationis ſignum et iudicium certum ẽ ꝓ⸗
funditatis ⁊ intimiationis cum nõ minoꝛ
ſit difficultas ſeparationis pᷣnominatoꝛũ
vicioꝛũ a virtute noſtra rationali q; a vir
tute illa concnpiccibili ſeparationis. Iſto
rum ergo non Mmno: pꝓfunditas ſeu inti⸗
miatio q; illoꝛũ.

ginalibus non. Reſpondemꝰ ꝙ ſi in

ramis ẽ equalitas naturaliter erit et in ra
dicibus.et ſi in fructibꝰ et erit in ſeminibꝰ

et generaliter ſi in effectibus et in cauſis.

Cum igitur oꝛiginales coꝛruptiones in p
nominatis viribus cauſe ſint aduenticio⸗

rum vicioꝛum in illis.et hec equalia erũt:
⁊ cauſe eoꝛum ſiue radices ille oꝛiginales
equales Ampliꝰ. Quis inter moꝛbos
ſpirituales difficilius curatur q; moꝛbus
blaſphemie.Qt:ſi difficultas curationis

nia u. O ſi dixerit. quia de
vicijs aduenticijs. Hoc veruʒ eſt et de oꝛi

vicijs et peccatis

moꝛbi pꝛofunditatem enidenter indicat.

manifeſtum eſt non minus ꝓfundatam
eſſe maliciam ſiue oꝛiginalem ſiue aduen
ticiam in vi rationali qᷓ; in alis. Am⸗
plius.Cum anima humana impartibilis
ſit qualiter dicunt in ea aliquid coꝛruptũ
im̃ aliud infectum ſimul atq; coꝛruptum.
Affirmatio enim ⁊ negatio non dicuntur
de eodem ſcõm idem. Infectio autem et
nõ infectio.affirmatio ⁊ negatio ſunt qua
re non dicuntur in anima humana ſcoᷣm
idem ſed neq; ſcõm diuerſa cum in ea nõ

inueniantur Diuerſa enim in impartibili

et que contraria ſuſcipiant nec intellectus

admittere poſſe videtur. Pꝛopter hoc di⸗
ximus. quia vna eſt infectio hec turbans

atq; puertens totam animam ac depᷣmẽs

eam.vt ſepe iam diximus.quẽadmodum
vna eſt ebꝛietas in ebꝛio que totum illum

alienat atq; ſubuertit.⁊ omnes vires ani
me in eo turbulentas efficit ⁊ turbatas.

Nec adhuc cogitauit aliquis tres ebꝛieta
tes in vno homine ponere: vel in anima
vna propter tres vires ipius. Sicut ergo
ebꝛius quotcunq; habet officia.nullũ eo

rum compoſite aut laudabiliter exequit᷑:
pre ebꝛietate.ymmo omnia turbate atq;
puerſe agit.

ficis virium ſuatuʒ vt decet exequit᷑ quin
potius econtrario. De ſindereſi vero

guod dicunt quia ſuperio: pars rationis
Enec in cayn extincta fuit iam determina⸗

uimus. Quqijter eſt pars videlicet.qno
be ymmo ipa anima eſt humana ſcõm
eſſe

nciam. Ex officio autem diiudicandi

ſublimia ſpiritualium atʒ celeſtium eiſq;
adherendi atqʒ in eis conſeruandi.ſynde
reſis dicitur quaſi ſeoꝛſum diuiſa ac ſegre
gata ab inferioꝛibus atq; carnalibus.Et

licet in cayn extin e non fuerit penitus in

moꝛionibus tamen ⁊ continue furioſis er
tincta eſt penitus aut abſoꝛpta. Que⸗

reret autem aliquis cum peccatum pᷣmo⸗
rum parentum per vim guſtabilem com

miſſum ſit et per ipa inſtrumenta guſtabi
lia.non autem ꝑ vim illam concupiſcibilẽ
aut ꝑ inſtrumenta generatiua qua deiiu

ſticia et quo iure vis illa tanta infectione

et coꝛruptione punita eſt tantaq; rebellio
ne membꝛoꝛum ſibi ſeruientium. vel etia

anima ſcöm illam,. Et direrunt auid 4

in hoc.quia vis guſtabilis ⁊ eius vſus a
conſeruationemvite neceſſario reſeruata
£◻ .

Sic anima humana oꝛi⸗
ginali coꝛruptione debꝛiata nullum ex of

tpperbe
Umeahum
icbiisate
eſtuen,s
nononun
einolts nl
uuſeturapu
hoeeuidenst⸗
naſenonno⸗
ſonninconan
luul tohen
Monaniaen
ſecinegear.
kkniiniuertal
Nenpiinsain
enäined
nurtpot
eprpiena
Ntduncrbn2
Nbraenn. Kren
Ntnſeoitimn
Uinleinen
ruczroglon
Wlainogen
Wtibusnan
Maaur Koce
Cuſezno
ogolat ati
NMhsuaiie⸗
Nbolenpein
attaluin
ſbonolonil
Geim inenin
lunmef
dalor r
n
lutlenicnc⸗
Pgtetttore
Aeemine
ualsirin
Alpitpulico
lagune nc
ncoriciͤ
ſalg cin
mneninlitin
fnneſtgrefin

iſtnaneiln

— — —
—

31. Conni
O brſntnei

Galtoronian
ſtononi an
ſtregufeni
nnin
faltutuni
hmrinſun
etmini
imishen

ſperan

N
ſimulagen.
erſaenmnan
n eded cer:

“R
zeerect
nineor ns

,,N
4 Pires etas, N
cWe Wn

”
arerGte, N.
„ „
. 4.MNE MR
4 “
. 6
8 “ M e 6

W
RMM3
. ge 0e, 84

1
„ E

end
nuu inande
ckans icell

nimach bunn

. e*
ſdd n e

4 0⁰⁰ eſe, „
44

r ten
õ

cciij

eſt. et ppter hoc vſus eius moderatꝰnon
habet culpam. vſus verovirtutis nre con
cupilcibilis ad generandũ non habet illa
neceſſitatem.⁊ ꝓpter hoc totus eius vſus
a pᷣmo motu viqʒ ad vllimũ culpabilis ẽ
ac vicioſus.niſi lacramento matrunonij
excuſetur et purget᷑.Juſticia autem dei in
hoc euidens ẽ. ⁊ peccato illi congruentiſſi
ma retrioutio.vt ꝑ mulierem toꝛqueatur
ſcõm vim concupiſcibilem qui ꝑ mulierẽ
peccauit. ⁊ ab ea paciatur ardoꝛes concu
piſcenciarũ acerrimos ⁊ cruciatus acerbiſ
ſimos.qᷓ; neglecto dei madato noluit con
triſtari ſimiliter T ab ea pꝛematur ac ſerui
tute turpiſſima cui regendo et coꝛrigendo
noluit ſanctiſſime dominari ab initio. Et
vt eam ſequat᷑ ⁊ poſt abeat turpiſſima vꝛ
gente concupiſcencia quã poſt ſe trabere
ad deum debuit.⁊ a ſuggeſtione retrahbe
re ſerpentina. Et quemadmodũ dicit Au
guſtinꝰ in ſuo inferioꝛi quod ſepe diximꝰ
animale.ſiue in coꝛꝑe in obedienciã paci⸗
atur atq; rebellionem qui ſuo ſuꝑioꝛi id ẽ
deo illa irrogauerat. In membiis autem
genitalibus manifeſtius hanc cõtumelia
paciatur.vt ꝑ generationẽ viciũ illud tra⸗
duxiſſe a pᷣmis parentibus reminiſcẽs re⸗

cognoſcat. et fuium ire ſe natum eſſe reco

gitans graciã redemptoꝛis et regeneratio
nis dei ſemper in corde habeat. Quicꝗd
aut dicãt aliqui vis guſtàbilis punita eſt
vel homo ſcõm illam fame et ſiti. In ocu⸗
lis etiam inuenitur cõcupiſcencia. ꝓprer
quod ⁊ tam crebꝛo foꝛſitan dicitur ↄcupi⸗
ſcencia oculoꝝ. Expᷣſſe auteꝝ Pe.pſcðe.ij.
Oculos habentes plenos ddulterijs ⁊ in

ſanabilis delicti vnde et augꝰ. Non dica

tis vos habere animos pudicos cũ habe
atis oculos impudicos. Impudicus eniʒ
oculus impudici coꝛdis ẽ nuncius. Simi
liter et pꝛurigo viciũ eſt in auribus.ꝓpter
quod dicit Apoſtolusqn.iiij.i. ad Thym̃
Coaceruabũut ſibi magiſtros pꝛuriẽtes au
ribus ſuis ⁊ om̃ino nihil inueniẽtes in ho
minibꝰ quod lepꝛa oꝛiginalis nõ macula
uerit. Quoniã aũt iſtã coꝛruptionem 2
totã ſequelam eius ptolomeꝰ et haliji alij
qʒ aſtrono mi qui de natiuitatibꝰ multa

ſcribere quaſi vaticinãdo atʒ pᷣdicendo p⸗

ſumpſerut tota attribuũt cõſtellationibꝰ⸗
⁊ hoꝛis natiuitatũ neceſſe habemꝰaliqꝗd
dicere cõtra iſtà inſania. ꝓpter ſunpliciuʒ
⁊ ſtultoꝝ multitudinẽ.qui quecũq; famo⸗
ſos homines hmõi q phyloſophi habiti

ſunt ſcripſiſſevel dixiſſe audiũt.vel erx ſapi

enciali pfundilate:vel tanq; ex ꝓphetica
ſublimitate ſcriptũ vel dictũ credunt. Pꝛi
mũ ergo dicimus illud. quia hoꝛa p illud
quod ẽ hoꝛa nihil poteſt ſiue ſii natiuitatt
ſiue alterius actus vniuerſalis.vel quecũ
q; alia pars tꝑis ⁊ hoc ẽ quonia cũ tempꝰ
ſit vnũ continuũ omino merũ et vniꝰ na⸗
ture in om̃ibꝰꝑtibus ſuis nihil poteſtvna
quod nõ poſſit quelibet alia vel ipᷣm totuũ
ſicut nihil poteſt qlibet ꝑs ignis quod nõ
poſſit alia quęlibet vel iocius ignis. Po⸗
teſt foꝛte quidẽ minꝰ aut maiꝰ aut magis
aliud aut ſcõᷣm genus vel ſpeciem.nõ po
teſt pars hmõi totius qᷓʒ ipᷣm totũ natura
liter. Amplius. O mnis partus hbuma
nus anteqᷓʒ naſcat habet omnia que na⸗
turaliter habere debet niſi vel aboꝛtiuus
ſit vel alias occaſionatus. Hoꝛa ergo na⸗
tiuitatis nihib addit naturalibus ipᷣius et
hoc appet in membꝛis ⁊ in viribꝰ. Si em
monſtruoſus foꝛmatꝰ partus cẽ.mõſtruo
ſitatẽ illam nõ afferret ei hoꝛa natiuitatis
verbi gra. Si ſenos digitos habẽs in pe⸗
dibꝰ vel manibꝰ nullũ ex his detrahet et
hoꝛa natiuitatſ. Silr ſi mancus fuerit nõ
addet vel ſupplebit ei manũ. Eodem
mõ ſe habet ⁊ in viribus.Si em̃ ſcilicet ce
cus erat⁊ in vtero matris.nõ illuminabit
eũ hoꝛa natiuitatis nececõöuerſo. Eo
dẽ mõ ſe habet ſi ſtrabo vel recti viſus fu
erit.manifeſtũ ẽ.quia de inſtrumẽtalibus
et naturalibꝰ partus nihil immutat hora
natiuitatis. Alioquin nõ natiuitatis eſſet
hmòi exitus ſed generatio vel alteratio ð
qua manifeſtum ẽ a ſenſu quod omnino
ibi nõ ẽ. Plene em̃ foꝛmant᷑ partꝰ huma
ni in ventribus matrũ. niſi impediant vt
pᷣdiximus ſiue intro impediant᷑ ſiue nõ ta
les egrediunt᷑ et quales intus erat qmuʒ
ad omnia naturalia et ptubus quidẽ ali
oꝛũ animaliũ. que ꝑfeus partus pariũt

nec pilũ vnũ mutari in natiuitatevnde er

go iſta diuerſitas in partubus humanis.
Aimp̃. O mnia naturalia habent vnũ
quodq; generabiliũ a generatibꝰ et gene
rationeʒ adiuuãtibus ⁊ nihil ex hoꝛa.et pᷣ
mũ quidẽ in inanimatis hoc manifeſtũ ẽ
Blacies em̃ ſi generet ex aqua quacunqʒ
hoꝛa generetur ex illa totuʒ quod bʒ a fri
giditale et ſiccitate que ſunt cauſe efficien
tes generationis ipᷣius.⁊ cũ hijs ex aqua
qẽ cauſa materialis eiuſdẽ locug genera
nonis adiuuat etia generationẽ ipᷣiꝰ.el in
93 i

Be

terdũ addit eidẽſiccitatẽ quemadmoduʒ

cu fuerit petroſus aut aliter ſiccus. Idẽ di
cendũ et de igne et de alus. 1
libus aũt adeo apparet euidenter ꝙ oẽs

naturales diſpoſitiones a generantibus

ſunt.id ẽ a patre ⁊ matre vi homines ipᷣa

natura docuit exquirere bonos generan-

tes.cum ex eis voluerit habere bonos fe⸗
tus ſicut manifeſtũ ẽ in equis⁊ in mulis⁊
in canibus Hoꝛas autẽ natiuitatũ hmõi
fetuũ non curant ſcientes bonitatẽet no⸗
bilitatem fetuũ ex generantibus ſolũmo⸗
do eſſe.dũmodo ꝓut decet et natura eoꝝ
exquirit ad generandũ parentes conueni
ant. Adeo etiã totũ quod naturale ẽ vola
tilibus ex ipᷣis hoꝛis eis eſt vt non pꝛijs
parentibus cubanda vel fouenda. ſed in
terdũ alienis ſupponerent.ſicut appet de
ouis anſerum ⁊ anetũ.que gallinis cubã
da atq; fouenda multociens ſupponuntf
nec tamen inde generantur niſi anſeres
anete.⁊ hij nõ aliarũ diſpoſitionũ iu ali⸗
quo q;ᷓ ſi oua ex quibus geniti ſunta pio⸗
pꝛijs eſſent parenibꝰcubata.Quomodo
ergo hoꝛa generatis natiuitatis aliqd ad

det vłminuet naturalibꝰ huiuſmodi ani

maliũ quãdo ipᷣe cubatoꝛ qui quaſi pater
videtur eſſe eoꝝ nihil addere vel detrabe
re nihil om̃ino mutare poteſt tam abſcõ⸗
ſo officioſo actui tanq; vicino eidem.

vicinioꝛ ẽ naturalibus eoꝝ qᷓ; alie hoꝛe vi

te ipoꝛũ. Unde ergo erit hoc vt plus ope⸗

–

retur in ea q; aliqua aliarum hoꝛarum.
ſi dixerit quia hoc eſt ex conſtellati
one ſiue figura celi ĩ hoꝛa illa.Et hoc ipᷣm
querimus quid de hoꝛa illa ad celum po
tius q; de alijs.nec em vicinioꝛ aut heren
tioꝛ eſt celo q; alie totũ em tempus equa⸗
liter ⁊ vnomodo ꝑ omnia menſura ẽ mo
tus celi.⁊ partes gius mẽſura partiũ eiuſ⸗
dem motus abſvlla diuerſitate vel ditf
ferencia. Nec aliud eſt in ſe vel compara⸗
tione celi ipᷣm tpᷣs vel pars eius quecunq;
ex eo aute ꝙ menſura nihil ampli habet
vel poteſtatis vel dignitatis infoꝛtune vł
infoꝛtunij vna hoꝛa qᷓ; alia. In hoc enim
Tequales ſunt et equaliter ſe habent per
omma. quare qᷓntum ad hoc non plus at
tendenda ẽ vna qͥʒ alia. Ampliꝰ. Extẽ
detur ne iſta virtus et poteſtas cõſtellati⸗
nu ad alia animalia qʒ ad homines. Ui
demus em̃ queda ſilia euentibꝰ hominũ
euenire et equis.Alij em moꝛiunt gladio

In anima

it butifal.

Amplius. Hoꝛa illa natiuitatis.neqʒ

vicijs et peccatis

quemadmodũ et homines alij em depu⸗

tantur bellis et armant vt homines. Alij
habentur vt a regibus ⁊ honoꝛant᷑ vtnoõ
alios he beant ſeſſoꝛes q; reges.et quidã
eoꝛu non alios ſeſſoꝛes paciunt qᷓ; reges
ſicut equus alexandri regis qui vocatꝰ⸗ fu
. Aunm plius. Alij deputant vi⸗
libus officijs vt eipoꝛtadis ſtercoꝛibꝰ.alij
lapidibus euehendis. alij turribus. alijqᷓ
drigis.ali agriculationibus.alij equitan

onibus et ſimiles pene diuerſitates inue⸗

niunt᷑ in hominibus. Quemadmodũ ei
quidam equoꝛum ſeruiunt molendinis.

SDicet quidam homines ſiue molendina

aquatica fuerint ſiue alteriꝰ modi. Eſt
ne hoc ex cõſtellanonibus ſub quibus na

ti ſunt equi quẽadmodũ ſompniat de ho
minibus.vt quẽadmoduʒ de alexandro

dicunt ꝙ er cõſtellatione ei fuit. quod rex

factus eſt. Sic etiaʒ de equo bulifala.Eſt

ne faclũ ꝑ co nſtellationẽ ſub qua nat⸗ ſu
it. vt nõ haberet ſeſſoꝛem niſi regẽ. Et quẽ
admodũ quibuſdam hominibus percõ⸗
ſtellationẽ factum eſt.vt ſint agricole. Eſt
ne ſimiliter equis fatumvt omni agricula
tioni deſeruiant. Et ad hunc modũù ð mo

lendinarijs equis erit ne quemadmoduʒ

de molendinarijs hominibus.⁊ an eruſi
militer in alijs equoꝝ diuerſitatibus.O:
ſi ita ẽ. erit ne ſumiliter ita de ouibus vt ex
conſtellatiõibus in quibus nate ſunt alie

efficiantur cibus regibus et pellicie rega⸗

les vł ſacerdotales vel religioſoꝛum ⁊ de

lanis earum. erit ex conſtellatione vt inde

fiantveſtes rmie vt ſacerdotales vel ruſti
cane. Quarundam vero carnes comeda
tur a lupis vel alijs beſtijs vel comedant᷑
ab hominibus vłmoꝛbo pereant ⁊ putre
ſcant.ita vt non comedantur.⁊ pꝛocedet
hocuſq; ad mures et paſſeres aliaq; mi⸗
nuta animalia. v otam vitam eoꝛum vi
ctum et etiam mo tem diſponant ſub cõ⸗
ſtellatione ſub qua naſcũtur et pendebit.

quid exconſtellationibus illis.vt quedaʒ
muſce capiantur ab araneis.quedam ab

yrundinibus quedam aliter pereant.et vt

quedam viuant innatum in domibus ſe
gus et ibi moꝛiantur. Quedaʒ in domibꝰ

ruſticanis. et randẽ ad pilos ſingulos la⸗

narum barbarum et ſuperciloꝝ. Deſcen
der ne ulla virtus conſtellationum. vtali
huiuſmodi piioꝛum tondeantur alijrada

tur ali) vꝛantur. alij perpetuo nutriantur

ſicut apud grecos et barbaros. Et iterum

heoſiel
felse
iſtalecont
gtünſolegen
felanomdn
Goergodiſp
elalanegl⸗
mlludoeue
umepunel
Clonen
ſuhoninesa
ntuir.
eruns
gpenin oue
onuezenint
Calſsiricnn
Pnunaſegnce
Euöannanrine
Grcrucuidtegt
Psndgme
Kiminalue
honines aneg

Laomlaektengt

Cprkurvee
Eimunickun
Keradninine
ſetſoiundo⸗

MMierarunn

rqultren
nur lenmn
tlzaninzin

unnider
oſeſenttra
deſohngfin
elzaſs hin
llrefen ſerr
lcalhuſgen
ſneſionene,

Nh
W

helunideen

anig
len Num

nle Quig
mn

ther

1 in
dannessn
n NI.
dsſt
is d
õ
Spenedciet
das, Ounn
mſenummar
dominesiune
Ninealonni
donidesſocd
däketn
NAcdenin
ſelgionegiün
cacde crotrk
felaioriſba
aſeſcennii
uidambennen,
mmck nütcn
Wis tanmnmnr
nt. EAN
sei mi

õ

A: Aird.
Sin irsNe
srlgolen,
aconſeletont

S

isdaigſinn
netborer n
romisn l

„

cciiij

ali de pilis lanarum. alij deputãtur veſti
bus regijs aut alioꝛum hominum pꝛo di⸗
uerſitale conſtellationum ſuarum. Non
enim ſole generationes hominum ex con
ſtellationibus pendere vidẽtur. Quomo
do ergo diſponunt totamvitam hominũ
et alia negligunt.maxime cum tanta ſit ſi⸗
militudo euentuum humanoꝛum et alio
rum animaliũ et etiam vegetabilium.
O ſi dixerit.quia celi⁊ ſtelle atʒ lumina
ria homines curant ꝓpter nobilitatem ſu
am naturalem. Aliavero tanq; ignobilia

pꝛetereunt. Duobus modis errant. Ma

gis enim natura curat alia qʒ homines.
Homines enim ſeipᷣos ſinguli regunt. et
ab alijs inuicem reguntur.Alij vero a ſo⸗
la natura regi videntur. quare ſi ipſa cele
ſtia ipam naturã regunt. regunt ex neceſſi
tate quicquid regitur ab illa. Ampliꝰ.
Magis indigent ducatu et regimine cele
ſti alia animalia et etiaʒ vegetabilia quã

homines. et magis etiam apparet in eis

ommis effecus illoꝛum. Qualiter ergo il⸗
la pꝛeterit vel negligit ducatus celeſtis.

Et maniſeſtum per ſe videtur ꝙ vniuerſa

liter ad minima attingitilla virtaceleſtis.
ſed foꝛſitan non ſingulatim et non ſingu⸗
lariter curantur vel reguntur ab illo.ſed

hoc qualiter erit.vt in ingulis hominum

extendat ſe virtus illa ſungulatim. non in
ſingula animalium et vegetabilium. pᷣſer
lim cum tanta pꝛudencia ſingula genera⸗
ri regi et admyniſtrari videãtur.Cura em̃
⁊ admyniſtratio vniuerſalis nullo modo
lufficere vel efficere videamur. tam officio
ſam vt ita dicamus tanq; ammirandam

ſinguloꝛum fabꝛicationem et gubernatio

A
73

—
*

nem. Amplius. Si quis ſtatuam vel

vas quodcunq; intra domum aliquaʒ fa

bꝛicauerit. Nunquid hoꝛa ei expioꝛanda
eſt qua illam de loco illo extrahat vłedu
cat. Nunquid ex exiide loco ſue fabꝛica
lionis pendet aliquid de talibus vel etiaʒ
de foꝛtuna vł infoꝛtunio ymaginis iſtius

vel valis. Et ſimiliter ſi pannum texerint:

vel veſtem fecerint in aliquo loco. Nun⸗
quid aliquid eoꝛum que panni illius ſunt
vel veſtis pendet e xhoꝛa extractionis ſue
de loco illo vel ex ipᷣo eriu de eodc̃.quid
de exitu vel de extractione ab huiuſmodi
loco ad foꝛtunam vł infoꝛtunium rerum
illarum. Quid eſt autẽ generatio par⸗
num humanarum in ventribus matrum

&ꝙᷓ fabꝛicalio quarundam ymaginum den

in locis illis.et quid natiuitas eoꝛum niſi
extractio vł exitus ymaginum hmõi in lo
co fabꝛicationis ſue nihil ergo de foꝛiuna
vel infoꝛtunio hominum ad hoꝛam nati
uitatis ipᷣoꝛum vel ipam natiuitatem ipᷣo
rum Oꝛ ſi dixerit quia exitus vel extraclio
aliarum rerum a loco ſue faclionis vel fa
bꝛicationis nihil facit vel operat᷑ ad foꝛtu
nam vel infoꝛtunium earum. Econtrario
autem ſe habet in hominib us. Manitfe⸗

ſtum eſt hoc eſſe friuolum. ⁊ hocapparet

euidenter a ſimilitudine ⁊ ꝓpoꝛtione.Si
vero dixerit quis ꝙ ducatus celeſtis ⁊ vir
tus conſtellationum non naturam diſpo

nunt hominum ſed foꝛtunam.et hoc ma

gis inconueniens et magis manifeſium.
Pꝛimum. Quoniam non eis iudicio vel
ꝓuidencia euenirent hominibus que eis
eneniunt. neq; ſcõᷣm merita vel pro meri
ritis ipſoꝛum. igitur alius rex efficitur:

aut in alia dignitate vel officio conſtituit᷑

non diuine ꝓuidencie et gubernauõi ſed
conſtellationi ſub qua natus eſt debebit

niſi foꝛte dicat dininam ꝓuidenciam vni

cuiq; ꝓcurare et oꝛdinare qua hoꝛa⁊ ſub
qua conſtellatione vnuſquiſq; naſcatur.
PHoc autem manifeſte friuolum apparet
quia non naturali oꝛdinatione fieri faciũ
videtur.vt parentes ea hoꝛa commiſcerẽ⸗
tur vt tali ſequente hoꝛa poſtea ille naſce
retur. mmo ponus caſu verbi gracia.il⸗
la hoꝛa foꝛte in eo incaluerantvel mutuo
affectu inuicem prouocati ſunt.vel amor
pꝛolis et viſu alio et auditu incitauit eos
ad opus generationis. Uidelicet quia co
gitauerunt de rerum ſuarum amplitudi⸗
ne ⁊ affluencia.que ne deuoluerentur ad
alios commouit eos vt darent operam li
beris vel foꝛte heredum eoꝛum qui ſucceſ
ſuri erant in bonis ipſo:ũ induxit ess ad
opus generationis: que omnia caſualia
tm videntur.et non ex pꝛeoꝛdinatione na
ture. Alioquin quam fabam comedat
quis ⁊ quod etiam erit ex pꝛeoꝛdinatione
nature et quelibet etiam minuta actuum
noſtroꝛum erunt ex conſtellationibus.
Ampliꝰ. Non ex hoc nec pꝛopter hoce
illa hoꝛa ſic ſe habuerũt ſtellevt iſte naſce
retur.et talia ei euenirent. Si ergo ex iſta
conſtellatione iſta acciderunt. non per ſe

ex illa ſed magis a caſu. Quicquid enim

accidit ex cauſa quacũq; que non ob hoc
MU g8 iii

BDe

ſed magis ob aliud fuit caſu accidit qntũ
ad illam.et hoc appet euidenter er diffini
tione caſus.Caſus em̃ ẽ vt diffinit Boetiꝰ
inopinate rei euentus ex cauſis cõſſuenti
bus ob aliud et aliud inceptis. Ampli
us. Si ꝑ ſe excõſtellationibus ſunt hmõi
euentus cõſtellationes autem inaduerſi
biles ⁊ indeclinabiles ſunt.igitur et euen
tus. Inter cauſam em̃ efficientem per ſe ⁊
effectũ comittancia ẽ iuſepabilis ⁊ neceſſa
ria.qre om̃ia hmõi er neceſſitate eueniet.
moꝛtalibꝰcõtra q̊s diſputare nos ñ opoꝛ
tet cũ ſit iaʒ deſtructũ ꝑ doctoꝛes ſanctos

⁊ oꝛthodoxos et etiã ꝑ phyloſophas mul

tos Q' ſi dixerit quia licet caſu hoc eſt

pᷣter intentionẽ cõſtellationis eueniẽtiſta

nihilominus tamen er neceſſitate. quẽad
modum ex motu ſolis ẽ dies licet ſol non
ad hoc aut ꝓpter hoc moueat vt dies ſit
quẽadmoduʒ et ex motu coꝛꝑis tui venit
diuiſio aeris.ꝑ queʒ mouerur ex necceſſita
te non tamen ꝓpter hoc mouet ex neceſſi
tate.no tamen ꝓpter hoc mouetur vt di⸗
uiſio aeris fiat.neq; caſu fit diuiſio aeris.
Licet non intendatur determinate.inten
ditur tamen in vniuerſali. Qui eniʒ inten
dit motũ intendit ex neceſſitate omia illa
que ſunt de neceſſitate motus.⁊ ſine qbꝰ
eẽ nõ poteſt.ſed reuera nõ intendit illa ni
ſi intentione vniuerſali. Non ſunt ergo a
caſu talia.qꝛ nõ ſunt om̃ino pᷣter intentio
nẽ. In ꝓpoſito vo caſu videlicet ↄoſtellati
onu aut dicet ꝙ euentus hmõi ſunt pᷣter
intentionẽ ↄſtellationũ omnino aut non
Si ſic.erũt igit᷑ a caſu.q̃re nõ erit ſciencia
vel certitudo de eis. Caſualiuʒ em̃ diuina
tio aut ꝓphecia ẽ.nõ autẽ ars vel ſciencia
quonia ars ⁊ ſciencia nõ ſunt niſi de oꝛdi
natis ⁊ adinuicem cauſalitate ꝑ ſe colliga
tis quare aſtronomia qntũ ad partẽ hac:
neq; erit ars neq; ciencia.Qè ſi ex certa in
tentione ↄſtellationũ ſunt euentus hmõi
ſequeret quod diximus videlicet ineuita
bile neceſſarij. Amp̃.Cũ natura ho
minu etr ceteroꝛũ animaliũ atq; vegetabi
liũ media ſit inter foꝛtunam ipoꝝ et ↄſtel⸗
lationum. quare virtus conſtellationum
naturam tranſiit. ſaltũ faciens in foꝛtunã
ipon.pᷣſertim cũ ipᷣa natura capatioꝛ ſit ſi⸗

ue receptibilioꝛ virtutis celeſt? qʒ ſoꝛtuna

. Amp̃. Si in conſtellationibus ẽ totus
urſus vite humane cũ omiba euennbus
uis et hoc cauſaliter et ſignificatiue vt in
cauſis efficientibꝰ ⁊ ſufficientibꝰ non bo⸗

4

vicqjs et peccatis

minibꝰ imputandũ ẽ ſed cõſtellationib⸗
quicꝗd eis euenerit.ꝙ em̃ aer illumiat᷑ vł
calefit vel aliter diſponit᷑.nõ aeri imputa
dum ẽ..quod ſtellis ⁊ luminaribꝰ.Simi⸗
liter ꝙ rota molendine motu circulari re
uoluit᷑ non ip̃i rote ſed aque repellenti ai
ſcribendũ ẽ. Si ergo cõſtellatiões mouet
homines⁊ inducuũt in omnia que eis eue Oꝓ
uiũt nõ hominibꝰ imputãda ſunt illa ſed
ſtellis mouentibꝰ.Q⸗ ſi dixerit.nõ violen
ter mouent homines ſed ꝑvoluntatẽ eoꝝ
querimꝰ ab eis cũ volũtas non moueat
niſi mota.an cõſtellatinoes ipᷣe moueant
volũtates hominũ ad hoc an homies ipᷣi
O ſi cõſtellationes totũ ergo eſt ab ipᷣis
quicquid agũt vel paciuntur homines q⸗
re ẽ eis imputandu ⁊ nihil hominibꝰ.Q⸗
ſi dixerit ꝙ hominibꝰ imputandũ ẽ.qꝛ ſu
ſtinent ſe vel conſenciũt ſic moueri.quem
admodũ cũ aliquis ſuſtinet ſe vel ↄſentit
exuri ab igne.vel deuoꝛari a beſtia vł pᷣci⸗
pitari in foueã imputandum eſt ei qui de
buit ſe auertere vel reſiſtere ſi potuit.
Querimꝰ ab ipᷣis vtrũ hoc quod ho⸗
mines ſuſtinent ſic ſe moueri vel conſenci

unt ſit ab ipᷣis conſtellationibꝰan ab ho⸗

minibus.Oꝰ. ſi ab ipᷣis conſtellationibus
Totum igitur ẽ ab ipᷣis⁊ nihil ab homini
bus.q̃re iputandũ ẽ eiſdẽ totũ⁊ nihil hol
bus.totaliter em̃ ynũquodq; illi attribuẽ
dum ẽ a quo totdłliter ẽ. Nullius autẽ rei
alicui aliquid attribuenduʒ ẽ a quo nihil
habet vel nihil eius eſt. Si vo homines
voluntates ſuas moueant ad ea q agunt
velvoluntariqpaciuntur.tunc ex neceſſita
te imputandi erunt eis om̃es euentus eo
rum in rebus voluntarus.et hoc eſt quo⸗
niam tunc erunt ab eis. Uoluntarioꝛum

enim omnium actuum cauſa eſt volũütas

efficiens et per ſe et pꝛopter hoc taliũ ntein
cipia in nobis ſunt.pꝛopter quodꝰ nobis

imputanda ſunt. ecetiam imputantur. ni E.

hil ergo talium a ſtellis erunt vel conſtel⸗
lationibus. Amplius. Ad naturales
actus et virtutes et oꝛgana pꝛouidet natu
ra moꝛtalibus vt viſum ad videndnʒ ocu
los.et hec omnia in hominibus ſnnt.Ad
foꝛtunas autem vel inſoꝛtunia vel acqui⸗
renda vel euitanda vel aliqua dantur ho
minibus que in eis ſunt vel non. Uerũia
men ad acquirendum regnum vel victoꝝ
am in bello. et alias foꝛtunas vel alique
diſpoſitiones impmunt a ſtellis homibꝰ
vel nõ.quod ſi mille.ergo talia eueuiunt

(eren ſlect

Gnier conn
derha
mmnunnmtii
ſnatinlais⸗
—
ebabebitilenn
ſlntgiilin
t nborateus⸗
un wiunni
Ginctneutan
tepenlinpeun
Aguuun toluen,
mntinpedin,,
Aisvinutend⸗
ſeiiscnmncee
röſmnauſß
Ernin
e Mlus
Migitoaunon p
Urpotpindondan
paanrletunnali
d Mens S
snichenäin
pdäindnaen
inneſnianen
Cuichnideuſe
Tigpentenrn
onillarth
Hiennoinpun
lcnocinozant
(hisnbl inpnr⸗
ſſelaolpoio /⸗
Ngeannait
Unhodiiran
nüntmiozin
Ninnzaclten
Uittnnio
ſſptinnanan
Gtlinlumuu
Ine V
Nent

Cnn, ſcn,
tiätne⸗
füiniden
rhagdene
Me ſſinun
D doo
N

findin
abon

lgſ

S=

– =
S=
=E
=

Se
+☛, gH¶᷑n
ES=S

=ꝛ
S=E.s
S
S
—

☛
=
EE
=

4

haſo

1

.R

S

9

=
=—
—
E
=
—

—

E
=
=
—

E
W
S
—

—
Se⸗
=ẽ Z
S=

☛
S-
S=

Tluningte,
Wne nolte

ſinnnn
ſtin
Enomnuk)
imoandi
dsſeiger
iwoliasn
Alamnotsien
adbocne
üent
8
indeinpun
glencüͤtſene
guisſuſinatn:
denoansd:
mptandundt
erciſaeig
düösibes
lſieſenenaiae
Daſkelunontu!
abioini
1nbiellit
ncieruin
mictis unm
imiſtru
—
ausck D
ovennutu
aunan N
gtas offestlet
Intaris.Abolt⸗
66. Oounn

Cuun talſtcht⸗

eis per ea ſola que extra eos ip̃a ſola ſunt

Similiter ⁊ contraria eoꝝ quare nihil ad

eos de hijs. Si vero alique diſpoſitiones
impmuntur eis. ꝓpter hoc erit in ipſa ho
ra natiuitatis vigeneratiõis videlicet qõ
huiuſmodi diſpoſitiones inpꝛimant᷑ qua
re habebit iſte in ſe diſpoſiioneʒ qua fiet
rex vel epis. QAuemadmodũu ergo no po

teſt ꝓhiberi aliquis/quin videat vel audi

at cum voluerit niſi virtus videndi autoꝛ
ganü eidem auferatur vel impediatur ſic
non poterit impediri vel phiberi quin fi⸗
at epus cum voluerit. niſi virtus illa eiau
feratur vel impediat᷑ ſed nõ eſt in poteſta
te alicuius virtutem hmõi vel auferre vel
impediri.Ea enim que in anima ſunt im⸗
pꝛeſſa no ſunt cuiuſq; vel auferre de ea vlł
ipedire maxime ſi naturaliter in ea ipꝛeſſa
ſunt. Amplius. iſte diſpoſitiões foꝛtu
narũ et infoꝛtunioꝝ ꝓpter quid impᷣmun
tur potiꝰ in hoꝛa naliuitatis q; in alis. cũ
in ea multe eaꝝ nullũ habere poſſint efte

ctũ Amplius. Si naſcatur augs diſpo

ſitus ad ſuſpendiũ qʒ ⁊ diſpoſitus ad fur
tũ vel aliud maleficiũ ⁊ vtraq; diſpoſitio
ei impꝛeſſa ẽ a virtute ſue conſtellationis.
Quicquid autẽ ſic impꝛeſſum ẽ. naturale ẽ
recipienti.erit vtrũq; naturali huiuſmodi
nato videlicet ⁊ furari ⁊ ſuſoendi.natura
lia em nõ imputant᷑ adꝓena actu alẽ quẽ
admodũ moꝛionibꝰ ⁊ naturaliter mente
captis nihil imputat᷑ quod agant. Que ẽ
em alia diſpoſitio ſic impᷣſſa ad furanduʒ
niſi furioſa cupiditas qᷓ nec ipius vite ꝓ

un diſpendiũ furantẽ patæ eſtimare ⁊ in

terdũ nec etiã cogitare qua de cauſa vidẽ
tur latro nes naſci puuli ⁊ alis vicus iam

infecti in occulto. WManifeſtant autẽ ſe bu

iuſmodivicia cum optunitas oꝑandi exil
lis vel ſcõm illa data fuerit habentibipa
Silr⁊ regias dignitates ⁊ aligs habebũt
in occulto ⁊ naſcent᷑ feges et pᷣncipes ipſi
puuli.Licet nõ tũc appareant dignitates
eon qua abſurditate nibil incõgruentiꝰ.
Dare eũ hmõi dignitates puulis nõ tam
ſtultũ. q; etiaʒ dementiſſimũ c. quare nee
opus ẽ celeſtisvirtutis nec alteriꝰ cuiuſqʒ
MWanikfeſtũ ergo ẽ ex natiuitate vłho
ra natiuitatis nihil immi quod ad natu
rã vel foꝛtunaʒ ptineat naliuitatis.quare
nibil agere in eos hoꝛa illa. cũ enim nihil
impmuur omino in id non agit. Si vero
dixerint.quia hoꝛa natiuitatis ꝑ ſe nec in
fauſta ẽ nats ſed magis hoꝛa generatio/

cev ”ẽõs
nis ſeu cõceptionis et ppter illä hoꝛa na
tiuitatis obſeruat᷑. Lunc enim vt aiunt ſe
men generationis in matricẽ fundit᷑ et.

ut ſe habet cõſtellauo fauſtus aut infau⸗
ſtus ex ea generat.Et nõ ẽ dubitandũ in⸗
quiunt quin in humoꝛes et ſpiritus nros
poteſtate ⁊ ducatu habeat virtus celeſtis
Dicimꝰ⸗ ecõtrario.quia ſemen cũ ſu ſuper
fluũ cercie digeſtionis ſᷣm Ariſtoteleʒ tale
infunditur in loco generanõis quale eratł
incoꝛpe generatis. ? ꝓpter hoc nihil addi

tur ei. nibil minuitur ei mibil impmit. niſi
foꝛſitan diſpoſitio aliqua coꝛpalis. Lũ eĩ
coꝛpꝰ merũ ſu quaſi ex humoꝛe et ſpiritu.

nuilã om̃ino i npᷣſſionẽ recipit niſi coꝛpalẽ
videlicet caliditatem aut frigiditatem aut
aliqua alia hmõi ad quas nihil omino ðᷣ
foꝛtunis aut infoꝛtunus euentuũ. Am
plius. OQ; dicũt quia ſaturnus agit peima
boꝛa poſt ifuſionẽ ſeminis infrigidido.æ
coagulado materiã manifeſte impoſſibi⸗
le ẽ quia ſemen humane generatiois ꝑ ca
loꝛem ſolũ coagulatur. ꝑ frigiditatẽvo diſ
ſoluitur. Saturnus ergo quẽ dicunt pᷣmo

opari in generatione humana. generatio

nem ipaz deſtrueret. Sit/ quemadmoduũ
ipi dicunt q oparetur cũ natura eius vir⸗
tus fiigida et ſicca ſit.vt ipi ponuni.q ams
be moꝛtificatiue ſunt et deſtructiue gene⸗
rationis contrarie vo virtutes generetio⸗
nem et vita maxime efficiunt vel adiuuat.
Unde Poeta. Uapoꝛ humidus om̃s res
creat Ampluus. Dicit ariſtoteles quia
vis que eſt in ſemine ſimilis eſt artificus.
quemadmodũ ergo artifices ex artificis
ſuis⁊ ſcõᷣm illa oꝑpantur inqʒ opa artiumn
ſuaru videlicet domos inſtrumenta ſtatu
as pannos pelles. Sic ſemina ex virtuti⸗
bus vel ſcõᷣm illas opantur generado ea
que er ipis fiunt. Sicut ergo artifices con
ſtellationes non conſuluntvel obſeruan
nec eniã obſeruandas ?l conſulendas ar
bitrantur. ſed magis artes ſuas artium
precepta ꝓ operibus ſuis videlicet vt ea

recte et qualia decet operantur. Sic neqʒ

ſeminum operationes ex conſtellationi⸗
bus pendẽtvllatenus. niſi foꝛſitan in hoe D
q aer ab ip̃is ſtellis temperalur ac diſpo

nitur. Ita ſimiliter et terra vt diſpoſitioni
bus eoꝛum operationes ſeminum ae iua⸗
uent. Quis em̃ dubitat de tertoꝛe an totoa
vis ſen virtus totaqʒ texẽdi apð ipᷣm ſit. ⁊
qn ſuavi moueat inſtrumẽta texediæ arte
ſua regat motũ eoꝝ.⁊ qᷣ ept᷑ opꝰ texendi

Sge“ vicijs et peccatis

nihil ertra ſe requirat niſi panni materiã. bhabeat eum interceſſoꝛẽ ꝓ ſe apud deum
et inſtrumẽta texendi. niſi foꝛte ꝓpter ob⸗ alius applicat ipᷣm religioni non ex deuo
ſcuritatem aeris aliquando lucernã.⁊ de tione ſed vt maioꝛ ſit alus fratribꝰ poꝛtio
fabro ſimiliter ſe babet atq; ð vnoquoq; bereditaria. Paupertas vero mulios vi⸗
alioꝝ artificum quoꝛu nullus ſtellas con⸗ ros ad rapinas et latrocinia et alia innu⸗
ſulit vel coſulendas exiſtimat ymmo ꝓ mera maleficia. mitas mulieres ad mere
omni genere artificialiũ operũ ſe ſolos e/ trnicium induxit. qui et que omes ſi intero
ſe conſulendos ⁊ requirẽdos plane dicũt garentur.non ſtellis aut conſtellationibꝰ
et aſſerunt ipſiſq; ſolis credendum eſſe de artificia vel officia vel maleficia ſua attri⸗
his que ad artes ſuas pertinent. Poc eti buerent. ſed magis ſibi⸗ voluntatib⸗ ſu⸗
am comunitas omniũ quaſi per ſe. notũ is ſcientes indubitanter cauſas motiuas
haber et tenet. videlicet ꝙ vnicniq; artifi voluntatum et deſidenoꝛum ſuoꝝ. ſimili
ci credendum eſt in ſua facultate et de re: ter et fines ſiue cauſas finales eoꝛundem.
bus ſue facultatis. vt grammatico de grã vnicuiq; autem de ſeipᷣo credendu eſt qui
maticalibus.et fabꝛo de fabꝛilibus.et ge⸗ magis nouit interioꝛa ſua. hoc eſt cogita

neraliter cuilibet artifici de artificialibus nones et affectiones ſoli noꝛunt. Wanife⸗

ſuis. Erroꝛ autem abſurdiſſimus eſt aſtrro ſtũ igitur eſt aſtronomos omniũ teſtimo

nomos in talibus ↄſulere:aut de talibus nio pᷣmõi ſtellas innocentiſſimas eſſe in
eis credere vllo modo.Et quoniã de his parte iſta.quare qui talia eis attribuerũt.

intractatu de legibus multa dinimus. ſuf⸗ iniquiſſime eas vel culpat ymmo dapna⸗
ficit tibi qntuʒ ad pꝛeſens pꝛopoſitum ali biles ⁊ bumanam naturam ac res huma

quam viam apertam eſſe ad contradicen nas peruertere cõfundere ac conturbare

dum huiſmodi erroꝛibus. Hic eniʒ tanq; eas aſſerunt in ſeiß5fo.
exincidenti de hijs locuti ſumus.radical? Oſt hec autem mẽſurare tempta
eoꝛum deſtructionem atʒ completam nec bimus peccatum illnd quod oꝛigi
no et declarationem veritatis in iudicis male Diciur e
aſtrono mie ſingulari tractatu reſeruaãtes. ¶actualibus qᷓʒ venialibus. et de pena que
Non enim aliter radicitus et perfecte vel eeo infligitur que et quo iure pena infli⸗
deſtrui erroꝛes poſſunt vel declarari veri Situr. Ubi opoꝛtet te pᷣmo noſſe.quia nõ
tas niſi poſitis et numeratis radiabus et ¶ ꝓPpꝛie culpa dicitur. ſicut neq; demeritum
fundamentis quibus ſic innittuntur rali DQualiter enim culpa ꝓpꝛia dici poteſt vl

nale dicitur ęt comparare alijs ia

gi 3

ces huiuſmodi et in quibus euentus ho⸗ culpabilis in q nullus peccat vel peccare

minum. et totam inferioꝛis mundi guber poteſt neq; male agere aut male obmitte

nationem ſiue adminiſtrationem fatalit re quod agendũ eſet. Amplius. QOuo
alſerunt peoueniſſe Qyautẽ tetigimus modo culpanus eſt aliquis. p eo quod

de electionibus artificioꝛnm vel etiam vi nec agit nec egit.ymmo omnino neſciens

cioꝛum manifeſtuz eſt quia volũtarie ſunt ⁊ inuitus illud patitur. Pꝛeſertim cũ tam
et etiam ex pꝛopꝛia voluntate eligentium igno:ancia illa paruuloꝛum. tam violen⸗
quandoq;.quandoq; ex aliena vel diſoo cia. quam in hoc paciũtur. videlicet in cõ
ſitione vel ſolitatione veniente ex defectu trahendo illud inuindbilis ſit. Si autem
vel penuria temp alium verbi gracia. non eſt culpabiligpel ꝓ ea culpandꝰ ali⸗
Sb ipo ſenſu maniteſtnm eſt. Aliquis em quis ergo nec puniẽdus. Inique ergo pu
eligit ꝓpꝛia voluntate effici miles. Alius niuntur paruuli ꝙ illo ſine baptiſmo dece
clericus aut alterius modi artificij. Inter: dentes. Pꝛeſertim cum auguſtinus penã

dum autẽ ex diſpoſitione paterna ſiue ma paruuloꝝ ignem eternũ vocet in libꝛo de

tema. Filios em paruulos pvolũtate ſua ſide ad petrum alioquin qualiter diriſſet
plerumq; patres applicant artificijs ⁊ of? aplus Omnes naſcũt᷑ fili ire. Si eniʒ nõ
ſiciis et interdũ religioni interdum matri debet ira pene oꝛiginali peccato. quomo
monis et hec omnia faciunt er certis cau Qo filios ire facit eos qui cũ eo naſcuntur
ſis.qᷓs enũerare lõgiſſimũ eſſet. Aligs em̃ Dicimꝰ quia cum oꝛiginale peccatũ actu
Habens fra trẽvl cognatũ epiſcopũ.facit fi ale nõ ſit pena ei actualis nulla debet id
lium ſuum clericũ. plerũq; in lucrũ in ſpe eſt nec ignis gehenne nec vermis oſciẽcie
. beneficietur ab epiſcopo illo. Alius ex nec etia purgato:ius ignis. Oy aut Zugu
Deuolione facit ſiliũ ſuũ clericũ ſcilicet. vxt ſtinus penam eius vocat ignẽ eternuʒ.eo

frotfe

Pelnointen

umaute
— he
pobeanonee
ſaſtnonlan
lyuinpint
nooali⸗
wiüidignlin
gilgocsor,
famernnni⸗
plerurnd
ſiniztui
Nimſn
Cuuemanlei⸗
ſiclagicion
Mananes
Telieinenge
ſftniumin
Mileinl
unnmirniſen
ſchenidenah
Ahcigna
it geine
Näpenamdägn
.Drrtsdi
Möhgär,
ſonisdatn
cetatlagaen
gaunane
ykenicyer
linoani⸗
ſoroncanmia
aeſtaenag
Gadulegnd
Whrßeen
nuiſonnde
Njſfmnpeke

tp

ſoigteee
leigin
Neusſd
andanate

Nnn

Asentinie
Zoſhirwn
dema ain
R
ndeſtögnmüt
nanduin ud
l
ienenennith
us nalinkſſt
äte
1 MNANNN
nanmNN
dNNc
.
Kiier
8 eudmni tt,
Mian dneit
enisld
ueet on

rtezeN

. Mrnegd:
ape tα
mulus eusl fei
igeaulnlect
a. Molns

mmo NNIG

mm Pkntn

–
Aaunhitdl
Piin Cnnnn⸗
oanias hlelt⸗
uuman inli,
mmemmnlin
Aiognn

ccvj
tropo vſus eſt quo omnis pena. om̃is tri

builatio interdum ignis vocatur. Quẽad
modum auteʒ lepꝛoſi extra caſtra a ſanis
et mundis hominibus vipote indigni co

hpabitatione eoꝛum. Et bec ſepatio licʒ pe
na ſit.non tamen vindicta eſt lepꝛe.vel ꝓ

lepꝛa in vindictam illata cum lepꝛa nullo

modo culpa ſit. Sic ꝑuuli nec loco purga

toꝛij digni ſunt.cum in eum non intrent.
niſi gracia dei pᷣditi atq; ſanctificati ⁊ glo
riam eterne beatitudinis expectantes Si
militer nec lymbo inferni digni ſunt. vbi

ſancti patres beata ſpe conſolati.vt dicit

Beda ſuꝑne vanlie ingreſſum expectabãt
Quare manifeſtũ eſt locũ ꝑpuuloꝝ hmõi.
videlicet qui cũ oꝛiginali ſolo decedunt.qꝗ
nullum actuale ei dũ viuerent addiderũt
mediũ eẽ inier gehenna et purgatoꝛium.
vbi hmõi paruuli taq; lepꝛa oaginali im

mũdi ſeoꝛſum a locis ſanctoꝝ ſecluſi pꝑpe

tuam manſionẽ ſunt habituri.neqʒ enim

in gehennã detrahendi ſunt cum illis qui

peccato oꝛiginali actualia et moꝛtalia ad⸗
diderũt. ꝙ aut quidam carenciã viſio nis
dei penam oꝛiginalis peccati eſſe putaue

runt. Manifeſtũ eſt eſſe falſum. Cũ enim
habitus gracie ſine gracia ipᷣa cauſa ſit vi

ſionis dei.erit ex neceſſitate carencia gra⸗

cie cauſa carencie viſionis dei. Ampł.

Si adam anteqᷓ; gracia illuſtratus eſſet⁊
ante etiã qᷓ; peccaſſet decederet in ſtatun vi

delicʒ iunocencie naturalis ꝓculdubio vi

ſione dei careret cũ em̃ nõ haberet graciã

ex neceſſitate nec gloꝛiam obtineret. Cum

ergo puuli de quibꝰ loquimur careãt gra
cia dei. Hoc ipo et neceſſitate carẽt et glo
ria cũ gloꝛia nõ det᷑ niſi gre ſiue gra.Si
eniʒ affirmatio eſt cauſa affirmatois erit

negatio cauſa negationis.⁊ ſi habitꝰcau
ſa eſt habitus vel habẽdi.erit carẽcia cau
ſa carencie ſiue carendki. Amp̃. Si ab⸗

lata eſſei paruulis iſta lepꝛa oꝛiginalis et
nõ eẽt eis data graci
rerent viſione diuina.cuʒ ſola introducat

gracia homines ad gloꝛã. Wanifeſtũ

ergo ẽ quia pᷣter carencia viſionis diuine
q̃ oĩibꝰ dapnatis cõmunis ẽ⁊ om̃ibus nõ
ſaluatis habẽt euã tenebꝛas oꝛiginałiſti⸗
us infectionis ⁊ ꝓpter illã habẽt elongati
onẽ a lods illis ꝑ qvia eẽ ↄſueuit ad viſio

nẽ dei ⁊ ſepationẽ intraſibilẽ.quare mani
ſeſtũ ẽ.quia pᷣter carenciã viſionis dei qᷣſi

Duo genera tenebꝛarũ paciũt᷑. Uideliceti

ipᷣas tenebꝛas immũ dicie ⁊ coꝛruptionis

Ximus.

Mertũ ẽ ꝙ adhuc ca

oꝛiginalis et tenebꝛas elongationis acſe

parationis a claritate viſionis dei qᷓs di⸗
OQꝛ ſi dixerit quis quia doloꝛẽ
ineſtimabilem paciũtur ꝓ eo ꝙ pᷣuati ſũt
gloeia viſionis dei.ad quam ſe creatos et

natos eſſe cognoſcunt errat qm̃ doloꝛiſte

eſſet pena actualis et coꝛde ſenſibilis que
re iniuſte eis irrogaretur.cum pena actua

lis non debeatur niſi pꝛo peccato actuali.
Di quis vero querat qualiter ſine doloꝛe

incredibili cogitare poſſint vel aduertere

ſe non obtinuiſſe beatitudinem cũ ad illiã
Reſponderũt magiſtri no

nati eſſent.
ſtri iempoꝛis quia multi ſine doloꝛe ſuſti
nent quod reges non ſunt ⁊ etiam ſine in
uidiavident alios eẽ reges cum tamẽ eiui
dem conditiõis ſcõᷣm naturã ſe etillos eẽ
cognoſcant.Sicut ergo iſti non dolent q
regnum tempoꝛale non ſunt adepti. ita

nec iſti de regno celoꝝ.nobis autemnon

videtur eouſq; clarũ eſſe paruulos in eaʒ
ſcienciam ꝓficere vt talia ſciant de ſe vlõ

regno celoꝛum. Non em̃ ꝓhibiti vidẽtur

eſſe ſi hoc eẽt quin poſſent ineſtimabiliter
ꝓficere in dei cognitione. pᷣſertim cuʒ nui
la pena eos auerteret nlla occupatio eos
impediret.Et ipᷣm peccatumoꝛiginale ꝓfe
ctum hmõi pateretur ſicut ⁊ patitur in ſar

racenis et paganis et alijs infidelibus.et

etiam moꝛtalia actualia paciuntur eos in
cognitione dei et eoꝛũ que eius ſunt ⁊ hoc
in tanta bꝛeuitate vite iſtius quantũ ergo
poſſunt ꝓficere paruuli hmõi in tota ꝑpe
tuitate vite illius nec occupationibꝰdiſtra
cti nec peccatis moꝛtalibus obſcurati ſed
ſola oꝛiginali coꝛruptione vt dixvimus im
pediti. Cum autem cognitio dei non
poſſit non eſſe ioctunda ⁊ qnto maioꝛ tan
to iocũdioꝛ.creſceret autẽ iſtis ſine termi⸗
no.creſceret ergo iocũditas eius eiſdem ſi
ne termino.q;uis ad gaudiũ diuine viſio
nis nec vnq; ptingeret Fcvnq; eidẽ fieret
ↄpanda.Eſſʒ ergo hmòĩ ꝑuuloꝝ ſtat mł
te felicitatſ.⁊ ſi nõ felicitat gloꝛie ↄpande
Haberẽt eĩ pacẽ de oĩbꝰ in getudinib⸗ er
moleſtijs.ſecuritatẽ a ꝑiculis iocunditatẽ
ex dinĩe cognitiõis cõtinuis ꝓfectibus ꝓ
pter hec oĩa ⁊ alia q ſcribere ſupꝑſedemus

dicim?nõ eẽ claruũ. Pꝛeſertim cũ nuſq; de
terminatũ ſit ĩ ſcpᷣtura vłſcpᷣtis ſccõꝝ neci

traditiõibꝰſcolaſticis vłdogmatibꝰan ꝑ
uuli ſic phari poſſint ⁊ phyloſophãdo eo
uſq; ꝓficere.nec dei iuſticia ꝓhiberevide
atur eos ad cognitionẽ eiꝰ talẽ conari vel

—

.7

Be vicijs etpeccatis

ab eis veritatem ſuam eouſq; abſconde⸗
re q; phyloſophis blaſphemis et peccato
ribus reuelauit. Relinquendũ ergo ẽ

illud diſcuſſioni altioꝛi ſiue alteriusve no

uitas phyloſophie hactenꝰ inaudita par

uuloꝝ aures offendat ſimplicium ⁊ bono
rum. Quod autem dicit Apoſtolus.quia

omnes naſcũtur filii ire ad feditatem ori⸗

ginalem cõuenienter referri poteſt cui me

rito iratus ẽ deus ꝓpter ipᷣam. et inſuper
quia aduerſatur gracie et virtuti.Et radix

vt diximus eſt ſcaturigo et ſeminariũ pec
catoꝛum quibus ira dei ꝓuocatur vł quẽ
admodũ dicit veritas in euangelio quoſ
dam eſſe filios regni qui eijciendi ſunt fo

ras.nõ quia cũ regno vel in regno naſcã⸗
tur vel nati ſint.ſed quoniaʒ ac ſi eſſent re
gni heredes illud eis diuina miſericoꝛdia
pparabat. Sic et om̃es tanqᷓ; eſſent ire in⸗

fernalis heredes ad eam oꝛiginalis mali

ſa pahit hle eoſq; ad eam parat quãtũ
ESE menſura aũt ſeu magnitudine
oꝛiginalis vicij ſeu peccati aliqua
dicere neceſſe habem⸗. ꝓpt᷑ que⸗

B
ſtiones ⁊ difficultates quas habet. Uide

tur em̃ eſſe omniũ peccatoꝝ ⁊ vicioꝝ mini
mũ cum em̃ q̊ ẽ ꝓpoꝛtio ſeu comꝑatio pe
ne ad penam eadeʒ ſit peccati ad peccatũ
Compꝑatio vero pene cuiuſcũq; venialis
ad penaʒ oꝛiginalis nulla ẽ marxime pene

purgatoꝛii.Cũ em̃ ignis purgatoꝛiusvt di

cit Auguſtinꝰ maioꝛ ſit q; quicquid hõ in

hac vita pati poteſt. omnis em̃ locus ſiue

elongatio aviſione dei nihil ẽ in penalita

le cõꝑatione ignis vite iſtius quare nulla

erit comꝑatione pene oꝛiginalis ad penã
venialis ergo nec peccati ad peccatũ. Erit
ergo peccatu oꝛiginale minus incompabi

luer q; veniale. Diximꝰ aũt elongationẽ
a viſione dei qm̃ carẽcia viſionis dei ex ca
rencia gracie ẽ vt ſupꝛa diximꝰ.ſed ⁊ elon⸗
gationẽe facit maioez et tenebꝛas.denſat

peccatum oꝛiginale vt ſupꝛa oſtendimus

Amplius. Quia melioꝛ eſt diesvna in
atrijs dei ſuꝑ milia. Peccatuʒ veniale q

ꝑ diẽ vna detinet animã humanaʒ in pur
gatoꝛio aufert ei gloꝛiã vniꝰdiei ⁊ gaudiũ
in celeſti beatitudine. Huic aũtdampno

non ẽ comꝑabilis vel denſitas tenebꝛarũ
vel elongatio maioꝛ a viſione dei ſicut ne
q; oppoſita eoꝛũ ꝑ comꝑabilia ſunt. Ap⸗

2

ꝓbinquatio vero ad dei viſionem oppo

ſita ẽ elongationi quã facit oꝛiginale pec

catũ et ipᷣa etiã mũdicia ab oꝛĩginali pee⸗
cato nullã habet ꝓpoꝛtionẽ vel comꝑati⸗

onẽ ad beatitudinẽ vniꝰ diei in gloꝛia ge

neralit em̃ nihil quod ſit nature vł gracie

etiam comꝑabile ẽ alicui eoꝝ q ſũi gloꝛie

Et hoc dedarauimꝰ in tractatu pꝛimo de

virtutibꝰ. Siue ergo ad dampnũ reſpicia
tur incomparabiliter ẽ maioꝛ pena dam⸗
pni ex veniali qᷓ; ex oꝛiginali ſed ad exacex

bitatẽ ſilr cũ acerbitas pene purgatoꝛie in
credibilis ſit acerbitas aũt pene oꝛiginal

peccati nulla. Si vero reſpiciat ad bona

cõtraria eodẽ mõ ſe habet bonũ eĩ quod
differt vel aufert veniale peccatum vi diri
mꝰincompꝑabiliter maius ẽ q̃ʒ quod auſe

ret oꝛiginale Amplius. Nulla dubita
tio ẽ quin omne peccatũ moꝛtale in infini

tũ maius ſit qʒ oꝛiginale.⁊ hocẽ quoniaʒ

pena gehennalis que ꝓ quocũq; peccato
moꝛtali debet in infinitũ maioꝛ ẽ quatin
qʒ alia in infinitũ ergo maius ẽ quodcu⸗

q; peccatũ moꝛtale qʒ oꝛiginale.ergo ori⸗
ginale in infinitũ eſt minus quocũq; moꝛ

lale. Sed omne veniale ſimiliter in infini
tũ minus ẽ quocunq; moꝛtali.Oꝛiginale

ergo ⁊ veniale eque minoꝛa ſunt quolibʒ

moꝛtali.Quare inuicẽ eq̃lia ſũt.Quecũq;

em̃ eodẽ eque maioꝛa ⁊eque minoꝛa ſut
ĩuicẽ eilia ſũt ꝑ illã ꝓpoſitionẽ quĩte geo
metrie.Si fuerit duarũ quatitatũ ad quã
cũq; terciã eadẽ ꝓpoꝛtio illas eẽ equales

⁊ ecõuerſo. Jũu quo reſpondem⸗ ſicut
iam alibi diximꝰ peccatũ tres hʒ comꝑali

ones ſeu facies. Juxta illas tres. tres ma⸗
gnitudines ſeu intentiones.Pꝛima ei fa
cies eſſencialis qua eſt id quod ẽ. ſicut ali

quis actus coꝛpꝑalis vł ſpiritualis. Secun

da facies ẽ ei ad ipᷣm ſubieciũ in quo ẽ.ei
ſcðᷣm hãac faciẽ ẽ leſio vł vulnꝰ ipᷣius.Cer⸗
cia ẽ ei facies ad deũ ⁊ ſcõm hãc ⁊ ẽ ⁊ dici
tur iniuria vel offenſa dei. Uerbi gracia.
Eadẽ foꝛnicatio ⁊ actus quidã ẽ in ſe et le

ſio vel vulnus ſoꝛnſeatis.et iniuria vel of⸗
fenſa dei. ⁊ ↄtingit iſtas tres intentiones
ſeu magnitudines inequales eẽ. Quãaãdo
q; em̃ maioꝛ ẽ actus in eo quod actꝰ et in

de maioꝛ dei offenſa.⁊ etiam minoꝛ leſio

ſubiecti verbi gracia. Iſte vel magis dele
ctatur foꝛnicando. vel diutius ẽ in aciu et
ẽ ſimplex laycus q; iſte ſacerdos vel litte⸗
ratus. maioꝛ igit ẽ actus foꝛnicandi ine
actus layci qʒ iſtius ſacerdotis tamen ſoꝛ

nicatio ſacerdotis ẽ maioꝛ dei offenſa.
Ampli⸗. Contingit interdu poſt vnss

igtonitt
inni ſenco
eniuifaſte
lanteiecle
ſiloycociai
Nbanorecivs
benadfnege
Gnerſanlegi
Esogoſeine
ſonſveocnot
Mopabilerii
Mulpenktol
lrohunon
nuſeomconn
E oninigr
ſunithor ge
uendeigan
ooncisein
Nmndaisceo
ſiligniboniin
fenniaminen
dandefretg⸗
Pmengenpei
W undirne
GWoreimie
ſtononiecr⸗
nleſomaſto
Eli ſyune
n lln
Urorana,
nißfnileſi
D
–
nntrored
Chngmiin
Mltrepzvi
Rlin rh.
eheighunſu

etctünon

3gianimne
llet hbein
uruen t

iice

v dang

vinmaan,
. 44 dange
daginalſein
dshenegt
saiiet
d hait
ſebababnii
enleennt
Netrtaninei
ne ndn⸗
nnäntänie⸗
leqzongind
jeſtminnsro
mnialeſmilter
qgnoldl.0
enmindnaſune

nuiga lenn

E rid uiii⸗
——. wee e
rmeE
4 ℳ

ccvij

foꝛnicationẽ faſtire ⁊ abbominari mulie⸗

rẽ vna ſicut cõtingit quod amon thamar
ſoꝛorẽ ſuã faſtidiuit ſtatim poſtq; cogno⸗

uit eam ⁊ eiecit ea a ſe. Interdũ vero muli

er adeo coꝛdi cũ ea foꝛnicatis illabit᷑ vt to
tus amoꝛe eius capiat᷑.ſicut factũ eſt de ſy

chem er dyna ꝙ cõglutinata ẽ anima eiꝰ

cum ea ſicut legit᷑ Pene.xxxiiij. Siue eq̃⸗

les ergo ſiue inequales actꝰ ſoꝛnicationũ

ipoꝝ in eo quod actus tamen maioꝛ leſio
meopoabiliter ipiꝰ ſichem ꝓpter hoc dicit
Amb.ſuꝑ epiſtolã ad Romañ.Quia gra
uitero homo peccas ſi diuicias longani⸗
mitatis dei contẽpnis grauiſſime ſi igno⸗

ras. Ignoꝛãcia igit ibi dicitur grauiſſimũ
peccatuũ.⁊ hoc ꝓpter leſioneʒ ſubiecti.C õ

temptus em̃ dei grauioꝛ ẽ ſed in eo q̃ʒ ĩiu
ria qʒ ignoꝛancia eiuſdẽ.⁊ hoc ẽ quoniaʒ

igno:ancia dei adeo ledit ſubiectu. vt nec
radicẽ aliquã boni in eo relinquat nec em̃

fidem infoꝛmẽ in eo relinquit.Cõtempt⸗
aut dei nõ ẽ ſine cognitõne ipius aut fide
Non em̃ ↄtempnit᷑ quod penitus ignoꝛa
tur. Juxta hũc modũ dicimꝰ ꝙ ignoꝛãcia
alphabeti maioꝛ vel grauioꝛ eſt q; tocius
aſtronomie.quoniam ignoꝛãcia aſtrono
mie ſolam aſtronomiam tollit ab ignoꝛã
te illã. Ignoꝛancia vo alphabeti ⁊ ilam⁊
omnẽ alia ſcienciã litteralem. Cũ ergo
queritur de oꝛiginali otrũ ſit magt aut mi
nus q; veniale diſtinguendum ẽ qualiter
maius ſumit᷑ iurta pᷣnominatos modos

Non enimvniuoce dicitur hoc magnum

O ſi de magnitudine eonſe intelligat
ꝓculdubio incõꝑabiliter malus.id ẽ ma⸗

gis ledens ẽ ꝓpᷣum ſubiectũ oꝛiginale qʒ
veniale. Eſt em moꝛbus ꝓfundatus 2 dif
fuſus in totã animam vel totũ hominem

et adherẽs adherẽcia ꝑpetua niſi diuina
virtus curauerit. Ueniale vero ſicut puſtu
la leuiſſima et cutis coniominatio pmodi
ca que facile curatur ⁊ tranſit.ſi de iniuria
dei vel offenſa intellexerit vtrũ maius ſit
vel maio: iniuria dei vł offenſa oꝛiginale
qʒ veniale. Reſpondemꝰ quia venia
le nec iniuria dei nec offenſa ẽ nec dicitur.
Similiter nec oꝛiginale peccatũ.cum nec
actus illicitꝰ nec obmiſſio actꝰ qui in pce⸗
pio ẽ.ſic nõ ẽ iniuria dei vel ↄtumelia ſeu
offenſa.Om̃is em̃ offenſa vel iniuria act⸗
eſt aliquis vel pᷣuatio ſeu obmiſſio actus
Quod vero dicunt de dampno ſiue pena

dampni no ẽ ven.ymmo incompabiliter

magis dampnificat ſubiectũ ꝓpꝛium pec

catũ oꝛiginale qʒ veniale. Ueniale emad
tempus tantũ in eo quod veniale.⁊ qua⸗

lHũ in ſe aufert vel diſfert ſola gloꝛie poꝛtio

nẽ.Oꝛiginale vᷣo tola aufert quantũ in ſe

c.nõ em ẽ tranſiens oꝛiginale pecceatũ qn

tũ in ſe ẽ ymmo adherẽs ppetuo et ipſam
gracia que ẽ via ad gloꝛia ymmo ius ⁊ di
gnitas obtinẽdi illa ſecu eè nõ patitur. Ue
niale aut nec gracia extinguit nec minuit.
vt alibi oſtendimꝰ.ymm ſecũ eam patit
Ad id aut quod dicit.quia que eſt ꝓpoꝛ
tio pene ad penã eadeʒ ẽ peccati ad pecca
tũ.⁊ de pena illata in vindicta ẽ intelligen
duũ ex iuſticia ſcilicet vłira dei.de hmoi pe
na non eſt actualis. Pꝛeterea cum hic
dicitur.que ẽ ꝓpoꝛtio pene ad penam.ea
dem ẽ ꝓpoꝛtio peccati ad peccatũ. intelli⸗
gitur qntũ ad culpa q̃ ẽ iniuria dei vł con
tumelia ſeu offenſa. Hec aũt nõ habẽt lo
cũ in oꝛiginali peccato ſed neq; culpa p:o

pꝛie dicitur oꝛiginale peccalũ.cũ ꝙ eo ne⸗

qʒ cauſandus neq; culpandus ſit aliquis.
nec diuine bonitati cõueniens eſſe videt
ꝓ eis que neſcientes penitus et nullo mo

volentes vel conſenciẽtes paciuntur.

Ad terciũ vero quod dicit quia quod
libet moꝛtale in infinitũ ẽ maiꝰqʒ oꝛigina
le. Reſponſum ẽ ꝑ ea q̃ diximus.id ẽ ꝑ di

ſtinctionẽ quã pᷣmiſimꝰ Nõ em̃ ẽ in infini

tũ maius.id ẽ maioꝛ iniuriavł offenſa dei
moꝛtale vel oꝛiginale.cũ oꝛiginale nec in⸗
iuria nec oſſfenſa dei ſit. Sic vero ĩtelligat

in infinitũ magis ledẽs ſubiectũ qᷓntũ ad
vulnerationẽ vi debilitationẽ. hoc nõ eſt

verũ. ymmo multomagis oꝛiginale ꝓpt

cauſas ſupꝛadictas. Quod aũt dicit de pe

nis nõ dicit niſi equiuoce vt diximꝰ.Equi

uoce em̃ dicit pena moꝛtalis ⁊ pena oꝛigi

nalis gehenna em̃ pena ẽ illata ⁊vindicta

inflicta. merita inſuꝑ ꝓ quolibet moꝛtali

ex ira vel iuſticia dei. Noaũt ſic ſe haber
nec ſic intelligit᷑ pena oꝛiginalis.non em̃

merita ẽ neq; merit reddita vt ſupra oſtẽ
dimꝰ. Cum oꝛiginale peccatũ nõ ſit meri

tũ alicuiꝰ pene.nec eo quiſq; vnq; adme⸗
reat᷑ vel demereat᷑.nec ſequit᷑ vllo mõ ſi
duoꝝ aliquoꝝ vtrũq; ſint in infinituʒ ma
ioꝛa tercio ꝙ ideo ſint eque maioꝛa illovł
illud eque minus eiſdẽ ſicut alibi didiciſti
quia ſuꝑficies et linea ſint in infinitũ ma⸗
ioꝛa puncto.Non em̃ eque maioꝛes illovł
illud eque minus illis. Et quoniam ðᷣ
diſſenſione inter platonem ⁊ Ariſtotelem
ſupꝛa fecimꝰ erroꝛq; platonicus manſſe⸗

De

ſte ſit contra catholicã doctrinã Ariſtote

aũt ſentencia cũ ipᷣa cõcoꝛdare videt con

neniẽs arbitramur cõtra platonẽ aliqᷓ di

cere maxime cũ erroꝛ ipᷣius oꝛiginaleʒ cor
ruptionẽ euidenter tangit. Sentẽcia aulèé

platonis in hoc fuit animas a pᷣncipio ccre
atas fuiſſe in celo ⁊ ſingulatim in ſtell cõ⸗
paribus collocatas creatas autem ſciecia

pꝓlfectas.qualis quidẽ naturaliter ſuſcepti
biles ſunt. Quapꝛopter neceſſe habet cõ⸗

ſequenter ponere eaſdẽ creatas fuine in ſi
mil pfectione virtutũ quod ẽ dicere virtu

tũ naturaliũ cõiunctione vero vt ſupꝛa di

ximꝰcoꝛpoꝝ velut hauſtu lechei fluminis

debꝛiatas et abſoꝛptas ita vt nihil de alte
rutris dictarũ ꝑfectionũ om̃ino reminiſcã

tur. In pmis aute querimꝰab eo vtrũ toꝛibu EEn
in eis inuentũu ẽ vei appet ymmo contrari
um videlicet ꝑpetua ⁊ omino illeſa.ſtatꝰ
eariu qntu ad hoc ſtabilitas. Ampli⸗.
AQue eetvtilitas nobiliſſimas ſtellas extin
guere et moꝛetificare ꝓpter vilia et caduca

ſimiliter ſenciat de animabus bꝛutoꝛum.
ad quod reuera reſpondere poteſt.quia

ſupuacua eſſet ⁊ omino inutilis creatio aa

rũ extra coꝛ cũ extra illa nipil ꝓꝛſus valegt
oꝑari vires em̃ iparũ ꝑ ſola coꝛꝑa ⁊ iq io⸗

lis coꝛpibꝰ operant᷑. Eſſet ergo earũ eẽ ſu
peruatun peniuius⁊ ocioſum.Cũu ergo cre

atoꝛ omipotentiſſimꝰ et ſapientiſſimus ni
hil velit eſe ſupnacuũ aut inutile in ope⸗
ribus ſuis.maniteſtũ eſt q eas non crea⸗
uit extra coꝛpa ſlua. Querimus ergo a
platone.Utrũ anime ſic create haberet vi
res que no operant᷑ niſi in coꝛpibus et ꝑp

corpꝑa videlicet quineʒ; ſenſus pticulares

exterioꝛes et ſenſum cõmunem intertoꝛẽ.
Eodem mõ ymaginationẽe et memoꝛiam
OQO ſi illas habebant cũ manifeſtũ ſit eas
non poſſe operari niſi in coꝛpibus et ꝑ coꝛ
poꝛa. Suꝑuacue ergo⁊ ocioſe tantis mili
bus annon fuerunt eis vires hmõi pꝛeſer
tim cũ fam paucis annis in coꝛpibus ſuis
anime iiſte future eſſent ⁊ vires iſie opera⸗
rent᷑ ꝙ ſi eas no habebãt.ſed addite ſunt

. H » .—

eis in cõiuncti e coꝛpoꝝ ſuoꝛu cu hmõi
vires ex neceſſitate eſſenciales ſunt eis qn
tũ ad illa create ſũt anime humane.Qua
re partim fuerũtin ↄparibꝰ ſtellis ſᷣm pla
tone partim create in ipſis coꝛpibꝰ dũ eis
Aiungutur. HNõ ergo ſimplr fuerũt create
ſicut ie ponit ſed ꝑ partẽ ita inueniet᷑ in
an: mabꝰ huanis ꝑs ⁊ pars altera veiꝰ ⁊
altera noua. ⁊ ita no erit ſimplex zæ impar
tibilis anima hũana. quod nec ipᷣe plato
etia vnq; ſenſit.videlicet vt partibilis eſiet
anima hũmana. Querimꝰ etiã quali
ter ipe dicat eas eẽ creatas extra coꝛpora.
vtrũ ſcilicet in loco aliquo vel in ipis ſtel⸗

7 3
R .

vicijs et peccatis

lis fuiſſe diſpſas in quib⸗ eas eẽ vl fuiſſe
aſſerit collocatas.qꝙ ſi in loco alio et dein
de ꝑ ſtellas fuiſſe diſꝑſas. Ab illo ergo lo

co ad cõpares ſtellas mote ſunt⁊ ꝑmotu
ad ilias deuenerunt. Jam aũt declarauit
Ariſtoł in liꝛo quem vocauit auditũ.qm̃

impoſſibile ẽ impartibile quodeunq; mo

ueri per ſe.Si vero create fuerintin copa

ribꝰ ſtellis. aut erat intra ipᷣas ſtellas ani⸗
mantes ⁊ viuificãtes eas.aut erant in eis
quaſi in receptaculis aut ſuꝑ eas quaſi in
vehiculis equitates ſeu ſedentes. Oſiin
eis erani.receſſu ergo earuʒ a ſtellis moꝛ
tue ſunt ſtelle ei extincte obieruate autem
ſunt ſtelle et note iam per multa milia an
non a curioſiſſinis inſpectoꝛibꝰet obßua

toꝛibus earũ. et nihil talis immutationis

humana copaviuificanda. Hoc em eſſer
celo decoꝛem ſuum ⁊ oꝛnalum tam miriſi

cũ anferre et illũ terre dare. ſcom hoc etiã

iam diu ẽ oes ſtelle de celo cecidiſſent.

velut extineie et monue vel ſaltem maior
pars.Qnuoꝛum contraria manileſte appa
rent.qꝙ ſi anime humane erãt in ſtellis hbu
iuſmodi tanq; in vaſis ſeu receptaculis.?

hoc vaide friuolum et abſurdũ. In vaſis

em̃ ſeu alis receptaculis non ſolèt aliqua
reponi niſi vel ad cõſeruationẽ vt vinum
et oleum er d amũ vel ad cuſtodiam vt
thezaurus. Ulel ad captiuitatẽ vt fures ek
latrones hoſtes aut opſides aut aliqͥ bu⸗

iuſmodi cauſaꝝ quarũ nulla in animabꝰ

bhumanis inueniri poteſt. Amplius.

Quid eſt anima in vaſe niſi qnẽadmodũ

ſciencia in cophino vel in pinde. quemad
modũ ergo locael vaſa coꝛpalia nõ poſ
ſunt capere res ſpirituales vel eſſe recepta
cula earũ. Sic ſtelte que vtiq; coꝛpa ſunt.
vei res coꝛpales ſunt non poſſunt eſſe vau
ſa vel receptacula animarum. Amplia⸗

us. Aut voluntate ꝓpꝛia et ſponte deſcen
dunt ad coꝛpa et applicate ſunt cum illis.
aut contra voluntatem ⁊ per violenciam
Si voluntate ꝓpꝛie aut pᷣſcie ſue inebꝛia⸗
tionis et obliuionis que fit eis ex coniun⸗
ctione coꝛpoꝛum ſuoꝝ aut non pꝛeſcie. Si
pꝛeſcie quare ſcientes ⁊ pꝛudenles in lals
mala ſeipᷣas pꝛecipitãt.nec ſapieles necer
go ſcientes ſunt. Hoc em e quẽgdmodũ,

ſcislieteen
iclunefaut
Cfolenlan
ſciiteis con
Cencipttavte
ſullonsefen
ißfunreſune
Chibvsnhia
2 UM
illsapeſen
Cſunlputerde
Oleiraladicni
Cilichreipdeſc
en Teonicans
Dolcudionesg
Anete ginnn
ilepnperin
iihrtg
torenitu
ſeingizadon
lopecarwiücare⸗
1sOlaler i
Checkegogene
ſCenſchunge
Winfrmninnene
ncton hege
nnglauübabn.
fſunapam
Sauriimaarui⸗
ſGeigiiigrn
lennlono mioo
anftſpbin
ſisAeinti⸗
Ebtantprriſ
nuring
btrſpenen

ginbote
usnon,

ardolegne⸗
wsſaſetens
amcrobtenr
„ .
Em Ns
— MAde
mnisnekondn
NNNKe
eNG
„ RR
ginſrande er
õ
ünmed
S H ERl

“
. Nne

NReer

“
, aſie
uMis ai,
r e
. S—
enls olli⸗
„ * . 1
Keerne lee 8
. . „eirnte 2
zNMRN 4
sa NNosdid,
nennſ n

N 77

A maloxn. Sas nulle
74 differebant ab angelis qntũ ad eſſenciã.

ccviij
ſi quis ſciens et pꝛudens ſemetipᷣm cecũ ⁊
ſurdum eſſiciat ſcienter ⁊ ꝓpꝛia voluntate

,ſi dixerit quia tantus amoꝛ tantũq; de

ſideriũ ẽ eis coniungendi coꝛꝑibꝰ eaqʒ re
gendi.vt tanta mala ꝓpter hoc negligat.

ſtultioꝛes eſſe confuet᷑ in cõparibꝰ ſtellis

q; future ſint in coꝛꝑibus.Exiſtẽtes eniʒ in

coꝛꝑibus nihil tale vnq; attemptant.
Ampliꝰ. Nõ ſolum ſtultas ſed etiam

ſurioſas eas eſſe in coꝛꝑibus ſtellis de ne
ceſſitate ſequit ex hoc. Nullus em̃ niſi furi
oſus in talia diſcrimina ſe pᷣcipitat amoꝛe

cuiuſqᷓ; rei vł deſiderio ſimiliter necĩ moꝛ⸗

tem. Iſte autẽ caſus quo ſic abſoꝛbentur.
PVculdubio moꝛs queda ẽ.aut non longe
a moꝛte. Si vo contra voluntatẽ ꝓpᷣam.

ſcilicet ꝑ violenciam detrudant᷑ in coꝛpa

ꝓpꝛia inique agitur cũ eis.ſi peccato aliqᷓ

non meruerũt.quare relinquitur eas pec

caſſe anteqᷓʒ ad coꝛꝑa deſcenderẽt.et me⸗

rito peccatoꝛũ carceribus coꝛpoꝝ mãcipa
tas.Qualiter autẽ peccare potuerũt exira
coꝛꝑa et quo genere peccati.marxime cum

ſcirent ſivi tantaʒ pena ĩminere.nec habe

rẽt infirmitatem que eas traheret ad pec⸗

candum. Neq; em gula neq; luxuria apo

eas locũ habnit. iſta em̃ carnalia peccata

tm̃ ſunt.et ꝑ carnẽ ſolũmõ ꝑpetrant᷑.ſʒ ne
qq; auaricia coꝛꝑpalis eſſe potuit.Loꝛpoꝛa⸗

les em̃ diuicias creatura tm̃ ſpiritalis et qᷓ
illis nullo mõ vti poteſt non concupiſcit.
Fuit ergo vel ſupbia vel auaricia ſpiritu⸗
alis vel aliquid aliud ex ſpiritualibꝰ pec
catis et ita vel eo vel ſimili genere peccati
peccauerũt quo an geli mali. Quare ſimi
lis debet eſſe pena earũ pene angeloꝛum
Amplius. Scõiu hoc in nullo

cum eſſent create pfecte in ſciencia ⁊ vᷣtuti

pas Keat er il Cires eijcarund⸗ ſpecien
habebant cuʒ ip̃is.verel gracia. Uires in

telligendi volendi ⁊ amandi⁊ ſi que ſunt
alie in ſubſtancis hmõi.quare viribꝰnõ
diſcrepabant eſſencialiter ab illis.ſʒ neqʒ

in actibus aut pfectionibus.cum⁊ eedem
eſſent ꝑfectiones⁊ in vtriſqʒ eſſent in actu
ſiue in effectu. Zequit᷑ ergo ex oĩbus hijs
animas noſtras nõ eſſe niſi malos ange
los.id eſt demones incarnatos quam ab
ſurditatẽ neq; ipᷣe plato vnq; credidit.qui
et ſi deificari eas poſſe credidit.eos tamẽ
deos eſſe nunqᷓʒ dixit.ymmo inter ipſas⁊
deos ſempꝑ euidenter diſtinxit eoſq; recto
res animarum,. et foꝛſitan actoꝛes aliqua
2

tenus credidit.qꝙ ſi tanti mali ſui non pᷣſeiᷣ
erant in cõparibꝰſtellis.qualiter hoc eas
ignoꝛare ꝑmittunt ille qui explens nume⸗
ris ſibi iniũctis de coꝛpibus ad ſtellas cõ
pares reuertunfk. Amplius. Si in ea
ſapiencia create ſunt que longe maioꝛ eſt
indubitanter ea ſapiencia quã incoꝛꝑibꝰ⸗
habiture ſunt. Quomodo ꝑ ſapienciam

6 habiture ſunt in coꝛꝑibus hoc cogno⸗
eu

nt videlicet mala que in coꝛꝑibus paci

untur quomodo perillam maioꝛẽ quam
habebant in ſtellis comparibus hocnõ
Amplius. Scom
platonẽ in coꝛpe nihil diſcunt.ſed eoꝛum

potius cognouerũt.

que pꝛius in ↄparibus ſtellis cognouerat

reminiſcunt᷑ anima ergo platonis ⁊ ſectã
tin ſuoꝛum hec reminiſcendo cognoſcit et

pᷣus hec nouerat in compari ſtella. Quali
ter ergo et qua decauſa in tlanta mala ve
nit habet ergo furioſus cui pᷣcipitaltiones
ſuas imputat quibus ſe in aqua in ignẽ ⁊
gladios⁊ pᷣcipitat.habent anime in coꝛꝑi

bus exiſtentes infirmitatẽ a parte carnis.

7 oꝛiginalem coꝛruptionẽ quibus aliqua

liter umputari poſſunt mala que eis acci⸗
dunt.ſed cum erant in comparibꝰ ſtellis

ſapiencia et virtutibus naturalibꝰ ad mi

nus vt ipe ponit pᷣdite.que cũ eas in iſtas
tenebꝛas ei alia mala que in coꝛpibus pa
Amplius.Cũ illa coꝛ

ciuntur detraxit. Amplius.
poꝛa adeo noxia ſibi eẽ pnominat.Qua
liter tam ceco amoꝛe tanq; furioſo deſide

rio eis coniungi appecierunt.Qꝛ ſi dixerit

quia delectabũe eſt eis cõiungi coꝛꝑibus

Unde boc dicit cum hoc ipᷣm. id eſt viun
ctionem ſuã cũ coꝛpibus ignoꝛent denitꝰ⸗ꝰ

ſimiliter et ĩa coꝛpꝑa quãdo eis ↄiungun⸗
tur cum in ipo puncto cõiunctiõis inebꝛi⸗

antur. et omnia que ſciebat obliuioni ira
Gi ꝙ naturali de

dant.Et iam dirxerũt ali aturali de
ſiderio ad ea deſcendũt quos erraſſe faci⸗

le ẽ fieri manifeſtum. Naturale em̃ deſide

riũ nõ ẽ rei niſi conuenientis et ſalutaris

ipᷣi deſiderãti coꝛpa aũt hmõi adeo inatu
ralia adeoq; diſcõueniencia ſunt anima

bus humanis vt bona pᷣcipua earũ vide⸗

licet ſciencias ⁊ virtutes abſoꝛbeant et erx-

tinguant etipſas animas velut peſtifero

potu inebꝛiant.⁊ innumerabilibus mole

ſtüs atq; miſerijs exponant. Ampli⸗.
Niaturale deſideriũ nunqʒ ẽ in ꝑniciem
deſiderantis nunqᷓʒ rem deſideranteʒ na
turaliter impugnantis Iſta autem coꝛpo
ra in tanta ꝑniciẽ ſunt animabus aasoaz

—

Be

xepugnant naturaliter eiſdẽ. vt potiſſima
bona naturalia earũ pene funditus extin
guant. Amplius. O mnia oꝑa nature
naturaliter operàtis omnibꝰ oꝑibꝰ artifi
cialibꝰ ⁊ magis perfecta et magis decoꝛa
ſunt. Maioꝛi em̃ pꝛudencia regitur natura
in opibus ſuis q; ſit ars cuiuſcũq; artiſict.
Deſiderium ergo iſtud quod naturale di
cunt animaru. nihil habet diſtoꝛtũ. nihil
pceps. nihil incdeens cuʒ ſit opus nature
ſolius naturaliter operantis. De hoc
verbo quod dicunt quia inde ꝑ vnaʒ poꝛ
tam deſcendunt⁊ ꝑ aliam poꝛtam illuc aſ

cendunt anime noſtre? has duas poꝛtas

dicunt eſſe ſignũ cancri et ſignũ capcoꝛni.
q; ridiculoſuʒ ſit iuxta platonẽ nuili dubi
um eſſe poteſt. Peimũ quia aſcenſus

localis ⁊ deſcenſus in ſubſtacis hmõi im

poſſibiłẽ.ſicut declarauit ariſtol.vt ſupra
diximꝰ Amplius.Luiuſmõi erit mot⸗
ille.erit ne greſſus vel volatꝰvel reptatus
vel natatus vel ſerptatus a ſerpẽdo. Plu
res em̃ motus locales nõ inueniunt᷑ volũ
tarij. Nullus aũt illoꝝ motuũ poſſibil eſt
ſubſtacie ſpiritali.cũ nõ habeat inſtrumẽ
ta quibꝰ hmõi motus efficiant᷑. videlicet
nec pedeſ nec alas nec pẽnas aut bꝛachia
neq; coſtas quibꝰ ſerpentes ſe trahũt.
ſi motus fiũt earũ ſicut motus ponderoſi

naturalis aut motus leuis.iſti ſunt motꝰ

naturales ⁊ coꝛꝑales.⁊ nõ inuenit᷑ natu⸗
raliter niſi vnus in vno ꝓpter cõtrarieta⸗
cẽ. Si dixerit motus illos eẽ motus erecti⸗
onũ quẽadmodum dicũt᷑ anime poꝛtari
ab angelis in celũ ignotũ ꝑignotius niti⸗

tur declarare. ⁊ hoc ẽ quonia de motu an

geloꝝ nõ minoꝛ ẽ queſtio ⁊ inſuꝑ depoꝛta
tio nõ habet minoꝛẽ difficultate. Qualit᷑
em poꝛtant animas.certũ ẽ ꝙ nõ poꝛtant
in manibꝰ cũ nianus nõ habeãt.⁊ eadeʒ

ratione neqʒ in Bumeris.in vaſe autẽ vel

lintheo qualiter poꝛtanf᷑ anime quisvide
at. Nos auũt aſcenſũ animaruũ ad celos et
deſcenſum earũ ad inferos ⁊ depoꝛtatio⸗
nes iſtas qᷓ in picturis ⁊ ſcripturis ſancto⸗

rũ legũtur ſuo loco declarabimꝰ ſcõᷣm ca

tholicaʒ veritatẽ. Nec alia de cauſa hic in
duximus. niſi vt appeat impicia hominũ
iſtorũ. niſi foꝛte plato in ſermone iſto ſuo
foꝛſan intellexit metlaphoꝛaʒ ſiue parabo
la in oꝛe ſuo. Di vo itellexit plato animas
eẽè vł fuiſſe in cõparibꝰſtellis quaſi ſeden⸗
tes aut equitates. Hec ẽ magis ridiculoſa
ablurditas. hoc em̃ ẽ ac ſi dixiſſet foꝛmica

e.

—

bus ſtellis.
ſedere vel equitare etia nec vni equitanni
cO peterer hoc.
ibi anime collocate hoc ẽ qua vnlitate vł
fructu cũ nec oẽs ſtelle eis indigeatin aliq;
nec ipᷣe ſtellis. Nullũ em̃ adiumentũ pꝛe⸗

vnã equitare ſolẽ et aliã lunã ⁊ ila de om̃

Pꝛeterea. Quid ẽ animaʒ

Ampliꝰ. Ad quid eent

ſcare poſſunt ſtelle virtutibꝰaut opauoni
bus earũ.

vel in quocũq; etiã loco coꝛꝑali. Sicui em

coꝛpus non poteſt eſſe in loco ſpirituau.

ſic neq; ſpiritus in loco coꝛpali maximelo
caliter quod plato intelleuſie videiur. De

hocveio quod creatas poſuit animas i ſu ¶

is pfectionibꝰ videlicet ſciencie ⁊ virtutuʒ

bñ ſe habet aliquatulũ diſputare Etpᷣmun

quidẽ creatio animarũ pᷣmoꝝ pareniu vi
det eẽ ꝓ eo. De illis em queſtio nõ cẽ. qn
create fuerint in pfectionibꝰ naturalibus
iſtis. cuʒ illi in etate iuuenili creati anime
eſſent ⁊ anime omino iſcie ſiue inſipiẽtes
7 ex toto pueriles nullo mõ ↄgruerentiu
uenilis etal coꝛpibꝰ. Sic neq; ecoõtrario
coꝛꝑa puerilia ſapicẽcia ⁊ virtutibꝰ pᷣdins
animabus. Quia ergo ſili mo videt᷑ ec cre
atio omniũ animarũ humanarũ. vipote
ſpecie ſimiliũ q; oẽs in eiſdẽ ꝑſectionibus
AEimplius. HQuicꝗd ẽ naturalevni indi
uiduoꝛũ eiuſdẽ ſpeciei.ẽ naturale ⁊ omni
bus. Cũ ergo iſte pfectões naturales ſint

animabꝰpᷣmoꝝ parentũ erũt naturales

oĩbꝰ animabꝰ?huanis vel ſi impfectio vel
vacuitas quas ponit ariſtoteles in aiabꝰ

innaturalis fuit animabꝰ pᷣmoꝝ parentũ

erit innaturalis ⁊ oĩibꝰ alis. Qꝛſidi⸗

xerit quis.ꝗa nõ ſuerũt iſte ꝑfectiones na
turales animabꝰ pᷣmon parentũ. ymmo
gratis date nõ cõtradicit.qꝛ omĩa natura
lia etiã gratſ dan a datoꝛe vniuerſali bo

non.Quid aũt ẽ Raturale alicui ſi quid hʒ

ab ipᷣa creatiõe ⁊ pᷣmis generatibꝰnõ ẽ ei

naturale. Rũdemꝰ ꝙ naturale ꝓpꝛie
ẽ ꝓut hic intendimꝰ quod ab ipᷣa natura
vniuſcuiuſq; naturalit᷑ natũ ẽ. Non aulẽ
ita ẽ in illis ꝑfectionibꝰ.ymmo nature ala
rũ illaꝝ diuina largitiõe in ipᷣa creatione
date ſũt.nõ ab ipᷣa natura naturalit᷑ oꝛle
cũ nec ex doctria nec ex ſtudio nec exꝑiecia
ꝓceſſerint. O ſi querat a nob.vtrũ ſciẽ
cia illa ꝗᷓ fuit in animabꝰ illis fuerit reue⸗

latio. Rñſidemꝰ qꝛ reuelatio ex lumine

ẽ maioꝛi q; ſit lumẽ nature q̃lis ẽ ꝓphecia

Sciẽcia vero animarũ illaꝝ de qua loqui
.

is earũ. Ampliꝰ Quid ẽ ſubſtancia
ſpiritualẽ ⁊ abſttactã eẽ ſupꝛa coꝛpꝰ aliqd

genie

nurtot fin
Geuguſtin
giionedeß
Ceitiſuntan
Gllvpinfuſ
ſpehnobll⸗
onematutin
fecio aüthne
äcanmte
Oliloninan⸗
Chinog
Mebotlen

gionsgnot
fianinebuson
ſauranintsll
ns ſnneg
uiduenie
ahebonin⸗

Cnſtsende
Waarmven
Wrniwn
Eülimce

Alalencn ian
füntlalsai
Pnnlinaacen
Unſchnepue

naint

.
nimnund c

4. ℳ 6 %
APE “* 1
. 0 O Ahelh

„

. EE 1.
egeuotsan.
Ararmtieniiſin
2 f
Ngans velſne
onl nlieltle,
15 ſtcnütüretmn
. G
n ene in
6. wun
d

P

—

4

A

mur non fuit niſi lumen nature quod vo
cat auguſtinus ſuꝑ Geneſ ad litteram co
gnitionẽ veſpertinã hoc lumine illuſtrati
creati ſunt angeli omnes. Sed ſanctis an
gełſupinfuſũ e aliud lumẽ icõꝑabilit᷑ cla
riꝰ atʒ nobiliꝰ qð idẽ Augꝰvocat cogniti⸗
onẽ matutinã⁊ cognitionẽ in verbo. Per
fectio aũt hmõi ⁊ imꝑfectio oppoſita cuʒ
accidant im̃ ſpeclem nõ diuerſificant et ſi
cut illuminatio gloꝛie q̃ longe maioꝛ pfe⸗
ctio ẽ.nõ diuerſiſicat angelos ſanctos eti⸗
am ab angelis malis diuerſitate eſſencia
li ſiue ſpecifica.multofoꝛtius lumen illud
cognitionis quod in ipᷣa creatiõe ſua da⸗
tũ ẽ animabus pᷣmoꝛũ parentũ.nõ diuer
ſiſicauit animas illoꝝ ab alijs animabus
humanis. ſicut neq; ꝑfectio coꝛpoꝝ ipᷣoꝛũ
coꝛpa eoꝛũ diuerſificat eſſencialit᷑ a coꝛpo
ribus alioꝝ hominu. Uideat᷑ foꝛſitan ali
cui ꝙ anime pᷣmonꝝ parentũ create fuerũt
in regione lucis et in luce.et inde obtinu⸗
erũt vt lucide crearent᷑ ſeu luminoſe ea lu
minoſitate qua diximꝰ. Inde etiã habue⸗
rũt vt eſſent virtutibꝰ decoꝛe quas diximꝰ⸗
Foꝛtaſſis aũt hmõi homo aliquid ſom⸗
pniat contra veritatẽ. Uerũ quid ſit regio
lucis ⁊ vtrũ vna aut plures.et que partes
earũ alii tractatui ſcilicet ẽ reſeruandum.

E alijs aũt vicijs et peccatis.hoc ẽ
de vicijs cõſuetudinalibꝰ ⁊ pecca
M .tis actualibꝰ ↄſequẽter nobis ali

qua dicenda ſunt. Scito ergo in 5 mis ꝗꝛ
E viciü vel vilis caſus a vilitate ⁊ caſu qm ꝑ

ipᷣm viliter cadit᷑ vel a vice ⁊ caſu.quoniã
Pipᷣm vicibus poſtq; ingeminatum fuerit
caditur. quẽadmoduʒ debiitate aut clau

dicatione aut aliquo alioꝝ q̃ caſuʒ vicibꝰ

inducũt.Nicibꝰ aũt intelligimus quoniã

quociẽs occaſio ei dat᷑/vel adiutoꝛiũ ſicut

cum debilitati vel claudicationi additur
impulſus aut offendiculũ. icet autẽ con

ſuetn dinalia vicia dix imꝰ.nõ tamen ex

conſuetudine male agendi tm̃. ymmo ex
vno malo actu interd um generant᷑. quẽ
admodũ exvno ſolo aſpectu ſpecioſe mu
lieris amoꝛ turpis ⁊ difficillime curabilis
generat in aſpiciẽte.Silr ⁊ ex vniꝰinuidie
paſſione ira vel odiun difficillime placabi⸗
les. quẽadmodum ⁊ in virtutib?ꝰ. De
hoc vero virũ oĩa peccata ex vicijs oꝛiant
peccata in; actualia quẽ intellectuʒ alijs
verbis multi exᷣmere ↄſueuerũt videlicet

l

xvie *

ciant atqʒ poꝛtant ⁊ inde inoleuit ſermo
iſte quẽ multi credũt eẽ verũ.ſcilicet nõ qꝛ
malus ẽ qui male agit ſed quia male agit

malus ẽ Quonia aut queda malicia habi

tus ẽ.⁊ queda diſpoſitio.manifeſtum eſt.

quia ex malicia interioꝛi que ex neceſſita⸗
te vel habitus vel diſpoſitio ẽ ꝓcedit ma
lus actus foꝛinſecus quare verũ ẽ quoniã
qui malus ẽ interioꝛi habitu vł diſpoſitio
ne male agit foꝛinſecus.et hoc nullam du
bitationem habet. Poſuo aũt quod ſolũ
modo interioꝛi actu male agat. videlicet
iraſcendo vłlamando tm̃.nõ habens om

nino malũ habitũ ire vł amoꝛis. neq; ma

lam diſpoſitionem aliam.cũ iſta ira ſit in

eo moꝛtale peccatũ. Hoc em̃ vt poſuimꝰ

manifeſtum eſt ꝙ iſte malus ẽ.vlpote di⸗
gnus eterna moꝛte.⁊ nõ ẽ malus niſi hac
ira.qne vtiq; malus actus eiuſdẽ eſt.ergo
nõ ẽ malus niſi malo ſuo actu ergo nõ ni
ſi.quia mala agit ⁊ hoc indubitater verũ
cẽ.Malus em̃ actu ſuo foꝛmaliter et deno
minatione malus ẽ. Ille em̃ actus cum ſit
ira mala.⁊ malicia eſt licet diſpoſitio ſiet
nõ habitus.Queſtio aut hec nõ ſoluuur
p hoc nõ em̃ queſtio illa antiquoꝝ ð hoc
eſt. Utrum qui male agit actu aliquo/
foꝛmaliter malus ſit ex illo.quia hocma⸗
nifeſtũ ẽ in exemplo quod poſuimꝰ.Sed
reuera ſoluit᷑ ꝑ pᷣeedens exempluʒ.Quia
em̃ malus ẽ vnuſquiſq.et hoc ex malicia
q̃ in eo vel habit eſt vel diſpoſitio. male
agit vel efficienter foꝛinſecus ꝓculdubio.
Qualiter aũt ariſtoteles paſſtones nomi
netque nos actus noſtros interioꝛes no⸗
minauimꝰ.⁊ qua decauſa nos iam decla
rauimus in pᷣmo tractalu de virtutibus ⁊
latius de hoc eodẽ dicere oꝑtet in ſequẽti

bus.videlicet in tractatu de temptatiõibꝰ—

⁊ reſiſtencůus. Debes autem ſcire quia
quivicia diuiſerũt in vien que ſunt in ani
mabus noſtris motiuis ð doctoꝛibus an
tiquis nõ diuiſerunt niſi vicia que ſunt in
animabus noſtris motiuis ſeu affectiuis

Quare apparet diuiſionẽ eoꝝ imꝑfectam

eẽ.Diuiſerũt em̃ omnia vicia in ſeptemvt
eis viſum ẽ. Nos aũt iam oſtedimus

in pᷣma parte tractatus iſtius ſeptẽ eſſe vi

da notiſſima virtutis noſtre rationalis.ſi
ue ſcõᷣm ipᷣam.octo cõcupiſeibilis quadꝛa
ginta ⁊ ſex iraſcibilis ſiue ſcõᷣm ipam⁊ po

ſuimus nominationes eoꝝ ⁊ rauões no

unsS. Quru peccala habeãt qualitates ſub Shaminée EeoE
ſtratas.lubſtratas inq; taq; radices ex ꝗ⸗ minationũ.Diximꝰetiã qᷣ aigraginta iſtg
iij

rEereele erz gtswαα. J
ccix

bus oꝛiant᷑ et tanq; fundamẽta quibꝰ ful

5

De vicijs et peccatis

et ſex ſunt ſcõᷣm ſuꝑfluitatẽ et indigenciãä. cimoſexto. Et generaliter ſeptem gentes
⁊ medie virtutes inter ea.xxiii.⁊ quia ita quas eiecit dũis de terra ꝓmiſſionis vni
nota ſunt tam nomibus q; oꝑpibus apu uerſitas vicioꝝ hmõi intelligit᷑. te quoccd
nos intelligẽtes. Noli deciꝑe animam tu ẽterra.quia de terra coꝛꝑis nri occaſiona
am et laboꝛes in diuiſionibꝰ que parum Iiter oꝛiũtur.Congruiũt eis etia noia genti
tiles ſunt. Si cui aũt videat Johã.euan/um ililarũ.ſi quis interpᷣtationes eis ada
geliſta diuiſiſſe vicia in tres ſpecies vel ge ptare voluerit.vt chananeus qui interpe
nera in ſcõᷣo.j canonice ſue vbi dicit.om⸗tatur cõmutatus in felici cõmertio.duʒ ꝓ
ne quod in mũdo ẽ cõcupiſcẽcia carnis ẽ. virtute in mente humana habitat.⁊ ꝓ eo
⁊ cõcupiſcẽcia oculoꝝ ⁊ ſuꝑbia vite.Errat virtus derelicta ?c ipᷣm vicium ꝓ ea com
hõ hmõi.quoniã diuiſio nõ ẽ diuiſio viid mutat vel cõmutatur. quia hoc efficitĩ mi
oꝛũ ſed rerũ q in mũdo ſunt que animas ſero peccatoꝛe iacourarem ipum de
noſtras ad vicia carnis ad auariciã atʒ ſu bono in maluũ et de homine in bꝛutuz. de
perbiã incidat ⁊ incendũt. Silr ⁊ in diuii quo ſupꝛa multa locut ſumus Cogru
onibus q̃ legunt apud aplum ne potius it vnicuiq; vicioꝛũ nomen gmoꝛrei quod
enumerationibꝰ vel in euagelio ne labo interpᷣtatur amaricens quia dulcẽ deũ in
raueris tanq;ᷓ oĩa vicia ibi enumerent v“ amaritudinẽ nobis conuertũt dum irati
ad enumerata redigant.neutrũ em hon eundem nobis efficiũt. ipam etiã dulcedi
neceſſe õ̊. Wagis exempla ſunt que ibi po nẽ virtutũ in nobis amaricat ⁊ eam dulce
nũtur q;ᷓ enũciatio vniuerſalis.Cũ em̃ di vl ſuaue nobis ſepe nõ ſumũt.Et ad hũc
viſſet veritas in.xv.mathei.Quia ð coꝛde modũ ẽ ꝓſequi de alüs ſimilit et aſperſi⸗
exeunt cogitatiões male.homicidia adul onis vicia intelligũtur et ex factis ipſarus
teria ⁊c. Non enim omnia mala opera Jugillant ſicut ex adã nimius amoꝛ ino
velvicia enumeratione illa compꝛebenſa rẽ ⁊ viciũ ambitionis ſuggillant᷑.dei que
ſunt. Similiter neq; apud Marcum in ſe mala eidem ⁊ poſtenitan eius ꝓueniũt ex
ptimo. vbi alia multa enumerantur ſicut pꝛeſſione qua decet oſtendit. Similuer
impudicicia. oculus malus. ſuꝑbia et ſtul er cayn auaricia pariter oſtẽdit᷑ inuidia
ticia. Et idem dicimus de alis que apuid dumꝑ hec fratricida effectus ꝓfugꝰ fact⸗
apoſtolũ legũtur. ſicut in pᷣno Rom. Re ẽa facie dñi.factuſq; ẽ tremulus? timens
pletos inquit omni iniquitate malicia et ⁊⁊ omnis qui eu inueniret occideret. Et 1
foꝛnicatione ⁊c. Quare exemplaris ẽvit di merito ab vnoquoqʒ moꝛtẽ limuit.qꝗ nec
ximus hmõi enumeratio ⁊ nõ diuiſio do eętiam fratri vnico a moꝛte peꝑcit.Exipis
ctrinalis. Quod ergo nobis reſtat hic di /Etiam noininibus perſonarum interpꝛe⸗
cendũ de vicijs poſt ea q iam diximꝰ c ar/ ꝓtationibus diligenter conſideratis ⁊ con
ficiũ quo ſciatur ſugillatio eoꝝ.hoc anlẽ uenienter adaptatis vicia efficaciter ſug⸗
axime ſcietur ex ſi itudinibus ren a qui⸗ gillantur vt quia adam interpᷣtatur terra
bus eti ipᷣa ſacra ſcriptura noiat. NHomi ſiue terrenus ſiue terra rubꝛa que pꝛimuʒ
nant em egypcij quod ẽ dicere gens tene⸗ dei mandatum auaricia ſiue ambinone
bꝛarũ atq; meroꝛis quoniã lucẽ gracie ex· tranſgreſſus eſt quod terravel terrenitas
tinguũet mentẽ obtenebiãtx eternoꝛum in nobis operetur. Uidelicet tranſgreſſio
doloꝝ meroꝛẽ inducũt Similit᷑ caldei qdᷓ nem diuinon mandato:ũ. hoc vno exem
interpᷣtatur quas demones.quoniaã ſiſies plo manifeſtũ ẽ. Ampliꝰ.Quia ꝑ gu⸗
demonuʒ ſunt. et oyabolice turpitudinis la auaricia atq; ſupbiam peccauit? exillo
characters ſeu impᷣſſiones. Jurta quod vno homine tria illa peccata ſimul exoꝛta
. legitur Sapiẽ. ij. Imitant illũ id ẽ dyabo ſunt. inſinuauitii piritus ſanctus in ſcriptu
lu qui ſunt expte eiꝰ. Eodẽ mõ ⁊ aſſy ra illa ex terra vł ex terrenitate in nobis ꝓ
rij quod interpᷣtat dirigẽtesvel erigentes cedere oĩa genera pecca ton. e Quanigid
Erigũt em̃ miſeros peccatoꝛes cõtra deni: yn in terpꝛetatur poſſeſſio terrena.inſinua
ſimihter et contra ſeipſos et alterum con⸗ tũ eſt nobis ibidem q; poſſeſſio fraternita
tra alteruʒ. Sicurlegit Job decimoquin tem occidit.hoc ẽ oẽm in ꝓximo fraterna
to Cucurriraduerſus deum erecto collo. dilectionẽ extin guit. Auarꝰ em nulliꝰ-ami
Et moyſes ad intertectionem choꝛe. Wul⸗ cus ẽ Et quonia m abel interpᷣtaiur luctꝰ

tum engamini filu leui. Numerorum de in eo facto ſalicet quo cayn interfecit beui

ol hoſent
tclempo
ſoslugere y
Notun am
ſoellur.
Mllgterprela
Eiguurnp
ſſoliumbo
pomenden
flimnedeſa
uotur e
ptumeox
a bo⸗
chosmnan
1idhrnrcol
luuneſt an
Ctanonete
Geuunuunnan
Munhnms n

(Mon Aeumn

=6Soe=

Coleroi⸗
Ancenniadod⸗
Ngenindran
Wanriadcun⸗

WPcngene

Momumngnn
lindiunete
haueſtoong
lepuitſuence,
u Auun
Eamnwf
,dilnuun ien
4 tuinit
udleſmrelle
cflan Becten

= —
=☛☛Tdz =–

S=e

—

Fulruurtunni
ſ
ſ 1

Autwudmn
llrſpens,
udlbno
rntonlo,

dtgtelienn

ts

en
Whaners
Aannt gub
locaſens
s ſeyenoſmiin
H.
einnenitni
õ
as oon
plans lutfeid
muadem Mcpan
ſermnanndes gli⸗

r4 Nſt
macacſ

1AE
e DNLY
en en

ung gſnle⸗
nen

W

ccx

quod poſſeſſio interfeci.luctumtſpoſſeſſio

nanq; tempoꝛalis ſiue terrenaamatoꝛes

ſuos lugere paupertalem ſpiritualinʒ bo
noꝛum ⁊ amiſſionem celeſtis hereditatis
nõ patitur. Siiniliter in abel qui quaſi ni
hil interpꝛetatur hic qua interptatione in
telligitur nibilitas id eſt vanitas ⁊ vilitas
viſibilium bonoꝛum.

pPnomen demonſtratiuum conſueuerũt

marime deſiderari 4 oculis ſubiecta ſunt
inſinuatur. quia poſſeſſio tempoꝛaliũ con
temptum eoꝝ interficit iuta modos iſtos
quia Jeroboam interp̃tatur tẽpoꝛalitas.

Jeroboam autem rex fecit ſciſma in iſrael

7 indurit ydolatriã.in ipo euidẽter etiã ſi⸗
gnatum eſt. quia tempoꝛalitas diuidit ec
cleſiam deilet ſcndit omnimõ diuiſionis
et auariciam in eam induxit que ẽ ydolo⸗
rum ſeruitus. Sicut legitur ad Epheſeos
vj. Et quonisz duo ydola inſtituit iſte Je
roboam. Alterum in dan. alterum in be⸗
thel. manifeſte oſtenſum eſt ydolatriam
auaricie in iudicibus ⁊ in pᷣlatis ꝑ tempo

bioꝛum viceſimooctauo. Sic per coꝛuos:

qui ſemper dicunt cras pꝛo craſtinatoꝛes

bonoꝛum etetiam ſolutionum eo:ũ que

pꝛomiſerunt. Qui autem in vicio rapaci⸗
tatis maioꝛi rabie in ſubdilos ſeuiũt per
lupos veſpertinos. Sicut Eʒechielis vice

Per hoc quia ꝑ

ſumoſecuũdo. Pꝛinceps eius in medio eiꝰ
quaſi lupi rapientes pꝛedam ⁊c.Et iteruz
Pꝛinceps cui lupi veſpere quod eſt dice⸗

re veſpertinum. Cum enim lupi vſqʒ ad

veſperam ieiunarũt nec hominibus par⸗

cunt.et in villas ad deuo:andum homi⸗
nes irrumpunt. Similiter per buſſones

maligni. Per ranas garruli:per calandri

os loquaces:per moneędulas auari:et eli

am per coꝛuos. Unde dicit Cullius. Non
plus ubi aurum q; monedule credenduʒ

Eodem modo per aues noctis.id eſt que
de nocte ſolummodo volant nocturni fu

res ⁊ quecunq; in latibula tenebꝛarum vr

male agant exquii unt et lucem fugiunt:
Sicut dicit veritas in Euangelio Johan

nis octauo. Qui male agit odit lucem.

ralitatem inductam eſſe. Dan enim u ca et per piſces marinos qui in abyſſo

pꝛetatur iudicium. Bethel autem domu

dei. Congruenter ergo figurata eſt coꝛru? C dem exeung er
tantes merito intelligũturqui in aqua ſa

ptio auaricie ꝑ tempoꝛalitateʒ in tribuna
li iudicium et eccleſia ſiue templa que de⸗
berẽt eſe congregationes ſanctoꝝ ſiue in
regnuũ ⁊ ſacerdotiũ łᷣ iudidũ⁊ eti ſacrido
nu. Nominibꝰ etiam animaliũ immun

gula et auaricia Puerbioꝛũ. xiij. Zanguiſ
ſuge due ſunt ſilie dicentes affer affer. Et

a ĩſcriptura. ſicut nomine ſanguiſſugaꝝ

tem a uaridia 2 luxuria. Eodem modon
mine ſerpentis detractoꝛ.et per ipſaʒ mo
dacitatem ſerpentis vicium detractionis.
ſicut dicit Salomõ. Quomodo ſi ſerpẽs
mo:deat in occulto.ſicut nihilominus eo
habet qui occulte detizbit. Sic per ſcoꝛpi
ones pꝛoditoꝛes Per vᷣulpes fraudulenii
alloc utoꝛes et inſidiatoꝛes per camaleon
a qui coloꝛem ſuum mutat in ſimilitudi⸗
nem eius in quo eſt vel iuxta quod eſt Aſ
ſentatoꝛes qui pertemptant quidvelintvł
intendant homines vt eis aſſenciat. Sic
hec equos lemeraru atq; pꝛecipites ⁊ etiã
luperbi. Per leones crudeles et iracundi
ſimiliter et rapaces. Leo enim rugiens et
vꝛlus eſuriens: pꝛinceps impius ſuper po
pulum pauperem. Sicut legitur Pꝛouer⸗

hoc eſt ſcõm Bedam. Lonſenientius 293

ꝛum et monſtruoſoꝛum.nominant᷑ vi

Jalſedinis nutriuntur. Hoc eſt in mari: et

nunqʒ ex eodem exeuntſſemper in eo na⸗

piencie ſalutaris in ſtudio ſeu ſcolis ſcili⸗

cet theologie ſeneſcunt et ſemper inſulſi⁊

inſipidi remaneant. Quemadmodum di

cti piſces marini ꝓchdoloꝛ extanta abyſ⸗
ſo ſalſedinis nihil ſapoꝛis ſuauis nihil co

dimenti vitalis aſſumentes. Sed neſcio
quo dyabolico artificio ſalſedinem exco⸗
lantes.ſolum fetoꝛem et inſipiditatem ha
ent. Undecunq; illa contrahant. Ju
ta hunc modũ. et per aues que in aquis

verlantur et ſepiſſime merguntur et tamẽ

aride inde exeunt. nec modicam ſtillam
tantarum aquarum retinent. Sic et iſtis
ſtilla per modica aquarum ſapiencie ſa⸗
lutaris adheret. Ad idom peninet terra
que ſepius et diutius aqua operitur.quo

niam et cicius areſcit q; alie.crepat ⁊ ſcin

ditur ſicut carectum. ante omnes herbas
areſcit.et lamẽ in aqugſem er eſt. quem⸗
admodum legitur in Job d idem indu
ci ſolet de renunculis.qui in medio pin⸗
guedinis nutriuntur.et tamen omnino ſi
ne pinguedine ſunt ⁊alia innumera ſicut
de molendinariis quos tumultus aque⁊
ipius molẽdini ſtrepitꝰ qui alios excitant
ſicut de pulſatoꝛibus campanaru e

8

BDe

aures obturant᷑ et etiã obſurdeſcũt.ſopo

vicijs et peccatis

eoꝝ monſtruoſitatẽ nõ vidẽtes. ad ea er⸗

rẽ etiam eis ꝓuocant ſonitus campanaꝝ paueſcere iam neſcimꝰ. Similit᷑ 2 ab ipi
qui alios excitantæ doꝛmire nõ ſiuũt. Hij//opꝑibus animaliũ ſuggillari gieo⸗ eiles Vlopfin
ſunt velut cant? qui in medis aret aquis ciſſime vicia ⁊ peccata ſicut erpuerſa imi⸗ Micz nn
„* hu ſunt qui calcatis toꝛcularibꝰſiciũt ſicut tatione ſimiarũ.ſymias dyabolicas dici⸗ hlucins.
legit᷑ Job.xxxvil. Hii neſcio quo dvyaboli⸗ mus omnes peccatoꝛes maxrime auteʒ ſu plinaugt
. co miraculo in medio ignis nõ eſtuantur perbos ⁊ generaliter oẽs illos qui faciles mſtuman
in foꝛnace ſacroꝛum eloquioꝝ que reuera ſuntad imitanduʒ malos.Similiter ex re lutwnnn
ignis ſunt. extincti et gelidi ſunt. Suũt ⁊ in cidiuo peccati canes vocant peccatoꝛes ꝗ Q itpebrlid
ſtar ſalamandre dyabolice in medio igne poſt penitencia reuertunt ad peccatum er üſ
p̃ᷣdicto illeſi viuunt. Poſſunt tamẽ omnia eo qð legitur ꝓuerb.xvj. Sicut canis qui hiimul
hec cõpetenter ad dona graciarũ ⁊ vutu⸗ reuertit᷑ ad vomitũ ſic impudens qui ite⸗ ſimin
tũ referri. Similiter a deſoꝛmitate ⁊ mon rat ſtulticiã ſuam. Et ex ſcðe Canonice pe 6knunte
ſtruoſitate animaliũ.ſicut ab gibboſitate ij. Canis reuerſus ad vomitũ ſuũ ⁊c. ie igehol
cameloꝛũ qui turgent ſtruma ſuperbie.A tillos qui ſpurcicias ſuas ſpirituales req Muſpelll
defectu caude qui manifeſtus ẽ in ſimea. em ſibi fecerũt.et in eis tanq in lectis mo nſtuneis
illi qui ſaltem finalem penitenci nõ agũti liſſimis et ſuauiſſimis requieſcũt. genera uhht dehl
qua operiant turpitudinẽ ſu ſpiritualem liter iumenta vocamus. Jumenta autem mhn
pocẽ turpitudinem peccatoꝛũ. ſimiliter et non de alis lecteria ſibi parant qᷓ; de pro mOai
qui homines videntur quidem exterius ſi prüs ſtercoꝛibus nec alia ſibi ſubſternunt Außzſlun
gura coꝛꝑis. Interius autẽ hoc eſt vita et adiacendũ q; illa Pꝛopter qð diclum eſt Aulakntd
moꝛibus bꝛuli ſunt.quemadmoduʒ dicit Johełl pᷣmo.Computruerunt iumenta in (pencreins
Hieronimꝰ. Intus nero. Foꝛis catho.ſic ſtercoꝛe ſuo De quo Bꝛegoꝛiꝰ Jumentaẽ mumlchun
et ypocrite ſuggillantur a ſimili duplicira⸗ ſtercoꝛe ſuo putreſcere ẽ in ſoꝛdibus lutu⸗ Fai dachin
te vel ſpeciei qua ptendunt quodmodo , tie vit finire. Similr ex vocib animaliũ uugaüſte
Ffalſitate. olucres em̃ videntur et volare/ ſuggillamus vicia di cõtentioſitatẽ lKatta Gminmm
valentes ſtrutiones. ſed greſſibilia tm nt ztũ vocamus.loquacitatẽ coxationẽ rani⸗ linend
Sic ⁊ ppocrite ſpecie quam pᷣtendunt vo⸗nã et minas iracudie rugitũ leonũ et vᷣpa oſqunud
lare.id è alta celeſtiũ petere vident.ſed pe ſubdola garritum vulpium et ita de alis (bjmig
dibus id ẽ affectibus ſuis a terra non eile⸗ Etvt generaliter dicamus. non eſt genus (chlmeßi
uantur. ⁊ terram ſola hoc ẽterrenam glo animalium qð nõ adiuuet declamatoꝛes MCiſcligi
riam vel opulencia querẽtes. Ad hũcmo id eſt pꝛedicatoꝛes ad vicia ſuggitlanda⸗? holciioen
dũ ſe habʒ de animali monſtruoſo qvo veritates laudibus extollendas.ſi natura lerusſw,
catur piloſus figuraʒ humani coꝛporis et omniũ et vita eidem innotuerit. Similit᷑ Alſntonae.
Freſſum uper duos ſolũmodo pedes ha et ſacros expoſitoꝛes ad exponendas ſcri⸗ Wptilines
Fnres⸗ Juxta hunc modum attendenda pturas maxime vbi animalia nominãutur lgni⸗
e etiam monſtruoſitas membꝛoꝝ in ani ꝓpter hoc inſpiciendi ſunt libꝛi de naturt gllgo
malibꝰ qualis apparet in ſimeis. Pedes animaliũ videlicet Ariſto.plinii.alani.yſi Wnümnſro
ſimn earum ex pedibus ? manibus compo doꝛiet quidaʒ libelli quos aliqui antiqui Migi
iti ſunt. et interius euidenter apparẽt cõ⸗ fideles de naturis animaliũ ex diuerf ſcri ficbe .
hoſte ex talis et palmis. Similiter anten⸗ pturis collegerunt.De hus autem nobis euns er
Bene aemonſtruoſitas animaliuʒ in qui fcribere ꝓut opus eſſet ſupꝛa vires eſſet ? tblesfn
us multe ſpecie? cõtinuate vident ſicat tempus ꝓ alijs nchocijs impendere nos tüeniniſie
animal qð caſtoꝛ ſiue biber nuncupat᷑ ĩ̊ opoꝛtet. Adiunant etiatn elemenia. p mnmnlijgu
quinc; ſpecies mir abiluer conueniũt hHhu pter quod vires et ꝓpꝛietates eoꝛum noi p Wrien d
iuſmoi aut monſtruoſitates inſeipᷣis hoꝛ ſe putile ẽ pᷣdicatoꝛibꝰ et ſacris doctoꝛib⸗ ſetl nocinn
ribiliter effigiant. qui vno officiovel digni . gnis em̃ nominat peccatũ adulterij ſiue gnllin
tate nõ contenti. interdu nec vni ſufficiẽ/uxuria ꝓſtituta. Job.xxxj. Ignis ẽ inquit D
res vel ydonei multa in ſeoiungut. Dum vſq; in pditionem deuoꝛas ⁊c. Et omnis ſingalien
em aliquis decanus einvna eccleſia. Pe amoꝛ inoꝛdinatꝰ vocat᷑ ignis crebernime uunſuſt
poſitus in alia. cantoꝛ in tercia. archidya⸗ in ſcriptura.Sic ⁊ nominibꝰaalioꝝ elemẽ⸗ cclwif
nns in quarta.qd ẽ niſi monſtrũ ſpiritu toꝝ ꝓuerb.xxx.Cerra qᷓ nõ ſaciataqua gu “M rk lenn
lg ervninenſalio eccleſie. Aſſueti au la vel ebꝛietas. Sic ab inſtrumentis belli⸗ iniie,
mhmoi monſtris vł potius hoꝛriſiem cis gladius euaginatus mulier ſpecioſa ſiunnn

aetee

ſmus

orsane
Aerdclgte

nnasen

õ

emnemmtute
nedemdas
ſunn kenge

n. Laſcln.

ſusadniif.
Lanasmme
uimfti
anis zNt
busnetſir
Fin doredr
Lonpuncun
n dü t
aacengner.
nte ant
no.
aer1 .
nchelet
n daiNN
õ
rumull
mdon trN
ccumdinr
tuiz ini

umröNd

HHZL

ð 2%72
. . MD
2

R

eupte turpitudinis. Gladiꝰ vero qui voca

ur ſicca mulier huiuſmodi ſcilicet occulte

4

ccam immundicie coꝛ peccatoꝛisvocat ſuꝑ

turpitudinis. Species ei mulieb:is gladi
us fſameusvłignit dicit hieronimꝰ. Sic
æ ab iſtrumẽtis ruſticanis ⁊ cenefoꝛiu dya
bolicuũ hominẽ ꝗ circũſert imũdicias pctõ
rũ ⁊ rotabulũ dyabolicũ auarũ ſignificat
qui totũ ſe dedit congregando ſeu conge

riendo luto diuiciaru. Botabuluz em̃

ẽ inſtrumentũ ruſticanũ quo lutu de pla⸗

teis vel multũ ſcenũ congerit᷑. Similuer⁊

cophynũ dyabolicum coꝛ auari. vnde dici

ma auaros lot cophinos luti egypcij por
tare in humeris quot loculos poꝛtant in
coꝛdibus. De huiuſmodi cophynis dicit᷑
in pſalmo. Manus eius in cophyno ſerui
erunt. Silr exinſtrumentis venatoꝛijs et
piſcatoꝛis. Quemadmodũ ſalomon ma
lam mulierem vocat laqueũ venatoꝛũ et

ſagenam coꝛ eius eccleſaſtes. vij. Sic lag

um ⁊ muſcipula dyabolicã eandem. Sap

ri Sic ab officinis immũdis ſuggillan⸗

tur peccatoꝛes. Sicut Auguſtinus Cloa⸗

oꝛalionem dominic. Larnificina vo dya
bolica iuxta hunc modu ẽ os detractoꝛis
Ubi innuerabiles tam boni q; mali gla⸗
dio lingue ipᷣius armiſq; ac ſagittis denti
um eiuſdẽ iugiter cruciat᷑. Sic et coquinã
dyabolicã in declamationibꝰ noſtris coꝛ⸗
da ſolemus vocare.quevł iugiter frigunt
vel aſſant᷑ ardoꝛe ↄcupiſcenciarũ.vłqꝛ fri
xuras et aſſaturas aliaq; fercula coquina
ria iugi meditatiõe habenein ſe ſicut mos
ẽ quibuſdã guloſis etiã religionẽ ꝓfeſſis.
qno dñno noſtro hieſu xpᷣo ſed ſuo ventri
ſeruiũt.quẽa dmodum coquina iuxta mo
dũ iſtũ ad herbas immũdas peſtiferas ⁊
venenatas. Sic ⁊ ad arboꝛes ifructuoſas
vel ignobiles fructꝰ vel alis decauſis ma
loꝛũ hominũ ſiltudines habẽtes aliquas

bus huiuſmodi vicia ⁊ peccata ſuggillẽt.

recurrendũ ẽ pᷣdicatoꝛibus vt ex ſilłiiu e Maii ſue confirmationis.

ſicut ad carduũ ⁊ rampnũ atʒ pabulũ alial

q; bmõi ꝓpter quod neceſſario habẽt pu
blici pᷣdicatoꝛes naturas ꝓpᷣetates et oꝑa
tiones rerũ huuiſmodi cognoſcere.Simi
lit aquaru lacuũ fontiũ paludũ ⁊ ipoꝝvt
diximꝰ elementoꝛũ.q̃ cũ innotuerint ſum
ope ſtudendũ ẽ eiſdẽ.vt eas ⁊ decenter in
ducat ⁊ conueniẽter adaptẽt. De hijs aũt
vicus ſcribere relinquimꝰ alijs quibus et
pericia hmõi data ẽ⁊ ſpaciũ conceſſũ.Ad
glia em̃ que magis conueniũt ꝓpoſuo ſe

.

ccxj

ſtinare nos opoꝛtet.

dicere intẽdimus.
catũ ẽ vel pedis ca

agere. ⁊ impoſſibile i

—.—
*
.

„

Epeccatis ant. id ẽ de oꝑibus bu
anis negligencis et obmiſſioni
bns ꝓut deſuꝑ accepimus aliqua

Quod ꝓpter ſilitudinẽ dictũ eſt quoniaʒ
reuera cadit in moꝛtẽ et culpe hic ⁊ inpꝛo⸗

Junduʒ gehenne in futuro qui moꝛtaliter
peccat. eri

Nos autẽ dicemus in lequeti⸗
bus quid ẽ moꝛtaliter peccare⁊ cuinſmõi
peccatũ moꝛtale intelligat. Pꝛimũ diſcuci
entes queſtionẽ illa antiquam vtiqʒ. ſʒ no
ſtro tpe innouatã ꝓpter erroꝛẽ quoꝛundã
que nõ fuit eis ſuo łꝑe declarata.
aüt eſt queſtio vtrũ poſſibile ſit aliquem

peccare. ? qui negauerũt libertatem arbi

trij in hoc erroꝛe fuerunt.⁊ hoc ẽ quonia⸗ʒ

Nſinõ ẽ nobis libertas arbitruerit nob im

poſita neceſſitas faciendi quod facimus⁊
nõ faciendi quod nõ facimus. Quicquid
em̃ nõ liberũ ẽ nobis facere vel nõ facere
eſt nobis neceſie facere vel impoſſibile/ ſi⸗
militer ⁊ nõ facere quare nec culpandi ſu⸗
mus ſi ſacimus neclaudandi. Similiter
⁊ ſi non facimus quodcunq; ex operibus
bonis vel malis. Ampliꝰ Quia bꝛuta
neceſſitate ferũtur nõ libertate mouet᷑ ad
aliqua nec peccat nec laudabiliter agunt
quicquid agant. Emp. ſicut nõ eſt lex
poſita bꝛutis.ſic nec ponẽda eſt honmini
bus.cũ nec de ſe nec de oꝑibus ſuis vllaʒ
habeant poteſtatẽ. Quod ſi verũ eſt.im⸗

poſſibile erit deũ aliquid laudabiliter fa⸗

cere Neceſſe ẽ em̃ facere ſemꝑ bene⁊ bona
impoſſibile ẽ aliter vłmale. Di ergo ne
ceſſitas nuda vel ipoſſibilitas ꝓhibẽt vel
bñ agere vel male omipotẽtiſſimꝰdeus ꝓ
hibit eſſet bñ agere. cu neceſle ſit ĩm bñ
ere. Gnc male agere
Similiter et de angeliꝰ ſanctis ſe habeta
os autẽ ge⸗
eraliter oſtendemus hoc de omibꝰ.
ceſſe ẽ enim vnũquodq; agere quod agit
dũ iſtud agit.⁊ impoſſibile ẽ ip̃m alit᷑ age
re tunc.verbi gra.Cum iſte in inſtati odio
moꝛtali habeat fratrẽ ſuũimpoſſibile ejvt
in eodem inſtãti ⁊ dũ durat lud inſtans
non odiat ipſum neceſſe eſt illum odire
illum in eodem inſtanti. quare nõ peccat
odiendo fratrem ſuũ in illo inſtanti.qua⸗
re ĩpoſſibile erit aliquẽ peccare:vlłl etia bñ
agere. ꝓpter hoc ſolebamꝰ diſtiguere qe
queda neceſſitas ẽviolẽcie ⁊ illata.⁊ quic⸗

PHec

.
F

7

R.

7

endi illuc.Sic faciunt et miſeri peccatoꝛei

.
Be

quid ex ea agitur.nõ agenti ſed violenciã
inferenti imputandum e.ymmo nec ages
dicendu ẽ illud cui violencia infertſʒ ma
gis ipᷣm quod infert violenciã vt rota mo
lendini nec mouens ſe neq; agens dicen⸗
da eſt dum impeiu aquevoluitur ſʒ aque
motus eius imputandus eſt. Eſt a neceſſi
tas ſtabiliratis et immutabilitatis qualẽ
dicimus eſſe dei neceſſitatem qua immu⸗
tabiliter bonus ẽ.⁊ quicqnid ẽ hac neceſ⸗
ſitate neceſſe eſt iõᷣm bene agere ſemperz
contrariũ impoſſibile iſta neceſſitas nõ
autfert libertatẽ ſed pficitpoſſe enim male
agere hoc ẽ poſſe cadere ⁊ poſſe fierni pᷣuũ
peccatuſeruitus eſt. non poſſe ergo male
agere vel fieri ſeruũ peccatiliberias eſt. er

e
/ . 4 7„

vicijs et peccatis

cum ſit ab ip̃a voluntate ꝓcurata. nec cõ

litas ergo hec non eſt contravoluntatem

tra ip̃am obnitatur voluntas. cum no diſ

pliceat ei ip̃m peccare tunc. quod eſt illud
impoſſibile Quemadmodũ enim ſiquis
velit habere montes aureos ex ſola cupi⸗

ditate li; habere montes aureos ſit eidẽ

impoſſibile.non excuſat ip̃m a peccato cu
piditatis hmõi impoſſibili tas. Illi em̃ im
poſſibili adheret voluntas ſponte etpla⸗
cet ei.mpoſſibilei iturvolitum⁊ placitũ
non exculat vel agentem vłvolentẽſima £
lum ſit. Per hoc enim mala eſt voluntas
quia cadit ſupꝛa malum. et hoc ſufficit ad
hoc vt mala ſit voluntas licet alijs modis
mala ſieri poſſit. Quamuis eniʒ coꝛrupte

tanto maioꝛ qᷓnto ab hmõi puitute remo ce que nouit virginitate/et virginitas impoſ

ioꝛ. Texcia neceſſitas eſt eranea ſiue
foꝛinſeca.quam nonulli vocare ſolent ne
ceſſitatem ꝑ accidens Eteſadem diſtincti⸗
ones facimus de impoſſibilitatibꝰ ⁊ hoc
modo dicuntur quedam de pᷣterito v?ne
ceſſaria vel impoſſibilia p accidens.ſicut
te comediſſe vel aliud quodcunq;ʒ feciſſe
quod feciſti ſi feciſti.vł non feciſſe ſi feciſti
Segd quarta neceſſitas ſcoõm quoſdaʒ
quam vocat ariſtoteles determinataʒ. vt
ſocratem ſedere dũ ſedet ⁊ hoc foꝛte reſer
ri poteſt ad neceſſitatẽ quã diximus extra
neam foꝛinſecam ſiue p accidens ꝓ eo em̃
neceſſe eſt te comediſſe ſi comediſti. Uelĩ

„—

nia tempus non recipit mutatione reddi⸗
tus ſiue reuocationis. Sic et ſocratem ſe⸗
dere dum ſedet quia temꝑe quo ſedeinõ
ſtat. ⁊ ideo nõ recipit contrarium ſeſũoni
ſiue pᷣuationi ipius.Quare fluxus tempo

ſibilis ſit coꝛruptio neceſſaria vt ita dica

mus et neceſſe ſit ip̃am eſſe coꝛruptam.q;

diu tamen vel placita eſt ei vel toleratavl
neglecta coꝛruptio et nec volita eſt ei. nec
placita virginitas nec deſiderata nõ excu
ſat eam a peccato.alioquin de malicia cõ y
modum repoꝛtaret. Et ad hũc modum ſe
habet de pᷣcedentibus exẽplis. quia facta
eſſet ei licita coꝛruptiojet inculpabilis per
maliciam foꝛnicationis ſue. Si autem pe

niteret.et de coꝛruptione ſua ⁊ amiſſione

virginitatis. Peniteret inq;veraciter euu

Jaret eam indubitanter tam neceſſitas qᷓ;

impoſſibilitas ſupꝛadictaꝝ hoceſt quoni

poſſihile te comediſt ſe ſi nõ comediſti auo am tunceſſent contra voluntatem ipſius

et impedirent ipam. Inuincibile autẽ im⸗
pedimentum ſemper excuſat agere volen

tem. et hoc eſt.quod nõnulli ex ſacris do

ctoꝛibus dicere ſolebant quia impoſſibili
tas et neceſſitas in inuio non excuſat ſed

ris vtrũqʒ cauſa eſt neceſſitat ant impoſ-⸗ in via. In viavtiq; eſt virgo de qua loqui

ſibilitatis. NHeceſſitas ꝛima qua diximus

mur duʒz penitet. In inuio vero q̃ʒdiu nõ

violencie cum violencia contra volunta⸗ Fpenitet de coꝛtuptione ſua Perſcrutemur
tem fuerit inculpasilem efficit voluntatẽ autem illud aliqn ntulum latius et dica⸗

—

Et hoc eſt quoni vt dicit. Auguſtinus. in
Enchiridion. Tantũ voluntate peccatur
Contravoluntatem autem dicimseſſe ne
ceſſitatem ſeu impoſſibilitatem aut etiam
violeciam cui nec affecta eſt nec pꝛocura⸗
ta. nec tolerata aut neglecta ſi icut apparet

mus. quia ſicut dicit auguſtinꝰ.quia qui

dixerit xpᷣum pᷣcepiſſe impoſſibile anathe

ma ſit. NHõ pᷣcepit ergo ypᷣs alicui peccan

ti nuncnon peccare nunc. cum impoſſibi

le ſit omni peccanti nunc.nõ peccare nũc.
Non eſt ergo contra pꝛeceptum dei pecca

in exemplo tuliano. de illo. qui cum eſſet re nunc. Quare eſt factum vel dictum vel
vocatus in ius.fregit põtes per quos nes/⸗l!⸗ n contre legem dei ⁊ ita pecca tum
ceſſe hbabebat veniraveniẽs quo vocaba. diſſinitione auguſtini licet eiꝰ contrari⸗

tur vN poſſet allegare imp oſſibilitatẽveni
dum peccant aliqua hoꝛa vel puncto im⸗
poſſibile ſibi non peccare tunc Impoſũbi

um ſit impoſſibile vtdirimꝰ. Amp̃. So
ler diciqꝛ nega tões ſiue ꝓhibiliões diuie
obligat ad ſp.Affirmatioes vero ſiue pce⸗

„

pliones obligat ꝓ loco ⁊ temꝑe.ergo e⸗

mrenunce

goergos
lareleutt
Aonegalione
iſaoas
Parbtcliofe
ſqvoctg ,u
iſenuelmm⸗
upagzotan
deregone⸗
Ppliagniapo⸗
Pus Oldeust
s gbees
ſkoloeeven
Pogenunien
W
Auleuits
ſpalzatob
Oien⸗
rpnnürna
Enplsnonkage

Ric t
Wrodenen

gedcrosnds
Pnpapnde
cäſgcgetwoo
Meeireipoſit
Oulſinian
ueſhs ſlp⸗
Uler oruoei

nuasſönvd⸗
gginlozcen

Paratidner⸗
bn. An

Aptgengtad

uinſeradutt⸗

.

ntmili

ſlkrläego
ſicſneinn

enontesn
nanſkinn
iinheſtin

Kronsfn

ſOumngg
eſtianchern
mpaoeeſwlre
nitasnedeiena
Cal Aon .
taenchwahis get
oemc darwi

Dentaunqn
AEN
fpclaatn
tonN wlnu
zun Muincbe⸗
nrat
od onulie i⸗
ochenara
Bn Nia noren
õ
1u. Dinuon ad
——õ
nhan im
zcninn itun
glcili
Atart n N
Namiinuliſidi

(cxij

la vt nõ peccauerit ſed potius vt non pecg

omne nunc obligat quecũq; diuina ꝓhi⸗
cet vlterius licet flagellet ipᷣm qꝛ peccauit.

buio.ergo ad nõ peccare nuc moꝛtaliter.

Ambplius. Aui dirit. Hõ furtu facias
aut intellexit nunq; furtũ facias g enerali

abnegatione aut particulari quadoq; nõ

furtũ faaas. Amplius. Hô ſubeſt libe

to arbitrio peccare mo vl nõ peccare mo caſſe Sie
hbi pecuniam ad certu diem ſoluendam?

in quocuũq; ſiue peccẽt ſiue nõ. mõ cñ alte

rũ ſit neceſſlariũ a

—

cuiq; ergo neutrũ è papiendu vel ꝓhibẽ⸗

duũ.De ergo neutrũ ꝓbibet vel pcipit. eũ

nihil faciat quod faciendũ nõ ſit. Am

plius. Si deus pciperet peccati modo di⸗
cens. ne pecces mo no ſoluũ inutilit ſʒ etiã

ridiculoſe boc faceret cũ huiuſmodi pꝛece
pto peccanti parere ſciat eſſe impoſſbile.

Ampuus. Quis ſapiens aut bon⸗ pcipet
alicui ſede ou ſtas. aut ſta dũ ſedes. certů
οnullo. mitoſoꝛtiꝰ ergo nec deꝰ. Am

pliꝰ⸗ Si lotũ tempꝰeẽt iſti peccati nüc ſicut

ẽ hoc ipm nũc in quo peccat.hoc ẽ ſi jotuʒ
tempus no recigpet mutationeʒ ſicut nea;

hoc nũc. Uidelicet vt ſicut in ipo nuc non
poteſt nõ agere quod agit in eo.vł agere

in eo quod nõ agit in ipo nũc.nõ tageret

ißm pcepta dei cum necefſitati alligatus

eẽt facere toto iꝑe vite ſue quicquid facit.

niec eet ei poſſibilitas aliudvł alit᷑ faciẽdi.

R

gliter facere no eẽt eidẽ impoſſibile. Qua

Stultiſſimũ etiã ect eidẽ legẽ iponere qu?ę⸗

neceſſitas ſic ligatum teneret. vt aliud vel

re nec ad ibᷣm nũc.hoc ẽ reſpeciu ipiꝰ po
q; in ẽ nullo pcepto vel lege obligat⸗ ẽ.cũ
in eo nec aliud nec alit᷑ agere nec alit᷑ poſ
ſit le babere. Amp̃. In pᷣmiſſo caſu qri
mus vtrũ iſtavirgo teneat᷑ nucq; fuiſſe coꝛ

rupta. et vtru deus exigat ab ea boc vide⸗

licet vt nõ fuerit coꝛupta.O ſi dixerit qa

dens hoc eiigit ab ea.⁊ quia ad hoctene
atur intolerabilit errat. cũ ⁊ hõ eti talia
exigere no auderet y

belcerer Amp. A Zebiloꝛe qui pauper
tate innincibili Krtes e in non ſoluendo

Hemo creditoꝛ auderei exigere debitam

pecunia cñ ſciret ihm ad eam pauptatem
qua piximꝰdeueniſſe niſi ſote ſub ea con

ditione ſ fone ad pinguioꝛẽ aliquo tpeve

niret ſoꝛtunavel ſi ab amicis ei adhoc ſub

neniretur. Lu ergo iſta coꝛrupta non ſit in

ſoluedo ſuꝑ virginitate vel toto eius.vel

ſup boc videlicet ꝙ non foꝛnicata fuerit.
nec deus nec homo ab ea bec peterevkex
igere poteſt Ampliꝰ. Lũ pater flagellat

finuũ ad coꝛrectionem nõ intendit ꝑ ſlagel

lierus impoſſibile. Uni⸗

C—

o etiã exigere eru

Moultofoꝛtius ergo deus quantumcuꝗỹ
puniat delinquentem non exigit tamẽ ab

eo vt non peccauerit.nec vnq; dictum eſt.

qꝙ aliquis qui peccauerit teneatur nõ pec

caſſe. Amplius. Si aliquis debet mi⸗

ea non ſoluta dies huiuſmodielabatur.

Wanifeſtum ẽ quod ab ipᷣo non poſſum
petere vt ſoluerit mibi diciam pecuniom

llla die ſed reuera ab eo poſſũ perere mea
intereſſe. Multo minus igitur mihi deus

cuius omnia iudicia equitas vel venlas.
Amplius. In bmoi pterita non cadit

imperiun ⁊ ꝓpter hoc nulla locutio impe⸗
ratiua eſt de pᷣterito. nec imperatiuꝰ mo⸗
dus habet preieritum. Adeo etiam cõtra
naturam eſt ꝙ nec habet etiam natura lo
cutionem vel loquelam. qua talia poſſiẽ
vel imperare vel petere: niſi valde abſur⸗

de. Quid autem eſt in cauſa niſi impoſſi⸗

pilitas reuocationis tempoꝛis ⁊ acnonis
que ſimul fluxerunt. Eadem ergo impoſſi
bilitate qua nec retineri tẽpus poteſt: nec
ip̃um nunc tempoꝛis quin irreuocabilitex
ambo fluant.nec in imperium nec in egẽ
cadunt hec. Si autem nec in imperiũ nec

in legem ca dunt. nec erit in eis tranſ grel⸗

ſio vel obmiſſio ⁊ ideo nec moꝛtale peccæz
inm. Ppter bec et huuſmodi viſum ẽ qui
nſdam quoniam nullus peccaret in hu⸗
iuſmouet dixerunt quia nõ peccatiſte foꝛ

5 „

nicando in-a vel in aliud male faciẽdo cũ
habeat neceſſitatem vel impoſſibilitatem
faciendi vel non faciendi. hoc autem dixe
runt etiam. quoniam neceſſitas et impol⸗
ſibilitas ſemper excuſant. Non peccat er⸗

go vt ipi dicunt in hoc nunc agendo con⸗

tra dei pꝛeceptum. vel obmittendo illud.

cum excuſetur per nece cratem vel impoſ⸗

ſibilitatem quam diximus. ſed peccauitin
quiunt pᷣus/quando ſcilicet negligens ſi⸗

bi cauere vel declinare ab huiuſmodi fa⸗
cto. quia tunc ingeſſit ſe in hanc neceſſita
tem ſiue impoſſibilitatem.

mum.quia aut in a neglexit ſiue fuit in ne

gligencia aut nunq;. Si nun; ergo nü;
peccauit ante a: Sed neq; peccatin a. vx

ipᷣi dicunt. nũũʒ ergo peccauit.et ita Eoſtẽ

dere de vnoquoq; quod impoſſibile eſt

ipm peccare. Si vo neglexit in aliquo in⸗
ſtanti. videlicet in b. Redeunt in eundem

n ſt ntem. Lic autem
erroꝛ deſtruitur multis vijs ⁊ modis. Pꝛi

Be
erroꝛẽ.quoniã in b inſtãti neceſſe fuit ipᷣm
negligere quod tũc negligebat.⁊ impo ſſi
bile non negligere quod tũc negligebant
Quare eiſdẽ neceſſitate et im poſſibilitate
excuſatur vt nõ peccet ſcõᷣm erroꝛem iſtũ.
Eodẽ modo ſe habet ſi dicat ꝙ nõ in
inſtanti ẽ huiuſmodi negligẽcia vel omii
ſio ſed in tempoꝛe determinato et limita⸗
to. Eadem em neceſſitate tenetur ⁊ impoſ
ſibilitate in temꝑe quo occupat totaliter.

id ẽ toto quo teneret in inſtanti tꝑe enim

quo aliquid agitur vel nõ agitur impoſſi
bile eſſe viderur aliter ſe habere agentem⸗
vel nõ agentem poſſet foꝛte aliter ſe habe

—

pᷣcedenti. Sed manifeſtuʒ è vnũquemqʒ

neceſſe habere ſedere duʒ ſedet aut ſtare

du ſtat. Si em̃ deſiſteret a pte actiõis ſue
vel ceſſationis.nõ ageret niñ partẽ actio⸗

inis et in pte tẽpis. Quare ſiue deſiſtet ſiue
non ſemp agit dum agit vel ceſſat dũ ceſ⸗

ſat.Et impoſſibile ẽ aliter habere.quã ne⸗

ceſſitatẽ vocat Ariſtoreles determinata ſi
ue ↄditionalem

care. Sieniʒ poſſibile ẽ eſto ergo ꝙ aliqs
peccet. Aut peccat in inſtati aut in tempo⸗

re. Q) ſi dixerit in inſtanti nominem⸗ illõ
a poſtqʒ ergo iſte peccat in a neceſſe eſt in

no peccare. Ahabet ergo neceſſitatẽ ⁊ im
poſſibilitatatẽ ꝑ quas excuſat hmõierro⸗

nei peccantes. Auare nõ peccat in a. cum

no habeat in poteſtate nõ agendi quod

agilt. et ſic conſtitutus in neceſitatem agẽ⸗
di quod agit. Eodẽ mõ neceſſe ẽ ſe ba

bere ſi a nominetur tempin quo peccat.

Similiter em̃ neceſſe ẽ ipᷣm agere qõ agit

in b. 7 impoſſibile nõ agere qð agit tunc

vt oſtendimus. erum cum ſpualia
peccata in inſtant

ficiantur ſicut eſt gau
dere de alieno mekodolere de alieno bo

no adminus non effugient. quin impoſſi
bile ſit aliquem peccare peccato ſpirituali

autẽ peccata ſpiritualia in inſtanti pfi
ciantur etiam ſi ꝑ tempus durare poſſint
2 plerũqʒ durat. Wanifeſtũ inde eſt quo⸗
niam anima humana impartibilis eſt et
ideo gaudiũ doloꝛ et omnis alia eius dil
poſitio imptibilis eſt. Diſpoſitio inq; vnũ
everavnitate hoc eſt nõ adunata. Quare

gaudiũ ⁊ doloꝛẽ et ſimilia non recipit ani

ma humanan partes ſiue partẽ poſt par

em.ymmo ſubito et totaliter ſimul quod

re in parte ſecũda temꝑpis qʒ ſe habuit in

em Amplius. Scom bhoc
manifeſtum ẽ impoſſibile eſe aliquẽ pec⸗

a ip̃m peccare.Silr impoſſibile ẽ ip̃ᷣm in a

vicijs et peccatis

eſt in inſtanti. Quare gaudet et doletpꝛe

dictis modis in inſtanti. ⁊ ita peccat ſpiri⸗
tualiter in inſtanti. Gꝛammatica voꝛ alie
ſciencie q deoꝛſum ſunt licet vne ſint adu
nata tamen vnitate hec ſunt. Bꝛammati⸗
ca em ꝑ partes adijcitur ⁊ aggregat erre⸗

gulis ei documentis alijs donec complea
tur eius totalitas. Ampli⸗. Cum dicat D

iſti qui peccant iu a inſtanti non tenefnõ5
facere quod facit in illo duʒ illud facit.ne
q; facere quod nõ facit in illo dũ nõ facit
Querimus ab eis.vtrũ ſit lic itũ ei fa⸗
cere tuc quod facit tunc.an nõ. Si dixerit

ſic. accidũt hoꝛrifica incõueniencia Pꝛi
mn guia ome malũ efficit licitũ quantum

cunq; hoꝛrificũ ⁊ ꝑnicioſum ſit. quare eua
cuabit peceatoꝝ vnuſ. quiſqʒ omnem ßpce⸗
plionem ⁊ ꝓhibitionem diuinam tolaqʒ
legem dei. cũ omne illicitum poſſit ſibi fa

cere licitum. ⁊ hoc ꝑ culpam ſuam immit⸗

tens ſe in neceſſitatem vel impoſſibilitatẽ
quas diximus.et ita eximet ſe pᷣuilegio dy
abolico a tota lege dei.
ꝙ iſto erroꝛe quod vulgariter et vſualiter
dicitur videlicet ꝙ neceſſitas nõ habetle
gem. Cum ergo ꝓcurare poſſit vnuſquilſ⸗

qʒʒ peccatoꝛ neceſſitatẽ⁊ impoſſibilitatem

quas diximus. Quare poterit ꝓcurare vt
it ſine lege vel legẽ nõ habeat qntum ad
hoc.hoc aũt ẽ pᷣuilegiũ dyabolicuʒ et ſine
lege dei. Amp̃. Scoͤm hoc licitum erit
peccatoꝛibus facere quicquid faciũt dum

illud faciũt.quare impoſſibile erit aliquẽ

aliquid facere illicitũ vel illicite eriðᷣo im⸗

poſſibile erit aliquẽ facere contra legẽ dei

Dum em faciũt quicquid faciũt iam nõ cõ

a legẽ faciũt. cum neceſſitas legẽ non ha
beat. ⁊ ipi tunc in neceſſitate poſiti ſunt.

Eodem modo neceſſe habẽt dicere et
de meritis ⁊ de bonis opꝑibus.dum enim
bene aliquis agit.neceſie habet agere qoðᷣ
agit equaliter. ⁊ in Poſſibile ẽ illũ tuncvel
aliudvłaliter agere. Quare ſcdᷣm hoc im
poſſibile erit aliquem bene agere. ⁊ maxi
me in operibus ſpiritualibus erit iſta ne⸗

ceſſitas vel impoſſibilitas. ꝓpter cauſam
quam diximꝰ. Secundũ hoc etiam nõ eri

mus ſubditi legi diuine.neq; peccatoꝛes

erüt ſub lege. ſed magſlex erit nobis ſub⸗
Qita et peccatoꝛes erũt ſuꝑ legem cum in
poteſtate habeant de ullicitis facere licita
et econuerſo. Scðm hoc accidit etiam ꝙ
peccando declinabit peccatũ.⁊ ꝑ peccatũ

atqʒ culpam faciens licitũ inculpabile ꝗð

„●

Facitautem E

enillin
ifmiuil
gincofn
ſoellnent
Ingluss
enicni
dpeet ſeeeſfta
(06. Mol
(ociro
Ngoantozg⸗
Güccioritn
Cid.
cltonuan
Ceſeonsgiu
Pktievoſtbil⸗
Cgirdegfann
Uiwigcanm
Uentieoneq;
Arbewclinpe
fkiniemin
ſingeinpoſtdie
hernn. Mrpr⸗
Ckundi Alcns⸗
Nörerdednn
onctorndu,
Pſumnorien
Doencseuumn
ng inegl
Ninitounekie⸗
lehmenocenn
ſglgitnpcuinn
luiiginei. 1
nlſlkinaeleni
Gnmnoſtiene.
ifingiue
kwod
iniſlc

=SES =

hte
enkte

ebetſin
ta
Ssde
das Miſtli
umNni
nna nörann
Micfi inic⸗
Naiddenan
nulcnizenna
Wodadun
neilmn iüſtt
nanmalzi
da. Fa
Cngninak

hanneeſtn
Mrair nibinen
ODumyei en

„

Nin wan
Cleginticnt
Nr iguctſn⸗
rinpvfſbleei
nimuildteai
niſecne onne
Agnidfzainand⸗
nnueſtus nin
d rekauini
donss tbnd

zNoſbieilun

qud incidit.

alias erit illicitũ vel culpabile. Negligen
do em pericul ſuu ⁊ ꝑ negligencia hmoi
peccando faciunt ſibi licitu et inculpabile
ꝑ neceſſitatem ⁊ impoſſibilitatem quas di

nmus quod alias erat illicitũ ⁊ culpabile

Auplius. Scom hoc nihil erit omino
peccatũ quẽadmodũ agit᷑ nõ ẽ peccatum
ꝓpter neceſſitatem ⁊ impoſſibilitatẽ pᷣdi⸗
ctas. Amplius. Nullus peccabit pec-

cato quia nõ peccabit eo dum agit iullud.
neq; du nõ agit iſtud. dũ em̃ iſtud agit li⸗

citũ c ei agere iſtud ꝓpter neceſſuatem in
Amplius. Scõm hoc ſola

. *

negligencia erit peccatũ cũ om̃is actus li⸗

citus ſit du agitur. Amplius. Neceſſi
tas vel impoſſibilitas nullu eſt peccatũ ſp-
neq; iᷣm neceſſariũ vlł impoſſibile quod
diximus ẽ peccatũ ymmo licitum ſcõm ex
roꝛem iſtũ ergo neq; qui incidit in neceſſi
tatem hancvel impoſſibilitatẽ vłin hmõi
neceſſariũ aut impo ſſibile.ĩcidit in pecca⸗
tũ quare impoſſibile erit aliqueʒ incidere
in peccatũ. Ampliꝰ. Solũ petcatũ eſt de
clinandũ. A licitis em̃ neq; cauendũ ẽ no
bis neq; dedinandũ. Non eſt ergo negli
gencia culpanda ſi in ea incidimꝰ que lici
ta ſunt ⁊ non ſunt peccata.quare neqʒ ne
gligencia etia inueniet eẽ pꝑceatůũ. Am
plius. Si negligẽcia ẽ pecratũ nõ ẽ pecca⸗

tũ niſi dum eſt.ſed tũc ex necenitate è qua

re tunc nõ ẽ peccatũ Pꝛeceſſit ergo eã alia
negligẽcia ꝑ qua incidit peccans in ipſam
⁊ ita in infinitũ. Amplius.Cũ peccare
in a ſit iſti neceſſariũ in a ⁊ contrariũ ſit ei
dem impoſſibile in a.erit ergo peccare in

a licitũ iſti in a. et ita erit ideʒ peccatũ moꝛ

tale ⁊ licitũ. Si vero dixerit quia facere in
a hoc quod facit c illicitũ eſt ergo peccatũ
nõ obſtãate neceſſitate vel impoſſibilitate
In hac ergo qſtione dicẽdũ ẽ ↄtra eos
qui ſic opinãtur videlicʒ ꝙ neceſſitas⁊ im
poſſibilitas excuſant agentione et obliga
tione de quibus agimũus.ſic quod nihilo
minꝰ peccatũẽ ⁊ malũ ẽ ⁊ illicitũ in a.qð
iſte facit in a.neqꝗ; hoc poſlũt facere neceſ
ſitas aut impoſſibilitas vt illud quod eſt
malũ in ſe nõ ſit malũ cũ illa neceſſitatevł
impoſſibilitate de quibꝰagit᷑.Quẽadmo
dũ manifeſte ſe habet in exemplo qð dixi
mus quod eſt iſtũ moꝛtaliter peccare in a

Similiter et in omibus illis ꝗᷓ ariſtoteles
vocat nominata mox ↄiuncta malo. Cau

ſam autem iam diximus. ꝓpter quam ne
ceſſitas et impoſſibilitas excuſeni et vbi

quando non. In nudis vero factis vł

opibus que indiſſerencia ſunt neceſſitas
et impoſſibilitas excuſant ipſum facere v

non facere nudum ab iſtꝗ cõiunctiõe ma

li non aliter tamen niſi quẽa dnodum di

ximus. videlicet cum nec affectate fuerint
nec ꝓcurate nec tolerate. Sed ſi cõtra vo
luntatem fuerint vi diimus.alias autem
voluntari? reputande ſunt.cum queruur
a nobis. vtrũ in imperium cadant hmõi
impoſſibilia. Reſpondemꝰ quia el in im

periũ et in ꝓhibitionem cadunt cum ꝓpi

bita ſint anteqᷓ;ᷓ fiant vel pᷣcepta nec dei pᷣ⸗
ceptiones aut ꝓhibitiones vel etiam mi
nimũ apicem tocius legis dei malicia vel
negligencia peccantiuʒ neq; euacuare ne
q ſoluere poſſit vllo modoꝛum Reue
a tamen verũ eſt in illa neceſſitate vł im
poſſibilitate conſtitutis nouum pꝛeceptu
ac ꝓhibitionem contra eas eiſdem dare
liberis ergo ab iſta neceſſitate vel impol⸗
ſibilirate data ſunt pᷣcepta ⁊ ꝓhibitiones
Ip̃ᷣi vero ꝑ ſtulticiam atq; maliciam ſuaʒ
abſtulerunt ſibi huuiſmodi libertatem.⁊?
ſuperadduxerunt ſibi peccadi neceſſitatẽ.
et non peccandi impoſſibilitatẽ⁊ peccant
illa hoꝛa in eo quod tunc vitare non poſ⸗
ſunt. Si vero queritur vtrum teneat
iſte non peccare in a. Uel non facere hoc
in a non videtur dubitandum hoc cũ pꝛi
us teneretur lege dei⁊ in nullo exempius
ſit vel abſolutus eſt ab ea poſt modum.

DOD. ſi queratur vtrum deus requirat

iſtud ab eo quod ſcit eum facere non poſ

ſe.dicimus quia tunc nõ eſt neceſſe qu.ed

deus requirat hoc ab eo vel tunc vel poſt
modum.ſed requirit ab eo penam quam
meruit hoc faciendo vel ſatiffactionẽ pꝛo

deus velit habere ab eo quod ſoluerevel
facere non poteſt. .οαRDUſi queritur. vtrũ

teneatur peccare tunc von teneat. dici
mus ꝙꝙ tenetur. Ad illud em̃ tenetur vnuſ
quiſq; vitandum ꝓ quo ſiillud fecerit effi

citur debitoꝛ moꝛtis eterne. Similit᷑ ⁊ ad

illud faciendum ꝓ quo ſi obmiſerit amit

tit vitam eternaʒ intelligitur ſicut expoſui
mus et hec eſt intentio eius quod dicitur
teneri tenet᷑ eĩ qtũ ad vita eternã.ĩtelligit᷑
ſicut expoſuimꝰ.⁊ hoc eſt in quo multi er⸗
rauerunt et quod multos decipit et dece⸗
pit. non enim aliudẽ dicere tenet᷑ qntuʒ

ad vita eternã q; hoc niſi hoc fecerit vel vi

tauerit amittit vitam eterna. De eo ve

hoc nullomodo em̃ dicendum viderur

Be

ro quod queritur vtrum iſte teneatur nõ

peccaſſe.dicimꝰ ꝙ ſecus ẽ. Peccaſſe enim

oßm̃ino elapſũ ẽ a manibꝰ et a poteſtate li

beri arbitrii.et nihil in illud poteſt liberũ
arbitriũ ⁊ ideo de illo nulla eſt obligatio
Ipm vo peccare vłmale agere in a ſubeſt
libero arbitrio.quoniã ex ilo ẽ lbere ⁊vo
lenter ⁊ quãdoq; gaudẽter. Qðõ vero ob

ijcitur ⁊ querit᷑.quia tũc non poteſt aliud

facere liberũ arbitriuʒ nec illud vitare qð
agitur. Rñdeo qꝛ iðᷣo nõ poteſt quia nec
vult nec poteſt etiavelle tũc ↄtra riũ qꝛ nec
vult tunc cõtrariũ et ideo remanet inexcu
ſatũ a culpa quod facit.
clarauimꝰ huc erroꝛẽ ⁊ oſtendimꝰcauſaʒ
erroꝛis iſtius videlicet neceſſitatem etim⸗
poſſibilitatem male et culpabiliter pcura
tam. Non em hmõi erronei attenderunt
cuiuſmodi neceſſitas vłimpoſſibilitas.et
quado excuſet a cuſpa moꝛtali.neq; diſtin
xerut.Qualiter requirat deus ab homine
quod facere nõ poteſt ⁊ qualiter non reꝗ
rat. Nos aulem iam declarauimintenti
onẽ huius requiſitionis ꝓut ↄgruit deo.
Errauerũt etis in hoc ꝙ non recte intelle⸗
xerut quid ſit aligd ſubeſſe libeꝛo arbitrio
Queda em ſubſunt plene arbitrio libero
ad faciẽ dũ et non faciendũ vt que ſũt vo
lũtaria de futuro.Quedã vero ad facien⸗

dum m̃ vel nõ faciẽdũ tantũ. Quedãa ve

ro de pñ̃ti vt volũtaria de pᷣſenti. Nihil ei
magis ſubeſt libero arbitrio qᷓ; ꝙ er eo ẽ
libẽter atqʒ gaudẽter Nec obſtat nobis il
lud quicũqʒ dixerit xpᷣm pcepiſſe im poſſi⸗
bile anathema ſit. In omnibꝰ⸗ em eiꝰ pce

ptis necvnũ inuenit᷑ impoſſibile quando

pceptũ eſt. nec ipᷣe pᷣcepit impoſſibile.ſed

ſtullicia peccatis impoſſibile ſibi facit qo

erat ſibi poſſibile vłintelligitur hoc de im
poſſibilibus ꝑ ſe et naturaliter ꝓpter qoð
lex humana et mundana dicit vt ſupꝛa di

rimus quia rerimatura impoſſibiliũ nul

la eſt obligatio. et iterũ nõ dicit ꝓpf hoc
ꝙ lex debet eẽ poſſibilis ⁊ honeſta. De

virgine vero vtrũ poſt lapſum teneat᷑ ad

virginitatẽ ſi eavouit.dicimꝰ ꝙ nõ ꝓpter
cauſam qu ſupꝛa hic aſſignauim Uerũ
tamẽ tenet᷑ ad illud quod poteſt de voto
hmõi. videlicet ad continenciã decetero.
O: ſi dierit qs ꝗꝛ ſilr ſi labat iterũ non e

nebitur niſi cotinere in poſteꝝ Et ſi iteꝝ la

batur ſumilit᷑ nõ tenebit᷑ ſeruare cõtinen
cia niſi in tꝑe quod eni poſt lapſum iſtuz.
Et ſilr ſe habei de lapſu ercio ⁊ ita in infi

Jam ergo de

„

vicijs et peccatis

nitũ. Winuetur ergo ei obligatio qntum

ad tpᷣs.⁊ hoc ꝑ culpa ſua.qꝛ ſp tenebit᷑ ad

minoꝛ continencia id ẽ mino:is durano:

nis efficietur ergo ꝑ culpã ſus melioꝛis cõ
ditionis. Rndemꝰ ꝙ nõ ſequit quo⸗
nia quod minꝰhebet obligatio eiꝰ in lpe
hoc habet plus et multo amplius in obii
galiõe culparũ q̃s ↄtrahit ꝑ frequentẽ re⸗
lapſum.
cuũt oia ex neceſſitate euenire.nõ ẽ neceſſe
vt ꝓpter hoc nemo peccare poſſit aut bñ
agere.⁊ hoc appet ꝑ ea que dixim⸗ de ne
neceſſitate ⁊ impoſſibilitate.videlicet que
et quãdo excuſant a culpa ⁊ obligatioe et
quatenꝰſicut oſtẽdimꝰ.qꝛ neceſſnas q ne
ceſſe ẽ deũ ſp bene agere ⁊ impoſſibilitas
qua impoſſibile ẽ ipᷣm male agere in nul⸗
lo ꝓhibẽt vel impediũt quo minus bene
laudabiliter agat vtrũq;.⁊ hoc ẽ qa nec
violenter ipᷣm impellũt ad bene agenduʒ
nec violenter ipᷣm impediũt aut aueniunt
tũc a male agendo.nec vllo modoꝛu reſi⸗
ſtit illa impoſſibilitas aut cõtradicit volũ
tati eiuſdẽ.ſicut neceſſitas virtutis celeſtis
aut fati qu ſcõm eos ipoſſibile eſt auerti
vel impediri ⁊ q etiã mouẽt animas hũa
nas vt ipi opinatur mouẽt inq; ad cogita

Scom erroꝛẽ auũt illon qui di

tiones ⁊ affectiones ꝗᷓ in eis ſunt 1 pillas

ad oꝑationes ⁊ opeꝝ declinationes.quo

niã nõ mouẽt eas violẽter ymmo volũta

rie nõ excuſat animas hũanas a peccatis
7 culpis.⁊ hoc ẽ quoniã a quocunq; pᷣnci
pio ſit opus volũtariũ dũmõ voluntaniũ
ſit id ẽ volitũ quocũq; triũ modoꝝ quos

diximꝰ. id ẽ affectatũ vel toleratũ vl negle
ctũ ſp imputandũ ẽ volũtati ⁊ agenii ꝑvo

luntatẽ. Nec ſequit ſi nõ poteſt alið age⸗
re vel etiã velle qg ꝓpter hoc excuſatꝰ fuit
qui nec vult aliud poſſe vel agere nec alið
velle ꝓpier hoc dicit Beneca. Quia on e
peccalũ a deo ẽ volũtariũ.ſi nõ ſil volũta
riũ nõ ẽ peccatũ. uare neceſſitas vel im
poſſibilitas q̃ nõ aufert opi qn ſit volũta
riũ hoc ẽ exvolũtaie quã impoſſibileẽ no
eẽ libera nec culpa aufert: nec meritũ eidẽ
oꝑi.Reuera aũt ſi totũ quod mouet ani⸗
mas nr̃as extra nos eẽt et nos haberemꝰ⸗
pᷣncipiũ motuũ et opeꝝ nr̃oꝝ intra nos vł

in nobis totũ attribuendũ videret extrin⸗
ſeco motoꝛi vel motoꝛibꝰ ſi plures eſſent.
NOD ſi qs dixenit.qꝛ auertere poſſumꝰ vo
lũtates noſtras a maie volitis.licet extrin

ſecus ſolũmõ moueamurad volendum.
Bñdemꝰ qꝛ ipm auerlere eodem me

₰

————————

Firpotet
tomn
nbibͤlat
Cuenoefün
nulielaeni
eii necze
enmünnpre
nogegen
günttcunt⸗
vrbnͤſtt
mümmnnn
olivtrnonest
eamiz hne
Cohrtsbnolin⸗
Ccotes örnet
Kennercher
täanen
ainecett⸗
iilaunotoi
ſinginlud
ootifonnon
ſaganigceſend
iriaedn
ioiindr
1ndlillin
fanncosen
waiuspein
ſalite oni
ſutiiſnne
chſisrolin
oni toliush
rpengogen⸗
Urnninonoms
Umumiriee
Oleeßigenne

ügigizel⸗

—,—
= =
=
.
=

=
S
=
=2
S=
E

=

Rdrd
Dapiid
wgnt
Apeageedir
oſſoltaenc
Nalgatdti
eagerer nt
cipn naen
elütadbeng
nmnpeciitin
onccylonte
gonu
õl
“
du

ccxuij

nõ ẽ in poteſtate noſtra cũ ſit a motoꝛe ex

trinſeco tm̃.Quare ſicut velle noſtrũ nõ ẽ
a nobis vel ex pꝛincipio quod in nobis ſit
quare nõ erit nobis imputandum vel ad
laudẽ vel ad vituperiu;. Silr neq; ad
meritũ neq; ad culpã nõ eĩ erit ſcõm hoc
alterutrũ in poteſtate nra Cũ enim a ſolo
motoꝛe ꝗ extra nos ẽ fintvolũtates nre ⁊
volũtatũ auerſiones vł repᷣſſiones.⁊ mo
toꝛ hmõi in poteſtate nr̃a nõ ſit vllo mõ.
nõ erũt ille in poteſtate nr̃a.neq; erũt in
nobis vt actiones noſtre ⁊ oꝑa.ſed vt paſ
ſiones tm̃ a foꝛinſeco agente.et erimꝰ im
receptoꝛes hmõi impᷣſſionũ.et nullo mo⸗

do actoꝛes.qre nec bñ nec male agemus

led virtus celeſtisvel fati aget om̃ia hec qᷓ
vident᷑ eẽ actiones nre.⁊ erimus tantũ oꝛ
gana virtutis celeſtis et fati. Manifeſtuʒ
aũt ẽ.qꝛ oꝛgano nõ ẽ imputãda oꝑatio qͥ

p ipᷣum agit᷑ ad laudẽ vel vituperiũ culpã

vel meritu ſicut motus rote molẽdinarie.
neq; qntũ ad eſſenciã ſuã.neq; qᷓntum ad
tarditatẽ vel velocitatẽ culpabiliter impu

tari poteſt ip̃i rote.ſed aque ſoli impellẽti
2 reuoluẽti ila. Qꝛſi talia dicant᷑ volũta

ria in nobis.equiuoce foꝛſitã dicẽt᷑ et ipᷣa

volũtas.Meliꝰ tñ videt᷑ nobis vt dicam2

ſicut pᷣus quoniã volũtaria nullo mõ poſ
ſunt eẽ iſta ex motoꝛe extrinſeco.quin ſint
etiã ab ipᷣis volẽtibꝰ ⁊ oꝑantiba.⁊ hoc eſt
quoniã volũtas ſpꝑ imperat motũ vl ꝓhi

bet ꝓpter quod apud phyloſophos ⁊ vir

tus imꝑatiua motusvolũtas ðꝛ.nNos etiã

declarauimꝰ in pᷣcedentibꝰ qꝛ ẽ ea⁊ tanta
P libertas ipᷣius.vt nec cogi poſſit ad opati⸗

onẽ ſuã ꝓpꝛiã.q̃ ẽ vellevł nolle neq; ꝓhi⸗

beri ab ea.ymmo neceſſe ẽ.vt ſi velit ope⸗
rari oꝑationẽ ſuã qð oꝑet᷑ eã.quicꝗd ipᷣaʒ
ad hoc moueat vł impeliat.Et ꝓpter hoc

dicit auguſtinꝰ Quia penes eã reſidet au⸗
ctoꝛitas ſumma mouẽdi mẽbꝛa.poteſt tñ

moueri ad volendũ venolendu alitervi
delicet ſuggeſtione ſiue ſuaſione ſiue cõſi
lio nõ aũt violẽcia vel coactione.Et qm̃ ſi
bi retineat ſcilicet dominiũ et auctoꝛitatẽ
ſue opationis nõ poteſt ſacere ſuggeſtoꝛ
aut ſuaſoꝛ aut ↄſiliarius.Quare manife⸗

ſtũ ẽ.qꝛ ſi virtus celeſtis vel fatũ vel quicũ
q; alius motoꝛ extrinſecus ſi mouerit ani

mas hũanas ad volendũ aut nolendum
nõ auferret eis dominiũ ⁊ imperiũ vłau

ctoꝛitatẽ ſuarũ voluntatũ et actionũ.cum

nec vim nec violenciã nec actioneʒ eis ad
boc inſerre poſſint ⁊ hocẽ ꝓpter libertate

atʒ impioſitatẽvolũtatis.ppᷣter quas nec
coactionẽ ſuſtinet nec receptibilis eſt vllo
modoꝝ ipius. Si quis vero querat q̃ᷓ
liter vel quã ob caunſam circũſtacie licʒ bo
ne augeat peccata ⁊ malicia ipᷣoꝝ et qnto
maioꝛa bona fuerint.tato magis augeat.
cũ alterũ cõtrarioꝝ alterũ minuere et eiiaã
deſtruere magis debeat ſcõm naturam.
Rñdemus qa intenſio et magnitudo
peccatoꝝ ſeu maloꝝ openꝝ ſꝑ ſequit intẽſ
onẽ obligationũ ⁊ etia eidẽ equat᷑ ⁊ ſꝑ eſt
equalis. Obligationũ inq; abꝰ tenemur
ea nõ facere verbi gra.Dignitas ſacerdo
talis vł pontifical bona ẽ.et bonitate ſua
auget occaſionalit᷑ peccatũ ſacerdotſ aut
pontificis ꝓ eo ſcilicet obligat ipᷣm ad
hocvt magis declinet peccatũ q;ᷓ laycus ſi
militer ⁊ ſciecia. Magis eĩ vir ſapiẽs tene
tur declinare a malo q; ſimplex vel ſtultꝰ.
Seruus ei ſciẽs volũtatẽ dni ſui ⁊ nõ faci
ens plagis vapulabit multis.ſeruꝰ vᷣo ne
ſciens ea ⁊ nõ faciẽs vapulabit paucſ.Si

cut dicit veritas in euãgelio Luce.Et alibi

Si ceci eſſetis peccatũ nõ haberetis.Inð
ẽ aliud poete.Om̃e autẽ viciũ tãto cõſpe⸗
ctius in ſe crimẽ habet.qnto ꝗ peccat ma⸗
ioꝛ habet De oↄſciẽcia vero erronea qͥ
aliquis eẽ credit peccatũ quod nõ expꝛeſ⸗
ſe dicitur ⁊ in textu ⁊ a ſacris expoſitoꝛibꝰ
quod hmõi erroꝛ peccatum eẽ facit quod
alias peccatũ nõ eſſet.Et hoc dicit Aplus
ad Ro.xiiij. Om̃e qð nõ ẽ ex fide peccatũ
z.⁊ intelligẽs fidẽ ↄſcienciã ibi.ꝓpt᷑ quod
⁊ exponit᷑ ibidẽ ſic.om̃e qð nõ ẽ ex fide id ẽ
om̃e qð ẽ ꝗ fidẽ.qð ẽ dicere cõtra cõſcien⸗
ciã ẽ peccatũ.ð hoc augꝰ ꝗ edificat õ ↄſciẽ
ciã edificat ad gehenna. Habel auteʒ
queſtionẽ nõ leuẽ ꝓpter quã cauſam hoe

ſit. Pꝛimũ qꝛ cũ erroꝛ nõ ſit peccatũ quan

doq;.erroꝛ inq; huiuſmodi qualiter effici
et ip̃m opus eẽ peccatũ.vnde dabit mali⸗
ciã quã nõ habet.vᷣbi geᷣcia.Aliꝗs credit
de aliquo qð nõ indigeat elemoſyna ⁊ ꝓp
pter hoc credat ꝙ dare ei elemoſynam ſit
peccatũ vel de aliquo ꝙ ſit indignꝰepᷣatu
vel alio honoꝛe eccleſiaſtico qð vtiq; cre⸗
dere nõ ẽ peccatũ moꝛtale.dare tñ ei epᷣa⸗
tũ ſic credenti.erit moꝛtale peccatũ hoc eſt
in opinione omniũ ⁊ etiã generalit iuxta
verbũ auguſtini qð diximꝰ. ꝙ auilibet te
net᷑ ſequi cõſciencã ſuã.Ueniẽs em̃ cõtra
conſcienciã quicũqʒ qui credit ſe teneri ad
aliquid peccat moꝛialiter. Qõ ſi verumẽ.
Quicunqʒ ergo ſunt herelici vel Hdolan

SDe

bel iudei tenent᷑ eſſe tales.exiſtendo ergo
tales faciũt id qð tenẽt et ua faciũt quod
debent quare nõ peccãt.et etiã accidit ſᷣm
hoc qð iudei tenebantur crucifigere xpᷣm
dominũ hoc em̃ dictabat eis erronea ſua
ↄſciencia. Amplius. Si erronea cõſci
encia facit eẽ malu ⁊ illicitũ qð alias erat
bonũ et licitũ.ergo qð alias ẽ malũ et illi
citũ faciet bonũ ⁊ licitũ. Quare iudayſmꝰ⸗
⁊ ydolatria et hereſis ois erũt licita et bo⸗
na hijs q̃ in eis ſunt. Amplius.Cũ nec
melio: nec certioꝛ nec maioꝛis auctoꝛitatꝭ
ſit cõſciencia tua q; conſciẽcia alicuiꝰ viri
ſapientioꝛis ⁊ melioꝛis q; lu ſis.vnde hoc
q magis teneris tue ↄſciẽcie credere qᷓ; cõ
ſciencie illius. Ampliꝰ. Unde iſta au⸗
ctoꝛitas ꝙ ꝗlibet tenet᷑ eam ſequi pᷣſertim
cũ nec magiſter ſit nec liber autenticus.
Amplius Scõm hoc tenebit quis ad
Duo oppoſita ⁊ ad cõtradictionẽ. ſicut di
ximus in exẽplo ydolatrarũ.Ex pᷣcepto nã
qʒ dei tenent᷑ nõ adoꝛare ydola.⁊ ex cõſci
encia tenent iſta adoꝛare.⁊ ita tenẽtur ad
impoſſibile ꝑ ſe ⁊ naturaliẽ. Ampli⸗.
In legibꝰ ↄtrariis ſiue ſint pᷣcepta ſiue ſta
luta aut altera abrogat alteram aut dero

gat illi.Cũ ergo iſta cõtraria ſint lex dei et

lex conſciencie in iſto caſuvt nec etiã ſcõᷣm
quid ſimul ſtare poſſint.Altera ex toto ab

rogat altera.O ſi lex dei abꝛogat legẽ cõ

ſciencie.nõ obligat ergo cõſciẽcia cõira le
ẽdei. nuſq;ᷓ ergo obligat ↄſciẽcia vel ad
aciendũ ꝗð malũ ẽvel ad nõ faciendum
qð bonũ ẽ.hoc ẽ cõtra pᷣceptionẽ aut ꝓhi
bitionẽ dei. Si vero lex cõſciẽcie abꝛogat
legẽ dei quid abſurdiꝰ dici poteſt. Sequi

tur em̃ ex hoc.ꝙ erroꝛes nr̃i euacuabũt iu

ſticia ⁊ veritatẽ legis dei et eximẽt nos ab
illis. ex em̃ abꝛogata neminẽ ligat.⁊ ita

tam iudei qᷓ; pagani q; etia heretici exem

pti eſſent omino Eege dei. Quid ergo re
ſtabit niſi vt pᷣdiq& pꝑ totũ mũdũ vt faciat
vnuſquiſq; qð voluerit donec totus mũ⸗
dus credat hoc videlicet vnicuiq; faciẽdũ
itlud ſolũ qð voluerit. et tũc nõ ſolũ licite
ſed eniã meritoꝛie vinẽt omẽs homines in
voluũtatibꝰ⁊ voluptatibꝰ ſuis.⁊ ita ſalua
rentur oẽs quoꝝ vix centeſima ꝑs ſaluat
Amplius. Lũ volũtas adeo impioſa
ſit vt diximꝰ adeoq; libera nec exempta ſit
a lege dei.ymmo adeo ſubdita vt etiã con
tra ſeipſam neceſſe habet velle ⁊ nolle ſe⸗
piſſime. vnde illud pᷣuilegiũ. ymmo puile
giu oſciẽcie vt cõtra ipᷣam nõ liceat aliqd

vicijs et peccatis

cuiq vel velle vel facere. Ampli⸗. Si

cõſciencia aliꝗd ẽ vtiq; nõ ẽ niſi creatura.
ſilr ⁊ hõ habẽs cõſciencia erroneã nõ ẽ ni
ſi creatura iure pleniſſimo ac ſingulariſſia
mo creatoꝛi deo ſubdita.Qnicqd ergo di
clet vel iubeat oſciẽcia vel hõ habẽs illaʒ
creatoꝛe iubẽte cõtrariũ vel ꝓhibete illud
negligẽda ẽ ipᷣa et ſtandũ pᷣceptioni vel ꝓ
hibitioni creatoꝛis. Quemadmodũ ſi pꝛe
conſul aliꝗd pᷣcipiat ⁊ ↄſulillud phibeat
vel cõtrariũ pᷣcipiat ſtandũ ẽ ſolipᷣceptio
ni cõſulis et negligendũ om̃ino pconſul
in pte illa. Silr ſe habet de cõſule ⁊ impa
toꝛe ſiẽ dic augꝰ Amp̃.Calis poteſt ee et
roꝛ cõſciẽcie ꝙ ipᷣemet ẽ moꝛtale peccatũ.
ſicut ſe habet in om̃ibꝰ erroꝛibꝰ impietalt
vbi talis ẽ erroꝛ indubitãter deponẽdus ẽ
Sicut ergo cõtractus ꝗ in ſeipᷣo irritus ẽ.
aut irritandꝰnõ ligat vel ad numerandũ
pecunia ſi ſit emptionis vład aliud qð ex
illo ſequat ſi ſit alteriꝰmodi. Sic erroꝛ cõ
ſciẽcie qui in ſeipᷣo irritãdus ẽ. ⁊ omino ex
terminadus nõ ligabit ad aliud. Am

plius. Om̃e peccatũ moꝛtale ligat facien⸗ 1

tẽ iſtud ad delendũ ipᷣm ꝑ peniienciam er
roꝛ ergo oĩs ↄſciẽcie cũ ẽ moꝛtale peccatuʒ
obligat ſic errantẽ ad deponendũ ipum.
Quare non obligat ad ſequendum ipᷣm
Amp̃. Quis audeat dicere homini ſie
erranti hoc ẽ erroꝛe moꝛtali qꝛſi erras.de
bes amplius errare et q ſi peccas debes
amplius peccare. Amplius. Quãtum
cunq; habeat aliꝗs erroneu viſũ exterio⸗
re no ꝓpter hoc rerũ viſarũ aut quantita
tes aut colores imitant᷑.Alioꝗn ſol exer⸗
ꝛe viſus quividet᷑ eẽ cubitalis magnitu
dinis tm.eèt illiꝰ magnitudinis tm̃ ? luna

eęẽt maioꝛ eodẽ. Multo foꝛtius ergo nec vi

ſus interioꝛ id ẽ iudiciũ cõſciẽcie immuta⸗
bit qᷓlitates aut quatitates opeꝝ noſtroꝛũ
nõ faciet ergo as malũ qð bonũ in ſe
vel bonũ qð ẽ mal’ll.Eodẽ mõ argumẽta
ri poteſt ꝗs de opinione q̃ hmõi ↄſciẽcia
erronea nõ ẽ niſi erronea opinio. Uñ em̃
hec virtus vel poteſtas opinioni nr̃e ↄtra
oꝑa nr̃a vt ea mala faciat cuʒ alias mala
no ſint vel etiã bona. hHoc aut dicimꝰ qm̃
ſcðm iſtos cũ leuare feſtucã de terra indii
ferẽs ſit in ſe id ẽ nec peccatũ moꝛtale.nec
meritoꝛiũ tamẽ credẽti ꝙ ſit peccatũ moꝛ:
tale.erit peccatũ moꝛtale. Silr et credenui
ꝙ ſit bonum meritoꝛiũ erit meritoꝛiũ niſi
culpa moꝛtalis alias faciẽtis impediat.
Amp̃. Si hmõi erroꝛ facit eẽ malii qð ¶U

=

Mimelien
GNiuuenti
Ntaniaig
ernien
ilikiyen
Ntanigven
fihetabtt
Necaritacen
Cvosdiünyn
bininmtß
ſanieinni⸗
Nicuuzant
aliniiun⸗
latnicine⸗
naninuſwni
poniirllan⸗
Herublenn
funiibnius
ibenetin
gippcblgnd
litdenen⸗
Geſachignt
fioguneneſt
Undni Hepd⸗
fandeinrin
Ghäpotne
nobedces⸗
Upſi er,
iunnchyn
ſlumnanuen
lihnolsn
ſPlinefani
argpeſnaue,
anl Roͤnr
alonrerc

.
E=—

—
E ==
S]˖ ü Se
=s = S=
See E = F
=☛ =. =
E = –

==
=
=

pa

len.
eveoenze
Ciſſmd te

. —

iatſtunciie
Concüöne
mami
s AN

6

Anhbelle ℳ
Ginm. A
uniwchnsIi
ig
Duiofntli

iiicinme

corsrai 0in
erinnen

ccxv
debet obedire vnnſquiſq; erroneus ded

non ẽ malũ.ergo facit eẽ malũ ꝓut cõſciẽ
cia dictauerit illud eẽ malũ. Si g ↄſciẽcia
dictet alicui ꝙ leuare feſtucã de terra ſit ei
um peccatuũ qntũ fuit peccatũ ade vł pecca
tũ luciferi vel peccatum iude ꝓditoꝛis vel
peccatũ crucifigentiũ dñm ſaluatoꝛẽ.tan⸗
tũ peccabit leuando feſtucã de terra qniũ
peccauit adam vel lucifer vel aliqs alioꝝ
quos diximꝰ maxime cũ dicat Ambꝛoſiꝰ.

Qfitũ intendis iiñ ſacis.Et aplłs videt᷑ aſ⸗

ſentire in.xiiij.pᷣme ad coꝝ dicens. Quia

mãducare carnes malũ ẽ ei qui ꝑ offendi
culũ maducat.

ramentũ vel votũ.Cũ autẽ res iurata ſiue
voto ꝓmiſſa illicita ẽ aut mala ꝑ ſe omni
no in nullo ligat iurantẽ ſiue vouentẽ ꝓ⸗
pter maliciã huius rei. Multo foꝛtiꝰ ergo
erroꝛ cõſciencie cũ in ſeipᷣo illicitus eſt aut
impius nõ obligabit ſic errantẽ ad facien
dũ quod dictat erroꝛ hmõi. Neq; eĩ iepte
voto ſuo obligatꝰ fuit ad ymmolandam
filia occurrente ſibi de pꝛelio cũ victoꝛia re
uertenti. Neq; dauid ꝑ iuramentũ quod
fecerat de interficiẽdo nabal peccauit par
cendo ei poſtmodũ ad pꝛecesvxoꝛis eius
neq; herodes decollare debuit iobannẽ
baptiſtã ꝓpter ſtultiſſimũ ⁊ impijſſimum
iuſiuranduʒ quod fecerat de dando filie
ſaltanti caput eius.ꝓpter hoc dicit yſido.
⁊ ẽ auctoꝛitas canoniſata.In malis ꝓmiſ
ſis reſcinde fidem in turpi voro muta de⸗
cretũ quod incaute ſeciſti ne noueris.
Ampli.Scðm hoc cõtra legẽ dei nos
obligabit erronea cõſciencia ſi dictet no⸗
bis ecõtrario illi nobis eẽ faciendũ. Si eĩ
teneamur facere cõtra illa illicila ẽ nobis
id ẽ contrariũ non ſolũ licitũ ſed etiã debi
tũ debito obligatoꝛio moꝛtis eterne. erit
ergo foꝛtioꝛ lege dei cum eam abroget. et
legẽ contraria illi nobis imponat. Erit eti
am ſcoõm hoc conſciẽci ſua lex vnicuiq;.
⁊ ad eã ſola ſeruãdã tenebitur.⁊ erit vnuſ
quiſꝗ; ſtultus vł erroneus in parte illa le
gũ cõditoꝛ ⁊ legis diuine deſtructoꝛ.⁊ ab
rogatoꝛ om̃ibus em̃ modis impoſſibile ẽ
altquẽ teneri ſimul ad duo contraria vel
ipoſſibilia cuʒ ſcᷣm leges humanas in re

ru natura impoſſibilium obligatio nulla
ſit. facere autẽ duo cõtraria ſimul vel ime⸗
poſſibilia natura poſſibile ẽ. quare impoſ

ſibile ẽ aliquẽ teneri ad ilud. Ampli⸗
Opoꝛtet deo magſ obedire qᷓ; homini vt
dixerunt apli in libꝛo actnũ.Ergo magis

aduce Amp̃. nihil ẽ magſ ob
ligatoꝛiũ cũ in ſe honeſtũ ac licitũ eſt q; iu

q; ſibi vel conſciẽcie ſue. Rũdemus in

hijs qꝛ erronea conſciẽcia nõ ligat ad faci
endũ quod dictat inquã ſi illud eẽ contra

legẽ dei.ſed ligat generalit᷑ erronea cõſci
encia in talibꝰ ad hoc quod nõ negligat᷑
ipᷣa ymmocoꝛrigat᷑. Peccat tamẽ quicuqʒ;
cõtra cõſciencia aliqd facit nõ ꝓpter facti
maliciã ſed ꝓpter negligenciã conſciencie
ꝑ quã cõmittit ſe diſcrimini. Dũ em̃ ceriuʒ
nõ habet an ipᷣa res quã facit ſit ↄtra deũ
indubitãater diſcrimini ſe cõmittat illã faci
endo.peccat ergo talis ⁊ errando pᷣmũ et
erroꝛẽ negligẽdo ſcõo.ſcriptũ ẽ in eccleſ.a
ſtico.nõ demoꝛeris in erroꝛe impion. Ge
neralit᷑ ergo vnuſꝗſq; ienet᷑ in talibꝰ q in
pᷣcepto ſunt vel in ꝓhibitione vel ſequivł

coꝛrigere cõſciencia in generali non ſequi
determinate neqʒ coꝛrigere determinate:

ſed alterutrum facere. Utrumlibet enim
faciẽdo ſe liberat.OQ ſi neunũ fecerit.ma
nifeſtũ ẽ ipᷣm negligere ↄſciẽcia ⁊ in diſcri

men ſe mittere. In indifterentibꝰ quoq; ſi
militer ſe habet quare ẽ leuare feſtuca de
terravł comedere carnes quãdo⁊ cui hoe

indifferẽs ẽ.ſicut eĩ erroꝛ impietatis depo
nẽdus ẽ ab om̃i ↄſciẽcia ſic ⁊ erroꝛĩ hmõi
Uergit em̃ in impietatẽ heretica vel ſalieʒ
3 catholicã doctrinã. Impie namq; ⁊
dampnabliliter ſenciũt manichei malum
eẽ comedere carnes hoc quippe ſenciunt.
ga facturã pᷣncipis tenebꝛarũ credũt oẽm
carnẽ ⁊ iðᷣo inmunda. ESodẽ modo er

roꝛ ẽ om̃ino iniolerabilis malici in rebꝰ

ponere qᷓ lex diuina nec dampnat nec ꝓ⸗

hibet et que xpᷣana doctrina habetꝙ bo
nis naturali bonitate aut ꝓ indifferetibꝰ

qntũ ad meritũ ⁊ demeritũ.ſicut eĩ peccãat
manichei maliciã ⁊ immundicia naturalẽ
iĩponẽtes rebꝰa deo creatis ad vſus homi
nũ.Et ſicut peccant aſtronomi malicia vel
infoꝛtuniũ imponente lanetis et ſtellis
cum a talibus om̃ino immunes ſint et in
noxie.Sic peccãt erronei homines impo
nentes rebus licitis malicia culpabilem ſi
militer ⁊ indifferẽtibus et q̃ om̃ino ſeoꝛſũ

ſunt a lege dei. Hoc ẽ ab omni pᷣceptione
et ꝓhibitione diuina qui imponuntiſtas

neceſſitates obligationum ex erroꝛe ↄſciẽ
ciarum ſuarum noua lege ſe onerant et ſi
bi cre dentes. Qꝛſi quis querata nopᷣ
vtrũ facere aliquid contra ↄſcienciã dicta⸗
tem illud eẽ peccatũ moꝛtale ſit peccatum
mortalevel illicitum. Nos autem reſpon
i

Be

dimus ad hoc tibi ſi aduertas ã dixvimus
vbi em̃ non errat conſciencia.manifeſtũ ẽ
quia peccat duobus modis videlicet ⁊ fa
ciẽdo qð malũ ẽ⁊ male faciẽdo illud. Ne
gligencia em̃ ſiue cõtemptus ↄſciẽcie vnũ
malum ẽꝑ ſe. Aliud vero malũ eſt ip̃ᷣm fa
cctum quod cõſciccia nõ errans dictat eſſe
peccatũ moꝛtale. Ubi autẽ errat cõſciẽcia

peccat vno modo tantum videlicet negli
genciavel erroꝛe cõſciẽcie. Non enim ma
lũ ẽ qð facit ſʒ male illud facit Nihil ergo
licet ↄtra cõſcienciã agere in aliquo caſu.
nec tamen tenetur quilibet ſequi cõſcien⸗
cia ſuaʒ in quolibet caſu. Ex hijs ergo
aobperet tibi qualiter peccatum eſt qð nõ
ẽ ex fide.quia quandoq; ex ipᷣa malicia fa
cti et negligencia conſciccie ſimul quado⸗

q; ex altero tm̃. nõ ſequit ergo ĩ nlłlo caſu

licitũ ẽ alicui agere õ ↄſciẽciã ergo ĩ ᷣlibet
caſu tenet᷑ facere ſcdõᷣm cõſciencia Nõ em̃

neceſſe ẽ duarũ cõtrariarũ ꝓpoſitionũ ſp

alterã eſſe verã. Similiter in nullo caſu li

cet alicui facere cõtra deũ.ergo tenet oia

facere ꝓpter deũ.Et licet cõſciencia actus
noſtros volũtarios et quantũ in ſe ẽ indit
ferentes poſſit malos facere.et etiã moꝛ
talia peccata quando dictat eos eſſe tales

cum eos qui in ſe mali ſunt ⁊ deillo gene

re qua ariſtoteles nominat mox nomina

ta ↄiuncta malo non poteſt facere quatũ
cnnq;ʒ diceret illos eſſe bonos⁊ hoc ẽ quo

nia talia ꝑ ſe ſiue eſſencialiter mala ſunt.
hoc ẽ ex eoipᷣo quod talia ſunt qualia no
minant᷑ vt adulteriũ inqntũ adulterium
periurium inqntum piurium. latrociniuʒ
inqntũ latrociniũ et ita de alis. Que
dã autẽ bona videlicet de genere bonoꝛũ
cui dictet conſciencia eſſe mala.mala inqᷓ;
malicia ↄtraria hoc eſt de genere maloꝛũ
nõ immutat a genere ſuo cõſciẽcia hmõi

Et hoc ẽ quonia genus ſubſtanciale eſt ⁊
nõ ſeparabile.ſouemadmodũ dicimꝰ q;
Dare elemoſynã ſubuenire iniuſte oppzel
ſis. honoꝛare parẽtes bona ſunt in gene⸗

re ſuo.id ẽ in eo ꝙ talia ſũt.videlicet dare
elemoſynã.in eo quod dare elemoſynam
el ſubuenire oppᷣſſis in eo quod ſubueni⸗
re.Et hmõi bonitas vocat naturalis vel
eſſencialis.et ideo inſeparabilis ab eis.⁊

ipᷣa inſuſceptibilia cõtrarie malicie.erũ

alia ẽ malicia quã erroꝛ conſciencie bñ po
teſt ei ſupinducere. Si em̃ aliquis credat
ꝙ peccatũ ſit eis dare elemoſyna alicui re

uera peccatu erit ei? malũ erit ei.licet iſtõ

vicijs et peccatis

pmaneatĩ ſua bonitate naturali.ſʒ mali

cia hec eſt negligencia mala ⁊ contempt⸗
conſciẽcie ſi contra eam elemoſyna illi de
derit ipſe etiam erroꝛ in talibus non caret
culpa multociens. Debes autem ſcire
quia quedã ſunt adeo bona bonitate gra
tuita atq; meritoꝛia.vt erroꝛẽ cõſciẽcie cir⸗
ca ſe nõ paciant ſi ſcilicet fiant. quale eſt
diligere deü ex charitate nemo em poteſt
hoc facere cõtra cõſcienciã⁊ hoc ẽ quoniã
charitas nullũ erroꝛem moꝛtiferũ patitur

in coꝛde in quo eſt. Ipᷣa enim eſt vnctio qᷓ

docet de omnibus. ſicut legit᷑ pᷣme Johã.
pᷣmo.Et ſi poſſibile eſſet ꝙ aliquis crede⸗
ret hoc. videlicet diligere deum ſic eſſet
mo:tale peccatum cum non poſſet illa cre
dulitas in eo remanere ſi actus iſte ſupue
niret. Aduerte ergo diligeter qualiter
dicimus mala eſſe faciẽtibus qui cõtra cõ
ſcienciã faciunt. quoniaã malicia illa quan
doqʒ nõ ẽ niſi a ꝑte erroꝛis conſciccie.⁊ eſt
negligencia vel contemptus tm̃. Quãado⸗
q; eſt etiã a ꝑte actus.videlicet cuʒ in ſe fu
erit malꝰ.⁊ tũc erit dupliciter malꝰ hmõi
actus videlicet ꝓpꝛia malicia et ſnpueniẽ
te a ꝑte ↄſciencie. Jam ergo decdlaraui
mꝰ tibi vbi et qñ erroneasſdencia immu
tare poſſit actus et vbi nõ poſſit ⁊ quales
et quatenus.O ſi ꝗs dixerit.qꝛ erroꝛ cõſc
encie iacob qͥ credebat ſe cognoſcere rach
elẽ cũ cognoſceret lyam actu foꝛnicatiõis

vt multis et magnis videtur cũ cognoſce⸗
ret lyam credens ꝙ eius vxoꝛ eſſet cum re
uera non eſſet. Nos hoc plenius diſcuſſi⸗
mus et determinauimus in alio tractatu

qui vtiq; malus erat in ſe mutauit in ↄcu
bitum matrimonialem. non em̃ peccauit

et in capitulo de ignoꝛancia.et etiam mul

ta alia que ad hunc tractatum pꝑtinere vi⸗
dentur. Quod autem dicit Ambꝛoſius qꝛ
qntum intendis tantũ ſacis.ſermo ẽ mul
te ambiguitatis egqueſtionibus plenꝰ.Et
fuit opinio multoꝛũ ꝙ in malis habet lo⸗

cum hoc⁊ non in bonis.Et cum obijdtur

eis igit᷑ ſi intendit aliquis occidere homi⸗

nẽlicet non occidat.im facit ac ſi occideret

Neſpondẽt nõ quantitatiue intelligendũ

ſu ſi multum intendis et multũ facis.Nõ
em ſi quis intendat tantũ peccare faciẽdo

tes filium dei. vel lucifer apoſtotando nõ
ꝓpter hoc tm̃ peccat.et hoc ẽ quoniam ge

eſt quod dicitur ſed intenſiue ſub hoc ſen

aliquid qᷓntũ peccauerint iudei cruciſigen

nus facti de quo ſupꝛa locuti ſumus non

nnggn
iſ lot
ſicinenen
PLa

tsͤndie
ſenncumd
dtogace
Anceidcadh
Gllinfaucs
Pcoacammn
Uuurctonun
Uluenert
Miomneins
ſuclsoes
boeetcöte
Naſbpnſan
Gctapenaca
gagtninume
Noibnscinor
ephuspaf
nesgaſoctn⸗
cCenpanfri
ſheſnpuliul
ſrinpulen
ſmeuimv/
llagonis ac
maoleomii

waienoo

mcen debit

warnoneſ

aurg

Aaobdu
aneii
kſilchiee in
cſaenüre

mantorgi

4

eu nalsd

. ℳ 9 *

echrintit
wauen NG
s cenr,
eus lorchi
Posdocheenu⸗
naumnnsni,
deounit

Tautem adiuuemus pᷣdicatoꝛes
et peccatoꝛum ſuggillatoꝛes pꝛoſe
uamur ſermone generali nomi⸗
nationes quibus apparent noxietas fedi
tas et hoꝛribilitas ceteraq; mala peccato

rũůü. In pmis ergo ſcire debes q pecca

ta nominatur caſus Sicut ꝓuerbio. xxiiij

Septies in die cadit iuſtus et reſurgit vbi
ↄſiderandum ẽ et vnde cadit.videlicet an
ex alto gracie an ex alio peccato in aliud.
et in quid cadit.Dum em cadit in peccatũ

cadit in fauces vel in ventrem dyaboli et

in cloacam immundicie.Ubi totus inqui

natur et extinguitur ſicut lampas ardens
et lucens in laterna dimerſa in oꝛificiũ in
ferni.dum em̃ nõ reſtat niſi aliꝰ lumbus

ſiue caſus quo cadat in gehenne ꝓfundũ

Juxta hoc eſt cõſiderare alia que circavel

ex caſibꝰ ſunt ſicut fractura oſſis vł mẽbꝛi
ex qua ꝑpetua claudicatio et alie leſiones
ex quibꝰ innumere diffoꝛmitates ⁊ in coꝛ

poꝛibus et in operibus coꝛꝑalibus fiunt.
ex quibus per ſimilitudines et cõparatio
nes ad ſpiritualia veniendum eſt. Conſi⸗
derandu ſimiliter eſt quo impulſu et an
ſine impulſu.Qui em̃ ſolo timoꝛe cadunt
ſine impulſu et hij ſunt qui cadunt turpiſ⸗

ſime.Qui vero ſolo verbo detractiõisvel

adulationis cadunt in quodcunq; pecca
lum quales milites ſunt oſtendunt dum

O tam leui vento deüciuntur. Secũdo

nominantur debita et hoc non ſolũ mor
ns eterne cui auctoꝛes ſuos obligant ⁊ aſ
ſtringunt.ymmo etiamvſuraria debita ꝓ
illis enim alia peccata ſemper exactiſſimꝰ
feneratoꝛ dyabolꝰ alia exigere⁊ extoꝛque
re peccata non ceſſat. Peccatum enim vt
ait Gꝛegoꝛius cum non ſtatim per penitẽ
ciam diluitur.mox ſig pondere trahit ad
aliud. Sunt etiam debita dampnoꝛũ ir⸗

reparabilium.et vt videtur neq; numerũ

neq; menſuram haben tia. Maxime qui⸗
demyvt mulierũ publice turpitudinis qua

rum foꝛnicationum incogitabilis nume⸗

rus eſt.ſimiliter ⁊ẽ animarum que per eas
Deo auferuntur et dyabolo acquiruntur.

nõ ſolum cum quibus opere peccant.ſed

quos etiã ſuo aſpectu et apparatu ad pec

candum inflammant. Sic ſe habet erde
alijs qui palam exempla perditionis ſpe
ctantibus ⁊ audientibus dant.Lotl enim

corvj

parum aggrauatipᷣ̃m factum. quoniã au
tem iſta diſputantur in ſcolis latuis ⁊ etiã
ſepiſſime tranſimus ad alia.

moꝛtium vnuſquiſq; eſt reus vt dicit Hꝛe
goꝛius quot exempla perditionis traſmit
tit ad alios. Poꝛum autem numerũ quis
nouit Eodem modo ſe habet ⁊ ð hus

qui malos pꝛeficiunt vel pꝛelatos vel po⸗
teſtates ſeculares vel etiam magiſtros in

immenſum extenditur coꝛrupiela que ab
huiuſmodi hominibus diriuatur.vłin ec

cleſias vel in ſubditos quas de malis ho

minibus edifitant.vel in diſcipulos quos
nephandos abhominationes vel opere
vel verbo docet. Quis ergo dampna
tot milium animarum reſtituet. quando
nec anime ꝓpꝛie ſemel deo ablate et dya
bolo tradite reſtitutionem ⁊ liberationeʒ
efficere quiſquaʒ pꝛeualet. Tercio no
minantur inquinationes ex quibus pctõ
res immundi ſiue ſoꝛdidi ſemper in ſcpᷣtu
ra dicuntur. huiuſmodi autem inquinati

onũ fetoꝛ eſt ⁊ ſiniſtre opinionis infamia

Quantũ ergo inquinatus eſt cuius fetor

tamlonge q; large ſpargitur.qnta celebꝛi
tate currere deberet ad lauacrum penitu⸗

dinis et cõfeſſionis.et maxime anteq; ad
ſancta appꝛopinquarevel ante deum my
niſtrare pꝛeſumat.ſed lachꝛima cum alijs

omnibus feteat qui nares vel infectas vł
coꝛruptas non habent ſibi fetere nõ poſ⸗
ſunt. Huiuſmodi ergo hominibus dicik
yſaie pᷣmo. Lauamini mundi eſtote.Et

has inquinationes ſenciẽs dauid clama

bat. Amplius laua me ab iniquitate mea

722

Et Pieremie.ij. Laua a malicia coꝛ tuuʒ.
Quarto nominãat᷑ cruentatiões vt yſa.
1. Manꝰ vr̃e plene ſanguiĩe ſũt.Et yſa.xxx.

Qui obturat aures ſuas ne audiat ſãgui

nẽ. ⁊ iten Jere.ij.In alis eiꝰ inuẽtus ẽ ſan
guis aĩaꝝ paupeꝝ ⁊ innocẽtiũ.maxĩe aũt

hoꝛrifica cruẽtano ẽ ex peccatis malignita
tis ſicut ex nece ⁊ ꝓxcimoꝝ odio inuidia de
tractiõe.hmõi em̃ pcta ſanguinolenta di⸗
cẽda ſunt.ꝗ odit ergo ſetre ſuũ qm̃ homi
cida ẽ.ſic dic ioha.j.cano.ſue.iij.ruẽtatꝰ

ẽ ſaguine frat᷑no intꝰ.Si aũt foꝛj eũ vel fa
cto vł vᷣbo leſerit inveſte cruẽtatꝰc.⁊ ĩ oꝛe

vłĩ manibꝰ Hijs aũt ſignis depᷣhẽdi ↄſue
uerũt homicide.vicʒ cruẽtatiõe gladij vel
alion armoꝝ vl veſtis. linguã aut hʒ cruz
tata ⁊ dẽtes ſi vᷣbo leſerit. Quia ergo filij/
hoĩm dẽtes eoꝝ arma ⁊ ſagitte et lingus

eoꝝ gladiꝰacutus.gladiũ et arma atq; ſa

gittas habet cruentata⁊ ſanguine fratris

qui ſic in eum operatꝰẽ.ſimiliter⁊ veſtem
cum coꝛpus humanum anime veſtis ſit.
ii üi

BDe
Quia vᷣo generalit᷑ om̃e peccatũ ſanguis
Dicitur. ꝓpter quod dicebat Danid Libe
ra me de ſanguinibus.Et oſee.iiil.Male
dictũ mendaciũ homicidiũ furtũ⁊ adulte
riũ inundauerunt.⁊ ſanguis ſauguinẽ te
tigit Qui ergo operti ſunt iniquuate⁊ im
pPietate ſua ſanguine ipᷣo ſuo operti ſunt.
a quibus vᷣo peccata illicitoꝝ aſpectuum
ꝑ oculos illicitoꝝ audituũ ꝑ aures ſermo
num ſimilit᷑ ꝑ oꝛa ⁊ ad hũc modũ ð alis
pꝑtibꝰcoꝛꝑis ſanguine Ruũt vtpote ex om̃i
pte arisnulnere ti. ſanguis enim fluens
ingdiciuũ ẽvulnerũ. Uide q; miſerabile quã
q; hoꝛrificũ aſpectu ſpectaculũ ſeipᷣos pꝛe
bent pctõ:es pijs parentibus hoc ẽ pꝛela⸗
tis et eccleſiaſticis ſimiliter ⁊ fratribꝰ.Qm̃
gratum autẽ hoſtibꝰ.id ẽ demonibꝰ⁊ eo
rum imitatoꝛibus qui de fraternis pecca
tis vel viſis vel auditis gaudiũ ſibi faciũt
atq; riſum Utrũ diluuiũ ſanguinis ſit
et montes vel eccleſiarũ vel pᷣlatoꝛumvel
pᷣncipium operiunt nec ſolum vſq; ad fre
nos equoꝝ id ẽ pᷣdicatoꝛum ad eos frenã
dos.hoc eſt ad oꝛa eoꝛum obſtruenda ac
reſcindenda ne pᷣdicent alcenderit. Jã nõ
dubiũ ẽvbi pᷣdicationis impeditur officiũ
⁊ apꝑte etia inhibet᷑.Qm̃ inſana etiã auda
cia coꝛa deo apparet audeãt filioꝝ eiuſdẽ
interfectoꝛes.⁊ ſanguinẽ eoꝛũ vt diximus
cruentati.qualiter manus huiuſmodi ſan
guine plenas ad ipᷣm leuare vłoꝛa ſic cru
entata ad eũ adoꝛandũ aperire nõ veren
tur. Generaliter autem omnia immundi
cie opera pᷣſertim ſi pſuetudinaria fuerint
menſtruata vocantur ſiue fluxus menſtiu
oꝛum. Juxta illud quod legitur Eʒechieł.
xvj. idi te ↄculca re in ſanguine iuo Hie
remie. x. Omnes qui querunt eam nõ de⸗
ficient in menſtruis ſuis inuenient eam.
Quinto vocantur inquinationes ve⸗
lut er fluxu ſamei. Juxta illud. Putruerũt
cicatrices mee a foie inſipiencie mee. Et
Juxta illud Iſaie pᷣmo. Uulnus et liuoꝛ ⁊
plaga tumens non eſt circũligata medica
mine nec fota oleo. Et iob.ij.Teſta ſaniẽ
radebat. WMaxime auteʒ ad opera luxurie
Zpuenienter refertur hoc.Eſt enim luxuria
vlcus peſſimum ſanie ſpurciſſima ⁊ abbo

minabile ſemper defluens.Et iuxta hunc

modum conuenienter nominatur diſſen
teria ſpiritualis ⁊ fluxus eius. id eſt opera
Kluurus diſſenterici. Quemadmoduʒ ergo
vlceroſi et diſſenterici ſemper ſoꝛdidi ſunt
ſemper inquinati et letidi ſic lururioſi.pm

vicijs et peccatis

auguſtinũ autem ſcabies luxuria ꝓpꝛie ẽ᷑.
Delectabar inquit in libꝛo confeſtionum
ſcalpere rabiem libidinum mearũ.opera
ergo luxurie ſcalptiones ſunt hmõiſabiei
pꝛuriginoſe et ſanioſe ſimul pariter et cru
ente. CLongruit autem iſta nominatio
diſſenterie ſpiritualis maxime ſodomitice
ſpurcicie. Quẽa dmodum em diſſentericꝰ
locum habet aptum ⁊ deputatum aſſella
tioni ſeu purgando ventrẽ nõ querit aut

expectat.ſed omnia indifferẽter inquinat

etiam loca ſancta.Sic et genus illud ho⸗
minũ in maſculos etiã ſacri myniſterij cõ
ſecratos.nephariam pollutionẽ extendit.
et loca ſancta etiã inquinare hmõi ſpurci
cia non veretur. Ad ſuggillandũ luxuriã
om̃ia apoſtemata ſanioſa.omnia vlcera
peſſima om̃is ſcabies abhominabilis ad
ducenda ẽ ſimilima em̃ eſt omnibꝰ hmõi
peſtibus.⁊ oꝑa eius inquinationibꝰ qͥ ex
illis ſunt. a len
bꝛarũ ⁊ hoc duabus de cauſis. Pꝛimũ q·
fiũt in tenebꝛis ſcilicet coꝛdis ⁊ a neſcienii
bus omnino quid faciũt. Qð apparet ex

ipᷣa defoꝛmitate operuʒ. Opera enim de

mencie et furioſitatis ſunt omnia peccata
moꝛtalia. Nemo eĩ vidẽs in coꝛde talia fa
ceret. Secũdo dicũt opa tenebꝛarum
quoniã obtenebꝛãat facientesvel oꝑa tene
bꝛarũ id ẽ eoꝝ q̃ tenebꝛe ſunt.Juxta id qð
dicit aplłs. FTuiſtis aliquãdo tenebꝛe.nũc
aũt lux eſtis in dño ad Epheſeo.v. ꝓpier
hoc dicit dñs Hieremie.ij.vide quid fece⸗
ris.quaſi diceret cũ hoc faciebas hoc vii⸗
q; nõ videbas.nõ eĩ tam pꝑuerſe operari
poleſt ꝗ videt. Septimo vocat mala
opa faſciculi depᷣmẽtesvt yſaie.lix. Solue
faſciculos depᷣmentes.adeo eĩ depᷣmunt
hmõi opa factoꝛes ſuos qꝛ cos dimergũt
in interitũ ⁊ ꝑditionẽ et leuare ſe ad ſubli
mia virtutũ nõ ſinũt.Pꝛopter quod quaã
to plura aut maios habet ꝗs mala ope⸗
ra tanto magis oneratus eſt. Hinc eſt qð
apoſtolꝰ in.v.ad Thymotheũ vocal mu⸗

lieres oneratas peccatis.Et pſalm. Sicut

onus graue grauate ſunt ſuper me ꝓpter
hoc dicit Seneca. nemo cum ſarcinis de
natat ſubaudi de mari mundi huius.
Octauo poſſunt intelligi ſaſciculi de/
pꝛimentes.ſarcinule furtiue q̊ vulgo far⸗

delli latronum dicuntur. Propter quod Z.

ſatellites infernales male operantes inſe
cuntur.vt eos capiant et patibulo infer⸗
nali affigant. Pꝛopter boc ergo recle dicit

Sexto nominant᷑ opa lene⸗ „

777

nii
ebnrüinſt
koſatelllest
guosgbalt
hllibenuee
Ayrcäifſe
unt Uua
Opebemuk
onumtapn
,uleottoedns
cttrric⸗
Npuelftuelte,
ſneagtnobiic
gicöpberlitur
nüorlgodin
robschin

O manmme

laninda
Ayiltaudin
onpebiesetg
ſanpun atien
ls rerotrd
eongnolc
(achatdzafus
(ralorgiui⸗
Mocäcidl
Meps abari
nenmni Laeer⸗
ooloirni
Mhntaulan:
ODfofiion⸗
nlnennkeche
W
Cirlggpofi
Pgrlan nnci
ſiaberi
Ulginee

M

W
unot
KKH
ogesſulne
naueniͤn
Müsannet
TocRed
MONentöc
nuamndikitn
2Setem
9seniſi
nunn oluerin
ingrineniei
a ſemios N
macickeni
ans nannus
denotonai
udesdealen
ſatatgnstin
vid mai. l
roe. On
Ksasnennt
noeiasn
iodit enr⸗
tiſan
nebr

.
ndi 4 N
nuenul ſogß
eginalk

4

AN

Apls in. rii. ad Roma. Abiiciamꝰ opa te

nebꝛarũ inſtar latronũ ſubaudi qui vidẽ

tes ſatellites eos ĩſequẽtes.faſciculos fur⸗
tiuos abuciũt duabus ð cauſis. Uidelicet
⁊ vt liberius ex onerati velotiuſq; fugiat.

et vt cũ ipis ſarcinulis furtiuis nõ ↄpᷣhen

dant᷑. Uia em hmõi hominũ mala ſcilicʒ
oꝑa habentiũ.Et angelꝰ dñi pſequens et
coartans eos vt copᷣphendat cũ ipᷣis ſarci⸗
nulis de hoc dñs Hierem̃.ij. Quomõ cõ
fundit fur quãdo opᷣhendit᷑.ſic cõfuſi fũt
domus iſrael ⁊c. In hoc aũt miſericoꝛdiſ
ſime agit nobiſcũ clemẽtiſſimꝰdeus quia
niſi cõ phenſi fuerimꝰ in moꝛte veſtiti ⁊ ſa
xiti vt vulgo dicit᷑ hmõi ſarcinulis nõ po
lerit nobis obijcere coꝛã deo dyabolus la
trocinia nra. Nono vocãt᷑ teſtes ipſa
mala opa ſicut Sap.v. Ipſe interrogabit
oꝑa nr̃a ſubaudi in iuditio⁊ hocvt teſtes

incoꝛrupiibiles et qui mentiri nõ poſſunt

nec noꝛunt.Ea dẽ enã ratiõe vocaut ⁊ fru
ctus.ꝓpt᷑ quod ⁊ dicit᷑ mathei.vii.A fru⸗
ctibꝰeoꝝ cognoſcetis eos:et luce.vij.vna

gqueq; arboꝛ a fructu ſuo cognoſcit᷑ ꝓpter

qð nõ ſoluʒ falſficadi ſunt teſtes hmoi ſʒ
etiã occidẽdi. Nõ em valet diſputatio cõ
tra eos.Et hoc ẽ quonia impoſſibile ẽ eos
mentiri.Lacere aũt nõ poſſunt quin ↄtra
nos loquat᷑:niſi ꝑ penuenciã occidant᷑:ꝓ
pter hac cauſam dicũt᷑ ⁊ filij in eodẽ ſapᷣ.

Om̃s fili ꝗ naſcunt᷑ ex iniquis teſtes

ſunt nequicie aduerſus parẽtes ⁊ interro
gatione ſua filij a vere teſtes nequicie ſũt
oꝑa ſola ĩtelligi poſſunt cũ ⁊ ex bonis pr̃i⸗
bus naſcant interdũ mali filu ⁊ ecouerſo
Facit etia ad hoc illud qð legit᷑ Apocali.
rii.Opa illoꝝ ſequutur illos:videlicet vt

teſtes incoꝛruptiſſimi bonitatis eoꝝ.ꝑ ůs

vbent digni remuneratiõe eterna. De
cimo vocant lre vel ſcripture de quibus
vnuſquiſq; malonꝝ mtt ſue librũ dyabo
lo ⁊ hoc in ipᷣa cõſciẽcla ſua velut ꝑgame
no. Iſte lre ceterrime ſũt quas cõtra vnũ⸗

quẽq; maloꝝ ꝓferret in indicio dyabolꝰ.

Iſti libꝛi in iudicio aperiẽt et iſte ſittere ex

Hibebũt ⁊ ſcõᷣm illas iudicabit᷑ ſicut legit

Dañ.vij. Judiciũ ſedet ⁊ libꝛi aꝑti ſuni:in
telligit conſcienciaꝝ. Siłr ⁊ apoca.xx. Ju
dicati ſunt moꝛtui ex his qᷓ ſcripta erat in
lioꝛis.Et ſtatim ſequit expoſitio.videlicet
ſm opa eoꝝ Uenobis q ſcriptoꝛes diabo
li ſumꝰin pte iſta ſi lras moꝛtis nr̃e eidem
ſcribimꝰ ⁊ hoc in talibꝰcoꝛdiũ nr̃oꝝ quaſi

in ꝑgameno. Undecimovocantur ſpi

ne et ligna ceteraq; incentiua et nutritiua
infernalis incendij. Has ſpinas vel ligna
congregare ⁊ humeris ſuis imponere de
mẽtiſſimi pcccatoꝛes nõ ceſſant. Hijs ſpi⸗
nis vel lignis onerati currũt ad infernale
incendiũ officioſiſſime in hoc ⁊ in moꝛteʒ
ſuã dyabolo ſeruiẽtes. Nõ em̃ habet dya
bolꝰ vnde nutriat vel incendat ignẽ infer
nalẽ ſed miſeri peccatoꝛes ei colligũt ⁊ cõ
gregãt et ꝓpꝛijs humeris poꝛtat om̃ia ge
nera incẽtiuoꝝ nutritiuoꝝ ignis quo eter⸗
nalit᷑ cõburendi ſunt qð in yſaac pᷣmuʒ fi
guratum ẽ Beñ.xxij.vbi dicit ꝙ tulit abꝛa
ham ligna holocauſti et ĩpoſuit ſuꝑ yſaac

filiũ ſuu: Silr et Johanis.xix. Ubi legit ðᷣ
dſio hieſu ꝙ baiulãs ſibi crucẽ exiuit in eũ

ꝗ dicitur caluarie locus. Nominãtur
etiã peccata nominibus oꝑationũ q̃ ꝑ mẽ
bꝛa fiũt vt paſſus et greſſus ꝗ vtiq; per pe
des fiunt ſilr et curſus Eodeʒ mõ moꝛſus
deuoꝛatio ⁊ latratus qᷓ vtiq; ꝑ oꝛa fiũt de
quibus facile negociari ẽ habentibus co
piam ſcripturaru et ſimilitudinũ et cõꝑa⸗
tionum exercitatam noticiam. Nos ergo
cauſa bꝛeuitatis plurima de hijs pertran
ſimus pauca ꝓſequimur ad alis feſtinan
les. ᷓððð

De temptationibus etreſiſtencijs

O ſt hec oꝛdine ſuo ꝓmiſ⸗ pliciter nobisvtilis ac ſalutaris ſi ea bene 4. Maonal
ſa ſuꝑius exoluentes loꝗ⸗ vtiſciuerimus ⁊ voluerimꝰ ſicut infra do⸗ 9 uſtpughen
mur de temptationibꝰ ⁊ re, cebimus Secũda intentione intelligi giſuolimis
* ſiſtẽcijs ⁊ generaliter de p⸗/Mur temptatio impugnatio ſeu belluz aut tan
P lüs vicioꝝ atʒ vᷣlutũ.et de ¶ p̃liũ. Sicut legitur iob. vi. Decunduũ alLis polccnoe
—, om̃i pugna ſpũali quã hie ¶tranſſationẽ. Cemptatio ẽ vita hominis opuurzel
paciunt᷑ viri ſancti/c de omni genere expu ſup terram. vbi nos habemus. Miicia ? W
gnationũ ꝗbus ↄtra vicia pugnandum ẽ vita hominis ſuꝑ terram. Milicia autem nſonnloulh
„ Aſſignabimꝰ etia ⁊ numerabimꝰoffi-⸗ non intelligitur niſi bellum.et vulgo guer rlünan
cia et actus ꝓpos vniuſcuiuſq; virtutũ in ra.que cum in aclu fuerit et exercico dicc liegnntute
vnoquoq; certamine ſpũali.Dicimꝰ ꝙ; vi pugna et impugnatio et pᷣlium. Jura hac ſpenilnue⸗
ctoꝛias ⁊ modos vincedi earũ.⁊ nõ pᷣter-⸗ intentionem dicit Jacobus in pꝛimo. ne-⸗ lgnochanal
mittemꝰinſidias demonũ ⁊ aſtucias ooꝝ mo cum temptatur dicat.quia a deo tem W
quibꝰ incautos deijciũt capiũt ⁊ captiuat ptatur deus enim interpᷣtatoꝛ maloꝛũ eſt. Psſonaekll⸗
In vmis ergo ſciendũ ẽ tibi ꝙ tempta Nõ enim impugnat deus peccatoꝛes.ne lſſeanedadit
tio vna intentione ſua.nõ ẽ aliud q; erxi⸗ q; impugnatoꝛ e peccatoꝝ quin potiꝰtlbe eſtenle
rimẽtatio.⁊ temptare nõ ẽ aliud niſi expe- ratoꝛ atq; defenſoꝛ ſi voluerit. Juxta hbuee Miurml
rimẽtũ caꝑe de quacũq; re ad cognoſcen⸗ modũ dicitur illud apli in.x.pᷣme ad Coꝝ Cpnoduunine
dũ ipᷣam.hoc ẽ vt ipᷣa cognoſcat᷑ vel inn o Fidelis deꝰ qui nõ pacietur vos tempta Oenummaiti
teſcat cuicũq; Sicut legit᷑ Señ.xxi.Quia ni ſupꝛa id quod poteſtis. Nõ paciet᷑ vos Mnnnmnl de⸗
temptauit deus abꝛaha.hoc ẽ expimentũ temptari.id ẽ impugnari. Similiter et il⸗ ntlitei.
cepit de eo.⁊ ipᷣm innoteſcere fecit ⁊ hocſi lud pꝛimo Jacobi. Beatus vir qui ſuffert NMonl. naunnue
bipi.hoc ẽ ipᷣi abꝛahe.Quata em̃ eẽt vᷣtus ꝗ lemptationem. Ueriſſime tamen quie Paunmusnöͤl
obediẽcie iu abꝛahaʒ ꝑ ip̃ᷣm mandatũ qð/quid agit contra nos dyabolus pugna . ighenciune
a deo recepit de imolandovnigenito filio Mi quis diligentius conſideret. Animo em ſttinlenns o
Juo Agnouii excellenciã obediẽcie ſue ad pincendi nos totũ agit.ſiue enim inſidiet eendinn.
deũ. Noõ em opus erat deo expimẽto vłſi ſiue exploꝛet.ſiue hona pᷣtendat ad decipi fluenfanun
gno aliquo ad cognoſcenda obedienciaz endum nos ſiuępcuciat batulo quocũqʒ anſtaispnor
abꝛahe.iuxta hũc modũ dictũ ẽ illð.Deu vel gladio.ſiue muſuʒ munitionis noſtre ielupanana
tronomij Temptat nos dñs deus nr̃pp᷑ ſuffodiat. uc vicrum ſpiſitualem ſubira⸗ üiinard neſ
hoc dictus ẽ tẽptatoꝛ ⁊ ẽ dyabolꝰ.Math. hat.hocẽ ſubtrahi ꝓcuret.quoniã animo uiucſinizz
iiij. Et accedẽs temptatoꝛ dixit ei. hoc em̃ nocendi omia iſta facit.Et reuera iſta ſũt oegatge
ſolũ poteſt videlicʒ tẽptare nõ aũtvincere ptes belli ſiue guerre quibus ſempernos iſpommnngn
vl deücereviribꝰſuis niſi eĩ ſvonte nos ei impugnat.quicquid iſtoꝛũ agat licʒ alin lnincinice
crediderimꝰ⁊ in manus ei dederimꝰpote dicat hꝛegoꝛius ſup.iiij. Mathei.Quia eletiſenfinn
ſtatẽ in nobis hr̃e nõ poteſt.temptare ec⸗ tribus modis temptatio pficitur videlicet ehiiimninigz,
govtiq; poteſt. Hoc ẽ exximentu cape ⁊ẽ vt cogitatione delectatiõe⁊ ↄſenſu.Quaãuis llaminii
cũq; ꝑpendere qᷓles ſimꝰ videlicet foꝛtes/)Mõmuniter dicat᷑.quia ꝑ duo genera rerũ iſatöfmii
an debiles.facile eĩ cedẽtes an viriliter re Atemptamur.videlicet ꝑ blanda hoc eſt de unrde

S

ſiſtẽtes qꝛ ſi nos ab initio temptatiõis via lectabilia.⁊ ꝑ aduerſa ſeu aſpa.hoc ẽ que higrgtindie

rilit᷑ ſibi reſiſtẽtes iuenerit.deſperãs ð vi contriſtat atʒ contubãt.Wulii tamẽ ſunt luamntigio gu⸗
coꝛia ymmo victus atqʒ cõfuſus pleriq; alij modi temptatnũ. hoc ẽ impugnati wnlinzieppe
ſtatim abſcedit.⁊ hoc ẽ ꝓpꝛiũ tẽptatoꝛis. onũ dyabolicarũ.Etvt verbo vno vniuer ntenſchbie
vr expimẽto ſumpto comꝑtoq; qð quere⸗ ſaliter omnia dicamus.vnũquodq; viciũ ftaonn
bat negociũ temptatiõis dimittat. Juxta ſuas habet temptationes. coõtra iota ar ſirz
hũc modũ ðꝛ tẽptatoꝛ dyaleticꝰ et empta cẽ mẽtis pugnat dyaholus obſidẽs eaʒ ꝑ nltihrnn
tiua dyaletice ꝑs quedã.⁊ temptatiuꝰ etia circuitũ.⁊ oꝛdinãs acies ac diriges contra nihir i
quidã ſylogiſmus.licet ergo animo repu⸗ acies vᷣtutũ. et contra partes arcis ipſius llictiigti e
gnãdi ymmo occidẽdi temptatioes iferat mentis humane. Quod vt euidentiꝰ eu· ſiieniiit⸗
tũ qꝛ hoc ſolũ vt dirimꝰ videlicet ſuis viri ceſcat enumerabimus ipſa vicia que ſunt ſlne
bʒ tẽptare poteſt ⁊ nõ ampliꝰ tẽptatoꝛ ꝛ quaſi duces acierum incipientes ab ipſa Rindngen
HMihil ei ↄtra nos poteſt niſ quod ei voſ⸗/vi noſtra rationabili.et numerantes im⸗ NNS
edederimꝰ aut ꝑmiſerimꝰ.Tem tatio eĩ ugnationes ꝓpᷣas eiuſdem. hoc ẽ quas NN
dis ſicut infra docebimꝰ ꝓ nobis emulti pꝛopꝛie dirigit contra eam dypabolus. nauſcn

—D

TErr S SEe A Seo g

Kſene

— Dicemꝛig in pᷣmis qe curioſitas eſt ꝰ oẽm hominẽ ſuſpectum habẽt nulli ceæ⸗
ücnnn⸗⸗ S ma impugnatrix virtutis nre rationalis. dũt.Quida vo paſſim oibꝰcredũt nec res
— hocẽ ſublimis ac nobilis vᷣtutis apphẽſi nec homines altendetes ſed fufficit eis tiäa
udſt e. Eſt aut curioſitas libido ſciendi ſeu co tumodo audiuiſſe ad hocvt credat. Quin
RKZ”ZM gnoſcẽdi nõ neceſſaria quoꝝ cognitõ ni luvicin ſuſpicioſitas ẽ qð i qbuſda religio
— hil oꝑatur vel adiunat ad ſaluteʒ et hane ſis adeo inualuit.vt duos homies inuice —
4 l ipᷣam quadoq; diximꝰ ꝓſtilutionẽ nrĩevir colloquẽtes nuũq; videãt ꝗn ipᷣos de ſe lo⸗
— tutis rationalis paſſinquacuũq; veritateyʒ qui mali aliqd ſuſpicẽt. Silt ⁊ qcũq; eos
Enäidelmnan. ꝓpter ſeipam ampleyant ⁊ cũ ea libidina quodcũqʒ mõ aſpexerit.ſtatim opinat .
Anfuelannt tis ⁊ ppter hocthoꝛũᷣ ad quã ſoia pᷣmave auidd in eis mali notet vł ꝓpter malũ ali
nadgint ritatem admitere debuit foꝛnicatione v gqð eos intueatur.Et hoc ẽ viciũ ꝑnicioſiſ-⸗
n adulterio c ancillavel pediſſeqᷓ polluen ſimũ litigioꝝ multoꝝ ⁊ odioꝝ aſʒ irarũ ſe
Ardicdt uunr is. Sola em̃ pᷣma ac luminoſiſſima veri minariũ. Adiuuat aũthmõi ab hbumoꝛꝛ
nm mernne tas ſponſa eſt illi cetere vero vt ancille et melancolico ⁊ moꝛbo vltra qua credi poſ
Nognaldensnein pediſſeque habẽde ſũt.hoc ẽ ꝓpter illã ſo ꝙ ſit. Sextu viciũ e virtutis nre rationa? c
eheraacan la querẽde et diligẽdeꝛ hoc qtenei ſuiät ſpiritus blaſphemie qð ẽ ſcaturigo abbo
mloeſorn hocẽ quatenꝰ illa ad vim noſtrã rationa minabiliuũ cogitationũ adeo hoꝛribiliin
riid inan lẽ introducit ⁊ iam eidẽ pᷣparẽt⁊ exoꝛntt adeoqʒ moleſtarũwt eiꝰtẽptatio plerũqʒ
auinögaenn Quemadmodu em qued ignoꝛãcie viu qſi martyriũ ſit. ⁊ quidã etis potiꝰ vellent
wa eſis uͤn noſtrq rationalẽ deſoꝛmat atq; deturpat. G; illas ſuſtinere martyriu.lic; aũt opinio
lingonan. dn Sic ⁊ queda ſcicẽcie iam decoꝛãt parit᷑ et de malo fraterno in quibuſda adeo perti
od Dennsni exo:nat. Ignoꝛacia em̃ nõ ẽ niſi quedã ab nax ſit bonũ deꝓximo de quo ſemima
m. Urmtünem ſencia veritatis in pdicta vi.⁊ quedavacu le opinati ſreiſde bonũ ſuaderi ñ poſſit.
inoshrtin ae ab eadẽ. Maniteſtu igr ẽ ex hus q cu ⁊ pt hoc vicioſa ſit atqʒ dapnabil.nõ 5
„ . . . . . . 9 . 2 5
. ile ritati yllaten? famulant Et p hoc ſco credẽdi ſcilicet ignoꝛaciã/viciũ hoc vᷣtutis
1 uh le curio itatis hmõi meretriciſũſſeu adul niĩe rõnalis dicimꝰcũ ſitvacuitas eiuſdẽe ?z
mmün terij. et lupanaria queda ſic ſoꝛnicantium puatio cognitiois. NHegligẽcia vo ſci
ni animarũ. Magiſtni ant hmõi ſcolaruʒ ni endi vładdiſcẽdi magt ẽm vᷣtute nr̃a mo
anut hil aliud ſũt q; pᷣncipes ꝓſtibuloꝝ et pcu ua id ẽ voluũtate.hec aũt oĩa idcirco dixi
acun ratoꝛes atq; cõſiliatoꝛes hmõi foenicatio/ ꝙmqꝛ: ia multi ſcpſerut diuiſiões vicioꝝ.?
linatadl men nu. Hõ reputas auũt leue peccatũ aut pan diniſerũt ea nuc ĩ tria nũc in ſeptẽ. In tria
enune na turpitudinẽ ſacramentuũ pᷣme veritatis ꝓprt id aðõ legit iob.j.Quia chaldei fece⸗
undintn intellectu ſic ꝓſtituere et t venerãdu mri rũt tres turmas. ? ꝓpt id qð legitur.j. J0
sſtgiin te⸗ moniiũi ta multiplicibꝰ adulterijs violare. ba.ij.Ome qð ĩ mðo ẽ aut ↄcupiſcẽcia car
Shanioliine Et ſi ei verũ ẽ að dicit ariſtoł. in metappy nis ẽ ⁊c. In ſeptẽvᷣo ꝓpt ſeptẽ gẽtes quas

Cenzie e ſica ſua nõ tñ verũ ẽ qð oẽs ſciẽcias homi eiecit dñs de terra ꝓmiſſionis vt introdu
Taiar wen nes natura ſcire deſidertymmo innume ceret ĩ eã filios iſrł.hmoi ergo hoies de vi

—

rabilia ſcire vt ita dicamus erinnato ſibi cüis locuti ſũt tãq; ifidelitas ⁊ hereſisvicia
vicio curioſitatis.quẽag modũ eniʒ nõ in nõ eẽnt nec fides virtꝰ.ie ergo nõ adhe⸗
ołs mulieres ẽ appetit naturalis virorũ/

reas diuiſionibꝰeoꝝ. Rellertamur ergox
ymmo ⁊ pleraſq; libidinis ſiue luxurie / e

ſcrutamur ĩ pᷣmis vtꝝ reſiſti poſſit a ſctis
hoc ẽ eyinnata coꝛruptiõe Ipirituali. Siq Svl etiã pctõꝛibꝰ oĩbꝰtẽptatiõibꝰ ⁊ ipugna
nõò in o veritates ẽ appetitvis nre rantionibꝰ dyabolict ⁊ videri poſſũt in pᷣmis
onalis Appetit inq; natural.ſed ex curi ꝙ nõ. er eis q legutur iob.ilj. vbi loques
oſitatis libidine ꝓſtituta quã diximꝰ. Se de poleſtate vehemoth id ẽ dyaboli i.xh. y

—

cundũ viciũ ẽ tarditas ad credendũ. Ter cap.nõ ẽ inꝗt poteſtas ſuꝑ terra qͥ ↄpetur

cimeuitas ad idẽ. Et de vtroq; ſeneca.Et ei. ⁊ iten. Nõ fugabit eũ ee katgenweri in
ib2 nulli credere viciũ ẽ. Quartu vi ſtipula verſi ſunt ei lapides funde. deride
nune i ciũ ẽ dubietas.q̃ qdã ſp heſitãt quęadmo bit vibꝛantẽ haſta. apls vᷣo in x.l.ad Coꝝ
nbimn i , dũlꝗdã quatũcunq; crebꝛo quãtũcunq; di dicit. Fidelis deus ꝗ nõ pmittit vos tem
Aarnn ligenter ↄfeſſionẽ pctõ ꝝ ſuoꝝ iterẽt ſ du: ptari ſupꝛa id qõ poteſtis ſuſtinere. Uide
ont ni⸗ hbñuat an bñ cõfeſſi ſint Quẽadmodu ꝗda lur ergo ꝙ niſi deus auerterel ꝙ leptarẽt
amu
.

De

aliqui ſup:a poſſe et vires ſuas eſſet tem⸗
ptationilalit᷑ poſſe aliꝗs reſiſtere Auguſti
nus q̊ʒ in libꝛo cõfeſſionũ dicit. Quibus
aut temptationibꝰ reſiſtere nõ valeaʒ.ne
ſcio tu ſcis.Et iterũ dũ cõſuetudinibꝰnon
reſiſtitur fit neceſſitas.beatꝰ Bernardus.
atteſtat eidẽ dicens. Qꝛ poſtqᷓᷓ in conſue
tudinẽ verſum ẽ aliqð peccatũ niſi ineffa⸗
bili diuine gre miraculo non reſiſtitur illi
Amp. Apoſtolus dicit ad Thymo. j.
ſcõo. nequãdo rpſipiſcat a dyaboli laqis

a quo tenent᷑ captiui ad ipᷣius voluntatẽ./

Et iterũ Sapiẽcie.xi. Semẽ erat maledi⸗
ctũ ab initio ⁊ non poterat mutari a mali
cia.Et hieremie.xiij.ſi mutare poteſt eth

ops pelleʒ ſuam ⁊ pardus varietatẽ.ſic et

vos poteritis bene facere cũ didicerit᷑ma
le. Ex hijs ergo om̃ibus teſtimonisvi
detur impoſſibile eſſe quibuſdã bene age
rejet neceſſe male agere.quare neceſſe eſt
eos cadere ſub temptatiõibꝰ ſaltẽ aliqbꝰ
qui em̃ tenent a dyabolo ligati ad ipſius
voluũtatem dyaboli cũ voluntas dyaboli
ſit ſemꝑ vt peccent⁊ temptationibꝰq̃s ipᷣe
infert acquieſcat.nõ poſſunt aliud facere
ſi ita ẽ qᷓʒ ſuccũbere temptationibus ꝓvo
lũtate dyaboli.
ſuꝑ Beñ.Quia adam habuit vnde poſſ2e
ſtare.nõ vñ poſſit ꝓficere.⁊ intelligit hoc
in ſtatu ante peccatũ et etiã ante graciam
quantũcũq; etia habuit graciã poſſe ꝓfi⸗
cere cũ ꝓficere nõ ſit niſi mereri quadoqʒ
em̃ mereri ergo et ꝓficere. Sed reuera ex
ſolis naturalibus donis vel virtutbꝰme
reri nõ potuit. Cũ igitur ex illis nõ po
terit niſi ſtare et hoc cum ſana eſſent⁊ om
nino illeſa mõ cũ coꝛrupta ſint ? ꝓfundiſ
ſime vulnerata. manifeſtuʒ ẽ.quia nec po
lerit ex illis vł ex iſta etiã ſtare cum longe
minꝰ poſſit ex illis in ſtatu infirmitatillo⸗
rũ qʒ in ſtatu ſanitatis eoꝛundẽ. Amp̃
Apis in ſcõᷣo.ij. A Conꝝ. Nõ ꝙ ſufficiẽtes
ſimus inquit cogitare aliꝗd ex nobis qua
ſi ex nobis. Incõpꝑabiliter autẽ minꝰ ẽ co
gitare qʒ cuicũq; temprtatiõi reſiſtere. Si
ergo illud qð tamlonge minꝰ ẽ nõ poſſu⸗
mus ex nobis multo minus illud ad qð ẽ
tam longe magis.pᷣſertim cũ reſiſtere im⸗
poſſibile ſit abſq; cogitare ymmo pars ſit
magna eius qð ẽ reſiſtere. Rũderunt
in hoc multi ⁊ dixerũt quia reuera nõ po
teſt hõ reſiſtere alicui temptatiõi ex ſe.id
c viribꝰſuis.hoc ẽ ſine dei adiutoꝛio.Que
Nimus aut ab ipſis. Quid intelligat iliud

temptationibus et reſiſtencijs

care ⁊ ſimilia.

Amp̃.Dicit auguſtinꝰ

dei adiutoꝛiũ qð vtiq; nõ poſſunt dicere
aliud eẽ qᷓʒ gracia. Iſtis auũt cõtradicit eni
denter augꝰ dicẽs.qꝛ multa bona faciunt
homines ꝑ ſolũ liberũ arbitriũ abſq; gra
dei qualia ſunt agros colere domꝰ edifi⸗
Amp̃ᷣ.Uerũ ẽ qꝛ coꝛpaz
grauia ⁊ leuia ex ſola natura mouent abi
q; ſpeciali adiutoꝛio gracie dei ſilr calida
et frigida operatur oꝑationes ſuas.Omi
ergo creatura miſerioꝛ ⁊ miſerabilioꝛ erit
homo.ſi nibil boni etiaʒ naturalis opari A
hoſſunt ex natura ſuua. Dicendu igit ?è 7
n hus vt a nouiſſimo incipiamus q; non
omne cogitare è ex gra. Queda em̃ cogita
tiones vane ſunt ſicut dicit vfal Eiquedg
ſunt ſine intellectu ymmo cõtra intellectũ

li
a quibaaufert ſe ſpiritus ſanctus diſcipli⸗
ne.ſicut legit᷑ Sapiẽcie pᷣmo. Quoddam
vo cogitate gracie ẽ ſicut illud de q loqui⸗
tur auꝗꝰ dicẽs.Quia credere ẽ cũ aſſenſio
ne cogitare. Nõ ẽ aũt dubiuʒ quin crede
re fidei virtutis/gratie ſit. Qð aũt ẽ gracie
nõ ẽ ex nobis quaſi ex nobis:ſed ẽ ex noð
cũ adiutoꝛio gracie.De cogitationibꝰ ve
ro ſublimibꝰ.videlicet qͥ deſuꝑ animas
noſtras deſcendũt a patre luminum.no

ſunt ex nobis q̃ſi ex nobis.Aliis aũt cogi

tationihus cogitare nõ ẽ cogitare aliqꝗd.
id ẽ cogitare alicuiꝰ momẽti ſeu valoꝛis.
iuxta moꝛẽ ſcripture qui nõ reputat aliqd
niſi qð valet ad ſalutẽ eternam. Sicut eſt
illud Johannis.xvj.vſq; mõ non petiſtis
quicq;. Nõ reputas quicq; niſi qð ẽ gra⸗
cie vłgloꝛie. Et hoc mõ intelligendũ e qð
dicit apłs. Nõ ꝙ ſufficiẽtes ſimꝰ cogitare
aliꝗd ex nobis quaſi ex nobis.Illud veoo B
qð aliꝗd dicit aplus ꝙ peccatoꝛes tenen⸗
tur a dyabolo captiui.ad ipᷣius volunta⸗
tẽ tenẽt᷑ vtiq; vinculis amoꝛis ꝓpꝛiac de
ſiderioꝝ ac voluptatũ.quemadmo dũ em
dicit poeta.Crahit ſua quemq; voluptas
Nõovtiqʒ neceſſite ſed voluptatis amo
re et delectãdi volũtate. Non inſert ergo
is impoſſibilitatẽ aut coactionem. hoe
appet ex ipo teſtimonio ip̃oꝝ. Interroga
tus em̃ etiã quantũcũqʒ cõſuetudinarius
foꝛnicatoꝛ vtrũ gaudẽter libeñter ac dele
cłbiliter foꝛnicetur. Rñdebit ꝙ ſic gui ſe
⁊ intima ſua meliꝰ nouit.Et de hmoine⸗
ceſſitate multa iam diximꝰ.⁊ idẽ intelligẽ
dũ ẽ de neceſſitate.loquit᷑ augꝗꝰ et beatus
Bernardus. Non em̃ ẽ neceſſitas coatcli⸗
onis.⁊ idᷣo nõ excuſat ſʒ indurate volũta
nis. Uolutas aut ſiue indurata ſil ſiueno

7

ohfe

mnöinmnlil

ſſuöbalotsit

tügenl .

Gnnanonnietg

onintylenmun
es Postütt

eoäbpriäfmmst
Necaoeaaumun
ſaeaiigten
bleſtalitri
cinuiigt
Ozüwen
ſtne öcatmmi
leenoelncint⸗
wiſtſvstütgne
ntutcuanen
ſoungſecieñn
Ulupgcopn
Aluoreſſneg
lligcnieinte
cicrodſuntde
flercleiigeh
Diagſuci
NNnhochaae
nopdrd ſbſe
ſiensdaüns
lnbcmnsſet
nchſenungen
Neuo tmnctmn
slagihini
D
iſiogian
bukeulſittn
hoeoporffe
Weizniuen
g in teen

ltmien

pun NH
. H

—

zaſolanaand
Moriogace
miiur o ainn
Abonicizn
ouifimmoinchns

. 1
erieſe 6 nen
ACEeCWES
.

Ome Gar,e
⸗èr”
ls. Cmmde
s;inine
. Mo e fu o
E e
uSEEeNN
„
NRHH
K* G
0 cN.
„ S
— G A
NoLOAYN 4
. i
. eeN
4 A 4 “D

Ne

=

Aere WR
45 (Mleh . „
NRNNE
4 4 0 nech a
4 AMW
„7 wento 6
A paN feen
* 4 „ “üH”L”
1, 44 ercr.
—“ 4 1„
8

. ”M
ee N!

. 7 . 9 4
„
ugufu

16 iwrg

ℳ R!
ðIè

☛r-

—

4 6½

1

—

rate aut
uaea

6
47
4

genche

4
8
6

4
m e ti
V

ulen

eerut.
mKEE

☛ .fαπαυe P† Ir cſaſe

4

dummõ in malũ ſit ant male etiam in bo
nũ ſꝑ culpabilis ẽ ⁊ actus ex ea peccatum

ptationi videt᷑ ꝙ ſic a iuſtis et ſanctis
hominib'. licet multas habeant queſtio⸗
nes. Nos aũt pᷣus diſputabimꝰ de pec

N aut querit vtrũ poſſit reſiſti vnicuiqʒ

catoꝛibꝰ ⁊ infirmis et videt ꝙ quatũcuqʒ
peccatoꝛ et quantũcunq; infirmꝰ poſſit re
ſiſtere cuicũq; temptationi.Cu em impoſ⸗

ſibile ſit aliquẽ ſuccũbere om̃ino inuitum

neceſſe ẽ vt quicũq; ſuccũbit.ſuccũbat vo⸗

lens. Qui aut volens ſuccũbit nõ vult re
ſiſtere.no ẽ igit᷑ mirũ ſi nõ reſiſtit cuʒ reſi

ſtere nõ velitcũ ipᷣm reſiſtere om̃ino volũ
tariũ ſit. nos aũt querimꝰ vtrũ poſſit reſi

ſtere ſi velit quantecuũq; temptatiõi. Et
oſtendimꝰꝙ ſio cũ em̃ nõ ſit dicendusvel
le vt ait augꝰ ꝗ qð potuit nõ fecirnõ vult

culdubio reſiſtere ꝗ non facit qð poteſt

vt reſiſtat.certũ aũt ẽ ꝙ novult reſũtere ꝗ

vult cedere vel ſuccũbere.Contraria em̃ ſi

milis velle aliquẽ pᷣciſe et ſimpłr impoſſi⸗
bile ẽ. Si ergo ſuccubit vel cedit temptati

oni. Ant hoc facit omino inuitus aut aliq́

mo volens. Q ſi om̃ino inuitus manet
igit᷑ eius volũtas inuictal ereca non ſo⸗
lu nõ cadens ſed nec inclinata etiã in aliqᷓ
in cõſenſum aduerſarij ſeu temptantis qᷓ
re no vincit᷑ ymmo vincit magnificie. nec
talis ſuccũbit niſi foꝛte a ꝑte coꝛpis. Hoc
autnõ ẽ ſuccũbere ꝓpᷣe neq; vinci nec ſic.

ſed ſi fit quo intendit temptatoꝛ? ad qð

mouet et ꝑulſat temptatũ. manifeſtũ aut
qꝛ hoc nõ poteſt fieri omnino ab inuito
Om̃ino em̃ inuitus non facit aliquid ſed
mag patitur nec mouet ipe ſed im moue

ur. Uiolenta em actio nõ ẽ violẽcia paciẽ

tis ſed ſolũmõ inferentis. quẽadmodum

„

ſiquis flectat genua alteriꝰ eo pꝛſus inui

to ante ydolũ.⁊ ponat in manibus eiꝰ. ſi

SS 7

militer om̃ino inuiti thus ⁊ tenẽs manus

eius ponat in manibꝰ e ſic paciẽtis thus

ſup altare ydolivel ante ydolũ certũ eſt q
qui iſta omino inuitus patit Nec adoꝛat
ydolũ nec thurificatydolo. Quicũqʒ igit

— —

niſi adeo toꝛqueret eum ⁊ affligeret bocẽ
adeo modica poſſet eẽ ꝙ potiꝰ eà ſuſtine
ret q; iemptatoꝛi acquieſceret Et hocẽ q

dicit ſalomon.Quia vult ⁊ nõ vult piger
ꝓuerbᷣ.xxj. Quia vtiqʒ vellet ſed ſimplici
ter et pᷣcipue nõ vult. Manifeſtum igitur
ẽ quia quantecũqʒ temptationi poteſt re
ſiſtere quicũqʒ ⁊ quantucunqʒ peccatoꝛ
infirmus ſi vult.vult inq; ſimplr et pᷣcipue
vt in nullo deuelit et hoc vtiqʒ abſqʒ vllo
adiutoꝛio gracie.Lolle em̃ omnẽ gracia ſi
pciſe et ſimpliciter vult.hoc eſt ſi purevult

quod ẽ abſqʒ vlla admixtione volütatis.

nullo mõ ſuccũbit.Et hoc vtiqʒ verũ ẽ.qꝛ
qᷓ;diu vult pure ꝑmanet inuicins.Uenvt

pure velit hoc dicimꝰ nõ eẽ ei ex ſe ymmo
ex gracie adiutoꝛio.O em̃ aliqs velit ſuſti

nere moꝛtẽ ⁊ moꝛtis toꝛmenta. Uelit inqʒ
pure vt diximꝰ anteq; peccet ꝓculdubio
gre ẽ ⁊ nõ nature vel naturalis alicuiꝰvix
utis. Q ſi dixerit quis ga hmõi volũ
tas inuenit᷑ in hereticis.nNos ia reſpondi⸗
mus in alio tractatu ⁊ oſtẽdimꝰꝗa hereti
ca ptinacia obduratio ẽ volũtatis ipᷣoꝝ ⁊

obligatio dyabolica qua eos trahit vuit
⁊ ſicut vult.Qnẽadmodũ em̃ furioſi mul⸗
ta ſuſtinẽt/q̃ ſani nullatenus ſuſtinerent.

Sic ẽ de furioſitate ac cecitate hereticoꝛũ.
Ea enim ſuſtinẽt ex inſania coꝛdiũ quevix
ſanitas ſuſtineret.De hoc auteʒ qð ſup:a

poſitũ ẽ ex verbis Job. nõ ẽ poteſtas ſub

celo ꝗᷓ ei cõparet dicimꝰ.ꝗa poteſtas gre
iue virtutis nõ ẽ ſub celo ymmo ſupꝛa ce
ga virtus ẽ dei omnipotẽtis.Et ad hũc
intellectũ referẽda ſunt omnia videlicet il

lud. Deridebit vibꝛantẽ haſta.⁊ hoc ex ꝓ

pꝛia ſuꝑpbia. Hic em̃ eſt mos ſupbonꝝ.vᷣt ia

ctent ſe vltra q; ſint et vt maioꝛes ⁊ ſoꝛtio
res ſe derideant vel deridebit illũvt eſt in

ſenõ qlis ẽ vel ꝓut ẽ ex gracia et ad hunc
modũ intelligant omnm hmõi. Qõð ant
velle ex deo ſit et nõ ex nobis expᷣſſe legit
ad Phylipᷣ.ij.Dens ẽ qui operatur in no⸗
bis velle ⁊ ꝑpficere ꝓ bona voluntate.

ific⸗ Altende auũt ga cũ querit᷑ vtrũ ꝗs poſ
temptatione vincit ꝓculdubio voluũtarie/ ſit velle reſiſtere cuicunqʒ temptationi ſeu

facit aliquo mõ quod ſuggerit
Faliaidoon ggerit temptato
moleſtia ſuſtinere eouſqʒ em̃ vult tempta
uionis moleſtia declinare. nec ppter hoc
lemptatis facit voluntatẽ. Uerũ ergo
ẽquod diximaquia nõ vult ſimpłr ⁊ pꝛeci
pue temptationis moleſtia ſuſtinere. ym

mo declinare et foꝛee vellet eam ſuſtinere

quantecunqʒ ꝗa duobus modis intelligi
Zauan hoc voſie em dicitu⸗ ⁊ ſcmpoſſibi
litatẽ qð ẽ paſſiue et receptabiliter. quem
admodum dicimꝰ aera poſſe illuminari

facere q; temptationis

paſſiue ſcilicet ⁊ receptabiliter. Becuũ⸗

do mõ dicuntur ſᷣm virtutẽ⁊ efficienciaam

ſiue effectiue.et hoc mõ dicit ſol poſſe illu

minare aera, qa apud ipᷣm ẽ virtus Ean

—
D
S

= . “ .
Be temptationibus te reſiſtencijs vtinir
cipiũ efficiendi. Hoc manifeſtum igiturẽ. rem moleſtiã etita in infinitum. quarencd min
quia nec cuicũq; nec quantecũq; tempta⸗ hoc deueniet tandem.vt maioꝛ ſit aliſuua 4 tacioei
„ tioni poteſt quiuis reſiſtere p modũ effici⸗ voluntas ſuſtinendi aliquanta moleſtiaʒ ſtie
encie vt dixim p modu vero poſſibilitatt vel inſultus temptationis qua voluntas: ctn
—— aut paſſibilitatis poteſt vtiqʒ.q hoc ẽ nõ de qua loquebamur. quare paratioꝛ erit M –
niſi poſſe recipe ⁊ habere virtute vel graz iſte ſuccumbere hmõi violencie vel inſuulu⸗ ind
qua reſiſtathoc em̃ ẽ ac ſi diceretur quoni tui q; luſtinere eam.⁊ ita nõ poteritei re⸗ nehe M
am poſſibilc ẽ ð vnoquoq; quod reſiſtar ſiſtere. Ex illa em voluntate vel amoꝛebo llichi .
ipᷣe tate tẽptationi quatacũq; demõſtrat᷑᷑» ni minoꝛenon poterit vincere voluntatez W
Lauſa aut in hocẽ ꝗꝛ nec ipᷣm reſiſtere ne tmaioꝛem vel odiu. Amplia. Ja decla ſauſren
ipmvelie reſiſtere autvelle pati moleſtias rauimus in pᷣma pte tractatus iſtiusvide B Mitunnmn
qntaſcũq; tẽptationũ nõ ẽ exiẽs nec flues licet in cap.de inſufficiencia liberi arbitrij pentunn
er poſſe nr̃o ſiue ex viribꝰ nris ſolisſed ex ⁊ neceſſitate gracie.hoc ẽ qua gracia incti ſyraicicrhu⸗
iũlis ſimul et adiutoꝛio diuine gre et virtu gemusq id quod ẽ animale in nobis eſt ümktude
tis. Declaratio aũt manifeſta hmõi cẽ. ꝗqa in infinitũ foꝛtius ſpirituali noſtro ante⸗ ctugnmn
elle noſtrũ ⁊ debile ẽ et finitũi Inſultve ᷓ; gracia adiuuetur. IJpᷣum autæ animale beniminn
ro ⁊ moleſtie temptationũ ⁊ foꝛtes ſunt ?ꝓ noſtrũ adiuuat moleſtias ⁊ inſultus tem IUfnungumn
infinititc ſi nullus eoꝝ quãtitate vel inten ptationum totaliter. et in ipis et cum ifis Cmnemumrae
ſione infinitus ſicũ polẽcia ſun:totavita pugnatl contra nos. Exnoſtro igr ſpiri ünmncll
etiã ſi iũfinita eẽtcontinuabiles. vnnume tuaii ſolo non poſſumus reſiſtere cuicãũq, ulhutihli
rabiles etia ſunt moleſtie et inſultus tem⸗ vel quantecũq; temptationi.ymmo vide nlenalakete
ptationũ. Ampᷣ. Nullus eſt ꝗ in finita retur etiam ꝙ nulli ſi tota foꝛtitudine ſua Uytladſpoſii
dilecrione diligat ſalutẽ ꝓpꝛia aut deũ in animate noſtrũ ſculicet pugnaretiin quali⸗ . e angemunt
ſtatu peccati moꝛtalis.vel qui in infinitux bet temptatione foꝛtioꝛi quippebene reſi uuſuninanhe
foꝛtiter ſe teneat vładhereat alterutro eo ſtit debilio: ſi foꝛtioꝛ modica pte foxitudi aschſtlmnd⸗
rũ. Et hoc appet er hoc qð tam facile ab⸗ nis ſue pugnauerit. Jam igitur dealaa cod öninpn⸗
rumpuntur homines ⁊ a deo ⁊ a ſalutep ratumeubiꝑ hoc.quia non poſumus ex ſebuncotnn
pria tanq; leuiter trahuũtur in ꝑditionem. nobis in ſtatu coꝛruptionis iſtius reſiſte⸗ muumnmmmi⸗
Et etia cſñ ip̃a gracia videmus lapſus re omnibus temptationibus.? gdeo ma lunbla lis ſl
tam faciles.ipᷣi em qui foꝛtiſſimi inter ele: gne poſſunt eẽ alique adeo graues inſuu⸗ meprlan hoi
ctos iudicãturſleuiſſime ſtimulan deuciũſu⸗ tus qꝙ eas ex nobis non poſſumꝰ⸗ ſuſtine Mkcnawen.
tur et etiam ſpiritu aliter moꝛiũtur. Quid reſſed nec etiam velle abſolute? ſimplicit WNE
igitur ẽ et que infirmitas credi poteſt.vbi 8 ſuſtinere ⁊ quod hoc obiicitur nobMis Wngunſtfen
adiutoꝛiũ gracie deeſt. Ampl. Si fini 5, quia poſſumus ſi volumus.verũ vtiq; eſt ſfnstnftde
tum eſt ipᷣm velle nature quo quis vult et Jed ipᷣm velle taleſimpliciter talit᷑.ſicut di MmMlnntios
bonis adherere et malis reſiſtere. Pona⸗. ximus exnobis non poſſumus Sigꝗs uiinini
mus ipᷣm in certa quantitate vel intenſio᷑/ autem querat vtrũ adam vel quicunq; ex Müntnt
ne et dicamus quia ſicut ẽ maioꝛ iuſti vo/ gangelis ſanctis in ſtatu ante graciam poſ itlangene
luntas boni ſiuę amotita ẽ voluntas mòſet ſuſtinere quaſcunqʒ moleſtia svł inſul nlſpg gin
leſtiaruʒ ſiue odium qvel ẽ finita vel inſi⸗ tus temptationum Secire debes quia oni Renn .
nita. Si infinita eſt. ergo in infinitum ma iam ad hoc rñdereit ſacri doctoꝛes et di⸗ uftalitonnnn
ioꝛ qvoluntas boni ſiue amoꝛ.Quare ſa xerunt.quia moleſtia temptationum nec Alnenine
ciet⁊ ipᷣm in infinitũ magis fugere ſine de alia pena infligi poterat alicui ante pecca Puurhtn
CAlinare moleſtias ⁊ inſultus temptationũ tum ⁊ hoc erar dei iuſticia ꝓhibente. que ſantnien
Gᷓ amoꝛ boni ſiue voluntas ip̃m eaſdem nunʒ; pꝑmittit vt effectus pᷣcedat ſuaʒ cau Aünne 6
faciat ſuſtinere. Erit igitur in infinitũ pati ſam.Cauſa autẽ pene generaliter ẽ culpa litianin
oꝛ cedere moleſtijs et inſultibus temptati quare anteqʒ eſſet culpa.nullomodo po nnczane
onũ qᷓ; ſuſtinere ipas.Quare nõ ſolii ali⸗ tuit eſſe pena Quare nec inſultus autmo n e we
quibus reſiſtere nõ poterit ymm etiãẽnec leſtia temptationis. Omnis enim inſut am unſſe
vni.Si em̃ finita ẽ huiuſmodi volũtas et temptationis et omnis moleſtia pena eſt nninid
odiũ ponamus eam in certa ⁊ deiermina Si quis autẽ querat vtrum adam in h N
ta quantitate ⁊ dicamꝰ ꝙ tanta eſt volũ⸗ aillo ſtatu vellet polius moꝛi vel qnecũq;ʒ . N
ſae ſuſtinendi hanc moleſtiaʒ duplo ma to:menta pati q; a deo recedere. Jaʒ bot Ninnun
poꝛ erit voluntas ſuſtinendo duplo maio diffiniuimus in pᷣmalłꝑte tractatꝰ de moꝛi WW
3

.

ſſ⸗

nininn
n.nt
—R
c Acu
Ntianie
nr ane
mn.1anoer
Nvinceſre
. * aa d
uslpeal wie

* .
xeyr „ we
4dAKLLCEN Nol

„ 8
Erte e
05. oN
7*
RMSRNee
gomdstet
A ne

. .
REEEHhfeneee
N olelone

K. . ! e
(e
e 4
KLN . . .
f CiN
„ AIEOD—
“
õ
MN 4

. 4
V
NNN,
cel
,

.
„ LIR
P 6 s e 1
H . de. 1

3

ctatu omnẽvirtute gratuitam. maioꝛẽ eſſe

KRK

G ſtrarũ.qʒ etiam robur et virtuoſitas inti⸗

naturalis qua adam diligebat deũ tante

ciuũ. Arma tua tu pꝛioꝛ abieciſti. In hoc au

G a α
nſr . — α

ccxx

ge aliud ẽ q̃ʒ robur vel virtuoſitas bella⸗
toꝛum.⁊ ſi enim adiutoꝛium ſit bellice foꝛ
titudinis.tamen no eſt ipᷣa bellica fotitu⸗
do.⁊ etiam foꝛinſecum adiutoꝛiũ eſt.non
tamen intimum qualem dicimus eſſe du⸗
riciem cutis ⁊ carnis.Armatura igit viriu
tũ animarũ noſtrarum virtuoſitas ẽ et ro
bur vt diximus.nõ armatura tm eaꝝ.QOð
autem dixit de ponderoſitate armoꝝ dici
mus.quia arma ſpiritualia nihil habent

bus ⁊ virtutibus et diximus quia dilectio

puritatis eraſac foꝛlitudinis quod ꝑ eam
pferret ada deũ/⁊ ſibipᷣiet vite ꝓpꝛie Alio
quin ꝑuerſa eẽt et iniquanec etiã naturał
eet. Impoſſibile ẽ enim natura bene inſti
tutã aut oꝛdinata aliquid pᷣferre aut etiaʒ
equare deo.cum nihil magis naturale ſit
vnicuiq; nature qᷓ; ĩm habere ante om̃ia

ſuꝑ omnia dilectẽ Poſt hec autem ip .
Biſputabimus de ſanctis viris ⁊ iuſtis ho ponderis in ſe.nihil grauitatt aur difficul

tatis. ꝙ Sed reuera tẽptatiões eas one
rant et grauant ymmo potius bellatoꝛes
qui eis pᷣditi ſunt et armati ꝓpter onera

minibus vtrũ quilibet eoꝝ hoc ẽ quantũ⸗
cunq; ſanctitate aut gracia pᷣditꝰ poſſit re
ſiſtere cuicũqʒ ⁊ quantecunqʒ temptatiõi
abſqʒ noue gracie auxilio vel eius quam
habet augmento. autem poſſit.videf
habere declaranionẽ demonſtratiua.Cuʒ
enim iam declarauimꝰin pᷣnominato tra

pariter et virtutes. ſicut appet euidẽter in
impacientibus. qui dum moleſtiam illa⸗
te paſſionis ꝑ iram ꝓnjciunt.ipᷣm pacien⸗
cie ſcutũ cum ipᷣa abijciunt Non ergo
ꝓpꝛie ponderoſa ſunt arma virtutum ym
mo ꝓpꝛie pondus pᷣlioꝛuʒ ſpiritualiũ poꝛ
tãcia.ſʒ ſub eo tropo ponderoſa dici poſ⸗
ſunt.quia eam ſequũt et quodammodo
annexa ſunt eis pondera pᷣlioꝛum. ſicut et
domus dicitur quandoq; oneroſa ꝓpier
annexa onera reparationũ et cuſtodiarũ
et hoſpitũ frequenciam. nec ꝓpter onera
ꝓpꝛia ꝓiicit vnq; aliquis hmõi arma: ſʒ
ꝓpter onera temptationũvt diximꝰa qui
bus nundqʒ immunes ſunt virtutes in via
vite iſtiusſicut domus pᷣdicto modo one
roſa ꝓpter ponderoſitatem ꝓp:iaʒ nemo
recuſat aut reſpuit.ſed pꝛopter onera que
ei annexa ſunt eamq; ſequuntur. Ad litte
ram etiã arma litteralia multi abiecerunt
ne impugnarentur.et ne repugnare com
pellantur. Sic multi fidem ipᷣam et ſacra⸗
admodũ puen vel egri aut aliter debiles menta que indubitater arma ſunt fideliũ
ſub quacunqʒ armatura deficerent in cer in martyrij certamina et coꝛonam pariter
taminibus. quẽadmodũ legit᷑ de Dauid 3beenni Queſtionem cum habet

in infinitũ etiam qualibet naturali diſpo
ſitione et quolibet vicio. Manifeſtũ ẽ om
nẽ virtutẽ maioꝛẽ eẽ quocũqʒ vicio et qua
cunqʒ alia diſpoſitiõe temptante ſeu pul⸗
ſante. Quare manifeſtum ẽ.omnẽ ſanctũ
⁊ iuſtum incompꝑabiliter foꝛtioꝛem eſſe ex
gracia q; ſit temptatoꝛ aduerſarius ex illo
p quod ipᷣm impugnat ſiue iſtud viciũ ſi.
ſiue foꝛtitudo etiam naturne. Ampliꝰ.
Armatura virtutũ qualiter daretur a deo
bellatoꝛibus ſuis.ſi non eſſet ei ſufficiens
ad omne pꝛelium ſpirituale. quod eis im
minet et certamen. a ſi dixerit quis quia
armatura dei vtiqʒ foꝛtiſſima eſt ⁊ ad om
nem pugnam ſufficiens.Uerum ip̃i bella
toꝛes ſpiritus noſtri debiles ſunt ad eam
poꝛtandam ⁊ ad alios vſus eiuſdẽ.et iðᷣo
deficiunt in huiuſmodi certaminibꝰ.Quẽ

in. xvij. pᷣmi. Regum. Q armis ſaulis ar⸗ ¶b hoc quod dicitur. Hiſi dñs cuſtodierit
mari noluit contra phy iſteuʒ. et dixit ibſi ciuitatem fruſtra vigilat qui cuſtodit eaʒ.
ſauli. Non poſſum ſic matus incedere. vtrũ dominus deus aliqm cuſtodiam ad
Non enim habeo vſum. Hac em̃ de cau-⸗ hibeat qua ipᷣa dona graciarũ et virtutũ.
ſa clipeum paciencie ad pꝛimum ictũ mul que ſunt in vnoquoq; fidelium. et poteſt
ri puiciũt vt reuera ponderoſũ.Et de boc reſponderi ſiue arguitur ꝙ nõ. pillud 35⁵
Eccleſiaſtici.iij. Quaſi lapidis virtus ppa ipemet dicit paulo apoſtolo i.xj.i.ad Lo
tio erit in eis.⁊ non demoꝛabuntur pijce rinth. Cum enim moleſta eſſer illi tempta
re eam. Sic et phyloſophia dicit ad Boe lio quam ab angelo ſathane paciebatur
et timeret ſibi foꝛſitan ab illa. Reſponſuʒ
eſt ei a domino. Sufficit tibi gracia mea.
Qualiter auteʒ ſufficiebat ei niſi ad cuſto
diam.et quod ſi ita ẽ. Quid eſt quod oꝛat
pſalmiſta in oppoſitũ.Cuſtodime 4 lade

——

em reſpondemus quia armatura virtu⸗
tum. non tam armatura eſtanimarũ no⸗

ma ipᷣarũ. Armatura vero coꝛpoꝛalis lon

hmõi volentes ipᷣa onera pijcere piciũt

Be temptationibus etreſiſtencijs

Qauuem ſtatuerũt mihi.Et quid ẽ illud.Do
minus in circuitu populi ſui.
Quomodo nobis ẽ in columpnam ferre

am et in murũ eneũ et in ciuitatẽ munita.
Quis em̃ dubitat quin om̃ia hec alia ſint

; ipᷣa armatura virtutũ. Si vo iſta cuſto

dia ipᷣiꝰ et circũuallatio electis neceſſaria

EpᷣCᷣter ipᷣa dona virtutũ in infinitũ. Mani

feſtum ẽ quia nec poſſunt ſe vel cuſtodire
vel defen dere ex ſolis donis virtutũ ⁊ gra

ciarũ alioqn quid eſſet iſtud exrpugna im

pugnantes me et exurge in adiutoꝛiũ mi⸗

hi. Similiteræ clamat eclleſia tam crebꝛo

Deus in adiutoꝛiũ meũ intende.domine
ad adiuuandũ me feſtina. Que vtiq; vo

E pugnantis et deficere foꝛmidantis cui ſi
ilam date vires atqʒ virtutes ſufficiunt. ad

quid petit aliud adiutoꝛiX’. Amplius.
Quis non videat quia ipᷣa dona virtutũ

⁊ dom graciarũ tam facile extinguũtur?z

deſtruunt᷑ ⁊ hoc a nobis ipᷣis ſiue cum de
ſeruntur ſiue cum inde ſuꝑbimus quacũ⸗
oʒ ex quinqʒ partibꝰ ſuꝑbie.ſiue cũ in eis
opari negligimꝰ.Quẽadmodũ dicit Au⸗
guſtinus.Quia virtus aut ꝓficit aut defi⸗
cit.Et Luce.vix. Auferte ab eo mnam pꝛo

ciaru et virtutũ ipᷣa dei cuſtodia ⁊ ꝓtectio
neceſſaria ẽ ipᷣiuſqʒ multiplicia adiutoꝛia

quibus adiuuat ꝓ ſe certãtes electos.vñ
auguſtinꝰ. De celo clamat certate adiuua

ho vincite coꝛonabo.

temptare vel ad modicũ electos pꝑmittun

tur ſicut ipᷣe dyabolus cõſfitetur Job pᷣmo

vbi dicu ad dominũ de iob.Ecce tuvalla

ſti eũ ⁊c. ꝓpter quod et pecijtlicenciã tem
Bcm adiutoꝛũ ẽ refrena

ptandi eu.
tio hoſtiũ ne tẽptent ſcʒ quatũvellẽt⁊ quã

tũ poſſent ſicut legitur eiuſdeʒ.ij.Uerũta

men animam il
illam nõ do tib Pe
que habet in manu tua ſunt Tercium

ÿ ſerua quaſi diceret In

adiutoꝛiũ eſt de ipᷣo temptatoꝛevidelicet

cum ipᷣa foꝛma ſub qua temptatipᷣe tẽ
toꝛ pᷣbet adiutoꝛiũ ⁊ in ſtruelfonem Ppyter
qð dyabolus nõ ẽ ꝑmiſſus temptare adã
et euã niſi in ſoꝛma ſerpentis vt eoipᷣo in⸗
ſtrueretur eua ſuſpectaʒ deceptione debe
re habere que ſerpens ſuggerebat 7 ipſo

hoꝛroꝛe foꝛme ſerpentine refugeret ac reſi

liret a ſuggeſtione ipius eadẽ cauſa ẽ pꝛo
pter quã quibuſda hereticis in ſpecie ſola

o ſcilicet ꝙ in ea negociari neglexit. Ad
Hoc aũt reſpondemꝰ. quia pter dona gra

do vincle⸗ Hoꝝ ergo pᷣmũ
ẽ hoſtiũ diſfugatio qua vetat interdu.nec

oteſfratẽ/cum om̃ia alia

cati ngiri apparere ꝑmittitur dyabolus et

immundiſſim ſui partem ſolam eiſdẽ ex

hibere deoſculanda. Sic et in foꝛma ſola
buffonis quibuſdam alius vt exbmõi ſoꝛ
ma hoꝛreat dyaboluũ quẽ in illa adoꝛant.
que vtiq; foꝛma omniũ reptiliũ etimmũ⸗
Quartum ad

doꝛũ ẽ magis hoꝛrifica.

iutoꝛiũ de ipᷣa temptatione ẽcũ vel timo⸗

rem ingerit qui ẽ cuſtos optimus. Sicut
legit Eccleſiaſti.xxvij. Si nõ in timore do

mini tenueris te inſtanter: cito ſubuertet

domus tua. el ceũ ad pugnandũ nos

nocat et contra hoſtẽ accendit.ſicut in ſſa
libus certaminibus manitfeſtũ E. quia per
cuſſi ad repcuciendũ ꝓuocant᷑ ⁊ĩ hoſtes
acrius inflammant. ꝓpter vtrũq; iſtoꝛuz
dicitur in pſal.Da nobis auxiliũ de tribu⸗
Quintu adiutoꝛiũ ẽ noua gra
cia vel augmentu pᷣoꝛis. Juxta quod legi N
tur pᷣme ad coꝝ.x. Faciat cũ temptatione
ꝓuentum. vt poſſiſis ſuſtinere puentũpo

latione

cans adiutoꝛiũ quod diumus. Bene em̃
negocianlibꝰ in talentis virtutũ auget de
us eadem eis vel magnitudine vel nume

ro Sicut legitur Wathei. xv. et Luce xir.
Sexũ adiutoꝛiũ ẽ ceſſatio ſiue paxa
temptalione. Imperat em̃ ventis.id ẽ de

monibus etefficit᷑ tranquillitas magna ſi

cut legit mathei. vij. Septimuũ adiu⸗
toꝛium dit ip̃o gicoeicinplatloiif refri
geriũ quod ? mitigatio ipius ſicut cũ iſßa,zʒ
tribulationẽvertit in ſolatiũ.quemadmo
dum factũ ẽ tribꝰ pueris in foꝛnace baby⸗
lonica vbi angelꝰ dñi deſcendẽs ſecit me

diũ foꝛnacis quaſi ventũ roꝛis flantẽ.vbi

⁊ letificati eouſq; vt in medio foꝛnac pſal
lerẽt illeſi atq; ſoluti a vinculis benedice⸗

rent dominũ.vnde illud. O bumbꝛaſti ſu

per caput meum in die belli. Ne ardoꝛis

tribulationũ eſtuaret caput meũ id ẽ mẽs
vel coꝛ.

ſicut legitur luce.u.Et apparuit illi ange

lus dñi cõfoꝛtans eũ.hoc ẽ adiuuans ani
mãs admuniẽs certamen paſſionis. QO ö

vtiꝗ; non ei accidit ꝓpter ſe quicõfoꝛani
nuliaten indigebat. Sed ꝓpter nos qui

tam multiplici infirmitate laboꝛamꝰ. Idẽ

autẽ ẽ cõfoꝛtatio quod ⁊ roboꝛatio etere
ctio coꝛdis. Hec aut fiunt ꝑ ꝓmiſſionẽyit

tutis et victoꝛie et ꝑ oſtenſioneʒ infirmita

tis hoſtiũ ac leuitatis pugne. Nonuz

adiutoꝛiũ conſolatio que nõ eſt niſ leui O

cotio in moleſtijs ac doloꝛibus atq; labo

2. Octauii adiutoiũ confoꝛtatõ
Evel ipius dei P1 pparetis vel ꝑ angelũ

iis fnieri
icthiktal
torinoon
ſcauerunran
Gmuſbe
eumne
fimao⸗n
lua Goc
nicdumuen
licſilni
lniatnnid,
un Ountln⸗
adoisſmen

6Bbaebar dispe

Ueborndunn
Aacküncraz;
mns (n
Miuſisnn
Aidnpelno.
lacaenrdis
nsſcicennro⸗
Copoumanäte
Cospnridist
Wateunve
Gamtnnore
Pelunnrigin

Wolarrien

inttonnm

aueunttir

ftiagön
fufihieenn

Umntemicog

— =*
=
— ☛ x = –
2 S
SEE=
—
= R
=T
—

=

=
= ⸗
= = E
5
S⸗

= —
— =
—
=
—
=
nX–
—

S
.
S
—
E
☛
—
—

E S.
—
=
=:
—
=£
D— —
=
—

☛
E =.
—
.* —
=
—

ſe⸗

wnüäſepdi⸗.

F

e
S,

Mäonein
aſosogin
mi. Ondar
inſtantmant

di oani

utamiwiſ

numrkpfin
Gauitnnalsi
1criud Obmnt
nudebel ſen
mndanlneiidt
ni miühid
. —

nutationẽ timiditatis. Inde etiã ẽ illud di

ribus. vnde illud. In tribulatione dilata

ſti mihi.Et alibi. Scoᷣm numerũ doloꝛuʒ

meoꝝ in coꝛde meo cõſolationes tue leti
ficauerunt animã meã.Siltr et ilud. Uir

ga tna et baculus tuꝰ ipᷣa me cõſolata ſũt

Decimũ ẽ ſpei dano et fiducie atqʒ cõ
firmatio ↄtra nutationẽ timiditatis.iuxta
illud. Si dicebam dñe motus ẽ pes meꝰ.
miſcðia tna dñe adiuuabat meñs adiu
uat inqʒ pᷣſtando fiduciã et firmitatẽ ↄtra

ctum. Statuit ſupꝛa petra pedes meos.⁊
illud.dñs fſirmamentum meum.vbi alia

lra habet.dñs petra mea.Et ẽ differencia

inter hoc adiutoꝛiũ et ꝓximo pᷣteritum.qꝛ
alius ẽ timoꝛ ex ꝓpᷣo defectu et infirmita
te.Alius ex viribꝰhoſtiũ ⁊ foꝛtitudine cer
taminis. Undecimum ſuſceptio vel ex

ceptio incuſſoꝛis. videlicet ne cadant de q

dictũ ẽ in bpſalmo Impulſus euerſus ſum
vt caderem ⁊ dñs ſucepit me.Et alibi. Ju
ſtus ſi ceciderit nõ collidet᷑. quia dominꝰ
ſupponit manũ ſua. Impelli quidem ele⸗
ctos ꝑmittit dñs ſed cadentes excipit ⁊ eri
git ac releuat ne ledant᷑ letaliter. id eſt ne
cadant in moꝛtem culpe moꝛtalis Im
pelluntur igitur et pene vſqʒ ad caſum vt
agnoſcant infirmitates ſuas.et quod nõ
cadunt non viribus ſuis ſed miſericoꝛdie
dinĩe attribua Duodecimũ ſuſceptio

fugiẽtiũ ad ipᷣm. ꝓpt᷑ quã ſuſceptionẽ di⸗

citur refugiũ electoꝝ. Fugiũt aũt ad ipᷣm
in temptationibꝰ quicunqʒ ipᷣm inuocãt:
⁊ ad ipᷣm clamãdo oꝛant.oꝛando clamãt
Unde ẽ illud. Inuocaui dñm⁊ exaudiuit
me ⁊ ex omnibꝰ tribulationibus meis eri
puit me. Tredecimũ ꝓpugnatio dei ac
debellalio hoſtiũ qð ſignatuũ ẽ Exodi.xiij
vbi dixerunt egypci. Fugiamus yſraele
dñs ei deus iſrael pugnat ꝓ eo.ꝓpter q
ipᷣemet dicit yſaie.lxieEgo qui ioquoꝛ iu⸗
ſticiãs ⁊ ꝓpugnatoꝛ ſum ad ſaluandũ. Et
iudith legit᷑.de celo dimicatũ ẽ ↄtra eos.
Hoc autæ facit miſericoꝛs deus ꝓpꝛia vir
tute minuendo vel extinguẽdo cogitatio⸗
nes noxias ⁊ ardoꝛes ac delectationes tẽ
ptationũ.que omnia indubitanter et ho⸗

ſtes ſunt interni vel intimi noſtri ⁊ hoſtiũ

id ẽ demonũ arma. Decimũquartũ ẽ
ipᷣa tribulatõ foꝛinſeca.ſicut pauꝑtas mo
leſtia ⁊ ignominia quoꝝvtilitates ⁊ adiu
toꝛia diximus in ſcõᷣa ꝑte tractatus illius.
Quindecimũ eſt memoꝛia nouiſſimo
rũ.hoc ẽ moꝛiis ⁊ iudicijventuri dampna

aiin omnitemptatiõe pſiſtere abſq; vllo

pᷣnominatoꝝ adiutoꝛioꝝſnõ audemꝰ di⸗

cxun.

moniamingtevelfelictatis pmiſfe vtn
uiſſimoꝝ id ẽ extremoꝝ q̃ ſunt inicialis et

finalia nra. Inicialia quidẽ creationẽ⁊ re

creationẽ noſtramala in quibus eramus/

bona q̃ recepimꝰ mala que reddimꝰ.ſi
nalia vero que ſupꝛa diximꝰ. Iſta quinde

*

cim adiutoꝛia diuina gra elect in tempta
tionibus ⁊ pᷣſtari ⁊ ſeruari nõ ambigit ni
ſj certaminũ xpianoꝝ ignar?T9 Iet M aut
uerit vtrũ ex donis ⁊ virtutibꝰ quibꝰ pᷣ⸗
iti ſunt electi poſſint ſe defenderẽ et inui

cere ꝙ ſic. no ꝓpter hoc ꝙ dona graciaꝝ
7 virtutes infirmioꝛes ſintaut minus foꝛ⸗
tes vicijs aut temptationibꝰ eoꝝ.Sed qę

infirmitas carnis id ẽ q ẽ a ꝑte carnis.tõ

ꝑmittit eos pugnareadeo ſtrennue adeo
q; foꝛtiter vt ↄgruit armis hmõi. SFoꝛtes
quidẽ ſunt virtutesſed in lubꝛico et in fir⸗
mo poſite⁊ foꝛtiſicãt ſpiritus electuo.non
tamẽ eouſq; vt ab infirmitate pᷣdicta peni
tus liberẽt t᷑ vt ita dicamꝰ nõ eouſq; vt io
ti pugnẽt ſpiritusſed quaſi ꝑte ſuiſicut di
cit augꝰ in libꝛo ↄfeſſionũ de voluntate.
quia in ꝑte ꝓſtrata iacet et nõ tota erigit
ꝓpter quod et apłus.vij.ad Hebꝛe.Uelle
adiacet mihi.quaſi diceret.Adeſt mihi.ſj
iacens. Uelle em̃ quo as vellet nõduʒ au
tẽ vult pᷣcipue et ſimplr. velle iacens eſt lã
guidũ et infirmũ. velle autẽ quo ꝗs vult.

N.
R

velle erectũ ẽ.Quẽadmodũu ergo infirmꝰ

aut eger quatum cũqʒ bene inorne
cile leditur deijcit aut etiã occiditur.

ex aliquo modoꝝ anima humana in cor⸗

ruptiõe oꝛiginali licet penaliter tm̃ ad hoc
poſita facile ledit᷑ deijcit ur et etia ſpũalit᷑
occidik. Ueꝝ ergo ſimplr ẽ quia quan
tũ ẽ ex foꝛtitudine vniuſcuiuſqʒ virtutis ꝗ
libet vir ſanctꝰ ⁊ iuſtus poteſt reſiſtere cui

cunqʒ aut quatecũqʒ Emptationi ſimpli⸗
citer tamen nõ poteſt ⁊ hoc niam nõ

poteſt pugnare tota foꝛtitudine alicuius
virtutis.neqʒ ſe totoſſeed parte vt pᷣdiximꝰ
partẽ autẽ ſui ſꝑ habet ↄtra ſe.vel melius
luxta expoſitionẽ auguſtini ſupverbum il

lud in.v.ad Balat.Laro ↄcupiſcit aduer⸗

ſus ſpiritũ.ſpũs aduerſus carnẽ.ibi enim
dicit augꝰcarnem et ſpiritũ idem intelligi
eſſencia ⁊ ſubiecto licet rauone ſeu relati

one diuerſa ſeu comꝑatione. Quia ergo

vir ſanctus in iſta coꝛruptiõe neqʒ totus

contra quãcunqʒ temptationẽ. neqʒ ſola
foꝛuitudine pugnare poteſt cõtra gaacun

Be

temptationẽ. ymmo expte pugnat ꝓil

contra ſpiriilum vt dicit auguſtinꝰ Et ipᷣm
aduerſarium ſuum adiuuatet ſibimer ad
uerſatur ſicut in eodẽ capitulo dicit Apo⸗
ſtolꝰ. Hec enim ſibinuicem aduerſantur.
. Uonia aut in pᷣcedẽtibꝰ ꝓmiſimꝰ⸗
de hac re exempla dare plura⁊ lu
cida.Ab hoc ꝓmiſſo abſolui vo⸗
lumus anteq; ad alia trãſeamꝰ. Hmõi er
go pᷣmũ exemplũ ponimꝰ regẽ.cuiꝰregnũ
diuiſum ẽ in ſeipᷣo cõtra ipᷣum.⁊ eis hoſti
bus licet paruis et parue potencie federa⸗
tũ.Deę hmõi em̃ rege manifeſtũ ẽ.quia ab

eerxteris hoſtibꝰ licet minoꝛis foꝛtitudinis

atʒ potẽxie q;ᷓ ſitvinci poterit.dũ nõ tota
potencia ſua aut foꝛtitudine pugnare ſini
tur. ymmo ꝑs eiꝰ magna cõtra ipᷣm cũ ho
ſtibus ſe erigit et inſurgit. Sic dicimꝰ 25
regno ipᷣius.quia facile ẽ quod ab exteris
hoſtibus acquirat licet pautioꝛibꝰminui
q; foꝛtibus.⁊ hoc ẽ ꝓpter partẽ regni q̃ il⸗

los adiuuat ⁊ ↄtra reliqua cũ eis pbugnat

. tattẽde diligeter quia exemplũ manitfe⸗
ee conueniẽs expᷣſſeq; ſilitudinis. Unuſ
quiſqʒ em̃ noſtrũ a pte mẽtis ſeu ſpiritus
rex ẽ. Partes ni nr̃i id quod in nob
pirituale ẽ. ⁊ id quod animale. que vtiqʒ
Ptes cõtra ſeinuicẽ diuiſe ſunt.⁊ altera re

gi ſuo adheret videlicet id quod ſpiritua

le ẽ in nobis.Altera vero velut hoſtibus

federata cũ eis coõtra regẽ ſcilicet mentem
noſtra vel ſpiritũ totis viribꝰ ſpſpugnat.

Secundũ exemplũ ẽ.Eques armatus

ſuꝑ equũ recalcitrantẽ in medio cõſſictus
poſitus.q dũ cõtra hoſtes pugnare nitit᷑.

recalcitratione et exagitatiõe equi ſui nõ
Jolũ impedit᷑ ſed etia deijcit. Quãiumcũ

q; igr foꝛtis bellatoꝛ ſit. quãtucunq; bñ ar

maius ſit.nõ ꝓdeſt ei cu equus ſic impe⸗
diat ipᷣum. Silr ſe abet et ſi equus fuerit
vmbꝛaticus.Ad pᷣmu em ſonitũ ſeu dan
goꝛẽ buccinau. ad pᷣmũ ſonuʒ colliſionis
armonꝝ ad pᷣmũ inſultũ pugne adeo erxter
ritus refugit.vt nõ ſolũ ſeſſoꝛẽ ſuũ ſtrẽnue
agere no ꝑmittat ſed etiã ꝑ diſcrimina ra

— „

blens ipm pcipitet ⁊ interdũ occidat.

„

Quid em aliud ẽ animale noſtrũ in no

bis ſiue caro niſi equus vmbꝛati
ine caro niſt equus vmbꝛaticus adeo

retoꝛmidans aſpera que pati nõ ↄſueuit
vt ꝓ illis euadendis vlla diſcrimina erpa
neſcat.ymmo ad illa plerũq; tanq;ᷓ ad tu

ta reſugis confugiat. Interdu etia qͥ aſpe

la ⁊ contra ſe Inqntu eni caro eſtpugnat

temptationibus etreſiſtencijs

ra nõ ſunt ⁊ q om̃ino nihil habẽt periculi
pari expaueſcit inſa nia.Et necvᷣberibonec

ſtimulis vt illis appꝛopinquet induci po⸗

teſt. Hoc ẽ quod legitur in pſalmo.Trepi

dauerũt timoꝛe vbi nõ erat timoꝛ. Quid
autẽ ẽ ſpiritus in nobis aut mens niſi ſei⸗

ſoꝛ huius equi inſidens ⁊ plena cohertio.-

nẽ ipᷣius omino nõ habens. Terciũ ex
emplũ ponimꝰ in equo teneri oꝛis quiꝑ

JFrenũ arreptus ab hoſtequocunqʒ volue
rit hoſtis trahit᷑.et ſeſſoꝛeʒ ſuũ in medios

hoſtes ingerit et ipingit. et in gladios ipᷣo
rũ dat ipᷣm interdũ.totũ aũt hocẽqꝛ mo⸗
leſtiam hoſtis pᷣ teneritudine qua diximꝰ
nec vult ad modicũ ſuſtinere.Equus iſte
animale noſtrũ ẽ vt diximus. os eiꝰ lener

nimũ cocupiſcecia generalis videlicʒ car
nis oculoꝝ et omniu mundanoꝝ. Huius
oꝛis tanta teneritudine laboꝛat equꝰ bu⸗
iuſmõi vt nihil duri pati ferat.⁊ ꝓpt᷑ hoc

ſeſſoꝛem ſuũ plerũq; in medias acies bo
ſtiũ ymmo in gladios ra piat.Cui ſi frenũ
cuiuſcnnq; diſcipline impoſitum fuerit tã
to impetu retrograditur ⁊ reſilit.vt ſeipᷣm
pariter pᷣcipitei et ſeſſoꝛem. Multos quip
pe vidimus et leuiſſime diſcipline frenati

one vel ira vel deſperatione in poſterioꝛa

pᷣteritoꝝ ſuoꝝ vicioꝛũ ſcilicet toto pᷣcipitio

reſiliſſe. Quartũ exemplũ ẽ equolaſci =
uus qui in conſpecta equa tanta ↄcupiſcẽ
cia et inſania fertur ꝙ nec freno nec calca

ribus nec vllo genere inſtigationis auer⸗

ti poteſt. quin ioto pᷣcipitio ad illã currat.
ſicq; fitvt ſeſſoꝛi ſuonec arma pꝛoſint nec

ſtrennuitas.quia nec pugnare contra ad

uerſarios nec ſe defendere ipᷣm ſinit Et eſt

illud exemplũ apte ſimilitudinis ⁊ indubi
tate cõgruencie.Si quis petulanciam no
ſtre carnis conſideret.et eius in nobis qðᷣ
dicimꝰ animale. Uidebit enim euidenter

qualiter ſpiritus n Mtros poſt cõcupiſcen

cias ſuas tota pᷣcipitatiõe ſua rapit et per
trahit. omnẽqʒ ſtrennuit atẽ certaminum
ſpiritualiũ relinquere nos ↄpellit.⁊ diſcri

mina vel ſua vel nr̃a penitꝰnõ attenditꝓ

pter quod dicit Salomon ꝓuerbioꝝ. vij.
De vecoꝛdi iuuene ſtatim eam ſequitur qͥ

ſi bos ductus ad victima. et quaſi agnns

laſciuiens et ignoꝛaãs ꝙ ad vincula ſtultꝰ

trahitur donec tranffigat ſagitta iecur eiꝰ

velut ſi auis feſtinet ad laqueũ ⁊ neſcitq
de periculo eius anime agitur ꝓpt᷑ quod
dicit eccleſiaſtici. xviij. Poſt concupiſcenc

nutetbe
e Gauten⸗
lincnsſni⸗
Genis, Ou
aouni abe
tinalenoſti
Nrwidgtoumn
nodſaginean
ciselglispia
dalirrecos
Moonvomnar
Dun mninfen
nubalyn⸗
Ppfiunaproren.

lloneciare⸗

hnnoroeeden
Nollrefiſon

iii0uin
i Oenann

Clnetumedor.
Miicgnlaperilud
nichna Devun
Tankekondae

(ueſens Drt

ſiencegunccen
Tteffrmanarie
Camnis oſtaeſt
Nielſperonin⸗
alinseſftln
ilneetrunaiin
ſt phiii cuen
cblegeinangei

(uinagsbi
Magiienenm

in

uncſenemuren
Hodedonsdens⸗
Pelengepaclatc

Papene iunt

ibyſenpconani
Adameninan
ſaabipſotzinn
Ultetraceng

1 abnnnd ſub

Dyimüͤgen
Ausendactton
ſllkineuent

icſinnunli

di
edu

Ginte ne
nn
lmd Neb

onhitte⸗
Mrngan)
denm
dsna
Obabas I
iinn
enanri
Nonmnas en
Hngalsne
ümmndane
Ne rgegt
naiun N
iedas i
Gendei
gränm iIdt
ieſcen. M

ari a

mOuefutn
rtinſiginti
onetama 0
nerpocnarelon,
nmtünfl

—

4

y pibit.

caſus ipius. S

as tuas ne abeas ⁊ a voluntate tua auer⸗
tere. Si autem anime tue dederis concu
piſcencias ſuas dabit te in gandiuʒ inimi

cis tuis. Quintum exemplũ ẽde equo⸗
oꝛis ouri. ex hac euiʒ peruerſitate laboꝛat-

animale noſtrũ ſicui et omnibus puerſita
ubꝰ viciatoꝛum eauoꝛum.dum enim fre⸗

no diſcipline auerti non poteſt a ↄcupiſcẽ

cijs et alis ꝑiculis ipᷣm ſeſſoꝛem ſpiritum
dat in medios hoſtes. Seſſoꝛ em inſidẽs
æquo oꝛis duri quaſi captus eſt ſupꝛa eũ.
Dum enim freno non paret vt auertat a
periculo et ſeipᷣm et ſeſſoꝛem ſuum dat in
hoſtium captionem. Quidam enim aðo
tardi ſunt declinare a periculis.vt pꝛiuſq;
velint mouere pedem a loco diſcriminis.
pꝛeda hoſtiũ fiunt. ꝓpter hoc legitur Ec⸗
cleſiaſtici.iij. Qui amat periculum in illo
Serxtü exemplum eſt debile fun⸗
damentum et domꝰ ex quadris et cedris
ędificata ſuper illud ſtructuris ⁊ ligaturis
firmiſſima.De huiuſmodi quippe domo
manifeſtum ẽ quia facilis eſt deiectio ſeu
Sic eſt et de domo ſancte cõ
ſciencie quantiſcunq; virtutibus edificata
ſit et frmata.quia cum ſuper infirmitateʒ
carnis poſita eſt ?⁊ auodammodo funda
ta.ei ſaper animale noſtrum quod ſemꝑ
vacillans eſt ſemꝑqʒ a bono deficiens fa⸗
cilima eſt ruina ipius. Et hoc eſt quod le⸗
git Job.iiij.Ecce qui ei ſeruiunt non ſunt
ſtabiles.et in angelis ſuis reperit pꝛauita
cẽ.Quãtomagis hij qui habitant domos
luteas.qui terrenum habent fundamen⸗
tum cõſumentur velut a tynea.Sciens er
go dyabolus huius fundamenti infirmi⸗
tatem ac vacillationẽm arcem mentis no
ſtre a parte fundamenii iſtius temptatio
nibꝰſemꝑ concutit vt eam deüciat ⁊ auer
at. Dum enim animale noſtrum coꝛrue⸗

rit.et ab ipſo ſpirituali rtaliter receſſerit.
quid reſtat eidem niſi

r iectio et ruina tã
q; fundamento ſublato penitus aut euer
ſo Septimũ exemplũ eſt bellatoꝛ egre

gius et Put decet omni genere armoꝛũ ar

matus.ſtat autem ſupꝛa pauimentuʒ aut
ſubſtramentum lubꝛicum in quo caſus fa
cilimus.Pauimentum enim de quo dici⸗
tur in pſalmo Adheſit pauimento anima
mea.animale noſtrũ ſiue caro ẽ quod in⸗

ſtar pauimenti quatomagis delicus car⸗

nalibus vngitur.tantomagis eius lubꝛici
tas augetur.et vt in eo cadat ſpiritus qua
acunq; elcellencig virtutu armalus apii

xr

us efficitur. Pꝛopter quod omnis erit ei

armatura virtutũ inutilis. niſi aſperitate
diſcipline et tribulationum coꝛpaliuʒ iſta
lubꝛicitas tollatur. ꝓpter quod hoc dicit
in Pſalmo. Fiat via illoꝛum tenebꝛe ⁊ lu
bꝛicum. Statur enim firmius ſupꝛa paui⸗
mentum aſperitate rugatum aut vallicu⸗
latum. Et attende couenienciam ſimi
litudinis in hoc exemplo.quia quantum
cunqʒ foꝛtis bellatoꝛ ſit aliquis.quantacui
q;ʒ armatura pᷣditꝰ in lubꝛico tamẽ ſtans
aut poſitus infirmiſſimus eſt atʒ ruine ꝓ

ximꝰ. ꝓpter quod dixiſſe videtur Apoſto

lus. Qui ſtat videat ne cdat. Qda⸗
num exemplum eſt bellatoꝛ. cuius pars

optime armata eſt. pars autem inermis
relinquitur et penitus impꝛotecta.In ſpi⸗

ritali guippe noſtro tota armatura viriu
tum eſſevidetur.in animalivero nulla pe
nitus. Quid autem ꝓdeſt bellatoꝛi parte

habere armatam. ſt altera parte patet ia⸗
culis hoſtium. maxime cum in partis illiꝰ

vulneribus.pars etiam que armata ẽvul

neretur. Jaculis quippe temptationũ ma

xime carnalium expoſita eſtpars illa qua
dicimus animale noſtrum ſiue carnẽ ad⸗
uerſus quam concupiſcit ſpirituus.
Spiritus ergo armatus eſt ꝑ ſe et ̃m

ſe armatura virtutũ. caro vero vt diximꝰ

in eo quod caro inermis eſt penitus ⁊ de
endi quidem poteſt ꝑ armaturam ipius
piritus non quidem vt non ledatur. ⁊ vt

iacula non paciatur ſed vt non letalixvul
neretur. Defendi etiam poteſt vt no capi-

atur. non autem vt nõ impugnetur. NHec

ptegi poteſt vt non intrent hoſtes pecca⸗
toꝛum ad ipᷣam.ſedvt non regnent in iba

vel doꝛmientur pꝛopter quod circumſpe

cle dicit Apłus in. vi.ad Romanos. Ne

ergo regnet peccatũ in noſtro moꝛtali coꝛ
poꝛe vbi auguſtinꝰ.Nõ irit vt no ſi pec
catũ in nro moꝛtali coꝛpł. ſed:
gnet.hoc em̃ noſtre ẽ poteſtatis.
nũ exemplũ ẽ domꝰ. cuius ꝑs inferioꝛ ari
diſſima e. ad cõcrematione facilima. ꝑs
vero ſupꝑioꝛ ⁊ ſi non aridavel combuſtio⸗
ni obnoxia tamen vehemencia ignis et

longa ſufflatione combuſtioni apta. Sic

⁊ de animali noſtro ꝙ ardoꝛibus carna
lium deſiderioꝛum adeo obnoxium adðo
qʒ facile cremabile. vt niſi vigilantiſſima
defenſione.aſſiduaq; eidem ſubueniatur
Totum penitus conflagretur: et vomus
noſtre partem reliquam videlicz in uoc

dicitvt non ve⸗

78

Be

ſuccendatur. aqua igi tribulat ionis occu

pationis ſancte ⁊ aqua lachꝛimarũ iugit
occurrẽdũ ẽ hmõi incendis. quod niſi di
uine gracie magno adiutoꝛio fieri nequit

Decimũ exemplũ ẽ bellatoꝛ oneratus
qui dũ ſtrennue agere nititur ſemper ipᷣo
onere impeditur. Interdũ autẽ et deijcit᷑.
hoc ẽ carnis ſpiritus ſarcina oneratꝰ atq;
depꝛeſſus.quatacunq; armatura virtutuʒ
ſit pᷣditus.De hoc Sap.ix. Coꝛpus qð cor

rupitur aggrauat animam. et depᷣ̃mit ter⸗

rena inhabitatio ſenſum multa cogitãtẽ.
Non poteſt igit tanta ſui virtuoſitate pu
gnare anima humana q ſarcina coꝛpoꝛis
onerata ẽ.in cuiꝰ ſuppoꝛtatione partẽ ſue
foꝛtitudinis etiã neceſſe ẽ occupata. Un
decimũ ẽ bellatoꝛ in domo ex omni parte
apta et hoſtibꝰ vndiq; patente.hoſtibus
inq; ad modũ exercitus ipᷣm ⁊ ipᷣam circũ
ualatibus et obſidentibꝰ.Eſt em coꝛpꝰhu
manu domus ſpiritus tota patens patu
la et delectabilibꝰqᷓ ſunt velut iacula mel
lica et velut hoſtes qui ſub blandimento
voluptatis animas interficiũt ⁊ triſtabili
bus hoc ẽ aſperis vel aduerſis qᷓ ſũtvelut
iacula fellica ⁊ velut hoſtes manitfeſti.toꝛ
mẽta et moꝛtẽ animabꝰ intẽtantes.adeſt
cñ oibus iſtis.hoc ẽ cũ toto ⁊ tanto inimi

coꝝ exercitu ꝓditio ianitoꝝ excubantium
Eaircuituù domus iſtius in ſingulis ianuis

et feneſtris quẽadmodũ cõcupiſcẽcie ocu
loꝝ in oculis et auriũ in auribus.Et gene
raliter ex ↄcupiſcẽcia carnis diffuſa ꝑ totũ
coꝛpus ſcõᷣm diuerſas ſpecies ⁊ ramos ſu
os. Pꝛoditionẽ autẽ ianitoꝝ hmõi ꝓpter
hoc diximꝰ.quoniam hoſtes vſq; ad ani
ma iugulanda i ntroducũt ꝓ viribꝰ.Que
igit᷑ vł virtꝰ vel armatura ſufficere poteſt
bellatoꝛi ſpiritui tãtis obſeſſo ꝑiculis.ym
mo ip̃is hoſtibus ⁊ ꝓditoꝛibꝰex omni ꝑte
ſtipato ymmo ee ↄtiguo nõ ſolum euici
no adherente ſibi Neq; em̃ vallũ aut mu
rus aut aliud ĩterſticiũ inter ipᷣm ⁊ hoſtes
Ouodecimũ exemplũ ẽ lilium

diuidit
inter ſpinas. Queèadmodũ eĩ ſpinetũ den

clinare conantium.

ſiſſimu caro nra õq̃ ſpinis ⁊ tribulis nũqẽ

caret ⁊ quatacũ q; diligẽtia aricalarois

diſciplinalis extirpat᷑ nouas emp germi
nat ymmo ꝓfert foꝛtiſſimas. In medio er
go hmòi ſpinaꝝ cãdoꝛe puritatis anima
humana poſita quid eſt niſi liliũ inter ſpi
nas. uliũ inq; tenerrimũ ⁊ tranſfirioni ſpi
naru teneritudine ſua obnoxiũ niſi diuia

temptationibus et reſiſtencijs

ſpirituale in nobis ẽ eiuſdẽ cõflagratiõöe eam ꝓtectio tueatur nõ eĩ ſua virtute aut

foꝛtitudine liliũ tenerrimũ reſiſtit tantarũ
temptationũ tam foꝛtibus aculeis ſed nec
etiã reſiſtere poteſt. Faalaute a hocid
quod legit᷑ Lanticoꝝ.ij. Sicut lilium inter
ſpinas ſic amica mea inter filias. Tre
decimum ẽ liliũ vel flos quicunqʒ ali⸗ ie⸗
nerrimus ac vernãtiſſimꝰin medio foꝛna
cis ſemꝑ ardentis atqʒ fumantis.de quo

manifeſtum ẽ ꝙ virtute ſua non poteſtſe

cuſtodire in marceſſibilem. Quid eniʒ ali
ud eſt caro noſtra niſi foꝛnaxſemꝑ ardẽs

ↄcupiſcenciarũ carnalium ac deſiderioꝛũ

flammis ſemper fumans tenebꝛoſiſſimis
delectationũ et cogitationum vapoꝛibꝛ.
Decimũquartum exemplum ẽ puella
ſtimulos carnis paciens in medio coꝛru⸗
ptoꝛum blandientium minantium et etiã
percucientiuʒ poſitaſolam coꝛruptionem
eius in temptatiũ et ꝑ omnia que dirimꝰ
hoc ẽ blandimẽta ꝓmiſſiones terroꝛes ei
verbera in conſenſũ turpitudinis eam in
. m. Quid ẽ em̃ anima
humana in medio blandientiũ volupta⸗
tum et terrentium et feruentium aduerſi⸗
tatũ poſita niſi puella in diſcriminibus q́
diximus. Quid enim ſunt voluptates nid
ꝑ blandicias animas nr̃as ſeducere intẽ⸗
dentes coꝛruptoꝛes. Quid aũt ſuntad
uerſa vel triſtia niſi vi hoc ẽ terroꝛibꝰ ⁊ver
beribꝰ eã oppᷣmere volentes et ſimplr coꝛ
ruptoꝛes. Ad demones autẽ optime vtra
qᷓ; referunt.qui indubitater ſunt animaꝝ
humanaruʒ ſtudioſiſſimi atqʒ auidiſſimi
coꝛruptoꝛes ipᷣas nunc bladicijs volupta
tum. nunc aduerſitatuʒ moleſtijs coꝛrum
pere molientes ⁊ ſacratiſſimũ mr̃imoniũ
quod in baptiſmo cum celeſti ſponſo cõ⸗
traxerunt nepharie polluere intendentes
quis autẽ non videat caſtitatem ſpiritua
le ꝓpꝛüs viribus qnimã humanaʒ in hoc
ſtatu non poſſe dꝑfendere. Qu
mũ exemplũ ẽ vir in medio vigilatiſſimo⸗
rum ſerpetum ⁊ inſidiatoꝝ ſcoꝛpionuʒ po
ſitus qui virus eidẽ inſibilare ipᷣmq; moꝛ
dere atqʒ ꝑcutere niſi repᷣſſi nunq;ᷓ ceſſant
hoc ẽ nocte⁊ die ſompno ⁊vigilia ad hoc
ſtudioſiſſime intendunt.et ſi enim doꝛmi⸗
endo viri ſancti non peccent. vulnera ta⸗
men ſompniantes excipiunt a quibꝰpoſt
modum vigilantes difſicile ſanantur.
Jam em dicit aug⸗ ſuꝑ librũ Geñ.ꝗa
ſp̃a carnalis cõcupiſcẽcia lerpens ẽ qre qͥt
cõcupiſcẽcijscarnalibꝰ ꝗs circundatusẽ.

Quindeci/

Sl

rtotſepel
Gͤrueeiuron
oeleaublln
giadealis.
NlLumſoo
detzlistiatit

mgurlidehn
uneacdor

Gileane⸗
Canmmnren
niwiſnunt
Phuon Se
Pitanhonus
Cupanondbusd
Chergrſchpe⸗
ſbrsröctſocn
Haunendegzen
ſiorerenge
Polnorvint
Auninwin
ſittonmeinenn
igcdlſcenc
inkariſan
Menimeithr
unnidcramie
Cuapoſäunns
Giceppeede
clengtilee
hteſtelbrs
or ofeon
heeansrt
Mealbuinlo
lhnelaſons⸗
flulerineno
Mkuldeiligein
lzenti n
Doſcinma⸗
lhtetinne
Kfinſfnchie

=

inter tot ſerpentes poſitus ẽ. vt vnꝰſervẽs Si auis em̃ contendere volnerit de voca
cõputetur concupiſcẽcia oculoꝝ hoc eſtvi bulo et vſum certiſſimũ reſtringere abuſi
ſu delectabilin. Alius cõcupiſcẽcia auriũ. oneſqʒ inſolitas ampliare contentionem
et ita de alus. Ipa aũt veritas in.ũ.Eʒech iſtam ei relinquimus qui contentiſumas
dicit. Cum ſcoꝛpionibꝰ habitas.Qð licet ea quã querimus veriiate et vſu comuni
de falſis fratribus atq; ꝓditoꝛibus intelli loquendi. Q: ſi ꝑptinax quis fuerit.ſe⸗
gatur iñ de hmoi cõcupiſcencis cõgruen quentur eum abuſiones et etiam incõue⸗
uilſſime accipit ⁊ hoc ẽ quonia quantũcun niencia nõ toleranda in caſu ꝓpoſito.Ac
qʒ a pte capins. hoc cẽ a ſui inicio bladiri vi cidit em minus foꝛtis vincei foꝛtioꝛẽ ſe.
deantur.a pte tlamen caude inſtar ſcoꝛpio eęt artis pugne pitioꝛem verbi gracia. Si
nũ Hocẽ nouiſſimo ſeu fine eterna moꝛ foꝛtioꝛem poſuerimus ſuꝑ ſubſtramentũ
te pcuciunt. Appet igr cũ ⁊ d oꝛmire neceſ lubꝛicum minus autem foꝛtem ſuꝑ cotra

niſun ſe babeat ſpiritus humanꝰ et innumeris rium. Neceſſeenim ẽ vt iſte foꝛtioꝛ vel per
mamN occupationibus diſtrabi quod int hmõi ſe cadat in lubꝛico vel leui impuliu quare
amman ſerpetes ⁊ ſcoꝛpiones ſua im̃ ſolercia etvi vincetur a debilioꝛi et imperitioꝛi ſe.
ng. D Ubus n cuſtoditur. Sunt alia exem Sunt ⁊ alia exempla iuxta hanc ſi cõ
umnammi pla inxta bec pene inumera que ad donũ gregarent᷑ nõ paruam nobis neqʒ ↄtem
n! lciencie velut quida radu luminoſitat imfi pnendam p̃ſtarent eruditionem ei notici
—R us prinere nolcunk. Donũ em̃ illud vt am noſtre infumitatis atqʒ ſemper impe
lin ait aug' in hmo libꝛo de doctrina xpiana dientiũ ſeu imminentiũ nobis periculoꝝ
ui doomn facit hominẽ interius lamentantẽ ⁊ qhu que quidem noticia ſaluberrima eſt eui⸗
nis iire iuſmõi addit ſdencia addit ⁊ doloꝛẽ ſicut denter.
Müicn. dicitur Eccleſiaſtici pᷣmo Unð ergo nobi N Oſt hee autem dicemus inſidias
un. Qudian doloꝛem ingerit hmoi ſciencia et lamen⸗ occultiſſimas et temptatiões aſtu
iodaniimniüf tum niſi quia miſerla er erumpnoſitatẽ in immas dyaboli quihus etia ſapi
mafmnime qua poſiti ſumus nobis oſtendit.ſciencia entiſſimi atqʒ foꝛtiſſimi ſepiſſime ſubiciũ
andenr quippe ꝓpꝛie boni et mali ?. Attende tur. Ho:um autem pᷣma ẽ longa fatigato
Aaimiontſwine aulem quia licet quanta ẽ albedo alicui⸗ rquam nõ tm̃ in ip̃am temptationc in⸗
mnmnustinstun tim. ⁊ ipe ſit albus et non amplius.non ta qucere nititur in illum quem temptat ſſed
ars. Cüifin men quãta ẽ ſoꝛtitudo alicuius ſpirifſalis etiam in deſperationẽ. vt videlicet vel qe
mMmͦéëipe foꝛtiset hoc ẽ quonia ſola albedi datſe ad deum nõ pentinerevela deo no
narppoetri ne albus ẽ et nullo alio. Hõ ſola autẽ foꝛ curari.Cũ em inſtanter et pene aſſidue pe
denonestifadh titudine ſua foꝛtis ẽ quis ad bellandũ ſpi tat hmõi tempatus a tali temptatione li
uinaciinun ritualiter. quẽadmodũ nõ ſola ſuaĩfirmi berari et non obtineapfacile deſperatde
uciinzes late aut debilitate infirmusaut debilis ẽ dei adiutoꝛio. ⁊ facile credu deũ nõ cura
i n anſ quis ad bellandũ. ſicut appaxret in exeplo re ꝑiculũ ißfius Utruqʒ aũt iſtoꝝ certa
ißn de viro foꝛti armato ſtante ſuꝑ lubꝛicum minũ pꝑnicioſiſſimũ ẽ/qñqʒ in vtroqʒ tota
arinm ſim aut debile ſubſtramentuũ. Illa em lubꝛci⸗ liter ſe tradit dyabolo qui ſic credit vłde
n tas ipum efficit debilem et infirmũ ad pu ſperat.Et vt vulgo dicitur de ſin gulariter
n n r gnandu. hoc ẽ facilẽ ad vincendũ.ũ ma⸗ ⁊ de duello certatbꝰ ꝓ eo vſq; ſeinucep
umun n nifeſtu ſit iam nõ eſſe infſirmitatẽ aut de cuciũtdonec alter eoꝝ malũ verbũ dicat.
— bilitatẽ ip̃ius. Ficerliggpicia bellandi cuz quod victus ſumſſeu qiodcuqʒ aliud
õ infirmitas nõ ſitinfir Nuſtamẽ efficit et de quod intelligit nolle pùgnare vlten⸗. vel
encn bilem ad pugnanduʒ. Quemadmodum nalle certare ꝓ querela ꝙ qua certaſe iceę
SSSõ ecõtrario ſapiẽcia et doctrina foꝛtẽ facuit perat.Sit in iſtis ſpiruualibꝰ certamini⸗
tuſcb, n, ⁊ robuſtũ ſicutlegit᷑ puerbioꝝ.xxiii. Uir bus hoc mõ vicius victoꝛi dyabolo ſe tra
adinhianl, ſapiens foꝛtis ẽ et vir doctus robuſtus er dit captiuũ ad ipius penitus voluntatem
ni ölnm, validus. Et Sap. viij. Per ſapiencia vide Inde autẽ ẽ iſta ſtulticia. ymmo ruina pe/
nmnoſii⸗ oꝛ in bello foꝛis. Juxta hunc modũ dici/ Nſima turpiſſima. quia neſciut pmõi bella⸗
maumtich, mus q; murus lurris ⁊ vallũ eteraqʒ oĩia oꝛes qntas vtilitates. quantas victoꝛias
1ron gelen , ᷓ hoſtiũ appꝛopinquationẽ⁊ impugnatiquantaq; ſaluberrima ꝓpe infirmitatino
Arscuginid⸗ on unpediuͤrcu neg; virtutes neq; foꝛti ticia operãtur longa crebꝛaqz certamina
mupniinn R ines animarũ ſint. ipas tamẽ foꝛtes ef temptationũ. Adeo em radicata in qui⸗
npſln, lciunt iuxta certiſſimum vſum loquendi. buſda ſupbia. vl no niſſ in numerabilib

De temptationibus et reſiſtencijs

temptationũ tunſionibꝰcõfringat᷑.tantis tri conſueto vel inconſueto hoſtẽ perimat

deniqʒ tenebꝛis quidã inuoluti ſunt. aðo pſertim cũ non . nilli ,,,Notcene
qʒ ſue infirmitatis inſenſibiles ?⁊ ignari quantotoꝛtius Ago bottngentnme ef uunnne
niſi longa einſdẽ exꝑiencia de eadevaleãt totis ſtudis ⁊ viribus nobis inſidiat 1o⸗ nnn
erudiri ſed neqʒ niſi iugi cõculcationevel ta auiditate ſanguinem noſtrũ ſitit Nerar oſe
humiliari valeantvel in humilitate ſerua qʒ via quocunq; inſtrumẽto Pmnrric kan⸗ Pen
— deibusſempad memoꝛiã reducẽdaſeſt occidere conatur. Tercia aſtucia ẽ qua luu onir
ſupbia apo oli qua ipemet incurrit in. . 9 hoc ſolum inten dit.vt mutet manisa⸗ P en
ſcdᷣe ad LCoꝝ dicens Ne magnitudo reue tũ ſuum cuʒ in eo bene ſit illi. quemadmo nhutin
. lationũ extollat me datus ẽ mihi ſtimulꝰ dum em auiculis et piſcibus ſtrepitus fit: phheo/ 4
carnis mee angelus ſathane qui me cola aut tumultus vt exeant de receptaculis ſu ntaege
phiʒet. Si em̃ tanta ſancttate tannſq;ʒ do is in ꝗbus in tuto ſunt a reciaculis ⁊ alijs „onihe
mis graciaru ⁊ virtutũ pᷣdito viro immine inſidijs venatoꝛum atqʒ piſcatorum Si 4
bar beri culii ſupbie et ontra ilud diuina orabolus benele babentibus inalian ahün
. I ione medela ei adhibita ẽtempta ſtatu. et vbi ad dee
tio carnis/quid aliud nobis faciendũ eſt: ſecbiere piu Ppritsubnectmwbibned Eri
niſi vt admiremur et iugiter collaudemꝰ alienis. Interdum etiam terroꝛibus moli ſu
patris miſericoꝛdiarũ circa nos officioſiſ⸗ nreni ereteelfeni boni vt indeſe ſen Mi⸗
en m ũ ſalutarẽ ſtatu erunt ei ad temptandum erpo ſiti y igninr
nobis medicinam elicit contra ſupbie mo ſaltem ab eiuſdem inſuilti mnonun =
. 5 r , H ltibus minus tuti Uneieros
tuũ moꝛbũ et virꝰ dyabolice verationis in e em inin Alitludlt
S anidorg nobis ſalutis conuernt. Se Rrcceen pannelubeme nanettcan nnun.
nEcSG raàſ ανnαα cunda aſtucia temptatoꝛia dyaboli ẽ ixpſa derit ſupꝑ te locũ tuũ ne dimueris.ẽt Dañ muni
trptaαιοι .. eltae temptationis. Plerũqʒ enim xij. Tu vero daniel ſta in ſoꝛie ppoſiniois ult
nſuetis temptationibus quoſdam expe⸗ tue.Et abacuc.iij. S odiam ial
it electosvt eoipſo quod alios oe talib- ſtapo ettup gradum iain muninenemn (rGniuſi
. o qu ib: figam munitionem linen
temptari non audinutveltemptatos fui El baruch. 10. Brell⸗ ſennun⸗
ſe ſe ad deum nõ ptinere pianos no eẽ cuſtodit . eeedchuntlameni Pſueridirn
vebementer ſoꝛmialant, interdumenann. arurofium vunliogiu ni nn a Gn. munmn
ekeredaut non alien Gen eetlan 8 5 ium papilionis ſui vſqʒ ad mane nnnienin
nfſeg un Æι Quarla aſtucia é qua ad maioꝛa bo⸗ Mitenie
diare malignitaris ſue contra Kaose. na et ſup vires thcnntandincus aliquẽ ucttand
diti yabolus et nouis et veteribus et inuitat.quemadmodu habet ſe de in con mnernen
pianon ; notis inſolitis et inauditis tẽ ſtantibus et lubricis et diſciplinalibus ac ſnehllre
Snat Loaſkticen pꝑmittitur eoſdem impu religioſis exercitatiõibꝰ omino incõſueij nnn
Rat niluluerunt nos nonnulli ſuphu cũ eos ad talia inuitet exẽpla ſcton pcedẽ n ſnlegn
marin ngkatlonibus. hoc vno eaſdẽ tiũ eiſdẽ ꝓponẽs.quod indubitater eius anainuie
panahſpinbenae ſe ſolos eas malignitatè ſtudio facit vt eos reuertẽtes ulinii
hudite me unel le auaſi derelictos in ad vomit vela religione apoſtolantes. ſpeni
ſitos veh udinis temptationibꝰ expo⸗ ei deo magis offenſos et in re deterioꝛes e unm
ſeco non eler erpaueſcebant. aulhꝛo Lefficiat. Hec autem ẽ aſtucia ſymie capiũ zellum
tiſſima cõtra erun oppugnari caſtra foꝛ- tur. Accipiunt enim venenatoꝛes calceos l
conſueraaz ut on ſolũ note machine magnos et pondełbſos et calceant ſe hu Rumgimn
cuna imekinn e parantun ſed etiã que⸗ iuſmõi calceis ĩ loco vbi hmõi ſymie hoc eneundi
et qnecunqʒ v eneng a nd⸗ feda et fetida videre poſſint. Alligat aũt et aſſtringũt ſi⸗ “W lannm.
noliain can n nata quolibet modoꝛũ bi foꝛtiter hmõi calceos et hoc vidẽtes ſy⸗ inenchfmin
ſtes qui illa dbl gentuntotoq; ſtudio ho mie ſimiliter faciant Pꝛopter qð ſoluẽtes aenitr⸗
conatibus ercogitaen bugnãt. totiſa,ʒ bmõi calciamẽta de pedibaſuis diminũt llns
vel rebus vel an quibus vel moduʒ ea ibidẽ indeqʒ recedẽtes pᷣſtolant ùuſz naetnaſe
ſendetntibus n oc abitantibus⸗ de ſmie calceis illis ſe calciauerunt. et eoſdẽ utfelizen
obrincam atan ona a ilus ipᷣa caſtra ſibi foꝛti alligatiõe aſtrinxerũt. Quod cuʒ kencninin
curant. Hõ em curath int an vetera non hoc eas feciſſe cõſpexerint irruunt in eas ⸗ andai
lis quo gladio videlieet n etlam littera ipᷣaſq; capiunt.nõ ſolum effugere ſed eti⸗ N lhen bdee,
s duo gla dio. lecel an nono velvete aom nec ambulare valentes pꝛe magnitu⸗ nſan
Peſanan
hin
£
.

MMV ccxxun
nni dine 1 ponderoſitate hmõi calceoꝛũ. Tu omniũ piculoſiſſima ẽ ia pax. id eſt ceſſa pir pe aſt Fj
whenin autlem iam plunes audiuiſti. quia calcia tio a tem ptationibꝰ.qua pacẽ multiimpe
mndoſtit menta exempla ſancton in ſctura vocan riti vehementiſſime concupiſcunt et inſtã
mingi tur que cum ꝓpoſito ⁊ voluntate ſibi aſſũ ter poſcunt a deo. Hec autadee pnitioſa .
Uenasdti pſerunt.vinculiſq; votoꝛn ſibi alligauerüt c. vt de ea dicat amnis eccleſia ſanctoꝛuʒ.
Tmunäih, infirmi homines et imbecilles ambulare Ecce in pace marün o mea amariſme
– non valetes in illis aut ea poꝛtare a vena Et in. xii. Sap. Cliuentes in tanto iuſticie
lch e toꝛibus infernalibꝰcapiunt. ab aſſumpte bello.tot et tanta mala pacem appellant.
— religionis ꝓpoſito apoſtotates. vel ad pᷣ Contra hoc Jacobi.j. Ome gaudiũ eriſti
mnn teritarũ feritatum vomitum reuertente. mate fratres mei cum in varias lemptan 0
maungt Quinta aſtucia ẽ qua ſub pᷣtextu boni ones incideritis. et Job. vi. Scom aliam
lam ſuadet piculũ huiuſmodi ſpecies ⁊ modi litterã.Temptatio ẽ vita hominis ſuꝑ ter
ndusnin innumerabiles ſunt. quẽadmodũ cũ ſub ram. Carencia autemvite ſue ſine huatio
venpaanäne ptextu pietatis et erogandaꝝn elemoſinan moꝛs ẽ quare puatio ſeu carencia tempta
v idl ſuadet acquiri diuicias. lcens illud Eccle Aanis ee . vichnon iningui nõ tẽ
wnnder ſiaſtici. v. Tili mi ſi diues fueris non eris ptatur. Ut autem manitfeſiu fiat hoc. nar
Penn daftt nlc Zelan Et illud Seneca Oq7ỹ rabimus tibi vuinera et alia mala aue de S aAlAααÜ
nduhendhin difficile ẽ diuiciarũ contubernio non cor⸗ iſta pace pueniunt. Hoꝛui pmume e⸗
nanang, rumpi. Similiter etiam et cñ ꝓpterimpun curitas qua timoꝛ dei quie. cuſtos electo⸗
inſaläbun gnandum aliquod vicium ſuadet bonuz ru vigilantuſſmꝰ ac fideliſſimꝰ occidit᷑ ſil⸗
pininsſtu quod ſcit eſſe occaſionem ruine.quemad cut ſupꝛa oſtendimus ex xxvij.Eccleſiaſti.
babensſti⸗ modum aliquibus quos impugnat ꝑlu- Hiſi inſtanter tenueris te in timoꝛe domt
üpedinni xuriam ſuadet ieinnia et abſtinencias ſei ni. cito ſubuertetur domus tua ymmo qgcqd
Aſtanrzii ens eos in iracundiam aut accidiã vł etia plus eſt. Cimoꝛ domini fons vite vt legis
Oagaarn Srin amenciam facile poſſe labi.hoc em fre⸗ lur ꝓuerbioꝝ.xiiij. Arefacit igitur iſta pax
umen 6 guéter expimur. Bexta alſtucig ed vicein in nobis fontẽvite.que arrefactio quanta
Liedetomnn K ſuadet ſub ptextu virtutis quemadmodu impugnatio ſit. quis no videat. Hecanlẽ
Goddn Mu ſub pꝛetextu pꝛouidencie: auariciam ſub ſecuritas ẽ que nos facit ſeoꝛſum a cura ⁊
vons ſiſihtn ptextu miſericoꝛdie remiſionem ſub pꝛete ſollicitudine cuſtodiendi nos. ⁊ bt᷑ hoc
Miciinti, xtu iuſticie crudelitatem. ſub pꝛetextu ʒeli exponit nos boſtibus. Ho em iden eſſe
miuansrs rectitudinis inmaniſſimũ furoꝛ Iſtis ſecurum quod eſſe tutũ.ſicut teſtat᷑ Sene
Cclibabatnn igitur velut fallax et frauduletus negocia ca dicẽs. Hoc habet ignguia vt interqum
ger Mlihliin toꝛ venditvitri viliſſimi fragmentap gem ſecura ſintuta vero nuniq;. Lutum em̃ eni
tvonwii mis pcioſiſſimis vt vitrũ viride ſmarag nullũ imminet piculũ Securuvero guod
eniguſi,f, do ⁊ vitruũ rubeũ ꝓ carbunculo. Simili noõ curat periculu. Scom mali veſ
i nanbenns cuprũ ꝓ auro.plumbũ velſtangnũ ꝓ ar⸗ dia ſeu pigricia qua eniam adſuga no ſo⸗
woan nis gento ꝓpter quod hic veritas vtutum ac lũ ſed ⁊ adpugnam tardi ſumus. Jaculis
nuu nas itegenter ſxneſligada eſtucio em̃ nempie uon um electi ceſtani Lee
goſe iſſime addiſcẽda. ꝓpter hoc dicit veritas jugam vel ad pugna. q vo in pace
6 a apocalipᷣ.iij. Suadeo tibi emere a me au utipa quiete nõ ſolũ deſides ſʒ er ſom⸗ „
rnge rũ ꝓbatum ignitum vt ocuples fias.pꝛo pnolenti eifaüte Eſeu deſie 1 doꝛ
ln ani pter boc vulganiter dictur. Nõ quicquid mitoꝛiũ dyabo in mom bmor A
geud nen lucet vel rutilat aurum ẽ.De hoc Zeneca. nes cobnit ne e ugiat vel exurgant. Eit
mniwon MNon omne qð veriſimile ẽ ſtatim ⁊ verũ velut paliſis ſpuũalis.qᷓ nec mẽbꝛa coꝛꝑis
itit inge ?. multa em̃ falſa veris aſſimilant᷑. pꝓpter nec vires mẽetis ad actꝰ obitatis mouere
ctantez quod dicit ariſtoteles in elencoꝝ. Quoni ſinit. Eſt etia velut rubigo q mentiũ foꝛtiſ⸗
pepuchn . am auricalcea et felle tincta vident aurea ſimarũ vires ac virtutes incn edibilit᷑ cõſu
b ſune cum longe aliuds aurũ ſint. In hmõi er mit Popten quod ſicut ſerꝛo nibil magis
hſſhdn go ad vnctionẽ ſpiritus ſancti qui de omt inimicum aut noxium q; parer gua ei ru
uumm,/ 4 bus docet ſicut dicit Johã. in.ij.j.recurrẽ bigo congignitur. ſic mentibus humanis
irmmii . dũ . Et ꝓpter boc oꝛat eccleſia tam fre⸗ nihil pernuioſius ; paxiſta de aua e
umm nm , quẽter dicens. CHleritas tua qſumꝰ dnñeſpo mur. Etſicutfen lerro nibi etilins d: a⸗
uncilhl . maneatin coꝛdibus noſtris. ⁊ omis falſi⸗ boris aſperluas: eta iduitas que ipſum
emshunn tas inmici deſtrnat. Septima aſtucia elimat: el ſplendidat et ad ſimilitudinem

„

2

co:ꝛs deus eos tẽptari nõ ſinit.

Be

argentei nitoꝛis atʒ decoꝛis pꝛoducit. Sic
mentibus humanis aſſiduitate temptati
onum nihil ſalubꝛius quibus velut ꝗbuſ
dã defricationibus aſperis.rubigo eoꝛuʒ
detergitur ⁊ ad debitu candoꝛẽ pariter et
ſplendoꝛẽ ꝓducũtur. Juxta illud qð legit᷑
Pꝛouerb.xiiij. Aufer rubiginẽ de argẽto
et egrediet vas puriſſimũ.et alibi iurta il
lud. SFerruʒ ferro acuitur ſic et hõ acuit fa
ciem ꝓximi ſui.“ Tercin malũ ẽ elatio.
eo em̃ ipo ꝙ nõ temptant᷑ credunt ſe aliꝗ
eẽ foꝛtiſſimosvt ea excellencia ſanctitatis
pᷣditos vel foꝛſitan angeloꝝ cuſtodia val
latos vt eos dyabolus nullatenus aude⸗
at impugnare qua credulitate nihil ſtulti
us cuʒ vꝛbes munitiſſime et raſtra foꝛtiſſi

ma ſolũmodo impugnent.villulas vero

campeſtres vtpote penitus ĩdefenſas ne⸗
mo impugnet ſed magisvt expoſite capiã
tur atʒ veſcent magis igitur timere debẽt
ſe eẽ adeo debiles ⁊ inſirmos vt omi tem
ptationi ſuccũberent. et ꝓpter hoc miſeri
3 Quartũ
vulnus et malũ peſſimum ẽ quod ex pace
hmõiꝓuenit cõlłẽptus fraternꝰ Facilimi
em̃ ſunt qui pacẽ hmõi habent eos deſpi

cere qui temptant᷑. Unde et plerũq; dicũt

hmõi temptationes nõ debẽt cadere pᷣi
anu. ⁊ iteru xpianus nõ debet cogitare ta
lia.Uiliſſimꝰ ẽ aiunt qui vel etiaʒ talia co
gitat. Quintũvulnus ⁊ malu eſt duri
cia coꝛdis ⁊ immiſericoꝛdia in fratres qui
temptationibus impugnent᷑ adeo em̃ in
eos obdurent vt nec enã eis miſerenduʒ
putent decoꝛiandus inquiũt eẽt vel cõbu
endus qui talia vel etia cogiaat.
Is auteʒ ita determinatis incipie
no inueſtigare pſcrutatiꝰ de ipᷣis
4 ptationibus et de ipᷣo tempta
rividetur eni opiniones quoꝛun⸗

Videtur enim ſcom opꝑpi
dam nõ eẽ poſſipile aliquẽ temptari ſimi
liter etdeiporetiene Quid et an ſimilit
poſſibile ſit aliquẽ reſiſtere ⁊ quatenus et
ualiter poſſibile ẽ. Quoniã igit manife
tu ceu nõ temptari vłimpugnari.ꝗ nul⸗
modoꝝ repugnat vei reſiſtit ſed ſolum

0
: . 8 . — „ ⸗ „ . ₰
mo capi. llu vᷣo qui nihil patit᷑ omnino

oc e cui ex nulla pte diſplicẽt aduerſaſq̃
patit vel cui eonſq; diſplicent aduerſa im

minecia vt nihil eoꝝ pati vel expectare ve

lit.EFodẽ mõ cadere abſq; ictu vel erectuʒ
eius ſtare abſqʒ vlla cõcuſſione vel im⸗
P equit ex neceſſitate illũ ſolũ tem
q aliquatinꝰ ea cõcupiſcit

G conſentire.

temptationibus etreſiſtencijs

ſed nõ pᷣciſe vel ſimplr ea vult. Similiter
⁊ ꝑ aſpera vel aduerſa illũ ſolũ temptare
neceſſe ẽcui ⁊ ſi qd doloꝛis inferũt non iñ
ipᷣm deijciũtſſed quaſi aliquantulũ vulne
ratus adhuc ſtat nolens hoſtibꝰ ſe trade
re. hoc eſt vt aduerſa effugiat aduerſarijs
Scum erroꝛẽ igit manich
eoꝝ ꝗ duas naturas cõtranias in nob po
nuũt altera bonã ⁊ ad bonũ ſemꝑ parataʒ

Altera vero malã er ad maluʒ ſemp para

tam ⁊ bono aduerſariã ac ſemꝑ repugnã
tẽ. Impoſſibile videt᷑ aliquem temptariæx
hocẽ quonia voluptas mala nõ temptat
natura mala nec impugnat. cũ illa nec re⸗
pugnet nec reſiſtet illi. Alterũ em̃ duo:ũ ſi
miliũ alteruʒ nõ impugnat marime ſcoᷣm
4 os.ſed neq; natura bona impugnatura
voluptate malacũ bona natura in nullo
penitus aliquid mali cõcupiſcat Jam
em diximus quia ꝗ temptatus aliquo mo
do concupiſcit id de quo temptat ⁊ vellet
illudſſed nondũ vult illud p̃cipue aut ſim

pliciter· Quare ſequit᷑ ex neceſſitate ꝙ ni⸗

hil temptetur in nobis.quia neq; natura
bona neqʒ natura mala. Et nibil idẽ ẽ re
perire in nob qd impugnetur ⁊ repugnet
Cemptatio eĩ vtrũqʒ reꝗrit ſicut ⁊ pugna
Pugna ei oĩs int᷑ duos eſt er neceſiitate ſi
binuicẽ aduerſantes. AmpliusCũ te⸗

.

ptari cõtineat impugnarijet repugnare ſi R

ue reſiſtere qᷓ vtiqʒ còtraria ſunt.aut ſaltẽ

repugnancia. Alioquin nec pugna neclu

cta eet ibi. Ila vero duo ſic repugnancia
inuicẽ ſunt in anima temptationè? pacien
te.⁊ temptationi repugnate. Aut ergo ſũt
in ea ſcõᷣm idẽaut ſcõᷣm diuerſa.Si ſcm
idẽ.Erũt ergo otraria in eodẽ fcom idem

gqð nemo adhuc dixit.ſi vero ſcdõm diuer⸗

ſa erit ergo anima humana partibilis.
Ampliꝰ.Si aliqs ẽ qni ꝑcutitunaliꝰ ꝗ
reꝑcutit et nõ reꝑcutit qui ꝑcutit᷑. nec ꝑcu
titur ꝗ repcutit nllus ibi vere pugnat pu
gna em̃ aise neceſſitate int᷑ ꝑcucientẽ ⁊
reꝑpcudentẽ vel alio mõ reſiſtentẽ.hoc au
tẽ nõ ẽ ibi repiri cũ nihil repugnet vel reſi
ſtat ꝑcucienti vel repcutiat iſßm. Deſcẽ
damus autẽ et dicamus exempli gra. qa
aliquis cõcupiſcit voluptatem carnis⁊ re
pugnat hmõi cõcupiſcencie reſpuẽs ipᷣaʒ
voluptatẽ cũ eam poſſit habere.Si int᷑ro
gauerimꝰipᷣm vel animã ipᷣiꝰ ⁊ dirxerimꝰ.
Nõne tuipe ꝗ concupilſcis hãc volupiatẽ
reſpuis eane deũ offendas. vl ꝓpter aliã
cauſam. Rñqdebit indubitaier egoipe

— ů

iiigei
hunſſn.
llocise
Pheſuma
tanorod
Conape
esainme
ninoinrppe⸗
ipctotzan
ugohin
Mellehmni
ugen ⸗
(hiictowutt
fuiglu
ſnen
iuibis
Paniritiis
ſuyſiineſtg
Münrtungzna
fiſenp
dinetaninn
it ents
ſfchiundden
Mondtorn
lo gopancitt
alinatgnhrs
Me idicai e
Mylnfne
Monſenong
Keippefinner
aicnne⸗
niakihhein
ſuuttietibe
Paißſtenrine
lunici
linzerſisc
limnilgen
hninti
Ncntigibi
mnti u

2
—

— — —
n S=
SEE.
—

nae

olana
dmunt
macnn
talgunm
sman
Dugnatnu
bongimn
Donana
licöa
Vmpaansals
equo npei
Cltiltdze
nit antaſer
odis. cianee
1nal. Stbic
mprgei

1,

dooseſtatein

Q—

.0. E.
. W.h

mnan
zGörmnaſ
ogtintete
Pedi
gur. Aungl
moiven
inrcociſon
Lo

4 7

manneilllii
ii nunmi
ugeitattſdn
fiſakhuchi
inrm uden

„

ſum idẽ qui cõcupiſco cõcupiſcencie reſi
ſto.ac ſi ſcõᷣm expoſitionẽ Auguſtini de q̃
multociẽs ſupꝛa fecimꝰmentionẽ diceret.
egoipᷣe ſum caro ⁊ ſpiritus.ſed ꝓpterx ali⸗

ud caro vocoꝛ. et propter aliud ſpiritus.

Quoniã ꝓpter ↄcupiſcẽcias ⁊ alias paſſi

fe &nptεα ο 9 more rirgfe

cerxrro

idẽ an ſcdõʒ diuerſa. Scðʒ idẽ eẽ nõ poteſt
quia mouere ⁊ moueri cõtraria ſunt ſicut
agere ⁊ pali.nõ poſſũt igr eẽ in eodẽ ſub
iecto id ſed nec fᷣm diuerſa ꝓpter impti⸗

bilitatẽ anime ipius qcũq; arguere õ pla

tonẽ in ꝑte iſta diſputando ꝓpoſuit.locũ

ones qᷣ in me oꝛiunt᷑ a ꝑte carnis caro no habẽt hic. Detetminates igr pᷣdicta di
minoꝛ/⁊ ꝓpter illud rauionale quodi ne- Hmia reſiſtere tẽptationibꝰvłtribꝰ mo

ẽpꝑ quod ↄcupiſcẽcijs hmõi reſiſto.atʒ r
pugno ſpiritus vocoꝛ. Q li dixerit ꝗs
Aꝗuia ille cõcupiſcẽcie ſunt in carne. Juxia
iilud quod dicit apls in. vij.ad Ro. Non
auũt ego operoꝛ id ſed quod habitat i me
peccatũ.ęt iten. Scio ꝙ nõ habitat in me
id ẽ in carne mea bonũ:⁊ ita nõ eſt repu⸗
gnaãcia aliqua ĩ hijs.quoniã cõcupiſcecia

in carne ẽ. reſiſtẽcia aũt in ſpoñ Sʒ ipᷣm reſi

ſtẽs in ſpũ ſiue ſit graciaſſiue virtus natu
relvirtute nanq; nature multa inhoneſta
reſpuũt plerũq;. Rñdemꝰ.quoniã ꝗ ta

lia dicũt nec aplm nec ſeipᷣos in ꝑte illa in

telligũt. Si em vocat carnẽ id quod ẽĩ no

bis reſiduũ ab animalſintolerabilit᷑ errãt.

In illo em̃ eẽ peccatũ nõ poteſtnec culpa
vllo modoꝝ. Quemadmodum in gladio
quo ꝗs ꝑcuciẽdo peccat moꝛtalit nec pec⸗
catuũ nec culpa ẽ ſed in ꝑcuciete. Sic necin

ro tota.inſtrumentũ anime tm̃ ſit ſiue oꝛ⸗

carne iã dicta.ſed in anima mouete.cũ ca inabimꝰ.
ganũ anime mouentis ac regentis eo A

Ampliꝰ. Sicut in ea necvirtus nec me
ritũ eẽ poteſtiita nec viciũ nec peccatũ nec

culpa. cũ cõtraria ⁊ circa idẽ ⁊ in eodeʒ ex
neceſſitate eẽ habeat. .
vt caro intelligat ibi eo mõ quo augꝰacci

Relingquit ergo

pit eã in pᷣdicto teſtimonio qð legi᷑ ala

v. Quia caro cõcupiſcit aduerſus ſpiritũ
⁊ ſpiritus aduerſus carnẽ.vel hoc quodẽ
eẽ in carne ĩtelligat᷑ nõ ꝑ modũ quo acci⸗
dens dicitur eẽ in ſubiecto ſed cauſaliter.
Quẽadmodũ ðꝛ uacongnare ĩ gladio
qð ẽ canſaliter. Inſtrumentũ em̃ pugnadi
cauſa quedã ẽr ad cauſa efficientẽ reſertĩ
reſolutiõe vel reductiõe cauſaꝝ ad qᷓtuoꝛ
Manifeſtũ ẽ igit᷑ qa
queſtionẽ iſtã relinquunt hmõi homies
penitꝰ in ſolutã ⁊ pene intactã.cũ cõcupiſ

nominatiſſimas.

cere eĩ⁊ reſiſtere cocupiſcẽcie nõ poſſũt eẽ
niſi in vno ⁊ eodẽ ſubiecto. Ipᷣi aũt nõ de
teterminat vtrum ſᷣm idẽ aut ſ̃m diuerſa
Amplius. Qui ſe auertit a temptati⸗
one mouet ne ſe.an aliud mouet euʒ. Si
mouet ſe recidimꝰ in qſtionẽ ariſtoł.⁊ q̃ri

mꝛ adb eis.virũ idẽ ſi:. mouẽs ⁊ motũ ſᷣm

⁶

is cõtingit vel ſᷣm tres intẽciones ðꝛ.Re
ſiſtit eĩ tẽptationi ꝗ nõ cõſentit ſi ampliꝰ

nihil faciat ⁊ vincit᷑ dyabolꝰanoſb eo iſßo

ſolo qð nos nõ vincit. Reſiſtit tẽptati
onibꝰ ſcdðᷣo mõ ꝗ eas fugit ſicut tẽptatões
foꝛnicationis ꝗ declinat aſpectꝰ mulierũ
atʒ colloꝗa. ⁊ oĩa alia qcũq; in ſenſum et
ymaginationẽ earũ pulchꝛitudinẽ induce
re poſſũt.Silr fugit eaſdẽ tẽptãtiones.⁊ a
temptatiõibꝰ etia ſe auertit.ꝗ a cogitatõę
foꝛnicationis ⁊ etiã ↄcupilcẽcia vel quacũ

q alia paſſiiõe q̃ ad ipᷣaʒ faciat ſe tanſfert

ꝓpter id qꝛ pectoꝛa vra duas non admit⸗

tũt ſimul curasiqð ẽ vt alia occupatiõe in

trãte vel itroducta tẽptatio hmõi excluda
tur. Tercio mõ in reꝑcuciendo quot
modis vnaqq; virtus retũdat iacula tem
ptationũ vel refrenat ipᷣa vicia a qbus im
mitti tẽptationes vidẽt᷑ in ſequẽtibꝰdeter
De erroꝛe vero manicheo

rũ q̃ incõueniẽcia ipᷣm ſequũt in ꝓpoſito

caſu vel alibi nõ ẽ nobis curaãdũ hic et iã
erroꝛẽ illũ deſtruximꝰĩ pᷣmo tractatuũ iſto

rũ ⁊ etiã alibi deſtruendũ ſed alit᷑ reſerua
Qðõ aũt obijcit de repugnãcia coõ

mꝰ.
tra tẽptationẽ ⁊ conat᷑ oñdere cotraria eẽ
leode ſoluimꝰ duobus modis.pᷣmo dicẽ
tes qꝛ cõcupiſcere ⁊ nõ cõſentire ↄcupiſcẽ
cie no ſũt oria.qð ẽ manifeſte videre in fe
bꝛicitate qui vehementer appetit aquam
frigida vel vinũ.ſed tñ appetitui nõ cõſen
tit. Eodẽ mõ dicimus qꝛ velle optatiuũ et

velle impatiuũ nõ ſungontraria. Hoc ẽ

velle qð ðᷣꝛ de aliquo quo pᷣciſe et ſimpir
vult aliqd e velle quo ðꝛ q; vellet aliquid
Alteꝝ eĩ ẽ abſolutuũ reliquũ ↄditionale vł
q̃ſi cõditionale. Pꝛera ipᷣm cõcupiſce
reſic ẽ ad rectitudinẽ volũtatis ſicut incur
uatio modica ad rectitudinẽ arboꝛj vel al
teriꝰ. Inclinat᷑ em̃ q̃ſi ad modicũ mẽs hu
mana dũ cõcupiſcit /ſed niſi frangat᷑ ꝑ cõ
ſenſũ rectitudinẽ nõ amittit. Amp. Si
cut lenis ipulſus ad ſtatũ vel ad ſtanonẽ.
Quẽadmodũ ei leuis impulſio ſtantẽ nõ
deüjcit nec ab erectioe ſua illũ pᷣcipitat aux

X

ðèð

Be

animã humanã ſeu ſtantẽ pſternit aut de
iüjcit ſed ad modicũ eã cõcutit ⁊ ipellit. Eſt

cupiſcere tẽptationis ad vitã ⁊ ſanitatem

temptationibus etreſiſtencijs

mnũñ vel cogitationũ obmittit. ſcribit coꝛ⸗

rũpitur⁊ cõfunditur eius ſcriptura. Simi

——

elriã ſicleuis pcuſſio ad ſanitatẽ ſicipᷣm cõ G iter ſe habet ⁊ in athariʒate ſeu figellate.
“

metis. Sic ei leuis ꝑcuſſio nõ aufertvł tol

SS

lit ſanitatẽ/c qñqʒ etiã nec ledit nec vulne

rat pacientẽ ſic ipᷣm cõcupiſcere nõ ſtatim
occidit animas nras ſp. Interdũ autẽ nec
vulnerat neq; ledit leſione qᷓ multuʒ curã
da ſitiæ ſicut motus pedis ad caſũ ſic ſe bʒ
ipᷣm ↄcupiſcere ad ↄſenſum.Silr ⁊ ipᷣa le
uis ipulſio ad deiectionẽ Sic ergo erecto
⁊ hmõi ipulſio gᷣria nõ ſũtſ eodeʒ mõ ſilł

volũtas eiꝰ qð ſuggerit cõcupiſcẽcia ↄtra

ge ſimul mouet pollicem et digitos mulł

tos et tagit neruos cũ arcu moues arcum
multiplicit᷑. Audit etiam ſonos multos ſi
mul alioquin nõ ſciret quà cõſonanci re
ſonarẽt.cantãt etiã oꝛe ꝓpᷣo ⁊ geſticulatur
oto coꝛpe. Appet igit manifeſte mulios
motus exercere ipᷣm exterius ꝗ ꝓcedutex
motibus ſpiritualibiterioꝛib quare exle
rioꝛes ſũt ſimul tãq; effectug erũt⁊ interio
res ex neceſſitate ſinul Eodẽ modo ſe

ſũt. Sichmõi cõcupiſcẽcie⁊ diſſenſus ſeu b⸗ 7 detextoꝛibꝰ ꝗ etiã manibus et pe

ria nõ ſũt in eodẽ ſunt.Et quẽadmodũ
calefactio ⁊ arſio ſeu ↄbuſtio ſe habẽt ad
inuicẽ.ſic hmõi ↄcupiſcere et cõcupiſcẽcie
cõſentire.Et ꝓpter hoc quẽadmodũ cale
fit lignũ int᷑dunec tñ ab igne ledit᷑ ymmo
pmanet adhuc ſanũſt illeſũ/ſic calet vtiq;
cõcupiſcẽcia mẽs hũana.interdũ iñ pſiſtit
illeſacõburitur aũt ꝗ eouſq; ardet vt con
ſenciat. necoptennec ꝓpt᷑ hoc cogimur di

—

cereꝙ qd ex paucitate intellectꝰ dixerũt
videlicet qð cõtraria ſũt hmõi. ⁊ nõ ſunt
in eadẽ anima eodẽ tꝑe vel iſtãti licet hoc
videat᷑. Simul em̃ eẽ vidẽtur ꝓpt᷑ ꝓximi
tatẽ qua habẽt adinuicẽ ⁊ ĩ pugnis mate⸗
rialibꝰ.Manifeſtũ ẽ qꝛpcuſſio⁊ reꝑcuſſio
nõ ſp ſũt ſimł tpeſed reuera ſũt in tꝑe pu

gne. ſic dicere ſihi poſſevidẽt᷑ ꝙ ipᷣm cocu

piſcere et cõcupiſcetie reſiſtere nõ ſũt ſimł
iniſtatiſʒ ſũt ĩ tpe pugne qua dicũt ſñ fieri
in inſtati in q̊ eis cõſeciũt ꝗ aĩaʒ hũana ex
iſtimat poſſe maben ſiml diuerſis mo
tibꝰ nNos auit videmꝰin pugna lrali
ſil pugnatoꝛ ir̃ałclipeo ſe miegiro biedes
illũ ittui ꝗ eidẽ imminet ab aduerſariojet
gladio itlũ ꝑcutit nihilominꝰ iñ tenet fre
nũ⁊ calcaribꝰſtintiat equũ.wanifeſtũ ẽ
Aulęe qm oẽs iſte oꝑationes nõ ſut niſi ab
intẽtionibꝰ ⁊ alijs motibus ſpiritualibꝰq̃
in anima huius pugnatoꝛis ſũt. Cũ igr et
fectu foꝛis ſimul ſint neceſſe ẽ q et cauſas
eoꝝ.id ẽ ea ꝗ ſũt ĩ anima ſimul eẽ. Idé ei
ſeribente ꝗ ſimul ⁊ videt qð ſcribiet cogi
tatet etia ſcribiti cũ ſcribere ſit opatio ha⸗
bẽs in anima ſcribẽtis motũ ex quo ẽvel
paſſionẽ ex qua ẽ.tenet etiã cartaine nutet
ſub calamo p qð comũpetur ſcriptura/co
gitat etid de foꝛmavniuſcuiuſq; lre ̊ oꝛ
dine ipaꝝ ir̃an videlicet que quaʒ pᷣcedat
vel ſequatur.Quãcũq; aũt iſtarũ intentio

ibus operaturnviſum etia intendũt in ea
ꝗᷓ operatur ta multiplicibus cogitationi
bus diſcendũturipᷣſertim vbi multa ẽ va⸗
rietas oꝑationũ et coloꝝ. Nos etia memi
nimus vidiſſe ⁊ audiſſe ſocũ quẽda nr̃jm.
tribus calamis vno flatu ſimul cantũ diſ⸗
cantũ et triplů modulantẽ ⁊ ꝓpᷣa voce q̃⸗
druplũ deſuꝑ decantantẽ In quibus qtu
oꝛ cantibus quãta eẽt varietas diuerſitas
ſufflandi cantadi digitos mouendi.⁊ hoc
ſuꝑ foꝛamina triũ calamoꝝ quis no videt

Si aũt ceſſaret auditus vel attẽtio vel fla

tus vel vox vel quodcũq; alioꝝſſtatim fie
ret diſcoꝛdia aures moleſte pcuciẽs quod
ecñ ibi fieret ſicut ipᷣo ſenſu accipiebamus
Maniteſtũ ẽ qꝛ in anima ſic cantantis et
modulatis ſimul erãt ea ex quibus exteri⸗
ꝛees motus modulationis ꝓcedebant.

„ Amp̃. In ſtatu gloꝛie nullo mõ dubi⸗

andũ videtur ꝗn oĩa flumina illa ſiue fin
enta gaudioꝝ⁊ gloꝛiarũ ſimul influãtĩ eã
Alioquin nõ tota ſua gloꝛia vnq; frueret

ſed ꝑ ꝑtes quare nuq; iota eẽt beata. nos
aũt ioqmur de hoc in capitulo vltimo tra

ctatus iſtius videlicz ĩ capitulo de meritt:
⁊ retributionibus Maniteſtũ igr ẽ ex hoc
qꝛ eẽt cõtra natura ãqnime hũane mouerỹ

Nſimul diuerſis motibꝰgloꝛia ei ſupneniẽs
nature. natura eiꝰnõ deſtruit ſed uluſtrat
poſſibile ẽ ergo anime hũane moueri na

uralit᷑ ſił diuer motibꝰ Amp.nõ mo

uet ſeipaminiſi mota ſuo mõ/videlicqʒ ſoñ
alit᷑ neq; mouet niſi ſic ⁊ ſeißa moueturq̃ᷓ

re cũ ſimul moueat multis motibꝰ coꝛpa⸗
libus neceſſe ẽ ißam mouen ſimul multis
motibus ſpiritualibꝰ ꝓut cõgruit.⁊ fas ẽ
morũ dici i ea. Motus eĩ naluralis qualẽ
diffinit ariſtoteles exitũ de potẽcia ĩ aciũ.

exitũ inqʒ ĩ cõtinuũ/⁊ nõ ſubitũ nõ ẽ rexi

re in coꝛpalibꝰcu nullũ imꝑtibtle poſſit ex

5 .
ſebtanen
Maipmmn
iplelt
Ceit vnn
ſiunendii
aviopen
acieto
ſcenanſfen
Nonova
runma
luimrhn

lertlönin

esrc de
Duun

Cunfnopin
ivnidn
hngzee
hlipfigan
Clnicihnfi

Enieitien

ltonitueed

cnilirn

1

K ſücden
mddoageet
mgedanon
ſuitumrpa
Muilbinz
Echuniincit
iaserern

„
ncß
We
nendr
Um notdg
mſonden
nanictr
Ei nantefen
ns
obgt
imneenitnnn
cümaendrsen
Ntunmdäülz
idrscan
ammſianni
Bnti adniid
isNendd!
nsNAKi
oſin e
minaſtn
uugns ein⸗
Joienuli
zufunmtutl
mifnu
eN . .
auniunn
cline⸗ 1
apnodenill
nttüicie

=S—
— =

—

cloiudonen
oucpuin
1eloſe
ebüne ſlin
iw Mi o
ſo⸗ rorteigf

„
Z boc ẽ totaliter ſimul
yna guipp

ud cũ eig cõſilio vel ſuaſioõe inclinatur ad

⁊ leuitas ignẽ.

—

netinelleſſ

ccxxy

ire cõtinue vel ꝑ ptes de potẽcia quacũqʒ
in actũ.ymmo neceſiſe habet exire ſubito.
De eo vero quod
uerit᷑ vtrũ anima hũana moueat ſe. di⸗
ſtinguendũ ẽ.qꝛ moueri multiplcit᷑ dicit᷑
e intentione mouere dicitur cõ
ſiliariꝰ coſulentẽ.⁊ aduocatꝰiudicẽ ad ali

faciendũ iſte vel ille ad credendũ illud.
Alio mõ ipᷣa cauſa efficiens mołmonuere
dicit᷑ ſicut ponderoſitas lapidẽ in deoꝛſuʒ
nẽé. Tercia intentione finis
mouere ðꝛ ipᷣm inquirentẽ illũ ſicut ariſto
teles dicit ꝙ delectabile ymaginatũmo⸗
uet. Quarta intentione mouere dicit
g curat motuʒ ſicut cõburere ꝗ applicat
ignẽ domui alicuicõburere dicit᷑ illatcum
coõburere ꝓpᷣa oꝑatio ſit ignis ⁊ nõ igneʒ
adhibẽtisiñ qꝛ curat hoc cuʒ facit alqꝗad
quo ſequit᷑ cõbuſtio. Facit inq; ea inteti⸗
one vt inde ipᷣa ſequat᷑ cõbuſtio ipᷣam cõ
buſtionẽ facere ðꝛ.⁊ domũ cõburere ðꝛ ⁊
ab eo cõbuſtio hmõi tanq; ab actoꝛe reꝗ
ritur. Sicdicimꝰanimã humnnã ſe moue
re. Cũ ei vel inſpiciẽdo libꝛos vel audi
endo doctoꝛes aut pᷣdicatoꝛes hoc facitvt
timoꝛe dei moueatur.vel ex eiuſdẽ amoꝛe
ſuccẽdaturꝓculdubio ꝑ cogitationem ap
plicat ſibi res q hmõi motus in ea efficiũt
vt futurũ iudiciũ ⁊ ĩfernꝰ ei ꝑ cogitationẽ
upplicata efficiũt in ea timoꝛe. Diuina ve
ro bonitas et eterna gandia.ſimili᷑ amo⸗
rẽ et deſideriũ in eade inflãmant.Cum er
go res ꝓpᷣe moueãt animam humanãet

luxta pᷣdictũ modũ cõueniẽtiſſime dicitur
nouere ſe/ ꝓcurado ſcilicet vt moueat.
curado inqᷓʒ applicãdo vel adhibedo ſibi

motꝰ affectionẽ in ea opent᷑.⸗ an iiige pcipiemꝰ.vt autẽ animemux

s9 effectiuas hmõi motuũ. Nec hʒ locũ
l obiectio ariſtotelis in hoc caſu qꝛ mo
uere ibi ꝓpᷣe ⁊ efficient dicit. Etita intelli

gebat ꝑylagoꝛas dicẽqꝛ anima ẽ nume⸗
rus ſeim mouẽs.Et plato dũ dicebat ꝗa
pᷣncipiũ mot ꝑ ſe mouet᷑.De ipſovᷣovelle
qualit᷑ exeat a voluntate ymmo quotmo
dis in pᷣma ꝑte tractataiſtiꝰdeterminaui⸗

7 us. Mſi queratur qꝛ anima ꝗᷓ ꝓcu⸗

rat ſi moueni ꝓeuldubio vult ſe moueri.
Hmoòi velle aduenit eivel a ſe vel aliũde.
⁊a ſe nõ videtur ꝓpter cauſas ip̃as quas
diximꝰ. Si vᷣo aliũde aut ꝓcurauit hoc.⁊
ita videlur in infinitũ. Aut nõ pꝛocurauit
vVñ igr aduenit ei hmõi velle Rñdemꝰ⸗
q ſcnõ om̃e credere ex ſuaſone ẽ.ymmo

B

quoddã deſurſũ ẽ apre luminũ inſpirãte:
ſic nõ om̃e velle a nobis evel effidetibus
vel ꝓcuraãtibꝰ.ymmo quodda ab inſpira⸗
toꝛe bonoꝝ omniũ ſpu ſancto ſic expᷣſie te
ſtatur apłs ad phylipᷣ.ij.Deꝰ ẽ qui oꝑaturx
in nobis velle. Si ꝗs aũt querat de illo ꝗ

auertit a temptatione.vtrũ eius auerte
3

e ſit agere tm̃ vel pati tm̃ vel agere ⁊ pati
Rnñndemus qꝛ agere ꝓpᷣe ẽhabet eivel
velle vel indignari vel aliꝗd tale ꝑ que re
pellũtur temptationes quaſi quoda ipul⸗
ſu ſpirituali⸗vęru quonia recepiu ein ant
ma ⁊ aduẽticiuũ noun paſſio vꝛ ab ariſto⸗
tele ſicut ⁊ oẽs affectiones.Ci vero auer⸗
tere ſe cogitatũ fuerit ſeu coſideratum nõ
dũ ꝑ fe ab hmoimotibꝰ vel paſſionibus.

nõ erit niſi ſuſceptio alterius occnpatiõiæg
ſicut inſpectio libꝛoꝝ ad qua ĩterdu ſe trãait

ferunt viri ſancti vt liberẽtur a vanis ⁊ im
mũdis ⁊ a noxijs cogitationibꝰcũ ab ipis
fatigãt᷑. Necẽ aliꝰ motus tũc hmõi auer⸗
ſio qʒ libꝛoꝝ inſpectio ſicut receſſus ab ali
quo loco ſiue traſlatio qua traſſeret ſelab
vno loco in aliũ.nõ ẽ alius motus qᷓ; ipſa
ambulatio ſua.

ciaꝝ ſiue repugnationũ quibꝰ ſu⸗

dubitata ſpe ꝓ hmõi victoꝛia a rege regi
coꝛonãdii⁊ ꝙ ſtimulos temptationis ſic
vincim tocies victoꝛes efficimurotq; co
ronas a retributoꝛe bonoꝝ oĩm ĩ retribu⸗

diſtas pugnas ⁊ certamina gloꝛie.qua⸗

tuoꝛ pᷣmo nobis potiſſimũ attendẽda ſũ?ł

Pꝛimũ fidelitas q̃ regi nr̃o obligati ſu
mꝰ⁊ ad hoc vt honoꝛẽ eiꝰ⁊ gloꝛia cũ eius
auxilio ꝓ viribꝰ defendam⸗⁊ noſipᷣos q̊s
velut caſtra quedã nobiliſſima citates pᷣ
claras in homagio legatimo ab eo lene⸗

manulla impugnatiõe nullo certandi dii

crimine einſdẽ hoſtibus id ẽ demonibus

tradamus. eomeiße inuitatio rege
nii ꝗ vt ait anguſtinꝰ De celo nos inuitas

ad hec bella camat certate adiuuabo vin

ſpectaculi in poſiti ſum certantes quẽad

modũu eĩ de duobꝰſingulariter inuicẽ cer
tãtibus fitvt toiũ genus alterius tota pa⸗
rẽtela.certamẽ eius aſpiciat ⁊ viccoꝛiam pᷣ
Rolatur oꝛãs deũ.vt eam eidem tribuat.

Eoario gut tol paretelg alteri⸗ 65

.

Oſt bec dicemus modos reſiſten

perãtur temptationes.vbi pmum
NLiendũ ẽ. ꝙ quocienſcũq; nos nõ ſupan⸗
nos eas ſuꝑpamus et vicioꝛes efficimur in ·

P

Be

ccoꝛia ꝓut poteſt ſathagit. Sic ꝓ vnoquo

q noſtrũ in bmõi certamine ↄſtituto oẽcs

milicie celoꝝ intuẽtes certamen noſtrũ ꝓ
nobis ſollicite ſunt ⁊ oꝛãt omnipotentem
Deũ.vt nobis de hoſte tribuat tiũphare.

temptationibus etreſiſtencijs

ſa illud faciat ⁊ ꝓ ſui ſiue ꝓ ſue partis vi

ptationes ꝑ blãda fiunt quedã vero tp ad

nerſa. Pꝛimũ de tẽptationibus que ꝑ blã
da fiunt nos expediemus

vjpᷣme ad coꝝ. Fugite inquit foꝛnicatio⸗

nẽ.VFugiẽda em̃ ẽ vt ſpurcicia abhomina⸗

parati nos cum applauſu honoꝛe trium bilis.⁊ hoc auerſis oculis ⁊ obturatis na

phali reciꝑe ſi victoꝛiaʒ nos viderint obrri
nere. Econtrario vero tota illa hoꝛrifi
xa malignoꝝ ſpirituũ temptantis dyabo⸗

li qui nos impugnat victoꝛiã pᷣſtolatur in

ogdium nr̃myet confuſioneʒ. vt victos nos

ota auiditate rapiat ad infernale patibu

Aum et in eo affigat toꝛmentiſq; ppetuis⁊

cruciatibus nos affligat. Altte 4
lligẽter q; gloꝛioſum ſit in oculis tot⁊ ta
toꝝ triumphareqᷓ; ignominioſũ ſuccum⸗
bere quantus honoꝛ triumphalis te expe

ctat.Ex hac parte quantũ gaudiũ qᷓntuſq;

upplauſus angeloꝝ ſanctoꝝ ⁊ beatarum
animaꝝ q iam in angelice felicitatis ↄſor
tio ſunt recepte.Ex aduerſo vo quata con
fuſio tua quantũ ludibꝛiũ demonũ quan
toꝝ tormentoꝝ et qualium cruciatus.

Quarto nobilitas acpᷣcioſitas bꝛaui

⁊Z coꝛone qua rex celoꝝ pollicet fidelit᷑ cer⸗

tatibus atʒ vincentibusque vtiq; ſi inno
teſceretnon ſolum non foꝛmidarẽtur diſ⸗

crimina pᷣſentium certaminũ ſed etia mul

co deſiderio deſidarentur.ſicut apłs ĩ.iiij.
ſcðe ad Conꝝ.dicit.Id em̃ quod in pᷣſenti ẽ
momẽtaneum⁊ leue tribulationis noſtre
ſupꝛa modum in ſublimitatẽ eternuʒ glo
rie pondus operabitur in nobis.Et alibi.
Exiſtimo em̃ ꝙ non ſunt condigne paſſio
nes huius tpis ad futura gloꝛia que reue⸗
labitur in nobis. Si em̃ tot et tanta diſcri
mina vilipendunt iſti pugnatoꝛes ſecula

resꝓ gloꝛia momentanea vel mercedevi

liſſima tempali quid facerent bellatoꝛes
ſpirituales ſi lucide atqʒ viuaciter attẽde
rent coꝛona gloꝛioque eis ꝓmittitur atqʒ
Pꝛima ergo atʒ potiſſima

Poꝛrigitur.
2 Fepugnatio nra contra teptatiões ẽ inuo
Cc

16 poſſie ſufficere.

catio puüſſimi ac ꝓmptiſſimi auxiliatoris
Deiyvt nos adiuuet et in temptationẽ non
inducatlid ẽ induci non pmittat.Si enim
ip̃ᷣe ꝓ nobis quis contra nos. Sic legitur

in. viij.ad Ro. De iſto remedio et aurilio

tota vetus ſcriptura refertiſſima ẽ. Huius
auxilij neceſſitatẽ ſciens eccleſia omi hoꝛa
Dicit.Deus in adiutoꝛiũ meũ intẽde.Sci⸗
ens ſe viribus ſuis tot ⁊ tatis certaminib⸗

Eit quonia queda tẽ

Attende igit

na. J3

ribus.quẽadmodũ a ſpurcicijs coꝛpalibꝰ
facere conſueuimus. nec ſine ex puite ſi
ue excreatione recedere.hoc em̃ Sfuit ali
quibus viris ſanctis. Quociẽs em̃ dyabo

da ed Contra hoc E
igjr ſcõm remediũ ẽ fuga qð docet aplus.

lus ante oclłos coꝛdiũ eoꝝ ponebat.ſpur⸗

cicia foꝛnicationis hmõi geſtus coꝛpoꝝ ex
ercabant.hoc ẽ oculos claudebant nares
obturabãt oꝛe ſpuebãt in abbominatõeʒ
hmõòi ſpuricicie vultus auertebant facies
rugabat ⁊ ꝓderat eis ad repellendũ iem

pralionẽ hmõi.Sed reuera ſpirilualit᷑ ſi⸗
u

e in coꝛde hec oĩa faciẽda ſũt.vbi cũ mul
ta ignominia ſua ⁊ confuſionevincit᷑ dya
bolus. Sola em̃ vniꝰ ſilabe ꝓnũctiatiõe
eius iacula confringũtur ⁊ ipᷣe ꝓſternitur

Hec em̃ ſillaba ⁊ hec interiectio ſy.que eſt

interiectio vulgaris gallicani.ꝙ ſi debita
indignatione ꝓnũciata fuerit.dyabolum
deicit ⁊ diffugat in quo admirada eſtno
bilis victoꝛia caſtitat/que ſolo ſpnto ſpiri
tuali triumphat de dyabolo. In hactem⸗
ptatiõe hoc ſputũ ẽ ipa abhominatio coꝛ
dis qua ſcilicet tanta ſpurcicis abhomina
tur.fugiẽda ẽ foꝛnicatio tanq; ignis et ꝗc⸗
quid eiꝰ ẽ.⁊ tanq; flamme ⁊ ſcintille hui⸗

ignis. ſicut legit᷑ Job. xxxj. Ignis ẽ vſq; in

ꝑniciẽ deuoꝛas.⁊ vltima eradicas genimi
gnis aũt hmõi duplex evidelicet
alter qui incedit ⁊ hic ẽ pulchꝛitudo mulie
ris de qua dicit Hiero.ꝙ ipᷣa ẽ gladiꝰ fla⸗
meus ⁊ ignitus. Alter vero ꝗ incẽdit hoc
ẽ ↄcupiſcẽcia que inſtar cremabilis ſtupe
deſiccate ab illo igne ſuccen dit᷑. Pꝛimus
igr igniũ fugiẽdus ẽ ꝑ elõgationẽ ab ipᷣo.

dð ẽ dicere vt decMetur aſpectus ⁊ collo⸗

quia mulierũ ⁊ quicqꝗd mẽtibus nr̃is eas
appꝛoximare vel ꝓpinquare poteſt. qð ẽ

gquicꝗd poteſt efficere vt de eis cogitemꝰ.
S0Pulchꝛitudo em̃ mulieris cogitata gladi

us flameus ẽ coꝛdis gutturi applicatꝰ Se
cũdus ignis fugiẽdus ẽ.id ẽ declinãdꝰvel
pP ſubtractionẽ lignoꝝ qᷓ ipᷣm nutriũt ⁊ ad
augẽt. Cũ em̃ defecerint ligna extinguetur
ignis ſicut dicitur puerb.xrj. Hec auteʒ u⸗
gna ſunt nutrimẽta ſuꝑflua ciboꝝ ⁊ potu
um lventer eĩ mero eſtuãs vt dicit Hiero.
facile deſpumat in libidinẽ.⁊ Judith. xij

„

”M

Pbübolo
irt
Ntingonen
5fuinpal
ſemnarine
gquseningn
eo Rese
Nk nui
lainunpe
ſ Nhwin
üneu
inenege.
ſunuuene
Glgiaegn
ntiſnea
ſicefenäinca
ni ſidind.
fioinainco

WN Cpendnan

R

—,

chripnesſen
tgedingu
eeiſun

plieneüicd

laytafte

ſpcninorue
ſininnlien
ſiumn
Cleicnani
G uleisoe⸗
arangni
tältn
gungaums
Phkertien

ſch⸗

ondn
Durdaatde
ulsto
uräcse

Odäian

„ 4 *RZB

lusen
Alrerpinu
nidkiniin
kconiinmmi
Görtienw
rinenennofer
galicanig
ufnenn
oneſoloe
Ndolo
tioeratie
ano ur e
unande

ogitigl
Mevginii
amntigſil
inrmdi Pn
e
zim enn,
S

*

Mme 9
S

5

iſtiꝰmirabiliter ibi.hoc remedio vſus fuit

ccxxvn,)

Bibit holofernes vinũ multũ nimis quã
tũ vna dierũ vnq; biberat in vita ſua. Uł
in ſupfuſione aque.hoc ẽ aqua tribulatio
nis q ſuꝑ aſpera ardoꝛi cõcupiſcencie nre
extinguit eius incendiu.ſicut legit᷑ eccleſia
ſtici.j. Malicia hoꝛe oblinionẽe facit luxu
rie maxrime Eſt etiam occupatio velur
aqua extinguens eundẽ ardorẽ. ſic ait po
eta. Res age tutus eris. Hieronimꝰ vero
dicit. Inſtancia oꝛationis ⁊ tunſionibꝰpe
ctoꝛis pluries ſe ab hmõi ardoꝛibꝰ libera
tũ. Sed hoc ẽ remediũ qð pᷣmũ poſuimꝰ
Cerciũ remediũ ẽ ↄſideratio nobilita
tis huane nature.Qui em̃ eã diligẽter cõ
ſiderat nullatenus in tate immũdicie cloa
cam illaʒ facile ꝓijcit ac conculcat.Et hoc
remedin docet Cullius in libꝛo tuſtulana
ianeſioni in capitulo de ꝑturbatione
animi vbi dicit Quia oẽm ſedationẽ ani
mi cõtinet in cõſpectu poſita humana na
tura.Extendit aut hoc remediũ in alias ꝑ
turbationes ſeu temptatiões ſubiũgens
quicquid ingruat in eandẽ arcẽ cõfugien
dũ ẽ.eadẽ ſunt arma ſumenda. Quar
tũ remediũ qð docet Bꝛegſin moꝛalibus
ſcilicet vt ↄſideret caro q̃ viua ↄcupiſcit/qᷓ
lis erit moꝛtua et laudat efficaciã remedi

dã iuuenis ĩ ꝑtibꝰburgũdie tpibus nris
ccepit eĩ caluariã.id e caput cuiuſda ſpe
cioſe mulieris defuncte poſtq; putrefa.
cia fuerat.⁊ caput illud carnibꝰom̃ino nu

datũ illudq; deferebat ſecũ.vt quociẽſcũ⸗

q; arriꝑet eũ carnis lẽptatio.intueret᷑ illð.
⁊qpter hoc deſpiceret pulchꝛitudinẽviue
carnis q; cito ꝑ moꝛtẽ ⁊ putrefactionẽ ſcie
bar ad illã defoꝛmitatẽ hoꝛrificã deuent

ra.hec auũt ſepe facies tante efficacie reme

diũ in hmoi capite inuenit qð in eo ꝑ illõ

victus ẽ penitus ardo garnis. Quintu

remediũ ẽ ſermonũ det recoꝛdatio et tunc
potiſſimũ efficax cũ fuerit ꝑ collocutionẽ⁊

collationẽ ad aliud. ⁊ hoc remediũ docet

nos liber Sapiẽ.xvj.vbi legit᷑. In memo⸗
ria ſermonũ tuoꝝ exterminabat᷑. Hoc re⸗
medio vſus fuit quiſpiã tꝑe nr̃o.qui dum
aſpectus ⁊ colloꝗa cuiuſdã ſpecioſe muli
eris effugere nõ poſſet de ea nõ medio⸗
crit᷑ tẽptaret de ſacris eloquijs cũ ea con⸗
tinue colloqbat᷑.duoq; bona ſimul facta
ſunt.qꝛ ⁊ ipe liberatꝰ fuit a carnis ĩcẽdio.

⁊ ipᷣa ad cõpunctionis graciam ꝓuocata

Sextũ remediũ ẽ cõſideratio viliſſimi
certaminis ⁊ ignominie ſuccũbendi.luxu

ria quippe nõ gladüs aut iaculis aut du⸗
ris aliqbus ipugnare videt᷑ ſʒ mollibꝰim
boꝛellis igr ⁊ cuſſinis atʒ puluillis obꝛuũ
tur qui voluptatũ mollibꝰimpugnãt᷑.qui

guũt talibus vincũt᷑ ⁊ occidũt ſpualibꝰ In

illud obpꝛobꝛiũ incidũt qdᷣvulgariter⁊ in
PYuerbijs dicit᷑ gnominioſe autẽ moꝛtu⸗
us c.qm̃ puluillo vel coxino interfectus ẽ.
Bella toꝛibꝰſiquidẽ lr̃alibꝰetiã qñ leuibꝰ
ictibus ſeu vulneribꝰ vincunt᷑ illud obpꝛo
bꝛiũ ſp obucikẽ. Septimũ remediũ eſt
cõſideratio ſanctitatis xpiane qua in tem

plũ dei viuũ ⁊ verũ in baptiſmo cõſecrati

ſumuscuius ſattitas tato maioꝛ tãtoq;ve
nerabilioꝛ ẽ q; ſactitas templi materialis
ntoveritas ẽ ipᷣa figura pᷣſtantioꝛlet res
uo ſigno ſublimioꝛ. Sanctitas em̃ baſi
lic eᷣſtat᷑ cõſecratõne epiſcopali figura ẽ
etſignũ ſctificatõĩs baptiſſmalł. Illavove
ritas ẽ ipius.Cũ igit nemo ſit ꝗq nõverea
tur turpe aliquid in baſilica cõſecrata cõ⸗

mittere/ꝓpter ipᷣam figuralet ſignũ ſancti

tatis qua diximꝰ Qñtoſoꝛtius ꝓpter ipᷣaʒ
veritatẽ ſanctitatis diliges eiuſde cõſide⸗
ratoꝛ aliꝗs ĩ ſeipſo tale cõmitere formida

t. Facit ad idẽ ↄſideratio ymaginis dei
An nobis.Si eĩ ymago lignea crucifixi aut

ex quacũq; alia materia i tãtaveneratone

ac reuerẽcia ẽ apðvnũq; q; fidelevt nullꝰ
eon inꝗnare vłſoꝛdidare pcuterevulnera
re deijcere aut alio mõ irreuerẽter eaʒ au
deat cõtrectareiquod ẽvnicuiq; noſtrum
de ymagine dei viualetvera qͥ hũana ani
ma indubitater ẽ cogitandũ vel faciendũ
d idẽ facit cõſideratio qð ipᷣa anima hu
ana ſponſa regis regũ ſoꝛoꝛ et filia ſic
legit ĩ libꝛo Cãticoꝝ fere ꝑ totũ.Quãa ſacri
legus igr auſus ẽ.q; ipia temeritasqᷓ; exe

crabilis demẽcia coꝛruptoꝛibꝰ ifernalibꝰ

eã exponere polluenda vitioꝝ turpitudi

nibꝰ eã ꝓſtituere quocũq; mõvioladã qs

hoc duci ſuo vel pᷣncipi facere auderet vet
3 ipᷣm etia cogitare.

ctauũ remediũ

ẽ iugis intuitꝰ celeſtis ſponſi ſimul et iudi
cis.ſi eĩ in oculis ſiue aſpectu etiã viliſſimi
gartionis nõ auderetvel vir vł mulier tur
pe gliqd facere vel pᷣ᷑ verecũdiavel pᷣ timo

reqntomagis in oculis oĩa vidẽtis dei ni

hil turpevł qð ei diſpliceat facere debem⸗
vel etia cogitare.Et illud remedium docet
Boetius.Magna em̃ inquit ẽ nobis indi⸗
ta neceſſitas ꝓbitatis.duũ oĩa agimꝰ ĩ ocu
lis iudicis cũcta cernẽtis.Erubeſce anima
xpᷣiana in oculis ſponſi adulteriũ gliad i
J iijz

nn⸗

Eſrnunt onem Ruſetd gſriſta en
„

R

W0

6⁶

1

plurima ſicut legit᷑ ꝓuerb.vj. Et ne putes

ga vel flagellũ vł oeterritoꝛiũ aliqdquod

litatibus ſu is ⁊ ſtulticijs deterreant᷑. Sic

Be temptationibus etreſiſtencijs

⁊2 expiencia docebat addiſcere cupientes
pungẽs eos ita foꝛtit᷑ vt cõpelleret eos ad
clamoꝛẽ. Hec dubitaãduʒ ẽ quin ſatis leui
punctione hmõi tẽptatio caruis exlingua
iun ad hoꝛa ⁊ cũ iteꝝ ſurrexerit.adhibeat᷑
terũ remediũ. NHec dubitamꝰquin aſſue
factione hmõi ſupꝛa modũ ꝓficere quicũ

cere aut etiã cogitare Time ʒelũ ipᷣius qui
n0 parcet in dievindicte nec acquieſcet cu
luſq; pᷣcibꝰ nec accipiet ꝓ redẽptiõe dona

eiũ latere quicq; eoꝝ q̃ in te vel fiũi vłſũt.
cũ ſcriptũ ſit in ᷣmo Sapiẽ. Auris ʒeli au
dit oia.Et ad hebᷣ.iiij. NHulla creatura ĩui
ſbilis ĩ cõſpectu eiꝰ oĩia nuda ⁊ apꝑta ſunt
oculis eiꝰ.Ad quẽ nobis ſermo. in pſal.
Scrutans coꝛda⁊ renes deus.Expaueſce
ocłos ⁊ intuitũ iudicis q reddet vnicuiqʒ
iuxta opa ſuaua. Nonũ remediũ ẽ ↄſide
ratio infernalis patibuli ⁊ eternoꝝ crucia
tuũ.Sic ei quida ex ſanctis pribꝰ extiarit i
ſe ardoꝛẽ gule.Cũ eĩ trãſiret iuxta cucume
rariũ quoddam⁊ videret ĩ eo cucumeres nec oiĩa ſcribere ſufficimꝰ ad alia feſtinan
maturos eſui ia aptos et exarſitĩ eo ap⸗ Nuonuia autem co gitatio velut ca
1

q; domari⁊ etia abſterreri vt rebellare de

adeo ſeuũ quod nõ verberibꝰetiã a naiu
ra ſua ⁊ a conſuetudine non miteſcat.
Sunt ⁊ alia remedia ꝗᷓ non ſolũ ſpiri
tus ſanctꝰſed ipᷣa mala temptationum vi

petitus gule vehemẽtende quibꝰcũ nullũ/Hput ẽ antiqui ſerpẽtis vt dicit hieroni. Et
hre poſſienniſi eos furaret᷑ aut raꝑet.cõſil⸗ den
derauit ſtatim de ſuſpẽdio vel alio ſuppli neatur totusſtatim ulabitur ipᷣmq; caput
cio/ſc reuerſus ad coꝛ dixit apud ſe.q; tam
caro exicoꝛo volebat comedere de illis in
Juſpendiũ eĩ exicoꝛũ ẽ quo fures comedũt
quicꝗd comeduũt. Sic ergo puulis vel vir

rendũ faciuimũcapiti eius maxime obni⸗
tendũ ẽ x illi celeberrune occurrendu. Ju⸗
xta conſiliũ poete. Pꝛincipijs obſta. ſero

remedia in tractatu de hoc ſingulan.cuiꝰ
opiã faciemus petẽtibus. Deę Fpta tioni
et tibi velvirga pris miſcdᷣiarũ oñdit. et/bus vero que ſunt veſtiũ edifilion potẽti⸗
quod ẽ efficatius iternale patibulu vt de⸗ arũ honoꝝx aliaꝝ hmõi fadile ẽ inuenue
terrearis a puerilitatibꝰ tuis atqʒ a ſtniti⸗ remedia ſcientibꝰilluſiones quibus talia
cijs. Decimũ ẽ moetis memoꝛia ⁊ hoc
remediũ docet nos ſcriptura Eccleſis ſtici
vij. Fili memoꝛare nouiſſima tua et ieter
nũ no peccabis. de hoc Hiero. Facile ↄtẽ
pnit oĩa:q ſe ſꝑ cogitat moꝛituruʒ.de hoc
Socrates. Duma phyloſophia ẽ cogita⸗
tio moꝛtis aſſidua Hoc autẽ dixit qm ſum
ma ppyloſophie ĩ hoc eẽ credidit videlicʒ
in cuſtodia ⁊ in defenſione a pᷣſentibꝰ vo
luptatibꝰ ꝗbus ime inebꝛiant et capti⸗
uant illaqueant᷑ abſoꝛbẽtur ⁊ ab omi vi
goꝛe ⁊ virtute penitus eneruaãtur. Memo
nia vero moꝛtis appetitꝰhmõivoluptatũ
vehemẽter extingui Undecimũ reme
diũ ẽ moleſtia vel afflictionis vel laboꝛis
quod remediũ ena ſi nõ cõtinue ſibi quis
exhibeat. Hoꝛa tñ blandiẽtis tẽptationis
ſaluberrimũ ẽ illud opponere.hoc reme⸗
dio vtebatur tpe nro ꝗqdaʒ epiſcopꝰ ⁊ iſte
qui ita eũ docebat habẽs ferrea inſtrumẽ
ta ita aptatavt abſq; vulneratõe caro hu
mana vehemẽter pungi poſſet et doloris
vehemẽtis moleſtiã abſq; vlla ſanguinis
eflulione inferret. Hoc artificiũ ipo ſenſu

vulgo babꝛenaldũ vocat oñdit᷑ vt a pueri

declamatlionibꝰ ia multa diximꝰet dicere
nõ ceſſamꝰ. Deę remedi svero contra

operibus et mirabilibus virtutuʒ ⁊ in ca⸗

tatis humilitatis atq; pacientie.et parum

mus ſatiffeciſſe.
D Oſt hec Memꝰ⸗ modos reſiſtẽcia
P

vnaqueq; virtus invnaquaq; tẽptatione

tio ẽ vel ivbugnatio dyabolicajs qua qcun
q; virtute pugnare nõ poſſumꝰ Et hoc eſt
qm ſic a qcuq; vitio extingui poſſunt oẽs
virtutes:ſic neceſſario ⁊ a quacunqʒ viniu
te repellit quo deũqʒ viciũ. Null quippe
dubitat quin quodcunqʒ viciũ intras ant
ma hũanã oms virtutes excludat ⁊ expel⸗

tes oẽs extinguit. Quoniã ꝗ habet vng er
neceſſitate habet oes. De virtulbus

q; valeat in virtute caſtitatis ⁊ carnẽ eouſ

diſcat atqʒ diſſueſcat. Nullũ ẽ em animal

ubꝛicus ẽ ipᷣe ſerpens: ita vt nin capue te⸗

eius id ẽ co gitatio debiliſſimu ẽ.⁊ ad cole

emptationes ꝗᷓ fiũt ꝑ aſꝑa in tractatu de

pitulis de operibus et mirabilibus paup

ſi ad ea vocata fuerit opet᷑. Nulla ei tẽpta

lat inde. vnũ em̃ quodcũqʒ ex vicis vᷣtu-

ros ſanctos docuerunt ꝗᷓ nec oĩia nonim

medicina ⁊c.de quo iaʒ ſeripſimꝰtriginta

uluduũt habẽtibꝰilla/⁊ nos ĩ exhoꝛtatoꝛus

exercitatis ⁊ pauca intelligentibꝰnõ credi

rũ etrepugnationũ quibꝰ ipe vir
tutes ↄtra vicia pugnatet quicnd

,6ſlininrn

R

ggüfuini

zönagene

eri

. Prnon

ſteonimne
bnöiynunn
loderituan

ctineone

elcntnic
Cinnzpinun
Ctmnnanenz
ligihorcdi.
ſceuehortn
dori
idiceinon
gloltlana;
fentiinizue

—

agtanſcnnn
lseonarica.

gümenannteis
WVmoösft,
wasdetone
Guodinmin
Alcitinmin
erichpin
eroechunea
Ralcnnſſini
ungiuſoiti
chlerereran
Malameſciind
niſdncgioe
Cfamneintehee
kteideincigntt,
1ogltatonire⸗
Nioſtenhhi
gatlant
tgunſſine
hllpengait
gaſfinening
elentſepni
hͤſnberen
humscut
Pligla
ſiche
raoſgladti
ſeocgupi
Eauln;
Meſni⸗

. —2 =,
= =

—=
E
=

S-

EE-
Ee

—,
= =
==

— £☛
k=–

=S,õe —= S=S
=
—

=G

=—
=
E
=

.

= Z
—
—
SS

==
=S

=2
Se

=SS=
—.

E
S.
E

= =ẽ =S —

= S=S

—
Se

——

E
=
E
SZ
. —
S2

S=
=
=
=
☛

— — — —,
— =
S=
=,.
S=
=
—*
—
—

nos

a Mse
. Pulüiin
tan cogitanon
1sl Dat ben
slila peni
abiturtöng
Nlichumut.14
nsmapme
eGNN„ο.
undebochen
—

4
. S.
DrisD
. 2 8

. .
Denecrsd 1

Tücusfilnhin
Arpun M

mniunpiui

—
SG

4
6
6
.

tm nnhutſi⸗
üni uihyſfen
anadcl

α☛sααυ —tude 6te

ccxxviij

gnãdi cõfuſus ⁊ deſperãs abſcedit.el ſi
remanet ad inſidiandũ calcatur pedibus

gratũ facientibus loqmur ſicut oſtẽdim⸗
in pᷣma pte tractatꝛiſtius.pter hoc dicit
Jacobꝰ.x. Qui offendit ĩ vno factꝰ ẽ oĩim
reꝰ. In vnoquoqʒ ei peccato moꝛtali oẽs
in eo virtutes moꝛiũtur. Silr ⁊ vnaquaq;
hmõòi virtutũ viuificatain quocuqʒ oes
eodẽ virtutes viuificatur.Aliquo igit mo
videlicet vel directe vel indirecte cõtrarie⸗
tas vł repugnacia ẽint᷑ quodcũqʒ viciu et
quãcunqʒ virtutẽ.nõ ẽ ergo mirũ ſi impu⸗
gnet vnaqueqʒ virtus cõlra quodcũqʒ vi
ciũ⁊ ẽ hoc qð ſuadere intẽdebamus.De
fide autẽ hoc expᷣſſit apls in vlłt᷑.ad epheſ
dieẽs. In omib ſumentes ſcutũ fidei.qð
ẽ dicere in omibus temptationibꝰ. ꝓpter
quod ⁊ ſubiũgit. In quo poſſitis oĩa tela
nequiſſimi ignea extinguere. Hijs ita⸗
Hſe habẽtibus incipiemꝰ aſſignare mo⸗
dos ⁊ artificia pugnadiquibus vlũturvir
tutes cõtr̃a vicia. Hec igit᷑ dicimus ęe tria

quonꝝ pᷣmũ ẽ iaculoꝝ ſeu teloꝝ qᷣ a ꝑte vici

oꝛũ mittuntur eliſio ſiue euaſio ⁊ hoc duo
bꝰ modis fu. Pꝛimũ ꝑ fuga ſicut ſupꝛa di
ximus de foꝛnicatione qui eo mõ fugiunt
quo diximꝰ iacula declinat temptatões
elidũt.ita vt inuacuũ laboꝛet hoſtis.
Secũdo ꝑ indignationẽ ſicut euident᷑
appet de charitate quęadmodũ negocia
loꝛ qui chariſſimã habet mercẽ aliqua/ſlõ⸗
ge minus iuſto pᷣcio offerentẽ emptoꝛem.
nec reſpicere nec audire dignatur. plenq;
autẽ etiam eidẽ indignat᷑. Sic qui deũ hʒ
carũ.Quicquid ꝓ eo deſerẽdo dyabolus
offera etia reſpicere vel audire dedignat
et eidẽ indignat᷑.cũ ſuꝑ oẽm eſtimationẽ
⁊ cogitationẽ⁊ cogitatũ minus offerat q;
decẽs ſit nihil ꝓꝛſus compatione illius.
Iſto aũt artificio acquirit᷑ nobiliſſim⸗

D ac gloꝛioſiſſimus triũphus.quãdo ⁊ iacu

la ipa vilipendũt/ſede ipᷣe dyabolꝰ igno
minioſiſſime vincitur qñ nec hre vnde pu
gnare valeat reputatur. Pertinet ad hoc

artificiũ ſic inherere ſe tenere ei qd habz

vnadqʒ virtus cuſtodire atʒ defenderevt
nec dyaboli iacula ad ipam pueniaãt. Sic

ei ꝗ deũ habẽt chariſſimũ aliqui deo ihe⸗

rẽt eiuſqʒ bñplacitũ adeo intẽdunt adeo
qʒ in eis ſe occupat vt ad eos contrarie of

fenſionis iacula nõ ꝑtingat.ſtat eiimobi⸗ ph

li cogitatione in ipᷣo fixi⁊ cogitatio eoꝛum

apð altiſſimũ ẽ Sic legitur Sap. v. Qua

re qm ꝑ ſola cogitationẽ pᷣmꝰ pater acceſ⸗
ſus ad coꝛda fideliũ dyaboloſtanqᷓʒ pᷣclu⸗

ſa ſihi via nõ ſolũ vincendi ſed etia impu

1 12

eoꝛundẽ.id ẽ affectibus.ſic legit᷑ in pſalm̃.
Sup aſpidẽ ⁊ baſiliſcũ ambulabis et con
culcabis leonẽ ⁊ dꝛaconẽ.Et.xvl.ad Rom̃
deus pacis cõteret velociter ſathana ſub
pedibus nr̃is. hHec autẽ calcatio ſeu cõcul
catio ſpiritualis intelligenda ẽ quoni pe
dibus coꝛdis fiſquicꝗd em̃ deſpicimꝰ? vel
nõ curamus coꝛdis pedibus cõculcamus
Debes autẽ reminiſci hic qꝛ illud arti

ficiũ pugnãdinõ habet paciẽcia ⁊ humili

tas ymmo contrariũ ⁊ incõpabilit᷑ nobi⸗
lius.omia quippe iacula excipiũtvt dona
magnifica?⁊ enxenia pᷣcioſiſſima. Pauper
tas vero om̃ia dãpnat lucra ineſtimabi⸗

lia ⁊ hoc in capitulo de oꝑibus ⁊ mirabi⸗

libus earũ latius ꝓſecuti ſumus. Se

cundu artificiũ ẽ repcutere.⁊ hoc ꝓpᷣo gla

dio nõ alieno. Hoc autẽ facit vnaqqʒ vir
tus quocienſcũqʒ in temptatiõe decoꝛ ipᷣi
us ⁊ pcioſitas cogitaturi: hmoi quippe co
gitatu ipᷣa peccataq temptant ipe cogi
tationes et iacula que ab ipᷣis emittuntur
ſemꝑ tanq; vulnerata debilitãtunet qñqʒ
ꝓſternunturinterdũ etiã diſparẽt et in ni
hilum euaneſcunt quéadmodũ exhibita
luce tenebꝛe diffugiunt et diſp arent ꝓ eo
em̃ ſolo/ea quevicioꝝ ſuntiſiue delectatio

nes ſiue aliqua alia vel alicuismomẽtii no

bis eſſe vidẽtunin hoꝛa temptationis/qm̃
lux virtutũ vei ꝑ ignoꝛantia vel ꝑ negligẽ⸗
tia ea hoꝛa nobis abſconditurquẽadmo
dum ꝓ eo ſolo putredines lignoꝝ⁊ ſqua
me piſciũ ð nocte lucent.qꝛ lux ſolis abeſt
vel alia. Silxr ex eadẽ caula ĩ tenebris
noctis frutices videntur acies bellatoꝝ et

quãdoqʒ magnus exercitus. ꝑ hoc etiam

nos ſolũ ledunt ⁊ vulnerat ea qꝗͥ vicioꝛum
ſunt.quia et aliqua eẽ bis videtur.quẽ
admodũu fu in ſompniatibꝰ qꝛ fantaſma⸗
ta rerumnon ipᷣa veritas eos mouẽt.nec
minus delectat eos aut contriſtat dũ doꝛ

miunt qᷓ; faceret in ipᷣa veritas vigilätes.
Etnos lam diximus? dedarauimus mul

tociens. quia peccantes ſunt et ſe habent
quemadmodum et ſompniantes. vnde⁊
euigilare ſibi videntur cum reſipiſcunt et
er penitenciam reuertuntur. de hoc apo
ſtolus Ad Epheſeos quinto. Surge qui
doꝛmis et exurge a moꝛtuis⁊ illuminabit
te chꝛiſtus. Et ſcriptura de exemplis iſtis
refertiſſima eſt. Quare manitfeſtum eſt
quia ſic ſunt virius et vicia ſicut veritaree
ll üü

..

F. „

Moluet

De temptationibus etreſiſtencijs

et fantaſmata. et ſic ſtatus culpe et gracie eſt mihi in celo gaudioꝝ ſupple et tu caro

—

Areupier
vt ſompnus vel ſompniũ et vigilia. Sicut nequiſſima quid mihi offers ſuper terraʒ noc
. ergo adueniente vigilatione recedũt fan⸗ non dimitto gaudia illa ꝑpetua atq; pu⸗ cmloneely
taſmata ſic conſtituta mente eo mõ q̊ dici riſſima ꝓ hac quam offers mihi ſpurciſſi uanite
— mius in luce veritatis tanq; in vigilia vve ma et falſiſſima et bꝛeuiſſima voluptate. mrortani
ritate recedunt et conterũtur fantaſmata Deinde pugnat charitas et dicit. Carum iemnenisn
temptationi. Eerciſi artiſiciũ eſt luos babeo deum meutam vili pꝛecio. nec me neelenemi
½ 2 vnaqueq; virtus via ipſis vicijs interficit. nec ipᷣm vendam graciam eius diligo. nö Dagceke
Hoc autẽ ſic facit.Accipit iacula ad tranſ⸗ ipᷣm ꝙ le o nequiũſima voluptas ofendã une
uerberandũ vnuquodq; viciũ ab ipſo vi⸗ Deinge caſtitas.ne laboꝛes inuanũ eoui (lpoeie
cio et nos oſtendimus iam q decẽ iacula q; mihi placet puritas et cando: meus. et ſlontorulte
accipit vnaqueq; virtus a vicio ſibi cõtra omnia inquinamenta tua tanq́; moꝛtem (bcarbit
rio contra ipumi⁊ eadẽiacula. Jacula vo deteſtoꝛ.Deinde caſtitas ſpiritualis. An „ R
camus decẽ argumẽta ſpirita ſancti exxpo neſcis quia cum rege regum contraxi ma llai
nẽtes verbũ illud.xvj.capᷣ. iohãnis. Ccum trimoniuʒ in baptiſmonullo me do ilud baftio
venerit ille ſpũs veritatis arguet mundu;ʒ polluam vel infringam. Deinde pugnat titi n
de peccato.eliciens ſcilicet de eodẽ pecca⸗ foꝛtitudo et dicit. Nec vires habes nec ar ſhhieturuen
to ad concludendũ ⁊ peccato et peccatoꝛi ma contra me.ferrum et ignẽ paratus ſuʒ ſpiin. 1
Hec eademvocamus decẽ aromata ama pati et tu me puluinarib⸗ lemptas obru ttnin ſn
riſſima ex ꝗbus mirra ſpiritualis cõficit ? ere. Deinde magniſicentia coꝛdis ⁊⸗ ſeieccani
hoc dixim? in tractatu ſacramentoꝝ in caa dicit. Tu que es aut quata es. vt me aude dbllononde
pitulo de cõtritiõe ⁊ attritione peccatoꝛũn. as ꝓuocare. Poſt hoc iuſticia pugnat et hiblefri
de hoc legit ad Ro.vij.De peccato dam⸗ dicit ad furtum et ꝓditionem me inuitas KWentüh
pnauit peccatũ.quẽa dmoduʒ de ipo ſcoꝛ: non te audio.fidel mee ↄmiſſa eſt mulier Fcnmmün
pione mediecina fit cõtra mo:ſurã ipius.? iſta cuſtos eius eſſe debeo non pꝛoditoꝛ. aoggi
de ipᷣo veneno ſerpentis cõtravenenũ ißpi Deingde ſanctitas iſta mulier templuz dei 3 imnit
us. ? de ipᷣo bufone lapis extrabit qui cõ eſt. in baptiſmo conſecratu. etymago dei Grndinng
tra venenũ eius ẽ ſaluberrima medicina. viua et ſancta. abſit vt illud violem vłiſta ſugal
Sic⁊ de dꝛacone carbũculus nobiliſſimꝰ polluam Poſtmodũ ſapiencia. An ne n gr
fronte eiꝰ naſcit᷑ et creſcit.De q̊ nõẽ du⸗ ſcis inquit qꝛ ego ſum puritas palati coꝛ⸗ WDl n
biũ quin valeat cõtra venenũ ipiꝰdraco⸗ dis et guſtus ſpũalis mundiſſimus. ettu iunn
mns. Sic wvij.ᷣmi Regũ. Hollath gygas apponis feculancia luxurie comedédam. tiingen
Pbꝛio gladio interfectus ẽ. Et.xiij.iudith. An neſcis in dignationẽ ſtomachi ſpiritu ti iun⸗
Holofernes pugione pꝛopo decollatus. alis in quo ego ſum. qui nec modicum in unſtlhe
AIſtugd autẽ artiliciũ ẽ quo ipᷣe qui tempra⸗ quinati ſuſtinere poteſt. quin illud per cõ anre
turobijcit ipi peccato turpitudinẽ ſua.ver ſeſſioneʒ ſtatim euomat. Ego ſum in quã ung
bi gra. Cu diligeẽter cõſiderat feditatem lu nihil in quinalũ incurrit. Sicut legit Sa⸗ enntüſcen
xurie ⁊ ex illa abbominat᷑ eã⁊ reücit a ſex piencie.vj. Cũ autẽ in pᷣcedentibꝰ ꝓpꝛias ninmmt
ab ipᷣa luxuria accipit iaculũ quo ißam ꝓ operationes virtutũ ſcripſerimꝰ facile eſt n lan
ſternit. Eodẽ moc& malicias eius con⸗ tibi ex bijs que dinus et exillis pugnas ☛
ſiderat quot nocummenta tot ab ipa iacula virtutuũ ſingulariu aduertere.cuʒ vniuſcu⸗ rirnnuen
accipil. et in ipa eadem iaculatur vt autez iuſq; virtutis opaſiones vicioꝛu ſicut ſiin Knpnn
pugna virtutũ manifeſtioꝛ fiat.ponemus temptatione habeantur percuſſiones. W lnendin
exemplũ vnũ temptationis in quo omes Alttẽde aũt qꝛ hic nõ diſtinximꝰ anvir nnelet
Qamrie X, pugnat. Hoc ant illud ẽ qð familiariꝰ tutes loquat᷑ an ip̃i qui virtutes habẽt er 4 ſe
⁊ lucidiꝰ nobis occurrit. Aliquis cõmiſit plſona eaꝝ.Et iteꝝ qñqʒ ſpeciẽ viriutis.qñ mutthütſt
proꝛem ſuam ſpecioſambone fidei alicua qʒ genus pliritatẽ vt poſſimꝰdeclinamtes nokftri,
ius in cuſtodia. Ille vero exardeſcit in cõ⸗ et finẽ hic huius capituli faciẽtes. ? inlliemzſi
cupiſcencia ipiꝰ. Pꝛimo igr pugnat fides 9 oſt hec eo oꝛdie q̊ pdirimꝰ ꝓcede⸗ utaiſbigr
et didt.Coxicata ẽ iſta voluptas atq; moꝛ tes.loqmur de merit ⁊ retnbutio Dawſnün
tifera. ne biberis eam. Deinde timo: obij (nib⸗. Et dicemꝰ ipᷣmis qd ẽ merilũ⁊ quot litünan,
cit tremendũ dei iudiciũ et gladium errre modi merendi. Deinde ꝓſequemur rein Niſen

me ſentencie omiaq; infernalia ſupplicia. butiones ſanctoꝛum. ? que illis hic fiunt. datnn
ercio pugnat ſpes et dicit. Quid em̃ etr que in futuro eis faciende ꝓmittuntur

inene
☚
eulimae,
nuscun
aboresnnnn
MAnri
enegnnann
lmorulones
mmaiikenr
uinand
Ninuet
1 Pcnwtentis
lſentiih
oci
isrCNai.
nonifonunſ
.,Minero
teſtuin iluct⸗
nal Egoſinin
umnn Oianlgt
ziſcipein 4
–a
Ahjnndi

40 .

Gmsnii uſ
oungl imnn
cniNimmi in
oheninnin,
nin alne
tansell ,
munuuſc,
ne ſit
id

„ — ——— .
.

Weritu ergo ppᷣ̈e ⁊ rectiſſima diſſinitiõe
obſequiũ rettibunioõis obligatoꝛiũ. hoc
ẽ qð recipientẽ ſiue illũ cui impẽditur retri

bet. Wanifeſtũ ẽ duobus modis. Neq; eĩ
emptoꝛ tanq; retributionẽ petit peiu ven
dite mercis aut taqᷓʒ pᷣmiũ mo tanq; pᷣciũ
nec ſe meruiſſe aliꝗd dicit alt᷑ apud alteꝝ
Heinde renibun⸗ nõ habet locũ v bi tri⸗
utio nõ ẽ. Eſt em̃ retributio quaſi reflexa
vel recipꝛocata tributio ⁊ vulgarit᷑ vocat
redonatio vel remuneratio quaꝝ neutra
locũ habet vbi donatio vł muneratio nõ
Z bceſſit. Ex auo etiaʒ manifeſtũ ẽ qꝛ int
locantẽ oꝑas ſuasvel etiã conducentẽ nõ
habet ſimiliter locũ meritũ.locatio eniʒ ⁊
conductio ꝓculdubio cõtrarie ſunt dona
tioni ⁊ redonationi.ſimiliter tributioni ⁊
retributioni. Ampliꝰ.ocatio ſine du
bio ⁊ ↄductio ſicut venditio ⁊ emptio ſut
licet ſic vocẽtur. Quare apud eas vł inter

S ſrmcrvν oνρα gaαονααο mbdigz Oraſvay —

rmonibus q vidẽtes theʒaurorũ enſt

butionis efficit debitoꝛẽ. Quonia aut in
emptoꝛẽ et venditoꝛẽ meritũ locũ non ha

ge vel ferule. Sic hmõi ſeruitoꝛibus deꝰ

ibus g vic icuſtodes
plures foꝛlioꝛes ſen paratos in moꝛtem
et captionẽ eoꝛũ ſi theʒauros inuaſerint:

nulla debetur gra ſi no furẽtur.nullũ me⸗
rituʒ ẽ eis a furio hmoi abſtinere.Similx
ſi nauigates ⁊ naufragiũ ſibi imminerevi
dẽtes ꝓ eo ꝙ nauis eoꝝ nimis onerata ẽ
7 ſi nauim exonerarevolentes pᷣcioſa que
q; merceimonia in mare ꝓiᷣciat.nemo im
putat eis ad virtutẽ largitatſvł alit᷑ ad me
ritũ. CEodẽ mo ſi latrones iſectari ſe vi
dẽtes a ſatellitibꝰ iam iãq; ſe ↄpᷣpenden⸗
dos ab ipᷣis.Et ꝓpter hinõi metum ſoluʒ

lſarcinas furtiuas abijciũt.nõ ex hoc aliqᷓ

gra eis debetur. Nemo dicit eos pꝛopter
hoc pᷣmiũ aliqð merniſſe.Silr⁊ puulis ꝗ
ꝓpter ſolũ metuʒ flagellationis dimitlũt
aliqua facere mala et bona faciunt nemo
em eis regraciat᷑. Sed vt vulgo dicit᷑ vir⸗

legracianino debet. ſed magis patibulo
infernali ꝓpter qð ſolum vel mala dimit

eas nullo mõ meritũ. Similit᷑ nec gracia tunt vel bona faciunt. Cũ igr nec pꝛopter

locũ habet in pᷣdictis caſibus emere eivel
vendere nõ ſolũ nõ ẽ gracie.ymmo etiaʒ
gre contrariũ.pꝛopter quod ⁊ ſpiritꝰ ſan⸗

ctus ꝗ gra ẽ ⁊ gratis oĩa donans.pꝛauita

A tẽ ſymoniacã adeo deteſtatur. Apparet
80 igr euidẽter qꝛ mercẽnarius ppᷣe nibil me
retur. ſicut neq; venditoꝛ in eo quod vẽdi
toꝛ.⁊ qdð ðꝛ mereri mercedẽ ſuã nõ alio in
tellectu dicitur.niſi qꝛ facit oꝑa ſua.vel ſer

zurrũt ita vt mereri ꝓpᷣe nõ dicatur niſi ꝗ
Pgraciaʒ pᷣſtat.hoc ẽ qui gratis impendi

deũ vel hec dimittantvel illa faciat.in nul
lo ſibi ad retribuendũ deũ obligant. Illi
em̃ ſeruit vnuſquiſq; ꝓpter quẽ leruit ⁊ it
li fit vnũquodq; ꝓpter quod fit. Quar
mercennarius cum ꝓpter ſemetipᷣm ſolũ
mõ opꝑas ſuas impendit dñolqui pꝛopter
mercedem ſola quaʒ ſibi ſolo amat ⁊ que
rit.anifeſtũ ẽ quonia non dño ſtnrieia C
ẽ intus⁊ ad interius ſed foꝛis tm̃.ſibi autẽ ꝰ

erunt autem magiſtri et dicũt adhuc ꝗa

nitio illã ſibi deberi. Gra igr⁊ meritũ d intentione ⁊ pꝛincipali voluntate.Di

obſequiũ.nõ qui elocatuũ aut certe pᷣcio pᷣ
axatü. Scimus aũt plerũq; ⁊ meritũ
et mereri dici nõ ſcõm rectã intentionẽ ſic
in ſeruo mercẽnario ⁊ ſicde beata dei ge⸗
nitrice dicitur.poꝛtare meruit regẽ celoꝛũ
⁊ dñm cuz reuera nulla merita ad hoc vn
qʒ attingere potuerintiecvnq̃ʒvel ipſi vł
alij hoc deberi potuerit vt dei m fieret.

B Sead reuera digna vel ydonea fuit vt

hoc ei ſter mulieres ſingulariter gra dini⸗
na tribueretur.nõ vt meritis tanqʒ debi⸗
mũ eius hoc dei iuſticia redderet.Niſi em̃
gratis impenſũ fuerit obſequiũ recipientẽ
retributiois nõ faciet debitoꝛẽ.qm̃ nec lo
cũ habebit ibi retributio vt iã diximꝰ. qui
ergo deo ſeruiũt ex timoꝛe ſolo.hoc eſt ꝓ
pter hoc ſolũ vt eterna effugiãt ſupplicia.
nulla deo pᷣſtant graciã. Nulla ex hoc eis
Hebetur retribunio.quẽadmoduʒ neqʒ ia

meritum guodd diffininimus eſt pꝛopꝛiez
recte atq; ſtricta ratione meritum.⁊ vocat
hmõi meritum condigni. Aliavero inten
tione dicitur meritum congrui.⁊ hoc nõ ẽ
niſi digni tas vłydoneilas qua aliquis di
gnus vel ydoneus ẽ vi aliquid ei fiat. Si⸗
cut alias dicitur epiſcopatu meruiſſe.id ẽ
dignus vel ydoneus eſ epiſcopatu.
Bimiliter et qui oꝛat deuʒ vt remittat
ſibi peccata ſua ⁊ qui facit quod ſuu m eſt
velboteſt lugẽdo.dolendo penitendo la⸗
chꝛimando cõgruit diuine bonitati vt mi
ſereatur ipᷣius.congruit etiam coꝛ di ſic pa
ratolvt reſpiciatur a deo eiq; graciam ſu⸗
am infundat. Merito ergo congrui
dicitur mereri remiſſionem peccatoꝛũ vel
raciam qua deo gratus et acceptabilis
lat. Sie reuera dign us eſt et ydoneus vt
hoc ei pꝛeſtetur. Eſt ergo ſecundũ pꝛi⸗
ma intentionem que vtiqʒ recta ⁊ pꝛopꝛia

1,

—

— , i
—

t meriti debiti quod ipſi vocãt condigni
Iſta vero ſcᷣm meritũ cõdigni qð ipi vo

meritis

ſolis naturalib? cõſtitutaq̃ʒ ꝗ exbabũds
cia et diuicijs gre ſeruiunt eide. Amp̃.

5 . B cat congrui. Et iuxta pᷣmma intentionẽ dici Si ꝗð deo pᷣͤſiat de paupꝑtate lrali ſeu tẽ⸗
S tur qꝛ nemo poteſt mereri ſibi pꝛimã graz poꝛali granus ẽ ei quaʒ qð de habũdãcia
Et hoc eſt quoniã pꝛima gr̃a er neceſſitate ⁊ diuicijs hmõicurnõ ſiir ⁊ qð de pauꝑ⸗
—— gratis ⁊ nõ ex debito meritoꝝ confertur. tate ſpirituali grati⸗ erit eidẽ. qʒ ex di⸗
— NDPeelerea cũ ante pᷣmã graciã nihil ha uicijs ⁊ habũdacia ſpiritualibus.pſertim
beat bõ niſi naturalia bonan peccata ſuai cũ ipe non attendat quantũ ſed ex quato
nec ex peccatis nec etiaʒ ex bonis naturali alihusviſu ẽ alicui ſuꝑ hoc.qꝛ cũ opus
bus vt dicut poteſt quis aliqad boni mere/vel obſequiũ graciã nõ habeat vłmeritũ
i

riex peccatis quidẽ nihil niſi ſuppliciũ.Ex
bonis vero naturalibꝰ.quia adeo parue
bonitatis ſunnvt eis videtur ꝙ neq; gra⸗
ciã neq; gloꝛiaʒ poſſibile ẽ quẽq; mereri ꝑ
illa.De hoc tamen diſputabimin ſequẽ⸗
tibus. Uerũtamẽ hic manifeſtũ eit gquerat᷑ comodũ vel tãq; debitũ.
peccatoꝛ ꝑ bona naturalia quocunq; mõ lutio aũt debiti in nuilo obligat creditoꝛẽ
negocietur in illis.tamẽ nec bonũ gre nec ꝙ Nos autẽ iam declarauimus in pᷣma pte
bonũ gloꝛie ꝑ illa poteſt mereri.cum indi Vtotius tractatus iſtiꝰ qm̃ amoꝛ naturalis
gnus ſit pane quo veſcitur ſcõm Auguſti nõ ẽ vſq;quaq; talis ymmo hʒ aliꝗd gra⸗
nũ.Et nos addimꝰ qꝛ idignꝰ ẽ etiã ꝛ aie et tuitat vtita loqmur. qꝛ ꝑ eũ interduũ gra
coꝛꝑpis quas in ↄtumeli creatoꝛis in abu Naliꝗd diligit᷑ ⁊ beneficia mita gratuito
ÿlionẽ peccatoꝝ detoꝛſit. Dicunt tamèma p̃ſtãtur. Hoc em i multis peccatoꝛibꝰ.vai⸗
giſtri ꝙ omnẽ gracia poteſt vir bonꝰ⁊ ſi⸗ deq;ʒ puerſis cottidie expimur. Et ille mo⸗
ctus interdũ alicui mereri. Pꝛimũ er- dus dilectionis vel bñficiencie poſſet qdẽ
Ro diſt utamus vtrũ er ſolis naturalibus obligare recipientẽ ad antidona. Ue⸗
S poſſibile ſit quẽq; vel graciã vel gloꝛia me rũtamẽ ſi quis hocmõ bñſicus eẽt in alte
reri.⁊ poteſt videri c ñic.pᷣmũ quonia glo rũvel hoc mõ aliquẽ diligeret cum ppter
ria nõ min? longe ẽ a gracia:nec minꝰ ma deñ nihil hoꝝ faceret in nullo eũ ſibi peni
loꝛ gracia a natura. Si ergo pꝑ graciam tus obligaret. Si nõ querat an ſic di⸗
poſſibile ẽ quẽcũqʒ mereri gloꝛia erit⁊ poſ ligẽs deũ et ſic ſeruiens eidẽ aligd merea⸗
libile ꝑ naturã mereri gracis. Ampliꝰ tur apud ipm. Bñdemꝰqꝛ deũ ſibi faẽ
reuera debitoꝛẽ.nõ quidẽ ex virtute vłbo

Qð ꝓ naturã ꝗs nõ/ meret᷑ ꝗs gracia. Aut .
hoc ẽpter magnitudinẽ bonitatis ipius nitate huius amoꝛis vel ſeruicij.ſʒ magis
ex ꝓmiſſiõe diuima qua ſe obliganit ma⸗

gracie.aut ꝓpter paruitatẽ bonitatis na⸗
thei. xxv Et.xix. luce bene negociatibain ta

ture vel naturaliũ qᷓ minus longe ẽ a ma t.
gnitudine bonitatis ipiꝰ gr̃e. ꝛ ſi fuerit lentis ſibi cmiſſis Ampᷣ. Lmõi amoꝛ
Sicut nõ fufficit peccata tollere.ymmo ea

ſigratis fueritimpenſũ. Amoꝛ vero na⸗
turalis in deũ vel intẽdat cõmodũ ꝓpꝛiũ

—

vel intẽdat facere debitũ quodcũq; obſe⸗

ꝓpter magnitudinẽ bonitatis ipᷣius gre.
Multo foꝛtins ergo impoſſibile erit mere⸗
ri gloꝛiacũ bonitas gloꝛie incõꝑabilit᷑ ma
ſoꝛ ſit q; bonitas gre.Si vero ex paruita⸗
te ẽ boniiatis nate aliuꝑ quã eouſq; lon
ge ẽ a honitate gre ꝙvſq; ad ipᷣam eiꝰme
rita no attingũt. Wulto ergo ſoꝛtius non
cotinget mereri gloꝛiã p graciã cum long
ampliꝰ diſtet gra a gloꝛia. b. Di
Amb.qꝛ nõ coſiderat de⸗ q̃ntũ ſed ex u
to.necq; ꝗs ſed ex quo.Et ipe dñs in euan inter amoꝛes ſolus amoꝛ gramuitus ꝗ cha
gelio luce.xj. De vidua paupcula qᷓ duo ritas dicitur meritoꝛia facit opera vł ſerui
minuta miſit in gaʒophilaciuz qꝛ plus qʒ cja que exip̃o fiunt. Si Auls aut que⸗
vẽs miſit qm̃ de neceſſitate ſua miſit q mi/ at de angelis ſanctis aut adam ? eua in
lit. illi aut de habũdãcia ſua. Qui ergo ex Zſtatu innocencie. Utrum ex virtutibus ſu⸗
naluralibꝰ ſolisiſeruit deotanto plus in¶is naturalibaſolis deo ſeruirẽt aliqd apð
eius oblequiũ mittit. qnto paupio: eſtin

cere vel acceptos. Et ideo cum hmõi
amoꝛe remanet quis inimicus dei ⁊ eideʒ
odioſus. Quia ig tur deus nõ homines
Ppt᷑ munera ſed mũera ꝓpter homines
acceptat. Sicut oſtenditur Geñ.iiij.vbi le
gitur. Reſperxit ad abel deꝰ ⁊ munera eiꝰ
quaſi in pᷣmis ad abel.⁊ poſt eum admu

quiũ ex amoꝛe hmõi impedat᷑ deonõ im
pendit ei gratisſed vł venaliter cũ ꝑ ißm

1

ſecũ patitur ſic nõ ſufficit deo gratos effi⸗

nera ꝓpter eum. wanifeſtũ ergo eſt quia

5

ipᷣm deũ merenf exmexito vel condigno.

tetb
ſrndeie
uſeniede

cudeblio
iſlecſen
rclter ⸗
iana gais
ſoenceeſkrt
loſpibor
rplon
ecnuude⸗

Opnigiſoipan
Mdeqrolegi
ſonfamein
ſulnmig

1

A Nsarlin

Hilzſnumt
ilveice
Mrn ⸗

(Shfſcanner

Clenndelcesn

eiangeen
Obmndsmco

ommbusa
selnsonnt
nlsgiten
Nltenufnontn
hoylybonorĩ

sOeldas sn

ſuninolenbie;

Mlcneffenllie

Mnlücnon
aspocnann

=☛
= = ☛

aelsnſegn
(konſaffita
Myelgoin

eipanatagh

uarii, Ruiñdemmanifeſtũ eſſe qꝛ deũ ſibi fa Noie em̃ talentivt ait Beda. Quicꝗd ha
Gag cerèt debiioꝛẽ ⁊ hoc ex illa ꝓmiſſione qua bemus ſiue magnũ ſit ſiue modicũ accipi
rac veriſile eſcriptã fuiſſe in coꝛdibus eoꝝ na atur Debioꝛes ergo etiã vſurarij ſum⸗
en aie, turaliter. Non em dubitat naturalit mes omniũ eoꝝ qͥ habemꝰ ſiir ⁊ omniũ bono
Nridiin buana. quin dei bonitas adeo ꝓfuſe bu⸗ rũ open qᷣ fecimus marime ſi ſint pꝛecepti —
uaniſin ficiencie ſiivt qui pꝛiogauit nondũ ſeruien Alioꝗn nõ t diſtricta ralione exigerent a
ſdeeti tibꝰ ſibi bona naiuraliaſaddat ſeruiẽtib?ꝰ nobis vel puniremur obmijlone eoꝛũ
in deberfti amplio:a. Melioꝛt a nie ↄditois er neceſſi De bhoc dauid pᷣmi ꝑalyp. vltino. Ecce qᷓ
genii. N tate optet eẽ deo Fuiẽtesqʒ ñ ſᷣ uiẽtes.Ali tua ſunt dñe tibi obtulimus/ qᷓ de manu .
R 3s auté nibil vidẽtur mereri. Deamo tua accepimus dedimꝰ tibi Silr er Cuce
SS e vero in deũ quẽ aliqui vocant amoteʒ xviu. Serui inuliles ſumus ꝗᷓ debuimus
iingtni⸗ cupiſcencie de quo ⁊ liber Canticoꝝ pio ſacere fedmus. NQuia ergo ſolutio de
ee — maiori ſui parte ioeus conſchtus eẽ videk biti non obligat ereditoꝛe. Wamfeſtũ ee
üzti n Et de quo legitur Sapᷣ.viij. Amatoꝛ factꝰ adimplelio cuiuſcũq; pcepti vel etiaʒ oim
rulbctiar ſum fo:me ulius.quonid amans bmõiꝗqᷓ in nulto nobis obligat deũ cũ in hoc ei de
uuntiin, ſua ſunt tantũ quenit &r amoꝛe illo videli bito:es ſunꝰ ſi dixerit ꝗs.qè in eis
ſwii cet ppᷣas delicias/t quonia delicie tiñ lii ſunt pcepti nibil meremur ꝓpt hac can
— ſpiales ſint ac nobiliſſime. merito ꝗs di Jamſed in hus aue ſuntvotiin acridit qo
— cat qꝛ nibil ꝑ eũ ꝗs meretur apud deũ. em vouedo im meremurcũ ad id non tenea
nm unag ꝓpter ipᷣm nihil faciat exr parte illa.ſʒ ꝓprt mur niſi poſt vot/ anteqʒ debito:es facti
erunnſt ſeIm ſicut amatoꝛ: qui in amaſia ſua tatuy Jumus facieétes ea q vouimus nihil pꝛſus
innimni querit delicias nihil ibi amaſienibil hy meremur. Mouere enim vt ait auguſtinꝰ
mMenndün meriti aut gre apud illꝗs. ſi qs dicax voluntatis reddere auiẽ poſtvoiu necei
Abiinnarg. qꝛ hmõi amatoꝛhonoꝛat den dum ibmpᷣ lſitalis. Amplius. ꝓ quatocũq; Fuitio

Midanit

Genobfintiil cias eius omnibꝰ alus delicess Reſpo belur duplo vel triplo maioꝛ qua em ranrit
õ demus quia etſi facto eũ foꝛis honoꝛare. one hbocect. Amp. Wutuano moda
Etinnilräb videaturſnon tamẽ honoꝛat intentionecũ lio ſunt eſſencialitr obligauões no obli
inͤgmii⸗ non in honoꝛẽ ipius intendat ymmo in ꝓ gatrecipiẽtes eas niſi ad tm ad qntu ẽqmu

mensciciden

Ridemzadint liam intolerabileʒ irrogat deo quia ißas danato dcign5 obuigat ad maiꝰ; id
N˖ni? delicias pᷣfert ulidum magis illas.q;;ipᷣm vel ipa ſit. Amp. Quis ſuus vłfamulꝰ
s relſenici diligat. Eu em non diligit ibm.niſi pprer quãaticũq; obſequus ſuis audeat hoc ſpe⸗
cuuſecblgil illas pꝛoculdubio magis q; ipᷣm diligit il Lare vel petere a pre familias vt adequer
menplin P las. Bi vero quetitur pfer quid na-⸗ eu fili/ Amp.· Sialias puiti marcavna
Mi diege uralis dilectio vel obſequiũ quod ex ißa ti de ſuo alicuinullo iure audebit exhbu
anwicenn eſt non ſufficit ad pꝛopꝛie merendũ graci: iuſmoipuitio ſperare retributionẽ ceniuz
ſcccndeo gins am vel gloꝛiã. Belpondemus q boc miliũ marcaru vel tot hereditatẽom cui
n ſin aut efficit paucitas bonitatis eius ⁊ paruitas Fniuit. Quo ergo lure vliuſticia ſpare bʒ
ipius qð ẽ dicere gqꝛ ⁊ S bona ẽ ad hoc aliquis ſanctoꝝ ex meritis obſequioꝝ ſuo
D en et parua id ẽ parũ intenmh. Sic ei declara⸗ rũ retributionẽ felicitai terneſad quaz
Sui uimꝰ in capitulo de ip̃a incompabilit mi nec comꝑationẽ habẽet ĩi bonitale vl valo
nen ii noꝛ dilectiõe qᷓ ẽ gra gratum faciẽns. re quatecũq; excellẽcie meritalad felicitatẽ
arbe o in 4 rapiẽs in den parũ faciens adherere illi, cunq; largo ⁊ magnifſico pncipe ꝙ leuati⸗
ard itei parũ etia abſtrabẽs poſſeſſoꝛẽ ſuũ a ſeĩo one vnius ſeſtuce de terra caſtrũ vnũ vlci
nicti ⁊ eis q̃ ſua ſunt Dilectio vᷣo gꝗre ecõtrario nitate exigere. In compabiliter aut minꝰ
smni fiin ſe haber. Lotũ eĩ poſt 2ſſorsfan in deigra omne obſequiũ quod deo impendiuuur re
iiutnn Nen 14 tuita ac ſpontaneã poſſeſſionẽ traffert CUi tributione eternaſqʒ ſit leuatio eſtuce de
8 Gu Aecuxr aule ⁊ videri poteſt meritomultſra terracaſtro vno vel eiuitate. ꝛl direrit
ds ni nig tionibus menitu nec eẽ aliqd nec eẽ poſſe i as quia de munificẽcia vl miſcdia dei ſpe
Ummnnd , nobis apud deũ. Etmũ quoniam ni ratur reitibutlo eterna. no ergo erme rie
Gniutgiut buẽ in nobis qò nõ accepimꝰ ad vſura ſi aut iuſticia vl in remeritono. Amp. Aut
ſtlih aliquid nim ẽin oꝑe bono videlicet a pie

ert omnibus alijs delectabilibus iet deli

pꝛias delicias tanti Pꝛeterea cõtume

cut expᷣſſe legitur Mathei.xv. ? Euce. xix

⁊ ſi foꝛte debetur maioꝛ retributio nõ de⸗

tuo datuũ vł ↄmodatũ.Obſequiũ ergo v

Be

liberi arbitrij quod nõ ẽ ex gr̃a aut totum
quicꝗd eſt ibi boni ẽ ex ſola gra ꝙ ſi aligd

cẽibi nr̃m reſiduũ ab eo qð totũ ẽ gre rati⸗
one illius meremur.⁊ id eſtſolũ meritum

nrᷣm qm̃ id ſolũ ẽ ibi nrm. Illud autẽ
nature cũ ſit bonũ ⁊ nõ ſit gre.Exillo igit᷑
nihil meremurcum nature tm̃ ſit. ⁊ nec ſit
ipa oꝑatio bona.nec ꝑs eius nec aliquid
cõpabile ipᷣi oꝑpationi. Cũ ergo loli opati
oni totũ debeat᷑ pᷣmiũ. Manifeſtũ ẽ ga il
li nihil vl qſi nihil de pᷣmio debet Ampᷣ
Illudẽ quod vocat᷑ opatio liberi arbitru

Maniteſtũ aũt ẽ qꝛ cooꝑatio non eſt ißa

opatio neq; ꝑs eius.Cũ ergo opationi ſo
li totũ debeat᷑ pᷣmiũ ipᷣa oꝑatio ex necei

ſitate erit ſola meritũ. Cooꝑatio igit᷑ nr̃a

qua ex libero arbitrio gre coopamur.nec

meritis

tůcunqʒ meruit ſicut dicit Job. mec vlciſci
tur ſcelus valde:et Danid.Si iniquitates
obſeruaueris dñe:dñe ꝗs ſuſtinebit. Sic
ꝑ miſericoꝛdia eandẽ remũerat ſupꝛa me⸗
rita:hoc ẽ addens aliquid debitis de iure
meruo:ũ pᷣmijs ponamꝰ alicui deberide
iuſticia meritoꝝ ſuoꝝ aliquantum pᷣmiũ.
Quod igr deus addit.Aut eſt maius ipᷣo
debito pᷣmio cui addit aut nõ.Et videtur
quidẽ in infinitũ maius ee: ſicut cui in infi
nitũ plus addu ex miſcõia ſua q; habeat
virtꝰ liberi arbitrii.ſic et pᷣmio in infinitũ.
pluſqᷓ; habeat ſtulcia meritoꝝ Nõ em̃ mi
nus oꝑatur dei miſericoꝛdiadin remune⸗
rado ſuꝑ merita q; gra eiꝰ inſuꝑ apponẽ
do viribꝰ nature vei libero arbitrio vnde
ueniãt merita. Ampᷣ.Quid eſt hoc dice

meritũ ẽ nec ꝑs meriti. Illud auũt ẽ tom ex/re ꝙ gloꝛia eti qntũcunq; ꝑua debeatur

ſolũ nrjm ĩ bonis oꝑibꝰ ⁊ meritoꝛijsinihi

licui ex iuſticia meritoꝛũ Manifeſtũ em̃ ẽ

g ẽ nurm meritoꝛiũ ĩ oꝑibꝰ meritorüs necwilla gloꝛia ꝗ dicit᷑ ſicdeberi ẽ maioꝛ in⸗

alibi ẽ aliquid nrjm meritoꝛiũ quare nihil
nrm ẽ meritoꝛiũ. Si vero dixerit. quig
totũ bonũ opus ẽ gre.totũ igit ẽ dei opꝰ.

alieno vero ope vere ac ꝓpᷣe nullus mere

tur nihil ergo merent᷑ viri ſancti. Am
pliꝰ. Omne opus mernitoꝛiũ aliquo mõ ẽ
opus opantis vl nullo mõ.ſed nullo mõ
ẽ oꝑantis.ergo nullo modo ẽ meritoꝛiũ.
Si autłẽ aliquo mõ ẽ oꝑantis.et certum ẽ
ꝙ aliᷓ modo ẽ dei. Operãtſ aũt nõ ẽ niſi

inquantũ ex libero arbitrio. Jaʒ autẽ dixi

–—

mus quonia de quato ẽ ex libero arbitrio
intm̃ ẽ naturein qua ꝑte non ẽ meritoꝛiũ.
iqntũ aut gre nõ ẽ noſtrũ ymmo dei.qua
re non videt᷑ eẽ nrjm meritũ quia neq; no
ſtrüũü. Amplius.hmõi opus ⁊ opantis ẽ

⁊ ipᷣius deiaut equalit᷑ ẽ dei ⁊ oꝑantſant
alterius magis/qð equaliter nemo vnq;

auſus ẽ dicere.Cum ſcriptu ſit in.xvj.yſaie
Omnia opa nr̃a oꝑatus es in nobis dñe
Et in.v.ad phyliq Deus ẽ qui oꝑat᷑ in no
bis velle ⁊ ꝑficere.Si vero ĩequalit᷑.quid
igr dicet᷑ vtrũ in infinitũ plus habeatĩ eo

deꝰ q; opans:an duplo vel triolo. Am

pliꝰ. Si in infinitũ quaſi nihil igr ẽ qð bʒ
opans ibi.Quõ igr merefillo nibilo vłꝗ

ſi nihilo. ſi vo Duplot triplo magſẽ di q;
opantis vel plus habet in eo deꝰ qᷓ; ope⸗

vel tercie et qualiter parciemur opꝰhmõi
inter deũ ⁊ oꝑantem illud. Amplius
Sicut de penis meritis hocẽ iure merito
ru debitis detrahit deꝰ exmiſcõia ſua nõ
im̃ ſcilicet vnniens quẽcũq; petcntoꝛẽ guã

ras.Que igr erũt ꝑtes iſte medietates 64

infinitu quacũq; gratia.et qᷓntacunq; me
ritoꝛũ quatitate.Quibuſcũq; ergo vel qn 8
tiſcunq; meritis reddat᷑ in infinutũ maioꝛ
ſt eis remuneratõ q; ipᷣa ſint.Quare ipoi
.

ſibile eſt aliquẽ remunerari quacũq; glo⸗

ria ex equo vel debito meritis:ymmo ne⸗
ceſſe eſt ſpvt incomꝑabiliter ſupꝛa merita
ſit. Qꝛ ſi dixerit quia remunerari ſupꝛa
debita duob?modis eiaarlck mõ
remunerari maioꝛi premio q; ſint merita.
Alio vero modo remunerani maioꝛi pre
mio q; requirat de iure merita vł qᷓ; debe
atur eis de iure.Uenvtiq; dicit. Necnos
intendimꝰ hic ambulare ſophyſtice.Quo
niã ſi ꝓ oblata ſeruitute retribuũt᷑ centuʒ

milia marcarũ.manifeſtum ẽ ꝙ longe u

ꝛa merita ſit retributio ſic ſeruienti.nia
ergo quantũcunq; pua gloꝛia reddat᷑ q̃n
tiſcunqʒ meritis ꝓculdubio incomꝑabili
ter longe ampliꝰ ſupꝛa merita: id ẽ pluſqʒ
requirat iuſticia m eritoꝝ reddit ei q; ſit:ſi
ꝓ oblata vt dixinſus ſeruicii centuʒ milia
marcarũ argẽti. Maniſeſtu ẽ qð diximus
videlicet quia nulla gloꝛia quantũcunqʒ
parua debet de iuſticia quantoꝛumcũqʒ
meritoꝛũ cum melioꝛ ſit dies vna in atrijs

dei ſup milia. Quo em̃ iure im meritũ ob
ligat deũ ad infinitũ maioꝛem retribuno⸗

Ampliꝰ.erita xpůi hominis fue
unt in ſummo et vltimo et in ſupꝛa vlma
ẽm ꝓpoꝛtionẽ topationẽ ſupꝛa maioꝛa
omibus meritis alioꝝ. Ei ergo nõ potuit
maioꝛ gloꝛia reddi q; deberet᷑. Dica⸗
mus igit ꝙ remunerat⸗ fuit ex neceſſita⸗

nem.

neige
mſtii
mlsdeiuſ
loſde
iyſomaoig
tsativlungz⸗

ſonoeio⸗
uuin

1

nseaipene
usſusße
obenze
Hitonegain
ühſecin
pbinune
ymine⸗
Minb
Mniad
MMiteinsnorid
osdonandan
hcarpinunef
ſoiteoihocue
nagligus ppe
ſcöroblienn
lno riceur men
cinicn ache
loſ eñi Qui
Nnncedonat
tpnavnetd
Pugun
Wncsgacs
michnin
Pükſihtünen
ſczoitlagain
Menuernenizin
cumn Nit⸗

0he 1—

ðð

acen te ſm merita cũ ſupꝛa merita remunerari filius ⁊ heres ꝑ deũ.hec gra vocat᷑ ſpiri⸗
diegſing nõ poſſet ĩſeipᷣo.ſiẽ ergo ĩ eo adeq̃ta ẽgla tus adoptionis ⁊ in eodẽ capitlo ad Ro.
imigte meritis de iuſticia deiet ſic fieret ⁊ in ano Sed accepiſtis ſpiritũ adoptiõis in quo
anidenn libet alio ſi de ſola iuſticia fieret ei retribu clamamꝰ abba pr̃.quaſi ex duabꝰ cauſis
RKZ tio.nõ maioꝛ igit ẽ gloꝛia tota debita me deuũ bis patrẽ vocamꝰ quonia ⁊ regenera
. — ritis cuiuſcunqʒ qʒ gracia ex qua merita il do pr ẽꝑ graciã adoptionis⁊ gloꝛiſicãdo
l o la ſint. Rũderut quida dicẽtes. qa me ſilr p largitionẽ hereditatisſſecũdo iure ⁊
– ritis noſtris ſolisnibil debet᷑ nec noſtris lege amicicie qua bona amicoꝝ ex neceſſi
R meritis ſolis deuʒ nobis in aliquo facere tate ſunt cõmunia. Quia igr deꝰ amicꝰ ẽ
micn poſſumꝰ debitoꝛẽſed meritis nris ⁊ pmiſ amicoꝝ ſuoꝝdiligit em̃ diligẽtes ſe ſic ipe
1 Amh lione ſua ſimł. Nulla em bonitate v?yemi met dicit in ꝓuer, vij. Ego inqꝗt diligo dili
nndn nẽcia meritonꝝ eum nobis obligare poſſu gęẽtes meneceſſe ẽ vt bona ſua bona inq;
u nenor mus ſed ipᷣemet ſe nobis obliganit ꝓmiſ gloꝛie cõmunicet eiſdẽ.Alioquin nec fidẽ
lleimiinn ſionibus ſuis pactis⁊ iuramẽtis Sicut di nec veritatẽ amicicie ßuaret. Tercio ex
Nabnſg cit Jacobꝰin pᷣmo Beatꝰ vir ꝗ ſuffert tem ꝓmiſſione ſeu ex repꝛomiſſioe ſicut appet
Aedenn ptationẽ qꝛ cũ ꝓbatꝰ fuerit accipiet coro⸗ ex antepoſitis iacobi apli ⁊ pauli teſtimo
Mtei na vite qua repꝛomiſit deus diligentibꝰ-ſe nüs. Quarto ex cõuentione ſicut legit
müang n Et apls in.iiij.pᷣme ad Thym̃. Pietas ha⸗ mathei.xx.Lonuentione aũt facta cũ oꝑpa
entginntii⸗ bet ꝓmiſſionẽ vite que nũc eſt et future. rijs ex denario diurno. Oꝑantibꝰergo
Net inini Eauſa autẽ in hoc eẽ videt q ipa bo-⸗ debet ex ↄuẽtione habẽtibꝰ aũt gracia ad
– na merita nra ⁊ opa dei ſunt ⁊ dona. Do optiois ⁊ filijs nupciarũ xp̃i ⁊ ecclie debe
nbulingi na aũt eins nõvident᷑ eũ obligare ad am tur iure hereditarioſdiligẽtibꝰautẽ iure et
dchtinitinn plioꝛa donanda niſi talia ſint dona q iß5a lege amicicie ⁊ etiã ꝓmiſſionis.De hocve
c e indei eſſencia ⁊ virtute ſua obligẽt. Que em̃ ra⸗ qð cõiter dicit᷑ qꝛ quedã opa meritoꝛia
mineniqun tio ẽ. vt eoipo quod deus dedit alicui bo ſunt vite eterne.⁊ qꝛ om̃i oꝑe facto excha⸗
cto meniis:n na aliqua ꝓpter hoc obligatus ſit ad dãa Oritate meretur ꝗs vitaã eternaʒ.Nullo mõ
wgadiueſne &ι da ĩcõꝑabiliter maioꝛa. Alis aũt om vigdetur ꝙ exↄdigno cuiuſcunq; opis me
aunmums nino videtur meritũ nihil eẽ qntũ ad bo⸗ reri poſſit ꝗs vita eterna. Cu ei gre debea
imd na obtinẽda adherẽtesverbis illis deber tur vita eterna vt oñdimꝰ ⁊ hoc ꝑſe.Oꝑi
nemtzen ti Cenom̃. ep̃i. Quicqd habes meriti pᷣuẽ⸗ aut nihil debeat niſi ꝓpter gracia ex qua
DfmmnemIuß; trix gracia donat. Nil deus in nobis pᷣter ẽ. Quoniã ſic dicit gregt. Nihil habet viri
eüneneiue ſua dona coꝛonat. Uidet eti facere ꝙ il? ditatis ramꝰ boni opis niſi a radice ꝓceſ
Damngnun quod dicit Apls in.vij. ad Ro. Stipedia ſerit charitatꝭ wanileſtͦ ecygfe debe
mbarſedn peccati moꝛs gracia dei vita eterna. Cu tlur merces eterna in pᷣmis ⁊ pꝑſe etia abſ
— ei dixiſſet ſtipendia peccati moꝛs Non di q; om̃i ꝓmiſſione.Opꝑibavero nõ deberi
unclmig lit aut ſtipẽdiũ meritonvita eterna quod videtur niſi ratiõe ꝓmiſſionis/aut cõöuen
moſſnini vtiqʒ dixiſſet vt aiũt.ſi quẽadmodũ moꝛs tionis.qð ergo cõiter ðꝛ qꝛ om̃i oꝑe facto
mighunlii eterna ex meritis iure reddit redderetur? excharitate meretur gs vitã eterna ⁊ hoc
ubo zant pita eterna. Ad idẽ facit ⁊ id quodlegitur ꝙ ex debito ita intelligeduvideture eduvidetux qꝛ debito
Punm biſt Johãnis pᷣmo.Et nos de plenuudine eiꝰ rẽ facit ſibi deu vite eterne. Nõ quideʒ ꝙ
—MRKRZ oẽs accepimus ⁊ graci ꝓ gracia. graciaz pter ipᷣm opus ſoluũſed pter ꝓmiſſioneʒ
Tenamn: ſcilicet vocãsvitã eterna que accipit᷑ 3 ga dei cu ope eiꝰ Et veriſſimũ ẽ qʒ niſi ſic ope
miti 6 q dat in pᷣſenti. Silr ⁊ zacharie.iiij. Addu rati ⁊ a merito illo nõ cadenti reddet᷑ vita
cet lapidẽ pᷣmariũ et exequabit gratiã gre eterna ⁊ ĩiuria ei fieret ꝓpter ꝓmiſſionẽ⁊
— eius. In pſal.⁊ dicitur. Graciã et gloꝛiam cõuentionẽ ꝗbꝰomibꝰhmõi oꝑalionibꝛ
— dabit dns. nõ ẽ dictũ graci dabit ⁊ gioꝛi diuina bonitas ſe aſtrinit. Si vero q
deſotsn mi⸗ am reddet. Qð ergo cõuenietius vide ratur vtrũ merito cõdigni mereatur quis
a P lur in omibohijs. hoc vt dicat qꝛ gre de⸗ quocũq; pmõi ope vitã eternj. Hſide
ini n in bet᷑ gloꝛia ⁊ hoc multis de cauſis. Pꝛimũ ma q: vno mõ condignũ ðꝛ ↄopabile quẽ⸗
vmußi i e hmòi gra ſcilicet gratũfaciẽs gra ẽ ad, admodũ in. viipad Ro. Exiſtimo ei ꝙ nõ
uindnſi optionis et filiatio. ſlligioni ei iure debe ſunt condigne paſſiones hnius tpis ad ſu
udniſiin (Wur hereditas ſicut legit᷑ in.vii.ad Roma turã gloꝛiã ꝗ reuelabit ĩ nob id ẽ ꝙ nõ ſũt
in li, ſilij et heredes.hperedes quidẽ dei. co cõꝑabiles pᷣſentes moleſtie ad futurã glo
inan heredes aut xpi.ſilr ⁊ iniij,ad Hal. Q ſi ria neq; pᷣſentes miſerie ad futura wlica⸗
nan⸗

.● B 11 . 4
Be meritis
tem. cum futura illa bona in infinitũ ⁊ in ſeet ideo faciẽdũ.Et ſi ex hoc nulla rern nien,
comꝑabiliter maioꝛa ſint pᷣſentibꝰ hmõi neratio ſperaret de hoc quod dicit quicd mmi
. tmnals. Alio mõ magis ſcom vſus ſui eicurandui ?. RBeſpondem⸗ quia no ivecatoiig
impoſitionem vocãt magiſtri et ſcolares omnia facienda ſunt ꝓpter mercedẽ ſecd 1 eſae
— multi magiſq;ᷓ m ꝓpꝛietatem et pᷣma po⸗ curandũu eſt ei vt faciat volutatem dei pau lill
— ſitionẽ cõdignũ ſtrictũ debitũ vel menittũ tris et luceant opera eius coꝛam homini⸗
Et tunc verum ẽ ꝙ ex condigno cuiuſcun⸗ bus vt gloꝛificetur deus.⁊ legitur matheir· tiihra
q; operis nullus mereturvita eternam.q: v. Iteru curandu e ei vt firmeturæ radicet en ſbo
ex ſtricto et mero debito operisnullꝰ me gracia eius. Curandum etia eſt ei. ne n
retur vitã eterna quonia nulli operi per ſe fanq; a ſeruo malo ⁊ pigro autferat᷑.ſicut en
abſq; dei ꝓmiſſione vel conuentione de Jegit mathei.xxv.et luce.xix. Ampᷣ.g Om R nan en
betur vita eterna ⁊ hocẽ quonia operi ni⸗/nis virlus et omnis potencia ſicut mode⸗ ſan bi⸗
hil debetur vt pᷣmiũ niſi ratione gracie exrato ⁊ debito ſui vſu exercitio inualeiſcit mnd
qua ẽaut ratione diuine ꝓmiſſionis ſiue et confoꝛtaturita ocioſitate ſua debilitat. N Nana
conuẽtionis. H ſi direrit ꝗs q. hmõi Ttangem deficit. ppter quod dicit ꝛegꝭ eſn
.. opns in ſe continet graciã cui debet᷑ viaa Quia virtus aut ꝓficit aut deficit. pꝓptler l 1
. eterna vel ſaltem effectum gre.⁊ iðo quict quod multũ ergo curandũ ẽ ei ꝙ qui ha u Wo .
quid debetur radici gre debet᷑ ramo ope bet graciã adoptionis et vt operetur a ne rIES
ris. Et inſuꝑ aliquid videtur addere ope⸗ godetur in illaillicet negociatio ⁊ operatõ ſenene
tratio] Rũdemus ꝗ: nõ ſic continet gra Jua non obligent deũ ad retributionẽ ni⸗ lcn
ciam vt parte ſed magis ſapit vel redolet ꝗ /ſi queadmodu diximus. Si quis aute di⸗ nenſan
graciã vi fructus radicem. Si vero ꝗs cat quia plus debet mereri qui ex modico . innmne
P guerat quid operatur bona opera ad obꝰ gracie ſeruit deo q; qui ex multo quemad cnenn
tinendũ vitã eterna cum ſoli gracie debea modum vidua illa. In. xxj.luce. Plus om nionen
tur et hoc de iure dixerunt quida/quia cũ nibus miſiſle dicitur in gazophilaciũ. qda n n na
per gracia ſit dignus vita eterna. ꝑ opera ipᷣa de paupertate ſua. Illu vero de vicijs. ddu⸗ neene
ipᷣa facit ſe magis dignum.CLũ enim filis Beſpondemus quonia illud nõ eſt ca ll N
ratione fiiationis paterna debetux here Juale ſed appꝛobatiuũ.quod em ex maio lchiir h
ditas. tamen ſi faciunt quod filiatio re ri affectu miſerat vel deuouone ꝓbat aili· ecee⸗ „
quirit.videlicet ꝙ patri ſeruiunt laudabi quomõ pauꝑtas ipᷣius quando nec illa p H
liter et obediũt magis eis debetur ꝓpter hibere potuit.quin illa duo minuta. De mmuen Wa
hoc hereditas et ſi non maioꝛ. Sed qᷓ ꝙ/hoc vero ꝙ comuniter dieitur eliam ex ie S —
liter hoc ẽ verũ cum ius hereditatis illius ſtimonus ſanctoꝝ ꝙ aliquisvir ſanctꝰpo enonn
. nõ ſit niſi filiatõ/nec alia ſit dignitas filis teſt mereri graciaviuincationisvl iuſtifica eltan
qua bereditate paterne digni ſũtiniſi ifba lionis alicui peccatoꝛi.queſtioneʒ habee nun
eadeʒ filiatio ſeu gra adoptionis. de qua videtur et ꝓpter hoc quod dicit Hieroni. ſin anhm
non ẽ neceſſe ꝙ creſcat ex omni oꝑe bono ultra pro uſtra eo quis oꝛat qui non meretur talkrei
et ſi foꝛte ex aliquo. Ampli⸗. uid ac⸗ obtinere cum certum ſit peccatoꝛẽ omneʒ. W
creſcit iſti er bono ope cũ nec inde creſcat non ſolũ nõ mereri pcipue id quod p eo X
eius gra nec gloꝛia ꝗᷓ ei er hoc vtilitas. in petiturymmo etiam demereri. Hoc auleʒ igintantun
quo em ꝓdeſt esy magis dignus ẽ eadẽe dicimus intelligeodu eſſe in eo qui nonẽ luſe epit
gloꝛia vel magis ei debeatur. Si em mar delſiderans etiam vt exaudirentur oꝛales halcaerm
Dc vna magis aut minus debeatoumo⸗ eo. Intelligimus etiam fruſtra nõò qns ucull
do debeatur debito per quod ex neceſſiia tum ad oꝛantes ſed qntum ad ipᷣm. Hõ tndeie
te reddaturet eque cito ⁊ tata tanq; bona tamen hoc generale eſt. quoniaꝙ quodã lui unr
ei reddatur ad quid curabit de maioꝛi de tali quietiam ꝓhibebat nep eo oꝛarelur ſtufmnden
Kito autolsgira Rſderi poteſt ex 5 Et qui ſe dicebat nolle vllo modo obtine trnunm
OQ mo. i. cqnonice petri. quia ex bonis operi re graciam penitencie vel reuerſionis o. clzzſn
bruscertam faciunt opationẽ ſuam qꝛ illa inuito etrennuente oꝛationem fecit ꝓ eo lellninen
Ooberãatur hoc ẽ firmat. Gracia enim etli ſanctus ſtephan inſtitutoꝛ grandimon⸗ ſltu
non augetur erĩ omibus opibus bonis. ta teñ. oꝛdinis cum cõuentu ſuo et etandit⸗ leiineh
men inde radicatur arq; firmatur ꝓpter fuit. Cum em ꝓꝙ ulo oꝛaſſent venit ad eos ICbalabebe⸗
Hoc etiam gloꝛia. Scðʒ e. quia iptum bomo ille annuncians eis qualiter mula ſ Nunterin
leruire paini deo.ẽ debiũ ei ple? bonu ꝑ tus eſſet.⁊ faciens confeſſionem de peccs amrte

F

.
eborgnt
Asl.
.
4 Ae.
6
Nene „en

an⸗
S ie “

õ
N

„ „ .

üsdtenun

4
4

48
EKN e

1 4²*
mn
Muan. MNN
.
OAut
S 4
2* 94 4
as
NN. Mit
us lN M
en 4 1
ic ,e
M
4 eemer*
nnamnänn,

„ ℳ .
nusiun in ,

— 4 7
EN
„

RG,

—

leplo nin

Aſeuchee
roennoten ,e

T

deri poteſt.qꝛ cũ maiꝰſit vt augꝰ iuſtiſica⸗

mereri viri ſancti iuſtificationem peccato

eo non cadẽte ab illis meritis.ſed pſeue⸗

re impoſſibile eſt iſtũ

dicimus quia nullatenus ex merito cõ di⸗

mõ expediuimus nos de merito congrul

cagere de cetero a meritis iſtis Impoſſibi

ccxxxij
fitẽtur dũ hoc petũt ſibi donari. Non em̃
hoc exigũt a deo vt ſibi debitũ ſed magis
donari vt donum gratuitumiet graciam:
neq; petunt hoc ſibi reddi de iuſticia: ſed
3 hoc ſibi magis ex gracia indulgeri.
re impiu qua creare celũ ⁊ terra. Wanife⸗)/Illud aut non eſtpᷣtereundũ quod ſu
ſtü aut ẽ ꝙ nulliꝰ meritis cõgruit vt ꝓ eo 382 tetigimꝰ quia bona opꝑa noſtra⁊ dei
creet deus celũ ⁊ terrã nec vnq; aſcẽdit in dona ſuntO pꝑa noſtra opa etia dei q ipᷣe
coꝛ alicuiꝰ vt hoc ab ipᷣo petere pᷣumerer. opatur in nobis et etia ꝑ nos. ſion quidẽ
Rũñdemꝰ. qꝛ iuſtiticatio peccatoꝛis ſi tanq; per oꝛgana tantu aut inſtrumeta.

—

tis eũ multa deuotione et lachꝛimis peni
teuciã egit. Qõ autẽ nec merito ↄgrui

c merito cõdigni mereni quis poſſit ali⸗
cui peccatoꝛi gracia iuſtiſicationis inde vi

nõ niſi ex pierate petitur qntũ ad peccato /Tunc em̃ nee d laudẽ nec advituperium

rẽ.aut ꝓpter dei gloꝛia. videlicet vt facies necad culpa nec ad meritũ imputanda eſ
tanta mirabilia gloꝛifice᷑ ab hominibus ſent nobis oꝑa bona ſicut cythare vel ty⸗
qui hoc viderint vel audierint.nihil ergo bie nihil imputat᷑ ad culpã vel ad meritũ
magis ↄgruit deo qᷓ; miſereri ⁊ potiſſime de tybicinatibus et cythariſantibꝰ. In no
ad gloꝛiã ſuã. Nihil etiã magis decet bo⸗ bis igitur opat deꝰ bona oꝑa ſuaet no⸗
nitatẽ eius q; pijs elecoꝝ ſuoꝝ pᷣcibꝰinci ſtra non lam pᷣſtando virtute facultatẽ et
nari.et non immerito poſiunt de cõögruo opoꝛ:tunitatẽ. G; etia excitado et foꝛis do⸗
ctrinis et pᷣdicationibꝰ et benefiioꝝ cõſo
larionũ ymitationib aflagellon quoq; ſti
mulatõnibus et interdũ cõpulſionibꝰ ⁊ i
terhis inſpirationibꝰat reuelationib⸗ ter
roꝛibus et alijs modis multiplicibus qui
ſibi ſoli noti ſunt.et quibꝰ illos voluerit
reuelare.non ſolũ igitur cooꝑatoꝛes ſu⸗
mus ſed etia opatoꝛes.licet hoc ono gre
Aec ꝓpter hoc quonia gracia ẽ

lia eſt cõgruẽtia qua nihil magis de
cet deũ facere ; pꝛeces quas ipᷣemet ĩſpi⸗
ratet fieri ſibi pꝛecipit exaudire Hoc ergo

ex parte iſta De merito vero condigni
nulio modo videtur nobis et pᷣmum qua
re quia ſi meritis iſtius.qñtũcunqʒ ſancti
deberetur iuſtificatõ illiꝰ peccaloꝛis ergo e ſit.

ter hoc

rantẽ in eis ex neceſſitate reddetur eide in aum eſt. ymmo ampliꝰ.qm̃ ꝓpter hoc⁊ me
ſtiſicatõ peccatoꝛis iſtius aut iiuria ſieret eptu. D
eidẽ. Donamus ergo ꝙ decedat inmeritt dum aüt ſi pecunia data eſſet alicui vel ca
iſtis vir iſte ſauctusim poſſibile ergo ißjm ſtrum qð ipe totũ cõuerteret in honoꝛẽ ⁊
. obſequiũ datoꝛis.et ad hocſolũ illud ha
le aüt ſimilit eſt deũ iniuria eidẽfacere im beret ⁊ habere vellet vt inð totaliter ſerui
poſſibile ergo erit deũ nõ reddere eidem ret eidẽ. Eaſtrũ vtiꝗʒ ilud vel pecunia et
quicqd ei debetur. debetur autẽ eidem ex dei eſſet datoꝛis et ipius receptoꝛis.Dei qꝗ
meritis iuſtificatõ peccatoꝛis iſtius. necei dem dũ totaliter ipi in illo et de illo lerui⸗
ſe ergo eſt vt reddatur ei iuſtificatõ iſta q tur Poſſidentis aũt tanto mag eſſet quã
impe peccatoꝛẽ decedere to illud ad hon:ẽ dei.atq; ſeruiciũ magis
mõ dũ eſt in peccatis. Si em̃ ſic decederet haberet. Illud quippe ſolum iuſto titulo
nũqᷓ; redderet᷑ eiꝰ iuſiiſicatio illi viro ſan poſſidemus et ꝙ totaliter deus poſſidʒ in
cto cuĩ debetur ex meris ꝓpter hocergo nobis.hoc eſt totali᷑ eidoſeruimus.Aliaſ
ici aũt non vſurpatoꝛes ſed etiaʒ fures ſumꝰ

gni poſſut deberi alicui qntũcunq;ſancto in nullo enim quic iuris habemus niſi

deretur aufferri peccatoꝛibꝰ libertas libe⸗

is et beneficecie diuine et hocipᷣm met co

in eo de quo deo ſeruimus et inquatũ de
illo ſeruimus eideet hbec eſt ſocietas inter
nos et ipᷣm deũ.vt totũ ſit eius et totũ no
ũ quicquid habere videmur Et hec

atz iuſticia ſeruat ſemp inter veraciter
acpfecie ſe ſe inuicẽ diligetes. De hac ſoci⸗

luſtificatõ alicuius peccatoꝛis.Alioquĩ vi

ri arbitrijita vt non poſſẽt pſeuerare ĩ pec
catis neq; poſſent no iuſtificari vel nõ pe
nitere.Certiſſime tamẽ tenendũ eſt et nul
latenus dubitandũ quin et obtinere poſ⸗
ſint et ſepiſſime obtinet et impetrãt apud
deũ paccatoꝛibus venia er graciam.
Hoc aut ex ineffabili largitate pieta⸗

cũ deo pre et cũ filio eiꝰ hieſu xpᷣo Et nos
iam multociẽs diximus in declamatoꝛijs
exhoꝛtatõnibus. Quia bona dei „ennen
m

Opanoſren! Gena ſrhaιaα pa tnoſvabonal, ſer o

opus bonũ vel donũ denminus meritoꝛi

lius eſt et deo magis acceptu. QHuẽadmo

etate pꝛime. Johani. ]. Societas noſtra ſit

.
2
8 .
2.

—

t.
Wr
. Be mwerttis „⸗
tes habemus.quia vulgo medietarij vo- illã ſcilicet vt deũ gloꝛifices inde ⁊ benedi iuh
cant et medietarios dei nos multociens cas.Accipe ex charitate qꝛ frater meus es fͤpe
appellamus. meditarius em̃ ẽ qui alienũ ⁊ debes eẽ cõſoꝛs⁊ ꝑticeps bonon meoaon . gn
pᷣdiũ eo mõ tenet a dño illius ea q; cõ diti Accipe ergo ex pierate qꝛ indiges. vłex mi aden di
one vt medietatẽ fructuũ domino ſoluat ſericoꝛdia qua opoꝛiʒ tui miſereri. Accipe nl
Wegietatẽ vero ſibi retineat. Fruct autẽ exiulticia dua debito ſum tibim inta ne⸗ ſualare
ois qui ex bonis q a deo habemꝰ. NHõ ẽ ceſſitate. accipe ex ſpe retnibuti onis eiet⸗ iancplaele
niſi gloꝛia ⁊ vtilitas gloꝛia ſibi tãq; ꝓpam ne. accipe extimoꝛe dei ne illũ offendam niſtiein,
poꝛtionẽ reddi vult dea⁊ illa totalit quo Omibus iſtis virtunbus qͥ nomiate ſunt ſichnmei
nia ⁊ pleno iure ſua eſt. ⁊ nos illa nullate decorata erit elemoſyna iua ſi ila diniſti tiannl
nus indigemus. Utilitatẽ vo totàͤ no coꝛde tuo. Debes aut ſaire quia in. ux puſuit
bis dimittit totãq; vult eẽ noſtrã que ſola/⸗ ⸗¶.:Rcði.palipᷣ.tres pfectiones attribuutbo Munti
nobis neceſſaria ẽ hoc autẽ addimus. qa Snis opibus vbi dicit᷑. Quia opatus ẽ rex rimnme
ioraptlti nrᷣa dei glia c. Nihil ei ẽ viii⸗¶eʒechias rectũ et bonũ⁊ verũ coꝛam dño alun
Mlas nr̃ᷣa niſi bonũ ꝓpter quod creati ⁊ re⸗ eima auté pfectio eſt rectitudo. ⁊ hoc re iren
parati ſumus.Et nos declarabimus in ſe fert᷑ ad intentionẽ q tũc quidẽ recta c. cuz ſonaznen
quẽtibus. quia totaliter viuere gloꝛię dei cẽabſq; deflerione in dextrã vel ſiniſtra. et nniiane
felicitas ẽ ⁊ ſanctis in fine ꝓmittit/Quo abſq; recuruatione in ꝓpꝛiũ cõmodũ. ſiẽ fimiunin
— ͤ 9—N niã autẽ iam diximus ꝗ remuneratio nõ epoſnemusin pma pte tractatus huius. nin inun
habet locũ vbi muneratio no eſt nec reri Secũda pfectio ẽ bonitasꝛ hec refert ad tutfniſne
butio vbi trbutio nõ p̃cedit. ideriq; po genus opis ⁊ viilitates iius. Tercia. anatſc
lerit merito alicui nullũ opus eẽ remune: everitas 2 bec excludit nõ ſolũ ſimilatio W
rabile niſi qð ex amoꝛe pceſſerit.Ome em nẽypocritarũ atq; mendaciũ.ymmo etiã lewingii
qð er amoꝛe gratuito ⁊ recto pceditpcul erroꝛẽ puerile quoꝛundã qui vulgo pape⸗ liſnstiiß
dubio gratis impendit᷑ et indubitãter do lardi vocant᷑ qui minuta bona opera ma Ahndsſt.
nat quantũ ẽ de intentione oꝑpantis. Sꝓa gna exiſtimãt⁊ vila pᷣcioſa valde. Quem Micnitdel⸗
eit a ad hoc pꝛedicta auctoꝛitas gregſqᷓ di admodum paruuli inſignia ſancti tacobi mnämtin
ut. Quia nihil habet viriditatis ramꝰ bo aut nũmos plũbeos ⁊ cu debeat aureos Uulsrit
ni operis niſi de radice ꝓceſſerit charitatt id heiolaer⸗ magniſica oꝑa.ꝑ hec parna einmmiß
Qui vero timoꝛe operatur redimere vidẽ ¶⁊ vilia ſe ſatiffacere credũt deo ppier hoc nfniilpen
tur intendere incomodũ ⁊ extoꝛtavidenf diximus q; opa eoꝝ nõ ſunt vera fm intẽ llimo ntis
gquecuqʒ metu fiut. Quare nihil vidẽ⸗ ctionẽ eoꝝ quoniã ea falſificãt di ꝓ maio leniſocn
tur habere meriti qꝛ nec etia placiti. Non tribus aut melioꝛibus ea deoꝛ hominib⸗ rſalifo
em placent deo coacta ſeruicia. qꝛ nec fui quodãmodo vendere volunt. dulizn
daa talia dicẽda ſunt iuxta huncmodũ ne Oſt hec aũt loqmur de retribuni⸗ inſclinnei⸗
q; ſpes videt tamẽ intus inten dere emere onibus ſanctoꝝ. Retributio autẽ Pglunnſt
Ome eius comodũ qð ſperat.cõmodum ſanctonꝝ dicit/ſcom ſuũ pᷣncipale. Pelrpſit:
icq; emere ꝓpt id qð fac. Ja autẽ diximꝰqꝛ Aymmo ſcm ſun totingloꝛia animaꝝ ꝓut ſairiuanen
rter negociatoꝛes nec gra necmeritũ locũ ſentire videt augꝰ. Gloꝛia em̃ coꝛpoꝝ nõ P mltinlumin
hʒinec remuer atioſſic nec muneratio. r partẽ beatitudinis ſed redundanciã eiuſa ſrin las
u paucis nos erpediamus dicimꝰ qꝛ in dẽ vocat hüs verhjs.Lanti inquit fecit de ſütgeſftcl.
ngoh veru Oσοα pb̈e remunerabi us anima ration Mvt ex beatitudine il(eiſꝰ? lnet it
a unt niſi opa que ex charitate fiuut nõ beatitudo qᷓ fruẽtis ⁊ intelligẽti ẽ ppa ſolennrein
io dun A c omibus dat deꝰ opa ſed ſanitas incoꝛruptionis in inferioꝛem Gdack rfen
ebus ſuis mercedẽ om̃ia dicũtur remu naturaʒ.id ẽ coꝛpus redundet.Tota ergo Wiradom
nerabilia nõ ſolum que ex charitate ſʒ eti beatitudo q̃ ſanctis mittit᷑ animaꝝ eſt ſie hacrinite
Dring in charitate vel cũ charitate fint. fruentis 7 intelligẽtis ꝓpᷣa.Sola aũt ani niſani⸗
ra lle Kiret oes dei opatoꝛes oꝛnate ma fruens ⁊ intelligẽs ẽvt patet ex verbis ititned
vimeu mone e ua. Quot em motibꝰ eius. ¶ Secuda igit ſtola qͥ ẽ gioꝛia coꝛ Uutiheſioy
oes kol eal in vnoquoq; ope. tot de pon nec beatitudo ẽ ꝓpꝛienec pars bean ſtünexedo
acs fol loꝛes pꝛecioſos. tot deauratu tudinis/ẽ tñ ps tociꝰ remũeratiõis.id ẽto ſtninizfit
ene npantn bihus uis vᷣ̈bi gra. Si di⸗ cius boniqð ſanctis in fine dabit. nonẽ okfiond
nt vei on yna das paupi. Accipe p⸗ aut in hoc cõſiderada vis vtrũ psvel qlir Maiit,
Her dei honoẽ gloꝛi ꝓpter quã pecijti ns q nihil nobis deꝑit ſiue dicat ꝑs ſiue heme

8,42

Mag

7 Dhieenet. N
7 chde

. .

W
ORrimpge.

eDneeſee. . n
Dlonic i
ſe⸗ ”õõ
Oedelnene,e⸗
RKdanelläs,
R
rennbneise
dedes f.
antn⸗ n
*Rahogesat
—RK .
e à . 1...
dbebde Kcn

Nde Reen,

Me 6e⸗ eege⸗ H“
Mmnuat
ese eeetsEe d.

Mc ocal

nmetansbae

eX, 4

. .
6 Man.

” WNN
e
OA meer
. nc õ
„
** e eee
Ol Mndd
AAüEde
4

*
BrurmRN

R HR 4
.*

=

—

.
8

necniicd ale
Atorhöſun⸗
naevolen

*e NYNE
TN ONN,

6. Le⸗ AWA G

P

in pᷣmis beatitudo ⁊ hocẽ q ipa ẽ deſide⸗
rioꝝ omniũ plenitudo. Juxia illa diftim
onẽ beati viri qua dicit᷑ qꝛ beatꝰ ẽ.cui oĩa

ccxxxiij

nõ dicat᷑. Nominat᷑ autẽ iſta beatitudo p' capitj abſq; vlla deßſfione ziug .

rrel ſt A .9 m ſi ct8ς
enie ſu Potenerahl.

biem̃

ceſſat ois pncipatus et dnatio excepta do

minatioe eiꝰ ꝗẽ deus ⁊ oñis oim ſeculoꝝ

Et hoc ẽ quod legit᷑ pᷣme ad coꝝ.xv.Cum

optata ſuccedunt. Dicit ęt vita eterna ab =⸗ euacuerit oẽm pᷣncipatũ ⁊ poteſtatẽ.tunc

ipaveritate in euãgelio Johanis.xvij.hec
autẽ vita eterna vt cognoſcat te.⁊ quem
miſiſti ieſum xpᷣm ⁊ ðꝛ vita eterna.qꝛ mul
tũ cõtraria ẽ tpali.Sicut eĩ tpalis tota flu
it ⁊ euaneſcit.et nihil habet ſtasilla recta
tota ſtat in ſoliditate ppetuitatis ſue.⁊ ni
hil habet fluẽs. Et ſicut illa totũ habet cũ
moꝛte cõmune.⁊ vitã quaſi in pũcto ſolo
ↄtin git.ita illa totũ ſeoꝛſum ẽ a moꝛte ⁊ ſe
totã vitã pᷣma ↄtingens in nullo moꝛti aꝑp
pꝛoximat. Ipm em̃ viuerevita tpali ſiue pᷣ
Jenti moꝛi ẽ.ſi quis interius cõſideret.Cũ
em̃ hmõi vita traſitus tm ſitſ fluxus.traſi
tus inq; 2⁊ fluxus vite.tranſitus aut vite ⁊
ſluxus nõ ſit niſi moꝛs. Manifeſtũẽ ꝙ to
ta ipᷣa mo:s ẽ. Juxta verbũ Senece quod
dicit qaꝛ pᷣteritũ mnoꝛs hʒ futurũ nondũ te⸗

nemꝰ ipm etia pᷣſens cũ moꝛte diuidimꝰ2:.

Traſitus aut a pſenti ĩ pᷣteritũ nõ ẽ dubiũ
quin moꝛs ſit.
gationẽ a bellis ta ſpiruualibꝰ q; tꝑalibꝰ
⁊ om̃imodãa imixtionẽ eiꝰ ad illa. Ipa em
pax tpalis ⁊ i medio belloꝝ poſita e ⁊ bel
lis ĩmixta.Et ipᷣa veritas in euagelio iohã
nis.xiiij. Uocat eaʒ pacẽ. Pacẽ em̃ inquit
relinquo vobis. pacẽ meam do vobis.Et
apls in.iiij.ad phylipᷣ.Et pax dei q exuꝑat
oẽm ſenſũ cuſtodiat coꝛda ⁊ intelligẽcias
veſtras. Intelligimꝰ autẽ exuꝑat oem ſen
ſum videlicet incõpᷣheſibilitate ſua vt nul

lus ſenſus imenſitatẽ eiꝰ ꝓut ẽ et quaãta ẽ

ↄpᷣhendere poſſit. Uel exupat oẽm ſenſũ
ſuauitate ſua, Quetnadmodũ lux ſolaris
oẽm ſenſum luminoſitate ſua. Quemad⸗
modum nullus viſus totã illuminoſitatẽ
ſolis cape ſufficit.ymmo radiolo eiꝰ mo⸗
dico implet᷑. Sic nulss ſenſus caꝑe ſuffi⸗
cit hoc ẽ ſentire immẽſitatẽ juauitatis pa⸗

cis dei. Dicit᷑ Z requies.qm finis c omniũ æ“ timꝰ ſupᷣmus.A

labon cõmotionu nran et cõcuſſionũ. Et
hoc ẽ quod dicit augꝰin pᷣncipio libꝛi ↄfel
ſionũ. Inquietũ ẽ coꝛ noſtrũ ad te dñe do

nec quieſcat in te. Dicit᷑ ⁊ libertas.qm̃ elõ/

gatio ẽ ab om̃i oppᷣſſione et exactiõe ⁊ an
guſtatione. de hocin. viij.ad Ro. Lreatu
ra liberabit᷑ a ßuitute coꝛruptiõis in liber
tatẽ gloꝛie filioꝝ dei. Hec aut libertas eſt
habes latitudinẽ ſine omi anguſtia et re⸗
pagulo.et habẽs erectionẽ ſiue leuationẽ

ſubiecta erũt ei oia ꝓpter euʒ qui ſubiecit
ei oia. Nominat᷑ enaʒ iſta beatitudo
lnx ⁊ claritas. Lauſa aute buius noĩano⸗
nis manifeſta ẽ. Quia oĩs ignoꝛacia.ois
dubitatio oĩs erroꝛ. omnis opinio tuc cer
ſabit.eritq; viſio oĩm electiſq; videre eos
decebit et delectabit.de hoc.Aplus.in.iiij

pꝛime ad. Choꝝ. Uidemus nunc ꝑ ſpecu⸗

lum in enigmate tũc facie ad facic Et ieꝝ
Tũc cognoſcam ſicut et cognitus ſum. de

hoc Joha. Liiij. Scimus quonia cũ appa
rebit ſimiles ei erimꝰ. quoniaʒ videbimꝰ
eũ ſicuti ẽ. Hec autẽ in ſequentibꝰ declara
bimꝰ quoniã declaratione ⁊ ꝓbationibꝰ
indiget. Nominat gaudiũ ⁊ toꝛrens
voluptatis.Daudiũ mathei.xxv. Intra in

gaudiũ dñi tui. Loꝛrens vero voluptatis

in pſalmo.Loꝛrente voluptatis tue pota⸗

bis eos. minatur et gloꝛia quonia

Dicit 2 par ꝓpter elon: 3e exaltatio animarũ ſanctan vllima vltra

quã non eſt eis exaltatio.de hoc pᷣm Re⸗
gü.ij. vt ſedeat cũ pᷣncipibꝰ et ſoliũ gloꝛie
teneat.ſilr ⁊ in pſal.Graciã ⁊ gloꝛi dabil
dñs. Pominaf cena magna. luc xiiij.
bõ quidà fecit cena magna. et eiuſdẽ.xxij.

Ego diſpono vobis ſic diſpoſuit mihpi pa
ter regnum vt edatis ⁊ bibatis ſupꝛa men
ſam meam in regno meo: ꝓpier hoc dicit
pſal. Saciaboꝛ cũ apparuenit gloꝛia tua.
Tu aũt debes ſcire y ꝑiib? ſuis no⸗
minat ſic iſta felicitas/ beatitudo.hęati⸗
tudo vero ⁊ felicitas ⁊ gloꝛia nominat eã

totaliter maxime m e intentionẽ gloꝛie

quã hic poſuimꝰ. Incipiẽtes igitur ab ipa

głia ĩcedemapꝑ vias declarationũ ? ꝓbati
ond put coſeuime⸗ Dicem' ergoipᷣ
mis qa pfectio ĩ vnoqioq; pfectibili nõ ẽ
niſi actus potecis ſen potẽcialitatis eiꝰ vl
ip̃ᷣmus. Alioquin non erit pfectio
ſimplr ſed foꝛte ad aliqd. Atteſtat aũt bu
ic diſfinitiõi ariſto. in lib ethicoꝝ vbi dicit

2 —

„

ꝙ felicitas ẽ actus intraſmutabilis. Siue

aũt atteſtet᷑ nobis ſiue nõ. Nihilominus
declaramꝰ quod intẽdimꝰ.Cũ em oĩs po
tẽcialitas ſactũ habeat:⁊ oĩs exitus de po⸗
rencialitate in actũhabeat. vltimũ et finẽ
vltra quẽ nihil intẽdit natura pfectibil. ex
neceſſitate erit aliꝗs actꝰ vltim anime hu
mane vltra quẽ nihil intẽdit vł expectabit

mm ii

B

4
.“RKL

De

vl queret naturalit eius natura / vnicuiq;

aut ĩ ſuovltio et ſuo fine ẽ ges. Amp̃.
aut anima hũana ẽ poſſibilis venire. ad
hunc actũ ſeu ꝑfectõnẽ naturaliter aut ex
natruali impoſſibilitate ꝓhibita ab eadẽ
N ſi ẽ poſſibilis vt veniat in eã ex neceſſi
tate veniet in eam in omnibꝰ indiuiduis
ſue ſpei aut ſaltẽ in ꝑte. Si em̃ nec i npte
idiuiduoꝝ vẽtura eet ad hac ꝑfectõnẽè fru
ſtra ⁊ ocioſe creata eẽt in iſta potẽcia. Po
tẽcia em̃ que nõ exit in actũ ꝓpter quẽ eſt.

Cũ em̃ no ſit niſi ꝓpter actũ et actꝰ ſit vti⸗

litas tota ipᷣi cuũ ceſſet iſta vtilitas manife
ſtũ ẽ ea inutilit᷑ eẽ creatã hoc aũt manife⸗
ſtũ impoſſibile ẽ. Amp̃.vt aliqᷓ ſpecies
vniuerſalit᷑ et ꝑpetuo remaneat in poteci
alitate ſuaimpoſſibile ẽ qꝛ ⁊ ocioſa eẽt in
ea hmõi potẽcia et ipᷣi creatoꝛi eiuſdẽ con
tumelioſa.O mni enim artitici vel opifici
ꝗ poſſit ⁊ ſciat ad ꝑpfectionẽ deducere op⸗
ſuũ.ignomiĩoſa ẽ ppetua ipfectio ille Aa

quid em̃ creaſſet hmõi ſpẽm niſi ad imp⸗

fectionẽ et defectũ. Amp̃.Erraſſe poti

us videret/ et fuiſſe deceptꝰ cũ creaſlet p⸗

pler finẽ quẽ non aſſequeret᷑.Si aut creaſ
ſet et non ꝓprer finẽ inſipient᷑ creaſſet illa
neceſſario igr hmõi ſpẽsvłi totalitate ĩdi
uiduoꝝ ſuoꝝ vłi ꝑte educeret ð hmõi po
tẽcia ad hmõi actũ vłfinX. Amp.Decla
rauimꝰi ĩ tractatu ſingulari.qð nobilioꝛ
oꝑatio aĩe ⁊ actꝰpᷣſtãtioꝛ ᷣ om̃ino pꝑfectio
Eeiꝰ ſublimioꝛ ẽ ei nõ ĩ coꝛꝑe/nec pꝑ coꝛpꝰiſʒ
potiꝰ abſtracte a coꝛpeꝑ raptũvł ſeꝑate oĩ
no ab eodẽ ꝑ moꝛtẽiqre cõſequẽs ẽ ex ne⸗

ceſſitate vt eiꝰ pfectõ cõpletaſit ei ſeoꝛſũ a
orpe. vo⸗poem ꝓpter infirmitatẽè et fragi
4

e ſuã no poteſt ſuſtinere hmõiſpfectio⸗
nẽ. Sicut legitur.Etodi.xxxj. Non vide⸗

hit me hõ etviuet Hus gitaq; poſilis
idelcet ꝙ neceſſe ẽ hãc ſpem animan ſci⸗

licet animã humanã venire ꝑ modũ queʒ

Diximꝰ ad ſuam Abeio nẽevltima. Incipie
mus declarareꝑtectionẽ iſtã per ſingulas

vires quibus cogruit et que nate ſuntha

bere illa.

Dicamꝰ igitur qm̃ cũ vis in⸗

tellectiua anime hu aneſpeculũ ſit poten

cialiter omniũ intelligibilin ex neceſſitate

pfectõ eius vltima eriuvt hec ſit in affectu
copleto/qð eſt vt ſit ſpeculũ omniũ intelli
gibiliũ. Speculũ inq; euidetiſſime expꝛeſ⸗

ſonis et.clariſſime apparitiõis hoc autẽ
eſt vt iu eo reluceãt expiſiſſima reſultatiõe
Omnia intelligibilia Quate erit ſpeculum
vniuerſi et exemplu.cuiꝰ exemplar ẽ tota

retributionibus ſanctoꝛum

ſeries ſeculoꝝ et ꝓpter hoc erit mũdꝰ in⸗
telligibilis ſiue ſeculuũ intelligibile et yma
go pfecta ſpeculi.qð eſt ſpeculũ vniuerſa
lis ſpeculatiois ſicut et verbũ vniuerſalis
diclionis.qð deꝰ pater dixit ſeib̃m ⁊ om⸗
nia in eo et ꝑ ipᷣm.que dictio non fuit niſi

generatio verbi illius. nihil em aliud ẽ di

ctio vbicũqʒ ſitſiue dicatur niſi generatio
verbi. Intellexit aũt hoc iohanes euageli
ſta ⁊ expᷣſſe in.iijpᷣme Canonice ſue dicẽs
Filij dei ſumus ſʒ nõdũ apparuit gd eri⸗

mus cũ aut appuerit ſiles ei erimꝰ. qm vi

debimus eũ ſicuti ẽ. Jam aũt declaratum

ein libꝛo de ſenſu ⁊ ſenſato ⁊ ĩ alijs libꝛis

de hoc ꝙ viſi
is ſcom ꝗ
Auia ſcõm oculũ ẽ videns. quicquid eſt
videns viſio om̃is ẽ aſſimilatio oculi⁊ rei

nô niſi aſſimilatio vidẽe⸗

uod videns ⁊ viſi verhi gracia.

viſe. vt vᷣbi gra. Si ſit viſio albi erit aſlimi

latio albic oculia albatio oculi. Sicviſio
lucidi illuminatio ẽ oculi.Et ad huncmo

dũ ſe habet etiã de alis ſenſibꝰ.ymmo ge

neralit᷑ de oi'bus appᷣhenſionibꝰ. Quare

viſio qua videbimꝰ deũ quẽ vtiq; in glia

deitatis nõ videbimꝰniſi oculo intellectꝰ
erit aſſimilatio nri intellectꝰ ad ipm. licet
ꝙO captu modico ſuo ⁊ anguſtia receptibi
litatis ſue. Quia ergo ipe in ſeipo etꝑ ſe⸗
ipᷣm exemplar ecuius exemplũuũ e vniuerſũ
licet incompabilis diſtancie ac ſilitudinis

ad illũ.erit ex neceſſitate noſter intellect⸗

tũc exemplũi quo relucebit ſilitudo exem
plaris illius.ꝓut quidẽ ernaturalis capa
citas ⁊ meritoꝝ dignitas ipᷣum adinuerit

Amp̃. Aut nemo dubitet hanc eſſe na
turam ſpeculoꝝ.vt cum ſibinuicẽ edirecto

oppoſita et impedimentũ interpoſitũ nõ

fuerit nec in altero eoꝝ craſſitudo vł rubi

—ᷣ—

a raſa ac polita ſuperficies ipſius fuerit.

„

. aut ſupficiei inequalitas: ſed magſ ter

quicquid defoꝛmis viſibilibus in reliquo

—

nis atʒ politioni

—

apparuerit totũ in altero ſi equalis terſio

tis ſue foꝛmas apparẽtes in oppoſuo ſpe

culo recipiet ⁊ repꝛeſentabit intuentibus.

erit reſultabit et gene
raliter ꝓ modo aptitudinis receptibilita

Quatoſfoꝛtius ergo ſpeculũ noſtri intelle

ctus illi ſpeculo vniuerſalis ac lucidiſſime

apparitionis ↄuenientiſſima illa coapta

tione applicatũ recipiet ab ipovtſii ſpecu
lũ in effectu ſimilimũ illip modicitate ſue

recepubilitatis ⁊ dignitate meritoꝛum ac
magnificẽcie diuine largitatis.pᷣſertim cũ

nec creatũ nec refoꝛmatuũ ſit niſi ad hocet

ndicnſheui
lnskcud⸗
Alaaellaze
ge Oinius⸗
luleſaul ec⸗
Ce Hicun
ſöoril
glſaun⸗
A;
lai⸗
Pregociine
nbnolten
eclicencvi
ſuauſul
Efipnelvoen
Ddetorencer
Münmmneen
önogenniä

(lauoinpiine

E hiraudeere

fſtcliinded

Wireda
Caneeſmmäi
odidens⸗
Oinonnisſct
lſponnan
Mhenuiſin
UMurl.

eſuencne in

nrinugii
Miazetſngr
„Mmunann

wolunm
en⸗
Pinenn

lackenſantr

P enn

ditſn
edche
lus g
hocihin

enilalne
Dſtritt
ud enald
notoaiun
s aibenin
dn iin
nninklenaß
u rnt
rla

=

eimin
enatiri
Lenistlil
immnsiil

G aPE TP

EEEEki

ppter hoc. Teſtificat᷑ autẽ ⁊ illud apls in
Liiu.pᷣme ad Coꝝ vbi dicit. Uidemus nũc

p ſpeculũ in enigmate tũc autem facie ad
faciẽ. Facies em uoſtri intellectus ad faci
em dicti ſpeculi quod et dei facies ẽet dei
vultus ſicut diximꝰapplicaſa atq; coapta
ta faciẽ illaʒ repᷣſentabitexpᷣſſa ſimilitudi⸗

ne. Similiter ? in ſequẽtibꝰ.Cognoſcam

autẽ ſicut ⁊ cognitus ſum. Quid ẽ hocdi
cere. Niſi quemadmoduʒ deus verbũ.in

ſeipᷣo videt hec omnia tanq; in ſpeculo ex⸗

peꝛeſſiſſime ac lucidiſſime repᷣſentationis.

SDic et ego qntũ ad vim intellectiuã fact⸗
eculũ pfectc ſic diximꝰaſſimilationis ad
ipᷣmſcognoſcã ĩ meipᷣo qcũq; i meipᷣo qcũ
q; in hmõi ſpeculo ꝑ irradiationem pᷣmi
ſpeculi reſultabũt. Lunc igitur vis noſtra
intellectiua ꝑ eradicationem eterno ac ce
leſti ſponſo ſuo beatiſſimis ampleribꝰ co
pulata non tam concipiet q; etiam pariet
filiũ ⁊ verbum ad ymaginem ⁊ ſimilitudi
nem pᷣmogeniti fili ⁊ verbi. Hmoi enim
reſultatio in vi intellectiua noſtra.verbuzʒ
erit ſpiriluale exemplũ puicherrimum ac
perfectiſſimũ. Pꝛimi verbi quo ſpirituali
dictione dicet. omnia dicibilia ſibitunc di
ctione. Lucidiſſima ac perfecta. Quemad
modũ deus pater pᷣmogenito verbo ſuo
dixit omnia ſed hoc tanto ſupeminenſio⸗
ri ſuꝑ omnia dictione quato eius veritas
vmbꝛe tenuiſſime ſuen veſtigio ꝓ modico
antecellit. Intelligere auippe et cogi⸗
tare ſiue videre ſpiritualiter dicere eſt. ſed

diclione ſpirituali. Si quis autem querat

rũ ⁊ omia et ſingula que ſunt vł eſſe poſ
ſuntviſure ſint anime noſtre in illa gloꝛia
intellectus ſeu virtutis intellectiue noſtre
Reſpondemꝰ quia quicquid decebit

et delectabit eas videre viſure ſunt tunc.

pertinere videtur ad Goꝛiam intellectus.

Quod autẽ nec deceret eas videre nec de
lectaret non ſunt viſure. Necviſio talium

Pos autem in tractatu de ſubſtancijs ab

ſiractis perſcrutatius de hoc inquirere ꝓ

2Ponimus et determinare.Oꝛſi quis que⸗

rat vtrum hic idem modus ſit videndi de

Anmeantan ymaginationẽ ſeu ſimilitu

dinẽ ſuam ſolũmodo vidẽdus ſitab ani⸗
mabus humanis.an ꝑ ipᷣam Sſeneis, ſuaʒ
et veritatẽ que indubitater pᷣſentiſſimam
ſe exhibebit tunc eiſdem. Reuera quę
ſtio iſta ad ꝓpoſitũ pertinercũ potiſſimũ
tocius gloꝛievirtutis noſtre intellectiuevi

ho ips dei ſit ꝓpier q r dicit auguſtin⸗.

alia triſticia.

iĩ libꝛo de doctrina xpᷣiana. Quia nobis

mittitur aſpectus ſumme pulchꝛitudinis.

⁊ alibi. qꝛ viſio dei ẽ tota merces qͥ ſanctt
Pmittit᷑. Uidet᷑ autẽ qo v

. t autẽ qð ſenniſſima
e diuina eſſencia ſeu veritas.nõ eẽt neceſ
ſaria vmbꝛa vel ymago nec mediũ aliud
Quẽadmodũ vnaqueq; animaruũ nr̃arũ

„ „ —

gaudiũ ſun triſticis ſua ſcienciã ſuam veł

ignoꝛancia ꝑ ſeipᷣas. Hoc ẽ pᷣſencia ipᷣa et
veritate ip̃arum abſq; vllo medio ymagẽ
nis vel alterius deſignationis cognoſcit.
Et ꝓpter hoc ditit auguſtinꝰ in libꝛo ð tri

nitate. Quia quedaʒ ſunt qᷓ mens huana

nullo mõ ignoꝛare poteſt. Amplius.
Siymago eſſet neceſſaria eẽnt due Pnoe

eiuſdẽ ſpeciei in eodẽ ſubiecto.quẽadmo
dũ ſi albedo ⁊ eiꝰ ſilitudo dicerẽt᷑ ĩ eodeʒ

eẽ ſubiecto.Siłitudo em̃ gaudij vel triſti⸗
cie nõ videt᷑ poſſe eẽ niſi aliud gaudiũ veł
dꝛeterea ipᷣa ymago ſimilit᷑
nõ cognoſceret᷑ niſi ꝑ ymaginẽ ⁊ ſimilitu⸗

dinẽ ⁊ ita in infinitũ.videt᷑ ergoi pᷣa diuie
veritat pᷣſencia ſufficere ad oſtẽtationem

ſuipſius lucidiſſimã quare ſuꝑflue ponit᷑

ymago vel ſilitudo ipᷣius ꝓpter viſionẽ ?æ
n hoc aũt dicimus
qð licʒ diuia eencia eencialit᷑ pᷣſentiſſima
ſit animabꝰ nr̃is ac ꝓxima.ſua tũ ſupemi
nẽcia ⁊ incõpᷣhenſibilitate remotiſſima ẽ
ac diſtãtiſſima ab illis vel qð ↄgruẽtius ẽ

oſtẽſionẽ eiuſdẽ.

ille ab ipᷣo Sicut dicit augꝰ. Quia lux cę

cis pꝛoxima ẽ ipſi vero ab ea remotiſſimi.

ꝓpter hoc dicit augꝰ ad ipᷣm in libꝛo con
feſſionũ.O pᷣſentiſſime.o ſecretiſſime.pꝛe
ſentiſſime quippe dixit qntũ ad ipum qð
ꝓculdubio omniũ ſpiritualibꝰ oculis lu⸗
cidiſſimũ ac pᷣſentiſſimũ ſe exhibet ⁊ inge

rit. Secretiſſimevero dixit qntũ ad nos q

vel oculos coꝛdiũ noſtroꝝ ad ipᷣm intuen

dum non erigimus ⁊ aperimꝰ. Perumqʒ;

autẽ et auertimus. ⁊ vel naturali infirmi⸗
tate ac debilitate intellegus aut aduenti⸗

cia etiã obtenebꝛatiõe ab eius viſione vł

cognitione impedimur. Igit ⁊ pꝛoximus

eſt mentibus noſtris eſſencialiter ⁊ remno
tiſſimus qntũ ad illam coniunctionẽ ſiue
appꝛoximationẽ qua quo eouſq; mẽtibꝰ

noſtris appꝛoximat. vt eas et lumine ſuo
illuſtret.et alijs bonitatis ſue redundan⸗
ciis repleatiquod vtiq magis fil ex ingreſ
ſu mentium noſtrarum in ipᷣm qᷓ; ecõtra.
quaq;ᷓ iſti duo ingreſſus ſubiecto ⁊ eſſen⸗
cia idẽ ſint licet ratione diuerſi. P
autẽ ſilitudo ⁊ exemplũ congruũ ẽ ſol viſi
mm üi

Pmõoi

De

retributionibus ſanctoꝛum

90
bilis ignis in rubo quondã ardẽs etnõ nõ impꝛimebat. Si ꝗs
ilis ignis in rubo quonda ardes et no o impꝛimebat. Si gs auts dicar qꝛ iu „
plumesvtlegit eodeux. Sicilothabe/ bocqooicim Tſon deus pe vidcbit ie
ſer in poteſtate ſua retinere. radios lucis. Aaia humana inpiia ſed ymago eius 8 Klnen
. ſaaum meeſterdigundetanelieveum dinmlicq; anſtol ad boc reiodiſſe vide i
llet tunc indubitanter quantucunq; ꝓ⸗ atur in libꝛoſuo de aĩa vbi dicit. ¶ nicſec
pe eſſet nobisnõ videremꝰ eũ ſi lucis iue go leonis ia vbi dicit. Q, yma mnüllare
„0— radi bis no viderem en Rlucis lue go leonis picta duobus modis cõſi (Pmil u
. radios retineret Qauuare no ſola la eena npoteſt. idelicet vt ymago kcnagetndk nikkin
ꝓpinqtas facit eũ nobviſibilẽ ſed vo res et cũ cõſiderat᷑ vtymago non in vt (Wramotum⸗
luntamgeienlurio. Sie e babz et de igen res et ceu cõſiderat᷑ vt ymago non in ea p Mamnatuon
2 in rabon wi ara dee onerbüͤsern igne culdubio ſiſtit intuentis conſiderato ſed ſalbeng
Pelafcenen coientt vi ture s exureret· magis ꝑ am in leonẽ extendit᷑. Conſide ſſeubenir
. vel arderetcõrinuit virtute et volutate di ratur aut vt res quado coloꝛ eins vt it Hutllinig
ninaauncheäenn eireſincaluet no alckſtcarat aneclur etenieoſn ſt
radios nr̃e illuiationis retinet et infundit que fit in oculo a re vils noſe co “ Dypofſolinsi
metibus nr̃is. Non ergo ſola veritati ſuę magis res a qua imp̃ſſa ᷣ ad hũ in 6 öcennigth
pñcianllã ↄgnoſcim ſed ſua irradiatione ſe habet de foꝛmis et imp̃ᷣſſioni acmodu Cozdicrzei
ſup aias nras qe nec ſola pꝛelencia hmöj nabili foꝛmis et impᷣſſionibꝰ ymagi ricosft
vetienobisihkduvdlncsif ierant A nan nrinenien nei lunir
gereralgereeemo pohede E Usfur autintellignitur ſed magis fes aua ſeutg
e e Seeeanteesdemdähahberdt omnife rũ ſigillatiões et ſimilitudines ſũt niſi ſo lnuuniſ
ernovνοHοαςπHς e extr a aias nr̃as eſt et intelligiꝰ ext H E EN ulfoꝛ⸗ gelen
nimas nrasid eſſe qdnonẽ ipa eeucla achznoduͤet cõſiderationẽ ꝑ ſe fecerit quẽ Muniſienn
us. Omne en ge eAeceg ilt ers albiciein rem aliquaã nõ id qð ha⸗ Moloenics⸗
Bonandben Sſiecrtta animas efas Ebet in oculo ſed rem lla vigetn liad. Sie 6etanodinn
pꝛeſſionẽ ſimilitudinis ſi Bufis niſin im ſemetip̃am intuẽs mẽs hũana ĩ gloꝛia illa s. Piplaut
coꝛꝑribus nr̃is ſunt le nenl i nõ ſemeripam ꝓpye videiſi deu cuiꝰ yma kleichlun
nerui naturaliter ignoꝛa⸗ inrinenins gon ſilitudo tũc ẽ et repᷣſentatiop modo Moicz auncie
xima ſint nobis eẽncialiter et aĩ unaz peo gꝗ ei cõgruit ꝑfecta.Eodẽ mõ etiã dicimns ylamirateco
qm̃ pᷣdicto mõ extra aĩas et aiabus nrfis de rebus alus q; ſemetipam intuẽsſillas uhnoioelen
oĩa induxi mꝰvt ——— au viget niſi foꝛte reflexionẽ cogitat ſui vlin P Cocemoe
cia eẽncialis aut ppin aasphatedcnns tuitus ſup ſemeuipᷣam fecerit. videlicet vt eimmlenitaie
nẽſed impᷣſſio ſimilitudinis aut ſiqulatio cogt tet ad qᷓntaʒ pfectionẽ deueneritĩ ꝑte ciopaptoe
aiarũ noſtraꝝ qm̃ ſi aliqs arrſigiarl elcerne kogiter * muekad dei lande 17 fiamnana
ni pte et etiã plenoiane niſi in ropnp ſnav ⁊ gloꝛia de tata pulchꝛitudine ſua ⁊ perrte M edentna
nd waet⸗Uſmtinarn im be ſuoyk ctione ꝗᷓ nõ ſolu pulchꝛituckine vniuerſtin ſne
cet et intus äs duit⁊ oĩm ſeculoꝝ.ymmo etia dei pulchꝛi rinitin⸗
ret illũ tu ſẽſu edenofaier w. abe RcheiSagen Rai⸗ cera ſigilli ſeu ſi⸗ Cenutti⸗
igif ẽ aꝛ pficia iocali pſæ anppohf m naculi decoꝛen ferrũ ignitũ ignis ardo⸗ eilnſteſunes
Ricit t tie Rie cnonene rẽ pariter ? ſplendoꝛẽ ſveculi politiſſi⸗ uun n
agimilar ſen ugillats animard noſtra aeasdeteen vrtnle ſpernii 2ilioin⸗ girut
ru pũ̃cia auũt deis qᷓ loqmur bir quali ctoꝛis dei. Uerũ vt tale ſpeculũ ⁊ talis in⸗ ſglitftitnsa
.AIA I ie =B hic quaſi lo ſpectoꝛis d 7 jca ti 5 ehillg
calis eit Poc 5 Be r ge n n pectoꝛis dei ⁊ ei & talit ⁊ applicatũ hocẽ Crpecnin
ſionis velocin Keria ſonat nomoabohe⸗ nullo modon inquinabil ea ter ſione ſna. untt
re appbendere eſt. gremgi id dephende⸗ nullo moõ ſepabile ab illa beatiſſima oiũ H
eſt de bac re in coꝛpe ſacratit euidẽtiſſimũ ctione ſua atʒ applicatione ad deũ inſpe⸗ 1inene
redẽptoꝛis qð in acratiſſimo domini ctoꝛẽ nullo modo elongabile ꝑ interpoſi ſnig ui⸗
goꝛis ſit Etde pncin tin deirtaid tatia⸗ ful⸗ 9 guͦ ab eodẽ. Puc ergo locuʒ in mente bͦüũõ –
nullatenꝰ dubitat tan er altari fides pia/na ſic gloꝛi ficata due ille Rideratiões qs RM ntſu
ꝙ fulgoꝛis urame ihi non videt eo Sariſtoteles pꝛopoſuit de ymaginaniõe le⸗ hilni
fulgoꝛis huins radios ſic ren Roms Wima dredemionldetati elttiien
hii ue luminoſitatis coꝛpalibt netwvt ni⸗ . onis Pꝛima quidem conſideratio qua ſe —–
Rrisinfüdarſlreteecuvnn ecn een bider iſes auia hec viſio eltinel⸗ aimin
ſe intẽdendũ videnduũ exhibe gbus vult ces et gloꝛia virtutis eiuſdem intellecliue N
auid ingenit oculis et impeimir au. tuc au⸗ Hec em eſt ei viſio omnium clariſſima ac W
timp:imit quod pꝛi“ plectaſcoa qua intuet hac gloꝛiam ſusimn ftenidn
Cregaer
Nſiakdi⸗

ſeche

mimen
detaſtinae.
droblsnetzi
☛☚à
riſugn
nmmenis gnit,
Adicenusner
alepie eeſe

nserinzſonn
igirſedne
elſmmnünndnsii
ſdennonien
ſt ocninsi
n emnalguinit
Wwisnisbianit
n peniten;in
mignineg
n N
Nupan e
etioniden,
n ntti⸗
1pulcheincus
lor ndduin
renan il
=
aalne,
naümltile,

P tes ſicut legit in. viij.ad Ro.

sc eiuſdẽ gloꝛie datoꝛẽ deũ.vᷣt totã in ei⸗

gionis. Dicima qꝛ viſio ppꝛie rerũ funda

collaudationes graciafũ actiões et bñdi: mentaliũ.hoc ẽ ad faudamẽtuʒ religiõis

ctiones inbuãtioneſq; incogitabilis exul⸗
tationis ſe cõferat.Et hoc ẽ qð legit yſaie
lv.Simũil laudabut qui oculo ad oculuʒ
videbũt. Et iob.xxxviu.Cũ me laudarent

aſtra matutina ⁊ iubilarẽt oẽs fuu dei Et
in pſal. Beati ꝗ habitãt in domo tua dñe
in ſecula ſeculoꝝ laudabũt te. Non
mus autẽ vtrũq; intuiũ ſimul ibi poſſe fi
eri vbi potẽcialitas plene euacuata erit.⁊

em̃ difficultas ⁊ om̃e impedimentũ exmę
lo poſſibilitas ẽ.⁊ ſub hoc malo ĩgemiſci
oĩs creatura ⁊ parturit vſq; adhuc.et ipſi
etiaʒ pᷣmicias ſpirilus habẽtes ſuſpirãtes
ad euaſionis libertatẽ⁊ in eandẽ cogitan
Si ꝗs au
tẽ querat vtrũ viſio hmõi iocunda ſit aut
delectabilis.rñdemus ꝗꝛ ſit vltra oẽm eſti

ſolus ibi regnabit actus atʒ pfectio. O arril omniũ myſterioꝝ.

mationẽ admiratione noſtrã. Cũ em̃ cõ

iunctio cõueniẽtis cũ cõueniẽte cõueniẽs
ſit delectatio diffinitiue vt viſuʒ ẽ phyloſo

phis. Nihil autẽ conueniẽs adeo ſu nro
intellectui q; lux illa pᷣma atqʒ puriſſima.

Pmõiq; ↄiunctio eius ad illa conueniẽs

ſit in vltimitate cõueniẽcie.Manifeſtũ ẽvi
ſionẽ hmõi delectabile eẽ i fine delectatõ

nis. Eodẽ mõ⁊ ꝑ aliã diffinitionẽ hoc
ipᷣm declarari facile ẽ. Delicia quippe ve⸗
deleclatiolꝑcepꝑtio eſt rei naturalisvirtuti
appᷣhendenti iuxta aliã rationẽvel diffini
tionẽ. Adeo autẽ naturalis ẽ vt ita loqua⸗
mur deus virtuti nr̃e intellectiue. vt ꝓpter
eiꝰ ꝑceptionẽ ſolã creatus ſit et reparatus
Quare manifeſtũ ẽ.qꝛ eius ꝑceptio eidẽ ẽ
iocũda ſiue ſuauis in fine iocũditatis ⁊ ſu
auitatis. Amp̃. ẽs delectationes eqᷓ
les ſunt in ſuis apphenſiõibꝰ.ſicut⁊ virtu
res ſuis effectibus.cum ibi nec difficultas
nec impedimẽtũ locũ ha beat. Sicut ergo
appᷣhenſio ſeu viſio de qua loquimur ibi
in fine pſpicuitatis ac certitudinis.Sic⁊
R Kdiü qð exilia ẽ aut ſcõm illa erit ĩ fine.
ſuanitatis. Amp̃. Cũ totus ille ſtatꝰ pa
trie totꝰgloꝛioſus ſit.gloꝛia vero nibil ha
beat imꝑfectũ aut diminutũ nihil ĩcõgru
ens pfectiõi ſue. Manifeſtum eſt omẽs de
lectationes in vltimitate ſu auitatis ibi eẽ
Alioquin nec eẽt patrie nec gloꝛie. nec illi
cõgruerent vipote diminute ⁊ incõplete.
De hoc autẽ qð in ſcriptis ſanctoꝝ legitur

qꝛ fidei ſuccedetviſioſi fides ſtricte accipia

tur.videlicet q ẽ caput et fundamentũ reli

ptinentiũ ſuccedetet illi. Hee aut res ſuns
in pᷣmo pᷣdicade ſunt introducẽde ad reli⸗
gionẽ xpᷣiana videlicet deũ eẽ ⁊ ipſum eſſe
remuneratoꝛẽ ſperantiũ in ſe eiqʒ obediẽ
tiũ ac ſeruientiuʒ.punitoꝛẽqʒ ecõtrario ſe
habẽtiũ.⁊ alia hmõi ꝗq ſunt rudimẽta in⸗
troducẽdoꝝ ad xpᷣiana religionẽ. Simili⸗
ter dono intellectus ſuccedet claraviſio eo
rũ q̃ ſignis et fignris hic velata ſunt et ge⸗
Donovero
conſilii ſuccedet clara viſiovtilitatũ ⁊ alio
rũ bonoꝝ q̃ ꝑ ülud electa ſunt ſimilit᷑ peri
culoꝝ ⁊ alioꝝ malorũ q̃ ꝑ illud declinata
ſunt.Eodẽ mõ dono ſciencie clariſſima ac
certiſſima cognitio boni ⁊ mali ⁊ differen

ciarũ ſpecieꝝ atʒ ramoꝝ ipᷣoꝛũ. Juxta huüc

modũ virtuti pꝛudẽcie inqntũ lumẽ ẽ ſuc
cedet clara cognitio rerũ illarũ qᷓs ad pꝛu
dencia ꝑtinere diximꝰ ĩ capitulo ð ipᷣa.Cũ
autẽ ðꝛ qꝛ viſio tota merces ẽ.dicimus qa
viſio ꝓ cognitiõe accipit ea intentione et
mõ quo ipa veritas dixit Johannis.xvi
Hec ẽ vita eterna vt cognoſcat te et quem
miſiſti hieſũ xpᷣm. Cognitio vero no ta
ſciencialis ẽ qʒ etiã ſapiẽcialis ⁊ ſciccialis
ad intellectũ ꝑtinet cuiꝰ ſuũ ꝓpꝛiũ cogno
ſcibile ẽ lux intellectualis.id ẽ veritas ſiue
verũ.ſicut declarauimꝰ ĩ tractatu ð bono
et malo. Sapiencialis vo ad vires moti⸗
uas nobiles ſiue affectiuas ꝑtinet.quarũ
ꝓpꝛiũ ſuũ cognoſcibile ẽ bonuas ſiue bo
nuũ ſᷣm pꝑtes eiꝰ⁊ ramos ſiue ſpecies.⁊ eſt
ſapiẽcialis cognitio nobilioꝛ atʒ intimior
q; ſciccialis.ꝓpter qð dicil ariſtoł.ĩ libro
ſuo ethycoꝝ.Quia virtꝰ ẽ om̃i arte certioꝛ
⁊ melioꝛ.Hmõi aũt exemplũ ẽ in oibꝛgu
ſtabilib;. Uinũ eiĩ ex ſplendoꝛe coloꝛe
ſubſtacia tãqᷓ; ex quibuſdã radijs ſue lucſ
⁊ veritatis ſciẽcialiter co oſcit᷑.ipᷣo vero
ſapoꝛe ſuo ⁊ odoꝛe ſapiecialiter.et ꝓpter
hoc intimius cognoſcit᷑.et hoc tãto qnto
odoꝛ et ſapoꝛ intimioꝛes ſunt ipi vino q̃ʒ
coloꝛ et ſplẽdoꝛ.qʒ ſubſtãcie groſſicies atʒ
ſubtilitas. Cũ ergo altiſſimus deꝰnon
ſolũ ſit ipᷣa veriiate ſua luminoſiſſimꝰ ſed
etiam bonitate ſua ſuauiſſimus. Neceſſe
eſt vt anime gloꝛificate nõ tam cognoſcãt
eũ ſciencialiter ex irra diatione luminoſiſ⸗
ſimeveritatis eius ſuper ipſas q̃ʒ ſapienciͥ
aliter ex toꝛrente voluptatis ⁊ ex inundati
one bonitatis eius ſuper eaſdem. Am
plius, Si hoc non eſſet cum huiuſmõi co

Be

gnitio videlicet ſciẽcialis tota ſit virtutſ in

tellectiue nr̃e.⁊ in ipᷣa ſola.ſola illa ꝓpꝛie
gloꝛificaret᷑ cũ tota gloꝛia animaꝝ ſᷣm hoc
in illa ⁊ ſcõm illa ſolã et. Amp. Eum
nõ in illa neq; ſᷣm illa ſolaʒ ſit meritũ ani
marũ ergo no in illa ſola nec ſ̃m illã ſolaʒ
pᷣmiũ eru earũdẽ. Nõ erit ergo totũ ⁊ſolu
pᷣmiũ cognitio hmõi ſeu viſi. Amp̃.
Ex textu Johaãnis.j.Et nos oẽs de plenitu
dine eius accepimus graciam pꝛo gracia.
Ubicunqʒ ergo inuenerit graciaʒ vite ibi
et dabit graciam et patrie ſeu gloꝛie. Ad
idem facit illud quod legitur ʒacharie.iiij.
Exequabit graciã gre eiꝰ.Qualit᷑ exeqᷣbit
graciã gre ſi nõ vnicuiq; gracievie reddat
graciã gloꝛie.de qua legit᷑ ad Ro.vj. Gr̃a

aũt dei vita eterna.Ad idẽ facit illud pſal

Bꝛaciã ⁊ gloꝛiaʒ dabit dñõs. Amp.xxv

Mathei ⁊.xix. Luce dicit᷑ habẽti dabit᷑.Et

ibi dicit auguſtinꝰ Suꝑ habẽti meritum
ſuꝑ dabit᷑ pᷣmiũ. Cũ em vnaqueq;ʒ triũ vi

riũ ſic habẽs merituʒ.dabit᷑ ex neceſſitate

vnicuiq; congruẽs ac ꝓpꝛiũ pᷣmiũ. Am
plius.Lũ charitatẽ tatis laudibꝰ extollat
aplus in.xiil.pᷣme ad Coꝝ.Ut ſine ea ſe ni
hil eſſe.ſine ea nullã aliarũ quicq; ꝓdeſie

plane aſſerat.Qualiter remunerabitur ſi

tota merces ſidei reddit᷑ quod vtiq; indu
bitater fit ſi viſio illa id ẽ cognitio ſciencia
lis quam ſupꝛa diximus tota merces ſan⸗
ctoꝝ eſt. Sed et illud quod dicit Gꝛegoꝛiꝰ
Quia nihil habet viriditatis ramus boni
operis niſi de radice ꝓceſſerit charitatis.
euidenter deſtruit erroꝛẽ iſtũ. Quid enim
eſt viriditas boni operis niſi ilud vnde ⁊
a deo acceptũ eſt ⁊ remunerabile ſiue me
ritoꝛiũ. Manifeſtũ eſt igitur quia ex cha⸗
ritate remunerabile e ſiue meritoꝛiuũ om̃e
opus. Quare potiſſimũ remuneranda ẽ
charitas cũ radix merendiipᷣa ſit. Am
plius. ꝓſper in liꝑꝛo de vita contemplati⸗
ua. vita virtutũ ofnnium eſt charitas.
.Ampliꝰ. Autẽ. Qualiter dicetur illud
Eccleſiaſtici pᷣmo.Quia timoꝛ domini de⸗
lectabit coꝛ.Et iteꝝ. Cimoꝛ domini gloꝛia
⁊ gloꝛiatio.gaudiũ ⁊ leticia ⁊ coꝛona exul
tationis. Si eſſencialiter dicũtur illa quia

retributionibus ſanctoꝛum

Habemus ergo ꝓpoſitum.quia timoꝛ do
mini erit gloꝛia et gloꝛiatio ⁊c, que omnia
pmia indubitanter gloꝛie ſunt. Qſi cau⸗
ſaliter intelligũtur illa ſub hoc intellectu⸗
ſcilicet quia timoꝛ domini eſt cauſa gloꝛie
et gloꝛiationis et ceteroꝛũ.Cum aliter cau
ſa dici non poſſit iſtoꝛuʒ timoꝛ.niſi quem
admodum meritũ cauſa dicitur pꝛemij et

timoꝛetiam habemus ꝓpoſitũ quoniam

ſcdᷣm hoc timoꝛ erit cauſa ⁊ meritum pᷣno
minatoꝛũ pᷣmioꝛum quare nec ſola fides
remunerabitur nec ſola eius viſio ſcienci⸗
alis quam diximus cognitio merces eius

nec ſolaviſio intellectualis gloꝛia erit ani

marũ noſtrarũ ⁊c. Addemus etiam hijs
aliasdeclarationes in ſequentibus.
Ueruütamen ſcire debes.quia de viſio

Pꝛimũ enim gaudium erit. de quo ꝓlocu
li ſumus quod erit ſcilicet de ipᷣa illuſtrati
one ac pfectione virtutis noſtre intellecti⸗
ue. Scom erit de ipᷣa pulchꝛitudine ſpõ
ſi in qua tanto erit delectatio maioꝛ q̃; in
aſpectu cuiuſcunq; alterius pulchꝛitudis
quanto pulchꝛitudo ſponſi illius incõꝑa
bili ſupereminẽcia omnibus alijs antecel
lit ⁊ ißa anima amoꝛe vehemẽtioꝛi ⁊ am
plexibus artioꝛibus adherebit.De hoc le
git᷑ yſaie.xxxiil. Regem in decoꝛe ſuo vide
bunt. Tunc amovebit pallas peplum de⸗

ſuper faciem ſuam vt ſponſis.id ẽ anima⸗

bus hũanis intuendam illam ad plenaʒ
illuminationem de qua ſuperiꝰ locuti ſu
mus ⁊ ad beauſſime fruitiois delicias in

tuendam illam amatoꝛibus ſuis exhibe⸗

at. Juxta quod legit Sapiencie.viij. Ama
toꝛ factus ſum foꝛme illius.Lexciũ gaudi
um eſt de viſione gloꝛie ip̃ius. Ibi em ma
nifeſte appebit ipᷣm eẽ regẽ ⁊ dñm oĩm ſe
culoꝝ. Ibi videbũt oĩa ſubiecta ſub pedi
bus eius et vt apuꝗ nos fieri cõſueuit ibi
poꝛtabit coꝛona ie oſtẽdet euidẽs ĩſigne

ne dei duplex erit gaudium ymmo triplex

regni vniuerſal ⁊ dñationis oĩm ſeculoꝝ.
Sicut legit᷑ in vlt᷑.ad Ro.Quẽ oñdet be

t ac ſolus potẽs ⁊c.legit᷑ aũt tũc inveſti
ẽto eiꝰ ⁊ femoꝛe quogf endẽ ſcriptũ di

eit apocal.xiij. Neſtimentuũ autẽ illud ſuꝑ

hocẽ timoꝛ dei videlicet gaudiũ et leticial eminẽtiſſima eius clarnitas ẽ.qua oĩa illu⸗

cu multofoꝛtius hec omnia eruntin futu⸗
ro cum de bonis ſuistimoꝛi domini futu
ra pfectio nihil ſubrrahat quin potius au
gmęetu eis incomꝑabile ſuperaddit Sive
re refertur hoc ad futurũ ſub hoc intelle⸗
ctu.quia timoꝛ domini in patria eſt. Hic.

minat quecunq; lucent Sicut dicit Aug⸗
in libꝛo Soliloquioꝝ dicensO urgade
lucent quecunq; lucent. In pſal. vo di
cit. Amictus lumine ſicut veẽſtimẽto.hecẽ
ſupeminẽcia que oſtẽdet illũ euidẽtiſſime,
rege ee regum ⁊ dñm dominantiu.⁊ in es

E⸗

—

eprboctb
ſſinect val
Ppuntd
chiclatae
ſleretbunde
ſhen lin
(lg. Lala⸗
drgrintpen

— =

isdocannc;

deſrenn
feepormqmn
tu
caIlunmmor

(Cfüs neron⸗

uanlubonin
Cpctertnen
Cotipenina
(teisiend
ſreinegum:
Soctn

üsgnandi

Cetanunnscn
Uanceccenes
Capogdcrnc

Daflius Cde

Auackän
Eunverrpe
lßartmorſer
Lopobinmo
inſßlusenlatn
Chliorepenii
ſchteguntdin.
Poröhnentei⸗
moinuiiene
Torkeetan

ſonſn!
R
mneicne
Ardilne
ncand dn
anmne
Wael
Aſogasrine
Wsgb
1. Amnan
nesnſenans
Nardeinn
Ndn
ſcitenii
imdstn
ee uchan
udeiecadona
GAlerins ulch
o hondillinst
uoNidus
mde eni
desachanti
Renunmti
un Ahrtiuin
an nit
euin iun
Mimeinuis bli
omeiis M,

legitur hoc ab omnibus intuẽtibus euidẽ
niſſime et quaſi pᷣma lr̃a ſeu verbũ de hoc

ſcriptum in ea enl Pmugs eius qua añ eã
non ẽ alia nec eẽ poteſl. Secunda lr̃fa
ſiue verbum de eode ẽ vllimitas ip̃iꝰqua
ſuꝑ eam. id ẽ maioꝛ ea necẽ nec eẽ poteſt
alia. Lercia lr̃a vel verbum de eodem r te ir. vin
Elarga inſiuencia ipius per qua eſt ilumi mio vteriſui.pꝛopter qua generationẽ fe⸗
naãs quecunqʒ lucent oĩa ⁊ in celeſti pady
ſo die faciens pleni luminis et ardoꝛſ quã
nec nox interpollat nec nubes nec nubilũ
nec nebula vllo modoꝝ obſcurat Quar
ta lra ſeuverbũ de hoc eſt ſuguitas viuifi
ca ipᷣius ppter quod dicitur Johannis..
vita erat lux hominũ.et auguſtinꝰad ipᷣm
O purgataꝝ mentiũ ſuauiſſima lux. hijs
quatuoꝛ ſupeminẽciie legit ĩ lumine ami
clus eius id ẽ euidẽter apparebit ⁊ cogno
ſcetur eẽ rex regum ⁊ dñs dominantium. mnr in trartatu de reſurrectione.
H NMſthec lodmur de gloꝛia vᷣtutis
2⁊ fetus generatio ẽ qua ex patre natus eſt
ſiue germanitas qua habet ad patreʒ que
nunc lucidiſſime clarebit om̃ibus cogno⸗
ſceturjergo certiſſime ac euidẽtiſſime eſſe
Dei filius. Et ideo heres vniuerſonꝝ ſicur le

em̃ ex femoꝛe fecũditas ſiue generatio iðᷣo
ſic expoſuimus femur. Ueſtimentũ eti
am ip̃ius eccleſia intelligitur in qua tũc le
gibiliter? apertiſſime ſcriptũ erit ipᷣm eſſe . ut ib
regẽ regum ⁊ dſim dominantiũ.et hoc tã / Qüũitũ ei diligetur ibi deus.im̃ eritet gau⸗
in oꝛe q; in coꝛde ipᷣius. In oꝛe quidem iu
giũ⁊ cõlinuarũ laudũ cũ clamationibus

coꝛpis ipius quaſi quatuoꝛ lr̃is aut vᷣbis.
TCanta quippę erit davitas coꝛpoꝛis ipᷣius
tantꝗ ſubtilitas tanta gilitd

rex regum et dñs dominantiũ. Similit᷑ et

oim ipᷣa hoꝛa imaculateoceptionis ipᷣius

ritũ accepit non ad menſura.ſicut legit᷑ io
haãnis.iij.Uirũ autẽ lum fuiſſe ex hoꝛa il
la Hieremias teſtatur dicẽs. Nouũ faciet
dñs ſuper terrã mulier circidabit vin gre

mur illi nominatuũ ẽ. Et ne putes parua eẽ
pulchꝛitudinẽe ipᷣius ſcᷣm quod hõ.Aundi

dicentẽ. In quẽ deliderat angeli ꝓſpicere
gaudeat angeli ꝓſpicere Bloꝛia vero
poſterioꝛ ĩ ibono poteſt intelligi niſ glo⸗
ria reſurreciionis ſiue eius ſiue eiuſdẽ ſm
hominẽ. nos autẽ de hijs plenius loque

Femur vero vnde ⁊ fecunditas dicit

D nr̃e cõcupiſcibilis. Hecigit erit ex
diffinitõe gloꝛievicima pfectio eiꝰ
fFm oẽs vitutes ſuas. Hoc ẽ vluiima perfe
ctio eius in amoꝛem oẽs ſpecies amor

gitur ad hebꝛeos pᷣmo.Quẽ ↄſtituit here
dẽ vniuerſoꝝ per quẽ fecit et ſecula.Quia d.xxxvy-yſaie camius in hieruſalẽ erit pars
gloꝛie ipᷣius.maxrime per hoc dqa oiĩs virtꝰ
patrie pᷣmiũ erit ⁊ gloꝛia ſic ſupꝛa oſtendi
mus.Sic ⁊ toꝛrens voluptatis gloꝛia erit
eiuſdem ſed ⁊ voluptates erũt ibi pares.

diũ ibi de gloꝛia ipᷣius qᷓ ibi ⁊ lanta appa
rebit ⁊ tam clarevt ſtatus ille requirit. Jpi
In coꝛde vero clariſſima noticia qua hoc ois ramus et pars charitatis habebit co⸗
ipᷣa eccleſia lucidiſſime agnoſcet Ueſti eus n
mentũ etiã xpᷣi dicitur caro eiꝰ in qua hoc ſius eſſet cum aliqua relinqueret irremue

ipᷣm ſcriptum erit quatuoꝛ dotibus gloꝛie ata. Remunerari autẽ impoſſibile eſt ali

ergo pᷣmum ibi gaudiũ de ipᷣa gloꝛia con
ditoꝛis in qua videbituꝰ Scom erit o
gloꝛificatioe fratrũ id ẽ ꝓximoꝝ quod tot
habebit partes quot erũt angeli ibi ⁊ ho
mines.cuius menſurã ſi ymaginarivolue
ris ymaginare menſuiaʒ dileclionis q̃ ibi
erit in ſingulos.⁊ inuenies illã maioꝛẽ eẽ
qᷓ; omnes amoꝛes mundanos ſiue ſecula
res.ſi oẽs cõflarentur in vnum.Quia igr
ꝓ magnitudine amoꝛis alcmastiruche
boni.erit ibi vnicuiqʒ magnitudo gaudiij
erunt de neceſſitate ibi vnicuiq; electoꝛuʒ
innumerabilia gaudia. quoꝛũ vnũquod⸗
q; maius erit omnibꝰ gaudis mũdanis
ſiue carnalibus ſimulin vnũ gggregalis.

ang inute ilitas tanta ipaſ⸗
ſibitilas.vt in eis ⁊ p eas cognoſcatur eſſe

in femoꝛe eius.id ẽ in fecunditate vł gene
ratione qua ſᷣm hominẽ de ſpũ ſancto cõ
ceptꝰ e ac genitus hoc ipᷣm legitut aperte.
Tanta quippe ſupeminẽcia charyſmatuzʒ

ac ſacratiſſime generationis repletus ẽ et
fuiſſe repletus apparebitvt nõ ſolum ſan
cta ſancioꝝ inter hoĩes.ſed etiã rex regũ⁊
Ons dominatiũ appareat euidẽter.Et illa
etiã hoꝛa nõ ta puulus m carnẽ quà etiã
rir ſm ſpiruũ in vltimitate virilis pertecti

onis fuiſſe a nullo intuentium dubitatur
faciente hoc ſacratiſſima illa generatione
ſiue conceptione de ſpiritu ſancto in q ſpi

petrũ apoſtolũ in pᷣmo pᷣme canonice ſueę

vbi dicit Beda. Lanta ẽ eiꝰ hominis qu
ꝓ nobis aſſumpſit gioꝛia poſterio: vtĩ eũ

⁊ in gaudio iᷣm oẽs ſpecies gaudi ↄgruẽ
lis eidẽ et ita de aliis. Charitas igr patrie

gruens ſibi gaudiuʒ. Alioquin deus iniu

qua viriutẽ niſi pᷣmio ſibi congruenti.Enit

D
. —
△
ℳt π%2½ i

ge me *αest†7†αe rer

/

Be
Et pꝛopᷣter hoc exꝑte iſta innñerabiliũ ele
ctoꝝ gloꝛie innũerabiliũ gaudioꝝ fercula
apponẽetur ad refectionẽ⁊ ſacietatẽ vniuſ
cuiuſq; illoꝝn. Habet autẽ queſtionẽ ð
gaudio qðò eſt de gloꝛia dei? gaudio iſto

lia ſit ⁊ videtur ꝙ nõ.Qñto eĩ mag düigi
lur deus q; ꝓximustato maius eſt gau⸗
diũ de gloꝛia eius qʒ de gloꝛia ꝓximon qᷓ
re in infinitũ maius.Ecotrario aũt cũ glo
ria ꝓximoꝝ gloꝛia dei ſit nec ꝓpter aliud
diligẽda nec aliud in ꝓximo diligatur ;
deus vt dicit auguſtinꝰ vel idẽ videt᷑ eſſe
gaudiũ vel equale vtric. Rñdemꝰau
tẽ ĩ hoc qꝛ glia dei ðꝛ ſ̃m duas ĩtentiones.
Scom vna nihil alið ẽ qʒ glia dei ſupemi
nentiſſima ipᷣius magnificẽcia ſiue nobili
tas ⁊ hec ẽ gloꝛia dei in ſe ſiue apud ſe.ꝓ
pter quã debetur ei laus ⁊ honoꝛificencia
7 gloꝛia ac cultus omis Scõom aliã ve
ro itentionẽ gloꝛia eiꝰ ðꝛ q̃ gloꝛificat᷑ hoc
ẽ honoꝛatur pᷣdicatur laudatur colitur ab
electis vel ꝗbuſcunq; alijs ꝓpter qð dicit
augꝰ ſuꝑillud verbu.x.ad Ro.quoniã ex
ipᷣo.⁊ ꝑ ipᷣm ⁊ in ipᷣo ſũt omia ip̃i gloꝛia⁊c
Quid eſt inquit ipᷣi gloꝛia niſi ipᷣi ſbᷣlimis
clara et lata ſama. Et iuxta hũc modũ vſu
aliter vocat inanis gloꝛia vel falſa cuinõ
ſubeſt veritas meritoꝛũ Dei ergo gloꝛia ẽ
omẽ ꝙ ad honoꝛificẽtiã eius ꝑtinet ſcõm
hanc intẽtionẽ intellgit᷑. Sic et deũ gloꝛi⸗
ficaredicitur quicũq; quolibet pᷣdictoꝛum
modoꝛũ honoꝛificat ipᷣm ꝓpt᷑ qð et ipᷣe ð
moyſe cõquerittur.numero.xx.quia non
credidiſtis mihivt ſcatificaretis me coꝛã fi
lijs yſrahel vocaãs idẽ ſactificationẽ et ho⸗

uoꝛificatõnẽ ſeu gloꝛificationẽ. Similiter
et. Apls in.ij. Ad. Roma.dicẽs.Qui cũ cõ
gno uiſſẽt deũ nõ taq; deũ gloꝛiſicauerũt

et honoꝛificauerũt.Gaudiu igr de gloꝛifi
catõne ſactoꝛũ vno modo gandiũ ẽ ð glio
ria dei quã habekin ſeip̃m et hoc eſt quo⸗
niã hic nõ diligitur nec de ea gaudetur ni
ſi ꝓpter illã. Dilectionẽ vero dico que di⸗

ci debeat charitatis. vtrobiq; igr de eadẽ
gaudetur ꝑ ſe ⁊ ꝓpter ſe ſicut vtrobiqʒ ea

dẽ amatur ꝑ ſe ⁊ ꝓpter ſe ⁊ ppter hoc foꝛ
raſſe idẽ ẽ vtriuſqʒ gaudiũ. queadmoduʒ

delectatio invino ppter ſapoꝛeʒ ⁊ delecta
no in ſapoꝛe pꝛopter ſe vna delectatio tm̃
ſunt⁊ vnũ gaudiũ ⁊ nõ alia vel aliud. Si

ergo nõ ẽ delectatio alicuiꝰ ſanctoꝝ ĩ glo⸗

ria alterius. niſi ꝓpter dei gloꝛia. nõ vide

fur alia delectatio qᷓʒ in ipa dei gloꝛia qͥ ẽ

g de gloꝛificatione ꝓximoꝝ vtrũ equa-

eandẽ pfectã eẽ dicim⸗
rnit qꝛ de fratrũ ⁊ angeloꝝ ſanctorũ gloꝛiſi

retributionibus ſanctoꝛum

ei apud ſe. Si ꝗs aũt gaudet de gloꝛificña
tione fraterna ſuꝑna alias vel alit magis
ad delectationẽ naturalẽ vel alteri-modi

dilectionẽ ꝑtinet qͥʒ ad charitatẽ dei et ꝓ⸗
rmi ꝓut eaʒ in pᷣmo tractatu videlicetde
virtutibus et moꝛibus diſtinnimadeclara
uimus et ſeptẽ differẽcijs ſiue pfectionib⸗
OQꝛ ſi quis dixe

catione erit ibi gaudiũ ⁊ ꝓpter gloꝛi dei
ſed eo gaudẽtes nõ opꝑtebit ꝙ aqu enen⸗

dant illud in deũ quẽadmodũ et hicmut

tociẽs de bonis ꝓximoꝝ⁊ cogitamꝰ⁊ etiã
gaudemus actu nec cogitãtes de deo.ſec

Ppter illũ gaudẽtes tunc in effectu ſed hbz-

bitu vel potẽcia tm̃. Dicimus qbhmõihõ

nõ ſatis cogitat vel appᷣhẽdit ſtatũ patrie

Ibi em̃ locu nõ habetvt oſtẽdimus malũ
potenciale nec imꝑfectio aliqua aut defe⸗
ctus.Lata quippe ẽ libertas ⁊ expeditiovi
riuũ omniu ⁊ etiaʒ virtutũ vt nullus actus
citra finẽ ſuuʒ ſiſtat. Nulla vis vel virtus
actũ ſuũ emittat in minus qᷓ; in fineʒ.hie
auteʒ id ẽ in ſtatu vie iſtius adeo debiles
ſunt vires pariter et virtutes.vt act⸗ ſuos

vſqʒ in finẽ emittere vel extẽdere plerũq;

nõ pᷣualeãt. Quapꝛopter nõ videtur eſſe
poſſibile vt aliꝗs actus ꝗ in deũ exẽdi de
beat citra ipᷣam ſiſtat. Amplius.Si tur
pis amoꝛ eouſqʒ rapit et occupat hictur⸗

pem amatoꝛẽvt oẽs cogitationes locutio

nes ⁊ opationes ⁊ affectiões extendat ne
ceſſario in mulierem ſic amata.Qui vtiqʒ
amoꝛ quãtuſcũqʒ ſit.nõ ẽ niſi ſcintilla per

6

modica ad foꝛnacẽ⁊ caminũ charitatis q̃

in patria ẽ ⁊ erit.Quãtofoꝛtius foꝛnax illa

⁊ caminus charitatis in deũ rapiet ama⸗
toꝛes ſuos totaliter adeovt nõ ꝓpt᷑ alind

ymmo nõ niſi ppter ipᷣm vel cogitare vel
loqui vel aliud quicqᷓʒ agere nõ ꝑmittat.
pᷣſertim cũ expᷣſſe cat᷑ ĩ libꝛo Cantic.viij.

Quia foꝛtis vt mõꝛs dilectio.⁊ dura vtin

fernus emulatio. Sicut em̃ moꝛs nihil ho
mini ſui relingꝗt.ymmo totũ rapit ⁊ abſoꝛ
bet et totũ aufert moꝛtuũ et ſibi et alis.et
totũ illũ trahit ad ſe.totũq; ſibi vendicat.
Sic amo: cũ foꝛtis⁊ vehemẽs fuerit ama
tũ totalit᷑ ſibi rapit et abꝛũpit.Et ſic ĩfernꝰ
in carcere ⁊ igne detinet illos ꝗ in eo ſunt
Sic emulatio emulatoꝛes detinetĩ angn
ſtia ⁊ ardoꝛe atʒ aſſiduo cruciatu. Qð ve
ro diximꝰ qꝛ emulatoꝛes omẽs ibi pares
ſunt.intelligimus cum in eodẽvel ex eodẽ

fuerint.⁊ hoc ꝑ ſe atʒ vniuoce. Wwero

inekent
nianepenen
ſitsrſcule
undecfub
mohlerponn
co iſhis
dabbint
(liNoni
sglaizden

7//

Pli nenn
iquſitat
MMArns,
onbn l
Nocinchanat
Puusglert
ſoftoi en
ii prhind
nitanna nuck
hrſnieidi
Nhitbiſcüne
hht W
unais muinn
Gankidwien
Cherduinnsfin
Wüflistfan
Canoſotus⸗
cponbiurnn
faniusſelain
llanaeiydein
n Cioiat
M enoroeifi⸗
Epilsibrine
fütun ſehni
geugkine
ſorhinit⸗
flinriit
mſdäithids
hril
Wd

= =

ntngt
Aecgirne
Entleppbiilfi
nperdücun
Mildenster
ſu. Vaann
Minmimsin
nſieius n
mei
gs ansedt
mitat.

mois one

ioini
nuditaninici
Civhtisſ
tsin den ſapt⸗
urotno
eihn e en
cchignninn
ſe kiircn
——
1 Salenninn
oIeDIN
Ammmo biͦgi

aũt queſtionẽ habet cũ ibi charitas ſit ĩ vl
timitate pfectionis ſue ⁊ hoc ſᷣm oẽs diffe
rẽcias⁊ noĩationes.quas eidẽ in pᷣmo tra
ctatu de virtutibꝰ et moꝛibꝰ aſſignauimꝰ
vna aũt ex nominatioibꝰ eius ſit q̃ vocat
cõicatõ ſcĩ ſpũs Utrũ eouſq; ꝑfecta ſit iſta
cõicatõ ibi vt ſic ꝓpꝛiã caritatẽ excludat vł
ſaltẽ nõ minꝰ gaudeat ibi vnuſqſq; ð fra
tris glia q;ᷓ de ꝓpꝛia.pᷣſeri cũ dicat.apłus
in. xiiij. pꝛime.ad.choꝝ.Quia charitas ñ
qrit q ſua ſũt.et alibi. Nẽo qð ſuũ ẽ qrat.
ſed qð alterius. Amp̃.cũ in omnibus
ↄuentibꝰvbi religioſeviuit ex ea ſcintilla
modica charitat⁊ qͥ ibi ẽ.eouſq; excluſa ſit
ꝓpꝛietas ꝗd opabit᷑ charitas in illo ſtatu
ſivelveſtigiũ ꝓpꝛietatj ibi reliquit᷑. Ampᷣ.
Actuũ.iij. WMultitudinis credẽtiũ erat coꝛ
vnũ et anima vna et nullus aliqd eorũ qᷓ
poſſidebat ſuũ eẽ dicebat qᷓnto foꝛtius igi
tur ibi nihil ſuũvel ꝓpꝛiũ aliꝗs vł dicet vł
reputabit Amp̃ Sichec poteſt dilectõ
naturalis q̃ młti pr̃es carnales filios dili⸗
gũt et tałti hoĩes frres ſuosvt nõ ſolũ pl⸗
cupiãt diui tias filijs aut fribus q;ᷓ ſibi et i⸗
terdũ filijs ⁊ fratribꝰeas cupiãt et nõ ſibi.
quantoſoꝛtius caminꝰille dilectionis hoc
operabitur in electis vt non ſibi quantuʒ
fra tribus felicitatem diligãt.et de eoꝛum
felicitate qᷓ; de ſua potius gaudeant.
Amp.Cũ dicit. Augꝰ. in libꝛo de cinitate

dei ꝙ amoꝛ dei füdamẽtũ ẽ ciuitatſ dei ſi⸗
ue ſpũalis ihrimamoꝛ vero ſui fũdamen
tuũ ẽ ciuitatj ſiue dyaboli ſiue ſpũalis baby

lonis quia igit᷑ funditꝰ deſtruẽda ẽ in ele⸗
ctis babylon iſta Manifeſtũ eſt qaꝛ nõ
ſtabit füdamẽtũ ibi hmõi.totꝰergo amoꝛ
eriti deũ et ꝓxios qᷓre totũ gaudiũ electo
rũ erit de deo ⁊ilł. Nulli igit᷑ erit gaudiũ
de ſe. Amp. Dicit. aug. in libꝛo de do
ctrina xpiana. Quia nec ſeipᷣo quiſqᷓ; frui
debet. nec etiã xpᷣo honine.Sicut aunt de⸗
bet eſſe vel fieri ita erũt et fiẽt oĩa ĩ patria
Nulla igit᷑ diligit ſe ꝓpter ſe in patria q̃⸗
re nullꝰ gaudebit de ſe niſi ꝓpt᷑ deũ ibi⸗
dem. Et ſimlit᷑ neceſſe ẽ ſe habere in alis
ꝓpt deũ igit ſolũmõ id eſt ꝓpter eiuſdẽ
glia ſolã gaudebit᷑ ibi ab vnoqͥqʒ ta de ſe
qᷓ; de alis.Ubi ergo equał erit glia deo ðᷣ
ſe et de alio hoc eſt de gloꝛia ſua et gloꝛia
fris.et vbi maioꝛ erit glia deo de głia fra⸗
tris q;ᷓ de pꝓpᷣa ibi ex neceſſitate magſ gau
debit de illa q; de ꝓpꝛia Si em̃ frater non
diligit niſi ꝓpt᷑ vtiluatẽ aut honoꝛẽ regis
et alius ẽ eide regi vtilis aut vlilioꝛ eq ho

ccxxxvij
noꝛificꝰ aut honoꝛificentioꝛ.ex neceſſitate
eq vel ampliꝰ diliget extraneus ex iſta cã
Amß. ibi erit rectitudo dilectõnis in
vltimo ergo curuitas ⁊ deflexio q̃ ſũt con
traria rẽtündini. Hec erũt in vltio elõgati
onis ab ea. Curuitas aũt dilectõnis ẽq̃ a
Diligẽte incipiẽs in eũdẽ reuertit᷑. Non er
go erit ibi dilectõ tanqʒ de ſemetipᷣo.aut
gaudiũ. In bijs aũt rũdẽdũ ẽ qꝛ reuera di
lectõ naturałq̃ nos ⁊ nrᷣa diligimꝰerit ibi
vnicuiq; electoꝝ.Et hoc ẽ qm̃ glificatõ na
ture natura nõ deſtruit nec minuit nec ali
qð eidẽ ingerit detrimentũ ymmo eã inal
tat illuſtrat ⁊ pficit ꝓpter qð dilectio natu
ralis erit ibi et ĩ electis.⁊ in vltimo ſue ſin
ceritatis⁊ ꝑfectionis.Ex hac ergo dilectio
ne erit vnicuiq; electorũ gaudiũ in ſemer
ipᷣm de gloꝛia ſua ac felicitate ex dilectiõe
vero gratuita qvſu ſcolaſtico charitasvo
cat᷑ cũ apud phyloʒophos generrlit᷑ ⁊ qñ
q; apð ſacros doctoꝛes ſola naturalis di⸗
lectio charitas vocabat᷑.Ex gratuita ergo
dilectione qua deꝰ in pᷣmis ⁊ maxime dili
git.⁊ ꝓpter illũ ſolũ qcunq; alia qd hmõi
dilectõe diligut᷑ ſicut nulli ẽ hmõi dilectõ
in ſemetipᷣm ꝓpter ſe ſed pter deũ ſolũ.
Sic neq; gaudiũ niſi ꝓpter illũ.et iterum
Nec dilectio hmõi nec gaudiũ ſᷣ̃m illa eſt
alicui de ſeipᷣo vel gloꝛia ſua niſi qntũ ꝑti
net ad dei gloꝛiã et honoꝛẽ.⁊ ꝓpt᷑ hoc di⸗
lectiõe hmoi magis diliget ille de electis
ab vnoquoq;ʒ alioꝛũ.ex quo erit deo ma⸗
ioꝛ gloꝛia ⁊ eius pᷣmiũ.Similit᷑. Hmõi au
tẽ xxemplũ ẽ invno qui diligit regẽ aliquẽ
⁊ nõ diligit aliquẽ de familia eiꝰ niſi ꝓpt
vtilitatẽ ipius. Manifeſtũ ẽ eĩ in hoc exem
plo q: ꝓpoꝛtionabiles erũt dilectiões qᷓs
hʒ ho hmõiĩ famulos regios ⁊ vtilitates
eoꝝ ad regeʒ videlicet.ita vt ꝗ eque vtiles
regi fuerint eque diligant ab illo.⁊ qui in
equalit᷑ vtiles inequalitediligatur ab eo
dẽ ⁊ qui duplo magisvtilis duplo magis
diligat. Sic aũt hoc ſe hʒ in vtilitatibꝰ ſic
ibi in honoꝛibꝰ dei et gloꝛijs.vt ex qbꝰma
ioꝛ aut minoꝛ.aut equalis ẽ deo honoꝛ ei:
gloꝛia dilectiõe quã diximꝰ.Silr ⁊ ꝓpoꝛ⸗
tionabiliter.id ẽ dilectionibꝰ ꝓpoꝛtiona⸗
bilibꝰ diligat. Nec amoꝛ naturalis ſui fũ
damẽtũ ẽ dyabolice ciuitatis ſed amoꝛpᷣ⸗
uatꝰ ꝗ ⁊ vᷣo noĩe ſi pſcrutatiꝰ ↄſideret aua
ricia ⁊ cupiditas dicẽdus ẽ. cum ⁊ ſuꝑflua
noxia ⁊ etia cuũ iniuria ⁊ leſione ꝓximi cu⸗
piant᷑ ⁊ inquiratur ꝗ iuxta teſtimoniũ ſe⸗
nece eoipᷣo apꝑet euidẽt᷑ nõ eẽ naturalis
an

g*

Be

qo itinit?ẽ ſiue imenſus et iðᷣo ſy creſcens
Jarta illud. Creſcit amoꝛ nũmi qntuʒ ipᷣa

pecunia creſcit. Naturalia ei deſideria fi⸗

nita ſunt vt idẽ dicit.iĩnaturalia vero ĩ infi
nita. Pꝛopꝛietatẽ vᷣo qᷓ in religiõis ꝓfeſſo
rvibus ⁊ furtũ ẽ ⁊ ꝓditio fratruũ⁊ ſacrilegiũ
om̃ino nõ patit᷑ gloꝛie ſanctoꝝ ſinceritas
⁊ ſanctitas.neqʒ naturalis dilectio cõmu
nionẽ excludit a coꝛdibus ſanctoꝝ.ymmo
in eis illaʒ efficit ⁊ ingignit ymmo dictat⸗
ſuggerit omiĩa eẽ naturalit᷑ cõmunia ⁊ cõ
municãda int᷑ omẽs ſubſtancias rationa
biles. Uerutñ nõ vſqʒ ad illã ꝑfectionẽ cõ
munionis ſe erigit aut extollit.q̃ cõicatio
ſancti ſoũs noĩat᷑.⁊ ſuũ habet ĩ patria cõ
plementũ. Cauſa autẽ in hocc.qm nõ
om̃ino ĩmunis ⁊ libera a curuitate ac re
flexione vt in pᷣcedetibus oſtẽdimus.q;ꝛ er
go dilectio nõ vniuoce ymmo dicit᷑ equo
ce ſᷣm tres modos quos aſſignauimus et

gaudiũ nõ vniuoce dicetur ymmo equo⸗

ce cũ vnaqueq; intẽtio diligẽdi gaudium

habeat ſibi congruẽs ⁊ appꝛopatũ. Jaã

ergo diximus tibi gaudia tria virtutis no
ſtre cõcupiſcibił. et qꝛ ipᷣa charitas erit ibi
pᷣmiũ eiuſdẽ.Exaltatio vᷣo illius elõgatio
eius ⁊ libertas a paſſioniꝰꝰ ꝗbus obno⸗
via erat in vita iſta.paſſionibus inq; ptur

bantibus ⁊ moleſtantibus ipam. Hee au

tẽ ſunt numero ſex videlicet amoꝛ ⁊ odiuʒ
doloꝛ ſiue triſticia ⁊ gaudiũ deſideriũ ſiue
fames ſpiritualis atqʒ faſtidiũ.⁊ quod ꝓ
pꝛieviciũ accidie ẽ. Has autẽ paſſiões ſeu

ꝑturbationes dicimꝰ cũ fuerint inoꝛdina⸗

te Pietati vero gaudiũ erit de ſublata mi
ſeria.⁊ eouſq; eliminata vel exterminata
vt nullũ penitus ĩ electis eius faſtidiũ re⸗
linquatur. Haudiũ vero ʒeli rectitudinis

vindicta eſt infernalis ſicut legitut in pſal

Letabit᷑ iuſtus cũ viderit vindictã.Et ꝓ⸗
uerbioꝝ. x. In

uoꝛe vindicte ſʒ ʒelo iuſticie.videlicʒ amo

re pulchꝛitudinis iſtius iuſticie.Et qꝛ ipie⸗
tas ſic ligabit᷑ ac calcabit vt nihil ↄtra bo

nos.nihil in dei cõtumelia vlterius poſſit
ablata poteſtate impus non ſolũ ſeuiẽdi
in bonos.ſed eti vinciendi circa eos ꝓpt
quod ⁊ in pſal.legit᷑. Et oĩs iniqtas opila
bit os ſuũ.Et iob. Iniqtas aũt contrabet

os ſuũ.Tunc ſaturabũt ꝗ eſuriunt⁊ ſieiũt

hoc mõ iuſticia. ⁊ erunt beati ĩ hac pie be
atitudinis. Sic legit ma:hei.v. Bean qui

eſuriunt ⁊ ſiciunt iuſiicia. Sunt auiẽ g ab

carẽcia miſerie ſiue imunitas ab illa nũqʒ
ZJuxta tres modos iſtos erit retributio et

lerbioꝝ. j. In paitione ĩpioꝛũ erit lauda
tio.letabit ergo iuſtꝰ ĩ ꝑditioe ĩpioꝝ nõ li

retributionibus ſanctoꝛum

lationẽ miſeriarũ ptẽ felicitatis iſtiꝰ repi

cẽt et ꝓ eis facit illud quod legit in pſaim̃

Anima njra ſicut paſſer erepta ẽ ð laques
venantiũ.Et iteꝝ.laqueus cõtritꝰ ẽ?⁊ nos

liberati ſumus videtur aũt ꝙ eodem mõ

ponere poſſẽt ꝑte albedinis carẽcdi nigre

dinis.cũ ꝓꝛſus eodẽ mõ ſe habeãat caren⸗

cia nigredinis ad albedinẽ vt carẽcia mie

ſerie ad felicitatt. In quo rũdemus qe
carecia miſerie eterne reuera nõ ẽ ꝑs nee
poteſt eẽ felicitatis contrarie q̃ eſt plemtu
do oĩm deſiderabiliũ. Reuera ta gaudiũ
ẽ electis de eo quod vidẽt ſe vel videbunt

euaſiſſe miſerias culpaꝝ atʒ penaꝝ ⁊ iſtö

audiũ ꝑs eſt quodãmõ tocius felicitaus

eu iocunditatis quã habituri ſunt electii.

Et poſſibile ẽ quod aliquis gaudeat ð eo
quod ẽ albus ⁊ pulcer.et cum hoc de hoc
quod nõ defoꝛmis ẽ aut niger. quẽadmo

dũ phariſeꝰ ille euãgelicus gloꝛiabat lu⸗
vxviij.Et applaudebai ſibi de eo quodnõ

erat ſicut ceteri hominũ.videlicet ꝙ mun
dus⁊ immunis erat a peccatis hominum

vt ſibi videbat᷑ ⁊ de eo qð bonus erat. ꝓ
ꝛie tamẽ felicitas impoſitione ↄſiſtit hoc

in obtẽtu bonoꝝ patrie q̃ ppauit de di
ligẽtibꝰ ſe.qᷓ quonia ſequitur immunitas
malonꝝ ⁊ de illa etiã gaudebũt.gaudium
hmõi non ẽ ꝑs illius ſʒ ſeqla cõicans. Si
quis tñ aggregarevoluerit totũ gaudiũ ð
hmõi ſequela ꝑs erit felicitatis illius.ſed

——0

.

gloꝛiavirtut nr̃e iraſcibilis ſuꝑioꝛis acno

bilis iuxta virtutes ſuas ſiue merita quas
noĩauimus ĩ pᷣmo tractatu de virtutibus

⁊ moꝛibus quẽadmodũ humiliati q iip̃a

⁊ ſcm ipᷣam ẽ vt gra ⁊ merituʒ retribuat

ſũma exaltatio q̃ eſt vltima ſub deo ſubie

cio. tanto quippe vnuſquiſqʒ ibi ſedebit

ſublimioꝛ.qnto lł fuerit deo ſubiectioꝛ.

uxta quod legit᷑ in eodẽ capitu.luce Qui

e humiliat exaltabit᷑. Sic turbationibus

tra peccata ſuccedet pax ⁊ taʒ merces q̊ʒ pᷣ

miũ ularũ gandiũqʒ et gloꝛia de triũpho

quo omĩa hmòi triiphata ⁊ erterminata
erũt.qta ira ei vt dicit phyloſophus inqui
ſitoꝛ victoꝛie. Silr nimoꝛi pene ⁊ timoꝛi of
fenſe ſecuritas.Limoꝛi vero reuerencie q̃ᷓ
lis hic c.ſuccedet timoꝛ dñi q pmanet in ſe
culũ ſeculi. Iſte timo: erit nõ ſoluʒ gloꝛia

eiuſdẽ quibus excadeſcebat cõtra dei ↄtu
melias tã in ſe q; in alijs.⁊ gener lit᷑ con⸗

i futuro led etia gloꝛiatio.ſi legit Eccleſia

Geſteuat⸗
ſuesſbte
ebonnle
gnsdifian
gichoßtu⸗ͤ
igoit
ſca Horano
Punmonncke
dunteica
mmpolimn
Pnciophun
ilenenutin
inlee lutzhn
Mtcuundoeu
tionsfeetob
Giietpſeonn,
ſonsaepeci⸗
Cüsennidendn
Coorſäißoch
Poria iralcb⸗
Velegn oro
gue ab /iii
(le qunoeao⸗
(pynibusnung
orsapmon
KWawunddr
Gönnrspss
ninnsguast
ahmnis ernn
14 Aueſto
res einsin
ſoſibus non
ſllmima hü⸗
iin pꝛimu⸗
erpotencial
Murciofi⸗
inpogvali⸗
ltrtenrdi
hkicnsegen
aifcan

—
==

SS
=
=

ſa

gien
rei
laqreng,
eeügen
ecnsn,
Ncenoſehee
Sdin
neſenmnie
scntii
Niiiene
sahpiha
Scebennt
odsgne
nuganbod
minn li
diedet
bonmi nacnugt
auienser.
aiiſegin
8nin elaintsl⸗
Neinuninsibii⸗
osiſtosenientt
aſcbils lioii⸗
sſuas iveſniſli⸗
nudanm befſiun

nodübumtian

mn imenip)ſenn
rümaſohde,
oocihliiii⸗
ngatojſi
igunm,
—
7 eſffe 1U,

retur.

ccxxxviij

ſtici..Cauſa autẽ in hoc ẽ quoniã omnes

virtutes ibi erunt in actu nõ erunt ibi ha⸗

bitus doꝛmientes.omne em̃ impedimẽtũ
omnis difficultas omnis retardatio ꝓcul

erit ab om̃ibus virtutibꝰtunc vłtimoꝛ do
mini ẽ gloꝛia hic vbi habitus ẽ ſepe ĩ po

tẽcia. Gloꝛiatio vero in futuro. vbi erit ſo
lummõ in effectu. Ipᷣe ideʒ timoꝛ erit gau
dium ⁊ leticia ex diffinitionibus quas ſu
pꝛa poſuimꝰ voluptatis. Etit enim co
iunctio virtutis noſtre iraſcibilis ad deũ.

cõuenientiſſima ac decentiſſima ᷣm oms

virtutes ſuas quẽa dnodũ ꝑ humilitateʒ
erit cõiunctio eius ad deum vltimitas ſo⸗
iectionis ſic et ꝑ hmõi timoꝛẽ vltimitas re
uerẽcie ⁊ ꝑ ſecuritatem vltimitas circũda⸗
tionis ac ꝓtectionis.⁊ ad hunc modũ de
alüs erit idem timoꝛ coꝛona exultationis
quoniã ipᷣo coꝛonabitur et decoꝛabit vir⸗
tus nr̃a iraſcibilis ⁊ erit hmõi coꝛona inſi
gne regni quo ipᷣa a deo regitur hic et re⸗
git que ſub ipᷣa ſunt. Erit etia ⁊ inſigne vi⸗
ctoꝛie qua de contrarijs paſſionibꝰ ac de
omnibus triunphauit. Jam ergo di⸗
ximus et ꝓut opus fuerit numerauimus
gloꝛia anime bumane ſ̃m ſe totã. hoc eſt
ſcõm tres vires ſuas et diximꝰ quia om̃s
virtutes quas obtinebit ĩ patria erũt glo⸗
rie et pᷣmia erunt beatitudines ⁊ pᷣmia ip̃i
us. Queſtionẽ autẽ habet.vtrũ omnes

virtutes eius in patria oꝑabunt ſimul. et
ſi om̃ibus nominatis gaudijs gaudebit ſi
mul anima hũana ⁊ hoc plane nobis vi

detur. Pꝛimũ qꝛ oẽs virtutes erunt ibi in
effectu potencialitate tarditate ac di fficul
tate opandi om̃ino ſublatis.Erũt ergo in
continuo actualitatis ſue ꝓpter qð ⁊ Ari
ſtoteles videtur dixiſſe ſi tũ eouſqʒ intelle
xit ꝙ felicitas ẽ actus. Secundo nõ to
la ſimul beatificaretur vel beata eſſet ani
ma humana in actu nec totã ſuam merce
dem obtineret aut hnem⸗ ſi nõ tota aut
totaliter omibus gaudijs ſuis gauderet.
Ampliꝰ. Nõ ſcõm totũ deo ↄiungere
tur vel cõiuncta eſſet ſi nõ totalit᷑ ipo frue
Quarto:ſi nõ gauderet niſi vno
gaudio vel duobus vel in quocunqʒ nũe
ro dũmodo nõ om̃ibꝰ ſimł gauderet niſi
aut illi vel illis gaudüs ꝑpetuo inhereret:
⁊⁊ ita non niſi partẽ ſue mercedis vnq; ha
beret aut traſferret ſe ab illo vel illis i alia
⁊ hoc inutuliter:cũ illa nõ eẽnt maioꝛa: et
ila nihil ei accreſeret ex hmõi mutatione
revel ex faſtidio vel ex incõſtãcia q ibi lo

cum nõ habẽt vllo modoꝛũ. Quinto
cum oĩa ſimul cognoſcat:⁊ ad oĩavidẽeda
ſimul illuminet᷑ ibi virtus rationalis quõ
⁊ alie ad oĩia deſiderabilia ſua ſencienda
atʒ ad fruendũ eis ſimul nõ expedient᷑ et
illuſtrabunt. De ſupplicijs aute infer
nalibus queſtionẽ facit contrarietas q̃ vi
detur in ipo textu ſcripture. Sapiẽcie nã⸗
qʒ ꝗnto ðꝛ. Quia flumina cõcurrũt durit᷑
Et intelligitur ſcõᷣmvnã expoſitionẽ de flu
minibꝰ toꝛmentoꝛũ infernalium. Job vo
iiij. dicit᷑ Ad caloꝛẽ nimium tranſeat ab
aquis niuiũ. Uerũ naturam inſerni ⁊ ſta
lũ penarũqʒ eiuſdẽ modos et ſtabilire et
declarare alterius eſt negoci.De eovero
ꝙ ariſtoteles felicitatẽ dicit actũ tranſmu
tabilẽ.Aliqua nobis hic dicẽda ſunt:quo
niã⁊ catholice veritati cõcoꝛdare in hoc⁊

erroꝛi oꝛigenis cõtradicere videtur:cũ oꝛi

genes poſuerit animas huũanss ab illa fe
licitate ⁊ ad iſtas miſerias nõ ſemel tatũ
ſed infinicies reuerſuras. Oꝛ autem illud
impoſſibile ſit inde manifeſtũ ẽ.Quoniã
impoſſibile ẽ ſubſtanciã vnã duos habe⸗
re naturaliter motus contrarios. Motus
autẽ contrarij ſunt qui ſcõᷣm eoſdeʒ termi
nos ſunt et deſignatur hmõi cõtrarietas
quaſi duabus ppoſitionibꝰ q̃ ſunt a ⁊ ad
Que ergo anime huane mouẽtur a pᷣſen
tibꝰ miſerijs impoſſibile ẽ ꝙ naturaliter
moueũtur ad illas. Naturaliter ind ͤ h
ueantur ab illis fuga ⁊ odio naturalibus
quas habent ad illas. Similiter cũ natu
raliter moueatur ad felicitatẽ naturalibꝰ
ſcilicet appetitu ⁊ amoꝛe ad illã. Ipᷣe autẽ
poſuit de natura animarũ hoc eſſe quod
ab illa felicitate ſic moueant᷑.licet naturã
vocauerit naturalẽ defectibilitatt. Am
plius.nullũ eſt em̃ vinculũ adeo foꝛtit᷑ vt
firmiter ligas vel aſtringẽs aliquid alij vt
amoꝛ foꝛtiſſimus amantẽ aſtringit ama⸗
to Quia ergo anime hũgne in deũ amoꝛ
ibi eſt in vltimo foꝛtitud:nis.erit et aſtri⸗
ctio atqʒ alligatõ eiuſdẽ ad illũ in vltimo
foꝛtitudinis.Quare inſeꝑabiliter adhere⸗
bit ibi dey Sexto nihil adeo domina
tur anime humane vt amoꝛ et eouſqʒ ei⸗

dem dominaturvt ipᷣa cõtra eũ nihil poſ
ſit. Adeo quippe ipᷣm traſfert in amatũ vt
nibil aliud ei cogitare vłlibeat vel liceat

niſi vel amatũ vel ꝓpter ipᷣm qð in amo
ribus carnalibus ac mundanis manife⸗
ſtum eſt. de quibus iam declarauimusq;

ininfitũ mino:es ſunt amoꝛibus nõ ſolu

nn iz

HZe retributionibus ſanctoꝛum

gloꝛie ſed etiã gre.quãtofoꝛtiꝰ ergo cami⸗
nus ille hieruſalẽ id ẽ charitas patrie non
ſolũ auertit a cõtrarüs animã humanam
ſed ita etiã deo agglutinatã tenebitvt om
nẽ moꝛtẽ ſuauiſſimaã nõ ſolũ tolerabilẽ re
pultet compatione ſue ſeꝑationis ab ipſo.
Quare manifeſtũ ẽ.qꝛ ſi quid eẽt eam tra
hens totis conatibus acviribus obnitere
turvt nullo mõ a deo abꝛũpi ſe pateretur
Septimo. Si voluptas adeo abſoꝛ⸗
bet animã humanaʒ vt illa hoꝛa amplex⸗
ſponſi carnalis vel ſponſe nihil aliud co/
gitare eideʒ liceat quatofoꝛtius voluptas
illa ſpualis ex amplexibus celeſtis ſponſi
ꝓcedens⁊ beatiſſima illa copula ita occu
patam et abſoꝛptam om̃inoq; auerſam a
contrarüs cogitationibus ⁊ deſiderijs le⸗
nebit animã humanã. Occauo. ſi igni
culus ymmo ſcintilla pmodica ſancte dile
ctionis ? faſtidire facit animã humanam
coꝛpus ſuũ ⁊ tanto oneri habere.vt carce
rem moꝛtis illud reputet.ſicut dicit aplus
in pᷣmo ad phylipᷣ.Cupio diſſolui ⁊ eſſe cũ
xpᷣo.Et iteꝝ ad Ro.vij. Infelix ego hõ ꝗs
me liberabit de coꝛpe moꝛtis huiꝰ.⁊ iterũ
Aàd Lon.ij.xij. Libẽter igr gloꝛiaboꝛ ĩ infir
mitatibus meis ⁊c.et erum. Wihi viuere
xpᷣs ẽ ⁊ moꝛi lucrũ. Si inqʒ hoc fecit pᷣno⸗
minatus igniculus atqʒ ſcintilla ta exigua
nõ obſtãte defectibilitate illa de qua loꝗ⸗
tur origenes.quatotoꝛtiꝰ hoc faciet cami⸗
nus ille ⁊ foꝛnax ĩmẽſe charitatis in pria:
vt vllo mõ deſidere turcoꝛpus moꝛtis hu

ius Nono cũ hoc anima humana n⸗

facit niſi amoꝛe coꝛꝑis. Nõ eĩ incdinat᷑ de
ſiderio in ipſum. pꝛopter amoꝛem quem
habet in ipſum quod ſi eouſq; amat ipᷣm
quale quidẽ eſt in ſtatu miſerie iſtius vbi
coꝛpus moꝛtis ẽ ipi anime ⁊ carcer eiuſdẽ

hoꝛrificus.Qñtofoꝛtius ẽ neceſſevt amet

ipᷣm vbi non ẽ ei ſarcine aut captioni ſed
gloꝛie. vbi nõ ſaũ moleſtias illas ei non
ingerit ſed ꝓmptiſſimo obſequio eidem
obedit ſeruit. Decimo dicimus quia
manifeſtñ ẽ gloꝛiã animaꝝ intelligẽtibus
qꝛ anima humana nõ ſolũ gaudus ⁊ glo
ris virtutũ qs diximus ibi cõfoꝛtabit᷑ ine
ſtimabilit ſed etia gloꝛia impaſſibilitatis.

Alioꝗn nõ ſolũ beata ñ eẽt ſi obnoxia eẽt

glicui de inoꝛdinatis aut moleſtis paſſio
nibus ſed etiã miſera. Deſideriũvo incoꝛ
pandi nõ ſolũ inoꝛdinata paſſio eſt qᷓ ſta
tus ille feliciſſimus ꝓ pᷣſentis vite miſeria
7 erupnoſitate ſic ſpernit᷑ vt eniaʒ deſeri q̃

bus de cauſis qm̃ quãatũ in eo ẽ abꝛũpit ?

ſeparat animã humana ab eo qð ineffabi
liter diligit. et in quo incogitabiliter gau⸗

det ⁊ etia affugit dũ quod deſideraturnõ
ſtatim et obtinetur. In puncto em̃ deſide⸗
ratur coꝛpus hmõi et non in pautioꝛibus
; quadragintaſex diebus fabꝛicat et ad
recipiẽda anima reꝑat.Ex quo maniteſte
ſequitur ꝙ in illa tata felicitate.ſic eti ta⸗

lis deſiderii videlʒ inoꝛdinati et affligetis
immixta miſeria. Sunt et alie vie quibus

erroꝛ hmòi deſtruitur que ſuo lococõgru

entius aptabũt. OQm aũt ſcripꝛure ſa⸗

cte et teſtimonia ſacroꝛũ doctoꝝ patri po⸗

tentia.filio ſapientia.ſpũiſancto bonitatẽ

ſeu bentgnitatẽ quodamodo a ꝓpꝛatioe
attribuũt. Decoꝛ auũt et pulchritudo diuie
ſimilitudinis ideſt beanſſime trinitatis cõ

plebitur in anima humana in ipᷣa gloꝛifi⸗
catiõe ſua ymmo ipᷣa gloꝛia ipius pulchꝛi
tudo erit diuine ſimilitudinis. aut diuina
ſimilitudo. neceſſe eſt ergo vt inquatũ ad
potentia aſſimilet patri aſſimila:one que
illi felicitati cõgruit.Quare neceſſe eſt vt

nec ꝓhiberipoſſit a faciendo ibi qucquid

vult nec cogi ad faciendũ aliquid qð non
vult.qualẽ dicit philoʒophꝰeſie diuinam
potẽtia. Neceſſe etia eſt vt eius potentia
non ſolũ difficilis ad padendũ ſit alquid
quod ea moleſtet ſed etia inpoſſibilis.Di
milit᷑ nec ſolũ facilis ad agẽdũ quicqdvo
luerit ſed etia expeditiſſima liberrima. ac
ꝓmtiſſima. Juxia mo dũ iſtũ neceſſe eſtvt
aſſimilet᷑ et filio in ſapiẽtia eouſq; vt non
ſoluʒ fatuitas ignoꝛantie. erroꝛis tenebꝛe
dubitatõnũ heſitatõnes.opinionũ foꝛii⸗
tudines ac debilitates ab ea inacceſſibili⸗
ter et inattingibilit᷑ eliminate ſint et in tã⸗
ta irradiatione ſapientie illuſtret᷑.vt quic⸗

quid ea pidere iugrogeigſccteve delec
cidiſſima viſione co⸗
Saaſeat. Similiter et ĩ benignitate ſeu

uerit vel decueri
bonitate neceſſe eſt vt aſſimilat᷑ ſpũi ſacto
vt non ſolũmõ nec veſtigiũ inuidie mali⸗
cie apud ipᷣam locum habeat. ſed eti vtł
amoꝛ alieni boni ea totaliter occupet.ple⸗

neqʒ; ac pacifice poſſideatEſt em ꝓpꝛie be

nignitas amoꝛ alieni boi et benignos ho

mines hmõi dicimus qui alienũ bonůr

viſũ vel auditũ vł quolibʒ aliomõ cogni
tũ ſtatim amant. Unde et benigni quaſi
bene vel igniti vel ignibiles igne ſpuali ꝗ

amoꝛ lacnius eſt. Bene aut igniti veligni

7

islentgl
eAenibonl
ncenlene
☛
ſonina con⸗
—1
Utuossdlli
Drovset
lolhauaoue
tistmnetſi
oclntauin

untalr hn
tocia
Unlcebaraoa

eaaticnese

nnentlen

.

Cinantntden
Ronfn ue
ſtitmutanhi
niulutca
mpervorigig

(6Crietconedn
Mlictocndcän⸗
indNo
üchanchonC⸗

ſneltconeien

„1„ „„

: Oeboreode

Uniſtolloiſo
blpaterregnn
umeyſam mer
Mutitaluden
ſiſ acenern

nreniüitöhe

ingtinlhase

ſiſlainomn
brllben bat
Wigidemntu

yßliahtüg

lonnsciciat

iag idlne
ſis ſoimnu
Nocuntd Go⸗
MNuhnüdnes

WN
Ar
unmgn de⸗

giiaten

0os gecte⸗
lectcenge
kroneantin

woontznin

Nmamtie
nedleneflide

ön 4

tüne

kihnit
nciy,
nantihee

Manonn
deprgeni
uftinii
5nomiti
en o
Kmiem
Ouneneec⸗

*
2 4 Wane
adend ae.
4

RK . dee
õõ HN
dlo;o0i
a e
ſdcippetn

74*

ver
Ae 4 ſfr
ls Hihe,
T .

e ma ee
Eec
1 am RWR
e2 7 e
e Naeee

eor
Sirasc. n
R
utaiuli,

jgeſe g
. Aolnche „ 7
2 E
W
40. SG ſiin
4 l⸗
4 4 M .

0 4 ,1
RN *
W . ſe
4. EeNN.

4 „

—

biles ſunt qui ea facilitate qꝛ dixrimꝰamo⸗
re alieni boni ſtatim ardent Et quoni
am menſem felicẽ animarũ ſacra ſcriptu⸗
ra felicitatẽ iſta ⁊ gloꝛiã de qua loquimur
nominat.congruũ nobis videlur fercula
illa quibus refertiſſima ẽ deſcribere.vi in

nitatos ad illã ad eoꝝ deſideria quantuʒ
in nobis eſt puocemus que inter mirabi

lia ſua illa duo habet non modica quod
eius fame ⁊ ſiti hbic minuitur.Qui em̃ illaʒ

nõ eſùrit aut ſitit. indubitater moꝛtuus ẽ

moꝛte culpe. Hanc eſuriebat qui dicebat.
Saciaboꝛ cũ apparuerit gloꝛia tua.Ean⸗
dem ſiciebat cũ dicebat. Sicut ceruus de
ſiderat ad fontes aquarum ita deſiderat
anima mea ad te deus. Et iteruʒ. Sitiuit
anima mea ad deũ fontẽviuũ.de hac mẽ
ſa ꝓuerb.ix. Sapiencia ꝓpoſuit mẽſam
lIua.⁊ inuitat etia ibidẽ ad ipam ĩ hac ergo

menſa poſita ſunt comeſtibilia ⁊ potabi⸗

lia.ppter hoc igit᷑ quod ipᷣa ſapiencia di⸗
cit Uenite ⁊ comedite panẽ meũ.⁊ bibite
vinũ quod miſcui vobis. Et Canticoꝛum
pᷣmo.Lomedite amici.bibite ⁊ inebꝛiami

ni chariſſimi. Et iten xxiiij. Uiderũt deum

iſraei? comederũt ⁊ biberunt ac ſi diceret

quia in ipᷣa viſiõe ſua fuit refectio eiꝰvira

qꝛ:.De hoc eo dẽ mõ veritas luce.xxui. ego

autẽ inquit diſpono vobis ſicut diſpoſuit

mihi pater regnumvt edatis ⁊ bibatis ſu

pꝛa menſam mea in regno meo. Ha⸗

bet autẽ ⁊ aliud eximiu atʒ mirabile men

ſa iſta. videlicet vt cum ſii ſacietat pleniſ⸗
ſime faſtidiũ nõ habeat cuiꝰ contrarium

in eſcis coꝛpalibus euidẽs ẽ. Nec ſoluʒ in
illis ſed etia in omnibus delicijs carnali⸗

bus vt ait Bꝛegſ. habite em facile faſtidiũ

tur ⁊ quãto amplius habũdauerint taãto⸗

magis ſui faſtidiũ generant. NHec ẽ cõtra⸗

riũ nobis qð dicit Boeciꝰ in libꝛo ſuo de

trinitate. videlicet quia delectatio erit ibi

cibus. Nõ em̃ vna ſo Odelectatio erit ibi
Alioquin nõ eſſet ibi niſi vnũ ferculũ.ym
mo delectationes innumere ⁊ foꝛſita nu⸗

mero infinite. In hac menſa celebꝛabitur

cena magna.de qua veritas.xiiij.luc. hõ
quida fecit cenam magna ⁊ vocauit mul⸗
tos.que et cena erit.quia et pᷣncipalis re⸗
fectionis et vltime ſacietatis. Wagna
vero erit pᷣmũ magnitudine cenantiũ qui
oẽs magni erunt nõ tm̃ nobilitate ac diui
cijs vtpote filu dei ⁊ heredes regmi celoꝛũ
ymmo lam ipᷣm actualiter poſſidentes.
Sed etiã magnuudine dimenſionum

ſeu lumen.

ccxxxir

ſpũali q er quarto ad epheß.ſũtlongitu

do ⁊ latitudo ſublimitas ⁊ ꝓpfundũ.quas
dimenſiones iam alibi videlicet in tracta
tu de euchariſtia aſſignauimus. Ex hus
dimenſionibꝰ cõſiſtit ꝓꝑfecta virilitas. De
qua apls in.iiad Epheſ. Donec occurra
mus oẽs in virũ ꝑfectũ in menſurã etatis
plenitudinis xpᷣi. vbi iam nõ ſumꝰparuu
li. Paruulis em̃ non ẽ parata menſa iſta.
ſolum em̃ lac ſola pira ⁊ poma temꝑaliũ
bonoꝝ capiũt ea ſcilicet intellectu du ma⸗
ioꝛa cognoſcere non pᷣualent⁊ affectu dũ

amare et in eis delectari nequeũt.Et hoc

ẽ qð legit᷑.xviij.yſai. Quẽ docebii domiꝰ

ſcienciam et quẽ intelligere facit audituzʒ.
ablactatos a lacte auulſos ab vberibꝰ Et

aplus ad heb.v.Omnis qui lactis parti⸗
ceps eſt expers ẽ ſermonis ſciencie paruu
uulus enim eſt. Quantoſoꝛtius ergo ma

gnos opoꝛtet eẽ quibus ſercula illa appo

nũt ad ꝗ nec ĩtellectꝰguſtꝰnec palata n ec
affectus ſufficiũt.vt de eis ꝓ ſua magnitu
dine comedant. Wagna etiã ẽ menſa

ꝓ multitudine cõuiuaiu. In ea em mile
milia ſanctoꝝ angeloꝛũ q̃ ⁊ turba magna
qua nemo dinumerare poterat couiuan⸗

tur ſicut apocal.legit᷑ euidenter in multis
locis.Magna etiã ẽ ex duratione. quonia

ppetua.nunq; enim deponiuur menſa illa
nunqʒʒ ceſlat beatiſſime illiꝰſacietaus epu

latio. Magna iterũ ẽ ſexto magnitudine

ferculoꝝ quod exinde euidenter appet ex
hoc ꝙ ppetue epulationi innumerabiliũ
cõuiuarũ. ſi fas ẽ dicere veraciſſimoꝛuʒ.
non ſolũ ſufſicit ſed eniã ſuppabundaſ eo

uſqʒ.vt nec a tantis et tot cõuiuis iminui

aut conſumi vllo modoꝛũ poſſit. Quẽad⸗

modũ em dlanitas ſolis quantacũ qʒ mu

titudinevidentiũ aut intuentiũ ilam non
ſolum nõ ↄſumitur. ſed nec etiam in aliq̊

ↄminuitur. Sic pamis ille viuus ac verus
qui deus ẽ mlia miliũ &uiuantiũ reficit

⁊ replet daritatis ac bonitat ſue ferculis

innumeris abſqʒ vlla ſui diminutiõe quẽ
admodũ ſolis daritas omniũ intuentiũ

oculos ſplendoꝛe radioſitatis ſue repletrz
paſcit. cibus em viſus noſtr: ꝓpus lux eſt
Septimo magna ẽ multi⸗
tudine ac varietate ferculoꝝ.quoꝝ nec nu

merus eẽ videtur vt in ſequẽtibus docebi
Octauo magna eſt delilioſi⸗
tate ferculon ad quoꝝvniuſcuiuſqʒ ſuaui
tatem ſeu delicias oẽs carnales ?1 munda
ne ſuauitates etia ſi coflarent in vnu.nu

00

nn i,iz

De

vie ad ea que ſunt patrie nihil om̃ino ſũt

.ꝑReuertamur aũt et icipbiamꝰ declara

re et numerare fercula iſta ſi quo mo exci⸗
tare poſſumus aut ꝓuocare appetitu ea⸗
rum qui inuitati ſunt adhac menſãa tã op
tima.ad hanc cenã latiſſimã.Et dicamus
in pꝛimis quia tot ferculis de ſeipo mini⸗
ſtrat beatiſſimus deus conuiuis iſtſt ſũt
dona velvirtutes animabus humanisvł
angelis que reſpiciũt et dirigutur in ipᷣm

verbigra.Dono intellectus qui eſt viſus

animaꝝ noſtrarũ interioꝛ exhibet ſe lumi
noſiſſimã veritatẽ. Jam aũt diximus et in
traccatu de bono et malo declarauimꝰqꝛ
veritas ſiue verum cibus eſt ꝓpꝛiusvirtu
tis noſtre intellectiue et huiꝰferculi tot ſũ
delicie quot et qñta mens bene diſpoſita

deſiderare poteſt cognoſcere de ipᷣo. Sic
autẽ deus eſt ieffabili modo et ſupeminẽ

tiſſimo eẽndi hoc ẽ eẽncialit᷑ nõ exaccidẽti
et aduẽticio pᷣmitiue ⁊ derinaliue ex fonte

alio Quẽadmodũ oĩa alia fixe ⁊ nõ diſpẽ

dẽt᷑ ſic alia gbus caſꝰ inihilũ⁊ iĩeſſe nõ cõ
tinue immineret niſi iÄßfe ommpotẽti virtu

ie ſua⁊ firmitate ea re retineret.deinde fũ
damentaliter vtpote poꝛtans omnia ⁊cui

omnia tanq;ᷓ; fundemẽto ſuo.firmiſſimo
innittunt᷑. Sicut legitur ad heb.l.Poꝛtãſ
q; omnia verbo virtutis ſue.licet de ſolo
filio dicatur ibidẽ. Non em̃ ad patrẽ⁊ ſpi
ritũ ſanctũ equaliter iſta fundamẽtalitas

⁊ omniũ ſuppoꝛtatio ꝑtineat.⁊ iuxta hũc
modũ numerauimus in tractatu pꝛincipa

li de ipᷣo pꝛimo pꝛincipio quod deus ẽ be⸗
nedictus decẽ et ſeptẽ que ſunt ꝓpꝛia ipᷣiꝰ
ac ſingularia ꝓpꝛietate eſſẽciali que inno
teſcũt de eo iĩtelligẽtibꝰ ex teſtimonus cre⸗

aturaꝝ ſicut ibide declarauimꝰ. Juxta igi

tur illa decẽ et ſeptẽ et exilus ſunt decem⁊
ſeptẽ ſuauitates ſeu delicie in ipſa diuina
veritate ſimpłr e ſe oſtendit vnũ trinũ ⁊
etlernũ ↄtinuũ omipotentẽ et alia q̃ ð ipᷣo
luminoſiſſima veritas eiuſdẽ ingerit ocu⸗
lis ſpiritualibꝰ ipᷣm inibi contemplantiũ
atq; intuentin.que quidẽ numerare nõ ẽ
pᷣſenus ꝓpoſiti cũ ad pᷣmũ ⁊ dininale ma
giſteriũ euidẽter ꝑtineat. Manitfeſtũ eſt er
go ꝙ multa fercula exhibetr ð ſeipᷣa deive
ritas virtuti nre intellectiue in patria.Cuʒ
autẽ nõ ſe ſolam ibidẽ illi expibeat ſpecia
liter vt dirimus comedendã hoc ẽ intuen
dam atq; videndã viſione clariſſima. ſed

Etlia omnẽ aliam veritatẽ ⁊ omne verũ ceu

reetributionibus ſanctoꝛum

Lamq; habere poſſent conpatiõe bona ei ius cognitio deſiderabilis atqʒ delectabi

lis aut delectans cum hmõi vera infinita
ſint ⁊ veritates ſimiliter. Manifelu ẽ

nõ eẽ numerũ deliciarũ ſeu ferculoꝝ qbꝰ
diuina veritas in ſeipᷣa paſcit atʒ delectat
vim noſtra rationalem in patria ſiue intel

lectũ. Si vis autem cognoſcere magnitu⸗
dinẽ deliciarũ hmõi attende q; iocuda ſit

tis in cognitionẽ ymmo inueſtigationem

mirabiliũ atʒ magnaliũ hmõi totas ſe co
tulerunt amoꝛe veritatum ipaꝝ abſtra.ti
et illecti eouſq; vt alia nõ curarent.et hoc

veritas mirabiliũ et magnaliu dei quoꝛũ
cognitio tanto erit iocũdioꝛ qnto ex cari⸗
oꝛ. Hoc autem conſiderare ex ſtudus pby
loſophantiũ qui rebus om̃ibus poſtpoſi

pticulariter. Alij em̃ ſolis mirabilibꝰnatu

ralium inueſtigandum ſeipᷣos dederunt.
Alij inueſtigatiõi methaphyſicoꝝ. Alij lo
gicoꝛũ.alij diuinaliũ.alii pᷣſentiũ.alij futu

roꝝ. Et iteꝝ ali coꝛpaliũ ⁊ alij ſpinuuauũ
Et omibus ſtudijs ſuis atq; inueſtiganoi

n e

bus veritatẽ quã ſic eſuriebant⁊ ſiciebant

vt diximus vix eis conceſſum ẽ deguſtare.
SDic ergo deguſta tioveritatis tanto amo
re ſui capere eouſq; eos delectare potuit.
vt omnibꝰ alijs diuicijs delicijs potecus
⁊ honoꝛibus hãc pᷣferrent.Quid deliciaꝝ
aut ſuauitatis habere credẽda vłeſtiman
da ẽ clariſſima viſio omniũ ſanctoꝝ q ipᷣa
vniuerſitas creaturarũq; oĩm mirificẽcia
ſua ⁊ decoꝛe vbi oꝛdo totiusvirtutes⁊ mi
rabilia ſinguloꝝ integre ⁊ ad lucidũ vide
büutur. Quod em̃ dicit ariſtolmo metba

oẽs homines natura ſcire deſiderant.Eui

dẽter oſtẽdit famẽ veritatis aut ſitim inna

tam eſſe naturaliter animabꝰbumanis qᷓ
fames deguſtatiõe hmõi ꝓuocatur et ac

cenditur potiuſq; ſacietur vel impleatur.

Hmõòi exemplũ fuit euidens in plato

ne.qui cũ tot ⁊ tanta hmõi veritate degu⸗

ſtaſſet. Nõ ſolũ ſnõ ſaciatũ aut repletũ

dixit. ſed magis vacuũ ⁊ inanem. Dirit ei

hoc ſolũ ſcio quod neſcio.De ipᷣo ſolo ne

ſcire quod quidẽ vacuitas et inanitas eſt

nr̃e intellectiue auſus eſſet iactare. Si ꝗqs

aũt addere voluerit hüs ferculis vel deli⸗
cijs gaudia ð ignoꝛanciaꝝ euaſione erro⸗

rũ dubitationũ opinionũ cõtradictionũ.

diſputationũ nõ videt᷑ errare pᷣſertim cũ
ſalomon in eccleſiaſte ta crebꝛo laboꝛemꝰ
afflictionẽ ſpuũs talia eẽ dicat.Auicẽna ve
ro ignoꝛancia diſtinguit in duo.⁊ alteraʒ
dicit eſſe ſicutvacuitatẽ quẽadmodũ lene

fftrriit
eilcute
incinß
obygzuc
eno ineeli⸗
Clrinul
wponunt n
feueneſten
ſobariantt
portnp
Phrunmnt
lauinbne
unmnucen
1s Urmn
Gunatotza
ſbnnannn
woülggto⸗
niſnin
Mumarpuu
ruheuesſi
ſiauamls
Lopninoci
Roſeuanrptan
Caoewdd
vacker⸗
Ea. dode
ünunmia
bonatinpris
Moentabm
ſvceniaeel⸗
cſeniuclnin
ofſbilvergan
Nuyrdeinefabiu
Gfſtunnoen
möannc.
Uhbnnunnl
Mcläipinen
Nntpiteunt
14 ngner
ſniſcitan
Cudkiunsde
—
Mlotemof

==
S=

—,
S=Se
==

lcigint
Epüimns e
Fnanmeſung

bentinden⸗

uinetr

gco.

4

isrt

n dwoid 8
an

Amngne

nnd
H
aäicoene
nicennegtu
genſolsnnh
ndunſchenn.
iabil

1öMneeſmniri
nnornalin
õ
uicslaßs
itnen Ouin
iidomniül
Ararüc ini
1ordo Müngen
mee 1
mi iabn
möe ho *
Gba
in .
tumn mäin,
Gsmai nn
n
gännlieg
S
vun bii

akenn —R

„☚

bꝛarũ pacuitas ? luminis. Alterã vero di
cat eẽ ſicut egritudi nẽ.Quapꝛopter cotra

rium erit vt plenitudo et ſanitas. De abꝰ
duobꝰ? gaudia magna poſſeſſoꝛibꝰ ſuis

nemo intelligens ignoꝛat. Hec ergo ſicut

fercula ⁊ ferculoꝛũ delicie qᷓ in menſa iſta
apponunt virtuti nre intellectiue ad hũc

ptectioneʒ ſciencie.ymmo ad hoc culmen
n inaniter ppyloſophaãdo ꝑ viam phylo

„

ſophoꝝ ymmo p inuia. ſed recte ⁊ humili
ter ꝑ viam veritatis ſalutaris et ꝑ via ma⸗
datoꝛũ dei longe facilius ꝑuenitur q; ipſi
puenerunt ad vanitates ſuas et inſanias
falſas. Uirtuti vo noſtre cõcupiſcibili
tot fercula totq; delicias ĩ ſeipo aut de ſe⸗
ipo apponit in menſa iſta largiſſimꝰ oim
bonoꝛũ largitoꝛ deus qð virtutibꝰ grarũ
eam in pᷣſenti vita decoꝛauit.qui in euʒ vt

diximus reſpiciãt ſiue dirigant. Inter ꝗs
ſunt tres ſpecies ſiue intentiones amous

ſcilicet naturalis qua diligit aut bñfactoꝛ
pomnẽ modũ.videlicet vt creatoꝛ vt par
vt ↄſeruatoꝛ vt cuſtos atʒ defenſoꝛ.vtvite
ceteronq; bonoꝝ naturaliũ datoꝛ ſiueſint
naturaliaſiue tpalia. ſiue coꝛpalia ſiue ſpũ
glia. Ex hoc g amoꝛe lot erũtei gaudia
eætiã naturalia mnatura ſic depurataʒ ꝙ
bona tati pris tãtiq; bñſactoꝛs dei ibi cõ
ſpicient ab vnoquoq;. Natura eĩ ad ſuã
ſinceritatẽ redacta ymmo ad eã puritateʒ

ac rectitudinẽ inaltata nõ poterit pati.qn

ineffa biliter gaudeat tales filij quales ibi
erunt de ineffabilibꝰ bonis tati pr̃is.Nõ
em̃ ſolummõ ꝓcul exeluſa erit a ſtatu illo

omnis ingratitudo. ſed tanta ibi eui erit

5
— 2%
4 1
.

gratitudo naturalis. quãata inibi virtꝰ na
ture eiuſdẽq; ſinceritas. Quia ergo etin⸗
numerabilia erunt bona dei patris.et ĩef
fabiliter magna.et gloꝛia eius ſupeſ oẽm
eſtimationẽ et admirationem neceſſe ẽ vt
gaudeãat tantis bonis tãteq; gloꝛie eiuſdẽ
illiꝰ oonorũ eiuſdẽ gicipes. iuxta nature
ſue in illo ſtatu poſſibilitatẽ.Amoꝛvero ꝗ
charitas ẽ qui vtiq; gratuitus ẽ rectiſſimꝰ
atʒ puriſſimus. Sicut nullã cõꝑationẽ hʒ
in intentione ſua ad alias. Sic ⁊ gaudiũ
eius erit ſupꝑ oẽm cõpationem ad gaudia
alia hoc ẽ alioꝝʒ amoꝛũ. Jãa ei declara
uimꝰ in pcedẽtibꝰ qꝛ amoꝛ iſte in infinitũ
maioꝛ ẽ oĩbus alijs ſiue ſenciat ſiue non
lenciat᷑. Hic eĩ nõ ſentit᷑ magnitudo eius
in patria autem tota virtute ſua ardebitz
Hama eius equalis erit igni ipius. O m̃es

Em̃ viriutes equales erũt ibi opationioꝰ

ſtrarum. et rapit in dei gloꝛiam.

ſuis ſicut in pꝛecẽdentibus oſtendimꝰma
xime cum operationes earũ in ea dirigen

tur ad quæ et pꝛopter que ſunt. SFoꝛtaſſis
enim non eſt neceſſe vt gaudium quod E
de eo ſcõm ſe in patria. et gaudiuʒ quod
eſt de alio pꝛopter ipſum equalia ſint niſi
vbi eſt quęadmodum dini in exempio de
vino.qu ia ergo iſte amoꝛ totaliter decli⸗
nat in vim concupiſcibilem animart 2
Das
nifeſtum eſt tot eius eſſe ibi gaudia.quot
ibi conſpicientur eſſe ad dei gloꝛiam. pꝛ=o

pter quod quantũ ipſum vniuerſum. hoc

eſt tota pterita ſeries ſeculoꝛum fotaq; ſe

nes futuroꝛum velut carmẽ pulcherrimu

vt dicit Auguſtinus.Dei laudes et gloꝛia

ſunt. Non ſolum eos cõcentu ſuauitatis

ineffabilis reſonabunt tota ſeries vt dixi⸗

mus pꝛeteritoꝛum ac futuroꝛum ſeculoie
delicus ſeruiet charitatis.vt carmen iocu

diſſimum quod de laudibus ei gloꝛia to⸗
tum contextum eſt quod ibi tanta dilecti
one diligetur. Lertum enim eſt. quig p?o
modo dilectionis eſt 1 modus gaudu de
laudibus et gloꝛia dilecu.Ex hoc ergo vt
cunqʒ ymaginari potes quantum ga udi⸗
um pariat charitas ex laudibus et gloꝛi&

quas vniuerſus oꝛdo et ſeries ſeculoꝛum

canunt et pꝛedicant animabꝰhas laudes

et reſonancias inibi pleniſſime audienti⸗

bus. Sed et ſi magnifica opera dilecti cu
iuſcunſqʒ diligentibus ipſum pꝛo magni
tudine dilectionis etipſoꝛum operũ gau⸗
dium periũt.cum tam mirifica tanqʒ ma

gnifica ſint ipſa opera creationis mundi

gubernationis conſeruationis et pꝛopa
gationis. Iſpa vero opera recreauio⸗
nis et gloꝛificationis ſanctoꝛumæ renoua
tionis mundi.cum incomparabiliter ſub⸗

limioꝛa ſint atqʒ pꝛeſtancioꝛa alis.quan

tum gaudium quateq; iocunditatis lau⸗

des ingerunt electis liidiſſime ea intuẽ⸗
tibus. Juxta quod legitur in pſalmo.Ma
gnificenciam gloꝛie ſanctitatis tue loquẽ⸗

tur er mirabilia tua narrabunt. Memo⸗
riam habundancie ſuauitatis tue eructa
bunt et iudicia tua exultabunt. Et iterum.
Bloꝛiam regni tui vicent er potenciam tu

am loquentur. Et alibi. Beati qui habi⸗
tant in domo tua dñ̃e: in ſecula ſeculoꝛuxz

laudabũt te. Hoc em̃ eritibi tota ſola oꝑa

ioqʒ ſctõnvicz la tua co
tio occupatioqʒ ſctõnvic; laus ppetus co
ditoꝛis. ſic dic boeciꝰ libꝛo ſuo ð irmnue

25

temptationtbus et reſiſtencijs

—

cibus ereaturaꝝ ipᷣm laudantiũ et benedi Mmnl

Be

Sed ⁊ ipᷣa reſonãcia laudũ omniũ ſctõꝝ

angeloꝝ et ſanctaꝝ animarũ ineftabili cõ centiũ ſic em̃ flius verbũ patris ita ⁊vox Illteill
ſonancia gloꝛia dei die ac nocte cõclamã eſt eiuſdem Attende ⁊ aliud quia hoc uſicc
in gracias agẽtiũ benedicentiũ gloꝛifica⸗ idem pſaltertũ et cythara quod vtiq; in x onhant
tiũ et iubilantiũ quid ſuauitatis ⁊ iocũdi mis reſonat patrẽ vtpote ſonus ipᷣius ta⸗ Ummn
ratis habitura ſit quis admirari ſufficiat. to maioꝛi ſuauitate ac ſonoꝛitate reſonat fanlen
Et quoniã ipᷣe dei filius.gloꝛia dei patris illũqʒ alia qñnto ipᷣe pater vt fons ſuauita boſſaid,0.
ẽ maxima.ſicut dicit apłlus in pᷣmo ad he⸗ tis redundaniiſſimus ſuauitate omnibuñ) deheſtſſed
bꝛeos. Qui cum ſii ſplendoꝛ gloꝛie et ſfſigu antecellit.que omnia ſicutnon ſunt niſ qᷓ onimibis⸗
ra ſubſtaãcie eius.et iterũ Salomon. Blo dam permodica veſtigia ipius et vmbꝛe Ponagti
ria patris filius ſapiens.ipſi tanto prfi ma tenuiſſime veritatis ipᷣius ſic nec ſuauitas Cogechel
ioꝛ ẽ gloꝛia filius q; omnia alia etiam inſi eoꝛum ẽ niſi vmbꝛa autveſtig um ſuauita Ounnop⸗
mul accepta quanto ipſe filus oĩbꝰ alis lis eiuſdẽ. Attende etiã quo niã quem rtusung
antecellit. Hon em̃ vniuerſitas creatura⸗ admodũ filius verbũ patris ẽ quo feip̃m Minmmuen,
ru aut tota ſeries ſeculoꝝ ẽ gloꝛia deo prfi in pꝛimis dixit ⁊ conſequẽter omnia. Sie ſciobenoc-
alia de cauſa.niſi quia ipᷣe ẽ pᷣncipiũ ⁊ cu plalteriũ ⁊ cythaꝛa eiuſdẽ ẽ patris quo ſe⸗ Glcgemntn,
la eoꝝ ſiue quia ex ipo ſunt ſilius autẽ in ipᷣm in pᷣmis pater modulat᷑ ? canitet cõ dinmmu
compabiliter ⁊ magis ⁊ melius eſt ex ĩo ſequẽter omnia. Sic ⁊ vox autſonus Clcempregt
Quare qntũ ad hoc incompabiliter ma⸗ eiuſdẽ ipᷣm in pᷣm is reſonãs ineffabili cõ⸗ S Nlgieliate
ioꝛ gloꝛia eſt ipi q; alia vniuerſa. Am rentu ſuauitalis ⁊ cõſequẽter oĩa. Si fas Moßhtsnnen
plius. Quonia alia omnia nec aliad ſunt cẽergo dicere ipſe deus pr ibi cythariſta ſe enhefunt
nec alicuius momẽti compatione fili. nee exhibet atʒ pſaltẽ ſiue pſalmiſtã ad iocun⸗ Pbekinsvuis⸗
etia ſunt comparatione ipius.waniſeſtũ dãaãdos electos cythariʒãs eis ⁊ pſallẽs vl⸗ fagiftatrcin
E nullq eſſe gloꝛid creaturarũ deo prfi com tra omnẽ pericia incogitabiliter vlira om ſechalna
paratione illius.qui eſt ei ex filo. m ne artificiũ ytharidoꝝ nõ ſolũ carmẽ ſua odrdrc⸗
plius. Quis dubitat verbũ eſſe gloꝛiã lo⸗ uiſſimũ quod diximus ⁊ illud etiam non Kidsbe
quentis ⁊ ſapienciam glo:iã eſſe gignẽtis tranſibiliter. videlicet fugienibꝰ aut eua kaiusdon
et adinuenientis. Si autem ars vna tära neſcentibꝰ ſonis.ſed ſimul om̃is otinens ſt equicr
eſt gloꝛia inuento:i ſuo. Quanta ergo eſt totiuſq; carminis melodia ſeu melos au⸗ Mleng
gloꝛia patri filius qui ẽ ⁊ ars vniuerſalis ribꝰ beatiſſimis audientiũ ſmul ingerẽs wolgini⸗
fabꝛicationis ⁊ ſapiencia vniuerſalis gu- ⁊ infundẽs. ſed etia ſeip̃m pmq ſiliũ ſuũ pinni Oui
bernationis ſicut dicit augꝰ Quia filius ẽ inco gita bili cõcentꝰdulcedine vltra oem uisnoloſun
ars quedã dei om̃ipotẽtis plena rationũ muſicalẽ ſuauitatẽ vt dixvimus reſonans. ſ ſinns
viuentin omnes ſunt in illa. Attẽde Debes aut reminiſci hic qð etiam ab i hmnieti⸗
aute quoniã nihil aliud ẽ inuenire ſapien ſurde cauẽtes ip̃is ſuis vociferationibain ſahelatope
ciam q; gignere vel excogitare quoꝝvtrũ cõtinuũ valdeq; diſcoꝛdatibꝰ delecat ꝓ lufmff⸗
q; deo patri congruit. Amp̃. Cum ipe pter nũeros ⁊ ꝓpoꝛtiones qs licet for nõ luhmniaer
fuius non ſolũ gloꝛia dei patris ſit ſed eti reſonctintra ſe. iñ yma ginat vt intelligũt ſrega⸗
am pſalteriũ et cythara. Sicut legtur. in Dic nõ ſola ſonoꝝtas corminis quod di Uletboedoni
pſalmo. Erurge gloꝛia mea ⁊c. Pfalterün xvimꝰ delectat audictes.ymmo longe am neißſnnoi
inqu et cythara in quibus modulat᷑ nõ pliꝛ ipᷣa ĩterioꝛ ni eroſitee ↄſoncia qua lionaiign
ſolũ carmen pulcarimũ quod ſupꝛa dixi⸗ diuinis bñplacitt nc abilit ↄſonat. ⁊ſibin (ihktisgni
mus videlicet vniuerſa ſeriẽ ſeculoꝛũ cuiꝰ nicẽ miro oꝛdine cõcoꝛdant dũ alia agũt Fäſinnst
ſingule ode vel modulatõnes ſi gule ge⸗ alia paciũtur. alia maioꝛa ſũt alia mioꝛa Meſenegr
⸗ x55I; oH e, 2 jlih⸗ Gaonu
neratones ſunt. vt ſecula ſingula. Singu⸗ ta magnitudine qʒ virtuubꝰ ineffabilib rdins:
le vero ſilabe vel voces ſiue ſoni eiuſdem q dei legiba pulcerrima. q obediẽcia ipſo itinin
carminis ſingule creature ſunt. Non ſolũ rum vices ſuas agunt atq; reguntur. –— rzinn
inq; illud carmen in eo pſalteriovel cytha Jurts modos iſtos iſt benignitetẽqᷓ S liifigi
ra modulatur deus pater.ſed etiam ſeib- ſpũs ſctus ẽ ſuauitate ſua vt dicit aug⸗ p⸗ nanc
ſum vbi duo habent opoꝛtet ſcire ꝙ tan⸗ fundẽs oĩa ù damõ adoꝛãt ſenciut invni kinborn ⸗
to iocundioꝛeſt auribus ſanctoꝛũ angelo uerſo crcaturarũ et in ſingulis. Ipe enim Winnn
rfum ⁊ꝛſanctarũ animan modulatõcarmi ęfſt benignitas qua benignatur omnia et naane
nis huius in antedicto pſalteriovel cytha bonificantur. pꝛoutvtiq; receptibilia ſunt urnni
aa. qnto ipa vox dei pairis ſuauio: eſt vo Et iuxta verbum platonis qui vſiit. Quis dn

mans
nsiinsfri
Aanneſpne
nnceeiti
ewüpentine
nſecnämnnt
eiuſctieize
amocrist:a
Sittnolne
is elonisne
cſegnindi:
edenspjbie
ſthanzisest
i incogtibir

ndor voſtlean

inmus titts
cluet iucinte
8 NNimnncir
is neocuſns
iſainiindi
nporietneſn
eminmätkcdae

õ

* „à 4

oisfnni

Ncers /NIr

1

ianſtre: en.

„ eunt DoAN,
e .
ia naonliii
utytein⸗

omibus alijs quato
Eſt eiĩ ſpiritus ſanctus indubiater de⸗
vnus verus ac ſolus. ꝓpter quod vt et ali

ccxh.

deus cuncta ſui ſilia pꝛout cuiuſq; natura

capax beatitudinis eẽ poterat effici voluit

„

ſimilia ſui.id ẽ bona. In hoc em̃t
incomparabilis diſtãcie ſimilitudine a ſſi⸗

milantur. Q vero dixit capax beatitudi⸗
nis. intelligendum eſt beatitudinis. id eſt

bonitatis. Uides ergo quanta gloꝛia eſt
deo aſpſiſſe oĩa ſecula.ymmo impleuiſſe
bonitatibus ⁊ gracijs vt ait ppyloſophꝰ.
Pꝛo magnitudine autẽ gloꝛie e magnitu

do gaudu diligetibus vi ſepe dixim⸗ ipᷣm

Quantũ ergo ẽ gaudiũ diligẽtibꝰ deüũ ex
tot ⁊ tãtis tanq; bonis opibus dei.duũ ea
vident vniuerſa bonavalde. Si em er
modico bono opere amici cogit amicicia

gaudere amicũ. quato foꝛtius diligentes

deũu de tantis bonis vt dixrimus oꝑibꝰdei
gaudent ꝓ magnitudine amoꝛ quo ipᷣm
diligut. Luũ autẽ creatio vniuerſi ⁊ conſer

uatio ipᷣius renouatioq; bonoꝝ qᷓ ↄtinua

generatõne fiunt in mudo diuine largita
tis ineſtimabilia dona ſint. Int᷑ operavo
magnifica nullũ maius ſit oꝑibus largita
tis. Nulla etiaʒ magis placẽcia diligẽtibꝰ
auctoꝛẽ eoꝝ quantũ gaudiũ eẽ ẽ credẽduʒ
vidẽtibus hac tam magniticã dei largita⸗
tẽ cuius dona ſunt et quicquid oĩa ſecula
ſunt ⁊ quicquid habẽt bonũ atʒ laudabi⸗
le. Nihil em gratius videmꝰ in eis quos
vere diligimus q; pᷣclara atʒ magniſicam
largitatẽ.Quia vero oĩa dona diuine lar
gitatis nulla ſunt cõpatione eiꝰ boni ꝗð
e ſpiritꝰ ſanctus equalis ꝑ oĩa ipi patri et
filio. Manifeſtũ ẽ nullã eẽ dei largitalẽ in
donãdo alia cõꝑatione largitatis qᷓ ſoũs
ſanctꝰẽ donũ lipᷣiꝰ.hãc ergo largitatẽ ineo
tantũq; donũ ex eo tanto magis amant⁊
gaudẽt ex eo q; ex alijs.qᷓnto ergo hec lar
gitas ⁊ hoc donũ alijs eiuſdẽ largitatibꝰ
⁊ donis ipᷣi maioꝛi gloꝛie ſunt ⁊ honoꝛi.qᷓ
re tato maius ẽ eius gaudiũ de hüs q; de
us ſuperueniet illi

as ſepe diximus ⁊ ſepe dicẽdũ ẽ nihil no⸗
uerũt phyloſophi de magnificẽcia ⁊ largi
late dei ↄpatione xpᷣiane ſlapiẽcie.ꝗ gene⸗
rationẽ filij ex ipᷣo ⁊ largitate qua ſpiritus

ſanctus ex vtroq; ꝓcedit.donũ ſcilicet eq⸗
le ambobus ignoꝛauerũt. Nihil inqʒ de

magnifſicencia eius ⁊ largitate nouerũt.q
ipm cauſam im et pᷣncipiu atqʒ datoꝛẽ bo
non ceatoꝛẽ eẽ nouerũt comꝑatione fide
liu. Quẽadmoduũ ſi ꝗs de largitate regis

In hoc em̃ deo licet

incitat.

alicuius largiſſimi nõ noſſet niſi ꝙ qtuo?

obulos aut nummos ilargitus eẽt. Alins

aut ſciret ꝙ de eodẽ ꝙ theſauros nobilii

ſimos ⁊ infinitos donaſſet.nihil ſciret de

largitate ipᷣius alter ↄpatiõe allerius. Eo
modo qui non nouerunt de deo patre

auctoꝛ ſit niſi mundi tato minus nouerũt
de ma gnificẽ tia et gloꝛia ipᷣius q; illi qui
nouerũt ipᷣm eſſe auctoꝛẽ filij qñto ipe fili
us maioꝛ eſtvniuerſo. Tertia vero ſpe

ties amoꝛis de qua dicit Sap̃.viij. Quia
amatoꝛ: factus ſũ foꝛme illius.De à liberx

Canticoꝝ refertiſſimus ẽ.gaudiũ parit de

ipᷣa pulchꝛitudine diuina ⁊ amplexibꝰeiꝰ

pulchꝛitudine inq; in eo quod e pulchꝛitu
do.hec autẽ gaudia taãto maioꝛa ſũt gau⸗
duüs oĩbus mũdanis atq; carnalibus:qn
to ſanctioꝛa quatoq; diuina pulchꝛitudo

ceteras oẽs pcellit quãtoq; artius illa ani⸗

me huũane in ſtatu illo beatitudinis.quaʒ
alias in quocũq; ſtatu alio amplectulur.
Si aũt attendes ꝙ ⁊ dicta ⁊ facta ſpõ
ſe ip̃aq; familia eius. omẽſq; laudatoꝛes
ipᷣius ⁊ admiratoꝛes ⁊ vt ad vnũ dicamꝰ.
quicqd illã quocũq; mõ reſpicit.quemad
modũu dona ipᷣius ſpõſe iocũdiſſima ſũt.
Uidebis manifeſte ꝙ hac de cauſa om̃es
angeli ſancii taqʒy dinĩe pulchꝛitudinis ach
miratoꝛes ⁊ laudatoꝛes omẽs anime ſan
cte 1 beate oẽs om̃ino creature iocundiſſi
me ſunt animabus huanis ꝓpter ipſum

ſponſũ cuius pulchꝛitudinẽ laudat mirat

enarrãt ⁊ pdicat vt poſſunt. Quãatofoꝛ
tius igr ⁊ ipᷣe pater aucto: pulchꝛitudinis
toꝛ ⁊ beatiſſimoꝝ iſtoꝝ amplexuũ copula
toꝛ Diximus aliqua de hijs in expoſitione
libꝛi canticoꝝ q bic ex induſtria ptraſimus
In hijs ferculis alia ſũt comeſtibiliavt de
vimus alia potabilia.nõ quidẽ alia eſſen
cia aut ſubiecto ſed ratiõe ſolũmõo autre⸗
latõe comeſtibilia em̃ ſent ſiue panis i eo

eius ⁊ ipe ſpuũs ſanctus tati amoꝛis iſpira

qð incredibili foꝛtitudine coõfoꝛtat potabi

lia vero ſiue vinũ in eo qð cogitabili iocũ
ditate letificãt.⁊ a d exultatione atqʒ tripu
dia interna pulchꝛitudine ac decentiſſime
De hoc vero qð apud ſcolaſti⸗
cos doctoꝛes atʒ ſcolares vſualit᷑ dicitur.
ꝙ tres ſunt dotes animaꝝ gloꝛificataꝝ co

gnitio videlicet dilectio fruitio. Non alia
de cauſa curandum ẽ niſi qꝛ ſic dicitur. no
em̃ muliũ circũſpecte aut ꝑſcrutate dictuʒ

pꝛimũ.quoniam cognitio non determi⸗
natur ibi vtru ſapiẽcialis aut ſciecialis ſit.

—X

De

Et cognitio ſapiencialis nobilioꝛ eſt acin
timioꝛ. IJpᷣi aut intelligunt hic cognitionẽ
ſciencialẽ tantũ qᷓ vt diximꝰad ſolam vim
intellectualẽ ꝑtinet. Secũdo cũ om̃is
virtus patrie pmiũ ſitvt oſtendimꝰ⁊ eqle
pᷣmiũ dilectioni quonia oẽs virtutes prie
equales erunt ⁊ omniũ virtutũ gaudia q̃ᷓ
in deo aut ex illo erũt ꝑ ſe eqᷓlia erunt.
Tercio cũ fruitio ſit amicabilis inheſio ali
cui ꝓpter ſe ſicut et frui eſt inberere amo⸗
re alicui ppter ſe.Queadmodũ dicit.au⸗
uſti.in pᷣmo libꝛo de doctrina xpᷣiana erit
ruitõ ſcõᷣm hoc tantũ ſcõᷣm dilectõnẽ vel
amoꝛẽ Et ꝓpt᷑ hoc ſcõmvim cõ cupiſcibilẽ
tm̃.et in illa ſola et iſta ſola cõcupiſcibilis
fruet᷑ ibi deo. nos aũt iam oſtẽdimꝰ gau⸗
dia aliarũ viriũ. Manifeſtũ vero eſt quia
fruitõ alicuius nõ eſt niſi gaudiũ ĩ illoaut
de illo ꝑ ſe. Quia ergo hmõi gaudia om
niũ viriũ erunt in deo ⁊ ex deo erit fruitio
in om̃ibꝰ viribꝰ aut ſcõᷣm ißas,. Quar
to impaſſibilitas animaꝝ gloꝛificataꝝ cur
nõ erit dos animaꝝ gloꝛificatarũ.cum ſit
ꝑs gloꝛie ipᷣarũ pᷣſertim cũ impaſſibilitas
coꝛpoꝛum gloꝛificatorũ vna ſit ex quatuoꝛ
dolibus ipoꝝn. adn
dũ quatuoꝛ dotes gloꝛificatoꝝ coꝛpoꝛum
iſta tria. ⁊ dotes animaꝝ nominat ⁊ tres
numerãtur. qꝛ videlicet qu? admodũ qua
tuoꝛ illa ſimul accepta ſunt gloꝛia tota hu
iuſmõi coꝛpoꝝ.Sic iſte tres cota głia ſunt

⁊ felicitas beatarũ animaꝝ wanifeſtũ elt

hoc eẽ impoſſibile. cũ nemo dubitet om̃s
virtutes patrie.oĩaq; gaudia.⁊ ipᷣam ipaſ
ſibilitatẽ animarũ ſimul ſumptas totaã eẽ
gloꝛiã et felicitatẽ earũ. Quare manifeſtũ
eſermonẽ hmõi plus habere rethoꝛice qᷓ;
exploꝛate veritatis. Ampliꝰ.Dicit ari⸗
ſtoteles quia inter potencia ⁊ actũ in ꝑpe⸗
tuis ⁊ in materialibꝰ nihil differt. De
hmõi autẽ charitas etiã patrie ymmo om
nes anime gloꝛiſate quare ibi inter actũ
charitatis ⁊ charitatẽ nihil differt ̃m ari⸗
ſtotelẽ. Actus autẽ charitatis fruitio ẽ ſeu
gaudiũ. Quõ ergo due dotes nominant
Olectio et fruitio. Amp̃. Dicit auguſti⸗

nꝛin libꝛo de trinitate.Quia placitũ ẽ ge⸗

ta voluntas. Uoluntas vero in motu deli
deriũ. Nihil aut aliud ẽ charitas vłamoꝛ
niſi voluntas quedam ſicut ait Phyloſo.
Quoniã idẽ velle idem nolle deinde vera
amicicig ẽ. Placitũ vero nihil aliud eſt
q;ᷓ gaudiũ. Quare charitas quieta hoc ẽ
in fine ſuo quẽ querit qð ẽ dicere obtinẽs

Quinto ſi quemadmo

*

retributionibus ſanctoꝛum

ipᷣm gaudiũ ẽ ſiue fruitio illius.Certũ em̃

quia amoꝛ nõ quieſcit niſi in amato.að
ẽ cum obtinet ipᷣmvt diximus poſſeſione
plenaria atʒ pacifica.vtrũ aute ſit numerꝰ
gandioꝝ felicitate foꝛſitã quereret aligs
Et videt᷑ nõ eẽ numerreoꝝn. Pꝛimũ ge
cũ iſti quocũq; demõſtrato ſit gaudiũ de
felicitate vniuſcuiuſq; alioꝝ.tantũq; acta
le gaudium de quoviceuerſa neceſſe ſit vt
gaudeat.etiã alter ꝓ magnitudine gaudij
illiꝰ ⁊ amoꝛis quẽ hʒ in ꝓximũ eritiſta re⸗
cipꝛocatio abſq; numero ⁊ infinua.Lum
de vnoquoqʒ gaudio ꝓximi tanto actali

neceſſe ſit vnũquẽqʒ ⁊ gaudium ab altero

recipe ⁊ gaudiuũ in ipᷣm refundere de gau
dio accepto. Ampᷣ. Quot erũt dapna
ti ĩ inferno ſiue angeli mali ſiue homines
tot erũt gaudia vnicuiq; ſanctoꝝ a ꝑteiu⸗
ſticie.cuiꝰtata pulchꝛitudo.tatuſqʒ amoꝛ
eiuſdẽ ibi erit.vt nec menſurabilis ſit noꝰ
hic nec plene cogitabilis. Amp̃.Non
ſolũ de vnoquoqʒ dãpnato ſʒ etia devno
quoqʒ ſupplicio. Appet igit᷑ tibi exbis
ꝙ illa innumerabilia gaudia ⁊ ineſtima⸗
bilis magnitudis taq;ᷓ fercula lautiſſima
delicioſiſſima apponit infernꝰmenſe huie
a pte iuſticie ſilr⁊ a ꝑte charitanis.qua glo
ria dei eouſqʒ ibi diligit᷑ ⁊ de qua tã inco
gitabiliter ibi gaudet᷑. Cũc eniʒ veriſſime
dicẽt electi.Cantemꝰ dño gloꝛioſe em̃ ho⸗
noꝛiſicatꝰẽ.Equũ id ẽ totũ cetũ maloꝛũ.⁊
aſcenſoꝛẽ eiꝰid ẽ cateruã totã ſuꝑboꝝ.ꝓie
cit in mare id ẽ in abyſſũ eternaꝝ amaritu
dinũ. Hoc ẽ qð legit᷑ apocałxix.Poſt hoe
audiui quaſi vocẽ magnã tubaꝝ multaꝝ

ĩ celo dicẽtiũ.Alla.laus gloꝛia ⁊ vᷣtus deo
nr̃o qꝛ vera et iuſta iudicia eiꝰſunt.q iudi

cauit de meretrice magna q̃ coꝛrupit oẽm
terrã ⁊c.Etiterũ.xviii.Exulta ſuꝑ ea celũ⁊
ſancti apli ⁊ ꝓphete et qꝛ iudicauit deꝰiu
diciũ nrim. wWeretrix illa magna tota ẽ
caterua maloꝝ.quimeretriciu ac turpitu
dinẽ omnimodã peccatoꝛũ ⁊ vicioꝛũ ſpꝛe⸗
to ſacratiſſimo xpᷣi ↄnubio nec erubuit nec
expauit. Si quis autẽ querat qualiterx
euacuabitur ibi eouſq; miſcdia vt non ſo
lũ nulla ſit ſanctis ↄpaſſio ð ſupplicis dã
pnatoꝛũ quinetiã gaudiũ ineffabile.ym⸗
mo gaudia iĩmẽſa ⁊ innũerabilia. Re

ſpondemus ergo qꝛ miſcdᷣia totã ſe ofert

in gaudium quod erit de ſublata om̃ino
miſeria ſanctoꝛum. vet ſicut in ipſa felicita⸗

te nulla erit immixta miſeria.ita nec miſe⸗
ria coꝛdis que compaſſio eſt.

ß Neel
ſaſiociter⸗
Anennüpeco
iroſole
gtectradgin

bsicoln

icentiurein

aibasnich⸗
gnii⸗
Killene Hoͤe
Cinsomost
—
gbalpy eai
cewnlescd
iigtron ppe
uii, Ouan
tosſoos 1col⸗

(lareosrien

Pnnannniſgis
Kündedrarantal
Nandidn
richio un

8*

oſ N

Gpilodeppen
lichhaecerpoc
Nelanzuinus 0
ſhaninar inch⸗
Mneincecbltnrbi
uslidinin ſe
ſenopoß

=S=

1
.

R.⸗

S
E
S
=
—
=
—.

===
Se=
E
—
=
=
—
—
—

—=
= —
= =
= SS⸗

Nlnlinihini
nmiöis

=ẽꝛ
=☛
=
S=

„„7

=
—
—

— —
S=☛ S=—
E

—r
S.
—
E
==
—
=
=S=.
ESR

=
Ee⸗
=
E

Enurignun

Se E
e —

–—
- = =⸗

ſnane

fmiglin
M dunnse⸗
mnad
nn d
nöſrudiad
ugin
bnugudn
tzin min
Numerd tni
dioprmn n
icr ganamt
nn eind
Anö. Quatn
neii nalſren
Mmig ſancn
Uchänndo. ünd
elmenſaradis

Pdipnato hen

Myperigit i
diia gand 1
houinten det
1aecinen
ucdei⸗ Licant:
ziibäiin⸗
icarmipäl
nicnuen
ert raan
wctug Wn
i uinei
nungitnli t

1

retuz

ün,

*

ccxlij

Amp̃. Ocioſa eẽt ⁊ om̃ino inutilis ibi
cõpaſſio cũ nec ꝓdeſſet ipſis cõpaciẽtibꝰ
ad meritũ.nec ipis quibus impenderetur

vel aliquod ſolaciũ vel aliqð remediũ ap

poneret.⁊ ad gaudiũvel ferculũ infernus
ſcilicet de emẽdatione ac purgatione mũ⸗
di. O mnes eĩ feces oẽs maculas.om̃e qð
in mũdo dedecebat omĩa mala ⁊ oẽs ma
los ĩ ſe colliget ac retiebitꝑpetua ↄcluſiõe
⁊ inde nihil eoꝝ et nullꝰeoꝝ erumꝑe poſ⸗
ſit qui huius mũdi pulchꝛitudinẽ maculet
⁊ ingnet q mũdcia eius quadoq; aut de⸗
coꝛẽ obſcuret. Nõ em̃ parũ indecẽs leuit᷑
q; offendens oculos rectos ẽ in mũdo tã⸗
ta feculãcia tãq; maculoſitas vicioꝝ tanta
q; ſcãdala ꝗbꝰ ipediũtur greſſus ſanctoꝝ
tanteq; ↄtumelie ac diminutiones hono
rũ et gloꝛie dei. ꝓpter quod dicit veritas.
Wathei.xiil. Quia mittet filius hominis
angelos ſuos.⁊ colligẽt de regno eiꝰ oĩa
ſcadala ⁊ eos qui fecerũt iniquitatẽ ⁊ mit
tent in caminũ ignis. In quo euidens ẽ ſi
aliã renouationẽe aliũq; nouũ oꝛnatũ vel
decoꝛẽ nõ recipet mũdus iſte inferioꝛĩ fu⸗
turo iuditio.multo tamẽ ſpecioſioꝛ tũc eẽt
qʒ mõ ſit. Alibi aũt iã diximꝰ videlicet in
capitulo de ppetuitate penarũ qꝛ infernꝰ

tũc ſuccedet padyſo ⁊ q̃lit᷑ hoc erit ibidẽ h

declarauimus. Maüt ppetua ſit iſta glo
ria animan. inde manifeſtñ ẽ.qꝛ nec volũ
tarie inde abſtrahi poterũt ꝓpter cauſas

quas iã diximꝰ. Nec violẽter cũ illucviolẽ

cia attingere nõ poſſit. nec vlla alia pars
miſerie.ſiʒ neq; naturalit᷑ cũ nihil adeo ſit
naturale animabus hũanis vt adherere
efectiõi ſue vltime.⁊ quieſcere in ſuo fine
yltimo.quare abꝛũpi vel abſtrahi ab illo
ecotra natura ipᷣius.Et de hoc etiã aliꝗd
diximus ſuꝑius cõtra erroꝛẽ qui imponit᷑
oꝛigeni. Sicut aute defecimus in nũerati
one gloꝛie iſtius ac feli gatis. Sic ⁊ defice
re nos fatemur in numeratiõe deliciaꝝ ⁊
gaudioꝝ ipᷣius ac gloꝛiationũu. Qꝛſi ꝗs
rationibꝰ ⁊ ꝓbationibus ac declaranõi⸗
bus hmõi contẽtus eẽ noluerit ſʒ neq; cre
dere hijs quibus iã aliquatinus pᷣguſtare
hic fecimꝰ ſuauitatẽ felicitatt iſtiꝰ⁊ q̃rit in
ſeipo habere exꝑpimentũ ipiꝰ purificet pa
latũ coꝛdis abſtrahẽs ipᷣm ab eis que car
nis ſunt ⁊ mũdi voluptatibus hec pꝛocul
dubio illud inficiũt ⁊ coꝛrũpunt et ſapere
ꝗᷓ ſurſum ſunt nõ ꝑmittũt. Purificet⁊ ocu
los coꝛdis ab erroꝝ tenebꝛis ⁊ vicioꝝ⁊ di
ligat aciem eoꝝ in lucẽ ſuauiſſimã ꝗᷓ deꝰ ẽ

iugi meditatõe ſcpᷣturaꝝ q̃ mẽtes ad ipᷣm
erigunt ⁊ eleuãt iugiq; ↄtemplatione ma
gnaliũ ip̃ius.fugiat mũdi ſtrepitus in coꝛ
vuptionẽ ſed etia ↄſoꝛcia hominũ ꝓut po
terit omino euitet.negociaq; ſecularia.ſo
bꝛius ſit a cibis⁊ potibus qꝛ vt dicit hiero
nimus.nihil adðo obnubilat intelligẽciaʒ
vt comeſſatio et ebꝛietas. Hic ſi quieius ⁊
mundus ac ſobꝛius vt dixius talibꝰ va
cauerit facile expimentũ eius qð diximus
aſſequekt. Iſta em̃ ſunt q̃ ſubuertũt in

ebꝛiant captiuat maculat obtenebꝛãt. deñ⸗

mũt ⁊ abioꝛbẽt mentẽ humanã ⁊ palatũ
eius inficiũt et traſuertunt. Quẽadmodũ
em̃ vt dicit auguſtinꝰ.Quia guſtato ſpiri
tu deſipit omnis caro.Sic ecotrario verũ
ẽqꝛ guſtata carne hoc ẽ admiſſa ſiue rece
pia carnali voluptate deſipit omnis ſpiri
tus.id eſt omnis ſpiritualis ſuanitas.
Atteſtat᷑ nobis Lullius in libello ſuo

de natura deitatis ⁊ diuinatione qntum

ad illud qð diximꝰ de ſobꝛietate. In quo
foꝛſitan a ꝓphetis edoctus ſuit qui mira
abſtinencia ſe purifica bat vt reuelationũ
graciam obtinerẽt ſicut expᷣſſe legit de da
niele ⁊ de quibuſdã alis. Et hic quideʒ ſfi
nem ſaciemus capituli iſtius qð ẽ de infi⸗
nibili felicitate beatarũ animaru.

Explicit tota ſumma de vicijs et virtu⸗
tibus domini Guilhelmi pariſienſis.

ſ

iengits
Atakimit
Uincorm
Poogeugdeni
nunki

3 c .tnt imi
iunelie
. “ non ite
. ül mlägniden
1 ””ß m ianmi
“JM Plreun
Ansd renn
mmllaelis

„ —

ſuaſn
7 inn
Dä c üfri

. E
=–
E
— = .
==
— .
—
—

Fo. ccxliij
Incipittractat⸗ Geilbermipariſen. gione moꝛtis. Et agnoſcũtatinuitatẽ ſuã
de immoꝛtalitate anime. et ↄiunctiõʒ ad fontẽ vite et nihil eẽ inter

”ä ponibile ſibi et fonti vile qð fluxũ vite ſu· .
Oſſe ãt debes exalis perillas impediat et auertat.Sed iſt er
qꝛ q̃ttuoꝛ vel ꝗnq; mo pientia aĩabus ꝗ in ſenſus ⁊ in ſenſidbinia
dis huanis ↄſulit᷑ er· effuſe ſuntatʒ diſpeĩſe et in coꝛꝑibus yß . *
roꝛibus eendt incarceratee impoſſibił. Qualr autiẽ

ſenſu per experientia/huic erroꝛi ppia ꝓbatiõis auctoꝛitatu eł

Scðo vero pena ꝑliᷣ ronũ occurrat docere ĩ p ñti tẽtabimꝰNAa —
gem punitiua ⁊ ab er- auctoꝛitates noui ac veten teſtamẽti? oiꝛ „

roꝛibus retractiuã.

ctiua eels au phia hocẽ ginaliũ ſanctoꝝ⁊ expiẽtias ſcᷣtas in a
per ꝓbationẽ validã Zuatts bancorite ſogo beati gregorij pape ⁊ in aliis cõſili-
tem fide dignã et ab auctoꝛe ſiue ab boie bus q de facili poterũt ab alijs inueniri

au ctoꝛiſabili rraditã Quito at adhuc alte ideo ad ponendũ hic nõ lahoꝛamꝰ qe ſcʒ
ori modo ſcʒ ꝑ via diuinã vtpote ꝑ reue- per talia erroneos phios cõtra quos bic
latiões aut pppetiã vł doct na imediate a interim efficatiꝰ euincemꝰ Ad hec ergo ſt
Zo tradita. DPas em̃ qn ;vias qſiꝗnq; di auctoꝛitates. Et pᷣmo Ariſtotelis dicent?
uina medicamina et clarificatiua colliria ĩ ſcdo de aĩa. Reuertere ad q̃ternu diſpu
qua cecitatẽ erroꝛũ ac ſpũalium ↄtulit no tatum pꝛo auctoꝛitatibꝰ. Et iam noſti ex
bis pietas diuina. In hac appet qᷓ; noxi- docx na logices qꝛ ſimilis nõ ẽ demõſtra
um et ;ᷓ pnicioſum oiuina bonitas repyu tio niſi cũ fuerit er ppᷣis. Traſcẽdentia em̃
tauerit erroĩ fidei⁊ moꝝ et maxime erro et extranea cũ aptate fuerit ↄdluſiõi Cuiꝰ
rem illũ qui ẽ de moꝛtalitate naturali aia⸗ certitudo nobis q̃ſi aptata inq; oplexiõe
rum ration aliũ ſqm ſ erroꝛille deſtruit et oꝛdinatis ſilo giſticanõ faciet nobis ſei
fundamentũ honeſtatt ⁊ religiõis toclun eęeutiã demõſtratiuã. Huiꝰ tamẽ ſilogiſmꝰ
Quid em̃ reſtat aiabꝰ diffidenbus deim ẽ imꝑitia⁊ defeciꝰ⁊ cognoſcẽde q̊quomõ
moꝛtalitate ſuacũ nulla ſit ſpes vite alte⸗ vitatt auiditas cogit nos eẽ ↄtẽtos. ꝓpt
rius et iõ nec ſit vlla optinẽde vere felici⸗ qð iuſticiã creatoꝛis ⁊ iudeiũ futun ra dice

tatis fiducia niſi oĩm ꝓſtitutio vicioꝛuet ꝓbatiõis immoꝛtalitatè aie humanenõꝭ
ipſa etia honeſtas qd aliud eis ; demen nos pᷣmi ſed anie nos alij poſuerũt ſeʒ pe
tia reputabit᷑. Du enim ſe vidẽt fraudari trus aplus cõtra ſymonẽ mag in itinera
pᷣſennbꝰ delectatiõibus ⁊ alias nõ expe⸗ rio clemẽtis pape ⁊ martiris. Si em̃ aia
cctant nullomõ ſuaderi poterit eisiqðᷣ ali- hũana poſt vita iſtaʒ nõ viueret vane hic
ud ſit honeſt at perſuaſioſqᷓ; imperitoꝛũ et fruſtra deo ſeruiret /cũ in vita iſta dei
deceptio et ipa pfeſſio laudabiliũ moꝛũ cultus ⁊ religio plurimũ ſui toꝛmentů hba
erit erroꝛ deceptoꝛũ deuiamentũ ex dbus beat et afflictionẽ ⁊ poſt vita iſta nulla ſit
oꝛitur rerũ huanaꝝ intollerabilis prurba futura eius remueratio qa ne vita eſt
tio vite ac moꝛuũ cõfuſio ⁊ eremũ malo⸗ anime hũane poſt vitã iſtam & com hee
rum omniũ creatoꝛis ſcʒ audatiſſima ex ergovtilius eẽt anime hũane negare deũ
!onoꝛatio. Merito igr tam norio erroꝛi omino ⁊ omni vanitali et voluptati ſe p
tot medicamẽta oppduit diuina miſera ſternere q; ſancte at iuſtviuere et cceato
tio vt lex ꝑ penas moderat ↄptumacivꝰ æ rem debita honoꝛificẽtia et deuotiõe co⸗
phbiĩa per ꝓbationẽ ignoꝛatibus. ⁊ ꝓphe lere. Si em curat deus cultoꝛes et venera
tia per reuelatiõʒ ſcpᷣturan diuinãvenera toꝛes ſuos vbi ꝗ eiꝰ potẽtia cũ nec in vita
ri volẽtibus. Senius quoq; ipam aĩaru? iſta ꝓpter hoc ſit eis deteriꝰ qui nõ colũt
im moꝛtalitatẽ experiri noletibus non ſo⸗ nec in alia ſit eis melius ꝗ colunt cũ alia
luʒ teſtimonio accepto a reſurgẽtibꝰ ⁊ ab vita non ſit futura poſt iſta ſcõm errorem
altera vita redeũtibꝰ ſed etiã teſtimonio qui dicit aiad humanã cum coꝛpe mo:itu
accepto ab ipis aĩabus ſuis ſeibas ⁊ a coꝛ ram. Si aũt non curar vbi ergo eſt ſapia
poꝛe ⁊ ab alijs rebꝰ abſtrabere volẽtibꝰ eiꝰ auſ bonitas. Aut em̃ ignoꝛaꝛe.autłnõ
et ad ſemeupᷣas ſe colligẽtibꝰ. Hee enim amare videt᷑ amatoꝛes ſuos ⁊ venerato⸗
aie ſic reuertẽtes ab exterioꝛibꝰad ſeiſßas res quo:u alterũ deſtruit eius ſapiaʒ alte
ſicut dicit plato in libꝛo de immoꝛtalitate . rum vo bonitate. gerigt eſt radix ad pxe
gie indubitater ſentiũt ſeoꝛſum ſe eẽa re⸗ ens pᷣma ꝑ quã conati ſumꝰ aliqᷓ anime

cigi
1n

Be

bumane animãavite oſtendere eẽ poſt iſtã

immoꝛtalitate anime

lit᷑ ⁊ viuẽs pᷣter coꝛpꝰ. Amp̃.ĩuxta ea ndẽ

Alia radix ẽ ipᷣa dei iuſticia qᷓ poſita ne rationẽ. Ois vᷣtus cuiꝰ opatio impedit᷑ a lutblat
Rceſſe ẽ eẽ futuꝝ iudiciũ. Quonia in hac vi coꝛpeleiꝰ ee vel eſſencia no pẽdet ex coꝛpe intulti
ta nec mali recipiunt qð merent᷑ nec boni palã aut ẽ vlute lĩtellectiua huiꝰ eẽ. Quia Girak
ga ſcʒ malis hic bñ cꝗet bonis male. Ubi quatomagꝭ ſe coꝛꝑi miſcuerii im eiꝰ ltelli/ (gten
ergo ẽ iuſticia dei cũ vtriq; ſ boni etma/ gere erit obſcuriꝰ ⁊ tardiꝰ ⁊ erroꝛibꝰ admi eheliünh
li ↄtraria meritis ſuis recipiat in hac vitia xtiꝰQuãto auũt a cope ſe ploelõgauerit ⁊= Aguſllrit
ſi poſt vita iſta nõ ẽ futurũ generale iudici ⁊ abſtraxerit tato erit acutiꝰ clariꝰvelociꝰ Muhuin
um qð vtiq; nõ eſt futurũ poſt ſti. Ter et ab erroꝛibus liberius. Longationẽ au Nenp
cia autẽ radice ad ip̃am alia ſq; vitã oſten tẽ ſpualẽ nõ coꝛpalẽ hic accepimꝰ⁊ apꝛoxi ieutmho
(dendi vtimur q ẽ iſta ſcʒ qꝛ oĩs iuſticia p⸗ mationéẽ ſilr qͥ ẽ ſolliciiudo ⁊ amoꝛ coꝛpis zistnuins
fectalerit in iudiciũ/q; iuſticiã nec ignoꝛan ęt eoꝝ ꝗ coꝛꝑis ſũt.De ꝗbꝰmanifeſtü ẽq; itaebuun
tia meritoꝛinneq; difficultas aliq aut um⸗ imergũt ⁊ obſcurat itellectũ otraria vo li⸗ iigzoinnuni
poſſibilitas retributiõis ꝓhibet liuſticiaz berãt et clarificat ⁊ iſta ſũt ſic pᷣncipia coꝛ/ ſrecgtonesn
aũt diuina aliquo iſtarũ ꝓhiberi vłimpe poꝛis ⁊ altractus eius apð ĩteilectũ.Eſſen ſcctatlam
diri impoſſibile eſt. In iudiciũ igitur per⸗ cia igit intellectus nõ depẽdet a coꝛpe cuʒ Airitiĩ
fectũ aliqñ illã exire neceſſe ẽ ⁊ in hac vita eiꝰ oꝑatio ipediat ab alio ⁊ ꝑillud. Ampᷣ (rgian
n erxijit exibit igit᷑ poſt hac. Hac etia qrta Si eencia ĩtellectus pẽdet ex coꝛpe opꝑtzvt ſurnnuni
yadice vti ↄſueuimus ad idẽ oſtendendua ↄfoꝛtatio ſeqtur ofoꝛtationẽ ⁊ debilitatio ſonsſtienui
q ꝙ ſapientiſſimꝰ ⁊ benigniſſimꝰ deꝰali debilitationẽ. Nos aũt ecõtrario totũ vi Giisoil
ud meliꝰ ꝓuidit electis ſuis q; iſta vita ba demꝰ.Et qꝛ debilitatio coꝛꝑis ẽ in ſenectu linnogun
beatcũ ipa diuina ſapiẽtia duce/ꝗcꝗd ha te ⁊ vigoꝛ vut ſitellectiue tuc marimus er Aatrie
bpet vita iſt an ipᷣaʒ etiã vitã electi dei ex cõ itellect? ex oĩibus ſuis modis foꝛtiſſimꝰ ex uinertta
ſilio ipᷣiꝰ dei ↄtemnat ſicut patet legẽtibꝰ quo manifeſte appet vᷣtutẽ itellectiu ĩ ſe⸗ Mcingn
euãgelia ⁊ eplas ⁊ totũ vetꝰ ⁊ nonu teſta- nectute iuueneſcere. Amp. Ome moo: mgtiadi
mentũ vbi agit᷑ de ↄtẽptu mũdialiũ.Qua tale ſus ipᷣe duratiõe paulatim debilitat P ſelgrin
pꝛopt᷑ ſapiẽtes maxime inueniuntur erro ⁊ deficit donecveniat ad defectũ.Ullimũ iroi
nei ⁊ ipᷣa ſapietia duce deceptiſſimi cũ to⸗ ꝗqẽ moꝛs vᷣtus aſit itellectiua ſua ipᷣa dur ciiechhli
tũ bonũ ſuu ↄtemnerẽtet abicerẽt. Soli ltione ꝓficit ⁊ inualeſcit vt quato fuerit di⸗ senonzi
yvo mali ſapieter hic viuerent/ caute age uturnioꝛ: ⁊ antiꝗoꝛ tato fit ex oĩbꝰ ſuis mo =S
rent cũ ipᷣi ſoli bonũ ſuũ hic quererẽt.Re Qis foꝛtior. Cirlus igr itellectiua ĩmoꝛtal giüelltcng⸗
ſtat ergo vt alið meliꝰ qᷓ; habeat vita iſta eſe ip̃am nõ ſolu nõ poſſe ſeneſcere dura Eiel e
electis ſuis ⁊ cultoꝛibꝰ deꝰ ꝓuiderit ⁊ hec tòe aut deſtructõi appꝛopinqre imo iuue cndin
nõ in vita iſta. Quoniaʒ nihil melius ecin neſcere ⁊ a defectu ⁊ moꝛte amplius elon n ne
vita iſta q; habeat vita illa. In alia igr ?= G gari manifelin eſt in qauo ſil appet diuerſi n Na
ita alia ẽ pᷣter iſtã ſaltẽ animabus bonoꝛũ las int vᷣtutẽ aialẽ ⁊ vᷣtuteʒ itellectiuã qmm M Ni
Quarez animabꝰmaloꝝ qm̃ ſi nibil de vtus aiĩalis tãq; pendẽs ex coꝛpe ſeꝗt dil mede
teriꝰpparauit dens animabꝰmaloruʒ q; poſitiões illiꝰ qꝛ eo ↄfoꝛtato ↄſoꝛtat᷑ et vi ainntil
habeatvita iſtatũc nõ ſoluʒ inpune mali goꝛato vigoꝛat᷑ et debilitato debilitat. et n
ſunrſed etla ad o modu ſuũ mali ſũt.qa deficiẽte deficit ⁊ qſant oꝑatioes aĩiales ftüdn
Itcʒ in vita iſta multis bonis tpalibꝰ vtun/ ex toto. vᷣtus au intellectiua ecotrario ſe Wrſdnöes
tur et a multis malis tpalibꝰliberant᷑ pcu hʒ.Si qꝗs auũt obiecerit qa vᷣtus ĩtellectiua lil pp
rante eoꝝ nequicia. Ergo ſi nõ ẽ alia vita iĩpedit᷑ ⁊ debilitatur cũ ipedit᷑ ant ⁊ debi/ ſgſott
meliꝰ ẽ malis ꝓ ꝓpᷣa neꝗcia qð qda apð litatur coꝛpꝰ ſicĩ egrotatibus aut freneticꝭ e ſ
nullã rationaleʒ mentẽ ſuſtinebit equitas ⁊ melacolicis 7 quolibet alio mõ mẽete ali ſtögi⸗
mνοαα½ρα diuina. Nüũc aut ex ꝓpꝛus imoꝛtalitatem enatt. Rundemus ga alis e ipedimetũ ed R
2 aſtruere tentobimꝰ.pᷣmũ igr oꝛdinabi ⁊ leſio.Alið occupano.Nõ ei dicimꝰ ꝙ P ficaſte
meiudices qᷓs a phĩs accepimꝰ. Quarum viſus vl auditus exterioꝛ ledat vł impedi l ufn
vna heceſt.Oiĩis ſuba cuiꝰoꝑatio nõ pen atitellectũ ſʒ occupat mẽtẽ hũanã reuera gufla .
det er coꝛpe neq; eiꝰ eẽncia pẽdet ex coꝛpe vt hoꝛa illa nõ vacet itellectiue opatiõi ꝗꝛ glitinan
Liberio: em̃ dʒ ee eẽncia qᷓ; oꝑatio. Cũ er ꝑ viſũ ⁊ ꝑ audituʒ ad foꝛinſeca pꝑticulanrnis alidigi
go opatio aſe hũane ſcʒ id qͥ bꝛut añcelli ſic ẽ ⁊ in laboꝛatibus.Huius paſſionibus lenginf
mæyvt ẽ opatio ĩtellectꝰnõ pẽdeat ex coꝛpe paſſiones hmõi ſũt ſic ſomnus fixa adDee ſnnni⸗
neq; eiꝰ eencia igr ſeꝑabiła coꝛpe natura retia ꝓpt ĩfectiões iſeꝑpabiles aut nõ faaid nan

e .

amnntmn
sgo

rſoernemene,
lellechuetwcck

Ge. Nn
iatade

„

rtuoſtacde

sigritlen
nopoſeſengu
iapgropinitn
tmone ene
l

„A eNnCs
aeaim

— —
= ☛

4

le ſepabiles Qnẽadmodũ igr ſomnia mẽę oꝛũ ſenſaton ſimilitudines recipererne⸗
tẽ tenẽt ⁊ alligat circa fantalmata occupa lb
r. Sic iſte alienatioes eſſencia vtutt itel.
lectiue nõ ledut ſʒ opalione eiꝰoccupatio
ne ipediũtꝛ hoc appet qꝛ liberata ⁊ expur
gata vᷣtute aiali penitꝰ huiꝰinfectiõe vir,
ma materialis ⁊ illa no poteſt hre natura

ius intellectiua tanq; nibil paſſa bui⸗ leſi
onis ad ꝓpᷣas opatioes reuertit᷑. Et ĩ his

ipis turbatioibꝰ ⁊ alienatioibꝰ ad diuina
tiões ? dininas reuelatiões quodamove

lut a coꝛpꝑe ſoluta ⁊ expedita erũpet.Certũ

aut ẽ qaa diuinatiões foꝛtiſſime ac nobili⸗
fiime opationes vutis itellectiue ſüt dũ ẽ

Icoꝛpe⁊ ad illa maxie inualeſcit maximis

impedimẽt? leſio nibꝰcoꝛpoꝝ⁊ hec ẽ cau

ſa ꝓpter qua illuminatio ſiue reuelatio ꝓ
pheliis vix aduenit niſi cĩ magna debilita
te coꝛpis ſic ẽ extaſis. Et inde ẽ ꝙ exiaſim
raptũ vſus noiĩiat. Manitfeſtũ ex hijs ꝙ;
nobiliſſim àa opatio ac foꝛtiſſima vtutis in

maxime viget cũ coꝛpꝰ ẽ ifirmiſſimũ ſic in

445

ccxliiij

ſibile nõ ſit neq; ſimuitudinẽ eiꝰ vllo mõ
valeat recipe. Si ei illa recipet oue inueni
rturi eadez ſupficie cũ impſſio albedinis

nõ poſſ eẽ niſi albedo. Quia igr ſola foꝛ

lẽ auũt eẽ naturale ſubſtacia intelliges ma⸗
nifeſtũ e ſubſtancis itelligentẽ icoꝛpalẽ eẽ
cũ eiꝰ foꝛma ſubſtãcialis icoꝛruptibilis ſit
⁊ hec taq; cerio ⁊ ꝓbato vtũt. Quis oẽm
generationẽ⁊ coꝛruptionẽ oẽmq; ↄfuiciuʒ
ptranioꝝ ĩ materia ⁊ circa materia eẽ ⁊ cer
tiſſimũ ẽ qm i materialibꝰ nõ ẽ ↄtrarietas
2 idᷣo neq; ↄflictꝰ ⁊ ꝓpter hoc neq; gene⸗/

ratio neq; coꝛruptio qm̃ generatio ⁊ coꝛru

ptio ex ↄflictu ↄtrarioꝝ vbiq; inuicẽ agẽ
tiũ ⁊ pacientiũ.Et ꝗa acioes hinꝰ oms et
paſſiones ꝑ ↄtaciũ ſũt.Cõtactu aũt in ſo
lis materialibꝰ ⁊ in ſolis coꝛruptibilions

lali vłbꝛutali an materialis foꝛma ⁊ ipᷣa

tellectiue qᷓ ẽ ꝓphetiavel reuelatio: et A neceſſe ẽ. Mii ꝗas queratde anima

erta ſi vel raptu pal ẽ. Hec aũt ẽ eiꝰ maxi

ma opatio dũ ẽ ĩ coꝛpe. In om̃imoda igẽ due lutme na aue totalit innitit
⁊ incũbit materie ſue nõ regit neq; luſti
net ea vllomõ . ſuſtinet᷑ ab eav hec ẽ foꝛ

ſepatione a coꝛpe qͥ moꝛs ẽ oinoviget am

H vl.Sin omimoda ſui piunctiõe que eſt

om̃imoda ſollicitudo ẽ ad ipᷣm ⁊ omimo⸗
dus amoꝛabſorbet᷑ ꝓpᷣa oꝑatiõe vtutis
intellectiue. A coõtrario igr in omimo da ſe
pvatiõe ſui a coꝛpe ↄfoꝛtabit᷑ ⁊ reuigoꝛabi
tur ⁊ hec ſegatio in moꝛte ẽ.vel poſt ißam
ẽ. Impoſſidile aũt ẽ vigoꝛari opanonẽvir
tulis cũ leſione eſſencie ſue.nõ ledit᷑ ergo
Vlla eencia vtutt ĩtellectiue ex moꝛte coꝛꝑis
Huiꝰ aũt indicia manifeſta ſut in raptu ⁊

erxtaſi ⁊ ſomno ⁊ egritudinibꝰ que opant

alienatiões vt diximꝰ ⁊ in vicinitate moꝛ⸗
tis vbi plerũq; diuinationes ⁊ viſiones ⁊
fnturoꝝ p̃dictiões fasas nõ dubitamus.
Ralione aũt ꝓphantiũ ⁊ veritalłẽ ſcutari
neretiũ nõ ſolũ pᷣncipia ⁊ radices pone/

re ſz etia idicia ſigna ponere. Alig etia ra
198 e

cuiafoꝛma no ẽ coꝛruptibił icoꝛruptibi
⁊ oĩs ſubſtacia ĩtelligeẽs ẽ huiꝰ qm̃ ſo le ſb⸗
ſtacie i ꝗb⸗ ſũt foꝛme materiales coꝛrupti
biles ſut. Nulla aũt foꝛmaꝝn materialiuʒz.

hxy vt ſuã. idẽ naturalẽ vel eêncialẽ qcũq;/
ſubſtacia itelligesł hoc ẽ qm̃ haſubſtaci

intellectus oĩm foꝛman ſililudines recipit
quemadmodi oculꝰ nuliũ bʒ coloꝛẽ in vl
la pte ſuivbi oim coloꝝ ſilitudines recipit

ſua ⁊ p ea. E

ſit.O ꝑtet rñũdere ꝗa materialiũ foꝛmaruʒ
due ſut maneries vna que totalit᷑ innitit

ma ꝓpᷣe coꝛꝑalis.Alia cui poniꝰ innimur
ſua meteria ⁊ ſuſtinet ⁊ regit᷑ ab ea. Ueꝝ
tñ nõ ẽ oꝑatio huiꝰ foꝛme niſi in materia
tideo apꝑet ꝙ eiꝰ eſlencia ex
tra materia ſuaocioſa eẽt⁊ intilis.hoc igt
mõ foꝛma materialis ẽ ala bꝛutalis ei ve/
getatiua.hoc ẽ ex materia ſua depẽdens⁊
qntũ ad eẽ ⁊ qntũ ad opꝑari ⁊ cu deſtructi

one ſue materie deſtructibilis ſic liquoꝛ ꝗ
Jeruat ĩ vaſe deſtruitur oeſtructioe vaſis
et ignis in lignis licz iſte diſſimiles ſint mnł½

etia huianõ ẽ receptibs ſo:ꝛman materi⸗
um v foꝛle ꝓpe necſenſibilin Eſtimatina

S „

te ꝓpᷣenulla niſi ſenſibilẽ recipit ꝓpꝛid di

imqꝛ: nullũ ppᷣ videlur eſtimabile ben
tis niſi ſennbile nocumentu aut comodũ
circa que duo vtus eſtimatiua bꝛutoꝝn ma
xime verſatur. Sʒ qlirer faciut ꝙ materi
libꝰ no ſit imaterialis corruptio. Luũ pal⸗
iones et doloꝛes imateriales mueniatur
apð ip am ſic ira ĩuidia odiñ erueſcetia?z
alia nõ ſolũ paſſiões ⁊ dolotes ſũt ſj ena
toꝛmẽta grauiſſima. Si aut apud illa ine/

⁊ gnſtus nullu ſapoꝛẽ niſi oim ſapoꝝ ſili⸗ niũtur doloꝛes ⁊ toꝛmẽeta quo nõ defectꝰ
tudines recipit, Aliogn nec iſte nec ille ſu mos⸗ Qdalie guͤterlt deſech denor ⸗
n Re * e en

Se immoꝛtalitate anime
erit venire ad effectũ qm canſa que magis li. Hõ eĩ erroneus et ibecillis impediẽs ſe

—

dolere faciet magt ledet. Qnia igr quã ipm dũ rerũ veritatẽ negligit ⁊ otetione li

tfũlibet ↄtingit cauſa doloꝛis angerifinita tigioſa nominũ ſe inuoluit. Hos anlẽ nõ
auũt videtur ad paciẽdũ oĩs virtus que le⸗ intẽdimus hic ꝑ motũ niſi diſpoſitionem
ſibilis erit igr venire ad extremũ leſonis. que ꝑ ſe via ẽ acqrendi aliud ⁊ idᷣo heccõ
hoc ant ẽ defectꝰ ⁊ moꝛs in quo dicimꝰꝙæ neniit eis oibus que noiauimꝰ. Timoꝛei
dolo: equoce ötvnomõ dolere ðꝛ velvul ꝑſe via ẽ acꝗrẽdi euaſionẽ⁊ deſideriũvis
neratns aut mõ danificatꝰ ⁊ alterius mo efm ſe acꝗrendi deſideratũ. Similiter ſ⸗
di vnitas iter amatorẽ ⁊ amatũ ⁊ iter par
tes ↄtinui.Si aũt vnitas equoca ſiue liga
tio ⁊ erit diuiſio equoca. Quocies ei vnũ
oppoſitoꝝ tocies ⁊ alten neceſſe ẽ dici.Si .
milit᷑ ant ⁊ leſio equoce binc ⁊ inð ðꝛ ⁊ al ↄgruit habeat vias acꝗrẽdi ea acaſilioni
tera eencialis ⁊ altera nõ. Alter ei in eſſen bus ſuis qvie ceſſant eis acqſitj ſicut in ac
cia ſua leditur alter nõ ſʒ vt vſualiter dica

acqꝗrẽdi effugiuũ.Et inſecutio ẽ via acꝗren

loſa kel leſo vel deſtructio nõ attingit e/ turalis ẽ ad euaſionẽ naturaliter poſſibi/
enciã poſſeſſoꝛis. Sic neq; leſio huius et
ideo neq; defectũ neq; leſiouẽ eẽncialiter
iducit.Nos aũt in ſequẽtibus faciemꝰ ſci
fi ꝗa affectio ſeu paſſio huius defectionẽ
eſſenciale p ſe iducere poteſt. O idðᷣo dici /
inus qꝛ nihil ꝓhibet in aĩia aĩiali paſſionez ti
huius ado vehem eter fieri vt ae Köfegl⸗

bile. Alioꝗn natura fruſtra indidiſſet hu⸗
ius deſideriũ ꝗqm̃ ocioſũ eẽt ⁊ erroneuʒ et

moꝛs coꝛpis ex ↄſequẽti defectio anime
bꝛutalisqð et de hũana filr accideret. Si
eius eẽncia ab eẽncia ſui coꝛꝑis depende⸗
ret. Nũc ergo in tm̃ ſit hic determinatum
donec ad alia qᷓ diximus veniamꝰ ethec
Rd fere oia a phis accepimꝰ ab ariſtote⸗
⁊ eius ſeqcibus. Radices aut ⁊ pꝛᷣ
bationes piatonis pᷣterimus qm̃ nec fidẽ
intelligeẽtibus de ĩimoꝛtalitate animarum
nr̃an faciũtſæ oĩbus ſpeciebus aiaꝝ ↄmu
nes ita etia vt in anima bꝛutalẽ ⁊ ĩi vegelta
bilẽ extẽdatur. De ꝗbus maniteſtũ eſt ꝙ
earũ eẽ poſt coꝛps ⁊ extra coꝛpa ocioſũ ſit
7 om̃ino ĩutile. e ani ocioſũ ⁊ inutiie

ſtulticia in naturali ⁊ adnẽticia iam obtn

iſpoſitiõibus anime humane fᷣm id qð

Ppa aut no. Cũ em ꝑs aialis ſua gaudia
fuasvbertatesſuaſq; ſecuritates ſuamq;
oppoſitam omnimo miſeria bʒ wt ps illa

nsõ ſolũ intilit qrit ſz etia diſpẽdioſe qm̃ cen nobilbʒ ſrinueneneer haſes
diſpẽdio ⁊ iactura quo re svtiles quertde tatẽ ant no. Sino ergo no erunt ſonalia

ſũt. Redeamus auũt et dicamus ꝙ nullus gandia ceteraq; bona ſublimia ⁊ hocno
motus nature naturaliter fruſtra aut va/
ne. Et qꝛ om̃e qð mouet naturaliter nõ ẽ
naturali ipoſſibilitate ꝓhibituʒ a fine ad
quẽ mouetur.Alioꝗn fruſtra ⁊ vane mo⸗
ueretur ĩ illũꝗ. Dicamꝰ etia ꝙ motaalii
ſunt coꝛpales alii ſpirituales ? ꝗa timo: ?
fuga ſpiritualis. ⁊ hijs atteſtatur motꝰcoꝛ
dis ꝗ ſũt ↄtractio ⁊ extẽſio ⁊ motus coꝛpis
ſenſnibiles ꝗ ſunt fuga ⁊ iſecutio coꝛpalis.
Et ſi ꝗs dicere voluerit ꝙ oĩs motus coꝛ/
poꝛalis ẽ. Qm̃ motus ẽ exitus de poretia
ad actũ cõlinuus ⁊ nõ vt ait Atiſtoteles.

bilitas poſſunt delirare qm̃ in maioꝛibus

bilioꝛ et nullo mõ beatificalis qꝛ nila vir⸗
pꝛiis. huic aũt ᷣm hec nõ ſũt bona ꝓpꝛia

tia. Ex hus aũñt ꝗ aĩali pti ↄgrnũt ĩpoſſibi⸗
le ẽ in aliaã virtutẽ felicita ri. Quonisʒ neq;

pec diſſinitio nõ ↄgruit niſt motui co:pa

Aenchh dene Dumier u
ga ſiue ſpiritualis ſiue coꝛpalis via ẽꝑ ſe

di inſecutionẽ Et qm̃ acqrũtur ſpinitualiia
vt coꝛꝑalia neceſſe ẽ.vt ſimilit᷑ iuxta ꝙ eis

cia ſus . 6 Hͦ vt vlualiter dia gſitõe coꝛpaliũ. Reuertamur aut ad id in
tur ĩ re ſua foꝛin ſecag inde ẽ quẽadmodũ quo eramus ei dicamus qm̃ ois fuga na

len oĩs inſecutio ſimiliter ⁊ om̃e naturali
ter deſideratũ ẽ naturaliter acqrere poſſi/

ita natura erraret in his que et naturali
tñ oꝑatur qm̃ ois motus ⁊ oĩs intẽtio ſine
Hijs igr duabus radicibꝰ
oſitt ↄſideremus ꝓpa deſideria aie bũa
ne ſᷣm id qð ẽ hũana ⁊ hʒ nobile eẽi quo
excellit animã beutalẽ.Et videmus ꝙ deſſi
deriũ ẽ ei vᷣe ⁊ integre felicitatis fugave
re miſerie.hHic ẽ imoꝛ illius⁊ odiũ. Inde
auũt ne motus anime aialis ⁊ animarũqᷓ

ſerunt. Cogites aut de ſolis naturalibus

hʒ nobilius atʒ ſublimius hic intẽdamus
Queramus an ſit huic ꝑti nobili felititas

niſi puerił ruditas et bꝛuralis irrationa⸗
et nobilioꝛibꝰ mag? ↄgruit eẽ q;ᷓ mioꝛibꝰ
et ignobilioꝛibus ⁊ ſpiritualibus q; coꝛpa
libus. Erit etiaʒ ᷣm hec miſeria pfecta no
tus ẽ beatiticabił aut pfeclibilis niſ ex ꝓ⸗

qm̃ nõ ſũt ſpuũalia et nobilitatẽ eius decẽę

gaudiũ ſiue delicia niſ ↄuenientibꝰ ne;

eistifin
eralienis
ſiapope
fatenlaren
ſoyelerie
ſctorianmne
nil enmun
ſeklauhr
ſhveiroue
ſaumnmlu
hdasenzor
eſereut
sincuno
ſshcndec
kugtüpen
Krütmie
ttnu. Oin

6

lesnoll
ſiltütfcian
vmmancnge
finpade⸗
atddnan
Knodons
Ghunda
Gbisſiutſp
ereitbane
ſenelana
ſoznitline
palplan
ahisk
Wtofrshn
lnen
ſarl g⸗
illleiſei

—

eats
wolan ſ

„

engian
naſonirlt⸗
ieni
inecneft
tagürßt
imtng
1 giiai
oainmi,
mitoien
umrin Me
mnininidd
ieaii mn
EutiINHA
Snotg ehif
NsßRlil
Nrti
itii;
l.

gnuies niſi in fine ↄueniẽtibꝰ neq; pfectio
ex alienis cũ ꝑfectio eon quo potetialiter
ſut apð ꝑfectibilẽ acqſitio fit. Hoc etiã cõ
tralſenſu expientiã noſtra ẽ qm̃ de coꝛpa

libꝰ / ſapiẽtes nõ gaudet neq; ex eis ſe fe

licitari animo exiſtimat imo potiꝰea decli
nat ↄtemnũt vt vilia et fugiunt vt noxia
ſue felicitati iĩpedinuaveꝝ qm̃ deiſtis pvpp
loſophi moꝛales nõ expediuerũt ⁊ a ſen/
ſu accepimꝰ illa q̃ bona vocant inſipiẽter
ſapiẽtes amatotes ⁊ poſſeſſoꝛes ſuos mi/
ſeros efficere aut miſeria eoꝝn augere. No
lumus imoꝛari diutiꝰ in declaratione hu
ius hac vna declaratione qua nunc ad in
ſtans ꝓpoſitũ ptinet ↄtẽti videlicet qꝛ poſ
ſeſſoꝛes ſũt iſtarũ coꝛpaliuʒ aut amal eas
aut no amat. Si nõ palã qm̃ onen ⁊ affli
ctioni ſũt eis nulli gaudio ⁊ ideo nõ ſolũ
nõ addut felicitati eoꝝ ſʒ detrabũt. Sive
ro amant ea ꝑ amoꝛẽ igr eis iũcti ⁊ alliga
ti fut ⁊ ꝓpter hoc oĩm paſſionũ ꝗbus illa
ſubiatẽtobnoij.Amãas eĩ ⁊ amatũ ꝓppter
iſtã amort vnionẽ neceſſario ſic ſe haben:
qm̃ amato ipᷣo paciẽte neceſſario cõpatit
amãs ſi ad ipᷣm paſſio ꝑ appᷣhenſioneʒ ꝑ
neneriihanc aũt ↄmunionẽ paſſtonũ ſceʒ
ipemet amatoꝛes rerũ huiꝰ vſu ſermonũ
ſuoꝝ triſtiſſime ↄfitẽtur dicentes ſe deſtru
ctos adnihilatos degrãdinatosvaſtatos
eruſtos cũ res hoꝝ aliqd paſſe fuert. Pa⸗
la igr ẽ qm res huistot miſerijs amatoꝛes
ſuos ſubijciũt quos ⁊ quot paſſionibꝰipᷣe
obnoxie lũt. Si aũt gaudia ⁊ alia como

neceſſe ẽ vt vᷣtus iſta ſpũalis ⁊ cõueniẽtiꝰ

nobilia quoꝝ appᷣhenſiõe illuminat᷑ dele

ctet᷑. Si ei ignobilioꝛibꝰ naturalit᷑ ð huiꝰ
quatomag nobilioꝛa nõ negligit natura

igf abiq; illuminatiuiſ delectatiuis re
licta ſũt. Ampᷣ.om̃e nobile mag natũ ẽ

. ——

applicari nobilioꝛibꝰ q; ignobilibꝰ. ſi

hec vᷣtus nõ ẽ nata applicari niſ ignoblili
bus iſtis tꝑalibꝰ ⁊ caducè oĩno no erit na

turalis qm nihil ẽ creatũ ppter ignobiu⸗

aut vilius ſecertũ aũt ẽ ꝙ oĩa hec vilioꝛa

ſũt ⁊ ignobilioꝛa nõ igr ẽ ypier hec igno
ic

bilioꝛa ⁊ iðᷣo nõ erit nata ꝑfici ꝑ ea.Amp
Q nobilius ⁊ eius pfectio nobilioꝛ ⁊ qõ

ſublimiꝰ ⁊ eiꝰ ꝑfectio ſublimioꝛ et qð ſpu

ale ⁊ eius ꝑfectio ſpiritualis ⁊ qð ſeoꝛſum
a coꝛꝑe ⁊ eius ꝑfectio ſeoꝛſũ erit a coꝛpoꝛe
ita ſcʒ vt ſi eiꝰoꝑatio neq; ſit ꝑx coꝛpus ne⸗
q; pendẽs ex coꝛꝑe ſilr erit eius ꝑfectio ne
q; ꝑ coꝛpus neq; pendẽs ex coꝛꝑe.Quare
eius ꝑfectio erit abſtracta a coꝛꝑe ⁊ nõ ex
coꝛꝑe neq; ꝑ coꝛpus neq; pendẽs oĩno ex
coꝛpe. Amp̃ᷣ.eius ꝓpa opꝑano in ſeꝑa/
tiõe a coꝛpe ⁊ nõ ex coꝛpꝑe ĩualeſcit ſicut ap

pParet in raptu ⁊ extaſi. Inualeſcẽtia autẽ
opatiõis ſi ẽ vltima ẽ pfectio ipᷣius vᷣtutis

Si aũt nõ ẽ vltima ẽ appꝛopinqᷓtio ad ꝑp⸗

fectionẽ. Quare maniteſtũ ẽ.qm̃ ſeꝑatio a

coꝛpe aut ap ꝓximat ea pꝑfectiõi aut ĩducit
ĩ ipᷣaʒ pfectionẽ ⁊ ita vita ẽ ei nõ ſolũ ſeoꝛ

ſũ a coꝛpꝑe ſʒ etiã pfectio qͥ ẽ gloꝛia vniuſcu

iuſq; vtut vltima.Si ipᷣa pfectiovltima ẽ
minoꝛ: ⁊ alteriꝰ oꝛdinis. Si ꝑfectio minoꝛ

Cũ ergo plura et maioꝛa ſint in comoda/ mũc ꝓſeqmur.Dicamꝰ ergo ꝙ huic virtu

⁊ icomodaliſta addũt miſerie ⁊ ecõuerſo

i nobili è naturale deſideriũ ſibi ↄgruẽs.

da tm̃ adderẽ felicitati qᷓntum ad vtrũqʒ. N vltima fnerit. Q⁊t aũt ſupꝛa incepimus

Idẽ ergo ẽ acſi nõ adderet᷑ qntũ ad vtrũ
q; Cũ igr plura ⁊ maioꝛa ſint icomoda ps
la ẽ quoniã miſerie o ſimpir addut ernõ
felicitati. Manifeſtũ etiã ꝙꝙ applicano ad
iferioꝛa ⁊ ignobilia deſcẽſo ẽ et depꝛeſſio
noõ eleuano. Et qm̃ ꝑ modũ amoꝛis eſt ꝗ
lubiectio ſpontanea ⁊ ᷣuit vt ipᷣa ſit de
terioꝛatio eoꝝ ꝗᷓ ſic applicat ignobilib' et
iferioꝛibꝰ ſe. oĩs eĩ ami xtio elõgatio ẽ ab
altero ertremoꝝ ⁊ iðo admixtio illa ſpũa
lis que nõ niſi amoꝛ ẽ elõgatio ẽ ĩdubitat᷑
a nobilitate?⁊ bonitate?⁊ appꝛopinquatio
ad vltimũ vilitatt ⁊ deppᷣſſiõis et ita miſe/
rie.Et qm̃ de hüs alias locuti ſumet ſepe
loqmur.Ponamꝰ ea que recipit oĩis ſanꝰ
itellect? dicamꝰ. Quoniã ſenſus hʒ ſen⸗
ſata ſua quon ↄiũctiõe illuminat᷑ pficit᷑ ⁊
delectat ⁊ generalit᷑ oĩs vtus aĩalis.Silx

mo: naturalis. Qui

⁊2 ꝓpᷣe felicitatt ⁊ naturalis fuga ſue infe⸗
licitat ⁊ miſerie hoc naturale odiũ eſt ti⸗
go nil fruſtra. nit
ocioſe ð hijs qᷓ naturaliter ſũt.ſruſtra aũt

cæ ocioſe ſũt iſti motꝰ ſi ipoſſibiłẽ naturali

ter iſta euaſio ⁊ ſi ipoſſibił aſſecntio felici⸗
tatis eiꝰ Neceſſe ergo ẽ euaſionẽ a ſua mi
ſeria ⁊ affecutionẽ ſue felicitat eẽ poſſibi/
lẽ hnic vᷣtuti nobili hec eĩ ſi pennis nõ fue
rit nõ erit felicitas neq; a miſeria vera im
munitas. Quicꝗd eĩ moꝛti obnoxiuʒ bo/
nũ nõ ẽ᷑ eoipſo miſerũ qð extreme miſerie

obnoxiũ. Perennitas aũt nõ poteſt eẽ ꝑs

ifelicitat iſtiꝰ qm̃ ĩpoſſibile duo gria cõi⸗
care ĩ pte. Sʒ neqʒ effectꝰpõt eẽ hꝰ felicita
lis ve ac nobilis qm̃ ſi hoc eẽt nõ ꝑigno⸗/
bilioꝛa ĩ om̃ ſubiecto ſũt ꝓpter pᷣncipalia
⁊ nobilioꝛa.Quantũ igr ad ea que wüts

6
BSe unmoꝛtalitate aniunne
aiales habẽt ex coꝛpe qꝛ radices ipᷣe pẽdẽt eſt.nõ igr̃ ſic ẽ ꝙ nil permanebit eox qne neii
eerx eẽncia ipᷣius aie velut radi ꝓtenſi ex lu ſunt cũ illa cauſa nõ excẽdi in oibus inue ſl etsbil
minoſitate ipius ipa vero nõ dʒ pendere niatur. Nos aũt videmus multa perma⸗ ſſe tban
ex coꝛpe ꝓpter ſua ſecũdaria et ignobilio nere 7 qued alis diutins queda veloti⸗ on ie
tra cũ illa inqntũ pendet ex coꝛꝑe no ſint ei perire. Que igr erit cauſa in hoc niſi qa ꝓ Menac
ecxcãncialia imo tm̃ ſ̃ᷣm radices iudicãdi Cõ pa debilitas nihil eoꝝ que ſũt ꝑ ſe debili/ kinonen
uenietius aut ẽ vt ea q̊ͥ pᷣncipalioꝛa ſunt ? tas nibhil eoꝛũ que ſunt perſe deſtruu mnſii Tiunil
„ nobilioꝛa trahat ad foꝛtitudinẽ ſuã ſecun adiuuetur aliquo modoꝝ quos nomina nuui⸗
daria ⁊ ignobilioꝛa q; vt illa trabat ea ſe-⸗ uimus aut ipediaf ↄtrarus eoꝝ Reſtater Gbltſn
cudo ad ifirmationẽ ſuã.Et iðo ↄueniens gο nob ingrendũ an aliꝗs dictoꝛũ modo Vxlu .
Eẽ vt radij ſequant᷑ lucẽ ⁊ effectus generali rũ ↄgrue poſſit anime humane lʒ qðea ſau iin
ter cauſamo vt trahat illaʒ ad ſe. poſt hec hic inqrimus.Et pᷣmo quidẽ mõ manife/ biaſtn V
5) Agr oĩia diximus vt eẽt clarioꝛ itellecius ni ſtũ ẽ quonia ipᷣa eſt pura foꝛma ⁊ ſciencia lpolupe
V de boc ꝙ dicimꝰ vires aiales pendere ex materiata ⁊ iopoſita in huius ↄpoſitione ioßneffumn
coꝛpe et eẽ coꝛruptibiles iuxta inteltectum que ex materia⁊ foꝛma in ſe Aut foꝛte ꝗs ndinliſete
pbyloſophoꝝ. Apparet ergo animã hũa hic dicat ꝙ ex materia et foꝛma dicimꝰ iũ icengil
nam mediãa eſſe iter animas aſales et ſub foꝛma eius incoꝛruptionẽ tũ qꝛ nõ c ei cõ⸗ uuginneg
ſtacias angelicas ſpoliatas et ſpiritales ? trariũ per qõ coꝛrũpat᷑ neq; diuiſiuũ ꝑ qð lſttginnin
ido vt diximus neceſſario in diſpoſitioni diuidatur neq; ſuſtinẽs cuius ſubtractoe getalnuänk
bus moꝛtalitatis ⁊ imoꝛtalitatis media ẽ deſtruatur.foꝛma ei vᷣtun intellectiue nõ Niiscuogei⸗
meditatiõe quã determinauimꝰ Ampᷣ.de poteſt hr̃e ↄtrariũ niſi eſſͥ recepnibilis foꝛ⸗ iginonu
ſtructibile nõ deſtruitur niſivno illoꝝ; mo me ſue contrarie neq;ʒ ſiluuudinis illius ſic eniicnc
don videlicet aut ꝑ diuiſione foꝛme iue a albedo nõ ẽ receptibilis nigredinis neq; ſi
materia ſua ꝙ non poteſt eſſe niſi aut foꝛ ſilitudinis illius neq; colonꝝ medioꝛũ qm Mnalgo
ma manẽte ſicut ponimus ĩ hoie ꝗ ĩimoꝛ⸗ non poteſt itelligere aliꝗd niſi q; ivasmet absnſit
te ꝙ eſt diuiſio foꝛme a materia id eſt ani ſit ſiue apð ipᷣam aut ipᷣum aut eius ſimili ſisggennt
me a coꝛpe ita deſtruitur id qð deſtruitur tudo patet ꝙ nõ ſit intelligere otrariũ qᷣre nss dedlib
aut diuiſione foꝛme a materia ſoꝛma ipſa nec hre.Ome eĩ qð ẽ ratione ita intelligi/ lal itbgni
deſtructa que deſtructio ꝓpᷣe vocatur coꝛ bile eſt ei naturaliter cuʒ et multo maioꝛa (YMNus ri
ruptio. Aut deſtruit᷑ diuiſione partiũ ſuas ⁊ ſnblimioꝛa ſint ⁊ ei intelligibilia.Pꝛete Cramoninn
rũ integraliũ ſient domus cuʒ partes eius rea iſtud non ponit ip̃am qð habeat otra ſſſtunec iſe
ab inuicẽ ſeparãtur. aut deſtruitur deſtru riũ ⁊ ita ip̃aʒmet ⁊ ponit qd nõ eẽ itelligi⸗ yleinaler⸗
cta ſuſtinẽtè eſſencia aut deſtruitur ſubtra bile poſitiuo. Hec declaratio non eſt ſʒ de nulefief li
ctione canſe ſue ſic ſi diſipato vtre viuum liratio ⁊ idðo non eſt ↄtra iſtã diſputaduʒ. Müntzincan
deficiat.Et coꝛpoꝛe deſtructo ea que in o Amßp̃neq; poni etia poteſt qð nõ põt luͤstmt⸗
ſunt deſtruãtur aut ſole ſublato deſtruur itelligi. Amp.ſic viſus nulla pʒ otrariã eum tie
dies et hoc duobꝰ modis.Aut exit ei aau ex foꝛmis viſibilibus ita intellectus nullꝰ ſprikligdi
ſa aut erit deferẽs vt materia ſoꝛme liri ex intelligibilibus⁊ in hoc nõ opoꝛtʒ nos Piunind
vas. Qiſi quis digrit qe ẽ et qntus mogꝰ aliquã ꝓbationẽ aqaucere quonia eadeyʒ ßnene
deſtruclionis ſcili veus defectus vt ſe · Pꝓꝛlus ratio ẽ in vtriſq; Nõ c igr deſtruci Peptiſte
niuũ vel putrefactio ad nuilũ q̃ttuoꝛ modo ilis per diuiſionẽ foꝛme a materia cũ ſoꝛ ſtenaf
rũ ducerẽt nullo mõ deſtruerent. Salua- ma eius ↄtrariũ bre nõ poſſitſz ſit ad oẽẽ umntiitli
tis eĩ ↄiuciiõe foꝛme ad materniã integri foꝛmas iĩtelligibiles.qre ſic ĩcoꝛruptibilis nte
tate ↄiũctione partiũ ſalua cauſe pᷣſennia. coꝛruptiõe coꝛꝑali ⁊ ideo hic coꝛruptione ien
Salua etia eẽncia ſuſtinẽti neceſſario ſal- ſpirituali cũ ad ea ꝓpter ſui ſublimitatem ne
ua ẽ res Ceriũ aũtẽ ꝙ ſeniũ ducit ad diui coꝛꝑalis coꝛrupꝑtio nõ poſſit attingere. Si ninanle⸗
ſionẽ aĩe ⁊ coꝛporè ⁊ putrefactio diuiſio ẽ ei ylon coꝛpoꝛũ non attingit huius coꝛru/ ner
ſoꝛme a materia ⁊ deſtructio ipius fome ptio multo minus ꝙ ſupꝛa ipſam ẽ vide inld
Sivero dixerit ꝙ queda pereut ꝑ defectiũ aũt ꝓpter hoc ĩtellectus intelligibilis ſiſe iglidin
Jui neceſſe h deiermiare modũ peiectio/ ad foꝛmas oẽs coꝛꝑales ⁊ ſpnales ſuſce⸗ rden
nis. Si eĩ o q perit nõ perit niſi exr debi ptibilitate? ſeꝑabilitate ſic yle ad coꝛpaleſ igigne
litate ecncie ſuę qᷣ ſi debile ẽ in ſe ⁊ iſrmũ ia intellectus ad ſpirituales ⁊ ſic viſus in Min 4
gd pꝑmanendũ perpetue pala éom̃e canſa uiſibilis ſic intellectus intelligibilis. OQè ſi inenemnli
tũ eſſe huius infſirmũ ac debile etinnali- gs querat qliter viſus incoꝛruptibilis è a gbgn
duad permanendum quantum in eodẽ ilib?.õ. Rñdemus quoniã viſus ar wlin

ccxvI

Nns monia? äntũ ad inſtrumẽtũ ſuũ. ꝓpłqd tũ in toſo ⁊ intelligẽtẽ ſe ꝗ intelligẽdo trt⸗
— neceſſe ẽ ilũ deſtrui veſtructiõe il'inqdn üſitus ſillaban ?7 elemetonꝝ itelligere i ra⸗
– tu pẽdet ab illo inſtrumento aut viſus de ſitu ↄtinue ⁊ nõ ſubito cuiꝰ coõtrariũ vnuſ
–W ſtruitur ab excedetibꝰ armoniaʒ ſus hoc? Aſq intelligentiu ſentit in ſeißo. Amß̃
nd avehemẽter viſibilibꝰ ecotrario aũt hʒ ſe Intellect⸗ lentit ſe totu itelugere quociel⸗
P aneſint in ĩtellectu qm intellectus no hʒ partẽ det cũq; intelligit nũqᷓ; aũt ꝑtẽ ſui itelligere et
n gei mina ta i coꝛpe ꝗ ſit inſtrumẽtũ ipius ⁊ c partẽ nõ. Quia ergo iſtud e apud euz i eo
nochr n foꝛtatur ⁊ innaleſcit ex vehbemẽter intelli- ei ſoli de hoc credendu cẽ. Sicut em̃ intelli
ransenſ gibilibꝰ. foꝛma aunt intelligibilis que acti git vnꝰ intellectaita ⁊ ois ⁊ ideo idẽ apud
malgsdni one ſua deſtruet intellectuʒ qliter agereri oẽs. M igr nouiti intellectus vniꝰ apudſe
tnedunmk , ipm niſi ſititudinẽ ſuã eidẽ impmẽdo ⁊ il · de mõ intelligedi ⁊ oẽs intellectus inueni
o uiinin lũ ſibi aſſimitãdo. Hec aut qnio amplius re apnd ſe neceſſe ẽquare nõ ↄunue ſʒ ſbi
ſtparaſontt facere pontato eſſſ itelligibilioꝛ ppk? hoc to ẽ intelligere obs intelligeter inten detes
tainbunspi tãto ip̃iꝰ ↄfoꝛtatiua ⁊ ita ꝑ viã iſta nõ ſoluũ etiã inneniũt ſe ſubito intelligere cu intel/
minle e nõ deſtruit ſz etia ↄfoꝛtaf. Ampᷣ qᷓnto ligerenõ ſit niſi ꝑ imutatione intellect⸗ ſi
uadſenue aliqð e mag itelligibile tato mag pᷣt age intellecius pticularis ẽ ↄtinuus iĩpoſſibile
mwhoni igtii re intellecru? magè aſſilare eũ ſibiſiuevni ẽ ↄtinuũ ſu bito ĩmutari er hoc alibi decla
nitnegdi re ſibi? hoc ẽ indicin certũ vehemẽtie acti / Ralũ ẽ. Reſtat igr intellectũ iĩptibilẽ pti
uſtnis anziin onis ⁊ foꝛtitudinis vtutis agẽtis ſeʒ veh Acular? eẽ? incõtinuũ.Et ido diuiſioe ptiu
geifinlnei mẽtia cuiꝰpfectio ẽ vltima ſilatio ad agẽs ideſtructibilis cũ ptes ei? nõ habeat Wa
niießſtee Et ido qnto maioꝛ fuit afſilatio tanto erit nikteſtũ ẽ igr intellectũ omibamõis deſtru
netßflindn vebemẽtioꝛ actio ⁊ ſoꝛtioꝛ ⁊ virtus agens ctiois eẽ indeſtructibilẽ nõ eĩ poſſibile ali
õ ſuper paſſũ. Quare manifeſtũ ẽ vebemen qð deſtrui niſi diuiſione fome. Amp
ness Geetn nius ĩtelligibinia vebemẽètioꝛis et foꝛtioꝛis Aut diuiſioe ptiũ itegraliũ ant deſtrucli⸗
gttiggiiſi actiois in itellectu. Om̃e aũt ꝙ a vebemẽę one detferẽn ⁊ ſuſtetat᷑t quos modos ia re
uöman tius agẽtibꝰ ledi nõ pᷣtmultofoꝛtius a mi momm⸗an ſndlracttoe all cauſe efliciẽtis ꝗ
fturinmn nus et debilibo agetibus. Quia ergo abi ẽ vltimꝰmodꝰ ſic deſtruit dieg ſubtraci
enurnut, teiugẽtibꝰ quãtũcuq; vehemẽtia ſit ↄfoꝛ one ſolis ⁊ coꝛpꝛſubtractiõeę aĩe.Hhoc ant
cel uun tat᷑ virtus intellectiua a nullo eã ledi poſ, in aia hũana ↄtingere ipoſſibile ẽ. Mani
ati ſe per actionẽ niſi foꝛte ꝗs dicat ꝙ leſione feſtũ em̃ ẽ q naturalit᷑ ↄotinnus ẽ pᷣme cau
ta⸗ zen inſtrumeti ſui ſic viſus ledi nõ pᷣt a nõ viſi ſe aut eiꝰ ↄtinuo qð inde apꝑet q; oꝑatio
– bilibꝛ ſic intellect⸗ ab intelligibilibus qad nes pme cauſe ↄtinue influut ſup natura
i manlleſtu eſt falſu tũ gr intellectus inſttu liaz ſupoia q; natura ppanit. Et ipoſſibil⸗
anin . mẽtñ nõ bʒ in coꝛpettũ q; qð nõ eſt inteli ꝙ pᷣpata materia a naturamõ inſinaf aut
dani vri an actio ex foꝛma.⁊ ideo impoſſibile vt agat ſemini pᷣpata aia neceſſario infũdit.bicẽ
ntenliizen id qð nõ ẽ itelligibile. Q ſi dixerit a igr mediu ↄtinuitatt ſiue colligaliõis na/
6 mminglamen qð ĩtellectꝰ oino nõ ẽfoꝛma ⁊ ideo ipoſ⸗ ture ad pᷣmã cauſã. Colligatio aũt nõ ẽ ni
indotneßt ſibile ẽ ipm agere. Rñdemꝰ ꝙ intelle ſi ex ꝓpinꝗtate ⁊ d ꝓpingoꝛa eidẽ necel⸗
nerguun ctus ĩ ſeipo in eẽ ſuo Zin ſpecie ſua foma ſario colligatoꝛia. mo em ipſa natura
ichtt⸗ ? ſic humoꝛ criſtallinꝰaut puͦs viſibil iefſe ſuꝑioꝛ tato ſupmo ꝓpinꝗoꝛ q; natura.qꝛ
neinunn ſuo foꝛmatũ ẽ tñ ad lucẽ ⁊ coloꝛẽ quodã igr oꝛdinate ſũt ifluxiões illi-pᷣm oꝛdinex-
enpſhſiii mo materiale. Sic itellec' ad ola intelli⸗ ꝓpinqtatu ad ipᷣas neceſſario maioꝛes æ
ini n gibilia q ſut enra ſe neq; agit inquatũ eft magt aunue ſt in ea Foinadꝛa ſur Sme
irobrun, materiale boc modo ſcʒ ex eẽncia ſua aut cauſe q; iremotioꝛa.⁊ ſi ñ poſſũt qntu ad
ert iini per foꝛma cum illaʒ fuerit venatus ⁊ ? ber te multomin? 7 ꝓppinqoꝛa ⁊ iðo fluxꝰ vite
vörſluni llla lic arti er aut ſigillü zͦ foꝛis ſigillat ma ⁊ alie naturales influxioes multofoꝛtiꝰim
Minnſliniut teria artificij. Maut neq; diuiſione ptiu aiaz rõnalẽ iceſſabiles 2 ↄtinui q; in nari
mnulaliß itegraliũ deſtructibil ſit ti manifeſtuʒ erit rale vł naturã. Dala igr cẽ aiaʒ rõnalẽ iſto
urliii Finellec a neceſſitate ĩparubilis. Hoc „ vltio mõ nõ poſſe moꝛi Mſiꝗs dixeri
letſiiriſ⸗ greree certũ facimꝰ. Si eĩ ꝑtibil eẽt no pa⸗/ cõſequens eſt ex hocvt anima ſenſibi⸗
NeK zZteret tot' ſimuliz ps pꝰ ptè qſi ps itellecti Alis ſit ſimul immoꝛtalis ⁊ indefecttpilis.
n geſed — introiret apo itellectu po pte ⁊ no torũ ſi? ⅞Sz nos iam reſpondimus ad bec in bis
nlihlil ex hoc ſeꝗt᷑ ↄtinnũ et ptibile ↄtinue ⁊ p/ que pꝛeceſſerũt vbi diximꝰ ꝙ ipla pender
= tes ſolũmoõ itelligi poſe ⁊ ꝑt i ꝑte tis io ſcom omnes vires ſuas a coꝛpoꝛe etbecẽ
nus

tauſa ppter quaʒ moꝛitur moꝛte coꝛpo:ꝛis ſdvehemæter ĩtelligibilia imꝗ neceſſe ẽ es
NHõ moꝛit ergo neq; deſicit ex defectu ĩflu
Niois vite ĩ illaa pᷣmo⁊ vniuerſali fontevi
te. Ja ergo ꝓhibuimus ab aĩa rõnali ᷣm

id quod bhabet ſublime nobile ac diuinũu

omnes modos coꝛruptionis ac defectus.

⁊ hoe nõ ẽ ei ꝑ coꝛpus neqʒ pendẽs ex coꝛ

poꝛe quin potiꝰ ex caſu coꝛpis erigit᷑ ⁊ de

pilitate ↄfoꝛtatur et defectioe eiꝰ perficit

ſicut appet in extaſi et raptu. Uita igit᷑ ſus
Hhuic vᷣtuti nobili ẽ vite ſue ꝑfectio pᷣter cor

pus ⁊ſeoꝛſũ a coꝛpe. Amplius. Iſte ra
ptus ⁊ iſta applicatio ad nobilio:a etalii
oꝛa intelligibilia aut evioletus aut volun
tariohuic vᷣtuti aut naturalis aut caſualis
aut caſuale qð ipoſſibile qm̃ iſtud ẽ potiſi
ſima eiꝰ ꝑfectio dũ ẽ in coꝛꝑpe ⁊ quo maxi⸗

me illuſtrat ac regit᷑ genꝰ humanuz. Re⸗/

nelationes ei diuine ac ꝓphetie maxime
oꝛdi nat vità humanã ⁊ oĩs ars ⁊ oĩs ſapi
entia cedit eis ſiue naturalis ẽ applicatio
ad res nobiles icoꝛruptibiles. nihil auteʒ
naturale ẽ noxiũ aut moꝛifeꝝ ei cui eẽ na⸗
turale. Seo:ſũ igr fieni a coꝛꝑe ſalutiferuʒ
E iſti vᷣtuti.Idẽ accidit ſi ſtvoluntariũ om
ne em̃ volitũ indubitater vtile ẽ volẽti vio
lentuũ eſſe nõ poteſt quo generalit᷑ eouſq;
adinuat vᷣtus hic illuſtrat᷑ atʒ pficit᷑ om̃e
ei violentũ ipediti æ noxium . Amp̃.
manifeſtuũ ẽ vtutẽ iſta nobilẽ eẽ duaꝝ faci
erũ q̃rũ altera illuminat᷑ a rebus ſublimi

bus ⁊ altera illuminabilis eſt ab inferioꝛi

bus coꝛꝑpalibꝰ ⁊ ſenſibilibꝰ ⁊ eadẽ vtus ẽ

⁊ eadẽ facies. Sʒ liberuʒ ẽ ei vertere ſe ad

quã partẽ voluerit et illuminari vel depin
gi a quibuſlibet noluerit. Si aũt ẽ ſupior

nobilioꝛ eiꝰ pfegio ⁊ lumẽ nobiliꝰ.Quã

to plus ad id ſe vertit tato plus ⁊ copioſiꝰ
illuminat. Certu aũt ẽ ꝙ perfectio illumi⸗

nat ipm eẽ et elongat a noeſſe. Cõuerſio

—

igr ad ea que ſupꝛa ipᷣa ẽ pficit vᷣtutẽ iſtaʒ
⁊ illuminat patet ergo ꝙ ſeparat᷑ a coꝛpe
⁊2 a coꝛpalibus ⁊ pↄiugit ſpũalibus. Palã

ig dʒ eẽ ꝙ nõ ſolũ nõ dependet a coꝛpo⸗

re ſʒ obſcurat ⁊ ipedit etiã applicatiõe ſui
ad aliud. Amplius.cũ aliqd fuerit ve⸗
hemẽter ſenſibile cer:uʒ ẽ ꝙ poſtq; ſentit
relingt ſenſũ debilioꝛe ad alia ſencienda.
Et cũ aliqð fuerit valde ĩtelligibile ecõtra
rio ſe bʒ quia relinqꝛt ĩtellectu foꝛtioꝛẽ ad

alia itelligeda. Impoſſibile ẽ igr ledi eẽn-

cia vᷣutis ipius nobilis ex applicatiõe ſua

Amp.vila vtutis intellectiue et viuere ei⸗

in effectu no ẽ nif intelligere ei⸗ in effectu

ummoꝛtalitate anime

ex eoꝝ ↄiũctione adiuuari. Ettato ampli
us adiuuati qnto fuerit eius ad alia foꝛti
oꝛ iuũclio.Certũ aũt ẽ qꝛ huiꝰ ↄiũclio foꝛ⸗
tiſſima ſepat omino ⁊ rapit a ſenſbus ⁊¶1 a
coꝛpe. Et idðᷣo maniſeſtum ẽ ꝙ id qð viu⸗

tẽ iſtã ſaluat naturalitet perficitſt bar eaz
a coꝛpe.Sepatio igr a coꝛpoꝛe ſequxla eſt
ſalutis et pfectionis ipius nõ caula veloc
caſio deſtructionis illius aut leſonis.
Aump̃. Manifeſtũ ẽ vtutẽ iſta nõ hre
inſtrumentuʒ oꝑationis ſue in coꝛꝑe licet
auũt ex leſione medie cellule capitis opera
tio virtutis iſtius impediri aut om̃ino de
ſtrui videat᷑ tamẽ manifeſtũ ẽ ſolã oꝑpati⸗
onẽ que illi ẽ deoꝛſũ impediri. Hoc eexp
te ſenſibiliũ. Eſt enim velut alter liber ei?
deſcriptio foꝛmarum ſenſibilium. quem li
bꝛum offert ei vel exhibet ymaginatiuua.
Has igr cũ abſtrahere ⁊ ſpoliare a odici
onibus particularibus nõ poterũt ꝓpter
turbationẽ aut leſionẽ medie cellulei quẽ
tranſſerut a vᷣtute ymaginatiua ſq; ſpolia
toꝛes et abſtractoꝛes ꝓhibebit᷑ vin iſta
nobilis ab aſpectu⁊? leciõe earũ.Ethocẽ
quonia media cellula que per vtutẽ yma
ginatiua debetvelut gdẽ liber eius fieri
huiꝰaqua diximus inſcpᷣtionẽ per leſone,

—— ——

aut infectiõis vel vulneris nõ ẽydoneꝰin
ſcribi ab ymaginatina vᷣtute. Quapꝛopt
ꝓbibetur virtus iſta a lectiõe et ſic ꝓhibe
tur itelligere a ratõe ſenſibiliũ que per ali
am via nõ veniebaãt ad ipam ſj nunq; ꝓ/
bibetur a lecnõe ſua que deſuper eſt illi
a lectiõe ſua ĩ libꝛo ſuo nobilioꝛi ⁊ ab irra
diatione que ineſt ei a luce pᷣma ſiue a lu

minibus medijs que vocãtur angeli ſacti

Certuũ ẽ ꝙ nõ⁊ hoc euidẽter apparetime
lacolicis egris et funeticis ꝗ licet ꝓhibiti

ſint rationare ð ſenſibus tñ de ſublimibꝰ
multa vidẽt ⁊ pᷣdicũt futura qᷓſi diuinates
In hoc ergo apparet ablatũ eis libꝝ rani

onis in ſcriptũa ſenſibus libꝛũ vero ſuxe
rioꝛem nobilẽ interdũ eis eẽ expoſitum?
aptũ. Nõ enim ↄlinuus eẽ cum ratiõe vł

intelligetia noſtra ſed quãdoq; applicari

illũ intellectiue virtuti noſtre quãdoq; ve
ro longe fieri ab illo.Cuius rei qd cauſe
ſit diſputandũ et declarandũ eſt. Ex quo

manifeſtuʒ eſt quoniam deſtructio illius

panis non deſtruitvtutẽ iſtam illius ind;
partis in qua maxime vigere videtur.idẽ

medie cellule capitis vel cerebꝛi. Roboꝛa

tur aulem hoc pꝛedicto exemplo q; frenen

ienchino
Anp⸗ois
Abinanuet
ingtconvyn
Cinhibl⸗
niermun
eumnln
Clunnzcon
Neuuseel
rcraee⸗
itigin
imuiti
ſateideodt
asſotolun
gongonisn
nanune

mrſotüho

ſeenianaee
Henräſtirud
ſeicangiont
Gnonetdrn
Ns
Wündre⸗
Panznon
Negebepe
Aliglaedn
Ahbatonb⸗
kinn
kineliginn
fiſntneen
Cbisyhinei
lammilaſe
legtenunſen.
a ohenfn
leſnnnlon
ndierne
ſllgenteglafe

*

ianile

E
=1

— ==
E

dnainu⸗
tbepe
KRN
iintn
mdltapeiit
eſ
1ipiusnot
snsen
feſtüi mii
zdonisſeitggg
aetclitagt
impedin mdi
emaniſeſiiſti⸗
Müimpecn de
mmin eiutdat
mmſaſbling
cbibet mnag
are tholiaet
nbus no holen
ioninedieclt
emagnuiuf
mes pobehi
wtlemdeen
clns ne
nusintcane
NANrznit
unnbenf
s ſnrhti

ichitAii
öeius reten
bniualinn
ncka uſſinn

ci arepti moꝛbo tũc dininãt ⁊ alio tvꝑe nõ
Amp. oĩs eencia eo naturalit᷑ tendene
et ibi naturaliter quieſcens quo non at⸗

tingit coꝛruptio vel mors ẽ naturaliter in
coꝛruptibilis et imoꝛtalis omne qð natu/

ralifer petit᷑ naturale ẽ petenn. Sʒ iſtavir

tus naturali deſderio petit locũ auo ne⸗
quit attingi coꝛruptio ſiue moꝛs huius lo

cus yel ſtatus e ei naturalis ⁊ naturaliter
debita. Quare ẽ immunis a mote ⁊ a coꝛ

ruptiõe vᷣbi gra. Ignis in loco ſui natura

li que ẽ ↄcauitas celi lunar eſt coꝛruptibi

lis et hoc ẽ de ↄditione loci.Omnis enim
locus ſub celo lunari ẽ locus generatiois

etcoꝛruptionis quoniã ẽ locus conſlictus
Quia ergo locus vel ſtatus in materialiũ
ſepatoꝝ ſeoꝛſũ lõge eſt a motu ⁊ mutalio

ne quonia a materia et appenditioe ma⸗
terie palã iſtã vtutẽ eſſe naturaliter immnu
nẽ a coꝛ ruptione et libera a moꝛte qꝛ om̃e
qð monet hic inferius ſubiacet coꝛrupti/
oni. Qt ſi quis dicat ꝙ anima buana na
turalit᷑ mouet᷑ ad coꝛpus equoce dic hoc
Nõ eni monet᷑ ad aliqd vi in eo geſcat.

vel vt ab eo pficiat᷑ ſʒ potins vt ipᷣm pfic/
at ipſa eo ꝙ vtat᷑ ad acꝗrẽdas ſibi aliqs

ex pfecnonibus ſuis ſecũdis in ̊ adiunat
ab inſtrument: ⁊ ab ipis ſenſibus.Nõ ſic
aũt intelligimus animã bũanã moueri in
ſuũ ſurſum ac nobile imo ad locũ ſue ꝑfe

ctiõis vltime videlicet ad ſtatũ ſnũ nobi⸗

liſſimũ. Abſit enix ab anima hũans ſcom
illa vᷣtutẽ ſuã ſublimẽ et nobilẽ vi quieſce
re querat in ſenſibus aut pfici ab eis ſicut

nec ecõuerſo vᷣtus inſerioꝛ animalis.ſcil,ʒ
aut terrenalis que ẽ vtus eius infima que

rit quieſcere aut ꝑfici in ſublimibus. Nõ
tñ negamus aliqtenus adiunari ad inꝗſi
tionẽ quarũda ſciencig ⁊ multoꝝ opato⸗
rũ. Amp̃. omnis vtus omnino ſeꝑata
a coꝛpe.neceſſario incoꝛruptibilis ẽ coꝛru/

prio ue coꝛpis. Et ecõuerſo ſequi᷑ quedaz
igit᷑ ẽ media et eſt medie diſpoſiti õis int᷑

iſta extrema. Angeli ſãcti omnino ſeoꝛſuʒ
⁊ nullomõ dependetes ex coꝛpoꝛibus. Et

aia vegetatiua ⁊ ſenſitiua oĩno pendẽtes
ex coꝛpe.Anima aũt hũana ẽ exemplũme
dii ꝗᷓ ptim impſſa ẽ coꝛpi⁊? ꝑtim pendẽs ex
illo ſcʒ qntũ ad vires qs coicat cũ aia ſen

ſibili ⁊ vegetabili.Partim vo ſeoꝛſũ ẽ ab
ſtracta et hoc ẽ qᷓntũ cõicat cũ angelis ſan
ctis ↄtrarijs igr ⁊ a ꝓpoꝛtiõe eẽnciali que
dã vires eiꝰmoꝛtales ⁊ queda imoꝛtales.

Ethoc ẽ qõ ingnuimꝰ. Nõ ei õ̊ fidei pie⸗

tatẽ aut veritatem eſt viſũ ant anditũ aut
aliquem alioꝝ ſenſuuʒ eſſe moꝛtalem an?
extinguibile ſ iham mentẽ hüans vt hua
na eſſe moꝛtalẽ hoc inclite pie q; fidei ↄꝛx᷑ra
riũ rationabilit᷑ ẽ. igr ẽ in aia huana
pᷣncipale ac nobiliſſimu omnino immoꝛ⸗

tale eſt. QOè ſi ꝗs obiciat ꝙ pars moꝛtalis

qꝛ ſi pars moꝛtalis aut coꝛruptibilis ergo
7 totũ. Qualiter eniʒ domꝰ erit incoꝛrupti
bilis cuiꝰ paries eſt coꝛruptibilis. Rn
demus in hoc ꝗqꝛ viſus no eſt coꝛruptibi
niſi ſcõm hoc 35 a coꝛpoꝛe ⁊ boc poſſua
mus vocare adiutoꝛiũ paſſionũ ſiue ydo
neitatem iuſta ad recipiendas immutati⸗
ones a viſibilibus vᷣtus vo iudicãdi omi⸗
no pendet er eſſencia mentis que no pben
dens eſt ex coꝛpo:e.In anima vᷣo anima⸗
li vſus duabus decauſis pendet ex coꝛpe
Quonia ⁊ ᷣm id qð hʒ ab eſſencia anime
animałet ſm id qð hʒ a coꝛpoꝛe ⁊ hoc eſt
quoniã ipᷣa pendet ex coꝛpe:et hoc ẽ quo⸗/
niam anima humana vires animales bz
ſecũdarias.et ideo non pendet ipᷣa ſʒ ani
mo qð hʒ pᷣncipin ab illis imo econnerſo
viutes aut ſecudarie pendent ex pᷣncipa⸗

libus hoc modo ſcʒ ꝓpter illa quonis ⸗/
pterilla et vniuerſaliter verũ eſt q omnia

ſenſibilia et ignoꝛabilia in omni ſubiecco
Zntemus ant alia via declarare immo?-
talitatẽ i ins dieamus ergo cr ſonſ⸗ nO
applicat᷑ ſenſat abſq; aſſimlatione ſui vt
tactus calido abſq; calefacliõe et viſus lu
cido abſq; illuminatione. Intellectus aua
tẽ econtrario ſe hʒ in hoc. Cuʒ ei intelligit
aliqd nõ denoĩat᷑ ab eo qð ĩtelligit nibi
eĩ ẽ de intelligibilibꝛapð intellectu niſi foꝛ
te ipᷣa intellectio ⁊ inſenſibilibꝰ ipᷣa ſenſa
tio ⁊ ſic manifeſtum ẽ intellectũ impaſſibi
lẽ ab itelligibili ant ĩitell gibilibꝰ Ampᷣ.
ad hec ẽ alia diuerſitas quã ſupꝛa diximꝰ
ꝙ qnto maioꝛa ⁊ pluries intelligit vtus
tellectiua tanto ẽ ad intelligendu expedi⸗
tioꝛ et capatioꝛ et foꝛnioꝛ.Ecõtrario aũt ſe
pʒ in ſenſu.palã ergo ꝙ nõ hʒ finẽ in oa
tione ſua, omnis virtus infinite operano
nis eſt infiniti tempoꝛis.omnis virtꝰ que
non habet finem in operatione nõ haber
fineʒ in tempoꝛe. Inſinita enim operatio

non poteſt perfici in tpe. Si ergo veru eſt

ꝙ eius operationi non ſit finis vltra queʒ

non enendatur vnde eidẽ virtuti nõ eſt fi

nis ĩ operatione ſic neq; in eſſencia. Et fie
appet in vᷣtute motina cui nõ ẽ finisimo
uẽdo ſic neq; in operado neq; in durädo.

Be immoꝛtalitate anime

D ſi gs direrit q quelibet eiꝰ opera⸗

tio elt finuia dico ꝙ ſicut quelibet reuolu⸗

tio eſt finita omnes infinite et ſunt a vtu/

te infinite potentie ſic eſt in ꝓpoſito. et ſic

ißm intelligere fimpliciter eſt infinitu. Od
ſn quis dixerit ꝙ finis eius ẽ in luce pꝛima
quia vltra non eſt qð intelligat nõ obui⸗/
at ei qð intendimus.quoniam finem iſtũ
agdhbuc manifeſtũ eſt eẽ infinitum ex hoc
nerceſſe eſt ißam eẽ immoꝛtalem Si enim
uies eius et operatio vltima in ipᷣa vita.
imo in ipo fonte vite vbi nõ appꝛopinqt
moꝛs neq; vlla defectio. MWanifeſtum
eſt mentẽ humanam illic naturaliter ten⸗
dere vbi ẽ vite indefectibilis continuitas.
Ad hunc autẽ finem ſi ſemel puenerit im/
poſſibile illaʒ inde decetero ſeparari. Im

poſſibile em̃ eſt aliqð a loco ſuo naturali⸗

ter moueri alioquin haberet motꝰ oppo
ſitos et oppoſitas naturas.Et hoc ẽ quo/
niam natura eſt pᷣncipium motus et quie
iis voluntarie autem ab ipᷣo fonte vite et
gaudij et gloꝛie ſeparari imo ab omimo⸗
da plenitudine deſiderabiliũ ſuoꝝ.Nuis
non videat violẽter. Ideo impoſſibile eſt

AIm̃ bicviolẽtia lo cũ habere nõ poteſt. cti’n⸗

em a ſeipᷣa ⁊ ab alus que infra ipᷣam ſunt
tacq ab inferno ſuperioꝛi et ab inferno in/
ferioꝛi et ſu perioꝛi erepta totaliter in fon⸗

te bonoꝛũ oim quodamodo migrauerit.

pocẽ cum fons ille totaliter illa in ſeipam

rapnerit hoc eſt omnes cogitationes eiꝰ.

et omnes eius affectiones in ſe collegerit
Lotaliter illi viuet et hoc exemplo natura/
lis amoꝛis patet vhbi mes amantiſſimi pa
tris totaliter vnitur filio ⁊ totaliter affecti⸗
ones et cogitationes amoꝰ rapit in filium

⁊ex illo totaliter viuit interius duʒ ex illo
Lotum haurit qe ogitat et qð gaudet. ex

dg limet ? generaliter oẽs cogitationes ?
affectiones haurit exillo ⁊ finaliter refun
it in illum. Sic ⁊ in vita beatitudinis q;

mens totaliter rapta et ab omnibus alis
er epta totũ qð viuet ex ipſo ſolo hbaurriet

et tolum refundet in ipᷣm et eructabit qm̃
vila tota liter in appꝛehenſionibus ⁊ affe
cionibus conſiſtitt ”MV

Pubanguan
hondeoce
nus

VAmmn
uunul

Mpptcun
MNozorenn

Pwnren
Prrouis
Micesin
Pianunel
küennanin
ncalepten
Prükrdyede
Wwonrno
Paarckde⸗
Mcdeecde
m'
äneia
Ncdenizr
Moonns
Ti vol⸗
Cumglon
Mitonte
Aunscre⸗
Munegi,
Mnmußt
epinnais
inuin
ſcogoſece

Fo. ́MYMVUD ccxlviij

— Jncipit Regiſtrum. 9;ððBð
„ Nroni iuſſus eſt offerre vitulum in bolocanſtum et quare w. £

Abijeere abücit a ſe humilitas alienum et deo cuius eſt reddit lx Yy 2

* Abijciunt quidam demones ſanctis exoꝛciſmis. xxx AB lxvij. 6
Abijciendi ſunt negligentes velut canes ix *£ y xix
Abbominatioens moꝛtifere babende ſuntdelegationes carnales.

11. O crxxvi. „
“ Abbominantur deo homines mente coꝛrupti Alilviij Y cxxvij.
Albblactare vult deus paruulos ſuos cibis ſenſabilium deliciarum lxviij T chzerli

Ablutio facta in aqua omnibus ſignis ↄuenientius. HW x..
xiii D Orn

Ablutio aque mundat.
Abꝛaham quanto maioꝛem gratiã inueniebat tantomagis ei adherebat. lx H clxxix

ꝛaham deo conſtanter adheſit et fideliter. xiij G xxv.
Abꝛabam tonus populi iudaici pꝛincipium fuit etfundamentum ibidem v B xxv.

Abſcondere qui abicondit ſcelera ſua non dirigetur Tcdlix.

Abſoꝛbet fides in ſacramento altanis lumina quinq; ſenſuum noſtroꝛum lſ CLC cxv.
xlvi. NRcxxij.

Abſtinentia multiplex eſt. .—r
Abſtinentia nimia pꝛeſcindenda etft. H H nvij MW axij.
Abſurda ſeptem. xij H vv.
Abutitur dyabolus omnibus membꝛis peccatoꝛis in ſeruiclum ſuũ. lxviij R clxxvij.
Abutuntur nominibus xp̃i magi et aſtronomi maligni. xxxx CDE Ixvij.
Abuloꝛ eſt bonoꝛum qui ſiſti intentione citra felicitatem eternã xxxv E F lxxxij
Accidere qð accidiui ex cauſa quacunq; non pꝛopter hoc ainuendume eſt kcauſe ipſius.
xxj. B cxcvj. M
Accidia eſt culpabilis et damnatione digna. H xx xliũ
Accidentia in ſacramento altaris ſunt viſibilia. ij R v.
Actio omnis vel affectata vel colerata vel neglecta ſemp inputanda eſt volenti agen
ti ad voluntatem. lxxv. O ccxii
Actum aliquem qui in deum eriendere debeat citra ipſum ſiſtere non videtur poſſibile
Ariſto teles. lxxxij. O E ccxxxvi
. Acurns quaſi adine eſt cultus diuinus. vij S riiſ.
Adam et Eua ſuam nuditatem ante peccatum is ignoꝛabant etquare lxxij F cci.
Adam anteq; fuiſſet gratia illuſtratus. et anteqᷓ; peccaſſet ſi decederet in ſtatu innocen⸗
tie naturalis adhuc viſione dei careret. li F cxxxviil.
Adiutoꝛia ſunt quindecim pꝛeter dona gratiarum er virtutum auibus adiuũat deꝰ ele⸗
ccos peo ſe certantes. M N O vſq; ad S incluſiune. lxxvi cxr.
Adiutoꝛium dei merito non obtinet qui obtinere non curat. ij B viI.
Adiutoꝛia bellandi ſęptem. ẽ cvt
Adoꝛatio ex adoꝛati ne ſequuntur genuſlexio et ꝓſtraio . 1 P x.
Adoꝛatio nihil aliud eſt niſi ſi ubieclio⸗ et bpumiliatio 9 ◻ riin
Adoꝛatio ſarracenoꝛum. vIBX
Adoꝛatio cati et buffonum. rii. D of.
Adoꝛatio ſolis et lune ceterarũq; planctarum temouetun. Z rvvI 1 loſu.
Adoꝛatio creaturarum ꝓhibetur omnino. xrxvi. S lxI1
Adoꝛatio vituli. Fii ■— lr.
Adoꝛatio creature quocunq; modo fiat ydolatria eſt. Wwvii IxI W
Adoꝛare vult deus homines in abſcondito. Mẽ 2* 5S xiij.
Adorare cogebatur populus yſrael ad occidentem 3 P.uii⸗ H
xxx .—

Adoꝛant barbari qð pᷣmo inueniunt. .
Adulatoꝛ cui adulatur illum ſapoꝛat et parat viam dyabu⸗ ad iplam occidendum. lv.

T. chxxvij.
Adultero: um zelns. lxj F5 S en

*

Regiſtrum

Aeris paſfohesomnesplanetis eẽ dicunt quidam.
Aleri culturam impendit antiquitas . ril D len.
Aer coꝛruptus moꝛtem generat. x RK lxvj.
Affecniones ſiue cogitationes ſimiles cogitationibus etaffecionibus eran vus 7 5 qs
exeunt non eſt incõueniens. . xxxiiij. M lxxix.
Affectiones noſtras vocat phyloſophus paſſiones. rxxvn lxxvij.
Affectionũ omnium naturalium amoꝛ eſt maximus.
Affectiones humanarũ animarũ in deum ſeptem ſunt.

xv R lviij

rii M cviin

Affectiones multiplices peccatoꝛum vndecim ſunt in beccatum. xliu. N cix
vij. U emii⸗

Affectiuarũ virtutuũ ſtabilitio in via non eſt poſſibilis.
Affeginarum virtutum ſeptem ſunt ſpecies ibidem.

Pꝛima Bonitas.
JSecons Suguitas. .òèGͤ
Tercia B8Biioꝛzia. . —
Quarta eſt Bꝛatitudo xlvij u. et habet nviin. 8.C. 5.
Quinta Cimoꝛł crrii ſc. rrv.
Sexta Pudoꝛ.
Septima Zpes.

Affertones noſtras in tria genera cadere neceſſe eſt.
Affectionũ bonarũ multitudo oꝛitur ex va rietate diſpoſitionũ
Affectiones animabꝰ hũanis nõ minꝰ neceſſe ſũt qᷓ; appheſones. “
Affectus et intellectus eodẽ iure obligatilunt.
Affectus humanus et intellectus obediẽtie eque debitoꝛes ſunt
Affectus inter affectum noſtrũ nobilẽ et ſua deſidena nihil emecdid
Affectiones in deum ſeptem ſunt.
Affectiones due . unt indifſerentes 3d vicia iaſ cilicet e ad virtutes.

lxx. crciiij.

Pꝛima HHoꝛror
eſt rix. Z onx.
Secunda 2= gxrecratio.
Agertiones neq; vere ſuntneq; falle. viij D rxv. .
Afflictio non debet vltra extendi q; requirat coꝛrectio. lxij K axin.
Afflictio ex miſericoꝛdia cauſatur. pPIO L,
Afflictio coꝛpis optimum eſt contra tenta:tionem demonis. lxxix cvi⸗
Agere neceſie ẽ vnũquẽq; agere quod agit dum S agit et inpoſt ibile ipum aliter
agere tunc econuerſo lxxiiij R ce·
Agiles nominantur ab agendo ⁊ circũagendo. xxxv y lxriii.
Agni paſchalis comeſtionis que fuit cauſa. üiin H O nvI
Agricolarum et paſtoꝛum erroꝛ etydolatria xv B prüü
Ala ale ſpirituales tres ſunt theologice virtutes. vriilj. K vvx.
Albedo in niue etnigredo in coꝛuo non ſunt alterius ſpeciei 0 rriii 6 PBnin
Altare eſt diuini h noꝛis titulus. miil.
Altaris officium quadruplex eſt ibidem
Altaria delenit deus de coꝛdibus iudeoꝝ ⁊ quare. ij niüj.
Altare holocauſtoꝛũ. ij B miiij.

Amare nõ debemꝛ ſic creaturas vt obliuiſcat᷑ deꝰ vel negligatur.
Amare repꝛobũ et credere impꝛobabile ſimilis ſunt virtutis.
Amans amare.id eſt ex neceſſitate amat.A.

Amare adamare et odire vnus eſt habitus. .
Z iciciam aut fidem vſq; ad paleã extendi nõ opoꝛtet.
micus non poteſt dici ſimpiiciter et vere ſed ſcõm auid ſolaen⸗ qui tatanen hominem
odit in parte. xlij Lcij.

Amicus non eſt aui ex aliqua vane odit. E emvij.

xxxvuj U xc.

. pti. g crr.
lviij. F exxp.
1V cxxxiiiij]
vij xy.

viij. B cxxiiij.

rir K xxxix.
17,1

xxxvij nie

Amatur feruentius cꝓrximus a viris ſanctis i deus non tamen ſonius g imp obee in
naturalibus. xlij KE d

viij 1 (l.
xlij. R ciſ. 1

gicnsont
Intcueren
icozumon
lnauſn
Zorbebius
orreust
Aonelnsin
roretvunt
Ironolemm
iuunit
ſcgen.
numina

epeteſe

ertun
Egoſonoen
Kan
emn
Hoſen che
Pſonteng

ini nis

ſoſun iscen
innnm
Ppenaan

ſnlrn

ſnnſoſein
—

Uininuin

nncri

lbabet beie

MResfrum

Amicus non npot. dich aiſtmplicker gin parte . inimicnoi biden.

Ego ſum oleum ad leaniendum doloꝛes animarum

Ego ſum oleum ad condiendos dbos bonon operum. DM
Semc eninabusnon eſtſnanise HM

Ego ſum oleum ſanctum
Per me vnguntur viri ſancti.
Dine me nec ſanctitas nec ſanctifi catio
Ego ſi ſum vnctio docens de omnibus
Ego ſum fons plenitudinis.
Ego ſum tunica polimita fragans

Ego ſum in elementis ignis nun; 6 decidens
Ego ſum purpura ⁊ coccus bis tinctlus

Ego ſum oleum in liquoꝛibus
Ego ſum oliua in arboꝛibus
Ego ſum roſa in floꝛibus
Ego ſum aurum ignitũ in metallis

E)ẽgo ſum in pratibus Eecularibus rex

Ego ſum radix in qua pendet tota lex
Amo: de amoꝛe duplici
Amoꝛ: eſt quedam vnitas amantis ad amatum
Amoꝛ delectabile facit amarum
Amoꝛ perfectus omnia Bons en municat amantis ibidem

Amoꝛ mũdi ſigus et miſeria Quere vbi excecaius

Amoꝛ quicquid tangit noſtrum eſt ibidem
oꝛẽ vocat dyoniſius totalẽ declinationẽ amantis in amatü.
Amoꝛ carentie diuitiarum eſt tercia intentio panperratis
Aumoꝛ pauperta:is bella aut inſuitus conſurgere nõ permittit
Amo: patnie maioꝛ eſt q; omnes amo:es mundani

Amoꝛ naturalis honeſtatis qũqʒ non ſufficit ni nr̃as vincere pallies

no? naturalis vtrum creatur a doo
Amoꝛ qualiter creeiur ſine appꝛehẽſione ibidem
Amoꝛe gratuitd e et non natorai qualiter diligat dens

xxv T if. .V

Amicicie veritas ẽ amicos amici diligere DM
Amicoꝛum omnia ſunt communia rri Hd
Amicus ſponſi non ſibi ſed ſponſo pꝛocurat i lxj.
Amoꝛ habitus non dicitur Ponte rocind magis ſeruitug⸗ iiii E vifi.
Amoꝛ rectus ⁊ purus nulli ab aliq̊ impendit᷑ niſi illũ credat eẽ bouũ uij E viij
Amoꝛ rectus app: ꝛehenſionẽ habet bonilalis peambulsm. KW E ix.
Amoꝛ ex diuina oꝛitur bonitale y 1 Wr.
Amoꝛ: mulierum eſt magna occaſio ydolatrie . xxiij R lij.
Amos natnralis non eſt in bonum inãntum donumk mplccre mmo in bonum deter
minatum xxxviij * c.
Amoꝛ omnium affectionum naturalium eſt maximus vxviij. Uxq
Amoꝛ poteſt eſſe ⁊ eſt alicuius ad ſe duplicirrer vxviij Z xcii
Amoꝛ voluptalis et amo: amici equiuoce dicuntux xrxrxxix A xcij.
Amo: veriſſima ratione non eſt nin intentio inquirens mriij = rij
Amoꝛ benefactoꝛibus narurglibus reddendus eſt xxxix C rcii.
Amoꝛ: inquiſitoꝛ eſt bo xxxix B xciij.
Amoꝛe aeli plus diligunt creature ceatoꝛem 5 vſeßas H xxxi M xciij.
Zmordebitn⸗ etredditus vxix D xcii
Amoꝛ venditus ibidem. rnrxix Rxciij
Amoꝛ de landibus amoꝛis
Ego ſum oleum leticie

lyij X* cli
lvij l clij
“ lvih. E clij.
lvij Z clij.
lvij X y clij
Wiiij Tcxciij
txiij T clv.
lxxxij B ccxxxvj.

xI erij

XI H xxviij
XI 7 xcviij.

xXxI Lxcix.
vv

H —

”

Regiſtrum

Amoꝛde fallo amoꝛe hereticoꝛum xi. M xreix
Amoꝛ dei vnus ẽ et omniũ allorum ane poteriolom diliguuk ſolum xlij E c].
Amoꝛes ſi eent diuerſiet fidesi in vno et eodem fideli diuerſa eẽt ibidẽ. ni F .l.
Sum fnr fideliſſimus. ́R—
Deiymago. .
LCenſus ⁊? redditus.
Uinculũ quo ſolo alligaug fs.
Triplex funiculus. J. Kk. . wieij . O. 8
Uinculũ qͥ ſolo pctõꝛ trahit ad graʒ. Q. Kci
In domo dei diſpenſatrix. ”
Dluligentes me diligo.
Dña pleni iuris et poſſeſſioniss
Dedi homini regem celoꝝ in pꝛeciũ redepisis.

Amoꝛ dicit Ego

Sacrificium reconciliationis.
Antidotum ſanationis.
Aduocatum iugis appellationis.
Ego in S opugnatoꝛẽ dyabolice debellationis.
Sacramentum ſanctiticationis
Pignus humane aſſecurationis
Amozmundanus execat ſois et intus

Amo: multiplex Xij BG xcviij. et 1ij. Mxali.
Auxurie. 4
Amoꝛ Pecunie. lij 5 cj.
Superbie. Z
Amoꝛis guindp ſunt differentie .
Pꝛima Teneritudo
Secũda Implitudo
Tercia Eſt Charitas ij 7 ciij.
Quarta Immenſitas
Quinta Daementia ?YUMUD
Amoꝛe dei ſolum operantur viri ſancii xlij b er.
Amoꝛis operationes iruo: virtulibus efſiciuntur melioꝛes klij ꝓ g.
Amoꝛ ſemper eſt rectus cum fuerit feruens ⁊ foꝛtis rlij. KR c.

Amoꝛis aliud eſt foꝛtitudo aliud feruoꝛ ibidem
Amoꝛem ex odio impoſſibile eſt eſſe

Ambicioſus eſt iracundus xlix Tcxix.

Ambulare ambꝝlans cũ baculo aut infirmus eſt ant debilis iudicatur. ij Ei iij.

Angeli demoneOreligant ne bominibus noceant £ XxI O xcv'.

Angulum rectum aggregari ex infinitis angulis contingentie eſt impoſſibile. I £

c xxxv

Anima animas a pꝛincipio creatus fuiſſe in celo et in ſtellis colocatas opinatus ett
U X vſq; ad. GSO .inclu
ſue. . lrrij. ccvij
Anime pꝛimoꝛum parentum in ſuis retectionibus create fnerunt lxxiiij Cccvii.
lxxj B cexxxij.

piato contra quem obijcitur muttipliciter.

Animarum gloꝛia eſt ſanctoꝛum retributiio.
Anima. In anima gloaficata due ſunt confiderationes

772772

Animam humanaim̃ humiliat vilificatio aſſidua ixr F cxcy/
Animas humanas a felicitate patrie ad iſtas miſerias non ſemel tantum ſed infinici⸗
5 reuerſuras poſuit. oꝛigens. quod imp: obatur multiplicier ́èM cclxxxij

Ani nalume operatiões nec loco nec tempoꝛe adiuuantur ner impediuntur. rxrE.
rn * wi ·

Aniwa mentem Reotundam urui Boecus

viij. d.Sai.

xlviij 7 gxy·

giganmbun

imnnsdenh

gii 1 lei⸗
Zrimeconne
inn znern
Oiris
üreodeea
Pyiranbuna
Aunmu
Alntvokwir
Minebusbunt
Him ſuanina
Pbüanscincon
Uninn
Uuunobe
n.
Mniunaniy
Mnigagoein
mmimn
Ninannno
Rinehmuren
Minepunene
Müncdianonn
Nünaidrsd
Ainaliune
Mimliundn
inolzenin
ſilmit
MMlu s
Ninuiaſaciea
niulmm
Mivr honin
mbrs dich
inicnin
tlaininö

Ninl
e

ris.
velgionis
nis
Nis
ſi!
5 wi and

i 56

Anime coniunctionis ad coꝛpus tres ſunt modi

Animale noſtrum peccat cum ſit ad ipſum

Apparatus ſanctimonialium mereticus

Regiſtrum
Animarum bhumanarũ immoꝛtalitatem deſtruere quedã opinati ſunt. xxviij A. lxij
Animas demonũ in ſtatuis eſſe poſuit Mercunus immoꝛtales quod repꝛobat xx
Anima. In anima bumana non inueniuntur niſi tria genera virin requiere in littera

U¶ U vbi vis.

Anime ade et eue nõ vacue create ſunt.ↄtra ariſtotelem vt appet. nv. R lxxxiiij

Animam bumana nibil tantum decer vt virtus ibidem. xvyxvxxv T lxxiiij
Anima humana virtutibus gratuitis decoꝛatuutt xxxv U ixxviiij.
Anima noſtra infirmatur et coꝛrumpiuur ad infirmitate coꝛpoꝛis xl S xcvj.
Animabus humanis in hac vita ſublimioꝛes ſunt virtutes xij Q xcix

Anima In anima eſt ars et ſcientia riie Xp.
Aia hũana ẽ in coꝛpoꝛe moꝛtis huius ſicut aridũ lignũ in medio ignis xlj Q xcix

Item expoſita eſt multis miſerijs.ibiden

Smimna iienimnabns noſttis ſanitas ẽ ad ꝓpoꝛtionẽ ſanitatis in coꝛpoꝛibus xxxv
Anima humanavacuã creata eſſe opinatus eſt ariſtoteles ibidẽ xxxx Q lxxxiiij
Animã et agere in ſe et pati in ſe non inconuenies conditio xxxiiij M. lxxix.

Animam humanã quẽadmodum vicia capliuant ſic eam virtutes eleuat xl T c.

„

Animarum noſtrarum gloꝛificatio eſt ad deum aſſimulatio lij D cxxxviij.

Anime humane non plus diſtant a lublimitate gloꝛie ſue qᷓ angeli xl. B xviij.
Anime humane eſt vita deuns . .. llii A lcxl,
Animalia noua in nouis cõmixtionibus ſeminũ poſſibile eſt gygni. xxiij/j. O I..
Animalibus bꝛutis dininũ honoꝛe impeſndere manifeſte eſt inſanie xxv y. lvij.
Animalium et planetaꝝ cultura repꝛobatur xxv D lvij
Animalium dij non foꝛmatoꝛes . ᷑nnvl Qα£ lix.
Animalia exinnicem ⁊ abinuicem neceſſe eſt generari ibiaem „
caria ibidẽ Tlxx
xxXI

Animaliũ ſacrificia perſe non ſunt vtilia Fxxj P lxx.vi pʒ ne
Animalium vita deo nunq; fuit odioaa U Q Ixxj.
Animalia ſacrificãtes ſinemactatione vicioꝝ ſeipᷣos immolãt pctis xxxiij 10 lxnij
Animalium membꝛa virrutes dicuntux xxvI E lrxxv

R *

Animalium nominibus manſuetoꝝ virtutes nominate ſunt xxxvj S lexxo

Animalibus diſciplina adpbiberrbdrr X rir
Aialia imũda imdicia irrepᷣhẽſibilita: ꝓbibita erat a di ſacrificio.xiiij. N.O.P.xxviij
Animalia cninſmõi voluit deus ſacrificari.ibidem
Aialia oĩa aihi vſurpauerat ydolatria voluit eẽ ppło ſuo abhoĩabilia. viij. Q rviij

222

Animal beſtiaſuffocatum ꝓhibitum erat xiiij RXyx.
Animalium nature gnditiones differinnn 9 lxx Y cxcix
Animalium furatio dlſtrictius ꝓhibita eſt ° ir S Lix.

Animalia tria genera ſcʒ ouis et bouis ⁊cap:e elegit ſibi offerri deus x J xxij.

Animalia quedam ſunt ſupflua et quedam neceſſaria

Animalibus diuerſi generis ꝓbibetur omixioY rvyj A. xxxij.
Animalia in animalibus quadeupedibus duo ſunt ſigna xiiij O xxviij.

Amicticie animat diuina miſcdia deſperãtes ad veniã depꝛecanda. lv ¶ cxlvij.
Animoſus eſt iracunln1uus i xlix F (xxviij.
Animale nim nullomõ m eẽntiã vel ſpẽm ſiłe ẽ animali qð ẽ in bꝛutis lxxj. S cxcx
Animale nrm non differt eẽnnaliter vel ̃m ſpem ab ipo ſpualinfo lxxj T cxcix
xvij cxcix.
xXxxvii Llx
ix 7 dxj.

Animale nim in no ſtro regno ẽ rõnis iõ legibus eiuſdẽ eſt ſubiectũ
Apparitio luciferi in foꝛma catti ”M

Zod ghenſones que ptinent ad fundam entum religioms certe ſuntet determinate.
i H5 viiiif. ene MR
Aopp:ehenſiones radicalss fidei ſunt eiuſdem articultibidem OD. D

Regiſtrum

Appꝛebenſiones ſiue cogitationes ſi ſimiles eſſe cogitationibus: appꝛehenſionibus ex
Anbus et per quas tranſeunt non eſt inconueniens
ppꝛehenſiuarum virtutum quinq; ſunt lumina

Appꝛopinquatio ad deum eſt cauſa oblationis et ſacrificij X.i. F Ux.
Aqua roſacea in vaſe ex reſolutione vapoꝛis pluuiam generat XxvI PP£½ ir.
Aqua ignem extinguit xxvij
Aqua. Ablutio facta in aqua omnibus ſignis conueniẽtiuns vx 1 ler

Aqua tribulationis omnia genimina carnaliuʒ deſiderioꝛũ et vicioꝛũ omnium er ter⸗

minat et ſuccreſcere non ſinit lxviij L. W. dxxxvij
Agqna tribulationis carnales delicias percata el et vicia ſi nbmerſi tſic ꝙ vnũ non reman
ſit et hoc per pacientiam lxviij J clxxxvj..

–—

Aqua ignem concupiſcentie extinguit irxix B ccxxpij

Aque ⁊ ſanguĩs aſperſione mundandus eratlep: oſus XV X xxxj.
Aque abilutio mundabat mulierem menſtruoſam xiiij O xxvij.
Arbitrium. Libero arbitrio ſubſunt quedan multipliciter lxxy M ccxiij.
Arboꝛ mala fructus facit malos xxxvii C lxxxix.
Arboꝛes plantare deus phibuit iudeis et quare X O xxiij.
Arcere.Arcẽedi ſunt hoĩes et repellen di oĩ ĩſtudio a vicijs ⁊ petis x A xx
Ardere.Ardet totum genus humanũ et frigeſcit XxxI M lxxix.
Argumẽta ſpuſſancti decẽ ſunt ad concludendũ peccato ⁊ pctõꝛi lxxix U ccrxviij.
Armatura ad quid a deo daretur bellatoꝛibus ſ uis niſi ſufficiens eſſet ad pꝛeliuz ſpi⸗
rituale. lxxvij K cexx.
Armatura ðᷣꝛ fides ptegens contra iacula mundane ſapientie vi R'rxii.
Arma et beila ſpiritualia neceſſaria ſunt xxxvj B lxxv.

Armẽta et greges non ſolum ſunt vtilia ſed eti nccaria a vite bumane ix Q rx.

Arrogantia iracundi xlix O crix.
Ars. ꝙ omnis ars a rebꝰ eſt tanq; vmbꝛa J R üij.
Ars. omni arte cercioꝛ et melioꝛ eſt vinus ibidem K
Ars recte viuendi eſt lex viij C xv
Articuli fidei ſunt appꝛehenſiones einſdem iiij PP viij.
Articuloꝝ fidei quida ſicut radices.ꝗda ſicut rami ab hmõi deſcẽdenni⸗ iiij. C. vij.
Articuloꝝ fidei certus eſt numerus et determinatus v Z ix.
Articuloꝛum fidei duo ſunt pꝛincipales —c „ Rn
Articuli fidei diuiduntur in tres partes S vij Txilij.

Artificia tria ſunt quibꝰ vtuntur contra vicia virtutes lxxix R ccxxviu.
Aſperitas vite animam facit ad patria pergere lxviij SS. (lxxxviij.
Aſſimulat aia humana gloꝛificata deo patri ⁊ filio rſpniilancio iſ. L. U. ccxxxvrij
Aſſimulatio ad Neum eſt gloꝛificatio noſtra „ lij D cxxxviij.
Aliperſione aq Ret ſanguis mudandus erat lepꝛ'oſus „ rpo X rxxI.
Auaricia contra aunaros ix P cxc.
Auarus deum pꝛo diuitijs viliſſimis delerit lvij d cxlix.
Aſtra quinq; in pante appᷣpenſiua micancia xlvij xij
Audacia iracundi
Auerſio intellectus ab eis q; credenda ſant ecauſa errois iij 5 vj.

ncio obſuato:es fauſtam ⁊ foꝛtunata reputabat inuentionem nidoꝛum riij

Auricule dertre lepꝛoſi erremũ in eius mũdatione polliceſis ceptũ eſt rvy = m.

Eatitudo viſiõis diuine eſt delectabilis et iocunda vltra oẽcm eſtimationem

1 HH h P. Q. R. S. Ul. lxxx .y. SS,
rationu vario innititur intellectus philo ophantium ij A. H il.
Baptiſmi et fidei vnitas pꝛobatur vr uozon l A. L. lxix

Beatitudo eſt omniũ deſiderioꝛum
2 plenitudo inr! Bcii.
Beannd ðꝛ lux claritas gaudiũ gloꝛia ⁊ cena magna ibidem D.E
estitudo ðꝛ vita eterna pax libertas requies etſunt nouẽ noĩa eiuſdem ibidem

xxxiiij M lxxix.
Xlvij T cxxiij.

Pulotkt
adnndiresn
Peuinudoen
Zanndoeſtbo
Peninannio

Pennutioſe
Hentiucocke
Petüutotte
Beanvconete
Pelincheüns
uirtktid

5

„
Paigeiindomin
Ikhen
Chetvelapi.

uru

Eu untſepee
Dimun
Geanti
Pun
Oum
Quptd
AMNun.

In

Relunhih⸗
Valum beil
len.
balunrirhain
al, inerpuu
lunboberor⸗
mneĩ nin
ndeoumae
Meyfnal
Krtui
kalngnien

emntgnin

SS
mumnmine
huerugeni

wu!.

il

—

eſſegnimr

g.

=

N
G1

£

=—

UA RR
ſ⸗
Die
e e.
“ N

. ee
s
† „ HW

DZ Re
cod e
„ 4.,.1.
cens ehelta
e
„DNS
ebanane 1.“
e.
NS

Lt
14

e N
R“

i Ntd .
“ .

.
591
160

/

õ

,E

ed

2
—–
—
—
—
—MUW

=

Beatitudo eſt vnum de bonis paupertatis

Beatitudo acquiritur donis et virtutibus ibidem.
Beatudo eſt bonitas perſfetaa “
Beatitudinũ octo tenebꝛoſitates dono ſcientie illuſtrank

Beatitudo intellectus eſt in ſola luce veritatis

Beati qui in domino ſperan·
Bella. ad bella vtilis eſt armatuua

11
2
è

Bellum habet credere quia voluntarium
Bellum omne virtute agendum eſt ibidem

Benignitas 2 bonitas diſſerunt

—

ffrrüij O cri
xlij. y cxoj.

E xxv.

rxrviij lxij.
uux Q, Fxl.

Beatitudines virtutes veras neceſſe eſt eſſe

„

Beatitudinis plenitudo eſt religionis conſumatio.In pꝛologo
Beatitudo eſt creatoꝛis aſſimulalio s
Beatitudo eſt ſtatus vltime perfectionis
Bealitudo aſſectus eſt in ſola ſuauitate pᷣme bonitatis ibidem U
Beatitudo eſt felicitas iuxta traditionem Machomeni eſt cum bꝛutis cõmunicare ex

quo multa inconuenientia ſequũtur que poſila ſunt inlittera S vbi felicits xix.

lUliij y crxliiij.
lxiij. U. X. clxx].

Beati ſunt pauperes .
xxxvj. B lrv.

Bella ſpiritualia xrxxv O lxxxiij.
Bellandi ſunt ſeptem adiutoꝛia MVDw HD
SPꝛimm SCHHericia
Secundũ Pꝛudentia .
Tercium Ha.i.ꝛ ſtium reſrenatio ä
QDuartũ Eſt Ceonſolailo rxxx. F. xcvp½
AQAQuintuuuu P:ꝛotectio sl
SZBexltum Dieieinina gratia S

Septimũ Pacientia

Bellum pneipem in bello iniuſto non tenentur ſubditi iuuare xloij G cxxj.

Bellum. In bello dubio non debent pꝛoceres pᷣncipem iuuare ante diſcuſſionem eiuſ
dem. „r —rrlij 5 crxI.
Bellatrix in ſpiritualibus eſt ſl/lſes liij B cxl.
Bella inter pauperes conſurgere amoꝛ paupertatis non ꝑmittit lxiuij C Gri;

xxij R lvij

Bellum deoꝛum et cultoꝛum eoꝛundem .KR
xxij B lv

Belue dij mali comparantur

Benedicere Benedirit deus Iſmabeli xviij N xxxvij.
Benedicunt pacientes eoꝛum perſecutoꝛibus lxix Eclxxxix

BGBenedictio ex gratitudine generaturr . VyVy M. H. x.
Benedictio cereo ⁊ cãpana fugantur fulgura ⁊ tempeſtates rrviij Uliiij
Benefactoꝛes nr̃i naturales ſunt deus ⁊ parentes xxxix. Excij

Benelicentia gratuitcjttuoꝛ partes diuini culrus cauſat vi. M x.
Beneficentie diuine recognitio eſt cauſa oblationis et ſacrificij X E xxij.
Beneficia ꝓpier beneficia. cultus deo per ſe debeuurr mMilij Beliij.
Beneficia eccleſiaſrica að ſapiunt et qui digne percipiunt liiij. . U. cix.
engesſumgno⸗ quo aĩas defunctoꝝ debẽt redimere ibidẽ xliiij. U. X. crj.
. kneſactop diſpenſatores ſunt qui in beneficijs pᷣſtandis voluntatem dili & liif.
ſulunt. . xxiiij S liij.
Benignitatem cũ ſua ſuauitate perfundit electis ſpirituſſanctus lxxxiij. B. ccxlj.

lx A dvij.
H xlviij 1. cxxvi.
Blaſphemãt ↄtra dei bointateʒ qui paſſioni filij eius ⁊ incarnatiõi Zdicut vj. U.
Blaſphemꝰ ⁊ in coꝛrigibilis de medio omnibus mois exterminaädiſunt x K xx..
Blaſphemãs deũ ſemel im̃ nõ ꝓpter hoc erit malꝰ illa hoꝛa ðt Arſ. xXxxviij.D. lxxxix
Bonus non eſt homo ex bonitate intelleitus et quare xrxvxxvj. L. lxxxv
Bona circumſtantia grauat peccatum lxxv. Q ccxiiij.

Beniuolentia de beniuolentia

Reguſtrum

Bona naturalia non ſunt pᷣferenda ſeruicio creatoꝛis

ryir 7 rai
Bona naturalia data ſunt ad gloꝛiã ⁊ obſequium dei.i ibiem

K„
Bona naturalia quibus viſum eſt ſola ſufficere ad pꝛomerendam vit̃ eemam erroꝛ

pelagianoꝛum , A A xcv
Hngien⸗ in virtutibus ↄſuetudinalibus diffinit Ariſtoteles
Bonitas vᷣtzẽ bonitas duaꝝ milician media ale quẽ aſgal multiplr. tmiti. Q.IrxI
Bonitas eſt via ad felicitatem eternam
Bonitas perfecta eſt beatitudo ibidem “
Bonitas ↄſuetudinalis non eſt niſ voluntas babime
Bonm dij retributionẽ non exigunt
Bonitas et bonus tripliciter dicuntur
Bonitas vna eſt
Boniiatis que eſt pꝛopꝛia operatio

xxiiij A lij.
rxxxt b lxxxij.
xlviij O cxxoj
lxx Tcxchij.

Bomitatis acſuauitatis diuine ad ea que carnis et mundi lant t nulla erit pꝛopoꝛlio. 4

lxx M cxciiij.
Braccarum depoſitionẽ i in adoꝛatione pꝛobibuit deus
Bꝛntalilas vitam ſubuertit humanam
catur in paradyſo ſarracenoum. xix. E. xxxir
lefacit ſpiritualiter coꝛda hominũ rincarnatio ech iniꝛ paſie eiuldem. vij

Q rij

Ru vxiij.
Tampane benedicte tẽpeſtates et fulgura fugant
Candelabuũ pꝛecepit deus a ꝑte meridiei 3d aqnilonẽ
Lanes pꝛelati dicuntur
Capax. Nullus capax a credulitate fidei exemptus eſt
Capitulum religioſoꝛum. “

ni. A vic;⸗ . clxi .
“ iij P viij.

Caput ⁊ barbam radere pꝛobibitũ eſt xiiij xvij
Caracteres nihil diuine virtutis habent . xxix P. J. lxv.
Caracteribus virtutes mirificas Atonebantauidam SS xxx B lvu

Cardinales virtutes quare ſic dicuntur
Charitas tripliciter nominantur

Pꝛimo Bjra donini noſtri an xpi
Secudo Uocat Charitas dei ij „ air.
LTCTercio Coõmunicatio ſpüſlancti
Chartate deum et que pꝛopter iõ̃m diligenda ſunt tribus modis diliginus
Kaime HSieatuita dei bonitate 7
etido Quia Bꝛatos nos deus efficit ſicem. 8

Bꝛatlis facit nos omnia facere
charitasd dechariate tres emuuntemanationes
Pꝛima Selare
Secudad Eſt LCLondolre „% rij in tmiij .
Sonr paimorum deſdenen

Tercig
Charitas vtute recte viuitur duabus de cauſs O avij.
Charitas dicit oꝛdinata ſum maxime nter tria
DPDꝛimo nimas fratrum diligam
ZSecudo Ut Eoꝛum coꝛpoꝛa amem iW.d
Tercio 3 Eoꝛum bona coꝛpoꝛalia opem
Charitas in patria elongata eſt a paſſionibus vie lxxxrij 3 ccxxxvij.
Charitas ꝓximos efficit nobis charos èð lwij Hcl.
Charitas nominatio elt ſanctiſpus comunicalio ffffwwwpwpvpyi NRcl.
Charitas omnig facit cõmunia ibidem SͦMNẽ 44“ð
Charitas omniũ bonoꝝ operum partem babet tpij. O. P. Q. R. cl.
Charitas eſt legis conſumatio ä

Charitas dicit
Eg80 ciuitatem facio firmam

xxxv. A. inv.
xxxe . lxx.
xxv 1 lxxrij.

erni Z cx.
xxvii . tiij.
lxix 1 cxcj.

rnj “ ayiij.

in
Quanuun

Kuta

Cumaespolape
Connſnnsget
.
Cormatdoop⸗
Pumnlüdee
Carnesineel
augveriva
oconmuſe
ſahiusoihon
lluslaſa
ikan
ſche nit nrẽ

inl

n .

unuein

o

Bimn⸗

R
e. ſe 4

mI
gis

Regin trum

H Per me pugnat totus fancton erercitus
Ergo gratiarum pluuiã deſcendere facio lvij. S. L. ci.
BaAre eliciarum facio l MM
Baiacias et virtutes diligo H
. arboꝛem fructiferam lfacio anto
Dia dona gratiaꝝ in agro meo plano
Charitas ſue vilechonis dei ⁊ electoꝝ in pꝛima dicerente urri 6 ccrnvi.
Charitas ſiue dilectio poteſ eſſe duplicirer . Exxvii E reu.
Pharitas dicit G
Uoiego ſum in tulo ẽ ab omnibus contumelüe H
Dinikeelaarige
ego ſum ipᷣe eligitur ſolus äl
Ego ſum qui deo ſernſnio W oii & (ckix.
Ego diligentes me cuſtodio 8G
OZine me nibil pꝛecij autvaloꝛis
Eg o ſum flos omnis decoꝛis
ſola noui ⁊ votum facio HMU
Quantum valeo quia charitas ego
Znah⸗ deſideria auertunt mẽtes humanas a deo bonoy fonte unijxr gr xrrir
arnalem ſolum felicitatem ꝓ paradyſo ꝓmiſit machometus xix U xxxviij/
Carnales voluptates mẽtes decipiũthũanas. xix. H. deſcribuntrr B xxxix

Carnalitas ue culpanda eſt 2 delerenda non ẽ in ſacrificijs coꝛpoꝛalibus nutrienda Z

Carnaii voluptate quid vilins lvij cxlx
Larnaliũ denderioꝛum ignemm reftigelit ſides dei 2 timoꝛ liij. y cxi.
Carnes indeſerto non comedebaãt iudei ⁊ quare xiii xxvij.
Cara que viua ↄcupiſcitur ↄſiderare debet q̃us moꝛtua erisu lix ccxxvij.

Caro contra ſom̃ pugnat ⁊ ecõuerſo qð oſtendit᷑ multipliciter vxxvij. . FX. cxxxji.
Caſtitas diſponit ad ſapientia et quomodo xnd KR cviiui
Feſitas Caſtitatem carnis virgo nupta etiam ſt debitum reddit non ammittit. xl.
iii K cxxij.

Caſtitates ſi due ſint duas inſticias duas fides neceſſe eſ eſfſe n £ cxrxwij.
Caſtigai deus quinq; per egritudinẽ er infirmitalem rrviij Ndvxxxvij.
Caſtigat deus filium quem recibdit· lxij O dxviI
Cattius. Apparuit dyabolus in ſpecie catti. . xryrrvu X ixj.
Cauſa.Quicqd eſt cauſa cauſe caulſa eſt cauſati xxix xciij.
Cauſalitas per hoc ꝙ eſt cauſaliias non cogit Dhaſatums a debitu adosatioine 7 cul
tns cauſantis. xxvij lx.
Cauſalitas naturalis neq; eſt violenta neq; voluntaria ibidem
Caulſalitas ſublimis en liber ꝛimpeibilis poleſtatis „- 85S
Cecus eſt qui ſolem videre non pot ſt liij. K v.
Cecus ẽ ſenſus bumanus qui deo duce ambulare non vull ibidem b„
edere. Cedebat ſocrates omni furoꝛi tyranni. lv! B clxxrx
Cedrus odoꝛem ſuauitans habett? xv/ Q.xxxj
Cella pigmentaria eſt ſacra ſcriptura xvoviij A xxxvj
Lelehia coꝛpoꝛa non dant figuras bominibus aut celeris animalibus xxvj.
Celũ ⁊ ſtelle ſi ſtarent ꝓpter boc operatiopaſſionũ aeris nõ ceſſaret xxv O lix .
Celum ẽ ammaldeo obediens opinio auicenne xxvj A vi.
Celos poſuit animalia Ariſtoteles ⁊ eoꝛum animas intelligere widem .
Celum dicuur dei tabernaculuum 17 riii
Keloꝛum regnũ omni opere bono mercatur quilibert P dli.
Lenſus deo debitus eſt amoꝛ lviij ½ cliij.

Cions ciboꝛum ⁊ potuũ duodecim ſunt ſapoꝛees xliiij

–

Regiſtrum

Cibi ? potus refectionem 5oarat eccleſia mij.
Cineres peccatoꝛes dicuntur ”Uĩ lix.D. elv.
Circuſtantia generat peccatũ èè rxxro Hiin⸗
Circũciſio non eſt per ſe et in ſe ſarramentum Nx 2= lxix.
Ctrcũciſio poteſt eſſe ſignũ ſanctificationis ſed non inſtrumentu bicen
Cithara ⁊ carmẽ pulcherrimũ dei patris eſt flius lniij. E. cexl:
Circuũciſionis ſex ſunt cauſe xiij 2 xxv
Circũciſio pᷣma firmitas pacti et federis eſt cum deo ſbidem B.

Circuũciſio octaua die iuſſa eſt fieri ibidem

Citare Citat infirmitas ad moꝛtẽ vel pemptoꝛum vel dilatoꝛiam kre P.crvi.

Claudicans non recte credenti comparatur 141 iij.
Clauſtrales contra eos = lxij y clxxij.
Clerici male deſeruiũt et conſumunt ſua ſtipendia . xliiij. U. cx.

Clerici cõtra clericos ꝗ fauentes ſuis p: incpibus pꝛelia cõmintuut . lnagen faciunt.
xvj. y. Z. clxviii

Clericoꝛum habitus in oꝛdinatus MMU =è ix 3 du
loaca eſt coꝛ peccatoꝛis quã xpᷣus mundauit “ B (lvii.
Cogitare videtur bellum habere 1¹ Oij

CLogitare ⁊ ſtudere virtuoſa ⁊ vicioſa eſſe poſſunt =
Cogitare aliquid quaſi ex nobis non ſufticimus exponitur
Cogitationũi q̃daʒ ſunt vane.⁊ q̃dam ſt ſine inteilectu. ädam gfe ibicen

LCognitio infinitoꝛu hominibus eſt impoſſibilis = liij D vij
Cognoſci aliꝗd ab intellectu impoſſibile ẽ niſi apparitiõe foꝛẽ ſue iü L v.
Cognoſcere. Nulla ſi ubſtantia intelligens bꝛohibila eſt cognoleret vel intelligere na⸗
turaliter. rryir B xij.
Coercere. Coercendi ſunt qui coenionem negant Xx. B Xx
Colere populus dei con gregatio ſanctoꝛum vera eligione colennͤ liiij A vj.

Colebat ignem gens chaldea

CLColebat aerem antiquitas.ibidem

Colunt barbari illlud qð pꝛimo de mane inueniunt rx lrr. .
Colunt hebꝛei foꝛtunam vt dixerunt quidam vrr S xl.
Eoloꝛ ſpirirualis eſt conſeruatiuus XvV R rxII
Cõburere.qui vitulam rubeã combuſſerant quare immunl crant rii Rehviij.
Combuere.de combuſtione oſſium In n iohanis baptiſte natiuitate npij B Ir
Combuſtio moꝛtuoꝝ ibidem 55

Combuſtio ſtatutarun .
Concupiſcere.concupiſcit caro achertus ſym̃ eteconuerlo

LConcupilſcere et non conſentire ↄcupiſcentie nõ eſt contraria⸗
Concupiſcentiacde concupiſcentia carnis

viij lxiij

wiij. S. T. U. ccxxiiij.

Concupiſcere.Cro qui viua concupiſcitur conſiderare debel aras moꝛtua erit lxx

ix H ccxxvij.

1 Toncupiſciblie gladius eſt et vnlnus amoꝛis mortifen rxrll. rcvij
oncnpiſcibilia oĩa ? laquei ſunt r carceres ad dennendum ir P Ari.

Eonſiteri.qui confeſſus fuerit ſcelera ſua ⁊ regrit ea mificoꝛdiã conleguet l. Tl.
Confoꝛtat deſolatos deus ly! F alvij

Lonfeſſio ſuauiſſimã ẽ in auribus dei ⁊ terrifica demonibus

Cõmixtio animaliu diuini generis phibetur multipliciter

Pꝛimo Ipe oꝛdo nature ↄmendaret᷑ pplło dei
Secũüdo lagiciũ omne ſodomititũ declinarek J
Tertio t Mogeſtio⁊ pᷣſſio vcupilcie hoc ð0 acceptioꝛ ofderetur x
Ouar to HNephan da opꝑa declinarẽtur ve.Mai.
Seng. Ydolatria veneris ⁊ pꝛiapi vitaretur

Ne bhomines pmol openb⸗ contaminarẽtur

rxexij 2 carſi

rwij D.E.lx.
Colebat deoꝝ glibet in eo ꝙ ad dominationẽ ſu peninere cedebat. xxvij. J·

rii. L. CI. F. ccxxj
lxxviij y ccxxv.

ſonpet.
ſ nanan
ſoltunuopen
ſotoenandee⸗
ſoteie A
Uro glriti
ſofionuß
ſeumſfaefn
Conflivorun
ſolllcnuset
n

lolioeinpe

Pin
deeic
na
lgltnoanit
n nurbumn
ſotolaurdevo⸗
inece
Coluentite

Pogenänsi
lenänge
Conagnoder
Lonenneel
Lonenneden
Lonienrewn
Loyhaninin
lonumanmn

lolunmecizſn

lolnnelsdei
ſoutnelamden
Mmizdeon
Gh

Complexio coꝛpoꝛis mala an
LConſtantia perfectioꝛi angelice aſſimilatur
LConſcientia de erroꝛe con ſe tre
Conſcientia. Nulli licet contra conſcientiam
tur quilibet ſequi eam in quolibet caſu
LConſcientia. Nullo caſu licitum eſt age
netur facere m conſctentiam ſuam. non ſequitur. ibidem.
Conſilii donum.
CLonſiliarius ad regem
lIxxxix.

ſehʒ vt intellectus ad voluntatẽ xxxvj. T.lxxx

Coſilü dei triplex eſt operatio

Pꝛima

Secida

LCTertia

Conſolalio quid ſit

Conſolatur humiles deus
Conſolatur de peccatoꝛes.ibidermn
LConſolatio bellantes multum inuuat

Z.,xco.

PRegiſtrum

Compati. Quod electi damnatis non compaciuntur

Conſuetudina les vᷣlutes ſunt lignip

ſciẽtie diffuſe tractatur

la animam ſuam ſtimulat

re contra conſcientiã ſuame

xEiij W cexlij

(xcvij.

xlIv P cxiiij

lxxv

impetuoſitas retardati o

periculoꝛum pꝛeuiſio
Eualſionis inuentio

Conſuetudinalium naturalium et gratni au virtutum di
Cõſuetudinales vtures non ſt᷑ eiuſdẽ pfectiõis cũ virtutibus gratuitis.

ipedes et leſionum iunamenta quedam.

R. S. 77. lxxv. y. Z. ccxuirj⸗
ſuã agere in aliquo caſu non tamen tene

V ccxv.

rgo in quolibet te

xliij ·0o ex
v. Itẽ vxxvij.

rlv. E. qi

iv. O cxlpij .
lv P. Q cxlvij

xl

k xcvj

itau virtutum differentia xXxxviij. F. S Xe

Contactus non coꝛpoꝛis ad coꝛpus eſt impoſſibile

xxvii. B. lxij

Contemnere Contemnit paupertas diuitias tempoꝛales lxiiij. H. clxxiij.
Lontemnede ſunt diuitie et abbominande lxv. B. clxxxv
Lonterere contererit d-abolũ qui impios conterit iuſtos pſequentes lxvij.F.clxxxv
Contrariarũ duaꝝ ꝓpoſitionũ ſemper alterã eẽ veram neceſſe no elt lxxv. Z= ccxv.
Contumacia impunita non debet remanere XIE xx.
Contumacia ſi creſcat an de iure debeat creſcere eius pena ibidem 5F
Contumelia dei in credendo nullomodo toleranda eſt iüj. H.iiij
ontumeliam deo greci et iudei irrogabãt ibidem .
Contumelia deo irrigata triplex effft— HUDUMUM
Pꝛima Eo ꝙ cultus debitꝰſubtrabatur
SIScoöa Ex Fo ꝙ alij impenditur xij. P.xlviij.
LCertia Eo ꝙ aliquid ei coequatur W
Contumelie int̃inita. infinita debetur pena xvxvxl. Ræc. xiv etxvj,.
Cõtumelia dei intollęrabilis eſt ymo vindicãda „ lA Alv.
LCõuerſatio vite nr̃e tuoꝛ hʒ ꝑtes.i.cogitatiões affectiões locutiõe RQpatiões AvI
cxvui.
Cõuiniũ. In ↄuinio padyñ fercula ſe innumerabilia lxxxiij. A. ecrxxix·
Coꝛ. In coꝛde humano quattuoꝛ debilitates y K exii:
Coꝛ.coꝛdix tribulatio ñ ſolũ ẽ moꝛtificatio vicdoꝝ ſʒ⁊ ſpũale martyru. xxxij M. lxuiij.
Loꝛpus coꝛpoꝛi non poteſt reſiſtere niſ coꝛpus xyxyyvviij. Blxij.
Coꝛpoꝛibꝰ gloꝛificat non poterunt alia coꝛpoꝛa reſiſtere ibidem 8
Coꝛpoꝛis chꝛiſti refeceilio xliij. y Z. cv.
Coꝛpoꝛi noſtro nihil pernicioſiꝰ nibil periculoſiꝰ lv. E. cxlo
Loꝛpus talem figuram impmit qualem habet vrvl. K. ux
Coꝛonam certantibꝰ dabit deus lxxix.D. ccxxx
Coꝛona victoꝛie recipiet qui veram fidem cuſtodit ij 1
Coꝛrectiõem ſubditoꝝ negligunt peruerſi pꝛelati R 7c. lxj. U. £. elxxij.
Conectiõis ſpes vbi nõ eſt ceſſat falſa pietaes L XI
Coꝛruptio nature ⁊ virtutis eſt cauſa auerſionis a deo xxiii. A. B. xlix
Coꝛruptio interdu ꝓuenit occaſionaliter ex mala ↄplexie hlx/M. cxvij

MSes giſtrum

gtem interdum ex bona applicatione lxy E c(xcvf.
reatio vniuerſitatis ſolius dei eſt operatio wvii R lxiij.
Freato:em ſolumvnum eſſe credendum eſt D A ix.
Lreatoꝛem pꝛe ceteris amare debemus rix K xxxir.

Creaturam non debemus taliter amarevtnegligak er ceatoꝛ ibiden

K
Creaturarũ quarumcunq; ꝓhibetur adoꝛatio rxxvij S lx

Creature vniuerſe ꝓpter deum ſunt diligende Xlij P cij.
Lredere.aliud eſt credere ex euidẽtia crediti. aliud ex virtute tecedentis 11.
Credere et ſcire differunt SS 1¹ O ij
CCredere de operationibus intellectus bellum habet ibidsm⸗ 1,0
Credere ⁊ vicioſum poteſt eſſe et virtuoſum 1
Credere ea que pertinẽt ad fundamentũ religionis aduerſum ſe bellü bʒ bieem.
Credere impoſſibile ẽ non credere manifeſte vera ij B iiij
Credere debemus cõtra omnia adiutoꝛia 7 illuminatiõʒ naturalem ij P iij
Credendi fides duas habet differentias V D ir
Credendoꝝ peꝛmim eſt fundamentũ ipᷣius crea toꝛis Vj ir.
Credendũ eſt ipſum creatoꝛem ſolum vnum eſſe ibidem.
redere que de deo credenda ſunt aut ſunt per ſe aut non pi F x.
Credere.non omnes in fide gratuita equaliter credunt ij P xvj.

Credit mag? intellectꝰ ea que peripᷣm met credit qᷓ; ea q exſ uaſonibus e crecht. ij. C. iij

Credere ex euedentia veritatt deum non honoꝛat E iij.

Credere.qui creditja ꝑte crediti non a ꝑte credulitatis deũ non honoꝛificat wict. x
Lredere ex euidentia veritatis deum veracem eſſe deum non honoꝛat ibidem X*

Credere ea que non apparent eſſe vera ſolum er vinute eſt credentis 1 Uij.
Credere pꝛobabile virtuoſum non eſft 1R1
Credere impꝛobabilia ad deum accedẽtibus neceſſe eft 1 MWü
Credendum eſt deo abſq; perſuaſione et ꝓbatione ðYMU ij.
Credendoꝛum certus eſt numerus et determinatus iiij Cvij.
Credere omnia que vir inpiens redirrcredlt eſtmpler in vninerlall yC ix.
Credita.non diuerſiſicatur fides. ꝓpter creditoꝛũ diuerſitatem 3 A vj.
Credulitas infinitoꝛum hominibus eſt impoſſibils üüüiij D vij
Credulitas A credulitate fidei nullus homo eiuſdem cavax excepeuseſt iiij 0
viij.
Crux multiplexr ir dvj.
Culpa. meſſin ve iurepotet moꝛsiafligt +T ES,S/HAEA
Cultro lapideo inſſa eſt fieri circumciſio Liiij E xxv.
Cullura planetarum ſenſibiliũ repꝛobatur· xxxV D lvi
Lultura deoꝝ Gi quis inutilis. inſtis innoxia deo iniuriola „ A v.
Eultura deo:u eſt cultoꝛibus eoꝛum inutilis xxv lxj/
Cultura ſolis ⁊ lune ydolatria nuncupan. xxv Llviij

Cultura maris et terre xxvij O lxj.

ultura ydoloꝛum pꝛohibetur xrrij
Cultus vnus eſt debitus ſoli deo EIn.
Eultus verus dei oẽm ſuperſtitionem extermingat mij F. Iniij
Cultus qui deo debeturnalutaier omunoeetidem en omnbe üuüuiiij J viij.
Eultus diuini partes habent radices ſapientiã potentiã bonitatt. vI rx
Tultum latrie nemo deo impẽdit niſi qui credit ipᷣm deum eſſe iiij Q viij
Cultus ſumme venerationis eſt latriias xxij xlviij .
Cultus et honoꝛificentia ſoli deo deber A. B. C. D. xij EF. 1
Eiiltus oifs non eſ unnendendus net 5 nii
us inanimatis non eſt im lvij vſq; lx.
Cultus creaturarum ꝓhibet etaenaue nv . vich rwi. l 61.
Cultus diuini hono: tificentia nullus pꝛeter deum dignus eſt. nmiiij SB.

lx xx. Item vI. S xj

A moona
–
ummr,

nus alnd
EZlen
gehoſtereko
. ndrcchnern

=

uuinnitz
— 1
Unnlne
Neruniſione
Meromrior,
Pezmiſor⸗
Minronines
Migaigean
Auroencodicn

unnbenun
Dtmenummimas

Necaoliganonen

Pcdrionesnnan

Ntanioresaane

MAagnioresonen
Qunnlit
Wunnagin
Pteennans
ateire
aceſonnusle
Delcgodetire
DR v
Deronpguſig
Nrnmtn
Dengnunniimn
Nenonuvoni
ſen ecedlernsde
Nemnlen
hachueſnge

. =
S -

—— E
— —
— —,
S=
—

==
—

Regiftrum

Cultus. In cultu diminuto eſt erroꝛ ⁊ blaſppemlis veij ric.
Eultus diuinꝰ in decẽ partes diſtinguit᷑. Regre in a.y. vbi ydolatria xxij Z xlix.
Cuiltus demornum ”MM xxiij xI.
CLultos noſter eſt deus Ilx Y. (viij
Currenda celeriter via ”MZ n⁴ÿxv S Ixxxij.
Are vel donare ꝓpꝛie eſt ſuũ accipientis facere xliij J RK ciiij

– At deus dona foꝛtitudinis contra ceriamina ſpitualia xlv D crxiijj.
Debilitatum multe ſpecies JMGẽ ”äl
Damnantur plures q; ſaluentir Z xxr E xliiij.
Debita remunerari duobus modis dicttuur lxxx K ccx
Debitoꝛes deo ſumus omniũ que hbabemus —
Debitoꝛum dimiſſionem opoꝛtet quemlibet petere xlix xc.
Debitum quo vnuſquiſq; tenetur deo ⁊ infinuum . xx U vIVI.
Debitoꝛum remiſſionem quipetunt ſecuri ad tbꝛonum gr̃e accedunt hix B cxc.
Decipiuntur homines fallacia dupliciter Xlv K cxv.
Decipitur qui peccat moꝛtaliter H 11 y cxxxvij.

Decoꝛ a decendo dictus eet . .
Decoꝛ anime humanevirtutũ dicitur pulchꝛitudo ibidem
Defunctoꝛum animas clerici debent redimere H rliiij Yy cx.
Delectabilia ſi non amantur in ipſis non erit delectatio xix J xxxix.
Delectationes virtutum gratie maioꝛes ſunt delectationibus vicioꝝ A cxxxyI
Delectationes carnales moꝛtifere dicuntur ibidem H 2
Pelectationes virtutum maioꝛes ſunt delectationibus naturalibꝰ?ibidem. K—
Delicie. de delicijs paradyñ et felicitate nij X y = ccxxxix
Deliciay magnitudo in padyſo. diffuſe de iſta materia tractat lxxxiij. B. cnix
Deliciarum oꝛtus eſt ſacra ſcriptura V:j Z 1XXvI.
Delicias epulaꝝ coꝛpaliũ felicitatẽ et padyſum poſuit machomelns xviij y xxxyviij

xxxv T.lxxxiiij

Delicie ſpirituales humanam animam ad ſe rrahundt XxB L nxviij.
Delicijs dediti velut concupiſcẽniarum fructibus immerſi ſunt O †ρ° ανωe..
Demones in coꝛpoꝛibus humanis viuẽtibus loqui poſſibile eet xxviij R lriiiij
Demones quaſi lupi trrij 1à dxv.
Demonum animas in ſtatuis loqui opinãtur quidam wyiij lxxiij
Demonum malignitas pleniſſimam fidem facdt . „, xxx A lxvij.
Demones homines etiam mali ſanctis exorciſmis abijciunt ibidez B
Delerere.deſerens deum vilioꝛem ſe habet qᷓ; illud pꝛo g̊ deſerii lvij E cxlix.
Deñnderia carnalia deſcribuntur l rirx B rxxrxix.
Deſideria.deſiderioꝝ carnalium fides ignem refrigeſcit lilij y cxlj.
Deiliderij tres ſunt ſpecies Llviü = xcxxvij.
Deſolatos confoꝛtat æus 0 lv KR cxlvij.
Deſolantur peccaloꝛes tribus de cauſis “””
Deimo Multitu dine peccatoꝛ
Secuüdo de Uebementia temtationn lV W cxlvj.
Lercto Paucitate miſericoꝛdie diunne

Deſperatio ruina eſt hoꝛrifiia· üllij U cxlüij.
Deſperantes cedũt omni tẽtatiõi vbi nola fabula de arũdine ⁊ qrcu. ly J crlv

Delperantes ſtupent de dei miſicoꝛdia vires relumere neſciẽttes lv Ualvii.
Deus vita eſt animarumnm l i A cLH
Dei admiſericoꝛdiam tres ſunt coniunctiones
Pꝛima Ad Intellectum
Secũda Eſt Ad eius Affectum liij A cxl.
Tercia Ad Senſum

Deus eſt lpes noſtra et ſecuritas
Dens lolus timendus eſt ibidem

lüü B cxlv.
Deus conſolalos confoꝛat V H (xly.

Deus electis ſuis in omni certamine auxilium moieſtat
Deus cum humilibus habitat
Deus emollit coꝛ hominis ſicut ceram ignis
Deus ablactat paruulos ſuos cibis ſpualium deliciarum
Deus latronem ꝓpter pacientiam ſuam ad miſ̃icoꝛdiam tecepit

lxv clxxvij
lxviij E amnlt

Deum bene agere neceſſe eſt. et impoſſibile eſt ĩm male agere. lxriiij a
Deus de deo quadꝛuplex eſt verbum “
Drmum 4 Eius peimitas. =W?DM
Secundi eſt Euius vltimitas. lxxj = cecnxy. M
Tercium Eius larga influentia. ”MM
Quartut0ſ- Eius ſuauitas.
Deum bonoꝛare debemus rxxriij 8 Ulrre

Deus vult et cõmouet poſſe ſuũ vt eius ſtatutum lernetut
Deus benefactoꝛ noſter eſt naturalis

Deũ inſanum apoſtoli crediderũt ꝓ eo ꝙ tm pᷣdicationi inſiſtebat xlij „ ciij. H
Deus melioꝛ et vꝛilioꝛ eſt incoparabiliten ſupſtantijs angelicis ⁊ humanis quoniam
ipſi ſibi. . xxxix E rciiij.
Deus amabilis eſt ⁊ deſiderabilis iilij. B cvij.
Deus retectio eſt noſtra ſpiritualis xlllij. y (vj.
Deus donũ dat foꝛtitudinis otra cenamina ſpiritualia xlv l cxiijj.
Deus in hoĩe ſine hoĩe operalur.Augꝰ ↄtra quẽ arguitur multipli te xlvI J crvij.
Deus de deo per fidem noticiam habemus xlvij O cxxij.

Deo omnia ſunt manifeſta
Deus eque eſt timendus ſicut diligendꝰ ⁊ bonoꝛand⸗
Deus qntum diligetur im̃ erit ⁊ gaudiũ de gloꝛia ipius

Deus pater cithariſat ad electoꝛum iocunditatem lxxiij E ccxl.
Deo digna dilectio et crudelitas debetrr S Z iij
Deo ẽ obediens et ſubdita gens fidelis fide armata et ſimata ij T v.

Dei vna eſt fides V B 5 x.

Deus de deo tria dicuntur reſpectu aliarũ rerum ilij ABvVI.
Deo impenditur obſequium multipliciter OJJJMVM niij L viij.
Deum credere non eſſe bonum hereſis eſt xI.
Dei nomine moꝛtui ſuſcitati ſur Dxij.
Deus pj miſericoꝛdiaꝝ noluit filio parcere vtcoꝛdiparceretbũano. v 5 xij.
Deus de dei dilectione et beneſiciis vi 3 xiij.
Deo placita eſt ſola fides ibidem K
Dei timoꝛ ex fide oꝛitur ibiden· W
Dei teſtimonia ſunt eius opera ibidern
Deo ſoli creder mebet eccleſia ibidem DW .„ vij Sriil.
Deus omnia creaunuit vij S xiiij.
Deum eſſe bonoꝛandũ deum eſſe timendum lantteghleponehals. viij B rxilij
Deus vult nos in homines eſſe miſericoꝛ ddaes xiij rxvj.
Dei cultus nunq; laudibus caret * 7 rxij.

Deus vult populũ ſuum peccatum exhoꝛrere

xxj y xlvl.
xxliij E liij.

2222

Deo non ſolum pꝛeſentis vite ſed et fulure debentur ſeruicia
Deos honoꝛare decens eſt

Deo deoꝛum. et dy ⁊ omnes creature ſubdite ſunt
Deoꝛum amicicia inter ſe ibidem

„— —— „

Dijs nihil honoꝛificẽtie nihil beneficioꝛum de debetur ter ſ.
Deo ſolo templa edificamus ibidem cp
Dij non ſunt ſed belue in quibus neq; eſt bonitas neq; ſ. apietia
Deus li gatpoieſtatem deoꝛum vpemerſoꝛumwicem .

rüij X 1e,
rv ½ lv.
BEZE

lv F crlv.
irxvij S Sclxxriiij “

xxxvij X* bexxix.

rpi „ cxxiiij
nunj ccxxxvj.

viiij T xxviij.
Deus nec ydolatras nec ydola ꝑmiſit habitare inter flios iſt a re rxvij A xxxiiij
Dei cultus et lex obidire ioſue ſolem etlunam compulerunt xx A xl.

xxii w liiij.
1

Ne nunſt utft

nuinon

dausrelanen an
Nekonnice⸗

Daspetalcre

Naſnmnnien
De⸗ mnchn vonn
Nare⸗ wniß

Dleeg gegummn

uit
Olerolamn
iagoreroeatd
Netopet i⸗ 4
Nagotenn *
N Pnumtet
inkmſut
namin

Mprngunne

Amui
Nabindeunite
Rtoktdinise
Auiodanenn
Niodagee
Naäsguor,
Olnogenenn
b anit.
Dlgideunge
libicen
Matpscbe
ltam
Retoniigzun
Alprſttin
Oltordrote
Dicplianndun
Uuinſennen
Nſipinuficeh
Mhltenin .
un iein
Dliiedini
Aultefue
Duiearin
inimonn
Muuſgnn
N Uonine
tiupisso
ur
1
ie 8
imnn

t
us nt

S—

mit

„
7

1

Deoꝛum peruerſoꝛum poteſtas non eſt imenda

Dei altiflimi operatio eſt vniuerſitatis creatio

Dinitiarum quattuoꝛ ſunt ſapoꝛes ibidem
Diuitie ſeptem rerum generibus comparantur

Diuine operationes miracula dicuntur

xxv B lvi.
xxv D lvij
xxviui K xiij.
xxyxj Q ixxI.
vilj. riiij
xxxij A lxxij
riij Yc. xxv.

1 . .

Deoꝛum ire vel gratie neq; bona neq; mala imputãda erunt
Deus nullam erhationibus negligit niſi queſeipam negligit
Deus omnia creanuit “
Deus peccatoꝝ et vicioꝝ moꝛtem requirit
Diei ſeptimo benedixit deus Et quare

Dierum et hoꝛarũ nominibus virtutẽ mirificã attribuebat malefici xxx F ixvij.

lyxxxij 6 ccxxxvi
xxxviij E 1e. D

Dextera domini ſaluauit genus humanau
Diligere qui non diligit in tenebꝛis ambulat M
Diligere.qui non diligit in moꝛte manet. ibidem
Diligere. diligunt nõnulli plus equos ⁊ aſinos q; fratres
Dilectiones dei et electoꝛum in patria differentia
Dilectio poteſt eſſe et eſt alicuius ad ſe dupliciter

Dilectio veriſſima ratione non eſt niſi intentio inqrens aliquid. ĩbideem S
Dilectio voluptatis et dilectio amici equiuoce dicuntur. ibidem xxxix A xcij.

Diligende non ſunt creature naturaliter ꝓpter ſe ſed ꝓpter deum xxxix O xciiii.

Diligere inquantũ bonũ vel quia bonum non eſt ſimpliciter virtuoſum xlj.E. xcviij
Diligere inquantum bonũ et aꝛ bonum innatũ eſt cnilibet noſtrum ibideyz H
Dilectio infirma et fides infirma conſimili modo ſe babẽt ibidem XIj W xdrx
Dilectio ſublimis a deo ſolum eſt ſicut et fides. ibieaem 2 K
Dilectio dei 1 omnium alioꝛũ que pꝛopter ipᷣm diugunt᷑ vna eef· xlij E q.
Dilectio dei que verũ dei amicu efficit eſt vniuerſais xlij O cij.
Dilectiõis quinq; ſunt difſerentie. Requirein littera. A vbiamoe 1
Puerno grane in infinitũ et vniuerſaliter maioꝛ ẽ qᷓ; nature in reſpectu naturalium.li.
Diligit deum plus vir ſanctus dilectione gratuita q; vitam ꝓpꝛiam dilectione natu⸗
rali.lvidem HZ e e necnone B
Diligit plus charitas deũ qᷓ; cupiditas aurum vel argentum 7. H J 2c. cxxxv.
Diligere quantuũ diligetur deus tantũ erit gaudiũ de gloꝛis ipnus lxxxij A ccxxxv!
Dilectionu in patria queda amoꝛes dda minoꝛes quedã eales erũt viij. H. ccxxxyij
Diligere Indilectionelexadimpietrurrt I 3 wiij.

Diligere. De dilectione veiet beneficijs vij L Liij.
Diſciplinam tribuunt virga et caꝛrectttio lxij „ (xvl.
Diſciplina iuſtam et equam negligunt pꝛelati ibidem „S (Ax

Diſciplina iuſticie eſt pꝛeſens tribulatio
Diſcipline virga fugat vicia tbtidem
Diuitie relin quendo acquiruntur
Dinuitie dimittdo retinentur
Diuitie fugiende repᷣhenduntur
Dinitie animo eas non habendi habentur
Diuitiarũ tempoꝛaliũ luto quid vilius
Diunias fugierunt ſanctrcii ”””ůLM
Diunie ſunt contẽnende et abbominande ⁊ cetera ibidem

ixviij X£ clxxxviij

e. O. b arrüi

lvij D ecrlir

Diuitias tpales contẽnit panperas.Quere vbi paupertrts 5„
Diuitias alienas ſuas vt vuit effici baupertrtaas lxiiij P clxxiiij.
Diuitias alienas acquirit pauptas ſine poſſidentiũ detrimento ibidem +△D

Diuitias alienas pleno iure ſuas eflicit ⁊ poſſidet pauꝑtas ibieem ◻
Diuitiarum ſapoꝛ. kiiij. O
AL.X. y. vl = A xI.
vveeilj xij.
4

Diuina bonitas et miſcdia in genus humanum

—

Donum foꝛitudinis dat deo electis ſuis otra b bella ſpüiali.

Dyaboli ſilia dicitur ſuperbia
Dyabolum ↄterit qui impios orerit iuſtos pſequentes

Dygbolus vincit añ eius temptatiões 7 iacula viipendunt

Editicia. Edificioꝛũ noĩbus virtutes appellate ſunt
Egritudo hominis eſt caſtigatio p

Electi damnatis non cõpaciuntur

Elementa virtutes dicuntur

eg iſtrum

Diuinus honoꝛ dei ſi gnificathonoꝛem .
Diuinũu honoꝛẽ animalib? bꝛutis impẽdere ẽ zinſanie manifeſte xxv y

Diuina vᷣtus nõ pᷣt eẽ in caracteribꝰ aut inſtigmatiba aut tnfis, m b. 3 zenn
Diuno cultu ſubeſt ex neceſſitate certus numerus afſectionũ 1 v y ix.
” » Fert .

Diuina gratia bellantibus eſt multũ nereſſar aria
Diuina voluntas eſt rectiſſima
Doloꝛ et gaudium non ſunt contraria . .“ “M uniik,
Diuites. Contra diuites ⁊ delicioſos

ni. X. Drp endt

Diues cuius diuitie patent eſt ſi lot nraſn B M lxiij F dxxiij.

Diues diuitüs tanqᷓ;ᷓ mẽbꝛis ſuis adheret lvii Cdu.

Diuitẽ ſi vis facere non diuicijs addendũ ſed cupiGitalbſubtrabidu lxiij. R. dyxi
Diuites diuitijs erernis efficit paupertss xiiü clxxiiij

Dolere. dolent aliqui plus de mone vnius paſſeris qᷓ fratris lvij b d.
N. xlviij. P. Qecxxvi.
Doloꝛẽ non ſentiũt puuli in oꝛigenali decedetes as impꝛobat multipit. rii. . ccvi
Donare ꝓpꝛie eſt ſuum accipientis facere

Doloꝛ. De doloꝛe

xliij. J. K.aiij.

Dona ſeptem ſpirituſſancti ibidem . run 1 cv.
Dona ſeptẽ ſpuſſancti ſe e antzofebenttsipuoimpeniur biden 1
Dona quomodo in Chꝛiſto fuerunt ibidem D. P.

b cxiij.
Donoꝛum ſeptem operationes ꝓpꝛie xliiij V cxi.

Dona gratiaꝝ pmunicaãs poſſidet. retinens amittet lvij U di.

Donũ ſcientie ftacit hoiem lamẽtari qð oñditur miis rinlis nawii⸗d ci.
eiegehneum al gloꝛiſicgtarum m nes lant ſe; .

Pꝛima Lognilo
Secida Eſt Dilectio lirrni arl.
.CcCercia Fruilio M
Pudde tlc mabilis 8 Ml xlix cxxviij.
Dyabolus peccatoꝛibꝰ abutitur ad peccandum irnii R. lxxxvi.
Dyabolica vox ſemper in malo lxi Seclxij.
Dyaboli recia humilem capere non poſſunt irr Uj r
Dyabolice ſagitte non poſſ unt humilem beutere ibidem X.

Dyabolum nutrit qui eius mo:ſibus cedit ibidem
Dyabolice temptationi celeriter occurrenduz ẽ lxxix ) ccxxvij
Dyab lxxirx Sccviij
krxij J cci.

Setas Ebꝛietas conditio

Bꝛietag ⁊ guloſitas in tem antie ſie l. K. cxxi
Eecleſta cath ho Na ſoli deo credi unt rviciar iapeſima . vij rii
Eccleſia. In eccleſia dei magna eſtvanietss è “ xxi lxx
Eccleſia coꝛripit errantes in ildlle rw ⸗ J. Mxiij
Eccdleſia abi et potus pꝛeparat refectionem SJUJZUM xri h xxij

xxxvi Lixxxv

nrii N clxx xvij.
gritudo mentis Eimpotentia mouendi ſe ym Giuun

lxxij MW ccxlij

Elalio. Require eriam in littera S vbi ſuperbia xlix M cxxix.

Electoꝛum gaudium multiplex

Elementata animata virtutes dicunmrihigem.
monne oꝛilur ex miſerico: dia

Aenein qttuoꝛ in ſine mudi ardebut in Eelhryeaade. gan 4

xxiiij

y.
bi am

Dya boli ſeytẽ ſunt aſtucie. ꝗbus ec viri ſctiſſimi lepiſſime ubacnuͤ. earreti ean

lxx Rcxcvx

JÿMMD mi .ci,

utnt
nint
mnſunbl
uiina,
hngend
Endliolenl
Enptodeoope.

nnonitt

Siuntanienbul

rolſsaubiro⸗

fuipiicii
Criscauelepen
naorenor⸗
Pnockenecte
noſsde ln dl
Gmoypabcen
ſcheirey
uscaundi⸗
Serdiretorüdre

(ordoblchopd⸗

Gmmecraresnu
nrngeüenen
nhrlatrie
Pnorelamumd
thij,
Hneddiamta
baleuce e⸗
Phecenienno
tienciſantbor
sfieepglast
Conigslobden⸗
Sennianmenc
Seminken
Lemssdiutist
fannnnn
bltatonugn⸗
lungelumeſ
ungelam gui
nuclfeſtare
ue ecnt
Ulnnnicnms
hui ien

ppſenoni
Gineſe 8

fülnrn
aWne

iei
hremng

glemoſina a moꝛte liberat
Item elemoſina quedam
Elemoſinam d anelzie gloria. MMMU
Eleuat ſe iracundus wrdenennit alios

Emollit deus coꝛ hominis ſicut teram ignis

Eternitatem et celis et ſtellis ydolatre artribuebant ibidem
Eternitatẽ penaꝝ infernaliũ mirant᷑ inſipientes dei iuſticiã non 19niderates. ri 1 ſ
Eternis diuituüs homines diuites efficit pauptas
Enenticiaꝝ rerum fonunia et infoꝛtunia attribuebat nonulli cotella tionib? et hoꝛis
fabꝛicationũ quod impꝛobatur multipliciter

Excuſat ignoꝛantia inuincibilis ⁊ quomodo
Erxrcipere. Nullus hominũ exceptus a credulitate articnloeum fidei iiij P viif. W
Eremptus nullus eſt aliquo pᷣnilegio a cultu diuino oibidem R
Exemptio non ẽ ab obſeruatione legis dinine ß””MUMUDz
Exppeciatio ſpei
xrpectans expectatione ſoei deducetur ad eterni regis ſolium ibidem
Expoſilio ſacre ſcripture quadruplex B.

Fabꝛicantur pacientes in vaſa miſcoie et elecionis ibidem

Besiltru trum

ir P. dvi.
lxv A clxxv
Ixij PP cν..
xlix WM cxxix.
Elongatio a vilione dei eſt peccatũ oꝛiginale. ixxiij M. P. ccvi

Eloquijs ſacris quicquid continerur credendu eſt r v A ixr.
ixxij S ruii.

Emptio dei duplex eſt HM xlij U cii.
Eretnio multiplex D xiy O Zem b.3 lv. F. 1. cxtvi.
Errant qui ambulare volunt duce.non duceideſt eto MB ij DH vi.
Erroꝛis cauſa ignoꝛantia eſtinrellecus dumali ðð
Errant philoʒopbi in ouodecim “ vi. S N.
Erroꝛis cauſe ſeptem ſunt iij A. B æc. vi

Erroꝛ Super erroꝛes nullus fincerns cultus autreligio undan vae iiij „ viij
Erroꝛ eſt quod eſt contra veram n gedulitatem ibidem B,5

Erroꝛis deſtructio duptlerx ’HM v Ar.
Erroꝛ duplex ibidem dc
Erroꝛũ manicbei repꝛo batio Jnt tercia columnia u H
Erroꝛes quoꝛundã qui male ſentiunt de deo et gri alisſidei ij b iiij
Erroꝛ diuerloꝛũ circa peccatum o⸗ ꝛiginale in M cxcvij.
Erroꝛes philoʒzophoꝛum ix M xviij.
Erroꝛ circa res multas in mult hoibus ẽ cauſa dãnationis eoꝛũdẽ. . M. N.O/xliiu
Erroꝛ ingredientium religionẽ. xiiij E clxxiij
Erroꝛ conicientie de quo multum et diffule tractatur lxxij R ccrüij

Erronei latrant de iuſticia et miſericoꝛdia. ac ſi miſcdia velletiuſticiam euacuare. xxij

Jviij.
Erronei dicunt dementii dei non uſtineretanta vena qmeipuniritbigen M K HD
Erubeſcenda eſtignoꝛantia bene viuendi = xnviij 14 xcůc-
Frubeſcenda eſt ignoꝛantia fidei. Inpꝛologo 11
Erubeſcentie timoꝛ concupiſcentiam extingutt = V
Erudiendi ſunt hoĩes magis ceteris animalibus ir V xix.
Elcas ſiue epulas tribulationũ deſiderabant ſancti manires xviij C dxxxpy
Eternitas ſoli deo atribuirt viij = Hiii,

vij SZ niij SJ

lxiiij O clxxiiii

lxxiij A. B. ceiiijj

Euangelium eſt ppie ler boneſtatis cperfectionis J
Euangelium quid eſtdẽ 0% ix * xvij)
Euangeliñ eſt eternum et maãdata eterna declaratur maitpliher ibiem 2
Excecare.Excecat amoꝛ mundanus intus et foris ðèYèWBMDẽ lviij D dij. 2
Excommunicatus eſt ꝓpꝛietas 11 Kch.
Excuſare.ſi ignoꝛatia excuſaret oĩa petã Sehfenterculablia nX. v.= A. B. xliiꝗ.

xiji Cxliiij .
vilj F xv
lv. y. exlviij
C. D. xviij. E. F. G. xxxvi.

Abꝛicare fabꝛicant perlecutoꝛes et thyranni peruerſi paclentibu⸗ eteni regni
Alxix B cxi

◻gloꝛie coꝛonans

4. A vi.

Reoiſruni

Factionẽydoloꝛumer extollit Mercurius vij x lr.
Taces ſunt peccatoꝛes Ixi Rclxij
dagies ſunt operanones quibus mala müdi ſpbialie Ghngnotnune xiv S av.
Taſtinantur pueri laudibus hominũ ſicut dicunt vetule . ire LCcxxv.
Fallaces ſunt diuitie “S xliiij R cix
allacia homines decipiuntur dupliciter èè uy R cxv.
ames ⁊ ſitis rii Z rxxviij.
Faſtidium omne gaudiũ ſpirituale ertingnit uviij X xvij
Federis ⁊ pacii firmitas eſt circuciſionis vna anfa xiij B xxv.
Fedus vnum eſt cum ddo xxxi B lxx
Felicitas eterna finis eſt vite rete? xxrii Z lxxxi
Felicitas. qui citra felicitatẽ ſiſtit intentiõe eterna a bonoris abuſo: vxxv F lxxi.
F etieltaris⸗ 7 gaudij paradyſni magnitudo vbi diffuſe tractatur de iſta maleniã lxxx
iij L. ccxl.
elicitatẽ eternã qui vult conſequi palatum purificet coꝛdis amdi voluptatibꝰ. lxxx
Celicitas ẽ ſtatus vltime ꝑfectiõis rcix 0. rxxxix dij 1 ccxlij.
Feltcitas ßm ſectam machomelri eſte cum bꝛutis exquo ſequuntur duo maximain mncon
nenientig ibidem.
PrimoY mõi felicitas non eſt felicitas

Secüdo q EFxrhboc palet manikeſta dei iniquitas

Eelches pura ſi in rebus non ẽ neq; et pura mileria in illis obieciio. xxij C rlvij
Femines veſte vti ꝓhibetur multis de cauſis
elicitas eſt eterna religio a deo acceprta 1.
Cercula mẽſe padyſi vbi diffuſe tractat de ganijs padyſ lrxrij Xx. v. Z. trg.
Fercula tot miniſtrat ſ⸗ cliſſim⸗ deus. ätſt t dona vel Vtuten aiab⸗ huanis. lxxriij. A.
ccxxxix.

Eercula beatis myniſtrat infernus i innumera mii 1. W. ccxli.
Feſtiuitas duplex ? ſcʒ paſcalis izimobheyeeruare wi Uxxxiij
Feto: moꝛtuoꝛum inſamia eſt peccatoꝛum lx 0 clvi
Fides eſt fundamentũ religionis er cultus diuini zn ioge “ 1E 1.
Figes eſt virtus qua belli victo:ia poſſidetur 11
Figes vna eſt in vnitate credendoꝛum dii Lvij
. Figdes articuloꝛum fidei etuseiinumerus etenminatuns v =Z ir.
Figdei officium eſt moꝛtificare opus ppꝛum rmi * lxxiij.
Cigei ignoꝛantia eſt a deo Ddamnata In Plogo ““è “ 1B 1
Eiges eſt virtus qua recte firmiter credimus ècl 1P1
Figdes contra q̃ttuoꝛ acies optinet trtiumppum 1, ij
Tides.non oĩa infide ſunt manifeſtevera quia tmncnulla eithergſis 6 1 Uij.

Fides.Oſnu ſides? ẽdeo digna niſi illa q religio vel religiõis Tlindametu de Jiiij.

ibus habita non ſolum non eſt virtuoſum ric deo dorummeliol um
IU E. F. iijj
ides omni tognitlone naturali maioreſtet nobilioꝛ òMẽ ijj P üi.
lie nihil certius⸗ ibien K. P
CFedes eſt òM.

Uita mentis bumane reſnlgens
Tux tenebꝛas infidelitatis Frumpens
In bellis ſpũalibus Dna
Moꝛtis hoꝛrilice H
Totius ſapientie radix
Poꝛta vite ⁊ ſalutis
Via lucis ⁊ veritatis
Argumentũ quo krroibas cOo nduditur
Columna veritatis firmiſſima ””M
Uirtus erigens a claudicanon? naturali koꝛtiſſima

e ünmen

xvi n. O rxriij

ſenaeſenuett

(asefigllniſi

Fteignonniag
ſtadumsd

Wseimmaed

Gitsdnetaeie
c ant
imorin⸗

nhatme
ſerhas
ninln
ats orſcena
Cps nizdie
eſmropenbus
4 a

hueſtreli⸗
Lüasni
afug

ngkſenpan
ſsaniraau

t
4
4.4
. VN
e
WNS
2 . )
dii

daſe e

wr. e
ddn

tasdeiinids
MN

10 dins .

Cigdes catholica in mundo iſto vna eſt ?”ͦYÿUVMU „

Fuuundamentũ totius edilicij ſpũalis A. B. liij C. D ac, (xl.
Ircutum et galea ſalutis !Mc
Nlerxillum chꝛiſti poꝛtar OJWVSMẽ
Pereticoꝛum Jacula repulſat
Sathanam ſub pedibus conculcat
Tucerna in domo dei pꝛim
Stella eſt in dei eccleſfſiaa·
Stella noua cardinails
U(NViincit quinq; ſenſus in ſacramento altaris
Bloꝛia regina et domina
Operatur mirabilia et miracula
Ademonibus culturã eius abſtulit
AIn bominibus ſolium gloꝛie ſue reedificauirt
udeoꝛum ranas obmuteſcere fecit S
dereticoꝛum canes ex toto deſtruxit
In omni genere obſequioꝛũ pꝛima
c:1 Uirginitas mentis bumane ſlla 2UM⸗s
ides in ſacramento altaris abſoꝛbet lumina quinq; ſenſuu li C cxxo
Tides neceſſaria eſt ad den accedentibus ⁊ ſibi ſeruientibus xlvij O. PP cxxiij.
Tides articuloꝛũ fidei plures funt incredibiles et impꝛobabitles li E cxxxo
Tidei ignoꝛantia gladio et igne eſt exterminanda Xllyij cxxiii
Fides dat nobis de deo noticia habere ibidem „α

Fides infirma et dilectio infirma conſimiliter ſe habent
Fides timoꝛẽ inducit ibidem ? „
Fidem peccatoꝛ cum peccauerit tranſgreſſus eſt
Fides ſennibilia vincit in ſacramento altarꝭ ibide

Figdes diuerſa eſſet ſwi amoꝛes dinerſi eſſent
292
eſt yxpiij R (xxxvij
Fides.per fidem debitũ obedientie ſue ſoluii intellectus huanus ibidem U

Eides caloꝛ eſt peccati refrigelett
Fides eſt gratia diuine largitat faciẽs intelleciũ ꝑ viã ſalutis ambulare ij QQOℳv

Ziges viua vita dicitur gratie ibidem

ides ſine operibus moꝛtua eeft x „
Jides labem diluit peccatoꝛum ibDiemY
ides moꝛtua a viua differtibiden 2=ẽ=tz!ỹ--
Cides eſt donn dei gratnuuum iuiu
Tiges vna eſt in qua neceſſe ẽ populum dei adiuurai iiij A vij
Fides vna eſt in vnitate creditoum “ e
des vna eſt cõmunis fundamentũ eſt religionis ibidem

ides. nolẽs credere ſine rõne ẽ ſicut vẽditoꝛ noles ſine pignoꝛe gedere ij d iĩ

„

FTides baculo iaffut enſirmet 7 debilis indicatoꝛ ibKidem
Fides nobilioꝛ eſt q; cientie ibiſdem b 99
Fides caput eſt religionis

ides religioſa fugat peccata ZMBM
ides. Aſide duobus modis receditur ⁊ oberratur
Tidei due ſunt paerrgsgsgsgs !
ECides ſola miraculoꝛum habet confirmationem
Eides ſola catholica libertatẽ dei credit et concedit ibidem “
ides chꝛiſti ſola viuifica eſt
Fides. Et vita humane mentis
vides catholica qnaſi gladius acutus
ides ſola ſalutaris eſt deo placita ,„⸗
Fides vera rectas generat in veũ affectiones ibidem
Fidei cathollce ſolus datur eſt deus ibidem

liij A cxi

qa ii

Regin trum

Eigdes eſt caput hominis pobedientiã thonor ſcentis diuinam ibidem. .
iiges eſt armatura ꝓtegens aduerſus iacula ſapietie mundane lbidem KF
Betanihui ig nbi rlmaco⸗ ?JM viij xvi
Viges gratuita ⁊c ibidem

Fiducia ij Q aliij
Figuras caracteres ⁊ ſtigmata virtutẽ diuinã hr̃e ent impoſſbile- xrir M . K. L. xv

Figurarũ ſignificatio nihil virtutis miune peſtarehoteſt H xxir N dlxvi.
igurarum qttuoꝛ genera poſuerunt ydolatre ibidem MDU B
Eilia dyaboli eſt ſuperbia roi . clxxx
X ilij negligendi abire dimittendi ſunt x X xix

Euiꝰ dei in pſalterio ⁊ cythara ſünt, Wnrinue modhalamr lrxiij E ccxl.
Filius maioꝛ eſt gloꝛia genitoꝛi qᷓ́; mundus creatoiꝛ: vi E
R Arei incarnationi ⁊ paſſioni ani contradicunt otra bonitatẽ ilius blaſpbemane

Eilioꝛum rebellio contra parentes pꝛohibetur x xix.

inis non eſt ad aliud oꝛdinandũ nec aligd citra fine accpiend; alas abutitur. .

Xxxv ixxxi.
Firma voluntas in quattuoꝛ conſiſtit 1 rxlij B ci.
Firmiuas pacii et federis eſt circũciſionis cauſa pꝛima Eii B xxv
Cin gellart flagellat deus hic filium guem recpit V lxij clxvi
Elamma dilectionis filij incarnatio X ri
CTloꝛum nominibus noĩantur virtutes nxei lxxxv.

EFluxũ humani ſeminis hoꝛruit kralbichn ohegeneratoishuan riiij S Nviij
FTons diuine bonitatis vi † ui

Foꝛnicatio fugienda eſt lrxir g anrl
Fornicatihnenm ydolatrie naturalem neceſſe eſt elte ebui⸗ mbpler aauſi eſt .
* nma Uniuerſalitas
Becũüda Eſt Derperuitas nij p X.
Tercia Difficultas

Foꝛnicatio vna et eadem eſt dei iniuria et leſto ſomitantis er in nleßol Alauis actus
Xxxij P xlviiij.
Foꝛtitudo multiplex
Foelludini ſolius fuit nominatio virtutu tulius ibidem
Foetitudo dicitur ſcientia

nxy lnni.

m S lyxo

Torntid amoꝛis eſt inberendo inſepabilſteramato xlj K cdi.
Foꝛtitudo eſt virtus = xlij cv.
Foꝛtitudinis donũ ibidem
Foꝛtitndinem dat deus electis contra bella gittuala tlv 5 cnij
oꝛtitudo eſt laboꝛũ et doloꝛum inuicta ppeſſio irocs, clxriu
Toꝛtitudinis erentia l * riv W cilij.
CFoꝛtitudo dicitur tripliciter ”ƷM
oꝛtitudine multa enoꝛmia vincuntur 1 „* cxxxi.
oꝛtitudinẽ dat fides contra ignem carnaliũ deſtdenioꝛum liij. 7 ali
Foꝛtitudo duplerx
Heima Eſt Foꝛmidoloſa biden “ *
Becũda Uirtuoſa JMVMVMUw

Fo:tuna de foꝛtuna et infoꝛtunio

Foꝛtunandi et infoꝛtunadi ꝓſperandi deſtruendi⸗ hoꝛis armibuebat qnids xx

PH lxviij Item lxxiij. A. B cciiij.
Eratres nihil Habent bpeium A. B. C. D. E lxiiij. G. 5 arrij
CEra tres de fratrũ pauꝑtate ⁊ habundantia tractatur mulltipliciter 3 diffuſe ibidem

2 L. * a *

Fanem ſuum quioditante xpianus eſt

lrij. a. arrvij

„
V

Fnmdi⸗

Hani pri

Fuucsptt

Engus pii
Fucus gitu

lgere or
linmn
Uncunenie⸗

Eamniuusnne

nen

nimmnea
uedunerc
Uborsenen
1Aenmiece

ſ nurnan
gege
Ddiübor

Glldirnmmund
Pi 1do
el lumml
Rauchunmeanan
kabret
Duncappatn
Hopclünnpan
Goudunchenr
Houohnt milan
Govchioſchrene
1 uummnn
Eutimnhere

=

llons tres
bert luus die

= = ==
S S= =
SEe
=☛
—
S==
—
—

N
u

N

Regilrun
l din Fraterna dileckio ibidem GJ
6 Xratrũ et ꝓximoꝝ gloꝛificatiõis tot erürptes aͤterut angel ꝛboles. lirij B.c cerxxvi. .
4 Fructus pᷣmitiuos fauſtos eſſe ⁊ foꝛtunatos aliqui opinant xiiij U xxvij B
d Frnctus ſpiritus duodecdim ivi A gy! „.
ſwien Xructus virtutes dicuntur ibidem =. .
“ Fugere Non zabüerfusir dn em niergmalo declinat ij cxli.
4 Tun gamentn religionis eſt fides vna et cůmnnis iiij E vij
) Cundamentũ opoꝛtet eſſe idem in fide et in religione ibidem .
. Funiculus triplex amoꝛ eſt iij W aii.
n i Furano animalium diſtrictius pꝛ’ohibetur ix Q xix.
4 Taon Sicut furioſi coꝛꝑe recludendi ſunt vralijs non noceant Sicfunioſmente
ukinftn Xn urti muitipler conditio 7 modus et pena eiuſdem Qir . S zc.
W urtum duplex eſt ydolatria BRequirei. in littera. Y. vbi ydolattia xiriiij X lij
Nihenäiittr Fur bonus amoꝛ H lviij J cllij.
Faraleeneun cenſum non ſoluens ibidem . K
8 Fultura Scire multi appetun niij P li
Audere gaudẽtes in hoc mũdo lugebũt in inferno xlviij S cxxvij.
d Audiũ bonum qũo ſit virtus et fructus et an ſit paſſio viij. en O.O. cxrxvi.
NIG Baudium mundanũu gaudiũ ſpirituale repelliit xl vij Scxxvij
34 Saudium 2 Olornon ſunt cohratis bidem Kᷣ
i Gaudium multoblrrrrerr ðð xlviij p crxrvi.
isbünnt i Haudium multuplex electoꝝn ð 7. K lxxij L. W ccxxxvij.
4 Baudij ⁊ felicitatis lelgri do lxxxiij B. C ccxxxix
At Baudia etowagirudn ſunt; gaudia müdana lxxxiij. H. ccxli
niperarta⸗ Baudiũ in patria maius eſt omni gaudio in via qᷣ vbat maltiptr xxi. H. J. xliiij.
. Baudium electoꝝ in patria erit multipler lxxxij J ccxxxvij
Sl Baugdent viri ſancti cũ tribulanturet plecuntur luoyoi A cxlvii.
Gaudij differentia ibidem .
a u Baugdium in patria triplex eeirt vrrrij. 2. B. cexxvi.
Gaudium triplex erit in viſione diuna lxxxi y ccxxxv
wde Benerationis humane Semen ⁊ alioꝝ animaliam imßſſio ionem recipere q;; tranſftun⸗
dat poſſibile eſt . ini⸗ O cxcviij
md Beneratiõis viri ? ſequelã ei⸗ oſtellatiõib⸗ choꝛis ncitũ nonulli lxxij S ciij
BGenus humanũ ardet a ꝑte inferioꝛi et frigeſcit a parte ſuperioi xiij MW lxx.
1 BGeneratio naturalis ẽ affectiõis per appᷣhenſionẽ vt öt Arſ. tli F xcviij
Beneratio ſubita pediculoꝝ vermiſ er glioꝛum anmaliů. xuij O li
Benerat quodlibet ſibi ſimile xrvyxvi Q lix
la Generationis tres ſuurmoll rxüii BR ixxx.
. D Bladius acutus dici ides Chꝛiſtiana vij S xiiij.
Bladius eſt verbum dei “ xrxij KR lxriij
1 Bladius non eſt verbum dei in labijs quoꝛundam xi O xcvi
B Wis ziinis noſtre coucupil. cibilis vltima eius ꝑfectio erit tem omnes virtutes ſuas
ü A ccxxxvi.
Bioꝛia cuiuſlibet rei eſt vlima perfectio eiuſdem H xix W. xI
niin Bloꝛia in ſublimitate eſt ſupꝛema 4 iiii.
Bloꝛia dei pcipuus finis vłiolus bonarum operationüũ nrv P irxii.
i Bloꝛie amoꝛe errauerunt multi Xllix N¾ cxrix.
mbrti Bloꝛiam et laudem ſoli deo debemus ,uiixv S clavi
„c Bloꝛia et ommi laude indignus eſt tinanis gloꝛie v laudis amatoꝛ lxvij D clxxxij
d i Gloꝛie ſpes exfide generatur vi B rx/H
uanmin Bloꝛia aue dicilur deberi eſt maio: inlinitum quecunq; gratis et auecunch meritoꝛunz
quantitate. lxxx. J. R. exxcij

Bloria granieebetur multis de tauſisibidem
BGloꝛia animaꝝ eſt retnibutio ſanctoꝝ
Bloꝛilicatio animan noſtraꝝ aiſtmalatio⸗ eſti iarume mad deu

li. D cxxxviij

6 loꝛificatiois fratrũ id eſt ꝓximoꝝ tot erũt ptes quot an geliat bomines.
BGloꝛificatis coꝛpibus Alia coꝛpa non poterũt reſſiere nviij A lrij.
Bratia eſt pᷣncipum motus in ſurſum ad beatitudinẽ etemnam ij 2 iiif.
Bꝛatia eſt media inter naturam et gloꝛiam ibidem 5„
Gratie diuine lumen coꝛ illius non ingreditur qui illi obicem opponit iij H vi.
Gratiaruactio ex gratuitudine generatux vi x
Bratia inter gratias ⁊ virtutes naturales nihil diſtare epolueruntpelagiani Uinvece
Sed ᷣm magis et minus . xI A xcv.
Gratia diuina bellantibus multum eſt neceſſaria xl M. P. xcxi.
Bratie neceſſitatis quidditas et multiplex vtilitas A. D Xcv 2.
Gratiarũ omnia dona que requirit neceſſitasſ ilits Bimu in parnulis baptiſatis in
funduntur xli K xcvii
Gratie viriutes maioꝛes ſunt q; vica li ſo cxv. .
WMe gralus en deo Recepens auinnc ei Aplacet M
— Per Me grata funtopora ſaneog
Sinn Whe grati eſtis ⁊ oꝑa veſtra
dicit Whe non ſeruitur iſi ni ar
Sine Me nullum eſt obſequium ei placenge
Me nihil gratie babetis cum ſim gratia
Gratiarũ copioſitas 2 affluentia eſt humilitas ꝓfunditas xvi M anr “

Gratiarum dona et virtutum amittit qui pꝛo illis laudare tupit

centie naturalis Adhuc viſione diuina careret ibidem
HBratiam vel gloꝛiam nullus poteſt de condigno mereri
BGBratie gloꝛie multis debetur de cauſis

Gratiam viuificatiõis peccatoꝛi alicui poteſt virſanctus meren viij S ccxxxij
Bradus fieri ad aitare ꝓhibuit deus πxxiij
Gradus hominũ diuerſi ſunt in ſeola dei xvj 8 xy
BGraduum diuerſitas eſt in fide gratuira viij P xvi
Brarmud erga benefactoꝛes ſuos in omni genere animaliu reperitur rxxxvij.
Bratuita vlecrig S yvri Q xciiij
Bratuite virtut naturales vnam lolem legem effiiunt ſaluta kii. S rvi
BGratuite virtutes omnes in eodem ſubiecto exiſtentes ſunt eduales 1 0 cxxxij
Gratuita virtus in infinitum maioꝛ omni virtute naturali li 2. B. cxxxiiij
Gratuitudo qᷓttuoꝛ partes diuini cultus caunat vi M x.
Buloſitas ⁊ ebꝛietas in temperantie ſunt vicis is peſima 1 cxxxi.
Bula repꝛobatur iiiij Q er

HGrauatur peccatum ex circũſtantia
Buſtus ſpiritualis de hoc diffuſe tractatuxr·
Guſtandi vſus moderatus culpam non habet
Abitus generationis tres ſunt modi
NHantq Abitus nec paſſionibus nec voreniſs boni 7 maili ſumus Sed ſm habitum

Pabituum et moꝛum differentia xxxvi y luxv

Pabitus nouos in huiuſm odi ſubſtantij sconſuetu nerari non eſt ne
ceſſe. xxxvi Z lxxxvi. dine operum ge

nii vV. Z A a cvi.
lxxqj R cciij

5 texrrij
1 U crrriij Ite
lrni. S5 .

rrxvij D dxixij.
Grana Si paruulis lepꝛa oꝛiginalis eſſet ablata ⁊ nõ eſſet eis gratia data adhuccare
rent viſione diuina lxxiij M ccvi
BGratia Adam anteõß gratia illuſtratus ellet et ante peccatum decederetin ſtatu i iinne

ixxx dD cerxun
ixxx ) ccrxxi

iwh cxiii

xxxiiij R lux
xxxiiij E lxxvi

P
Pnutpn⸗
Noimunotee
Pemhunne
ſhotonn
ſegunlnn
Pebesnulun
gumng
mmerren
weſestunn
ſmeun
orlamaaueln
gmuna hon
eicorfeceden
Portieounzelns
Pmtünsineleen
urncconralar

eiddeonunn

eietincdrne
eeicumdin

Meieentin

omüni⸗
Poiesdolunde
hopinescice
Hominüonuen
Hontnes ud
Ponogenanat
bomrenbonn
cieniſonun
hoisnunerb,
rnezfelaaz
Pondeebdefn
nnorgt
Pplefsfaucn
ti A.
tnnih en

ſorke unin

lſtsdg
i. ne

Resi giſrumn
mien pabitus nafurales non faciliter opatione contraria eriinguütur —liä B D
lm PHabitus de habitu clericoꝛũ et monialium ino:dinato EE᷑E᷑E᷑E᷑E᷑ü᷑ri J clxi;
Habitus de acquiſitione habitus non ir A. B. xvvij/ .
bonines PHabitus ab intus non ulgcthedlnio⸗ babilise 1⁶⁶½⸗D E xvij
Pabituum differentia ibidem l 5 „
wil Pomo eſcarum capiuntur gutliilll xliiij cxx. .
11 Pen beufacolenivrantagamnirerunt xeirxr X.
Pebꝛeoꝛum lexintegra non ee MU r S xyvi j/ 0
ppti i PHebꝛeis muita mirabilia oſtendir des iir xviij
Hebꝛeoꝛum pplm ſibi ſponſari voluit deus — xvr X xxxiu.
egktift Perbe virtutes dicuntur l ni kxxvy
“ Hereſes ſunt ↄtumelie ↄtra potenniã et ſapientiam diuinam vi x
A Hoereſis eſt credere deum non e bonum vel minus bonũ ibidem vi QH△ n.
1id Paeineeten tnende etna vel alorinanint x 2 xli.
HHeretica mens non eſt aliud niſi garrula coꝛnix i E erls
iie 8 Pereticoꝝ facta demoiacozum fatta iudicanda ſunt. li W cxxrvi
Perenicoꝛum ʒelus peruerſus eſt lxi S clxi.
Hereticus inteilectus interpoſitu bʒ ppipoit: lat, a aiuteſatatan lij K vi
HPeretici contra ſacram ſcriptura latrare non ceſſant vi + xi.
Heretici deo multipliciter derrabur vi E xij
„ tceretici et incoꝛrigibiles gladio utigne extenninzdiſuntoino H x8. 1a.
tt Hoereticoꝛum vitã ſtatim tollenda eſt demedio ibidem LO.2
Pereticſ parat ne p eos repabilis multitudo pdat᷑ deriſio ibidem H D
Hoies omni vi et ſtudio arcẽdi ſunt Drpeccalti 2 vicia dimittat X 2 xx
iſ Poies voluit deus ſuos ſocios eẽ in gloꝛia quoꝛũ ſociꝰ fuit in miſena. vij B6 xij J
wide Pomines cu ceteris aialibus ſint nobilioꝛes magt erucdiedi ſunt illis ix y xi.
Sninute, Pominũ dluerſi gradus ſunt in ſcola dei rvij S xäxrxxy
nn 1 HPHomines. In hominibus oemones loꝗ poſſibile xxrviij RR lxiiij/
noettaub Homo generat hominẽ ſicut dicit Ariſtotiles xxpi K lviii
Pominem bonum non facit ſcientia nrvi T lxxxv
nn⸗ Hyrcuũ emiſſarium dqre infra folio ſequenti plura dehboce .
ld Hoies munerib“' et donis adeleumt ſanis conilliis neglectis rrvij lxxxir
ſi dt Ho mines fallacia decibiuntur xIy Yy
19 Homo. In hoie ſine boĩe opatur deus Aug. otra að obijcit multiolt. xlvi J cxvij.
18 Homines mendaces ydola dicuntur lxvij E cxxxu
79 Paneſtag änipna vöucadiuam rationem Sic mota boneſtas ad legem totam
Honeſtas ſicut vnius virtutis nõ eſt niſi vna regula et pceptum Ita vnins boneſta.
Ctäi tis non eſt niſi vna lex ibidem S
is Honeſtalis eiuſdeʒ impoſſibile ẽ diuerſas eſſe deſcriptiões ibidem. „☛D
4 Honeſtas vite ſeruanda eſt liij E vij.
186 Ponaſesaggregata cromnibus wtutbusnaturalbus 1 gratuitis vna ſola⸗ eſt.
Poneſtas euangelica et legẽ veterem coniet r grathits ibidem —
l Poneſtas non eſt cum maioꝛ pars de eſt ibienn vii 2 xor.
1, Honeſtatis naturalis regule ⁊ partes ibidẽ S
; Honeſtaiis duplex eſt naturalis ſge gratuita ibidem MM S
. Poneſtas gratuita legis eſt adimplettio iUlirſPrx S xvij
Poneſtas perfecta vnica eſt ibidem. èð „
n, Honoꝛare deum debemus ä vmiii S. U. lxxx
e Ponoꝛari deus voluit in Gblationibns ſacrificioum i Cxxij
n. Honoꝛem dei auffert qui male de eius potentia ſenntt vi Kk r.
n, onox? q tranſtulerũt in qᷓdrupedes grauius peccauerũt qᷓ; ꝗ in hoiĩes. xxij. Q.xiviu
Cniton HVHonoꝛem regium qui ſibi acquireret vir bonus non eſſer xxiij ZR lij

Ponotem deo debituz qui ſibi vlurpat pano:eſtetlnfidelis. Diffuſe de iſta materia

tractatur folio ibidem S
NHonoꝛem diuinum animalibe beutis impendere manifeſte eſtinſanie rxxv y lvij
Honoꝛ diuinus honoꝛem dei altiſſimi ſolum ſignat xxix Z v
Honoꝛem indebitũ anto maioꝛem idiimpendi vultaliuis Tanto maioeſteins ſua
perbia. “ riit. vV liij.
Ponoꝛificentia alicni impendenda duplex poteſt eſe canſa. viiij .

Ponoꝛificentia cultus diuini nullus pꝛeterdeũ dignum eſt.

xxx F lxviij

2222

iiij Lxxviij.

Poꝛrere peccatum voluit deus populum ſuum
Hoꝛrenda eratfigura peccatoꝛu xv *DBYxr.
Hoꝛribile quodcuuq; ogiiareſt nudum etmalumn. non n ek 11Sözh.
Hoſtiarum crematio xy K xxr.
Hoſtis dicitur qui milites pncipis impugnat 4 1 xlij O cij
Hoſtium religatio bellantibus magnũ Riuuamentum Li LCi

Hũana natura ad ea q carnis et moi ſunt incognitiõe non patit defectu. xli. A. xcvxi.
Humana natura ad ſpualia vona ſucmais neq; cenitudint pobettognillonis neg

ſenſui ibidem. S
Pumane mentis vite eſt ſiſdes. .liij A d
PHumana mens ditatur per es. ertatem nipliciter iiij 1.Wxxij
Pumiliare. Huſmiliat ſides ad honoꝛficentia diuinam . ij Q xiij.
Humilitas triptler S nix Kk. War
Pumiliat animã humanam aſſidua vilificatio , ixxi C xcvi

Humiliari ad alta Innatum eſt noblbis xxiij J li.
”M uw drr.

Humilitas landes fugit vt veuenum

Humilitatis vecem ſunt laudes
Peima Acaluſeturitas S

Secũda AZIypſius paruitas ́è́MòMVMGW
CTeKercia AXAXliexibilitas l
Quarta Eſt Leuitas lxv. N dxxvij vſq; exnij.
DZSuingtttssts Sonderoſitas;
Zerrtaa F5FSrailitas Hr
Zepria “ aäi⸗⸗
Dctaunng ALacuitas
Hona d Eſfft Paupertas irv dnvij vſq elxrri · 4
Decima lilirgs
Eiementistene. ””l
Mainiſtris Cuſtos S
Officinis theſaurus
Medicinis elaurne atrirſalcini .
Miniſtris diuini officij paruulus ”” . ’
Alililiuibus anſer rauuñns
Humilitas ẽ In Pauperibus trutannus 5. g.lyi⸗ Pi. a armi
Peabibaniemendicato⸗
Beellatoꝛibus luctatoꝛ
Oddoꝛamentis ihus
Arbmatibus cynamomu
Odoꝛamentis muſeus
Bemmis multiplex e

vi S S xi.
hononficentia. omnia que ad dei bonoriſicentiam perinent debita ſunt. X 0%[—
xix. Jtem xxxiij. S ꝛc. rxx
Hoꝛ arum. Nomen diei quod in parietibus ſcibitur quoddam genus eſt ydolattie. ’”

Poꝛarum quedam foꝛtunate 1fauſte et quedamin inſonunate erinfauſteedunt. 6 .
nyyx BB lxviij .

=

+☛
—

uniinistt
Phciltgstlenn
Puniiasawea
olsſonplena
nles, linn
Poriescnour
rwsonilanus
Mynoucuoat
rusqoaperais
Faene Usn

Alusponubatpe

gudi caonel
Plogbeisnunyt
(Biodunen
Penuna
Medeenland
Hum
dc
P
Ouang
Quina
Oena
yamn,
Duu
dein

Pilienconi

—
E =S,t

2-S 2

=,☛

e⸗
S E
E =
E
=
— =., G
=☛ =
Se.
— =
.
. ☛ =

ð
= Se
—
—
S
E☛

däin i
Anlni

Tnut

=

e

Rl

mmg⸗
neeniſt

Kantekrn

Pumilttatis ſex ſuntſecuritates
umilitas alienũ a ſe abicit ⁊ deo cuius eſtredit e E

“ Tapidibus pcioſis onichtnis: N
DBauaraeſtag
Doꝛnamentis faſcia
D Arboꝛibus ſycomoꝛus “l
iquonbus Ballamum
Humilitas ex vacuitate a ſuo contrario pacem bzʒ wi. ckrri.
OU

Humiles ſolum locum habent in celo lvy Z clnvin
Humiles conſolatur deus lv cxlvij.
Pyrcus emiſſarius quare indeſenum mitlebatur xv 5 xxrx
PHyrcoꝛum ſacrificia xv C xxix.
Pyrcus quia peccata poꝛtabatimmũdus erat ibidem xv E xxx.
PHyrcus ⁊ vitulus in hoꝛroꝛem peccatoꝛum burebanturibidem D 3
Pyrcus poꝛtabat peccata populit Jude ry 1 xxx.
Hyrcoꝛu alter cremabatur.alter indeſertum mittebatur ibidem M
xviij. W. . xxxvi

Hyſmahelis multiplicatio
. Bnis duplex eſt Wix⸗ F ccxxvi.
Bnem carnaliũ deſiderioꝛũ ireſrigeſcht, des = if 7 li.

Isnis: decem lum nopeſatlones

Szꝛim IAlluminatio
Secuüda Eummollicio
TFerca iquefactio ”l
Zuana r Obduratio l
Zexrta “ Pꝛob atio e Sð
Sepnima . Conſumptio l
Paaue S De ealbaooos ZUMD
Hona Deſiccatio JMD “ —
Decima Inflamatio H
Isnis.Lalefoctio nihil hʒ in poteſtate ignis rxwi i æ ür
Isgnis ydolatria vigebat in Chaldea inabrabe. xxvij DO xx
Ignis hur interpꝛetatur.ibidem E
Ignem deum eſtimabat ydolatre nwij 2 lx.
Jgnis extinguitur lignoꝝ ſubtractione 4
Isnẽ credunt aliqui in natiuitate iohĩs baptiger virtutem hre tpidem .
Asnis opatio nõ ſolũ eſt ᷣuilis ſed extreme ſᷣuitutis ibidem pwi ixi.
Ignis paleas magis debet honoꝛare qᷓ; ab eis honoꝛari ibidem ðð 1
Ignis adoꝛatoꝛibusõ magis parat q; extinctoꝛibus ivbidem ₰ .
Ignis eſt ad diſſoluendum.aqua ad einnguenduam r lxx
ina⸗ eſt charitas illuminãs et purificans lvrij B clij
—— non excuſat Hoc ꝓbatur multipliciter 2. 8⁸ T. xx. U. . yeliij⸗
Ignoꝛannia inuincibilis eſt excuſabilis. xx. C.D. xliiij
Ignoꝛantia vulgaris rxy PH lxxxij.
gnoꝛannia ben? viuendi eſt erubeſcenda rrrrryxviij. J. xc
Ignoꝛantia fidei gladio eſt exterminanda P cxxiijj.
Ignoꝛare ſpiritualia vicium eſt . . crciij
Jeſu nomine moꝛtui ſuſcitati ſunt vij O xij

Illuditur dyabulo multipliciter lxvij carrr.

Ancarnationis beneficiũ maximũ eius pradiciio bapbemuan marima . „ U. n

Inanis gloꝛia tollit elemoſinam xij ◻ cxv.
iro cxxvj.

xlix 1i cxrxix.

Ananis gloꝛie amatoꝛ ſic ſe b ad humilẽ vt irriſio ad laude,
Ananis gloꝛis iracundi dicitur arrogannnis

Regiſtrum

Jundlimare- Jndinandiſelaus eſt bumilitatis ””MV lxvj A chrviij.

Inconſtans eſt iracundus ”MM xlix S cxrix
Andigentes miſerrimi ſunt dij Xxiij Z lij.
Internales penas earumq; eternitatẽ mirantur increduli dei jiuſticiam von nce⸗
rantes. 1 Z xlv.
Infernalis patibuli recoꝛdatio hominẽ trabit a peccato yxxix W cAvi.
Inſfernus bonꝰ eſt et diligendus ꝓpter quatituo: A.lix B. C. clüiij
Infernus multa fercula apponit beattis irxxxii . M.cexlj.
Infidelis mens eſt ſieut garrula coꝛnix liij T cxj
Inſinitum Si aliquid ſit infinitũ ad alind non en nnecelſe ppier bocg⸗ laa ſut infini
tum ſimpliciter F cxxxy
Infinitum gandium eſt in pattiaa MVV xxj . K. Xliiij.
Infinita pena infinite iniurie debetur R.S.L. xx U xiv
Infinitã penam meretur qui deum debito ſermicio defiaudar .— m X yi.
In infinitum deuʒ Haniſtcal qni motaluer peccatibidem 2X
Inſinitum eſt omne peccatũ moꝛtale in natura ibidem =ðZ E⸗
Infirmitas ꝓximi ſpualis non carnalis plangenda eſt ZRU lrij 3 cl
Infirmitatt multe ſunt ſpecies xlpy K (qiij
dryrcni as homint aut demalo in in bonũ. aut de bona mmelvomutat. lxviij. . R
Ingredientiũ religionem erroꝛ niüij g cxxiij.
Ingreſſns vnius pomus vmus ciuitatis vnus eſt ingreſus rxxrxx F ixx
Inicialia opera nr̃a non cauſas eẽ ſed ſigna dixerũt quida erroꝛnei xxx. xxx. P. lxviij
Inicialitas neq; confert foꝛtuniuũ neq; infoꝛtuniũ vxx. Parwyii
Inicioꝛum ydolatria ibidem
Inimicus dei eſt expꝛeſe qui odxit . i = cnvij
Iniuria dei poteſt eſſe maioꝛ vbi delectatio eſt minoꝛ S xxij. H xlviij
niurie infinite infinita debetur penna rxx E vſq; ad B xlvp.
niuriã deo irrogare eſt intollerabile xrij P xlvij
mmenſitas amoꝛis dei . xlij X ciü
npacientia ſiue iracunda eſt quedã debilitas i in coꝛde humano xlv W riij.
Immoꝛtalitatem animaꝝn deſtruere quidam obinati ſunt xxviij.A.lxu.
Inpacientes ⁊ iracundi ab omnibus diſſentiunt . irx, O. voxir ar.
Impenitentia addit de iure penãõ. x Q xv.
mpꝛobabile credere ꝓbatur virtudlum eiſe d – 131.
nquietudo ire rii⸗ E cxxviij
Impotẽtia deoꝛum ficticioꝛum xxv b lvI
4. nqnatio totius gener hũani cõis ẽ ⁊ ad originale zad actuale nxi E lxx.
Anſania nulla periculoſioꝛ qᷓ; freneſis coꝛdis irij KE clxiiij
Anſaniã quandiq; inanis gloꝛia ocitat ne pᷣlati qð mienden pomnu iiik X
Inſania imponũt ꝗdam deo eo ꝙ pꝛo eis moꝛi volui lij yV. Z. ciij
Inſanum crediderut quidam deu eo ꝙ im pdicationi inſiſtebat xlij yV. ciij
Inſtabilitas eſt queda debilitas in coꝛde pumano LLiiiij Q. cxiij
Inſtrumentoꝛũ noĩbus appellateſ unt virtutes yxvi. M. lxxxv
Antellectus ſacre ſcripture multiplex = B. C. D. E. xviij. F. ̊. H. mv⸗
Intetlectus humanꝰ debitoꝛ ẽ veris credendis 1.. S. T. U. xliij
ntellectus ſcientie et fundamentũ eſt via xxvviii y lxiij
Intellectus human⸗ tenetur contra ſe pꝛopter ſe pungnare 11QOi
ntellectus. per donum intellectus omnia nobis ſigna ſunt rlij A xr
5 rentio multiplex ze Llii =c.
ionem omnẽ t0 eſt re⸗
Aaa lonem on perationẽ que a diuina voluntate non diſcrepatnereſ i
Intendi er Remitti non poſſunt virtutes iij crnvij.

3* uenite. pꝛimo Barbariinueniunt adoꝛant unx 1 lxix.

itleſt hnn

etioriois
tuffi
Iuidlinbond
ſanansſein
ſhbennesdey⸗
ſanänenn
ſeinſimti

unlsetut
geperonmmn

ſonce nis
nuncikvomnen

ſypunnpauwon

Pilinduiine
luuntenenz

anninti
iii hNiengtiun
ſtüdipaensne
eunmnn
ldiunaſo
acan
An
a
nßte

.
e
“

4
ſ

=
2

-
—

4
6

Kiſiännn

R
4

=S=

£

Merboginit

un gie

1

15
ee

4

e 9

„ 4
m .

o
. .
i
i

Judeoꝛum lex integra non eſt

Junins nihil eſt q; innocentie parcere ibidem
Juſticia ex iuſticis paxet ſplendoꝛ honeſtatis ibidem

Jnuentionẽ ouis et bouis infoꝛtunatã lupi et colubꝛis foꝛtunatiſſimaʒ credũt alig er ·
Inuidia eſt purũ ⁊ vniuerſale malum tfera ⁊ feriſſima lxiij. A. cxviij /roꝛ ibidẽ
Inuidia in bono fraterno non videt niſi malum ibidem 55S

Jocunditas ſpei vocatur gaudium ſpei et non rei lyoyi D cxlviui
Johannes baptiſta =U xxvvij B lx

rViij X clxxiij

Jocunditas vnu eſt de bonis pauꝑtatis.
Ja nuenicoreſl vindicte victodie —
racundia eſt quedam de bilitas in coꝛde humano
ra et pax contraria eſſe videntur ibidem.

racundie rabies 4 x.
racundi ab omnibus diſſentiunt xlix y cxxx

Jra deoꝛũ placato deo moꝛtalibus nocere non poteſt rxriiij W liiij
Iralcibilis vis. In vi iraſcibili paſſionũ ſeu affectionum xxij.ſunt cõtrarielates.

Pꝛima Extincttio
Secuda igoꝛ inflexibilis
Tercia Duricies indomabilis
Quarta rudelitas
Quinta Ingquietudo
Sexta Animoſitgs
Septimaee Sudoꝛoſis
Dcaus Fepidikgs: .
NPona Eſt Titigioſitas xlix.A.cxxviij.vſq; cxxx.
Decim Superbis
Undecima Ambicio
Duodecima Eieciio
Tredecima AInanis gloꝛia
Quartadecia Arrogantias

Audacia

Qnintadecia ia⸗—
Impacientia

Sextadecia

Decimaſeptia Deſperatio
Decimaoctaua Inconſtantia .
Decimanona Pꝛophanitas
Lliceſimapᷣma Moꝛdacitas

UUliiceſimaſcöa Dieiſtolitas
Iraſcibilis virtus nõ eſſe ſine honoꝛificentia ⁊ cultu diuino
Judex iuſtus eſt deus et miſericos
Judicium dei iuſtum eſt et equum ibidem

niiij K l.
xxij xlviij/
zedee IS.rvij;
udei multi dicũt fruge ? fructus nõ a deo creati. S a terra pduti vij S xij

luſticia dei plactus vlulatꝰ ⁊ ſuſpiria in maledictt reſonabunt ibidem ODO
Iuſticie decoꝛ tanto maioꝛ qnio repꝛoboꝝ magis vicia apparebunt ibidem
Juſticia euacuaciatio ibidem EE.
tuſticia diuina ſolum a nobis requirit vt peccata deſeramus. xxxi S lxxij.
xxxv C lxxi

uſti per iuſticia cauentne qauemẽ; ledant

Iuſticie ſer Tercia DUDw Equitas
ſunt ſpecies Quatta Eſi Cigelitas xlvi S crix·
. DTDuauinta Lharitas l
Sexta Uleritas

D

Regiſt trum

ſciplinam impugnant ””M x zxx
JIus diuinũ eſt lex a cuius obſeruatione non eſt exemptio ij & xv
Rarolus.Si quis learolo laudes arcruli cantarer. Non ſe laudare Radrolis H .
gis ideri cognoſcerer . lxv H dxxvi
Aboꝛ multiplex xxry O lxxxiij
Argitas diuina obſequioꝝ eſtremuneratrir vei P r
ALatitudo dilectionis xlij Uciij.
Latria eſt ſumme venerationis obſequium xxi C. lvxx

Latria ſumme venerationis eſt cultus xxij P lviij.

auare lauat nos xpᷣus a peccatis noſtris “= x F. B (viij
Laudari appetunt homines mundani lxv O chxv
Laudes fugit humilitas vt venenum ibidem Mä .
Taudes quiſibi ad ꝓpꝛiat ſacrilegium comittit 2 “ lro S clxxvi.
Laus peccatoꝛis = AlAlxyv 1ο c(xxvij
Layco ſacerdos grauius pecaat . . rxiij Q. ccvi.
Lectionum multitudo OSMB xvij. S. L. xxxv.
eo ꝓſtratis parcit

vxxvn B n

lxij Nclvxvi
Xvr. . R. xxxij

eo gratus fuit liberatoꝛi ibidem
eones demonibus compantur·
Tepꝛa ſpũalis difficiloꝛis eſt curationis qᷓ; lepꝛa coꝛpalis

Lepꝛe ſpecies diſtinanunturmulufpliciter pidem 6
Tepꝛe ſigna ibidem xvvui E xxiij.
epꝛe tres ſunt coꝛruptiones xvv X xxxi.
Aepꝛe diffinitio xvi L xxxii
Tepꝛe nomen multũ abuſiue accipitſacra ſcriptura bidem E

Lepꝛoſus iudicatus eſt immundus xiiij G xxviij

epꝛoſus mũdandus eſt aſperſione ſanguinis etaque S xvy X xxxi.
Lepꝛoſoꝛũ cohabitatione voluit deus populum ſuum carere xvi D xxxij
Tepꝛoſoꝛum curatio rxvi D nxAI
Leſiões viriũ naturaliũ in aĩabꝰ noſtris exoꝛiginali coꝛ ꝛuptiõe oꝛiũt᷑ nri.. y. xcv
ex dei eſt noſtra felicitas et beatitudo 1 AJ.
egis diuine ignoꝛãtia a deo vbiq; eſt danataæc. J n ꝓlogo ibidem B
Tex veritatis eſt vna rantum ibidem
ex dei ↄtinẽtia eſt quedã ⁊ religionis aggregatio In plogo X.
ex veriſſima ratione honeſtas eſt legibiis l vij Uxiui
egis xpᷣiane Cptem ſunt partes ibidem E.
Eegis diuine q̃ttuoꝛ ſunt partes q non ſunt ppᷣe deſ ubſtatia eiuſa bis⸗ X. y .
Lexnon pt dici ꝓpꝛie qua nihil ꝓhibetur ibiſdem yy
exnõ ðꝛ Ppᷣe ſeptura viſibilis aut audibilis ibidem A
Tex ſi eẽt ſcriptura aut ſᷣmo null⸗ ” S ui S i
Lex vera recte viuendi ars et viij 1. xy.
Lerx dei ius eſt diuinum ibidem 5.”
ex veraciter ðꝛ que eſt in mente ibidem .. . 1E
Tex ex virtutibus naturalibus ⁊ gratuitis aggregata vnica⸗ ket ſola vii S .
Vex moyſi perfecta non eſt ſed inicialis introductio ibidem T

Ter machomet varum haberde honeltate ibidem U

L ex euangelica eterna eſt ibidem viij X xvij
Tex dei dilpenſationẽ non redpitibidem y
ker eſt ipſa ventas ix ryij

xlvi Z qr

Juſticie due ſunt intentiones
Auſtiſſimi ſunt quida in alios. öbißis autem miſenicoꝛdes lxij C dxiiij
Juſticia duas partes cultus diuini generat 4 Vi P x.
Juſticia timoꝛem generat ij M xiij

Kſtirrc⸗ re quemadmodũ iuſtificandi ſunt qui iuſticiam faciends neganr qui di⸗

4 . e
— * 5

mnm
iuiud

ſ
Kn biftlan
i

lekbebent
ſeisconinn
leticnnauon
Pui
Ponlge
1 nineni
lmmi
latumbun

atß
Nontrcoozen
a ernech
nits m
nanuc
unuchoreien

nhmrammber

leenbanueno
1 Gnlnete⸗
ſabaſopeinre
ſbeuheaenian
Thenspdütni
ſchoniſcavdn
0beuurhnn
ſhenepgün
Abaoerir.
ieivnper
Aatert

Loguiobogun

Lognlincaptons
ſngncinen
yi⸗
Gephinonluen
lutaen
hzetini⸗
kufnt cſen
ſmman ahtoſolir

inn lei
Krincgi

.

Miutſlasen

endiend

leudate dnn

oqui nõ loquunt᷑ demonesin ſtatuis ſicut aĩa in coꝛpe ibidem

. umina et ſtellas et ſubſtantias tationaleo colebut quidam

Lupi demonibus aſſimilantur.

Lux tenebras infidelitatis irrumpens eſt fides

Auxurie quni vocant venerem colunt

Resiſrum

7

H Tex hebꝛeoꝝ non eſt integra ibidem JMẽ S
Aegis conſũmatio honeſtas eſt gratuita ibidem
Lerx ſignificationis eſt lex ſermonũ ibidem

i 7 ſ
x xvii
ix xix

Aegis conſũmatio charitas eſt et dilectii.
egis moſayce conditoꝛ fuit deus hoc patet multis ſi iani⸗ Eidemn

Tesis moſayce nihil inutile vel abſurdum

Legales immundicie ſunt quinq; rilij A xxvij
Lex dei non ſolum litteralẽ habet intellectũ Ses apüialem quod oltemann multi/
pliciter. xyvypij. O. P. Q. B. xxxv
Lex in lege dei nibil eſt inutile aut ablurdum xvij B rxxxiiij.
Texdei ferculoꝝ eſt pleniiudo xvij. L. Ul. xxxv.

Tex. In lege machomeni mendacijs multa vera iuntinſenar malij bona cõmixta.

xviij. R. S. L. xxxvij.

Aegis et erroꝛis machometi deſtructio ibidem xriij. U. X. y.xxrviij
Lex machometi felicitatẽ ſolum carnalem pmitit ibidem U
. ex hebꝛeoꝛum lex eſt foꝛtune . rxir S. xI.
Tegem ſarracenon legem nature dixerunt quidam lbiden P
Tex ſolum lex eſt chꝛiſtiana ur. y. x
ex dei ſuperioꝛ eſt lege ſolis 2 8. xx. C. D. rli.
Liberat pacientia mulipliciter lvir. . W. cxc

Libertas volũtatis ſufficit ad reſſtendũ ocupilſcẽtijs malis ” xl. Y. Z
Libera ẽ ſola voluntas ſimilr intellect⸗ fm quid alie vires nullomõ xnvij
Tibertas voluntatis cogi non poteſt

XV
Aibera ẽ volũtas ↄſenuire et circa iſta ei imminet bonitas 2 maldha.. KSmxvij 7 R
A.ibero arbitrio ſubſunt quedã multipliciter
Liquefiunt peccatoꝛes nimoꝛe pene ⁊ diſſo luuntur

lxxv M ccxiij
ixri Tcxxxiiij
Loquela loquele oꝛganum eſt coꝛpus xxviij „ rih.
oqui in coꝛpibus hũanis vinẽtibus demones eſt poſſibile em R
Loqui quidam demon noĩe aſtarolhi in pᷣſentia ſancii Batiholomei non uminebat

Mucere vhi non lucet Sol nox eſt iiij⸗ 7 vi.
Lucerne ſeptem ri ZL. xxtiij
Lugenda eſt infirmitas ſpũalis pꝛoximi wvij d.

Augentes in hoc ſeculo conſolabuntur in paradyſo ryvii S cxxvij

Lumen quanto ſoli vicinius tantofoꝛius 1 iiij

Lumina a pᷣma luce deſcendẽtia ſublimioꝛa ſunt ibidem
Lumen fidei in ſacramento altaris ſenſus ⁊ ſenſibilia vincit ij RR v
Lumina deſcendẽtia patre luminũ alteriꝰ modi ſunt qᷓ; luwina delmtia 4 creatis.

viij W xvi.

Lumina ſuaſionũ ſi eu pbationũ cum lumine fidei qui habet expeditioꝛ erit ad⸗ cogno
ſcendum articulos fidei ibidem
rxvi . lvij

xix E xxvij
lxij NRdxvi
Lupus quẽadmodũ lupis gregẽ lacerãtibus qꝛ foꝛte deus faciet eos oues vel agnos

Bic ⁊ cum hereticis parcit᷑ vt ꝑ eos repabilie multitudo ꝑdatur x. R vi.
iij cxI.
lxxi. U. F. cxcix.

Lumina colere inhibitum eſt

uxuria in poꝛco neq; peccatũ eſt neq; culpa ſed tm̃ natura

Auxuria generatur multipliciter lllrxxij D cci.

Fuxuria nõ dʒ mollibꝰ impugnari ſz dur pᷣmijs dʒ deſtrui 7 deponi mix. J.ccxxvij
Xyxvij D lxxiij
Achometus nomẽ legꝗſ abuſiõe intollerabili ſibi vſurpauit rviü M.xavij
Achomelus erat de genere abꝛahe ꝑhyſmabelẽ ibidem

trij

Regiſtrum

Wachometns a ſergio monacho ſeauctus fuil

xit ibidem.
Machometus ſolum carnalem felicitatẽ ꝓ paradyſo pꝛomiſit rviij Cl xxrviij
2 Hagi et ⁊ incantatoꝛes iuſſi ſunt de medio tolii xiij M xxvi.
Wagi contra magos . ” ”M xxx Tixvij1
Magiſtri vani =Jò”M ri & driuè

Magnanimitas eſt coꝛdis altitudo
Magniludo peccati oꝛiginalis que et quanta ſit inepatione alioꝛum peccatoꝛuw
lxxiij O ccvij.

Magnitudo felicitatis et gaudij paradyſi de hac materia diffuſe mactat mrrij .
xxij h rviij.

LC. ccxxxix.
Maioꝛ poteſt eſſe iniuria vbi minoꝛ eſt delectatio

Maleficos et incantotoꝛes occidi pꝛecepit deus xvi. B. xxxiiij.
Malicia de malicia illoꝝ qui aias in e enci etat anenta xxr. A. B. C. D. xi.
Malicia repꝛoboꝝ mariyres fecit per totum folum xrvij £ dxxxy
Malicie punitio ff᷑ff᷑ff᷑᷑iiiiiiix y nx.

Malus habitus vicium eſt habitus malus lxx A cxcij.
Mala minoꝛa maioꝛibus magis aliqñ puniri pꝛecipitur
Mala ſeptem ſunt vitãÄã humanam ſubuertentia Aliiij. y. cxi.

Malus.nõ quia malus male agit.ſed quia male agit malus

Malleus et incus foꝛmas ⁊ figuras impᷣmunt vaſis fabꝛicatiõe. xxvxvi S lxix.
Mandata dei diſpenſationem non recibiunt ix. y. xvij
Man data legis moſayce ſolũ naturalẽ continent boneſtatẽ a Lxvi
Mandata generalia iii 1 wiij

Mandata omnia legis pꝛecepta ſunt ibidem
Mandatonꝝ legis antiꝗ numer?quadragenariꝰ ppier tres s cauſas aſiſtitibidem

Manichei erroꝛes vi B. C. r

Wanus interpoſite inter ſolẽ iuſticie et oculos coꝛdis ſant opera mala iij PH vI
Mare deydolatria maris xxi O lni

„2

xvi Z xxxiiij.

Marnus nõ ſolum vult vxoꝛem ſuam adulterio declinare Sed et omnes occaſiöes

keoꝛundem vitare ei fugere
Wariyrum pacientia
Martyres fecit malicia repꝛoboꝛum
Mars non poteſt contra infoꝛtunia ſua
Martyrum eſt paſſio conſummata
Medicine ſcientia ipᷣm egrotum non egerit ij X* v.

xxvi E lviij

wedicnale vel medicamentũ toti ciuilati vel regioni ebipꝛe ger debet eſſe platus. “

lxij D cxiiijꝰ

MWemoꝛare nouiſſima et ineternũ non peccabis lxxix cerxvij
NMembꝛa animalium virtutes dicuntur xxxvi C lxv
Memoꝛia diuine pietatis nihil ſalubꝛius f D xxifj/
Mendacia ſacris eloquiis contineri nulli credere licet v P ix
Mendacibus viris deũ in nullo añponunt ꝗ vbationib⸗ deo credut ij H iiij

Mendacia ydola dicuntur

Mens hũuana per pauꝑtatẽ ditiſſima ẽ et hoc miplicher
Menſa felicitatis eterne

Menſam ꝓpoſitiõis cũ panibꝰ pᷣcipit᷑ erigi ad ꝑtem aquilonis
Mercatur quis regnum celoꝛum

erceuriꝰ diuinã eẽ vᷣtutẽ ĩ ymaginibaponebat.xxvij. T. lxij. Et hoc repꝛobat᷑ xxviij. H
Mercuriꝰðꝛ lingqua hoĩs ⁊ labia attenuare xi.

Mereri põt vir ſanctus alicui peccatoꝛi gratiam viuificatiõis

1

rrrviij rxxvij
Machomeltus pꝛimo pꝛedicauit vnum verum deũ eſſe ele omnem ſourciclam interdu H

xlij R. cxiij

ix. O. Q. xix.
lxxiiij G ccix.

lxi X dxxxvx
lxxi Kk cxcvij.

xxxij Q wri

hriiij E clxxrij.
Mens infidelis bellatoꝛ eſt inutils lij Ucxi.
ru 4
xi Txxiiij
lvij cli.

xxvi. R.lvii i xü,/
8 bxx S ccxxxi·
Meretur quis vita eternam pꝛ doimni obpcincharitale lago. widem . n

Ppoeivonde
um
Mertüzwere
aruundene
Ppeleigaian
emgiouei
entüimerloe
Dnii wueet
Pn nmint
enrſunusden
Munenn
Phoricsſeoma
Pomtmpn⸗
wamule
Mulntemete
Mweſtqni
uſtnnd
Mnasmund
Moamalamme

MIrabliamiae

Ppaanafidem!

Drreculs deifun

Mantingedi
Meriom vellen
ſiocis ermn
Weoinine
lnenmn

Aiflm
Ninni

hänn
Ninienien
ſieri

e mn

inleraai

m õ

fr
e.

=
= ——
= =

—

de.

)
. .

Wwoꝛtificatio vicion et peccatoꝝ ſemper deo eſt accepta

Regiſtrum

Wererin non boteſt vir ſanckus gratiam viuificationis alicui beccgioꝛi⸗ ex merito con/
digni. iixxx. L. U. T. ccxxxij.

Merita rpi fuerũt vltra omnẽ ꝓpoꝛtionẽ maioꝛa oĩba meritis alion lxxxr cexxx.

Meritũ ⁊ mereri plerũq; non accipiunt᷑ ſm rect intẽtionem

lxxx A ccxxix
Weritum de merito condigni et merito congrui ibidem C

Wereri gratiam vel gloꝛiam nullus poteſt de condigno em. . dd·
WMerendi quot ſunt modi ibidem Item ibilenm U
Meritũ inter locantẽ et conducentẽ non habet lorum? lxxix Z ccxxix

Moeritũ ppꝛie et rectiſſima diffinitione obſequiũ eſt retributiõis obligatoꝛiũ ibidẽ.
Wreritis noſtris ſolis nibil debetur nec meritis noſtris ſolis deum nobis in aliquo fa
cere poſſumus debitoꝛem. Sed meritis noſtris et miſſione ſua

lxx Leccxxxi

Weritrices ſe muneribus conducũt R xvi 36 clxi
MWoeretrices ſe oꝛnant vt mo ⁊ hominibus piaceamtibidem ”UM 5
Meretrix magna eſt caterua maloꝛum tmniz 1. wiccxlij
Menſtrnata mulier immunda iudicata eſt rui D xxvij.
Metallum ferri et eris et huius ydolatrarũ vanitas teputabaur xiij & xxv
Milicia que ſit quã colunt barbarie nationes Xxvy Llvij
Milicia ſ̃m opinionem qnoꝛunda multitudo ſpirituũ ſ ibidem W
Millenaris mundus eſt ſeptimo finiendus riij KR xxvi
Minoꝛa mala maioꝛibus magis Puniripipitur alianando ix PP% xix
Wirabilia multa oſtendit deus hebꝛeis ix Nxviij
Miracula fidem ſemper conſequntur 3 B xij
Miracula dei ſunt eius teſtimonia ij O xiij

Mirant increduli pene eternitatẽ pꝛo pᷣctõ momẽtaneo. multũ tackat de iſta materia

Miſeriam vel lenit vel tollit miſericoꝛdia vi O x xxi L.M. xH
Mißicoꝛdia ex mip̃icoꝛdia multe partes cultus diuini oꝛiuntur ibidem OD
Miſcdie diuine credulitas ſpem gratie et gloꝛie generat vij S xij
Milſcoie vehemens eſt impꝛeſſio animalium oblatio xi D xxij

Milcðia. videbant increduli contra dei miſcðiam tantam bominũ mulinan dam

nari. x Z. xlij
Miſericoꝛdia de dei miſericordia et iuſticia eiuſ dem
Wiſericoꝛdia dei in redemptis reſonabãt gratiarũactiones ibidem

Wiſericoꝛdia muliebꝛis xlix cxxviij

Milcðia nihil deſtrictius exigit a nobis ẽ; qᷓ; miſereri 1D ecxxx
Miſcdie diuine tot ꝓmiſſioes ſunt totq; magnificatiões hoĩes adueniã puocantes.
Miſcdie diuine benignitas ad pctoꝛees lv „₰ exlvij eeiilv L. cxlvi
Miſericoꝛdia Chꝛiſti ir Lcvij ⁊c.
Mitis et paciẽs non conſimiliter ſe habent vNQ cxiiij
Wiisenfadeepon uate, e babeyt, Oe qucituribidem hoij P clxxxiij
MWoneta apð venales hoĩes vicem obtinet ↄſilioꝝ et ptůtem xxxvij U lxxxix
Monialiũ oꝛnatarepꝛobat᷑ et clauſura ↄmendat et eius ratio reddit lxi. J. R. clxi.
Moꝛa aut ẽ peccatũ aut circuſtantia peccatiit M xlvi E cxviij.
Moꝛdaces ſunt iracundi ŚYJNU xlix £ cxxx

Woꝛtificare moꝛtiſicat fides opus pꝛopꝛium xxxij R lxxiij

mi X
Moꝛs ꝑ moꝛtẽ pars ſupplicioꝝ infernalium detrabitur

WMWoꝛs de iure ꝓ culpa poteſt infligi. vbi diffuſe tractatur de illa materia x As
Moꝛii hominu ſpirituali occurrere maioꝛ ſolicitudo ẽ ladendac; q; moꝛ cotipali. cuius

cxontrarinm facit maioꝛ pars mundt ix Zxx
Moꝛtui ſuſcilati ſunt in nomine chꝛiſti vij D xij
Woꝛtua fides differt a viua j £ v
Moꝛtis timoꝛ ↄcupiſcẽtiam extinguit ibidẽ woꝛtis bficia lxix. k. vſc. gierd.
Moꝛtem aer coꝛruptus generat xxix. R. S. lxvi.
MWoꝛlem vaſkones animarũ vebemetes poſſibile⸗ ẽ inferre xxix Tixvij

xxij 3. R. lwiij.

Regiſtrum

Woꝛti indicium iuſtiſſimũ et laudabile lir * cxd

Moꝛs dicitur vita tempoꝛalis irn Cccexxxiij
Moꝛtuoꝛum fetoꝛ infamia eſt peccatoꝛum M ix clxvi
Moꝛtuus eſt qui non diligit Awrxvij. L. U. X. dxvi
Moꝛtis memoꝛia optimũ eſt remedium contra peccatum lxxix cexxvij.
Woꝛs pacientes liberat . lxix. Q. R. cxi
Moꝛtem paſſeris plus lugentaliani iᷓ moꝛtem hominis lvij I chd
Moꝛum et habituum difterentia xrxxvi G lxxxv
Woꝛs moꝛtem efficiebat xilij R. xxix
MWoſayca lex non eſt boneſta integra.ſed pars boneſtatis ix xvij
Motus eſt pꝛimum ſignum vite xviij P lxiij
Motus virtutũ gratie maioꝛes ſunt motibus vicioꝛum li D cxxxv.
Motus anime in deum ſeptem in peccatum vndecin xliiij cix
Wonere dicitur multiplicitter lxxviij 2 cxwv.
Mouet fides intellectum ad co ogitance que credenda ſunt ij y v.
MWulieres heb:eoꝝ vtuꝝ pacti ⁊ federis ⁊ circũciſiõis fuerint debitrices xiij — xxv
Mulier menſtruata immunda eſt reputanda . riiij D vij
Mulieres immunde iudicate ſunt ꝓpter ſex cauſas ibidem
Mulierum amoꝛ ydolatrie magna cauſa eſt xxiij R l.
Moulti damnantur hoc pꝛobatur xrhroährreG E xliij
Mundanns amoꝛ excecat dupliciter vwveilz D clij
Wun danit xpᷣus per paupertatẽ genus humanu lx. E. S. clviij.
Mundaãdus erat lepꝛoſus aſperſione ſanguinis et aque xvyv x vui
Moundus duplex ẽ ſeʒ ſpũalis et ſenſibilis xij D Miij.
Mundus finiendus eſt millenario ſeptino xiij K& xxvi.
Mundũ vocat mercurius deũ ſenſibilem et planetas xxvi A lyi
Moundus eſt animal intelligens diuine puideie ſanctione piato ibidem A
Mounqdi pericula xli A xcviij
Mundi facies AAAy Say.
Mundi amoꝛ frigus vel frigiditas yoilj Cclij
Mundus quaſi totus pacientie ſeruit hirx QQ cxci

Munera muneribꝰ dimiſſis bonis ſuaſiõibꝰ ⁊ ,Kiliis boies aegelatmni Ur

Atura omnibus modis minoꝛ: eſt q; graia ij P iüiij
Atura nobis indicat que ſcientie ſunt narbrales 02
Patura aliquid agere fruſtra non ꝑmittit viij Q xwi
Nature coꝛruptio cauſa eſt auerſionis a deo 2 xxiij. A. B. rx.
HNatnura ſemper operatur ad modum ſeruientnis vxvi U lirx
atura humana longe ſublimioꝛ eſt ſtatuua. xxviij. J.xiij
HNatura ꝑſe ni prauũ vel malũ ſuggerit.multũ deiſto mactis xnir. E. F. B. lxxvij
Hatura quicquid a natura eſt dei donũ ett Vyxirx E xciij
HNatura bene vinere a nobis requirit xxxviij. R. L. lxxviij.
MHatura mentis humane qntumcũq; perfecta in in natura libus et virtutibus ↄſuetudi/
nalibus non eſt ſuſceptibilis gloꝛie xi C xcv
Tia zurs humana ad ſpualia vonav mala neqʒ cenitudinem habet coggilio liogis⸗ i
(vij⸗-
MHatura humana ad ea que carnis etmundi ſunt ſiue bona ſiue mala.non patitur de
fectum in cognitione ibidem
MNarura eſt in animabus quod egritudo eſti in nobis ixxi £ cix.
Hatura eſt vt ſimilis ſimilem ſibi genexret lxxij C (c.
aturalia bona oon ſunt pꝛeferenda ſeruitio creatoꝛis xxxix J xciij
nNaturalia bona data ſunt ad dei gloꝛiam ⁊ honoꝛem ibidem K

Hatutalia bona viſum eſt quibuſdaã ſufficere ad vitã eternã pmerenda A Xcv

leuraie quicquid eſt ngtarale vni indiuiduo:u ciuſdem ſpeciei eſt amnibe⸗ naln,

re i D crii

eng
Hrtn
R

ifnm⸗
Hanrales
Aaturales
arureles
Puunalse
Prunlus

mtrelso

Paunlun
mmunt
uunlei
Puuralez t
uutiesboli⸗
Nunestuu
Ppotäfun
tüßmse
ſchtsdiſt

lrsdies

Peſtasinui
choeine
ſecgigennack
—
Paligoness
Pchaimnin
Pedengiot
Pepoänoi
giti⸗
Piinen
Nyonone
ij 0.
olebomun
pnnatots
Pyrinanoni⸗
Porreieum
rrirdo⸗

Ann

Ponngi
—
n en
1 4
Ne

Regiltruium

taliqui in rebus inſitã pereandi ſimilia er naturalibꝰ lxxij B c⸗

Maturam diffiniũ

Maturales vtutes et gratuite vnam ſola legem efficiũt perlectam viij B. xpi
Haturales virtutes ſemina ſunt ⁊ igniculi rxrxrxxvij E Ixxr
aturales virtutes quales ſunt viilij = xpij.
Paturales operaliones III P xrli.
Naturalitas neqʒ nomẽ hʒ neq; rõnevere bonitatis aut vere virtutis.xxxvij. A lxxxvi
naturalis operatio ſeruitus eſt MM xxvi.U.x.lix
Naturalium virtutum diffinitio MM viij = xvij
Maturalem pietatem vicium vocant philo ʒophi xxxvij. E. lxxxvij.

Haturales ſcientie ſ̃m tres intentiones vel modos intelliguntur xxxviij. M. xci
MNaturales vtutes ad ꝓpoꝛtionem membꝛoꝝ ſe habent?? xxxix xcv.
naturales ſolũ vᷣtutes non defendũt hoĩes ab immũdi cia ⁊ coꝛruptiõe.xl. R.S.xcvij
naturales vᷣtutes naturaliter equales eſſe videntur K ejerxxi
Naturaliũ viutũ conſueiudinaliũ et gratuuaru dꝛña xxxviij. D. xc. Itẽ. viij. H.⁊c.xv
Nati fumus ad felicitatem rrrrrrxxix = lxxxi.

MNeceſſitas diſtinguitur quadeupliciter lxxiiij. S. Leccri
neceſſitas vires ceteras mouet et impellit JMU0 vxvij WM Ixxxviij.
Neceſſitas inuincibilis extuſlt lx xiiij.y. ccxi
Negligentia eſt culpabilis et danatione digna . P. Q. xliij

Negligentia eſt cauſa erroꝛis qua diuinum ad credendum adiutoꝛiũ non queritur.
Quod oſtenditur multipli citer iij G vi
Tegligentes abire dimittendi unt „ ix X*£ xix
Negligẽtia qrendi graʒ⁊ remiſſionẽ aut pctm̃ ẽ aut circũſtantia pcti xlvi k. L. clxxx.
Negoc iatio eſt ſanctoꝛum vita yoyij O cl Itẽ. xlvij. Q. cxxiij
Hegociatoi ſtulto videt deus nimis chare venalis exhiberi. xl Ucliij
Negociatio ſpũalis requirit pꝛudentiam l xlvij Q cxxiij
Nibii pꝛeter deũ cultus diuini bonoꝛificentia dignũ eft u. R r.
iigzomanciu creduntaliqaicemonesopetan tutibus ſibi a creatione inditis xx
iij ene N 5 2

Nolle bonum vel virtuoſum. non bonum eſt et virtuo0ſum xxvij R lxxxix
Nominatioes virtutũ ſunt.xxij. Require in littera. U.vbi vᷣtutes xxxv lxxxiij.
Nominationũ trium vᷣtutum diferentia xliij Z ciiij.

Nominẽ ieſu multi moꝛtui ſuſcitati ſur? vij D xij.
Nominũ ⁊ vboꝛum ydolatria. xxix.H Nominũ ⁊ verboꝝ duplex eſt ydol atria wi

dem.R xrir Z lrxvi
NMNoſmetipᷣi ſumus ſacramentũ quod requirit deus xxxij. P. lxxiiij
MNoriciam de deo ſolum per fidem habemus lxvu O cxxiij.
MNouus non eſt aceruus cuius om nis pars vetus eſt xxxvij O lxxxviij
MNox eſt vbi non luet ſol M „ ij 7 vi
Mubes ⁊ pluuias creditur myniſtrare aer “I”JMU xyvxvij. W. lxi.
Numerus certus affectionũ ex neceſſitate ſubeft v y ir

Numerus certus eſt articuloꝝ fidei alioꝗn ipſa fides eẽt im poſſibilis ibidem. S=

numerus credẽdoꝝ certus 7 determinatus quod oñditur multiprr iiij E vij
umerus madatoꝝ legis qdragenarius eſt ꝓpter tres cauſas ix 1. vxviij.
AAumerus vtutum donoꝛzum gratiarum xlvij Ncxxi
Humerus nec augeri poteſt nec miniin lij cxxxvii.
Numina nocturna credũt fatui domos frequentare xiiij J xxviij
Muptiarum ſpiritualium fſedus .ßUMũẽ xiij G xxv

Bedientia eſt iuſticie emanatio ðG Aljlvi y cxx.
Bedientia reddit bo ninẽ deuotum ad dei veneratiem xxxij lxxiij
Dbedire ioſne ſolem 2 lunãa et dei cultus et lex eius ↄpulerunt xrxvx A xli.
Dbediredebemus ſupioꝛthuouos „AvI ar,.
Hbedire dẽm in licitt ⁊ honeſtj nõ in illicitt. diffuſe de hboc tractak xlvij.D. E. cxxi
Hoedire nõ oʒ miſter iudici pcipiẽti innoceniẽ ſuſpẽdere auninterficere ibidem

Begiſerum

Obediens eſt des ſola gensflrmata fide YUVB ij T v
Oblatio eſt ſacrificiũ quod offerentem ſanctificat YJVMG ti A rg

Obligationis tranſgrenio eſt infinia
Obligatiões et traſgreſſiões ſꝑ ſt ppoꝛtionales vbimulttt hẽtur 3 hoc. xxi. S. T. iet

Obligatio qua quis deo obligatus eſt infinita eſt xrxij A A xlvij
Obſequium deo impenditur multipliciter iliiij Tviij
Hbſequium honoꝛificẽtie ſumme venerationis eſt culttus xxij P Aviü
Obſequium eſt deo gratum moꝛtificatio peccatouum Xxxij A lxxij.
Obſeruatio legis diuine vna eſt xXxxrxxi A lxix
Obſernatiõibus qui eredũt huius eoꝛum anime ofoꝛtank xxx Q lvix.
ONccidere occidens hominẽ quod fit in momento non fit ꝓpter hoc malus illa hoꝛa.

opinio Areſtotelis
Ocecidens hominẽ ignoꝛanter non imputetur⸗ ei ad betcalüt ibidem

Heculta noſſe ſolius eſt ſapientie diſnne xxiij ZA li.

Ocioſus non licet ſeruos eſſe Axiiij X lxxx.
Nculos clauſos pena aperit

Oaire qui odit fratrem ſuũ antichꝛiſtianus eſt. lxij. ,

Ogliens aliquẽ hominem non eſt amicus eius et oſequẽten necdei xlij L cij
Odiens ſe odire a non odita xryi Llxxxviij
Odioſa eſt vita peccatoꝛum non animaluum W xxxi.Q.lxxij
Odium eſt amoꝛe impoſſibile eſt eſſe “ xlviij cxxv.
NDdire qui odit canem altenus non oiligit im ſimiliter AAuiij. W. cij
Odoꝛ vapo: dicitur re S Xxxi.

Ofierre debemus deo ſacramentaſ piritualia

OHſerre deo noſmetipos debemus nxij E lxriiij.

Offerent deo ſingule virtutes et quid habet religio xxxij L lxxiij.
Offerre ſe obtulit Chꝛiſtus in ara crucis ꝓ moi recõciliatione ibidem xxxij. T. xxiiij
Offerentem ſacrũ efficit ſacramentum xxiiij H liij.
ODleum oleo intingebat auricula lepꝛoſi in eius mundatione xv Z xi

Dmnia nuda ⁊aperta ſunt deo. lpij. y. cxxiiij

Onera alter alterius poꝛtare debet lix. J. R. clvi
Operatio de operibus virtutũ nalwralin etconſuetudinalium veilj 1. xvi
Obperatio fidei pꝛimo eſt in dei obſequtun i S
NPperationes diuine miracula appellantur ”MV vij . xij
Operatio de Openbustubſianttiiſpintuslium yiy E.B. xlij
Npera magica xxiij. N.O.li
OPperatio ignis xxyij K lxi.
OPhperatio dei altiſſimi eſt creatio vninerſtas nviij KR lrin
DNyperatio multicoex rlili = c.

Nperatiões quibꝰ impugnañt vtutes volutarie ſunt qað oſtendit xliij B ciiij

Nperatiões ignis decẽe ſunt. Regre in littera. vbi ignis lrvij Rcixxxiiij
Nperari opantur viri ſancii ſolum amoꝛem dei ÿM xlij. H ci.
Hbera noſtra multiplicia xxxiiij £ Ixxx

Npus ꝓ oĩ tꝑe facto ex charitate meret gs vi vi itã eternã qũo intellagit unr cexxxij

. pa bona et qntũ valęãt⁊ c q̃ntũ mereãt᷑ diffuſe tractat᷑ de boc folio ibidẽ. P. Q. B

Opera noſtra bona et dei dona ſunt.et noſtra et topera dei que ipe operat in nobis?
per nos ibidem.

Npus bonum multiplicem babet oꝛnatum lxxi. A. ccxxvij
NOberibus bonis tres perfeciones atinibuunturibidem M 4
Boera dei unt eius teſtimonia vi Oerii
irtutũ et vicioꝝ numero eqlia ſi viij E xv
NOpera iuſticie dei defectum non ala ſantvieis e unb mnij d uvij
Oous ꝓpꝛium fſidei eſt moꝛtificare xxxij. K.lxxiij.
Oberimenta tabemaculi erant ttiia “ xi ** niiij

xXxij. Byxlpij .

Vxviij.Q nni

noß K. cxxxiiij

xxij B lxxiij

lxxx v ccxxxij

Outoonſe
Oocuunci
Oiginlepee⸗
Oigrueſe
Dig –
lgiooleccl
Duuknn
Oigivaevonna
—
Digne epecant
houemelaptcten
ſanun
Nirusetet
Orträtpnn
N Nloon n
eonenin
GAlninen.
Ocrelspeccan
n einßn
Ograeecan
Nnleun
Oyanannd
Onstugi
Oradensce
Orusdeian

Aien
Nin

Memnigdiin

Minich

Nerboe ezi

==

—.=

— —,, = — —
2 — 2

AN
riiſin e

4

Oꝛatio oꝛationis ſacrificeium. nxij J lwiij.
Oꝛaculum erat ad occideniem et qure xi RKRrxiij
DHꝛiginale peccatũ eſt malum hereditarium ixx D cxciij.
Oꝛiginale eſſe vicium ꝓbatur multipliciter ibidem F. . 1
Oꝛiginale eſt peccatum quoniam eſt per peccatum ixx Z cxcv
Nꝛiginale et culpa eſt et pena lxxi C cxcvi
Dꝛiginale dicitux eſſe a deo intollerabiile lxxi H cxcvij/
Diiginale contrabitnr a carne et a parentibus ibidenm Kxi cvij
Hiꝛiginale in oẽs illos tranſſit qui vicioſa lege naſcẽdi naſcunt lxxi P cxcviij

Oꝛiginale peccatũ nihil aliud videtur e niſi defectus ⁊ pꝛiuatio gratie.erroꝛ.⁊ repꝛo/
batur multipliciter. säü lxxi Z cxcix
Oꝛiginale in nobis eſt niſi negligentia liberi arbitrij et ignauia ece⸗ et impꝛobatur

Dꝛiginalis peccati cauſa et raiio oſtenditur ibideem L.D. E ⸗Ixxij A cc⸗
Dnginale eſt virium naturaliũ in animabus noſtris leſio xxxix y xcv

Oꝛiginali pctõ omnes anime ſunt infecte niſi purgate xxxv X lxxxiii.
Nꝛiginale dixerũt quidam coꝛruption em eẽ virtutis noſtre concupiſcibilis et eſſe pᷣn
cipaliter in ea. B lxxij P ccij
Oꝛiginalis peccati magnitndo et que ſit cõpatio et ꝓpoꝛtio eiuſdem ad ad alia pctã.
ꝛiginale in infinitũ minus eſt quocunq; peccato moꝛtali ibide Q Axxiij DQ.ccvi
ꝛiginale peccatũ non eſt naturaliter in animabus noſttis lxxi 6 cxcvij
Mꝛiginale fluxum impedit virtutum naturalium fir xvij
Dꝛnamẽloꝝ nominibus viroꝝ et mulierũ virtutes appellate ſunt xxxvi Q xcv.
ꝛnatus ſuꝑfluus monialium et dericoꝛum irx
DOꝛnat deus celos id eſt ſanctos viriutibus ⁊· Allvij H△ xij
ꝛlus deliciarũ eſt ſcriptura ſacra xvij xxxvi

Acientia dicitur quattuoꝛ modis he(ij N drxxxiii.
Aciẽtia vtus qᷓ coꝛda nra armant ad vincẽdas moleſtias lxvij cdxrxij

Ego ſum in elemẽtis terra fructificans
Ego ſum in contumelijs letifdcans
Ego de verberibus impinguo
Ego de igne tribulationis paſcoꝛꝛ
Ego ſicut aſinus carduos comeldo ””RV
Ego in miſerijs congaudeo
2 Ego fame paſcoꝛ .
Ego pauptatem locupletoꝛ H
Ego vbiq; diues ſum et inclita
Fflg o ſum babundans ? opulena
o go quocunq; iero ſequitur me affluentiis
In opia eſt mihi copia H
Paupertas diuitie M
Ego inermis arma S
Ego inveſtiment pluuialis cappa
5 nfloꝛibus gratiſſima roſa

In pannis purpura ſanguines
n aromatibus mirra S.C. U.lix.X. y. ccxcii
In oꝛnamentis cella
”M In auibus auis aquatica ”M
Pacientia martyrum exdentauit dy'abolum lxvij * duxvy

Ego victrix gloꝛioſa

Ego ſanctoꝝ nutrix amoꝛoſa

So hoſtes pꝛoſterno
s go contra eos feſtucã non leuo 8M
Pacientia dictt Ego ipos gladijs ꝓpꝛijs internceio. lxvij. O. xxrxů

dn

Reg giſtrun m

Ego foꝛinſecos hoſteserugno. —=ð
Ego dyabolĩ et angelos eius ſupero =
Ego moleſtias triumbo
Ego iniurias pacienter ſuſtineo
Pacientes conant de mibul noibue fructus elicere in 7 cr.
Pacientia liberat multipliciter ibidem

Pacietes in vaſa electionis ⁊ miſcõie fabꝛicantur lxix B ct art
Pacietes non ſolum deo gras agunt ſed et eoꝝ plecutoꝛibus oidtitbiden C

MNemo mihi nocere poteſt
Memo me ledere epoteſt
Nemo a me quicq; auferre poteſt
Belen nullam timeo

ihi ſeruiunt omnia

Paciẽia dicit. ⸗ ͦòÿẽMU 8 Reir crci

Ego potentias conſtringo
2ððèòM! Ego ſcutum ⁊ gladiũ in olequtumm meum conueno
HNHoꝛtem ſub pedibus meis ſubleciam babeo
paciens v mitis diuerſimodie ſe habent xlyv. Q cxiiij.

Pacti ⁊ federis pᷣma ſirmitas cum deo fuit circuiciſio rryryii B xxv
Panes ꝓpoſitionis xi E xxiiij . Item. xij B xxiiij
Paradyſus ſarracenoꝝ non Eniſi taberna Pperne turpitudinis xix S. vxxix
Paradyſo in paradyſo ſarracenon fiunt digeſtiones ſtercoꝛa ibidem
Haradyſum carnalẽ pꝛobatur impoſſibile eſſe vvilij. Ul. vſq; ad R xrxviij
Paradyſus de magnitudinefelicitat et gaudij paradyſi.Diffuſe tracteter de iſta ma
teria folilio. lAlxxxiij. B. C. ccl.
Parcere non pepcit deus ppꝛio filio vt ipſe nobis parceret vooil O xrij
ODarcendum nõ eſt blaſphemis et heretieis XX RB. L. xxi
Parcit hic dei miſcdia vt ineternum non parcat rri O clxvi.
Parentes noſtros naturaliter diligimus xxxix C xcij
Pariſienſem cultate quidarn ugil r oeteriosßmonibus fiebal lrxi O clxij
Particeps eſthomo in gratia omniũ bonoꝛum lvlj O c
Paruitas ſpeciem non deſtruit xxxvij B ſave⸗
Paruitas humilitatis eſt laus ipNſiius lxx Sclxxviij

OParunlus ſine baptiſmo decedẽs qui ⁊ qre ⁊ intepe pena ſi ſit infligenda lxxiij. J. ccx
Paruuli decedẽtes ĩ pctõ oꝛiginali niim paciũt᷑ doloꝛẽ opinio q̃ ipꝛobat᷑. txxiij nccvi

Paruuli naſcentes nullũ penitus peccatũ actuale habent lxx Tcxcv
Paruuli laudibus faſcinant vt dicunt vetule lxv C cdxxv

Paruulus pnulo. Nihil crudeliꝰ pᷣt agi ꝙᷓ; ſi volũtati ſue ꝓpᷣe dimittat᷑. lxij. M. cxxvi

Paruulos ſuosgblactat deus cibus ſpũalium deliciarum o lxviij S clxxxviij

Paſſer de paſi xi Lxxiij Item xv y xxx.
Paſſiones aeris oẽs a planetis oꝛiuntur vt quida opinant xxvi R lvii.
Paruulis magt qᷓ; adultis pcendum eſt. xLxx
Puſſiond aeris cauſa = ratio xxvi O lix.
HOaſſiones aeris ſtelle ⁊ planete ſic ſe habuefr̃t a tpe q̊ coli deſiet ſiẽ ante ibidem N
Paſſiões ſᷣm paſſiões viuere vicioſum ẽ Ariſtoteles xxxvij F lxxxvij
PSalſiones aliena opa ſunt et non pacientiũ opera licet in eis ſint ibidem
Naſſio in eo paſſio nihil laudis vei vitupij habet ibildem B. H

Paſſioni et incarnationi filij dei ꝗ iradicunt otra eiusonitatẽblaſpbemat vixai

Paſtoꝛ ppter ones ſuas in periculum ſe exponit ibidem

Pauci ſnnr in quibus virtutes et opera earum apparent i X c.
Pati pꝛius debent qui alüs volunt pꝛeeſſe lxij E clxiiij.
Paupertas eſt occaſio multoꝛum bonoꝛum lxiij D. E .

Paupertatis tres ſunt imentiones ibidem
Pꝛima = Carentis leu pꝛi iuatio

—

geid
Tada.

Pvpe ubi.

14 Pupnoo

8 lgustoniten
Ouugusndiulie
ußnudiuntst

Whensbumlit
Densaucana

Dumudin

esdit

Widen
ii Uru
dieru

tint

Pauptas diett

Pauptas hominem diuitem facit tempoꝛaliter

SDaupertas humilitatis laus eſt

Pauptas dicit

Paußertas leta panpertas non eſt

Regiſtrum

Secũda ſt Dinitian abbominatios
Tercia Paupertatis ipſius dilectio

Pauperlas buiuſmõi hominũ miſeranda non eſt ꝗ noluut diuitias amare ſpuales.

Ego diuitias ſub pedibus ↄculto
Ego omnia tpalia vt lutum viliendo.
Ego totam ſubſtantiã terrenã mihi ſubiecci
Ego pecuniam tanq; paleaʒ abieci ”
Ego diuitias vt ſtercoꝛa abboꝛreo lrxiliij P. J. R. clxxiij
Ego iuxta exemplũ dñi cum petro ſuper eas amvpnlo
Ego eis indignoꝛ vi vilioas MMU
Ego pꝛecioſum ſeparo ab abhomiabilibus
Ego ab illis ſicut a ſtercoꝛibus manus meas lauo
Ego oꝛdinem nature ſerunn

Pauptas in diuitijs amplioꝛis eſt gloꝛie—
Pauper in diuitijs diuitias dupliciter theſauriat ibidem

Ego nutrix religionis exiſto
Ego eam nudam ſeereuoeẽ
Ego eam lacte et impinguo
Ego occupatiões malas extermino
Ego landibus diuinis inſiſto
MHihil ad me de furtbus
MNibil ad me de frigoꝛibus
Nihilad me de tineis atʒ erugine
Nihil ad me de peſte atq; cale·
Ego meum hoſtium ſecure penetro
Ego iu medijs gladijs tuta exiſto
Z der muris nec turribus egeo
nis ergo audeat me impugnare
Quis audeat mihi inſultum dare
Ego poſſidentiũ me ſecuritas
VM Ego domoꝝ mundicia et puriaas
Ereso mundicia
uvptas dicit Ego ſacrificia
. Ego ſacerdotes
Ego exequoꝛ deileges
Ego ſum moꝛs gule et luxurie HW M
Ego moꝛs ꝓdigalitatis et laſciue „
Ego moꝛs ſuperwhdbie “
Ego mundicia vite humane
Ego ſum ferculũ et cibus delicatus
We elegit rex ſeculoꝛum dominus
we ſolam dignam ſe reputauit
Me inſeperabiliter collocauit

PHaupertas oiuitian eſt contemptus ibiem 2
Pax duplex lalicet dei ei mundi vviij C cexrxxiij
Pax M B xxxv C lxxxri

Peccatum generat circũſtantia
Peccatũ. Qtè non oẽ peccatũ actuale ex malo habitu pꝛocedit

hiiij M clxriiij
lxiiij £ clxxv

Laupertas hum zseññd“ llrvyi U cxxi
Pauptas quicquid hʒ boni abſcõdit vt vile et putridum manifeſtat ibidem X*

Fyvlq; lxiij elxrir

niiij G clniij
1

lxxv Q ccxiiij
D . lxx E cxciij.
Peccatũ eſt dictum vel factum vel ↄcupitum contra legem dei vbi neceſſe eſt intelligi
per facitum etiam non factũ ibidem C xvij

s
s

Regiſt trum
Peccatum vna intentione dicitur actus vel eius pꝛin atio m quem modum null vn
qᷓ; ſani capitis poſuit oꝛiginale peccatum eſſe peccatum xxx S cxcy. . ninim
2* Peccatum tres habet magnitudines ſiue intentiões llirxiü ccxi . Peniemigoinn
. Peccatum ſpirituale ex deo nunq; eſt lxxi D acvi Portegiorunn
. Peccatum omne moꝛtale in infinitum maius eſt qᷓ; oꝛiginale lrxiij Qccvi. doſe eliopezins⸗
Peccare moꝛtaliter quid ſit oſtenditur ixiiij. Q. ccxi. Itelxx. C. cxciij Pbetocirßn
Peccata vndecim habent nominationes yviſq; xvi „₰ awi, Pereionnmmag⸗
6 Peccats noſtre virtutis rationalis ſunt ſeptem ſmnannenns
Pꝛimũ Turioſtas “ Prinngrin
Secundũ Tarditas onun aguirnde
Tercium Leuitas Pumunin
Quartũ Eſt Dubietas S ixrvivlq; Ecvi ricumncigve
Quintũ Diethnitag — . .. Eann
Sextum Spiritus blaſohemie l epennimmmna.
Septiu· Uicium negligentie .— (benagin
Peccatum peccato damnatur lxxix carii emmind⸗
Peccatum negligentie eſt cauſa erroꝛis “ iij. Pemmweſii
Peccatoꝛum tenebꝛas diluit fides ibidem * Pvectouncamn
D0Deccato ade virtutes naturales coꝛrupte fuerunt ir V vvij Ptkeguſeipen
DPeccata omnia confitẽtis ponebat ſuper caput hyrci ſũmus ſacerdos x C xxx . ftattſtieilu
Peccata omnia populi poꝛtabat hyrcus indeſertum ibidem 1. Morugete
Peccatoꝛum quedam fuganda quedam ↄcremanda erant ibidem W. (loopnianant
Peccat ſacerdos grauius laicdo lxxiij. OQ. cevi Poobienn
Peccatum voluit dominus populum ſuum boꝛrere xiüij . xxviij Pihmuis
Deccata venialia conſummit ignis Arxryiij E clxxuvi mrmancg
Peccatum nature dicitur indecentia quedam lxx Ucxcv en
Peccatum oꝛiginale dicitur peccatum qm̃ eſt per peccatum ibidem
DPeccatũ ðꝛ vſualiter contrarium eius qð debet eſſe in aliquo ibidem y R
Peccatum oꝛiginale eſſe negau runt multi.contra quos obijcitur multipliciter. De/ ut
inde ad eoꝛum argumenta reſpondetur lxxi A cxcv Zude
Peccatum oꝛiginale dicere a deo eſſe omnino intollerabile ee᷑ lxxi K ocvij e
Peccatũ oꝛiginale et culpa eſt ⁊ pena opinio.Reſiduum require de iſta materia in lit “
tera.O.vbi oꝛiginale lxxi C cxcvi. yſe⸗
Peccatoꝛ per bona naturalia nec bonũ gratie nec bonũ gloꝛie pt p illa mereri lexxx bau⸗
Peccata dimiſſa qũo redeunt lxij X clxvij ⸗D ccxxix Mne do
Peccatoꝛes veſpernlionibus aſſimulantur ii H vi Vnel
Peccatoꝛes omni vi et ſtudio a ſuis peccatis repellendi unt xX Axx “ wno
Peccatis expulſis fuit deus populi iudeoꝛum defenſoꝛ xv W yx Denbon
SPoeccans moꝛtaliter viliſſime decipituir· li y ccxxxvijj luiunet
Peccata moꝛtali virtutes extinguunt 28 lij E coœxxviij nn
Peccati venialis ad moꝛtale nulla eſt ppoꝛttio lij M ccxxxixx Oenfee
Deccatoꝛ cum peccaueritfidem tranſgreſſus eſt M irvĩ R clxxxvij ecaa
Pecatoꝛes deſolanturtripliciter VM lvx M cxlvi. Alczbe
Peccatoꝛes cineres dicunt — lix D cc- ipbeenin
Peccatũ oꝛiginale incompabiliter minus eſt ̈ veniale . lxxiij O ccv . liume
Pecunia pie retenta iam coꝛã deo expenſa. KRequire o de elſis materia in littera. D vbi keoſum
diuitie lxy A dxxi ſpane
Oediculoꝛum et vermiũ ſubita generatio rxryiij O i. fſunt
Pena que et qualis et quo iure Yoniginaliinfligeda eſt rxiij. 3. K. ccyx DPoonne
Pena ſolum ꝓ culpa debetur 3 xxxi y lxrij de
Pene perpetue debentur aliquibus peccatis nij. D. E. G. xIvij ener
Penaſamlt deus punno voumet ouum S= Oher⸗
ales miran xxi
Saaknie al⸗sit increduli dei iuſticiã non cõſiderantes Nreij 7 Pen
d

.èòẽ⁴tͦ
S=
———
–

Regiſtrum

enitentiamare ſopiunt pteterite delectationes iti „* eenei

Penitentia oꝛitur ex iuſticia SðJM i P x
Pertectio virtutu eſt ſecunda nominatio rxxxy OQ— lrfii.
Perfectiones in animabus pꝛimo:ũ parentum non fuerunt naturales led gratis date
Dbiectio cui reſpondetur lrxxiiij D ccviij
Perſectio in vnoquoq; pfectibili non eſt niſi actus potentie ſeu potentialitani⸗ eius vl
timꝰ et ſupꝛemus. lxxi. G. D. H. ccxxxiij
Perfectio que a virtutibus naturalibus er gratuitis oſe umatur necellatia eſt ad vitam
eternam acquirendam V viij Q xvi
ericia multum iuuat in actibus bellicoſſis i F xcvi
ericula mundi que non aduertuntur D AHALi A xcvij
Perpetue pene debentur aliquibus peccatis evevrlij. OD. E. vii.
Perpetuitatẽ animaꝝ deſtruere conabantur nõnulil (yoiij A lxij
Periona perſonaꝝ in diuinis vnaqueq; non minꝰ⸗ eſt qᷓ; eẽntia diuina vi D x.
Perſonaꝝ nominibꝰ ex interpᷣtationibꝰ vicia ſugillant K vſqʒ lxxiiij. P.ccix
Pes dexter ⁊ pes ſiniſter hominis inicium vocant. aut loꝛtunatum gut Grinfo ungene.
ODpinio quoꝛundam eſt xxx. L. xviij
Pedes quaſi leſi virtutes quedam naturales H v8iieilj “ xv
Pedes noſtri leſi ſunt mnltipliciter ibidem P
Peſtis ꝑnicioſa eſt cauſa auerſionis a deo et reuerſionis aaydols Nilj E 1
Philoʒophi errant in duodecim vi S vi
Philoʒ ophi de erro: ꝛe philozophoꝝ in fide chꝛiſtiana M irx W) xviij

Phitonicus ſpũs phitonicuũ ſpiritum habentem bapit deus occidi xvij C xxxiiij
Pietas de lau de pietatis dicit ſic KV X XXN

Ego coꝛ compaſſionis ſemper effundo
Ego lacrimaꝝ lixiuiam inficio
Dinicie mee lacrime ſunt ⁊ fletus
Delitie mee ploꝛatus ⁊ vlulatus
Ego de alioꝛum meritis mereoꝛ
Ego de eoꝛum damnatione pꝛemoꝛ
Ego ſola alioꝛum onera poꝛio
Ego ſola chꝛiſti legem impleo
In me doloꝛ compaſſionis
In me luctus et fletus
Ego qnto plus poꝛto tanto leuius curro
Onera bonoꝛum et maloꝛum poꝛto
Quãata mala alion magis aſſumo.tato magis mande⸗ ſio
Aliena one humeris meis potto H
Onera fratum poꝛtare peto 8
Peccata alioꝛũ mihi aſſund M
NQueqʒ bona habent illis dimitto
Ego bꝛeuiter omnibus compatlioꝛ
Criſtum ergo dominum ſequoꝛ
Ego ſum ꝗ ex vno ſemine duas meſſes colligo
)ꝓgo ſum quã deus pꝛeelegit omni ſacrificio
)go ſum hoſpitalaria in ipo celeſti palacio
Ego omnes remiſſiones volo habere
WMWoibi debentur omnes indulgentie
Per me remittuntur peccata ⁊ vicia
Super hoc habeo litterarũ tria paria
Ubi ego nõ ſum omnes indulgẽtias reuocatlaluato: .—
Ubi ego ſum parcit omnibus creatoꝛ
Ego ſola perfectam pecuniam ago H ð
Ego augmentu lalunis viuo:um lola acqurroo Q.G
ſi

B õ

Ego eius iram aufero

Egoludicium iuſticie retracto

Pietas quomodo non eſt virtus
Pietatis donum ibidem.
Pietas de pietate que eſt cultus dei v. erd.
eias dicitur m du as intentiones

Regiſtrum

Ego moꝛtuis ſemꝑ aliquod ſuffragium impen do —“
Ego viſo feretro non rideo neq; irridedo .

Ego oꝛationes pꝛo moꝛtuis fſundo
Ego aqua benedicta lacrimaꝝ mearum moꝛtuos aſpergo.

Ego crux in deo in dei moneta exiſto

Ego crux aurea ad omnia valo
Ego crux dñi noſtri ieſu chꝛiſti ſola fio

Pietas de mirabilibus pietatis dicit em̃ ſic

Ego triticum et granum ſemino
Ego pia ediſicia ediſico
Ego panem vite colligg
Ego ſemina fructificare mihi compello
Ego feneratrix exactiſſima
Ego agricolatrix mirifica

Ego ſum in palacio regis celeſtis elemoſᷣnaria

Ego vendidi deum ꝓ redemptione captiuoꝝn
Ego coxi eũ in clibano ꝓ refectione famelicoꝛũ

—

Ego aſſaui eum in cruce tanqᷓ; agnum paſcalẽ pꝛo refectione eoꝛũ

Pietas de mirabilibus pietatis Dicit enim ſic

Ego deum ouiũ mearum feci paſtoꝛem

Ego ipᷣm feci cloacaru ſpualium mundatoꝛem

Ego eum tripliciter tumbare feci.
Ego eum in duo fruſta confregi.
Ego eum volare fecci

Ego eius hoſtium fregi ært,

Ego ſum nutrix ꝓtectrix et ſialuatrix miſeroꝛum
Ego dexteram dei obtendi ꝓ ſalute peccatoꝛum
Ego feci vt cuſto diret familiam meam
Ego feci vt impleret ꝓmiſſionem ſuam
Ego in deum potentiſſima dominatrix
Ego peccatoꝛu miſerioꝛum ſuluatrix
Ego ligans eius foꝛtitudinẽ eum ex armo
Ego ei thoꝛacem iuſticie aufero

Ego deum voci hominis obedire facio

1.

Ego ignem quem ꝑauerat ꝓ pectõꝛibus concremãdis extinguo

Ego ſcutum equitatis depono
Ego ꝑeccata eoꝛum de memoꝛia eius doleo

Ego in me indebite confiſos non abſoluo
Ego ſtilum ad delenda pctã teneo
Ego contra diluuinum peccatoꝝ inundo.
Ego ſeminatrix viuifica
Ego negociatrix pꝛudentiſſima
Ego ſum maga miritfica
Ego ſum ſaluatrix ſapientiſſima
Ego de perſecutoꝛe feci apoſtolum
Ego de lupo rapaci feci agnum
Ego panem elemoſinariu in lapidem conuerto
Ego terrã in celum et infernũ in paradiſum tranſmitto
xliij O cv

. xxxv R cvi

A l. B. C. cviij ꝛ=·

C. B. H. J. R. vſcz L. U.

–—

Hetenten
Peasleons
hensmunnl
Porusrielel
gnoisetacn
ronicsden
Peaodepde⸗
Pbnerepunen
Plndauncpi
Phrauum fu
Penivcolnieie
ivalnsinm
onaumoneſi
ordeerungent
rgnabun
Penarnſcseſtl⸗
wniusbun
Pyllpdeſynus
Arwkeg R
ſo.
Poenreerpoe
gii wei
düsböanaapn
Peeceptorumde
Peceatoeli
Penſcitescauſ⸗
eclcantes lpt
laempe
lato mocbo
aiſamnonutn
Pizoneſſet⸗
WE

—
S=
☛
—

—
—
—
=
=
=
==
—

4

fattsdiann
legefen
elmalun
Pnpecoe
Rimnpinan
Dmnegäipnmnei
Mokrian⸗
Pchnonninti
WN
Wucnshii
WN
Dting
Dohſterſin
Pohaig
Doerimn
Pohhrfin

— = —
☛ i = = 2

41 444
Pietatem vocant philoʒobhi coꝛdis miſeriam xrv E lxxxoh·
Pietas leonis s rvij B. .exxss „
daen Pietas naturalis. e: naturalis mãſuetudo non ſunt in nobis vittutes ſed habilitates
Pignus nr̃e redemptiõis eſt xvõ liiij. F. Y. cxliiij Xxxv.E.lxxxvij —
Pignoꝛis exactio credulitatis eſt debilitas .— ij D iij . 0
Pyromãcia de ludificatione pyromãtie et vnde habeat oꝛtfrtuũu xxvij J lxi 4
Placato deo deoꝝ moꝛtalibus aut ſunt eiſdem dij placati aut non xxiiij Tliiiſ
Planete a planetis oẽs paſſiones aeris dicũt quidam eſſe xxvi RK lviij. .
Planetarum opationes ſepe impediunt᷑ fm aſtronomosa xxvi D lvij
Planetarum vtutes et eoꝝ operalioes. xx. Avlq; ad' Rincluſiue xli.
Plenitudo ſapiẽtie ẽ timoꝛ domin· liiij. N.N. P. cxliij
1 Plenitudinis immo derate iudiciũ triplex eſt lxx U clxxviij
Pomoꝛum comeſtio ꝓhibita erat H rxiiij U xxvij
Pondera nauigantibus ſunt vtilla —ð lxvi J3 clxxix
3 Pondera facit humilitas contra flatus vicioꝛum ibidem 44
. Ponderoſitas eſt laus humilitatis lxvi M cxxx
i Ponderoſitas humilem eleuat ibidem „ A
rni Populus dei vnus debet eſſe rrrx A lxix.
Poientia dei ex potentia diuina oꝛiuntur.adoꝛatio ⁊ veneratio et ſacrificatio et Sni.
ficatio. vvddeei
. Rerent ner potentijs nec paſſionibus boni vel mali ſumus ſed ſᷣm habitus tantum
Xxxiiij xxvi HW . —„U l
Piãs hũana apud volũtatẽ nulla alia ẽ niſi ↄſolatio ſuaſio atʒ pᷣcatio.xxxvii.lxxrix.
Pꝛeceptoꝛum dei nihil inutile eftt xvij B. H. J. xxxiiij
Pꝛedicatio pᷣcellit inter opera diſcipline exterioss xXxxij R lxxiiij
Pꝛedicãtes cauſa queſtus vel inanis gloꝛie ſibijpᷣis pꝛedicãt non xpᷣm lxi y clxiij.
5 Pꝛedicantes tepide ibiern lxi O dxü
n Pꝛedicare ↄtra pᷣdicantes verbũ dei ꝓpter laudes vanas ⁊ queſtũ cupiditatis lxvij
Pꝛedicatio machometi rvliij R xxxvij Ccdxxxiij
Pꝛelati ſunt nonulli qui credunt elatoꝛes cuᷣ hoſtes ſunt ⁊ pſecutoꝛes Ixi. R.S.clxij
nelnerſad male ſentiendu de hominibꝰ facilimi ad bene ſentiendũ difficiles
xi U dxiij .
Pꝛelatus debet eſſe medicamen ¶“ lxij. C.D.clxiij
Pꝛelati indiſciplinati et ignari in beelʒebub eijciunt demonia inſathana ſathanam ex
pellunt. „ . lluunreij D clxiiij
mideg Pꝛelatoꝛum plures gaudio interfecti ſunt ꝓpter eoꝝ crudelitatẽ ibidem
5fG6 Pꝛelatus negligens aſſimilatur agricole doꝛmienti. H Alxij. J clxv.
Pꝛelati canes dicuntur ibidem. , , . .
Pꝛelati eccleſie compeæantur vni generi bominum qui incedentes als deijciunt ali⸗
os impellunt alios conculcant alios grauiter ledunt. lxij. A clxiij.
Pꝛemium pꝛecio emptum eſt. “ lün Niclxxiiij.
Pꝛeſumptio iracundrdi WM . lxxix R cxxix
Patricipiũ vniuerſitis deum ſolum credendũ eſteſe vi B ix
Pꝛobabile credere non eſt virtuoſum oſtenditur multipliciter „1 R 1
Pꝛobationũ inquiſitio eſt cauſa errois iij F vi
Pꝛobare ꝓbat deus ſanctos ſuos ſicut aurũ infoꝛnaee „ lxviij D cxxxv
Pꝛofunditas huũilitatis laus ẽ lxv. T. clxxxviij Item lxvi R clxx
Pꝛohibino ꝓhibiliõibꝰ ⁊ pᷣceptis reguie numero ſunt eqles viij E xv
Pꝛohibitiones ⁊ pᷣcepta ex vnaquaq; regula oꝛiuntur ibidem —
Pꝛobibetur filioꝛum rebellio contra parentes irx P xix.
„ P:ophanitas vitam noſtram contumelioſam facit deo AAAAlilv C cxv
nin Pꝛophete illuminatio nõ eſt nature oꝑatiõe ſed creatoꝛis munere xli O xcix
Pꝛophetie virtuus WHü . k Xli e
6 Pꝛopo:tonales traditiones in ſcola doctrine debent elſe xxxij S Axxiij

Megiſtr⸗ trum

Pꝛopoꝛtionalia funt p̃mia et merita ſiue gratie et gloꝛie 1 S exxt
P'spor omniũ duoꝝ equalium ad quo dcũq; tertiu eandẽ eſſe ꝓpoꝛtion necene ? e
1. 1 cxxxv.
n eſt quecũq; culpe ad culpam eã neceſſe eſt pes ad penã
Pꝛopoꝛtio nales ſunt culpe ⁊ pene inter Eet E xvi E rxrxxij
Pꝛopoꝛtionales ſunt delicie deſideriũs xviij y xxxviij
Pꝛopoſitionũ duarum ↄtrariarũ ſemper alteram eẽ verã non eſt neceſſe lxxv. Z. ccxx
Pꝛotectio bellantibus multum valer lxx Lxcvi.
Pꝛouocatio iracũdie interdũ vires reddit lv Tecxlvij

lij cxxxir.

Pꝛoximus nõ eſt deſerendus niſi eius locietas deũ nobis auferret lvij W d
Pꝛoximos nobis caros efficii charitas lvij hd
Pꝛoximon et fratrũ glificationis tot ſt ꝑtes quot ſt angeli et hoĩes. xxxij B arre
Pꝛudentis bellantibus eſt neceſſaria xl G xwi
Pꝛudentia viuendi vna ſimpliciter non eſt Avi Q cux
Pꝛudentia colendi deũ fide ſtabilita eſft xlvi * Q cxxiij
Pꝛudentia vna erit mentẽ iluminas humanam veritatẽ lalutani 1 D cxxxi.
Pudoꝛ appᷣhenſionem habet ſapientie D v ir.
Pudoꝛ ⁊ limoꝛ a ſapientia diuina oꝛiuntur vi I1x
Pudo: fuga ſpũalis eſt ſicut et timo: Avij 2 cxxiiij
uerilitas vitam ſubuertit humanã xliii y cri
Peugnate pugnandi ſeptem ſunt adiuto: ia. Require in lra. B vbi bellůũ . F. xcvi.

Pugnat auaricia contra luxuriaʒ

Pulchꝛitudo virtus eſt nominata xxxv U
Punire decet deum ſuos inimicos ⁊ rebelles
Punire minoꝛa mala magis maioꝛibuom multis de cauſis
Purpura omnis illuſio el
Punit hic deus filium ſuũ quem recipit
„ Uerere contra illos qui ſolum auert que ſua lu unt

xiir 1 cxxix
lxij O cdlxvi
lxxij. K. L. ccij

Uerenda non eſt via ꝓpter ſe 5 Urri
Querenda ſunt nobis omnia que villia ſunt ppter vitam etemmã ibidem =M y
Daiez erit in ſepimo millenario tiij K nvi
Queſ cere quieuit deꝰ die ſeptimo riij. H. J. xxvi

Agdere barbam ꝓphibuum eſt nij Z nvij
Adices ſunt due que cogũt vnam eſſe fidem veraw et cõmunẽ ſcz omunilas et

„ emptitas veritatis credende uii RR viij
Radijſer ſunt ibus cognoſcuntur bona mala R— xlv Scxv
Radioꝛum ſolarium reflexio iij iiij
Rebellio fuioꝛum contra parẽtes ꝓhibetur ir xixx
Pecta eſt vita noſtra cuius extrema ſcʒ finis et pꝛincipium 0 deo non recedunt Ai. V.
Recuſſima eſt voluntas diuina I A. B.e
Rectum neq; curuitatẽ aut deflexionẽ habet J eſt de reclo et reaiudinei in moꝛibus
diffaſe. xlI e
ecium eſt qð recto applicatũ ab eo non diſcrepat lij. A c
Rectum eſt cuius media non exeunt ab extremis xli y c
Redditus ei cenſus deo debitus eſt amo: lviij K cliij
Redimere.redemit dominus populum ſuũ irx D vij
efectio coꝛpalis eſt in eccleſia nni b mi
Refectio ſpualis eſt in paradyſo rniij. B. C. ccxxir lixxxii. * y. Z. ccxxxix
Begquire in littera. G. vbi felicitas ⁊ in littera. G.vbi gandiuu
Reflexio radio:ũ ſõlarium ex ſpeculo conceauuo· ij 0 iij
Regula ex vna qua regula p:ꝛeceptũ vel pꝛobibitio oꝛitur viij Exv.

lriij A dxviij
Pugnandũ eſt lingua etmanu contra erroꝛes impietatts x J xxi
Pugnauit deus contra beſtias infernales vt gregẽ ſuum laceratũ redimetet.vi ui
Pugnat rex ꝓpter ciuitatem et regnũ et populum ſuu vt captiuatũ liberet Pi A xi
xxxiiij
xxij L rviij

xxxo B lni

——

epleboſeſt
grrr
e
4
ſnul
Pelgoctan
Reigons in
leſninen
enulueibe
ſein ininn
hon arapl
eſian
eius
chetncaninon
; gütſin
ſenine
urin
chenocnine
cokoſenemd
igoeriiemne
—
cnciaimne
chpſseen
Reneösconme
Mennanion
Pemunentorie
Renunemiſas
Honmmenton⸗
nienitin

Nng
kitl
ſenainn

dich Dl
ani

ndndt

1

= 2 =

—

zutenn

— —
=

abeisi

Religionis pars pᷣma ex neceſſitate eſt fides ibidem

Beligionẽ ingredientium erroꝛ

Religioſos a frequentia mundi xpᷣus ſe gregat areet

Recia dyaboli humilem capere non poſſunt

R

Regiſtrum
Regnle honeſtatis ſiue ſint ſcripte exterius ſiue nõ vere ſuntet tenenge vidan B
Regule omnes ſunt veritatis aſſertiões ibidem D
Regule pꝛeceptis et ꝓhibitiõibus numero ſunt equales ibidem E
Rugnla anguſtini vel benedicti quid eidt xlvi P cxix
Regnum celoꝛũ quilibet omni opere bono mercaurt vij cli.
Reũugio eſt eterna felicitas In ꝓiogo 1 A1*
Religionis ↄſũmatio eſt beatitudinis plenitudo In ꝓlogo tbidenn D

Religio non omnia que ad religionis fundamentũ veninent ſum manifeſte vera: ae
tunc nulla eſſet hereſis aut cõtradictio. Z 1

Religio Q credulitas aut credere ex euidentia veritatis nec eſt religio necpars eig

onis ibidem
Religio idem opoꝛtet eſſe fundamentũ et in fide et in relgione üiij F „4
Religigſitas eſt decoꝛ vite noſrrte
Religio fundari non potleſt in infinitis credendis iiij vi
Meligionis et fidei vnum eſt fundamentũ ibidem
eligioi in religione nulla eſt diſcrepantia xiüij J. lxx

lxiiij E ariij
Relgioſum oẽm intellectũ religionis capacẽ Eoꝑtet eẽ ne deo iniuiek iij B v
RBeligioñ offerrent holocauſtum rrxij H bni
Religiolſi viri animo ſunt agiles ad ſacras obſeruãtias tentdas xxxv yY lxxxiii
Religioſi inter religioſos aliqũ per malum pꝛelatum concitantur diſcoꝛdie rixe ruine
incendia irarum ei odioꝛum ⁊c̃. lxij M cdxv
lxxxi K clxi
Remedia contra dyabolicas impugnatioes lxxix. D. E. G ⁊c. vſq; N ccxxyi
Remunerationẽ ſolum recipient obſequia gratuita M iii . vi⸗
Remunerationis ſpem cauſat largitas diuina *
Remunerari ſupꝛa debita duobus modis dicitur lyxxx * ccxxx
Remuneratio non hʒ locũ vbi mũeratio nonẽ lxxix.y. Z. ccxxix Itẽ lxx. Z. ccxxxij.
Remũerari aliquẽ virtutem eſt impoſſibile niſi pᷣmio ſibi ↄgruenti lxxxij A ccxxxvi
Repellere debet quilibet oblationẽ dyaboli cũ indignatione *.lvij B c
Regqniei in ſabato dne ſunt cauſe riij H xxvi
Renſtere põt q̃ntecunq; tentationi gennq; infimas etpetratoſi vult. irxvij. E. ccrix
Reſiſtii tentationi qui non conſentit ixxviij F ccxxv
Beſiſtere tentationibus contingit tribus modis ibidem

Res rerum diuinalium veritas eſt vna iiij 8 vij
Rerum inuenticiarum ydolatria xxx Slxix
Res que pꝛeter deũ i ſunt. Aut nos ſumus aut nohis lacte aut nobis fiunt lxxviij
Rerum ſubtilitas eſt cauſa erroꝛis ü E ii „E
Res ſieri vel obmitii ꝓpꝛie dicuntur non manckata 2 vilj A xiiij

Reſiſtentiarum qttunor ſunt modi auibus 5ä
Reſpirationẽ pꝛeſtat aer ij WMW lxi
Reſpoſa demonũ querebant ydolatre indeſerto audire xv eE
lr * clxxviij

MRetributio ſanctoꝛum eſt gioꝛia animarumm lxxxi B ccxxxii
Retributio non habet locum vbi tributio non en lxxix y ccxxix
Reuerentia. Limoꝛ eſt reuerentie eij c(xxiii
Reuereri aliquẽ eſt eius encinkesſdenmretziden

KRabomsdnemode eſt Vsinutee . xxxvij.Z. A. Zinn.
onus ꝓ gente et regno pu
Rigoꝛ infl eribiia Soor RM nir 3 arrwiig
Ritus mos eſt ſanctificatiõis vninſcuinſch legis vyvxx Uirxix
Rirum vnum in vnũ dei pvopulum neceſſe eſt eſſe ibidem
Rois 8 moldinario ſ eet reuerenda mikafbntio niſanemoneilßam. zvl. 7. S

Haigam quantã faciunt mali peelatl i. Z. clyiij
(uAbbatum requiei in ſabbato q̃ttuoꝛ ſunt cauſe riij H xxvi
Accus pecunie humanitas chꝛiſti lx D vij
BSacerdos ſummus oĩa peccata confitẽtis ſuꝑ caputpyrei imponebat xv C xxx
Sacramentum altaris qualiter lumẽ fidelipſos ſenſus et lenſibilia i in ſagament, alta
ris vincat ij K y⸗

Sacramenta contra ſacramenta latrare non ceſſant heretici vi Tri
Sacerdos grauius layco peccat i cci
Sackamonſe ⁊ ſacrificia et ſacra ppter tria inſtituta ſunt
Sacramẽta Sanctiſicationẽ
aallficia ad Repꝛopiciationẽ? xxx.X. iiir
Sacr Dei honoꝛificationem
Saer zete pertinct ad cultum honoꝛiſicentie diuineſ mii trrii
Sacroꝛum ſeptem ſunt modi
DPꝛmus Pꝛoceſſio
Secũdus Exterioꝛ communicatio S
Tercius Laudum diuinaꝝ reſonantia
Quartus Et Mimiſtroꝝ exterioꝛ appatus xxxij.. lmiiij
Quintus TeKempli oꝛnatus ””J”VMVMUD
Sextus Campanarum pulſatio
Septimꝰ⸗ . Exterioꝛ expiatio
Sacroꝛum? exterioꝛ quinmpleren vulitee
eeeꝛima Ad ſacra ſpũalia editio
Secunda Eſt Eoꝛum rememoꝛatio nrij „ in
Tercia Ad amoꝛem internoꝝ imitatio
Quarta Eternoꝛum ſacroꝝ impetratio 3
Nuinta Beneficioꝝ rememoratio OW
Sacra nulla pꝛeter hec vera ſunt et deo accepfa ibidem —2
Sacra in quibus decoꝛ ſummus ibidem
Saccis eloquijs quicquid conunet credendum eſt v Air
Sacrificare ſacrificabant deo hebꝛei oues et boues ir QQ⁊ nix
Sacrificium eſt oblatio que ſanctificat offerentem xi A xrij/

222

Sacrcificia et ante negem et ſub lege voluit ſibi offerri deus ſeptem de canſis. xi B xxij

Sacriſicioꝝ ſexcẽtaſexaginiaſex genera habnit egyptioꝝ ydolatria
Sacrificia peccata vocabantur
Sacrificioꝝ conſumptio cõſumptionẽ efficiebat peccatoꝛum ibioem

Sacrificivm hyrcoꝛum ſolenne erat
Sacſeſcum offerebat ex quattuoꝛ elemẽtis et gusre xv Trrxxi
Sacrificia dijs non ſunt facienda

Sacriſicium ſoltdeo impendendũ eſt ibidem
Sacrificioꝛũ ſeptem ſunt vires ibi/dem 7.

Sacrificia animaliun ſunt per ſe inutilia mi * lri
Sacriſicia diobus mo dis fiebant ſeʒ vel igne vel gladio ibldem
Sacrificium quo poſito ponitur illud quod el ſacriflcium xxii X lxxij

Sacrificium iuſticie quid ſit rrxi. S. In

Sacrificium eſt repꝛoppiciatio dei altiſſimi rxxxi X uri
Satrificoꝛum duo ſunt genera ibidem
Sacrificia animalium — =ðèðUMD rrrij BCirrf, .
Saarit icinm multiplex ibidem S mi “B lxxij
Saengcum ded aeeptum eſt vnuſquiſqʒ noſtrum ibidem 8 .
virtutum 22227
Fatritcum Saonn Winiem et etiam religioſoꝛum ibidem “ 7
aluantur pauci enn ori uid 1.E rli,
Saenilaam penltentie d bamnanta i eit lrxiij

riiij O rxxvij
rliij F rrix

—rrrrrrrr— — —— —

rw. C. xrxix
⸗ miii 5 lii.

fiunſn
S

auds Nnaiſonon
ſeoeoene
Gnfaſeui

Snriiatpoſn⸗

Goinoein
Gncietichiſten
Cunaepoefnen
Orcaumtendat
Omnifinerten
Omimiogten
Suifiifenind⸗
Oeniſcnncoun
Gasboncenn⸗

Ogidcoiſnlup⸗

Gehhinscine
Sunginsgdan⸗
Iugie heien
Jochnende
An giuiuh
G menm
Oehienie
ummn
Openoorp
Spiensekeon
DPartnen
Ghodetcin
Zpuadagn,
nt⸗ tchen
nin
Kmmnnt, L

„ℳ

VBactlſteinm peinum qnod requiritur noſipi, ſumus
Sacrificium operum interiorum ibidem
Sacriſicia que deo ſunt accepta ibidenm . SET
Sacrificium domini ſaluatoꝛis ibidem
Sacrilega ſacrilege impietatis oꝛigo eſt multipler

Sapientia eſt omnis virtus et ars quelibet ibidem

Sarracenoꝛum afflictio per Chꝛiſtiauos ibidem
Sarraceni nomẽ ſaracenoꝛum a ſara ſibi fallo vſ urpauerunt ibidem
Sarracenoꝛum paradyſus ſtercoꝛa et finus

Scientiam legis dei ignoꝛare eſt damnoſum In ꝓlogo
Scientia boni non facit bonum

Scientie naturales ſunt que et natura nobis indite ſunt ij Oi ij
eienne 2 facit hominẽ interius lamentari quod oſtenditur multis exemplis
Llvuj. ccxxiij ⸗
Salire et credere differunt . O 3
Seire non viderur eſſe Voluntatinmſbidem ́”́”M 3
Scire non habet bellum et quare widem

Regiſtrum
nrij P lmiii
H iſg.
rxriij

Sal in omni ſacrificio apponi pꝛecepil deus xiiij Z xxix
Saluandi ſunt omnes cuiuſcunq; legis vel ſecte ternt dumodo credatur eam bonã

eſſe et deo placere Erroꝛ xXxx 1 xlij
Sanccificatio qua requirit inqninatio cõmunis eſt xxxi Rlxx
Sanctificatio offerentin eſt oblationis et ſacrificij xi F xxij
Sanctitatis due ſunt operaniones 1. B. cx
Sanctitatẽ chꝛiſtianã debet quilibet conſiderare vt ſie a vicis reirabat lxxir K ccvij
Sanctus poteſt mereri gralia viuificationis alicui peccatori lxx S ccxxxi

Sanctoꝛum retributio eſt gloꝛia animarum lxxxi B ccxxxij

Sancti viri gaudent in tribulatione lvi E cxlviij
Sancti viri cogitant turpia vt ea magis abbominentur 1ü
Sancti viri ſunt imitandi 1 A ix
Sancti ſacrificioꝛum munera repellunt nwi K lvicᷓ

Sanctis honoꝛem impendimus non ꝓpter ipᷣos ſed ꝓpter ſolum deum xxiiij y lv

Sanguis chꝛiſti ſapoꝛ valet ad dus xliiij £ cxi
Sanguinis oblatio ꝓhibita erat xiiij. S.T.U.. y.Z. xxixx
Sanguinis oblatio demonibus ſiebat ibidem 8S
Sanguĩs oblatio ꝑmittebat᷑ ydolatris vt mag redderet abhoialis ibidem -
Sanguinem deos ſuos amare erat ydolatrum opinio ibidem S
Sanggnine ſuo lauii nos chꝛiſtus a pclis noſtris . x F. 6 clviij
Sapbirus virtutem habet curandi nrpiß nii
Sapientia diuina timoꝛẽ generat et pudoꝛem vei Xx
Sapienti non potenii veritatẽ appꝛebendere ſufficit vitare falſitatẽe 7 R ij
Sapientis duplex eſt xir 37 cyiij.

Sapientie plenitudo eſt limoꝛ domini

Sapoꝛ diuiciarum W mtiij Sii ci⸗
Sapoꝛes decem peccatoꝛum l

xliiij Ncix
Sa poꝛes cibi et potus ibidem H . —

Sapoꝛis dei et virtutum xliiij U cx
Sarraceni legem habent naturalem vt dicunt quidam xix T xI

Sarracenoꝛum ſubiugatio rxviij. N. Oreij .

xix g xxxix

Saturnus pꝛimo operatur in generatione animalium xxvi K lviij/
Saturnu colunt hebꝛei vt opinatur quidam xirxr xi
Saturni veneratio xxvi EF lyiij

1B 1¹1 V
myi T lenei
Reientia medicine medicum egrotum non erigit ibidem

Stire non poteſt niſ laudem habere ibidem

Seola in ſcola dei ꝓuiſum eſt omnibns de doctrina conuenlentl xvi⸗ 8 xxxv

Regiſtrum

Scola doctrine ſcola virtutũ rxrj 5 *“

Scriptura viſibilis aut udibiisnullatenusler poaite didtun viij A xiiij
Scriptura ſacra deliciaꝝ oꝛtus
Scriptura quaſi aurum ſapientie

xvij X* xrvij
Scriptura quaſi gemme ibidem

Securuas triplex liiij X£ alüij Jiem lv B alo
Securitate ſtulia nihil periculoſiuius è xv Ucx*
Securitas humilitatis multiplex ẽ OD. P. QſO£₰ lxv R clxxvij.

Semen ſeminls huũani fluxum alibi q̃liter opere humane generalionis hoꝛruit lex?
xiiij viij
Seminũ nouis ↄmixtionibus noua animalla poſſiolle eſ gigni mii li

Seminamus in deo et in ſpiritu.et quomocco AV Z cxvi.
miij 6 rxxviij
wij. . P. Q. xxxo

Seminifluus iudicatus eſt immundus
Senſam duplicẽ litteralem ſcʒ et ſpũalem hʒ lex 2 ſciptura
Senſuum interioꝛum quoꝛundam ydempntas Fiij 2Z cvl

Septimo millenario finiendus eſt mundus xiij K Xxxvi
Sermo dei a carnis incendio liberat et ad compunctiõz bꝛonocet irri 4. ccxxvij
Seruicia ſunt que cõiter ab omnibns exhibenda ſunt dod iiij. L. M viij
Seruicioꝛum aggregatio eſti inieger cultus diuinus ibidem
Seruire deo ſine ſide eſt impoſſibile . lvij cxrii
Seruicia non ſolũ vite pꝛeſentis ſed etiam future debem⸗ dño dei rxri y xlviI
eruientibus deo ex timoꝛe ſolo nulla eis debetur retributio lxxx B Crin
Seruitus ex ſeruitute nemo dñs debet reputarnii xxvi U lix
eruitutum omniũ extrema eſt ſeruitus nature ibidem
Seruos ocioſos non decet eſſe xxrüij x luxx
Singdereſim in Layn dicunt quidam extinctam non fuiſle lxxij O ccij
Dignificationes non literales quattuoꝛ modis ſun: B. E rviij. D. E.xx.
Signum ſanctificatiõis poteſt eẽ crcunciſio ſed non inſtrumentũ x V lvix.
Signa lepꝛe multiplicaas xvi Enxij
Signa etr conſtellationes planetan et de operationibus eoꝛundem xx A xli.
Signoꝛum multiplex ſignificattio xryrxix NRlxri

Signis homines obligare ſeinuicem conſuenerũt ibdem

Simile ſacrificium oleo cõſperſe cauſa fuit in rememoꝛalionẽ manne in deſeno. xvi

Sceintilla dilectionis vi yV xi „B wij
Sobꝛielas pars eſt temperãtie xlyij LT cxxij
Sodomitica turpitudo viget inter ſarracenos Xix X xIi
Falsaneencielumen ſunmne houis, 7 malis ilij W vij
ol non ſolum ex lumine videt᷑ qð videntibꝰ infundit ſed etiã res alia iij W vn
Saoi iuſticie videtur ſolum ex lumine qð videnuib⸗ infundi ibidem = W
ol quanto ſoli pinquius tanto nobilius i 3 iiij
Solem iuſticie videre fngiunt peccatoꝛes J ij J vi
Sol vbi non lucet nox eñ ibidem „
Solisler.et lex chꝛiſtiana ſᷣm aliquos xir Y. MI
Solem et lunam colebant quidam — Xrvi. C.lvij
Soꝛtem deũ deoꝛum miſiſſe puerie eſt ſentire uuv O ly
Species ignis ſpũalis tres efſiciunt arſriones 112 1
Spec ydolatre nec in como nec in barba voluit deuns apparere wij xxriiij
peculum de inſpectiõe ſpeculi ij Q lij
Soes venire gre er gloꝛie lolum ex credulitate diuine milſcdie generat „ vi⸗ Za
Spes de laudibus ſpei Q alvij
SBpes coꝛrectionis vbi non eſt ceſſat falſa pietts x. S xxi
Spes triplex eſt xliiij. Wi
Sperare qui ſperat non confunditun liij Secrliiü
Sperarei in deo ſecure debemus V B

xvij Z xxxvi

Aumnd

uhu⸗ .
ganam
Moffnu⸗
Gaina
Gnuterote
Haunt
uigi
Oyninuleut
Ghiſumustu⸗

Gyiun Mon
uglntoſ
Oiinuuntonni
iiri gitien
Ruunſani
Ipthucentu

Gisomeehonia
Oenunnsohe
Gchdenasans
Gengeoolurſo

Prrhatab
Omnecwenden
Omunſenns⸗

Wrmoidla
Oummcthne
auunn
Olpnupaien
Anunan
ynanns
Oliuicauſeen
uigsdinta
Ouninsceune⸗
Ahueintie

ng

Aifnanl
Renn e
Chott gnenseſtg

Netannatcon

—
nanisg
umm
Er oögans
Rncan ſopen

N
Arnhen Merarn

R un

Mein ngich
Ni N

Wnhe ſagiͤga
N gnn

aſanne
eacn
Mn

—

=
— 2

=1

5 =

— —
.
—

= =

E
—

SES
= —

—
— –,

tij

Spes multipler
Spei erectio multiplex eſft ic⸗ cxlvi
Spei difſiniiuo lv y exlviijſ.
Spes et timoꝛ contraria ſun rllliij. L. M. cx
Spiruuale noſtrum ⁊ aliud et aliter poteſt in eo qð ſpũale lxxi. y. cx liij

Spirituale noſtrum naturaliter in nobis optimũ eſt et nobiliſſimuz. depſſius eſt tamẽ
carnaii et fere inſenſibile kxxx. n. cxcunj T. xli A Xxcvij
Spiritualis vulneratio eſt peccati ꝑpetratio rxrxxi. M. xly
Soũſſanctus benignitate cum ſuauitate electos ꝑfundit lxxxiij 5 ccxli
Spiritum phitonicum habentẽ iuſſit deus occidi rxyvyij C xxxiiij
Species lep:e diſtinguuntur l xvi B xxxij.
Sopirituum nomina que ſcripta erant xxv. M. lvi
Spirituũ quida ſerniunt celo quida ſaturno. ꝗdam mari qdam terre ibidem NH. O
Spiritus in ymaginibus habitare ẽ impoſſibile vi dixerũrquida ⁊xvij.xX.y.Z.xxx
Spirius eſſe recdluſos eſt impoſſibile ibidem W 2=2=2=
xxviij G lxiü.

Sygi dant nelonſa:n dinerke ca pon generibus
iritus omnes obediunt mandal ͦ”ͦ”ͦ”ůłꝗñäͤ
Spledoꝛ dentcus quẽ ponũt quidã in ſtatuis neq; eſt ſõa neqʒ accidẽs.xxix B. C. x x
Sponſare voluit ſibi deus populum iſrabel xxvuvi * xiij
Statua nabuchodonoſoꝛ VMV xrviij E lxij
Statua vᷣtutem deificam nullatenus habere poteeft· xxrviij H ⁊c. lxiij
Statua in ſtatuis animas demonũ immoꝛtales eſſe poſuit mercuriꝰ.contra quem obi
citur muitipliciter ibidem . 88z
Statue conburebãtur ab animabus ſuis neglecte

— £.

Statuas ⁊ ſaphirũet carbũclm ⁊c qñ vitutes hre opi

—

nant qdã ibidẽ. xxviij Tlxiiij

Stigmata et figuras que ſunt ydolatrie ſpecies deferunt xpiani xvij.D.E. xxxuij.
Stigmata et eoꝛũ impſſiones repꝛobata ſunt tanqᷓ; nephanda xxix OQ lxvi
Stilla pietatris vi Uxi

Stulticia ẽ cauſa erroꝛis qua volũt intelligere intellecũ qð per ſe capi nõ pᷣt iij.E.vi
Suauitas diuina . H xliiij E cvn
Suauitas creature aſperſio eſt diiuuie äuillij U crx
Subaitus et intellectus humanus obediẽtie eque ſunt debitoꝛes 1RX

Subtilitas rerum eſt cauſa errois . . in . vi
Sufficientes non ſumꝰ aliquid cogitare a nobis meritoꝛie lxxvij A crviij.
Suffragia a viris ſanctis ſunt modeſte petenda ux. J. K. clvi

Superbia multiplex . xlix K cxxix.
Superba mens eſt que nullis exhoꝛtatiõibus flectitux· lxvi A clxxviij
Supꝑbia pugnat contra auariciã et luxuriam lxiij A clxviij

Superbos percuſſit deus H 2° r O dxxv

Superbi ꝓ inanis gloꝛie vento deum deſeruns Avij E cxlix.
Supbia humana dyabolicam excedit lxvi Cclxxix
Superbia elõgans ab altiſſimo eſt . lxvi NRcyx
Superbi cum ſuperbis non vult deus habitare lv U dxxviij
Superbus oneratus cadit in ꝓfundum inferni Axvi Teclxxx
Superbus ſuperbum non patiturr· lvi T clxxxi
Superioꝛes et pꝛelati vaſis putridis comparant Ari E clxij
Superfluum quid eſt ßMB , Nrij B lxxrij
Supplicia tempoꝛalia mitigant ſupplicia infernalis x xxi
Supplicijs ſcʒ gladio ⁊ igne exterminandi ſunt heretici ibidem J. k. 1.

Supplicij eterni recoꝛdatio retrahit hominẽ a peccato lxxix.M.ccxxvij

Suſcitati ſunt moꝛtui in noie ieſu chꝛiſti . vij D xij
Abernaculum in tabernaculo vita eſt lur etnutrimentũ Xi Yꝓ xxiiij
Abernaculi operimentũ triplex eſt ibidem 2?E
abernaculuũ dei celum dicit ibidem

YV

Tangere qui tetigit moꝛtuũ immundus fuit

Thaurum occidit iudeus quidam ſolum verboꝝ infuſione uir R ixvi
Tempantia eſt qua ſine exceſſu rebus vtimur 1 cxxi
Temꝑantie quattuoꝛ ſunt ſpecies rvij J. L. cxxij.
Pꝛima Sobꝛietas
Scoa Eſt Caſtitas
Tercia Abſtinentia
Quarta Mogeſtia

Tempoꝛales diuitias contẽnit paupertas uriz p axrii
Femnposaltoovagai⸗ viris religioſs valde en otumelioſa lxiiij U dxrv
ſemhoꝛaie⸗ diuitie in archa ſeruantur ⁊ tamen in ibe⸗ auris celeſtibus reponuntur
lxv A clxxv
Tentatio dyaboli carnis et nunlſdii
Belari⸗ us non ſalũ non reſiſtunt aliani ſed etiã veniam minime bꝛecantur. lv
H. .Cxlvi.

Tentatio ex tpatione multas vtilitates homini milcvia dei pcurat ibĩidem 1
Kentatio dupliciter dicitur vel duplex eſt 6
Pꝛima Eſt .Exrperimentatio ni · . Ocvij
Secũda Impugnatio
Tentatio tribus modis perficitur ibidem
Tenrari⸗ aliquem non eſt poſſibile vt aliqui opinãtur lxxviij Q. ccxxiiij.
Femaltoee dyaboli ſunt ſeptem ꝗbus etiam ſapientiſſimi ſepe ſubuertũtur. lxxviij
. ccxxiij
Eenraiearenn vel impugnari qui nullo modo reſiſtit vel repugnat manifeſtum
lxxviij.Q.R.ccxxiiij
entatio remedia B. C.D ⁊c̃.vſq; lxxix O ccrxvi ꝛc.
FZentatio nulla eſt dyabolica ↄtra quã auache virtute repugnare nõ poſſumus lxx
Tõpᷣus tempoꝛis ydolatria xxrx lxviij ix. P ccxxvij

Tempoꝛ:i virtutem mirificam attribuebãt yddolatre ibidem
Tenebꝛe ad tenebꝛas recurrunt ſtulti vt videnda videant et cognoſcant

religioſa.
Tenebꝛarum duo genera pter carentiãviſionis diuine quã paciuntur paruuli in oꝛigi⸗
nali decedentes lxiij M ccvi
Teneritudo dilectionis eſt compaſſio ad amicos lij Lciü
Teneritudo ſpecies eſt debilitatis xlv L cxiiij.
Terminus eſt timoꝛis qui timetur xlviij CEcxxiiij
Terminoꝛum multoꝝ directe ſibi oppoſi toridem eẽ mediũ impoſſibile ? F orxxi
Terre cultura &G v O lxi
Teſtimonia dei ſunt eius opera ij O xiij
Theologice veutes ſublimiorꝛes ſunt alabus bũanis in bac vita E OQ xcix
Theſauniʒare theſauriʒat diuitias duplłr vir in diuicijs vauper lxiiij y clxxiij
Timere qui timet dñm nibil trepidabirt liij Z (xli

Timendus eſt deus eque ſicut ⁊ diligendus IL. cxxxiiij
Fimiditate coꝛda hominũ debilitant᷑ benefacere xIv K ci
Timoꝛ domini expellit peccatum i F ali

Timoꝛem inducit fides ad ed deum ibigem

Limoꝛ duplex eſft .
Dꝛimags Pene nvi X ari
Secũda Eſt Offenſe
Timoꝛ triplex eſt xliij Tcvi
EZimo; virtſrus“ xliij. L. We
CTimoꝛis domini =

X S. cyvi
Zmoꝛ de laude nimoꝛis eſt enim timo: il

R

riiij Kk xxviij

xI E xcvi

iij 7 vi⸗
Tenebꝛas incredulitatis noxie fides viua non patitur et toꝛpoꝛem moꝛtis excutit fides
jj Yyv

Gtſin
geft
1 Man
Jpim
lien
Penhs
Oeniuv⸗
Peniens
untle
ſtimion
ſnivme
gnasizre
Nöapicenna
Sonnsignen
Arpraesea
Uebenmae
Dwolumal
Hadnerve
Haincve⸗

cbeeka⸗
Wosce⸗
Powionesſene
Dins
Nu

Vnn tmt
mpunqnintt
Dhnanonsonn

Pugyputenſon

Unawcreſen
Umongel 5
Ra
1
e ſn
Tean
Sumne

d Donen

ingtuhe

16

EEW

=

—
—
☛nrO, =

=S= A
=☛

—
=ͤe
———
☛nrnrnr

—

Timoꝛis tres ſunt filie

Regiſerum

Foꝛtiſſimus
Fuga eſt ſpiritualis
¶]lincula diſrumpit
Infirmitates tollit
Uires reſtitunuiit „„
WMWoembꝛis confractis currere facit
Seminiuos vinificat
Penitentes foꝛtiſiet
Ald tranſiliendũ dignitates volucres facit
Infirmũ contra ignem et gladium ꝓtegit
nferni toꝛmenta repellit
Flamas igneas ſuprat
Tõcupiſcentiarũ ardoꝛes extingui
Contra ignem infernalem refrigeriũ pꝛeſtat ’ + - rk 2*.
Uoluptates carnales exagitat A. B. C. D. ⁊c.liiij. J. R.cxli ⁊c.
Uulnera maloꝛũ deſiderioꝝ ſanat l
Dyabolum aſcen ſoꝛẽ coꝛdis humani diſſipat
Giadium ex vtraqʒ acutum geſtat
Foꝛtitudo eſt dyabolicam loꝛicam cgenpons
Aquila eſt nubes affectionũ carnalium diſſipans
Uentus eſt mare mundi congelans
Cuſtos eſt contra fures claamans
Cuſtos eſt eque tempoꝛe pacis ⁊ belli vigilans

liij X. y. Z. cxli.

Pꝛima Timoꝛ pene , —“
Secũda Eſt Fimoꝛ offenſe liiij. M. cxliij Itẽ xliij. T. evi.
„FTerccis Cimoꝛ reuerentie .
Tumoꝛ ſuperbie filia eſt dyaboli lIxvi O dxxx.

Timoꝛem animabus incutit crebꝛa miſſio iaculoꝛum lxxi cxcvi
Zimoꝛ moꝛtis concupiſcentiã extinguit ij Z v
imoꝛ appꝛehenſionẽ habet potentie ſen iuſticie v X Lix.
Limo: et pudoꝛ a ſapientia diuina oꝛiuntur vi J x
imo: duplex efft ” ix. J. R.xviij
Plenitudo Sapientie
Bloꝛia enum “
Timoꝛ Fons Eſt Mogeſtie xlv. N. O.cxliiij
CTbeſaurus Dei
SZumus
Uinuimus ⸗ „ . 9 .
Totum qꝰ Mouemur Eſt dei donü dei beneficium xxxiiij Tlxxx
Boni habemus
Bonifacimus
Tonitruum vocem dei eſtimabãt erronei xxvij.w. lxi
Tonitruũ eſt ſonitus colliſionis venton er erfincn is qnis in nube inidem
Traditiones ꝓpoꝛtionales in ſcola doctrine debent eſſe xxxij lxxiij.
Tranſgꝛeſſio debiti quo quis obligatur deo eſt infinita xxij. B. xlvij

Eranſgreſſiones et obligatiões ſunt eq̃les ſemꝑ et ꝓpoꝛtionales xxi Z. xvi.
Tranſgreſſio debiti triplex . .
Peima Seruitium deo debitũ ſubtrabere
Scöa Eſt Debitum ei ſeruitiũ alij impendere
— Eercdda Deum impungnare xxij B xlvij
Tribulano coꝛdis nõ ſolũ ẽ moꝛtificatio pctõn ſʒ etia ſoũale martyriũ.xxij. M. lxxiiij
Tribulatio ignis ſeperat feces peccatonꝝ ab animabus ſanctis et eas per pacientiã pur
at lxviij. A. B. clxxxxv.

Regiſtrum

Tribulatio animam ſobꝛiam reddit lxviij clxxxvij.
Zribulatoʒ vite pᷣſentt ꝗ fugiũt ad ſcolã dyaboli ptinere noſcut. uxxvii. . arrwwil
Trinuatẽ perſonaꝝ qui non credit diuine gloꝛie detrahbit vi Or
Crinitatem perſonaꝝ credere nos artant qttuo: ibidem
NAiccaà offerebatur

B6
xvij. P. xxxi

KRuud dicitur humilis a ſeipᷣo et inanis ibidem.
Uanetas in religione xxxi J lxxe
Uas vaſoꝝ nominibus virtutes appellate ſunt xxyi Nilxxxv
Uas immundum M D riiij D xviij
Uaſoꝛum falſa opinio ibidem
Ue ignoꝛantibus diuitias charitatis
Uelle et nolle eiſdem ſunt in eadem anima humana
Uelle impoſſibile eſt vim aliquid velle in vitam
Melle non poteſt voluntas ꝓhiberi ꝗn velit quod vult le velle ibidem
Uelule vel amare malũ vel vicium malu eſt vel vicioſum
Uelle iribus modis fit ex voluntate ibidem
Uelle multi vellent ſe velle que nondũ volünt ibidem E

lvij T cli
lxxi N cxcviij.

Uelle oꝑtare cupere differunt ibidem *
Ueium mundum ſenſibilem figurat rxij D xxriiij
Uendere inter venditoꝛẽ et emptoꝛẽ mmeritũ non bz locũ et q̃re lexxix. V. Z.
Uenditoꝛ q̃ſi incredulus dicitur credens ex ꝓbationibus ij D lij.
Uenerari venerandus eſt ſolus deus xxij P xlviij

eniale peccatũ.ꝓ veniali peccato non patit᷑ penam eternã afſtigi.

enialium peccatoꝝ paleam cremat ignis et ↄſumit lxviij E cxxxvi
Ueniale peccatũ inc omꝑabiliter maius eſt q; oꝛiginale lxxiij O ccvij
AUentus multiplex lxv K cdxxvi
Uenus venenis die lex ſarracenis pmulgata erat xix X xt
Uerba queda audire vt dixi quida iudeus eſt cauſa moꝛtis Xxix R ixvi
Uerboꝛum et nominũ ſtatuta ibidem ——D
Uerboꝛum ſonus nõ poteſt nocere hominibꝰ vn Slxi
QVUerbi diuini virtus ibidem — G
Uerba nihil poſiunt per ſe ibidem RK. S. .X
Uerboꝛum et nominũu duplex eſt ydolatria xxir Z lxvi
Uerbũ dei gladius rxxij R lxxiiij
Uerbum dei in labijs quoꝛundam nõ eſt gladius xI O xcvi
Uerbũ dei in quibus eſt efficax in quibus non lui clrij
Ueritas rerum diuinaliũ vna eſt iiij H vij
Ueritatis receptculũ eſt intellectus humanꝰ⸗ viij D xy
Ueritati non potẽii comphendere ſufſicit non ſeduci falſitate 1 R ij
Ueritatis ler ir E xvij
Ueritas fidei nude non appᷣhenditur in vita iſta ui lij B cvij
Uelſpertilionibus aſſimulantur peccatoꝛes lij 10 vl.⸗
Ueſtimenta hyrci ſunt pungentia xv D Vx
Ueſtis vſus ex lana et lino ꝓhibitus fuit tuoꝛ de cauſis xvi R xi.

Ueſtimentũ coꝛpoꝛale tres habet vtilitates

Pꝛeima Contra frigus pꝛotegit .:.
Secũda Uerenda tegit nv = SZ lxxxiiij.
Tercia Perſonam oꝛnat.

Ueſtis in ſacra ſcriptura et vnigariter tota virtutis dicitur pulcritudo uxvi A lxxxv.
Uerule dicũt oẽs ymagines ſecagenario a faclione ſua viltute ſoꝛuri xxij Uxlix
Uia ſunt om nia citra finẽ viltimum pꝛobatur xxxv B lurxi
ia quomodo celeriter currenda

Aiau nibil oino adeo alenũ du crepãs a natura buana vt vicin xxxv Z.

—

xuij.

Acuitas laus eſt bumilitalis lxvi B xxxi

Xxxviij.J. rnu
WMvij R lxyir.
S

lu cxxxviij

mv . x xij

latklono⸗
Retu
(la ſonltpecd
(icound
Genehetueen
llingt ſu
Clcungulten
ſſiumnmnet⸗
lintaun

oner mun

Güunekheue
Eenn

gticmpn
1 Gnlenngn
uaſßselpena

Gnkjnünt

Uithpenſontia
luegaumnon

Cütnicöucunm
lunik hee⸗

Caumwange
Duncndan

Mun

ügracnod

D
Ubecge
Clekſarbune
Uneenputban
loefi ſionusd⸗

har fNchosi

Hannn Prinne lani⸗
lmine Geſondrs
nnnmn⸗ gln
tgungprſin
ian RNeadehn
Woeio ⸗
llglen ſeta G

ric
i dl
Urirr Wi u

Uin
—
i Mohe
Unle N
lor nce N

liiiinr

di

Cida nullo modo vie funt ad lapoꝛem diuiue ſuauitattis Milij L cvlj.
Uicia ⁊ peccata veri oꝛbi ſunt vulnera et ſeruituessY xIv X crvi

Uicia ſunt ⁊ peccata que iuſticie contrariantur rrrliyi C ar
Ticioꝛum delectatiões delectatiõibus virtutum gratie ſunt minoꝛes li N oxxvi
Ulicia et peccata pugnat interſe AArxiij A clxviij
Ulicium quid eſt et quid peccatum MM lxx A cxrcij
Uicium qualiter alterum ab altero diffeꝛt ibidem 338332
Uicium in vno eſt bonus habitus in alio ibileim · L»
Uicium et peccatũ actuale ſunt ſcut habitus et actus ab ipᷣo pcedens lxx E ccij
Uicium eſt ſpiritualia ignoꝛare ibiellm r —
Llicium eſt ꝓpꝛie quo male nos babemus ad bona oꝑa reddenda lxx Q cciiij
Uicium omne et tota concupiſcentia etiam ſi tolleretur a pꝛeſentibus coꝛrupta tamen
caro non niſi coꝛruptam ſibi ſimilem generaret lxxi P cxcviij.
Uicij oꝛiginalis magnitno a iirrxiij O ccvi
Vicia de vicijs et peccatis conſuetudinalibus et actualibus et que et qualia ſunt ⁊ vn
de oꝛiantrur Mẽ lxxiiij & ccix
Ulicia ex interpᷣtationibus in nominibus ꝑſonarũ ſuggiltantur R ⁊c̃. lxxiiu. N.ccix
Uicia ſeptem ſunt ibidem

Ulicia et peccatum omnia ex terra ꝓcedere dicuntur ibidem 1à1
UVicia nuc diuiduntur in tria nunc in ſeptem et quare S. lxxvi vſqʒ.X. ccxviij
Uiam vicijs vnaqueqʒ interficit böltus lxxix Uccxxviij
l Cecuas ſpũ alis ä
WUicium Derirractionis xxxv T lxxxiiij
. Buloſuans “s
Uicium vocant philoʒophi pietatem naturatem xxxvij E lxxvij
Uicium eſt vt dicit Ariſtoteles viuere ſm paſſiones ibidem „(C
Uicium Detractionis xxxv C lxxniij
Mẽ Senſus Bꝛutalis ;——. . D
Uicia quẽadmodum animã humanã captinant ſic virtutes eã eleuãt xliiij Te
Uidere quodcũq; malum dũmodo nudum ſu malum non eſt 1 Siß

Uidere aliqd aut ↄgnoſci ab intellectu impoſſibile ẽ niſi ſua irradiatione iij vi
Cilitas eſt laus humilitatis lxvi y clxxn
TUlilem ſe reputat humilitas ibidem

Ulincere vicennbus dabitur coꝛuona “ xriix D cexxvi
Uincitur dyabolus qñ tentationes eius ⁊ iacula vilipendunk lxxix. S. L. ccxxvii
Uincuntur virtutes vicijs ⁊ quare ij A cin

xxv TZlxij

Uictoꝛia eque foꝛtibus non puenit . i
liiij T cxiuiij

Ulictoꝛiam dat deus ſperantibus in ſe

inculum quo poſidet deus coꝛhumanũ eſt amo2t lviij A clij
Uindicare decet deum ſuas iniurias et ſuoꝛum xxij M Nviij
Uirga et coꝛrectio tribuunt diſciplinam lyxij 1. (xvi
Uirga diſcipline fugat vicia ”́ÿMUẽDꝰ6 lxviij UI clxxxviij
Uirgo nupta ſi reddat debitum virtutẽ non amittit xlvij R cxxi

Uir lanctus plus diligit deum ꝓpter uſticiam virtute gratuita q;ᷓ vitam ꝓpꝛiam nalu
zAui gdtetädheeee „ B ariiß,
Uiri ſancti cogitãt turpia vt magis acmagis abhoninent „ 18S 1
Uirum ſanctu fac.cuius exempiar chꝛiſtus dñs eſt in cruce pendẽs. xxxij. O. P.lxxiiij
Uui ſancti gaudent in bello tribulatiõis êſ lvi E cxlviu
Uir in diuitijs pauper dupliciter diuitias theſaurizeait lxiiij Y clxxiiij
Uiri ſancti fugiunt laudes ſuasvt alienas l lxv. E. G. H. clxxvi
Uir ſanctus quidam ſtultum ſe ſimilabat.vt diebus irrideretur et conſpueret᷑ et obꝛure
tur.noctibus vero oꝛationibus vacabe rxvi SZ chxxi

Uiri ſci ãnto ꝓfũdiꝰ ĩ mari tribulatiois ſe dilatat taãto l eo liberiꝰnatãt.lxviij. R. cxnvè

Uirtutum tria ſunt genera ibidem
Virtutes naturales a cõſuetudinalibus non differunt in nomiuibus ibidem “ 7 .
Uirtutes ex oĩbus virtutibus naturalibꝰ et gratuitis vna ſola ẽ honeſtas viij. S.xvi
WUirtutes naruralesin adam ante iepeccatum perfecte ſperunt poſt peccatum autem coꝛ
rupte et leſe .

Uirtus vna ſola

UVritutes perfecte in paucis apparent “”YM X c.
VUirtutes naturales ſuaꝝ opationuũ exercitio mag n pficlüti S. babit⸗noui ir. 4. Srri

4 iir ſanctus poteſt mereri gratiam viuificationis alicni peccatoi ixxx S ami
WUir ſanctus poteſt mereri gratiam vinificationis alicui peccatost aut merito congrui.

aut meruo condigni ibidem MÿM T.A.
Uirtntum in patria multiplexeſt gaudium .. imrij 7 ccxxxyi
Uirtus plus eſt qᷓ; ars ij iij
Uirtutes naturales ibidem
VWUirtutum tres ſunt ſpecies vii b 1.

viij 3 xpij.
xli j D ci

Girutes ſunt q̃ituoꝛ ᷣm Auguſtinum xlij D ci
Uirtutes vere rationis et veri nominis et vicium non ſunt contraria xxij nwij.
Licrusi iraltibiis non poteſt eſſe ſine diuino vel cui debet vel aui non debet.
Xxiij 1.
WUirtutes nature radicales ſunt ättuoꝛ et cuius ſint opationis xxvi ir
UVirtutem diuinã poſuit mercuriꝰin ymaginibuus xxrtirvi X lxij
Uirtuoſum ſcire vel intelligere non eſt vntuoſum Xxxvij X lxxxix

VUirtus oĩs que datum opiimũ et donũ perfeciũ deſ⸗ brſam eſt eſtidlns liij Kaäii

Uirtutum nominationes ſum vigſnhene

rima Sola foꝛtitudo
ecũda OPerfectoꝛum
Tercia Sanitas gnimale
Quarta Decoss
Quinta Dulchimdo
Sexa Zutas M
Septima Eſt Ueſtis nxv R æc. lxxxii;
DDciag Armatura .l
Pona Wembꝛorum
— Pronma Elementon
Undecima Simatorum
BSuodecma Herbarum
Tredecima loꝛum ”
Quartadeci Inanimatouum
Quintadec Slrellarum
Sedecima Fglificioꝛum è”MẽM
Decimaſeptia Eſt Zaſtrumentoꝛum Vyxvy N zc. lxxxiij
Decimaoctaua Uaſoꝛum äl
Decimanona Miniſtroꝛum
Uiceſimna Uarie ſuppellectilis
Uiceſimapꝛima Oꝛnamentoꝛum ”MB
LCirtnnen quattuoꝛ ſunt nominationes et de differentia earundem rxliiij 7 ciii
Uirtutes redicales gu eannoꝛ etcaiusſuntopersaonis rvxvxpi O lix
Uirtus eadem ſunt ſpes et timoꝛ xliij 1 cy
tures dona dicuntun bidem 4
irtutes dona ſunt quibus beatitu o acquiritur Alv. cryj
Uirtutis diffinitio ſecundũ Auguſtinũ ro X cxyi
Uirtutum diffinito . Avi avij.
Uirtute charitatis recte viuitur ppier duss caulas widem
Uinntes quibus ſalns acquiritur nrxi arii

migſſtzn

Ormesarera
Umseſbomg
ſiwungen
inormanne
Masagiani
teſttunen
iupamn
bcſbebiusn
Unnionnistns
ſamumn

len ſenfun

nnpninto
ſummin
luu K

w1

Drurza naturalium diffinitio

Regiſtri

gisnfencandinalesanonuozitim 2

virtutum diuiſio ſecundũ plotinũ ibidem
Ulirtutum appꝛehenſiuarũ quinq; ſunt lumina

noij Z nniz
viriutes angeloꝛum non ſunt alie qᷓ; noſtre pꝛeter fidem erſpem

nvii E cxxv

Uirtutes omnium viriũ in vninerio ſunt = v H 1 B xxxi
virtutes tres lufficere videntur vitam noſtram dinigeree er deorure auari
ꝛima ”M DPꝛudentis
ecůda Eſt uſticia ¹ 7 a
FTer cia Temperantia
Uirtutes omnes es duplicis ſunt intentionis 1 and
Uirtutes omnes gratuite in eodem ſubiecto ſunt equales ibidem
Uirtutes naturales naturaliter equales eſſevidentur ibidem
Uirtutes gratnite ſunt ad naturales ſicut ſemina ad arboꝛes ti⸗ crxriiij
Uirtutes in vi iraſcibili ſunt vigintidue 14 F cxxx
Uirtus gratuita in infinitũ maioꝛ eſt dilectione naturali —H u. . B. cxxxiiii
Uirtutis gratie maioꝛes ſunt qᷓ; vicia uuUu P cxxxv
VUirtus ꝓtegit contra deſideria ſecularia rxrxy S lxxxüiij
Uirtutum gratie delectationes maioꝛes ſunt delectaniibus vicioꝛ li N axxvi
Uirtutum vnam qui babet.habet et omnes li T cxxxvi

Uirtutem veri noĩis et vicium qdðᷣcunq; in eodem ſmul eẽ impoſſibile eſt. lij. A.cxxxvi
Uirtutes remitti vel minni eſt impoſſibiilie lij E. & cxxxvii
Uirtutes neqʒ intendi neq; remitii poſſunꝛ lij C. (xxxvij.
Ulirtus ſi intẽderetur et remitteret᷑ aliquis impurgatoꝛĩo mereret lij. H. J. K-' cxxxviij
Uirtus ſi poſſit diminui tunc ſolum venialibus poſlet columi widem . L. M
Uirtutes per peccaſa moꝛtalia eriinguuntur ibidem

Uirtus eſt bona qualitas mentis ixx 2 cxcij
Uirtutis noſtre rationabilis ſeptẽ impugnationes mroi S. T.Ucaviij
Uirius vna omne vicium expellit lxxix P ccxxviij
Uirtutis cogitatu ipᷣa peccata tanqᷓ vulnerata debilitantur ibidem . L.
Uirtus quelibet patrie pꝛimu enit et gloꝛia ixxxij A ccxxxvĩ

Uirtutum in patria multiplex gaudiũ eſt vVxxij. J. R.ccxxxvij
UVirtus eſt habitus mentis bene conſtitute Culius xrxrxrxix. A.lxxv
Uirtus ſi omnis vᷣtus eſt habitus vniuerſalis expellit dein inordinsis; ibidem B

Uirtutum nominatio ſolius foꝛtitudinis fuit Zulius Exxv xXv lxxiij

Uirtus quaſi viri ſtatus nominata eſt vt dicunt quidam ibidem

Uir:uium nominatio perfectio dicitur ibidem 3
Uirtutum nominatio ſanitas rrrr 8 lxxxii
Uirtutes animabus hũanis in hac vita ſublimioꝛes lunt xbl xcie
Uirtutum numerus idem eſt ⁊ bonitati . xxxix U vxciiii
Uiriutum naturaliũ et gratuitarũ differentia xxxviij 6 xe
irtutes naturales ſunt in animabus ſicut pedes in bominibus xxxix E rev J
iriutes conſuetudinales ſicut lignipedes ibidem
irtutum pulchꝛitudine decoꝛatur anmma bumang xnv E lxrriiij

xxxvi Ulxxxvi

rtus dicitur ſcientia xxxvi S. lxxxv
Dittus gꝛonhetie . Se
Qirtus anctoꝛum ibidem
irtunibus ſublimibus pꝛediti ſunt panci itriplici⸗ de canſa ibidem X

irtutes ſcito lenibus vicioꝛum inſultibus extinguunt multipliciter niij 2 clij

MWirintes de conſtructione virtutũ opinio duplexibidem

Uirtutes nec cedũt vicijs nec extingunnt᷑ debilitate ſua ſʒ debilitate ſubiecti. rliij. E

Wirtutes licet animas foꝛtificẽt non tamen eas liberãt ibidem FF cüli
Ainus diuina coꝛpoꝛi coꝛruptibili non eſt annibuenda H Xxix 7 lxv
Tirtut conſuetudingles equales eſie non eſt neceſſe rxxxvi xX. lxxxvi
*nij

Una eſt lex tanthen. In plogo

Regiſtrum .ł-

¶lis noſtra concupileibilis ſex affectionũ ſolum inutenibiie lviij 6 exxo

hpis rationalis quinq; habet virtutes . 1B axxi
QIlis vna eſt anime vumane rerum ſublimiü appꝛebenſius müü lxxix
Appꝛehenſiua
Uirtuti tria lunt genera HNMWotiua rxxxo trrrij
Operatinaz
WUlis noſtra appꝛehenſiua ad hoe vt deo ſit accepta indiget cognitione ſublimiori ſi t
naturalis eiuſdẽ cognitio B. E. ri D. Eevli
Vls noſtra appᷣhenſiua et vis motiua nobiles delut nobilioꝛes et ſublimioꝛes natu⸗
tralibus recipiunt illuminatiõöes xli. N. O Neix.
Qlis intellecnua manet vna iiij B vij
AUlires ſuperioꝛes nobileſq; date ſunt vt beatitudinis e eent capaces xxiij DH

NUiſio rei ſub operimẽto et viſo operimẽti et viſio vna ſut inquantũ viſio. xliii. B. cvü
QLiſio dei beanllica eſt delectabilis witrgoe oẽm m eſtimationentam lxxu. P. E ⁊c. ccxxvx

Uliſus de viſu xlii E cvi
Nita gratie dicitur fides — ij T v
lita auimalium nunq; fuit deo odioooss v in
Ulita vicioꝛum ſemper eidem odioſa ibiaeaeicam
Ulite humane decoꝛ ſunt regule et virtutes viij D xo
Uute vncipium eſſe igni attnibuebant quidam Sðð xxvij lx.
Ulita omnium animaliũ operationum eſt fundamentũů rrvlij P ſit
MNita eſt fundamentũ ſcientie et intellectus xxyiij y lxiiij
UVUita eſt operatio in coꝛpoꝛe pᷣma.ſ ecunda ſenſus. tercia affectus Xxix D irv
Uita humana qualem deceat efſe rrxiij S irrx
AUlitam humana totam bonoꝛificam deo neceſſe eſ eẽ ibidem
ita recta ad felictatẽ ducit eternam S rxniij = lrxxi
Uite noſtre conuerſatio quattuoꝛ habet partes Nyi. E. cxvij
Uita humana quattuoꝛ virtutibus volnit 7aeieponaiur Avi oin
Iiuendi an vna tantum ſit ars xlpvi PP cx
lUita mentis humane eſt fides liij A D
QLita eierna ſanctoꝝ eſt retributii B umi B ccni
Aita eterna contraria vite iempoꝛali ibidem òM
¶iuere viuendi vna eſt ars exmultis aggregata rri crir
QLliuere vita lempoꝛali moꝛi eſt lxxi L ccxxxiij
Aiiuere ſecundũ paſſiones vicioſum eſt Bmali vtoidt Anhoteies mvij Flvxxvij
Aliuere non permittentur ydolatre. . ni M xrxvi
Uiuificare. viuificat intellectum humanu vna ſides vij K ni.
Ana erneceiſtate eſt fides

üiij v
Una eſt fides in gigzie Aeatrotumibidem

WU Ina eſt veritas rerum diuinalium

AUnam ſidem ſicut vna eſt veritas neceſſe eſteſſe mi i in
Anam latriam que eſtcultus deo debitus neceſſe eſt eſſe biden
Una vis eſt anime humane appaepenſfus mblämiamtermch J nrniz nin-
Una eſt virtus xIi D 4
Una elt bonitas ibidem ” DV
AUna et eadem vinus ſuntſpes ætimo: nis
Una eſt ars vinendi ex multis aggregata S el P cxix
Unam virtutem qui habet. baberet omnes ́́JòM ui Tecxxyt
Unio honull dei en cauſa lacrinci ? oblationis 5 rx;
Unitas eſt ex parte creatoꝛis M xxxi.D.hx
Unitas eſt erpane generis bumani ibidem
Vniuenalseñ dilectio dei.que verum amicũ ideieſſct ij O en
Nuluer e creglure diligende lunt ꝓpter deum ibidem 55b5

.

num orrn
luntͤ
Pnadiiltasn
Ouiprumſo
Unusetektus⸗
Thinsdomech
nnſcuicn⸗
Topnerunten
—
ounuslenpe
len kgnn
—
Mnsscrog⸗
usbmena
Ubasſantßrl
rsnenie⸗
Chmmelbere
Omi.
nn Paen
Mnciaſhds
Cnasdscki⸗
Nrnsnnol
Wngisdone
Coesdee
ſolcpasknon⸗
e

Vororubolcsl

ecue
inaumene⸗
vsiae
ltenanmnun
nrmmt

di
1
n
m
N
Horsaſinn
n
i
9e
N⸗
e
u!
n,⸗
Sõ
10.
541
n
,
1.
15

VUloluntas ſicut ipa liberrima eſt ſic et velle eius

Uoluptates decipiunt mentas humanas

Regiſtrum

Unum populum dei ſicut v vnus eſt ritus neceſſe eſt eſle
Unum eſt fedus cum deo ibidem
vna ciuilitas ciuitatis ibidem
Uni vnum ſolum ex neceſſitate contrarium ec
vnus eſt effectus gratiaꝝ et virtutũ quem qui hʒ ⁊ oes babet
Unius domus cluitatis vnius vnus eſt ingreſus· nixi & lxx

xrxxi A xx

i. l cxxxvij

vnuſquiſq; noſtrum eſt ſacrificiũ deo acceptum ä́vrrrxrij B lxxiij
Uoluntarium ſimpliciter ẽ de omni ꝓbabili vt ei quis qedat veln tredat 1KRII
voluntarie ſunt oꝑationes quibus impugnantur vtutes liij B ciiij
Uoluntas ſemper imperat motum ſuũ vel ꝓpibert lxxv P ccxuij.
voluntas ex intentione vniuerſali recta eſt et bona ſed operalio ſecundaria et ꝑticula⸗
ris eſt iniqua et impia V lxij R clxvij
3. K 1

Uoluntas cogi nõ poteff myi P lxxxvij
voluntas firma in quattuoꝛ confiſtit ”JJYMU0N xlij B c.
xxxvij Q lxrxrviij .
voluntas intenſa pꝛofecto opinatur
Beunans libere et eius velle tribus modis ſuñt opaliones er luis vᷣtutibus. xxxvi/
lxxxviij.
voluntas i imperatrix derelicto conſilio el pꝛudentia ſubuenuntur! in eius regno indici⸗ .
um et iuſticis DWW viij 4A lxxxviiij
Uoluntas vis eſt ſublimioꝛ imperatina ibidem 2.
voluntas mutabilis eſt in bonos ⁊ malos ibidẽ 5
voluntatis bonitas in quattuoꝛ conſiſtit rlij 8. C ci.
xviiij P xxix. .
voluptas ſi non amantur in eis nulla eſt delectatio biden
voluptatis amoꝛe peccatoꝛes a dyabolo capinuant uxrvij B ccxviij

Uox dyabolica ſemper in oꝛe maloꝝn ſonat W lxi Suclxij

vocem dei eſtimabat antiquitas tonitruum eſſe
vſurarium exactio ab alienis iudeis ꝑmiſſa fuit
Uulnus ſpirituale eſt perpetratio peccati
vulnera et mala quinq; ex tentatiõis carẽtia generantur

wvvij lxi
iix ρ% xix

lxxviij. M. ecxxiiij

vxoꝛem ſuam non ſolum vult maritus adulteri ia declinafe ſed earundem occaſio nes
0

nes vitare vxvi xxxiiij

Hꝛiſtus ꝓ nobis moꝛtuus eect liiij. F. y. cxliiiij/
Hꝛiſtus quomodo dona ſpirituſſancti babnit iij P co
Chꝛiſtus pignus eſt noſtre redemptionis lüii. . V. Z. cxliiij
Chꝛiſtum qui diligu omnia eius in bonum coopatur v D cxliiij
Chꝛiſtus in omni certamine electis ſuis auxilium pꝛeſtat ibidem „
Chꝛiſtus redemit genus humanũ ſanguine ſuo ꝓpꝛio ir t cvij .
Chꝛiſtus onera noſtra poꝛtauit in ligno crucis iyYyciiii. J. K. clvi.
Chꝛiſtus eſt oſtium lx H dviij
Chꝛiſtus animas religioſas a mundi frequentia ſegregat et arcet . lxi RK clxi
Chꝛiſtus lauitnos a p eccatis noſtris lix F. B clviij

Chꝛiſtũ ſponſum noſtrũ et iudicẽ intueri debemꝰ⸗ ⁊ ſic peta dimittere. lxxix. L. ccxxvij
Chꝛiſti merita vltra oẽm ꝓpoꝛtionẽ maioꝛa fuer̃t oibus meritis glion lxxx L cxxx

Chꝛiſti nomine multi moꝛtui ſuicitati ſunt veoei D xrij.
Chꝛiſtus obtulit ſe in ara crucis ꝓ mundi reconciliatione rrij Tilxxiiij
Dea ſalomonis nephanda eſt et impia xrvix „ lxvi

Dola nec obeſſe nec ꝓdeſſe poſſunt In ꝓlogo
Zola neq; ydola neq; ydolattas permniſtt deus hahitare in terra filiox iſ tahel

Xvij. A. xxxiiij
doloꝛum tria ſunt generꝛ xxi. S. T. Unt.
Idola reſponſa dabant ibrdem S
Idoloꝛum genus ibidem

i lij

lxxvi B ccrox

xxi Mο y

dolatria de vi vicijs
dolatriai inicialis eſt duobns modis bidem

Regiſtrum 42

Jdoloꝛumi inuentionem extollit mercurius ibidem

Idolis duobus modis impendebatur cuitnuna· nyvij lxi
dolum in nullo iuuat ſpiritum ad loquendu xviij . lxij
dola loqui aut reſponſ um dare eſt impoſſibile lbidem D
Igolum nihil eſt lxxij X lxijz

Adola dicuntur homines mendaces wi E Arii

Idolatre celis et ſtellis et elementis eternitatẽ attribuebant

dolatre ydolis altaria magna et ſumptuoſa fecerunt ibidem

ij Z x
egyptioꝝ q̊ꝝ ſacriſicia ſexcẽtaſexagintaſex genera ſacrificioꝝ eri 11

dolatre conſueuerunt ſub arboꝛibus ydolatriã exercere ibidem O
Idolatriam cogebatiudeos deus muitipliciter remouere ibidem p. Q. R
dolatrarum vanitas metallum ferri opinabat᷑ xiij ri
Jaolatre viuere non ꝑmittantur ne ydolatria puageret᷑ in pplim rij

xvi
eesre rum conſuetudinẽ a iudeis per multa mandata voluit deus remouere bid⸗
xiij M. N. O. P. Q. R. S xxvi

Jdolatarum innentio nniij R nvi
Idolatrarum de fructibus opinio ij * xxvij
dolatre de vaſis cooꝑtis et diſcooꝑtis opinio riiij 3 xxviij
dolatrie ſpeciem voluit deus in barba veli in coma s apparere xvij D xxxiiij
Jaolatria paſtoꝛum et agncolarum xvi S. T xxij
dolatrie oꝛigo et inicium xxij F xlviij
dolatria eſt quaſi ydoloꝛum latria ibidem
JIdolatria radix dupler xriij A xlviiij
olatria quedam naturalis dicitur rrxrxiqj &
AIdblatriam ꝓuexit omne enus peccati xxiij 0 li

Adolatrie magna eſt occano mulierum amo⸗ ibidem
dolatria furium duplexref ”M ijj = 3
Jdolatre a deo recedentes contra deum nõ fecert ſed contra leios. ni in K.
Idolatria ſtellarum etluminum “?YMVMVUd

xxv X lvij
Idolatria animalium repꝛobatur xvi.dD. vij
dolatre quattuoꝛ genera figurarum poſuerunt Xxyilij. O.lxvi
Idolatria nominum et verboꝛum ibi em . R
dolatria nominum et verboꝛũ duplexefrt xviiij Z. lxvij
dolatre quattuoꝛ virtutes nature radicales neceſſe adoꝛare pabuerſt xxvi O lix
Jaolatria elementoꝝ quattuo: partes bagßer
Pꝛima nis
Secunda leris
Tercia Eſt cultura Aane mi lx
Quarta Terre “
dolatre Bolderenm ſex rectoꝛes 0rbis terrarũ deos putauerutibidem . E

xxx 1 lxvii

olatria rerum i inuenticiarum uux 8 Aroiii
latria tempo oꝛis ””

olatria tempoꝛis impia erenenes biden “ 14ÿòM
dolamia multipier eſt
DPeim Deoenonum
SBerunde Eiementoꝛũ
Teoercia SStellarum
QAQuartas Vyagdoloꝛzum . . MVL
Quinta magiuum “
Vexa Lultus erarum xvrij. . xlvilij
Sptima erboꝛum èM
ODctang LTempoꝛum

con
deuma
ng
Pnugnesnetl
Vnagpeznen
mgnnn
Fnuginbuenn

nnafin

Pnagniveen
Guumcirnvr
npopwosnon
Kuredeum
onpn
peinlaone
Peſ denden
Pnshabein,
Asneetan
Asdoclerquet

Alsdi

Ami

RNA
Mlinſeni

ſin gbitngt
u ſln⸗
Kel
nnizte

„
4

af

ymaginatio er ymaginatione parentũ erit diſſimulatio feutus. lxxi
ynmagines nec colebant nec dij nominabantur “

Eelotes eſt de? de populo ilrahel.

Eelus dicit

urbei

7. .. Tons FFniciom —?«:;
Decima Inuentioru 22
cxcvii

vymagines inter ymagines ſctõꝝ multi ſimplices non dſtingnunt ibidem

ymagines omnes ſeragenario a factione ſua virtutẽ ſoꝛtiri dicũt vetule ibidem ½A „

ymaginibus virturẽ pꝛeſtandi homines quida attribnebant ibidem
ymagines ſpũs inhabitantes habebat vi dicebant aliqni

„

rvij * lrij

ymaginẽ de ere in oꝛtu ſaturni fuſam vt hominẽ loqui ꝓbabiliter opinio eſt aſtrono⸗s,:
moꝛum et impꝛobatur V

ago pulcra non eſt laudanda ſed artiffer xxxvij B lxxxvij
„„XHlare deum dicunt ſoli qui eius ↄtumeliã ferre non poſſunt li d ch.

xxvui A xxxi
xvi. y. xxxiij
lxi D cix

lxij D dxiiij.

Elonpia duo babet vicia ↄcomitantia ibidem
elotipia in ſacrificio zelotipie notum erat miracuiũ

TZelus tres habet motus . MM
Zelus ꝓpꝛie eſt amoꝛ vebemens in ꝓpꝛiam vxoꝛem ibidem
Zelus dicitur quaſi cyrurgicus ſpiritualis
Ego ſum diuini honoꝛis et glozie
2??r 0 ſum qui vin dico iniurias 7 ↄtumelias
Ego facio bellatoꝛes ꝓ gloꝛia dei defenden·
Ego pᷣparo regi re gũ fercla delicatiſima lxi.M. N.O. D.Q
Ego nõ ð ſpinis accẽdo igne aroo ſj mag deſuꝑ dato clxi ⁊cc.
Ego ſum carbo quẽ vnus de ſeraphin de altan celeſti aſſũpſit
Ego ſum ignis quo ignitũ dei eloquiũ vehemẽter excitit
Ego ʒelus lanctus quocũq; introeo deus benedicit
Ego pugno quantum expedit ””säü
Ego non ſequo: veritatem meritoꝛum eoꝝ qui beccauerunk ð
Ego non nitoꝛ vt puniam vel vindicem
Ego vt coꝛigam delibero vt emenen
Ego ſ toꝛtoꝛð ſj potiꝰofficiũ mẽdicat aſſumo.lixij. N.O ⁊c.clxxx
go dyabolo er eius angelis toꝛtoꝝ officium relinaus
Ego non ſagittarius cecus vt lamech ́”ßMUU
Eg o non ſum incautus medicus ?JUDUqW
Ego ſum ſagaciſſimus et gladio ꝑcuſſosꝛ
Ego cautiſũmus cyrurgiuas
Ego agricola pfeciiſſimus

Lelus dicit

LCLCa.rirabule pꝛecedentis intellectus.

SGo aũt vermis et non homo et abiectio plebis. Juxta dictum pꝛo
pheticum Dauid puluis et cinis veluti veſtimentum ſcõm Job
ſententiam a unea conſumendu. Munere quidem dudum requiſt
tus vt de quibuſdam tractatibus videlicet de fide et legibus vicijs
et virtutibus tabulam oꝛdinarem.Uerũ qmia claudicalio et contu⸗/
melioſa⁊ quaſi hereditaria dinoſcitur egritudo ſicut clare patet oe

vulcano qſuem fingunt poeie de ſublimi ad inferius cecidiſſe quare vt aiunt claudus ꝑ
enniter factus ẽ. Ac deinceps in deſpectu a dijs ceteris habebatur Ad hec concoꝛdan⸗

tiam habemus ſcõi Re.e.vbi ðꝛ.Cecidit et caudus facius eſt cunctiſq; contumelioſis.
MWultis ſiq dem auctoꝛtatibus alijſaʒ exẽplis poſſet hmõi ꝓbari.ſed ea ne audientes
attediaret vpoꝝ ꝓlirxitas omitto. nimirũ claud- eteni ſum ego qlitate ⁊ qntilate Qua
titate quidẽ ꝙ; delcẽſus ⁊ aſcẽſus intuẽti clarius maĩfeſtat.Qualitate ꝗppe na inſciꝰ ſuʒ

penitaetigno: as ſ ſagax nõ pꝛudẽs no aſtuta no diſcretus no circũſpectoſs tac; palea
merito obiectoe dig Reuerg ſiolu mipi rmaſit ſimpiicitas aſinina. vñ intil ſü ego ꝛ iſus

Am

Regiſtrum
ficiens oĩno ad tantũ opus tam excellens. tã curioſuʒ. tã ſpeculatiuũ.tãq; diſſiclle tabu

lare.eruntamẽ ſpiniuſſctũs ſpirat vbi vult.⸗ claudicatiõʒ et infinitatẽ depᷣmit atʒ iol
lt. Et figura ad hoc habemꝰ Luce.vij. vbi legit᷑ xpᷣm claudos necnõ infirmos aliosa

ſuis inſirmitatibꝰ ⁊ laguoꝛib totaliter curaſſe.De cuius quidẽ curatiõe atʒ auxilio c
fiuſus ad inſtantiam dni mei Reuerẽdi magiſtri ſacre pagine ꝓfeſſoꝛis digniſſimi vrqI

eius beniuolentiã deo duce habeam et acquiram ſaltem ſᷣm mei ingenioli paruitate,z
dictam tabulam componere decreui.Adiungo inſuꝑ ꝙ ſi tabulando in ſnpꝛadicta ſa
cratiſſima fide atʒ legibus dñi nr̃i Iheſu xpᷣi vicijs viutivuſq; in aliquo oberrauerim
qð abſit.Ego ex nũc ꝓut ex tunc.⁊ extunc ꝓut ex nunc reuoco ⁊ a nullo. Quib⸗ Pſupa⸗

poſitis ad dictam tabulam accedo cum gracia ſ aluatoꝛis. euntamẽ anteqᷓ; ad dictas
tabulam deſcendam foꝛmam illius ac modum pꝛocedendi expꝛimere conaboꝛ. Unde

noueritis amatiſſime dſñe mi.licet nihil ſit vobis occultũ ſeu etiam opertum. ſed omfia
quaſi manifeſta ſunt et cara. Tamen vt finis hmõi habeatur vobis in Ppmis ſignifico

dictam tabulam ſm oꝛdinẽ alphabeti diligennus oꝛdinari. Scðo dictoꝛũ tractatuum
materias oẽs et ſin gulas ̃m folia litteris quippe alphabeti interpoſit ſignari.Cercio
dubitationes in eiſdem cõtentas eodẽmodo et ſoꝛmula cõnotan ſicut in eadẽ expꝛel⸗

ſius patebit domino concedente.
N Incipiunt dubitationes operis ſupꝛadicti.
tur habitus contrarij

ſolis deo ſeruirent aliqd apud ipᷣm mererent exmerito vel cõdigno

plus qᷓ; ſeipᷣos. . ..
Utrum Adam vellet potius moꝛi q; a deo recedere

q a deo e. lxxvij H ccxx
Utrum amaret amoꝛe naturali circuſcriptis beneficijs creatoꝛ nou⸗

xxxix Q è xciiij.

Utrum amauerunt vel amant deum ſubſtantie angelice amoꝛe naturaliin eo ꝙ de?ꝰ

vel in eo ꝙ bonus ibidem

Utrum amaretur creato: ſimpliciter in eo ꝙ deus vel in eo ꝙ bonus amoꝛe naturali

pvel alio ibidem

An

Bo

Utrum anima humana moueat ſe

Utrum amoꝛe naturali ametur ſen diligatur deus ſup omnia ibidem KR
Utrum in anima ſit guſtus ſpũalis coꝛreſpondens guſtui ſpũali et an dilectio guſtabi/

lis ſpiritualis ſit maĩoꝛ qᷓ; delectatio amoꝛis

ex coniunctione cpis vt quid eam illi coniungit lxxi

J ccvij
Queritur cũ omne peccatum ſit anima ſicut et virtus quomodo peccatum biec in came .
dicitur habitarre 4 iirn B (cvi
Utrꝝ aie hũane ſic create haberẽt que nõ oꝑant niſi in coꝛpibꝰ ⁊ ꝑ coꝛpa.hxxiij.y.ccvij

Utrum ſcia illa q fuit in animabꝰ pmoꝝ parentũ fuerit reuelatio

nrum appꝛehenſio ſue cognitio que eſt vei eritt gloꝛee pariat dilectionem ſibi ongiu
entem in gloꝛiag rr n reen 1 L

Utrum bona naturalia pꝛeferenda ſint dei bonis

uare bonoꝛũ tempoꝛaliũ et vicioꝛum delectationes naturales captiuant metes bu/
manas delectationes virtutÄũnon r et .

Nuare non ſolum ex vᷣtute homo bonus eſt ſed ex vnaquaq; xiiij D lxxvi
Diräamareg Ragrefen omine m ißm ſimuleẽ bonum ꝛ malũ ibicem
e..lilnpliciter in eo deus vel in eo ꝙ bonus
Utruũ amant ſbe angeli n

4

Trum er actuũ contranoꝝ frequentijs rapientes 2 rapinã largientes generen
Utrũ in actu quolibet vtuoſe neceſſe ſit actuʒ iſtũ exercere intẽtione iuſticie. xlvi. Y. exr
Utrum Adam et Eua ⁊ angeli ſancti in ſtatu innocentie exſ gis rinlbug de
Utrum Adam ⁊ Eua in ſtatu innocentie boni fuerũt an mali an neutri.xxxiiij.G. lxxvi
Utrum Adam ⁊ Eua equaliter ſeipos vt deum diligebant an ſe plus qᷓ; deum . deü
— xxux D rcij

ilrxxviij Z ccxv

. i⸗ 1 . 4 klij Yy cvi
Queritur cũ ſapientiſſimꝰ deus animã humanã tam ei dilectam coꝛrumpendã pᷣſcia

um ſcian . lxxiii. E. ccviij
¶trum aialia leones vt vrſi et hmõi diligenda ſint ꝓpter dei uij P cij
Utrꝝ in aĩalibus bꝛutis et eoꝝ aiabus ex ꝑte coꝛꝑm tota ſit diuerſitas. lxxi R cxcix

xli & xcx
li S cxxxri

s vel in eo e' honus xxxix O xciij
ce deu gmoꝛe naturali in eo ꝙ deus vel in eo ꝙ bon⸗ ibidẽ O

dbonaodeo⸗
ln nſnii
4 Oulterchanlus
tun
6 Oaleraftun

mcaſinsepe

Ulnmncdonmg
immm
Aunomotnin
mmoonlihirn

ES
Ceumi

mmnnainis⸗
Esannibican
Mzogaronern

ſe Chmapebummn

Chndiganmrdig
A Wodlgn pprſe

uneddecauoves

Deatnigresenu
Wandasdiamen
Wocnoczfdctun
Wundeusengers
Mundesennn
rundeyenunk
Di Ma Kepujenrin
(Mumohinunio
Ogrollanopann
oncen
nnoſogonso⸗

unenedenng

Drgkicin
lin

Coninimſapi

—

ndſeenien⸗
fanne

Auliite⸗
d aninint
n H M
Nn
ueimgi al
ſin igten
do⸗ 1enie
. (lanmen
eremaennn
aneian Ant
nr on ui
n. Scodni
Cineikign!
ooun ianti⸗

npiniltan
. 1
tintiſone ntneln
arſuistchunn
cdcige e
naänhen f
ntanleus nt

.
n!

õ

me ui
rac,

mnudin

mi⸗

iſpinic⸗ ,
a

.
1
niis ,
itc⸗ in
47
af,
73
n
dun

Xα

Ca
as

Ce
Lir
Log

Utrum celoꝛum regnum panpꝑes poſſint mercari

Regiſtrum
Ouid bona opa operatnrad obtinendã vitã eternã ci ſoli gre debeat. urr garm. HW

Utrum qui bonũ alterius gratis vult.recta ſit eius voluntas xlij B e

Qualiter charitas cũ incomꝑabiliter maio: ſu qᷓ q; cupiditas et luxuria vincitur ab alte⸗

ra earum liij c cii,i
Oualter caſtitatis habitus vel alterius virtutis vnica operatione contraria alingens
ibidem. ð

vtrum caſtitas coꝛpoꝛalis ſit virtus naturalis xyxxix Q xcxy
Qualiter circunſtanne bone augent peccata et maliciam eoꝛrũ lxxv QD ccxiiij.
Utrum cognoſcant᷑ velſciantur res vᷣtutibus naturalibus gehths xxxviij H xc
vtrum cognitio ſiue appꝛehẽſio que eſt gloꝛie paniat dilectionẽ ſibi congruenẽt in glia

xlii xcix

Con

Loꝛ
tcc

De

u!

vnoquoq; fidelium

ONuo dilignntur ſcoꝛpiones ſerpentes cũ j occidantur ibidem
vtrum differant dilectio ſiue amoꝛ voluntas er intentio. deauite reſtnuz in littera A

do

varumn e contrarij habitus ſchi in continentie et caſtitatis ge nerentur in lubꝛico vel nihil
vtrum ex contrarioꝛũ actuu equentijs rapientes et rapina largientes generent habi
tus contrari ibidem
vtrum gria oꝑpatione vnica habitus caſtitatis vel alterius vᷣtutd extinguat. xliij. B. cij)
Utrum coꝛꝑis humani ↄſeruatio querenda ſit ꝑ ſe tantũ ant non xxxiiijj. y. lxxxi
Utrum cu creatoꝛ diligitur in eo qð benefactoꝛ aut in eo qð creatoꝛ
vtrum diligat᷑ ꝓpter ſe. an ꝓpter aliud. an diligatur gratis Reqꝗre in lr̃a A vbi amare
Quare delectationes naturales bonon tpalium et vicioꝝ captinat mentes humanas.
Delectationes vᷣtutũ non reauire in littera A vbi anima li. S. cxxxvi
vtrum deus aliam cuſto diam adhibeat q; ia dona gratiarum et t dtatum que Punenn
xxvij cxx
vtrum deus exigat a virgine coꝛrupta violenter vt non fuiſſet coꝛrupta. lxxiiij Z. cexij/
vtrum deus requirat ab amico id qð ſcit eum facere non poſſe lxxv ccxiij

vtrum deu amant ſubſtãtie angelice amoꝛe naturali in eo quod deus vel in eo qoð bo⸗
nus. Require in littera Avbi adamvbi amare et vbi diligere
Utrum diuina viſio iocunda ſit aut delectabilis.

Quare dilectio naturalis vel obſequiu quod ex ip̃a eſt non ſufficit ad merendũ gloꝛiã

xxxix P xciiij
lxxxi P ccxxxx

vel graciam lxxx D cexxx
virum dilectionis modus naturalis inuenitur in hominibus vel ſaltẽ ſubſtantijs ſpo
liatis. nrix S xciiij

vtrum diligens deum ratiõe beneficentie⸗ ſeruiens ei aligd mereat᷑ lxxx & ccxxir.
jrunn diligẽda ſunt animalia ſcilicʒ leones vrſi cocodrilli et hmõi tanqᷓ; d weopſe
iplum. x i⸗

vbi amare ibidem
Uerum doloꝛ et gaudiũ ſint paſſiones aut virtutes
Qũo vſus inoleuit ꝙ ſepiem ſunt dona ſpuſſancti rliij ciiiſ
virum ſine dono intellectus ſit ſalus v D cxij
Vtrum intelligentia omniũ rerum que dono intellectus mtelligunt poſii ach pe

Giij N cxxvi.

doctrinam ibidem .
Can Dene huins de tempoꝛalibus aun coꝛpalibus periculis conſilium aliquando
pꝛeſtetur ibidem
vtrum partes ſint de dono conſilij auẽadmodũ de dono intellectus uv B cxiij
Utrum er donis ⁊ virtutibus quibus pꝛediti ſunt electi voſſint ſe Defenderel in omni teẽ
tatione. Require in littera B vbi virtutes lxxvij S cexxi
Utrum ad exercitũ regis vocatus veniẽs magis amoꝛe rapiendi q; animo ſeruiẽdi ſa-
riſfaciat regi xlvij. A. cxxi

em veniens in exercitum regis an cupiditas ſit an iuſticie. an ambo: umſimul ibi⸗
lv Y cvii

Utrum erxpectatio ſgei ſtin vi appꝛebenſua ſen motina

lxiij S chxvi

xxrüij ρ ixrxrix

xxxix.L. xciiij

..
ci

Ge

Gra
Pa

Ma

Na

Od
Oo

o:

vimum peccata habeant qualiiates ſubtractas ibidem

Qũo ſi omnino eningunnt vtutes tam facilis ẽ et reſurrectio ad illas Xliij. H. cij

Qualiter extinguitur habitus caſtitas vel alteriꝰ virtuns vnica operatione contrania.

iij B ci,½

vtrum qui felicitatẽ ſolam intendit.et ꝓpter eam ſolummodo obtinenda bona opezꝛ
vel iuſtus dicẽdns ſit xxxv J lxxij/
Nonſ Hirr i ater, Miii cxI.
Utrum per ſolaʒ fidem ſanctificabit᷑ adultus ⁊ ſaluabitur qui habere poterit vt euam

„ nri . n
lxxvij B ccxviij
xxxv P lmiij

ratur nullatenus inſpecto dei vel gloꝛia bon⸗

vtrum in felicitate patrie gandioꝝ ſi numerus

Arum foꝛnicatoꝛ gandenter libẽter et delectabiliter foꝛnicek
vtrum ſit vna foꝛtitudo qua contra omnia aduerſa pugnetur
vtrum ſit vna foꝛtitudo ex qua omnes oꝑationes exaeaeet. xxxy 5
Qualiter gaudẽt viri ſancti ex pᷣſentia dei vtu qꝛ ſentiũt vel ſciũt pᷣſentiã eius in ipis
virum gaudiũ ⁊ doloꝛ ſint paſſiones aut vᷣtutes xlviij.N.xvi arlviij. Lcxxvij
debit ſimul aiws humaaggggg
vtrum gaudioꝛum ſit numerus in felicitate patrie

m lxxxiij 1.
vtrum vna operatione generetur vel habitus vel aliquid ipins

vtrum omnes virtutes in patria ſimul operabuntur ⁊ ſi omnibꝰ noiatis gaudijs gaue
xxxiiij J lxxx

inrcäonte

Meintarediu
, Druungutli

d ůUunfapens

Utrũ generet᷑ pᷣma oꝑatione frequentie aliꝗd ipius habitus boni vel mali ibidẽ

vtrum totus habitus aggregatus ſimul generetur vel ᷣm partes ibidem
Quare ex frequenter bene gaudere non generabitur habitus ⁊c.

xliij B ciij.

4

xxxüij H lxwvij. —.
Quid eſt eſſentialiter qdð additur habitui ⁊c.ibidem

alterius reſiduũ quere in littera G vbi generare

Quare contingũt eundẽ hominẽ ſcom ipᷣm ſimul eſſe bonũ et malũ
Utrum impoſſibilia cadant in imperiũ

na acquiri.

urum merito condigni mereatur auis quocunq opere in charitate facto vim erens

E ccxxix.

Quare dilectio turalis vł obſequiũ qð ex ipſa eſt non ſufficit ad menndu Katam
virum pᷣma operatione frequennie generetur aliquid ipſius babitus boni ve mali

vel gloꝛiam .
Atrum odium ſit alia virtus q; amoꝛ ⸗
Utrum operalione vna generetur habitus vel aliquid eiꝰ

*

xxxiiij EK lxxix

Quid opatur bona ad obtinendã vitam eternã cũ ſoli gre debeek li P ccrri.
Utrum oꝛiginale ſit maius aut minus qᷓ; venialae yxxiij S ccvij.
vtrum oꝛiginale ſit a deo —— lxxi B cxcvi
Vtrum oꝛiginale vnũ et equale ſit omnibus lxij G ecd

trum peccas in A inſtanti teneat᷑ tunc peccare venen p eccare teneat᷑ . lxx K B

* .

vrrum peccãs in inſtanti teneatur non peccaſſe ibidem
virum peccata omnia actualia ex vicijs oꝛiantur

. 2
* „ ..

are er frequente is 7. Aviij O exrwi
Utrum gratiam viuificatiois alicui peccatoꝛi põt vir ſanctus mereri lxxx.S.ccxxxi
vtrum in infinitum maio: ſit in deo gratuita dilectio q;ᷓ dilectio naturalis.i G&̊ cxx
Qualiter habitus caſtitatis vel alterius virtutis vnica operalione contraria eningni

vtrum habita ſintnoue qualitates addite ſuper potentias naturales an ſint libettates

vtrum habitus ſit eſſentialiter voluntas vel ſciẽtia aut ambo aut alterũ nn compgio .
um intelligenti iun lxxvy h ccxiij
vtrum intelligentia omnium rerum aue dono intellectus intelliguntur poſiitper danz⸗
v

Re

vtrum diligens deum ratiõe beneſiciẽtie et ſeruiẽs eidem aliꝗd mereat᷑.lxxx ccnir
Utrum ex ſolis naturalibus poſſibile ſit quenq; vel gratiam vel gloꝛiam meren lxxx

☛=
=—
—

ilgconnm

Ipunnneme

Inn ſtlzau

Upunſintetaun

iFmilunanrton
nneſhenun
(pumzlpatienwn

Uunemmongi
mlwi n.

(Vpnnetnanu

naneikten

(mneiter

Gununmuspoſint

Upnaektuieslun

Chninrsnamme
Cuntwrstlääten

WUmucen hoſeh⸗
Mnnlodiainaioe

Uhponnusringre

tsrogreielei

Uwgicigotino⸗
Emmnuleclalecgto

Uunleſlnef
lnenariglobed
rsſtoetioidne
imſlaridi an
Enwonnddiorn
Mpznepues

ſtumeſtanteme

yſoneſnatene⸗

ditüepoſinn⸗
ſrirelenn
Uipogtum Deimn
ureogz peic
ncnipeclaton

epaniapen
0nicnſtetcor

Ulirum ſcia illa que fuit in aiabus pᷣmoꝝ parentuũ fuerit reuelatio

Queritur cũ omne peccatum noſtrum ſit in anima ſicut ⁊ virtus quomodo peccatum
hit in carne dicilur habitare lxn B cxcvi
UVtrum qualitates ſubtractas habeant peccata iirrrxxiiij. O ccix
UVtrum rapientes et rapina largientes ex contrarioꝛum actuũ frequentijs generentur
habitus contrarij —„ xxrxüij O Kxir
Utrum regnum celoꝛum poſſint pauperes mercari riij S clxxi
lxxiiij E ccviij
xxxviij.Q. xci

Utrum ſcientie naturales ſit ipſa lex naturalis

Uirũ ſciantur vel cognoſcant res vᷣtutibus naturalibꝰ ⁊ pꝛudentiis xxxviij DH xc.
Utrum vna ſcientia numero ſit qua cognoſcentur hmõi res xxxviij Rxci.
Utrum ſuperbie ventus non mouetin ſurlum lxvi clxxxix.
Ultrum tentationi cuicunq; ⁊ quantecunq; poſſit quis reſiſtere lxxvi.y. ccxviij

Item lxxvij. B. J. ccxx. .
Utrum vir ſanctum quantũcunqʒ ſanctitate et gralia paruus poſſit reſiſtere cuicunqʒ
lentationi ibidem .
Utrum vir poteſt mereri alicui peccatoꝛi gratiam viuiſicationis lxxx S ccxxxi
Utrum virtutes poſſint intendi ⁊ remitti lij C cxxxvij
Utrum alie virtutes ſunt ſublimioꝛes naturalibus ⁊c. xI A xcv
Utrum virtutes naturales equales ſint in quibuſcunqʒ ſunt rxvij D ixxxvi
Utrum vᷣtutes ⁊ ſciẽtie naturales diuerſificent᷑ ꝓ diuerſitate recipientiũ.xxxviij.D.xci.
Utrum eadem vis ſeip̃am mouere velin ſeipᷣam agere poſſit xxxvij J lxxxviij
Utrum viſio diuina iocunda ſit aut delectabilis lxxxi P cexxxv

Ulitrum omnia ⁊ ſingula que ſunt vel eſſe poſſunt viſure ſint anime noſtre ĩ illa gloꝛia

virtutis noſtre intellectiue lxxxi M ccxxxiiij

Quanquidã gloꝛiã nobis concedat qui cum patre et ſpiritulancto viuit et regnat deꝰ
per omnia ſecula ſeculoꝛum Amen.

Pꝛo intellectu tabule pᷣcedentis. Notandũ pꝛimo ꝙ numerus algoꝛiſticus poſitꝰ a ſi⸗

niſtris litterarũ alphabeti ſignat quottũ ſiue numerũ alphabeti ſimili numero in mar

ginibus ſuperioꝛibus libꝛi a latere poſitum. Alter vo numerus extenſus ſignat nume
rum folioꝝ libꝛi. qii ſimiliter tali numero in eodeʒ eſt deſignaius. Item Nota ꝙ non
ſemper omnes littere alphabeti qntum materia extẽditur ſunt ſignate in tabnla. Sed

ſoluũ pꝛincipales. Similiter nec numerũ folioꝝ. Sed ille ſolum vbi mnpe maneig be
i

ſitum eſt autem ⁊c. Aliquando circa lras aliqñ circa numen folioꝝ ad ſignificandũ ex⸗
tenſionẽ materie. Nec refert ꝙ numerus algoꝛiſticus aliquando ponit᷑ in medio lran
diſiũcte poſitan. Ibi enim materia incipit in ira que eſt pꝛioꝛ in oꝛdine alphabeti ſiue
pcedat vel ſequatur numeꝝ. Item tabula pᷣdicta non extenditur ad tractatum in fine li
bꝛi poſitum. De immoꝛtalita te aĩe.De ſompno et vilione. Hanc tabnlã nude ſcriptam
numeroqʒ querẽdo ꝓut melius potuit qtauit et ſenſeru frater Johaãnes Roſenbach
oꝛdinis pꝛedicatoꝛũ ꝓ ſuo ↄlẽtun Nurenbergeñ oꝛationũ etvtilitatũ in eo legentiũ cupi
ens ſe participem fieri.i ꝗ do die ⁊ ẽ Marcij totũ ⁊c.hunc libꝛum rubꝛicis et numer fo⸗
lioꝝ inſcripſit et coꝛrecturas ingroſſauit.Ad laudẽ dei benedicii in ſeculoꝝ ſecula Amẽ

——4
.

èðð

Nkorn
ihmiänn

intüit
tmmininns
nite

.

Wiemdon
Mmntteeuden
Amerensin
Mkonherna
nucluui

cgnunneirthis

Annsangt

ſighildemiurti

Warmernndede
ſeenisrtläni⸗
bebuenden
ſigpininin
ntennifun
eniclintheee
kog uritnt
ſöhutinig in
Wibonnchen
6

1
„

linui⸗

ruins
winliobeni

7

— ——

.
5
*
4
„
.
⸗
=
. 1
7* X
.
4
1
7
1
.

ð

—

N 1
N

2

1eSO elesoning-„Ppepuels 10loelesqe e

O ooueſeg Snoo⸗

INIITI

0

1

uIOO elSeEUIANXANMNMM HUIDO JelSe MAXA 666 /T MBIHAdOO
9 8 x

„

A
.*

gibus?
.pecca

5„

4

entijs. me

*£

1de
us. vic
8.reſiſt

b

S
.
b

opera.
ioni

us. mo

b 1
ptatiombd
tis.retributionibus et immoꝛtalita⸗

ſcopr
te anime.

pi
de virtun

niſhermi diut Pariſien
E

4

. I

G
ſis ep

5

M . —